නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

Con xin đảnh lễ Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Đẳng Chánh Giác.

සංයුත්තනිකායො

Kinh Tương Ưng Bộ

නිදානවග්ගො

Phẩm Nhân Duyên

1. නිදානසංයුත්තං

1. Tương Ưng Nhân Duyên

1. බුද්ධවග්ගො

1. Phẩm Phật

1. පටිච්චසමුප්පාදසුත්තං

1. Kinh Duyên Khởi

1. එවං [Pg.243] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භදන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච – ‘‘පටිච්චසමුප්පාදං වො, භික්ඛවෙ, දෙසෙස්සාමි; තං සුණාථ, සාධුකං මනසි කරොථ; භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

1. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: “Này các Tỳ khưu.” – “Bạch Thế Tôn,” các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau: “Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng cho các ông về Duyên khởi. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.” – “Thưa vâng, bạch Thế Tôn,” các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පටිච්චසමුප්පාදො? අවිජ්ජාපච්චයා, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා; සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං; විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූපං; නාමරූපපච්චයා සළායතනං; සළායතනපච්චයා ඵස්සො; ඵස්සපච්චයා වෙදනා; වෙදනාපච්චයා තණ්හා; තණ්හාපච්චයා උපාදානං; උපාදානපච්චයා භවො; භවපච්චයා ජාති; ජාතිපච්චයා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා සම්භවන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පටිච්චසමුප්පාදො.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là Duyên khởi? Này các Tỳ khưu, do vô minh duyên, các hành sanh; do hành duyên, thức sanh; do thức duyên, danh sắc sanh; do danh sắc duyên, sáu xứ sanh; do sáu xứ duyên, xúc sanh; do xúc duyên, thọ sanh; do thọ duyên, ái sanh; do ái duyên, thủ sanh; do thủ duyên, hữu sanh; do hữu duyên, sanh sanh; do sanh duyên, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là Duyên khởi.

‘‘අවිජ්ජාය [Pg.244] ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො; සඞ්ඛාරනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො; විඤ්ඤාණනිරොධා නාමරූපනිරොධො; නාමරූපනිරොධා සළායතනනිරොධො; සළායතනනිරොධා ඵස්සනිරොධො; ඵස්සනිරොධා වෙදනානිරොධො; වෙදනානිරොධා තණ්හානිරොධො; තණ්හානිරොධා උපාදානනිරොධො; උපාදානනිරොධා භවනිරොධො; භවනිරොධා ජාතිනිරොධො; ජාතිනිරොධා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා නිරුජ්ඣන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’ති. ඉදමවොච භගවා. අත්තමනා තෙ භික්ඛූ භගවතො භාසිතං අභිනන්දුන්ති. පඨමං.

“Do sự đoạn diệt và ly tham không còn tàn dư của chính vô minh ấy nên hành diệt; do hành diệt nên thức diệt; do thức diệt nên danh sắc diệt; do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt; do sáu xứ diệt nên xúc diệt; do xúc diệt nên thọ diệt; do thọ diệt nên ái diệt; do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sanh diệt; do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” Thế Tôn đã nói như vậy. Các Tỳ khưu ấy hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy. (Kinh) thứ nhất.

2. විභඞ්ගසුත්තං

2. Kinh Phân Tích

2. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘පටිච්චසමුප්පාදං වො, භික්ඛවෙ, දෙසෙස්සාමි විභජිස්සාමි. තං සුණාථ, සාධුකං මනසි කරොථ; භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

2. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng và phân tích cho các ông về Duyên khởi. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.” – “Thưa vâng, bạch Thế Tôn,” các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පටිච්චසමුප්පාදො? අවිජ්ජාපච්චයා, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා; සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං; විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූපං; නාමරූපපච්චයා සළායතනං; සළායතනපච්චයා ඵස්සො; ඵස්සපච්චයා වෙදනා; වෙදනාපච්චයා තණ්හා; තණ්හාපච්චයා උපාදානං; උපාදානපච්චයා භවො; භවපච්චයා ජාති; ජාතිපච්චයා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා සම්භවන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là Duyên khởi? Này các Tỳ khưu, do vô minh duyên, các hành sanh; do hành duyên, thức sanh; do thức duyên, danh sắc sanh; do danh sắc duyên, sáu xứ sanh; do sáu xứ duyên, xúc sanh; do xúc duyên, thọ sanh; do thọ duyên, ái sanh; do ái duyên, thủ sanh; do thủ duyên, hữu sanh; do hữu duyên, sanh sanh; do sanh duyên, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, ජරාමරණං? යා තෙසං තෙසං සත්තානං තම්හි තම්හි සත්තනිකායෙ ජරා ජීරණතා ඛණ්ඩිච්චං පාලිච්චං වලිත්තචතා ආයුනො සංහානි ඉන්ද්‍රියානං පරිපාකො; අයං වුච්චති ජරා. යා තෙසං තෙසං සත්තානං තම්හා තම්හා සත්තනිකායා චුති චවනතා භෙදො අන්තරධානං මච්චු මරණං කාලකිරියා ඛන්ධානං භෙදො කළෙවරස්ස නික්ඛෙපො ( ), ඉදං වුච්චති මරණං. ඉති අයඤ්ච ජරා, ඉදඤ්ච මරණං. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ජරාමරණං.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là già-chết? Sự già, sự suy yếu, răng rụng, tóc bạc, da nhăn, tuổi thọ giảm dần, các căn chín muồi của các chúng sanh này hay chúng sanh khác trong các loài chúng sanh này hay chúng sanh khác; đây được gọi là già. Sự từ bỏ, sự ra đi, sự tan rã, sự biến mất, sự chết, sự mệnh chung, sự làm nên thời, các uẩn tan hoại, thân xác bị vất bỏ của các chúng sanh này hay chúng sanh khác từ các loài chúng sanh này hay chúng sanh khác; đây được gọi là chết. Như vậy, đây là già và đây là chết. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là già-chết.

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, ජාති? යා තෙසං තෙසං සත්තානං තම්හි තම්හි සත්තනිකායෙ ජාති සඤ්ජාති ඔක්කන්ති නිබ්බත්ති අභිනිබ්බත්ති ඛන්ධානං පාතුභාවො ආයතනානං පටිලාභො. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ජාති.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là sanh? Sự sanh, sự ra đời, sự nhập thai, sự hiện hữu, sự xuất hiện, sự biểu hiện của các uẩn, sự thành tựu các xứ của các chúng sanh này hay chúng sanh khác trong các loài chúng sanh này hay chúng sanh khác. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là sanh.

‘‘කතමො [Pg.245] ච, භික්ඛවෙ, භවො? තයො මෙ, භික්ඛවෙ, භවා – කාමභවො, රූපභවො, අරූපභවො. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, භවො.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là hữu? Này các Tỳ khưu, có ba loại hữu này: dục hữu, sắc hữu, và vô sắc hữu. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là hữu.

‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, උපාදානං? චත්තාරිමානි, භික්ඛවෙ, උපාදානානි – කාමුපාදානං, දිට්ඨුපාදානං, සීලබ්බතුපාදානං, අත්තවාදුපාදානං. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, උපාදානං.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là thủ? Này các Tỳ khưu, có bốn loại thủ này: dục thủ, kiến thủ, giới cấm thủ, và ngã luận thủ. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là thủ.

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, තණ්හා? ඡයිමෙ, භික්ඛවෙ, තණ්හාකායා – රූපතණ්හා, සද්දතණ්හා, ගන්ධතණ්හා, රසතණ්හා, ඵොට්ඨබ්බතණ්හා, ධම්මතණ්හා. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, තණ්හා.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là ái? Này các Tỳ khưu, có sáu thân ái này: sắc ái, thanh ái, hương ái, vị ái, xúc ái, và pháp ái. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là ái.

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, වෙදනා? ඡයිමෙ, භික්ඛවෙ, වෙදනාකායා – චක්ඛුසම්ඵස්සජා වෙදනා, සොතසම්ඵස්සජා වෙදනා, ඝානසම්ඵස්සජා වෙදනා, ජිව්හාසම්ඵස්සජා වෙදනා, කායසම්ඵස්සජා වෙදනා, මනොසම්ඵස්සජා වෙදනා. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, වෙදනා.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là thọ? Này các Tỳ khưu, có sáu thân thọ này: thọ sanh do nhãn xúc, thọ sanh do nhĩ xúc, thọ sanh do tỷ xúc, thọ sanh do thiệt xúc, thọ sanh do thân xúc, thọ sanh do ý xúc. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là thọ.

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, ඵස්සො? ඡයිමෙ, භික්ඛවෙ, ඵස්සකායා – චක්ඛුසම්ඵස්සො, සොතසම්ඵස්සො, ඝානසම්ඵස්සො, ජිව්හාසම්ඵස්සො, කායසම්ඵස්සො, මනොසම්ඵස්සො. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ඵස්සො.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là xúc? Này các Tỳ khưu, có sáu thân xúc này: nhãn xúc, nhĩ xúc, tỷ xúc, thiệt xúc, thân xúc, ý xúc. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là xúc.

‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, සළායතනං? චක්ඛායතනං, සොතායතනං, ඝානායතනං, ජිව්හායතනං, කායායතනං, මනායතනං – ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, සළායතනං.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là sáu xứ? Nhãn xứ, nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ – Này các Tỳ khưu, đây được gọi là sáu xứ.

‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, නාමරූපං? වෙදනා, සඤ්ඤා, චෙතනා, ඵස්සො, මනසිකාරො – ඉදං වුච්චති නාමං. චත්තාරො ච මහාභූතා, චතුන්නඤ්ච මහාභූතානං උපාදායරූපං. ඉදං වුච්චති රූපං. ඉති ඉදඤ්ච නාමං, ඉදඤ්ච රූපං. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, නාමරූපං.

Này các Tỳ khưu, thế nào là danh sắc? Thọ, tưởng, tư, xúc, tác ý – cái này được gọi là danh. Và bốn đại chủng, và sắc do bốn đại chủng tạo ra. Cái này được gọi là sắc. Như vậy, đây là danh và đây là sắc. Này các Tỳ khưu, cái này được gọi là danh sắc.

‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, විඤ්ඤාණං? ඡයිමෙ, භික්ඛවෙ, විඤ්ඤාණකායා – චක්ඛුවිඤ්ඤාණං, සොතවිඤ්ඤාණං, ඝානවිඤ්ඤාණං, ජිව්හාවිඤ්ඤාණං, කායවිඤ්ඤාණං, මනොවිඤ්ඤාණං. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, විඤ්ඤාණං.

Này các Tỳ khưu, thế nào là thức? Này các Tỳ khưu, có sáu loại thức này: nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức, ý thức. Này các Tỳ khưu, cái này được gọi là thức.

‘‘කතමෙ ච, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා? තයොමෙ, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා – කායසඞ්ඛාරො, වචීසඞ්ඛාරො, චිත්තසඞ්ඛාරො. ඉමෙ වුච්චන්ති, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා.

Này các Tỳ khưu, thế nào là các hành? Này các Tỳ khưu, có ba loại hành này: thân hành, khẩu hành, tâm hành. Này các Tỳ khưu, những cái này được gọi là các hành.

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, අවිජ්ජා? යං ඛො, භික්ඛවෙ, දුක්ඛෙ අඤ්ඤාණං, දුක්ඛසමුදයෙ අඤ්ඤාණං, දුක්ඛනිරොධෙ අඤ්ඤාණං, දුක්ඛනිරොධගාමිනියා පටිපදාය අඤ්ඤාණං. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අවිජ්ජා.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vô minh? Này các Tỳ khưu, sự không biết về khổ, sự không biết về khổ tập, sự không biết về khổ diệt, sự không biết về con đường đưa đến khổ diệt. Này các Tỳ khưu, cái này được gọi là vô minh.

‘‘ඉති [Pg.246] ඛො, භික්ඛවෙ, අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා; සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති. අවිජ්ජාය ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො; සඞ්ඛාරනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’ති. දුතියං.

Như vậy, này các Tỳ khưu, do duyên vô minh, các hành sanh khởi; do duyên các hành, thức sanh khởi...v.v... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Nhưng do sự đoạn diệt hoàn toàn không còn dư tàn của chính vô minh ấy, các hành diệt; do các hành diệt, thức diệt...v.v... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. Hết bài kinh thứ hai.

3. පටිපදාසුත්තං

3. Kinh Con Đường

3. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘මිච්ඡාපටිපදඤ්ච වො, භික්ඛවෙ, දෙසෙස්සාමි සම්මාපටිපදඤ්ච. තං සුණාථ, සාධුකං මනසි කරොථ; භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං භන්තෙ’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

3. Trú ở Sāvatthī...v.v... Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng cho các ông về tà đạo và chánh đạo. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói. 'Vâng, bạch Thế Tôn,' các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, මිච්ඡාපටිපදා? අවිජ්ජාපච්චයා, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා; සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, මිච්ඡාපටිපදා.

Này các Tỳ khưu, thế nào là tà đạo? Này các Tỳ khưu, do duyên vô minh, các hành sanh khởi; do duyên các hành, thức sanh khởi...v.v... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tà đạo.

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, සම්මාපටිපදා? අවිජ්ජාය ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො; සඞ්ඛාරනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, සම්මාපටිපදා’’ති. තතියං.

Này các Tỳ khưu, thế nào là chánh đạo? Do sự đoạn diệt hoàn toàn không còn dư tàn của chính vô minh ấy, các hành diệt; do các hành diệt, thức diệt...v.v... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là chánh đạo. Hết bài kinh thứ ba.

4. විපස්සීසුත්තං

4. Kinh Vipassī

4. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘විපස්සිස්ස, භික්ඛවෙ, භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස පුබ්බෙව සම්බොධා අනභිසම්බුද්ධස්ස බොධිසත්තස්සෙව සතො එතදහොසි – ‘කිච්ඡං වතායං ලොකො ආපන්නො ජායති ච ජීයති ච මීයති ච චවති ච උපපජ්ජති ච. අථ ච පනිමස්ස දුක්ඛස්ස නිස්සරණං නප්පජානාති ජරාමරණස්ස. කුදාස්සු නාම ඉමස්ස දුක්ඛස්ස නිස්සරණං පඤ්ඤායිස්සති ජරාමරණස්සා’’’ති?

4. Trú ở Sāvatthī...v.v... Này các Tỳ khưu, đối với Thế Tôn Vipassī, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, trước khi giác ngộ, khi chưa giác ngộ, vẫn còn là Bồ-tát, ý nghĩ này đã khởi lên: 'Thật khốn khổ thay thế gian này, phải sanh, già, chết, từ trần, rồi lại tái sanh. Thế mà lại không biết sự thoát ly khỏi khổ này, tức là khỏi già và chết. Ôi, bao giờ sự thoát ly khỏi khổ này, tức là khỏi già và chết, mới được biết đến?'

‘‘අථ ඛො භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො සති ජරාමරණං හොති, කිංපච්චයා ජරාමරණ’න්ති? අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘ජාතියා ඛො සති ජරාමරණං හොති, ජාතිපච්චයා ජරාමරණ’’’න්ති.

Rồi, này các Tỳ khưu, Bồ-tát Vipassī suy nghĩ: 'Do có cái gì, già và chết mới có? Do duyên gì mà có già và chết?' Rồi, này các Tỳ khưu, nhờ khéo tác ý, Bồ-tát Vipassī đã có sự giác ngộ bằng trí tuệ: 'Do có sanh, già và chết mới có; do duyên sanh mà có già và chết.'

‘‘අථ [Pg.247] ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො සති ජාති හොති, කිංපච්චයා ජාතී’ති? අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘භවෙ ඛො සති ජාති හොති, භවපච්චයා ජාතී’’’ති.

Rồi, này các Tỳ khưu, Bồ-tát Vipassī suy nghĩ: 'Do có cái gì, sanh mới có? Do duyên gì mà có sanh?' Rồi, này các Tỳ khưu, nhờ khéo tác ý, Bồ-tát Vipassī đã có sự giác ngộ bằng trí tuệ: 'Do có hữu, sanh mới có; do duyên hữu mà có sanh.'

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො සති භවො හොති, කිංපච්චයා භවො’ති? අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘උපාදානෙ ඛො සති භවො හොති, උපාදානපච්චයා භවො’’’ති.

Rồi, này các Tỳ khưu, Bồ-tát Vipassī suy nghĩ: 'Do có cái gì, hữu mới có? Do duyên gì mà có hữu?' Rồi, này các Tỳ khưu, nhờ khéo tác ý, Bồ-tát Vipassī đã có sự giác ngộ bằng trí tuệ: 'Do có thủ, hữu mới có; do duyên thủ mà có hữu.'

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො සති උපාදානං හොති, කිංපච්චයා උපාදාන’න්ති? අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘තණ්හාය ඛො සති උපාදානං හොති, තණ්හාපච්චයා උපාදාන’’’න්ති.

Rồi, này các Tỳ khưu, Bồ-tát Vipassī suy nghĩ: 'Do có cái gì, thủ mới có? Do duyên gì mà có thủ?' Rồi, này các Tỳ khưu, nhờ khéo tác ý, Bồ-tát Vipassī đã có sự giác ngộ bằng trí tuệ: 'Do có ái, thủ mới có; do duyên ái mà có thủ.'

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො සති තණ්හා හොති, කිංපච්චයා තණ්හා’ති? අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘වෙදනාය ඛො සති තණ්හා හොති, වෙදනාපච්චයා තණ්හා’’’ති.

Rồi, này các Tỳ khưu, Bồ-tát Vipassī suy nghĩ: 'Do có cái gì, ái mới có? Do duyên gì mà có ái?' Rồi, này các Tỳ khưu, nhờ khéo tác ý, Bồ-tát Vipassī đã có sự giác ngộ bằng trí tuệ: 'Do có thọ, ái mới có; do duyên thọ mà có ái.'

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො සති වෙදනා හොති, කිංපච්චයා වෙදනා’ති? අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘ඵස්සෙ ඛො සති වෙදනා හොති, ඵස්සපච්චයා වෙදනා’’’ති.

Rồi, này các Tỳ khưu, Bồ-tát Vipassī suy nghĩ: 'Do có cái gì, thọ mới có? Do duyên gì mà có thọ?' Rồi, này các Tỳ khưu, nhờ khéo tác ý, Bồ-tát Vipassī đã có sự giác ngộ bằng trí tuệ: 'Do có xúc, thọ mới có; do duyên xúc mà có thọ.'

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො සති ඵස්සො හොති, කිංපච්චයා ඵස්සො’ති? අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘සළායතනෙ ඛො සති ඵස්සො හොති, සළායතනපච්චයා ඵස්සො’’’ති.

Rồi, này các Tỳ khưu, Bồ-tát Vipassī suy nghĩ: 'Do có cái gì, xúc mới có? Do duyên gì mà có xúc?' Rồi, này các Tỳ khưu, nhờ khéo tác ý, Bồ-tát Vipassī đã có sự giác ngộ bằng trí tuệ: 'Do có sáu xứ, xúc mới có; do duyên sáu xứ mà có xúc.'

‘‘අථ [Pg.248] ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො සති සළායතනං හොති, කිංපච්චයා සළායතන’න්ති? අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘නාමරූපෙ ඛො සති සළායතනං හොති, නාමරූපපච්චයා සළායතන’’’න්ති.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì có mặt nên sáu xứ có mặt, do duyên gì có sáu xứ?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do danh sắc có mặt nên sáu xứ có mặt, do duyên danh sắc nên có sáu xứ.’

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො සති නාමරූපං හොති, කිංපච්චයා නාමරූප’න්ති? අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘විඤ්ඤාණෙ ඛො සති නාමරූපං හොති, විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූප’’’න්ති.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì có mặt nên danh sắc có mặt, do duyên gì có danh sắc?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do thức có mặt nên danh sắc có mặt, do duyên thức nên có danh sắc.’

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො සති විඤ්ඤාණං හොති, කිංපච්චයා විඤ්ඤාණ’න්ති? අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘සඞ්ඛාරෙසු ඛො සති විඤ්ඤාණං හොති, සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණ’’’න්ති.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì có mặt nên thức có mặt, do duyên gì có thức?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do các hành có mặt nên thức có mặt, do duyên các hành nên có thức.’

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො සති සඞ්ඛාරා හොන්ති, කිංපච්චයා සඞ්ඛාරා’ති? අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘අවිජ්ජාය ඛො සති සඞ්ඛාරා හොන්ති, අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා’’’ති.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì có mặt nên các hành có mặt, do duyên gì có các hành?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do vô minh có mặt nên các hành có mặt, do duyên vô minh nên có các hành.’

‘‘ඉති හිදං අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා; සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති. ‘සමුදයො, සමුදයො’ති ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස පුබ්බෙ අනනුස්සුතෙසු ධම්මෙසු චක්ඛුං උදපාදි, ඤාණං උදපාදි, පඤ්ඤා උදපාදි, විජ්ජා උදපාදි, ආලොකො උදපාදි.

Như vậy, do duyên vô minh nên có các hành; do duyên các hành nên có thức; … cho đến … như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đối với Bồ-tát Vipassī, về các pháp từ trước chưa từng được nghe, nhãn đã sanh, trí đã sanh, tuệ đã sanh, minh đã sanh, quang đã sanh, (với ý nghĩ): ‘Đây là sự tập khởi, đây là sự tập khởi.’

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො අසති ජරාමරණං න හොති, කිස්ස නිරොධා ජරාමරණනිරොධො’ති? අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘ජාතියා ඛො අසති ජරාමරණං න හොති, ජාතිනිරොධා ජරාමරණනිරොධො’’’ති.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên già chết không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của già chết?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do sanh không có mặt nên già chết không có mặt, do sự diệt của sanh nên có sự diệt của già chết.’

‘‘අථ [Pg.249] ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො අසති ජාති න හොති, කිස්ස නිරොධා ජාතිනිරොධො’ති? අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘භවෙ ඛො අසති ජාති න හොති, භවනිරොධා ජාතිනිරොධො’’’ති.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên sanh không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của sanh?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do hữu không có mặt nên sanh không có mặt, do sự diệt của hữu nên có sự diệt của sanh.’

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො අසති භවො න හොති, කිස්ස නිරොධා භවනිරොධො’ති? අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘උපාදානෙ ඛො අසති භවො න හොති, උපාදානනිරොධා භවනිරොධො’’’ති.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên hữu không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của hữu?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do thủ không có mặt nên hữu không có mặt, do sự diệt của thủ nên có sự diệt của hữu.’

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො අසති උපාදානං න හොති, කිස්ස නිරොධා උපාදානනිරොධො’ති? අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘තණ්හාය ඛො අසති උපාදානං න හොති, තණ්හානිරොධා උපාදානනිරොධො’’’ති.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên thủ không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của thủ?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do ái không có mặt nên thủ không có mặt, do sự diệt của ái nên có sự diệt của thủ.’

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො අසති තණ්හා න හොති, කිස්ස නිරොධා තණ්හානිරොධො’ති? අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘වෙදනාය ඛො අසති තණ්හා න හොති, වෙදනානිරොධා තණ්හානිරොධො’’’ති.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên ái không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của ái?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do thọ không có mặt nên ái không có mặt, do sự diệt của thọ nên có sự diệt của ái.’

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො අසති වෙදනා න හොති, කිස්ස නිරොධා වෙදනානිරොධො’ති? අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘ඵස්සෙ ඛො අසති වෙදනා න හොති, ඵස්සනිරොධා වෙදනානිරොධො’’’ති.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên thọ không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của thọ?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do xúc không có mặt nên thọ không có mặt, do sự diệt của xúc nên có sự diệt của thọ.’

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො අසති ඵස්සො න හොති, කිස්ස නිරොධා ඵස්සනිරොධො’ති? අථ ඛො භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස යොනිසො මනසිකාරා අහු [Pg.250] පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘සළායතනෙ ඛො අසති ඵස්සො න හොති, සළායතනනිරොධා ඵස්සනිරොධො’’’ති.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên xúc không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của xúc?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do sáu xứ không có mặt nên xúc không có mặt, do sự diệt của sáu xứ nên có sự diệt của xúc.’

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො අසති සළායතනං න හොති, කිස්ස නිරොධා සළායතනනිරොධො’ති? අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘නාමරූපෙ ඛො අසති සළායතනං න හොති, නාමරූපනිරොධා සළායතනනිරොධො’’’ති.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên sáu xứ không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của sáu xứ?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do danh sắc không có mặt nên sáu xứ không có mặt, do sự diệt của danh sắc nên có sự diệt của sáu xứ.’

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො අසති නාමරූපං න හොති, කිස්ස නිරොධා නාමරූපනිරොධො’ති? අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘විඤ්ඤාණෙ ඛො අසති නාමරූපං න හොති, විඤ්ඤාණනිරොධා නාමරූපනිරොධො’’’ති.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên danh sắc không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của danh sắc?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do thức không có mặt nên danh sắc không có mặt, do sự diệt của thức nên có sự diệt của danh sắc.’

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො අසති විඤ්ඤාණං න හොති, කිස්ස නිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො’ති? අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘සඞ්ඛාරෙසු ඛො අසති විඤ්ඤාණං න හොති, සඞ්ඛාරනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො’’’ති.

“Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì không có thì thức không có, do sự diệt của cái gì mà thức diệt?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Khi các hành không có thì thức không có, do các hành diệt nên thức diệt.’”

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො අසති සඞ්ඛාරා න හොන්ති, කිස්ස නිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො’ති? අථ ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘අවිජ්ජාය ඛො අසති සඞ්ඛාරා න හොන්ති, අවිජ්ජානිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො’’’ති.

“Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì không có thì các hành không có, do sự diệt của cái gì mà các hành diệt?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Khi vô minh không có thì các hành không có, do vô minh diệt nên các hành diệt.’”

‘‘ඉති හිදං අවිජ්ජානිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො; සඞ්ඛාරනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතීති. ‘නිරොධො, නිරොධො’ති ඛො, භික්ඛවෙ, විපස්සිස්ස බොධිසත්තස්ස පුබ්බෙ අනනුස්සුතෙසු ධම්මෙසු චක්ඛුං උදපාදි, ඤාණං උදපාදි, පඤ්ඤා උදපාදි, විජ්ජා උදපාදි, ආලොකො උදපාදි’’. චතුත්ථං.

“Như vậy, do vô minh diệt nên các hành diệt; do các hành diệt nên thức diệt… cho đến… Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. ‘Diệt, diệt,’ này các Tỳ khưu, đối với Bồ-tát Vipassī, về các pháp từ trước chưa từng được nghe, pháp nhãn đã sanh, trí đã sanh, tuệ đã sanh, minh đã sanh, ánh sáng đã sanh.” Kinh thứ tư.

(සත්තන්නම්පි බුද්ධානං එවං විත්ථාරෙතබ්බො).

(Nên được trình bày chi tiết tương tự cho cả bảy vị Phật).

5. සිඛීසුත්තං

5. Kinh Sikhī

5. සිඛිස්ස[Pg.251], භික්ඛවෙ, භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස…පෙ….

5. Này các Tỳ khưu, đối với đức Thế Tôn Sikhī, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác... cho đến...

6. වෙස්සභූසුත්තං

6. Kinh Vessabhū

6. වෙස්සභුස්ස, භික්ඛවෙ, භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස…පෙ….

6. Này các Tỳ khưu, đối với đức Thế Tôn Vessabhū, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác... cho đến...

7. කකුසන්ධසුත්තං

7. Kinh Kakusandha

7. කකුසන්ධස්ස, භික්ඛවෙ, භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස…පෙ….

7. Này các Tỳ khưu, đối với đức Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác... cho đến...

8. කොණාගමනසුත්තං

8. Kinh Koṇāgamana

8. කොණාගමනස්ස, භික්ඛවෙ, භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස…පෙ….

8. Này các Tỳ khưu, đối với đức Thế Tôn Koṇāgamana, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác... cho đến...

9. කස්සපසුත්තං

9. Kinh Kassapa

9. කස්සපස්ස, භික්ඛවෙ, භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස…පෙ….

9. Này các Tỳ khưu, đối với đức Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác... cho đến...

10. ගොතමසුත්තං

10. Kinh Gotama

10. ‘‘පුබ්බෙව මෙ, භික්ඛවෙ, සම්බොධා අනභිසම්බුද්ධස්ස බොධිසත්තස්සෙව සතො එතදහොසි – ‘කිච්ඡං වතායං ලොකො ආපන්නො ජායති ච ජීයති ච මීයති ච චවති ච උපපජ්ජති ච. අථ ච පනිමස්ස දුක්ඛස්ස නිස්සරණං නප්පජානාති ජරාමරණස්ස. කුදාස්සු නාම ඉමස්ස දුක්ඛස්ස නිස්සරණං පඤ්ඤායිස්සති ජරාමරණස්සා’’’ති?

10. “Này các Tỳ khưu, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng đắc Chánh Đẳng Giác, khi còn là Bồ-tát, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Thật vậy, thế gian này đã rơi vào khổ não, nó sanh, già, chết, mệnh chung, rồi lại tái sanh. Và nó không biết sự thoát ly khỏi khổ đau này, tức là già và chết. Ôi, bao giờ sự thoát ly khỏi khổ đau này, tức là già và chết, mới được biết đến?’”

‘‘තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො සති ජරාමරණං හොති, කිංපච්චයා ජරාමරණ’න්ති? තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘ජාතියා ඛො සති ජරාමරණං හොති, ජාතිපච්චයා ජරාමරණ’’’න්ති.

“Này các Tỳ khưu, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì có thì già chết có, do duyên gì mà có già chết?’ Này các Tỳ khưu, do như lý tác ý, Ta đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Khi sanh có thì già chết có, do duyên sanh mà có già chết.’”

‘‘තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො සති ජාති හොති…පෙ… භවො… උපාදානං… තණ්හා… වෙදනා… ඵස්සො… සළායතනං… නාමරූපං… විඤ්ඤාණං… සඞ්ඛාරා හොන්ති, කිංපච්චයා සඞ්ඛාරා’ති? තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ[Pg.252], යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘අවිජ්ජාය ඛො සති සඞ්ඛාරා හොන්ති, අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා’’’ති.

“Này các Tỳ khưu, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì có thì sanh có… cho đến… hữu… thủ… ái… thọ… xúc… sáu xứ… danh sắc… thức… các hành có, do duyên gì mà có các hành?’ Này các Tỳ khưu, do như lý tác ý, Ta đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Khi vô minh có thì các hành có, do duyên vô minh mà có các hành.’”

‘‘ඉති හිදං අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා; සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති. ‘සමුදයො, සමුදයො’ති ඛො මෙ, භික්ඛවෙ, පුබ්බෙ අනනුස්සුතෙසු ධම්මෙසු චක්ඛුං උදපාදි, ඤාණං උදපාදි, පඤ්ඤා උදපාදි, විජ්ජා උදපාදි, ආලොකො උදපාදි.

“Như vậy, do duyên vô minh mà có các hành; do duyên các hành mà có thức… cho đến… Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. ‘Tập khởi, tập khởi,’ này các Tỳ khưu, đối với Ta, về các pháp từ trước chưa từng được nghe, pháp nhãn đã sanh, trí đã sanh, tuệ đã sanh, minh đã sanh, ánh sáng đã sanh.

‘‘තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො අසති ජරාමරණං න හොති, කිස්ස නිරොධා ජරාමරණනිරොධො’ති? තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘ජාතියා ඛො අසති ජරාමරණං න හොති, ජාතිනිරොධා ජරාමරණනිරොධො’’’ති.

“Này các Tỳ khưu, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì không có thì già chết không có, do sự diệt của cái gì mà già chết diệt?’ Này các Tỳ khưu, do như lý tác ý, Ta đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Khi sanh không có thì già chết không có, do sanh diệt nên già chết diệt.’”

‘‘තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො අසති ජාති න හොති…පෙ… භවො… උපාදානං… තණ්හා… වෙදනා… ඵස්සො… සළායතනං… නාමරූපං… විඤ්ඤාණං… සඞ්ඛාරා න හොන්ති, කිස්ස නිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො’ති? තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘අවිජ්ජාය ඛො අසති සඞ්ඛාරා න හොන්ති, අවිජ්ජානිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො’’’ති.

“Này các Tỳ khưu, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì không có thì sanh không có… cho đến… hữu… thủ… ái… thọ… xúc… sáu xứ… danh sắc… thức… các hành không có, do sự diệt của cái gì mà các hành diệt?’ Này các Tỳ khưu, do như lý tác ý, Ta đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Khi vô minh không có thì các hành không có, do vô minh diệt nên các hành diệt.’”

‘‘ඉති හිදං අවිජ්ජානිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො; සඞ්ඛාරනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොති. ‘නිරොධො, නිරොධො’ති ඛො මෙ, භික්ඛවෙ, පුබ්බෙ අනනුස්සුතෙසු ධම්මෙසු චක්ඛුං උදපාදි, ඤාණං උදපාදි, පඤ්ඤා උදපාදි, විජ්ජා උදපාදි, ආලොකො උදපාදී’’ති. දසමො.

“Như vậy, do vô minh diệt nên các hành diệt; do các hành diệt nên thức diệt… cho đến… Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. ‘Diệt, diệt,’ này các Tỳ khưu, đối với Ta, về các pháp từ trước chưa từng được nghe, pháp nhãn đã sanh, trí đã sanh, tuệ đã sanh, minh đã sanh, ánh sáng đã sanh.” Kinh thứ mười.

බුද්ධවග්ගො පඨමො.

Phẩm Phật, thứ nhất.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược:

දෙසනා විභඞ්ගපටිපදා ච,විපස්සී සිඛී ච වෙස්සභූ;

කකුසන්ධො කොණාගමනො කස්සපො,මහාසක්‍යමුනි ච ගොතමොති.

Thuyết giảng, Phân tích, và Con đường, Vipassī, Sikhī, và Vessabhū; Kakusandha, Koṇāgamana, Kassapa, và Đại Thích-ca Mâu-ni Gotama.

2. ආහාරවග්ගො

2. Phẩm Vật Thực

1. ආහාරසුත්තං

1. Kinh Vật Thực

11. එවං [Pg.253] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ…පෙ… එතදවොච – ‘‘චත්තාරොමෙ, භික්ඛවෙ, ආහාරා භූතානං වා සත්තානං ඨිතියා සම්භවෙසීනං වා අනුග්ගහාය. කතමෙ චත්තාරො? කබළීකාරො ආහාරො – ඔළාරිකො වා සුඛුමො වා, ඵස්සො දුතියො, මනොසඤ්චෙතනා තතියා, විඤ්ඤාණං චතුත්ථං. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, චත්තාරො ආහාරා භූතානං වා සත්තානං ඨිතියා සම්භවෙසීනං වා අනුග්ගහාය’’.

11. Tôi nghe như vầy—Một thời, đức Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika… đã nói điều này: “Này các Tỳ khưu, có bốn loại vật thực này để duy trì các chúng sanh đã hiện hữu hoặc để hỗ trợ các chúng sanh đang tìm cầu sự hiện hữu. Bốn loại nào? Đoàn thực, dù thô hay tế; thứ hai là xúc thực; thứ ba là tư niệm thực; thứ tư là thức thực. Này các Tỳ khưu, đây là bốn loại vật thực để duy trì các chúng sanh đã hiện hữu hoặc để hỗ trợ các chúng sanh đang tìm cầu sự hiện hữu.”

‘‘ඉමෙ, භික්ඛවෙ, චත්තාරො ආහාරා කිංනිදානා කිංසමුදයා කිංජාතිකා කිංපභවා? ඉමෙ චත්තාරො ආහාරා තණ්හානිදානා තණ්හාසමුදයා තණ්හාජාතිකා තණ්හාපභවා. තණ්හා චායං, භික්ඛවෙ, කිංනිදානා කිංසමුදයා කිංජාතිකා කිංපභවා? තණ්හා වෙදනානිදානා වෙදනාසමුදයා වෙදනාජාතිකා වෙදනාපභවා. වෙදනා චායං, භික්ඛවෙ, කිංනිදානා කිංසමුදයා කිංජාතිකා කිංපභවා? වෙදනා ඵස්සනිදානා ඵස්සසමුදයා ඵස්සජාතිකා ඵස්සපභවා. ඵස්සො චායං, භික්ඛවෙ, කිංනිදානො කිංසමුදයො කිංජාතිකො කිංපභවො? ඵස්සො සළායතනනිදානො සළායතනසමුදයො සළායතනජාතිකො සළායතනපභවො. සළායතනඤ්චිදං, භික්ඛවෙ, කිංනිදානං කිංසමුදයං කිංජාතිකං කිංපභවං? සළායතනං නාමරූපනිදානං නාමරූපසමුදයං නාමරූපජාතිකං නාමරූපපභවං. නාමරූපඤ්චිදං, භික්ඛවෙ, කිංනිදානං කිංසමුදයං කිංජාතිකං කිංපභවං? නාමරූපං විඤ්ඤාණනිදානං විඤ්ඤාණසමුදයං විඤ්ඤාණජාතිකං විඤ්ඤාණපභවං. විඤ්ඤාණඤ්චිදං, භික්ඛවෙ, කිංනිදානං කිංසමුදයං කිංජාතිකං කිංපභවං? විඤ්ඤාණං සඞ්ඛාරනිදානං සඞ්ඛාරසමුදයං සඞ්ඛාරජාතිකං සඞ්ඛාරපභවං. සඞ්ඛාරා චිමෙ, භික්ඛවෙ, කිංනිදානා කිංසමුදයා කිංජාතිකා කිංපභවා? සඞ්ඛාරා අවිජ්ජානිදානා අවිජ්ජාසමුදයා අවිජ්ජාජාතිකා අවිජ්ජාපභවා.

“Này các Tỳ khưu, bốn loại thực phẩm này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm sanh khởi, có gì làm nguồn gốc? Bốn loại thực phẩm này có ái làm nhân duyên, có ái làm tập khởi, có ái làm sanh khởi, có ái làm nguồn gốc. Và này các Tỳ khưu, ái này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm sanh khởi, có gì làm nguồn gốc? Ái có thọ làm nhân duyên, có thọ làm tập khởi, có thọ làm sanh khởi, có thọ làm nguồn gốc. Và này các Tỳ khưu, thọ này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm sanh khởi, có gì làm nguồn gốc? Thọ có xúc làm nhân duyên, có xúc làm tập khởi, có xúc làm sanh khởi, có xúc làm nguồn gốc. Và này các Tỳ khưu, xúc này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm sanh khởi, có gì làm nguồn gốc? Xúc có sáu xứ làm nhân duyên, có sáu xứ làm tập khởi, có sáu xứ làm sanh khởi, có sáu xứ làm nguồn gốc. Và này các Tỳ khưu, sáu xứ này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm sanh khởi, có gì làm nguồn gốc? Sáu xứ có danh sắc làm nhân duyên, có danh sắc làm tập khởi, có danh sắc làm sanh khởi, có danh sắc làm nguồn gốc. Và này các Tỳ khưu, danh sắc này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm sanh khởi, có gì làm nguồn gốc? Danh sắc có thức làm nhân duyên, có thức làm tập khởi, có thức làm sanh khởi, có thức làm nguồn gốc. Và này các Tỳ khưu, thức này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm sanh khởi, có gì làm nguồn gốc? Thức có các hành làm nhân duyên, có các hành làm tập khởi, có các hành làm sanh khởi, có các hành làm nguồn gốc. Và này các Tỳ khưu, các hành này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm sanh khởi, có gì làm nguồn gốc? Các hành có vô minh làm nhân duyên, có vô minh làm tập khởi, có vô minh làm sanh khởi, có vô minh làm nguồn gốc.”

‘‘ඉති ඛො, භික්ඛවෙ, අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා; සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති. අවිජ්ජාය ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො; සඞ්ඛාරනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො [Pg.254] …පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’ති. පඨමං.

“Này các Tỳ khưu, chính như vậy, do duyên vô minh có các hành; do duyên các hành có thức;...v.v... như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Nhưng do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của chính vô minh nên các hành diệt; do các hành diệt nên thức diệt;...v.v... như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” Hết bài kinh thứ nhất.

2. මොළියඵග්ගුනසුත්තං

2. Kinh Moḷiyaphagguna

12. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘චත්තාරොමෙ, භික්ඛවෙ, ආහාරා භූතානං වා සත්තානං ඨිතියා සම්භවෙසීනං වා අනුග්ගහාය. කතමෙ චත්තාරො? කබළීකාරො ආහාරො – ඔළාරිකො වා සුඛුමො වා, ඵස්සො දුතියො, මනොසඤ්චෙතනා තතියා, විඤ්ඤාණං චතුත්ථං. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, චත්තාරො ආහාරා භූතානං වා සත්තානං ඨිතියා සම්භවෙසීනං වා අනුග්ගහායා’’ති.

12. Ngài trú ở Sāvatthī...v.v... “Này các Tỳ khưu, có bốn loại thực phẩm này để duy trì các chúng sanh đã sanh, hoặc để hỗ trợ các chúng sanh đang tìm cầu sự sanh. Bốn loại nào? Đoàn thực, hoặc thô hoặc tế; xúc thực là thứ hai; tư niệm thực là thứ ba; và thức thực là thứ tư. Này các Tỳ khưu, đây là bốn loại thực phẩm để duy trì các chúng sanh đã sanh, hoặc để hỗ trợ các chúng sanh đang tìm cầu sự sanh.”

එවං වුත්තෙ, ආයස්මා මොළියඵග්ගුනො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘කො නු ඛො, භන්තෙ, විඤ්ඤාණාහාරං ආහාරෙතී’’ති? ‘‘නො කල්ලො පඤ්හො’’ති භගවා අවොච – ‘‘‘ආහාරෙතී’ති අහං න වදාමි. ‘ආහාරෙතී’ති චාහං වදෙය්‍යං, තත්‍රස්ස කල්ලො පඤ්හො – ‘කො නු ඛො, භන්තෙ, ආහාරෙතී’ති? එවං චාහං න වදාමි. එවං මං අවදන්තං යො එවං පුච්ඡෙය්‍ය – ‘කිස්ස නු ඛො, භන්තෙ, විඤ්ඤාණාහාරො’ති, එස කල්ලො පඤ්හො. තත්‍ර කල්ලං වෙය්‍යාකරණං – ‘විඤ්ඤාණාහාරො ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්තියා පච්චයො, තස්මිං භූතෙ සති සළායතනං, සළායතනපච්චයා ඵස්සො’’’ති.

Khi được nói như vậy, Tôn giả Moḷiyaphagguna bạch với Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, ai ăn thức thực?’ Thế Tôn nói: ‘Câu hỏi không thích hợp. Ta không nói rằng: ‘có người ăn’. Nếu Ta nói: ‘có người ăn’, thì ở đây câu hỏi: ‘Bạch Thế Tôn, ai ăn?’ mới là thích hợp. Nhưng Ta không nói như vậy. Vì Ta không nói như vậy, nên nếu có người hỏi Ta như sau: ‘Bạch Thế Tôn, thức thực là duyên cho cái gì?’, thì đó mới là câu hỏi thích hợp. Ở đây, câu trả lời thích hợp là: ‘Thức thực là duyên cho sự tái sanh và hiện hữu trong tương lai; khi cái ấy có mặt thì sáu xứ có mặt; do duyên sáu xứ nên có xúc.’”

‘‘කො නු ඛො, භන්තෙ, ඵුසතී’’ති? ‘‘නො කල්ලො පඤ්හො’’ති භගවා අවොච – ‘‘‘ඵුසතී’ති අහං න වදාමි. ‘ඵුසතී’ති චාහං වදෙය්‍යං, තත්‍රස්ස කල්ලො පඤ්හො – ‘කො නු ඛො, භන්තෙ, ඵුසතී’ති? එවං චාහං න වදාමි. එවං මං අවදන්තං යො එවං පුච්ඡෙය්‍ය – ‘කිංපච්චයා නු ඛො, භන්තෙ, ඵස්සො’ති, එස කල්ලො පඤ්හො. තත්‍ර කල්ලං වෙය්‍යාකරණං – ‘සළායතනපච්චයා ඵස්සො, ඵස්සපච්චයා වෙදනා’’’ති.

“‘Bạch Thế Tôn, ai xúc chạm?’ Thế Tôn nói: ‘Câu hỏi không thích hợp. Ta không nói rằng: ‘có người xúc chạm’. Nếu Ta nói: ‘có người xúc chạm’, thì ở đây câu hỏi: ‘Bạch Thế Tôn, ai xúc chạm?’ mới là thích hợp. Nhưng Ta không nói như vậy. Vì Ta không nói như vậy, nên nếu có người hỏi Ta như sau: ‘Bạch Thế Tôn, do duyên gì có xúc?’, thì đó mới là câu hỏi thích hợp. Ở đây, câu trả lời thích hợp là: ‘Do duyên sáu xứ nên có xúc; do duyên xúc nên có thọ.’”

‘‘කො නු ඛො, භන්තෙ, වෙදයතී’’ති ? ‘‘නො කල්ලො පඤ්හො’’ති භගවා අවොච – ‘‘‘වෙදයතී’ති අහං න වදාමි. ‘වෙදයතී’ති චාහං වදෙය්‍යං, තත්‍රස්ස කල්ලො පඤ්හො – ‘කො නු ඛො, භන්තෙ, වෙදයතී’ති? එවං චාහං න වදාමි. එවං මං අවදන්තං යො එවං පුච්ඡෙය්‍ය – ‘කිංපච්චයා නු ඛො, භන්තෙ, වෙදනා’ති, එස කල්ලො පඤ්හො. තත්‍ර කල්ලං වෙය්‍යාකරණං – ‘ඵස්සපච්චයා වෙදනා, වෙදනාපච්චයා තණ්හා’’’ති.

“‘Bạch Thế Tôn, ai cảm thọ?’ Thế Tôn nói: ‘Câu hỏi không thích hợp. Ta không nói rằng: ‘có người cảm thọ’. Nếu Ta nói: ‘có người cảm thọ’, thì ở đây câu hỏi: ‘Bạch Thế Tôn, ai cảm thọ?’ mới là thích hợp. Nhưng Ta không nói như vậy. Vì Ta không nói như vậy, nên nếu có người hỏi Ta như sau: ‘Bạch Thế Tôn, do duyên gì có thọ?’, thì đó mới là câu hỏi thích hợp. Ở đây, câu trả lời thích hợp là: ‘Do duyên xúc nên có thọ; do duyên thọ nên có ái.’”

‘‘කො [Pg.255] නු ඛො, භන්තෙ, තසතී’’ති ? ‘‘නො කල්ලො පඤ්හො’’ති භගවා අවොච – ‘‘‘තසතී’ති අහං න වදාමි. ‘තසතී’ති චාහං වදෙය්‍යං, තත්‍රස්ස කල්ලො පඤ්හො – ‘කො නු ඛො, භන්තෙ, තසතී’ති? එවං චාහං න වදාමි. එවං මං අවදන්තං යො එවං පුච්ඡෙය්‍ය – ‘කිංපච්චයා නු ඛො, භන්තෙ, තණ්හා’ති, එස කල්ලො පඤ්හො. තත්‍ර කල්ලං වෙය්‍යාකරණං – ‘වෙදනාපච්චයා තණ්හා, තණ්හාපච්චයා උපාදාන’’’න්ති.

“‘Bạch Thế Tôn, ai ái nhiễm?’ Thế Tôn nói: ‘Câu hỏi không thích hợp. Ta không nói rằng: ‘có người ái nhiễm’. Nếu Ta nói: ‘có người ái nhiễm’, thì ở đây câu hỏi: ‘Bạch Thế Tôn, ai ái nhiễm?’ mới là thích hợp. Nhưng Ta không nói như vậy. Vì Ta không nói như vậy, nên nếu có người hỏi Ta như sau: ‘Bạch Thế Tôn, do duyên gì có ái?’, thì đó mới là câu hỏi thích hợp. Ở đây, câu trả lời thích hợp là: ‘Do duyên thọ nên có ái; do duyên ái nên có thủ.’”

‘‘කො නු ඛො, භන්තෙ, උපාදියතී’’ති? ‘‘නො කල්ලො පඤ්හො’’ති භගවා අවොච – ‘‘‘උපාදියතී’ති අහං න වදාමි. ‘උපාදියතී’ති චාහං වදෙය්‍යං, තත්‍රස්ස කල්ලො පඤ්හො – ‘කො නු ඛො, භන්තෙ, උපාදියතී’ති? එවං චාහං න වදාමි. එවං මං අවදන්තං යො එවං පුච්ඡෙය්‍ය – ‘කිංපච්චයා නු ඛො, භන්තෙ, උපාදාන’න්ති, එස කල්ලො පඤ්හො. තත්‍ර කල්ලං වෙය්‍යාකරණං – ‘තණ්හාපච්චයා උපාදානං; උපාදානපච්චයා භවො’ති…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති.

“‘Bạch Thế Tôn, ai chấp thủ?’ Thế Tôn nói: ‘Câu hỏi không thích hợp. Ta không nói rằng: ‘có người chấp thủ’. Nếu Ta nói: ‘có người chấp thủ’, thì ở đây câu hỏi: ‘Bạch Thế Tôn, ai chấp thủ?’ mới là thích hợp. Nhưng Ta không nói như vậy. Vì Ta không nói như vậy, nên nếu có người hỏi Ta như sau: ‘Bạch Thế Tôn, do duyên gì có thủ?’, thì đó mới là câu hỏi thích hợp. Ở đây, câu trả lời thích hợp là: ‘Do duyên ái nên có thủ; do duyên thủ nên có hữu.’...v.v... như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘ඡන්නං ත්වෙව, ඵග්ගුන, ඵස්සායතනානං අසෙසවිරාගනිරොධා ඵස්සනිරොධො; ඵස්සනිරොධා වෙදනානිරොධො; වෙදනානිරොධා තණ්හානිරොධො; තණ්හානිරොධා උපාදානනිරොධො; උපාදානනිරොධා භවනිරොධො; භවනිරොධා ජාතිනිරොධො; ජාතිනිරොධා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා නිරුජ්ඣන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’ති. දුතියං.

“Này Phagguna, chính do sự đoạn diệt và ly tham không còn tàn dư của sáu xứ xúc ấy nên xúc diệt; do xúc diệt nên thọ diệt; do thọ diệt nên ái diệt; do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sanh diệt; do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều được diệt tận. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” Kinh thứ hai.

3. සමණබ්‍රාහ්මණසුත්තං

3. Kinh Sa-môn và Bà-la-môn

13. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘යෙ හි කෙචි, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ජරාමරණං නප්පජානන්ති, ජරාමරණසමුදයං නප්පජානන්ති, ජරාමරණනිරොධං නප්පජානන්ති, ජරාමරණනිරොධගාමිනිං පටිපදං නප්පජානන්ති; ජාතිං…පෙ… භවං… උපාදානං… තණ්හං… වෙදනං… ඵස්සං… සළායතනං… නාමරූපං… විඤ්ඤාණං… සඞ්ඛාරෙ නප්පජානන්ති, සඞ්ඛාරසමුදයං නප්පජානන්ති, සඞ්ඛාරනිරොධං නප්පජානන්ති, සඞ්ඛාරනිරොධගාමිනිං පටිපදං නප්පජානන්ති, න මෙ තෙ, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා සමණෙසු වා සමණසම්මතා බ්‍රාහ්මණෙසු වා බ්‍රාහ්මණසම්මතා; න ච පන තෙ ආයස්මන්තො සාමඤ්ඤත්ථං වා බ්‍රහ්මඤ්ඤත්ථං [Pg.256] වා දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරන්ති.

13. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào không biết rõ già chết, không biết rõ sự sanh khởi của già chết, không biết rõ sự đoạn diệt của già chết, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết; không biết rõ sanh... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức... các hành, không biết rõ sự sanh khởi của các hành, không biết rõ sự đoạn diệt của các hành, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành; này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy không được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, hay không được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn; và các vị tôn giả ấy cũng không tự mình chứng ngộ, chứng đạt và an trú trong mục đích của Sa-môn hạnh hay mục đích của Bà-la-môn hạnh ngay trong hiện tại, với thắng trí.

‘‘යෙ ච ඛො කෙචි, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ජරාමරණං පජානන්ති, ජරාමරණසමුදයං පජානන්ති, ජරාමරණනිරොධං පජානන්ති, ජරාමරණනිරොධගාමිනිං පටිපදං පජානන්ති; ජාතිං…පෙ… භවං… උපාදානං… තණ්හං… වෙදනං… ඵස්සං… සළායතනං… නාමරූපං… විඤ්ඤාණං… සඞ්ඛාරෙ පජානන්ති, සඞ්ඛාරසමුදයං පජානන්ති, සඞ්ඛාරනිරොධං පජානන්ති, සඞ්ඛාරනිරොධගාමිනිං පටිපදං පජානන්ති, තෙ ඛො මෙ, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා සමණෙසු චෙව සමණසම්මතා බ්‍රාහ්මණෙසු ච බ්‍රාහ්මණසම්මතා; තෙ ච පනායස්මන්තො සාමඤ්ඤත්ථඤ්ච බ්‍රහ්මඤ්ඤත්ථඤ්ච දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරන්තී’’ති. තතියං.

“Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào biết rõ già chết, biết rõ sự sanh khởi của già chết, biết rõ sự đoạn diệt của già chết, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết; biết rõ sanh... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức... các hành, biết rõ sự sanh khởi của các hành, biết rõ sự đoạn diệt của các hành, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành; này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, và được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn; và các vị tôn giả ấy tự mình chứng ngộ, chứng đạt và an trú trong mục đích của Sa-môn hạnh và mục đích của Bà-la-môn hạnh ngay trong hiện tại, với thắng trí.” Kinh thứ ba.

4. දුතියසමණබ්‍රාහ්මණසුත්තං

4. Kinh Sa-môn và Bà-la-môn thứ hai

14. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘යෙ හි කෙචි, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ඉමෙ ධම්මෙ නප්පජානන්ති, ඉමෙසං ධම්මානං සමුදයං නප්පජානන්ති, ඉමෙසං ධම්මානං නිරොධං නප්පජානන්ති, ඉමෙසං ධම්මානං නිරොධගාමිනිං පටිපදං නප්පජානන්ති, කතමෙ ධම්මෙ නප්පජානන්ති, කතමෙසං ධම්මානං සමුදයං නප්පජානන්ති, කතමෙසං ධම්මානං නිරොධං නප්පජානන්ති, කතමෙසං ධම්මානං නිරොධගාමිනිං පටිපදං නප්පජානන්ති’’?

14. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào không biết rõ các pháp này, không biết rõ sự sanh khởi của các pháp này, không biết rõ sự đoạn diệt của các pháp này, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các pháp này. Không biết rõ những pháp nào, không biết rõ sự sanh khởi của những pháp nào, không biết rõ sự đoạn diệt của những pháp nào, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của những pháp nào?”

‘‘ජරාමරණං නප්පජානන්ති, ජරාමරණසමුදයං නප්පජානන්ති, ජරාමරණනිරොධං නප්පජානන්ති, ජරාමරණනිරොධගාමිනිං පටිපදං නප්පජානන්ති; ජාතිං…පෙ… භවං… උපාදානං… තණ්හං… වෙදනං… ඵස්සං… සළායතනං… නාමරූපං… විඤ්ඤාණං… සඞ්ඛාරෙ නප්පජානන්ති, සඞ්ඛාරසමුදයං නප්පජානන්ති, සඞ්ඛාරනිරොධං නප්පජානන්ති, සඞ්ඛාරනිරොධගාමිනිං පටිපදං නප්පජානන්ති. ඉමෙ ධම්මෙ නප්පජානන්ති, ඉමෙසං ධම්මානං සමුදයං නප්පජානන්ති, ඉමෙසං ධම්මානං නිරොධං නප්පජානන්ති, ඉමෙසං ධම්මානං නිරොධගාමිනිං පටිපදං නප්පජානන්ති. න මෙ තෙ, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා සමණෙසු වා සමණසම්මතා බ්‍රාහ්මණෙසු වා බ්‍රාහ්මණසම්මතා, න ච පන තෙ ආයස්මන්තො සාමඤ්ඤත්ථං වා බ්‍රහ්මඤ්ඤත්ථං වා දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරන්ති.

“Họ không biết rõ già chết, không biết rõ sự sanh khởi của già chết, không biết rõ sự đoạn diệt của già chết, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết; không biết rõ sanh... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức... các hành, không biết rõ sự sanh khởi của các hành, không biết rõ sự đoạn diệt của các hành, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành. Họ không biết rõ các pháp này, không biết rõ sự sanh khởi của các pháp này, không biết rõ sự đoạn diệt của các pháp này, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các pháp này. Này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy không được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, hay không được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn; và các vị tôn giả ấy cũng không tự mình chứng ngộ, chứng đạt và an trú trong mục đích của Sa-môn hạnh hay mục đích của Bà-la-môn hạnh ngay trong hiện tại, với thắng trí.

‘‘යෙ [Pg.257] ච ඛො කෙචි, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ඉමෙ ධම්මෙ පජානන්ති, ඉමෙසං ධම්මානං සමුදයං පජානන්ති, ඉමෙසං ධම්මානං නිරොධං පජානන්ති, ඉමෙසං ධම්මානං නිරොධගාමිනිං පටිපදං පජානන්ති, කතමෙ ධම්මෙ පජානන්ති, කතමෙසං ධම්මානං සමුදයං පජානන්ති, කතමෙසං ධම්මානං නිරොධං පජානන්ති, කතමෙසං ධම්මානං නිරොධගාමිනිං පටිපදං පජානන්ති?

“Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào biết rõ các pháp này, biết rõ sự sanh khởi của các pháp này, biết rõ sự đoạn diệt của các pháp này, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các pháp này. Biết rõ những pháp nào, biết rõ sự sanh khởi của những pháp nào, biết rõ sự đoạn diệt của những pháp nào, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của những pháp nào?

‘‘ජරාමරණං පජානන්ති, ජරාමරණසමුදයං පජානන්ති, ජරාමරණනිරොධං පජානන්ති, ජරාමරණනිරොධගාමිනිං පටිපදං පජානන්ති; ජාතිං…පෙ… භවං… උපාදානං… තණ්හං… වෙදනං… ඵස්සං… සළායතනං… නාමරූපං… විඤ්ඤාණං… සඞ්ඛාරෙ පජානන්ති, සඞ්ඛාරසමුදයං පජානන්ති, සඞ්ඛාරනිරොධං පජානන්ති, සඞ්ඛාරනිරොධගාමිනිං පටිපදං පජානන්ති. ඉමෙ ධම්මෙ පජානන්ති, ඉමෙසං ධම්මානං සමුදයං පජානන්ති, ඉමෙසං ධම්මානං නිරොධං පජානන්ති, ඉමෙසං ධම්මානං නිරොධගාමිනිං පටිපදං පජානන්ති. තෙ ඛො මෙ, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා සමණෙසු චෙව සමණසම්මතා, බ්‍රාහ්මණෙසු ච බ්‍රාහ්මණසම්මතා. තෙ ච පනායස්මන්තො සාමඤ්ඤත්ථඤ්ච බ්‍රහ්මඤ්ඤත්ථඤ්ච දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරන්තී’’ති. චතුත්ථං.

“Họ biết rõ già chết, biết rõ sự sanh khởi của già chết, biết rõ sự đoạn diệt của già chết, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết; biết rõ sanh... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức... các hành, biết rõ sự sanh khởi của các hành, biết rõ sự đoạn diệt của các hành, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành. Họ biết rõ các pháp này, biết rõ sự sanh khởi của các pháp này, biết rõ sự đoạn diệt của các pháp này, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các pháp này. Này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, và được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn. Và các vị tôn giả ấy tự mình chứng ngộ, chứng đạt và an trú trong mục đích của Sa-môn hạnh và mục đích của Bà-la-môn hạnh ngay trong hiện tại, với thắng trí.” Kinh thứ tư.

5. කච්චානගොත්තසුත්තං

5. Kinh Kaccānagotta

15. සාවත්ථියං විහරති. අථ ඛො ආයස්මා කච්චානගොත්තො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා කච්චානගොත්තො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘‘සම්මාදිට්ඨි සම්මාදිට්ඨී’ති, භන්තෙ, වුච්චති. කිත්තාවතා නු ඛො, භන්තෙ, සම්මාදිට්ඨි හොතී’’ති?

15. (Tại Sāvatthī, ngài đang an trú.) Bấy giờ, tôn giả Kaccānagotta đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, tôn giả Kaccānagotta bạch với Thế Tôn rằng: "Bạch Thế Tôn, được gọi là 'chánh kiến, chánh kiến'. Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì được gọi là chánh kiến?"

‘‘ද්වයනිස්සිතො ඛ්වායං, කච්චාන, ලොකො යෙභුය්‍යෙන – අත්ථිතඤ්චෙව නත්ථිතඤ්ච. ලොකසමුදයං ඛො, කච්චාන, යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සතො යා ලොකෙ නත්ථිතා සා න හොති. ලොකනිරොධං ඛො, කච්චාන, යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සතො යා ලොකෙ අත්ථිතා සා න හොති. උපයුපාදානාභිනිවෙසවිනිබන්ධො ඛ්වායං, කච්චාන, ලොකො යෙභුය්‍යෙන. තඤ්චායං උපයුපාදානං චෙතසො අධිට්ඨානං අභිනිවෙසානුසයං න උපෙති න උපාදියති නාධිට්ඨාති – ‘අත්තා මෙ’ති. ‘දුක්ඛමෙව උප්පජ්ජමානං [Pg.258] උප්පජ්ජති, දුක්ඛං නිරුජ්ඣමානං නිරුජ්ඣතී’ති න කඞ්ඛති න විචිකිච්ඡති අපරපච්චයා ඤාණමෙවස්ස එත්ථ හොති. එත්තාවතා ඛො, කච්චාන, සම්මාදිට්ඨි හොති.

"Này Kaccāna, thế gian này phần lớn y cứ vào hai cực đoan: hoặc là 'có' hoặc là 'không có'. Này Kaccāna, đối với người thấy được sự tập khởi của thế gian như thật bằng chánh trí tuệ, thì quan điểm 'không có' ở thế gian không tồn tại. Này Kaccāna, đối với người thấy được sự đoạn diệt của thế gian như thật bằng chánh trí tuệ, thì quan điểm 'có' ở thế gian không tồn tại. Này Kaccāna, thế gian này phần lớn bị trói buộc bởi sự chấp thủ, sự bám víu, và sự cố chấp. Vị ấy không đi đến, không bám víu, không an trú vào sự chấp thủ, sự bám víu, sự quyết tâm, sự cố chấp và tùy miên ấy của tâm rằng: 'Đây là tự ngã của tôi'. Vị ấy không nghi ngờ, không do dự rằng: 'Chỉ có khổ đang sanh khởi, chỉ có khổ đang đoạn diệt'. Ở đây, trí tuệ của vị ấy có được là không do duyên nơi người khác. Này Kaccāna, cho đến mức độ như vậy là có chánh kiến.

‘‘‘සබ්බං අත්ථී’ති ඛො, කච්චාන, අයමෙකො අන්තො. ‘සබ්බං නත්ථී’ති අයං දුතියො අන්තො. එතෙ තෙ, කච්චාන, උභො අන්තෙ අනුපගම්ම මජ්ඣෙන තථාගතො ධම්මං දෙසෙති – ‘අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා; සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති. අවිජ්ජාය ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො; සඞ්ඛාරනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’’ති. පඤ්චමං.

"Này Kaccāna, 'tất cả đều có' là một cực đoan. 'Tất cả đều không có' là cực đoan thứ hai. Này Kaccāna, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết giảng Pháp theo trung đạo: 'Do vô minh làm duyên, các hành sanh khởi; do các hành làm duyên, thức sanh khởi... như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của chính vô minh ấy, các hành diệt; do các hành diệt, thức diệt... như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này'."

6. ධම්මකථිකසුත්තං

6. Kinh Người Thuyết Pháp

16. සාවත්ථියං …පෙ… අථ ඛො අඤ්ඤතරො භික්ඛු යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො සො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච – ‘‘‘ධම්මකථිකො ධම්මකථිකො’ති, භන්තෙ, වුච්චති. කිත්තාවතා නු ඛො, භන්තෙ, ධම්මකථිකො හොතී’’ති?

16. Tại Sāvatthī... Bấy giờ, một vị tỳ khưu nào đó đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, vị tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn rằng: "Bạch Thế Tôn, được gọi là 'người thuyết pháp, người thuyết pháp'. Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì được gọi là người thuyết pháp?"

‘‘ජරාමරණස්ස චෙ භික්ඛු නිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය ධම්මං දෙසෙති, ‘ධම්මකථිකො භික්ඛූ’ති අලං වචනාය. ජරාමරණස්ස චෙ භික්ඛු නිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය පටිපන්නො හොති, ‘ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො භික්ඛූ’ති අලං වචනාය. ජරාමරණස්ස චෙ භික්ඛු නිබ්බිදා විරාගා නිරොධා අනුපාදාවිමුත්තො හොති, ‘දිට්ඨධම්මනිබ්බානප්පත්තො භික්ඛූ’ති අලං වචනාය.

"Này tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu thuyết pháp vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với già và chết, thì thật xứng đáng để gọi là 'vị tỳ khưu thuyết pháp'. Này tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu thực hành vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với già và chết, thì thật xứng đáng để gọi là 'vị tỳ khưu thực hành pháp và tùy pháp'. Này tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu do nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với già và chết mà được giải thoát không còn chấp thủ, thì thật xứng đáng để gọi là 'vị tỳ khưu đã chứng đạt Niết-bàn ngay trong hiện tại'.

‘‘ජාතියා චෙ භික්ඛු…පෙ… භවස්ස චෙ භික්ඛු… උපාදානස්ස චෙ භික්ඛු… තණ්හාය චෙ භික්ඛු… වෙදනාය චෙ භික්ඛු… ඵස්සස්ස චෙ භික්ඛු… සළායතනස්ස චෙ භික්ඛු… නාමරූපස්ස චෙ භික්ඛු… විඤ්ඤාණස්ස චෙ භික්ඛු… සඞ්ඛාරානං චෙ භික්ඛු… අවිජ්ජාය චෙ භික්ඛු නිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය ධම්මං දෙසෙති, ‘ධම්මකථිකො භික්ඛූ’ති අලං වචනාය. අවිජ්ජාය චෙ භික්ඛු නිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය පටිපන්නො හොති, ‘ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො භික්ඛූ’ති අලං වචනාය. අවිජ්ජාය චෙ භික්ඛු නිබ්බිදා විරාගා නිරොධා අනුපාදාවිමුත්තො හොති, ‘දිට්ඨධම්මනිබ්බානප්පත්තො භික්ඛූ’ති අලං වචනායා’’ති.

"Này tỳ khưu, nếu đối với sanh... này tỳ khưu, nếu đối với hữu... này tỳ khưu, nếu đối với thủ... này tỳ khưu, nếu đối với ái... này tỳ khưu, nếu đối với thọ... này tỳ khưu, nếu đối với xúc... này tỳ khưu, nếu đối với sáu xứ... này tỳ khưu, nếu đối với danh-sắc... này tỳ khưu, nếu đối với thức... này tỳ khưu, nếu đối với các hành... Này tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu thuyết pháp vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với vô minh, thì thật xứng đáng để gọi là 'vị tỳ khưu thuyết pháp'. Này tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu thực hành vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với vô minh, thì thật xứng đáng để gọi là 'vị tỳ khưu thực hành pháp và tùy pháp'. Này tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu do nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với vô minh mà được giải thoát không còn chấp thủ, thì thật xứng đáng để gọi là 'vị tỳ khưu đã chứng đạt Niết-bàn ngay trong hiện tại'."

7. අචෙලකස්සපසුත්තං

7. Kinh Acela Kassapa

17. එවං [Pg.259] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ. අථ ඛො භගවා පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය රාජගහං පිණ්ඩාය පාවිසි. අද්දසා ඛො අචෙලො කස්සපො භගවන්තං දූරතොව ආගච්ඡන්තං. දිස්වාන යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි. එකමන්තං ඨිතො ඛො අචෙලො කස්සපො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘පුච්ඡෙය්‍යාම මයං භවන්තං ගොතමං කඤ්චිදෙව දෙසං, සචෙ නො භවං ගොතමො ඔකාසං කරොති පඤ්හස්ස වෙය්‍යාකරණායා’’ති.

17. Tôi nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú tại Rājagaha (Vương Xá), trong Trúc Lâm, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Bấy giờ, vào buổi sáng, Thế Tôn đắp y, mang bát và y, đi vào thành Rājagaha để khất thực. Du sĩ lõa thể Kassapa thấy Thế Tôn từ xa đi đến. Thấy vậy, ông đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, ông cùng Thế Tôn nói lên những lời chào hỏi thân thiện. Sau khi trao đổi những lời thăm hỏi đáng ghi nhớ, ông đứng sang một bên. Đứng một bên, du sĩ lõa thể Kassapa bạch với Thế Tôn rằng: "Chúng tôi muốn hỏi tôn giả Gotama về một vài vấn đề, nếu tôn giả Gotama cho phép chúng tôi cơ hội để giải đáp câu hỏi."

‘‘අකාලො ඛො තාව, කස්සප, පඤ්හස්ස; අන්තරඝරං පවිට්ඨම්හා’’ති. දුතියම්පි ඛො අචෙලො කස්සපො භගවන්තං එතදවොච ‘‘පුච්ඡෙය්‍යාම මයං භවන්තං ගොතමං කඤ්චිදෙව දෙසං, සචෙ නො භවං ගොතමො ඔකාසං කරොති පඤ්හස්ස වෙය්‍යාකරණායා’’ති. ‘‘අකාලො ඛො තාව, කස්සප, පඤ්හස්ස; අන්තරඝරං පවිට්ඨම්හා’’ති. තතියම්පි ඛො අචෙලො කස්සපො…පෙ… අන්තරඝරං පවිට්ඨම්හාති. එවං වුත්තෙ, අචෙලො කස්සපො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘න ඛො පන මයං භවන්තං ගොතමං බහුදෙව පුච්ඡිතුකාමා’’ති. ‘‘පුච්ඡ, කස්සප, යදාකඞ්ඛසී’’ති.

"'Này Kassapa, chưa phải lúc để hỏi; chúng ta đang đi vào trong làng.' Lần thứ hai, du sĩ lõa thể Kassapa lại bạch với Thế Tôn: 'Chúng tôi muốn hỏi tôn giả Gotama về một vài vấn đề, nếu tôn giả Gotama cho phép chúng tôi cơ hội để giải đáp câu hỏi.' 'Này Kassapa, chưa phải lúc để hỏi; chúng ta đang đi vào trong làng.' Lần thứ ba, du sĩ lõa thể Kassapa... chúng ta đang đi vào trong làng. Khi được nói như vậy, du sĩ lõa thể Kassapa bạch với Thế Tôn: 'Chúng tôi thật sự không muốn hỏi tôn giả Gotama nhiều đâu.' 'Này Kassapa, hãy hỏi điều ông muốn hỏi.'"

‘‘කිං නු ඛො, භො ගොතම, ‘සයංකතං දුක්ඛ’න්ති? ‘මා හෙවං, කස්සපා’ති භගවා අවොච. ‘කිං පන, භො ගොතම, පරංකතං දුක්ඛ’න්ති? ‘මා හෙවං, කස්සපා’ති භගවා අවොච. ‘කිං නු ඛො, භො ගොතම, සයංකතඤ්ච පරංකතඤ්ච දුක්ඛ’න්ති? ‘මා හෙවං, කස්සපා’ති භගවා අවොච. ‘කිං පන භො ගොතම, අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං දුක්ඛ’න්ති? ‘මා හෙවං, කස්සපා’ති භගවා අවොච. ‘කිං නු ඛො, භො ගොතම, නත්ථි දුක්ඛ’න්ති? ‘න ඛො, කස්සප, නත්ථි දුක්ඛං. අත්ථි ඛො, කස්සප, දුක්ඛ’න්ති. ‘තෙන හි භවං ගොතමො දුක්ඛං න ජානාති, න පස්සතී’ති. ‘න ඛ්වාහං, කස්සප, දුක්ඛං න ජානාමි, න පස්සාමි. ජානාමි ඛ්වාහං, කස්සප, දුක්ඛං; පස්සාමි ඛ්වාහං, කස්සප, දුක්ඛ’’’න්ති.

Thưa Tôn giả Gotama, có phải khổ là do tự mình làm chăng? Thế Tôn nói: 'Này Kassapa, chớ nói như vậy.' Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải khổ là do người khác làm chăng? Thế Tôn nói: 'Này Kassapa, chớ nói như vậy.' Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh khởi chăng? Thế Tôn nói: 'Này Kassapa, chớ nói như vậy.' Thưa Tôn giả Gotama, có phải là không có khổ chăng? 'Này Kassapa, không phải là không có khổ. Này Kassapa, thật sự có khổ.' 'Vậy thì Tôn giả Gotama không biết khổ, không thấy khổ.' 'Này Kassapa, không phải Ta không biết khổ, không thấy khổ. Này Kassapa, Ta thật sự biết khổ; này Kassapa, Ta thật sự thấy khổ.'

‘‘කි නු ඛො, භො ගොතම, ‘සයංකතං දුක්ඛ’න්ති ඉති පුට්ඨො සමානො ‘මා හෙවං, කස්සපා’ති වදෙසි. ‘කිං පන, භො ගොතම, පරංකතං දුක්ඛ’න්ති ඉති [Pg.260] පුට්ඨො සමානො ‘මා හෙවං, කස්සපා’ති වදෙසි. ‘කිං නු ඛො, භො ගොතම, සයංකතඤ්ච පරංකතඤ්ච දුක්ඛ’න්ති ඉති පුට්ඨො සමානො ‘මා හෙවං, කස්සපා’ති වදෙසි. ‘කිං පන, භො ගොතම, අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං දුක්ඛ’න්ති ඉති පුට්ඨො සමානො ‘මා හෙවං, කස්සපා’ති වදෙසි. ‘කිං නු ඛො, භො ගොතම, නත්ථි දුක්ඛ’න්ති ඉති පුට්ඨො සමානො ‘න ඛො, කස්සප, නත්ථි දුක්ඛං, අත්ථි ඛො, කස්සප, දුක්ඛ’න්ති වදෙසි. ‘තෙන හි භවං ගොතමො දුක්ඛං න ජානාති න පස්සතී’ති ඉති පුට්ඨො සමානො ‘න ඛ්වාහං, කස්සප, දුක්ඛං න ජානාමි න පස්සාමි. ජානාමි ඛ්වාහං, කස්සප, දුක්ඛං; පස්සාමි ඛ්වාහං, කස්සප, දුක්ඛ’න්ති වදෙසි. ආචික්ඛතු ච මෙ, භන්තෙ, භගවා දුක්ඛං. දෙසෙතු ච මෙ, භන්තෙ, භගවා දුක්ඛ’’න්ති.

Khi được hỏi: 'Thưa Tôn giả Gotama, có phải khổ là do tự mình làm chăng?', Ngài đã trả lời: 'Này Kassapa, chớ nói như vậy.' Khi được hỏi: 'Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải khổ là do người khác làm chăng?', Ngài đã trả lời: 'Này Kassapa, chớ nói như vậy.' Khi được hỏi: 'Thưa Tôn giả Gotama, có phải khổ là vừa do tự mình làm, vừa do người khác làm chăng?', Ngài đã trả lời: 'Này Kassapa, chớ nói như vậy.' Khi được hỏi: 'Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh khởi chăng?', Ngài đã trả lời: 'Này Kassapa, chớ nói như vậy.' Khi được hỏi: 'Thưa Tôn giả Gotama, có phải là không có khổ chăng?', Ngài đã trả lời: 'Này Kassapa, không phải là không có khổ. Này Kassapa, thật sự có khổ.' Khi được hỏi: 'Vậy thì Tôn giả Gotama không biết khổ, không thấy khổ', Ngài đã trả lời: 'Này Kassapa, không phải Ta không biết khổ, không thấy khổ. Này Kassapa, Ta thật sự biết khổ; này Kassapa, Ta thật sự thấy khổ.' Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn hãy chỉ rõ khổ cho con. Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn hãy thuyết giảng về khổ cho con.

‘‘‘සො කරොති සො පටිසංවෙදයතී’ති ඛො, කස්සප, ආදිතො සතො ‘සයංකතං දුක්ඛ’න්ති ඉති වදං සස්සතං එතං පරෙති. ‘අඤ්ඤො කරොති අඤ්ඤො පටිසංවෙදයතී’ති ඛො, කස්සප, වෙදනාභිතුන්නස්ස සතො ‘පරංකතං දුක්ඛ’න්ති ඉති වදං උච්ඡෙදං එතං පරෙති. එතෙ තෙ, කස්සප, උභො අන්තෙ අනුපගම්ම මජ්ඣෙන තථාගතො ධම්මං දෙසෙති – ‘අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා; සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති. අවිජ්ජාය ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො; සඞ්ඛාරනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’’ති.

Này Kassapa, người nào nói: 'Người làm cũng là người cảm thọ', và cho rằng ngay từ đầu đã có một thực thể, khi nói 'khổ do tự mình làm' là rơi vào thường kiến. Này Kassapa, người nào nói: 'Người làm là khác, người cảm thọ là khác', và cho rằng có một thực thể bị cảm thọ chi phối, khi nói 'khổ do người khác làm' là rơi vào đoạn kiến. Này Kassapa, Như Lai không đi đến hai cực đoan ấy, thuyết giảng pháp theo trung đạo: 'Do vô minh duyên, các hành sanh; do hành duyên, thức sanh... v.v... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Do sự đoạn diệt và ly tham không còn tàn dư của chính vô minh ấy, các hành diệt; do hành diệt, thức diệt... v.v... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.'

එවං වුත්තෙ, අචෙලො කස්සපො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අභික්කන්තං, භන්තෙ, අභික්කන්තං, භන්තෙ! සෙය්‍යථාපි, භන්තෙ, නික්කුජ්ජිතං වා උක්කුජ්ජෙය්‍ය…පෙ… චක්ඛුමන්තො රූපානි දක්ඛන්තීති; එවමෙවං භගවතා අනෙකපරියායෙන ධම්මො පකාසිතො. එසාහං, භන්තෙ, භගවන්තං සරණං ගච්ඡාමි ධම්මඤ්ච භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච. ලභෙය්‍යාහං, භන්තෙ, භගවතො සන්තිකෙ පබ්බජ්ජං, ලභෙය්‍යං උපසම්පද’’න්ති.

Khi được nói như vậy, lõa thể Kassapa bạch với Thế Tôn rằng: 'Thật vi diệu, bạch Thế Tôn! Thật vi diệu, bạch Thế Tôn! Bạch Thế Tôn, cũng như người lật ngửa vật bị úp... v.v... để người có mắt có thể thấy các sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn trình bày bằng nhiều phương tiện. Bạch Thế Tôn, con xin quy y Thế Tôn, quy y Pháp và quy y Tăng chúng. Bạch Thế Tôn, mong con được xuất gia dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn, mong con được thọ cụ túc giới.'

‘‘යො ඛො, කස්සප, අඤ්ඤතිත්ථියපුබ්බො ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ ආකඞ්ඛති පබ්බජ්ජං, ආකඞ්ඛති උපසම්පදං, සො චත්තාරො මාසෙ පරිවසති. චතුන්නං මාසානං අච්චයෙන (පරිවුත්ථපරිවාසං) ආරද්ධචිත්තා භික්ඛූ පබ්බාජෙන්ති උපසම්පාදෙන්ති භික්ඛුභාවාය. අපි ච මයා පුග්ගලවෙමත්තතා විදිතා’’ති.

Này Kassapa, người nào trước đây thuộc ngoại đạo, muốn được xuất gia, muốn được thọ cụ túc giới trong Pháp và Luật này, người ấy phải trải qua bốn tháng biệt trú. Sau khi hết bốn tháng, nếu các vị Tỳ khưu hài lòng, sẽ cho người ấy xuất gia, thọ cụ túc giới để trở thành Tỳ khưu. Tuy nhiên, Ta biết có sự khác biệt giữa các cá nhân.

‘‘සචෙ[Pg.261], භන්තෙ, අඤ්ඤතිත්ථියපුබ්බො ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ ආකඞ්ඛති පබ්බජ්ජං, ආකඞ්ඛති උපසම්පදං, චත්තාරො මාසෙ පරිවසති. චතුන්නං මාසානං අච්චයෙන (පරිවුත්ථපරිවාසං) ආරද්ධචිත්තා භික්ඛූ පබ්බාජෙන්ති උපසම්පාදෙන්ති භික්ඛුභාවාය. අහං චත්තාරි වස්සානි පරිවසිස්සාමි, චතුන්නං වස්සානං අච්චයෙන (පරිවුත්ථපරිවාසං) ආරද්ධචිත්තා භික්ඛූ පබ්බාජෙන්තු උපසම්පාදෙන්තු භික්ඛුභාවායා’’ති.

Bạch Thế Tôn, nếu người trước đây thuộc ngoại đạo, muốn được xuất gia, muốn được thọ cụ túc giới trong Pháp và Luật này, phải trải qua bốn tháng biệt trú, và sau khi hết bốn tháng, nếu các vị Tỳ khưu hài lòng, sẽ cho người ấy xuất gia, thọ cụ túc giới để trở thành Tỳ khưu, thì con sẽ xin biệt trú trong bốn năm. Sau khi hết bốn năm, nếu các vị Tỳ khưu hài lòng, mong các vị cho con xuất gia, thọ cụ túc giới để trở thành Tỳ khưu.

අලත්ථ ඛො අචෙලො කස්සපො භගවතො සන්තිකෙ පබ්බජ්ජං, අලත්ථ උපසම්පදං. අචිරූපසම්පන්නො ච පනායස්මා කස්සපො එකො වූපකට්ඨො අප්පමත්තො ආතාපී පහිතත්තො විහරන්තො නචිරස්සෙව – යස්සත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදෙව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති තදනුත්තරං – බ්‍රහ්මචරියපරියොසානං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහාසි. ‘‘ඛීණා ජාති වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’’ති අබ්භඤ්ඤාසි. අඤ්ඤතරො ච පනායස්මා කස්සපො අරහතං අහොසීති. සත්තමං.

Lõa thể Kassapa đã được xuất gia dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn, đã được thọ cụ túc giới. Và không lâu sau khi thọ cụ túc giới, Tôn giả Kassapa sống một mình, nơi vắng vẻ, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần, và chẳng bao lâu, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại mục đích vô thượng của phạm hạnh mà vì đó các thiện nam tử đã chân chánh từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vị ấy biết rõ: 'Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lại trạng thái này nữa.' Và Tôn giả Kassapa đã trở thành một trong các vị A-la-hán. (Kinh) thứ bảy.

8. තිම්බරුකසුත්තං

8. Kinh Timbaruka

18. සාවත්ථියං විහරති. අථ ඛො තිම්බරුකො පරිබ්බාජකො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො තිම්බරුකො පරිබ්බාජකො භගවන්තං එතදවොච –

18. (Thế Tôn) trú ở Sāvatthī. Lúc bấy giờ, du sĩ Timbaruka đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã cùng Thế Tôn nói lên những lời chào hỏi thân hữu. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu và đáng ghi nhớ, vị ấy ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, du sĩ Timbaruka bạch với Thế Tôn rằng:

‘‘‘කිං නු ඛො, භො ගොතම, සයංකතං සුඛදුක්ඛ’න්ති? ‘මා හෙවං, තිම්බරුකා’ති භගවා අවොච. ‘කිං පන, භො ගොතම, පරංකතං සුඛදුක්ඛ’න්ති? ‘මා හෙවං, තිම්බරුකා’ති භගවා අවොච. ‘කිං නු ඛො, භො ගොතම, සයංකතඤ්ච පරංකතඤ්ච සුඛදුක්ඛ’න්ති? ‘මා හෙවං, තිම්බරුකා’ති භගවා අවොච. ‘කිං පන, භො ගොතම, අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං සුඛදුක්ඛ’න්ති? ‘මා හෙවං, තිම්බරුකා’ති භගවා අවොච. ‘කිං නු ඛො, භො ගොතම, නත්ථි සුඛදුක්ඛ’න්ති? ‘න ඛො, තිම්බරුක, නත්ථි සුඛදුක්ඛං; අත්ථි ඛො, තිම්බරුක, සුඛදුක්ඛ’න්ති. ‘තෙන හි භවං ගොතමො සුඛදුක්ඛං න ජානාති, න පස්සතී’ති? ‘න ඛ්වාහං, තිම්බරුක, සුඛදුක්ඛං න ජානාමි, න පස්සාමි. ජානාමි ඛ්වාහං, තිම්බරුක, සුඛදුක්ඛං; පස්සාමි ඛ්වාහං, තිම්බරුක, සුඛදුක්ඛ’’’න්ති.

“Thưa Tôn giả Gotama, có phải lạc và khổ là do tự mình làm ra chăng?” – “Này Timbaruka, chớ có nói như vậy,” Thế Tôn đáp. “Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải lạc và khổ là do người khác làm ra chăng?” – “Này Timbaruka, chớ có nói như vậy,” Thế Tôn đáp. “Thưa Tôn giả Gotama, có phải lạc và khổ là vừa do tự mình làm ra, vừa do người khác làm ra chăng?” – “Này Timbaruka, chớ có nói như vậy,” Thế Tôn đáp. “Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải lạc và khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà là ngẫu nhiên sanh khởi chăng?” – “Này Timbaruka, chớ có nói như vậy,” Thế Tôn đáp. “Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải là không có lạc và khổ chăng?” – “Này Timbaruka, không phải là không có lạc và khổ; này Timbaruka, có lạc và khổ.” – “Nếu vậy, Tôn giả Gotama không biết, không thấy lạc và khổ chăng?” – “Này Timbaruka, không phải Ta không biết, không thấy lạc và khổ. Này Timbaruka, Ta biết lạc và khổ; này Timbaruka, Ta thấy lạc và khổ.”

‘‘‘කිං [Pg.262] නු ඛො, භො ගොතම, සයංකතං සුඛදුක්ඛ’න්ති ඉති පුට්ඨො සමානො ‘මා හෙවං, තිම්බරුකා’ති වදෙසි. ‘කිං පන, භො ගොතම, පරංකතං සුඛදුක්ඛ’න්ති ඉති පුට්ඨො සමානො ‘මා හෙවං, තිම්බරුකා’ති වදෙසි. ‘කිං නු ඛො, භො ගොතම, සයංකතඤ්ච පරංකතඤ්ච සුඛදුක්ඛ’න්ති ඉති පුට්ඨො සමානො ‘මා හෙවං, තිම්බරුකා’ති වදෙසි. ‘කිං පන, භො ගොතම, අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං සුඛදුක්ඛ’න්ති ඉති පුට්ඨො සමානො ‘මා හෙවං, තිම්බරුකා’ති වදෙසි. ‘කිං නු ඛො, භො ගොතම, නත්ථි සුඛදුක්ඛ’න්ති ඉති පුට්ඨො සමානො ‘න ඛො, තිම්බරුක, නත්ථි සුඛදුක්ඛං; අත්ථි ඛො, තිම්බරුක, සුඛදුක්ඛ’න්ති වදෙසි. ‘තෙන හි භවං ගොතමො සුඛදුක්ඛං න ජානාති, න පස්සතී’ති ඉති පුට්ඨො සමානො ‘න ඛ්වාහං, තිම්බරුක, සුඛදුක්ඛං න ජානාමි, න පස්සාමි. ජානාමි ඛ්වාහං, තිම්බරුක, සුඛදුක්ඛං; පස්සාමි ඛ්වාහං, තිම්බරුක, සුඛදුක්ඛ’න්ති වදෙසි. ආචික්ඛතු ච මෙ භවං ගොතමො සුඛදුක්ඛං. දෙසෙතු ච මෙ භවං ගොතමො සුඛදුක්ඛ’’න්ති.

“Khi được hỏi: ‘Thưa Tôn giả Gotama, có phải lạc và khổ là do tự mình làm ra chăng?’, Ngài đã trả lời: ‘Này Timbaruka, chớ có nói như vậy.’ Khi được hỏi: ‘Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải lạc và khổ là do người khác làm ra chăng?’, Ngài đã trả lời: ‘Này Timbaruka, chớ có nói như vậy.’ Khi được hỏi: ‘Thưa Tôn giả Gotama, có phải lạc và khổ là vừa do tự mình làm ra, vừa do người khác làm ra chăng?’, Ngài đã trả lời: ‘Này Timbaruka, chớ có nói như vậy.’ Khi được hỏi: ‘Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải lạc và khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà là ngẫu nhiên sanh khởi chăng?’, Ngài đã trả lời: ‘Này Timbaruka, chớ có nói như vậy.’ Khi được hỏi: ‘Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải là không có lạc và khổ chăng?’, Ngài đã trả lời: ‘Này Timbaruka, không phải là không có lạc và khổ; này Timbaruka, có lạc và khổ.’ Khi được hỏi: ‘Nếu vậy, Tôn giả Gotama không biết, không thấy lạc và khổ chăng?’, Ngài đã trả lời: ‘Này Timbaruka, không phải Ta không biết, không thấy lạc và khổ. Này Timbaruka, Ta biết lạc và khổ; này Timbaruka, Ta thấy lạc và khổ.’ Xin Tôn giả Gotama hãy chỉ dạy cho con về lạc và khổ. Xin Tôn giả Gotama hãy thuyết giảng cho con về lạc và khổ.”

‘‘‘සා වෙදනා, සො වෙදයතී’ති ඛො, තිම්බරුක, ආදිතො සතො ‘සයංකතං සුඛදුක්ඛ’න්ති එවම්පාහං න වදාමි. ‘අඤ්ඤා වෙදනා, අඤ්ඤො වෙදයතී’ති ඛො, තිම්බරුක, වෙදනාභිතුන්නස්ස සතො ‘පරංකතං සුඛදුක්ඛ’න්ති එවම්පාහං න වදාමි. එතෙ තෙ, තිම්බරුක, උභො අන්තෙ අනුපගම්ම මජ්ඣෙන තථාගතො ධම්මං දෙසෙති – ‘අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා; සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති. අවිජ්ජාය ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො; සඞ්ඛාරනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’’ති.

“Này Timbaruka, với quan điểm từ ban đầu rằng: ‘Cảm thọ là gì, người cảm thọ là vậy’, thì sẽ đi đến kết luận: ‘Lạc và khổ là do tự mình làm ra.’ Ta không nói như vậy. Này Timbaruka, với quan điểm từ ban đầu rằng: ‘Cảm thọ là khác, người cảm thọ là khác’, thì đối với người bị cảm thọ chi phối, sẽ đi đến kết luận: ‘Lạc và khổ là do người khác làm ra.’ Ta không nói như vậy. Này Timbaruka, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: ‘Do vô minh duyên, các hành sanh khởi; do hành duyên, thức sanh khởi… vân vân… Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khổ uẩn này. Do sự đoạn diệt và ly tham không còn tàn dư của chính vô minh ấy nên hành diệt; do hành diệt nên thức diệt… vân vân… Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khổ uẩn này.’”

එවං වුත්තෙ, තිම්බරුකො පරිබ්බාජකො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම…පෙ… එසාහං භවන්තං ගොතමං සරණං ගච්ඡාමි ධම්මඤ්ච භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච. උපාසකං මං භවං ගොතමො ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගත’’න්ති. අට්ඨමං.

Khi được nghe như vậy, du sĩ Timbaruka bạch với Thế Tôn rằng: – “Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama!… vân vân… Con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y Tăng chúng. Mong Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là một người cận sự nam, từ hôm nay cho đến trọn đời đã đến nương tựa.” Kinh thứ tám.

9. බාලපණ්ඩිතසුත්තං

9. Kinh Kẻ Ngu và Người Trí

19. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘අවිජ්ජානීවරණස්ස, භික්ඛවෙ, බාලස්ස තණ්හාය සම්පයුත්තස්ස එවමයං කායො සමුදාගතො. ඉති අයඤ්චෙව කායො බහිද්ධා ච නාමරූපං, ඉත්ථෙතං ද්වයං, ද්වයං පටිච්ච ඵස්සො සළෙවායතනානි [Pg.263], යෙහි ඵුට්ඨො බාලො සුඛදුක්ඛං පටිසංවෙදයති එතෙසං වා අඤ්ඤතරෙන’’.

19. Trú ở Sāvatthī… “Này các Tỷ-kheo, đối với kẻ ngu bị vô minh che lấp, bị ái dục trói buộc, thân này đã sanh khởi như vậy. Như vậy, có thân này và có danh sắc ở bên ngoài; do đó có cặp đôi này. Do duyên cặp đôi, có xúc, tức là sáu xứ. Do bị những xứ ấy xúc chạm, hoặc do một trong những xứ ấy, kẻ ngu cảm thọ lạc và khổ.”

‘‘අවිජ්ජානීවරණස්ස, භික්ඛවෙ, පණ්ඩිතස්ස තණ්හාය සම්පයුත්තස්ස එවමයං කායො සමුදාගතො. ඉති අයඤ්චෙව කායො බහිද්ධා ච නාමරූපං, ඉත්ථෙතං ද්වයං, ද්වයං පටිච්ච ඵස්සො සළෙවායතනානි, යෙහි ඵුට්ඨො පණ්ඩිතො සුඛදුක්ඛං පටිසංවෙදයති එතෙසං වා අඤ්ඤතරෙන’’.

“Này các Tỷ-kheo, đối với người trí bị vô minh che lấp, bị ái dục trói buộc, thân này đã sanh khởi như vậy. Như vậy, có thân này và có danh sắc ở bên ngoài; do đó có cặp đôi này. Do duyên cặp đôi, có xúc, tức là sáu xứ. Do bị những xứ ấy xúc chạm, hoặc do một trong những xứ ấy, người trí cảm thọ lạc và khổ.”

‘‘තත්‍ර, භික්ඛවෙ, කො විසෙසො කො අධිප්පයාසො කිං නානාකරණං පණ්ඩිතස්ස බාලෙනා’’ති? ‘‘භගවංමූලකා නො, භන්තෙ, ධම්මා, භගවංනෙත්තිකා, භගවංපටිසරණා. සාධු වත, භන්තෙ, භගවන්තංයෙව පටිභාතු එතස්ස භාසිතස්ස අත්ථො. භගවතො සුත්වා භික්ඛූ ධාරෙස්සන්තී’’ති.

“Này các Tỷ-kheo, ở đây, đâu là sự khác biệt, đâu là sự đặc thù, đâu là sự dị biệt giữa người trí và kẻ ngu?” – “Bạch Thế Tôn, các pháp của chúng con lấy Thế Tôn làm căn bản, lấy Thế Tôn làm người dẫn dắt, lấy Thế Tôn làm nơi nương tựa. Lành thay, bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy làm sáng tỏ ý nghĩa của lời dạy này. Sau khi nghe từ Thế Tôn, các Tỷ-kheo sẽ ghi nhớ.”

‘‘තෙන හි, භික්ඛවෙ, සුණාථ, සාධුකං මනසි කරොථ, භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

“Vậy thì, này các Tỷ-kheo, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.” – “Vâng, bạch Thế Tôn.” Các Tỷ-kheo ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

‘‘යාය ච, භික්ඛවෙ, අවිජ්ජාය නිවුතස්ස බාලස්ස යාය ච තණ්හාය සම්පයුත්තස්ස අයං කායො සමුදාගතො, සා චෙව අවිජ්ජා බාලස්ස අප්පහීනා සා ච තණ්හා අපරික්ඛීණා. තං කිස්ස හෙතු? න, භික්ඛවෙ, බාලො අචරි බ්‍රහ්මචරියං සම්මා දුක්ඛක්ඛයාය. තස්මා බාලො කායස්ස භෙදා කායූපගො හොති, සො කායූපගො සමානො න පරිමුච්චති ජාතියා ජරාමරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි. න පරිමුච්චති දුක්ඛස්මාති වදාමි.

“Này các Tỷ-kheo, do vô minh nào mà kẻ ngu bị che lấp, do ái dục nào mà kẻ ngu bị trói buộc, khiến cho thân này sanh khởi, thì chính vô minh ấy kẻ ngu chưa đoạn tận, và ái dục ấy chưa được trừ diệt. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, kẻ ngu đã không thực hành phạm hạnh để chơn chánh đoạn tận khổ đau. Do đó, sau khi thân hoại, kẻ ngu đi đến một thân khác; khi đi đến một thân khác, người ấy không được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng người ấy không được giải thoát khỏi khổ đau.”

‘‘යාය ච, භික්ඛවෙ, අවිජ්ජාය නිවුතස්ස පණ්ඩිතස්ස යාය ච තණ්හාය සම්පයුත්තස්ස අයං කායො සමුදාගතො, සා චෙව අවිජ්ජා පණ්ඩිතස්ස පහීනා, සා ච තණ්හා පරික්ඛීණා. තං කිස්ස හෙතු? අචරි, භික්ඛවෙ, පණ්ඩිතො බ්‍රහ්මචරියං සම්මා දුක්ඛක්ඛයාය. තස්මා පණ්ඩිතො කායස්ස භෙදා න කායූපගො හොති. සො අකායූපගො සමානො පරිමුච්චති ජාතියා ජරාමරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි. පරිමුච්චති දුක්ඛස්මාති වදාමි. අයං [Pg.264] ඛො, භික්ඛවෙ, විසෙසො, අයං අධිප්පයාසො, ඉදං නානාකරණං පණ්ඩිතස්ස බාලෙන යදිදං බ්‍රහ්මචරියවාසො’’ති. නවමං.

Này các Tỷ kheo, do vô minh nào mà người có trí bị che lấp, do ái nào mà bị trói buộc, khiến cho thân này được sinh khởi, thì chính vô minh ấy đã được người có trí đoạn tận, và ái ấy đã được đoạn trừ. Vì sao vậy? Này các Tỷ kheo, người có trí đã thực hành phạm hạnh để chân chánh đoạn tận khổ đau. Do đó, sau khi thân hoại, người có trí không đi đến một thân khác. Vị ấy, không đi đến một thân khác, được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng: ‘Vị ấy được giải thoát khỏi khổ đau’. Này các Tỷ kheo, đây chính là sự khác biệt, đây là sự vượt trội, đây là sự sai khác giữa người có trí và kẻ ngu, tức là việc sống đời phạm hạnh này.

10. පච්චයසුත්තං

10. Kinh Duyên

20. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘පටිච්චසමුප්පාදඤ්ච වො, භික්ඛවෙ, දෙසෙස්සාමි පටිච්චසමුප්පන්නෙ ච ධම්මෙ. තං සුණාථ, සාධුකං මනසි කරොථ, භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

20. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, Ta sẽ giảng cho các ông về lý duyên khởi và các pháp do duyên sanh. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói. – Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Các Tỷ kheo ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này:

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, පටිච්චසමුප්පාදො? ජාතිපච්චයා, භික්ඛවෙ, ජරාමරණං. උප්පාදා වා තථාගතානං අනුප්පාදා වා තථාගතානං, ඨිතාව සා ධාතු ධම්මට්ඨිතතා ධම්මනියාමතා ඉදප්පච්චයතා. තං තථාගතො අභිසම්බුජ්ඣති අභිසමෙති. අභිසම්බුජ්ඣිත්වා අභිසමෙත්වා ආචික්ඛති දෙසෙති පඤ්ඤාපෙති පට්ඨපෙති විවරති විභජති උත්තානීකරොති. ‘පස්සථා’ති චාහ – ‘ජාතිපච්චයා, භික්ඛවෙ, ජරාමරණං’’’.

Và này các Tỷ kheo, thế nào là lý duyên khởi? Này các Tỷ kheo, do duyên sanh nên có già-chết. Dù các Như Lai có xuất hiện hay không xuất hiện, giới tánh ấy vẫn an trú, pháp trụ tánh, pháp quyết định tánh, y duyên tánh. Điều ấy, Như Lai hoàn toàn giác ngộ, hoàn toàn liễu tri. Sau khi hoàn toàn giác ngộ, hoàn toàn liễu tri, Ngài tuyên thuyết, giảng dạy, trình bày, thiết lập, khai thị, phân tích, làm cho hiển lộ. Và Ngài nói: ‘Hãy xem!’ – ‘Này các Tỷ kheo, do duyên sanh nên có già-chết’.

‘‘භවපච්චයා, භික්ඛවෙ, ජාති…පෙ… උපාදානපච්චයා, භික්ඛවෙ, භවො… තණ්හාපච්චයා, භික්ඛවෙ, උපාදානං… වෙදනාපච්චයා, භික්ඛවෙ, තණ්හා… ඵස්සපච්චයා, භික්ඛවෙ, වෙදනා… සළායතනපච්චයා, භික්ඛවෙ, ඵස්සො… නාමරූපපච්චයා, භික්ඛවෙ, සළායතනං… විඤ්ඤාණපච්චයා, භික්ඛවෙ, නාමරූපං… සඞ්ඛාරපච්චයා, භික්ඛවෙ, විඤ්ඤාණං… අවිජ්ජාපච්චයා, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා උප්පාදා වා තථාගතානං අනුප්පාදා වා තථාගතානං, ඨිතාව සා ධාතු ධම්මට්ඨිතතා ධම්මනියාමතා ඉදප්පච්චයතා. තං තථාගතො අභිසම්බුජ්ඣති අභිසමෙති. අභිසම්බුජ්ඣිත්වා අභිසමෙත්වා ආචික්ඛති දෙසෙති පඤ්ඤාපෙති පට්ඨපෙති විවරති විභජති උත්තානීකරොති. ‘පස්සථා’ති චාහ ‘අවිජ්ජාපච්චයා, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා’. ඉති ඛො, භික්ඛවෙ, යා තත්‍ර තථතා අවිතථතා අනඤ්ඤථතා ඉදප්පච්චයතා – අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, පටිච්චසමුප්පාදො.

Này các Tỷ kheo, do duyên hữu nên có sanh... do duyên thủ nên có hữu... do duyên ái nên có thủ... do duyên thọ nên có ái... do duyên xúc nên có thọ... do duyên sáu xứ nên có xúc... do duyên danh-sắc nên có sáu xứ... do duyên thức nên có danh-sắc... do duyên hành nên có thức... Này các Tỷ kheo, do duyên vô minh nên có các hành. Dù các Như Lai có xuất hiện hay không xuất hiện, giới tánh ấy vẫn an trú, pháp trụ tánh, pháp quyết định tánh, y duyên tánh. Điều ấy, Như Lai hoàn toàn giác ngộ, hoàn toàn liễu tri. Sau khi hoàn toàn giác ngộ, hoàn toàn liễu tri, Ngài tuyên thuyết, giảng dạy, trình bày, thiết lập, khai thị, phân tích, làm cho hiển lộ. Và Ngài nói: ‘Hãy xem!’ – ‘Này các Tỷ kheo, do duyên vô minh nên có các hành’. Như vậy, này các Tỷ kheo, cái gì ở đây là như tánh, bất ly tánh, bất dị tánh, y duyên tánh – này các Tỷ kheo, cái ấy được gọi là lý duyên khởi.

‘‘කතමෙ ච, භික්ඛවෙ, පටිච්චසමුප්පන්නා ධම්මා? ජරාමරණං, භික්ඛවෙ, අනිච්චං සඞ්ඛතං පටිච්චසමුප්පන්නං ඛයධම්මං වයධම්මං විරාගධම්මං නිරොධධම්මං. ජාති, භික්ඛවෙ, අනිච්චා සඞ්ඛතා පටිච්චසමුප්පන්නා ඛයධම්මා වයධම්මා විරාගධම්මා නිරොධධම්මා. භවො, භික්ඛවෙ, අනිච්චො සඞ්ඛතො පටිච්චසමුප්පන්නො ඛයධම්මො වයධම්මො විරාගධම්මො නිරොධධම්මො. උපාදානං භික්ඛවෙ…පෙ… තණ්හා, භික්ඛවෙ… වෙදනා, භික්ඛවෙ… ඵස්සො, භික්ඛවෙ… සළායතනං, භික්ඛවෙ… නාමරූපං, භික්ඛවෙ… විඤ්ඤාණං[Pg.265], භික්ඛවෙ… සඞ්ඛාරා, භික්ඛවෙ… අවිජ්ජා, භික්ඛවෙ, අනිච්චා සඞ්ඛතා පටිච්චසමුප්පන්නා ඛයධම්මා වයධම්මා විරාගධම්මා නිරොධධම්මා. ඉමෙ වුච්චන්ති, භික්ඛවෙ, පටිච්චසමුප්පන්නා ධම්මා.

Và này các Tỷ kheo, thế nào là các pháp do duyên sanh? Này các Tỷ kheo, già-chết là vô thường, hữu vi, do duyên sanh, có tánh hủy diệt, có tánh biến hoại, có tánh ly tham, có tánh đoạn diệt. Này các Tỷ kheo, sanh là vô thường, hữu vi, do duyên sanh, có tánh hủy diệt, có tánh biến hoại, có tánh ly tham, có tánh đoạn diệt. Này các Tỷ kheo, hữu là vô thường, hữu vi, do duyên sanh, có tánh hủy diệt, có tánh biến hoại, có tánh ly tham, có tánh đoạn diệt. Này các Tỷ kheo, thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh-sắc... thức... các hành... Này các Tỷ kheo, vô minh là vô thường, hữu vi, do duyên sanh, có tánh hủy diệt, có tánh biến hoại, có tánh ly tham, có tánh đoạn diệt. Này các Tỷ kheo, những pháp này được gọi là các pháp do duyên sanh.

‘‘යතො ඛො, භික්ඛවෙ, අරියසාවකස්ස ‘අයඤ්ච පටිච්චසමුප්පාදො, ඉමෙ ච පටිච්චසමුප්පන්නා ධම්මා’ යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය සුදිට්ඨා හොන්ති, සො වත පුබ්බන්තං වා පටිධාවිස්සති – ‘අහොසිං නු ඛො අහං අතීතමද්ධානං, නනු ඛො අහොසිං අතීතමද්ධානං, කිං නු ඛො අහොසිං අතීතමද්ධානං, කථං නු ඛො අහොසිං අතීතමද්ධානං, කිං හුත්වා කිං අහොසිං නු ඛො අහං අතීතමද්ධාන’න්ති; අපරන්තං වා උපධාවිස්සති – ‘භවිස්සාමි නු ඛො අහං අනාගතමද්ධානං, නනු ඛො භවිස්සාමි අනාගතමද්ධානං, කිං නු ඛො භවිස්සාමි අනාගතමද්ධානං, කථං නු ඛො භවිස්සාමි අනාගතමද්ධානං, කිං හුත්වා කිං භවිස්සාමි නු ඛො අහං අනාගතමද්ධාන’න්ති; එතරහි වා පච්චුප්පන්නං අද්ධානං අජ්ඣත්තං කථංකථී භවිස්සති – ‘අහං නු ඛොස්මි, නො නු ඛොස්මි, කිං නු ඛොස්මි, කථං නු ඛොස්මි, අයං නු ඛො සත්තො කුතො ආගතො, සො කුහිං ගමිස්සතී’ති – නෙතං ඨානං විජ්ජති. තං කිස්ස හෙතු? තථාහි, භික්ඛවෙ, අරියසාවකස්ස අයඤ්ච පටිච්චසමුප්පාදො ඉමෙ ච පටිච්චසමුප්පන්නා ධම්මා යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය සුදිට්ඨා’’ති. දසමං.

Này các Tỷ kheo, khi nào vị Thánh đệ tử đã khéo thấy như thật bằng chánh trí tuệ về ‘lý duyên khởi này và các pháp do duyên sanh này’, thì vị ấy chắc chắn sẽ không quay về quá khứ mà khởi lên rằng: ‘Có phải ta đã có trong quá khứ? Có phải ta đã không có trong quá khứ? Ta đã là gì trong quá khứ? Ta đã như thế nào trong quá khứ? Ta đã là gì rồi trở thành gì trong quá khứ?’; hoặc sẽ không hướng đến tương lai mà khởi lên rằng: ‘Có phải ta sẽ có trong tương lai? Có phải ta sẽ không có trong tương lai? Ta sẽ là gì trong tương lai? Ta sẽ như thế nào trong tương lai? Ta sẽ là gì rồi trở thành gì trong tương lai?’; hoặc bây giờ, trong hiện tại, sẽ không khởi lên nghi ngờ về tự thân rằng: ‘Có phải ta có? Có phải ta không có? Ta là gì? Ta như thế nào? Chúng sanh này từ đâu đến? Nó sẽ đi về đâu?’. Trường hợp ấy không xảy ra. Vì sao vậy? Này các Tỷ kheo, vì vị Thánh đệ tử đã khéo thấy như thật bằng chánh trí tuệ về lý duyên khởi này và các pháp do duyên sanh này.

ආහාරවග්ගො දුතියො.

Phẩm Thức Ăn, thứ hai.

තස්සුද්දානං –

Phần Tóm Lược:

ආහාරං ඵග්ගුනො චෙව, ද්වෙ ච සමණබ්‍රාහ්මණා;

කච්චානගොත්තො ධම්මකථිකං, අචෙලං තිම්බරුකෙන ච;

බාලපණ්ඩිතතො චෙව, දසමො පච්චයෙන චාති.

Thức Ăn, và Phagguna, hai kinh Sa-môn Bà-la-môn; Kaccānagotta, Thuyết Pháp, Acela, và Timbaruka; Kẻ Ngu và Bậc Trí, và kinh thứ mười là Duyên.

3. දසබලවග්ගො

3. Phẩm Mười Lực

1. දසබලසුත්තං

1. Kinh Mười Lực

21. සාවත්ථියං [Pg.266] විහරති…පෙ… ‘‘දසබලසමන්නාගතො, භික්ඛවෙ, තථාගතො චතූහි ච වෙසාරජ්ජෙහි සමන්නාගතො ආසභං ඨානං පටිජානාති, පරිසාසු සීහනාදං නදති, බ්‍රහ්මචක්කං පවත්තෙති – ඉති රූපං ඉති රූපස්ස සමුදයො ඉති රූපස්ස අත්ථඞ්ගමො, ඉති වෙදනා ඉති වෙදනාය සමුදයො ඉති වෙදනාය අත්ථඞ්ගමො, ඉති සඤ්ඤා ඉති සඤ්ඤාය සමුදයො ඉති සඤ්ඤාය අත්ථඞ්ගමො, ඉති සඞ්ඛාරා ඉති සඞ්ඛාරානං සමුදයො ඉති සඞ්ඛාරානං අත්ථඞ්ගමො, ඉති විඤ්ඤාණං ඉති විඤ්ඤාණස්ස සමුදයො ඉති විඤ්ඤාණස්ස අත්ථඞ්ගමො. ඉති ඉමස්මිං සති ඉදං හොති, ඉමස්සුප්පාදා ඉදං උප්පජ්ජති. ඉමස්මිං අසති ඉදං න හොති, ඉමස්ස නිරොධා ඉදං නිරුජ්ඣති. යදිදං අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා; සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති. අවිජ්ජාය ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො; සඞ්ඛාරනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’ති. පඨමං.

21. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, Như Lai, bậc thành tựu mười lực, thành tựu bốn vô sở úy, tự nhận ở địa vị tối thượng, rống tiếng rống sư tử giữa các hội chúng, chuyển bánh xe Pháp cao thượng: ‘Đây là sắc, đây là sự sanh khởi của sắc, đây là sự đoạn diệt của sắc. Đây là thọ, đây là sự sanh khởi của thọ, đây là sự đoạn diệt của thọ. Đây là tưởng, đây là sự sanh khởi của tưởng, đây là sự đoạn diệt của tưởng. Đây là các hành, đây là sự sanh khởi của các hành, đây là sự đoạn diệt của các hành. Đây là thức, đây là sự sanh khởi của thức, đây là sự đoạn diệt của thức. Như vầy: Khi cái này có, cái kia có; do sự sanh khởi của cái này, cái kia sanh khởi. Khi cái này không có, cái kia không có; do sự đoạn diệt của cái này, cái kia đoạn diệt. Tức là, do duyên vô minh, các hành sanh khởi; do duyên các hành, thức sanh khởi... như vậy là sự sanh khởi của toàn bộ khối khổ này. Do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của chính vô minh, các hành diệt; do các hành diệt, thức diệt... như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.’ (Kinh) thứ nhất.

2. දුතියදසබලසුත්තං

2. Kinh Mười Lực Thứ Hai

22. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘දසබලසමන්නාගතො, භික්ඛවෙ, තථාගතො චතූහි ච වෙසාරජ්ජෙහි සමන්නාගතො ආසභං ඨානං පටිජානාති, පරිසාසු සීහනාදං නදති, බ්‍රහ්මචක්කං පවත්තෙත්ති – ‘ඉති රූපං ඉති රූපස්ස සමුදයො ඉති රූපස්ස අත්ථඞ්ගමො, ඉති වෙදනා ඉති වෙදනාය සමුදයො ඉති වෙදනාය අත්ථඞ්ගමො, ඉති සඤ්ඤා ඉති සඤ්ඤාය සමුදයො ඉති සඤ්ඤාය අත්ථඞ්ගමො, ඉති සඞ්ඛාරා ඉති සඞ්ඛාරානං සමුදයො ඉති සඞ්ඛාරානං අත්ථඞ්ගමො, ඉති විඤ්ඤාණං ඉති විඤ්ඤාණස්ස සමුදයො ඉති විඤ්ඤාණස්ස අත්ථඞ්ගමො. ඉති ඉමස්මිං සති ඉදං හොති, ඉමස්සුප්පාදා ඉදං උප්පජ්ජති; ඉමස්මිං අසති ඉදං න හොති ඉමස්ස නිරොධා ඉදං නිරුජ්ඣති. යදිදං අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා; සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති. අවිජ්ජාය ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො; සඞ්ඛාරනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොති’’’.

22. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, Như Lai, bậc thành tựu mười lực, thành tựu bốn vô sở úy, tự nhận ở địa vị tối thượng, rống tiếng rống sư tử giữa các hội chúng, chuyển bánh xe Pháp cao thượng: ‘Đây là sắc, đây là sự sanh khởi của sắc, đây là sự đoạn diệt của sắc. Đây là thọ, đây là sự sanh khởi của thọ, đây là sự đoạn diệt của thọ. Đây là tưởng, đây là sự sanh khởi của tưởng, đây là sự đoạn diệt của tưởng. Đây là các hành, đây là sự sanh khởi của các hành, đây là sự đoạn diệt của các hành. Đây là thức, đây là sự sanh khởi của thức, đây là sự đoạn diệt của thức. Như vầy: Khi cái này có, cái kia có; do sự sanh khởi của cái này, cái kia sanh khởi; khi cái này không có, cái kia không có; do sự đoạn diệt của cái này, cái kia đoạn diệt. Tức là, do duyên vô minh, các hành sanh khởi; do duyên các hành, thức sanh khởi... như vậy là sự sanh khởi của toàn bộ khối khổ này. Do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của chính vô minh, các hành diệt; do các hành diệt, thức diệt... như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.’

‘‘එවං ස්වාක්ඛාතො, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මො උත්තානො විවටො පකාසිතො ඡින්නපිලොතිකො. එවං ස්වාක්ඛාතෙ ඛො, භික්ඛවෙ, මයා ධම්මෙ උත්තානෙ විවටෙ පකාසිතෙ ඡින්නපිලොතිකෙ අලමෙව සද්ධාපබ්බජිතෙන කුලපුත්තෙන වීරියං ආරභිතුං – ‘කාමං තචො ච න්හාරු ච අට්ඨි [Pg.267] ච අවසිස්සතු, සරීරෙ උපසුස්සතු මංසලොහිතං. යං තං පුරිසථාමෙන පුරිසවීරියෙන පුරිසපරක්කමෙන පත්තබ්බං, න තං අපාපුණිත්වා වීරියස්ස සණ්ඨානං භවිස්සතී’’’ති.

‘Này các Tỳ khưu, Pháp đã được Ta khéo thuyết giảng như vậy, rõ ràng, rộng mở, hiển thị, không có vải vụn vá víu. Này các Tỳ khưu, khi Pháp đã được Ta khéo thuyết giảng như vậy, rõ ràng, rộng mở, hiển thị, không có vải vụn vá víu, thiện nam tử đã xuất gia vì đức tin thật xứng đáng để khởi sự tinh tấn rằng: ‘Dầu cho chỉ còn lại da, gân, và xương; thịt và máu trong thân hãy khô cạn đi. Điều gì có thể đạt được bằng sức lực của người nam, bằng sự tinh tấn của người nam, bằng sự nỗ lực của người nam, nếu chưa đạt được điều ấy, sự tinh tấn sẽ không dừng lại.’’

‘‘දුක්ඛං, භික්ඛවෙ, කුසීතො විහරති වොකිණ්ණො පාපකෙහි අකුසලෙහි ධම්මෙහි, මහන්තඤ්ච සදත්ථං පරිහාපෙති. ආරද්ධවීරියො ච ඛො, භික්ඛවෙ, සුඛං විහරති පවිවිත්තො පාපකෙහි අකුසලෙහි ධම්මෙහි, මහන්තඤ්ච සදත්ථං පරිපූරෙති. න, භික්ඛවෙ, හීනෙන අග්ගස්ස පත්ති හොති. අග්ගෙන ච ඛො, භික්ඛවෙ, අග්ගස්ස පත්ති හොති. මණ්ඩපෙය්‍යමිදං, භික්ඛවෙ, බ්‍රහ්මචරියං, සත්ථා සම්මුඛීභූතො. තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, වීරියං ආරභථ අප්පත්තස්ස පත්තියා, අනධිගතස්ස අධිගමාය, අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. ‘එවං නො අයං අම්හාකං පබ්බජ්ජා අවඤ්ඣා භවිස්සති සඵලා සඋද්‍රයා. යෙසඤ්ච මයං පරිභුඤ්ජාම චීවර-පිණ්ඩපාතසෙනාසන-ගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරං තෙසං තෙ කාරා අම්හෙසු මහප්ඵලා භවිස්සන්ති මහානිසංසා’ති – එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බං. අත්තත්ථං වා හි, භික්ඛවෙ, සම්පස්සමානෙන අලමෙව අප්පමාදෙන සම්පාදෙතුං; පරත්ථං වා හි, භික්ඛවෙ, සම්පස්සමානෙන අලමෙව අප්පමාදෙන සම්පාදෙතුං; උභයත්ථං වා හි, භික්ඛවෙ, සම්පස්සමානෙන අලමෙව අප්පමාදෙන සම්පාදෙතු’’න්ති. දුතියං.

‘Này các Tỳ khưu, người lười biếng sống khổ sở, bị xen tạp với các pháp ác, bất thiện, và làm tổn thất lợi ích lớn lao của tự thân. Còn này các Tỳ khưu, người đã khởi sự tinh tấn sống an lạc, xa lìa các pháp ác, bất thiện, và làm viên mãn lợi ích lớn lao của tự thân. Này các Tỳ khưu, không có sự chứng đắc tối thượng bằng (sự tinh tấn) thấp kém. Này các Tỳ khưu, có sự chứng đắc tối thượng bằng (sự tinh tấn) tối thượng. Này các Tỳ khưu, phạm hạnh này là phần tinh túy đáng được uống, Bậc Đạo Sư đang hiện diện. Do đó, này các Tỳ khưu, hãy khởi sự tinh tấn để đạt được điều chưa đạt, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ, để thực chứng điều chưa thực chứng. ‘Như vậy, sự xuất gia này của chúng ta sẽ không vô ích, sẽ có kết quả, có thành tựu. Và những người mà chúng ta thọ dụng y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh, những sự cúng dường ấy của họ đối với chúng ta sẽ có quả lớn, có lợi ích lớn.’ Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy. Này các Tỳ khưu, người thấy rõ lợi ích của tự thân, thật xứng đáng để thành tựu với sự không dể duôi; hoặc này các Tỳ khưu, người thấy rõ lợi ích của người khác, thật xứng đáng để thành tựu với sự không dể duôi; hoặc này các Tỳ khưu, người thấy rõ lợi ích của cả hai, thật xứng đáng để thành tựu với sự không dể duôi.’ (Kinh) thứ hai.

3. උපනිසසුත්තං

3. Kinh Upanisa

23. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘ජානතො අහං, භික්ඛවෙ, පස්සතො ආසවානං ඛයං වදාමි, නො අජානතො නො අපස්සතො. කිඤ්ච, භික්ඛවෙ, ජානතො කිං පස්සතො ආසවානං ඛයො හොති? ඉති රූපං ඉති රූපස්ස සමුදයො ඉති රූපස්ස අත්ථඞ්ගමො, ඉති වෙදනා…පෙ… ඉති සඤ්ඤා… ඉති සඞ්ඛාරා… ඉති විඤ්ඤාණං ඉති විඤ්ඤාණස්ස සමුදයො ඉති විඤ්ඤාණස්ස අත්ථඞ්ගමොති. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, ජානතො එවං පස්සතො ආසවානං ඛයො හොති’’.

23. Trú ở Sāvatthī... ‘Này các Tỳ khưu, Ta nói về sự đoạn tận các lậu hoặc cho người biết, cho người thấy; không phải cho người không biết, không phải cho người không thấy. Này các Tỳ khưu, biết gì, thấy gì mà có sự đoạn tận các lậu hoặc? ‘Đây là sắc, đây là sự sanh khởi của sắc, đây là sự đoạn diệt của sắc. Đây là thọ... đây là tưởng... đây là các hành... đây là thức, đây là sự sanh khởi của thức, đây là sự đoạn diệt của thức.’ Này các Tỳ khưu, biết như vậy, thấy như vậy thì có sự đoạn tận các lậu hoặc.’

‘‘යම්පිස්ස තං, භික්ඛවෙ, ඛයස්මිං ඛයෙඤ්ඤාණං, තම්පි සඋපනිසං වදාමි, නො අනුපනිසං. කා ච, භික්ඛවෙ, ඛයෙඤාණස්ස උපනිසා? ‘විමුත්තී’තිස්ස වචනීයං. විමුත්තිම්පාහං, භික්ඛවෙ, සඋපනිසං වදාමි, නො අනුපනිසං. කා ච, භික්ඛවෙ, විමුත්තියා [Pg.268] උපනිසා? ‘විරාගො’තිස්ස වචනීයං. විරාගම්පාහං, භික්ඛවෙ, සඋපනිසං වදාමි, නො අනුපනිසං. කා ච, භික්ඛවෙ, විරාගස්ස උපනිසා? ‘නිබ්බිදා’තිස්ස වචනීයං. නිබ්බිදම්පාහං, භික්ඛවෙ, සඋපනිසං වදාමි, නො අනුපනිසං. කා ච, භික්ඛවෙ, නිබ්බිදාය උපනිසා? ‘යථාභූතඤාණදස්සන’න්තිස්ස වචනීයං. යථාභූතඤාණදස්සනම්පාහං, භික්ඛවෙ, සඋපනිසං වදාමි, නො අනුපනිසං. කා ච, භික්ඛවෙ, යථාභූතඤාණදස්සනස්ස උපනිසා? ‘සමාධී’තිස්ස වචනීයං. සමාධිම්පාහං, භික්ඛවෙ, සඋපනිසං වදාමි, නො අනුපනිසං.

“Này các Tỳ khưu, trí về sự đoạn tận trong sự đoạn tận ấy, Ta nói rằng trí ấy cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của trí về sự đoạn tận là gì? Phải nói rằng: ‘Là giải thoát’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng giải thoát cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của giải thoát là gì? Phải nói rằng: ‘Là ly tham’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng ly tham cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của ly tham là gì? Phải nói rằng: ‘Là yếm ly’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng yếm ly cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của yếm ly là gì? Phải nói rằng: ‘Là như thật tri kiến’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng như thật tri kiến cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của như thật tri kiến là gì? Phải nói rằng: ‘Là định’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng định cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên.

‘‘කා ච, භික්ඛවෙ, සමාධිස්ස උපනිසා? ‘සුඛ’න්තිස්ස වචනීයං. සුඛම්පාහං, භික්ඛවෙ, සඋපනිසං වදාමි, නො අනුපනිසං. කා ච, භික්ඛවෙ, සුඛස්ස උපනිසා? ‘පස්සද්ධී’තිස්ස වචනීයං. පස්සද්ධිම්පාහං, භික්ඛවෙ, සඋපනිසං වදාමි, නො අනුපනිසං. කා ච, භික්ඛවෙ, පස්සද්ධියා උපනිසා? ‘පීතී’තිස්ස වචනීයං. පීතිම්පාහං, භික්ඛවෙ, සඋපනිසං වදාමි, නො අනුපනිසං. කා ච, භික්ඛවෙ, පීතියා උපනිසා? ‘පාමොජ්ජ’න්තිස්ස වචනීයං. පාමොජ්ජම්පාහං, භික්ඛවෙ, සඋපනිසං වදාමි, නො අනුපනිසං. කා ච, භික්ඛවෙ, පාමොජ්ජස්ස උපනිසා? ‘සද්ධා’තිස්ස වචනීයං. සද්ධම්පාහං, භික්ඛවෙ, සඋපනිසං වදාමි, නො අනුපනිසං.

“Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của định là gì? Phải nói rằng: ‘Là lạc’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng lạc cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của lạc là gì? Phải nói rằng: ‘Là khinh an’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng khinh an cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của khinh an là gì? Phải nói rằng: ‘Là hỷ’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng hỷ cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của hỷ là gì? Phải nói rằng: ‘Là hoan hỷ’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng hoan hỷ cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của hoan hỷ là gì? Phải nói rằng: ‘Là tín’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng tín cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên.

‘‘කා ච, භික්ඛවෙ, සද්ධාය උපනිසා? ‘දුක්ඛ’න්තිස්ස වචනීයං. දුක්ඛම්පාහං, භික්ඛවෙ, සඋපනිසං වදාමි, නො අනුපනිසං. කා ච, භික්ඛවෙ, දුක්ඛස්ස උපනිසා? ‘ජාතී’තිස්ස වචනීයං. ජාතිම්පාහං, භික්ඛවෙ, සඋපනිසං වදාමි, නො අනුපනිසං. කා ච, භික්ඛවෙ, ජාතියා උපනිසා? ‘භවො’තිස්ස වචනීයං. භවම්පාහං, භික්ඛවෙ, සඋපනිසං වදාමි, නො අනුපනිසං. කා ච, භික්ඛවෙ, භවස්ස උපනිසා? ‘උපාදාන’න්තිස්ස වචනීයං. උපාදානම්පාහං, භික්ඛවෙ, සඋපනිසං වදාමි, නො අනුපනිසං. කා ච, භික්ඛවෙ, උපාදානස්ස උපනිසා? ‘තණ්හා’තිස්ස වචනීයං. තණ්හම්පාහං, භික්ඛවෙ, සඋපනිසං වදාමි, නො අනුපනිසං.

“Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của tín là gì? Phải nói rằng: ‘Là khổ’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng khổ cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của khổ là gì? Phải nói rằng: ‘Là sanh’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng sanh cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của sanh là gì? Phải nói rằng: ‘Là hữu’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng hữu cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của hữu là gì? Phải nói rằng: ‘Là thủ’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng thủ cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của thủ là gì? Phải nói rằng: ‘Là ái’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng ái cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên.

‘‘කා ච, භික්ඛවෙ, තණ්හාය උපනිසා? ‘වෙදනා’තිස්ස වචනීයං…පෙ… ‘ඵස්සො’තිස්ස වචනීයං… ‘සළායතන’න්තිස්ස වචනීයං… ‘නාමරූප’න්තිස්ස වචනීයං… ‘විඤ්ඤාණ’න්තිස්ස වචනීයං… ‘සඞ්ඛාරා’තිස්ස වචනීයං. සඞ්ඛාරෙපාහං, භික්ඛවෙ, සඋපනිසෙ වදාමි, නො අනුපනිසෙ. කා ච, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරානං උපනිසා? ‘අවිජ්ජා’තිස්ස වචනීයං.

“Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của ái là gì? Phải nói rằng: ‘Là thọ’... phải nói rằng: ‘là xúc’... phải nói rằng: ‘là sáu xứ’... phải nói rằng: ‘là danh sắc’... phải nói rằng: ‘là thức’... phải nói rằng: ‘là các hành’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng các hành cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của các hành là gì? Phải nói rằng: ‘Là vô minh’.

‘‘ඉති [Pg.269] ඛො, භික්ඛවෙ, අවිජ්ජූපනිසා සඞ්ඛාරා, සඞ්ඛාරූපනිසං විඤ්ඤාණං, විඤ්ඤාණූපනිසං නාමරූපං, නාමරූපූපනිසං සළායතනං, සළායතනූපනිසො ඵස්සො, ඵස්සූපනිසා වෙදනා, වෙදනූපනිසා තණ්හා, තණ්හූපනිසං උපාදානං, උපාදානූපනිසො භවො, භවූපනිසා ජාති, ජාතූපනිසං දුක්ඛං, දුක්ඛූපනිසා සද්ධා, සද්ධූපනිසං පාමොජ්ජං, පාමොජ්ජූපනිසා පීති, පීතූපනිසා පස්සද්ධි, පස්සද්ධූපනිසං සුඛං, සුඛූපනිසො සමාධි, සමාධූපනිසං යථාභූතඤාණදස්සනං, යථාභූතඤාණදස්සනූපනිසා නිබ්බිදා, නිබ්බිදූපනිසො විරාගො, විරාගූපනිසා විමුත්ති, විමුත්තූපනිසං ඛයෙඤාණං.

“Như vậy, này các Tỳ khưu, các hành có vô minh làm nhân duyên, thức có các hành làm nhân duyên, danh sắc có thức làm nhân duyên, sáu xứ có danh sắc làm nhân duyên, xúc có sáu xứ làm nhân duyên, thọ có xúc làm nhân duyên, ái có thọ làm nhân duyên, thủ có ái làm nhân duyên, hữu có thủ làm nhân duyên, sanh có hữu làm nhân duyên, khổ có sanh làm nhân duyên, tín có khổ làm nhân duyên, hoan hỷ có tín làm nhân duyên, hỷ có hoan hỷ làm nhân duyên, khinh an có hỷ làm nhân duyên, lạc có khinh an làm nhân duyên, định có lạc làm nhân duyên, như thật tri kiến có định làm nhân duyên, yếm ly có như thật tri kiến làm nhân duyên, ly tham có yếm ly làm nhân duyên, giải thoát có ly tham làm nhân duyên, trí về sự đoạn tận có giải thoát làm nhân duyên.

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, උපරිපබ්බතෙ ථුල්ලඵුසිතකෙ දෙවෙ වස්සන්තෙ තං උදකං යථානින්නං පවත්තමානං පබ්බතකන්දරපදරසාඛා පරිපූරෙති. පබ්බතකන්දරපදරසාඛාපරිපූරා කුසොබ්භෙ පරිපූරෙන්ති. කුසොබ්භා පරිපූරා මහාසොබ්භෙ පරිපූරෙන්ති. මහාසොබ්භා පරිපූරා කුන්නදියො පරිපූරෙන්ති. කුන්නදියො පරිපූරා මහානදියො පරිපූරෙන්ති. මහානදියො පරිපූරා මහාසමුද්දං පරිපූරෙන්ති.

“Này các Tỳ khưu, ví như khi trời mưa hạt lớn trên đỉnh núi, nước ấy chảy xuống chỗ trũng làm đầy các hang núi, khe núi, và các dòng suối. Khi các hang núi, khe núi, và các dòng suối được làm đầy, chúng làm đầy các ao nhỏ. Khi các ao nhỏ được làm đầy, chúng làm đầy các hồ lớn. Khi các hồ lớn được làm đầy, chúng làm đầy các sông nhỏ. Khi các sông nhỏ được làm đầy, chúng làm đầy các sông lớn. Khi các sông lớn được làm đầy, chúng làm đầy biển cả.

‘‘එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, අවිජ්ජූපනිසා සඞ්ඛාරා, සඞ්ඛාරූපනිසං විඤ්ඤාණං, විඤ්ඤාණූපනිසං නාමරූපං, නාමරූපූපනිසං සළායතනං, සළායතනූපනිසො ඵස්සො, ඵස්සූපනිසා වෙදනා, වෙදනූපනිසා තණ්හා, තණ්හූපනිසං උපාදානං, උපාදානූපනිසො භවො, භවූපනිසා ජාති, ජාතූපනිසං දුක්ඛං, දුක්ඛූපනිසා සද්ධා, සද්ධූපනිසං පාමොජ්ජං, පාමොජ්ජූපනිසා පීති, පීතූපනිසා පස්සද්ධි, පස්සද්ධූපනිසං සුඛං, සුඛූපනිසො සමාධි, සමාධූපනිසං යථාභූතඤාණදස්සනං, යථාභූතඤාණදස්සනූපනිසා නිබ්බිදා, නිබ්බිදූපනිසො විරාගො, විරාගූපනිසා විමුත්ති, විමුත්තූපනිසං ඛයෙඤාණ’’න්ති. තතියං.

“Cũng vậy, này các Tỳ khưu, các hành có vô minh làm nhân duyên, thức có các hành làm nhân duyên, danh sắc có thức làm nhân duyên, sáu xứ có danh sắc làm nhân duyên, xúc có sáu xứ làm nhân duyên, thọ có xúc làm nhân duyên, ái có thọ làm nhân duyên, thủ có ái làm nhân duyên, hữu có thủ làm nhân duyên, sanh có hữu làm nhân duyên, khổ có sanh làm nhân duyên, tín có khổ làm nhân duyên, hoan hỷ có tín làm nhân duyên, hỷ có hoan hỷ làm nhân duyên, khinh an có hỷ làm nhân duyên, lạc có khinh an làm nhân duyên, định có lạc làm nhân duyên, như thật tri kiến có định làm nhân duyên, yếm ly có như thật tri kiến làm nhân duyên, ly tham có yếm ly làm nhân duyên, giải thoát có ly tham làm nhân duyên, trí về sự đoạn tận có giải thoát làm nhân duyên.”

4. අඤ්ඤතිත්ථියසුත්තං

4. Kinh Ngoại Đạo

24. රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ. අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය රාජගහං පිණ්ඩාය පාවිසි. අථ ඛො ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස එතදහොසි – ‘‘අතිප්පගො ඛො තාව රාජගහෙ පිණ්ඩාය චරිතුං. යංනූනාහං යෙන අඤ්ඤතිත්ථියානං පරිබ්බාජකානං ආරාමො තෙනුපසඞ්කමෙය්‍ය’’න්ති.

24. Ngài đang trú tại Rājagaha, ở Veḷuvana. Bấy giờ, Tôn giả Sāriputta vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi vào thành Rājagaha để khất thực. Lúc ấy, Tôn giả Sāriputta khởi lên ý nghĩ này: 'Còn quá sớm để đi khất thực ở Rājagaha. Hay là ta nên đi đến tu viện của các du sĩ ngoại đạo.'

අථ [Pg.270] ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො යෙන අඤ්ඤතිත්ථියානං පරිබ්බාජකානං ආරාමො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා තෙහි අඤ්ඤතිත්ථියෙහි පරිබ්බාජකෙහි සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං තෙ අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එතදවොචුං –

Rồi Tôn giả Sāriputta đi đến tu viện của các du sĩ ngoại đạo. Sau khi đến, ngài đã trao đổi những lời chào hỏi thân mật với các du sĩ ngoại đạo ấy. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân thiện, đáng ghi nhớ, ngài ngồi xuống một bên. Khi Tôn giả Sāriputta đang ngồi một bên, các du sĩ ngoại đạo ấy đã nói với ngài như sau:

‘‘සන්තාවුසො, සාරිපුත්ත, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා සයංකතං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති. සන්ති පනාවුසො සාරිපුත්ත, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා පරංකතං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති. සන්තාවුසො සාරිපුත්ත, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා සයංකතඤ්ච පරංකතඤ්ච දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති. සන්ති පනාවුසො සාරිපුත්ත, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති. ඉධ, පනාවුසො සාරිපුත්ත, සමණො ගොතමො කිංවාදී කිමක්ඛායී? කථං බ්‍යාකරමානා ච මයං වුත්තවාදිනො චෙව සමණස්ස ගොතමස්ස අස්සාම, න ච සමණං ගොතමං අභූතෙන අබ්භාචික්ඛෙය්‍යාම, ධම්මස්ස චානුධම්මං බ්‍යාකරෙය්‍යාම, න ච කොචි සහධම්මිකො වාදානුපාතො ගාරය්හං ඨානං ආගච්ඡෙය්‍යා’’ති?

“Thưa hiền hữu Sāriputta, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, họ tuyên bố rằng khổ do tự mình làm ra. Lại nữa, thưa hiền hữu Sāriputta, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, họ tuyên bố rằng khổ do người khác làm ra. Thưa hiền hữu Sāriputta, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, họ tuyên bố rằng khổ vừa do tự mình làm ra, vừa do người khác làm ra. Lại nữa, thưa hiền hữu Sāriputta, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, họ tuyên bố rằng khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà do ngẫu nhiên sanh khởi. Ở đây, thưa hiền hữu Sāriputta, Sa-môn Gotama có chủ trương gì, thuyết giảng điều gì? Chúng tôi phải trình bày như thế nào để vừa nói đúng lời của Sa-môn Gotama, vừa không xuyên tạc Sa-môn Gotama bằng điều không thật, lại vừa trình bày pháp đúng với chánh pháp, và không có một luận điểm hợp lý nào có thể bị chỉ trích?”

‘‘පටිච්චසමුප්පන්නං ඛො, ආවුසො, දුක්ඛං වුත්තං භගවතා. කිං පටිච්ච? ඵස්සං පටිච්ච. ඉති වදං වුත්තවාදී චෙව භගවතො අස්ස, න ච භගවන්තං අභූතෙන අබ්භාචික්ඛෙය්‍ය, ධම්මස්ස චානුධම්මං බ්‍යාකරෙය්‍ය, න ච කොචි සහධම්මිකො වාදානුපාතො ගාරය්හං ඨානං ආගච්ඡෙය්‍ය.

“Thưa các hiền hữu, Thế Tôn đã dạy rằng khổ là do duyên khởi. Duyên vào cái gì? Duyên vào xúc. Người nói như vậy là nói đúng lời của Thế Tôn, không xuyên tạc Thế Tôn bằng điều không thật, trình bày pháp đúng với chánh pháp, và không có một luận điểm hợp lý nào có thể bị chỉ trích.”

‘‘තත්‍රාවුසො, යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා සයංකතං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති තදපි ඵස්සපච්චයා. යෙපි තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා පරංකතං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති තදපි ඵස්සපච්චයා. යෙපි තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා සයංකතඤ්ච පරංකතඤ්ච දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති තදපි ඵස්සපච්චයා. යෙපි තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති තදපි ඵස්සපච්චයා.

“Thưa các hiền hữu, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do tự mình làm ra, điều đó cũng do duyên xúc. Cả những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do người khác làm ra, điều đó cũng do duyên xúc. Cả những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ vừa do tự mình làm ra, vừa do người khác làm ra, điều đó cũng do duyên xúc. Cả những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà do ngẫu nhiên sanh khởi, điều đó cũng do duyên xúc.”

‘‘තත්‍රාවුසො, යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා සයංකතං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති, තෙ වත අඤ්ඤත්‍ර ඵස්සා පටිසංවෙදිස්සන්තීති නෙතං ඨානං විජ්ජති. යෙපි තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා පරංකතං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති, තෙ වත අඤ්ඤත්‍ර ඵස්සා පටිසංවෙදිස්සන්තීති නෙතං ඨානං විජ්ජති. යෙපි තෙ [Pg.271] සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා සයංකතඤ්ච පරංකතඤ්ච දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති, තෙ වත අඤ්ඤත්‍ර ඵස්සා පටිසංවෙදිස්සන්තීති නෙතං ඨානං විජ්ජති. යෙපි තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති, තෙ වත අඤ්ඤත්‍ර ඵස්සා පටිසංවෙදිස්සන්තීති නෙතං ඨානං විජ්ජතී’’ති.

“Thưa các hiền hữu, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do tự mình làm ra, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra. Cả những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do người khác làm ra, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra. Cả những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ vừa do tự mình làm ra, vừa do người khác làm ra, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra. Cả những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà do ngẫu nhiên sanh khởi, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra.”

අස්සොසි ඛො ආයස්මා ආනන්දො ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස තෙහි අඤ්ඤතිත්ථියෙහි පරිබ්බාජකෙහි සද්ධිං ඉමං කථාසල්ලාපං. අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො රාජගහෙ පිණ්ඩාය චරිත්වා පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා ආනන්දො යාවතකො ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස තෙහි අඤ්ඤතිත්ථියෙහි පරිබ්බාජකෙහි සද්ධිං අහොසි කථාසල්ලාපො තං සබ්බං භගවතො ආරොචෙසි.

Tôn giả Ānanda đã nghe được cuộc đối thoại này giữa Tôn giả Sāriputta và các du sĩ ngoại đạo ấy. Sau đó, Tôn giả Ānanda sau khi đi khất thực ở Rājagaha, dùng bữa xong, trên đường từ nơi khất thực trở về, đã đi đến chỗ Thế Tôn. Sau khi đến, ngài đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda đã thuật lại toàn bộ cuộc đối thoại của Tôn giả Sāriputta với các du sĩ ngoại đạo ấy cho Thế Tôn nghe.

‘‘සාධු සාධු, ආනන්ද, යථා තං සාරිපුත්තො සම්මා බ්‍යාකරමානො බ්‍යාකරෙය්‍ය. පටිච්චසමුප්පන්නං ඛො, ආනන්ද, දුක්ඛං වුත්තං මයා. කිං පටිච්ච? ඵස්සං පටිච්ච. ඉති වදං වුත්තවාදී චෙව මෙ අස්ස, න ච මං අභූතෙන අබ්භාචික්ඛෙය්‍ය, ධම්මස්ස චානුධම්මං බ්‍යාකරෙය්‍ය, න ච කොචි සහධම්මිකො වාදානුපාතො ගාරය්හං ඨානං ආගච්ඡෙය්‍ය.

“Lành thay, lành thay, Ānanda! Sāriputta đã trả lời đúng như một người cần phải trả lời cho đúng. Này Ānanda, Ta đã dạy rằng khổ là do duyên khởi. Duyên vào cái gì? Duyên vào xúc. Người nói như vậy là nói đúng lời của Ta, không xuyên tạc Ta bằng điều không thật, trình bày pháp đúng với chánh pháp, và không có một luận điểm hợp lý nào có thể bị chỉ trích.”

‘‘තත්‍රානන්ද, යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා සයංකතං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති තදපි ඵස්සපච්චයා. යෙපි තෙ…පෙ… යෙපි තෙ…පෙ… යෙපි තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති තදපි ඵස්සපච්චයා.

“Này Ānanda, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do tự mình làm ra, điều đó cũng do duyên xúc. Cả những vị... (như trên)... cả những vị... (như trên)... cả những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà do ngẫu nhiên sanh khởi, điều đó cũng do duyên xúc.”

‘‘තත්‍රානන්ද, යෙපි තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා සයංකතං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති, තෙ වත අඤ්ඤත්‍ර ඵස්සා පටිසංවෙදිස්සන්තීති නෙතං ඨානං විජ්ජති. යෙපි තෙ…පෙ… යෙපි තෙ…පෙ… යෙපි තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති, තෙ වත අඤ්ඤත්‍ර ඵස්සා පටිසංවෙදිස්සන්තීති නෙතං ඨානං විජ්ජති.

“Này Ānanda, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do tự mình làm ra, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra. Cả những vị... (như trên)... cả những vị... (như trên)... cả những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà do ngẫu nhiên sanh khởi, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra.”

‘‘එකමිදාහං, ආනන්ද, සමයං ඉධෙව රාජගහෙ විහරාමි වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ. අථ ඛ්වාහං, ආනන්ද, පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය රාජගහං පිණ්ඩාය පාවිසිං. තස්ස මය්හං, ආනන්ද, එතදහොසි – ‘අතිප්පගො [Pg.272] ඛො තාව රාජගහෙ පිණ්ඩාය චරිතුං. යංනූනාහං යෙන අඤ්ඤතිත්ථියානං පරිබ්බාජකානං ආරාමො තෙනුපසඞ්කමෙය්‍ය’’’න්ති.

“Này Ānanda, một thời ta ở tại Rājagaha này, trong Trúc Lâm, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Bấy giờ, này Ānanda, vào buổi sáng, ta đắp y, cầm y bát, đi vào thành Rājagaha để khất thực. Này Ānanda, ta suy nghĩ thế này: ‘Còn quá sớm để đi khất thực ở Rājagaha. Hay là ta đi đến trú xứ của các du sĩ ngoại đạo.’”

‘‘අථ ඛ්වාහං, ආනන්ද, යෙන අඤ්ඤතිත්ථියානං පරිබ්බාජකානං ආරාමො තෙනුපසඞ්කමිං; උපසඞ්කමිත්වා තෙහි අඤ්ඤතිත්ථියෙහි පරිබ්බාජකෙහි සද්ධිං සම්මොදිං. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදිං. එකමන්තං නිසින්නං ඛො මං, ආනන්ද, තෙ අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එතදවොචුං –

“Bấy giờ, này Ānanda, ta đi đến trú xứ của các du sĩ ngoại đạo; sau khi đến, ta đã cùng các du sĩ ngoại đạo ấy trao đổi lời chào hỏi thân thiện. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân thiện và đáng ghi nhớ, ta ngồi xuống một bên. Này Ānanda, khi ta đang ngồi một bên, các du sĩ ngoại đạo ấy đã nói với ta điều này:”

‘සන්තාවුසො ගොතම, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා සයංකතං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති. සන්ති පනාවුසො ගොතම, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා පරංකතං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති. සන්තාවුසො ගොතම, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා සයංකතඤ්ච පරංකතඤ්ච දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති. සන්ති පනාවුසො ගොතම, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති. ඉධ නො ආයස්මා ගොතමො කිංවාදී කිමක්ඛායී? කථං බ්‍යාකරමානා ච මයං වුත්තවාදිනො චෙව ආයස්මතො ගොතමස්ස අස්සාම, න ච ආයස්මන්තං ගොතමං අභූතෙන අබ්භාචික්ඛෙය්‍යාම, ධම්මස්ස චානුධම්මං බ්‍යාකරෙය්‍යාම, න ච කොචි සහධම්මිකො වාදානුපාතො ගාරය්හං ඨානං ආගච්ඡෙය්‍යා’’’ති?

“‘Thưa hiền giả Gotama, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do tự mình làm ra. Lại nữa, thưa hiền giả Gotama, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do người khác làm ra. Thưa hiền giả Gotama, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ vừa do tự mình làm ra, vừa do người khác làm ra. Lại nữa, thưa hiền giả Gotama, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà do ngẫu nhiên sinh khởi. Ở đây, Tôn giả Gotama chủ trương gì, tuyên thuyết gì? Làm thế nào để khi chúng tôi giải thích, chúng tôi vừa là người nói lại lời của Tôn giả Gotama, vừa không xuyên tạc Tôn giả Gotama bằng điều không thật, lại vừa giải thích pháp đúng với pháp, và không có một luận điểm hợp lý nào của chúng tôi bị rơi vào tình trạng đáng bị chỉ trích?’”

‘‘එවං වුත්තාහං, ආනන්ද, තෙ අඤ්ඤතිත්ථියෙ පරිබ්බාජකෙ එතදවොචං – ‘පටිච්චසමුප්පන්නං ඛො, ආවුසො, දුක්ඛං වුත්තං මයා. කිං පටිච්ච? ඵස්සං පටිච්ච. ඉති වදං වුත්තවාදී චෙව මෙ අස්ස, න ච මං අභූතෙන අබ්භාචික්ඛෙය්‍ය, ධම්මස්ස චානුධම්මං බ්‍යාකරෙය්‍ය, න ච කොචි සහධම්මිකො වාදානුපාතො ගාරය්හං ඨානං ආගච්ඡෙය්‍යා’’’ති.

“Này Ānanda, khi được hỏi như vậy, ta đã nói với các du sĩ ngoại đạo ấy điều này: ‘Này các hiền giả, ta đã nói rằng khổ là do duyên sinh. Duyên vào cái gì? Duyên vào xúc. Người nào nói như vậy thì vừa là người nói lại lời của ta, vừa không xuyên tạc ta bằng điều không thật, lại vừa giải thích pháp đúng với pháp, và không có một luận điểm hợp lý nào bị rơi vào tình trạng đáng bị chỉ trích.’”

‘‘තත්‍රාවුසො, යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා සයංකතං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති තදපි ඵස්සපච්චයා. යෙපි තෙ…පෙ… යෙපි තෙ…පෙ… යෙපි තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති තදපි ඵස්සපච්චයා.

“‘Này các hiền giả, trong số đó, những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do tự mình làm ra, điều đó cũng do duyên xúc. Những vị ấy… v.v… những vị ấy… v.v… những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà do ngẫu nhiên sinh khởi, điều đó cũng do duyên xúc.

‘‘තත්‍රාවුසො, යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා සයංකතං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති, තෙ වත අඤ්ඤත්‍ර ඵස්සා පටිසංවෙදිස්සන්තීති නෙතං ඨානං විජ්ජති. යෙපි තෙ…පෙ… යෙපි තෙ…පෙ… යෙපි තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති, තෙ වත අඤ්ඤත්‍ර ඵස්සා පටිසංවෙදිස්සන්තීති නෙතං ඨානං විජ්ජතී’’ති. ‘‘අච්ඡරියං භන්තෙ, අබ්භුතං භන්තෙ[Pg.273]! යත්‍ර හි නාම එකෙන පදෙන සබ්බො අත්ථො වුත්තො භවිස්සති. සියා නු ඛො, භන්තෙ, එසෙවත්ථො විත්ථාරෙන වුච්චමානො ගම්භීරො චෙව අස්ස ගම්භීරාවභාසො චා’’ති?

“‘Này các hiền giả, trong số đó, những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do tự mình làm ra, việc họ sẽ cảm thọ mà không có xúc, điều này không thể xảy ra. Những vị ấy… v.v… những vị ấy… v.v… những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà do ngẫu nhiên sinh khởi, việc họ sẽ cảm thọ mà không có xúc, điều này không thể xảy ra.’ ‘Thật vi diệu, bạch Thế Tôn! Thật hy hữu, bạch Thế Tôn! Toàn bộ ý nghĩa đã được nói ra chỉ bằng một từ. Bạch Thế Tôn, nếu ý nghĩa này được giải thích một cách chi tiết, liệu nó có trở nên sâu sắc và có vẻ sâu sắc không?’”

‘‘තෙන හානන්ද, තඤ්ඤෙවෙත්ථ පටිභාතූ’’ති. ‘‘සචෙ මං, භන්තෙ, එවං පුච්ඡෙය්‍යුං – ‘ජරාමරණං, ආවුසො ආනන්ද, කිංනිදානං කිංසමුදයං කිංජාතිකං කිංපභව’න්ති? එවං පුට්ඨොහං, භන්තෙ, එවං බ්‍යාකරෙය්‍යං – ‘ජරාමරණං ඛො, ආවුසො, ජාතිනිදානං ජාතිසමුදයං ජාතිජාතිකං ජාතිපභව’න්ති. එවං පුට්ඨොහං, භන්තෙ, එවං බ්‍යාකරෙය්‍යං.

“‘Vậy thì, này Ānanda, hãy để điều đó sáng tỏ cho ngươi.’ ‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: “Này hiền giả Ānanda, già-chết có cái gì làm nhân duyên, có cái gì làm tập khởi, có cái gì làm nguồn sinh, có cái gì làm phát sinh?” Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: “Này các hiền giả, già-chết có sinh làm nhân duyên, có sinh làm tập khởi, có sinh làm nguồn sinh, có sinh làm phát sinh.” Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.

‘‘සචෙ මං, භන්තෙ, එවං පුච්ඡෙය්‍යුං – ‘ජාති පනාවුසො ආනන්ද, කිංනිදානා කිංසමුදයා කිංජාතිකා කිංපභවා’ති? එවං පුට්ඨොහං, භන්තෙ, එවං බ්‍යාකරෙය්‍යං – ‘ජාති ඛො, ආවුසො, භවනිදානා භවසමුදයා භවජාතිකා භවප්පභවා’ති. එවං පුට්ඨොහං, භන්තෙ, එවං බ්‍යාකරෙය්‍යං.

“‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: “Còn sinh, này hiền giả Ānanda, có cái gì làm nhân duyên, có cái gì làm tập khởi, có cái gì làm nguồn sinh, có cái gì làm phát sinh?” Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: “Này các hiền giả, sinh có hữu làm nhân duyên, có hữu làm tập khởi, có hữu làm nguồn sinh, có hữu làm phát sinh.” Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.

‘‘සචෙ මං, භන්තෙ, එවං පුච්ඡෙය්‍යුං – ‘භවො පනාවුසො ආනන්ද, කිංනිදානො කිංසමුදයො කිංජාතිකො කිංපභවො’ති? එවං පුට්ඨොහං, භන්තෙ, එවං බ්‍යාකරෙය්‍යං – ‘භවො ඛො, ආවුසො, උපාදානනිදානො උපාදානසමුදයො උපාදානජාතිකො උපාදානප්පභවො’ති. එවං පුට්ඨොහං, භන්තෙ, එවං බ්‍යාකරෙය්‍යං.

“‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: “Còn hữu, này hiền giả Ānanda, có cái gì làm nhân duyên, có cái gì làm tập khởi, có cái gì làm nguồn sinh, có cái gì làm phát sinh?” Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: “Này các hiền giả, hữu có thủ làm nhân duyên, có thủ làm tập khởi, có thủ làm nguồn sinh, có thủ làm phát sinh.” Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.

‘‘සචෙ මං, භන්තෙ, එවං පුච්ඡෙය්‍යුං – උපාදානං පනාවුසො…පෙ… තණ්හා පනාවුසො…පෙ… වෙදනා පනාවුසො…පෙ… සචෙ මං, භන්තෙ, එවං පුච්ඡෙය්‍යුං – ‘ඵස්සො පනාවුසො ආනන්ද, කිංනිදානො කිංසමුදයො කිංජාතිකො කිංපභවො’ති? එවං පුට්ඨොහං, භන්තෙ, එවං බ්‍යාකරෙය්‍යං – ‘ඵස්සො ඛො, ආවුසො, සළායතනනිදානො සළායතනසමුදයො සළායතනජාතිකො සළායතනප්පභවො’ති. ‘ඡන්නංත්වෙව, ආවුසො, ඵස්සායතනානං අසෙසවිරාගනිරොධා ඵස්සනිරොධො; ඵස්සනිරොධා වෙදනානිරොධො; වෙදනානිරොධා තණ්හානිරොධො; තණ්හානිරොධා උපාදානනිරොධො; උපාදානනිරොධා භවනිරොධො; භවනිරොධා ජාතිනිරොධො; ජාතිනිරොධා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා නිරුජ්ඣන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’ති. එවං පුට්ඨොහං, භන්තෙ, එවං බ්‍යාකරෙය්‍ය’’න්ති. චතුත්ථං.

“‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con: “Còn thủ, này hiền giả Ānanda…” v.v… “Còn ái, này hiền giả…” v.v… “Còn thọ, này hiền giả…” v.v… Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: “Còn xúc, này hiền giả Ānanda, có cái gì làm nhân duyên, có cái gì làm tập khởi, có cái gì làm nguồn sinh, có cái gì làm phát sinh?” Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: “Này các hiền giả, xúc có sáu xứ làm nhân duyên, có sáu xứ làm tập khởi, có sáu xứ làm nguồn sinh, có sáu xứ làm phát sinh.” “Này các hiền giả, do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của sáu xứ xúc này mà xúc diệt; do xúc diệt nên thọ diệt; do thọ diệt nên ái diệt; do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sinh diệt; do sinh diệt nên già-chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.’”

5. භූමිජසුත්තං

5. Kinh Bhūmija

25. සාවත්ථියං [Pg.274] විහරති. අථ ඛො ආයස්මා භූමිජො සායන්හසමයං පටිසල්ලානා වුට්ඨිතො යෙනායස්මා සාරිපුත්තො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මතා සාරිපුත්තෙන සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා භූමිජො ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං එතදවොච –

25. (Thế Tôn) trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, vào buổi chiều, Tôn giả Bhūmija từ nơi độc cư đứng dậy, đi đến chỗ Tôn giả Sāriputta; sau khi đến, đã cùng Tôn giả Sāriputta chào hỏi thân mật. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân tình, đáng ghi nhớ, Tôn giả Bhūmija ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Bhūmija bạch với Tôn giả Sāriputta rằng:

‘‘සන්තාවුසො සාරිපුත්ත, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා සයංකතං සුඛදුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති. සන්ති පනාවුසො සාරිපුත්ත, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා පරංකතං සුඛදුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති. සන්තාවුසො සාරිපුත්ත, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා සයංකතඤ්ච පරංකතඤ්ච සුඛදුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති. සන්ති පනාවුසො සාරිපුත්ත, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං සුඛදුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති. ඉධ නො, ආවුසො සාරිපුත්ත, භගවා කිංවාදී කිමක්ඛායී, කථං බ්‍යාකරමානා ච මයං වුත්තවාදිනො චෙව භගවතො අස්සාම, න ච භගවන්තං අභූතෙන අබ්භාචික්ඛෙය්‍යාම, ධම්මස්ස චානුධම්මං බ්‍යාකරෙය්‍යාම, න ච කොචි සහධම්මිකො වාදානුපාතො ගාරය්හං ඨානං ආගච්ඡෙය්‍යා’’ති?

“Thưa hiền giả Sāriputta, có một số Sa-môn, Bà-la-môn là những người chủ trương về nghiệp, họ tuyên bố rằng lạc khổ là do tự mình làm. Lại nữa, thưa hiền giả Sāriputta, có một số Sa-môn, Bà-la-môn là những người chủ trương về nghiệp, họ tuyên bố rằng lạc khổ là do người khác làm. Thưa hiền giả Sāriputta, có một số Sa-môn, Bà-la-môn là những người chủ trương về nghiệp, họ tuyên bố rằng lạc khổ là vừa do tự mình làm vừa do người khác làm. Lại nữa, thưa hiền giả Sāriputta, có một số Sa-môn, Bà-la-môn là những người chủ trương về nghiệp, họ tuyên bố rằng lạc khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sinh khởi. Ở đây, thưa hiền giả Sāriputta, Thế Tôn của chúng ta chủ trương thế nào, tuyên thuyết thế nào? Chúng con phải trả lời như thế nào để vừa nói lên lời của Thế Tôn đã dạy, vừa không xuyên tạc Thế Tôn bằng điều không thật, lại vừa giải thích pháp đúng với pháp, và không có một luận điểm hợp pháp nào có thể bị chỉ trích?”

‘‘පටිච්චසමුප්පන්නං ඛො, ආවුසො, සුඛදුක්ඛං වුත්තං භගවතා. කිං පටිච්ච? ඵස්සං පටිච්ච. ඉති වදං වුත්තවාදී චෙව භගවතො අස්ස, න ච භගවන්තං අභූතෙන අබ්භාචික්ඛෙය්‍ය, ධම්මස්ස චානුධම්මං බ්‍යාකරෙය්‍ය, න ච කොචි සහධම්මිකො වාදානුපාතො ගාරය්හං ඨානං ආගච්ඡෙය්‍ය.

“Này hiền giả, lạc khổ đã được Thế Tôn nói là do duyên khởi. Duyên vào cái gì? Duyên vào xúc. Người nói như vậy là đã nói lên lời của Thế Tôn đã dạy, không xuyên tạc Thế Tôn bằng điều không thật, giải thích pháp đúng với pháp, và không có một luận điểm hợp pháp nào có thể bị chỉ trích.

‘‘තත්‍රාවුසො, යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා සයංකතං සුඛදුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති, තදපි ඵස්සපච්චයා. යෙපි තෙ…පෙ… යෙපි තෙ…පෙ… යෙපි තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං සුඛදුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති, තදපි ඵස්සපච්චයා.

“Này hiền giả, trong số đó, những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương về nghiệp, tuyên bố rằng lạc khổ do tự mình làm, điều ấy cũng do duyên xúc. Những vị... (như trên)... những vị... (như trên)... những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương về nghiệp, tuyên bố rằng lạc khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sinh khởi, điều ấy cũng do duyên xúc.

‘‘තත්‍රාවුසො, යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා සයංකතං සුඛදුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති, තෙ වත අඤ්ඤත්‍ර ඵස්සා පටිසංවෙදිස්සන්තීති නෙතං ඨානං විජ්ජති. යෙපි තෙ…පෙ. … යෙපි තෙ…පෙ… යෙපි තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං සුඛදුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති, තෙ වත අඤ්ඤත්‍ර ඵස්සා පටිසංවෙදිස්සන්තීති නෙතං ඨානං විජ්ජතී’’ති.

“Này hiền giả, trong số đó, những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương về nghiệp, tuyên bố rằng lạc khổ do tự mình làm, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra. Những vị... (như trên)... những vị... (như trên)... những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương về nghiệp, tuyên bố rằng lạc khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sinh khởi, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra.”

අස්සොසි [Pg.275] ඛො ආයස්මා ආනන්දො ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස ආයස්මතා භූමිජෙන සද්ධිං ඉමං කථාසල්ලාපං. අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා ආනන්දො යාවතකො ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස ආයස්මතා භූමිජෙන සද්ධිං අහොසි කථාසල්ලාපො තං සබ්බං භගවතො ආරොචෙසි.

Tôn giả Ānanda đã nghe cuộc đối thoại này giữa Tôn giả Sāriputta và Tôn giả Bhūmija. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda đã trình bày lại với Thế Tôn toàn bộ cuộc đối thoại đã diễn ra giữa Tôn giả Sāriputta và Tôn giả Bhūmija.

‘‘සාධු සාධු, ආනන්ද, යථා තං සාරිපුත්තො සම්මා බ්‍යාකරමානො බ්‍යාකරෙය්‍ය. පටිච්චසමුප්පන්නං ඛො, ආනන්ද, සුඛදුක්ඛං වුත්තං මයා. කිං පටිච්ච? ඵස්සං පටිච්ච. ඉති වදං වුත්තවාදී චෙව මෙ අස්ස, න ච මං අභූතෙන අබ්භාචික්ඛෙය්‍ය, ධම්මස්ස චානුධම්මං බ්‍යාකරෙය්‍ය, න ච කොචි සහධම්මිකො වාදානුපාතො ගාරය්හං ඨානං ආගච්ඡෙය්‍ය.

“Lành thay, lành thay, Ānanda! Sāriputta đã trả lời đúng như một người cần phải trả lời một cách đúng đắn. Này Ānanda, lạc khổ đã được Ta nói là do duyên khởi. Duyên vào cái gì? Duyên vào xúc. Người nói như vậy là đã nói lên lời của Ta đã dạy, không xuyên tạc Ta bằng điều không thật, giải thích pháp đúng với pháp, và không có một luận điểm hợp pháp nào có thể bị chỉ trích.

‘‘තත්‍රානන්ද, යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා සයංකතං සුඛදුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති තදපි ඵස්සපච්චයා. යෙපි තෙ…පෙ… යෙපි තෙ…පෙ… යෙපි තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං සුඛදුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති තදපි ඵස්සපච්චයා.

“Này Ānanda, trong số đó, những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương về nghiệp, tuyên bố rằng lạc khổ do tự mình làm, điều ấy cũng do duyên xúc. Những vị... (như trên)... những vị... (như trên)... những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương về nghiệp, tuyên bố rằng lạc khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sinh khởi, điều ấy cũng do duyên xúc.

‘‘තත්‍රානන්ද, යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා කම්මවාදා සයංකතං සුඛදුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති, තෙ වත අඤ්ඤත්‍ර ඵස්සා පටිසංවෙදිස්සන්තීති නෙතං ඨානං විජ්ජති. යෙපි තෙ…පෙ… යෙපි තෙ…පෙ… යෙපි තෙ සමණබ්‍රාහ්මණාකම්මවාදා අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං සුඛදුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති, තෙ වත අඤ්ඤත්‍ර ඵස්සා පටිසංවෙදිස්සන්තීති නෙතං ඨානං විජ්ජති.

“Này Ānanda, trong số đó, những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương về nghiệp, tuyên bố rằng lạc khổ do tự mình làm, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra. Những vị... (như trên)... những vị... (như trên)... những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương về nghiệp, tuyên bố rằng lạc khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sinh khởi, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra.

‘‘කායෙ වා හානන්ද, සති කායසඤ්චෙතනාහෙතු උප්පජ්ජති අජ්ඣත්තං සුඛදුක්ඛං. වාචාය වා හානන්ද, සති වචීසඤ්චෙතනාහෙතු උප්පජ්ජති අජ්ඣත්තං සුඛදුක්ඛං. මනෙ වා හානන්ද, සති මනොසඤ්චෙතනාහෙතු උප්පජ්ජති අජ්ඣත්තං සුඛදුක්ඛං අවිජ්ජාපච්චයා ච.

“Này Ānanda, khi có thân, do nhân là thân tư, lạc khổ nội tại sinh khởi. Này Ānanda, khi có lời nói, do nhân là khẩu tư, lạc khổ nội tại sinh khởi. Này Ānanda, khi có ý, do nhân là ý tư, lạc khổ nội tại sinh khởi. Và (những tư ấy) cũng do duyên vô minh.

‘‘සාමං වා තං, ආනන්ද, කායසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති, යංපච්චයාස්ස තං උප්පජ්ජති අජ්ඣත්තං සුඛදුක්ඛං. පරෙ වා තං, ආනන්ද, කායසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොන්ති, යංපච්චයාස්ස තං උප්පජ්ජති අජ්ඣත්තං සුඛදුක්ඛං. සම්පජානො වා තං, ආනන්ද, කායසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති යංපච්චයාස්ස තං උප්පජ්ජති අජ්ඣත්තං සුඛදුක්ඛං. අසම්පජානො [Pg.276] වා තං, ආනන්ද, කායසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති යංපච්චයාස්ස තං උප්පජ්ජති අජ්ඣත්තං සුඛදුක්ඛං.

“Này Ānanda, hoặc tự mình tạo tác thân hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tại sinh khởi cho người ấy. Hoặc người khác tạo tác thân hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tại sinh khởi cho người ấy. Hoặc có tỉnh giác mà tạo tác thân hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tại sinh khởi cho người ấy. Hoặc không tỉnh giác mà tạo tác thân hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tại sinh khởi cho người ấy.

‘‘සාමං වා තං, ආනන්ද, වචීසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති යංපච්චයාස්ස තං උප්පජ්ජති අජ්ඣත්තං සුඛදුක්ඛං. පරෙ වා තං, ආනන්ද, වචීසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොන්ති යංපච්චයාස්ස තං උප්පජ්ජති අජ්ඣත්තං සුඛදුක්ඛං. සම්පජානො වා තං, ආනන්ද…පෙ… අසම්පජානො වා තං, ආනන්ද, වචීසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති යංපච්චයාස්ස තං උප්පජ්ජති අජ්ඣත්තං සුඛදුක්ඛං.

Này Ānanda, hoặc tự mình tạo tác khẩu hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. Hoặc những người khác, này Ānanda, tạo tác khẩu hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. Hoặc có tỉnh giác, này Ānanda... cho đến... hoặc không có tỉnh giác, này Ānanda, người ấy tạo tác khẩu hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi.

‘‘සාමං වා තං, ආනන්ද, මනොසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති යංපච්චයාස්ස තං උප්පජ්ජති අජ්ඣත්තං සුඛදුක්ඛං. පරෙ වා තං, ආනන්ද, මනොසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොන්ති යංපච්චයාස්ස තං උප්පජ්ජති අජ්ඣත්තං සුඛදුක්ඛං. සම්පජානො වා තං, ආනන්ද…පෙ… අසම්පජානො වා තං, ආනන්ද, මනොසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති යංපච්චයාස්ස තං උප්පජ්ජති අජ්ඣත්තං සුඛදුක්ඛං.

Này Ānanda, hoặc tự mình tạo tác ý hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. Hoặc những người khác, này Ānanda, tạo tác ý hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. Hoặc có tỉnh giác, này Ānanda... cho đến... hoặc không có tỉnh giác, này Ānanda, người ấy tạo tác ý hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi.

‘‘ඉමෙසු, ආනන්ද, ධම්මෙසු අවිජ්ජා අනුපතිතා. අවිජ්ජාය ත්වෙව, ආනන්ද, අසෙසවිරාගනිරොධා සො කායො න හොති යංපච්චයාස්ස තං උප්පජ්ජති අජ්ඣත්තං සුඛදුක්ඛං. සා වාචා න හොති යංපච්චයාස්ස තං උප්පජ්ජති අජ්ඣත්තං සුඛදුක්ඛං. සො මනො න හොති යංපච්චයාස්ස තං උප්පජ්ජති අජ්ඣත්තං සුඛදුක්ඛං. ඛෙත්තං තං න හොති…පෙ… වත්ථු තං න හොති…පෙ… ආයතනං තං න හොති…පෙ… අධිකරණං තං න හොති යංපච්චයාස්ස තං උප්පජ්ජති අජ්ඣත්තං සුඛදුක්ඛ’’න්ති. පඤ්චමං.

Này Ānanda, trong các pháp này, vô minh đi theo sau. Này Ānanda, do sự ly tham và đoạn diệt vô minh một cách hoàn toàn, thân hành ấy không tồn tại, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. Khẩu hành ấy không tồn tại, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. Ý hành ấy không tồn tại, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. Mảnh đất ấy không tồn tại... cho đến... nền tảng ấy không tồn tại... cho đến... xứ ấy không tồn tại... cho đến... nguyên nhân ấy không tồn tại, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. Hết phẩm thứ năm.

6. උපවාණසුත්තං

6. Kinh Upavāṇa

26. සාවත්ථියං විහරති. අථ ඛො ආයස්මා උපවාණො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා උපවාණො භගවන්තං එතදවොච –

26. Trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, Tôn giả Upavāṇa đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Upavāṇa bạch với Thế Tôn như sau:

‘‘සන්ති, භන්තෙ, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා සයංකතං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති. සන්ති පන, භන්තෙ, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා පරංකතං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති. සන්ති පන, භන්තෙ, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා සයංකතඤ්ච පරංකතඤ්ච දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති. සන්ති පන, භන්තෙ, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති. ඉධ නො, භන්තෙ, භගවා කිංවාදී කිමක්ඛායී කථං බ්‍යාකරමානා ච මයං වුත්තවාදිනො චෙව භගවතො අස්සාම, න ච භගවන්තං අභූතෙන [Pg.277] අබ්භාචික්ඛෙය්‍යාම, ධම්මස්ස චානුධම්මං බ්‍යාකරෙය්‍යාම, න ච කොචි සහධම්මිකො වාදානුපාතො ගාරය්හං ඨානං ආගච්ඡෙය්‍යා’’ති?

Bạch Thế Tôn, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương khổ do tự mình làm. Lại nữa, bạch Thế Tôn, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương khổ do người khác làm. Lại nữa, bạch Thế Tôn, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương khổ vừa do tự mình làm vừa do người khác làm. Lại nữa, bạch Thế Tôn, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, sanh khởi ngẫu nhiên. Ở đây, bạch Thế Tôn, Thế Tôn chủ trương thế nào, thuyết giảng thế nào, để khi chúng con trình bày thì vừa nói đúng lời Thế Tôn đã dạy, không xuyên tạc Thế Tôn với điều không thật, lại vừa trình bày pháp và tùy pháp, và không có một đồng đạo nào có lý do để chỉ trích?

‘‘පටිච්චසමුප්පන්නං ඛො, උපවාණ, දුක්ඛං වුත්තං මයා. කිං පටිච්ච? ඵස්සං පටිච්ච. ඉති වදං වුත්තවාදී චෙව මෙ අස්ස, න ච මං අභූතෙන අබ්භාචික්ඛෙය්‍ය, ධම්මස්ස චානුධම්මං බ්‍යාකරෙය්‍ය, න ච කොචි සහධම්මිකො වාදානුපාතො ගාරය්හං ඨානං ආගච්ඡෙය්‍ය.

Này Upavāṇa, Ta nói rằng khổ là do duyên sanh. Duyên vào cái gì? Duyên vào xúc. Người nói như vậy là nói đúng lời Ta dạy, không xuyên tạc Ta với điều không thật, lại trình bày pháp và tùy pháp, và không có một đồng đạo nào có lý do để chỉ trích.

‘‘තත්‍ර, උපවාණ, යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා සයංකතං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති, තදපි ඵස්සපච්චයා. යෙපි තෙ…පෙ… යෙපි තෙ…පෙ… යෙපි තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති තදපි ඵස්සපච්චයා.

Này Upavāṇa, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương khổ do tự mình làm, điều ấy cũng do duyên xúc. Những vị nào... cho đến... những vị nào... cho đến... những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, sanh khởi ngẫu nhiên, điều ấy cũng do duyên xúc.

‘‘තත්‍ර, උපවාණ, යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා සයංකතං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති, තෙ වත අඤ්ඤ ඵස්සා පටිසංවෙදිස්සන්තීති නෙතං ඨානං විජ්ජති. යෙපි තෙ…පෙ… යෙපි තෙ…පෙ… යෙපි තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං දුක්ඛං පඤ්ඤපෙන්ති, තෙ වත අඤ්ඤත්‍ර ඵස්සා පටිසංවෙදිස්සන්තීති නෙතං ඨානං විජ්ජතී’’ති. ඡට්ඨං.

Này Upavāṇa, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương khổ do tự mình làm, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc, trường hợp này không xảy ra. Những vị nào... cho đến... những vị nào... cho đến... những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, sanh khởi ngẫu nhiên, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc, trường hợp này không xảy ra. Hết bài kinh thứ sáu.

7. පච්චයසුත්තං

7. Kinh Duyên

27. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘අවිජ්ජාපච්චයා, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා; සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති.

27. Trú ở Sāvatthī... cho đến... Này các Tỳ khưu, do duyên vô minh có các hành; do duyên các hành có thức... cho đến... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, ජරාමරණං? යා තෙසං තෙසං සත්තානං තම්හි තම්හි සත්තනිකායෙ ජරා ජීරණතා ඛණ්ඩිච්චං පාලිච්චං වලිත්තචතා ආයුනො සංහානි ඉන්ද්‍රියානං පරිපාකො – අයං වුච්චති ජරා. යා තෙසං තෙසං සත්තානං තම්හා තම්හා සත්තනිකායා චුති චවනතා භෙදො අන්තරධානං මච්චු මරණං කාලකිරියා ඛන්ධානං භෙදො කළෙවරස්ස නික්ඛෙපො; ඉදං වුච්චති මරණං. ඉති අයඤ්ච ජරා ඉදඤ්ච මරණං. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ජරාමරණං. ජාතිසමුදයා ජරාමරණසමුදයො; ජාතිනිරොධා ජරාමරණනිරොධො. අයමෙව අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො ජරාමරණනිරොධගාමිනී පටිපදා. සෙය්‍යථිදං – සම්මාදිට්ඨි, සම්මාසඞ්කප්පො, සම්මාවාචා, සම්මාකම්මන්තො, සම්මාආජීවො, සම්මාවායාමො, සම්මාසති, සම්මාසමාධි.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là già chết? Sự già, sự suy yếu, răng rụng, tóc bạc, da nhăn, tuổi thọ giảm dần, các căn chín muồi của các chúng sanh này hay chúng sanh khác trong các loài chúng sanh này hay chúng sanh khác – đây được gọi là già. Sự từ bỏ, sự ra đi, sự tan rã, sự biến mất, sự chết, sự mệnh chung, sự làm nên thời gian, sự tan rã của các uẩn, sự vứt bỏ thân xác của các chúng sanh này hay chúng sanh khác từ các loài chúng sanh này hay chúng sanh khác; đây được gọi là chết. Như vậy, đây là già và đây là chết. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là già chết. Do sanh tập khởi nên già chết tập khởi; do sanh đoạn diệt nên già chết đoạn diệt. Con đường Thánh đạo Tám ngành này chính là con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết. Tức là: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định.

‘‘කතමා [Pg.278] ච, භික්ඛවෙ, ජාති…පෙ… කතමො ච, භික්ඛවෙ, භවො… කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, උපාදානං… කතමා ච, භික්ඛවෙ, තණ්හා… කතමා ච, භික්ඛවෙ, වෙදනා… කතමො ච, භික්ඛවෙ, ඵස්සො… කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, සළායතනං… කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, නාමරූපං… කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, විඤ්ඤාණං…?

Và này các Tỳ khưu, thế nào là sanh?... cho đến... Và này các Tỳ khưu, thế nào là hữu?... Và này các Tỳ khưu, thế nào là thủ?... Và này các Tỳ khưu, thế nào là ái?... Và này các Tỳ khưu, thế nào là thọ?... Và này các Tỳ khưu, thế nào là xúc?... Và này các Tỳ khưu, thế nào là sáu xứ?... Và này các Tỳ khưu, thế nào là danh sắc?... Và này các Tỳ khưu, thế nào là thức...?

‘‘කතමෙ ච, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා? තයොමෙ, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා – කායසඞ්ඛාරො, වචීසඞ්ඛාරො, චිත්තසඞ්ඛාරො. ඉමෙ වුච්චන්ති, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා. අවිජ්ජාසමුදයා සඞ්ඛාරසමුදයො; අවිජ්ජානිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො. අයමෙව අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො සඞ්ඛාරනිරොධගාමිනී පටිපදා. සෙය්‍යථිදං – සම්මාදිට්ඨි…පෙ… සම්මාසමාධි.

“Này các tỳ khưu, các hành là gì? Này các tỳ khưu, có ba loại hành này: thân hành, khẩu hành, tâm hành. Này các tỳ khưu, những điều này được gọi là các hành. Do vô minh sanh nên các hành sanh; do vô minh diệt nên các hành diệt. Thánh đạo tám ngành này chính là con đường đưa đến sự diệt tận của các hành. Tức là: chánh kiến... cho đến... chánh định.”

‘‘යතො ඛො, භික්ඛවෙ, අරියසාවකො එවං පච්චයං පජානාති, එවං පච්චයසමුදයං පජානාති, එවං පච්චයනිරොධං පජානාති, එවං පච්චයනිරොධගාමිනිං පටිපදං පජානාති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අරියසාවකො දිට්ඨිසම්පන්නො ඉතිපි, දස්සනසම්පන්නො ඉතිපි, ආගතො ඉමං සද්ධම්මං ඉතිපි, පස්සති ඉමං සද්ධම්මං ඉතිපි, සෙක්ඛෙන ඤාණෙන සමන්නාගතො ඉතිපි, සෙක්ඛාය විජ්ජාය සමන්නාගතො ඉතිපි, ධම්මසොතං සමාපන්නො ඉතිපි, අරියො නිබ්බෙධිකපඤ්ඤො ඉතිපි, අමතද්වාරං ආහච්ච තිට්ඨති ඉතිපී’’ති. සත්තමං.

“Này các tỳ khưu, khi nào vị thánh đệ tử biết rõ duyên như vậy, biết rõ duyên sanh như vậy, biết rõ duyên diệt như vậy, biết rõ con đường đưa đến duyên diệt như vậy. Này các tỳ khưu, vị thánh đệ tử này được gọi là người đầy đủ chánh kiến, cũng được gọi là người đầy đủ tri kiến, cũng được gọi là người đã đến với diệu pháp này, cũng được gọi là người thấy được diệu pháp này, cũng được gọi là người đầy đủ trí tuệ của bậc hữu học, cũng được gọi là người đầy đủ minh của bậc hữu học, cũng được gọi là người đã nhập vào dòng pháp, cũng được gọi là bậc thánh có trí tuệ thể nhập, cũng được gọi là người đứng chạm vào cửa bất tử.” (Kinh) thứ bảy.

8. භික්ඛුසුත්තං

8. Kinh Tỳ Khưu

28. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘තත්‍ර ඛො…පෙ… ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ජරාමරණං පජානාති, ජරාමරණසමුදයං පජානාති, ජරාමරණනිරොධං පජානාති, ජරාමරණනිරොධගාමිනිං පටිපදං පජානාති, ජාතිං පජානාති…පෙ… භවං පජානාති… උපාදානං පජානාති… තණ්හං පජානාති… වෙදනං පජානාති… ඵස්සං පජානාති… සළායතනං පජානාති… නාමරූපං පජානාති… විඤ්ඤාණං පජානාති… සඞ්ඛාරෙ පජානාති, සඞ්ඛාරසමුදයං පජානාති, සඞ්ඛාරනිරොධං පජානාති, සඞ්ඛාරනිරොධගාමිනිං පටිපදං පජානාති.

28. Trú ở Sāvatthī... cho đến... “Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu biết rõ già chết, biết rõ sự sanh khởi của già chết, biết rõ sự diệt tận của già chết, biết rõ con đường đưa đến sự diệt tận của già chết; biết rõ sanh... cho đến... biết rõ hữu... biết rõ thủ... biết rõ ái... biết rõ thọ... biết rõ xúc... biết rõ sáu xứ... biết rõ danh sắc... biết rõ thức... biết rõ các hành, biết rõ sự sanh khởi của các hành, biết rõ sự diệt tận của các hành, biết rõ con đường đưa đến sự diệt tận của các hành.”

‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, ජරාමරණං? යා තෙසං තෙසං සත්තානං තම්හි තම්හි සත්තනිකායෙ ජරා ජීරණතා ඛණ්ඩිච්චං පාලිච්චං වලිත්තචතා ආයුනො සංහානි ඉන්ද්‍රියානං පරිපාකො – අයං වුච්චති ජරා. යා තෙසං තෙසං සත්තානං තම්හා තම්හා සත්තනිකායා චුති චවනතා භෙදො අන්තරධානං මච්චු මරණං කාලකිරියා ඛන්ධානං භෙදො කළෙවරස්ස නික්ඛෙපො; ඉදං වුච්චති [Pg.279] මරණං. ඉති අයං ච ජරා ඉදඤ්ච මරණං. ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ජරාමරණං. ජාතිසමුදයා ජරාමරණසමුදයො; ජාතිනිරොධා ජරාමරණනිරොධො. අයමෙව අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො ජරාමරණනිරොධගාමිනී පටිපදා. සෙය්‍යථිදං – සම්මාදිට්ඨි…පෙ… සම්මාසමාධි.

“Này các tỳ khưu, già chết là gì? Đối với các chúng sanh ấy trong từng giới loại chúng sanh ấy, sự già, sự suy yếu, răng rụng, tóc bạc, da nhăn, tuổi thọ giảm sút, các căn chín muồi – điều này được gọi là già. Đối với các chúng sanh ấy từ từng giới loại chúng sanh ấy, sự từ bỏ, sự ra đi, sự tan rã, sự biến mất, sự chết, sự mệnh chung, sự làm nên thời gian, sự tan rã của các uẩn, sự vứt bỏ thân xác; điều này được gọi là chết. Như vậy, đây là già và đây là chết. Này các tỳ khưu, điều này được gọi là già chết. Do sanh sanh khởi nên già chết sanh khởi; do sanh diệt nên già chết diệt. Thánh đạo tám ngành này chính là con đường đưa đến sự diệt tận của già chết. Tức là: chánh kiến... cho đến... chánh định.”

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, ජාති…පෙ… කතමො ච, භික්ඛවෙ, භවො… කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, උපාදානං… වෙදනා… ඵස්සො… සළායතනං… නාමරූපං… විඤ්ඤාණං….

“Này các tỳ khưu, sanh là gì? ... cho đến ... Này các tỳ khưu, hữu là gì? ... Này các tỳ khưu, thủ là gì? ... ái ... thọ ... xúc ... sáu xứ ... danh sắc ... thức ... .”

‘‘කතමෙ ච, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා? තයොමෙ, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා – කායසඞ්ඛාරො, වචීසඞ්ඛාරො, චිත්තසඞ්ඛාරො. ඉමෙ වුච්චන්ති, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා. අවිජ්ජාසමුදයා සඞ්ඛාරසමුදයො; අවිජ්ජානිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො. අයමෙව අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො සඞ්ඛාරනිරොධගාමිනී පටිපදා. සෙය්‍යථිදං – සම්මාදිට්ඨි…පෙ… සම්මාසමාධි.

“Này các tỳ khưu, các hành là gì? Này các tỳ khưu, có ba loại hành này: thân hành, khẩu hành, tâm hành. Này các tỳ khưu, những điều này được gọi là các hành. Do vô minh sanh nên các hành sanh; do vô minh diệt nên các hành diệt. Thánh đạo tám ngành này chính là con đường đưa đến sự diệt tận của các hành. Tức là: chánh kiến... cho đến... chánh định.”

‘‘යතො ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු එවං ජරාමරණං පජානාති, එවං ජරාමරණසමුදයං පජානාති, එවං ජරාමරණනිරොධං පජානාති, එවං ජරාමරණනිරොධගාමිනිං පටිපදං පජානාති, එවං ජාතිං පජානාති…පෙ… භවං… උපාදානං… තණ්හං… වෙදනං… ඵස්සං… සළායතනං… නාමරූපං… විඤ්ඤාණං … සඞ්ඛාරෙ… සඞ්ඛාරසමුදයං… සඞ්ඛාරනිරොධං… එවං සඞ්ඛාරනිරොධගාමිනිං පටිපදං පජානාති. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, භික්ඛු දිට්ඨිසම්පන්නො ඉතිපි, දස්සනසම්පන්නො ඉතිපි, ආගතො ඉමං සද්ධම්මං ඉතිපි, පස්සති ඉමං සද්ධම්මං ඉතිපි, සෙක්ඛෙන ඤාණෙන සමන්නාගතො ඉතිපි, සෙක්ඛාය විජ්ජාය සමන්නාගතො ඉතිපි, ධම්මසොතං සමාපන්නො ඉතිපි, අරියො නිබ්බෙධිකපඤ්ඤො ඉතිපි, අමතද්වාරං ආහච්ච තිට්ඨති ඉතිපී’’ති. අට්ඨමං.

“Này các tỳ khưu, khi nào vị tỳ khưu biết rõ già chết như vậy, biết rõ sự sanh khởi của già chết như vậy, biết rõ sự diệt tận của già chết như vậy, biết rõ con đường đưa đến sự diệt tận của già chết như vậy; biết rõ sanh như vậy... cho đến... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức ... các hành... sự sanh khởi của các hành... sự diệt tận của các hành... biết rõ con đường đưa đến sự diệt tận của các hành như vậy. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu này được gọi là người đầy đủ chánh kiến, cũng được gọi là người đầy đủ tri kiến, cũng được gọi là người đã đến với diệu pháp này, cũng được gọi là người thấy được diệu pháp này, cũng được gọi là người đầy đủ trí tuệ của bậc hữu học, cũng được gọi là người đầy đủ minh của bậc hữu học, cũng được gọi là người đã nhập vào dòng pháp, cũng được gọi là bậc thánh có trí tuệ thể nhập, cũng được gọi là người đứng chạm vào cửa bất tử.” (Kinh) thứ tám.

9. සමණබ්‍රාහ්මණසුත්තං

9. Kinh Sa Môn Bà La Môn

29. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘තත්‍ර ඛො…පෙ… යෙ හි කෙචි, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ජරාමරණං න පරිජානන්ති, ජරාමරණසමුදයං න පරිජානන්ති, ජරාමරණනිරොධං න පරිජානන්ති, ජරාමරණනිරොධගාමිනිං පටිපදං න පරිජානන්ති, ජාතිං න පරිජානන්ති…පෙ… භවං… උපාදානං… තණ්හං… වෙදනං… ඵස්සං… සළායතනං… නාමරූපං… විඤ්ඤාණං… සඞ්ඛාරෙ… සඞ්ඛාරසමුදයං… සඞ්ඛාරනිරොධං… සඞ්ඛාරනිරොධගාමිනිං පටිපදං න පරිජානන්ති. න මෙතෙ, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා සමණෙසු වා සමණසම්මතා බ්‍රාහ්මණෙසු වා බ්‍රාහ්මණසම්මතා. න ච පනෙතෙ [Pg.280] ආයස්මන්තො සාමඤ්ඤත්ථං වා බ්‍රහ්මඤ්ඤත්ථං වා දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරන්ති’’.

29. Trú ở Sāvatthī... cho đến... “Này các tỳ khưu, bất cứ những sa môn hay bà la môn nào không liễu tri già chết, không liễu tri sự sanh khởi của già chết, không liễu tri sự diệt tận của già chết, không liễu tri con đường đưa đến sự diệt tận của già chết; không liễu tri sanh... cho đến... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức... các hành... sự sanh khởi của các hành... sự diệt tận của các hành... không liễu tri con đường đưa đến sự diệt tận của các hành. Này các tỳ khưu, những sa môn hay bà la môn ấy không được xem là sa môn trong hàng sa môn, hay không được xem là bà la môn trong hàng bà la môn. Và những vị tôn giả ấy đã không tự mình chứng ngộ, thực chứng, và thành tựu an trú trong mục đích của sa môn hạnh hay mục đích của bà la môn hạnh ngay trong hiện tại.”

‘‘යෙ ච ඛො කෙචි, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ජරාමරණං පරිජානන්ති, ජරාමරණසමුදයං පරිජානන්ති, ජරාමරණනිරොධං පරිජානන්ති, ජරාමරණනිරොධගාමිනිං පටිපදං පරිජානන්ති, ජාතිං පරිජානන්ති…පෙ… භවං… උපාදානං… තණ්හං… වෙදනං… ඵස්සං… සළායතනං… නාමරූපං… විඤ්ඤාණං… සඞ්ඛාරෙ පරිජානන්ති, සඞ්ඛාරසමුදයං පරිජානන්ති, සඞ්ඛාරනිරොධං පරිජානන්ති, සඞ්ඛාරනිරොධගාමිනිං පටිපදං පරිජානන්ති. තෙ ඛො මෙ, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා සමණෙසු චෙව සමණසම්මතා බ්‍රාහ්මණෙසු ච බ්‍රාහ්මණසම්මතා. තෙ ච පනායස්මන්තො සාමඤ්ඤත්ථඤ්ච බ්‍රහ්මඤ්ඤත්ථඤ්ච දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරන්තී’’ති. නවමං.

“Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào liễu tri già chết, liễu tri sự tập khởi của già chết, liễu tri sự đoạn diệt của già chết, liễu tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết; liễu tri sanh... cho đến... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức... liễu tri các hành, liễu tri sự tập khởi của các hành, liễu tri sự đoạn diệt của các hành, liễu tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành. Này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy được xem là Sa-môn trong các hàng Sa-môn và được xem là Bà-la-môn trong các hàng Bà-la-môn. Và các bậc tôn giả ấy, ngay trong hiện tại, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú mục đích của Sa-môn và mục đích của Bà-la-môn.” Kinh thứ chín.

10. දුතියසමණබ්‍රාහ්මණසුත්තං

10. Kinh Sa Môn Bà La Môn thứ hai

30. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘තත්‍ර ඛො…පෙ… යෙ හි කෙචි, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ජරාමරණං නප්පජානන්ති, ජරාමරණසමුදයං නප්පජානන්ති, ජරාමරණනිරොධං නප්පජානන්ති, ජරාමරණනිරොධගාමිනිං පටිපදං නප්පජානන්ති තෙ වත ජරාමරණං සමතික්කම්ම ඨස්සන්තීති නෙතං ඨානං විජ්ජති. ජාතිං නප්පජානන්ති…පෙ… භවං… උපාදානං… තණ්හං… වෙදනං… ඵස්සං… සළායතනං… නාමරූපං… විඤ්ඤාණං… සඞ්ඛාරෙ නප්පජානන්ති, සඞ්ඛාරසමුදයං නප්පජානන්ති, සඞ්ඛාරනිරොධං නප්පජානන්ති, සඞ්ඛාරනිරොධගාමිනිං පටිපදං නප්පජානන්ති තෙ වත සඞ්ඛාරෙ සමතික්කම්ම ඨස්සන්තීති නෙතං ඨානං විජ්ජති’’.

30. Trú ở Sāvatthī... cho đến... Tại đấy... cho đến... “Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào không biết rõ già chết, không biết rõ sự tập khởi của già chết, không biết rõ sự đoạn diệt của già chết, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết, mà họ sẽ vượt qua già chết và tồn tại, trường hợp này không xảy ra. Họ không biết rõ sanh... cho đến... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức... họ không biết rõ các hành, không biết rõ sự tập khởi của các hành, không biết rõ sự đoạn diệt của các hành, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành, mà họ sẽ vượt qua các hành và tồn tại, trường hợp này không xảy ra.”

‘‘යෙ ච ඛො කෙචි, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ජරාමරණං පජානන්ති, ජරාමරණසමුදයං පජානන්ති, ජරාමරණනිරොධං පජානන්ති, ජරාමරණනිරොධගාමිනිං පටිපදං පජානන්ති තෙ වත ජරාමරණං සමතික්කම්ම ඨස්සන්තීති ඨානමෙතං විජ්ජති. ජාතිං පජානන්ති…පෙ… භවං… උපාදානං… තණ්හං… වෙදනං… ඵස්සං… සළායතනං… නාමරූපං… විඤ්ඤාණං… සඞ්ඛාරෙ පජානන්ති, සඞ්ඛාරසමුදයං පජානන්ති, සඞ්ඛාරනිරොධං පජානන්ති, සඞ්ඛාරනිරොධගාමිනිං පටිපදං පජානන්ති. තෙ වත සඞ්ඛාරෙ සමතික්කම්ම ඨස්සන්තීති ඨානමෙතං විජ්ජතී’’ති. දසමං.

“Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào biết rõ già chết, biết rõ sự tập khởi của già chết, biết rõ sự đoạn diệt của già chết, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết, mà họ sẽ vượt qua già chết và tồn tại, trường hợp này có xảy ra. Họ biết rõ sanh... cho đến... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức... họ biết rõ các hành, biết rõ sự tập khởi của các hành, biết rõ sự đoạn diệt của các hành, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành, mà họ sẽ vượt qua các hành và tồn tại, trường hợp này có xảy ra.” Kinh thứ mười.

දසබලවග්ගො තතියො.

Phẩm Mười Sức, thứ ba.

තස්සුද්දානං –

Kệ tóm tắt của phẩm này:

ද්වෙ [Pg.281] දසබලා උපනිසා ච, අඤ්ඤතිත්ථියභූමිජො;

උපවාණො පච්චයො භික්ඛු, ද්වෙ ච සමණබ්‍රාහ්මණාති.

Hai kinh Mười Sức, và kinh Cận Y, kinh Ngoại Đạo, kinh Bhūmija; kinh Upavāṇa, kinh Duyên, kinh Tỳ Khưu, và hai kinh Sa Môn Bà La Môn.

4. කළාරඛත්තියවග්ගො

4. Phẩm Kaḷāra Khattiya

1. භූතසුත්තං

1. Kinh Cái Đã Sanh

31. එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති. තත්‍ර ඛො භගවා ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං ආමන්තෙසි – ‘‘වුත්තමිදං, සාරිපුත්ත, පාරායනෙ අජිතපඤ්හෙ –

31. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī. Tại đấy, Thế Tôn gọi Tôn giả Sāriputta: “Này Sāriputta, điều này đã được nói đến trong Phẩm Bỉ Ngạn, trong câu hỏi của Ajita:

‘‘යෙ ච සඞ්ඛාතධම්මාසෙ, යෙ ච සෙක්ඛා පුථූ ඉධ;

තෙසං මෙ නිපකො ඉරියං, පුට්ඨො පබ්‍රූහි මාරිසා’’ති.

“‘Những vị đã liễu tri các pháp, và những vị hữu học còn nhiều ở đây; được con hỏi, thưa ngài, bậc trí tuệ, xin hãy nói cho con về hành trạng của họ.’”

‘‘ඉමස්ස නු ඛො, සාරිපුත්ත, සංඛිත්තෙන භාසිතස්ස කථං විත්ථාරෙන අත්ථො දට්ඨබ්බො’’ති? එවං වුත්තෙ, ආයස්මා සාරිපුත්තො තුණ්හී අහොසි. දුතියම්පි ඛො භගවා ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං ආමන්තෙසි…පෙ… දුතියම්පි ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො තුණ්හී අහොසි. තතියම්පි ඛො භගවා ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං ආමන්තෙසි – ‘‘වුත්තමිදං, සාරිපුත්ත, පාරායනෙ අජිතපඤ්හෙ –

“Này Sāriputta, lời nói tóm tắt này, cần phải hiểu ý nghĩa chi tiết như thế nào?” Khi được nói vậy, Tôn giả Sāriputta giữ im lặng. Lần thứ hai, Thế Tôn gọi Tôn giả Sāriputta... cho đến... Lần thứ hai, Tôn giả Sāriputta cũng giữ im lặng. Lần thứ ba, Thế Tôn gọi Tôn giả Sāriputta: “Này Sāriputta, điều này đã được nói đến trong Phẩm Bỉ Ngạn, trong câu hỏi của Ajita:

‘‘යෙ ච සඞ්ඛාතධම්මාසෙ, යෙ ච සෙක්ඛා පුථූ ඉධ;

තෙසං මෙ නිපකො ඉරියං, පුට්ඨො පබ්‍රූහි මාරිසා’’ති.

“‘Những vị đã liễu tri các pháp, và những vị hữu học còn nhiều ở đây; được con hỏi, thưa ngài, bậc trí tuệ, xin hãy nói cho con về hành trạng của họ.’”

‘‘ඉමස්ස නු ඛො, සාරිපුත්ත, සංඛිත්තෙන භාසිතස්ස කථං විත්ථාරෙන අත්ථො දට්ඨබ්බො’’ති? තතියම්පි ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො තුණ්හී අහොසි.

“Này Sāriputta, lời nói tóm tắt này, cần phải hiểu ý nghĩa chi tiết như thế nào?” Lần thứ ba, Tôn giả Sāriputta cũng giữ im lặng.

‘‘භූතමිදන්ති, සාරිපුත්ත, පස්සසී’’ති? භූතමිදන්ති, භන්තෙ, යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සති. භූතමිදන්ති යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දිස්වා භූතස්ස නිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය පටිපන්නො හොති. තදාහාරසම්භවන්ති යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සති. තදාහාරසම්භවන්ති යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දිස්වා ආහාරසම්භවස්ස නිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය පටිපන්නො [Pg.282] හොති. තදාහාරනිරොධා යං භූතං තං නිරොධධම්මන්ති යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සති. තදාහාරනිරොධා යං භූතං තං නිරොධධම්මන්ති යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දිස්වා නිරොධධම්මස්ස නිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය පටිපන්නො හොති. එවං ඛො, භන්තෙ, සෙක්ඛො හොති.

“‘Này Sāriputta, con có thấy: ‘Cái này đã sanh’ không?’ ‘Bạch Thế Tôn, vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật: ‘Cái này đã sanh’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật: ‘Cái này đã sanh’, vị ấy thực hành để nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với cái đã sanh. Vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật: ‘Nó do vật thực làm cho sanh khởi’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật: ‘Nó do vật thực làm cho sanh khởi’, vị ấy thực hành để nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với cái do vật thực làm cho sanh khởi. Vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật: ‘Do vật thực đoạn diệt, cái gì đã sanh thì cái ấy là pháp có tính đoạn diệt’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật: ‘Do vật thực đoạn diệt, cái gì đã sanh thì cái ấy là pháp có tính đoạn diệt’, vị ấy thực hành để nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với pháp có tính đoạn diệt. Bạch Thế Tôn, như vậy là vị hữu học.’”

‘‘කථඤ්ච, භන්තෙ, සඞ්ඛාතධම්මො හොති? භූතමිදන්ති, භන්තෙ, යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සති. භූතමිදන්ති යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දිස්වා භූතස්ස නිබ්බිදා විරාගා නිරොධා අනුපාදා විමුත්තො හොති. තදාහාරසම්භවන්ති යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සති. තදාහාරසම්භවන්ති යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දිස්වා ආහාරසම්භවස්ස නිබ්බිදා විරාගා නිරොධා අනුපාදා විමුත්තො හොති. තදාහාරනිරොධා යං භූතං තං නිරොධධම්මන්ති යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සති. තදාහාරනිරොධා යං භූතං තං නිරොධධම්මන්ති යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දිස්වා නිරොධධම්මස්ස නිබ්බිදා විරාගා නිරොධා අනුපාදා විමුත්තො හොති. එවං ඛො, භන්තෙ, සඞ්ඛාතධම්මො හොති. ඉති ඛො, භන්තෙ, යං තං වුත්තං පාරායනෙ අජිතපඤ්හෙ –

“Bạch Thế Tôn, thế nào là bậc đã liễu tri các pháp? Bạch Thế Tôn, vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Đây là cái đã được sinh khởi’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Đây là cái đã được sinh khởi’, do nhờ nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với cái đã được sinh khởi nên được giải thoát, không còn chấp thủ. Vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Nó có sự sinh khởi từ vật thực’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Nó có sự sinh khởi từ vật thực’, do nhờ nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với cái có sự sinh khởi từ vật thực nên được giải thoát, không còn chấp thủ. Vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Do vật thực đoạn diệt nên cái đã được sinh khởi ấy là pháp có sự đoạn diệt’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Do vật thực đoạn diệt nên cái đã được sinh khởi ấy là pháp có sự đoạn diệt’, do nhờ nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với pháp có sự đoạn diệt nên được giải thoát, không còn chấp thủ. Bạch Thế Tôn, như vậy là bậc đã liễu tri các pháp. Bạch Thế Tôn, điều này đã được nói đến trong phẩm Pārāyana, ở câu hỏi của Ajita:”

‘‘යෙ ච සඞ්ඛාතධම්මාසෙ, යෙ ච සෙක්ඛා පුථූ ඉධ;

තෙසං මෙ නිපකො ඉරියං, පුට්ඨො පබ්‍රූහි මාරිසා’’ති.

“Những vị nào ở đây đã liễu tri các pháp, và những vị hữu học có rất nhiều; bậc trí tuệ, khi được con hỏi, xin hãy nói cho con về hạnh của các vị ấy, thưa ngài.”

‘‘ඉමස්ස ඛ්වාහං, භන්තෙ, සංඛිත්තෙන භාසිතස්ස එවං විත්ථාරෙන අත්ථං ආජානාමී’’ති.

“Bạch Thế Tôn, đối với lời dạy được nói tóm tắt này, con hiểu ý nghĩa chi tiết như vậy.”

‘‘සාධු සාධු, සාරිපුත්ත, භූතමිදන්ති, සාරිපුත්ත, යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සති. භූතමිදන්ති යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දිස්වා භූතස්ස නිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය පටිප්පන්නො හොති. තදාහාරසම්භවන්ති යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සති. තදාහාරසම්භවන්ති යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දිස්වා ආහාරසම්භවස්ස නිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය පටිපන්නො හොති. තදාහාරනිරොධා යං භූතං නිරොධධම්මන්ති යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සති. තදාහාරනිරොධා යං භූතං තං නිරොධධම්මන්ති යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දිස්වා නිරොධධම්මස්ස නිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය පටිපන්නො හොති. එවං ඛො, සාරිපුත්ත, සෙක්ඛො හොති.

“Lành thay, lành thay, Sāriputta! Này Sāriputta, vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Đây là cái đã được sinh khởi’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Đây là cái đã được sinh khởi’, vị ấy thực hành để nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với cái đã được sinh khởi. Vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Nó có sự sinh khởi từ vật thực’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Nó có sự sinh khởi từ vật thực’, vị ấy thực hành để nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với cái có sự sinh khởi từ vật thực. Vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Do vật thực đoạn diệt nên cái đã được sinh khởi là pháp có sự đoạn diệt’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Do vật thực đoạn diệt nên cái đã được sinh khởi ấy là pháp có sự đoạn diệt’, vị ấy thực hành để nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với pháp có sự đoạn diệt. Này Sāriputta, như vậy là bậc hữu học.”

‘‘කථඤ්ච, සාරිපුත්ත, සඞ්ඛාතධම්මො හොති? භූතමිදන්ති, සාරිපුත්ත, යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සති. භූතමිදන්ති යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දිස්වා [Pg.283] භූතස්ස නිබ්බිදා විරාගා නිරොධා අනුපාදා විමුත්තො හොති. තදාහාරසම්භවන්ති යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සති. තදාහාරසම්භවන්ති යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දිස්වා ආහාරසම්භවස්ස නිබ්බිදා විරාගා නිරොධා අනුපාදා විමුත්තො හොති. තදාහාරනිරොධා යං භූතං තං නිරොධධම්මන්ති යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සති. තදාහාරනිරොධා යං භූතං තං නිරොධධම්මන්ති යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤා දිස්වා නිරොධධම්මස්ස නිබ්බිදා විරාගා නිරොධා අනුපාදා විමුත්තො හොති. එවං ඛො, සාරිපුත්ත, සඞ්ඛාතධම්මො හොති. ඉති ඛො, සාරිපුත්ත, යං තං වුත්තං පාරායනෙ අජිතපඤ්හෙ –

“Này Sāriputta, thế nào là bậc đã liễu tri các pháp? Này Sāriputta, vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Đây là cái đã được sinh khởi’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Đây là cái đã được sinh khởi’, do nhờ nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với cái đã được sinh khởi nên được giải thoát, không còn chấp thủ. Vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Nó có sự sinh khởi từ vật thực’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Nó có sự sinh khởi từ vật thực’, do nhờ nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với cái có sự sinh khởi từ vật thực nên được giải thoát, không còn chấp thủ. Vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Do vật thực đoạn diệt nên cái đã được sinh khởi ấy là pháp có sự đoạn diệt’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Do vật thực đoạn diệt nên cái đã được sinh khởi ấy là pháp có sự đoạn diệt’, do nhờ nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với pháp có sự đoạn diệt nên được giải thoát, không còn chấp thủ. Này Sāriputta, như vậy là bậc đã liễu tri các pháp. Này Sāriputta, điều này đã được nói đến trong phẩm Pārāyana, ở câu hỏi của Ajita:”

‘‘යෙ ච සඞ්ඛාතධම්මාසෙ, යෙ ච සෙක්ඛා පුථූ ඉධ;

තෙසං මෙ නිපකො ඉරියං, පුට්ඨො පබ්‍රූහි මාරිසා’’ති.

“Những vị nào ở đây đã liễu tri các pháp, và những vị hữu học có rất nhiều; bậc trí tuệ, khi được con hỏi, xin hãy nói cho con về hạnh của các vị ấy, thưa ngài.”

‘‘ඉමස්ස ඛො සාරිපුත්ත සංඛිත්තෙන භාසිතස්ස එවං විත්ථාරෙන අත්ථො දට්ඨබ්බො’’ති. පඨමං.

“Này Sāriputta, đối với lời dạy được nói tóm tắt này, ý nghĩa chi tiết nên được hiểu như vậy.” Hết phẩm thứ nhất.

2. කළාරසුත්තං

2. Kinh Kaḷāra

32. සාවත්ථියං විහරති. අථ ඛො කළාරඛත්තියො භික්ඛු යෙනායස්මා සාරිපුත්තො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මතා සාරිපුත්තෙන සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො කළාරඛත්තියො භික්ඛු ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං එතදවොච – ‘‘මොළියඵග්ගුනො, ආවුසො සාරිපුත්ත, භික්ඛු සික්ඛං පච්චක්ඛාය හීනායාවත්තොති. න හි නූන සො ආයස්මා ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ අස්සාසමලත්ථාති. තෙන හායස්මා සාරිපුත්තො ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ අස්සාසං පත්තො’’ති?

32. Ngài trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, tỳ khưu Kaḷārakhattiya đi đến chỗ trưởng lão Sāriputta; sau khi đến, đã cùng trưởng lão Sāriputta thăm hỏi. Sau khi trao đổi những lời thăm hỏi thân tình, đáng ghi nhớ, vị ấy ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, tỳ khưu Kaḷārakhattiya nói với trưởng lão Sāriputta điều này: “Thưa hiền giả Sāriputta, tỳ khưu Moḷiyaphagguna đã từ bỏ giới luật, hoàn tục rồi. Chắc hẳn vị trưởng lão ấy đã không tìm được sự an ổn trong Pháp và Luật này. Vậy thì, phải chăng trưởng lão Sāriputta đã đạt được sự an ổn trong Pháp và Luật này?”

‘‘න ඛ්වාහං, ආවුසො, කඞ්ඛාමී’’ති. ‘‘ආයතිං, පනාවුසො’’ති?

“Thưa hiền giả, tôi không có sự hoài nghi.” “Còn trong tương lai thì sao, thưa hiền giả?”

‘‘න ඛ්වාහං, ආවුසො, විචිකිච්ඡාමී’’ති.

“Thưa hiền giả, tôi không có sự phân vân.”

අථ ඛො කළාරඛත්තියො භික්ඛු උට්ඨායාසනා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො කළාරඛත්තියො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච – ‘‘ආයස්මතා, භන්තෙ, සාරිපුත්තෙන අඤ්ඤා බ්‍යාකතා – ‘ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’ති පජානාමී’’ති.

Bấy giờ, tỳ khưu Kaḷārakhattiya đứng dậy khỏi chỗ ngồi, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, tỳ khưu Kaḷārakhattiya bạch với Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, trưởng lão Sāriputta đã tuyên bố chánh trí: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa, tôi biết rõ như vậy’.”

අථ ඛො භගවා අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආමන්තෙසි – ‘‘එහි ත්වං, භික්ඛු, මම වචනෙන සාරිපුත්තං ආමන්තෙහි – ‘සත්ථා තං, ආවුසො සාරිපුත්ත, ආමන්තෙතී’’’ති[Pg.284]. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො සො භික්ඛු භගවතො පටිස්සුත්වා යෙනායස්මා සාරිපුත්තො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං එතදවොච – ‘‘සත්ථා තං, ආවුසො සාරිපුත්ත, ආමන්තෙතී’’ති. ‘‘එවං, ආවුසො’’ති ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො තස්ස භික්ඛුනො පටිස්සුත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං භගවා එතදවොච – ‘‘සච්චං කිර තයා, සාරිපුත්ත, අඤ්ඤා බ්‍යාකතා – ‘ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’ති පජානාමී’’ති? ‘‘න ඛො, භන්තෙ, එතෙහි පදෙහි එතෙහි බ්‍යඤ්ජනෙහි අත්ථො වුත්තො’’ති. ‘‘යෙන කෙනචිපි, සාරිපුත්ත, පරියායෙන කුලපුත්තො අඤ්ඤං බ්‍යාකරොති, අථ ඛො බ්‍යාකතං බ්‍යාකතතො දට්ඨබ්බ’’න්ති. ‘‘නනු අහම්පි, භන්තෙ, එවං වදාමි – ‘න ඛො, භන්තෙ, එතෙහි පදෙහි එතෙහි බ්‍යඤ්ජනෙහි අත්ථො වුත්තො’’’ති.

Khi ấy, Thế Tôn gọi một vị Tỳ khưu và bảo rằng: – ‘Này Tỳ khưu, thầy hãy đi, hãy nhân danh ta mà gọi Xá-lợi-phất rằng: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, bậc Đạo Sư gọi hiền giả.’’ – ‘Thưa vâng, bạch Thế Tôn.’ Vị Tỳ khưu ấy vâng lời Thế Tôn rồi đi đến chỗ Tôn giả Xá-lợi-phất; sau khi đến, vị ấy thưa với Tôn giả Xá-lợi-phất rằng: – ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, bậc Đạo Sư gọi hiền giả.’ – ‘Thưa vâng, hiền giả.’ Tôn giả Xá-lợi-phất vâng lời vị Tỳ khưu ấy rồi đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, Tôn giả đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Xá-lợi-phất đang ngồi một bên rằng: – ‘Này Xá-lợi-phất, có thật chăng là thầy đã tuyên bố chánh trí rằng: ‘Ta biết rằng: Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’?’ – ‘Bạch Thế Tôn, ý nghĩa đã không được nói ra bằng những từ ngữ này, bằng những văn tự này.’ – ‘Này Xá-lợi-phất, người thiện nam tử tuyên bố chánh trí bằng bất cứ phương cách nào, thì điều đã được tuyên bố nên được hiểu là đã được tuyên bố.’ – ‘Bạch Thế Tôn, chẳng phải con cũng đã nói như vầy: ‘Bạch Thế Tôn, ý nghĩa đã không được nói ra bằng những từ ngữ này, bằng những văn tự này.’ hay sao?’

‘‘සචෙ තං, සාරිපුත්ත, එවං පුච්ඡෙය්‍යුං – ‘කථං ජානතා පන තයා, ආවුසො සාරිපුත්ත, කථං පස්සතා අඤ්ඤා බ්‍යාකතා – ඛීණා ජාති වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං කතං කරණීයං නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාමී’ති. එවං පුට්ඨො ත්වං, සාරිපුත්ත, කින්ති බ්‍යාකරෙය්‍යාසී’’ති?

– ‘Này Xá-lợi-phất, nếu có người hỏi thầy như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, do biết như thế nào, do thấy như thế nào mà hiền giả đã tuyên bố chánh trí rằng: ‘Ta biết rằng: Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’?’ Này Xá-lợi-phất, khi được hỏi như vậy, thầy sẽ trả lời như thế nào?’

‘‘සචෙ මං, භන්තෙ, එවං පුච්ඡෙය්‍යුං – ‘කථං ජානතා පන තයා, ආවුසො සාරිපුත්ත, කථං පස්සතා අඤ්ඤා බ්‍යාකතා – ඛීණා ජාති වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං කතං කරණීයං නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාමී’ති; එවං පුට්ඨොහං, භන්තෙ, එවං බ්‍යාකරෙය්‍යං – ‘යංනිදානා, ආවුසො, ජාති, තස්ස නිදානස්ස ඛයා ඛීණස්මිං ඛීණාම්හීති විදිතං. ඛීණාම්හීති විදිත්වා – ඛීණාජාති වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං කතං කරණීයං නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාමී’ති. එවං පුට්ඨොහං, භන්තෙ, එවං බ්‍යාකරෙය්‍ය’’න්ති.

– ‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, do biết như thế nào, do thấy như thế nào mà hiền giả đã tuyên bố chánh trí rằng: ‘Ta biết rằng: Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’?’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: ‘Thưa các hiền giả, sanh có nhân duyên nào, do sự đoạn tận nhân duyên ấy, nên trong cái đã được đoạn tận, con biết rằng: ‘Ta đã được đoạn tận.’ Sau khi biết rằng: ‘Ta đã được đoạn tận,’ con biết rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.’

‘‘සචෙ පන තං, සාරිපුත්ත, එවං පුච්ඡෙය්‍යුං – ‘ජාති පනාවුසො සාරිපුත්ත, කිංනිදානා කිංසමුදයා කිංජාතිකා කිංපභවා’ති? එවං පුට්ඨො තං, සාරිපුත්ත, කින්ති බ්‍යාකරෙය්‍යාසී’’ති? ‘‘සචෙ මං, භන්තෙ, එවං පුච්ඡෙය්‍යුං – ‘ජාති පනාවුසො සාරිපුත්ත, කිංනිදානා කිංසමුදයා කිංජාතිකා කිංපභවා’ති? එවං පුට්ඨොහං, භන්තෙ, එවං බ්‍යාකරෙය්‍යං – ‘ජාති ඛො, ආවුසො, භවනිදානා භවසමුදයා [Pg.285] භවජාතිකා භවප්පභවා’ති. එවං පුට්ඨොහං, භන්තෙ, එවං බ්‍යාකරෙය්‍ය’’න්ති.

– ‘Này Xá-lợi-phất, nếu có người hỏi thầy như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, sanh có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm phát sanh?’ Này Xá-lợi-phất, khi được hỏi như vậy, thầy sẽ trả lời như thế nào?’ – ‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, sanh có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm phát sanh?’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: ‘Thưa các hiền giả, sanh có hữu làm nhân duyên, có hữu làm tập khởi, có hữu làm nguồn sanh, có hữu làm phát sanh.’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.’

‘‘සචෙ පන තං, සාරිපුත්ත, එවං පුච්ඡෙය්‍යුං – ‘භවො පනාවුසො සාරිපුත්ත, කිංනිදානො කිංසමුදයො කිංජාතිකො කිංපභවො’ති? එවං පුට්ඨො ත්වං, සාරිපුත්ත, කින්ති බ්‍යාකරෙය්‍යාසී’’ති? ‘‘සචෙ මං, භන්තෙ, එවං පුච්ඡෙය්‍යුං – ‘භවො පනාවුසො සාරිපුත්ත, කිංනිදානො කිංසමුදයො කිංජාතිකො කිංපභවො’ති? එවං පුට්ඨොහං, භන්තෙ, එවං බ්‍යාකරෙය්‍යං – ‘භවො ඛො, ආවුසො, උපාදානනිදානො උපාදානසමුදයො උපාදානජාතිකො උපාදානප්පභවො’ති. එවං පුට්ඨොහං, භන්තෙ, එවං බ්‍යාකරෙය්‍ය’’න්ති.

– ‘Này Xá-lợi-phất, nếu có người hỏi thầy như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, hữu có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm phát sanh?’ Này Xá-lợi-phất, khi được hỏi như vậy, thầy sẽ trả lời như thế nào?’ – ‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, hữu có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm phát sanh?’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: ‘Thưa các hiền giả, hữu có thủ làm nhân duyên, có thủ làm tập khởi, có thủ làm nguồn sanh, có thủ làm phát sanh.’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.’

‘‘සචෙ පන තං, සාරිපුත්ත, එවං පුච්ඡෙය්‍යුං – ‘උපාදානං පනාවුසො…පෙ… සචෙ පන තං, සාරිපුත්ත, එවං පුච්ඡෙය්‍යුං – තණ්හා පනාවුසො සාරිපුත්ත, කිංනිදානා කිංසමුදයා කිංජාතිකා කිංපභවා’ති? එවං පුට්ඨො ත්වං, සාරිපුත්ත, කින්ති බ්‍යාකරෙය්‍යාසී’’ති? ‘‘සචෙ මං, භන්තෙ, එවං පුච්ඡෙය්‍යුං – තණ්හා පනාවුසො සාරිපුත්ත, කිංනිදානා කිංසමුදයා කිංජාතිකා කිංපභවා’ති? එවං පුට්ඨොහං, භන්තෙ, එවං බ්‍යාකරෙය්‍යං – ‘තණ්හා ඛො, ආවුසො, වෙදනානිදානා වෙදනාසමුදයා වෙදනාජාතිකා වෙදනාපභවා’ති. එවං පුට්ඨොහං, භන්තෙ, එවං බ්‍යාකරෙය්‍ය’’න්ති.

– ‘Này Xá-lợi-phất, nếu có người hỏi thầy như vầy: ‘Thưa hiền giả, thủ... (v.v.)...’ Này Xá-lợi-phất, nếu có người hỏi thầy như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, ái có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm phát sanh?’ Này Xá-lợi-phất, khi được hỏi như vậy, thầy sẽ trả lời như thế nào?’ – ‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, ái có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm phát sanh?’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: ‘Thưa các hiền giả, ái có thọ làm nhân duyên, có thọ làm tập khởi, có thọ làm nguồn sanh, có thọ làm phát sanh.’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.’

‘‘සචෙ පන තං, සාරිපුත්ත, එවං පුච්ඡෙය්‍යුං – ‘කථං ජානතො පන තෙ, ආවුසො සාරිපුත්ත, කථං පස්සතො යා වෙදනාසු නන්දී සා න උපට්ඨාසී’ති. එවං පුට්ඨො ත්වං, සාරිපුත්ත, කින්ති බ්‍යාකරෙය්‍යාසී’’ති? ‘‘සචෙ මං, භන්තෙ, එවං පුච්ඡෙය්‍යුං – ‘කථං ජානතො පන තෙ, ආවුසො සාරිපුත්ත, කථං පස්සතො යා වෙදනාසු නන්දී සා න උපට්ඨාසී’ති එවං පුට්ඨොහං, භන්තෙ, එවං බ්‍යාකරෙය්‍යං – ‘තිස්සො ඛො ඉමා, ආවුසො, වෙදනා. කතමා තිස්සො? සුඛා වෙදනා, දුක්ඛා වෙදනා, අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා. ඉමා ඛො, ආවුසො, තිස්සො වෙදනා අනිච්චා. යදනිච්චං තං දුක්ඛන්ති විදිතං, යා වෙදනාසු නන්දී සා න උපට්ඨාසී’ති. එවං, පුට්ඨොහං, භන්තෙ, එවං බ්‍යාකරෙය්‍ය’’න්ති.

– ‘Này Xá-lợi-phất, nếu có người hỏi thầy như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, do biết như thế nào, do thấy như thế nào mà hỷ lạc ở nơi các cảm thọ đã không khởi lên cho hiền giả?’ Này Xá-lợi-phất, khi được hỏi như vậy, thầy sẽ trả lời như thế nào?’ – ‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, do biết như thế nào, do thấy như thế nào mà hỷ lạc ở nơi các cảm thọ đã không khởi lên cho hiền giả?’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: ‘Thưa các hiền giả, có ba loại cảm thọ này. Ba loại nào? Lạc thọ, khổ thọ, và bất khổ bất lạc thọ. Thưa các hiền giả, ba loại cảm thọ này là vô thường. Cái gì vô thường thì cái ấy là khổ, điều này đã được biết rõ. (Do đó) hỷ lạc ở nơi các cảm thọ đã không khởi lên.’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.’

‘‘සාධු සාධු, සාරිපුත්ත. අයම්පි ඛො, සාරිපුත්ත, පරියායො, එතස්සෙව අත්ථස්ස සංඛිත්තෙන වෙය්‍යාකරණාය – ‘යං කිඤ්චි වෙදයිතං තං දුක්ඛස්මි’’’න්ති.

– ‘Lành thay, lành thay, này Xá-lợi-phất! Này Xá-lợi-phất, đây cũng là một phương cách để trả lời một cách tóm tắt cho cùng ý nghĩa ấy, rằng: ‘Bất cứ điều gì được cảm nhận, điều ấy nằm trong khổ.’’

‘‘සචෙ [Pg.286] පන තං, සාරිපුත්ත, එවං පුච්ඡෙය්‍යුං – ‘කථං විමොක්ඛා පන තයා, ආවුසො සාරිපුත්ත, අඤ්ඤා බ්‍යාකතා – ඛීණා ජාති වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං කතං කරණීයං නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාමී’ති? එවං පුට්ඨො ත්වං, සාරිපුත්ත, කින්ති බ්‍යාකරෙය්‍යාසී’’ති? ‘‘සචෙ මං, භන්තෙ, එවං පුච්ඡෙය්‍යුං – ‘කථං විමොක්ඛා පන තයා, ආවුසො සාරිපුත්ත, අඤ්ඤා බ්‍යාකතා – ඛීණා ජාති වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං කතං කරණීයං නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාමී’ති. එවං පුට්ඨොහං, භන්තෙ, එවං බ්‍යාකරෙය්‍යං – ‘අජ්ඣත්තං විමොක්ඛා ඛ්වාහං, ආවුසො, සබ්බුපාදානක්ඛයා තථා සතො විහරාමි යථා සතං විහරන්තං ආසවා නානුස්සවන්ති, අත්තානඤ්ච නාවජානාමී’ති. එවං පුට්ඨොහං, භන්තෙ, එවං බ්‍යාකරෙය්‍ය’’න්ති.

“Này Sāriputta, nếu có người hỏi ông rằng: ‘Thưa hiền giả Sāriputta, do nhờ sự giải thoát nào mà ngài đã tuyên bố chánh trí rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa’?’ Này Sāriputta, khi được hỏi như vậy, ông sẽ trả lời như thế nào?” “Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con rằng: ‘Thưa hiền giả Sāriputta, do nhờ sự giải thoát nào mà ngài đã tuyên bố chánh trí rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa’?’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như sau: ‘Thưa chư hiền, do nhờ sự giải thoát nội tâm, do sự đoạn tận tất cả các chấp thủ, tôi an trú với chánh niệm như vậy, và trong khi an trú với chánh niệm như vậy, các lậu hoặc không còn rỉ chảy, và tôi cũng không tự khinh miệt mình.’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.”

‘‘සාධු සාධු, සාරිපුත්ත. අයම්පි ඛො සාරිපුත්ත, පරියායො එතස්සෙව අත්ථස්ස සංඛිත්තෙන වෙය්‍යාකරණාය – යෙ ආසවා සමණෙන වුත්තා තෙස්වාහං න කඞ්ඛාමි, තෙ මෙ පහීනාති න විචිකිච්ඡාමී’’ති. ඉදමවොච භගවා. ඉදං වත්වා සුගතො උට්ඨායාසනා විහාරං පාවිසි.

“Lành thay, lành thay, Sāriputta! Này Sāriputta, đây cũng là một phương cách để trả lời một cách tóm tắt về ý nghĩa ấy: ‘Đối với các lậu hoặc đã được vị Sa-môn nói đến, tôi không còn hoài nghi; rằng chúng đã được tôi đoạn tận, tôi không còn do dự.’” Đức Thế Tôn đã nói như vậy. Sau khi nói lời này, bậc Thiện Thệ từ chỗ ngồi đứng dậy và đi vào tịnh xá.

තත්‍ර ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො අචිරපක්කන්තස්ස භගවතො භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘පුබ්බෙ අප්පටිසංවිදිතං මං, ආවුසො, භගවා පඨමං පඤ්හං අපුච්ඡි, තස්ස මෙ අහොසි දන්ධායිතත්තං. යතො ච ඛො මෙ, ආවුසො, භගවා පඨමං පඤ්හං අනුමොදි, තස්ස මය්හං, ආවුසො, එතදහොසි – දිවසං චෙපි මං භගවා එතමත්ථං පුච්ඡෙය්‍ය අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පදෙහි අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පරියායෙහි, දිවසම්පාහං භගවතො එතමත්ථං බ්‍යාකරෙය්‍යං අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පදෙහි අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පරියායෙහි. රත්තිං චෙපි මං භගවා එතමත්ථං පුච්ඡෙය්‍ය අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පදෙහි අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පරියායෙහි, රත්තිම්පාහං භගවතො එතමත්ථං බ්‍යාකරෙය්‍යං අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පදෙහි අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පරියායෙහි. රත්තින්දිවං චෙපි මං භගවා එතමත්ථං පුච්ඡෙය්‍ය අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පදෙහි අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පරියායෙහි, රත්තින්දිවම්පාහං භගවතො එතමත්ථං බ්‍යාකරෙය්‍යං අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පදෙහි අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පරියායෙහි. ද්වෙ රත්තින්දිවානි චෙපි මං භගවා එතමත්ථං පුච්ඡෙය්‍ය…පෙ… ද්වෙ රත්තින්දිවානිපාහං භගවතො එතමත්ථං බ්‍යාකරෙය්‍යං…පෙ… තීණි රත්තින්දිවානි චෙපි මං භගවා එතමත්ථං පුච්ඡෙය්‍ය…පෙ… තීණි රත්තින්දිවානිපාහං භගවතො එතමත්ථං බ්‍යාකරෙය්‍යං…පෙ… චත්තාරි රත්තින්දිවානි චෙපි මං භගවා එතමත්ථං පුච්ඡෙය්‍ය…පෙ… චත්තාරි රත්තින්දිවානිපාහං [Pg.287] භගවතො එතමත්ථං බ්‍යාකරෙය්‍යං…පෙ… පඤ්ච රත්තින්දිවානි චෙපි මං භගවා එතමත්ථං පුච්ඡෙය්‍ය…පෙ… පඤ්ච රත්තින්දිවානිපාහං භගවතො එතමත්ථං බ්‍යාකරෙය්‍යං…පෙ… ඡ රත්තින්දිවානි චෙපි මං භගවා එතමත්ථං පුච්ඡෙය්‍ය…පෙ… ඡ රත්තින්දිවානිපාහං භගවතො එතමත්ථං බ්‍යාකරෙය්‍යං…පෙ… සත්ත රත්තින්දිවානි චෙපි මං භගවා එතමත්ථං පුච්ඡෙය්‍ය අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පදෙහි අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පරියායෙහි, සත්ත රත්තින්දිවානිපාහං භගවතො එතමත්ථං බ්‍යාකරෙය්‍යං අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පදෙහි අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පරියායෙහී’’ති.

Lúc bấy giờ, không lâu sau khi Đức Thế Tôn rời đi, Tôn giả Sāriputta nói với các vị tỳ khưu: “Thưa chư hiền, trước đây, Đức Thế Tôn đã hỏi tôi câu hỏi đầu tiên mà tôi chưa được biết trước, do đó tôi đã có sự chậm trễ. Thưa chư hiền, kể từ khi Đức Thế Tôn đã hoan hỷ câu trả lời đầu tiên của tôi, thưa chư hiền, tôi đã khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Nếu Đức Thế Tôn hỏi ta về ý nghĩa này suốt cả một ngày với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau, ta cũng sẽ trả lời Đức Thế Tôn về ý nghĩa này suốt cả một ngày với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau. Nếu Đức Thế Tôn hỏi ta về ý nghĩa này suốt cả một đêm với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau, ta cũng sẽ trả lời Đức Thế Tôn về ý nghĩa này suốt cả một đêm với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau. Nếu Đức Thế Tôn hỏi ta về ý nghĩa này suốt cả một ngày một đêm với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau, ta cũng sẽ trả lời Đức Thế Tôn về ý nghĩa này suốt cả một ngày một đêm với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau. Nếu Đức Thế Tôn hỏi ta về ý nghĩa này suốt hai ngày hai đêm... ta cũng sẽ trả lời Đức Thế Tôn về ý nghĩa này suốt hai ngày hai đêm... nếu suốt ba ngày ba đêm... ta cũng sẽ trả lời suốt ba ngày ba đêm... nếu suốt bốn ngày bốn đêm... ta cũng sẽ trả lời suốt bốn ngày bốn đêm... nếu suốt năm ngày năm đêm... ta cũng sẽ trả lời suốt năm ngày năm đêm... nếu suốt sáu ngày sáu đêm... ta cũng sẽ trả lời suốt sáu ngày sáu đêm... nếu Đức Thế Tôn hỏi ta về ý nghĩa này suốt bảy ngày bảy đêm với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau, ta cũng sẽ trả lời Đức Thế Tôn về ý nghĩa này suốt bảy ngày bảy đêm với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau.’”

අථ ඛො කළාරඛත්තියො භික්ඛු උට්ඨායාසනා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො කළාරඛත්තියො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච – ‘‘ආයස්මතා, භන්තෙ, සාරිපුත්තෙන සීහනාදො නදිතො – පුබ්බෙ අප්පටිසංවිදිතං මං, ආවුසො, භගවා පඨමං පඤ්හං අපුච්ඡි, තස්ස මෙ අහොසි දන්ධායිතත්තං. යතො ච ඛො මෙ, ආවුසො, භගවා පඨමං පඤ්හං අනුමොදි, තස්ස මය්හං, ආවුසො, එතදහොසි – දිවසං චෙපි මං භගවා එතමත්ථං පුච්ඡෙය්‍ය අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පදෙහි අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පරියායෙහි, දිවසම්පාහං භගවතො එතමත්ථං බ්‍යාකරෙය්‍යං අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පදෙහි අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පරියායෙහි; රත්තිං චෙපි…පෙ… රත්තින්දිවං චෙපි මං භගවා…පෙ… ද්වෙ රත්තින්දිවානි චෙපි මං භගවා…පෙ… තීණි… චත්තාරි… පඤ්ච… ඡ… සත්ත රත්තින්දිවානි චෙපි මං භගවා එතමත්ථං පුච්ඡෙය්‍ය අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පදෙහි අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පරියායෙහි, සත්ත රත්තින්දිවානිපාහං භගවතො එතමත්ථං බ්‍යාකරෙය්‍යං අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පදෙහි අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පරියායෙහී’’ති.

Lúc bấy giờ, tỳ khưu Kaḷārakhattiyo từ chỗ ngồi đứng dậy, đi đến chỗ Đức Thế Tôn; sau khi đến, vị ấy đảnh lễ Đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, tỳ khưu Kaḷārakhattiyo bạch với Đức Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, Tôn giả Sāriputta đã cất lên tiếng rống của sư tử: ‘Thưa chư hiền, trước đây, Đức Thế Tôn đã hỏi tôi câu hỏi đầu tiên mà tôi chưa được biết trước, do đó tôi đã có sự chậm trễ. Thưa chư hiền, kể từ khi Đức Thế Tôn đã hoan hỷ câu trả lời đầu tiên của tôi, thưa chư hiền, tôi đã khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Nếu Đức Thế Tôn hỏi ta về ý nghĩa này suốt cả một ngày với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau, ta cũng sẽ trả lời Đức Thế Tôn về ý nghĩa này suốt cả một ngày với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau; nếu suốt cả một đêm... nếu suốt cả một ngày một đêm... nếu suốt hai ngày hai đêm... nếu suốt ba... bốn... năm... sáu... nếu Đức Thế Tôn hỏi ta về ý nghĩa này suốt bảy ngày bảy đêm với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau, ta cũng sẽ trả lời Đức Thế Tôn về ý nghĩa này suốt bảy ngày bảy đêm với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau.’’”

‘‘සා හි, භික්ඛු, සාරිපුත්තස්ස ධම්මධාතු සුප්පටිවිද්ධා, යස්සා ධම්මධාතුයා සුප්පටිවිද්ධත්තා දිවසං චෙපාහං සාරිපුත්තං එතමත්ථං පුච්ඡෙය්‍යං අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පදෙහි අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පරියායෙහි, දිවසම්පි මෙ සාරිපුත්තො එතමත්ථං බ්‍යාකරෙය්‍ය අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පදෙහි අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පරියායෙහි. රත්තිං චෙපාහං සාරිපුත්තං එතමත්ථං පුච්ඡෙය්‍යං අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පදෙහි අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පරියායෙහි, රත්තිම්පි මෙ සාරිපුත්තො එතමත්ථං බ්‍යාකරෙය්‍ය…පෙ… රත්තින්දිවං චෙපාහං සාරිපුත්තං එතමත්ථං පුච්ඡෙය්‍යං, රත්තින්දිවම්පි මෙ සාරිපුත්තො එතමත්ථං බ්‍යාකරෙය්‍ය… ද්වෙ රත්තින්දිවානි චෙපාහං සාරිපුත්තං එතමත්ථං පුච්ඡෙය්‍යං, ද්වෙ රත්තින්දිවානිපි මෙ සාරිපුත්තො එතමත්ථං බ්‍යාකරෙය්‍ය… තීණි රත්තින්දිවානි චෙපාහං සාරිපුත්තං එතමත්ථං පුච්ඡෙය්‍යං, තීණි රත්තින්දිවානිපි මෙ සාරිපුත්තො එතමත්ථං [Pg.288] බ්‍යාකරෙය්‍ය… චත්තාරි රත්තින්දිවානි චෙපාහං සාරිපුත්තං එතමත්ථං පුච්ඡෙය්‍යං, චත්තාරි රත්තින්දිවානිපි මෙ සාරිපුත්තො එතමත්ථං බ්‍යාකරෙය්‍ය… පඤ්ච රත්තින්දිවානි චෙපාහං සාරිපුත්තං එතමත්ථං පුච්ඡෙය්‍යං, පඤ්ච රත්තින්දිවානිපි මෙ සාරිපුත්තො එතමත්ථං බ්‍යාකරෙය්‍ය… ඡ රත්තින්දිවානි චෙපාහං සාරිපුත්තං එතමත්ථං පුච්ඡෙය්‍යං, ඡ රත්තින්දිවානිපි මෙ සාරිපුත්තො එතමත්ථං බ්‍යාකරෙය්‍ය… සත්ත රත්තින්දිවානි චෙපාහං සාරිපුත්තං එතමත්ථං පුච්ඡෙය්‍යං අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පදෙහි අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පරියායෙහි, සත්ත රත්තින්දිවානිපි මෙ සාරිපුත්තො එතමත්ථං බ්‍යාකරෙය්‍ය අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පදෙහි අඤ්ඤමඤ්ඤෙහි පරියායෙහී’’ති. දුතියං.

“Này Tỳ khưu, pháp giới ấy đã được Sāriputta khéo thâm nhập. Do vì đã khéo thâm nhập pháp giới ấy, nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt cả ngày bằng những từ ngữ khác nhau, bằng những phương pháp khác nhau, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt cả ngày bằng những từ ngữ khác nhau, bằng những phương pháp khác nhau. Nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt cả đêm bằng những từ ngữ khác nhau, bằng những phương pháp khác nhau, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt cả đêm... (như trên)... Nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt cả ngày đêm, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt cả ngày đêm... Nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt hai ngày đêm, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt hai ngày đêm... Nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt ba ngày đêm, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt ba ngày đêm... Nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt bốn ngày đêm, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt bốn ngày đêm... Nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt năm ngày đêm, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt năm ngày đêm... Nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt sáu ngày đêm, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt sáu ngày đêm... Nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt bảy ngày đêm bằng những từ ngữ khác nhau, bằng những phương pháp khác nhau, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt bảy ngày đêm bằng những từ ngữ khác nhau, bằng những phương pháp khác nhau.” Hết bài kinh thứ hai.

3. ඤාණවත්ථුසුත්තං

3. Bài kinh về các Cơ Sở của Trí Tuệ

33. සාවත්ථියං…පෙ… ‘‘චතුචත්තාරීසං වො, භික්ඛවෙ, ඤාණවත්ථූනි දෙසෙස්සාමි, තං සුණාථ, සාධුකං මනසි කරොථ; භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

33. Tại Sāvatthī... (như trên)... “Này các Tỳ khưu, Như Lai sẽ thuyết giảng cho các ngươi bốn mươi bốn cơ sở của trí tuệ. Các ngươi hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý; Như Lai sẽ nói.” “Vâng, bạch Thế Tôn.” các Tỳ khưu ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này:

‘‘කතමානි, භික්ඛවෙ, චතුචත්තාරීසං ඤාණවත්ථූනි? ජරාමරණෙ ඤාණං, ජරාමරණසමුදයෙ ඤාණං, ජරාමරණනිරොධෙ ඤාණං, ජරාමරණනිරොධගාමිනියා පටිපදාය ඤාණං; ජාතියා ඤාණං, ජාතිසමුදයෙ ඤාණං, ජාතිනිරොධෙ ඤාණං, ජාතිනිරොධගාමිනියා පටිපදාය ඤාණං; භවෙ ඤාණං, භවසමුදයෙ ඤාණං, භවනිරොධෙ ඤාණං, භවනිරොධගාමිනියා පටිපදාය ඤාණං; උපාදානෙ ඤාණං, උපාදානසමුදයෙ ඤාණං, උපාදානනිරොධෙ ඤාණං, උපාදානනිරොධගාමිනියා පටිපදාය ඤාණං; තණ්හාය ඤාණං, තණ්හාසමුදයෙ ඤාණං, තණ්හානිරොධෙ ඤාණං, තණ්හානිරොධගාමිනියා පටිපදාය ඤාණං; වෙදනාය ඤාණං, වෙදනාසමුදයෙ ඤාණං, වෙදනානිරොධෙ ඤාණං, වෙදනානිරොධගාමිනියා පටිපදාය ඤාණං; ඵස්සෙ ඤාණං…පෙ… සළායතනෙ ඤාණං… නාමරූපෙ ඤාණං… විඤ්ඤාණෙ ඤාණං… සඞ්ඛාරෙසු ඤාණං, සඞ්ඛාරසමුදයෙ ඤාණං, සඞ්ඛාරනිරොධෙ ඤාණං, සඞ්ඛාරනිරොධගාමිනියා පටිපදාය ඤාණං. ඉමානි වුච්චන්ති, භික්ඛවෙ, චතුචත්තාරීසං ඤාණවත්ථූනි.

“Này các Tỳ khưu, bốn mươi bốn cơ sở của trí tuệ là những gì? Trí tuệ về già-chết, trí tuệ về sự sanh khởi của già-chết, trí tuệ về sự đoạn diệt của già-chết, trí tuệ về con đường đưa đến sự đoạn diệt của già-chết; trí tuệ về sanh, trí tuệ về sự sanh khởi của sanh, trí tuệ về sự đoạn diệt của sanh, trí tuệ về con đường đưa đến sự đoạn diệt của sanh; trí tuệ về hữu, trí tuệ về sự sanh khởi của hữu, trí tuệ về sự đoạn diệt của hữu, trí tuệ về con đường đưa đến sự đoạn diệt của hữu; trí tuệ về thủ, trí tuệ về sự sanh khởi của thủ, trí tuệ về sự đoạn diệt của thủ, trí tuệ về con đường đưa đến sự đoạn diệt của thủ; trí tuệ về ái, trí tuệ về sự sanh khởi của ái, trí tuệ về sự đoạn diệt của ái, trí tuệ về con đường đưa đến sự đoạn diệt của ái; trí tuệ về thọ, trí tuệ về sự sanh khởi của thọ, trí tuệ về sự đoạn diệt của thọ, trí tuệ về con đường đưa đến sự đoạn diệt của thọ; trí tuệ về xúc... (như trên)... trí tuệ về sáu xứ... trí tuệ về danh-sắc... trí tuệ về thức... trí tuệ về các hành, trí tuệ về sự sanh khởi của các hành, trí tuệ về sự đoạn diệt của các hành, trí tuệ về con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành. Này các Tỳ khưu, những điều này được gọi là bốn mươi bốn cơ sở của trí tuệ.

‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, ජරාමරණං? යා තෙසං තෙසං සත්තානං තම්හි තම්හි සත්තනිකායෙ ජරා ජීරණතා ඛණ්ඩිච්චං පාලිච්චං වලිත්තචතා ආයුනො සංහානි [Pg.289] ඉන්ද්‍රියානං පරිපාකො, අයං වුච්චති ජරා. යා තෙසං තෙසං සත්තානං තම්හා තම්හා සත්තනිකායා චුති චවනතා භෙදො අන්තරධානං මච්චු මරණං කාලකිරියා ඛන්ධානං භෙදො කළෙවරස්ස නික්ඛෙපො. ඉදං වුච්චති මරණං. ඉති අයඤ්ච ජරා, ඉදඤ්ච මරණං; ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ජරාමරණං.

“Và này các Tỳ khưu, già-chết là gì? Đối với các chúng sanh này hay chúng sanh khác trong loài chúng sanh này hay loài chúng sanh khác, sự già, sự suy yếu, răng rụng, tóc bạc, da nhăn, tuổi thọ suy giảm, các căn chín muồi, đây được gọi là già. Đối với các chúng sanh này hay chúng sanh khác từ loài chúng sanh này hay loài chúng sanh khác, sự chết, sự từ bỏ, sự tan rã, sự biến mất, cái chết, sự chết, sự làm ra thời gian, sự tan rã của các uẩn, sự vứt bỏ thân xác. Đây được gọi là chết. Như vậy, đây là già, và đây là chết; Này các Tỳ khưu, đây được gọi là già-chết.

‘‘ජාතිසමුදයා ජරාමරණසමුදයො; ජාතිනිරොධා ජරාමරණනිරොධො; අයමෙව අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො ජරාමරණනිරොධගාමිනී පටිපදා, සෙය්‍යථිදං – සම්මාදිට්ඨි…පෙ… සම්මාසමාධි.

“Do sanh khởi lên nên già-chết khởi lên; do sanh diệt nên già-chết diệt; chính con đường Thánh đạo Tám ngành này là con đường đưa đến sự đoạn diệt của già-chết, tức là: chánh kiến... (như trên)... chánh định.

‘‘යතො ඛො, භික්ඛවෙ, අරියසාවකො එවං ජරාමරණං පජානාති, එවං ජරාමරණසමුදයං පජානාති, එවං ජරාමරණනිරොධං පජානාති, එවං ජරාමරණනිරොධගාමිනිං පටිපදං පජානාති, ඉදමස්ස ධම්මෙ ඤාණං. සො ඉමිනා ධම්මෙන දිට්ඨෙන විදිතෙන අකාලිකෙන පත්තෙන පරියොගාළ්හෙන අතීතානාගතෙන යං නෙති.

“Này các Tỳ khưu, khi nào vị Thánh đệ tử biết rõ già-chết như vậy, biết rõ sự sanh khởi của già-chết như vậy, biết rõ sự đoạn diệt của già-chết như vậy, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của già-chết như vậy, đây là trí tuệ về Pháp của vị ấy. Vị ấy, với pháp này đã được thấy, được biết, không có thời gian, đã đạt được, đã thâm nhập, dẫn đến (sự suy luận) về quá khứ và vị lai.

‘‘යෙ ඛො කෙචි අතීතමද්ධානං සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ජරාමරණං අබ්භඤ්ඤංසු, ජරාමරණසමුදයං අබ්භඤ්ඤංසු, ජරාමරණනිරොධං අබ්භඤ්ඤංසු, ජරාමරණනිරොධගාමිනිං පටිපදං අබ්භඤ්ඤංසු, සබ්බෙ තෙ එවමෙව අබ්භඤ්ඤංසු, සෙය්‍යථාපාහං එතරහි.

“Bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong thời quá khứ đã thắng tri già-chết, đã thắng tri sự sanh khởi của già-chết, đã thắng tri sự đoạn diệt của già-chết, đã thắng tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của già-chết, tất cả các vị ấy đã thắng tri đúng như vậy, giống như Như Lai (thắng tri) bây giờ.

‘‘යෙපි හි කෙචි අනාගතමද්ධානං සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ජරාමරණං අභිජානිස්සන්ති, ජරාමරණසමුදයං අභිජානිස්සන්ති, ජරාමරණනිරොධං අභිජානිස්සන්ති, ජරාමරණනිරොධගාමිනිං පටිපදං අභිජානිස්සන්ති, සබ්බෙ තෙ එවමෙව අභිජානිස්සන්ති, සෙය්‍යථාපාහං එතරහීති. ඉදමස්ස අන්වයෙ ඤාණං.

“Và bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong thời vị lai sẽ thắng tri già-chết, sẽ thắng tri sự sanh khởi của già-chết, sẽ thắng tri sự đoạn diệt của già-chết, sẽ thắng tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của già-chết, tất cả các vị ấy sẽ thắng tri đúng như vậy, giống như Như Lai (thắng tri) bây giờ. Đây là trí tuệ tùy ứng của vị ấy.

‘‘යතො ඛො, භික්ඛවෙ, අරියසාවකස්ස ඉමානි ද්වෙ ඤාණානි පරිසුද්ධානි හොන්ති පරියොදාතානි – ධම්මෙ ඤාණඤ්ච අන්වයෙ ඤාණඤ්ච. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අරියසාවකො දිට්ඨිසම්පන්නො ඉතිපි, දස්සනසම්පන්නො ඉතිපි, ආගතො ඉමං සද්ධම්මං ඉතිපි, පස්සති ඉමං සද්ධම්මං ඉතිපි, සෙක්ඛෙන ඤාණෙන සමන්නාගතො ඉතිපි, සෙක්ඛාය විජ්ජාය සමන්නාගතො ඉතිපි, ධම්මසොතං සමාපන්නො ඉතිපි, අරියො නිබ්බෙධිකපඤ්ඤො ඉතිපි, අමතද්වාරං ආහච්ච තිට්ඨති ඉතිපීති.

“Này các Tỳ khưu, khi nào vị Thánh đệ tử có hai loại trí này được thanh tịnh, được trong sạch – đó là trí về Pháp và trí tùy theo. Này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử này được gọi là: người thành tựu chánh kiến, người thành tựu tri kiến, người đã đến với Chánh pháp này, người thấy được Chánh pháp này, người thành tựu trí của bậc hữu học, người thành tựu minh của bậc hữu học, người đã nhập vào dòng Pháp, bậc Thánh có trí tuệ thể nhập, người đã đến và đứng ở ngưỡng cửa bất tử.”

‘‘කතමා ච, භික්ඛවෙ, ජාති…පෙ… කතමො ච, භික්ඛවෙ, භවො… කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, උපාදානං… කතමා ච, භික්ඛවෙ තණ්හා… කතමා ච, භික්ඛවෙ, වෙදනා… කතමො ච, භික්ඛවෙ, ඵස්සො… කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, සළායතනං… කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, නාමරූපං [Pg.290]… කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, විඤ්ඤාණං… කතමෙ ච, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා? තයොමෙ, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා – කායසඞ්ඛාරො, වචීසඞ්ඛාරො, චිත්තසඞ්ඛාරොති. ඉමෙ වුච්චන්ති, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là sanh? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là hữu? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là thủ? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là ái? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là thọ? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là xúc? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là sáu xứ? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là danh sắc? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là thức? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là các hành? Này các Tỳ khưu, có ba loại hành này: thân hành, khẩu hành, và tâm hành. Này các Tỳ khưu, những pháp này được gọi là các hành.”

‘‘අවිජ්ජාසමුදයා සඞ්ඛාරසමුදයො; අවිජ්ජානිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො; අයමෙව අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො සඞ්ඛාරනිරොධගාමිනී පටිපදා, සෙය්‍යථිදං – සම්මාදිට්ඨි…පෙ… සම්මාසමාධි.

“Do vô minh tập khởi nên các hành tập khởi; do vô minh đoạn diệt nên các hành đoạn diệt; Thánh đạo Tám ngành này chính là con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành, tức là: chánh kiến... cho đến... chánh định.”

‘‘යතො ඛො, භික්ඛවෙ, අරියසාවකො එවං සඞ්ඛාරෙ පජානාති, එවං සඞ්ඛාරසමුදයං පජානාති, එවං සඞ්ඛාරනිරොධං පජානාති, එවං සඞ්ඛාරනිරොධගාමිනිං පටිපදං පජානාති, ඉදමස්ස ධම්මෙ ඤාණං. සො ඉමිනා ධම්මෙන දිට්ඨෙන විදිතෙන අකාලිකෙන පත්තෙන පරියොගාළ්හෙන අතීතානාගතෙන යං නෙති.

“Này các Tỳ khưu, khi nào vị Thánh đệ tử tuệ tri các hành như vậy, tuệ tri sự tập khởi của các hành như vậy, tuệ tri sự đoạn diệt của các hành như vậy, tuệ tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành như vậy, đây là trí về Pháp của vị ấy. Vị ấy, với pháp này đã được thấy, được biết, không có thời gian, đã đạt được, đã thâm nhập, suy diễn đến quá khứ và vị lai.”

‘‘යෙ ඛො කෙචි අතීතමද්ධානං සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා සඞ්ඛාරෙ අබ්භඤ්ඤංසු, සඞ්ඛාරසමුදයං අබ්භඤ්ඤංසු, සඞ්ඛාරනිරොධං අබ්භඤ්ඤංසු, සඞ්ඛාරනිරොධගාමිනිං පටිපදං අබ්භඤ්ඤංසු, සබ්බෙ තෙ එවමෙව අබ්භඤ්ඤංසු, සෙය්‍යථාපාහං එතරහි.

“Những Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong thời quá khứ đã thắng tri các hành, đã thắng tri sự tập khởi của các hành, đã thắng tri sự đoạn diệt của các hành, đã thắng tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành, tất cả các vị ấy đã thắng tri đúng như vậy, giống như Ta bây giờ.”

‘‘යෙපි හි කෙචි අනාගතමද්ධානං සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා සඞ්ඛාරෙ අභිජානිස්සන්ති, සඞ්ඛාරසමුදයං අභිජානිස්සන්ති, සඞ්ඛාරනිරොධං අභිජානිස්සන්ති, සඞ්ඛාරනිරොධගාමිනිං පටිපදං අභිජානිස්සන්ති, සබ්බෙ තෙ එවමෙව අභිජානිස්සන්ති, සෙය්‍යථාපාහං එතරහි. ඉදමස්ස අන්වයෙ ඤාණං.

“Và những Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong thời vị lai sẽ thắng tri các hành, sẽ thắng tri sự tập khởi của các hành, sẽ thắng tri sự đoạn diệt của các hành, sẽ thắng tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành, tất cả các vị ấy sẽ thắng tri đúng như vậy, giống như Ta bây giờ. Đây là trí tùy theo của vị ấy.”

‘‘යතො ඛො, භික්ඛවෙ, අරියසාවකස්ස ඉමානි ද්වෙ ඤාණානි පරිසුද්ධානි හොන්ති පරියොදාතානි – ධම්මෙ ඤාණඤ්ච අන්වයෙ ඤාණඤ්ච. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අරියසාවකො දිට්ඨිසම්පන්නො ඉතිපි, දස්සනසම්පන්නො ඉතිපි, ආගතො ඉමං සද්ධම්මං ඉතිපි, පස්සති ඉමං සද්ධම්මං ඉතිපි, සෙක්ඛෙන ඤාණෙන සමන්නාගතො ඉතිපි, සෙක්ඛාය විජ්ජාය සමන්නාගතො ඉතිපි, ධම්මසොතං සමාපන්නො ඉතිපි, අරියො නිබ්බෙධිකපඤ්ඤො ඉතිපි, අමතද්වාරං ආහච්ච තිට්ඨති ඉතිපී’’ති. තතියං.

“Này các Tỳ khưu, khi nào vị Thánh đệ tử có hai loại trí này được thanh tịnh, được trong sạch – đó là trí về Pháp và trí tùy theo. Này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử này được gọi là: người thành tựu chánh kiến, người thành tựu tri kiến, người đã đến với Chánh pháp này, người thấy được Chánh pháp này, người thành tựu trí của bậc hữu học, người thành tựu minh của bậc hữu học, người đã nhập vào dòng Pháp, bậc Thánh có trí tuệ thể nhập, người đã đến và đứng ở ngưỡng cửa bất tử.” (Kinh) thứ ba.

4. දුතියඤාණවත්ථුසුත්තං

4. Kinh Thứ Hai Về Nền Tảng Của Trí

34. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘සත්තසත්තරි වො, භික්ඛවෙ, ඤාණවත්ථූනි දෙසෙස්සාමි. තං සුණාථ, සාධුකං මනසි කරොථ; භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

34. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng cho các ngươi về bảy mươi bảy nền tảng của trí. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” Các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

‘‘කතමානි[Pg.291], භික්ඛවෙ, සත්තසත්තරි ඤාණවත්ථූනි? ජාතිපච්චයා ජරාමරණන්ති ඤාණං; අසති ජාතියා නත්ථි ජරාමරණන්ති ඤාණං; අතීතම්පි අද්ධානං ජාතිපච්චයා ජරාමරණන්ති ඤාණං, අසති ජාතියා නත්ථි ජරාමරණන්ති ඤාණං; අනාගතම්පි අද්ධානං ජාතිපච්චයා ජරාමරණන්ති ඤාණං, අසති ජාතියා නත්ථි ජරාමරණන්ති ඤාණං; යම්පිස්ස තං ධම්මට්ඨිතිඤාණං තම්පි ඛයධම්මං වයධම්මං විරාගධම්මං නිරොධධම්මන්ති ඤාණං.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là bảy mươi bảy nền tảng của trí? Trí rằng: ‘Do sanh làm duyên nên có già chết’; trí rằng: ‘Khi sanh không có thì già chết không có’; trí rằng: ‘Trong thời quá khứ cũng vậy, do sanh làm duyên nên có già chết’; trí rằng: ‘Khi sanh không có thì già chết không có’; trí rằng: ‘Trong thời vị lai cũng vậy, do sanh làm duyên nên có già chết’; trí rằng: ‘Khi sanh không có thì già chết không có’; và trí rằng: ‘Trí về sự an trú của pháp nơi vị ấy cũng có bản chất là đoạn tận, hoại diệt, ly tham, đoạn diệt’.”

‘‘භවපච්චයා ජාතීති ඤාණං…පෙ… උපාදානපච්චයා භවොති ඤාණං… තණ්හාපච්චයා උපාදානන්ති ඤාණං… වෙදනාපච්චයා තණ්හාති ඤාණං… ඵස්සපච්චයා වෙදනාති ඤාණං… සළායතනපච්චයා ඵස්සොති ඤාණං… නාමරූපපච්චයා සළායතනන්ති ඤාණං… විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූපන්ති ඤාණං… සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණන්ති ඤාණං; අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරාති ඤාණං, අසති අවිජ්ජාය නත්ථි සඞ්ඛාරාති ඤාණං; අතීතම්පි අද්ධානං අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරාති ඤාණං, අසති අවිජ්ජාය නත්ථි සඞ්ඛාරාති ඤාණං; අනාගතම්පි අද්ධානං අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරාති ඤාණං, අසති අවිජ්ජාය නත්ථි සඞ්ඛාරාති ඤාණං; යම්පිස්ස තං ධම්මට්ඨිතිඤාණං තම්පි ඛයධම්මං වයධම්මං විරාගධම්මං නිරොධධම්මන්ති ඤාණං. ඉමානි වුච්චන්ති, භික්ඛවෙ, සත්තසත්තරි ඤාණවත්ථූනී’’ති. චතුත්ථං.

“Trí rằng: ‘Do hữu làm duyên nên có sanh’... cho đến... trí rằng: ‘Do thủ làm duyên nên có hữu’... trí rằng: ‘Do ái làm duyên nên có thủ’... trí rằng: ‘Do thọ làm duyên nên có ái’... trí rằng: ‘Do xúc làm duyên nên có thọ’... trí rằng: ‘Do sáu xứ làm duyên nên có xúc’... trí rằng: ‘Do danh sắc làm duyên nên có sáu xứ’... trí rằng: ‘Do thức làm duyên nên có danh sắc’... trí rằng: ‘Do các hành làm duyên nên có thức’; trí rằng: ‘Do vô minh làm duyên nên có các hành’; trí rằng: ‘Khi vô minh không có thì các hành không có’; trí rằng: ‘Trong thời quá khứ cũng vậy, do vô minh làm duyên nên có các hành’; trí rằng: ‘Khi vô minh không có thì các hành không có’; trí rằng: ‘Trong thời vị lai cũng vậy, do vô minh làm duyên nên có các hành’; trí rằng: ‘Khi vô minh không có thì các hành không có’; và trí rằng: ‘Trí về sự an trú của pháp nơi vị ấy cũng có bản chất là đoạn tận, hoại diệt, ly tham, đoạn diệt’. Này các Tỳ khưu, những điều này được gọi là bảy mươi bảy nền tảng của trí.” (Kinh) thứ tư.

5. අවිජ්ජාපච්චයසුත්තං

5. Kinh Duyên Vô Minh

35. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘අවිජ්ජාපච්චයා, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා; සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොතී’’ති. එවං වුත්තෙ, අඤ්ඤතරො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච – ‘‘‘කතමං නු ඛො, භන්තෙ, ජරාමරණං, කස්ස ච පනිදං ජරාමරණ’න්ති? ‘නො කල්ලො පඤ්හො’ති භගවා අවොච, ‘කතමං ජරාමරණං, කස්ස ච පනිදං ජරාමරණ’න්ති ඉති වා, භික්ඛු, යො වදෙය්‍ය, ‘අඤ්ඤං ජරාමරණං අඤ්ඤස්ස ච පනිදං ජරාමරණ’න්ති, ඉති වා, භික්ඛු, යො වදෙය්‍ය, උභයමෙතං එකත්ථං බ්‍යඤ්ජනමෙව නානං. තං ජීවං තං සරීරන්ති වා, භික්ඛු, දිට්ඨියා සති බ්‍රහ්මචරියවාසො න හොති. අඤ්ඤං ජීවං අඤ්ඤං සරීරන්ති වා, භික්ඛු, දිට්ඨියා සති බ්‍රහ්මචරියවාසො න හොති. එතෙ තෙ, භික්ඛු, උභො අන්තෙ අනුපගම්ම මජ්ඣෙන තථාගතො ධම්මං දෙසෙති – ‘ජාතිපච්චයා ජරාමරණ’’’න්ති.

35. Ngài ngự tại Sāvatthī... ... Này các tỳ khưu, do duyên vô minh, các hành sanh khởi; do duyên hành, thức sanh khởi... ... như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Khi được nói như vậy, một vị tỳ khưu bạch với đức Thế Tôn rằng: 'Bạch ngài, thế nào là già chết? Và già chết này là của ai?' Đức Thế Tôn nói: 'Câu hỏi không hợp lẽ'. Này tỳ khưu, người nào nói rằng: 'Thế nào là già chết? Và già chết này là của ai?' hoặc, này tỳ khưu, người nào nói rằng: 'Già chết là khác, và già chết này là của người khác', cả hai điều này có cùng một nghĩa, chỉ có văn tự là khác. Này tỳ khưu, khi có tà kiến rằng 'sinh mạng chính là thân thể', thì không có sự sống phạm hạnh. Hoặc, này tỳ khưu, khi có tà kiến rằng 'sinh mạng là khác, thân thể là khác', thì không có sự sống phạm hạnh. Này tỳ khưu, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: 'Do duyên sanh, có già chết'.

‘‘කතමා නු ඛො, භන්තෙ, ජාති, කස්ස ච පනායං ජාතී’’ති? ‘‘නො කල්ලො පඤ්හො’’ති භගවා අවොච, ‘‘‘කතමා ජාති, කස්ස ච පනායං ජාතී’ති ඉති [Pg.292] වා, භික්ඛු, යො වදෙය්‍ය, ‘අඤ්ඤා ජාති අඤ්ඤස්ස ච පනායං ජාතී’ති ඉති වා, භික්ඛු, යො වදෙය්‍ය, උභයමෙතං එකත්ථං බ්‍යඤ්ජනමෙව නානං. තං ජීවං තං සරීරන්ති වා, භික්ඛු, දිට්ඨියා සති බ්‍රහ්මචරියවාසො න හොති. අඤ්ඤං ජීවං අඤ්ඤං සරීරන්ති වා, භික්ඛු, දිට්ඨියා සති බ්‍රහ්මචරියවාසො න හොති. එතෙ තෙ, භික්ඛු, උභො අන්තෙ අනුපගම්ම මජ්ඣෙන තථාගතො ධම්මං දෙසෙති – ‘භවපච්චයා ජාතී’’’ති.

'Bạch ngài, thế nào là sanh? Và sanh này là của ai?' Đức Thế Tôn nói: 'Câu hỏi không hợp lẽ'. Này tỳ khưu, người nào nói rằng: 'Thế nào là sanh? Và sanh này là của ai?' hoặc, này tỳ khưu, người nào nói rằng: 'Sanh là khác, và sanh này là của người khác', cả hai điều này có cùng một nghĩa, chỉ có văn tự là khác. Này tỳ khưu, khi có tà kiến rằng 'sinh mạng chính là thân thể', thì không có sự sống phạm hạnh. Hoặc, này tỳ khưu, khi có tà kiến rằng 'sinh mạng là khác, thân thể là khác', thì không có sự sống phạm hạnh. Này tỳ khưu, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: 'Do duyên hữu, có sanh'.

‘‘කතමො නු ඛො, භන්තෙ, භවො, කස්ස ච පනායං භවො’’ති? ‘‘නො කල්ලො පඤ්හො’’ති භගවා අවොච, ‘‘‘කතමො භවො, කස්ස ච පනායං භවො’ති ඉති වා, භික්ඛු, යො වදෙය්‍ය, ‘අඤ්ඤො භවො අඤ්ඤස්ස ච පනායං භවො’ති ඉති වා, භික්ඛු, යො වදෙය්‍ය, උභයමෙතං එකත්ථං බ්‍යඤ්ජනමෙව නානං. තං ජීවං තං සරීරන්ති වා, භික්ඛු, දිට්ඨියා සති බ්‍රහ්මචරියවාසො න හොති; අඤ්ඤං ජීවං අඤ්ඤං සරීරන්ති වා, භික්ඛු, දිට්ඨියා සති බ්‍රහ්මචරියවාසො න හොති. එතෙ තෙ, භික්ඛු, උභො අන්තෙ අනුපගම්ම මජ්ඣෙන තථාගතො ධම්මං දෙසෙති – ‘උපාදානපච්චයා භවො’ති…පෙ… ‘තණ්හාපච්චයා උපාදානන්ති… වෙදනාපච්චයා තණ්හාති… ඵස්සපච්චයා වෙදනාති… සළායතනපච්චයා ඵස්සොති… නාමරූපපච්චයා සළායතනන්ති… විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූපන්ති… සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණ’’’න්ති.

'Bạch ngài, thế nào là hữu? Và hữu này là của ai?' Đức Thế Tôn nói: 'Câu hỏi không hợp lẽ'. Này tỳ khưu, người nào nói rằng: 'Thế nào là hữu? Và hữu này là của ai?' hoặc, này tỳ khưu, người nào nói rằng: 'Hữu là khác, và hữu này là của người khác', cả hai điều này có cùng một nghĩa, chỉ có văn tự là khác. Này tỳ khưu, khi có tà kiến rằng 'sinh mạng chính là thân thể', thì không có sự sống phạm hạnh; hoặc, này tỳ khưu, khi có tà kiến rằng 'sinh mạng là khác, thân thể là khác', thì không có sự sống phạm hạnh. Này tỳ khưu, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: 'Do duyên thủ, có hữu'... ... 'do duyên ái, có thủ... do duyên thọ, có ái... do duyên xúc, có thọ... do duyên sáu xứ, có xúc... do duyên danh sắc, có sáu xứ... do duyên thức, có danh sắc... do duyên hành, có thức'.

‘‘කතමෙ නු ඛො, භන්තෙ, සඞ්ඛාරා, කස්ස ච පනිමෙ සඞ්ඛාරා’’ති? ‘‘නො කල්ලො පඤ්හො’’ති භගවා අවොච, ‘‘‘කතමෙ සඞ්ඛාරා කස්ස ච පනිමෙ සඞ්ඛාරා’ති ඉති වා, භික්ඛු, යො වදෙය්‍ය, ‘අඤ්ඤෙ සඞ්ඛාරා අඤ්ඤස්ස ච පනිමෙ සඞ්ඛාරා’ති ඉති වා, භික්ඛු, යො වදෙය්‍ය, උභයමෙතං එකත්ථං බ්‍යඤ්ජනමෙව නානං. තං ජීවං තං සරීරන්ති වා, භික්ඛු, දිට්ඨියා සති බ්‍රහ්මචරියවාසො න හොති; අඤ්ඤං ජීවං අඤ්ඤං සරීරන්ති වා, භික්ඛු, දිට්ඨියා සති බ්‍රහ්මචරියවාසො න හොති. එතෙ තෙ, භික්ඛු, උභො අන්තෙ අනුපගම්ම මජ්ඣෙන තථාගතො ධම්මං දෙසෙති – ‘අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා’’’ති.

'Bạch ngài, thế nào là các hành? Và các hành này là của ai?' Đức Thế Tôn nói: 'Câu hỏi không hợp lẽ'. Này tỳ khưu, người nào nói rằng: 'Thế nào là các hành? Và các hành này là của ai?' hoặc, này tỳ khưu, người nào nói rằng: 'Các hành là khác, và các hành này là của người khác', cả hai điều này có cùng một nghĩa, chỉ có văn tự là khác. Này tỳ khưu, khi có tà kiến rằng 'sinh mạng chính là thân thể', thì không có sự sống phạm hạnh; hoặc, này tỳ khưu, khi có tà kiến rằng 'sinh mạng là khác, thân thể là khác', thì không có sự sống phạm hạnh. Này tỳ khưu, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: 'Do duyên vô minh, có các hành'.

‘‘අවිජ්ජාය ත්වෙව, භික්ඛු, අසෙසවිරාගනිරොධා යානිස්ස තානි විසූකායිකානි විසෙවිතානි විප්ඵන්දිතානි කානිචි කානිචි. ‘කතමං ජරාමරණං, කස්ස ච පනිදං ජරාමරණං’ ඉති වා, ‘අඤ්ඤං ජරාමරණං, අඤ්ඤස්ස ච පනිදං ජරාමරණං’ ඉති වා, ‘තං ජීවං තං සරීරං’ ඉති වා, ‘අඤ්ඤං ජීවං අඤ්ඤං සරීරං’ ඉති වා. සබ්බානිස්ස තානි පහීනානි භවන්ති උච්ඡින්නමූලානි තාලාවත්ථුකතානි අනභාවඞ්කතානි ආයතිං අනුප්පාදධම්මානි.

Này tỳ khưu, chính do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của vô minh, nên bất cứ những tà kiến nào, dù là nhỏ nhặt, mà chúng là những sự quằn quại, những sự tranh chấp, những sự dao động, như là: 'Thế nào là già chết? Và già chết này là của ai?' hoặc 'Già chết là khác, và già chết này là của người khác' hoặc 'sinh mạng chính là thân thể' hoặc 'sinh mạng là khác, thân thể là khác' — tất cả những điều ấy đều được từ bỏ, bị cắt đứt tận gốc rễ, được làm cho như thân cây thốt nốt, được làm cho không còn hiện hữu, có pháp không sanh khởi trong tương lai.

‘‘අවිජ්ජාය [Pg.293] ත්වෙව, භික්ඛු, අසෙසවිරාගනිරොධා යානිස්ස තානි විසූකායිකානි විසෙවිතානි විප්ඵන්දිතානි කානිචි කානිචි. ‘කතමා ජාති, කස්ස ච පනායං ජාති’ ඉති වා, ‘අඤ්ඤා ජාති, අඤ්ඤස්ස ච පනායං ජාති’ ඉති වා, ‘තං ජීවං තං සරීරං’ ඉති වා, ‘අඤ්ඤං ජීවං අඤ්ඤං සරීරං’ ඉති වා. සබ්බානිස්ස තානි පහීනානි භවන්ති උච්ඡින්නමූලානි තාලාවත්ථුකතානි අනභාවඞ්කතානි ආයතිං අනුප්පාදධම්මානි.

Này tỳ khưu, chính do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của vô minh, nên bất cứ những tà kiến nào, dù là nhỏ nhặt, mà chúng là những sự quằn quại, những sự tranh chấp, những sự dao động, như là: 'Thế nào là sanh? Và sanh này là của ai?' hoặc 'Sanh là khác, và sanh này là của người khác' hoặc 'sinh mạng chính là thân thể' hoặc 'sinh mạng là khác, thân thể là khác' — tất cả những điều ấy đều được từ bỏ, bị cắt đứt tận gốc rễ, được làm cho như thân cây thốt nốt, được làm cho không còn hiện hữu, có pháp không sanh khởi trong tương lai.

‘‘අවිජ්ජාය ත්වෙව, භික්ඛු, අසෙසවිරාගනිරොධා යානිස්ස තානි විසූකායිකානි විසෙවිතානි විප්ඵන්දිතානි කානිචි කානිචි. කතමො භවො…පෙ… කතමං උපාදානං… කතමා තණ්හා… කතමා වෙදනා… කතමො ඵස්සො… කතමං සළායතනං… කතමං නාමරූපං… කතමං විඤ්ඤාණං…පෙ….

Này tỳ khưu, chính do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của vô minh, nên bất cứ những tà kiến nào, dù là nhỏ nhặt, mà chúng là những sự quằn quại, những sự tranh chấp, những sự dao động. Thế nào là hữu?... ... thế nào là thủ?... thế nào là ái?... thế nào là thọ?... thế nào là xúc?... thế nào là sáu xứ?... thế nào là danh sắc?... thế nào là thức?... ...

‘‘අවිජ්ජාය ත්වෙව, භික්ඛු, අසෙසවිරාගනිරොධා යානිස්ස තානි විසූකායිකානි විසෙවිතානි විප්ඵන්දිතානි කානිචි කානිචි. ‘කතමෙ සඞ්ඛාරා, කස්ස ච පනිමෙ සඞ්ඛාරා’ ඉති වා, ‘අඤ්ඤෙ සඞ්ඛාරා, අඤ්ඤස්ස ච පනිමෙ සඞ්ඛාරා’ ඉති වා, ‘තං ජීවං තං සරීරං’ ඉති වා, ‘අඤ්ඤං ජීවං, අඤ්ඤං සරීරං’ ඉති වා. සබ්බානිස්ස තානි පහීනානි භවන්ති උච්ඡින්නමූලානි තාලාවත්ථුකතානි අනභාවඞ්කතානි ආයතිං අනුප්පාදධම්මානී’’ති. පඤ්චමං.

Này Tỳ khưu, do sự đoạn diệt hoàn toàn không còn tàn dư của chính vô minh ấy, nên bất cứ những tà kiến nào của vị ấy, dù là những tà kiến gây chướng ngại, những tà kiến đối nghịch, những tà kiến dao động, như là: ‘Các hành là gì, và các hành này là của ai?’ hoặc là: ‘Các hành là khác, và các hành này là của người khác,’ hoặc là: ‘Sinh mạng chính là thân thể,’ hoặc là: ‘Sinh mạng là khác, thân thể là khác.’ Tất cả những tà kiến ấy của vị ấy đều được đoạn tận, được nhổ tận gốc rễ, được làm cho như thân cây tala không còn ngọn, được làm cho không thể hiện hữu, có đặc tính không sanh khởi trong tương lai. Hết kinh thứ năm.

6. දුතියඅවිජ්ජාපච්චයසුත්තං

6. Kinh Vô Minh Duyên (thứ hai)

36. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘අවිජ්ජාපච්චයා, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා; සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති.

36. Ngài trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, do vô minh duyên, các hành sanh khởi; do hành duyên, thức sanh khởi... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘‘කතමං ජරාමරණං, කස්ස ච පනිදං ජරාමරණ’න්ති ඉති වා, භික්ඛවෙ, යො වදෙය්‍ය, ‘අඤ්ඤං ජරාමරණං, අඤ්ඤස්ස ච පනිදං ජරාමරණ’න්ති ඉති වා, භික්ඛවෙ, යො වදෙය්‍ය, උභයමෙතං එකත්ථං බ්‍යඤ්ජනමෙව නානං. ‘තං ජීවං තං සරීරං’ ඉති වා, භික්ඛවෙ, දිට්ඨියා සති බ්‍රහ්මචරියවාසො න හොති. ‘අඤ්ඤං ජීවං අඤ්ඤං සරීරං’ ඉති වා, භික්ඛවෙ, දිට්ඨියා සති බ්‍රහ්මචරියවාසො න හොති. එතෙ තෙ, භික්ඛවෙ, උභො අන්තෙ අනුපගම්ම මජ්ඣෙන තථාගතො ධම්මං දෙසෙති – ‘ජාතිපච්චයා ජරාමරණ’’’න්ති.

Này các Tỳ khưu, người nào nói rằng: ‘Già chết là gì, và già chết này là của ai?’ hoặc, này các Tỳ khưu, người nào nói rằng: ‘Già chết là khác, và già chết này là của người khác,’ cả hai điều này có cùng một ý nghĩa, chỉ khác nhau về văn tự. Này các Tỳ khưu, khi có tà kiến ‘sinh mạng chính là thân thể,’ thì không có sự sống phạm hạnh. Này các Tỳ khưu, khi có tà kiến ‘sinh mạng là khác, thân thể là khác,’ thì không có sự sống phạm hạnh. Này các Tỳ khưu, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: ‘Do sanh duyên, già chết sanh khởi.’

‘‘කතමා [Pg.294] ජාති…පෙ… කතමො භවො… කතමං උපාදානං… කතමා තණ්හා… කතමා වෙදනා… කතමො ඵස්සො… කතමං සළායතනං… කතමං නාමරූපං… කතමං විඤ්ඤාණං… කතමෙ සඞ්ඛාරා, කස්ස ච පනිමෙ සඞ්ඛාරාති ඉති වා, භික්ඛවෙ, යො වදෙය්‍ය, ‘අඤ්ඤෙ සඞ්ඛාරා අඤ්ඤස්ස ච පනිමෙ සඞ්ඛාරා’ති ඉති වා, භික්ඛවෙ, යො වදෙය්‍ය, උභයමෙතං එකත්ථං බ්‍යඤ්ජනමෙව නානං. ‘තං ජීවං තං සරීරං’ ඉති වා, භික්ඛවෙ, දිට්ඨියා සති බ්‍රහ්මචරියවාසො න හොති. ‘අඤ්ඤං ජීවං අඤ්ඤං සරීරං’ ඉති වා, භික්ඛවෙ, දිට්ඨියා සති බ්‍රහ්මචරියවාසො න හොති. එතෙ තෙ, භික්ඛවෙ, උභො අන්තෙ අනුපගම්ම මජ්ඣෙන තථාගතො ධම්මං දෙසෙති – ‘අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා’’’ති.

Sanh là gì? ... Hữu là gì? ... Thủ là gì? ... Ái là gì? ... Thọ là gì? ... Xúc là gì? ... Sáu xứ là gì? ... Danh sắc là gì? ... Thức là gì? ... Này các Tỳ khưu, người nào nói rằng: ‘Các hành là gì, và các hành này là của ai?’ hoặc, này các Tỳ khưu, người nào nói rằng: ‘Các hành là khác, và các hành này là của người khác,’ cả hai điều này có cùng một ý nghĩa, chỉ khác nhau về văn tự. Này các Tỳ khưu, khi có tà kiến ‘sinh mạng chính là thân thể,’ thì không có sự sống phạm hạnh. Này các Tỳ khưu, khi có tà kiến ‘sinh mạng là khác, thân thể là khác,’ thì không có sự sống phạm hạnh. Này các Tỳ khưu, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: ‘Do vô minh duyên, các hành sanh khởi.’

‘‘අවිජ්ජාය ත්වෙව, භික්ඛවෙ, අසෙසවිරාගනිරොධා යානිස්ස තානි විසූකායිකානි විසෙවිතානි විප්ඵන්දිතානි කානිචි කානිචි. ‘කතමං ජරාමරණං, කස්ස ච පනිදං ජරාමරණං’ ඉති වා, ‘අඤ්ඤං ජරාමරණං, අඤ්ඤස්ස ච පනිදං ජරාමරණං’ ඉති වා, ‘තං ජීවං තං සරීරං’ ඉති වා, ‘අඤ්ඤං ජීවං, අඤ්ඤං සරීරං’ ඉති වා. සබ්බානිස්ස තානි පහීනානි භවන්ති උච්ඡින්නමූලානි තාලාවත්ථුකතානි අනභාවඞ්කතානි ආයතිං අනුප්පාදධම්මානි.

Này các Tỳ khưu, do sự đoạn diệt hoàn toàn không còn tàn dư của chính vô minh ấy, nên bất cứ những tà kiến nào của vị ấy, dù là những tà kiến gây chướng ngại, những tà kiến đối nghịch, những tà kiến dao động, như là: ‘Già chết là gì, và già chết này là của ai?’ hoặc là: ‘Già chết là khác, và già chết này là của người khác,’ hoặc là: ‘Sinh mạng chính là thân thể,’ hoặc là: ‘Sinh mạng là khác, thân thể là khác.’ Tất cả những tà kiến ấy của vị ấy đều được đoạn tận, được nhổ tận gốc rễ, được làm cho như thân cây tala không còn ngọn, được làm cho không thể hiện hữu, có đặc tính không sanh khởi trong tương lai.

‘‘අවිජ්ජාය ත්වෙව, භික්ඛවෙ, අසෙසවිරාගනිරොධා යානිස්ස තානි විසූකායිකානි විසෙවිතානි විප්ඵන්දිතානි කානිචි කානිචි. කතමා ජාති…පෙ… කතමො භවො… කතමං උපාදානං… කතමා තණ්හා… කතමා වෙදනා… කතමො ඵස්සො… කතමං සළායතනං… කතමං නාමරූපං… කතමං විඤ්ඤාණං… ‘කතමෙ සඞ්ඛාරා, කස්ස ච පනිමෙ සඞ්ඛාරා’ ඉති වා, ‘අඤ්ඤෙ සඞ්ඛාරා, අඤ්ඤස්ස ච පනිමෙ සඞ්ඛාරා’ ඉති වා; ‘තං ජීවං තං සරීරං’ ඉති වා, ‘අඤ්ඤං ජීවං අඤ්ඤං සරීරං’ ඉති වා. සබ්බානිස්ස තානි පහීනානි භවන්ති උච්ඡින්නමූලානි තාලාවත්ථුකතානි අනභාවඞ්කතානි ආයතිං අනුප්පාදධම්මානී’’ති. ඡට්ඨං.

Này các Tỳ khưu, do sự đoạn diệt hoàn toàn không còn tàn dư của chính vô minh ấy, nên bất cứ những tà kiến nào của vị ấy, dù là những tà kiến gây chướng ngại, những tà kiến đối nghịch, những tà kiến dao động, như là: Sanh là gì? ... Hữu là gì? ... Thủ là gì? ... Ái là gì? ... Thọ là gì? ... Xúc là gì? ... Sáu xứ là gì? ... Danh sắc là gì? ... Thức là gì? ... ‘Các hành là gì, và các hành này là của ai?’ hoặc là: ‘Các hành là khác, và các hành này là của người khác;’ hoặc là: ‘Sinh mạng chính là thân thể,’ hoặc là: ‘Sinh mạng là khác, thân thể là khác.’ Tất cả những tà kiến ấy của vị ấy đều được đoạn tận, được nhổ tận gốc rễ, được làm cho như thân cây tala không còn ngọn, được làm cho không thể hiện hữu, có đặc tính không sanh khởi trong tương lai. Hết kinh thứ sáu.

7. නතුම්හසුත්තං

7. Kinh Không Phải Của Các Ngươi

37. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘නායං, භික්ඛවෙ, කායො තුම්හාකං නපි අඤ්ඤෙසං. පුරාණමිදං, භික්ඛවෙ, කම්මං අභිසඞ්ඛතං අභිසඤ්චෙතයිතං වෙදනියං දට්ඨබ්බං’’.

37. Ngài trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, thân này không phải của các ngươi, cũng không phải của những người khác. Này các Tỳ khưu, đây là nghiệp cũ, cần phải được xem là đã được tạo tác, đã được tác ý, là đối tượng để cảm thọ.

‘‘තත්‍ර [Pg.295] ඛො, භික්ඛවෙ, සුතවා අරියසාවකො පටිච්චසමුප්පාදඤ්ඤෙව සාධුකං යොනිසො මනසි කරොති – ‘ඉති ඉමස්මිං සති ඉදං හොති, ඉමස්සුප්පාදා ඉදං උප්පජ්ජති; ඉමස්මිං අසති ඉදං න හොති, ඉමස්ස නිරොධා ඉදං නිරුජ්ඣති, යදිදං – අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා; සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති. අවිජ්ජාය ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො; සඞ්ඛාරනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’’ති. සත්තමං.

Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử đa văn khéo tác ý như lý về chính lý duyên khởi: ‘Do cái này có, cái kia có; do cái này sanh, cái kia sanh. Do cái này không có, cái kia không có; do cái này diệt, cái kia diệt, tức là: do vô minh duyên, các hành sanh khởi; do hành duyên, thức sanh khởi... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Do sự đoạn diệt hoàn toàn không còn tàn dư của chính vô minh ấy, hành diệt; do hành diệt, thức diệt... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.’ Hết kinh thứ bảy.

8. චෙතනාසුත්තං

8. Kinh Tư Tác

38. සාවත්ථිනිදානං. ‘‘යඤ්ච, භික්ඛවෙ, චෙතෙති යඤ්ච පකප්පෙති යඤ්ච අනුසෙති, ආරම්මණමෙතං හොති විඤ්ඤාණස්ස ඨිතියා. ආරම්මණෙ සති පතිට්ඨා විඤ්ඤාණස්ස හොති. තස්මිං පතිට්ඨිතෙ විඤ්ඤාණෙ විරූළ්හෙ ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති හොති. ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්තියා සති ආයතිං ජාති ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා සම්භවන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති’’.

38. Nhân duyên ở Sāvatthī. Này các Tỳ khưu, những gì một người tư tác, những gì một người hoạch định, và những gì một người có khuynh hướng tiềm ẩn, điều này trở thành đối tượng cho sự tồn tại của thức. Khi có đối tượng, thức có chỗ đứng. Khi thức đã có chỗ đứng và tăng trưởng, sự tái sanh trong tương lai xảy ra. Khi có sự tái sanh trong tương lai, thì sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não trong tương lai sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘නො චෙ, භික්ඛවෙ, චෙතෙති නො චෙ පකප්පෙති, අථ චෙ අනුසෙති, ආරම්මණමෙතං හොති විඤ්ඤාණස්ස ඨිතියා. ආරම්මණෙ සති පතිට්ඨා විඤ්ඤාණස්ස හොති. තස්මිං පතිට්ඨිතෙ විඤ්ඤාණෙ විරූළ්හෙ ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති හොති. ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්තියා සති ආයතිං ජාතිජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා සම්භවන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති.

Này các Tỳ khưu, nếu không có tác ý, nếu không có toan tính, nhưng lại có tùy miên, thì đây là đối tượng cho sự an trú của thức. Khi có đối tượng, có sự an trú của thức. Khi thức được an trú, được tăng trưởng, thì sự tái sanh trong đời tương lai xảy ra. Khi có sự tái sanh trong đời tương lai, thì sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não trong tương lai phát sanh. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘යතො ච ඛො, භික්ඛවෙ, නො චෙව චෙතෙති නො ච පකප්පෙති නො ච අනුසෙති, ආරම්මණමෙතං න හොති විඤ්ඤාණස්ස ඨිතියා. ආරම්මණෙ අසති පතිට්ඨා විඤ්ඤාණස්ස න හොති. තදප්පතිට්ඨිතෙ විඤ්ඤාණෙ අවිරූළ්හෙ ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති න හොති. ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්තියා අසති ආයතිං ජාතිජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා නිරුජ්ඣන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’ති. අට්ඨමං.

Này các Tỳ khưu, khi nào không có tác ý, không có toan tính, và không có tùy miên, thì đây không phải là đối tượng cho sự an trú của thức. Khi không có đối tượng, không có sự an trú của thức. Khi thức không được an trú, không được tăng trưởng, thì sự tái sanh trong đời tương lai không xảy ra. Khi không có sự tái sanh trong đời tương lai, thì sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não trong tương lai được đoạn diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. (Kinh) thứ tám.

9. දුතියචෙතනාසුත්තං

9. Kinh Tác Ý Thứ Hai

39. සාවත්ථියං [Pg.296] විහරති…පෙ… ‘‘යඤ්ච, භික්ඛවෙ, චෙතෙති යඤ්ච පකප්පෙති යඤ්ච අනුසෙති, ආරම්මණමෙතං හොති විඤ්ඤාණස්ස ඨිතියා. ආරම්මණෙ සති පතිට්ඨා විඤ්ඤාණස්ස හොති. තස්මිං පතිට්ඨිතෙ විඤ්ඤාණෙ විරූළ්හෙ නාමරූපස්ස අවක්කන්ති හොති. නාමරූපපච්චයා සළායතනං; සළායතනපච්චයා ඵස්සො; ඵස්සපච්චයා වෙදනා…පෙ… තණ්හා… උපාදානං… භවො… ජාති… ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා සම්භවන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති’’.

39. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, điều gì được tác ý, điều gì được toan tính, và điều gì có tùy miên, thì đây là đối tượng cho sự an trú của thức. Khi có đối tượng, có sự an trú của thức. Khi thức được an trú, được tăng trưởng, thì có sự nhập vào của danh sắc. Do duyên danh sắc, có sáu xứ; do duyên sáu xứ, có xúc; do duyên xúc, có thọ... tham ái... chấp thủ... hữu... sanh... già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não phát sanh. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘නො චෙ, භික්ඛවෙ, චෙතෙති නො චෙ පකප්පෙති, අථ චෙ අනුසෙති, ආරම්මණමෙතං හොති විඤ්ඤාණස්ස ඨිතියා. ආරම්මණෙ සති පතිට්ඨා විඤ්ඤාණස්ස හොති. තස්මිං පතිට්ඨිතෙ විඤ්ඤාණෙ විරූළ්හෙ නාමරූපස්ස අවක්කන්ති හොති. නාමරූපපච්චයා සළායතනං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති.

Này các Tỳ khưu, nếu không có tác ý, nếu không có toan tính, nhưng lại có tùy miên, thì đây là đối tượng cho sự an trú của thức. Khi có đối tượng, có sự an trú của thức. Khi thức được an trú, được tăng trưởng, thì có sự nhập vào của danh sắc. Do duyên danh sắc, có sáu xứ... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘යතො ච ඛො, භික්ඛවෙ, නො චෙව චෙතෙති නො ච පකප්පෙති නො ච අනුසෙති, ආරම්මණමෙතං න හොති විඤ්ඤාණස්ස ඨිතියා. ආරම්මණෙ අසති පතිට්ඨා විඤ්ඤාණස්ස න හොති. තදප්පතිට්ඨිතෙ විඤ්ඤාණෙ අවිරූළ්හෙ නාමරූපස්ස අවක්කන්ති න හොති. නාමරූපනිරොධා සළායතනනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’ති. නවමං.

Này các Tỳ khưu, khi nào không có tác ý, không có toan tính, và không có tùy miên, thì đây không phải là đối tượng cho sự an trú của thức. Khi không có đối tượng, không có sự an trú của thức. Khi thức không được an trú, không được tăng trưởng, thì không có sự nhập vào của danh sắc. Do danh sắc diệt, sáu xứ diệt... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. (Kinh) thứ chín.

10. තතියචෙතනාසුත්තං

10. Kinh Tác Ý Thứ Ba

40. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘යඤ්ච, භික්ඛවෙ, චෙතෙති යඤ්ච පකප්පෙති යඤ්ච අනුසෙති ආරම්මණමෙතං හොති විඤ්ඤාණස්ස ඨිතියා. ආරම්මණෙ සති පතිට්ඨා විඤ්ඤාණස්ස හොති. තස්මිං පතිට්ඨිතෙ විඤ්ඤාණෙ විරූළ්හෙ නති හොති. නතියා සති ආගතිගති හොති. ආගතිගතියා සති චුතූපපාතො හොති. චුතූපපාතෙ සති ආයතිං ජාතිජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා සම්භවන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති’’.

40. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, điều gì được tác ý, điều gì được toan tính, và điều gì có tùy miên, thì đây là đối tượng cho sự an trú của thức. Khi có đối tượng, có sự an trú của thức. Khi thức được an trú, được tăng trưởng, thì có sự khuynh hướng. Khi có sự khuynh hướng, có sự đi đến và đi khỏi. Khi có sự đi đến và đi khỏi, có sự chết và sanh. Khi có sự chết và sanh, thì sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não trong tương lai phát sanh. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘නො චෙ, භික්ඛවෙ, චෙතෙති නො චෙ පකප්පෙති අථ චෙ අනුසෙති, ආරම්මණමෙතං හොති විඤ්ඤාණස්ස ඨිතියා. ආරම්මණෙ සති පතිට්ඨා විඤ්ඤාණස්ස හොති. තස්මිං පතිට්ඨිතෙ විඤ්ඤාණෙ විරූළ්හෙ නති හොති. නතියා [Pg.297] සති ආගතිගති හොති. ආගතිගතියා සති චුතූපපාතො හොති. චුතූපපාතෙ සති ආයතිං ජාතිජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා සම්භවන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති.

Này các Tỳ khưu, nếu không có tác ý, nếu không có toan tính, nhưng lại có tùy miên, thì đây là đối tượng cho sự an trú của thức. Khi có đối tượng, có sự an trú của thức. Khi thức được an trú, được tăng trưởng, thì có sự khuynh hướng. Khi có sự khuynh hướng, có sự đi đến và đi khỏi. Khi có sự đi đến và đi khỏi, có sự chết và sanh. Khi có sự chết và sanh, thì sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não trong tương lai phát sanh. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘යතො ච ඛො, භික්ඛවෙ, නො චෙව චෙතෙති නො ච පකප්පෙති නො ච අනුසෙති, ආරම්මණමෙතං න හොති විඤ්ඤාණස්ස ඨිතියා. ආරම්මණෙ අසති පතිට්ඨා විඤ්ඤාණස්ස න හොති. තදප්පතිට්ඨිතෙ විඤ්ඤාණෙ අවිරූළ්හෙ නති න හොති. නතියා අසති ආගතිගති න හොති. ආගතිගතියා අසති චුතූපපාතො න හොති. චුතූපපාතෙ අසති ආයතිං ජාති ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා නිරුජ්ඣන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’ති. දසමං.

Này các Tỳ khưu, khi nào không có tác ý, không có toan tính, và không có tùy miên, thì đây không phải là đối tượng cho sự an trú của thức. Khi không có đối tượng, không có sự an trú của thức. Khi thức không được an trú, không được tăng trưởng, thì không có sự khuynh hướng. Khi không có sự khuynh hướng, không có sự đi đến và đi khỏi. Khi không có sự đi đến và đi khỏi, không có sự chết và sanh. Khi không có sự chết và sanh, thì sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não trong tương lai được đoạn diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. (Kinh) thứ mười.

කළාරඛත්තියවග්ගො චතුත්ථො.

Phẩm Kaḷārakhattiya, Thứ Tư.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

භූතමිදං කළාරඤ්ච, දුවෙ ච ඤාණවත්ථූනි;

අවිජ්ජාපච්චයා ච ද්වෙ, නතුම්හා චෙතනා තයොති.

Bhūtamidaṃ và Kaḷāra, hai kinh Ñāṇavatthu; hai kinh Avijjāpaccayā, Na Tumhā, và ba kinh Cetanā.

5. ගහපතිවග්ගො

5. Phẩm Gia Chủ

1. පඤ්චවෙරභයසුත්තං

1. Kinh Năm Mối Oán Thù Và Sợ Hãi

41. සාවත්ථියං විහරති. අථ ඛො අනාථපිණ්ඩිකො ගහපති යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො අනාථපිණ්ඩිකං ගහපතිං භගවා එතදවොච –

41. Trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, gia chủ Anāthapiṇḍika đi đến nơi Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói điều này với gia chủ Anāthapiṇḍika đang ngồi một bên:

‘‘යතො ඛො, ගහපති, අරියසාවකස්ස පඤ්ච භයානි වෙරානි වූපසන්තානි හොන්ති, චතූහි ච සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති, අරියො චස්ස ඤායො පඤ්ඤාය සුදිට්ඨො හොති සුප්පටිවිද්ධො, සො ආකඞ්ඛමානො අත්තනාව අත්තානං බ්‍යාකරෙය්‍ය – ‘ඛීණනිරයොම්හි ඛීණතිරච්ඡානයොනි ඛීණපෙත්තිවිසයො ඛීණාපායදුග්ගතිවිනිපාතො, සොතාපන්නොහමස්මි අවිනිපාතධම්මො නියතො සම්බොධිපරායනො’’’ති.

Này gia chủ, khi nào năm mối sợ hãi và oán thù của vị Thánh đệ tử được lắng dịu, và vị ấy được trang bị bốn chi phần của bậc Dự lưu, và Thánh pháp được vị ấy khéo thấy, khéo thâm nhập bằng trí tuệ, thì vị ấy, nếu muốn, có thể tự mình tuyên bố về mình rằng: ‘Ta đã đoạn tận địa ngục, đoạn tận loài súc sanh, đoạn tận cõi ngạ quỷ, đoạn tận các cõi dữ, ác thú, đọa xứ. Ta là bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, chắc chắn hướng đến giác ngộ.’

‘‘කතමානි [Pg.298] පඤ්ච භයානි වෙරානි වූපසන්තානි හොන්ති? යං, ගහපති, පාණාතිපාතී පාණාතිපාතපච්චයා දිට්ඨධම්මිකම්පි භයං වෙරං පසවති, සම්පරායිකම්පි භයං වෙරං පසවති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදයති, පාණාතිපාතා පටිවිරතස්ස එවං තං භයං වෙරං වූපසන්තං හොති.

Năm nỗi sợ hãi và hận thù nào được lắng dịu? Này gia chủ, người sát sanh, do duyên sát sanh, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù ngay trong hiện tại, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù trong đời sau, và cảm thọ sự đau khổ và ưu phiền về mặt tâm lý. Đối với người từ bỏ sát sanh, nỗi sợ hãi và hận thù ấy được lắng dịu như vậy.

‘‘යං, ගහපති, අදින්නාදායී අදින්නාදානපච්චයා දිට්ඨධම්මිකම්පි භයං වෙරං පසවති, සම්පරායිකම්පි භයං වෙරං පසවති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදයති, අදින්නාදානා පටිවිරතස්ස එවං තං භයං වෙරං වූපසන්තං හොති.

Này gia chủ, người lấy của không cho, do duyên lấy của không cho, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù ngay trong hiện tại, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù trong đời sau, và cảm thọ sự đau khổ và ưu phiền về mặt tâm lý. Đối với người từ bỏ lấy của không cho, nỗi sợ hãi và hận thù ấy được lắng dịu như vậy.

‘‘යං, ගහපති, කාමෙසුමිච්ඡාචාරී කාමෙසුමිච්ඡාචාරපච්චයා දිට්ඨධම්මිකම්පි භයං වෙරං පසවති, සම්පරායිකම්පි භයං වෙරං පසවති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදයති, කාමෙසුමිච්ඡාචාරා පටිවිරතස්ස එවං තං භයං වෙරං වූපසන්තං හොති.

Này gia chủ, người tà hạnh trong các dục, do duyên tà hạnh trong các dục, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù ngay trong hiện tại, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù trong đời sau, và cảm thọ sự đau khổ và ưu phiền về mặt tâm lý. Đối với người từ bỏ tà hạnh trong các dục, nỗi sợ hãi và hận thù ấy được lắng dịu như vậy.

‘‘යං, ගහපති, මුසාවාදී මුසාවාදපච්චයා දිට්ඨධම්මිකම්පි භයං වෙරං පසවති, සම්පරායිකම්පි භයං වෙරං පසවති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදයති, මුසාවාදා පටිවිරතස්ස එවං තං භයං වෙරං වූපසන්තං හොති.

Này gia chủ, người nói dối, do duyên nói dối, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù ngay trong hiện tại, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù trong đời sau, và cảm thọ sự đau khổ và ưu phiền về mặt tâm lý. Đối với người từ bỏ nói dối, nỗi sợ hãi và hận thù ấy được lắng dịu như vậy.

‘‘යං, ගහපති, සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨායී සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානපච්චයා දිට්ඨධම්මිකම්පි භයං වෙරං පසවති, සම්පරායිකම්පි භයං වෙරං පසවති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදයති, සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානා පටිවිරතස්ස එවං තං භයං වෙරං වූපසන්තං හොති. ඉමානි පඤ්ච භයානි වෙරානි වූපසන්තානි හොන්ති.

Này gia chủ, người dùng các chất say, rượu men, rượu nấu, là cơ sở của sự dể duôi, do duyên dùng các chất say, rượu men, rượu nấu, là cơ sở của sự dể duôi, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù ngay trong hiện tại, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù trong đời sau, và cảm thọ sự đau khổ và ưu phiền về mặt tâm lý. Đối với người từ bỏ dùng các chất say, rượu men, rượu nấu, là cơ sở của sự dể duôi, nỗi sợ hãi và hận thù ấy được lắng dịu như vậy. Đây là năm nỗi sợ hãi và hận thù được lắng dịu.

‘‘කතමෙහි චතූහි සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති? ඉධ, ගහපති, අරියසාවකො බුද්ධෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතො හොති – ‘ඉතිපි සො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා’’’ති.

Vị ấy thành tựu bốn chi phần Dự lưu nào? Ở đây, này gia chủ, vị Thánh đệ tử thành tựu niềm tin bất động đối với đức Phật: ‘Đức Thế Tôn là như vậy: Ngài là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.’

‘‘ධම්මෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතො හොති – ‘ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො සන්දිට්ඨිකො අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනෙය්‍යිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහී’’’ති.

(Vị ấy) thành tựu niềm tin bất động đối với Pháp: ‘Pháp đã được Đức Thế Tôn khéo thuyết giảng, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu.’

‘‘සඞ්ඝෙ [Pg.299] අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතො හොති – ‘සුප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, උජුප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, ඤායප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, සාමීචිප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, යදිදං චත්තාරි පුරිසයුගානි අට්ඨ පුරිසපුග්ගලා, එස භගවතො සාවකසඞ්ඝො ආහුනෙය්‍යො පාහුනෙය්‍යො දක්ඛිණෙය්‍යො අඤ්ජලිකරණීයො අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්සා’’’ති.

(Vị ấy) thành tựu niềm tin bất động đối với Tăng: ‘Chúng đệ tử của Đức Thế Tôn là bậc diệu hạnh, chúng đệ tử của Đức Thế Tôn là bậc trực hạnh, chúng đệ tử của Đức Thế Tôn là bậc như lý hạnh, chúng đệ tử của Đức Thế Tôn là bậc chánh hạnh. Tức là bốn đôi tám vị. Chúng đệ tử của Đức Thế Tôn này là đáng được cúng dường, đáng được nghênh tiếp, đáng được bố thí, đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời.’

‘‘අරියකන්තෙහි සීලෙහි සමන්නාගතො හොති අඛණ්ඩෙහි අච්ඡිද්දෙහි අසබලෙහි අකම්මාසෙහි භුජිස්සෙහි විඤ්ඤුප්පසත්ථෙහි අපරාමට්ඨෙහි සමාධිසංවත්තනිකෙහි. ඉමෙහි චතූහි සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති.

(Vị ấy) thành tựu các giới được bậc Thánh ái mộ, không bị bẻ gãy, không bị sứt mẻ, không tỳ vết, không ô nhiễm, có tác dụng giải thoát, được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến thiền định. Vị ấy thành tựu bốn chi phần Dự lưu này.

‘‘කතමො චස්ස අරියො ඤායො පඤ්ඤාය සුදිට්ඨො හොති සුප්පටිවිද්ධො? ඉධ, ගහපති, අරියසාවකො පටිච්චසමුප්පාදඤ්ඤෙව සාධුකං යොනිසො මනසි කරොති – ‘ඉති ඉමස්මිං සති ඉදං හොති, ඉමස්මිං අසති ඉදං න හොති; ඉමස්සුප්පාදා ඉදං උප්පජ්ජති, ඉමස්ස නිරොධා ඉදං නිරුජ්ඣති. යදිදං අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා; සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති. අවිජ්ජාය ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො; සඞ්ඛාරනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’’ති. අයමස්ස අරියො ඤායො පඤ්ඤාය සුදිට්ඨො හොති සුප්පටිවිද්ධො.

Và pháp Thánh nào được vị ấy khéo thấy, khéo thâm nhập bằng trí tuệ? Ở đây, này gia chủ, vị Thánh đệ tử khéo như lý tác ý về chính pháp Duyên khởi: ‘Do cái này có, cái kia có; do cái này không có, cái kia không có. Do cái này sanh, cái kia sanh; do cái này diệt, cái kia diệt. Tức là, do duyên vô minh, các hành sanh khởi; do duyên các hành, thức sanh khởi… v.v… Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của chính vô minh, các hành diệt; do các hành diệt, thức diệt… v.v… Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.’ Đây là pháp Thánh được vị ấy khéo thấy, khéo thâm nhập bằng trí tuệ.

‘‘යතො ඛො, ගහපති, අරියසාවකස්ස ඉමානි පඤ්ච භයානි වෙරානි වූපසන්තානි හොන්ති, ඉමෙහි චතූහි සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති, අයඤ්චස්ස අරියො ඤායො පඤ්ඤාය සුදිට්ඨො හොති සුප්පටිවිද්ධො, සො ආකඞ්ඛමානො අත්තනාව අත්තානං බ්‍යාකරෙය්‍ය – ‘ඛීණනිරයොම්හි ඛීණතිරච්ඡානයොනි ඛීණපෙත්තිවිසයො ඛීණාපායදුග්ගතිවිනිපාතො, සොතාපන්නොහමස්මි අවිනිපාතධම්මො නියතො සම්බොධිපරායනො’’’ති.

Này gia chủ, khi nào vị Thánh đệ tử có năm nỗi sợ hãi và hận thù này được lắng dịu, thành tựu bốn chi phần Dự lưu này, và pháp Thánh này được vị ấy khéo thấy, khéo thâm nhập bằng trí tuệ, vị ấy nếu muốn, có thể tự mình tuyên bố về mình rằng: ‘Ta đã đoạn tận địa ngục, đoạn tận bàng sanh, đoạn tận ngạ quỷ, đoạn tận cõi dữ, ác thú, đọa xứ. Ta là bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, chắc chắn, hướng đến Chánh giác.’

2. දුතියපඤ්චවෙරභයසුත්තං

2. Kinh Năm Nỗi Sợ Hãi và Hận Thù, Phẩm Thứ Hai

42. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘යතො ඛො, භික්ඛවෙ, අරියසාවකස්ස පඤ්ච භයානි වෙරානි වූපසන්තානි හොන්ති, චතූහි ච සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති, අරියො චස්ස ඤායො පඤ්ඤාය සුදිට්ඨො හොති [Pg.300] සුප්පටිවිද්ධො, සො ආකඞ්ඛමානො අත්තනාව අත්තානං බ්‍යාකරෙය්‍ය – ‘ඛීණනිරයොම්හි ඛීණතිරච්ඡානයොනි ඛීණපෙත්තිවිසයො ඛීණාපායදුග්ගතිවිනිපාතො, සොතාපන්නොහමස්මි අවිනිපාතධම්මො නියතො සම්බොධිපරායනො’’’ති.

42. (Trú ở) Sāvatthī… v.v… Này các Tỳ khưu, khi nào vị Thánh đệ tử có năm nỗi sợ hãi và hận thù được lắng dịu, và thành tựu bốn chi phần Dự lưu, và pháp Thánh được vị ấy khéo thấy, khéo thâm nhập bằng trí tuệ, vị ấy nếu muốn, có thể tự mình tuyên bố về mình rằng: ‘Ta đã đoạn tận địa ngục, đoạn tận bàng sanh, đoạn tận ngạ quỷ, đoạn tận cõi dữ, ác thú, đọa xứ. Ta là bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, chắc chắn, hướng đến Chánh giác.’

‘‘කතමානි පඤ්ච භයානි වෙරානි වූපසන්තානි හොන්ති? යං, භික්ඛවෙ, පාණාතිපාතී …පෙ… යං, භික්ඛවෙ, අදින්නාදායී…පෙ… යං, භික්ඛවෙ, කාමෙසුමිච්ඡාචාරී… යං, භික්ඛවෙ, මුසාවාදී… යං, භික්ඛවෙ, සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨායී…පෙ… ඉමානි පඤ්ච භයානි වෙරානි වූපසන්තානි හොන්ති.

Năm nỗi sợ hãi và hận thù nào được lắng dịu? Này các Tỳ khưu, người sát sanh… v.v… Này các Tỳ khưu, người lấy của không cho… v.v… Này các Tỳ khưu, người tà hạnh trong các dục… Này các Tỳ khưu, người nói dối… Này các Tỳ khưu, người dùng các chất say, rượu men, rượu nấu, là cơ sở của sự dể duôi… v.v… Đây là năm nỗi sợ hãi và hận thù được lắng dịu.

‘‘කතමෙහි චතූහි සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති? ඉධ, භික්ඛවෙ, අරියසාවකො බුද්ධෙ…පෙ… ධම්මෙ… සඞ්ඝෙ… අරියකන්තෙහි සීලෙහි සමන්නාගතො හොති. ඉමෙහි චතූහි සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති.

“Thành tựu bốn chi phần Dự lưu nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Thánh đệ tử thành tựu (niềm tin) đối với đức Phật... đối với Pháp... đối với chúng Tăng... thành tựu các giới được các bậc Thánh ái mộ. Vị ấy thành tựu bốn chi phần Dự lưu này.”

‘‘කතමො චස්ස අරියො ඤායො පඤ්ඤාය සුදිට්ඨො හොති සුප්පටිවිද්ධො? ඉධ, භික්ඛවෙ, අරියසාවකො පටිච්චසමුප්පාදඤ්ඤෙව සාධුකං යොනිසො මනසි කරොති…පෙ… අයමස්ස අරියො ඤායො පඤ්ඤාය සුදිට්ඨො හොති සුප්පටිවිද්ධො.

“Và pháp Thánh nào đã được vị ấy khéo thấy, khéo thâm nhập bằng trí tuệ? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Thánh đệ tử khéo như lý tác ý chính lý Duyên khởi... Đây là pháp Thánh đã được vị ấy khéo thấy, khéo thâm nhập bằng trí tuệ.”

‘‘යතො ඛො, භික්ඛවෙ, අරියසාවකස්ස ඉමානි පඤ්ච භයානි වෙරානි වූපසන්තානි හොන්ති, ඉමෙහි ච චතූහි සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති, අයඤ්චස්ස අරියො ඤායො පඤ්ඤාය සුදිට්ඨො හොති සුප්පටිවිද්ධො, සො ආකඞ්ඛමානො අත්තනාව අත්තානං බ්‍යාකරෙය්‍ය – ‘ඛීණනිරයොම්හි ඛීණතිරච්ඡානයොනි ඛීණපෙත්තිවිසයො ඛීණාපායදුග්ගතිවිනිපාතො, සොතාපන්නොහමස්මි අවිනිපාතධම්මො නියතො සම්බොධිපරායනො’’’ති. දුතියං.

“Này các Tỳ khưu, khi nào vị Thánh đệ tử có năm sự sợ hãi và hận thù này được lắng dịu, thành tựu bốn chi phần Dự lưu này, và pháp Thánh này đã được vị ấy khéo thấy, khéo thâm nhập bằng trí tuệ, nếu mong muốn, vị ấy có thể tự mình tuyên bố về chính mình rằng: ‘Ta đã đoạn tận địa ngục, đoạn tận bàng sanh, đoạn tận ngạ quỷ, đoạn tận cõi dữ, ác thú, đọa xứ. Ta là bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, chắc chắn, hướng đến sự giác ngộ.’” Kinh thứ hai.

3. දුක්ඛසුත්තං

3. Kinh Về Khổ

43. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘දුක්ඛස්ස, භික්ඛවෙ, සමුදයඤ්ච අත්ථඞ්ගමඤ්ච දෙසෙස්සාමි. තං සුණාථ, සාධුකං මනසි කරොථ; භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

43. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng về sự tập khởi và sự đoạn diệt của khổ. Hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý; Ta sẽ nói.” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” Các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, දුක්ඛස්ස සමුදයො? චක්ඛුඤ්ච පටිච්ච රූපෙ ච උප්පජ්ජති චක්ඛුවිඤ්ඤාණං. තිණ්ණං සඞ්ගති ඵස්සො. ඵස්සපච්චයා වෙදනා; වෙදනාපච්චයා තණ්හා. අයං ඛො, භික්ඛවෙ, දුක්ඛස්ස සමුදයො.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự tập khởi của khổ? Do duyên con mắt và các sắc, nhãn thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc. Do duyên xúc, có thọ; do duyên thọ, có ái. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự tập khởi của khổ.”

‘‘සොතඤ්ච [Pg.301] පටිච්ච සද්දෙ ච උප්පජ්ජති සොතවිඤ්ඤාණං…පෙ… ඝානඤ්ච පටිච්ච ගන්ධෙ ච…පෙ… ජිව්හඤ්ච පටිච්ච රසෙ ච…පෙ… කායඤ්ච පටිච්ච ඵොට්ඨබ්බෙ ච…පෙ… මනඤ්ච පටිච්ච ධම්මෙ ච උප්පජ්ජති මනොවිඤ්ඤාණං. තිණ්ණං සඞ්ගති ඵස්සො. ඵස්සපච්චයා වෙදනා; වෙදනාපච්චයා තණ්හා. අයං ඛො, භික්ඛවෙ, දුක්ඛස්ස සමුදයො.

“Do duyên tai và các tiếng, nhĩ thức sanh khởi... Do duyên mũi và các mùi... Do duyên lưỡi và các vị... Do duyên thân và các vật xúc chạm... Do duyên ý và các pháp, ý thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc. Do duyên xúc, có thọ; do duyên thọ, có ái. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự tập khởi của khổ.”

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, දුක්ඛස්ස අත්ථඞ්ගමො? චක්ඛුඤ්ච පටිච්ච රූපෙ ච උප්පජ්ජති චක්ඛුවිඤ්ඤාණං. තිණ්ණං සඞ්ගති ඵස්සො. ඵස්සපච්චයා වෙදනා; වෙදනාපච්චයා තණ්හා. තස්සායෙව තණ්හාය අසෙසවිරාගනිරොධා උපාදානනිරොධො; උපාදානනිරොධා භවනිරොධො; භවනිරොධා ජාතිනිරොධො; ජාතිනිරොධා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා නිරුජ්ඣන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොති. අයං ඛො, භික්ඛවෙ, දුක්ඛස්ස අත්ථඞ්ගමො.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự đoạn diệt của khổ? Do duyên con mắt và các sắc, nhãn thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc. Do duyên xúc, có thọ; do duyên thọ, có ái. Do sự đoạn diệt, ly tham không còn dư tàn của chính ái ấy, nên thủ diệt; do thủ diệt, nên hữu diệt; do hữu diệt, nên sanh diệt; do sanh diệt, nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự đoạn diệt của khổ.”

‘‘සොතඤ්ච පටිච්ච සද්දෙ ච උප්පජ්ජති සොතවිඤ්ඤාණං…පෙ… ඝානඤ්ච පටිච්ච ගන්ධෙ ච…පෙ… ජිව්හඤ්ච පටිච්ච රසෙ ච…පෙ… කායඤ්ච පටිච්ච ඵොට්ඨබ්බෙ ච…පෙ… මනඤ්ච පටිච්ච ධම්මෙ ච උප්පජ්ජති මනොවිඤ්ඤාණං. තිණ්ණං සඞ්ගති ඵස්සො. ඵස්සපච්චයා වෙදනා; වෙදනාපච්චයා තණ්හා. තස්සායෙව තණ්හාය අසෙසවිරාගනිරොධා උපාදානනිරොධො; උපාදානනිරොධා භවනිරොධො; භවනිරොධා ජාතිනිරොධො; ජාතිනිරොධා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා නිරුජ්ඣන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොති. අයං ඛො, භික්ඛවෙ, දුක්ඛස්ස අත්ථඞ්ගමො’’ති. තතියං.

“Do duyên tai và các tiếng, nhĩ thức sanh khởi... Do duyên mũi và các mùi... Do duyên lưỡi và các vị... Do duyên thân và các vật xúc chạm... Do duyên ý và các pháp, ý thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc. Do duyên xúc, có thọ; do duyên thọ, có ái. Do sự đoạn diệt, ly tham không còn dư tàn của chính ái ấy, nên thủ diệt; do thủ diệt, nên hữu diệt; do hữu diệt, nên sanh diệt; do sanh diệt, nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự đoạn diệt của khổ.” Kinh thứ ba.

4. ලොකසුත්තං

4. Kinh Về Thế Gian

44. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘ලොකස්ස, භික්ඛවෙ, සමුදයඤ්ච අත්ථඞ්ගමඤ්ච දෙසෙස්සාමි. තං සුණාථ, සාධුකං මනසි කරොථ; භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

44. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng về sự tập khởi và sự đoạn diệt của thế gian. Hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý; Ta sẽ nói.” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” Các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, ලොකස්ස සමුදයො? චක්ඛුඤ්ච පටිච්ච රූපෙ ච උප්පජ්ජති චක්ඛුවිඤ්ඤාණං. තිණ්ණං සඞ්ගති ඵස්සො. ඵස්සපච්චයා වෙදනා; වෙදනාපච්චයා තණ්හා; තණ්හාපච්චයා උපාදානං; උපාදානපච්චයා භවො; භවපච්චයා ජාති; ජාතිපච්චයා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා සම්භවන්ති. අයං ඛො, භික්ඛවෙ, ලොකස්ස සමුදයො.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự tập khởi của thế gian? Do duyên con mắt và các sắc, nhãn thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc. Do duyên xúc, có thọ; do duyên thọ, có ái; do duyên ái, có thủ; do duyên thủ, có hữu; do duyên hữu, có sanh; do duyên sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự tập khởi của thế gian.”

‘‘සොතඤ්ච [Pg.302] පටිච්ච සද්දෙ ච…පෙ… ඝානඤ්ච පටිච්ච ගන්ධෙ ච… ජිව්හඤ්ච පටිච්ච රසෙ ච… කායඤ්ච පටිච්ච ඵොට්ඨබ්බෙ ච… මනඤ්ච පටිච්ච ධම්මෙ ච උප්පජ්ජති මනොවිඤ්ඤාණං. තිණ්ණං සඞ්ගති ඵස්සො. ඵස්සපච්චයා වෙදනා…පෙ… ජාතිපච්චයා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා සම්භවන්ති. අයං ඛො, භික්ඛවෙ, ලොකස්ස සමුදයො.

“Do duyên tai và các tiếng... Do duyên mũi và các mùi... Do duyên lưỡi và các vị... Do duyên thân và các vật xúc chạm... Do duyên ý và các pháp, ý thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc. Do duyên xúc, có thọ... do duyên sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự tập khởi của thế gian.”

‘‘කතමො ච, භික්ඛවෙ, ලොකස්ස අත්ථඞ්ගමො? චක්ඛුඤ්ච පටිච්ච රූපෙ ච උප්පජ්ජති චක්ඛුවිඤ්ඤාණං. තිණ්ණං සඞ්ගති ඵස්සො. ඵස්සපච්චයා වෙදනා; වෙදනාපච්චයා තණ්හා. තස්සායෙව තණ්හාය අසෙසවිරාගනිරොධා උපාදානනිරොධො; උපාදානනිරොධා භවනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොති. අයං ඛො, භික්ඛවෙ, ලොකස්ස අත්ථඞ්ගමො.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự đoạn diệt của thế gian? Do duyên con mắt và các sắc, nhãn thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc. Do duyên xúc, có thọ; do duyên thọ, có ái. Do sự đoạn diệt, ly tham không còn dư tàn của chính ái ấy, nên thủ diệt; do thủ diệt, nên hữu diệt... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự đoạn diệt của thế gian.”

‘‘සොතඤ්ච පටිච්ච සද්දෙ ච…පෙ… ඝානඤ්ච පටිච්ච ගන්ධෙ ච… ජිව්හඤ්ච පටිච්ච රසෙ ච… කායඤ්ච පටිච්ච ඵොට්ඨබ්බෙ ච… මනඤ්ච පටිච්ච ධම්මෙ ච උප්පජ්ජති මනොවිඤ්ඤාණං. තිණ්ණං සඞ්ගති ඵස්සො. ඵස්සපච්චයා වෙදනා; වෙදනාපච්චයා තණ්හා. තස්සායෙව තණ්හාය අසෙසවිරාගනිරොධා උපාදානනිරොධො; උපාදානනිරොධා භවනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොති. අයං ඛො, භික්ඛවෙ, ලොකස්ස අත්ථඞ්ගමො’’ති. චතුත්ථං.

“Do duyên tai và âm thanh… (lược)… do duyên mũi và hương… do duyên lưỡi và vị… do duyên thân và xúc chạm… do duyên ý và các pháp, ý thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp là xúc. Do duyên xúc nên có thọ; do duyên thọ nên có ái. Do chính ái ấy được ly tham đoạn diệt không còn dư tàn nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt… (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này được đoạn diệt. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự đoạn diệt của thế gian.” (Kinh thứ tư).

5. ඤාතිකසුත්තං

5. Kinh Ñātika

45. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා ඤාතිකෙ විහරති ගිඤ්ජකාවසථෙ. අථ ඛො භගවා රහොගතො පටිසල්ලානො ඉමං ධම්මපරියායං අභාසි –

45. Như vầy tôi nghe. Một thời, Thế Tôn trú ở làng Ñātika, tại ngôi nhà gạch. Bấy giờ, Thế Tôn đi đến nơi vắng vẻ, độc cư, đã thuyết bài pháp này:

‘‘චක්ඛුඤ්ච පටිච්ච රූපෙ ච උප්පජ්ජති චක්ඛුවිඤ්ඤාණං. තිණ්ණං සඞ්ගති ඵස්සො. ඵස්සපච්චයා වෙදනා, වෙදනාපච්චයා තණ්හා; තණ්හාපච්චයා උපාදානං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති.

“Do duyên mắt và sắc, nhãn thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp là xúc. Do duyên xúc nên có thọ, do duyên thọ nên có ái; do duyên ái nên có thủ… (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này tập khởi.

‘‘සොතඤ්ච පටිච්ච සද්දෙ ච…පෙ… ඝානඤ්ච පටිච්ච ගන්ධෙ ච… ජිව්හඤ්ච පටිච්ච රසෙ ච… කායඤ්ච පටිච්ච ඵොට්ඨබ්බෙ ච… මනඤ්ච පටිච්ච ධම්මෙ ච උප්පජ්ජති මනොවිඤ්ඤාණං. තිණ්ණං සඞ්ගති ඵස්සො. ඵස්සපච්චයා වෙදනා; වෙදනාපච්චයා තණ්හා; තණ්හාපච්චයා උපාදානං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති.

“Do duyên tai và âm thanh… (lược)… do duyên mũi và hương… do duyên lưỡi và vị… do duyên thân và xúc chạm… do duyên ý và các pháp, ý thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp là xúc. Do duyên xúc nên có thọ; do duyên thọ nên có ái; do duyên ái nên có thủ… (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này tập khởi.

‘‘චක්ඛුඤ්ච [Pg.303] පටිච්ච රූපෙ ච උප්පජ්ජති චක්ඛුවිඤ්ඤාණං. තිණ්ණං සඞ්ගති ඵස්සො. ඵස්සපච්චයා වෙදනා; වෙදනාපච්චයා තණ්හා. තස්සායෙව තණ්හාය අසෙසවිරාගනිරොධා උපාදානනිරොධො; උපාදානනිරොධා භවනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොති.

“Do duyên mắt và sắc, nhãn thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp là xúc. Do duyên xúc nên có thọ; do duyên thọ nên có ái. Do chính ái ấy được ly tham đoạn diệt không còn dư tàn nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt… (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này được đoạn diệt.

‘‘සොතඤ්ච පටිච්ච සද්දෙ ච…පෙ… මනඤ්ච පටිච්ච ධම්මෙ ච උප්පජ්ජති මනොවිඤ්ඤාණං. තිණ්ණං සඞ්ගති ඵස්සො. ඵස්සපච්චයා වෙදනා; වෙදනාපච්චයා තණ්හා. තස්සායෙව තණ්හාය අසෙසවිරාගනිරොධා උපාදානනිරොධො; උපාදානනිරොධා භවනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’ති.

“Do duyên tai và âm thanh… (lược)… do duyên ý và các pháp, ý thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp là xúc. Do duyên xúc nên có thọ; do duyên thọ nên có ái. Do chính ái ấy được ly tham đoạn diệt không còn dư tàn nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt… (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này được đoạn diệt.”

තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛු භගවතො උපස්සුති ඨිතො හොති. අද්දසා ඛො භගවා තං භික්ඛුං උපස්සුති ඨිතං. දිස්වාන තං භික්ඛුං එතදවොච – ‘‘අස්සොසි නො ත්වං, භික්ඛු, ඉමං ධම්මපරියාය’’න්ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති. ‘‘උග්ගණ්හාහි ත්වං, භික්ඛු, ඉමං ධම්මපරියායං; පරියාපුණාහි ත්වං, භික්ඛු, ඉමං ධම්මපරියායං; ධාරෙහි ත්වං, භික්ඛු, ඉමං ධම්මපරියායං. අත්ථසංහිතො අයං, භික්ඛු, ධම්මපරියායො ආදිබ්‍රහ්මචරියකො’’ති. පඤ්චමං.

Vào lúc ấy, có một vị Tỳ khưu đang đứng ở nơi có thể nghe được Thế Tôn. Thế Tôn thấy vị Tỳ khưu ấy đang đứng ở nơi có thể nghe được. Sau khi thấy, Ngài nói với vị Tỳ khưu ấy: “Này Tỳ khưu, ông có nghe bài pháp này không?” “Bạch Thế Tôn, có ạ.” “Này Tỳ khưu, ông hãy học thuộc bài pháp này; này Tỳ khưu, ông hãy thông suốt bài pháp này; này Tỳ khưu, ông hãy ghi nhớ bài pháp này. Này Tỳ khưu, bài pháp này liên hệ đến lợi ích, là khởi đầu của phạm hạnh.” (Kinh thứ năm).

6. අඤ්ඤතරබ්‍රාහ්මණසුත්තං

6. Kinh Vị Bà-la-môn Nào Đó

46. සාවත්ථියං විහරති. අථ ඛො අඤ්ඤතරො බ්‍රාහ්මණො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො සො බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං එතදවොච –

46. (Thế Tôn) trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, có một vị Bà-la-môn nào đó đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, vị ấy cùng Thế Tôn nói lời chào hỏi. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu đáng ghi nhớ, vị ấy ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, vị Bà-la-môn ấy bạch với Thế Tôn lời này:

‘‘කිං නු ඛො, භො ගොතම, සො කරොති සො පටිසංවෙදයතී’’ති? ‘‘‘සො කරොති සො පටිසංවෙදයතී’ති ඛො, බ්‍රාහ්මණ, අයමෙකො අන්තො’’.

“Thưa Tôn giả Gotama, có phải chăng người làm cũng là người cảm thọ?” “Này Bà-la-môn, ‘người làm cũng là người cảm thọ’ là một cực đoan.”

‘‘කිං පන, භො ගොතම, අඤ්ඤො කරොති, අඤ්ඤො පටිසංවෙදයතී’’ති? ‘‘‘අඤ්ඤො කරොති, අඤ්ඤො පටිසංවෙදයතී’ති ඛො, බ්‍රාහ්මණ, අයං දුතියො අන්තො. එතෙ තෙ, බ්‍රාහ්මණ, උභො අන්තෙ අනුපගම්ම මජ්ඣෙන තථාගතො ධම්මං දෙසෙති – ‘අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා; සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති. අවිජ්ජාය [Pg.304] ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො; සඞ්ඛාරනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො …පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’’ති.

“Vậy thưa Tôn giả Gotama, có phải người làm là khác, người cảm thọ là khác?” “Này Bà-la-môn, ‘người làm là khác, người cảm thọ là khác’ là cực đoan thứ hai. Này Bà-la-môn, không đi đến hai cực đoan này, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: ‘Do duyên vô minh nên có các hành; do duyên các hành nên có thức… (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này tập khởi. Do vô minh được ly tham đoạn diệt không còn dư tàn nên các hành diệt; do các hành diệt nên thức diệt … (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này được đoạn diệt.’”

එවං වුත්තෙ, සො බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම, අභික්කන්තං, භො ගොතම,…පෙ… උපාසකං මං භවං ගොතමො ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගත’’න්ති. ඡට්ඨං.

Khi được nói như vậy, vị Bà-la-môn ấy bạch với Thế Tôn: “Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama!... (lược)... Kể từ hôm nay, xin Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là một nam cư sĩ đã quy y cho đến trọn đời.” (Kinh thứ sáu).

7. ජාණුස්සොණිසුත්තං

7. Kinh Jāṇussoṇi

47. සාවත්ථියං විහරති. අථ ඛො ජාණුස්සොණි බ්‍රාහ්මණො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං…පෙ… එකමන්තං නිසින්නො ඛො ජාණුස්සොණි බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං එතදවොච –

47. (Thế Tôn) trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, Bà-la-môn Jāṇussoṇi đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, vị ấy cùng Thế Tôn… (lược)… Ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Jāṇussoṇi bạch với Thế Tôn lời này:

‘‘කිං නු ඛො, භො, ගොතම, සබ්බමත්ථී’’ති? ‘‘‘සබ්බමත්ථී’ති ඛො, බ්‍රාහ්මණ, අයමෙකො අන්තො’’.

“Thưa Tôn giả Gotama, có phải chăng tất cả đều có?” “Này Bà-la-môn, ‘tất cả đều có’ là một cực đoan.”

‘‘කිං පන, භො ගොතම, සබ්බං නත්ථී’’ති? ‘‘‘සබ්බං නත්ථී’ති ඛො, බ්‍රාහ්මණ, අයං දුතියො අන්තො. එතෙ තෙ, බ්‍රාහ්මණ, උභො අන්තෙ අනුපගම්ම මජ්ඣෙන තථාගතො ධම්මං දෙසෙති – ‘අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා; සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති. අවිජ්ජාය ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො; සඞ්ඛාරනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’’ති.

“Vậy thưa Tôn giả Gotama, có phải chăng tất cả đều không có?” “Này Bà-la-môn, ‘tất cả đều không có’ là cực đoan thứ hai. Này Bà-la-môn, không đi đến hai cực đoan này, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: ‘Do duyên vô minh nên có các hành; do duyên các hành nên có thức… (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này tập khởi. Do vô minh được ly tham đoạn diệt không còn dư tàn nên các hành diệt; do các hành diệt nên thức diệt… (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này được đoạn diệt.’”

එවං වුත්තෙ, ජාණුස්සොණි බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අභික්කන්තං භො ගොතම…පෙ… පාණුපෙතං සරණං ගත’’න්ති. සත්තමං.

Khi được nói như vậy, Bà-la-môn Jāṇussoṇi bạch với Thế Tôn: “Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama!... (lược)... Kể từ hôm nay, xin Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là một nam cư sĩ đã quy y cho đến trọn đời.” (Kinh thứ bảy).

8. ලොකායතිකසුත්තං

8. Kinh Thế Tục Luận

48. සාවත්ථියං විහරති. අථ ඛො ලොකායතිකො බ්‍රාහ්මණො යෙන භගවා…පෙ… එකමන්තං නිසින්නො ඛො ලොකායතිකො බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං එතදවොච –

48. Tại Sāvatthī. Rồi vị Bà-la-môn theo phái Thuận Thế đi đến chỗ Thế Tôn... Sau khi ngồi xuống một bên, vị Bà-la-môn theo phái Thuận Thế ấy bạch với Thế Tôn rằng:

‘‘කිං නු ඛො, භො ගොතම, සබ්බමත්ථී’’ති? ‘‘‘සබ්බමත්ථී’ති ඛො, බ්‍රාහ්මණ, ජෙට්ඨමෙතං ලොකායතං’’.

“Thưa Tôn giả Gotama, có phải tất cả đều hiện hữu không?” “Này Bà-la-môn, ‘tất cả đều hiện hữu’ là quan điểm Thuận Thế đầu tiên.”

‘‘කිං [Pg.305] පන, භො ගොතම, සබ්බං නත්ථී’’ති? ‘‘‘සබ්බං නත්ථී’ති ඛො, බ්‍රාහ්මණ, දුතියමෙතං ලොකායතං’’.

“Vậy thì, thưa Tôn giả Gotama, có phải tất cả đều không hiện hữu không?” “Này Bà-la-môn, ‘tất cả đều không hiện hữu’ là quan điểm Thuận Thế thứ hai.”

‘‘කිං නු ඛො, භො ගොතම, සබ්බමෙකත්ත’’න්ති? ‘‘‘සබ්බමෙකත්ත’න්ති ඛො, බ්‍රාහ්මණ, තතියමෙතං ලොකායතං’’.

“Thưa Tôn giả Gotama, có phải tất cả là một không?” “Này Bà-la-môn, ‘tất cả là một’ là quan điểm Thuận Thế thứ ba.”

‘‘කිං පන, භො ගොතම, සබ්බං පුථුත්ත’’න්ති? ‘‘‘සබ්බං පුථුත්ත’න්ති ඛො, බ්‍රාහ්මණ, චතුත්ථමෙතං ලොකායතං’’.

“Vậy thì, thưa Tôn giả Gotama, có phải tất cả là khác biệt không?” “Này Bà-la-môn, ‘tất cả là khác biệt’ là quan điểm Thuận Thế thứ tư.”

‘‘එතෙ තෙ, බ්‍රාහ්මණ, උභො අන්තෙ අනුපගම්ම මජ්ඣෙන තථාගතො ධම්මං දෙසෙති – ‘අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා; සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති. අවිජ්ජාය ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො; සඞ්ඛාරනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’’ති.

“Này Bà-la-môn, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: ‘Do duyên vô minh, có các hành; do duyên các hành, có thức... Cứ như vậy, toàn bộ khối khổ này tập khởi. Nhưng do sự đoạn diệt và ly tham không còn tàn dư của chính vô minh ấy, các hành diệt; do các hành diệt, thức diệt... Cứ như vậy, toàn bộ khối khổ này đoạn diệt.’”

එවං වුත්තෙ, ලොකායතිකො බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම…පෙ… අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගත’’න්ති. අට්ඨමං.

Khi được nói như vậy, vị Bà-la-môn theo phái Thuận Thế bạch với Thế Tôn rằng: “Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama!... Kể từ hôm nay, mong Tôn giả Gotama ghi nhận con là người cận sự nam đã quy y trọn đời.” Kinh thứ tám.

9. අරියසාවකසුත්තං

9. Kinh Thánh Đệ Tử

49. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘න, භික්ඛවෙ, සුතවතො අරියසාවකස්ස එවං හොති – ‘කිං නු ඛො කිස්මිං සති කිං හොති, කිස්සුප්පාදා කිං උප්පජ්ජති? (කිස්මිං සති සඞ්ඛාරා හොන්ති, කිස්මිං සති විඤ්ඤාණං හොති,) කිස්මිං සති නාමරූපං හොති, කිස්මිං සති සළායතනං හොති, කිස්මිං සති ඵස්සො හොති, කිස්මිං සති වෙදනා හොති, කිස්මිං සති තණ්හා හොති, කිස්මිං සති උපාදානං හොති, කිස්මිං සති භවො හොති, කිස්මිං සති ජාති හොති, කිස්මිං සති ජරාමරණං හොතී’’’ති?

49. Tại Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, đối với vị Thánh đệ tử có nghe pháp, ý nghĩ như vầy không khởi lên: ‘Do có cái gì, cái gì có mặt? Do cái gì sanh khởi, cái gì sanh khởi? (Do có cái gì, các hành có mặt? Do có cái gì, thức có mặt?) Do có cái gì, danh-sắc có mặt? Do có cái gì, sáu xứ có mặt? Do có cái gì, xúc có mặt? Do có cái gì, thọ có mặt? Do có cái gì, ái có mặt? Do có cái gì, thủ có mặt? Do có cái gì, hữu có mặt? Do có cái gì, sanh có mặt? Do có cái gì, già-chết có mặt?’”

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, සුතවතො අරියසාවකස්ස අපරප්පච්චයා ඤාණමෙවෙත්ථ හොති – ‘ඉමස්මිං සති ඉදං හොති, ඉමස්සුප්පාදා ඉදං උප්පජ්ජති. (අවිජ්ජාය සති සඞ්ඛාරා හොන්ති; සඞ්ඛාරෙසු සති විඤ්ඤාණං හොති;) විඤ්ඤාණෙ සති නාමරූපං හොති; නාමරූපෙ සති සළායතනං හොති[Pg.306]; සළායතනෙ සති ඵස්සො හොති; ඵස්සෙ සති වෙදනා හොති; වෙදනාය සති තණ්හා හොති; තණ්හාය සති උපාදානං හොති; උපාදානෙ සති භවො හොති; භවෙ සති ජාති හොති; ජාතියා සති ජරාමරණං හොතී’ති. සො එවං පජානාති – ‘එවමයං ලොකො සමුදයතී’’’ති.

“Mà này các Tỳ khưu, đối với vị Thánh đệ tử có nghe pháp, không cần niềm tin nơi người khác, trí tuệ của vị ấy khởi lên ngay tại đây rằng: ‘Do cái này có, cái kia có; do cái này sanh, cái kia sanh. (Do vô minh có, các hành có; do các hành có, thức có;) do thức có, danh-sắc có; do danh-sắc có, sáu xứ có; do sáu xứ có, xúc có; do xúc có, thọ có; do thọ có, ái có; do ái có, thủ có; do thủ có, hữu có; do hữu có, sanh có; do sanh có, già-chết có.’ Vị ấy biết như vầy: ‘Thế gian này tập khởi như vậy.’”

‘‘න, භික්ඛවෙ, සුතවතො අරියසාවකස්ස එවං හොති – ‘කිං නු ඛො කිස්මිං අසති කිං න හොති, කිස්ස නිරොධා කිං නිරුජ්ඣති? (කිස්මිං අසති සඞ්ඛාරා න හොන්ති, කිස්මිං අසති විඤ්ඤාණං න හොති,) කිස්මිං අසති නාමරූපං න හොති, කිස්මිං අසති සළායතනං න හොති, කිස්මිං අසති ඵස්සො න හොති, කිස්මිං අසති වෙදනා න හොති, කිස්මිං අසති තණ්හා න හොති, කිස්මිං අසති උපාදානං න හොති, කිස්මිං අසති භවො න හොති, කිස්මිං අසති ජාති න හොති, කිස්මිං අසති ජරාමරණං න හොතී’’’ති?

“Này các Tỳ khưu, đối với vị Thánh đệ tử có nghe pháp, ý nghĩ như vầy không khởi lên: ‘Do không có cái gì, cái gì không có mặt? Do cái gì diệt, cái gì diệt? (Do không có cái gì, các hành không có mặt? Do không có cái gì, thức không có mặt?) Do không có cái gì, danh-sắc không có mặt? Do không có cái gì, sáu xứ không có mặt? Do không có cái gì, xúc không có mặt? Do không có cái gì, thọ không có mặt? Do không có cái gì, ái không có mặt? Do không có cái gì, thủ không có mặt? Do không có cái gì, hữu không có mặt? Do không có cái gì, sanh không có mặt? Do không có cái gì, già-chết không có mặt?’”

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, සුතවතො අරියසාවකස්ස අපරප්පච්චයා ඤාණමෙවෙත්ථ හොති – ‘ඉමස්මිං අසති ඉදං න හොති, ඉමස්ස නිරොධා ඉදං නිරුජ්ඣති. (අවිජ්ජාය අසති සඞ්ඛාරා න හොන්ති; සඞ්ඛාරෙසු අසති විඤ්ඤාණං න හොති;) විඤ්ඤාණෙ අසති නාමරූපං න හොති; නාමරූපෙ අසති සළායතනං න හොති…පෙ… භවො න හොති… ජාති න හොති… ජාතියා අසති ජරාමරණං න හොතී’ති. සො එවං පජානාති – ‘එවමයං ලොකො නිරුජ්ඣතී’’’ති.

“Mà này các Tỳ khưu, đối với vị Thánh đệ tử có nghe pháp, không cần niềm tin nơi người khác, trí tuệ của vị ấy khởi lên ngay tại đây rằng: ‘Do cái này không có, cái kia không có; do cái này diệt, cái kia diệt. (Do vô minh không có, các hành không có; do các hành không có, thức không có;) do thức không có, danh-sắc không có; do danh-sắc không có, sáu xứ không có... hữu không có... sanh không có... do sanh không có, già-chết không có.’ Vị ấy biết như vầy: ‘Thế gian này đoạn diệt như vậy.’”

‘‘යතො ඛො, භික්ඛවෙ, අරියසාවකො එවං ලොකස්ස සමුදයඤ්ච අත්ථඞ්ගමඤ්ච යථාභූතං පජානාති, අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අරියසාවකො දිට්ඨිසම්පන්නො ඉතිපි…පෙ… අමතද්වාරං ආහච්ච තිට්ඨති ඉතිපී’’ති. නවමං.

“Này các Tỳ khưu, khi nào vị Thánh đệ tử biết như thật về sự tập khởi và sự đoạn diệt của thế gian như vậy, này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử này được gọi là người có chánh kiến... là người đã đến và đứng tại cửa bất tử.” Kinh thứ chín.

10. දුතියඅරියසාවකසුත්තං

10. Kinh Thánh Đệ Tử Thứ Hai

50. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘න, භික්ඛවෙ, සුතවතො අරියසාවකස්ස එවං හොති – ‘කිං නු ඛො කිස්මිං සති කිං හොති, කිස්සුප්පාදා කිං උප්පජ්ජති? කිස්මිං සති සඞ්ඛාරා හොන්ති, කිස්මිං සති විඤ්ඤාණං හොති, කිස්මිං සති නාමරූපං හොති, කිස්මිං සති සළායතනං හොති, කිස්මිං සති [Pg.307] ඵස්සො හොති, කිස්මිං සති වෙදනා හොති, කිස්මිං සති තණ්හා හොති, කිස්මිං සති උපාදානං හොති, කිස්මිං සති භවො හොති, කිස්මිං සති ජාති හොති, කිස්මිං සති ජරාමරණං හොතී’’’ති?

50. Tại Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, đối với vị Thánh đệ tử có nghe pháp, ý nghĩ như vầy không khởi lên: ‘Do có cái gì, cái gì có mặt? Do cái gì sanh khởi, cái gì sanh khởi? Do có cái gì, các hành có mặt? Do có cái gì, thức có mặt? Do có cái gì, danh-sắc có mặt? Do có cái gì, sáu xứ có mặt? Do có cái gì, xúc có mặt? Do có cái gì, thọ có mặt? Do có cái gì, ái có mặt? Do có cái gì, thủ có mặt? Do có cái gì, hữu có mặt? Do có cái gì, sanh có mặt? Do có cái gì, già-chết có mặt?’”

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, සුතවතො අරියසාවකස්ස අපරප්පච්චයා ඤාණමෙවෙත්ථ හොති – ‘ඉමස්මිං සති ඉදං හොති, ඉමස්සුප්පාදා ඉදං උප්පජ්ජති. අවිජ්ජාය සති සඞ්ඛාරා හොන්ති; සඞ්ඛාරෙසු සති විඤ්ඤාණං හොති; විඤ්ඤාණෙ සති නාමරූපං හොති; නාමරූපෙ සති සළායතනං හොති; සළායතනෙ සති ඵස්සො හොති; ඵස්සෙ සති වෙදනා හොති; වෙදනාය සති තණ්හා හොති; තණ්හාය සති උපාදානං හොති; උපාදානෙ සති භවො හොති; භවෙ සති ජාති හොති; ජාතියා සති ජරාමරණං හොතී’ති. සො එවං පජානාති – ‘එවමයං ලොකො සමුදයතී’’’ති.

“Mà này các Tỳ khưu, đối với vị Thánh đệ tử có nghe pháp, không cần niềm tin nơi người khác, trí tuệ của vị ấy khởi lên ngay tại đây rằng: ‘Do cái này có, cái kia có; do cái này sanh, cái kia sanh. Do vô minh có, các hành có; do các hành có, thức có; do thức có, danh-sắc có; do danh-sắc có, sáu xứ có; do sáu xứ có, xúc có; do xúc có, thọ có; do thọ có, ái có; do ái có, thủ có; do thủ có, hữu có; do hữu có, sanh có; do sanh có, già-chết có.’ Vị ấy biết như vầy: ‘Thế gian này tập khởi như vậy.’”

‘‘න, භික්ඛවෙ, සුතවතො අරියසාවකස්ස එවං හොති – ‘කිං නු ඛො කිස්මිං අසති කිං න හොති, කිස්ස නිරොධා කිං නිරුජ්ඣති? කිස්මිං අසති සඞ්ඛාරා න හොන්ති, කිස්මිං අසති විඤ්ඤාණං න හොති, කිස්මිං අසති නාමරූපං න හොති, කිස්මිං අසති සළායතනං න හොති, කිස්මිං අසති ඵස්සො න හොති, කිස්මිං අසති වෙදනා න හොති, කිස්මිං අසති තණ්හා න හොති…පෙ… උපාදානං… භවො… ජාති… කිස්මිං අසති ජරාමරණං න හොතී’’’ති?

Này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử có học thức không có suy nghĩ như vầy: ‘Do cái gì không có mặt nên cái gì không có mặt? Do cái gì diệt nên cái gì bị diệt? Do cái gì không có mặt nên các hành không có mặt? Do cái gì không có mặt nên thức không có mặt? Do cái gì không có mặt nên danh sắc không có mặt? Do cái gì không có mặt nên sáu xứ không có mặt? Do cái gì không có mặt nên xúc không có mặt? Do cái gì không có mặt nên thọ không có mặt? Do cái gì không có mặt nên ái không có mặt? ... thủ ... hữu ... sanh ... Do cái gì không có mặt nên già chết không có mặt?’

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, සුතවතො අරියසාවකස්ස අපරප්පච්චයා ඤාණමෙවෙත්ථ හොති – ‘ඉමස්මිං අසති ඉදං න හොති, ඉමස්ස නිරොධා ඉදං නිරුජ්ඣති. අවිජ්ජාය අසති සඞ්ඛාරා න හොන්ති; සඞ්ඛාරෙසු අසති විඤ්ඤාණං න හොති; විඤ්ඤාණෙ අසති නාමරූපං න හොති; නාමරූපෙ අසති සළායතනං න හොති…පෙ… ජාතියා අසති ජරාමරණං න හොතී’ති. සො එවං පජානාති – ‘එවමයං ලොකො නිරුජ්ඣතී’’’ති.

Này các Tỳ khưu, nhưng vị Thánh đệ tử có học thức, không do duyên người khác, trí tuệ khởi lên ở đây rằng: ‘Do cái này không có mặt, cái này không có mặt; do cái này diệt, cái này bị diệt. Do vô minh không có mặt, các hành không có mặt; do các hành không có mặt, thức không có mặt; do thức không có mặt, danh sắc không có mặt; do danh sắc không có mặt, sáu xứ không có mặt... do sanh không có mặt, già chết không có mặt.’ Vị ấy biết rõ như vầy: ‘Thế giới này diệt như vậy.’

‘‘යතො ඛො, භික්ඛවෙ, අරියසාවකො එවං ලොකස්ස සමුදයඤ්ච අත්ථඞ්ගමඤ්ච යථාභූතං පජානාති, අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අරියසාවකො දිට්ඨිසම්පන්නො ඉතිපි, දස්සනසම්පන්නො ඉතිපි, ආගතො ඉමං සද්ධම්මං ඉතිපි, පස්සති ඉමං සද්ධම්මං ඉතිපි, සෙක්ඛෙන ඤාණෙන සමන්නාගතො ඉතිපි, සෙක්ඛාය [Pg.308] විජ්ජාය සමන්නාගතො ඉතිපි, ධම්මසොතං සමාපන්නො ඉතිපි, අරියො නිබ්බෙධිකපඤ්ඤො ඉතිපි, අමතද්වාරං ආහච්ච තිට්ඨති ඉතිපී’’ති. දසමං.

Này các Tỳ khưu, khi vị Thánh đệ tử biết rõ như thật về sự sanh khởi và sự đoạn diệt của thế giới như vậy, này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử này được gọi là người đầy đủ chánh kiến, cũng được gọi là người đầy đủ tri kiến, cũng được gọi là người đã đến với Chánh pháp này, cũng được gọi là người thấy Chánh pháp này, cũng được gọi là người đầy đủ trí tuệ của bậc hữu học, cũng được gọi là người đầy đủ minh của bậc hữu học, cũng được gọi là người đã nhập vào dòng pháp, cũng được gọi là bậc Thánh có trí tuệ thể nhập, cũng được gọi là người đứng chạm vào cửa bất tử. (Bài kinh thứ mười.)

ගහපතිවග්ගො පඤ්චමො.

Phẩm Gia Chủ, thứ năm.

තස්සුද්දානං –

Kệ tóm tắt của phẩm ấy:

ද්වෙ පඤ්චවෙරභයා වුත්තා, දුක්ඛං ලොකො ච ඤාතිකං;

අඤ්ඤතරං ජාණුස්සොණි ච, ලොකායතිකෙන අට්ඨමං;

ද්වෙ අරියසාවකා වුත්තා, වග්ගො තෙන පවුච්චතීති.

Hai kinh Năm Sự Oán Thù Sợ Hãi được nói, kinh Khổ, Thế Gian, và Thân Quyến; kinh Một Vị Nào Đó, và Jāṇussoṇi, với kinh Thế Tục là thứ tám; hai kinh Thánh Đệ Tử được nói, do đó được gọi là phẩm.

6. දුක්ඛවග්ගො

6. Phẩm Khổ

1. පරිවීමංසනසුත්තං

1. Kinh Thẩm Sát

51. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භදන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

51. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, trong khu vườn của Anāthapiṇḍika. Tại đó, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: “Này các Tỳ khưu.” “Bạch Thế Tôn,” các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói lời này:

‘‘කිත්තාවතා නු ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛූ පරිවීමංසමානො පරිවීමංසෙය්‍ය සබ්බසො සම්මා දුක්ඛක්ඛයායා’’ති? ‘‘භගවංමූලකා නො, භන්තෙ, ධම්මා භගවංනෙත්තිකා භගවංපටිසරණා. සාධු වත, භන්තෙ, භගවන්තංයෙව පටිභාතු එතස්ස භාසිතස්ස අත්ථො. භගවතො සුත්වා භික්ඛූ ධාරෙස්සන්තී’’ති. ‘‘තෙන හි, භික්ඛවෙ, සුණාථ, සාධුකං මනසි කරොථ, භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

“Này các Tỳ khưu, một Tỳ khưu khi thẩm sát, cần phải thẩm sát đến mức độ nào để đoạn tận hoàn toàn và chân chánh khổ đau?” “Bạch Thế Tôn, các pháp của chúng con có Thế Tôn là gốc rễ, có Thế Tôn là người dẫn dắt, có Thế Tôn là nơi nương tựa. Lành thay, bạch Thế Tôn, mong rằng ý nghĩa của lời nói này được tỏ rõ cho chính Thế Tôn. Sau khi nghe từ Thế Tôn, các Tỳ khưu sẽ ghi nhớ.” “Vậy thì, này các Tỳ khưu, hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý, Ta sẽ nói.” “Vâng, bạch Thế Tôn,” các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói lời này:

‘‘ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු පරිවීමංසමානො පරිවීමංසති – ‘යං ඛො ඉදං අනෙකවිධං නානප්පකාරකං දුක්ඛං ලොකෙ උප්පජ්ජති ජරාමරණං; ඉදං නු ඛො දුක්ඛං කිංනිදානං කිංසමුදයං කිංජාතිකං කිංපභවං? කිස්මිං සති ජරාමරණං හොති, කිස්මිං අසති ජරාමරණං න හොතී’ති? සො පරිවීමංසමානො එවං පජානාති – ‘යං ඛො ඉදං අනෙකවිධං නානප්පකාරකං දුක්ඛං ලොකෙ උප්පජ්ජති [Pg.309] ජරාමරණං, ඉදං ඛො දුක්ඛං ජාතිනිදානං ජාතිසමුදයං ජාතිජාතිකං ජාතිප්පභවං. ජාතියා සති ජරාමරණං හොති, ජාතියා අසති ජරාමරණං න හොතී’’’ති.

“Này các Tỳ khưu, ở đây, một Tỳ khưu khi thẩm sát, thẩm sát rằng: ‘Cái khổ nhiều loại, nhiều cách này sanh khởi trong thế gian, tức là già và chết; vậy cái khổ này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm nguồn gốc? Khi cái gì có mặt thì già và chết có mặt, khi cái gì không có mặt thì già và chết không có mặt?’ Vị ấy khi thẩm sát, biết rõ như vầy: ‘Cái khổ nhiều loại, nhiều cách này sanh khởi trong thế gian, tức là già và chết, cái khổ này có sanh làm nhân duyên, có sanh làm tập khởi, có sanh làm nguồn sanh, có sanh làm nguồn gốc. Khi sanh có mặt thì già và chết có mặt, khi sanh không có mặt thì già và chết không có mặt.’”

‘‘සො ජරාමරණඤ්ච පජානාති, ජරාමරණසමුදයඤ්ච පජානාති, ජරාමරණනිරොධඤ්ච පජානාති, යා ච ජරාමරණනිරොධසාරුප්පගාමිනී පටිපදා තඤ්ච පජානාති, තථා පටිපන්නො ච හොති අනුධම්මචාරී; අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සබ්බසො සම්මා දුක්ඛක්ඛයාය පටිපන්නො ජරාමරණනිරොධාය.

“Vị ấy biết rõ già và chết, biết rõ sự tập khởi của già và chết, biết rõ sự đoạn diệt của già và chết, và biết rõ con đường thực hành phù hợp đưa đến sự đoạn diệt của già và chết. Vị ấy là người thực hành như vậy, là người hành thuận theo pháp. Này các Tỳ khưu, Tỳ khưu này được gọi là người thực hành một cách hoàn toàn, chân chánh để đoạn tận khổ, để đoạn diệt già và chết.”

‘‘අථාපරං පරිවීමංසමානො පරිවීමංසති – ‘ජාති පනායං කිංනිදානා කිංසමුදයා කිංජාතිකා කිංපභවා, කිස්මිං සති ජාති හොති, කිස්මිං අසති ජාති න හොතී’ති? සො පරිවීමංසමානො එවං පජානාති – ‘ජාති භවනිදානා භවසමුදයා භවජාතිකා භවප්පභවා; භවෙ සති ජාති හොති, භවෙ අසති ජාති න හොතී’’’ති.

“Lại nữa, khi thẩm sát, vị ấy thẩm sát: ‘Vậy sanh này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm nguồn gốc? Khi cái gì có mặt thì sanh có mặt, khi cái gì không có mặt thì sanh không có mặt?’ Vị ấy khi thẩm sát, biết rõ như vầy: ‘Sanh có hữu làm nhân duyên, có hữu làm tập khởi, có hữu làm nguồn sanh, có hữu làm nguồn gốc; khi hữu có mặt thì sanh có mặt, khi hữu không có mặt thì sanh không có mặt.’”

‘‘සො ජාතිඤ්ච පජානාති, ජාතිසමුදයඤ්ච පජානාති, ජාතිනිරොධඤ්ච පජානාති, යා ච ජාතිනිරොධසාරුප්පගාමිනී පටිපදා තඤ්ච පජානාති, තථා පටිපන්නො ච හොති අනුධම්මචාරී; අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සබ්බසො සම්මා දුක්ඛක්ඛයාය පටිපන්නො ජාතිනිරොධාය.

“Vị ấy biết rõ sanh, biết rõ sự tập khởi của sanh, biết rõ sự đoạn diệt của sanh, và biết rõ con đường thực hành phù hợp đưa đến sự đoạn diệt của sanh. Vị ấy là người thực hành như vậy, là người hành thuận theo pháp. Này các Tỳ khưu, Tỳ khưu này được gọi là người thực hành một cách hoàn toàn, chân chánh để đoạn tận khổ, để đoạn diệt sanh.”

‘‘අථාපරං පරිවීමංසමානො පරිවීමංසති – ‘භවො පනායං කිංනිදානො…පෙ… උපාදානං පනිදං කිංනිදානං… තණ්හා පනායං කිංනිදානා… වෙදනා… ඵස්සො… සළායතනං පනිදං කිංනිදානං… නාමරූපං පනිදං… විඤ්ඤාණං පනිදං… සඞ්ඛාරා පනිමෙ කිංනිදානා කිංසමුදයා කිංජාතිකා කිංපභවා; කිස්මිං සති සඞ්ඛාරා හොන්ති, කිස්මිං අසති සඞ්ඛාරා න හොන්තී’ති? සො පරිවීමංසමානො එවං පජානාති – ‘සඞ්ඛාරා අවිජ්ජානිදානා අවිජ්ජාසමුදයා අවිජ්ජාජාතිකා අවිජ්ජාපභවා; අවිජ්ජාය සති සඞ්ඛාරා හොන්ති, අවිජ්ජාය අසති සඞ්ඛාරා න හොන්තී’’’ති.

“Lại nữa, khi thẩm sát, vị ấy thẩm sát: ‘Vậy hữu này có gì làm nhân duyên? ... Thủ này có gì làm nhân duyên? ... Ái này có gì làm nhân duyên? ... Thọ ... Xúc ... Sáu xứ này có gì làm nhân duyên? ... Danh sắc này ... Thức này ... Các hành này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm nguồn gốc? Khi cái gì có mặt thì các hành có mặt, khi cái gì không có mặt thì các hành không có mặt?’ Vị ấy khi thẩm sát, biết rõ như vầy: ‘Các hành có vô minh làm nhân duyên, có vô minh làm tập khởi, có vô minh làm nguồn sanh, có vô minh làm nguồn gốc; khi vô minh có mặt thì các hành có mặt, khi vô minh không có mặt thì các hành không có mặt.’”

‘‘සො සඞ්ඛාරෙ ච පජානාති, සඞ්ඛාරසමුදයඤ්ච පජානාති, සඞ්ඛාරනිරොධඤ්ච පජානාති, යා ච සඞ්ඛාරනිරොධසාරුප්පගාමිනී පටිපදා තඤ්ච පජානාති, තථා පටිපන්නො ච හොති අනුධම්මචාරී; අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සබ්බසො සම්මා දුක්ඛක්ඛයාය පටිපන්නො සඞ්ඛාරනිරොධාය.

Vị ấy biết rõ các hành, biết rõ sự tập khởi của các hành, biết rõ sự đoạn diệt của các hành, và biết rõ con đường thực hành đưa đến sự đoạn diệt của các hành. Vị ấy là người đã thực hành như vậy và là người thực hành tùy pháp. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu này được gọi là người đã thực hành một cách chân chánh về mọi phương diện để đoạn tận khổ, để đoạn diệt các hành.

‘‘අවිජ්ජාගතො [Pg.310] යං, භික්ඛවෙ, පුරිසපුග්ගලො පුඤ්ඤං චෙ සඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති, පුඤ්ඤූපගං හොති විඤ්ඤාණං. අපුඤ්ඤං චෙ සඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති, අපුඤ්ඤූපගං හොති විඤ්ඤාණං. ආනෙඤ්ජං චෙ සඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති ආනෙඤ්ජූපගං හොති විඤ්ඤාණං. යතො ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො අවිජ්ජා පහීනා හොති විජ්ජා උප්පන්නා, සො අවිජ්ජාවිරාගා විජ්ජුප්පාදා නෙව පුඤ්ඤාභිසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති න අපුඤ්ඤාභිසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති න ආනෙඤ්ජාභිසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛරොති. අනභිසඞ්ඛරොන්තො අනභිසඤ්චෙතයන්තො න කිඤ්චි ලොකෙ උපාදියති; අනුපාදියං න පරිතස්සති, අපරිතස්සං පච්චත්තඤ්ඤෙව පරිනිබ්බායති. ‘ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’ති පජානාති.

Này các Tỳ khưu, người bị vô minh chi phối, nếu tạo tác phước hành, thức sẽ đi đến cõi phước. Nếu tạo tác phi phước hành, thức sẽ đi đến cõi phi phước. Nếu tạo tác bất động hành, thức sẽ đi đến cõi bất động. Này các Tỳ khưu, khi nào vị Tỳ khưu đã đoạn tận vô minh, minh đã sanh khởi, vị ấy do ly tham vô minh, do minh sanh khởi, nên không tạo tác phước hành, không tạo tác phi phước hành, không tạo tác bất động hành. Do không tạo tác, không tác ý, vị ấy không chấp thủ bất cứ cái gì trong đời; do không chấp thủ, vị ấy không lo âu; do không lo âu, vị ấy tự mình nhập Vô dư Niết-bàn. Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’

‘‘සො සුඛං චෙ වෙදනං වෙදයති, සා අනිච්චාති පජානාති, අනජ්ඣොසිතාති පජානාති, අනභිනන්දිතාති පජානාති. දුක්ඛං චෙ වෙදනං වෙදයති, සා අනිච්චාති පජානාති, අනජ්ඣොසිතාති පජානාති, අනභිනන්දිතාති පජානාති. අදුක්ඛමසුඛං චෙ වෙදනං වෙදයති, සා අනිච්චාති පජානාති, අනජ්ඣොසිතාති පජානාති, අනභිනන්දිතාති පජානාති. සො සුඛං චෙ වෙදනං වෙදයති, විසංයුත්තො නං වෙදයති. දුක්ඛං චෙ වෙදනං වෙදයති, විසංයුත්තො නං වෙදයති. අදුක්ඛමසුඛං චෙ වෙදනං වෙදයති, විසංයුත්තො නං වෙදයති.

Vị ấy, nếu cảm thọ một lạc thọ, vị ấy biết rõ: ‘Nó là vô thường’, biết rõ: ‘Nó không bị tham ái chi phối’, biết rõ: ‘Nó không đáng hoan hỷ’. Nếu cảm thọ một khổ thọ, vị ấy biết rõ: ‘Nó là vô thường’, biết rõ: ‘Nó không bị tham ái chi phối’, biết rõ: ‘Nó không đáng hoan hỷ’. Nếu cảm thọ một thọ bất khổ bất lạc, vị ấy biết rõ: ‘Nó là vô thường’, biết rõ: ‘Nó không bị tham ái chi phối’, biết rõ: ‘Nó không đáng hoan hỷ’. Vị ấy, nếu cảm thọ một lạc thọ, vị ấy cảm thọ nó một cách không bị trói buộc. Nếu cảm thọ một khổ thọ, vị ấy cảm thọ nó một cách không bị trói buộc. Nếu cảm thọ một thọ bất khổ bất lạc, vị ấy cảm thọ nó một cách không bị trói buộc.

‘‘සො කායපරියන්තිකං වෙදනං වෙදයමානො කායපරියන්තිකං වෙදනං වෙදයාමීති පජානාති, ජීවිතපරියන්තිකං වෙදනං වෙදයමානො ජීවිතපරියන්තිකං වෙදනං වෙදයාමීති පජානාති. කායස්ස භෙදා උද්ධං ජීවිතපරියාදානා ඉධෙව සබ්බවෙදයිතානි අනභිනන්දිතානි සීතීභවිස්සන්ති, සරීරානි අවසිස්සන්තීති පජානාති.

Vị ấy, khi cảm thọ một cảm thọ có thân làm giới hạn, biết rõ: ‘Ta đang cảm thọ một cảm thọ có thân làm giới hạn’. Khi cảm thọ một cảm thọ có mạng làm giới hạn, biết rõ: ‘Ta đang cảm thọ một cảm thọ có mạng làm giới hạn’. Vị ấy biết rõ: ‘Sau khi thân hoại, mạng chung, ngay tại đây, tất cả những gì được cảm thọ, do không được hoan hỷ, sẽ trở nên nguội lạnh, chỉ còn lại thân xác.’

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, පුරිසො කුම්භකාරපාකා උණ්හං කුම්භං උද්ධරිත්වා සමෙ භූමිභාගෙ පටිසිස්සෙය්‍ය. තත්‍ර යායං උස්මා සා තත්ථෙව වූපසමෙය්‍ය, කපල්ලානි අවසිස්සෙය්‍යුං. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු කායපරියන්තිකං වෙදනං වෙදයමානො කායපරියන්තිකං වෙදනං වෙදයාමීති පජානාති, ජීවිතපරියන්තිකං වෙදනං වෙදයමානො ජීවිතපරියන්තිකං [Pg.311] වෙදනං වෙදයාමීති පජානාති. කායස්ස භෙදා උද්ධං ජීවිතපරියාදානා ඉධෙව සබ්බවෙදයිතානි අනභිනන්දිතානි සීතීභවිස්සන්ති, සරීරානි අවසිස්සන්තීති පජානාති.

Này các Tỳ khưu, ví như một người lấy ra một cái bình nóng từ lò của người thợ gốm rồi đặt xuống trên một vùng đất bằng phẳng. Ở đó, hơi nóng nào có, nó sẽ nguội đi ngay tại đó, chỉ còn lại các mảnh vỡ. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu khi cảm thọ một cảm thọ có thân làm giới hạn, biết rõ: ‘Ta đang cảm thọ một cảm thọ có thân làm giới hạn’. Khi cảm thọ một cảm thọ có mạng làm giới hạn, biết rõ: ‘Ta đang cảm thọ một cảm thọ có mạng làm giới hạn’. Vị ấy biết rõ: ‘Sau khi thân hoại, mạng chung, ngay tại đây, tất cả những gì được cảm thọ, do không được hoan hỷ, sẽ trở nên nguội lạnh, chỉ còn lại thân xác.’

‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ, අපි නු ඛො ඛීණාසවො භික්ඛු පුඤ්ඤාභිසඞ්ඛාරං වා අභිසඞ්ඛරෙය්‍ය අපුඤ්ඤාභිසඞ්ඛාරං වා අභිසඞ්ඛරෙය්‍ය ආනෙඤ්ජාභිසඞ්ඛාරං වා අභිසඞ්ඛරෙය්‍යා’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘සබ්බසො වා පන සඞ්ඛාරෙසු අසති, සඞ්ඛාරනිරොධා අපි නු ඛො විඤ්ඤාණං පඤ්ඤායෙථා’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘සබ්බසො වා පන විඤ්ඤාණෙ අසති, විඤ්ඤාණනිරොධා අපි නු ඛො නාමරූපං පඤ්ඤායෙථා’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘සබ්බසො වා පන නාමරූපෙ අසති, නාමරූපනිරොධා අපි නු ඛො සළායතනං පඤ්ඤායෙථා’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘සබ්බසො වා පන සළායතනෙ අසති, සළායතනනිරොධා අපි නු ඛො ඵස්සො පඤ්ඤායෙථා’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘සබ්බසො වා පන ඵස්සෙ අසති, ඵස්සනිරොධා අපි නු ඛො වෙදනා පඤ්ඤායෙථා’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘සබ්බසො වා පන වෙදනාය අසති, වෙදනානිරොධා අපි නු ඛො තණ්හා පඤ්ඤායෙථා’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘සබ්බසො වා පන තණ්හාය අසති, තණ්හානිරොධා අපි නු ඛො උපාදානං පඤ්ඤායෙථා’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘සබ්බසො වා පන උපාදානෙ අසති, උපාදානනිරොධා අපි නු ඛො භවො පඤ්ඤායෙථා’’ති. ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘සබ්බසො වා පන භවෙ අසති, භවනිරොධා අපි නු ඛො ජාති පඤ්ඤායෙථා’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘සබ්බසො වා පන ජාතියා අසති, ජාතිනිරොධා අපි නු ඛො ජරාමරණං පඤ්ඤායෙථා’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’.

Này các Tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào? Vị Tỳ khưu đã đoạn tận lậu hoặc có thể nào tạo tác phước hành, hay phi phước hành, hay bất động hành không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi các hành hoàn toàn không có, do sự diệt của các hành, thức có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi thức hoàn toàn không có, do sự diệt của thức, danh sắc có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi danh sắc hoàn toàn không có, do sự diệt của danh sắc, sáu xứ có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi sáu xứ hoàn toàn không có, do sự diệt của sáu xứ, xúc có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi xúc hoàn toàn không có, do sự diệt của xúc, thọ có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi thọ hoàn toàn không có, do sự diệt của thọ, ái có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi ái hoàn toàn không có, do sự diệt của ái, thủ có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi thủ hoàn toàn không có, do sự diệt của thủ, hữu có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi hữu hoàn toàn không có, do sự diệt của hữu, sanh có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi sanh hoàn toàn không có, do sự diệt của sanh, già-chết có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy."

‘‘සාධු සාධු, භික්ඛවෙ, එවමෙතං, භික්ඛවෙ, නෙතං අඤ්ඤථා. සද්දහථ මෙ තං, භික්ඛවෙ, අධිමුච්චථ, නික්කඞ්ඛා එත්ථ හොථ නිබ්බිචිකිච්ඡා. එසෙවන්තො දුක්ඛස්සා’’ති. පඨමං.

Lành thay, lành thay, này các Tỳ khưu! Này các Tỳ khưu, sự việc là như vậy, không thể khác được. Này các Tỳ khưu, hãy tin tưởng điều đó nơi Ta, hãy quyết chắc, hãy không hoài nghi, không do dự ở đây. Đây chính là sự chấm dứt của khổ đau." (Bài kinh thứ nhất).

2. උපාදානසුත්තං

2. Kinh Thủ

52. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘උපාදානියෙසු, භික්ඛවෙ, ධම්මෙසු අස්සාදානුපස්සිනො විහරතො තණ්හා පවඩ්ඪති. තණ්හාපච්චයා උපාදානං; උපාදානපච්චයා භවො; භවපච්චයා ජාති; ජාතිපච්චයා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා සම්භවන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති’’.

52. Trú tại Sāvatthī... "Này các Tỳ khưu, đối với người sống thường quán thấy vị ngọt trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái tăng trưởng. Do ái làm duyên, thủ sanh khởi; do thủ làm duyên, hữu sanh khởi; do hữu làm duyên, sanh sanh khởi; do sanh làm duyên, già-chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy, đó là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này."

‘‘සෙය්‍යථාපි[Pg.312], භික්ඛවෙ, දසන්නං වා කට්ඨවාහානං වීසාය වා කට්ඨවාහානං තිංසාය වා කට්ඨවාහානං චත්තාරීසාය වා කට්ඨවාහානං මහාඅග්ගික්ඛන්ධො ජලෙය්‍ය. තත්‍ර පුරිසො කාලෙන කාලං සුක්ඛානි චෙව තිණානි පක්ඛිපෙය්‍ය, සුක්ඛානි ච ගොමයානි පක්ඛිපෙය්‍ය, සුක්ඛානි ච කට්ඨානි පක්ඛිපෙය්‍ය. එවඤ්හි සො, භික්ඛවෙ, මහාඅග්ගික්ඛන්ධො තදාහාරො තදුපාදානො චිරං දීඝමද්ධානං ජලෙය්‍ය. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, උපාදානියෙසු ධම්මෙසු අස්සාදානුපස්සිනො විහරතො තණ්හා පවඩ්ඪති. තණ්හාපච්චයා උපාදානං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති.

“Này các Tỳ khưu, ví như một đống lửa lớn cháy lên từ mười xe củi, hoặc hai mươi xe củi, hoặc ba mươi xe củi, hoặc bốn mươi xe củi. Ở đó, có người thỉnh thoảng lại cho vào cỏ khô, lại cho vào phân bò khô, lại cho vào củi khô. Này các Tỳ khưu, như vậy đống lửa lớn ấy, với nhiên liệu ấy, với vật liệu ấy, sẽ cháy trong một thời gian dài. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái tăng trưởng. Do duyên ái nên có thủ... v.v... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.”

‘‘උපාදානියෙසු, භික්ඛවෙ, ධම්මෙසු ආදීනවානුපස්සිනො විහරතො තණ්හා නිරුජ්ඣති. තණ්හානිරොධා උපාදානනිරොධො; උපාදානනිරොධා භවනිරොධො; භවනිරොධා ජාතිනිරොධො; ජාතිනිරොධා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා නිරුජ්ඣන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොති.

“Này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được đoạn diệt. Do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sanh diệt; do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não được đoạn diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.”

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, දසන්නං වා කට්ඨවාහානං වීසාය වා තිංසාය වා චත්තාරීසාය වා කට්ඨවාහානං මහාඅග්ගික්ඛන්ධො ජලෙය්‍ය; තත්‍ර පුරිසො න කාලෙන කාලං සුක්ඛානි චෙව තිණානි පක්ඛිපෙය්‍ය, න සුක්ඛානි ච ගොමයානි පක්ඛිපෙය්‍ය, න සුක්ඛානි ච කට්ඨානි පක්ඛිපෙය්‍ය. එවඤ්හි සො, භික්ඛවෙ, මහාඅග්ගික්ඛන්ධො පුරිමස්ස ච උපාදානස්ස පරියාදානා අඤ්ඤස්ස ච අනුපහාරා අනාහාරො නිබ්බායෙය්‍ය. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, උපාදානියෙසු ධම්මෙසු ආදීනවානුපස්සිනො විහරතො තණ්හා නිරුජ්ඣති, තණ්හානිරොධා උපාදානනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’ති. දුතියං.

“Này các Tỳ khưu, ví như một đống lửa lớn cháy lên từ mười xe củi, hoặc hai mươi, hoặc ba mươi, hoặc bốn mươi xe củi; ở đó, có người thỉnh thoảng không cho vào cỏ khô, không cho vào phân bò khô, không cho vào củi khô. Này các Tỳ khưu, như vậy đống lửa lớn ấy, do nhiên liệu cũ đã hết và do không được cung cấp thêm nhiên liệu khác, không có vật thực, sẽ bị tắt ngấm. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được đoạn diệt, do ái diệt nên thủ diệt... v.v... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” (Kinh thứ hai).

3. සංයොජනසුත්තං

3. Kinh Về Các Kiết Sử

53. සාවත්ථියං විහරති …පෙ… ‘‘සංයොජනියෙසු, භික්ඛවෙ, ධම්මෙසු අස්සාදානුපස්සිනො විහරතො තණ්හා පවඩ්ඪති. තණ්හාපච්චයා උපාදානං; උපාදානපච්චයා භවො; භවපච්චයා ජාති; ජාතිපච්චයා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා සම්භවන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති’’.

53. Trú ở Sāvatthī... v.v... “Này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp có khả năng tạo ra kiết sử, ái tăng trưởng. Do duyên ái nên có thủ; do duyên thủ nên có hữu; do duyên hữu nên có sanh; do duyên sanh nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.”

‘‘සෙය්‍යථාපි[Pg.313], භික්ඛවෙ, තෙලඤ්ච පටිච්ච වට්ටිඤ්ච පටිච්ච තෙලප්පදීපො ඣායෙය්‍ය. තත්‍ර පුරිසො කාලෙන කාලං තෙලං ආසිඤ්චෙය්‍ය වට්ටිං උපසංහරෙය්‍ය. එවඤ්හි සො, භික්ඛවෙ, තෙලප්පදීපො තදාහාරො තදුපාදානො චිරං දීඝමද්ධානං ජලෙය්‍ය. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, සංයොජනියෙසු ධම්මෙසු අස්සාදානුපස්සිනො විහරතො තණ්හා පවඩ්ඪති. තණ්හාපච්චයා උපාදානං; උපාදානපච්චයා භවො; භවපච්චයා ජාති; ජාතිපච්චයා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා සම්භවන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති.

“Này các Tỳ khưu, ví như ngọn đèn dầu cháy được là nhờ vào dầu và tim đèn. Ở đó, có người thỉnh thoảng lại châm thêm dầu, lại sửa tim đèn. Này các Tỳ khưu, như vậy ngọn đèn dầu ấy, với nhiên liệu ấy, với vật liệu ấy, sẽ cháy trong một thời gian dài. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp có khả năng tạo ra kiết sử, ái tăng trưởng. Do duyên ái nên có thủ; do duyên thủ nên có hữu; do duyên hữu nên có sanh; do duyên sanh nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.”

‘‘සංයොජනියෙසු, භික්ඛවෙ, ධම්මෙසු ආදීනවානුපස්සිනො විහරතො තණ්හා නිරුජ්ඣති. තණ්හානිරොධා උපාදානනිරොධො; උපාදානනිරොධා භවනිරොධො; භවනිරොධා ජාතිනිරොධො; ජාතිනිරොධා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා නිරුජ්ඣන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොති.

“Này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp có khả năng tạo ra kiết sử, ái được đoạn diệt. Do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sanh diệt; do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não được đoạn diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.”

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, තෙලඤ්ච පටිච්ච වට්ටිඤ්ච පටිච්ච තෙලප්පදීපො ඣායෙය්‍ය. තත්‍ර පුරිසො න කාලෙන කාලං තෙලං ආසිඤ්චෙය්‍ය න වට්ටිං උපසංහරෙය්‍ය. එවඤ්හි සො, භික්ඛවෙ, තෙලප්පදීපො පුරිමස්ස ච උපාදානස්ස පරියාදානා අඤ්ඤස්ස ච අනුපහාරා අනාහාරො නිබ්බායෙය්‍ය. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, සංයොජනියෙසු ධම්මෙසු ආදීනවානුපස්සිනො විහරතො තණ්හා නිරුජ්ඣති. තණ්හානිරොධා උපාදානනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’ති. තතියං.

“Này các Tỳ khưu, ví như ngọn đèn dầu cháy được là nhờ vào dầu và tim đèn. Ở đó, có người thỉnh thoảng không châm thêm dầu, không sửa tim đèn. Này các Tỳ khưu, như vậy ngọn đèn dầu ấy, do nhiên liệu cũ đã hết và do không được cung cấp thêm nhiên liệu khác, không có vật thực, sẽ bị tắt ngấm. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp có khả năng tạo ra kiết sử, ái được đoạn diệt. Do ái diệt nên thủ diệt... v.v... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” (Kinh thứ ba).

4. දුතියසංයොජනසුත්තං

4. Kinh Về Các Kiết Sử Thứ Hai

54. සාවත්ථියං විහරති …පෙ… ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, තෙලඤ්ච පටිච්ච වට්ටිඤ්ච පටිච්ච තෙලප්පදීපො ඣායෙය්‍ය. තත්‍ර පුරිසො කාලෙන කාලං තෙලං ආසිඤ්චෙය්‍ය වට්ටිං උපසංහරෙය්‍ය. එවඤ්හි සො, භික්ඛවෙ, තෙලප්පදීපො තදාහාරො තදුපාදානො චිරං දීඝමද්ධානං ජලෙය්‍ය. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, සංයොජනියෙසු ධම්මෙසු අස්සාදානුපස්සිනො විහරතො තණ්හා පවඩ්ඪති. තණ්හාපච්චයා උපාදානං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති’’.

54. Trú ở Sāvatthī... v.v... “Này các Tỳ khưu, ví như ngọn đèn dầu cháy được là nhờ vào dầu và tim đèn. Ở đó, có người thỉnh thoảng lại châm thêm dầu, lại sửa tim đèn. Này các Tỳ khưu, như vậy ngọn đèn dầu ấy, với nhiên liệu ấy, với vật liệu ấy, sẽ cháy trong một thời gian dài. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp có khả năng tạo ra kiết sử, ái tăng trưởng. Do duyên ái nên có thủ... v.v... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.”

‘‘සෙය්‍යථාපි[Pg.314], භික්ඛවෙ, තෙලඤ්ච පටිච්ච වට්ටිඤ්ච පටිච්ච තෙලප්පදීපො ඣායෙය්‍ය. තත්‍ර පුරිසො න කාලෙන කාලං තෙලං ආසිඤ්චෙය්‍ය න වට්ටිං උපසංහරෙය්‍ය. එවඤ්හි සො, භික්ඛවෙ, තෙලප්පදීපො පුරිමස්ස ච උපාදානස්ස පරියාදානා අඤ්ඤස්ස ච අනුපහාරා අනාහාරො නිබ්බායෙය්‍ය. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, සංයොජනියෙසු ධම්මෙසු ආදීනවානුපස්සිනො විහරතො තණ්හා නිරුජ්ඣති. තණ්හානිරොධා උපාදානනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’ති. චතුත්ථං.

“Ví như, này các Tỳ khưu, ngọn đèn dầu cháy được là nhờ vào dầu và tim đèn. Ở đó, có người thỉnh thoảng không châm thêm dầu, không sửa tim đèn. Này các Tỳ khưu, như vậy ngọn đèn dầu ấy, do nhiên liệu cũ đã hết và do không được cung cấp thêm nhiên liệu khác, không có vật thực, sẽ bị tắt ngấm. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp có khả năng tạo ra kiết sử, ái được đoạn diệt. Do ái diệt nên thủ diệt... v.v... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” (Kinh thứ tư).

5. මහාරුක්ඛසුත්තං

5. Kinh Về Cây Lớn

55. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘උපාදානියෙසු, භික්ඛවෙ, ධම්මෙසු අස්සාදානුපස්සිනො විහරතො තණ්හා පවඩ්ඪති. තණ්හාපච්චයා උපාදානං; උපාදානපච්චයා භවො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති’’.

55. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy vị ngọt trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được tăng trưởng. Do ái làm duyên, thủ sanh khởi; do thủ làm duyên, hữu sanh khởi... ... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, මහාරුක්ඛො. තස්ස යානි චෙව මූලානි අධොගමානි, යානි ච තිරියඞ්ගමානි, සබ්බානි තානි උද්ධං ඔජං අභිහරන්ති. එවඤ්හි සො, භික්ඛවෙ, මහාරුක්ඛො තදාහාරො තදුපාදානො චිරං දීඝමද්ධානං තිට්ඨෙය්‍ය. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, උපාදානියෙසු ධම්මෙසු අස්සාදානුපස්සිනො විහරතො තණ්හා පවඩ්ඪති. තණ්හාපච්චයා උපාදානං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති.

Ví như, này các Tỷ kheo, có một cây đại thọ. Tất cả những rễ của nó, cả những rễ đi xuống và những rễ đi ngang, đều hút nhựa sống lên trên. Như vậy, này các Tỷ kheo, cây đại thọ ấy lấy đó làm vật thực, lấy đó làm chất dinh dưỡng, có thể tồn tại trong một thời gian dài. Cũng thế, này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy vị ngọt trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được tăng trưởng. Do ái làm duyên, thủ sanh khởi... ... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘උපාදානියෙසු, භික්ඛවෙ, ධම්මෙසු ආදීනවානුපස්සිනො විහරතො තණ්හා නිරුජ්ඣති. තණ්හානිරොධා උපාදානනිරොධො; උපාදානනිරොධා භවනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොති.

Này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy sự nguy hại trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được đoạn diệt. Do ái diệt, thủ diệt; do thủ diệt, hữu diệt... ... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, මහාරුක්ඛො. අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්‍ය කුද්දාලපිටකං ආදාය. සො තං රුක්ඛං මූලෙ ඡින්දෙය්‍ය, මූලං ඡින්දිත්වා පලිඛණෙය්‍ය, පලිඛණිත්වා මූලානි උද්ධරෙය්‍ය අන්තමසො උසීරනාළිමත්තානිපි. සො තං රුක්ඛං ඛණ්ඩාඛණ්ඩිකං ඡින්දෙය්‍ය, ඛණ්ඩාඛණ්ඩිකං ඡින්දිත්වා ඵාලෙය්‍ය, ඵාලෙත්වා සකලිකං සකලිකං කරෙය්‍ය, සකලිකං සකලිකං කරිත්වා වාතාතපෙ විසොසෙය්‍ය; වාතාතපෙ විසොසෙත්වා අග්ගිනා ඩහෙය්‍ය, අග්ගිනා ඩහෙත්වා මසිං කරෙය්‍ය, මසිං කරිත්වා මහාවාතෙ වා ඔඵුණෙය්‍ය නදියා වා සීඝසොතාය පවාහෙය්‍ය. එවඤ්හි සො, භික්ඛවෙ, මහාරුක්ඛො උච්ඡින්නමූලො [Pg.315] අස්ස තාලාවත්ථුකතො අනභාවංකතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, උපාදානියෙසු ධම්මෙසු ආදීනවානුපස්සිනො විහරතො තණ්හා නිරුජ්ඣති. තණ්හානිරොධා උපාදානනිරොධො; උපාදානනිරොධා භවනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’ති. පඤ්චමං.

Ví như, này các Tỷ kheo, có một cây đại thọ. Rồi một người mang cuốc và giỏ đến. Người ấy chặt cây ấy ở gốc, sau khi chặt ở gốc, người ấy đào xung quanh, sau khi đào xung quanh, người ấy nhổ rễ lên, cho đến cả những rễ con nhỏ bằng cọng cỏ hương bài. Người ấy chặt cây ấy ra từng khúc, sau khi chặt ra từng khúc, người ấy chẻ ra, sau khi chẻ ra, người ấy làm thành từng mảnh vụn, sau khi làm thành từng mảnh vụn, người ấy phơi khô trong gió và nắng; sau khi phơi khô trong gió và nắng, người ấy đốt bằng lửa, sau khi đốt bằng lửa, người ấy làm thành tro, sau khi làm thành tro, người ấy hoặc là tung vào cơn gió mạnh, hoặc là thả trôi theo dòng sông chảy xiết. Như vậy, này các Tỷ kheo, cây đại thọ ấy sẽ bị cắt tận gốc, làm cho như thân cây tala, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Cũng thế, này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy sự nguy hại trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được đoạn diệt. Do ái diệt, thủ diệt; do thủ diệt, hữu diệt... ... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.

6. දුතියමහාරුක්ඛසුත්තං

6. Kinh Cây Đại Thọ Thứ Hai

56. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, මහාරුක්ඛො. තස්ස යානි චෙව මූලානි අධොගමානි, යානි ච තිරියඞ්ගමානි, සබ්බානි තානි උද්ධං ඔජං අභිහරන්ති. එවඤ්හි සො, භික්ඛවෙ, මහාරුක්ඛො තදාහාරො තදුපාදානො චිරං දීඝමද්ධානං තිට්ඨෙය්‍ය. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, උපාදානියෙසු ධම්මෙසු අස්සාදානුපස්සිනො විහරතො තණ්හා පවඩ්ඪති. තණ්හාපච්චයා උපාදානං …පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති’’.

56. Tại Sāvatthī... Ví như, này các Tỷ kheo, có một cây đại thọ. Tất cả những rễ của nó, cả những rễ đi xuống và những rễ đi ngang, đều hút nhựa sống lên trên. Như vậy, này các Tỷ kheo, cây đại thọ ấy lấy đó làm vật thực, lấy đó làm chất dinh dưỡng, có thể tồn tại trong một thời gian dài. Cũng thế, này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy vị ngọt trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được tăng trưởng. Do ái làm duyên, thủ sanh khởi... ... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, මහාරුක්ඛො. අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්‍ය කුද්දාලපිටකං ආදාය. සො තං රුක්ඛං මූලෙ ඡින්දෙය්‍ය, මූලෙ ඡෙත්වා පලිඛණෙය්‍ය, පලිඛණිත්වා මූලානි උද්ධරෙය්‍ය…පෙ… නදියා වා සීඝසොතාය පවාහෙය්‍ය. එවඤ්හි සො, භික්ඛවෙ, මහාරුක්ඛො උච්ඡින්නමූලො අස්ස තාලාවත්ථුකතො අනභාවඞ්කතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, උපාදානියෙසු ධම්මෙසු ආදීනවානුපස්සිනො විහරතො තණ්හා නිරුජ්ඣති. තණ්හානිරොධා උපාදානනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’ති. ඡට්ඨං.

Ví như, này các Tỷ kheo, có một cây đại thọ. Rồi một người mang cuốc và giỏ đến. Người ấy chặt cây ấy ở gốc, sau khi chặt ở gốc, người ấy đào xung quanh, sau khi đào xung quanh, người ấy nhổ rễ lên... ... hoặc là thả trôi theo dòng sông chảy xiết. Như vậy, này các Tỷ kheo, cây đại thọ ấy sẽ bị cắt tận gốc, làm cho như thân cây tala, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Cũng thế, này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy sự nguy hại trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được đoạn diệt. Do ái diệt, thủ diệt... ... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.

7. තරුණරුක්ඛසුත්තං

7. Kinh Cây Non

57. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘සංයොජනියෙසු, භික්ඛවෙ, ධම්මෙසු අස්සාදානුපස්සිනො විහරතො තණ්හා පවඩ්ඪති. තණ්හාපච්චයා උපාදානං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති’’.

57. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy vị ngọt trong các pháp thuộc về kiết sử, ái được tăng trưởng. Do ái làm duyên, thủ sanh khởi... ... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, තරුණො රුක්ඛො. තස්ස පුරිසො කාලෙන කාලං මූලානි පලිමජ්ජෙය්‍ය කාලෙන කාලං පංසුං දදෙය්‍ය, කාලෙන කාලං [Pg.316] උදකං දදෙය්‍ය. එවඤ්හි සො, භික්ඛවෙ, තරුණො රුක්ඛො තදාහාරො තදුපාදානො වුද්ධිං විරූළ්හිං වෙපුල්ලං ආපජ්ජෙය්‍ය. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, සංයොජනියෙසු ධම්මෙසු අස්සාදානුපස්සිනො විහරතො තණ්හා පවඩ්ඪති. තණ්හාපච්චයා උපාදානං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති.

Ví như, này các Tỷ kheo, có một cây non. Một người thỉnh thoảng dọn dẹp rễ của nó, thỉnh thoảng bón đất, thỉnh thoảng tưới nước. Như vậy, này các Tỷ kheo, cây non ấy lấy đó làm vật thực, lấy đó làm chất dinh dưỡng, sẽ đạt đến sự tăng trưởng, phát triển, lớn mạnh. Cũng thế, này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy vị ngọt trong các pháp thuộc về kiết sử, ái được tăng trưởng. Do ái làm duyên, thủ sanh khởi... ... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘සංයොජනියෙසු, භික්ඛවෙ, ධම්මෙසු ආදීනවානුපස්සිනො විහරතො තණ්හා නිරුජ්ඣති. තණ්හානිරොධා උපාදානනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොති.

Này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy sự nguy hại trong các pháp thuộc về kiết sử, ái được đoạn diệt. Do ái diệt, thủ diệt... ... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, තරුණො රුක්ඛො. අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්‍ය කුද්දාලපිටකං ආදාය…පෙ… නදියා වා සීඝසොතාය පවාහෙය්‍ය. එවඤ්හි සො, භික්ඛවෙ, තරුණො රුක්ඛො උච්ඡින්නමූලො අස්ස තාලාවත්ථුකතො අනභාවඞ්කතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, සංයොජනියෙසු ධම්මෙසු ආදීනවානුපස්සිනො විහරතො තණ්හා නිරුජ්ඣති. තණ්හානිරොධා උපාදානනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’ති. සත්තමං.

Ví như, này các Tỷ kheo, có một cây non. Rồi một người mang cuốc và giỏ đến... ... hoặc là thả trôi theo dòng sông chảy xiết. Như vậy, này các Tỷ kheo, cây non ấy sẽ bị cắt tận gốc, làm cho như thân cây tala, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Cũng thế, này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy sự nguy hại trong các pháp thuộc về kiết sử, ái được đoạn diệt. Do ái diệt, thủ diệt... ... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.

8. නාමරූපසුත්තං

8. Kinh Danh Sắc

58. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘සංයොජනියෙසු, භික්ඛවෙ, ධම්මෙසු අස්සාදානුපස්සිනො විහරතො නාමරූපස්ස අවක්කන්ති හොති. නාමරූපපච්චයා සළායතනං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති’’.

58. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy vị ngọt trong các pháp thuộc về kiết sử, có sự đi vào của danh sắc. Do danh sắc làm duyên, sáu xứ sanh khởi... ... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, මහාරුක්ඛො. තස්ස යානි චෙව මූලානි අධොගමානි, යානි ච තිරියඞ්ගමානි, සබ්බානි තානි උද්ධං ඔජං අභිහරන්ති. එවඤ්හි සො, භික්ඛවෙ, මහාරුක්ඛො තදාහාරො තදුපාදානො චිරං දීඝමද්ධානං තිට්ඨෙය්‍ය. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, සංයොජනියෙසු ධම්මෙසු අස්සාදානුපස්සිනො විහරතො නාමරූපස්ස අවක්කන්ති හොති…පෙ….

“Này các Tỳ khưu, ví như một cây đại thọ. Những rễ nào của nó đi xuống dưới, và những rễ nào đi ngang, tất cả chúng đều hút chất dinh dưỡng lên trên. Này các Tỳ khưu, như vậy cây đại thọ ấy, với thức ăn đó, với sự chấp thủ đó, có thể tồn tại lâu dài. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp dẫn đến kiết sử, sự nhập vào của danh sắc xảy ra... cho đến...”

‘‘සංයොජනියෙසු, භික්ඛවෙ, ධම්මෙසු ආදීනවානුපස්සිනො විහරතො නාමරූපස්ස අවක්කන්ති න හොති. නාමරූපනිරොධා සළායතනනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොති.

“Này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp dẫn đến kiết sử, sự nhập vào của danh sắc không xảy ra. Do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt... cho đến... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.”

‘‘සෙය්‍යථාපි[Pg.317], භික්ඛවෙ, මහාරුක්ඛො. අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්‍ය කුද්දාලපිටකං ආදාය…පෙ… ආයතිං අනුප්පාදධම්මො. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, සංයොජනියෙසු ධම්මෙසු ආදීනවානුපස්සිනො විහරතො නාමරූපස්ස අවක්කන්ති න හොති. නාමරූපනිරොධා සළායතනනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’ති. අට්ඨමං.

“Này các Tỳ khưu, ví như một cây đại thọ. Rồi một người mang cuốc và giỏ đến... cho đến... trong tương lai không thể sanh khởi lại được. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp dẫn đến kiết sử, sự nhập vào của danh sắc không xảy ra. Do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt... cho đến... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” (Kinh) thứ tám.

9. විඤ්ඤාණසුත්තං

9. Kinh Thức

59. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘සංයොජනියෙසු, භික්ඛවෙ, ධම්මෙසු අස්සාදානුපස්සිනො විහරතො විඤ්ඤාණස්ස අවක්කන්ති හොති. විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූපං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති’’.

59. Trú ở Sāvatthī... cho đến... “Này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp dẫn đến kiết sử, sự nhập vào của thức xảy ra. Do thức làm duyên nên có danh sắc... cho đến... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.”

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, මහාරුක්ඛො. තස්ස යානි චෙව මූලානි …පෙ… එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, සංයොජනියෙසු ධම්මෙසු අස්සාදානුපස්සිනො විහරතො විඤ්ඤාණස්ස අවක්කන්ති හොති…පෙ….

“Này các Tỳ khưu, ví như một cây đại thọ. Những rễ nào của nó... cho đến... Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp dẫn đến kiết sử, sự nhập vào của thức xảy ra... cho đến...”

‘‘සංයොජනියෙසු, භික්ඛවෙ, ධම්මෙසු ආදීනවානුපස්සිනො විහරතො විඤ්ඤාණස්ස අවක්කන්ති න හොති. විඤ්ඤාණනිරොධා නාමරූපනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොති.

“Này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp dẫn đến kiết sử, sự nhập vào của thức không xảy ra. Do thức diệt nên danh sắc diệt... cho đến... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.”

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, මහාරුක්ඛො. අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්‍ය කුද්දාලපිටකං ආදාය…පෙ… ආයතිං අනුප්පාදධම්මො. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, සංයොජනියෙසු ධම්මෙසු ආදීනවානුපස්සිනො විහරතො විඤ්ඤාණස්ස අවක්කන්ති න හොති. විඤ්ඤාණස්ස නිරොධා නාමරූපනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’ති. නවමං.

“Này các Tỳ khưu, ví như một cây đại thọ. Rồi một người mang cuốc và giỏ đến... cho đến... trong tương lai không thể sanh khởi lại được. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp dẫn đến kiết sử, sự nhập vào của thức không xảy ra. Do thức diệt nên danh sắc diệt... cho đến... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” (Kinh) thứ chín.

10. නිදානසුත්තං

10. Kinh Nhân Duyên

60. එකං සමයං භගවා කුරූසු විහරති කම්මාසධම්මං නාම කුරූනං නිගමො. අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අච්ඡරියං, භන්තෙ, අබ්භුතං, භන්තෙ! යාව ගම්භීරො චායං, භන්තෙ, පටිච්චසමුප්පාදො ගම්භීරාවභාසො ච, අථ ච පන මෙ උත්තානකුත්තානකො විය ඛායතී’’ති.

60. Một thời, Thế Tôn trú ở xứ Kuru, tại một thị trấn của người Kuru tên là Kammāsadhamma. Bấy giờ, Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, thật hy hữu! Bạch Thế Tôn, thật vi diệu! Bạch Thế Tôn, pháp Duyên khởi này thật là sâu xa và có vẻ sâu xa, thế mà đối với con, nó lại hiện ra như là rất cạn cợt.”

‘‘මා [Pg.318] හෙවං, ආනන්ද, මා හෙවං, ආනන්ද ! ගම්භීරො චායං, ආනන්ද, පටිච්චසමුප්පාදො ගම්භීරාවභාසො ච. එතස්ස, ආනන්ද, ධම්මස්ස අනනුබොධා අප්පටිවෙධා එවමයං පජා තන්තාකුලකජාතා කුලගණ්ඨිකජාතා මුඤ්ජපබ්බජභූතා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං සංසාරං නාතිවත්තති.

“Này Ānanda, đừng nói vậy! Này Ānanda, đừng nói vậy! Này Ānanda, pháp Duyên khởi này sâu xa và có vẻ sâu xa. Này Ānanda, chính vì không giác ngộ, không thâm nhập pháp này mà chúng sanh này trở thành rối ren như cuộn chỉ, rối mù như tổ chim, giống như cỏ muñja và lau sậy, không thể vượt qua khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ, luân hồi.”

‘‘උපාදානියෙසු, ආනන්ද, ධම්මෙසු අස්සාදානුපස්සිනො විහරතො තණ්හා පවඩ්ඪති. තණ්හාපච්චයා උපාදානං; උපාදානපච්චයා භවො; භවපච්චයා ජාති; ජාතිපච්චයා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා සම්භවන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති.

“Này Ānanda, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái tăng trưởng. Do ái làm duyên nên có thủ; do thủ làm duyên nên có hữu; do hữu làm duyên nên có sanh; do sanh làm duyên nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.”

‘‘සෙය්‍යථාපි, ආනන්ද, මහාරුක්ඛො. තස්ස යානි චෙව මූලානි අධොගමානි, යානි ච තිරියඞ්ගමානි, සබ්බානි තානි උද්ධං ඔජං අභිහරන්ති. එවඤ්හි සො, ආනන්ද, මහාරුක්ඛො තදාහාරො තදුපාදානො චිරං දීඝමද්ධානං තිට්ඨෙය්‍ය. එවමෙව ඛො, ආනන්ද, උපාදානියෙසු ධම්මෙසු අස්සාදානුපස්සිනො විහරතො තණ්හා පවඩ්ඪති. තණ්හාපච්චයා උපාදානං; උපාදානපච්චයා භවො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති.

“Này Ānanda, ví như một cây đại thọ. Những rễ nào của nó đi xuống dưới, và những rễ nào đi ngang, tất cả chúng đều hút chất dinh dưỡng lên trên. Này Ānanda, như vậy cây đại thọ ấy, với thức ăn đó, với sự chấp thủ đó, có thể tồn tại lâu dài. Cũng vậy, này Ānanda, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái tăng trưởng. Do ái làm duyên nên có thủ; do thủ làm duyên nên có hữu... cho đến... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.”

‘‘උපාදානියෙසු, ආනන්ද, ධම්මෙසු ආදීනවානුපස්සිනො විහරතො තණ්හා නිරුජ්ඣති. තණ්හානිරොධා උපාදානනිරොධො; උපාදානනිරොධා භවනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොති.

“Này Ānanda, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái diệt. Do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt... cho đến... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.”

‘‘සෙය්‍යථාපි, ආනන්ද, මහාරුක්ඛො. අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්‍ය කුද්දාලපිටකං ආදාය. සො තං රුක්ඛං මූලෙ ඡින්දෙය්‍ය, මූලෙ ඡෙත්වා පලිඛණෙය්‍ය, පලිඛණිත්වා මූලානි උද්ධරෙය්‍ය අන්තමසො උසීරනාළිමත්තානිපි. සො තං රුක්ඛං ඛණ්ඩාඛණ්ඩිකං ඡින්දෙය්‍ය. ඛණ්ඩාඛණ්ඩිකං ඡින්දිත්වා ඵාලෙය්‍ය; ඵාලෙත්වා සකලිකං සකලිකං කරෙය්‍ය, සකලිකං සකලිකං කරිත්වා වාතාතපෙ විසොසෙය්‍ය, වාතාතපෙ විසොසෙත්වා අග්ගිනා ඩහෙය්‍ය, අග්ගිනා ඩහෙත්වා මසිං කරෙය්‍ය, මසිං කරිත්වා මහාවාතෙ වා ඔඵුණෙය්‍ය, නදියා වා සීඝසොතාය පවාහෙය්‍ය. එවඤ්හි සො, ආනන්ද, මහාරුක්ඛො උච්ඡින්නමූලො අස්ස තාලාවත්ථුකතො අනභාවඞ්කතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො[Pg.319]. එවමෙව ඛො, ආනන්ද, උපාදානියෙසු ධම්මෙසු ආදීනවානුපස්සිනො විහරතො තණ්හා නිරුජ්ඣති. තණ්හානිරොධා උපාදානනිරොධො; උපාදානනිරොධා භවනිරොධො; භවනිරොධා ජාතිනිරොධො; ජාතිනිරොධා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා නිරුජ්ඣන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’ති. දසමං.

“Này Ānanda, ví như có một cây đại thọ. Rồi một người đàn ông mang cuốc và giỏ đến. Người ấy đốn cây ấy tận gốc, sau khi đốn tận gốc, người ấy đào đất, sau khi đào đất, người ấy nhổ lên các rễ, cho đến cả những rễ nhỏ như rễ cây sậy. Người ấy chặt cây ấy ra thành từng khúc. Sau khi chặt ra thành từng khúc, người ấy chẻ ra; sau khi chẻ ra, người ấy làm thành từng mảnh vụn, sau khi làm thành từng mảnh vụn, người ấy phơi khô trong gió và nắng, sau khi phơi khô trong gió và nắng, người ấy dùng lửa đốt, sau khi dùng lửa đốt, người ấy làm thành tro, sau khi làm thành tro, người ấy hoặc là tung trong gió lớn, hoặc là thả trôi trong dòng sông chảy xiết. Như vậy, này Ānanda, cây đại thọ ấy sẽ bị nhổ tận gốc, trở thành như thân cây ta-la, đi đến chỗ không hiện hữu, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Cũng vậy, này Ānanda, đối với vị đang trú, thường xuyên quán xét sự nguy hại trong các pháp có thể bị chấp thủ, ái được đoạn diệt. Do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sanh diệt; do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não được đoạn diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” (Kinh) thứ mười.

දුක්ඛවග්ගො ඡට්ඨො.

Phẩm Khổ là thứ sáu.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

පරිවීමංසනුපාදානං, ද්වෙ ච සංයොජනානි ච;

මහාරුක්ඛෙන ද්වෙ වුත්තා, තරුණෙන ච සත්තමං;

නාමරූපඤ්ච විඤ්ඤාණං, නිදානෙන ච තෙ දසාති.

Parivīmaṃsana (Thẩm Tra), Upādāna (Thủ), và hai kinh Saṃyojana (Kiết Sử); hai kinh được nói với Mahārukkha (Đại Thọ), và kinh thứ bảy với Taruṇa (Cây Non); Nāmarūpa (Danh Sắc) và Viññāṇa (Thức), và với Nidāna (Nhân Duyên), đó là mười kinh.

7. මහාවග්ගො

7. Đại Phẩm

1. අස්සුතවාසුත්තං

1. Kinh Vô Văn

61. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ…පෙ… ‘‘අස්සුතවා, භික්ඛවෙ, පුථුජ්ජනො ඉමස්මිං චාතුමහාභූතිකස්මිං කායස්මිං නිබ්බින්දෙය්‍යපි විරජ්ජෙය්‍යපි විමුච්චෙය්‍යපි. තං කිස්ස හෙතු? දිස්සති, භික්ඛවෙ, ඉමස්ස චාතුමහාභූතිකස්ස කායස්ස ආචයොපි අපචයොපි ආදානම්පි නික්ඛෙපනම්පි. තස්මා තත්‍රාස්සුතවා පුථුජ්ජනො නිබ්බින්දෙය්‍යපි විරජ්ජෙය්‍යපි විමුච්චෙය්‍යපි’’.

61. Tôi nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika... “Này các Tỳ khưu, kẻ phàm phu vô văn có thể nhàm chán, có thể ly tham, có thể giải thoát đối với thân do bốn đại tạo thành này. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, sự tăng trưởng, sự suy giảm, sự hình thành, và sự hoại diệt của thân do bốn đại tạo thành này được thấy rõ. Do đó, ở nơi ấy, kẻ phàm phu vô văn có thể nhàm chán, có thể ly tham, có thể giải thoát.”

‘‘යඤ්ච ඛො එතං, භික්ඛවෙ, වුච්චති චිත්තං ඉතිපි, මනො ඉතිපි, විඤ්ඤාණං ඉතිපි, තත්‍රාස්සුතවා පුථුජ්ජනො නාලං නිබ්බින්දිතුං නාලං විරජ්ජිතුං නාලං විමුච්චිතුං. තං කිස්ස හෙතු? දීඝරත්තඤ්හෙතං, භික්ඛවෙ, අස්සුතවතො පුථුජ්ජනස්ස අජ්ඣොසිතං මමායිතං පරාමට්ඨං – ‘එතං මම, එසොහමස්මි, එසො මෙ අත්තා’ති. තස්මා තත්‍රාස්සුතවා පුථුජ්ජනො නාලං නිබ්බින්දිතුං නාලං විරජ්ජිතුං නාලං විමුච්චිතුං.

“Và này các Tỳ khưu, đối với cái được gọi là tâm, hay ý, hay thức này, kẻ phàm phu vô văn không thể nhàm chán, không thể ly tham, không thể giải thoát. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, trong một thời gian dài, điều này đã được kẻ phàm phu vô văn chấp giữ, yêu mến, và nắm chặt: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’. Do đó, ở nơi ấy, kẻ phàm phu vô văn không thể nhàm chán, không thể ly tham, không thể giải thoát.

‘‘වරං[Pg.320], භික්ඛවෙ, අස්සුතවා පුථුජ්ජනො ඉමං චාතුමහාභූතිකං කායං අත්තතො උපගච්ඡෙය්‍ය, න ත්වෙව චිත්තං. තං කිස්ස හෙතු? දිස්සතායං, භික්ඛවෙ, චාතුමහාභූතිකො කායො එකම්පි වස්සං තිට්ඨමානො ද්වෙපි වස්සානි තිට්ඨමානො තීණිපි වස්සානි තිට්ඨමානො චත්තාරිපි වස්සානි තිට්ඨමානො පඤ්චපි වස්සානි තිට්ඨමානො දසපි වස්සානි තිට්ඨමානො වීසතිපි වස්සානි තිට්ඨමානො තිංසම්පි වස්සානි තිට්ඨමානො චත්තාරීසම්පි වස්සානි තිට්ඨමානො පඤ්ඤාසම්පි වස්සානි තිට්ඨමානො වස්සසතම්පි තිට්ඨමානො, භිය්‍යොපි තිට්ඨමානො.

“Này các Tỳ khưu, thà rằng kẻ phàm phu vô văn xem thân do bốn đại tạo thành này là tự ngã, chứ không phải là tâm. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, thân do bốn đại tạo thành này được thấy tồn tại một năm, tồn tại hai năm, tồn tại ba năm, tồn tại bốn năm, tồn tại năm năm, tồn tại mười năm, tồn tại hai mươi năm, tồn tại ba mươi năm, tồn tại bốn mươi năm, tồn tại năm mươi năm, tồn tại một trăm năm, và tồn tại còn lâu hơn nữa.

‘‘යඤ්ච ඛො එතං, භික්ඛවෙ, වුච්චති චිත්තං ඉතිපි, මනො ඉතිපි, විඤ්ඤාණං ඉතිපි, තං රත්තියා ච දිවසස්ස ච අඤ්ඤදෙව උප්පජ්ජති අඤ්ඤං නිරුජ්ඣති. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, මක්කටො අරඤ්ඤෙ පවනෙ චරමානො සාඛං ගණ්හති, තං මුඤ්චිත්වා අඤ්ඤං ගණ්හති, තං මුඤ්චිත්වා අඤ්ඤං ගණ්හති; එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, යමිදං වුච්චති චිත්තං ඉතිපි, මනො ඉතිපි, විඤ්ඤාණං ඉතිපි, තං රත්තියා ච දිවසස්ස ච අඤ්ඤදෙව උප්පජ්ජති අඤ්ඤං නිරුජ්ඣති.

“Và này các Tỳ khưu, cái được gọi là tâm, hay ý, hay thức này, trong đêm cũng như ngày, cái này sanh khởi là khác, cái kia diệt đi là khác. Ví như, này các Tỳ khưu, một con khỉ đi trong rừng, trong lùm cây, nó nắm một cành cây, rồi thả cành ấy ra để nắm một cành khác, rồi thả cành ấy ra để nắm một cành khác; cũng vậy, này các Tỳ khưu, cái được gọi là tâm, hay ý, hay thức này, trong đêm cũng như ngày, cái này sanh khởi là khác, cái kia diệt đi là khác.

‘‘තත්‍ර, භික්ඛවෙ, සුතවා අරියසාවකො පටිච්චසමුප්පාදංයෙව සාධුකං යොනිසො මනසි කරොති – ‘ඉති ඉමස්මිං සති ඉදං හොති, ඉමස්සුප්පාදා ඉදං උප්පජ්ජති; ඉමස්මිං අසති ඉදං න හොති, ඉමස්ස නිරොධා ඉදං නිරුජ්ඣති – යදිදං අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා; සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණං…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති. අවිජ්ජාය ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො; සඞ්ඛාරනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’’ති.

“Ở nơi đây, này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử có nghe pháp khéo tác ý như lý về chính lý duyên khởi: ‘Do cái này có, cái kia có; do cái này sanh, cái kia sanh. Do cái này không có, cái kia không có; do cái này diệt, cái kia diệt. Tức là, do vô minh duyên, các hành sanh khởi; do hành duyên, thức sanh khởi... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Do sự đoạn diệt và ly tham không còn tàn dư của chính vô minh ấy, nên hành diệt; do hành diệt nên thức diệt... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.’”

‘‘එවං පස්සං, භික්ඛවෙ, සුතවා අරියසාවකො රූපස්මිම්පි නිබ්බින්දති, වෙදනායපි නිබ්බින්දති, සඤ්ඤායපි නිබ්බින්දති, සඞ්ඛාරෙසුපි නිබ්බින්දති, විඤ්ඤාණස්මිම්පි නිබ්බින්දති; නිබ්බින්දං විරජ්ජති, විරාගා විමුච්චති, විමුත්තස්මිං විමුත්තමිති ඤාණං හොති. ‘ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’ති පජානාතී’’ති. පඨමං.

“Này các Tỳ khưu, khi thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có nghe pháp nhàm chán cả đối với sắc, nhàm chán cả đối với thọ, nhàm chán cả đối với tưởng, nhàm chán cả đối với các hành, nhàm chán cả đối với thức. Do nhàm chán nên ly tham, do ly tham nên được giải thoát. Trong sự giải thoát, trí khởi lên: ‘Ta đã được giải thoát’. Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lại trạng thái này nữa.’” (Kinh) thứ nhất.

2. දුතියඅස්සුතවාසුත්තං

2. Kinh Vô Văn Thứ Hai

62. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘අස්සුතවා, භික්ඛවෙ, පුථුජ්ජනො ඉමස්මිං චාතුමහාභූතිකස්මිං කායස්මිං නිබ්බින්දෙය්‍යපි විරජ්ජෙය්‍යපි විමුච්චෙය්‍යපි. තං කිස්ස හෙතු? දිස්සති, භික්ඛවෙ, ඉමස්ස චාතුමහාභූතිකස්ස කායස්ස ආචයොපි [Pg.321] අපචයොපි ආදානම්පි නික්ඛෙපනම්පි. තස්මා තත්‍රාස්සුතවා පුථුජ්ජනො නිබ්බින්දෙය්‍යපි විරජ්ජෙය්‍යපි විමුච්චෙය්‍යපි. යඤ්ච ඛො එතං, භික්ඛවෙ, වුච්චති චිත්තං ඉතිපි, මනො ඉතිපි, විඤ්ඤාණං ඉතිපි, තත්‍රාස්සුතවා පුථුජ්ජනො නාලං නිබ්බින්දිතුං නාලං විරජ්ජිතුං නාලං විමුච්චිතුං. තං කිස්ස හෙතු? දීඝරත්තඤ්හෙතං, භික්ඛවෙ, අස්සුතවතො පුථුජ්ජනස්ස අජ්ඣොසිතං මමායිතං පරාමට්ඨං – ‘එතං මම, එසොහමස්මි, එසො මෙ අත්තා’ති. තස්මා තත්‍රාස්සුතවා පුථුජ්ජනො නාලං නිබ්බින්දිතුං නාලං විරජ්ජිතුං නාලං විමුච්චිතුං’’.

62. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ-kheo, kẻ phàm phu vô văn có thể nhàm chán, có thể ly tham, có thể giải thoát đối với thân tứ đại này. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, sự tăng trưởng, sự suy tàn, sự sanh khởi, sự hoại diệt của thân tứ đại này được thấy rõ. Do đó, ở nơi thân ấy, kẻ phàm phu vô văn có thể nhàm chán, có thể ly tham, có thể giải thoát. Và này các Tỷ-kheo, đối với cái được gọi là tâm, là ý, là thức, ở nơi ấy, kẻ phàm phu vô văn không thể nhàm chán, không thể ly tham, không thể giải thoát. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, trong một thời gian dài, điều ấy đã được kẻ phàm phu vô văn chấp thủ, ái luyến, nắm giữ sai lầm rằng: 'Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi'. Do đó, ở nơi ấy, kẻ phàm phu vô văn không thể nhàm chán, không thể ly tham, không thể giải thoát.

‘‘වරං, භික්ඛවෙ, අස්සුතවා පුථුජ්ජනො ඉමං චාතුමහාභූතිකං කායං අත්තතො උපගච්ඡෙය්‍ය, න ත්වෙව චිත්තං. තං කිස්ස හෙතු? දිස්සතායං, භික්ඛවෙ, චාතුමහාභූතිකො කායො එකම්පි වස්සං තිට්ඨමානො ද්වෙපි වස්සානි තිට්ඨමානො තීණිපි වස්සානි තිට්ඨමානො චත්තාරිපි වස්සානි තිට්ඨමානො පඤ්චපි වස්සානි තිට්ඨමානො දසපි වස්සානි තිට්ඨමානො වීසතිපි වස්සානි තිට්ඨමානො තිංසම්පි වස්සානි තිට්ඨමානො චත්තාරීසම්පි වස්සානි තිට්ඨමානො පඤ්ඤාසම්පි වස්සානි තිට්ඨමානො වස්සසතම්පි තිට්ඨමානො, භිය්‍යොපි තිට්ඨමානො. යඤ්ච ඛො එතං, භික්ඛවෙ, වුච්චති චිත්තං ඉතිපි, මනො ඉතිපි, විඤ්ඤාණං ඉතිපි, තං රත්තියා ච දිවසස්ස ච අඤ්ඤදෙව උප්පජ්ජති අඤ්ඤං නිරුජ්ඣති.

Này các Tỷ-kheo, thà rằng kẻ phàm phu vô văn chấp nhận thân tứ đại này là tự ngã, chứ không phải là tâm. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, thân tứ đại này được thấy tồn tại một năm, tồn tại hai năm, tồn tại ba năm, tồn tại bốn năm, tồn tại năm năm, tồn tại mười năm, tồn tại hai mươi năm, tồn tại ba mươi năm, tồn tại bốn mươi năm, tồn tại năm mươi năm, tồn tại một trăm năm, và tồn tại còn hơn thế nữa. Còn cái được gọi là tâm, là ý, là thức, này các Tỷ-kheo, thì cả đêm lẫn ngày, cái khác sanh lên, cái khác diệt đi.

‘‘තත්‍ර, භික්ඛවෙ, සුතවා අරියසාවකො පටිච්චසමුප්පාදංයෙව සාධුකං යොනිසො මනසි කරොති – ‘ඉති ඉමස්මිං සති ඉදං හොති, ඉමස්සුප්පාදා ඉදං උප්පජ්ජති; ඉමස්මිං අසති ඉදං න හොති, ඉමස්ස නිරොධා ඉදං නිරුජ්ඣතී’ති. සුඛවෙදනියං, භික්ඛවෙ, ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති සුඛවෙදනා. තස්සෙව සුඛවෙදනියස්ස ඵස්සස්ස නිරොධා යං තජ්ජං වෙදයිතං සුඛවෙදනියං ඵස්සං පටිච්ච උප්පන්නා සුඛවෙදනා සා නිරුජ්ඣති සා වූපසම්මති. දුක්ඛවෙදනියං, භික්ඛවෙ, ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති දුක්ඛවෙදනා. තස්සෙව දුක්ඛවෙදනියස්ස ඵස්සස්ස නිරොධා යං තජ්ජං වෙදයිතං දුක්ඛවෙදනියං ඵස්සං පටිච්ච උප්පන්නා දුක්ඛවෙදනා සා නිරුජ්ඣති සා වූපසම්මති. අදුක්ඛමසුඛවෙදනියං, භික්ඛවෙ, ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති අදුක්ඛමසුඛවෙදනා. තස්සෙව අදුක්ඛමසුඛවෙදනියස්ස ඵස්සස්ස නිරොධා යං තජ්ජං වෙදයිතං අදුක්ඛමසුඛවෙදනියං ඵස්සං පටිච්ච උප්පන්නා අදුක්ඛමසුඛවෙදනා සා නිරුජ්ඣති සා වූපසම්මති.

Này các Tỷ-kheo, ở đây, vị Thánh đệ tử có nghe pháp khéo tác ý như lý về chính pháp Duyên Khởi rằng: 'Như vầy, khi cái này có, cái kia có; do cái này sanh, cái kia sanh. Khi cái này không có, cái kia không có; do cái này diệt, cái kia diệt'. Này các Tỷ-kheo, duyên theo xúc có khả năng cảm thọ lạc, lạc thọ sanh khởi. Do sự diệt của chính xúc có khả năng cảm thọ lạc ấy, cảm thọ tương ứng, tức lạc thọ đã sanh khởi duyên theo xúc có khả năng cảm thọ lạc, nó diệt đi, nó lắng dịu. Này các Tỷ-kheo, duyên theo xúc có khả năng cảm thọ khổ, khổ thọ sanh khởi. Do sự diệt của chính xúc có khả năng cảm thọ khổ ấy, cảm thọ tương ứng, tức khổ thọ đã sanh khởi duyên theo xúc có khả năng cảm thọ khổ, nó diệt đi, nó lắng dịu. Này các Tỷ-kheo, duyên theo xúc có khả năng cảm thọ bất khổ bất lạc, thọ bất khổ bất lạc sanh khởi. Do sự diệt của chính xúc có khả năng cảm thọ bất khổ bất lạc ấy, cảm thọ tương ứng, tức thọ bất khổ bất lạc đã sanh khởi duyên theo xúc có khả năng cảm thọ bất khổ bất lạc, nó diệt đi, nó lắng dịu.

‘‘සෙය්‍යථාපි[Pg.322], භික්ඛවෙ, ද්වින්නං කට්ඨානං සඞ්ඝට්ටනසමොධානා උස්මා ජායති තෙජො අභිනිබ්බත්තති. තෙසංයෙව ද්වින්නං කට්ඨානං නානාකතවිනිබ්භොගා යා තජ්ජා උස්මා සා නිරුජ්ඣති සා වූපසම්මති; එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, සුඛවෙදනියං ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති සුඛවෙදනා. තස්සෙව සුඛවෙදනියස්ස ඵස්සස්ස නිරොධා යං තජ්ජං වෙදයිතං සුඛවෙදනියං ඵස්සං පටිච්ච උප්පන්නා සුඛවෙදනා සා නිරුජ්ඣති සා වූපසම්මති…පෙ… අදුක්ඛමසුඛවෙදනියං ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති අදුක්ඛමසුඛවෙදනා. තස්සෙව අදුක්ඛමසුඛවෙදනියස්ස ඵස්සස්ස නිරොධා යං තජ්ජං වෙදයිතං අදුක්ඛමසුඛවෙදනියං ඵස්සං පටිච්ච උප්පන්නා අදුක්ඛමසුඛවෙදනා සා නිරුජ්ඣති සා වූපසම්මති.

Này các Tỷ-kheo, ví như do sự cọ xát và kết hợp của hai thanh củi, hơi nóng sanh ra, lửa phát sanh. Do sự tách rời và phân chia của chính hai thanh củi ấy, hơi nóng tương ứng ấy diệt đi, lắng dịu; cũng vậy, này các Tỷ-kheo, duyên theo xúc có khả năng cảm thọ lạc, lạc thọ sanh khởi. Do sự diệt của chính xúc có khả năng cảm thọ lạc ấy, cảm thọ tương ứng, tức lạc thọ đã sanh khởi duyên theo xúc có khả năng cảm thọ lạc, nó diệt đi, nó lắng dịu... vân vân... duyên theo xúc có khả năng cảm thọ bất khổ bất lạc, thọ bất khổ bất lạc sanh khởi. Do sự diệt của chính xúc có khả năng cảm thọ bất khổ bất lạc ấy, cảm thọ tương ứng, tức thọ bất khổ bất lạc đã sanh khởi duyên theo xúc có khả năng cảm thọ bất khổ bất lạc, nó diệt đi, nó lắng dịu.

‘‘එවං පස්සං, භික්ඛවෙ, සුතවා අරියසාවකො ඵස්සෙපි නිබ්බින්දති, වෙදනායපි නිබ්බින්දති, සඤ්ඤායපි නිබ්බින්දති, සඞ්ඛාරෙසුපි නිබ්බින්දති, විඤ්ඤාණස්මිම්පි නිබ්බින්දති; නිබ්බින්දං විරජ්ජති, විරාගා විමුච්චති, විමුත්තස්මිං විමුත්තමිති ඤාණං හොති. ‘ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’ති පජානාතී’’ති. දුතියං.

Này các Tỷ-kheo, thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có nghe pháp nhàm chán cả xúc, nhàm chán cả thọ, nhàm chán cả tưởng, nhàm chán cả các hành, nhàm chán cả thức. Do nhàm chán nên ly tham, do ly tham nên giải thoát. Trong cái đã được giải thoát, trí khởi lên rằng: 'Ta đã được giải thoát'. Vị ấy tuệ tri: 'Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa'. Hết kinh thứ hai.

3. පුත්තමංසූපමසුත්තං

3. Kinh Ví Dụ Thịt Con

63. සාවත්ථියං …පෙ… ‘‘චත්තාරොමෙ, භික්ඛවෙ, ආහාරා භූතානං වා සත්තානං ඨිතියා සම්භවෙසීනං වා අනුග්ගහාය. කතමෙ චත්තාරො? කබළීකාරො ආහාරො ඔළාරිකො වා සුඛුමො වා, ඵස්සො දුතියො, මනොසඤ්චෙතනා තතියා, විඤ්ඤාණං චතුත්ථං. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, චත්තාරො ආහාරා භූතානං වා සත්තානං ඨිතියා සම්භවෙසීනං වා අනුග්ගහාය’’.

63. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ-kheo, có bốn loại vật thực này để cho các chúng sanh đã sanh được tồn tại, hoặc để hỗ trợ cho các chúng sanh đang tìm cầu sự sanh. Bốn loại nào? Đoàn thực, hoặc thô hoặc tế; xúc thực là thứ hai; tư niệm thực là thứ ba; thức thực là thứ tư. Này các Tỷ-kheo, đây chính là bốn loại vật thực để cho các chúng sanh đã sanh được tồn tại, hoặc để hỗ trợ cho các chúng sanh đang tìm cầu sự sanh.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, කබළීකාරො ආහාරො දට්ඨබ්බො? සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, ද්වෙ ජායම්පතිකා පරිත්තං සම්බලං ආදාය කන්තාරමග්ගං පටිපජ්ජෙය්‍යුං. තෙසමස්ස එකපුත්තකො පියො මනාපො. අථ ඛො තෙසං, භික්ඛවෙ, ද්වින්නං ජායම්පතිකානං කන්තාරගතානං යා පරිත්තා සම්බලමත්තා, සා පරික්ඛයං පරියාදානං ගච්ඡෙය්‍ය. සියා ච නෙසං කන්තාරාවසෙසො අනතිණ්ණො. අථ ඛො තෙසං, භික්ඛවෙ, ද්වින්නං ජායම්පතිකානං එවමස්ස – ‘අම්හාකං ඛො යා පරිත්තා සම්බලමත්තා සා පරික්ඛීණා පරියාදිණ්ණා. අත්ථි [Pg.323] චායං කන්තාරාවසෙසො අනිත්තිණ්ණො. යංනූන මයං ඉමං එකපුත්තකං පියං මනාපං වධිත්වා වල්ලූරඤ්ච සොණ්ඩිකඤ්ච කරිත්වා පුත්තමංසානි ඛාදන්තා එවං තං කන්තාරාවසෙසං නිත්ථරෙය්‍යාම, මා සබ්බෙව තයො විනස්සිම්හා’ති. අථ ඛො තෙ, භික්ඛවෙ, ද්වෙ ජායම්පතිකා තං එකපුත්තකං පියං මනාපං වධිත්වා වල්ලූරඤ්ච සොණ්ඩිකඤ්ච කරිත්වා පුත්තමංසානි ඛාදන්තා එවං තං කන්තාරාවසෙසං නිත්ථරෙය්‍යුං. තෙ පුත්තමංසානි චෙව ඛාදෙය්‍යුං, උරෙ ච පටිපිසෙය්‍යුං – ‘කහං, එකපුත්තක, කහං, එකපුත්තකා’ති.

“Này các Tỳ khưu, đoàn thực nên được thấy như thế nào? Này các Tỳ khưu, ví như hai vợ chồng mang theo một ít lương thực đi vào con đường hoang địa. Họ có một người con trai duy nhất, thân yêu, khả ái. Rồi này các Tỳ khưu, khi hai vợ chồng ấy đang đi trong hoang địa, số lương thực ít ỏi của họ đã đi đến chỗ cạn kiệt, tiêu tận. Và phần hoang địa còn lại vẫn chưa được vượt qua. Bấy giờ, này các Tỳ khưu, hai vợ chồng ấy suy nghĩ như sau: ‘Số lương thực ít ỏi của chúng ta đã cạn kiệt, tiêu tận. Và phần hoang địa này vẫn còn chưa được vượt qua. Hay là chúng ta hãy giết đứa con trai duy nhất, thân yêu, khả ái này, làm thành thịt khô và thịt miếng, rồi ăn thịt con mà vượt qua phần hoang địa còn lại này, mong rằng cả ba chúng ta đừng bị hủy diệt.’ Rồi này các Tỳ khưu, hai vợ chồng ấy đã giết đứa con trai duy nhất, thân yêu, khả ái của họ, làm thành thịt khô và thịt miếng, rồi ăn thịt con mà vượt qua phần hoang địa còn lại ấy. Họ vừa ăn thịt con, vừa đấm ngực than rằng: ‘Con trai duy nhất ơi, con ở đâu? Con trai duy nhất ơi, con ở đâu?’”

‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ, අපි නු තෙ දවාය වා ආහාරං ආහාරෙය්‍යුං, මදාය වා ආහාරං ආහාරෙය්‍යුං, මණ්ඩනාය වා ආහාරං ආහාරෙය්‍යුං, විභූසනාය වා ආහාරං ආහාරෙය්‍යු’’න්ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘නනු තෙ, භික්ඛවෙ, යාවදෙව කන්තාරස්ස නිත්ථරණත්ථාය ආහාරං ආහාරෙය්‍යු’’න්ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘එවමෙව ඛ්වාහං, භික්ඛවෙ, කබළීකාරො ආහාරො දට්ඨබ්බො’’ති වදාමි. කබළීකාරෙ, භික්ඛවෙ, ආහාරෙ පරිඤ්ඤාතෙ පඤ්චකාමගුණිකො රාගො පරිඤ්ඤාතො හොති. පඤ්චකාමගුණිකෙ රාගෙ පරිඤ්ඤාතෙ නත්ථි තං සංයොජනං යෙන සංයොජනෙන සංයුත්තො අරියසාවකො පුන ඉමං ලොකං ආගච්ඡෙය්‍ය.

“Các ông nghĩ thế nào, này các Tỳ khưu, có phải họ ăn món ăn ấy để vui đùa, hay để say sưa, hay để trang điểm, hay để trang sức chăng?” “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.” “Này các Tỳ khưu, có phải họ ăn món ăn ấy chỉ với mục đích vượt qua hoang địa chăng?” “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” “Này các Tỳ khưu, cũng vậy, Ta nói rằng: ‘Đoàn thực nên được thấy như vậy.’ Này các Tỳ khưu, khi đoàn thực được liễu tri thì tham ái trong năm dục trưởng dưỡng được liễu tri. Khi tham ái trong năm dục trưởng dưỡng được liễu tri, thì không còn kiết sử nào mà do bị kiết sử ấy trói buộc, vị Thánh đệ tử còn trở lại thế gian này nữa.”

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, ඵස්සාහාරො දට්ඨබ්බො? සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, ගාවී නිච්චම්මා කුට්ටං චෙ නිස්සාය තිට්ඨෙය්‍ය. යෙ කුට්ටනිස්සිතා පාණා තෙ නං ඛාදෙය්‍යුං. රුක්ඛං චෙ නිස්සාය තිට්ඨෙය්‍ය, යෙ රුක්ඛනිස්සිතා පාණා තෙ නං ඛාදෙය්‍යුං. උදකං චෙ නිස්සාය තිට්ඨෙය්‍ය, යෙ උදකනිස්සිතා පාණා තෙ නං ඛාදෙය්‍යුං. ආකාසං චෙ නිස්සාය තිට්ඨෙය්‍ය, යෙ ආකාසනිස්සිතා පාණා තෙ නං ඛාදෙය්‍යුං. යං යදෙව හි සා, භික්ඛවෙ, ගාවී නිච්චම්මා නිස්සාය තිට්ඨෙය්‍ය, යෙ තන්නිස්සිතා පාණා තෙ නං ඛාදෙය්‍යුං. එවමෙව ඛ්වාහං, භික්ඛවෙ, ‘‘ඵස්සාහාරො දට්ඨබ්බො’’ති වදාමි. ඵස්සෙ, භික්ඛවෙ, ආහාරෙ පරිඤ්ඤාතෙ තිස්සො වෙදනා පරිඤ්ඤාතා හොන්ති. තීසු වෙදනාසු පරිඤ්ඤාතාසු අරියසාවකස්ස නත්ථි කිඤ්චි උත්තරිකරණීයන්ති වදාමි.

“Này các Tỳ khưu, xúc thực nên được thấy như thế nào? Này các Tỳ khưu, ví như một con bò bị lột da. Nếu nó đứng tựa vào vách tường, những sinh vật sống nương vào vách tường sẽ cắn rỉa nó. Nếu nó đứng tựa vào một gốc cây, những sinh vật sống nương vào gốc cây sẽ cắn rỉa nó. Nếu nó đứng trong nước, những sinh vật sống nương vào nước sẽ cắn rỉa nó. Nếu nó đứng giữa hư không, những sinh vật sống nương vào hư không sẽ cắn rỉa nó. Này các Tỳ khưu, bất cứ nơi nào con bò bị lột da ấy đứng tựa vào, những sinh vật sống nương vào nơi đó sẽ cắn rỉa nó. Này các Tỳ khưu, cũng vậy, Ta nói rằng: ‘Xúc thực nên được thấy như vậy.’ Này các Tỳ khưu, khi xúc thực được liễu tri thì ba cảm thọ được liễu tri. Khi ba cảm thọ được liễu tri, Ta nói rằng vị Thánh đệ tử không còn gì phải làm thêm nữa.”

‘‘කථඤ්ච[Pg.324], භික්ඛවෙ, මනොසඤ්චෙතනාහාරො දට්ඨබ්බො? සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, අඞ්ගාරකාසු සාධිකපොරිසා පුණ්ණා අඞ්ගාරානං වීතච්චිකානං වීතධූමානං. අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්‍ය ජීවිතුකාමො අමරිතුකාමො සුඛකාමො දුක්ඛප්පටිකූලො. තමෙනං ද්වෙ බලවන්තො පුරිසා නානාබාහාසු ගහෙත්වා තං අඞ්ගාරකාසුං උපකඩ්ඪෙය්‍යුං. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, තස්ස පුරිසස්ස ආරකාවස්ස චෙතනා ආරකා පත්ථනා ආරකා පණිධි. තං කිස්ස හෙතු? එවඤ්හි, භික්ඛවෙ, තස්ස පුරිසස්ස හොති – ‘ඉමං චාහං අඞ්ගාරකාසුං පපතිස්සාමි, තතොනිදානං මරණං වා නිගච්ඡාමි මරණමත්තං වා දුක්ඛ’න්ති. එවමෙව ඛ්වාහං, භික්ඛවෙ, ‘මනොසඤ්චෙතනාහාරො දට්ඨබ්බො’ති වදාමි. මනොසඤ්චෙතනාය, භික්ඛවෙ, ආහාරෙ පරිඤ්ඤාතෙ තිස්සො තණ්හා පරිඤ්ඤාතා හොන්ති. තීසු තණ්හාසු පරිඤ්ඤාතාසු අරියසාවකස්ස නත්ථි කිඤ්චි උත්තරිකරණීයන්ති වදාමි.

“Này các Tỳ khưu, tư niệm thực nên được thấy như thế nào? Này các Tỳ khưu, ví như có một hố than hừng, sâu hơn một tầm người, đầy những than không có ngọn lửa, không có khói. Bấy giờ có một người đi đến, muốn sống, không muốn chết, muốn được an lạc, ghét bỏ đau khổ. Rồi có hai người đàn ông khỏe mạnh, nắm lấy hai cánh tay của người ấy, kéo đến hố than hừng. Này các Tỳ khưu, bấy giờ, người ấy sẽ có tư niệm muốn được ở xa, mong muốn được ở xa, ước nguyện được ở xa. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì người ấy nghĩ rằng: ‘Nếu ta rơi vào hố than hừng này, do nhân duyên ấy, ta sẽ đi đến cái chết hoặc đau khổ gần như chết.’ Này các Tỳ khưu, cũng vậy, Ta nói rằng: ‘Tư niệm thực nên được thấy như vậy.’ Này các Tỳ khưu, khi tư niệm thực được liễu tri thì ba loại ái được liễu tri. Khi ba loại ái được liễu tri, Ta nói rằng vị Thánh đệ tử không còn gì phải làm thêm nữa.”

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, විඤ්ඤාණාහාරො දට්ඨබ්බො? සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, චොරං ආගුචාරිං ගහෙත්වා රඤ්ඤො දස්සෙය්‍යුං – ‘අයං තෙ, දෙව, චොරො ආගුචාරී, ඉමස්ස යං ඉච්ඡසි තං දණ්ඩං පණෙහී’ති. තමෙනං රාජා එවං වදෙය්‍ය – ‘ගච්ඡථ, භො, ඉමං පුරිසං පුබ්බණ්හසමයං සත්තිසතෙන හනථා’ති. තමෙනං පුබ්බණ්හසමයං සත්තිසතෙන හනෙය්‍යුං. අථ රාජා මජ්ඣන්හිකසමයං එවං වදෙය්‍ය – ‘අම්භො, කථං සො පුරිසො’ති? ‘තථෙව, දෙව, ජීවතී’ති. තමෙනං රාජා එවං වදෙය්‍ය – ‘ගච්ඡථ, භො, තං පුරිසං මජ්ඣන්හිකසමයං සත්තිසතෙන හනථා’ති. තමෙනං මජ්ඣන්හිකසමයං සත්තිසතෙන හනෙය්‍යුං. අථ රාජා සායන්හසමයං එවං වදෙය්‍ය – ‘අම්භො, කථං සො පුරිසො’ති? ‘තථෙව, දෙව, ජීවතී’ති. තමෙනං රාජා එවං වදෙය්‍ය – ‘ගච්ඡථ, භො, තං පුරිසං සායන්හසමයං සත්තිසතෙන හනථා’ති. තමෙනං සායන්හසමයං සත්තිසතෙන හනෙය්‍යුං. තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ, අපි නු සො පුරිසො දිවසං තීහි සත්තිසතෙහි හඤ්ඤමානො තතොනිදානං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදියෙථා’’ති? ‘‘එකිස්සාපි, භන්තෙ, සත්තියා හඤ්ඤමානො තතොනිදානං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදියෙථ; කො පන වාදො තීහි සත්තිසතෙහි හඤ්ඤමානො’’ති! ‘‘එවමෙව ඛ්වාහං, භික්ඛවෙ, විඤ්ඤාණාහාරො දට්ඨබ්බොති වදාමි. විඤ්ඤාණෙ, භික්ඛවෙ, ආහාරෙ පරිඤ්ඤාතෙ නාමරූපං පරිඤ්ඤාතං හොති, නාමරූපෙ පරිඤ්ඤාතෙ අරියසාවකස්ස නත්ථි කිඤ්චි උත්තරිකරණීයන්ති වදාමී’’ති. තතියං.

“Này các Tỳ khưu, thức thực nên được thấy như thế nào? Này các Tỳ khưu, ví như người ta bắt một tên trộm phạm tội, rồi dẫn đến trình vua: ‘Tâu Đại vương, đây là tên trộm phạm tội của ngài, xin ngài hãy ra hình phạt nào mà ngài muốn đối với tên này.’ Vua có thể nói với họ như vầy: ‘Này các khanh, hãy đi, vào buổi sáng, hãy đâm người này một trăm ngọn giáo.’ Họ đâm người ấy một trăm ngọn giáo vào buổi sáng. Rồi vào buổi trưa, vua có thể nói như vầy: ‘Này các khanh, người ấy thế nào rồi?’ – ‘Tâu Đại vương, y vẫn còn sống như vậy.’ Vua có thể nói với họ như vầy: ‘Này các khanh, hãy đi, vào buổi trưa, hãy đâm người ấy một trăm ngọn giáo.’ Họ đâm người ấy một trăm ngọn giáo vào buổi trưa. Rồi vào buổi chiều, vua có thể nói như vầy: ‘Này các khanh, người ấy thế nào rồi?’ – ‘Tâu Đại vương, y vẫn còn sống như vậy.’ Vua có thể nói với họ như vầy: ‘Này các khanh, hãy đi, vào buổi chiều, hãy đâm người ấy một trăm ngọn giáo.’ Họ đâm người ấy một trăm ngọn giáo vào buổi chiều. Này các Tỳ khưu, các ngươi nghĩ thế nào? Người ấy bị đâm ba trăm ngọn giáo trong một ngày, do nhân duyên ấy, có cảm thọ khổ và ưu chăng?” – “Bạch Thế Tôn, bị đâm chỉ một ngọn giáo, do nhân duyên ấy, y cũng đã cảm thọ khổ và ưu rồi; huống nữa là bị đâm ba trăm ngọn giáo!” – “Cũng vậy, này các Tỳ khưu, Ta nói rằng thức thực nên được thấy như thế. Này các Tỳ khưu, khi thức thực được liễu tri thì danh sắc được liễu tri. Khi danh sắc được liễu tri, Ta nói rằng vị Thánh đệ tử không còn gì phải làm thêm nữa.” Hết kinh thứ ba.

4. අත්ථිරාගසුත්තං

4. Kinh Atthi Rāga

64. සාවත්ථියං [Pg.325] විහරති…පෙ… ‘‘චත්තාරොමෙ, භික්ඛවෙ, ආහාරා භූතානං වා සත්තානං ඨිතියා සම්භවෙසීනං වා අනුග්ගහාය. කතමෙ චත්තාරො? කබළීකාරො ආහාරො ඔළාරිකො වා සුඛුමො වා, ඵස්සො දුතියො, මනොසඤ්චෙතනා තතියා, විඤ්ඤාණං චතුත්ථං. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, චත්තාරො ආහාරා භූතානං වා සත්තානං ඨිතියා සම්භවෙසීනං වා අනුග්ගහාය’’.

64. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, có bốn loại thực phẩm này để duy trì các chúng sanh đã sanh, hoặc để hỗ trợ các chúng sanh đang tìm cầu sự sanh. Bốn loại nào? Đoàn thực, hoặc thô hoặc tế; xúc thực là thứ hai; tư niệm thực là thứ ba; thức thực là thứ tư. Này các Tỳ khưu, chính bốn loại thực phẩm này để duy trì các chúng sanh đã sanh, hoặc để hỗ trợ các chúng sanh đang tìm cầu sự sanh.

‘‘කබළීකාරෙ චෙ, භික්ඛවෙ, ආහාරෙ අත්ථි රාගො අත්ථි නන්දී අත්ථි තණ්හා, පතිට්ඨිතං තත්ථ විඤ්ඤාණං විරූළ්හං. යත්ථ පතිට්ඨිතං විඤ්ඤාණං විරූළ්හං, අත්ථි තත්ථ නාමරූපස්ස අවක්කන්ති. යත්ථ අත්ථි නාමරූපස්ස අවක්කන්ති, අත්ථි තත්ථ සඞ්ඛාරානං වුද්ධි. යත්ථ අත්ථි සඞ්ඛාරානං වුද්ධි, අත්ථි තත්ථ ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති. යත්ථ අත්ථි ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති, අත්ථි තත්ථ ආයතිං ජාතිජරාමරණං. යත්ථ අත්ථි ආයතිං ජාතිජරාමරණං, සසොකං තං, භික්ඛවෙ, සදරං සඋපායාසන්ති වදාමි.

“Này các Tỳ khưu, nếu có tham, có hỷ, có ái đối với đoàn thực, thì thức được an trú và tăng trưởng ở đó. Nơi nào thức được an trú và tăng trưởng, nơi đó có sự đi xuống của danh sắc. Nơi nào có sự đi xuống của danh sắc, nơi đó có sự tăng trưởng của các hành. Nơi nào có sự tăng trưởng của các hành, nơi đó có sự tái sanh trong tương lai. Nơi nào có sự tái sanh trong tương lai, nơi đó có sanh, già, chết trong tương lai. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng nơi nào có sanh, già, chết trong tương lai, nơi đó có sầu, có bi, có khổ não.

‘‘ඵස්සෙ චෙ, භික්ඛවෙ, ආහාරෙ…පෙ… මනොසඤ්චෙතනාය චෙ, භික්ඛවෙ, ආහාරෙ… විඤ්ඤාණෙ චෙ, භික්ඛවෙ, ආහාරෙ අත්ථි රාගො අත්ථි නන්දී අත්ථි තණ්හා, පතිට්ඨිතං තත්ථ විඤ්ඤාණං විරූළ්හං. යත්ථ පතිට්ඨිතං විඤ්ඤාණං විරූළ්හං, අත්ථි තත්ථ නාමරූපස්ස අවක්කන්ති. යත්ථ අත්ථි නාමරූපස්ස අවක්කන්ති, අත්ථි තත්ථ සඞ්ඛාරානං වුද්ධි. යත්ථ අත්ථි සඞ්ඛාරානං වුද්ධි, අත්ථි තත්ථ ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති. යත්ථ අත්ථි ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති, අත්ථි තත්ථ ආයතිං ජාතිජරාමරණං. යත්ථ අත්ථි ආයතිං ජාතිජරාමරණං, සසොකං තං, භික්ඛවෙ, සදරං සඋපායාසන්ති වදාමි.

“Này các Tỳ khưu, nếu có ... đối với xúc thực ... Này các Tỳ khưu, nếu có ... đối với tư niệm thực ... Này các Tỳ khưu, nếu có tham, có hỷ, có ái đối với thức thực, thì thức được an trú và tăng trưởng ở đó. Nơi nào thức được an trú và tăng trưởng, nơi đó có sự đi xuống của danh sắc. Nơi nào có sự đi xuống của danh sắc, nơi đó có sự tăng trưởng của các hành. Nơi nào có sự tăng trưởng của các hành, nơi đó có sự tái sanh trong tương lai. Nơi nào có sự tái sanh trong tương lai, nơi đó có sanh, già, chết trong tương lai. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng nơi nào có sanh, già, chết trong tương lai, nơi đó có sầu, có bi, có khổ não.

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, රජකො වා චිත්තකාරකො වා සති රජනාය වා ලාඛාය වා හලිද්දියා වා නීලියා වා මඤ්ජිට්ඨාය වා සුපරිමට්ඨෙ වා ඵලකෙ භිත්තියා වා දුස්සපට්ටෙ වා ඉත්ථිරූපං වා පුරිසරූපං වා අභිනිම්මිනෙය්‍ය සබ්බඞ්ගපච්චඞ්ගං; එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, කබළීකාරෙ චෙ ආහාරෙ අත්ථි රාගො අත්ථි නන්දී අත්ථි තණ්හා, පතිට්ඨිතං තත්ථ විඤ්ඤාණං විරූළ්හං. යත්ථ පතිට්ඨිතං විඤ්ඤාණං විරූළ්හං, අත්ථි තත්ථ නාමරූපස්ස අවක්කන්ති. යත්ථ අත්ථි නාමරූපස්ස අවක්කන්ති, අත්ථි තත්ථ සඞ්ඛාරානං වුද්ධි. යත්ථ අත්ථි සඞ්ඛාරානං වුද්ධි, අත්ථි තත්ථ ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති. යත්ථ අත්ථි ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති, අත්ථි තත්ථ [Pg.326] ආයතිං ජාතිජරාමරණං. යත්ථ අත්ථි ආයතිං ජාතිජරාමරණං, සසොකං තං, භික්ඛවෙ, සදරං සඋපායාසන්ති වදාමි.

“Này các Tỳ khưu, ví như một người thợ nhuộm hoặc một họa sĩ, khi có thuốc nhuộm, hoặc cánh kiến, hoặc nghệ, hoặc chàm, hoặc màu đỏ son, có thể tạo ra hình một người nữ hoặc hình một người nam với đầy đủ các chi phần lớn nhỏ trên một tấm bảng được đánh bóng kỹ, hoặc trên tường, hoặc trên một tấm vải; cũng vậy, này các Tỳ khưu, nếu có tham, có hỷ, có ái đối với đoàn thực, thì thức được an trú và tăng trưởng ở đó. Nơi nào thức được an trú và tăng trưởng, nơi đó có sự đi xuống của danh sắc. Nơi nào có sự đi xuống của danh sắc, nơi đó có sự tăng trưởng của các hành. Nơi nào có sự tăng trưởng của các hành, nơi đó có sự tái sanh trong tương lai. Nơi nào có sự tái sanh trong tương lai, nơi đó có sanh, già, chết trong tương lai. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng nơi nào có sanh, già, chết trong tương lai, nơi đó có sầu, có bi, có khổ não.

‘‘ඵස්සෙ චෙ, භික්ඛවෙ, ආහාරෙ…පෙ… මනොසඤ්චෙතනාය චෙ, භික්ඛවෙ, ආහාරෙ… විඤ්ඤාණෙ චෙ, භික්ඛවෙ, ආහාරෙ අත්ථි රාගො අත්ථි නන්දී අත්ථි තණ්හා, පතිට්ඨිතං තත්ථ විඤ්ඤාණං විරූළ්හං. යත්ථ පතිට්ඨිතං විඤ්ඤාණං විරූළ්හං, අත්ථි තත්ථ නාමරූපස්ස අවක්කන්ති. යත්ථ අත්ථි නාමරූපස්ස අවක්කන්ති, අත්ථි තත්ථ සඞ්ඛාරානං වුද්ධි. යත්ථ අත්ථි සඞ්ඛාරානං වුද්ධි, අත්ථි තත්ථ ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති. යත්ථ අත්ථි ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති, අත්ථි තත්ථ ආයතිං ජාතිජරාමරණං. යත්ථ අත්ථි ආයතිං ජාතිජරාමරණං, සසොකං තං, භික්ඛවෙ, සදරං සඋපායාසන්ති වදාමි.

“Này các Tỳ khưu, nếu có ... đối với xúc thực ... Này các Tỳ khưu, nếu có ... đối với tư niệm thực ... Này các Tỳ khưu, nếu có tham, có hỷ, có ái đối với thức thực, thì thức được an trú và tăng trưởng ở đó. Nơi nào thức được an trú và tăng trưởng, nơi đó có sự đi xuống của danh sắc. Nơi nào có sự đi xuống của danh sắc, nơi đó có sự tăng trưởng của các hành. Nơi nào có sự tăng trưởng của các hành, nơi đó có sự tái sanh trong tương lai. Nơi nào có sự tái sanh trong tương lai, nơi đó có sanh, già, chết trong tương lai. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng nơi nào có sanh, già, chết trong tương lai, nơi đó có sầu, có bi, có khổ não.

‘‘කබළීකාරෙ චෙ, භික්ඛවෙ, ආහාරෙ නත්ථි රාගො නත්ථි නන්දී නත්ථි තණ්හා, අප්පතිට්ඨිතං තත්ථ විඤ්ඤාණං අවිරූළ්හං. යත්ථ අප්පතිට්ඨිතං විඤ්ඤාණං අවිරූළ්හං, නත්ථි තත්ථ නාමරූපස්ස අවක්කන්ති. යත්ථ නත්ථි නාමරූපස්ස අවක්කන්ති, නත්ථි තත්ථ සඞ්ඛාරානං වුද්ධි. යත්ථ නත්ථි සඞ්ඛාරානං වුද්ධි, නත්ථි තත්ථ ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති. යත්ථ නත්ථි ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති, නත්ථි තත්ථ ආයතිං ජාතිජරාමරණං. යත්ථ නත්ථි ආයතිං ජාතිජරාමරණං, අසොකං තං, භික්ඛවෙ, අදරං අනුපායාසන්ති වදාමි.

Này các tỳ khưu, nếu đối với đoàn thực không có tham, không có hỷ, không có ái, thì ở đó thức không được an trú, không được tăng trưởng. Nơi nào thức không được an trú, không được tăng trưởng, thì ở đó không có sự đi vào của danh sắc. Nơi nào không có sự đi vào của danh sắc, thì ở đó không có sự tăng trưởng của các hành. Nơi nào không có sự tăng trưởng của các hành, thì ở đó không có sự tái sanh trong đời sau. Nơi nào không có sự tái sanh trong đời sau, thì ở đó không có sanh, già, chết trong đời sau. Này các tỳ khưu, nơi nào không có sanh, già, chết trong đời sau, Ta nói rằng nơi ấy không sầu, không muộn, không phiền.

‘‘ඵස්සෙ චෙ, භික්ඛවෙ, ආහාරෙ…පෙ… මනොසඤ්චෙතනාය චෙ, භික්ඛවෙ, ආහාරෙ… විඤ්ඤාණෙ චෙ, භික්ඛවෙ, ආහාරෙ නත්ථි රාගො නත්ථි නන්දී නත්ථි තණ්හා, අප්පතිට්ඨිතං තත්ථ විඤ්ඤාණං අවිරූළ්හං. යත්ථ අප්පතිට්ඨිතං විඤ්ඤාණං අවිරූළ්හං, නත්ථි තත්ථ නාමරූපස්ස අවක්කන්ති. යත්ථ නත්ථි නාමරූපස්ස අවක්කන්ති, නත්ථි තත්ථ සඞ්ඛාරානං වුද්ධි. යත්ථ නත්ථි සඞ්ඛාරානං වුද්ධි, නත්ථි තත්ථ ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති. යත්ථ නත්ථි ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති, නත්ථි තත්ථ ආයතිං ජාතිජරාමරණං. යත්ථ නත්ථි ආයතිං ජාතිජරාමරණං, අසොකං තං, භික්ඛවෙ, අදරං අනුපායාසන්ති වදාමි.

Này các tỳ khưu, nếu đối với xúc thực... v.v... Này các tỳ khưu, nếu đối với tư niệm thực... Này các tỳ khưu, nếu đối với thức thực không có tham, không có hỷ, không có ái, thì ở đó thức không được an trú, không được tăng trưởng. Nơi nào thức không được an trú, không được tăng trưởng, thì ở đó không có sự đi vào của danh sắc. Nơi nào không có sự đi vào của danh sắc, thì ở đó không có sự tăng trưởng của các hành. Nơi nào không có sự tăng trưởng của các hành, thì ở đó không có sự tái sanh trong đời sau. Nơi nào không có sự tái sanh trong đời sau, thì ở đó không có sanh, già, chết trong đời sau. Nơi nào không có sanh, già, chết trong đời sau, Ta nói rằng nơi ấy không sầu, không muộn, không phiền.

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, කූටාගාරං වා කූටාගාරසාලං වා උත්තරාය වා දක්ඛිණාය වා පාචීනාය වා වාතපානා සූරියෙ උග්ගච්ඡන්තෙ වාතපානෙන රස්මි පවිසිත්වා ක්වාස්ස පතිට්ඨිතා’’ ති? ‘‘පච්ඡිමායං, භන්තෙ, භිත්තිය’’න්ති. ‘‘පච්ඡිමා චෙ, භික්ඛවෙ, භිත්ති නාස්ස ක්වාස්ස පතිට්ඨිතා’’ති? ‘‘පථවියං, භන්තෙ’’ති. ‘‘පථවී චෙ, භික්ඛවෙ[Pg.327], නාස්ස ක්වාස්ස පතිට්ඨිතා’’ති? ‘‘ආපස්මිං, භන්තෙ’’ති. ‘‘ආපො චෙ, භික්ඛවෙ, නාස්ස ක්වාස්ස පතිට්ඨිතා’’ති? ‘‘අප්පතිට්ඨිතා, භන්තෙ’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, කබළීකාරෙ චෙ ආහාරෙ නත්ථි රාගො නත්ථි නන්දී නත්ථි තණ්හා…පෙ….

Này các tỳ khưu, ví như một ngôi nhà có nóc nhọn hoặc một gian sảnh có nóc nhọn, có cửa sổ ở phía bắc, hoặc phía nam, hoặc phía đông. Khi mặt trời mọc, tia sáng đi vào qua cửa sổ sẽ được an trú ở đâu? – Bạch Thế Tôn, nó sẽ được an trú ở bức tường phía tây. – Này các tỳ khưu, nếu không có bức tường phía tây, nó sẽ được an trú ở đâu? – Bạch Thế Tôn, nó sẽ được an trú ở trên đất. – Này các tỳ khưu, nếu không có đất, nó sẽ được an trú ở đâu? – Bạch Thế Tôn, nó sẽ được an trú ở trong nước. – Này các tỳ khưu, nếu không có nước, nó sẽ được an trú ở đâu? – Bạch Thế Tôn, nó sẽ không có chỗ an trú. – Cũng vậy, này các tỳ khưu, nếu đối với đoàn thực không có tham, không có hỷ, không có ái... v.v...

‘‘ඵස්සෙ චෙ, භික්ඛවෙ, ආහාරෙ… මනොසඤ්චෙතනාය චෙ, භික්ඛවෙ, ආහාරෙ… විඤ්ඤාණෙ චෙ, භික්ඛවෙ, ආහාරෙ නත්ථි රාගො නත්ථි නන්දී නත්ථි තණ්හා, අප්පතිට්ඨිතං තත්ථ විඤ්ඤාණං අවිරූළ්හං. යත්ථ අප්පතිට්ඨිතං විඤ්ඤාණං අවිරූළ්හං, නත්ථි තත්ථ නාමරූපස්ස අවක්කන්ති. යත්ථ නත්ථි නාමරූපස්ස අවක්කන්ති, නත්ථි තත්ථ සඞ්ඛාරානං වුද්ධි. යත්ථ නත්ථි සඞ්ඛාරානං වුද්ධි, නත්ථි තත්ථ ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති. යත්ථ නත්ථි ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති, නත්ථි තත්ථ ආයතිං ජාතිජරාමරණං. යත්ථ නත්ථි ආයතිං ජාතිජරාමරණං අසොකං තං, භික්ඛවෙ, අදරං අනුපායාසන්ති වදාමී’’ති. චතුත්ථං.

Này các tỳ khưu, nếu đối với xúc thực... Này các tỳ khưu, nếu đối với tư niệm thực... Này các tỳ khưu, nếu đối với thức thực không có tham, không có hỷ, không có ái, thì ở đó thức không được an trú, không được tăng trưởng. Nơi nào thức không được an trú, không được tăng trưởng, thì ở đó không có sự đi vào của danh sắc. Nơi nào không có sự đi vào của danh sắc, thì ở đó không có sự tăng trưởng của các hành. Nơi nào không có sự tăng trưởng của các hành, thì ở đó không có sự tái sanh trong đời sau. Nơi nào không có sự tái sanh trong đời sau, thì ở đó không có sanh, già, chết trong đời sau. Nơi nào không có sanh, già, chết trong đời sau, Ta nói rằng nơi ấy không sầu, không muộn, không phiền. (Kinh) thứ tư.

5. නගරසුත්තං

5. Kinh Thành Phố

65. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘පුබ්බෙ මෙ, භික්ඛවෙ, සම්බොධා අනභිසම්බුද්ධස්ස බොධිසත්තස්සෙව සතො එතදහොසි – ‘කිච්ඡා වතායං ලොකො ආපන්නො ජායති ච ජීයති ච මීයති ච චවති ච උපපජ්ජති ච. අථ ච පනිමස්ස දුක්ඛස්ස නිස්සරණං නප්පජානාති ජරාමරණස්ස. කුදාස්සු නාම ඉමස්ස දුක්ඛස්ස නිස්සරණං පඤ්ඤායිස්සති ජරාමරණස්සා’ති? තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො සති ජරාමරණං හොති, කිංපච්චයා ජරාමරණ’න්ති? තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘ජාතියා ඛො සති ජරාමරණං හොති, ජාතිපච්චයා ජරාමරණ’’’න්ති.

65. Trú ở Sāvatthī... v.v... Này các tỳ khưu, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng ngộ hoàn toàn, trong khi còn là vị Bồ Tát, Ta đã có suy nghĩ này: ‘Thật vậy, thế gian này đã rơi vào khổ não, vừa sanh, vừa già, vừa chết, vừa mệnh chung, vừa tái sanh. Và lại nữa, người ta không biết sự thoát ly khỏi khổ đau này, tức là già và chết. Ôi, bao giờ sự thoát ly khỏi khổ đau này, tức là già và chết, mới được biết đến?’ Này các tỳ khưu, Ta đã có suy nghĩ này: ‘Khi có cái gì, thì có già và chết? Do duyên gì mà có già và chết?’ Này các tỳ khưu, do như lý tác ý, sự liễu ngộ bằng trí tuệ đã khởi lên nơi Ta: ‘Khi có sanh, thì có già và chết; do duyên sanh mà có già và chết.’

‘‘තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො සති ජාති හොති…පෙ… භවො හොති… උපාදානං හොති… තණ්හා හොති… වෙදනා හොති… ඵස්සො හොති… සළායතනං හොති… නාමරූපං හොති… කිංපච්චයා නාමරූප’න්ති? තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘විඤ්ඤාණෙ ඛො සති නාමරූපං හොති, විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූප’න්ති. තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො සති විඤ්ඤාණං හොති, කිංපච්චයා විඤ්ඤාණ’න්ති? තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘නාමරූපෙ ඛො සති විඤ්ඤාණං හොති, නාමරූපපච්චයා විඤ්ඤාණ’’’න්ති.

Này các tỳ khưu, Ta đã có suy nghĩ này: ‘Khi có cái gì, thì có sanh... v.v... có hữu... có thủ... có ái... có thọ... có xúc... có sáu xứ... có danh sắc? Do duyên gì mà có danh sắc?’ Này các tỳ khưu, do như lý tác ý, sự liễu ngộ bằng trí tuệ đã khởi lên nơi Ta: ‘Khi có thức, thì có danh sắc; do duyên thức mà có danh sắc.’ Này các tỳ khưu, Ta đã có suy nghĩ này: ‘Khi có cái gì, thì có thức? Do duyên gì mà có thức?’ Này các tỳ khưu, do như lý tác ý, sự liễu ngộ bằng trí tuệ đã khởi lên nơi Ta: ‘Khi có danh sắc, thì có thức; do duyên danh sắc mà có thức.’

‘‘තස්ස [Pg.328] මය්හං, භික්ඛවෙ, එතදහොසි – පච්චුදාවත්තති ඛො ඉදං විඤ්ඤාණං නාමරූපම්හා න පරං ගච්ඡති. එත්තාවතා ජායෙථ වා ජීයෙථ වා මීයෙථ වා චවෙථ වා උපපජ්ජෙථ වා, යදිදං නාමරූපපච්චයා විඤ්ඤාණං; විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූපං; නාමරූපපච්චයා සළායතනං; සළායතනපච්චයා ඵස්සො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති. ‘සමුදයො, සමුදයො’ති ඛො මෙ, භික්ඛවෙ, පුබ්බෙ අනනුස්සුතෙසු ධම්මෙසු චක්ඛුං උදපාදි ඤාණං උදපාදි පඤ්ඤා උදපාදි විජ්ජා උදපාදි ආලොකො උදපාදි.

Này các tỳ khưu, Ta đã có suy nghĩ này: ‘Thức này quay trở lại, nó không đi xa hơn danh sắc. Đến mức độ này mà có sanh, hoặc già, hoặc chết, hoặc mệnh chung, hoặc tái sanh, tức là: do duyên danh sắc mà có thức; do duyên thức mà có danh sắc; do duyên danh sắc mà có sáu xứ; do duyên sáu xứ mà có xúc... v.v... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.’ Này các tỳ khưu, đối với các pháp trước đây chưa từng được nghe, ‘Tập khởi, tập khởi,’ nhãn đã sanh khởi nơi Ta, trí đã sanh khởi, tuệ đã sanh khởi, minh đã sanh khởi, quang đã sanh khởi.

‘‘තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො අසති, ජරාමරණං න හොති; කිස්ස නිරොධා ජරාමරණනිරොධො’ති? තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘ජාතියා ඛො අසති, ජරාමරණං න හොති; ජාතිනිරොධා ජරාමරණනිරොධො’ති. තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො අසති ජාති න හොති…පෙ… භවො න හොති… උපාදානං න හොති… තණ්හා න හොති… වෙදනා න හොති… ඵස්සො න හොති… සළායතනං න හොති… නාමරූපං න හොති. කිස්ස නිරොධා නාමරූපනිරොධො’ති? තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘විඤ්ඤාණෙ ඛො අසති, නාමරූපං න හොති; විඤ්ඤාණනිරොධා නාමරූපනිරොධො’’’ති.

Này các tỳ khưu, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì không có, già chết không có? Do cái gì diệt, già chết diệt?’ Này các tỳ khưu, do như lý tác ý, trí tuệ thắng tri đã khởi lên nơi Ta: ‘Khi sanh không có, già chết không có; do sanh diệt, già chết diệt.’ Này các tỳ khưu, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì không có, sanh không có? ... hữu không có? ... thủ không có? ... ái không có? ... thọ không có? ... xúc không có? ... sáu xứ không có? ... danh sắc không có? Do cái gì diệt, danh sắc diệt?’ Này các tỳ khưu, do như lý tác ý, trí tuệ thắng tri đã khởi lên nơi Ta: ‘Khi thức không có, danh sắc không có; do thức diệt, danh sắc diệt.’

‘‘තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, එතදහොසි – ‘කිම්හි නු ඛො අසති විඤ්ඤාණං න හොති; කිස්ස නිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො’ති? තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, යොනිසො මනසිකාරා අහු පඤ්ඤාය අභිසමයො – ‘නාමරූපෙ ඛො අසති, විඤ්ඤාණං න හොති; නාමරූපනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො’’’ති.

Này các tỳ khưu, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì không có, thức không có? Do cái gì diệt, thức diệt?’ Này các tỳ khưu, do như lý tác ý, trí tuệ thắng tri đã khởi lên nơi Ta: ‘Khi danh sắc không có, thức không có; do danh sắc diệt, thức diệt.’

‘‘තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, එතදහොසි – අධිගතො ඛො ම්‍යායං මග්ගො බොධාය යදිදං – නාමරූපනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො; විඤ්ඤාණනිරොධා නාමරූපනිරොධො; නාමරූපනිරොධා සළායතනනිරොධො; සළායතනනිරොධා ඵස්සනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොති. ‘නිරොධො, නිරොධො’ති ඛො මෙ, භික්ඛවෙ, පුබ්බෙ අනනුස්සුතෙසු ධම්මෙසු චක්ඛුං උදපාදි ඤාණං උදපාදි පඤ්ඤා උදපාදි විජ්ජා උදපාදි ආලොකො උදපාදි.

Này các tỳ khưu, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Ta đã chứng đắc con đường này để giác ngộ, tức là: do danh sắc diệt, thức diệt; do thức diệt, danh sắc diệt; do danh sắc diệt, sáu xứ diệt; do sáu xứ diệt, xúc diệt... như vậy là sự diệt tận của toàn bộ khối khổ này.’ Này các tỳ khưu, đối với các pháp từ trước chưa từng được nghe, nơi Ta đã khởi lên nhãn, đã khởi lên trí, đã khởi lên tuệ, đã khởi lên minh, đã khởi lên quang, (với ý niệm): ‘Diệt, diệt’.

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, පුරිසො අරඤ්ඤෙ පවනෙ චරමානො පස්සෙය්‍ය පුරාණං මග්ගං පුරාණඤ්ජසං පුබ්බකෙහි මනුස්සෙහි අනුයාතං. සො තමනුගච්ඡෙය්‍ය[Pg.329]. තමනුගච්ඡන්තො පස්සෙය්‍ය පුරාණං නගරං පුරාණං රාජධානිං පුබ්බකෙහි මනුස්සෙහි අජ්ඣාවුට්ඨං ආරාමසම්පන්නං වනසම්පන්නං පොක්ඛරණීසම්පන්නං උද්ධාපවන්තං රමණීයං. අථ ඛො සො, භික්ඛවෙ, පුරිසො රඤ්ඤො වා රාජමහාමත්තස්ස වා ආරොචෙය්‍ය – ‘යග්ඝෙ, භන්තෙ, ජානෙය්‍යාසි – අහං අද්දසං අරඤ්ඤෙ පවනෙ චරමානො පුරාණං මග්ගං පුරාණඤ්ජසං පුබ්බකෙහි මනුස්සෙහි අනුයාතං තමනුගච්ඡිං. තමනුගච්ඡන්තො අද්දසං පුරාණං නගරං පුරාණං රාජධානිං පුබ්බකෙහි මනුස්සෙහි අජ්ඣාවුට්ඨං ආරාමසම්පන්නං වනසම්පන්නං පොක්ඛරණීසම්පන්නං උද්ධාපවන්තං රමණීයං. තං, භන්තෙ, නගරං මාපෙහී’ති. අථ ඛො සො, භික්ඛවෙ, රාජා වා රාජමහාමත්තො වා තං නගරං මාපෙය්‍ය. තදස්ස නගරං අපරෙන සමයෙන ඉද්ධඤ්චෙව ඵීතඤ්ච බාහුජඤ්ඤං ආකිණ්ණමනුස්සං වුද්ධිවෙපුල්ලප්පත්තං. එවමෙව ඛ්වාහං, භික්ඛවෙ, අද්දසං පුරාණං මග්ගං පුරාණඤ්ජසං පුබ්බකෙහි සම්මාසම්බුද්ධෙහි අනුයාතං.

Này các tỳ khưu, ví như một người đi trong rừng, trong khu rừng rậm, có thể thấy một con đường cũ, một lối đi cũ đã được những người xưa đi qua. Người ấy đi theo con đường đó. Khi đi theo, người ấy có thể thấy một thành phố cũ, một kinh đô cũ đã được những người xưa ở, có vườn tược, có rừng cây, có hồ nước, có thành lũy, thật khả ái. Khi ấy, này các tỳ khưu, người ấy có thể báo cho vua hay đại thần của vua rằng: ‘Tâu đức vua, xin ngài biết cho, khi đi trong rừng, trong khu rừng rậm, con đã thấy một con đường cũ, một lối đi cũ đã được những người xưa đi qua. Con đã đi theo con đường đó. Khi đi theo, con đã thấy một thành phố cũ, một kinh đô cũ đã được những người xưa ở, có vườn tược, có rừng cây, có hồ nước, có thành lũy, thật khả ái. Tâu đức vua, xin ngài hãy xây dựng lại thành phố ấy.’ Khi ấy, này các tỳ khưu, vua hay đại thần của vua có thể xây dựng lại thành phố ấy. Về sau, thành phố ấy trở nên thịnh vượng, phồn vinh, đông dân, người ở chen chúc, đạt đến sự tăng trưởng và phát triển rộng lớn. Cũng vậy, này các tỳ khưu, Ta đã thấy một con đường cũ, một lối đi cũ đã được các vị Chánh Đẳng Giác xưa kia đi qua.

‘‘කතමො ච සො, භික්ඛවෙ, පුරාණමග්ගො පුරාණඤ්ජසො පුබ්බකෙහි සම්මාසම්බුද්ධෙහි අනුයාතො? අයමෙව අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො, සෙය්‍යථිදං – සම්මාදිට්ඨි…පෙ… සම්මාසමාධි. අයං ඛො සො, භික්ඛවෙ, පුරාණමග්ගො පුරාණඤ්ජසො පුබ්බකෙහි සම්මාසම්බුද්ධෙහි අනුයාතො, තමනුගච්ඡිං; තමනුගච්ඡන්තො ජරාමරණං අබ්භඤ්ඤාසිං; ජරාමරණසමුදයං අබ්භඤ්ඤාසිං; ජරාමරණනිරොධං අබ්භඤ්ඤාසිං; ජරාමරණනිරොධගාමිනිං පටිපදං අබ්භඤ්ඤාසිං. තමනුගච්ඡිං; තමනුගච්ඡන්තො ජාතිං අබ්භඤ්ඤාසිං…පෙ… භවං අබ්භඤ්ඤාසිං… උපාදානං අබ්භඤ්ඤාසිං… තණ්හං අබ්භඤ්ඤාසිං… වෙදනං අබ්භඤ්ඤාසිං… ඵස්සං අබ්භඤ්ඤාසිං… සළායතනං අබ්භඤ්ඤාසිං… නාමරූපං අබ්භඤ්ඤාසිං… විඤ්ඤාණං අබ්භඤ්ඤාසිං. තමනුගච්ඡිං; තමනුගච්ඡන්තො සඞ්ඛාරෙ අබ්භඤ්ඤාසිං; සඞ්ඛාරසමුදයං අබ්භඤ්ඤාසිං; සඞ්ඛාරනිරොධං අබ්භඤ්ඤාසිං; සඞ්ඛාරනිරොධගාමිනිං පටිපදං අබ්භඤ්ඤාසිං. තදභිඤ්ඤා ආචික්ඛිං භික්ඛූනං භික්ඛුනීනං උපාසකානං උපාසිකානං. තයිදං, භික්ඛවෙ, බ්‍රහ්මචරියං ඉද්ධඤ්චෙව ඵීතඤ්ච විත්ථාරිකං බාහුජඤ්ඤං පුථුභූතං යාව දෙවමනුස්සෙහි සුප්පකාසිත’’න්ති. පඤ්චමං.

Và này các tỳ khưu, con đường cũ, lối đi cũ đã được các vị Chánh Đẳng Giác xưa kia đi qua ấy là gì? Chính là Thánh đạo Tám ngành này, tức là: chánh kiến... cho đến... chánh định. Này các tỳ khưu, đây chính là con đường cũ, lối đi cũ đã được các vị Chánh Đẳng Giác xưa kia đi qua. Ta đã đi theo con đường đó. Khi đi theo, Ta đã thắng tri già chết, đã thắng tri sự tập khởi của già chết, đã thắng tri sự đoạn diệt của già chết, đã thắng tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết. Ta đã đi theo con đường đó. Khi đi theo, Ta đã thắng tri sanh... cho đến... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức. Ta đã đi theo con đường đó. Khi đi theo, Ta đã thắng tri các hành, đã thắng tri sự tập khởi của các hành, đã thắng tri sự đoạn diệt của các hành, đã thắng tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành. Sau khi thắng tri điều đó, Ta đã tuyên thuyết cho các tỳ khưu, tỳ khưu ni, cận sự nam, cận sự nữ. Này các tỳ khưu, phạm hạnh này trở nên thịnh vượng, phồn vinh, phổ biến, được nhiều người biết đến, lan rộng, được chư thiên và loài người khéo tuyên bố. Hết phẩm thứ năm.

6. සම්මසසුත්තං

6. Kinh Suy Xét

66. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා කුරූසු විහරති කම්මාසධම්මං නාම කුරූනං නිගමො. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භදන්තෙ’’ති [Pg.330] තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච – ‘‘සම්මසථ නො තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, අන්තරං සම්මස’’න්ති. එවං වුත්තෙ, අඤ්ඤතරො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අහං ඛො, භන්තෙ, සම්මසාමි අන්තරං සම්මස’’න්ති. ‘‘යථා කථං පන ත්වං, භික්ඛු, සම්මසසි අන්තරං සම්මස’’න්ති? අථ ඛො සො භික්ඛු බ්‍යාකාසි. යථා සො භික්ඛු බ්‍යාකාසි න සො භික්ඛු භගවතො චිත්තං ආරාධෙසි.

66. Tôi nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú ở xứ Kuru, tại một thị trấn của người Kuru tên là Kammāsadhamma. Tại đó, Thế Tôn gọi các tỳ khưu: ‘Này các tỳ khưu.’ ‘Bạch Thế Tôn,’ các tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau: ‘Này các tỳ khưu, các ông có thực hành sự suy xét nội tâm không?’ Khi được nói vậy, một tỳ khưu bạch với Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, con có thực hành sự suy xét nội tâm.’ ‘Này tỳ khưu, vậy ông thực hành sự suy xét nội tâm như thế nào?’ Khi ấy, vị tỳ khưu ấy đã giải trình. Cách mà vị tỳ khưu ấy giải trình đã không làm cho tâm của Thế Tôn hài lòng.

එවං වුත්තෙ, ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘එතස්ස, භගවා, කාලො; එතස්ස, සුගත, කාලො; යං භගවා අන්තරං සම්මසං භාසෙය්‍ය. භගවතො සුත්වා භික්ඛූ ධාරෙස්සන්තී’’ති. ‘‘තෙනහානන්ද, සුණාථ, සාධුකං මනසි කරොථ; භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

Khi được nói như vậy, tôn giả Ānanda bạch với đức Thế Tôn lời này: 'Bạch đức Thế Tôn, đây là thời điểm; bạch đức Thiện Thệ, đây là thời điểm để đức Thế Tôn thuyết giảng về sự thẩm sát nội tâm. Sau khi nghe (lời dạy của) đức Thế Tôn, các tỳ khưu sẽ ghi nhớ.' – 'Này Ānanda, vậy thì các ông hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý; Ta sẽ thuyết giảng.' – 'Xin vâng, bạch Thế Tôn.' Các tỳ khưu ấy đã đáp lời đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn đã nói lời này:

‘‘ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සම්මසමානො සම්මසති අන්තරං සම්මසං – ‘යං ඛො ඉදං අනෙකවිධං නානප්පකාරකං දුක්ඛං ලොකෙ උප්පජ්ජති ජරාමරණං. ඉදං ඛො දුක්ඛං කිංනිදානං කිංසමුදයං කිංජාතිකං කිංපභවං, කිස්මිං සති ජරාමරණං හොති, කිස්මිං අසති ජරාමරණං න හොතී’ති? සො සම්මසමානො එවං ජානාති – ‘යං ඛො ඉදං අනෙකවිධං නානප්පකාරකං දුක්ඛං ලොකෙ උප්පජ්ජති ජරාමරණං. ඉදං ඛො දුක්ඛං උපධිනිදානං උපධිසමුදයං උපධිජාතිකං උපධිපභවං, උපධිස්මිං සති ජරාමරණං හොති, උපධිස්මිං අසති ජරාමරණං න හොතී’ති. සො ජරාමරණඤ්ච පජානාති ජරාමරණසමුදයඤ්ච පජානාති ජරාමරණනිරොධඤ්ච පජානාති යා ච ජරාමරණනිරොධසාරුප්පගාමිනී පටිපදා තඤ්ච පජානාති. තථාපටිපන්නො ච හොති අනුධම්මචාරී. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සබ්බසො සම්මා දුක්ඛක්ඛයාය පටිපන්නො ජරාමරණනිරොධාය.

Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu trong khi thẩm sát, đã thẩm sát sự thẩm sát nội tâm như sau: 'Sự khổ này, có nhiều loại, có nhiều hình thức, khởi sanh ở trên đời, tức là già và chết. Sự khổ này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm nguồn gốc? Khi có cái gì thì có già và chết, khi không có cái gì thì không có già và chết?' Vị ấy trong khi thẩm sát, biết như vầy: 'Sự khổ này, có nhiều loại, có nhiều hình thức, khởi sanh ở trên đời, tức là già và chết. Sự khổ này có chấp thủ làm nhân duyên, có chấp thủ làm tập khởi, có chấp thủ làm nguồn sanh, có chấp thủ làm nguồn gốc. Khi có chấp thủ thì có già và chết, khi không có chấp thủ thì không có già và chết.' Vị ấy tuệ tri về già và chết, tuệ tri về sự tập khởi của già và chết, tuệ tri về sự đoạn diệt của già và chết, và tuệ tri về con đường thực hành tương xứng đưa đến sự đoạn diệt của già và chết. Và vị ấy là người đã thực hành như vậy, là người thực hành thuận theo pháp. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu này được gọi là người đã thực hành một cách chân chánh về mọi phương diện để đoạn tận khổ đau, để đoạn diệt già và chết.

‘‘අථාපරං සම්මසමානො සම්මසති අන්තරං සම්මසං – ‘උපධි පනායං කිංනිදානො කිංසමුදයො කිංජාතිකො කිංපභවො, කිස්මිං සති උපධි හොති, කිස්මිං අසති උපධි න හොතී’ති? සො සම්මසමානො එවං ජානාති – ‘උපධි තණ්හානිදානො තණ්හාසමුදයො තණ්හාජාතිකො තණ්හාපභවො, තණ්හාය සති උපධි හොති, තණ්හාය අසති උපධි න හොතී’ති. සො උපධිඤ්ච පජානාති උපධිසමුදයඤ්ච පජානාති උපධිනිරොධඤ්ච [Pg.331] පජානාති යා ච උපධිනිරොධසාරුප්පගාමිනී පටිපදා තඤ්ච පජානාති. තථා පටිපන්නො ච හොති අනුධම්මචාරී. අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සබ්බසො සම්මා දුක්ඛක්ඛයාය පටිපන්නො උපධිනිරොධාය.

Lại nữa, trong khi thẩm sát, vị ấy thẩm sát sự thẩm sát nội tâm như sau: 'Còn chấp thủ này, có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm nguồn gốc? Khi có cái gì thì có chấp thủ, khi không có cái gì thì không có chấp thủ?' Vị ấy trong khi thẩm sát, biết như vầy: 'Chấp thủ có ái dục làm nhân duyên, có ái dục làm tập khởi, có ái dục làm nguồn sanh, có ái dục làm nguồn gốc. Khi có ái dục thì có chấp thủ, khi không có ái dục thì không có chấp thủ.' Vị ấy tuệ tri về chấp thủ, tuệ tri về sự tập khởi của chấp thủ, tuệ tri về sự đoạn diệt của chấp thủ, và tuệ tri về con đường thực hành tương xứng đưa đến sự đoạn diệt của chấp thủ. Và vị ấy là người đã thực hành như vậy, là người thực hành thuận theo pháp. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu này được gọi là người đã thực hành một cách chân chánh về mọi phương diện để đoạn tận khổ đau, để đoạn diệt chấp thủ.

‘‘අථාපරං සම්මසමානො සම්මසති අන්තරං සම්මසං – ‘තණ්හා පනායං කත්ථ උප්පජ්ජමානා උප්පජ්ජති, කත්ථ නිවිසමානා නිවිසතී’ති? සො සම්මසමානො එවං ජානාති – යං ඛො ලොකෙ පියරූපං සාතරූපං එත්ථෙසා තණ්හා උප්පජ්ජමානා උප්පජ්ජති, එත්ථ නිවිසමානා නිවිසති. කිඤ්ච ලොකෙ පියරූපං සාතරූපං? චක්ඛුං ලොකෙ පියරූපං, සාතරූපං. එත්ථෙසා තණ්හා උප්පජ්ජමානා උප්පජ්ජති, එත්ථ නිවිසමානා නිවිසති. සොතං ලොකෙ පියරූපං සාතරූපං…පෙ… ඝානං ලොකෙ පියරූපං සාතරූපං… ජිව්හා ලොකෙ පියරූපං සාතරූපං… කායො ලොකෙ පියරූපං සාතරූපං… මනො ලොකෙ පියරූපං සාතරූපං එත්ථෙසා තණ්හා උප්පජ්ජමානා උප්පජ්ජති එත්ථ නිවිසමානා නිවිසති.

Lại nữa, trong khi thẩm sát, vị ấy thẩm sát sự thẩm sát nội tâm như sau: 'Còn ái dục này, khi khởi sanh thì khởi sanh ở đâu, khi an trú thì an trú ở đâu?' Vị ấy trong khi thẩm sát, biết như vầy: 'Bất cứ cái gì ở trên đời có sắc thái khả ái, có sắc thái khả hỷ, thì ái dục này khi khởi sanh, nó khởi sanh ở đấy; khi an trú, nó an trú ở đấy. Và cái gì ở trên đời có sắc thái khả ái, có sắc thái khả hỷ? Mắt ở trên đời là pháp có sắc thái khả ái, có sắc thái khả hỷ. Ái dục này khi khởi sanh, nó khởi sanh ở đấy; khi an trú, nó an trú ở đấy. Tai ở trên đời là pháp có sắc thái khả ái, có sắc thái khả hỷ... mũi ở trên đời là pháp có sắc thái khả ái, có sắc thái khả hỷ... lưỡi ở trên đời là pháp có sắc thái khả ái, có sắc thái khả hỷ... thân ở trên đời là pháp có sắc thái khả ái, có sắc thái khả hỷ... ý ở trên đời là pháp có sắc thái khả ái, có sắc thái khả hỷ. Ái dục này khi khởi sanh, nó khởi sanh ở đấy; khi an trú, nó an trú ở đấy.

‘‘යෙ හි කෙචි, භික්ඛවෙ, අතීතමද්ධානං සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා යං ලොකෙ පියරූපං සාතරූපං තං නිච්චතො අද්දක්ඛුං සුඛතො අද්දක්ඛුං අත්තතො අද්දක්ඛුං ආරොග්‍යතො අද්දක්ඛුං ඛෙමතො අද්දක්ඛුං. තෙ තණ්හං වඩ්ඪෙසුං. යෙ තණ්හං වඩ්ඪෙසුං තෙ උපධිං වඩ්ඪෙසුං. යෙ උපධිං වඩ්ඪෙසුං තෙ දුක්ඛං වඩ්ඪෙසුං. යෙ දුක්ඛං වඩ්ඪෙසුං තෙ න පරිමුච්චිංසු ජාතියා ජරාය මරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි, න පරිමුච්චිංසු දුක්ඛස්මාති වදාමි.

Này các tỳ khưu, bất cứ những sa-môn hay bà-la-môn nào trong thời quá khứ, đã thấy pháp có sắc thái khả ái, sắc thái khả hỷ ở trên đời là thường còn, là an lạc, là tự ngã, là không bệnh, là an ổn, thì họ đã làm tăng trưởng ái dục. Những ai đã làm tăng trưởng ái dục, họ đã làm tăng trưởng chấp thủ. Những ai đã làm tăng trưởng chấp thủ, họ đã làm tăng trưởng khổ đau. Những ai đã làm tăng trưởng khổ đau, họ đã không được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ đã không được giải thoát khỏi khổ đau.

‘‘යෙපි හි කෙචි, භික්ඛවෙ, අනාගතමද්ධානං සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා යං ලොකෙ පියරූපං සාතරූපං තං නිච්චතො දක්ඛිස්සන්ති සුඛතො දක්ඛිස්සන්ති අත්තතො දක්ඛිස්සන්ති ආරොග්‍යතො දක්ඛිස්සන්ති ඛෙමතො දක්ඛිස්සන්ති. තෙ තණ්හං වඩ්ඪිස්සන්ති. යෙ තණ්හං වඩ්ඪිස්සන්ති තෙ උපධිං වඩ්ඪිස්සන්ති. යෙ උපධිං වඩ්ඪිස්සන්ති තෙ දුක්ඛං වඩ්ඪිස්සන්ති. යෙ දුක්ඛං වඩ්ඪිස්සන්ති තෙ න පරිමුච්චිස්සන්ති ජාතියා ජරාය මරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි, න පරිමුච්චිස්සන්ති දුක්ඛස්මාති වදාමි.

Này các tỳ khưu, bất cứ những sa-môn hay bà-la-môn nào trong thời vị lai, sẽ thấy pháp có sắc thái khả ái, sắc thái khả hỷ ở trên đời là thường còn, là an lạc, là tự ngã, là không bệnh, là an ổn, thì họ sẽ làm tăng trưởng ái dục. Những ai sẽ làm tăng trưởng ái dục, họ sẽ làm tăng trưởng chấp thủ. Những ai sẽ làm tăng trưởng chấp thủ, họ sẽ làm tăng trưởng khổ đau. Những ai sẽ làm tăng trưởng khổ đau, họ sẽ không được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ sẽ không được giải thoát khỏi khổ đau.

‘‘යෙපි හි කෙචි, භික්ඛවෙ, එතරහි සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා යං ලොකෙ පියරූපං සාතරූපං තං නිච්චතො පස්සන්ති සුඛතො පස්සන්ති අත්තතො පස්සන්ති ආරොග්‍යතො පස්සන්ති ඛෙමතො පස්සන්ති. තෙ තණ්හං වඩ්ඪෙන්ති[Pg.332]. යෙ තණ්හං වඩ්ඪෙන්ති තෙ උපධිං වඩ්ඪෙන්ති. යෙ උපධිං වඩ්ඪෙන්ති තෙ දුක්ඛං වඩ්ඪෙන්ති. යෙ දුක්ඛං වඩ්ඪෙන්ති තෙ න පරිමුච්චන්ති ජාතියා ජරාය මරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි, න පරිමුච්චන්ති දුක්ඛස්මාති වදාමි.

Này các tỳ khưu, bất cứ những sa-môn hay bà-la-môn nào trong thời hiện tại, thấy pháp có sắc thái khả ái, sắc thái khả hỷ ở trên đời là thường còn, là an lạc, là tự ngã, là không bệnh, là an ổn, thì họ làm tăng trưởng ái dục. Những ai làm tăng trưởng ái dục, họ làm tăng trưởng chấp thủ. Những ai làm tăng trưởng chấp thủ, họ làm tăng trưởng khổ đau. Những ai làm tăng trưởng khổ đau, họ không được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ không được giải thoát khỏi khổ đau.

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, ආපානීයකංසො වණ්ණසම්පන්නො ගන්ධසම්පන්නො රසසම්පන්නො. සො ච ඛො විසෙන සංසට්ඨො. අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්‍ය ඝම්මාභිතත්තො ඝම්මපරෙතො කිලන්තො තසිතො පිපාසිතො. තමෙනං එවං වදෙය්‍යුං – ‘අයං තෙ, අම්භො පුරිස, ආපානීයකංසො වණ්ණසම්පන්නො ගන්ධසම්පන්නො රසසම්පන්නො; සො ච ඛො විසෙන සංසට්ඨො. සචෙ ආකඞ්ඛසි පිව. පිවතො හි ඛො තං ඡාදෙස්සති වණ්ණෙනපි ගන්ධෙනපි රසෙනපි, පිවිත්වා ච පන තතොනිදානං මරණං වා නිගච්ඡසි මරණමත්තං වා දුක්ඛ’න්ති. සො තං ආපානීයකංසං සහසා අප්පටිසඞ්ඛා පිවෙය්‍ය, නප්පටිනිස්සජ්ජෙය්‍ය. සො තතොනිදානං මරණං වා නිගච්ඡෙය්‍ය මරණමත්තං වා දුක්ඛං. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, යෙ හි කෙචි අතීතමද්ධානං සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා යං ලොකෙ පියරූපං…පෙ… අනාගතමද්ධානං…පෙ… එතරහි සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා යං ලොකෙ පියරූපං සාතරූපං තං නිච්චතො පස්සන්ති සුඛතො පස්සන්ති අත්තතො පස්සන්ති ආරොග්‍යතො පස්සන්ති ඛෙමතො පස්සන්ති, තෙ තණ්හං වඩ්ඪෙන්ති. යෙ තණ්හං වඩ්ඪෙන්ති තෙ උපධිං වඩ්ඪෙන්ති. යෙ උපධිං වඩ්ඪෙන්ති තෙ දුක්ඛං වඩ්ඪෙන්ති. යෙ දුක්ඛං වඩ්ඪෙන්ති තෙ න පරිමුච්චන්ති ජාතියා ජරාය මරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි, න පරිමුච්චන්ති දුක්ඛස්මාති වදාමි.

“Này các Tỳ khưu, ví như có một chén rượu đầy đủ màu sắc, hương thơm, và mùi vị. Nhưng chén rượu ấy lại được pha lẫn với thuốc độc. Bấy giờ, có một người đi đến, bị nóng bức, bị sức nóng hành hạ, mệt mỏi, khát nước, khô cổ. Người ta nói với người ấy như sau: ‘Này ông, chén rượu này đầy đủ màu sắc, hương thơm, và mùi vị; nhưng nó được pha lẫn với thuốc độc. Nếu ông muốn, hãy uống đi. Khi uống, nó sẽ làm ông thích thú về màu sắc, hương thơm, và mùi vị, nhưng sau khi uống, do nhân duyên ấy, ông sẽ đi đến cái chết hoặc sự đau khổ gần bằng cái chết.’ Người ấy không suy xét, vội vàng uống chén rượu ấy, không từ bỏ nó. Do nhân duyên ấy, người ấy đi đến cái chết hoặc sự đau khổ gần bằng cái chết. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong quá khứ, ... hay trong tương lai, ... hay trong hiện tại, đối với những gì trong thế gian là sắc khả ái, sắc khả hỷ, họ xem là thường, xem là lạc, xem là ngã, xem là không bệnh, xem là an ổn, thì họ làm tăng trưởng ái. Những ai làm tăng trưởng ái, họ làm tăng trưởng sanh y. Những ai làm tăng trưởng sanh y, họ làm tăng trưởng khổ. Những ai làm tăng trưởng khổ, họ không giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ không giải thoát khỏi khổ.”

‘‘යෙ ච ඛො කෙචි, භික්ඛවෙ, අතීතමද්ධානං සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා යං ලොකෙ පියරූපං සාතරූපං තං අනිච්චතො අද්දක්ඛුං දුක්ඛතො අද්දක්ඛුං අනත්තතො අද්දක්ඛුං රොගතො අද්දක්ඛුං භයතො අද්දක්ඛුං, තෙ තණ්හං පජහිංසු. යෙ තණ්හං පජහිංසු තෙ උපධිං පජහිංසු. යෙ උපධිං පජහිංසු තෙ දුක්ඛං පජහිංසු. යෙ දුක්ඛං පජහිංසු තෙ පරිමුච්චිංසු ජාතියා ජරාය මරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි, පරිමුච්චිංසු දුක්ඛස්මාති වදාමි.

“Này các Tỳ khưu, bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong quá khứ, đối với những gì trong thế gian là sắc khả ái, sắc khả hỷ, họ đã thấy là vô thường, đã thấy là khổ, đã thấy là vô ngã, đã thấy là bệnh hoạn, đã thấy là đáng sợ, thì họ đã từ bỏ ái. Những ai đã từ bỏ ái, họ đã từ bỏ sanh y. Những ai đã từ bỏ sanh y, họ đã từ bỏ khổ. Những ai đã từ bỏ khổ, họ đã được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ đã được giải thoát khỏi khổ.”

‘‘යෙපි හි කෙචි, භික්ඛවෙ, අනාගතමද්ධානං සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා යං ලොකෙ පියරූපං සාතරූපං තං අනිච්චතො දක්ඛිස්සන්ති දුක්ඛතො දක්ඛිස්සන්ති අනත්තතො [Pg.333] දක්ඛිස්සන්ති රොගතො දක්ඛිස්සන්ති භයතො දක්ඛිස්සන්ති, තෙ තණ්හං පජහිස්සන්ති. යෙ තණ්හං පජහිස්සන්ති…පෙ… පරිමුච්චිස්සන්ති දුක්ඛස්මාති වදාමි.

“Này các Tỳ khưu, bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong tương lai, đối với những gì trong thế gian là sắc khả ái, sắc khả hỷ, họ sẽ thấy là vô thường, sẽ thấy là khổ, sẽ thấy là vô ngã, sẽ thấy là bệnh hoạn, sẽ thấy là đáng sợ, thì họ sẽ từ bỏ ái. Những ai sẽ từ bỏ ái, họ sẽ từ bỏ sanh y. Những ai sẽ từ bỏ sanh y, họ sẽ từ bỏ khổ. Những ai sẽ từ bỏ khổ, họ sẽ được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ sẽ được giải thoát khỏi khổ.”

‘‘යෙපි හි කෙචි, භික්ඛවෙ, එතරහි සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා යං ලොකෙ පියරූපං සාතරූපං තං අනිච්චතො පස්සන්ති දුක්ඛතො පස්සන්ති අනත්තතො පස්සන්ති රොගතො පස්සන්ති භයතො පස්සන්ති, තෙ තණ්හං පජහන්ති. යෙ තණ්හං පජහන්ති තෙ උපධිං පජහන්ති. යෙ උපධිං පජහන්ති තෙ දුක්ඛං පජහන්ති. යෙ දුක්ඛං පජහන්ති තෙ පරිමුච්චන්ති ජාතියා ජරාය මරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි, පරිමුච්චන්ති දුක්ඛස්මාති වදාමි.

“Này các Tỳ khưu, bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong hiện tại, đối với những gì trong thế gian là sắc khả ái, sắc khả hỷ, họ thấy là vô thường, thấy là khổ, thấy là vô ngã, thấy là bệnh hoạn, thấy là đáng sợ, thì họ từ bỏ ái. Những ai từ bỏ ái, họ từ bỏ sanh y. Những ai từ bỏ sanh y, họ từ bỏ khổ. Những ai từ bỏ khổ, họ được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ được giải thoát khỏi khổ.”

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, ආපානීයකංසො වණ්ණසම්පන්නො ගන්ධසම්පන්නො රසසම්පන්නො. සො ච ඛො විසෙන සංසට්ඨො. අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්‍ය ඝම්මාභිතත්තො ඝම්මපරෙතො කිලන්තො තසිතො පිපාසිතො. තමෙනං එවං වදෙය්‍යුං – ‘අයං තෙ, අම්භො පුරිස, ආපානීයකංසො වණ්ණසම්පන්නො ගන්ධසම්පන්නො රසසම්පන්නො සො ච ඛො විසෙන සංසට්ඨො. සචෙ ආකඞ්ඛසි පිව. පිවතො හි ඛො තං ඡාදෙස්සති වණ්ණෙනපි ගන්ධෙනපි රසෙනපි; පිවිත්වා ච පන තතොනිදානං මරණං වා නිගච්ඡසි මරණමත්තං වා දුක්ඛ’න්ති. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, තස්ස පුරිසස්ස එවමස්ස – ‘සක්කා ඛො මෙ අයං සුරාපිපාසිතා පානීයෙන වා විනෙතුං දධිමණ්ඩකෙන වා විනෙතුං භට්ඨලොණිකාය වා විනෙතුං ලොණසොවීරකෙන වා විනෙතුං, න ත්වෙවාහං තං පිවෙය්‍යං, යං මම අස්ස දීඝරත්තං හිතාය සුඛායා’ති. සො තං ආපානීයකංසං පටිසඞ්ඛා න පිවෙය්‍ය, පටිනිස්සජ්ජෙය්‍ය. සො තතොනිදානං න මරණං වා නිගච්ඡෙය්‍ය මරණමත්තං වා දුක්ඛං. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, යෙ හි කෙචි අතීතමද්ධානං සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා යං ලොකෙ පියරූපං සාතරූපං තං අනිච්චතො අද්දක්ඛුං දුක්ඛතො අද්දක්ඛුං අනත්තතො අද්දක්ඛුං රොගතො අද්දක්ඛුං භයතො අද්දක්ඛුං, තෙ තණ්හං පජහිංසු. යෙ තණ්හං පජහිංසු තෙ උපධිං පජහිංසු. යෙ උපධිං පජහිංසු තෙ දුක්ඛං පජහිංසු. යෙ දුක්ඛං පජහිංසු තෙ පරිමුච්චිංසු ජාතියා ජරාය මරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි, පරිමුච්චිංසු දුක්ඛස්මාති වදාමි.

“Này các Tỳ khưu, ví như có một chén rượu đầy đủ màu sắc, hương thơm, và mùi vị. Nhưng chén rượu ấy lại được pha lẫn với thuốc độc. Bấy giờ, có một người đi đến, bị nóng bức, bị sức nóng hành hạ, mệt mỏi, khát nước, khô cổ. Người ta nói với người ấy như sau: ‘Này ông, chén rượu này đầy đủ màu sắc, hương thơm, và mùi vị; nhưng nó được pha lẫn với thuốc độc. Nếu ông muốn, hãy uống đi. Khi uống, nó sẽ làm ông thích thú về màu sắc, hương thơm, và mùi vị; nhưng sau khi uống, do nhân duyên ấy, ông sẽ đi đến cái chết hoặc sự đau khổ gần bằng cái chết.’ Bấy giờ, này các Tỳ khưu, người ấy có thể suy nghĩ như sau: ‘Ta có thể dập tắt cơn khát này bằng nước, hoặc bằng váng sữa chua, hoặc bằng nước bột rang pha muối, hoặc bằng cháo chua mặn. Ta sẽ không uống thứ mà sẽ không đưa đến lợi ích và an lạc lâu dài cho ta.’ Người ấy, sau khi suy xét, không uống chén rượu ấy, mà từ bỏ nó. Do nhân duyên ấy, người ấy không đi đến cái chết hoặc sự đau khổ gần bằng cái chết. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong quá khứ, đối với những gì trong thế gian là sắc khả ái, sắc khả hỷ, họ đã thấy là vô thường, đã thấy là khổ, đã thấy là vô ngã, đã thấy là bệnh hoạn, đã thấy là đáng sợ, thì họ đã từ bỏ ái. Những ai đã từ bỏ ái, họ đã từ bỏ sanh y. Những ai đã từ bỏ sanh y, họ đã từ bỏ khổ. Những ai đã từ bỏ khổ, họ đã được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ đã được giải thoát khỏi khổ.”

‘‘යෙපි [Pg.334] හි කෙචි, භික්ඛවෙ, අනාගතමද්ධානං…පෙ… එතරහි සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා යං ලොකෙ පියරූපං සාතරූපං තං අනිච්චතො පස්සන්ති දුක්ඛතො පස්සන්ති අනත්තතො පස්සන්ති රොගතො පස්සන්ති භයතො පස්සන්ති, තෙ තණ්හං පජහන්ති. යෙ තණ්හං පජහන්ති තෙ උපධිං පජහන්ති. යෙ උපධිං පජහන්ති තෙ දුක්ඛං පජහන්ති. යෙ දුක්ඛං පජහන්ති තෙ පරිමුච්චන්ති ජාතියා ජරාය මරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි, පරිමුච්චන්ති දුක්ඛස්මාති වදාමී’’ති. ඡට්ඨං.

“Này các tỳ khưu, những vị sa-môn hay bà-la-môn nào trong tương lai... này các tỳ khưu, những vị sa-môn hay bà-la-môn nào trong hiện tại, đối với những gì ở đời là khả ái, khả hỷ, họ thấy chúng là vô thường, thấy là khổ, thấy là vô ngã, thấy là bệnh, thấy là nguy hiểm, những vị ấy đoạn tận ái. Những vị nào đoạn tận ái, những vị ấy đoạn tận chấp thủ. Những vị nào đoạn tận chấp thủ, những vị ấy đoạn tận khổ. Những vị nào đoạn tận khổ, những vị ấy được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ được giải thoát khỏi khổ đau.” Hết phẩm thứ sáu.

7. නළකලාපීසුත්තං

7. Kinh Bó Lau (Naḷakalāpī)

67. එකං සමයං ආයස්මා ච සාරිපුත්තො ආයස්මා ච මහාකොට්ඨිකො බාරාණසියං විහරන්ති ඉසිපතනෙ මිගදායෙ. අථ ඛො ආයස්මා මහාකොට්ඨිකො සායන්හසමයං පටිසල්ලානා වුට්ඨිතො යෙනායස්මා සාරිපුත්තො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මතා සාරිපුත්තෙන සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා මහාකොට්ඨිකො ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං එතදවොච – ‘‘කිං නු ඛො, ආවුසො සාරිපුත්ත, සයංකතං ජරාමරණං, පරංකතං ජරාමරණං, සයංකතඤ්ච පරංකතඤ්ච ජරාමරණං, උදාහු අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං ජරාමරණ’’න්ති? ‘‘න ඛො, ආවුසො කොට්ඨික, සයංකතං ජරාමරණං, න පරංකතං ජරාමරණං, න සයංකතඤ්ච පරංකතඤ්ච ජරාමරණං, නාපි අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං ජරාමරණං. අපි ච, ජාතිපච්චයා ජරාමරණ’’න්ති.

67. Một thời, trưởng lão Sāriputta và trưởng lão Mahākoṭṭhika trú ở Bārāṇasī, tại Isipatana, Migadāya. Rồi trưởng lão Mahākoṭṭhika, vào buổi chiều, từ nơi độc cư đứng dậy, đi đến chỗ trưởng lão Sāriputta; sau khi đến, đã cùng trưởng lão Sāriputta nói chuyện thân hữu. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu, đáng ghi nhớ, bèn ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, trưởng lão Mahākoṭṭhika nói với trưởng lão Sāriputta: – Thưa hiền giả Sāriputta, có phải già chết là do tự mình làm? Già chết là do người khác làm? Già chết là do cả tự mình làm và người khác làm? Hay già chết không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh? – Này hiền giả Koṭṭhika, già chết không phải do tự mình làm, già chết không phải do người khác làm, già chết không phải do cả tự mình làm và người khác làm, già chết cũng không phải không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh. Nhưng do duyên sanh nên có già chết.

‘‘කිං නු ඛො, ආවුසො සාරිපුත්ත, සයංකතා ජාති, පරංකතා ජාති, සයංකතා ච පරංකතා ච ජාති, උදාහු අසයංකාරා අපරංකාරා අධිච්චසමුප්පන්නා ජාතී’’ති? ‘‘න ඛො, ආවුසො කොට්ඨික, සයංකතා ජාති, න පරංකතා ජාති, න සයංකතා ච පරංකතා ච ජාති, නාපි අසයංකාරා අපරංකාරා අධිච්චසමුප්පන්නා ජාති. අපි ච, භවපච්චයා ජාතී’’ති.

– Thưa hiền giả Sāriputta, có phải sanh là do tự mình làm? Sanh là do người khác làm? Sanh là do cả tự mình làm và người khác làm? Hay sanh không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh? – Này hiền giả Koṭṭhika, sanh không phải do tự mình làm, sanh không phải do người khác làm, sanh không phải do cả tự mình làm và người khác làm, sanh cũng không phải không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh. Nhưng do duyên hữu nên có sanh.

‘‘කිං නු ඛො, ආවුසො සාරිපුත්ත, සයංකතො භවො…පෙ… සයංකතං උපාදානං… සයංකතා තණ්හා… සයංකතා වෙදනා… සයංකතො ඵස්සො… සයංකතං සළායතනං… සයංකතං නාමරූපං, පරංකතං නාමරූපං, සයංකතඤ්ච පරංකතඤ්ච නාමරූපං, උදාහු අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං නාමරූප’’න්ති[Pg.335]? ‘‘න ඛො, ආවුසො කොට්ඨික, සයංකතං නාමරූපං, න පරංකතං නාමරූපං, න සයංකතඤ්ච පරංකතඤ්ච නාමරූපං, නාපි අසයංකාරං අපරංකාරං, අධිච්චසමුප්පන්නං නාමරූපං. අපි ච, විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූප’’න්ති.

– Thưa hiền giả Sāriputta, có phải hữu là do tự mình làm?... có phải thủ là do tự mình làm?... có phải ái là do tự mình làm?... có phải thọ là do tự mình làm?... có phải xúc là do tự mình làm?... có phải sáu xứ là do tự mình làm?... có phải danh sắc là do tự mình làm? Danh sắc là do người khác làm? Danh sắc là do cả tự mình làm và người khác làm? Hay danh sắc không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh? – Này hiền giả Koṭṭhika, danh sắc không phải do tự mình làm, danh sắc không phải do người khác làm, danh sắc không phải do cả tự mình làm và người khác làm, danh sắc cũng không phải không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh. Nhưng do duyên thức nên có danh sắc.

‘‘කිං නු ඛො, ආවුසො සාරිපුත්ත, සයඞ්කතං විඤ්ඤාණං, පරඞ්කතං විඤ්ඤාණං, සයංකතඤ්ච පරංකතඤ්ච විඤ්ඤාණං, උදාහු අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං විඤ්ඤාණ’’න්ති? ‘‘න ඛො, ආවුසො කොට්ඨික, සයංකතං විඤ්ඤාණං, න පරංකතං විඤ්ඤාණං න සයංකතඤ්ච පරංකතඤ්ච විඤ්ඤාණං, නාපි අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං විඤ්ඤාණං. අපි ච, නාමරූපපච්චයා විඤ්ඤාණ’’න්ති.

– Thưa hiền giả Sāriputta, có phải thức là do tự mình làm? Thức là do người khác làm? Thức là do cả tự mình làm và người khác làm? Hay thức không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh? – Này hiền giả Koṭṭhika, thức không phải do tự mình làm, thức không phải do người khác làm, thức không phải do cả tự mình làm và người khác làm, thức cũng không phải không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh. Nhưng do duyên danh sắc nên có thức.

‘‘ඉදානෙව ඛො මයං ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස භාසිතං එවං ආජානාම – ‘න ඛ්වාවුසො කොට්ඨික, සයංකතං නාමරූපං, න පරංකතං නාමරූපං, න සයංකතඤ්ච පරංකතඤ්ච නාමරූපං, නාපි අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං නාමරූපං. අපි ච, විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූප’’’න්ති.

– Ngay bây giờ, chúng tôi hiểu lời nói của trưởng lão Sāriputta như sau: ‘Này hiền giả Koṭṭhika, danh sắc không phải do tự mình làm, danh sắc không phải do người khác làm, danh sắc không phải do cả tự mình làm và người khác làm, danh sắc cũng không phải không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh. Nhưng do duyên thức nên có danh sắc.’

‘‘ඉදානෙව ච පන මයං ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස භාසිතං එවං ආජානාම – ‘න ඛ්වාවුසො කොට්ඨික, සයංකතං විඤ්ඤාණං, න පරංකතං විඤ්ඤාණං, න සයංකතඤ්ච පරංකතඤ්ච විඤ්ඤාණං, නාපි අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං විඤ්ඤාණං. අපි ච, නාමරූපපච්චයා විඤ්ඤාණ’’’න්ති.

– Và ngay bây giờ, chúng tôi lại hiểu lời nói của trưởng lão Sāriputta như sau: ‘Này hiền giả Koṭṭhika, thức không phải do tự mình làm, thức không phải do người khác làm, thức không phải do cả tự mình làm và người khác làm, thức cũng không phải không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh. Nhưng do duyên danh sắc nên có thức.’

‘‘යථා කථං පනාවුසො සාරිපුත්ත, ඉමස්ස භාසිතස්ස අත්ථො දට්ඨබ්බො’’ති? ‘‘තෙනහාවුසො, උපමං තෙ කරිස්සාමි. උපමායපිධෙකච්චෙ විඤ්ඤූ පුරිසා භාසිතස්ස අත්ථං ජානන්ති. සෙය්‍යථාපි, ආවුසො, ද්වෙ නළකලාපියො අඤ්ඤමඤ්ඤං නිස්සාය තිට්ඨෙය්‍යුං. එවමෙව ඛො, ආවුසො, නාමරූපපච්චයා විඤ්ඤාණං; විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූපං; නාමරූපපච්චයා සළායතනං; සළායතනපච්චයා ඵස්සො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති. තාසං චෙ, ආවුසො, නළකලාපීනං එකං ආකඩ්ඪෙය්‍ය, එකා පපතෙය්‍ය; අපරං චෙ ආකඩ්ඪෙය්‍ය, අපරා පපතෙය්‍ය. එවමෙව ඛො, ආවුසො, නාමරූපනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො; විඤ්ඤාණනිරොධා නාමරූපනිරොධො; නාමරූපනිරොධා සළායතනනිරොධො; සළායතනනිරොධා ඵස්සනිරොධො…පෙ… එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී’’ති. ‘‘අච්ඡරියං[Pg.336], ආවුසො සාරිපුත්ත; අබ්භුතං, ආවුසො සාරිපුත්ත! යාවසුභාසිතං චිදං ආයස්මතා සාරිපුත්තෙන. ඉදඤ්ච පන මයං ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස භාසිතං ඉමෙහි ඡත්තිංසාය වත්ථූහි අනුමොදාම – ‘ජරාමරණස්ස චෙ, ආවුසො, භික්ඛු නිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය ධම්මං දෙසෙති, ධම්මකථිකො භික්ඛූති අලං වචනාය. ජරාමරණස්ස චෙ, ආවුසො, භික්ඛු නිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය පටිපන්නො හොති, ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො භික්ඛූති අලං වචනාය. ජරාමරණස්ස චෙ, ආවුසො, භික්ඛු නිබ්බිදා විරාගා නිරොධා අනුපාදා විමුත්තො හොති, දිට්ඨධම්මනිබ්බානප්පත්තො භික්ඛූති අලං වචනාය. ජාතියා චෙ… භවස්ස චෙ… උපාදානස්ස චෙ… තණ්හාය චෙ… වෙදනාය චෙ… ඵස්සස්ස චෙ… සළායතනස්ස චෙ… නාමරූපස්ස චෙ… විඤ්ඤාණස්ස චෙ… සඞ්ඛාරානං චෙ… අවිජ්ජාය චෙ, ආවුසො, භික්ඛු නිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය ධම්මං දෙසෙති, ධම්මකථිකො භික්ඛූති අලං වචනාය. අවිජ්ජාය චෙ, ආවුසො, භික්ඛු නිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය පටිපන්නො හොති, ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො භික්ඛූති අලං වචනාය. අවිජ්ජාය චෙ, ආවුසො, භික්ඛු නිබ්බිදා විරාගා නිරොධා අනුපාදා විමුත්තො හොති, දිට්ඨධම්මනිබ්බානප්පත්තො භික්ඛූති අලං වචනායා’’’ති. සත්තමං.

“Thưa hiền giả Sāriputta, vậy ý nghĩa của lời dạy này cần được hiểu như thế nào?” “Này hiền giả, vậy thì tôi sẽ đưa ra một ví dụ cho bạn. Ở đây, có những người trí hiểu được ý nghĩa của lời nói qua ví dụ. Này hiền giả, ví như hai bó sậy dựa vào nhau mà đứng. Cũng vậy, này hiền giả, do duyên danh-sắc, thức sanh khởi; do duyên thức, danh-sắc sanh khởi; do duyên danh-sắc, sáu xứ sanh khởi; do duyên sáu xứ, xúc sanh khởi… (v.v.)… như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Này hiền giả, nếu rút một trong hai bó sậy ấy ra, bó kia sẽ ngã xuống; nếu rút bó còn lại ra, bó kia sẽ ngã xuống. Cũng vậy, này hiền giả, do danh-sắc diệt, thức diệt; do thức diệt, danh-sắc diệt; do danh-sắc diệt, sáu xứ diệt; do sáu xứ diệt, xúc diệt… (v.v.)… như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” “Thật vi diệu, thưa hiền giả Sāriputta; thật hy hữu, thưa hiền giả Sāriputta! Lời dạy này đã được Tôn giả Sāriputta khéo nói như vậy. Và chúng tôi xin tùy hỷ lời dạy này của Tôn giả Sāriputta với ba mươi sáu trường hợp này: ‘Này hiền giả, nếu vị tỳ khưu thuyết pháp vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với già-chết, vị ấy xứng đáng được gọi là ‘tỳ khưu thuyết pháp’. Này hiền giả, nếu vị tỳ khưu thực hành vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với già-chết, vị ấy xứng đáng được gọi là ‘tỳ khưu thực hành pháp và tùy pháp’. Này hiền giả, nếu vị tỳ khưu do nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, được giải thoát không còn chấp thủ đối với già-chết, vị ấy xứng đáng được gọi là ‘tỳ khưu đã chứng đạt Niết-bàn trong hiện tại’. Nếu đối với sanh… nếu đối với hữu… nếu đối với thủ… nếu đối với ái… nếu đối với thọ… nếu đối với xúc… nếu đối với sáu xứ… nếu đối với danh-sắc… nếu đối với thức… nếu đối với các hành… Này hiền giả, nếu vị tỳ khưu thuyết pháp vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với vô minh, vị ấy xứng đáng được gọi là ‘tỳ khưu thuyết pháp’. Này hiền giả, nếu vị tỳ khưu thực hành vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với vô minh, vị ấy xứng đáng được gọi là ‘tỳ khưu thực hành pháp và tùy pháp’. Này hiền giả, nếu vị tỳ khưu do nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, được giải thoát không còn chấp thủ đối với vô minh, vị ấy xứng đáng được gọi là ‘tỳ khưu đã chứng đạt Niết-bàn trong hiện tại’.” Kinh thứ bảy.

8. කොසම්බිසුත්තං

8. Kinh Kosambi

68. එකං සමයං ආයස්මා ච මුසිලො ආයස්මා ච පවිට්ඨො ආයස්මා ච නාරදො ආයස්මා ච ආනන්දො කොසම්බියං විහරන්ති ඝොසිතාරාමෙ. අථ ඛො ආයස්මා පවිට්ඨො ආයස්මන්තං මුසිලං එතදවොච – ‘‘අඤ්ඤත්‍රෙව, ආවුසො මුසිල, සද්ධාය අඤ්ඤත්‍ර රුචියා අඤ්ඤත්‍ර අනුස්සවා අඤ්ඤත්‍ර ආකාරපරිවිතක්කා අඤ්ඤත්‍ර දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා අත්ථායස්මතො මුසිලස්ස පච්චත්තමෙව ඤාණං – ‘ජාතිපච්චයා ජරාමරණ’’’න්ති? ‘‘අඤ්ඤත්‍රෙව, ආවුසො පවිට්ඨ, සද්ධාය අඤ්ඤත්‍ර රුචියා අඤ්ඤත්‍ර අනුස්සවා අඤ්ඤත්‍ර ආකාරපරිවිතක්කා අඤ්ඤත්‍ර දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා අහමෙතං ජානාමි අහමෙතං පස්සාමි – ‘ජාතිපච්චයා ජරාමරණ’’’න්ති.

68. Một thời, Tôn giả Musila, Tôn giả Paviṭṭha, Tôn giả Nārada, và Tôn giả Ānanda trú tại Kosambi, ở tu viện Ghosita. Lúc bấy giờ, Tôn giả Paviṭṭha nói với Tôn giả Musila điều này: “Thưa hiền giả Musila, ngoài tín, ngoài ý thích, ngoài truyền thống, ngoài sự suy xét về các lý do, ngoài sự chấp nhận một quan điểm sau khi cân nhắc, có phải Tôn giả Musila có trí tuệ của riêng mình rằng: ‘Do duyên sanh, có già-chết’ không?” “Thưa hiền giả Paviṭṭha, ngoài tín, ngoài ý thích, ngoài truyền thống, ngoài sự suy xét về các lý do, ngoài sự chấp nhận một quan điểm sau khi cân nhắc, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Do duyên sanh, có già-chết’.”

‘‘අඤ්ඤත්‍රෙව, ආවුසො මුසිල, සද්ධාය අඤ්ඤත්‍ර රුචියා අඤ්ඤත්‍ර අනුස්සවා අඤ්ඤත්‍ර ආකාරපරිවිතක්කා අඤ්ඤත්‍ර දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා අත්ථායස්මතො මුසිලස්ස [Pg.337] පච්චත්තමෙව ඤාණං – ‘භවපච්චයා ජාතීති…පෙ… උපාදානපච්චයා භවොති… තණ්හාපච්චයා උපාදානන්ති… වෙදනාපච්චයා තණ්හාති… ඵස්සපච්චයා වෙදනාති… සළායතනපච්චයා ඵස්සොති… නාමරූපපච්චයා සළායතනන්ති… විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූපන්ති… සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණන්ති… අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා’’’ති? ‘‘අඤ්ඤත්‍රෙව, ආවුසො පවිට්ඨ, සද්ධාය අඤ්ඤත්‍ර රුචියා අඤ්ඤත්‍ර අනුස්සවා අඤ්ඤත්‍ර ආකාරපරිවිතක්කා අඤ්ඤත්‍ර දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා අහමෙතං ජානාමි අහමෙතං පස්සාමි – ‘අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා’’’ති.

“Thưa hiền giả Musila, ngoài tín, ngoài ý thích, ngoài truyền thống, ngoài sự suy xét về các lý do, ngoài sự chấp nhận một quan điểm sau khi cân nhắc, có phải Tôn giả Musila có trí tuệ của riêng mình rằng: ‘Do duyên hữu, có sanh… (v.v.)… do duyên thủ, có hữu… do duyên ái, có thủ… do duyên thọ, có ái… do duyên xúc, có thọ… do duyên sáu xứ, có xúc… do duyên danh-sắc, có sáu xứ… do duyên thức, có danh-sắc… do duyên các hành, có thức… do duyên vô minh, có các hành’ không?” “Thưa hiền giả Paviṭṭha, ngoài tín, ngoài ý thích, ngoài truyền thống, ngoài sự suy xét về các lý do, ngoài sự chấp nhận một quan điểm sau khi cân nhắc, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Do duyên vô minh, có các hành’.”

‘‘අඤ්ඤත්‍රෙව, ආවුසො මුසිල, සද්ධාය අඤ්ඤත්‍ර රුචියා අඤ්ඤත්‍ර අනුස්සවා අඤ්ඤත්‍ර ආකාරපරිවිතක්කා අඤ්ඤත්‍ර දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා අත්ථායස්මතො මුසිලස්ස පච්චත්තමෙව ඤාණං – ‘ජාතිනිරොධා ජරාමරණනිරොධො’’’ති? ‘‘අඤ්ඤත්‍රෙව, ආවුසො පවිට්ඨ, සද්ධාය අඤ්ඤත්‍ර රුචියා අඤ්ඤත්‍ර අනුස්සවා අඤ්ඤත්‍ර ආකාරපරිවිතක්කා අඤ්ඤත්‍ර දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා අහමෙතං ජානාමි අහමෙතං පස්සාමි – ‘ජාතිනිරොධා ජරාමරණනිරොධො’’’ති.

“Thưa hiền giả Musila, ngoài tín, ngoài ý thích, ngoài truyền thống, ngoài sự suy xét về các lý do, ngoài sự chấp nhận một quan điểm sau khi cân nhắc, có phải Tôn giả Musila có trí tuệ của riêng mình rằng: ‘Do sanh diệt, già-chết diệt’ không?” “Thưa hiền giả Paviṭṭha, ngoài tín, ngoài ý thích, ngoài truyền thống, ngoài sự suy xét về các lý do, ngoài sự chấp nhận một quan điểm sau khi cân nhắc, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Do sanh diệt, già-chết diệt’.”

‘‘අඤ්ඤත්‍රෙව, ආවුසො මුසිල, සද්ධාය අඤ්ඤත්‍ර රුචියා අඤ්ඤත්‍ර අනුස්සවා අඤ්ඤත්‍ර ආකාරපරිවිතක්කා අඤ්ඤත්‍ර දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා අත්ථායස්මතො මුසිලස්ස පච්චත්තමෙව ඤාණං – ‘භවනිරොධා ජාතිනිරොධොති…පෙ… උපාදානනිරොධා භවනිරොධොති… තණ්හානිරොධා උපාදානනිරොධොති… වෙදනානිරොධා තණ්හානිරොධොති… ඵස්සනිරොධා වෙදනානිරොධොති… සළායතනනිරොධා ඵස්සනිරොධොති… නාමරූපනිරොධා සළායතනනිරොධොති… විඤ්ඤාණනිරොධා නාමරූපනිරොධොති … සඞ්ඛාරනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධොති… අවිජ්ජානිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො’’’ති? ‘‘අඤ්ඤත්‍රෙව, ආවුසො පවිට්ඨ, සද්ධාය අඤ්ඤත්‍ර රුචියා අඤ්ඤත්‍ර අනුස්සවා අඤ්ඤත්‍ර ආකාරපරිවිතක්කා අඤ්ඤත්‍ර දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා අහමෙතං ජානාමි අහමෙතං පස්සාමි – ‘අවිජ්ජානිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො’’’ති.

“Này hiền giả Musila, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, Tôn giả Musila có trí tuệ của riêng mình biết rằng: ‘Do hữu diệt nên sanh diệt’... cho đến... ‘do thủ diệt nên hữu diệt’... ‘do ái diệt nên thủ diệt’... ‘do thọ diệt nên ái diệt’... ‘do xúc diệt nên thọ diệt’... ‘do sáu xứ diệt nên xúc diệt’... ‘do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt’... ‘do thức diệt nên danh sắc diệt’... ‘do các hành diệt nên thức diệt’... ‘do vô minh diệt nên các hành diệt’ không?” “Này hiền giả Paviṭṭha, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Do vô minh diệt nên các hành diệt’.”

‘‘අඤ්ඤත්‍රෙව, ආවුසො මුසිල, සද්ධාය අඤ්ඤත්‍ර රුචියා අඤ්ඤත්‍ර අනුස්සවා අඤ්ඤත්‍ර ආකාරපරිවිතක්කා අඤ්ඤත්‍ර දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා අත්ථායස්මතො මුසිලස්ස පච්චත්තමෙව ඤාණං – ‘භවනිරොධො නිබ්බාන’’’න්ති? ‘‘අඤ්ඤත්‍රෙව, ආවුසො පවිට්ඨ, සද්ධාය අඤ්ඤත්‍ර රුචියා අඤ්ඤත්‍ර අනුස්සවා අඤ්ඤත්‍ර [Pg.338] ආකාරපරිවිතක්කා අඤ්ඤත්‍ර දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා අහමෙතං ජානාමි අහමෙතං පස්සාමි – ‘භවනිරොධො නිබ්බාන’’’න්ති.

“Này hiền giả Musila, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, Tôn giả Musila có trí tuệ của riêng mình biết rằng: ‘Sự diệt của hữu là Niết-bàn’ không?” “Này hiền giả Paviṭṭha, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Sự diệt của hữu là Niết-bàn’.”

‘‘තෙනහායස්මා මුසිලො අරහං ඛීණාසවො’’ති? එවං වුත්තෙ, ආයස්මා මුසිලො තුණ්හී අහොසි. අථ ඛො ආයස්මා නාරදො ආයස්මන්තං පවිට්ඨං එතදවොච – ‘‘සාධාවුසො පවිට්ඨ, අහං එතං පඤ්හං ලභෙය්‍යං. මං එතං පඤ්හං පුච්ඡ. අහං තෙ එතං පඤ්හං බ්‍යාකරිස්සාමී’’ති. ‘‘ලභතායස්මා නාරදො එතං පඤ්හං. පුච්ඡාමහං ආයස්මන්තං නාරදං එතං පඤ්හං. බ්‍යාකරොතු ච මෙ ආයස්මා නාරදො එතං පඤ්හං’’.

“Vậy thì Tôn giả Musila là bậc A-la-hán, đã tận trừ các lậu hoặc phải không?” Khi được nói như vậy, Tôn giả Musila đã giữ im lặng. Bấy giờ, Tôn giả Nārada nói với Tôn giả Paviṭṭha: “Lành thay, này hiền giả Paviṭṭha, tôi xin nhận câu hỏi này. Hãy hỏi tôi câu hỏi này. Tôi sẽ trả lời câu hỏi này cho hiền giả.” “Mong Tôn giả Nārada nhận câu hỏi này. Tôi sẽ hỏi Tôn giả Nārada câu hỏi này. Và mong Tôn giả Nārada trả lời câu hỏi này cho tôi.”

‘‘අඤ්ඤත්‍රෙව, ආවුසො නාරද, සද්ධාය අඤ්ඤත්‍ර රුචියා අඤ්ඤත්‍ර අනුස්සවා අඤ්ඤත්‍ර ආකාරපරිවිතක්කා අඤ්ඤත්‍ර දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා අත්ථායස්මතො නාරදස්ස පච්චත්තමෙව ඤාණං – ‘ජාතිපච්චයා ජරාමරණ’’’න්ති? ‘‘අඤ්ඤත්‍රෙව, ආවුසො පවිට්ඨ, සද්ධාය අඤ්ඤත්‍ර රුචියා අඤ්ඤත්‍ර අනුස්සවා අඤ්ඤත්‍ර ආකාරපරිවිතක්කා අඤ්ඤත්‍ර දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා අහමෙතං ජානාමි අහමෙතං පස්සාමි – ‘ජාතිපච්චයා ජරාමරණ’’’න්ති.

“Này hiền giả Nārada, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, Tôn giả Nārada có trí tuệ của riêng mình biết rằng: ‘Do sanh làm duyên nên có già-chết’ không?” “Này hiền giả Paviṭṭha, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Do sanh làm duyên nên có già-chết’.”

‘‘අඤ්ඤත්‍රෙව, ආවුසො නාරද, සද්ධාය අඤ්ඤත්‍ර රුචියා අඤ්ඤත්‍ර අනුස්සවා අඤ්ඤත්‍ර ආකාරපරිවිතක්කා අඤ්ඤත්‍ර දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා අත්ථායස්මතො නාරදස්ස පච්චත්තමෙව ඤාණං – භවපච්චයා ජාති…පෙ… අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා’’ති? ‘‘අඤ්ඤත්‍රෙව, ආවුසො පවිට්ඨ, සද්ධාය අඤ්ඤත්‍ර රුචියා අඤ්ඤත්‍ර අනුස්සවා අඤ්ඤත්‍ර ආකාරපරිවිතක්කා අඤ්ඤත්‍ර දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා අහමෙතං ජානාමි අහමෙතං පස්සාමි – ‘අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා’’’ති.

“Này hiền giả Nārada, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, Tôn giả Nārada có trí tuệ của riêng mình biết rằng: ‘Do hữu làm duyên nên có sanh’... cho đến... ‘do vô minh làm duyên nên có các hành’ không?” “Này hiền giả Paviṭṭha, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Do vô minh làm duyên nên có các hành’.”

‘‘අඤ්ඤත්‍රෙව, ආවුසො නාරද, සද්ධාය අඤ්ඤත්‍ර රුචියා අඤ්ඤත්‍ර අනුස්සවා අඤ්ඤත්‍ර ආකාරපරිවිතක්කා අඤ්ඤත්‍ර දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා අත්ථායස්මතො නාරදස්ස පච්චත්තමෙව ඤාණං – ‘ජාතිනිරොධා ජරාමරණනිරොධො’’’ති? ‘‘අඤ්ඤත්‍රෙව, ආවුසො පවිට්ඨ, සද්ධාය අඤ්ඤත්‍ර රුචියා අඤ්ඤත්‍ර අනුස්සවා අඤ්ඤත්‍ර ආකාරපරිවිතක්කා අඤ්ඤත්‍ර දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා අහමෙතං ජානාමි අහමෙතං පස්සාමි – ‘ජාතිනිරොධා ජරාමරණනිරොධො’’’ති.

“Này hiền giả Nārada, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, Tôn giả Nārada có trí tuệ của riêng mình biết rằng: ‘Do sanh diệt nên già-chết diệt’ không?” “Này hiền giả Paviṭṭha, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Do sanh diệt nên già-chết diệt’.”

‘‘අඤ්ඤත්‍රෙව, ආවුසො නාරද, සද්ධාය අඤ්ඤත්‍ර රුචියා අඤ්ඤත්‍ර අනුස්සවා අඤ්ඤත්‍ර ආකාරපරිවිතක්කා අඤ්ඤත්‍ර දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා අත්ථායස්මතො නාරදස්ස [Pg.339] පච්චත්තමෙව ඤාණං – ‘භවනිරොධා ජාතිනිරොධොති…පෙ… අවිජ්ජානිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො’’’ති? ‘‘අඤ්ඤත්‍රෙව, ආවුසො පවිට්ඨ, සද්ධාය අඤ්ඤත්‍ර රුචියා අඤ්ඤත්‍ර අනුස්සවා අඤ්ඤත්‍ර ආකාරපරිවිතක්කා අඤ්ඤත්‍ර දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා අහමෙතං ජානාමි අහමෙතං පස්සාමි – ‘අවිජ්ජානිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො’’’ති.

“Này hiền giả Nārada, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, Tôn giả Nārada có trí tuệ của riêng mình biết rằng: ‘Do hữu diệt nên sanh diệt’... cho đến... ‘do vô minh diệt nên các hành diệt’ không?” “Này hiền giả Paviṭṭha, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Do vô minh diệt nên các hành diệt’.”

‘‘අඤ්ඤත්‍රෙව, ආවුසො නාරද, සද්ධාය අඤ්ඤත්‍ර රුචියා අඤ්ඤත්‍ර අනුස්සවා අඤ්ඤත්‍ර ආකාරපරිවිතක්කා අඤ්ඤත්‍ර දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා අත්ථායස්මතො නාරදස්ස පච්චත්තමෙව ඤාණං – ‘භවනිරොධො නිබ්බාන’’’න්ති? ‘‘අඤ්ඤත්‍රෙව, ආවුසො පවිට්ඨ, සද්ධාය අඤ්ඤත්‍ර රුචියා අඤ්ඤත්‍ර අනුස්සවා අඤ්ඤත්‍ර ආකාරපරිවිතක්කා අඤ්ඤත්‍ර දිට්ඨිනිජ්ඣානක්ඛන්තියා අහමෙතං ජානාමි අහමෙතං පස්සාමි – ‘භවනිරොධො නිබ්බාන’’’න්ති.

“Này hiền giả Nārada, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, Tôn giả Nārada có trí tuệ của riêng mình biết rằng: ‘Sự diệt của hữu là Niết-bàn’ không?” “Này hiền giả Paviṭṭha, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Sự diệt của hữu là Niết-bàn’.”

‘‘තෙනහායස්මා නාරදො අරහං ඛීණාසවො’’ති? ‘‘‘භවනිරොධො නිබ්බාන’න්ති ඛො මෙ, ආවුසො, යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය සුදිට්ඨං, න චම්හි අරහං ඛීණාසවො. සෙය්‍යථාපි, ආවුසො, කන්තාරමග්ගෙ උදපානො. තත්‍ර නෙවස්ස රජ්ජු න උදකවාරකො. අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්‍ය ඝම්මාභිතත්තො ඝම්මපරෙතො කිලන්තො තසිතො පිපාසිතො, සො තං උදපානං ඔලොකෙය්‍ය. තස්ස ‘උදක’න්ති හි ඛො ඤාණං අස්ස, න ච කායෙන ඵුසිත්වා විහරෙය්‍ය. එවමෙව ඛො, ආවුසො, ‘භවනිරොධො නිබ්බාන’න්ති යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය සුදිට්ඨං, න චම්හි අරහං ඛීණාසවො’’ති.

“Vậy thì, tôn giả Nārada là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc phải không?” “Này hiền hữu, tôi đã dùng chánh trí tuệ thấy rõ như thật rằng: ‘Sự diệt tận của kiếp hữu là Niết-bàn’, nhưng tôi không phải là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc. Này hiền hữu, ví như trên con đường hoang vắng có một cái giếng. Ở đó không có dây cũng không có gàu múc nước. Rồi một người đi đến, bị nóng bức thiêu đốt, bị nóng bức hành hạ, mệt mỏi, khát nước, thèm nước. Người ấy nhìn vào giếng đó. Người ấy có cái biết rằng: ‘Đây là nước’, nhưng không thể dùng thân để tiếp xúc với nước. Cũng vậy, này hiền hữu, tôi đã dùng chánh trí tuệ thấy rõ như thật rằng: ‘Sự diệt tận của kiếp hữu là Niết-bàn’, nhưng tôi không phải là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc.”

එවං වුත්තෙ, ආයස්මා ආනන්දො ආයස්මන්තං පවිට්ඨං එතදවොච – ‘‘එවංවාදී ත්වං, ආවුසො පවිට්ඨ, ආයස්මන්තං නාරදං කිං වදෙසී’’ති? ‘‘එවංවාදාහං, ආවුසො ආනන්ද, ආයස්මන්තං නාරදං න කිඤ්චි වදාමි අඤ්ඤත්‍ර කල්‍යාණා අඤ්ඤත්‍ර කුසලා’’ති. අට්ඨමං.

Khi được nói như vậy, tôn giả Ānanda nói với tôn giả Paviṭṭha rằng: “Này hiền hữu Paviṭṭha, ngài nói gì về tôn giả Nārada, người đã nói như vậy?” “Này hiền hữu Ānanda, đối với tôn giả Nārada, người đã nói như vậy, tôi không nói điều gì khác ngoài điều thiện lành, ngoài điều tốt đẹp.” Kinh thứ tám.

9. උපයන්තිසුත්තං

9. Kinh Upayanti

69. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තත්‍ර ඛො…පෙ… ‘‘මහාසමුද්දො, භික්ඛවෙ, උපයන්තො මහානදියො උපයාපෙති, මහානදියො උපයන්තියො කුන්නදියො [Pg.340] උපයාපෙන්ති, කුන්නදියො උපයන්තියො මහාසොබ්භෙ උපයාපෙන්ති, මහාසොබ්භා උපයන්තා කුසොබ්භෙ උපයාපෙන්ති. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, අවිජ්ජා උපයන්තී සඞ්ඛාරෙ උපයාපෙති, සඞ්ඛාරා උපයන්තා විඤ්ඤාණං උපයාපෙන්ති, විඤ්ඤාණං උපයන්තං නාමරූපං උපයාපෙති, නාමරූපං උපයන්තං සළායතනං උපයාපෙති, සළායතනං උපයන්තං ඵස්සං උපයාපෙති, ඵස්සො උපයන්තො වෙදනං උපයාපෙති, වෙදනා උපයන්තී තණ්හං උපයාපෙති, තණ්හා උපයන්තී උපාදානං උපයාපෙති, උපාදානං උපයන්තං භවං උපයාපෙති, භවො උපයන්තො ජාතිං උපයාපෙති, ජාති උපයන්තී ජරාමරණං උපයාපෙති.

69. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, trong khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Tại đó... “Này các Tỳ khưu, khi biển lớn dâng lên, nó làm cho các sông lớn dâng lên; khi các sông lớn dâng lên, chúng làm cho các sông nhỏ dâng lên; khi các sông nhỏ dâng lên, chúng làm cho các hồ lớn dâng lên; khi các hồ lớn dâng lên, chúng làm cho các hồ nhỏ dâng lên. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, khi vô minh dâng lên, nó làm cho các hành dâng lên; khi các hành dâng lên, chúng làm cho thức dâng lên; khi thức dâng lên, nó làm cho danh sắc dâng lên; khi danh sắc dâng lên, nó làm cho sáu xứ dâng lên; khi sáu xứ dâng lên, nó làm cho xúc dâng lên; khi xúc dâng lên, nó làm cho thọ dâng lên; khi thọ dâng lên, nó làm cho ái dâng lên; khi ái dâng lên, nó làm cho thủ dâng lên; khi thủ dâng lên, nó làm cho hữu dâng lên; khi hữu dâng lên, nó làm cho sanh dâng lên; khi sanh dâng lên, nó làm cho già chết dâng lên.

‘‘මහාසමුද්දො, භික්ඛවෙ, අපයන්තො මහානදියො අපයාපෙති, මහානදියො අපයන්තියො කුන්නදියො අපයාපෙන්ති, කුන්නදියො අපයන්තියො මහාසොබ්භෙ අපයාපෙන්ති, මහාසොබ්භා අපයන්තා කුසොබ්භෙ අපයාපෙන්ති. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, අවිජ්ජා අපයන්තී සඞ්ඛාරෙ අපයාපෙති, සඞ්ඛාරා අපයන්තා විඤ්ඤාණං අපයාපෙන්ති, විඤ්ඤාණං අපයන්තං නාමරූපං අපයාපෙති, නාමරූපං අපයන්තං සළායතනං අපයාපෙති, සළායතනං අපයන්තං ඵස්සං අපයාපෙති, ඵස්සො අපයන්තො වෙදනං අපයාපෙති, වෙදනා අපයන්තී තණ්හං අපයාපෙති, තණ්හා අපයන්තී උපාදානං අපයාපෙති, උපාදානං අපයන්තං භවං අපයාපෙති, භවො අපයන්තො ජාතිං අපයාපෙති, ජාති අපයන්තී ජරාමරණං අපයාපෙතී’’ති. නවමං.

“Này các Tỳ khưu, khi biển lớn rút xuống, nó làm cho các sông lớn rút xuống; khi các sông lớn rút xuống, chúng làm cho các sông nhỏ rút xuống; khi các sông nhỏ rút xuống, chúng làm cho các hồ lớn rút xuống; khi các hồ lớn rút xuống, chúng làm cho các hồ nhỏ rút xuống. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, khi vô minh rút xuống, nó làm cho các hành rút xuống; khi các hành rút xuống, chúng làm cho thức rút xuống; khi thức rút xuống, nó làm cho danh sắc rút xuống; khi danh sắc rút xuống, nó làm cho sáu xứ rút xuống; khi sáu xứ rút xuống, nó làm cho xúc rút xuống; khi xúc rút xuống, nó làm cho thọ rút xuống; khi thọ rút xuống, nó làm cho ái rút xuống; khi ái rút xuống, nó làm cho thủ rút xuống; khi thủ rút xuống, nó làm cho hữu rút xuống; khi hữu rút xuống, nó làm cho sanh rút xuống; khi sanh rút xuống, nó làm cho già chết rút xuống.” Kinh thứ chín.

10. සුසිමසුත්තං

10. Kinh Susima

70. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන භගවා සක්කතො හොති ගරුකතො මානිතො පූජිතො අපචිතො ලාභී චීවර-පිණ්ඩපාත-සෙනාසන-ගිලානප්පච්චය-භෙසජ්ජපරික්ඛාරානං. භික්ඛුසඞ්ඝොපි සක්කතො හොති ගරුකතො මානිතො පූජිතො අපචිතො ලාභී චීවර-පිණ්ඩපාත-සෙනාසනගිලානප්පච්චය-භෙසජ්ජපරික්ඛාරානං. අඤ්ඤතිත්ථියා පන පරිබ්බාජකා අසක්කතා හොන්ති අගරුකතා අමානිතා අපූජිතා අනපචිතා, න ලාභිනො චීවර-පිණ්ඩපාත-සෙනාසනගිලානප්පච්චය-භෙසජ්ජපරික්ඛාරානං.

70. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Rājagaha, tại Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, Thế Tôn được tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường, cung phụng, và nhận được các vật dụng như y, vật thực khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Tăng chúng Tỳ khưu cũng được tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường, cung phụng, và nhận được các vật dụng như y, vật thực khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Còn các du sĩ ngoại đạo thì không được tôn kính, không được trọng vọng, không được quý mến, không được cúng dường, không được cung phụng, và không nhận được các vật dụng như y, vật thực khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.

තෙන [Pg.341] ඛො පන සමයෙන සුසිමො පරිබ්බාජකො රාජගහෙ පටිවසති මහතියා පරිබ්බාජකපරිසාය සද්ධිං. අථ ඛො සුසිමස්ස පරිබ්බාජකස්ස පරිසා සුසිමං පරිබ්බාජකං එතදවොචුං – ‘‘එහි ත්වං, ආවුසො සුසිම, සමණෙ ගොතමෙ බ්‍රහ්මචරියං චර. ත්වං ධම්මං පරියාපුණිත්වා අම්හෙ වාචෙය්‍යාසි. තං මයං ධම්මං පරියාපුණිත්වා ගිහීනං භාසිස්සාම. එවං මයම්පි සක්කතා භවිස්සාම ගරුකතා මානිතා පූජිතා අපචිතා ලාභිනො චීවර-පිණ්ඩපාතසෙනාසන-ගිලානප්පච්චය-භෙසජ්ජපරික්ඛාරාන’’න්ති. ‘‘එවමාවුසො’’ති ඛො සුසිමො පරිබ්බාජකො සකාය පරිසාය පටිස්සුණිත්වා යෙනායස්මා ආනන්දො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මතා ආනන්දෙන සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො සුසිමො පරිබ්බාජකො ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච – ‘‘ඉච්ඡාමහං, ආවුසො ආනන්ද, ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ බ්‍රහ්මචරියං චරිතු’’න්ති.

Vào lúc bấy giờ, du sĩ Susima trú ở Rājagaha cùng với một hội chúng du sĩ đông đảo. Bấy giờ, hội chúng của du sĩ Susima nói với du sĩ Susima rằng: “Này hiền hữu Susima, hãy đến, hãy thực hành phạm hạnh nơi Sa-môn Gotama. Sau khi học thuộc Giáo pháp, ngài hãy dạy lại cho chúng tôi. Chúng tôi, sau khi học thuộc Giáo pháp ấy, sẽ thuyết giảng cho các hàng tại gia. Như vậy, chúng tôi cũng sẽ được tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường, cung phụng, và nhận được các vật dụng như y, vật thực khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.” “Thưa vâng, các hiền hữu.” Du sĩ Susima sau khi vâng lời hội chúng của mình, liền đi đến chỗ tôn giả Ānanda; sau khi đến, đã cùng tôn giả Ānanda chào hỏi thân mật. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân thiện, đáng ghi nhớ, ông ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, du sĩ Susima nói với tôn giả Ānanda rằng: “Thưa hiền hữu Ānanda, tôi muốn thực hành phạm hạnh trong Giáo pháp và Giới luật này.”

අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො සුසිමං පරිබ්බාජකං ආදාය යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අයං, භන්තෙ, සුසිමො පරිබ්බාජකො එවමාහ – ‘ඉච්ඡාමහං, ආවුසො ආනන්ද, ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ බ්‍රහ්මචරියං චරිතු’’න්ති. ‘‘තෙනහානන්ද, සුසිමං පබ්බාජෙථා’’ති. අලත්ථ ඛො සුසිමො පරිබ්බාජකො භගවතො සන්තිකෙ පබ්බජ්ජං, අලත්ථ උපසම්පදං.

Bấy giờ, tôn giả Ānanda dẫn du sĩ Susima đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, du sĩ Susima này đã nói như sau: ‘Thưa hiền hữu Ānanda, tôi muốn thực hành phạm hạnh trong Giáo pháp và Giới luật này.’” “Vậy thì, này Ānanda, hãy cho Susima xuất gia.” Du sĩ Susima đã được xuất gia dưới sự hiện diện của Thế Tôn, đã được thọ cụ túc giới.

තෙන ඛො පන සමයෙන සම්බහුලෙහි භික්ඛූහි භගවතො සන්තිකෙ අඤ්ඤා බ්‍යාකතා හොති – ‘‘ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාමා’’ති. අස්සොසි ඛො ආයස්මා සුසිමො – ‘‘සම්බහුලෙහි කිර භික්ඛූහි භගවතො සන්තිකෙ අඤ්ඤා බ්‍යාකතා – ‘ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’ති පජානාමා’’ති. අථ ඛො ආයස්මා සුසිමො යෙන තෙ භික්ඛූ තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා තෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා සුසිමො තෙ භික්ඛූ එතදවොච – ‘‘සච්චං කිරායස්මන්තෙහි [Pg.342] භගවතො සන්තිකෙ අඤ්ඤා බ්‍යාකතා – ‘ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’ති පජානාමා’’ති? ‘‘එවමාවුසො’’ති.

Vào lúc bấy giờ, có nhiều vị tỳ khưu đã tuyên bố chứng đắc A-la-hán quả ở trước đức Thế Tôn rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa, chúng tôi biết rõ như vậy.’ Tôn giả Susima đã nghe được rằng: ‘Nghe nói có nhiều vị tỳ khưu đã tuyên bố chứng đắc A-la-hán quả ở trước đức Thế Tôn rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa, chúng tôi biết rõ như vậy.’’ Rồi tôn giả Susima đi đến chỗ các vị tỳ khưu ấy; sau khi đến, đã cùng các vị tỳ khưu ấy thăm hỏi xã giao. Sau khi trao đổi những lời thăm hỏi thân tình đáng ghi nhớ, ngài ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, tôn giả Susima nói với các vị tỳ khưu ấy điều này: ‘Nghe nói có thật là các hiền giả đã tuyên bố chứng đắc A-la-hán quả ở trước đức Thế Tôn rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa, chúng tôi biết rõ như vậy’ phải không?’ ‘Thưa hiền giả, đúng vậy.’

‘‘අපි පන තුම්හෙ ආයස්මන්තො එවං ජානන්තා එවං පස්සන්තා අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධං පච්චනුභොථ – එකොපි හුත්වා බහුධා හොථ, බහුධාපි හුත්වා එකො හොථ; ආවිභාවං, තිරොභාවං, තිරොකුට්ටං තිරොපාකාරං තිරොපබ්බතං අසජ්ජමානා ගච්ඡථ, සෙය්‍යථාපි ආකාසෙ; පථවියාපි උම්මුජ්ජනිමුජ්ජං කරොථ, සෙය්‍යථාපි උදකෙ; උදකෙපි අභිජ්ජමානෙ ගච්ඡථ, සෙය්‍යථාපි පථවියං; ආකාසෙපි පල්ලඞ්කෙන කමථ, සෙය්‍යථාපි පක්ඛී සකුණො; ඉමෙපි චන්දිමසූරියෙ එවංමහිද්ධිකෙ එවංමහානුභාවෙ පාණිනා පරිමසථ පරිමජ්ජථ, යාව බ්‍රහ්මලොකාපි කායෙන වසං වත්තෙථා’’ති? ‘‘නො හෙතං, ආවුසො’’.

‘Này các hiền giả, phải chăng trong khi biết như vậy, thấy như vậy, các ngài có thể chứng nghiệm được các loại thần thông đa dạng – từ một thân hiện ra nhiều thân, từ nhiều thân hiện ra một thân; hiện hình, tàng hình; đi xuyên tường, xuyên thành, xuyên núi không bị trở ngại, như đi trong hư không; độn thổ và trồi lên khỏi mặt đất, như ở trong nước; đi trên mặt nước không chìm, như đi trên đất liền; ngồi kiết-già bay đi trong hư không, như loài chim có cánh; với bàn tay có thể chạm và vuốt ve mặt trăng và mặt trời, những vật có đại thần lực, đại oai lực như thế; và có thể dùng thân để tác động quyền năng cho đến cõi Phạm thiên chăng?’ ‘Thưa hiền giả, không phải vậy.’

‘‘අපි පන තුම්හෙ ආයස්මන්තො එවං ජානන්තා එවං පස්සන්තා දිබ්බාය සොතධාතුයා විසුද්ධාය අතික්කන්තමානුසිකාය උභො සද්දෙ සුණාථ දිබ්බෙ ච මානුසෙ ච යෙ දූරෙ සන්තිකෙ චා’’ති? ‘‘නො හෙතං, ආවුසො’’.

‘Này các hiền giả, phải chăng trong khi biết như vậy, thấy như vậy, với thiên nhĩ giới thanh tịnh, siêu nhân, các ngài có thể nghe được cả hai loại âm thanh, của chư thiên và của loài người, dù ở xa hay ở gần chăng?’ ‘Thưa hiền giả, không phải vậy.’

‘‘අපි පන තුම්හෙ ආයස්මන්තො එවං ජානන්තා එවං පස්සන්තා පරසත්තානං පරපුග්ගලානං චෙතසා චෙතො පරිච්ච පජානාථ – සරාගං වා චිත්තං සරාගං චිත්තන්ති පජානාථ; වීතරාගං වා චිත්තං වීතරාගං චිත්තන්ති පජානාථ; සදොසං වා චිත්තං සදොසං චිත්තන්ති පජානාථ; වීතදොසං වා චිත්තං වීතදොසං චිත්තන්ති පජානාථ; සමොහං වා චිත්තං සමොහං චිත්තන්ති පජානාථ; වීතමොහං වා චිත්තං වීතමොහං චිත්තන්ති පජානාථ; සංඛිත්තං වා චිත්තං සංඛිත්තං චිත්තන්ති පජානාථ; වික්ඛිත්තං වා චිත්තං වික්ඛිත්තං චිත්තන්ති පජානාථ; මහග්ගතං වා චිත්තං මහග්ගතං චිත්තන්ති පජානාථ; අමහග්ගතං වා චිත්තං අමහග්ගතං චිත්තන්ති පජානාථ; සඋත්තරං වා චිත්තං සඋත්තරං චිත්තන්ති පජානාථ; අනුත්තරං වා චිත්තං අනුත්තරං චිත්තන්ති පජානාථ; සමාහිතං වා චිත්තං සමාහිතං චිත්තන්ති පජානාථ; අසමාහිතං වා චිත්තං අසමාහිතං චිත්තන්ති පජානාථ; විමුත්තං වා චිත්තං විමුත්තං චිත්තන්ති පජානාථ[Pg.343]; අවිමුත්තං වා චිත්තං අවිමුත්තං චිත්තන්ති පජානාථා’’ති? ‘‘නො හෙතං, ආවුසො’’.

‘Này các hiền giả, phải chăng trong khi biết như vậy, thấy như vậy, các ngài có thể dùng tâm của mình để thấu hiểu tâm của các chúng sanh khác, của các cá nhân khác – các ngài biết tâm có tham là ‘tâm có tham’; hay biết tâm không tham là ‘tâm không tham’; biết tâm có sân là ‘tâm có sân’; hay biết tâm không sân là ‘tâm không sân’; biết tâm có si là ‘tâm có si’; hay biết tâm không si là ‘tâm không si’; biết tâm co rút là ‘tâm co rút’; hay biết tâm phân tán là ‘tâm phân tán’; biết tâm quảng đại là ‘tâm quảng đại’; hay biết tâm không quảng đại là ‘tâm không quảng đại’; biết tâm hữu thượng là ‘tâm hữu thượng’; hay biết tâm vô thượng là ‘tâm vô thượng’; biết tâm có định là ‘tâm có định’; hay biết tâm không định là ‘tâm không định’; biết tâm giải thoát là ‘tâm giải thoát’; hay biết tâm không giải thoát là ‘tâm không giải thoát’ chăng?’ ‘Thưa hiền giả, không phải vậy.’

‘‘අපි පන තුම්හෙ ආයස්මන්තො එවං ජානන්තා එවං පස්සන්තා අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරථ, සෙය්‍යථිදං – එකම්පි ජාතිං ද්වෙපි ජාතියො තිස්සොපි ජාතියො චතස්සොපි ජාතියො පඤ්චපි ජාතියො දසපි ජාතියො වීසම්පි ජාතියො තිංසම්පි ජාතියො චත්තාරීසම්පි ජාතියො පඤ්ඤාසම්පි ජාතියො ජාතිසතම්පි ජාතිසහස්සම්පි ජාතිසතසහස්සම්පි, අනෙකෙපි සංවට්ටකප්පෙ අනෙකෙපි විවට්ටකප්පෙ අනෙකෙපි සංවට්ටවිවට්ටකප්පෙ – ‘අමුත්‍රාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛපටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො අමුත්‍ර උදපාදිං; තත්‍රාපාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛපටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො ඉධූපපන්නො’ති. ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරථා’’ති? ‘‘නො හෙතං, ආවුසො’’.

‘Này các hiền giả, phải chăng trong khi biết như vậy, thấy như vậy, các ngài có thể nhớ lại nhiều đời sống quá khứ, nghĩa là – một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều kiếp hoại, nhiều kiếp thành, nhiều kiếp thành hoại – ‘Ở nơi kia, tôi có tên như thế, dòng họ như thế, dung sắc như thế, thức ăn như thế, trải nghiệm khổ lạc như thế, tuổi thọ như thế. Sau khi chết ở nơi ấy, tôi đã sanh vào nơi nọ; ở đó tôi cũng có tên như thế, dòng họ như thế, dung sắc như thế, thức ăn như thế, trải nghiệm khổ lạc như thế, tuổi thọ như thế. Sau khi chết ở nơi ấy, tôi đã sanh vào nơi đây.’ Như vậy, các ngài có thể nhớ lại nhiều đời sống quá khứ cùng với các khía cạnh và chi tiết của chúng chăng?’ ‘Thưa hiền giả, không phải vậy.’

‘‘අපි පන තුම්හෙ ආයස්මන්තො එවං ජානන්තා එවං පස්සන්තා දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සථ චවමානෙ උපපජ්ජමානෙ හීනෙ පණීතෙ සුවණ්ණෙ දුබ්බණ්ණෙ, සුගතෙ දුග්ගතෙ යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානාථ – ‘ඉමෙ වත භොන්තො සත්තා කායදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා වචීදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා මනොදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා, අරියානං උපවාදකා මිච්ඡාදිට්ඨිකා මිච්ඡාදිට්ඨිකම්මසමාදානා, තෙ කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපන්නා; ඉමෙ වා පන භොන්තො සත්තා කායසුචරිතෙන සමන්නාගතා වචීසුචරිතෙන සමන්නාගතා මනොසුචරිතෙන සමන්නාගතා, අරියානං අනුපවාදකා සම්මාදිට්ඨිකා සම්මාදිට්ඨිකම්මසමාදානා තෙ කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපන්නා’ති, ඉති දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සථ චවමානෙ උපපජ්ජමානෙ හීනෙ පණීතෙ සුවණ්ණෙ දුබ්බණ්ණෙ, සුගතෙ දුග්ගතෙ යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානාථා’’ති? ‘‘නො හෙතං, ආවුසො’’.

“Này chư hiền giả, trong khi biết như vậy, trong khi thấy như vậy, các vị có dùng thiên nhãn thanh tịnh, siêu việt mắt người thường, thấy các chúng sanh đang chết đi, đang sanh ra, hạ liệt, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, đi đến thiện thú, đi đến ác thú, và có biết rõ các chúng sanh đi theo nghiệp của mình rằng: ‘Này các hiền giả, thật vậy, các chúng sanh này đã thành tựu thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành, phỉ báng các bậc Thánh, có tà kiến, chấp trì các nghiệp tà kiến; sau khi thân hoại mạng chung, họ đã sanh vào cõi khổ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các hiền giả, còn các chúng sanh này đã thành tựu thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành, không phỉ báng các bậc Thánh, có chánh kiến, chấp trì các nghiệp chánh kiến; sau khi thân hoại mạng chung, họ đã sanh vào thiện thú, thiên giới’ hay không? Như vậy, các vị có dùng thiên nhãn thanh tịnh, siêu việt mắt người thường, thấy các chúng sanh đang chết đi, đang sanh ra, hạ liệt, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, đi đến thiện thú, đi đến ác thú, và có biết rõ các chúng sanh đi theo nghiệp của mình hay không?” “Thưa hiền giả, không phải vậy.”

‘‘අපි පන තුම්හෙ ආයස්මන්තො එවං ජානන්තා එවං පස්සන්තා යෙ තෙ සන්තා විමොක්ඛා අතික්කම්ම රූපෙ ආරුප්පා, තෙ කායෙන ඵුසිත්වා විහරථා’’ති? ‘‘නො හෙතං, ආවුසො’’.

“Này chư hiền giả, trong khi biết như vậy, trong khi thấy như vậy, các vị có vượt qua các sắc, an trú sau khi đã chạm đến bằng thân những pháp giải thoát vô sắc an tịnh ấy hay không?” “Thưa hiền giả, không phải vậy.”

‘‘එත්ථ [Pg.344] දානි ආයස්මන්තො ඉදඤ්ච වෙය්‍යාකරණං ඉමෙසඤ්ච ධම්මානං අසමාපත්ති; ඉදං නො, ආවුසො, කථ’’න්ති? ‘‘පඤ්ඤාවිමුත්තා ඛො මයං, ආවුසො සුසිමා’’ති.

“Này chư hiền giả, ở đây, vừa có lời giải đáp này, lại vừa có sự không chứng đắc các pháp này. Thưa hiền giả, việc này là thế nào?” “Này hiền giả Susima, thật vậy, chúng tôi là những vị tuệ giải thoát.”

‘‘න ඛ්වාහං ඉමස්ස ආයස්මන්තානං සංඛිත්තෙන භාසිතස්ස විත්ථාරෙන අත්ථං ආජානාමි. සාධු මෙ ආයස්මන්තො තථා භාසන්තු යථාහං ඉමස්ස ආයස්මන්තානං සංඛිත්තෙන භාසිතස්ස විත්ථාරෙන අත්ථං ආජානෙය්‍ය’’න්ති. ‘‘ආජානෙය්‍යාසි වා ත්වං, ආවුසො සුසිම, න වා ත්වං ආජානෙය්‍යාසි අථ ඛො පඤ්ඤාවිමුත්තා මය’’න්ති.

“Tôi thật không hiểu rõ ý nghĩa chi tiết của lời nói tóm tắt này của chư hiền giả. Lành thay, mong chư hiền giả hãy nói cho tôi theo cách mà tôi có thể hiểu rõ ý nghĩa chi tiết của lời nói tóm tắt này của chư hiền giả.” “Này hiền giả Susima, dù hiền giả có hiểu hay không hiểu, nhưng thật vậy, chúng tôi là những vị tuệ giải thoát.”

අථ ඛො ආයස්මා සුසිමො උට්ඨායාසනා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා සුසිමො යාවතකො තෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං අහොසි කථාසල්ලාපො තං සබ්බං භගවතො ආරොචෙසි. ‘‘පුබ්බෙ ඛො, සුසිම, ධම්මට්ඨිතිඤාණං, පච්ඡා නිබ්බානෙ ඤාණ’’න්ති.

Rồi Tôn giả Susima đứng dậy khỏi chỗ ngồi, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Susima trình bày lên Thế Tôn toàn bộ cuộc đối thoại đã diễn ra với các vị Tỳ khưu ấy. “Này Susima, thật vậy, trước là trí về sự an trú của các pháp, sau là trí về Niết-bàn.”

‘‘න ඛ්වාහං, භන්තෙ, ඉමස්ස භගවතා සංඛිත්තෙන භාසිතස්ස විත්ථාරෙන අත්ථං ආජානාමි. සාධු මෙ, භන්තෙ, භගවා තථා භාසතු යථාහං ඉමස්ස භගවතා සංඛිත්තෙන භාසිතස්ස විත්ථාරෙන අත්ථං ආජානෙය්‍ය’’න්ති. ‘‘ආජානෙය්‍යාසි වා ත්වං, සුසිම, න වා ත්වං ආජානෙය්‍යාසි, අථ ඛො ධම්මට්ඨිතිඤාණං පුබ්බෙ, පච්ඡා නිබ්බානෙ ඤාණං’’.

“Bạch Thế Tôn, con thật không hiểu rõ ý nghĩa chi tiết của lời dạy tóm tắt này của Thế Tôn. Lành thay, bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn hãy thuyết giảng cho con theo cách mà con có thể hiểu rõ ý nghĩa chi tiết của lời dạy tóm tắt này của Thế Tôn.” “Này Susima, dù ngươi có hiểu hay không hiểu, nhưng thật vậy, trước là trí về sự an trú của các pháp, sau là trí về Niết-bàn.”

‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, සුසිම, රූපං නිච්චං වා අනිච්චං වා’’ති? ‘‘අනිච්චං, භන්තෙ’’. ‘‘යං පනානිච්චං දුක්ඛං වා තං සුඛං වා’’ති? ‘‘දුක්ඛං, භන්තෙ’’. ‘‘යං පනානිච්චං දුක්ඛං විපරිණාමධම්මං, කල්ලං නු තං සමනුපස්සිතුං – ‘එතං මම, එසොහමස්මි, එසො මෙ අත්තා’’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘වෙදනා නිච්චා වා අනිච්චා වා’’ති? ‘‘අනිච්චා, භන්තෙ’’. ‘‘යං පනානිච්චං, දුක්ඛං වා තං සුඛං වා’’ති? ‘‘දුක්ඛං, භන්තෙ’’. ‘‘යං පනානිච්චං දුක්ඛං විපරිණාමධම්මං, කල්ලං නු තං සමනුපස්සිතුං – ‘එතං මම, එසොහමස්මි, එසො මෙ අත්තා’’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘සඤ්ඤා නිච්චා වා අනිච්චා වා’’ති? ‘‘අනිච්චා, භන්තෙ’’…පෙ… ‘‘සඞ්ඛාරා නිච්චා වා අනිච්චා වා’’ති? ‘‘අනිච්චා, භන්තෙ’’. ‘‘යං පනානිච්චං දුක්ඛං වා තං සුඛං වා’’ති? ‘‘දුක්ඛං, භන්තෙ’’. ‘‘යං පනානිච්චං දුක්ඛං විපරිණාමධම්මං, කල්ලං නු තං සමනුපස්සිතුං – ‘එතං මම, එසොහමස්මි, එසො මෙ අත්තා’’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘විඤ්ඤාණං නිච්චං වා අනිච්චං වා’’ති? ‘‘අනිච්චං, භන්තෙ’’. ‘‘යං පනානිච්චං [Pg.345] දුක්ඛං වා තං සුඛං වා’’ති? ‘‘දුක්ඛං, භන්තෙ’’. ‘‘යං පනානිච්චං දුක්ඛං විපරිණාමධම්මං, කල්ලං නු තං සමනුපස්සිතුං – ‘එතං මම, එසොහමස්මි, එසො මෙ අත්තා’’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’.

“Này Susima, ngươi nghĩ thế nào về điều này, sắc là thường hay vô thường?” “Bạch Thế Tôn, là vô thường.” “Cái gì vô thường, nó là khổ hay lạc?” “Bạch Thế Tôn, là khổ.” “Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có thích hợp để xem xét nó rằng: ‘Đây là của tôi, đây là tôi, đây là tự ngã của tôi’ hay không?” “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.” “Thọ là thường hay vô thường?” “Bạch Thế Tôn, là vô thường.” “Cái gì vô thường, nó là khổ hay lạc?” “Bạch Thế Tôn, là khổ.” “Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có thích hợp để xem xét nó rằng: ‘Đây là của tôi, đây là tôi, đây là tự ngã của tôi’ hay không?” “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.” “Tưởng là thường hay vô thường?” “Bạch Thế Tôn, là vô thường.” …v.v… “Các hành là thường hay vô thường?” “Bạch Thế Tôn, là vô thường.” “Cái gì vô thường, nó là khổ hay lạc?” “Bạch Thế Tôn, là khổ.” “Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có thích hợp để xem xét nó rằng: ‘Đây là của tôi, đây là tôi, đây là tự ngã của tôi’ hay không?” “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.” “Thức là thường hay vô thường?” “Bạch Thế Tôn, là vô thường.” “Cái gì vô thường, nó là khổ hay lạc?” “Bạch Thế Tôn, là khổ.” “Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có thích hợp để xem xét nó rằng: ‘Đây là của tôi, đây là tôi, đây là tự ngã của tôi’ hay không?” “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.”

‘‘තස්මාතිහ, සුසිම, යං කිඤ්චි රූපං අතීතානාගතපච්චුප්පන්නං අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා ඔළාරිකං වා සුඛුමං වා හීනං වා පණීතං වා යං දූරෙ සන්තිකෙ වා, සබ්බං රූපං නෙතං මම නෙසොහමස්මි න මෙසො අත්තාති; එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දට්ඨබ්බං. යා කාචි වෙදනා අතීතානාගතපච්චුප්පන්නා අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා ඔළාරිකා වා සුඛුමා වා හීනා වා පණීතා වා යා දූරෙ සන්තිකෙ වා, සබ්බා වෙදනා නෙතං මම නෙසොහමස්මි න මෙසො අත්තාති; එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දට්ඨබ්බං. යා කාචි සඤ්ඤා…පෙ… යෙ කෙචි සඞ්ඛාරා අතීතානාගතපච්චුප්පන්නා අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා ඔළාරිකා වා සුඛුමා වා හීනා වා පණීතා වා යෙ දූරෙ සන්තිකෙ වා, සබ්බෙ සඞ්ඛාරා නෙතං මම නෙසොහමස්මි න මෙසො අත්තාති; එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දට්ඨබ්බං. යං කිඤ්චි විඤ්ඤාණං අතීතානාගතපච්චුප්පන්නං අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා ඔළාරිකං වා සුඛුමං වා හීනං වා පණීතං වා යං දූරෙ සන්තිකෙ වා, සබ්බං විඤ්ඤාණං නෙතං මම නෙසොහමස්මි න මෙසො අත්තාති; එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දට්ඨබ්බං.

“Này Susima, do vậy, bất kỳ sắc pháp nào, quá khứ, vị lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, hạ liệt hay cao thượng, xa hay gần, tất cả sắc pháp ấy cần phải được thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Bất kỳ thọ nào, quá khứ, vị lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, hạ liệt hay cao thượng, xa hay gần, tất cả thọ ấy cần phải được thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Bất kỳ tưởng nào… Bất kỳ hành nào, quá khứ, vị lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, hạ liệt hay cao thượng, xa hay gần, tất cả các hành ấy cần phải được thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Bất kỳ thức nào, quá khứ, vị lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, hạ liệt hay cao thượng, xa hay gần, tất cả thức ấy cần phải được thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’”

‘‘එවං පස්සං, සුසිම, සුතවා අරියසාවකො රූපස්මිම්පි නිබ්බින්දති, වෙදනායපි නිබ්බින්දති, සඤ්ඤායපි නිබ්බින්දති, සඞ්ඛාරෙසුපි නිබ්බින්දති, විඤ්ඤාණස්මිම්පි නිබ්බින්දති. නිබ්බින්දං විරජ්ජති, විරාගා විමුච්චති, විමුත්තස්මිං විමුත්තමිති ඤාණං හොති. ‘ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’ති පජානාති.

“Này Susima, khi thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có nghe nhiều y nhàm chán đối với sắc, y nhàm chán đối với thọ, y nhàm chán đối với tưởng, y nhàm chán đối với các hành, y nhàm chán đối với thức. Do nhàm chán, y ly tham. Do ly tham, y được giải thoát. Trong sự giải thoát, trí khởi lên rằng: ‘Ta đã được giải thoát’. Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa’.”

‘‘‘ජාතිපච්චයා ජරාමරණ’න්ති, සුසිම, පස්සසී’’ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘‘භවපච්චයා ජාතී’ති, සුසිම, පස්සසී’’ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘‘උපාදානපච්චයා භවො’ති, සුසිම, පස්සසී’’ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘‘තණ්හාපච්චයා උපාදාන’න්ති, සුසිම, පස්සසී’’ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘වෙදනාපච්චයා තණ්හාති… ඵස්සපච්චයා වෙදනාති… සළායතනපච්චයා ඵස්සොති… නාමරූපපච්චයා සළායතනන්ති… විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූපන්ති… සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණන්ති… අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරාති, සුසිම, පස්සසී’’ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’.

“Này Susima, có phải ông thấy rằng: ‘Do duyên sanh nên có già chết’ không?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” “Này Susima, có phải ông thấy rằng: ‘Do duyên hữu nên có sanh’ không?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” “Này Susima, có phải ông thấy rằng: ‘Do duyên thủ nên có hữu’ không?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” “Này Susima, có phải ông thấy rằng: ‘Do duyên ái nên có thủ’ không?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” “Do duyên thọ nên có ái… do duyên xúc nên có thọ… do duyên sáu xứ nên có xúc… do duyên danh sắc nên có sáu xứ… do duyên thức nên có danh sắc… do duyên các hành nên có thức… Này Susima, có phải ông thấy rằng: ‘Do duyên vô minh nên có các hành’ không?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.”

‘‘‘ජාතිනිරොධා [Pg.346] ජරාමරණනිරොධො’ති, සුසිම, පස්සසී’’ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘‘භවනිරොධා ජාතිනිරොධො’ති සුසිම, පස්සසී’’ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘උපාදානනිරොධා භවනිරොධොති… තණ්හානිරොධා උපාදානනිරොධොති… වෙදනානිරොධා තණ්හානිරොධොති… ඵස්සනිරොධා වෙදනානිරොධොති… සළායතනනිරොධා ඵස්සනිරොධොති… නාමරූපනිරොධා සළායතනනිරොධොති… විඤ්ඤාණනිරොධා නාමරූපනිරොධොති… සඞ්ඛාරනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධොති… අවිජ්ජානිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධොති, සුසිම, පස්සසී’’ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’.

“Này Susima, có phải ông thấy rằng: ‘Do sanh diệt nên già chết diệt’ không?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” “Này Susima, có phải ông thấy rằng: ‘Do hữu diệt nên sanh diệt’ không?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” “Do thủ diệt nên hữu diệt… do ái diệt nên thủ diệt… do thọ diệt nên ái diệt… do xúc diệt nên thọ diệt… do sáu xứ diệt nên xúc diệt… do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt… do thức diệt nên danh sắc diệt… do các hành diệt nên thức diệt… Này Susima, có phải ông thấy rằng: ‘Do vô minh diệt nên các hành diệt’ không?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.”

‘‘අපි පන ත්වං, සුසිම, එවං ජානන්තො එවං පස්සන්තො අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධං පච්චනුභොසි – එකොපි හුත්වා බහුධා හොසි, බහුධාපි හුත්වා එකො හොසි; ආවිභාවං, තිරොභාවං, තිරොකුට්ටං තිරොපාකාරං තිරොපබ්බතං අසජ්ජමානො ගච්ඡසි, සෙය්‍යථාපි ආකාසෙ; පථවියාපි උම්මුජ්ජනිමුජ්ජං කරොසි, සෙය්‍යථාපි උදකෙ; උදකෙපි අභිජ්ජමානො ගච්ඡසි, සෙය්‍යථාපි පථවියං; ආකාසෙපි පල්ලඞ්කෙන කමසි, සෙය්‍යථාපි පක්ඛී සකුණො; ඉමෙපි චන්දිමසූරියෙ එවංමහිද්ධිකෙ එවංමහානුභාවෙ පාණිනා පරිමසසි පරිමජ්ජසි, යාව බ්‍රහ්මලොකාපි කායෙන වසං වත්තෙසී’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’.

“Này Susima, có phải khi biết như vậy, thấy như vậy, ông có thể chứng nghiệm các loại thần thông sai khác – một thân hiện ra nhiều thân, nhiều thân hiện ra một thân; hiện hình, biến hình, đi ngang qua vách, qua tường, qua núi như đi qua hư không; độn thổ, trồi lên khỏi đất như ở trong nước; đi trên nước không chìm như đi trên đất liền; ngồi kiết già đi trên hư không như con chim có cánh; với tay chạm và rờ mặt trăng, mặt trời, những vật có đại thần lực, đại uy đức như vậy; có thể dùng thân để tự tại bay đến cõi Phạm Thiên không?” “Thưa không, bạch Thế Tôn.”

‘‘අපි පන ත්වං, සුසිම, එවං ජානන්තො එවං පස්සන්තො දිබ්බාය සොතධාතුයා විසුද්ධාය අතික්කන්තමානුසිකාය උභො සද්දෙ සුණසි දිබ්බෙ ච මානුසෙ ච යෙ දූරෙ සන්තිකෙ චා’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’.

“Này Susima, có phải khi biết như vậy, thấy như vậy, với thiên nhĩ giới thanh tịnh, siêu nhân, ông có thể nghe được hai loại tiếng, chư thiên và loài người, ở xa hay ở gần không?” “Thưa không, bạch Thế Tôn.”

‘‘අපි පන ත්වං, සුසිම, එවං ජානන්තො එවං පස්සන්තො පරසත්තානං පරපුග්ගලානං චෙතසා චෙතො පරිච්ච පජානාසි – සරාගං වා චිත්තං සරාගං චිත්තන්ති පජානාසි…පෙ… විමුත්තං වා චිත්තං විමුත්තං චිත්තන්ති පජානාසී’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’.

“Này Susima, có phải khi biết như vậy, thấy như vậy, ông có thể với tâm của mình biết được tâm của các chúng sanh khác, các người khác – tâm có tham, ông biết là tâm có tham... tâm giải thoát, ông biết là tâm giải thoát không?” “Thưa không, bạch Thế Tôn.”

‘‘අපි පන ත්වං, සුසිම, එවං ජානන්තො එවං පස්සන්තො අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරසි, සෙය්‍යථිදං – එකම්පි ජාතිං…පෙ… ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරසී’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’.

“Này Susima, có phải khi biết như vậy, thấy như vậy, ông có thể nhớ lại các đời sống quá khứ, như một đời... như vậy, ông có thể nhớ lại các đời sống quá khứ với các nét đại cương và các chi tiết không?” “Thưa không, bạch Thế Tôn.”

‘‘අපි පන ත්වං, සුසිම, එවං ජානන්තො එවං පස්සන්තො දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සසි චවමානෙ…පෙ… යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානාසී’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’.

“Này Susima, có phải khi biết như vậy, thấy như vậy, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, ông có thể thấy các chúng sanh... và biết rõ chúng sanh tùy theo hạnh nghiệp của họ không?” “Thưa không, bạch Thế Tôn.”

‘‘අපි [Pg.347] පන ත්වං, සුසිම, එවං ජානන්තො එවං පස්සන්තො යෙ තෙ සන්තා විමොක්ඛා අතික්කම්ම රූපෙ, ආරුප්පා තෙ කායෙන ඵුසිත්වා විහරසී’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’.

“Này Susima, có phải khi biết như vậy, thấy như vậy, ông có thể vượt qua các sắc, chứng được các giải thoát vô sắc an tịnh và an trú trong các pháp ấy bằng thân không?” “Thưa không, bạch Thế Tôn.”

‘‘එත්ථ දානි, සුසිම, ඉදඤ්ච වෙය්‍යාකරණං ඉමෙසඤ්ච ධම්මානං අසමාපත්ති, ඉදං නො, සුසිම, කථ’’න්ති?

“Này Susima, ở đây, vừa có lời giải đáp này, lại vừa có sự không chứng đắc các pháp này. Này Susima, làm sao lại có việc này?”

අථ ඛො ආයස්මා සුසිමො භගවතො පාදෙසු සිරසා නිපතිත්වා භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අච්චයො මං, භන්තෙ, අච්චගමා යථාබාලං යථාමූළ්හං යථාඅකුසලං, ය්වාහං එවං ස්වාක්ඛාතෙ ධම්මවිනයෙ ධම්මත්ථෙනකො පබ්බජිතො. තස්ස මෙ, භන්තෙ, භගවා අච්චයං අච්චයතො පටිග්ගණ්හාතු ආයතිං සංවරායා’’ති.

Bấy giờ, Tôn giả Susima cúi đầu đảnh lễ dưới chân Thế Tôn, và bạch với Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, lỗi lầm đã xâm chiếm con, do con ngu si, mê muội, bất thiện, vì con đã xuất gia trong Pháp và Luật khéo thuyết giảng này như một kẻ trộm Pháp. Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn chấp nhận lỗi lầm của con là một lỗi lầm, để con phòng hộ trong tương lai.”

‘‘තග්ඝ ත්වං, සුසිම, අච්චයො අච්චගමා යථාබාලං යථාමූළ්හං යථාඅකුසලං, යො ත්වං එවං ස්වාක්ඛාතෙ ධම්මවිනයෙ ධම්මත්ථෙනකො පබ්බජිතො. සෙය්‍යථාපි, සුසිම, චොරං ආගුචාරිං ගහෙත්වා රඤ්ඤො දස්සෙය්‍යුං – ‘අයං තෙ, දෙව, චොරො ආගුචාරී, ඉමස්ස යං ඉච්ඡසි තං දණ්ඩං පණෙහී’ති. තමෙනං රාජා එවං වදෙය්‍ය – ‘ගච්ඡථ, භො, ඉමං පුරිසං දළ්හාය රජ්ජුයා පච්ඡාබාහං ගාළ්හබන්ධනං බන්ධිත්වා ඛුරමුණ්ඩං කරිත්වා ඛරස්සරෙන පණවෙන රථියාය රථියං සිඞ්ඝාටකෙන සිඞ්ඝාටකං පරිනෙත්වා දක්ඛිණෙන ද්වාරෙන නික්ඛාමෙත්වා දක්ඛිණතො නගරස්ස සීසං ඡින්දථා’ති. තමෙනං රඤ්ඤො පුරිසා දළ්හාය රජ්ජුයා පච්ඡාබාහං ගාළ්හබන්ධනං බන්ධිත්වා ඛුරමුණ්ඩං කරිත්වා ඛරස්සරෙන පණවෙන රථියාය රථියං සිඞ්ඝාටකෙන සිඞ්ඝාටකං පරිනෙත්වා දක්ඛිණෙන ද්වාරෙන නික්ඛාමෙත්වා දක්ඛිණතො නගරස්ස සීසං ඡින්දෙය්‍යුං. තං කිං මඤ්ඤසි, සුසිම, අපි නු සො පුරිසො තතොනිදානං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදියෙථා’’ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’.

“Này Susima, thật vậy, lỗi lầm đã xâm chiếm ngươi, do ngươi ngu si, mê muội, bất thiện, vì ngươi đã xuất gia trong Pháp và Luật khéo thuyết giảng này như một kẻ trộm Pháp. Này Susima, ví như người ta bắt một tên trộm phạm tội, rồi dẫn đến cho vua và thưa: ‘Tâu Đại vương, đây là tên trộm phạm tội. Xin Đại vương tùy ý trừng phạt nó.’ Rồi nhà vua ra lệnh như sau: ‘Này các khanh, hãy đi, trói người này bằng dây thừng chắc chắn, hai tay trói quặt ra sau lưng, cạo trọc đầu, rồi đánh trống với âm thanh chói tai, dẫn đi từ đường này sang đường khác, từ ngã tư này sang ngã tư khác, rồi đưa ra khỏi thành qua cửa phía nam, và chặt đầu nó ở phía nam thành phố.’ Rồi người của vua trói người ấy bằng dây thừng chắc chắn, hai tay trói quặt ra sau lưng, cạo trọc đầu, rồi đánh trống với âm thanh chói tai, dẫn đi từ đường này sang đường khác, từ ngã tư này sang ngã tư khác, rồi đưa ra khỏi thành qua cửa phía nam, và chặt đầu nó ở phía nam thành phố. Này Susima, ngươi nghĩ thế nào? Người ấy có vì nhân duyên đó mà phải chịu khổ ưu chăng?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.”

‘‘යං ඛො සො, සුසිම, පුරිසො තතොනිදානං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදියෙථ. යා එවං ස්වාක්ඛාතෙ ධම්මවිනයෙ ධම්මත්ථෙනකස්ස පබ්බජ්ජා, අයං තතො දුක්ඛවිපාකතරා ච කටුකවිපාකතරා ච, අපි ච විනිපාතාය සංවත්තති. යතො ච ඛො ත්වං, සුසිම, අච්චයං අච්චයතො දිස්වා යථාධම්මං පටිකරොසි තං තෙ මයං පටිග්ගණ්හාම. වුද්ධි හෙසා, සුසිම, අරියස්ස විනයෙ [Pg.348] යො අච්චයං අච්චයතො දිස්වා යථාධම්මං පටිකරොති, ආයතිඤ්ච සංවරං ආපජ්ජතී’’ති. දසමං.

“Này Susima, người ấy vì nhân duyên đó mà phải chịu khổ ưu. Nhưng việc xuất gia như một kẻ trộm Pháp trong Pháp và Luật khéo thuyết giảng này, việc này còn mang lại kết quả đau khổ hơn, kết quả cay đắng hơn, và còn dẫn đến đọa xứ. Nhưng này Susima, vì ngươi đã thấy lỗi lầm là lỗi lầm và sám hối đúng như Pháp, nên chúng ta chấp nhận cho ngươi. Này Susima, trong giới luật của bậc Thánh, đây là sự tăng trưởng, tức là người nào thấy lỗi lầm là lỗi lầm, sám hối đúng như Pháp, và thực hành sự phòng hộ trong tương lai.” Kinh thứ mười.

මහාවග්ගො සත්තමො.

Phẩm Lớn, thứ bảy.

තස්සුද්දානං –

Phần Tóm Lược:

ද්වෙ අස්සුතවතා වුත්තා, පුත්තමංසෙන චාපරං;

අත්ථිරාගො ච නගරං, සම්මසං නළකලාපියං;

කොසම්බී උපයන්ති ච, දසමො සුසිමෙන චාති.

Hai kinh Vô Văn được thuyết giảng, tiếp theo là kinh Thịt Con; Kinh Có Tham Ái và kinh Thành Phố, kinh Quán Xét, kinh Bó Sậy; Kinh Kosambī và kinh Tiến Đến, và thứ mười là kinh Susima.

8. සමණබ්‍රාහ්මණවග්ගො

8. Phẩm Sa-môn Bà-la-môn

1. ජරාමරණසුත්තං

1. Kinh Già Chết

71. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තත්‍ර ඛො භගවා…පෙ… ‘‘යෙ හි කෙචි, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ජරාමරණං නප්පජානන්ති, ජරාමරණසමුදයං නප්පජානන්ති, ජරාමරණනිරොධං නප්පජානන්ති, ජරාමරණනිරොධගාමිනිං පටිපදං නප්පජානන්ති, න මෙ තෙ, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා සමණෙසු වා සමණසම්මතා බ්‍රාහ්මණෙසු වා බ්‍රාහ්මණසම්මතා, න ච පන තෙ ආයස්මන්තො සාමඤ්ඤත්ථං වා බ්‍රහ්මඤ්ඤත්ථං වා දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරන්ති.

71. Tôi nghe như vầy: Một thời Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Tại đấy, Thế Tôn... (nói): “Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào không tuệ tri về già-chết, không tuệ tri về sự tập khởi của già-chết, không tuệ tri về sự đoạn diệt của già-chết, không tuệ tri về con đường đưa đến sự đoạn diệt của già-chết, thì này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy không được xem là Sa-môn giữa các Sa-môn, hay là Bà-la-môn giữa các Bà-la-môn. Và các vị ấy cũng không tự mình, ngay trong hiện tại, với thắng trí, chứng ngộ, và an trú vào mục đích của đời sống Sa-môn hay mục đích của đời sống Bà-la-môn.

‘‘යෙ ච ඛො කෙචි, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ජරාමරණං පජානන්ති…පෙ… පටිපදං පජානන්ති, තෙ ඛො මෙ, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා සමණෙසු චෙව සමණසම්මතා බ්‍රාහ්මණෙසු ච බ්‍රාහ්මණසම්මතා, තෙ ච පනායස්මන්තො සාමඤ්ඤත්ථඤ්ච බ්‍රහ්මඤ්ඤත්ථඤ්ච දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරන්තී’’ති. (සුත්තන්තො එකො). පඨමං.

“Còn này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào tuệ tri về già-chết... tuệ tri về con đường... thì này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy được xem là Sa-môn giữa các Sa-môn, và là Bà-la-môn giữa các Bà-la-môn. Và các vị ấy, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí, chứng ngộ, và an trú vào mục đích của đời sống Sa-môn và mục đích của đời sống Bà-la-môn.” (Một bài kinh). Kinh thứ nhất.

2-11. ජාතිසුත්තාදිදසකං

2-11. Mười Kinh Bắt Đầu Bằng Kinh Sanh

72. සාවත්ථියං [Pg.349] විහරති…පෙ… ජාතිං නප්පජානන්ති…පෙ….

72. Trú ở Sāvatthī... (nói)... không tuệ tri về sanh...

(3) භවං නප්පජානන්ති…පෙ….

(3) Không tuệ tri về hữu...

(4) උපාදානං නප්පජානන්ති…පෙ….

(4) Không tuệ tri về thủ...

(5) තණ්හං නප්පජානන්ති…පෙ….

(5) Không tuệ tri về ái...

(6) වෙදනං නප්පජානන්ති…පෙ….

(6) Không tuệ tri về thọ...

(7) ඵස්සං නප්පජානන්ති…පෙ….

(7) Không tuệ tri về xúc...

(8) සළායතනං නප්පජානන්ති…පෙ….

(8) Không tuệ tri về sáu xứ...

(9) නාමරූපං නප්පජානන්ති…පෙ….

(9) Không tuệ tri về danh-sắc...

(10) විඤ්ඤාණං නප්පජානන්ති…පෙ….

(10) Không tuệ tri về thức...

(11) ‘‘සඞ්ඛාරෙ නප්පජානන්ති, සඞ්ඛාරසමුදයං නප්පජානන්ති, සඞ්ඛාරනිරොධං නප්පජානන්ති, සඞ්ඛාරනිරොධගාමිනිං පටිපදං නප්පජානන්ති…පෙ… සඞ්ඛාරෙ පජානන්ති…පෙ… සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරන්තී’’ති. එකාදසමං.

(11) “Không tuệ tri về các hành, không tuệ tri về sự tập khởi của các hành, không tuệ tri về sự đoạn diệt của các hành, không tuệ tri về con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành... tuệ tri về các hành... tự mình với thắng trí, chứng ngộ, và an trú.” Kinh thứ mười một.

සමණබ්‍රාහ්මණවග්ගො අට්ඨමො.

Phẩm Sa-môn Bà-la-môn, thứ tám.

තස්සුද්දානං –

Phần Tóm Lược:

පච්චයෙකාදස වුත්තා, චතුසච්චවිභජ්ජනා;

සමණබ්‍රාහ්මණවග්ගො, නිදානෙ භවති අට්ඨමො.

Mười một kinh về các duyên được thuyết, phân tích Tứ Thánh Đế; Phẩm Sa-môn Bà-la-môn, là phẩm thứ tám trong Tương Ưng Nhân Duyên.

වග්ගුද්දානං –

Phần Tóm Lược Các Phẩm:

බුද්ධො ආහාරො දසබලො, කළාරො ගහපතිපඤ්චමො;

දුක්ඛවග්ගො මහාවග්ගො, අට්ඨමො සමණබ්‍රාහ්මණොති.

Phẩm Phật, phẩm Thực Phẩm, phẩm Mười Lực, phẩm Kaḷāra, thứ năm là phẩm Gia Chủ; Phẩm Khổ, phẩm Lớn, và thứ tám là phẩm Sa-môn Bà-la-môn.

9. අන්තරපෙය්‍යාලං

9. Phần Lược Thuật Xen Kẽ

1. සත්ථුසුත්තං

1. Kinh Bậc Đạo Sư

73. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘ජරාමරණං, භික්ඛවෙ, අජානතා අපස්සතා යථාභූතං ජරාමරණෙ යථාභූතං ඤාණාය සත්ථා පරියෙසිතබ්බො; ජරාමරණසමුදයං අජානතා අපස්සතා යථාභූතං ජරාමරණසමුදයෙ යථාභූතං [Pg.350] ඤාණාය සත්ථා පරියෙසිතබ්බො; ජරාමරණනිරොධං අජානතා අපස්සතා යථාභූතං ජරාමරණනිරොධෙ යථාභූතං ඤාණාය සත්ථා පරියෙසිතබ්බො; ජරාමරණනිරොධගාමිනිං පටිපදං අජානතා අපස්සතා යථාභූතං ජරාමරණනිරොධගාමිනියා පටිපදාය යථාභූතං ඤාණාය සත්ථා පරියෙසිතබ්බො’’ති. (සුත්තන්තො එකො). පඨමං.

73. Trú ở Sāvatthī... v.v... "Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sự già chết đúng theo thực tại thì nên tìm kiếm bậc Đạo Sư để có trí tuệ đúng theo thực tại về sự già chết; người không biết, không thấy sự tập khởi của già chết đúng theo thực tại thì nên tìm kiếm bậc Đạo Sư để có trí tuệ đúng theo thực tại về sự tập khởi của già chết; người không biết, không thấy sự đoạn diệt của già chết đúng theo thực tại thì nên tìm kiếm bậc Đạo Sư để có trí tuệ đúng theo thực tại về sự đoạn diệt của già chết; người không biết, không thấy con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết đúng theo thực tại thì nên tìm kiếm bậc Đạo Sư để có trí tuệ đúng theo thực tại về con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết." (Một bài kinh). Kinh thứ nhất.

(සබ්බෙසං පෙය්‍යාලො එවං විත්ථාරෙතබ්බො)

(Phần lược thuật của tất cả các bài kinh nên được triển khai như vậy).

2-11. දුතියසත්ථුසුත්තාදිදසකං

2-11. Mười Kinh Bắt Đầu Với Kinh Bậc Đạo Sư Thứ Nhì.

(2) ජාතිං, භික්ඛවෙ, අජානතා අපස්සතා යථාභූතං…පෙ….

(2) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sự sanh đúng theo thực tại... v.v...

(3) භවං, භික්ඛවෙ, අජානතා අපස්සතා යථාභූතං…පෙ….

(3) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sự hữu đúng theo thực tại... v.v...

(4) උපාදානං, භික්ඛවෙ, අජානතා අපස්සතා යථාභූතං…පෙ….

(4) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sự chấp thủ đúng theo thực tại... v.v...

(5) තණ්හං, භික්ඛවෙ, අජානතා අපස්සතා යථාභූතං…පෙ….

(5) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sự ái đúng theo thực tại... v.v...

(6) වෙදනං, භික්ඛවෙ, අජානතා අපස්සතා යථාභූතං…පෙ….

(6) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sự thọ đúng theo thực tại... v.v...

(7) ඵස්සං, භික්ඛවෙ, අජානතා අපස්සතා යථාභූතං…පෙ….

(7) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sự xúc đúng theo thực tại... v.v...

(8) සළායතනං, භික්ඛවෙ, අජානතා අපස්සතා යථාභූතං…පෙ….

(8) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sáu xứ đúng theo thực tại... v.v...

(9) නාමරූපං, භික්ඛවෙ, අජානතා අපස්සතා යථාභූතං…පෙ….

(9) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy danh sắc đúng theo thực tại... v.v...

(10) විඤ්ඤාණං, භික්ඛවෙ, අජානතා අපස්සතා යථාභූතං…පෙ….

(10) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy thức đúng theo thực tại... v.v...

(11) ‘‘සඞ්ඛාරෙ, භික්ඛවෙ, අජානතා අපස්සතා යථාභූතං සඞ්ඛාරෙසු යථාභූතං ඤාණාය සත්ථා පරියෙසිතබ්බො; සඞ්ඛාරසමුදයං අජානතා අපස්සතා යථාභූතං සඞ්ඛාරසමුදයෙ යථාභූතං ඤාණාය සත්ථා පරියෙසිතබ්බො; සඞ්ඛාරනිරොධං අජානතා අපස්සතා යථාභූතං සඞ්ඛාරනිරොධෙ යථාභූතං ඤාණාය සත්ථා පරියෙසිතබ්බො; සඞ්ඛාරනිරොධගාමිනිං පටිපදං අජානතා අපස්සතා යථාභූතං සඞ්ඛාරනිරොධගාමිනියා පටිපදාය යථාභූතං ඤාණාය සත්ථා පරියෙසිතබ්බො’’ති. එකාදසමං.

(11) "Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy các hành đúng theo thực tại thì nên tìm kiếm bậc Đạo Sư để có trí tuệ đúng theo thực tại về các hành; người không biết, không thấy sự tập khởi của các hành đúng theo thực tại thì nên tìm kiếm bậc Đạo Sư để có trí tuệ đúng theo thực tại về sự tập khởi của các hành; người không biết, không thấy sự đoạn diệt của các hành đúng theo thực tại thì nên tìm kiếm bậc Đạo Sư để có trí tuệ đúng theo thực tại về sự đoạn diệt của các hành; người không biết, không thấy con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành đúng theo thực tại thì nên tìm kiếm bậc Đạo Sư để có trí tuệ đúng theo thực tại về con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành." Kinh thứ mười một.

(සබ්බෙසං චතුසච්චිකං කාතබ්බං).

(Tất cả các bài kinh nên được thực hiện theo bốn sự thật).

2-12. සික්ඛාසුත්තාදිපෙය්‍යාලඑකාදසකං

2-12. Mười Một Kinh Lược Thuật Bắt Đầu Với Kinh Học Tập.

(2) ‘‘ජරාමරණං[Pg.351], භික්ඛවෙ, අජානතා අපස්සතා යථාභූතං ජරාමරණෙ යථාභූතං ඤාණාය සික්ඛා කරණීයා.

(2) "Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sự già chết đúng theo thực tại thì nên thực hành việc học tập để có trí tuệ đúng theo thực tại về sự già chết.

(පෙය්‍යාලො. චතුසච්චිකං කාතබ්බං).

(Lược thuật. Nên được thực hiện theo bốn sự thật).

(3) ජරාමරණං, භික්ඛවෙ, අජානතා…පෙ… යොගො කරණීයො…පෙ….

(3) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự nỗ lực... v.v...

(4) ජරාමරණං, භික්ඛවෙ, අජානතා…පෙ… ඡන්දො කරණීයො…පෙ….

(4) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành ý muốn... v.v...

(5) ජරාමරණං, භික්ඛවෙ, අජානතා…පෙ… උස්සොළ්හී කරණීයා…පෙ….

(5) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự cố gắng... v.v...

(6) ජරාමරණං, භික්ඛවෙ, අජානතා…පෙ… අප්පටිවානී කරණීයා…පෙ….

(6) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự không thối chuyển... v.v...

(7) ජරාමරණං, භික්ඛවෙ, අජානතා…පෙ… ආතප්පං කරණීයං…පෙ….

(7) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự nhiệt tâm... v.v...

(8) ජරාමරණං, භික්ඛවෙ, අජානතා…පෙ… වීරියං කරණීයං…පෙ….

(8) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự tinh tấn... v.v...

(9) ජරාමරණං, භික්ඛවෙ, අජානතා…පෙ… සාතච්චං කරණීයං…පෙ….

(9) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự kiên trì... v.v...

(10) ජරාමරණං, භික්ඛවෙ, අජානතා…පෙ… සති කරණීයා…පෙ….

(10) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự chánh niệm... v.v...

(11) ජරාමරණං, භික්ඛවෙ, අජානතා…පෙ… සම්පජඤ්ඤං කරණීයං…පෙ….

(11) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự tỉnh giác... v.v...

(12) ජරාමරණං, භික්ඛවෙ, අජානතා…පෙ… අප්පමාදො කරණීයො…පෙ….

(12) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự không dể duôi... v.v...

අන්තරපෙය්‍යාලො නවමො.

Phần Lược Thuật Trung Gian thứ chín.

තස්සුද්දානං –

Phần Tóm Lược:

සත්ථා සික්ඛා ච යොගො ච, ඡන්දො උස්සොළ්හිපඤ්චමී;

අප්පටිවානි ආතප්පං, වීරියං සාතච්චමුච්චති;

සති ච සම්පජඤ්ඤඤ්ච, අප්පමාදෙන ද්වාදසාති.

Bậc Đạo Sư, học tập, và nỗ lực, ý muốn, và cố gắng là thứ năm; Không thối chuyển, nhiệt tâm, tinh tấn, kiên trì được nói đến; Chánh niệm và tỉnh giác, và không dể duôi là mười hai.

සුත්තන්තා අන්තරපෙය්‍යාලා නිට්ඨිතා.

Các kinh Antarapeyyālā đã được chấm dứt.

පරෙ තෙ ද්වාදස හොන්ති, සුත්තා ද්වත්තිංස සතානි;

චතුසච්චෙන තෙ වුත්තා, පෙය්‍යාලඅන්තරම්හි යෙති.

Mười hai kinh kia là (Antarapeyyālā). Có một trăm ba mươi hai kinh. Những kinh nào được nói ở giữa phần lược giản, những kinh ấy được nói về Tứ Đế.

අන්තරපෙය්‍යාලෙසු උද්දානං සමත්තං.

Phần tóm lược về các kinh Antarapeyyāla đã được chấm dứt.

නිදානසංයුත්තං සමත්තං.

Tương Ưng Nhân Duyên đã được chấm dứt.

2. අභිසමයසංයුත්තං

2. Tương Ưng Minh Kiến

1. නඛසිඛාසුත්තං

1. Kinh Đầu Móng Tay

74. එවං [Pg.352] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො භගවා පරිත්තං නඛසිඛායං පංසුං ආරොපෙත්වා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ, කතමං නු ඛො බහුතරං, යො වායං මයා පරිත්තො නඛසිඛායං පංසු ආරොපිතො, අයං වා මහාපථවී’’ති?

74. Như vầy tôi nghe. Một thời Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, Thế Tôn lấy một ít đất trên đầu móng tay rồi gọi các vị tỳ-khưu: – Này các tỳ-khưu, các ông nghĩ thế nào? Cái nào nhiều hơn, một ít đất Ta lấy trên đầu móng tay, hay là quả đất lớn này?

‘‘එතදෙව, භන්තෙ, බහුතරං, යදිදං මහාපථවී. අප්පමත්තකො භගවතා පරිත්තො නඛසිඛායං පංසු ආරොපිතො. නෙව සතිමං කලං උපෙති න සහස්සිමං කලං උපෙති න සතසහස්සිමං කලං උපෙති මහාපථවිං උපනිධාය භගවතා පරිත්තො නඛසිඛායං පංසු ආරොපිතො’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, අරියසාවකස්ස දිට්ඨිසම්පන්නස්ස පුග්ගලස්ස අභිසමෙතාවිනො එතදෙව බහුතරං දුක්ඛං යදිදං පරික්ඛීණං පරියාදිණ්ණං; අප්පමත්තකං අවසිට්ඨං. නෙව සතිමං කලං උපෙති න සහස්සිමං කලං උපෙති න සතසහස්සිමං කලං උපෙති පුරිමං දුක්ඛක්ඛන්ධං පරික්ඛීණං පරියාදිණ්ණං උපනිධාය යදිදං සත්තක්ඛත්තුංපරමතා. එවං මහත්ථියො ඛො, භික්ඛවෙ, ධම්මාභිසමයො; එවං මහත්ථියො ධම්මචක්ඛුපටිලාභො’’ති. පඨමං.

– Bạch Thế Tôn, cái này nhiều hơn, tức là quả đất lớn. Một ít đất mà Thế Tôn lấy trên đầu móng tay thì quá ít ỏi. So với quả đất lớn, một ít đất mà Thế Tôn lấy trên đầu móng tay không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn. – Cũng vậy, này các tỳ-khưu, đối với vị Thánh đệ tử, người có chánh kiến, người đã minh kiến, thì khổ đã được đoạn tận, đã được chấm dứt là nhiều hơn; phần còn lại thì quá ít ỏi. So với khổ uẩn đã được đoạn tận, đã được chấm dứt trong quá khứ, thì phần khổ tối đa là bảy lần sanh nữa không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn. Này các tỳ-khưu, sự minh kiến Chánh pháp có lợi ích lớn như vậy; sự thành tựu Pháp nhãn có lợi ích lớn như vậy.

2. පොක්ඛරණීසුත්තං

2. Kinh Cái Hồ

75. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, පොක්ඛරණී පඤ්ඤාසයොජනානි ආයාමෙන පඤ්ඤාසයොජනානි විත්ථාරෙන පඤ්ඤාසයොජනානි උබ්බෙධෙන, පුණ්ණා උදකස්ස සමතිත්තිකා කාකපෙය්‍යා. තතො පුරිසො කුසග්ගෙන උදකං උද්ධරෙය්‍ය. තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ, කතමං නු ඛො බහුතරං, යං වා කුසග්ගෙන උදකං උබ්භතං යං වා පොක්ඛරණියා උදක’’න්ති?

75. Trú ở Sāvatthī... – Ví như, này các tỳ-khưu, có một cái hồ, dài năm mươi do-tuần, rộng năm mươi do-tuần, sâu năm mươi do-tuần, nước chứa đầy đến bờ, vừa tầm quạ uống. Từ hồ ấy, một người lấy lên một giọt nước bằng đầu ngọn cỏ kusa. Này các tỳ-khưu, các ông nghĩ thế nào? Cái nào nhiều hơn, nước được lấy lên bằng đầu ngọn cỏ kusa, hay là nước trong hồ?

‘‘එතදෙව, භන්තෙ, බහුතරං, යදිදං පොක්ඛරණියා උදකං. අප්පමත්තකං කුසග්ගෙන උදකං උබ්භතං. නෙව සතිමං කලං උපෙති [Pg.353] න සහස්සිමං කලං උපෙති න සතසහස්සිමං කලං උපෙති පොක්ඛරණියා උදකං උපනිධාය කුසග්ගෙන උදකං උබ්භත’’න්ති. ‘‘එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, අරියසාවකස්ස දිට්ඨිසම්පන්නස්ස පුග්ගලස්ස අභිසමෙතාවිනො එතදෙව බහුතරං දුක්ඛං යදිදං පරික්ඛීණං පරියාදිණ්ණං; අප්පමත්තකං අවසිට්ඨං. නෙව සතිමං කලං උපෙති න සහස්සිමං කලං උපෙති න සතසහස්සිමං කලං උපෙති පුරිමං දුක්ඛක්ඛන්ධං පරික්ඛීණං පරියාදිණ්ණං උපනිධාය, යදිදං සත්තක්ඛත්තුංපරමතා. එවං මහත්ථියො ඛො, භික්ඛවෙ, ධම්මාභිසමයො; එවං මහත්ථියො ධම්මචක්ඛුපටිලාභො’’ති. දුතියං.

– Bạch Thế Tôn, cái này nhiều hơn, tức là nước trong hồ. Nước được lấy lên bằng đầu ngọn cỏ kusa thì quá ít ỏi. So với nước trong hồ, nước được lấy lên bằng đầu ngọn cỏ kusa không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn. – Cũng vậy, này các tỳ-khưu, đối với vị Thánh đệ tử, người có chánh kiến, người đã minh kiến, thì khổ đã được đoạn tận, đã được chấm dứt là nhiều hơn; phần còn lại thì quá ít ỏi. So với khổ uẩn đã được đoạn tận, đã được chấm dứt trong quá khứ, thì phần khổ tối đa là bảy lần sanh nữa không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn. Này các tỳ-khưu, sự minh kiến Chánh pháp có lợi ích lớn như vậy; sự thành tựu Pháp nhãn có lợi ích lớn như vậy.

3. සම්භෙජ්ජඋදකසුත්තං

3. Kinh Nước Hợp Lưu

76. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, යත්ථිමා මහානදියො සංසන්දන්ති සමෙන්ති, සෙය්‍යථිදං – ගඞ්ගා යමුනා අචිරවතී සරභූ මහී, තතො පුරිසො ද්වෙ වා තීණි වා උදකඵුසිතානි උද්ධරෙය්‍ය. තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ, කතමං නු ඛො බහුතරං, යානි වා ද්වෙ වා තීණි වා උදකඵුසිතානි උබ්භතානි යං වා සම්භෙජ්ජඋදක’’න්ති?

76. Trú ở Sāvatthī... – Ví như, này các tỳ-khưu, tại nơi mà các sông lớn này hợp lưu, chảy vào với nhau, tức là sông Gaṅgā, Yamunā, Aciravatī, Sarabhū, Mahī. Từ nơi ấy, một người lấy lên hai hay ba giọt nước. Này các tỳ-khưu, các ông nghĩ thế nào? Cái nào nhiều hơn, hai hay ba giọt nước được lấy lên, hay là nước hợp lưu?

‘‘එතදෙව, භන්තෙ, බහුතරං යදිදං සම්භෙජ්ජඋදකං; අප්පමත්තකානි ද්වෙ වා තීණි වා උදකඵුසිතානි උබ්භතානි. නෙව සතිමං කලං උපෙන්ති න සහස්සිමං කලං උපෙන්ති න සතසහස්සිමං කලං උපෙන්ති සම්භෙජ්ජඋදකං උපනිධාය ද්වෙ වා තීණි වා උදකඵුසිතානි උබ්භතානී’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ…පෙ… ධම්මචක්ඛුපටිලාභො’’ති. තතියං.

– Bạch Thế Tôn, cái này nhiều hơn, tức là nước hợp lưu. Hai hay ba giọt nước được lấy lên thì quá ít ỏi. So với nước hợp lưu, hai hay ba giọt nước được lấy lên không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn. – Cũng vậy, này các tỳ-khưu... sự thành tựu Pháp nhãn có lợi ích lớn như vậy.

4. දුතියසම්භෙජ්ජඋදකසුත්තං

4. Kinh Nước Hợp Lưu Thứ Hai

77. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, යත්ථිමා මහානදියො සංසන්දන්ති සමෙන්ති, සෙය්‍යථිදං – ගඞ්ගා යමුනා අචිරවතී සරභූ මහී, තං උදකං පරික්ඛයං පරියාදානං ගච්ඡෙය්‍ය ඨපෙත්වා ද්වෙ වා තීණි වා උදකඵුසිතානි. තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ, කතමං නු ඛො බහුතරං, යං වා සම්භෙජ්ජඋදකං පරික්ඛීණං පරියාදිණ්ණං යානි වා ද්වෙ වා තීණි වා උදකඵුසිතානි අවසිට්ඨානී’’ති?

77. Trú ở Sāvatthī... – Ví như, này các tỳ-khưu, tại nơi mà các sông lớn này hợp lưu, chảy vào với nhau, tức là sông Gaṅgā, Yamunā, Aciravatī, Sarabhū, Mahī. Nước ấy có thể bị cạn kiệt, bị chấm dứt, ngoại trừ hai hay ba giọt nước. Này các tỳ-khưu, các ông nghĩ thế nào? Cái nào nhiều hơn, nước hợp lưu đã bị cạn kiệt, đã bị chấm dứt, hay là hai hay ba giọt nước còn lại?

‘‘එතදෙව, භන්තෙ, බහුතරං සම්භෙජ්ජඋදකං යදිදං පරික්ඛීණං පරියාදිණ්ණං; අප්පමත්තකානි ද්වෙ වා තීණි වා උදකඵුසිතානි අවසිට්ඨානි. නෙව සතිමං කලං [Pg.354] උපෙන්ති න සහස්සිමං කලං උපෙන්ති න සතසහස්සිමං කලං උපෙන්ති සම්භෙජ්ජඋදකං පරික්ඛීණං පරියාදිණ්ණං උපනිධාය ද්වෙ වා තීණි වා උදකඵුසිතානි අවසිට්ඨානී’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ…පෙ… ධම්මචක්ඛුපටිලාභො’’ති. චතුත්ථං.

– Bạch Thế Tôn, cái này nhiều hơn, tức là nước hợp lưu đã bị cạn kiệt, đã bị chấm dứt. Hai hay ba giọt nước còn lại thì quá ít ỏi. So với nước hợp lưu đã bị cạn kiệt, đã bị chấm dứt, hai hay ba giọt nước còn lại không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn. – Cũng vậy, này các tỳ-khưu... sự thành tựu Pháp nhãn có lợi ích lớn như vậy.

5. පථවීසුත්තං

5. Kinh Trái Đất

78. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, පුරිසො මහාපථවියා සත්ත කොලට්ඨිමත්තියො ගුළිකා උපනික්ඛිපෙය්‍ය. තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ, කතමං නු ඛො බහුතරං, යා වා සත්ත කොලට්ඨිමත්තියො ගුළිකා උපනික්ඛිත්තා අයං වා මහාපථවී’’ති?

78. Trú ở Sāvatthī... – Ví như, này các tỳ-khưu, một người đặt xuống bảy viên đất cỡ bằng hột táo. Này các tỳ-khưu, các ông nghĩ thế nào? Cái nào nhiều hơn, bảy viên đất cỡ bằng hột táo đã được đặt xuống, hay là quả đất lớn này?

‘‘එතදෙව, භන්තෙ, බහුතරං, යදිදං මහාපථවී; අප්පමත්තිකා සත්ත කොලට්ඨිමත්තියො ගුළිකා උපනික්ඛිත්තා. නෙව සතිමං කලං උපෙන්ති න සහස්සිමං කලං උපෙන්ති න සතසහස්සිමං කලං උපෙන්ති මහාපථවිං උපනිධාය සත්ත කොලට්ඨිමත්තියො ගුළිකා උපනික්ඛිත්තා’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ…පෙ… ධම්මචක්ඛුපටිලාභො’’ති. පඤ්චමං.

“Bạch ngài, chính đại địa này là nhiều hơn; bảy viên sỏi có kích thước bằng hột táo được đặt xuống là rất ít. So với đại địa, bảy viên sỏi có kích thước bằng hột táo được đặt xuống không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn.” “Này các tỳ khưu, cũng tương tự như vậy ... cho đến ... sự chứng đắc pháp nhãn.” Kinh thứ năm.

6. දුතියපථවීසුත්තං

6. Kinh Đại Địa Thứ Hai

79. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, මහාපථවී පරික්ඛයං පරියාදානං ගච්ඡෙය්‍ය, ඨපෙත්වා සත්ත කොලට්ඨිමත්තියො ගුළිකා. තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ, කතමං නු ඛො බහුතරං, යං වා මහාපථවියා පරික්ඛීණං පරියාදිණ්ණං යා වා සත්ත කොලට්ඨිමත්තියො ගුළිකා අවසිට්ඨා’’ති?

79. Trú ở Sāvatthī ... cho đến ... “Này các tỳ khưu, ví như đại địa này đi đến chỗ tiêu hủy, tận diệt, ngoại trừ bảy viên sỏi có kích thước bằng hột táo. Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, cái nào nhiều hơn, phần đại địa đã bị tiêu hủy, tận diệt, hay là bảy viên sỏi có kích thước bằng hột táo còn sót lại?”

‘‘එතදෙව භන්තෙ, බහුතරං, මහාපථවියා, යදිදං පරික්ඛීණං පරියාදිණ්ණං; අප්පමත්තිකා සත්ත කොලට්ඨිමත්තියො ගුළිකා අවසිට්ඨා. නෙව සතිමං කලං උපෙන්ති න සහස්සිමං කලං උපෙන්ති න සතසහස්සිමං කලං උපෙන්ති මහාපථවියා පරික්ඛීණං පරියාදිණ්ණං උපනිධාය සත්ත කොලට්ඨිමත්තියො ගුළිකා අවසිට්ඨා’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ…පෙ… ධම්මචක්ඛුපටිලාභො’’ති. ඡට්ඨං.

“Bạch ngài, chính phần đại địa đã bị tiêu hủy, tận diệt này là nhiều hơn; bảy viên sỏi có kích thước bằng hột táo còn sót lại là rất ít. So với phần đại địa đã bị tiêu hủy, tận diệt, bảy viên sỏi có kích thước bằng hột táo còn sót lại không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn.” “Này các tỳ khưu, cũng tương tự như vậy ... cho đến ... sự chứng đắc pháp nhãn.” Kinh thứ sáu.

7. සමුද්දසුත්තං

7. Kinh Biển Cả

80. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, පුරිසො මහාසමුද්දතො ද්වෙ වා තීණි වා උදකඵුසිතානි උද්ධරෙය්‍ය. තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ[Pg.355], කතමං නු ඛො බහුතරං, යානි වා ද්වෙ වා තීණි වා උදකඵුසිතානි උබ්භතානි යං වා මහාසමුද්දෙ උදක’’න්ති?

80. Trú ở Sāvatthī ... cho đến ... “Này các tỳ khưu, ví như một người múc ra hai hoặc ba giọt nước từ biển cả. Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, cái nào nhiều hơn, hai hoặc ba giọt nước đã được múc ra, hay là nước ở trong biển cả?”

‘‘එතදෙව, භන්තෙ, බහුතරං, යදිදං මහාසමුද්දෙ උදකං; අප්පමත්තකානි ද්වෙ වා තීණි වා උදකඵුසිතානි උබ්භතානි. නෙව සතිමං කලං උපෙන්ති න සහස්සිමං කලං උපෙන්ති න සතසහස්සිමං කලං උපෙන්ති මහාසමුද්දෙ උදකං උපනිධාය ද්වෙ වා තීණි වා උදකඵුසිතානි උබ්භතානී’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ…පෙ… ධම්මචක්ඛුපටිලාභො’’ති. සත්තමං.

“Bạch ngài, chính nước ở trong biển cả này là nhiều hơn; hai hoặc ba giọt nước đã được múc ra là rất ít. So với nước ở trong biển cả, hai hoặc ba giọt nước đã được múc ra không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn.” “Này các tỳ khưu, cũng tương tự như vậy ... cho đến ... sự chứng đắc pháp nhãn.” Kinh thứ bảy.

8. දුතියසමුද්දසුත්තං

8. Kinh Biển Cả Thứ Hai

81. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, මහාසමුද්දො පරික්ඛයං පරියාදානං ගච්ඡෙය්‍ය, ඨපෙත්වා ද්වෙ වා තීණි වා උදකඵුසිතානි. තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ, කතමං නු ඛො බහුතරං, යං වා මහාසමුද්දෙ උදකං පරික්ඛීණං පරියාදින්නං යානි වා ද්වෙ වා තීණි වා උදකඵුසිතානි අවසිට්ඨානී’’ති?

81. Trú ở Sāvatthī ... cho đến ... “Này các tỳ khưu, ví như biển cả đi đến chỗ tiêu hủy, tận diệt, ngoại trừ hai hoặc ba giọt nước. Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, cái nào nhiều hơn, phần nước trong biển cả đã bị tiêu hủy, tận diệt, hay là hai hoặc ba giọt nước còn sót lại?”

‘‘එතදෙව, භන්තෙ, බහුතරං මහාසමුද්දෙ උදකං, යදිදං පරික්ඛීණං පරියාදිණ්ණං; අප්පමත්තකානි ද්වෙ වා තීණි වා උදකඵුසිතානි අවසිට්ඨානි. නෙව සතිමං කලං උපෙන්ති න සහස්සිමං කලං උපෙන්ති න සතසහස්සිමං කලං උපෙන්ති මහාසමුද්දෙ උදකං පරික්ඛීණං පරියාදිණ්ණං උපනිධාය ද්වෙ වා තීණි වා උදකඵුසිතානි අවසිට්ඨානී’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ…පෙ… ධම්මචක්ඛුපටිලාභො’’ති. අට්ඨමං.

“Bạch ngài, chính phần nước trong biển cả đã bị tiêu hủy, tận diệt này là nhiều hơn; hai hoặc ba giọt nước còn sót lại là rất ít. So với phần nước trong biển cả đã bị tiêu hủy, tận diệt, hai hoặc ba giọt nước còn sót lại không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn.” “Này các tỳ khưu, cũng tương tự như vậy ... cho đến ... sự chứng đắc pháp nhãn.” Kinh thứ tám.

9. පබ්බතසුත්තං

9. Kinh Ngọn Núi

82. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, පුරිසො හිමවතො පබ්බතරාජස්ස සත්ත සාසපමත්තියො පාසාණසක්ඛරා උපනික්ඛිපෙය්‍ය. තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ, කතමං නු ඛො බහුතරං, යා වා සත්ත සාසපමත්තියො පාසාණසක්ඛරා උපනික්ඛිත්තා යො වා හිමවා පබ්බතරාජා’’ති?

82. Trú ở Sāvatthī ... cho đến ... “Này các tỳ khưu, ví như một người đặt xuống gần vua các loài núi Himavā bảy viên sỏi có kích thước bằng hột cải. Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, cái nào nhiều hơn, bảy viên sỏi có kích thước bằng hột cải được đặt xuống, hay là vua các loài núi Himavā?”

‘‘එතදෙව, භන්තෙ, බහුතරං යදිදං හිමවා පබ්බතරාජා; අප්පමත්තිකා සත්ත සාසපමත්තියො පාසාණසක්ඛරා උපනික්ඛිත්තා. නෙව සතිමං කලං උපෙන්ති න සහස්සිමං කලං උපෙන්ති [Pg.356] න සතසහස්සිමං කලං උපෙන්ති හිමවන්තං පබ්බතරාජානං උපනිධාය සත්ත සාසපමත්තියො පාසාණසක්ඛරා උපනික්ඛිත්තා’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො…පෙ… ධම්මචක්ඛුපටිලාභො’’ති. නවමං.

“Bạch ngài, chính vua các loài núi Himavā này là nhiều hơn; bảy viên sỏi có kích thước bằng hột cải được đặt xuống là rất ít. So với vua các loài núi Himavā, bảy viên sỏi có kích thước bằng hột cải được đặt xuống không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn.” “Cũng tương tự như vậy ... cho đến ... sự chứng đắc pháp nhãn.” Kinh thứ chín.

10. දුතියපබ්බතසුත්තං

10. Kinh Ngọn Núi Thứ Hai

83. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, හිමවා පබ්බතරාජා පරික්ඛයං පරියාදානං ගච්ඡෙය්‍ය, ඨපෙත්වා සත්ත සාසපමත්තියො පාසාණසක්ඛරා. තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ, කතමං නු ඛො බහුතරං, යං වා හිමවතො පබ්බතරාජස්ස පරික්ඛීණං පරියාදිණ්ණං යා වා සත්ත සාසපමත්තියො පාසාණසක්ඛරා අවසිට්ඨා’’ති?

83. Trú ở Sāvatthī ... cho đến ... “Này các tỳ khưu, ví như vua các loài núi Himavā đi đến chỗ tiêu hủy, tận diệt, ngoại trừ bảy viên sỏi có kích thước bằng hột cải. Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, cái nào nhiều hơn, phần của vua các loài núi Himavā đã bị tiêu hủy, tận diệt, hay là bảy viên sỏi có kích thước bằng hột cải còn sót lại?”

‘‘එතදෙව, භන්තෙ, බහුතරං හිමවතො පබ්බතරාජස්ස යදිදං පරික්ඛීණං පරියාදිණ්ණං; අප්පමත්තිකා සත්ත සාසපමත්තියො පාසාණසක්ඛරා අවසිට්ඨා. නෙව සතිමං කලං උපෙන්ති න සහස්සිමං කලං උපෙන්ති න සතසහස්සිමං කලං උපෙන්ති හිමවතො පබ්බතරාජස්ස පරික්ඛීණං පරියාදිණ්ණං උපනිධාය සත්ත සාසපමත්තියො පාසාණසක්ඛරා අවසිට්ඨා’’ති.

“Bạch ngài, chính phần của vua các loài núi Himavā đã bị tiêu hủy, tận diệt này là nhiều hơn; bảy viên sỏi có kích thước bằng hột cải còn sót lại là rất ít. So với phần của vua các loài núi Himavā đã bị tiêu hủy, tận diệt, bảy viên sỏi có kích thước bằng hột cải còn sót lại không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn.”

‘‘එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, අරියසාවකස්ස දිට්ඨිසම්පන්නස්ස පුග්ගලස්ස අභිසමෙතාවිනො එතදෙව බහුතරං දුක්ඛං යදිදං පරික්ඛීණං පරියාදිණ්ණං; අප්පමත්තකං අවසිට්ඨං. නෙව සතිමං කලං උපෙති න සහස්සිමං කලං උපෙති න සතසහස්සිමං කලං උපෙති පුරිමං දුක්ඛක්ඛන්ධං පරික්ඛීණං පරියාදිණ්ණං උපනිධාය යදිදං සත්තක්ඛත්තුංපරමතා. එවං මහත්ථියො ඛො, භික්ඛවෙ, ධම්මාභිසමයො, එවං මහත්ථියො ධම්මචක්ඛුපටිලාභො’’ති. දසමං.

Này các Tỳ khưu, cũng tương tự như vậy, đối với vị Thánh đệ tử là người có đầy đủ chánh kiến, là người đã thấu triệt, chính cái khổ này đã được đoạn tận, đã được chấm dứt là nhiều hơn; phần còn sót lại là rất ít. So sánh với khối khổ đã được đoạn tận, đã được chấm dứt trước đây, cái khổ tối đa còn lại trong bảy kiếp sống không bằng một phần trăm, không bằng một phần ngàn, không bằng một phần trăm ngàn. Này các Tỳ khưu, sự thấu triệt Chánh pháp có lợi ích lớn như vậy, sự chứng đắc pháp nhãn có lợi ích lớn như vậy. Hết bài kinh thứ mười.

11. තතියපබ්බතසුත්තං

11. Bài kinh Núi Thứ Ba

84. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, පුරිසො සිනෙරුස්ස පබ්බතරාජස්ස සත්ත මුග්ගමත්තියො පාසාණසක්ඛරා උපනික්ඛිපෙය්‍ය. තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ, කතමං නු ඛො බහුතරං, යා වා සත්ත මුග්ගමත්තියො පාසාණසක්ඛරා උපනික්ඛිත්තා යො වා සිනෙරු පබ්බතරාජා’’ති?

84. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, ví như một người đặt bảy viên sỏi nhỏ bằng hạt đậu xanh gần vua núi Sineru. Này các Tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào về điều này, cái nào nhiều hơn, bảy viên sỏi nhỏ bằng hạt đậu xanh được đặt gần hay là vua núi Sineru?

‘‘එතදෙව, භන්තෙ, බහුතරං යදිදං සිනෙරු පබ්බතරාජා; අප්පමත්තිකා සත්ත මුග්ගමත්තියො පාසාණසක්ඛරා උපනික්ඛිත්තා. නෙව සතිමං කලං උපෙන්ති න සහස්සිමං [Pg.357] කලං උපෙන්ති න සතසහස්සිමං කලං උපෙන්ති සිනෙරුං පබ්බතරාජානං උපනිධාය සත්ත මුග්ගමත්තියො පාසාණසක්ඛරා උපනික්ඛිත්තා’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, අරියසාවකස්ස දිට්ඨිසම්පන්නස්ස පුග්ගලස්ස අධිගමං උපනිධාය අඤ්ඤතිත්ථියසමණබ්‍රාහ්මණපරිබ්බාජකානං අධිගමො නෙව සතිමං කලං උපෙති න සහස්සිමං කලං උපෙති න සතසහස්සිමං කලං උපෙති. එවං මහාධිගමො, භික්ඛවෙ, දිට්ඨිසම්පන්නො පුග්ගලො, එවං මහාභිඤ්ඤො’’ති. එකාදසමං.

Bạch Thế Tôn, chính vua núi Sineru này là nhiều hơn; bảy viên sỏi nhỏ bằng hạt đậu xanh được đặt gần là rất ít. So với vua núi Sineru, bảy viên sỏi nhỏ bằng hạt đậu xanh được đặt gần không bằng một phần trăm, không bằng một phần ngàn, không bằng một phần trăm ngàn. Này các Tỳ khưu, cũng tương tự như vậy, so với sự chứng đắc của vị Thánh đệ tử là người có đầy đủ chánh kiến, sự chứng đắc của các Sa-môn, Bà-la-môn, du sĩ ngoại đạo không bằng một phần trăm, không bằng một phần ngàn, không bằng một phần trăm ngàn. Này các Tỳ khưu, người có đầy đủ chánh kiến có sự chứng đắc vĩ đại như vậy, có thắng trí vĩ đại như vậy. Hết bài kinh thứ mười một.

අභිසමයසංයුත්තං සමත්තං.

Tương Ưng Thấu Triệt đã kết thúc.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

නඛසිඛා පොක්ඛරණී, සම්භෙජ්ජඋදකෙ ච ද්වෙ;

ද්වෙ පථවී ද්වෙ සමුද්දා, තයො ච පබ්බතූපමාති.

Móng Tay, Hồ Sen, hai bài kinh Nước Hợp Lưu; Hai Đất, hai Biển, và ba bài kinh Ví Dụ Núi.

3. ධාතුසංයුත්තං

3. Tương Ưng Giới

1. නානත්තවග්ගො

1. Phẩm Đa Dạng

1. ධාතුනානත්තසුත්තං

1. Bài kinh Đa Dạng Giới

85. සාවත්ථියං [Pg.358] විහරති…පෙ… ‘‘ධාතුනානත්තං වො, භික්ඛවෙ, දෙසෙස්සාමි. තං සුණාථ, සාධුකං මනසි කරොථ; භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

85. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng cho các ông về sự đa dạng của các giới. Hãy lắng nghe điều đó, hãy khéo tác ý; Ta sẽ nói. 'Vâng, bạch Thế Tôn,' các Tỳ khưu ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này:

‘‘කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං? චක්ඛුධාතු රූපධාතු චක්ඛුවිඤ්ඤාණධාතු, සොතධාතු සද්දධාතු සොතවිඤ්ඤාණධාතු, ඝානධාතු ගන්ධධාතු ඝානවිඤ්ඤාණධාතු, ජිව්හාධාතු රසධාතු ජිව්හාවිඤ්ඤාණධාතු, කායධාතු ඵොට්ඨබ්බධාතු කායවිඤ්ඤාණධාතු, මනොධාතු ධම්මධාතු මනොවිඤ්ඤාණධාතු – ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්ත’’න්ති. පඨමං.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự đa dạng của các giới? Nhãn giới, sắc giới, nhãn thức giới; nhĩ giới, thanh giới, nhĩ thức giới; tỷ giới, hương giới, tỷ thức giới; thiệt giới, vị giới, thiệt thức giới; thân giới, xúc giới, thân thức giới; ý giới, pháp giới, ý thức giới – Này các Tỳ khưu, đây được gọi là sự đa dạng của các giới. Hết bài kinh thứ nhất.

2. ඵස්සනානත්තසුත්තං

2. Bài kinh Đa Dạng Xúc

86. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘ධාතුනානත්තං, භික්ඛවෙ, පටිච්ච උප්පජ්ජති ඵස්සනානත්තං. කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං? චක්ඛුධාතු සොතධාතු ඝානධාතු ජිව්හාධාතු කායධාතු මනොධාතු – ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං’’.

86. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của xúc sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự đa dạng của các giới? Nhãn giới, nhĩ giới, tỷ giới, thiệt giới, thân giới, ý giới – Này các Tỳ khưu, đây được gọi là sự đa dạng của các giới.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඵස්සනානත්තං? චක්ඛුධාතුං, භික්ඛවෙ, පටිච්ච උප්පජ්ජති චක්ඛුසම්ඵස්සො. සොතධාතුං පටිච්ච… ඝානධාතුං පටිච්ච … ජිව්හාධාතුං පටිච්ච… කායධාතුං පටිච්ච… මනොධාතුං පටිච්ච උප්පජ්ජති මනොසම්ඵස්සො. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඵස්සනානත්ත’’න්ති. දුතියං.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của xúc sanh khởi? Này các Tỳ khưu, do duyên nhãn giới, nhãn xúc sanh khởi. Do duyên nhĩ giới... do duyên tỷ giới... do duyên thiệt giới... do duyên thân giới... do duyên ý giới, ý xúc sanh khởi. Này các Tỳ khưu, như vậy, do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của xúc sanh khởi. Hết bài kinh thứ hai.

3. නොඵස්සනානත්තසුත්තං

3. Bài kinh Không Phải Đa Dạng Xúc

87. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘ධාතුනානත්තං, භික්ඛවෙ, පටිච්ච උප්පජ්ජති ඵස්සනානත්තං, නො ඵස්සනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධාතුනානත්තං. කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං? චක්ඛුධාතු…පෙ… මනොධාතු – ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං’’.

87. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của xúc sanh khởi, chứ không phải do duyên sự đa dạng của xúc mà sự đa dạng của các giới sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự đa dạng của các giới? Nhãn giới... cho đến... ý giới – Này các Tỳ khưu, đây được gọi là sự đa dạng của các giới.

‘‘කථඤ්ච[Pg.359], භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඵස්සනානත්තං, නො ඵස්සනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධාතුනානත්තං? චක්ඛුධාතුං, භික්ඛවෙ, පටිච්ච උප්පජ්ජති චක්ඛුසම්ඵස්සො, නො චක්ඛුසම්ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති චක්ඛුධාතු…පෙ… මනොධාතුං පටිච්ච උප්පජ්ජති මනොසම්ඵස්සො, නො මනොසම්ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති මනොධාතු. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඵස්සනානත්තං, නො ඵස්සනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධාතුනානත්ත’’න්ති. තතියං.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của xúc sanh khởi, chứ không phải do duyên sự đa dạng của xúc mà sự đa dạng của các giới sanh khởi? Này các Tỳ khưu, do duyên nhãn giới, nhãn xúc sanh khởi, chứ không phải do duyên nhãn xúc mà nhãn giới sanh khởi... cho đến... do duyên ý giới, ý xúc sanh khởi, chứ không phải do duyên ý xúc mà ý giới sanh khởi. Này các Tỳ khưu, như vậy, do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của xúc sanh khởi, chứ không phải do duyên sự đa dạng của xúc mà sự đa dạng của các giới sanh khởi. Hết bài kinh thứ ba.

4. වෙදනානානත්තසුත්තං

4. Bài kinh Đa Dạng Thọ

88. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘ධාතුනානත්තං, භික්ඛවෙ, පටිච්ච උප්පජ්ජති ඵස්සනානත්තං, ඵස්සනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති වෙදනානානත්තං. කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං? චක්ඛුධාතු …පෙ… මනොධාතු – ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං’’.

88. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của xúc sanh khởi, do duyên sự đa dạng của xúc mà sự đa dạng của thọ sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự đa dạng của các giới? Nhãn giới... cho đến... ý giới – Này các Tỳ khưu, đây được gọi là sự đa dạng của các giới.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඵස්සනානත්තං, ඵස්සනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති වෙදනානානත්තං? චක්ඛුධාතුං, භික්ඛවෙ, පටිච්ච උප්පජ්ජති චක්ඛුසම්ඵස්සො, චක්ඛුසම්ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති චක්ඛුසම්ඵස්සජා වෙදනා…පෙ… මනොධාතුං පටිච්ච උප්පජ්ජති මනොසම්ඵස්සො, මනොසම්ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති මනොසම්ඵස්සජා වෙදනා. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඵස්සනානත්තං, ඵස්සනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති වෙදනානානත්ත’’න්ති. චතුත්ථං.

Này các Tỳ khưu, do duyên giới đa dạng mà xúc đa dạng sanh khởi, do duyên xúc đa dạng mà thọ đa dạng sanh khởi là như thế nào? Này các Tỳ khưu, do duyên nhãn giới mà nhãn xúc sanh khởi, do duyên nhãn xúc mà thọ do nhãn xúc sanh khởi... cho đến... do duyên ý giới mà ý xúc sanh khởi, do duyên ý xúc mà thọ do ý xúc sanh khởi. Này các Tỳ khưu, chính là như vậy, do duyên giới đa dạng mà xúc đa dạng sanh khởi, do duyên xúc đa dạng mà thọ đa dạng sanh khởi.

5. දුතියවෙදනානානත්තසුත්තං

5. Kinh Đa Dạng Về Thọ Thứ Hai

89. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘ධාතුනානත්තං, භික්ඛවෙ, පටිච්ච උප්පජ්ජති ඵස්සනානත්තං, ඵස්සනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති වෙදනානානත්තං, නො වෙදනානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඵස්සනානත්තං, නො ඵස්සනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධාතුනානත්තං. කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං? චක්ඛුධාතු…පෙ… මනොධාතු – ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං’’.

89. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, do duyên giới đa dạng mà xúc đa dạng sanh khởi, do duyên xúc đa dạng mà thọ đa dạng sanh khởi, nhưng không phải do duyên thọ đa dạng mà xúc đa dạng sanh khởi, không phải do duyên xúc đa dạng mà giới đa dạng sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, giới đa dạng là gì? Nhãn giới... cho đến... ý giới – Này các Tỳ khưu, đây được gọi là giới đa dạng.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඵස්සනානත්තං, ඵස්සනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති වෙදනානානත්තං, නො වෙදනානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඵස්සනානත්තං, නො ඵස්සනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධාතුනානත්තං? චක්ඛුධාතුං, භික්ඛවෙ, පටිච්ච උප්පජ්ජති චක්ඛුසම්ඵස්සො, චක්ඛුසම්ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති චක්ඛුසම්ඵස්සජා වෙදනා, නො චක්ඛුසම්ඵස්සජං වෙදනං පටිච්ච උප්පජ්ජති චක්ඛුසම්ඵස්සො, නො චක්ඛුසම්ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති චක්ඛුධාතු…පෙ… මනොධාතුං පටිච්ච උප්පජ්ජති මනොසම්ඵස්සො, මනොසම්ඵස්සං [Pg.360] පටිච්ච උප්පජ්ජති මනොසම්ඵස්සජා වෙදනා, නො මනොසම්ඵස්සජං වෙදනං පටිච්ච උප්පජ්ජති මනොසම්ඵස්සො, නො මනොසම්ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති මනොධාතු. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඵස්සනානත්තං, ඵස්සනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති වෙදනානානත්තං, නො වෙදනානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඵස්සනානත්තං, නො ඵස්සනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධාතුනානත්ත’’න්ති. පඤ්චමං.

Này các Tỳ khưu, do duyên giới đa dạng mà xúc đa dạng sanh khởi, do duyên xúc đa dạng mà thọ đa dạng sanh khởi, nhưng không phải do duyên thọ đa dạng mà xúc đa dạng sanh khởi, không phải do duyên xúc đa dạng mà giới đa dạng sanh khởi là như thế nào? Này các Tỳ khưu, do duyên nhãn giới mà nhãn xúc sanh khởi, do duyên nhãn xúc mà thọ do nhãn xúc sanh khởi, nhưng không phải do duyên thọ do nhãn xúc sanh mà nhãn xúc sanh khởi, không phải do duyên nhãn xúc mà nhãn giới sanh khởi... cho đến... do duyên ý giới mà ý xúc sanh khởi, do duyên ý xúc mà thọ do ý xúc sanh khởi, nhưng không phải do duyên thọ do ý xúc sanh mà ý xúc sanh khởi, không phải do duyên ý xúc mà ý giới sanh khởi. Này các Tỳ khưu, chính là như vậy, do duyên giới đa dạng mà xúc đa dạng sanh khởi, do duyên xúc đa dạng mà thọ đa dạng sanh khởi, nhưng không phải do duyên thọ đa dạng mà xúc đa dạng sanh khởi, không phải do duyên xúc đa dạng mà giới đa dạng sanh khởi.

6. බාහිරධාතුනානත්තසුත්තං

6. Kinh Đa Dạng Về Ngoại Giới

90. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘ධාතුනානත්තං වො, භික්ඛවෙ, දෙසෙස්සාමි. තං සුණාථ…පෙ… කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං? රූපධාතු සද්දධාතු ගන්ධධාතු රසධාතු ඵොට්ඨබ්බධාතු ධම්මධාතු – ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්ත’’න්ති. ඡට්ඨං.

90. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng cho các ngươi về giới đa dạng. Hãy lắng nghe điều ấy... Và này các Tỳ khưu, giới đa dạng là gì? Sắc giới, thanh giới, hương giới, vị giới, xúc giới, pháp giới – Này các Tỳ khưu, đây được gọi là giới đa dạng.

7. සඤ්ඤානානත්තසුත්තං

7. Kinh Đa Dạng Về Tưởng

91. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘භදන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච – ‘‘ධාතුනානත්තං, භික්ඛවෙ, පටිච්ච උප්පජ්ජති සඤ්ඤානානත්තං, සඤ්ඤානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඞ්කප්පනානත්තං, සඞ්කප්පනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඡන්දනානත්තං, ඡන්දනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති පරිළාහනානත්තං, පරිළාහනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති පරියෙසනානානත්තං. කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං? රූපධාතු…පෙ… ධම්මධාතු – ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං’’.

91. Trú ở Sāvatthī... Các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn: 'Xin vâng, bạch Thế Tôn.' Thế Tôn đã nói điều này: 'Này các Tỳ khưu, do duyên giới đa dạng mà tưởng đa dạng sanh khởi, do duyên tưởng đa dạng mà tầm đa dạng sanh khởi, do duyên tầm đa dạng mà dục đa dạng sanh khởi, do duyên dục đa dạng mà nhiệt não đa dạng sanh khởi, do duyên nhiệt não đa dạng mà tìm cầu đa dạng sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, giới đa dạng là gì? Sắc giới... cho đến... pháp giới – Này các Tỳ khưu, đây được gọi là giới đa dạng.'

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඤ්ඤානානත්තං, සඤ්ඤානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඞ්කප්පනානත්තං, සඞ්කප්පනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඡන්දනානත්තං, ඡන්දනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති පරිළාහනානත්තං, පරිළාහනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති පරියෙසනානානත්තං?

Này các Tỳ khưu, do duyên giới đa dạng mà tưởng đa dạng sanh khởi, do duyên tưởng đa dạng mà tầm đa dạng sanh khởi, do duyên tầm đa dạng mà dục đa dạng sanh khởi, do duyên dục đa dạng mà nhiệt não đa dạng sanh khởi, do duyên nhiệt não đa dạng mà tìm cầu đa dạng sanh khởi là như thế nào?

‘‘රූපධාතුං, භික්ඛවෙ, පටිච්ච උප්පජ්ජති රූපසඤ්ඤා, රූපසඤ්ඤං පටිච්ච උප්පජ්ජති රූපසඞ්කප්පො, රූපසඞ්කප්පං පටිච්ච උප්පජ්ජති රූපච්ඡන්දො, රූපච්ඡන්දං පටිච්ච උප්පජ්ජති රූපපරිළාහො, රූපපරිළාහං පටිච්ච උප්පජ්ජති රූපපරියෙසනා…පෙ… ධම්මධාතුං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මසඤ්ඤා, ධම්මසඤ්ඤං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මසඞ්කප්පො, ධම්මසඞ්කප්පං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මච්ඡන්දො, ධම්මච්ඡන්දං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මපරිළාහො, ධම්මපරිළාහං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මපරියෙසනා.

Này các Tỳ khưu, do duyên sắc giới mà sắc tưởng sanh khởi, do duyên sắc tưởng mà sắc tầm sanh khởi, do duyên sắc tầm mà sắc dục sanh khởi, do duyên sắc dục mà sắc nhiệt não sanh khởi, do duyên sắc nhiệt não mà sự tìm cầu sắc sanh khởi... cho đến... do duyên pháp giới mà pháp tưởng sanh khởi, do duyên pháp tưởng mà pháp tầm sanh khởi, do duyên pháp tầm mà pháp dục sanh khởi, do duyên pháp dục mà pháp nhiệt não sanh khởi, do duyên pháp nhiệt não mà sự tìm cầu pháp sanh khởi.

‘‘එවං, ඛො, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඤ්ඤානානත්තං, සඤ්ඤානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඞ්කප්පනානත්තං, සඞ්කප්පනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඡන්දනානත්තං, ඡන්දනානත්තං [Pg.361] පටිච්ච උප්පජ්ජති පරිළාහනානත්තං, පරිළාහනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති පරියෙසනානානත්ත’’න්ති. සත්තමං.

Này các Tỳ khưu, chính là như vậy, do duyên giới đa dạng mà tưởng đa dạng sanh khởi, do duyên tưởng đa dạng mà tầm đa dạng sanh khởi, do duyên tầm đa dạng mà dục đa dạng sanh khởi, do duyên dục đa dạng mà nhiệt não đa dạng sanh khởi, do duyên nhiệt não đa dạng mà tìm cầu đa dạng sanh khởi.

8. නොපරියෙසනානානත්තසුත්තං

8. Kinh Đa Dạng Về Không Tìm Cầu

92. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘ධාතුනානත්තං, භික්ඛවෙ, පටිච්ච උප්පජ්ජති සඤ්ඤානානත්තං, සඤ්ඤානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඞ්කප්පනානත්තං, සඞ්කප්පනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඡන්දනානත්තං, ඡන්දනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති පරිළාහනානත්තං, පරිළාහනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති පරියෙසනානානත්තං; නො පරියෙසනානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති පරිළාහනානත්තං, නො පරිළාහනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඡන්දනානත්තං, නො ඡන්දනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඞ්කප්පනානත්තං, නො සඞ්කප්පනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඤ්ඤානානත්තං, නො සඤ්ඤානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධාතුනානත්තං. කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං? රූපධාතු…පෙ… ධම්මධාතු – ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං’’.

92. Trú ở Sāvatthī... Này các tỳ khưu, do duyên sự đa dạng của các giới nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tưởng nên sự đa dạng của các tầm sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tầm nên sự đa dạng của các dục sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các dục nên sự đa dạng của các nhiệt não sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các nhiệt não nên sự đa dạng của sự tìm cầu sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu nên sự đa dạng của các nhiệt não sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các nhiệt não nên sự đa dạng của các dục sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các dục nên sự đa dạng của các tầm sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các tầm nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các tưởng nên sự đa dạng của các giới sanh khởi. Và này các tỳ khưu, thế nào là sự đa dạng của các giới? Sắc giới... cho đến... pháp giới – này các tỳ khưu, đây được gọi là sự đa dạng của các giới.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඤ්ඤානානත්තං, සඤ්ඤානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති…පෙ… පරියෙසනානානත්තං; නො පරියෙසනානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති පරිළාහනානත්තං, නො පරිළාහනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඡන්දනානත්තං, නො ඡන්දනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඞ්කප්පනානත්තං, නො සඞ්කප්පනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඤ්ඤානානත්තං, නො සඤ්ඤානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධාතුනානත්තං?

Và này các tỳ khưu, thế nào là do duyên sự đa dạng của các giới nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tưởng... cho đến... sự đa dạng của sự tìm cầu sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu nên sự đa dạng của các nhiệt não sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các nhiệt não nên sự đa dạng của các dục sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các dục nên sự đa dạng của các tầm sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các tầm nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các tưởng nên sự đa dạng của các giới sanh khởi?

‘‘රූපධාතුං, භික්ඛවෙ, පටිච්ච උප්පජ්ජති රූපසඤ්ඤා…පෙ… ධම්මධාතුං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මසඤ්ඤා, ධම්මසඤ්ඤං පටිච්ච උප්පජ්ජති…පෙ… ධම්මපරියෙසනා; නො ධම්මපරියෙසනං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මපරිළාහො, නො ධම්මපරිළාහං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මච්ඡන්දො, නො ධම්මච්ඡන්දං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මසඞ්කප්පො, නො ධම්මසඞ්කප්පං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මසඤ්ඤා, නො ධම්මසඤ්ඤං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මධාතු.

Này các tỳ khưu, do duyên sắc giới nên sắc tưởng sanh khởi... cho đến... do duyên pháp giới nên pháp tưởng sanh khởi, do duyên pháp tưởng... cho đến... sự tìm cầu pháp sanh khởi; không phải do duyên sự tìm cầu pháp nên nhiệt não về pháp sanh khởi, không phải do duyên nhiệt não về pháp nên dục về pháp sanh khởi, không phải do duyên dục về pháp nên tầm về pháp sanh khởi, không phải do duyên tầm về pháp nên pháp tưởng sanh khởi, không phải do duyên pháp tưởng nên pháp giới sanh khởi.

‘‘එවං ඛො, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඤ්ඤානානත්තං, සඤ්ඤානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති…පෙ… පරියෙසනානානත්තං; නො පරියෙසනානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති පරිළාහනානත්තං, නො පරිළාහනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඡන්දනානත්තං, නො ඡන්දනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඞ්කප්පනානත්තං, නො සඞ්කප්පනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඤ්ඤානානත්තං, නො සඤ්ඤානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධාතුනානත්ත’’න්ති. අට්ඨමං.

Này các tỳ khưu, quả thật như vậy, do duyên sự đa dạng của các giới nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tưởng... cho đến... sự đa dạng của sự tìm cầu sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu nên sự đa dạng của các nhiệt não sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các nhiệt não nên sự đa dạng của các dục sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các dục nên sự đa dạng của các tầm sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các tầm nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các tưởng nên sự đa dạng của các giới sanh khởi. (Kinh) thứ tám.

9. බාහිරඵස්සනානත්තසුත්තං

9. Kinh Về Sự Đa Dạng Của Xúc Ngoại Phần

93. සාවත්ථියං [Pg.362] විහරති…පෙ… ‘‘ධාතුනානත්තං, භික්ඛවෙ, පටිච්ච උප්පජ්ජති සඤ්ඤානානත්තං, සඤ්ඤානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඞ්කප්පනානත්තං, සඞ්කප්පනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඵස්සනානත්තං, ඵස්සනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති වෙදනානානත්තං, වෙදනානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඡන්දනානත්තං, ඡන්දනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති පරිළාහනානත්තං, පරිළාහනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති පරියෙසනානානත්තං, පරියෙසනානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ලාභනානත්තං. කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං? රූපධාතු…පෙ… ධම්මධාතු – ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං’’.

93. Trú ở Sāvatthī... Này các tỳ khưu, do duyên sự đa dạng của các giới nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tưởng nên sự đa dạng của các tầm sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tầm nên sự đa dạng của các xúc sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các xúc nên sự đa dạng của các thọ sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các thọ nên sự đa dạng của các dục sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các dục nên sự đa dạng của các nhiệt não sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các nhiệt não nên sự đa dạng của sự tìm cầu sanh khởi, do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu nên sự đa dạng của sự được lợi sanh khởi. Và này các tỳ khưu, thế nào là sự đa dạng của các giới? Sắc giới... cho đến... pháp giới – này các tỳ khưu, đây được gọi là sự đa dạng của các giới.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඤ්ඤානානත්තං, සඤ්ඤානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති…පෙ… ලාභනානත්තං?

Và này các tỳ khưu, thế nào là do duyên sự đa dạng của các giới nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tưởng... cho đến... sự đa dạng của sự được lợi sanh khởi?

‘‘රූපධාතුං, භික්ඛවෙ, පටිච්ච උප්පජ්ජති රූපසඤ්ඤා, රූපසඤ්ඤං පටිච්ච උප්පජ්ජති රූපසඞ්කප්පො, රූපසඞ්කප්පං පටිච්ච උප්පජ්ජති රූපසම්ඵස්සො, රූපසම්ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති රූපසම්ඵස්සජා වෙදනා, රූපසම්ඵස්සජං වෙදනං පටිච්ච උප්පජ්ජති රූපච්ඡන්දො, රූපච්ඡන්දං පටිච්ච උප්පජ්ජති රූපපරිළාහො, රූපපරිළාහං පටිච්ච උප්පජ්ජති රූපපරියෙසනා, රූපපරියෙසනං පටිච්ච උප්පජ්ජති රූපලාභො…පෙ… ධම්මධාතුං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මසඤ්ඤා, ධම්මසඤ්ඤං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මසඞ්කප්පො, ධම්මසඞ්කප්පං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මසම්ඵස්සො, ධම්මසම්ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මසම්ඵස්සජා වෙදනා, ධම්මසම්ඵස්සජං වෙදනං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මච්ඡන්දො, ධම්මච්ඡන්දං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මපරිළාහො, ධම්මපරිළාහං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මපරියෙසනා, ධම්මපරියෙසනං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මලාභො.

Này các tỳ khưu, do duyên sắc giới nên sắc tưởng sanh khởi, do duyên sắc tưởng nên sắc tầm sanh khởi, do duyên sắc tầm nên sắc xúc sanh khởi, do duyên sắc xúc nên thọ sanh từ sắc xúc sanh khởi, do duyên thọ sanh từ sắc xúc nên sắc dục sanh khởi, do duyên sắc dục nên nhiệt não về sắc sanh khởi, do duyên nhiệt não về sắc nên sự tìm cầu sắc sanh khởi, do duyên sự tìm cầu sắc nên sự được lợi về sắc sanh khởi... cho đến... do duyên pháp giới nên pháp tưởng sanh khởi, do duyên pháp tưởng nên pháp tầm sanh khởi, do duyên pháp tầm nên pháp xúc sanh khởi, do duyên pháp xúc nên thọ sanh từ pháp xúc sanh khởi, do duyên thọ sanh từ pháp xúc nên pháp dục sanh khởi, do duyên pháp dục nên nhiệt não về pháp sanh khởi, do duyên nhiệt não về pháp nên sự tìm cầu pháp sanh khởi, do duyên sự tìm cầu pháp nên sự được lợi về pháp sanh khởi.

‘‘එවං ඛො, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඤ්ඤානානත්තං, සඤ්ඤානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති…පෙ… පරියෙසනානානත්තං, පරියෙසනානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ලාභනානත්ත’’න්ති. නවමං.

Này các tỳ khưu, quả thật như vậy, do duyên sự đa dạng của các giới nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tưởng... cho đến... sự đa dạng của sự tìm cầu sanh khởi, do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu nên sự đa dạng của sự được lợi sanh khởi. (Kinh) thứ chín.

10. දුතියබාහිරඵස්සනානත්තසුත්තං

10. Kinh Thứ Hai Về Sự Đa Dạng Của Xúc Ngoại Phần

94. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘ධාතුනානත්තං, භික්ඛවෙ, පටිච්ච උප්පජ්ජති සඤ්ඤානානත්තං, සඤ්ඤානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඞ්කප්පනානත්තං, ඵස්ස… වෙදනා… ඡන්ද… පරිළාහ… පරියෙසනානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ලාභනානත්තං; නො ලාභනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති පරියෙසනානානත්තං, නො පරියෙසනානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති පරිළාහනානත්තං, නො පරිළාහනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති…පෙ… ඡන්ද… වෙදනා… ඵස්ස… සඞ්කප්ප… සඤ්ඤානානත්තං, නො සඤ්ඤානානත්තං පටිච්ච [Pg.363] උප්පජ්ජති ධාතුනානත්තං. කතමඤ්ච, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං? රූපධාතු…පෙ… ධම්මධාතු – ඉදං වුච්චති, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං’’.

94. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của các tưởng sanh khởi; do duyên sự đa dạng của các tưởng mà sự đa dạng của các tầm sanh khởi; ... xúc... thọ... dục... nhiệt não... do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu mà sự đa dạng của sự thành tựu sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của sự thành tựu mà sự đa dạng của sự tìm cầu sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu mà sự đa dạng của sự nhiệt não sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của sự nhiệt não mà sanh khởi... cho đến... dục... thọ... xúc... tầm... sự đa dạng của các tưởng; không phải do duyên sự đa dạng của các tưởng mà sự đa dạng của các giới sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự đa dạng của các giới? Sắc giới... cho đến... pháp giới. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là sự đa dạng của các giới.

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඤ්ඤානානත්තං, සඤ්ඤානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඞ්කප්පනානත්තං? ඵස්ස… වෙදනා… ඡන්ද… පරිළාහ… පරියෙසනා… ලාභ… නො ලාභනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති පරියෙසනානානත්තං, නො පරියෙසනානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති පරිළාහ… ඡන්ද… වෙදනා… ඵස්ස… නො සඞ්කප්පනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඤ්ඤානානත්තං, නො සඤ්ඤානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධාතුනානත්තං?

Và này các Tỳ khưu, thế nào là do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tưởng mà sự đa dạng của các tầm sanh khởi? ... xúc... thọ... dục... nhiệt não... tìm cầu... thành tựu... không phải do duyên sự đa dạng của sự thành tựu mà sự đa dạng của sự tìm cầu sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu mà sự đa dạng của sự nhiệt não sanh khởi... dục... thọ... xúc... không phải do duyên sự đa dạng của các tầm mà sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các tưởng mà sự đa dạng của các giới sanh khởi?

‘‘රූපධාතුං, භික්ඛවෙ, පටිච්ච උප්පජ්ජති රූපසඤ්ඤා…පෙ… ධම්මධාතුං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මසඤ්ඤා, ධම්මසඤ්ඤං පටිච්ච උප්පජ්ජති…පෙ… ධම්මපරියෙසනා, ධම්මපරියෙසනං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මලාභො; නො ධම්මලාභං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මපරියෙසනා, නො ධම්මපරියෙසනං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මපරිළාහො, නො ධම්මපරිළාහං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මච්ඡන්දො, නො ධම්මච්ඡන්දං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මසම්ඵස්සජා වෙදනා, නො ධම්මසම්ඵස්සජං වෙදනං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මසම්ඵස්සො, නො ධම්මසම්ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මසඞ්කප්පො, නො ධම්මසඞ්කප්පං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මසඤ්ඤා, නො ධම්මසඤ්ඤං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධම්මධාතු.

Này các Tỳ khưu, do duyên sắc giới mà sắc tưởng sanh khởi... cho đến... do duyên pháp giới mà pháp tưởng sanh khởi; do duyên pháp tưởng mà sanh khởi... cho đến... sự tìm cầu pháp; do duyên sự tìm cầu pháp mà sự thành tựu pháp sanh khởi; không phải do duyên sự thành tựu pháp mà sự tìm cầu pháp sanh khởi; không phải do duyên sự tìm cầu pháp mà sự nhiệt não về pháp sanh khởi; không phải do duyên sự nhiệt não về pháp mà dục về pháp sanh khởi; không phải do duyên dục về pháp mà thọ sanh từ xúc với pháp sanh khởi; không phải do duyên thọ sanh từ xúc với pháp mà xúc với pháp sanh khởi; không phải do duyên xúc với pháp mà tầm về pháp sanh khởi; không phải do duyên tầm về pháp mà tưởng về pháp sanh khởi; không phải do duyên tưởng về pháp mà pháp giới sanh khởi.

‘‘එවං ඛො, භික්ඛවෙ, ධාතුනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඤ්ඤානානත්තං, සඤ්ඤානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති…පෙ… සඞ්කප්ප… ඵස්ස… වෙදනා… ඡන්ද… පරිළාහ… පරියෙසනා… ලාභ… නො ලාභනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති පරියෙසනානානත්තං, නො පරියෙසනානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති පරිළාහනානත්තං, නො පරිළාහනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඡන්දනානත්තං, නො ඡන්දනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති වෙදනානානත්තං, නො වෙදනානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඵස්සනානත්තං, නො ඵස්සනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඞ්කප්පනානත්තං, නො සඞ්කප්පනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඤ්ඤානානත්තං, නො සඤ්ඤානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ධාතුනානත්ත’’න්ති. දසමං.

Này các Tỳ khưu, như vậy, do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của các tưởng sanh khởi; do duyên sự đa dạng của các tưởng mà sanh khởi... cho đến... tầm... xúc... thọ... dục... nhiệt não... tìm cầu... thành tựu... không phải do duyên sự đa dạng của sự thành tựu mà sự đa dạng của sự tìm cầu sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu mà sự đa dạng của sự nhiệt não sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của sự nhiệt não mà sự đa dạng của dục sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của dục mà sự đa dạng của thọ sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của thọ mà sự đa dạng của xúc sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của xúc mà sự đa dạng của tầm sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của tầm mà sự đa dạng của tưởng sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của tưởng mà sự đa dạng của giới sanh khởi. (Kinh thứ mười).

නානත්තවග්ගො පඨමො.

Phẩm Đa Dạng, thứ nhất.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

ධාතුඵස්සඤ්ච නො චෙතං, වෙදනා අපරෙ දුවෙ;

එතං අජ්ඣත්තපඤ්චකං, ධාතුසඤ්ඤඤ්ච නො චෙතං;

ඵස්සස්ස අපරෙ දුවෙ, එතං බාහිරපඤ්චකන්ති.

(Kinh) Giới, Xúc, và Không Phải Xúc, hai kinh Thọ tiếp theo; đó là năm kinh nội phần. (Kinh) Giới, Tưởng, và Không Phải Tưởng, hai kinh Xúc tiếp theo; đó là năm kinh ngoại phần.

2. දුතියවග්ගො

2. Phẩm Thứ Hai

1. සත්තධාතුසුත්තං

1. Kinh Bảy Giới

95. සාවත්ථියං [Pg.364] විහරති…පෙ… ‘‘සත්තිමා, භික්ඛවෙ, ධාතුයො. කතමා සත්ත? ආභාධාතු, සුභධාතු, ආකාසානඤ්චායතනධාතු, විඤ්ඤාණඤ්චායතනධාතු, ආකිඤ්චඤ්ඤායතනධාතු, නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනධාතු, සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධධාතු – ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, සත්ත ධාතුයො’’ති.

95. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, có bảy giới này. Thế nào là bảy? Quang giới, tịnh giới, không vô biên xứ giới, thức vô biên xứ giới, vô sở hữu xứ giới, phi tưởng phi phi tưởng xứ giới, tưởng thọ diệt giới. Này các Tỳ khưu, đây chính là bảy giới.

එවං වුත්තෙ, අඤ්ඤතරො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච – ‘‘යා චායං, භන්තෙ, ආභාධාතු යා ච සුභධාතු යා ච ආකාසානඤ්චායතනධාතු යා ච විඤ්ඤාණඤ්චායතනධාතු යා ච ආකිඤ්චඤ්ඤායතනධාතු යා ච නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනධාතු යා ච සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධධාතු – ඉමා නු ඛො, භන්තෙ, ධාතුයො කිං පටිච්ච පඤ්ඤායන්තී’’ති?

Khi được nói như vậy, một Tỳ khưu nọ bạch với Thế Tôn điều này: 'Bạch Thế Tôn, quang giới, tịnh giới, không vô biên xứ giới, thức vô biên xứ giới, vô sở hữu xứ giới, phi tưởng phi phi tưởng xứ giới, và tưởng thọ diệt giới – bạch Thế Tôn, những giới này được nhận biết do duyên gì?'

‘‘යායං, භික්ඛු, ආභාධාතු – අයං ධාතු අන්ධකාරං පටිච්ච පඤ්ඤායති. යායං, භික්ඛු, සුභධාතු – අයං ධාතු අසුභං පටිච්ච පඤ්ඤායති. යායං, භික්ඛු, ආකාසානඤ්චායතනධාතු – අයං ධාතු රූපං පටිච්ච පඤ්ඤායති. යායං, භික්ඛු, විඤ්ඤාණඤ්චායතනධාතු – අයං ධාතු ආකාසානඤ්චායතනං පටිච්ච පඤ්ඤායති. යායං, භික්ඛු, ආකිඤ්චඤ්ඤායතනධාතු – අයං ධාතු විඤ්ඤාණඤ්චායතනං පටිච්ච පඤ්ඤායති. යායං, භික්ඛු, නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනධාතු – අයං ධාතු ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං පටිච්ච පඤ්ඤායති. යායං, භික්ඛු, සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධධාතු – අයං ධාතු නිරොධං පටිච්ච පඤ්ඤායතී’’ති.

Này Tỳ khưu, quang giới này – giới này được nhận biết do duyên bóng tối. Này Tỳ khưu, tịnh giới này – giới này được nhận biết do duyên bất tịnh. Này Tỳ khưu, không vô biên xứ giới này – giới này được nhận biết do duyên sắc. Này Tỳ khưu, thức vô biên xứ giới này – giới này được nhận biết do duyên không vô biên xứ. Này Tỳ khưu, vô sở hữu xứ giới này – giới này được nhận biết do duyên thức vô biên xứ. Này Tỳ khưu, phi tưởng phi phi tưởng xứ giới này – giới này được nhận biết do duyên vô sở hữu xứ. Này Tỳ khưu, tưởng thọ diệt giới này – giới này được nhận biết do duyên sự diệt.

‘‘යා චායං, භන්තෙ, ආභාධාතු යා ච සුභධාතු යා ච ආකාසානඤ්චායතනධාතු යා ච විඤ්ඤාණඤ්චායතනධාතු යා ච ආකිඤ්චඤ්ඤායතනධාතු යා ච නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනධාතු යා ච සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධධාතු – ඉමා නු ඛො, භන්තෙ, ධාතුයො කථං සමාපත්ති පත්තබ්බා’’ති?

Bạch Thế Tôn, quang giới, tịnh giới, không vô biên xứ giới, thức vô biên xứ giới, vô sở hữu xứ giới, phi tưởng phi phi tưởng xứ giới, và tưởng thọ diệt giới – bạch Thế Tôn, những giới này nên được chứng đắc bằng sự nhập định như thế nào?

‘‘යා චායං, භික්ඛු, ආභාධාතු යා ච සුභධාතු යා ච ආකාසානඤ්චායතනධාතු යා ච විඤ්ඤාණඤ්චායතනධාතු යා ච ආකිඤ්චඤ්ඤායතනධාතු – ඉමා ධාතුයො සඤ්ඤාසමාපත්ති පත්තබ්බා. යායං, භික්ඛු, නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනධාතු – අයං ධාතු සඞ්ඛාරාවසෙසසමාපත්ති පත්තබ්බා[Pg.365]. යායං, භික්ඛු, සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධධාතු – අයං ධාතු නිරොධසමාපත්ති පත්තබ්බා’’ති. පඨමං.

“Này Tỳ khưu, quang giới này, tịnh giới, không vô biên xứ giới, thức vô biên xứ giới, và vô sở hữu xứ giới – những giới này cần được chứng đạt bằng tưởng định. Này Tỳ khưu, phi tưởng phi phi tưởng xứ giới này – giới này cần được chứng đạt bằng định còn lại các hành. Này Tỳ khưu, tưởng thọ diệt giới này – giới này cần được chứng đạt bằng diệt định.” Kinh thứ nhất.

2. සනිදානසුත්තං

2. Kinh Có Nhân Duyên

96. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘සනිදානං, භික්ඛවෙ, උප්පජ්ජති කාමවිතක්කො, නො අනිදානං; සනිදානං උප්පජ්ජති බ්‍යාපාදවිතක්කො, නො අනිදානං; සනිදානං උප්පජ්ජති විහිංසාවිතක්කො, නො අනිදානං’’.

96. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, dục tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; sân tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; hại tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên.”

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, සනිදානං උප්පජ්ජති කාමවිතක්කො, නො අනිදානං; සනිදානං උප්පජ්ජති බ්‍යාපාදවිතක්කො, නො අනිදානං; සනිදානං උප්පජ්ජති විහිංසාවිතක්කො, නො අනිදානං? කාමධාතුං, භික්ඛවෙ, පටිච්ච උප්පජ්ජති කාමසඤ්ඤා, කාමසඤ්ඤං පටිච්ච උප්පජ්ජති කාමසඞ්කප්පො, කාමසඞ්කප්පං පටිච්ච උප්පජ්ජති කාමච්ඡන්දො, කාමච්ඡන්දං පටිච්ච උප්පජ්ජති කාමපරිළාහො, කාමපරිළාහං පටිච්ච උප්පජ්ජති කාමපරියෙසනා. කාමපරියෙසනං, භික්ඛවෙ, පරියෙසමානො අස්සුතවා පුථුජ්ජනො තීහි ඨානෙහි මිච්ඡා පටිපජ්ජති – කායෙන, වාචාය, මනසා.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là dục tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; sân tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; hại tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên? Này các Tỳ khưu, do duyên dục giới, dục tưởng khởi lên; do duyên dục tưởng, dục tư duy khởi lên; do duyên dục tư duy, dục dục khởi lên; do duyên dục dục, dục nhiệt não khởi lên; do duyên dục nhiệt não, sự tìm cầu dục khởi lên. Này các Tỳ khưu, trong khi tìm cầu dục, kẻ phàm phu vô văn thực hành tà hạnh qua ba phương diện: bằng thân, bằng lời, bằng ý.”

‘‘බ්‍යාපාදධාතුං, භික්ඛවෙ, පටිච්ච උප්පජ්ජති බ්‍යාපාදසඤ්ඤා, බ්‍යාපාදසඤ්ඤං පටිච්ච උප්පජ්ජති බ්‍යාපාදසඞ්කප්පො…පෙ… බ්‍යාපාදච්ඡන්දො… බ්‍යාපාදපරිළාහො… බ්‍යාපාදපරියෙසනා… බ්‍යාපාදපරියෙසනං, භික්ඛවෙ, පරියෙසමානො අස්සුතවා පුථුජ්ජනො තීහි ඨානෙහි මිච්ඡා පටිපජ්ජති – කායෙන, වාචාය, මනසා.

“Này các Tỳ khưu, do duyên sân giới, sân tưởng khởi lên; do duyên sân tưởng, sân tư duy khởi lên... sân dục... sân nhiệt não... sự tìm cầu sân... Này các Tỳ khưu, trong khi tìm cầu sân, kẻ phàm phu vô văn thực hành tà hạnh qua ba phương diện: bằng thân, bằng lời, bằng ý.”

‘‘විහිංසාධාතුං, භික්ඛවෙ, පටිච්ච උප්පජ්ජති විහිංසාසඤ්ඤා; විහිංසාසඤ්ඤං පටිච්ච උප්පජ්ජති විහිංසාසඞ්කප්පො…පෙ… විහිංසාඡන්දො… විහිංසාපරිළාහො… විහිංසාපරියෙසනා… විහිංසාපරියෙසනං, භික්ඛවෙ, පරියෙසමානො අස්සුතවා පුථුජ්ජනො තීහි ඨානෙහි මිච්ඡා පටිපජ්ජති – කායෙන, වාචාය, මනසා.

“Này các Tỳ khưu, do duyên hại giới, hại tưởng khởi lên; do duyên hại tưởng, hại tư duy khởi lên... hại dục... hại nhiệt não... sự tìm cầu hại... Này các Tỳ khưu, trong khi tìm cầu hại, kẻ phàm phu vô văn thực hành tà hạnh qua ba phương diện: bằng thân, bằng lời, bằng ý.”

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, පුරිසො ආදිත්තං තිණුක්කං සුක්ඛෙ තිණදායෙ නික්ඛිපෙය්‍ය; නො චෙ හත්ථෙහි ච පාදෙහි ච ඛිප්පමෙව නිබ්බාපෙය්‍ය. එවඤ්හි, භික්ඛවෙ, යෙ තිණකට්ඨනිස්සිතා පාණා තෙ අනයබ්‍යසනං ආපජ්ජෙය්‍යුං. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, යො හි කොචි සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා උප්පන්නං විසමගතං සඤ්ඤං න ඛිප්පමෙව පජහති විනොදෙති බ්‍යන්තීකරොති අනභාවං [Pg.366] ගමෙති, සො දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ දුක්ඛං විහරති සවිඝාතං සඋපායාසං සපරිළාහං; කායස්ස ච භෙදා පරං මරණා දුග්ගති පාටිකඞ්ඛා.

“Này các Tỳ khưu, ví như một người ném một bó đuốc cỏ đang cháy vào một đống cỏ khô; nếu người ấy không nhanh chóng dập tắt nó bằng tay và chân, thì này các Tỳ khưu, những sinh vật sống nương tựa vào cỏ và cây củi ấy sẽ gặp phải tai họa và bất hạnh. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào, khi một tưởng bất chính đã khởi lên mà không nhanh chóng từ bỏ, loại trừ, chấm dứt, làm cho nó không còn hiện hữu, thì vị ấy sống đau khổ, có phiền não, có ưu não, có nhiệt não ngay trong hiện tại; và sau khi thân hoại mạng chung, ác thú được chờ đợi.”

‘‘සනිදානං, භික්ඛවෙ, උප්පජ්ජති නෙක්ඛම්මවිතක්කො, නො අනිදානං; සනිදානං උප්පජ්ජති අබ්‍යාපාදවිතක්කො, නො අනිදානං; සනිදානං උප්පජ්ජති අවිහිංසාවිතක්කො, නො අනිදානං.

“Này các Tỳ khưu, ly dục tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; vô sân tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; vô hại tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên.”

‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, සනිදානං උප්පජ්ජති නෙක්ඛම්මවිතක්කො, නො අනිදානං; සනිදානං උප්පජ්ජති අබ්‍යාපාදවිතක්කො, නො අනිදානං; සනිදානං උප්පජ්ජති අවිහිංසාවිතක්කො, නො අනිදානං? නෙක්ඛම්මධාතුං, භික්ඛවෙ, පටිච්ච උප්පජ්ජති නෙක්ඛම්මසඤ්ඤා, නෙක්ඛම්මසඤ්ඤං පටිච්ච උප්පජ්ජති නෙක්ඛම්මසඞ්කප්පො, නෙක්ඛම්මසඞ්කප්පං පටිච්ච උප්පජ්ජති නෙක්ඛම්මච්ඡන්දො, නෙක්ඛම්මච්ඡන්දං පටිච්ච උප්පජ්ජති නෙක්ඛම්මපරිළාහො, නෙක්ඛම්මපරිළාහං පටිච්ච උප්පජ්ජති නෙක්ඛම්මපරියෙසනා; නෙක්ඛම්මපරියෙසනං, භික්ඛවෙ, පරියෙසමානො සුතවා අරියසාවකො තීහි ඨානෙහි සම්මා පටිපජ්ජති – කායෙන, වාචාය, මනසා.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là ly dục tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; vô sân tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; vô hại tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên? Này các Tỳ khưu, do duyên ly dục giới, ly dục tưởng khởi lên; do duyên ly dục tưởng, ly dục tư duy khởi lên; do duyên ly dục tư duy, ly dục dục khởi lên; do duyên ly dục dục, ly dục nhiệt não khởi lên; do duyên ly dục nhiệt não, sự tìm cầu ly dục khởi lên; Này các Tỳ khưu, trong khi tìm cầu ly dục, vị Thánh đệ tử có nghe nhiều thực hành chánh hạnh qua ba phương diện: bằng thân, bằng lời, bằng ý.”

‘‘අබ්‍යාපාදධාතුං, භික්ඛවෙ, පටිච්ච උප්පජ්ජති අබ්‍යාපාදසඤ්ඤා, අබ්‍යාපාදසඤ්ඤං පටිච්ච උප්පජ්ජති අබ්‍යාපාදසඞ්කප්පො…පෙ… අබ්‍යාපාදච්ඡන්දො… අබ්‍යාපාදපරිළාහො… අබ්‍යාපාදපරියෙසනා, අබ්‍යාපාදපරියෙසනං, භික්ඛවෙ, පරියෙසමානො සුතවා අරියසාවකො තීහි ඨානෙහි සම්මා පටිපජ්ජති – කායෙන, වාචාය, මනසා.

“Này các Tỳ khưu, do duyên vô sân giới, vô sân tưởng khởi lên; do duyên vô sân tưởng, vô sân tư duy khởi lên... vô sân dục... vô sân nhiệt não... sự tìm cầu vô sân. Này các Tỳ khưu, trong khi tìm cầu vô sân, vị Thánh đệ tử có nghe nhiều thực hành chánh hạnh qua ba phương diện: bằng thân, bằng lời, bằng ý.”

‘‘අවිහිංසාධාතුං, භික්ඛවෙ, පටිච්ච උප්පජ්ජති අවිහිංසාසඤ්ඤා, අවිහිංසාසඤ්ඤං පටිච්ච උප්පජ්ජති අවිහිංසාසඞ්කප්පො, අවිහිංසාසඞ්කප්පං පටිච්ච උප්පජ්ජති අවිහිංසාඡන්දො, අවිහිංසාඡන්දං පටිච්ච උප්පජ්ජති අවිහිංසාපරිළාහො, අවිහිංසාපරිළාහං පටිච්ච උප්පජ්ජති අවිහිංසාපරියෙසනා; අවිහිංසාපරියෙසනං, භික්ඛවෙ, පරියෙසමානො සුතවා අරියසාවකො තීහි ඨානෙහි සම්මා පටිපජ්ජති – කායෙන, වාචාය, මනසා.

“Này các Tỳ khưu, do duyên vô hại giới, vô hại tưởng khởi lên; do duyên vô hại tưởng, vô hại tư duy khởi lên; do duyên vô hại tư duy, vô hại dục khởi lên; do duyên vô hại dục, vô hại nhiệt não khởi lên; do duyên vô hại nhiệt não, sự tìm cầu vô hại khởi lên. Này các Tỳ khưu, trong khi tìm cầu vô hại, vị Thánh đệ tử có nghe nhiều thực hành chánh hạnh qua ba phương diện: bằng thân, bằng lời, bằng ý.”

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, පුරිසො ආදිත්තං තිණුක්කං සුක්ඛෙ තිණදායෙ නික්ඛිපෙය්‍ය; තමෙනං හත්ථෙහි ච පාදෙහි ච ඛිප්පමෙව නිබ්බාපෙය්‍ය. එවඤ්හි, භික්ඛවෙ, යෙ තිණකට්ඨනිස්සිතා පාණා තෙ න අනයබ්‍යසනං ආපජ්ජෙය්‍යුං. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, යො හි කොචි සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා උප්පන්නං විසමගතං සඤ්ඤං ඛිප්පමෙව පජහති විනොදෙති බ්‍යන්තීකරොති [Pg.367] අනභාවං ගමෙති, සො දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ සුඛං විහරති අවිඝාතං අනුපායාසං අපරිළාහං; කායස්ස ච භෙදා පරං මරණා සුගති පාටිකඞ්ඛා’’ති. දුතියං.

“Này các Tỳ khưu, ví như có người ném một bó đuốc cỏ đang cháy vào một đám cỏ khô; người ấy nên nhanh chóng dùng tay và chân để dập tắt nó. Như vậy, này các Tỳ khưu, những sinh vật sống nương vào cỏ và củi sẽ không gặp phải tai họa và bất hạnh. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào, khi một tưởng sai lệch đã khởi lên, liền nhanh chóng từ bỏ, loại trừ, làm cho chấm dứt, làm cho không còn tồn tại, vị ấy sống an lạc ngay trong hiện tại, không bị phiền não, không bị ưu não, không bị nhiệt não; và sau khi thân hoại mạng chung, có thể trông đợi một cõi lành.” Hết bài kinh thứ hai.

3. ගිඤ්ජකාවසථසුත්තං

3. Kinh Giñjakāvasatha (Ngôi Nhà Gạch)

97. එකං සමයං භගවා ඤාතිකෙ විහරති ගිඤ්ජකාවසථෙ. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භදන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

97. Một thời, Thế Tôn trú ở Ñātika, tại ngôi nhà gạch (Giñjakāvasatha). Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: – Này các Tỳ khưu. – Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

‘‘ධාතුං, භික්ඛවෙ, පටිච්ච උප්පජ්ජති සඤ්ඤා, උප්පජ්ජති දිට්ඨි, උප්පජ්ජති විතක්කො’’ති. එවං වුත්තෙ, ආයස්මා කච්චානො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘යායං, භන්තෙ, දිට්ඨි – ‘අසම්මාසම්බුද්ධෙසු සම්මාසම්බුද්ධා’ති, අයං නු ඛො, භන්තෙ, දිට්ඨි කිං පටිච්ච පඤ්ඤායතී’’ති?

“Này các Tỳ khưu, do duyên giới mà tưởng sanh khởi, kiến sanh khởi, tầm sanh khởi.” Khi được nói vậy, Tôn giả Kaccāna bạch Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, cái kiến này: ‘Ở những vị không phải là bậc Chánh Đẳng Giác lại cho là bậc Chánh Đẳng Giác,’ bạch Thế Tôn, cái kiến này do duyên gì mà được biết đến?”

‘‘මහති ඛො එසා, කච්චාන, ධාතු යදිදං අවිජ්ජාධාතු. හීනං, කච්චාන, ධාතුං පටිච්ච උප්පජ්ජති හීනා සඤ්ඤා, හීනා දිට්ඨි, හීනො විතක්කො, හීනා චෙතනා, හීනා පත්ථනා, හීනො පණිධි, හීනො පුග්ගලො, හීනා වාචා; හීනං ආචික්ඛති දෙසෙති පඤ්ඤපෙති පට්ඨපෙති විවරති විභජති උත්තානීකරොති; හීනා තස්ස උපපත්තීති වදාමි.

“Này Kaccāna, giới này thật là lớn, tức là vô minh giới. Này Kaccāna, do duyên giới hạ liệt mà sanh khởi tưởng hạ liệt, kiến hạ liệt, tầm hạ liệt, tư hạ liệt, mong cầu hạ liệt, chí nguyện hạ liệt, con người hạ liệt, lời nói hạ liệt; người ấy trình bày, giảng dạy, tuyên bố, thiết lập, khai mở, phân tích, làm cho hiển lộ điều hạ liệt. Ta nói rằng sự tái sanh của người ấy là hạ liệt.

‘‘මජ්ඣිමං, කච්චාන, ධාතුං පටිච්ච උප්පජ්ජති මජ්ඣිමා සඤ්ඤා, මජ්ඣිමා දිට්ඨි, මජ්ඣිමො විතක්කො, මජ්ඣිමා චෙතනා, මජ්ඣිමා පත්ථනා, මජ්ඣිමො පණිධි, මජ්ඣිමො පුග්ගලො, මජ්ඣිමා වාචා; මජ්ඣිමං ආචික්ඛති දෙසෙති පඤ්ඤපෙති පට්ඨපෙති විවරති විභජති උත්තානීකරොති; මජ්ඣිමා තස්ස උපපත්තීති වදාමි.

“Này Kaccāna, do duyên giới trung bình mà sanh khởi tưởng trung bình, kiến trung bình, tầm trung bình, tư trung bình, mong cầu trung bình, chí nguyện trung bình, con người trung bình, lời nói trung bình; người ấy trình bày, giảng dạy, tuyên bố, thiết lập, khai mở, phân tích, làm cho hiển lộ điều trung bình. Ta nói rằng sự tái sanh của người ấy là trung bình.

‘‘පණීතං, කච්චාන, ධාතුං පටිච්ච උප්පජ්ජති පණීතා සඤ්ඤා, පණීතා දිට්ඨි, පණීතො විතක්කො, පණීතා චෙතනා, පණීතා පත්ථනා, පණීතො පණිධි, පණීතො පුග්ගලො, පණීතා වාචා; පණීතං ආචික්ඛති දෙසෙති පඤ්ඤපෙති පට්ඨපෙති විවරති විභජති උත්තානීකරොති; පණීතා තස්ස උපපත්තීති වදාමී’’ති. තතියං.

“Này Kaccāna, do duyên giới cao thượng mà sanh khởi tưởng cao thượng, kiến cao thượng, tầm cao thượng, tư cao thượng, mong cầu cao thượng, chí nguyện cao thượng, con người cao thượng, lời nói cao thượng; người ấy trình bày, giảng dạy, tuyên bố, thiết lập, khai mở, phân tích, làm cho hiển lộ điều cao thượng. Ta nói rằng sự tái sanh của người ấy là cao thượng.” Hết bài kinh thứ ba.

4. හීනාධිමුත්තිකසුත්තං

4. Kinh Hīnādhimuttika (Khuynh Hướng Hạ Liệt)

98. සාවත්ථියං [Pg.368] විහරති…පෙ… ‘‘ධාතුසොව, භික්ඛවෙ, සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. හීනාධිමුත්තිකා හීනාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; කල්‍යාණාධිමුත්තිකා කල්‍යාණාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති’’.

98. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, các chúng sanh thường tụ hội, hòa hợp với nhau theo giới. Những người có khuynh hướng hạ liệt thường tụ hội, hòa hợp với những người có khuynh hướng hạ liệt. Những người có khuynh hướng cao thượng thường tụ hội, hòa hợp với những người có khuynh hướng cao thượng.”

‘‘අතීතම්පි ඛො, භික්ඛවෙ, අද්ධානං ධාතුසොව සත්තා සංසන්දිංසු සමිංසු. හීනාධිමුත්තිකා හීනාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දිංසු සමිංසු; කල්‍යාණාධිමුත්තිකා කල්‍යාණාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දිංසු සමිංසු.

“Này các Tỳ khưu, trong thời quá khứ cũng vậy, các chúng sanh đã tụ hội, đã hòa hợp với nhau theo giới. Những người có khuynh hướng hạ liệt đã tụ hội, đã hòa hợp với những người có khuynh hướng hạ liệt. Những người có khuynh hướng cao thượng đã tụ hội, đã hòa hợp với những người có khuynh hướng cao thượng.

‘‘අනාගතම්පි ඛො, භික්ඛවෙ, අද්ධානං ධාතුසොව සත්තා සංසන්දිස්සන්ති සමෙස්සන්ති. හීනාධිමුත්තිකා හීනාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දිස්සන්ති සමෙස්සන්ති; කල්‍යාණාධිමුත්තිකා කල්‍යාණාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දිස්සන්ති සමෙස්සන්ති.

“Này các Tỳ khưu, trong thời vị lai cũng vậy, các chúng sanh sẽ tụ hội, sẽ hòa hợp với nhau theo giới. Những người có khuynh hướng hạ liệt sẽ tụ hội, sẽ hòa hợp với những người có khuynh hướng hạ liệt. Những người có khuynh hướng cao thượng sẽ tụ hội, sẽ hòa hợp với những người có khuynh hướng cao thượng.

‘‘එතරහිපි ඛො, භික්ඛවෙ, පච්චුප්පන්නං අද්ධානං ධාතුසොව සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. හීනාධිමුත්තිකා හීනාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; කල්‍යාණාධිමුත්තිකා කල්‍යාණාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්තී’’ති. චතුත්ථං.

“Này các Tỳ khưu, trong thời hiện tại cũng vậy, các chúng sanh thường tụ hội, hòa hợp với nhau theo giới. Những người có khuynh hướng hạ liệt thường tụ hội, hòa hợp với những người có khuynh hướng hạ liệt. Những người có khuynh hướng cao thượng thường tụ hội, hòa hợp với những người có khuynh hướng cao thượng.” Hết bài kinh thứ tư.

5. චඞ්කමසුත්තං

5. Kinh Caṅkama (Kinh Hành)

99. එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති ගිජ්ඣකූටෙ පබ්බතෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මා සාරිපුත්තො සම්බහුලෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං භගවතො අවිදූරෙ චඞ්කමති; ආයස්මාපි ඛො මහාමොග්ගල්ලානො සම්බහුලෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං භගවතො අවිදූරෙ චඞ්කමති; ආයස්මාපි ඛො මහාකස්සපො සම්බහුලෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං භගවතො අවිදූරෙ චඞ්කමති; ආයස්මාපි ඛො අනුරුද්ධො සම්බහුලෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං භගවතො අවිදූරෙ චඞ්කමති; ආයස්මාපි ඛො පුණ්ණො මන්තානිපුත්තො සම්බහුලෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං භගවතො අවිදූරෙ චඞ්කමති; ආයස්මාපි ඛො උපාලි සම්බහුලෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං භගවතො අවිදූරෙ චඞ්කමති; ආයස්මාපි ඛො ආනන්දො සම්බහුලෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං භගවතො අවිදූරෙ චඞ්කමති; දෙවදත්තොපි ඛො සම්බහුලෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං භගවතො අවිදූරෙ චඞ්කමති.

99. Một thời, Thế Tôn trú ở Rājagaha (Vương Xá), trên núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu). Vào lúc ấy, Tôn giả Sāriputta cùng với nhiều Tỳ khưu đang kinh hành không xa Thế Tôn. Tôn giả Mahāmoggallāna cũng cùng với nhiều Tỳ khưu đang kinh hành không xa Thế Tôn. Tôn giả Anuruddha cũng cùng với nhiều Tỳ khưu đang kinh hành không xa Thế Tôn. Tôn giả Puṇṇa Mantāniputta cũng cùng với nhiều Tỳ khưu đang kinh hành không xa Thế Tôn. Tôn giả Upāli cũng cùng với nhiều Tỳ khưu đang kinh hành không xa Thế Tôn. Tôn giả Ānanda cũng cùng với nhiều Tỳ khưu đang kinh hành không xa Thế Tôn. Devadatta cũng cùng với nhiều Tỳ khưu đang kinh hành không xa Thế Tôn.

අථ [Pg.369] ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘පස්සථ නො තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, සාරිපුත්තං සම්බහුලෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං චඞ්කමන්ත’’න්ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘සබ්බෙ ඛො එතෙ, භික්ඛවෙ, භික්ඛූ මහාපඤ්ඤා. පස්සථ නො තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, මොග්ගල්ලානං සම්බහුලෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං චඞ්කමන්ත’’න්ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘සබ්බෙ ඛො එතෙ, භික්ඛවෙ, භික්ඛූ මහිද්ධිකා. පස්සථ නො තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, කස්සපං සම්බහුලෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං චඞ්කමන්ත’’න්ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘සබ්බෙ ඛො එතෙ, භික්ඛවෙ, භික්ඛූ ධුතවාදා. පස්සථ නො තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, අනුරුද්ධං සම්බහුලෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං චඞ්කමන්ත’’න්ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘සබ්බෙ ඛො එතෙ, භික්ඛවෙ, භික්ඛූ දිබ්බචක්ඛුකා. පස්සථ නො තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, පුණ්ණං මන්තානිපුත්තං සම්බහුලෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං චඞ්කමන්ත’’න්ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘සබ්බෙ ඛො එතෙ, භික්ඛවෙ, භික්ඛූ ධම්මකථිකා. පස්සථ නො තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, උපාලිං සම්බහුලෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං චඞ්කමන්ත’’න්ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘සබ්බෙ ඛො එතෙ, භික්ඛවෙ, භික්ඛූ විනයධරා. පස්සථ නො තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, ආනන්දං සම්බහුලෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං චඞ්කමන්ත’’න්ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘සබ්බෙ ඛො එතෙ, භික්ඛවෙ, භික්ඛූ බහුස්සුතා. පස්සථ නො තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, දෙවදත්තං සම්බහුලෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං චඞ්කමන්ත’’න්ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘සබ්බෙ ඛො එතෙ, භික්ඛවෙ, භික්ඛූ පාපිච්ඡා’’.

Rồi đức Thế Tôn gọi các vị tỳ khưu: – Này các tỳ khưu, các con có thấy Sāriputta đang đi kinh hành cùng với nhiều vị tỳ khưu không? – Bạch Thế Tôn, có ạ. – Này các tỳ khưu, tất cả các vị tỳ khưu ấy đều là bậc đại trí tuệ. Này các tỳ khưu, các con có thấy Moggallāna đang đi kinh hành cùng với nhiều vị tỳ khưu không? – Bạch Thế Tôn, có ạ. – Này các tỳ khưu, tất cả các vị tỳ khưu ấy đều là bậc đại thần thông. Này các tỳ khưu, các con có thấy Kassapa đang đi kinh hành cùng với nhiều vị tỳ khưu không? – Bạch Thế Tôn, có ạ. – Này các tỳ khưu, tất cả các vị tỳ khưu ấy đều là người thực hành hạnh đầu đà. Này các tỳ khưu, các con có thấy Anuruddha đang đi kinh hành cùng với nhiều vị tỳ khưu không? – Bạch Thế Tôn, có ạ. – Này các tỳ khưu, tất cả các vị tỳ khưu ấy đều là bậc có thiên nhãn. Này các tỳ khưu, các con có thấy Puṇṇa Mantāniputta đang đi kinh hành cùng với nhiều vị tỳ khưu không? – Bạch Thế Tôn, có ạ. – Này các tỳ khưu, tất cả các vị tỳ khưu ấy đều là bậc thuyết pháp. Này các tỳ khưu, các con có thấy Upāli đang đi kinh hành cùng với nhiều vị tỳ khưu không? – Bạch Thế Tôn, có ạ. – Này các tỳ khưu, tất cả các vị tỳ khưu ấy đều là bậc trì luật. Này các tỳ khưu, các con có thấy Ānanda đang đi kinh hành cùng với nhiều vị tỳ khưu không? – Bạch Thế Tôn, có ạ. – Này các tỳ khưu, tất cả các vị tỳ khưu ấy đều là bậc đa văn. Này các tỳ khưu, các con có thấy Devadatta đang đi kinh hành cùng với nhiều vị tỳ khưu không? – Bạch Thế Tôn, có ạ. – Này các tỳ khưu, tất cả các vị tỳ khưu ấy đều có ước muốn xấu xa.

‘‘ධාතුසොව, භික්ඛවෙ, සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. හීනාධිමුත්තිකා හීනාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; කල්‍යාණාධිමුත්තිකා කල්‍යාණාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති. අතීතම්පි ඛො, භික්ඛවෙ, අද්ධානං ධාතුසොව සත්තා සංසන්දිංසු සමිංසු. හීනාධිමුත්තිකා හීනාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දිංසු සමිංසු; කල්‍යාණාධිමුත්තිකා කල්‍යාණාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දිංසු සමිංසු.

– Này các tỳ khưu, chúng sanh thường kết giao, tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém; những người có khuynh hướng cao thượng thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng. Này các tỳ khưu, trong thời quá khứ cũng vậy, chúng sanh đã kết giao, đã tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém đã kết giao, đã tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém; những người có khuynh hướng cao thượng đã kết giao, đã tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng.

‘‘අනාගතම්පි ඛො, භික්ඛවෙ, අද්ධානං ධාතුසොව සත්තා සංසන්දිස්සන්ති සමෙස්සන්ති. හීනාධිමුත්තිකා හීනාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දිස්සන්ති සමෙස්සන්ති; කල්‍යාණාධිමුත්තිකා කල්‍යාණාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දිස්සන්ති සමෙස්සන්ති.

Này các tỳ khưu, trong thời vị lai cũng vậy, chúng sanh sẽ kết giao, sẽ tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém sẽ kết giao, sẽ tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém; những người có khuynh hướng cao thượng sẽ kết giao, sẽ tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng.

‘‘එතරහිපි ඛො, භික්ඛවෙ, පච්චුප්පන්නං අද්ධානං ධාතුසොව සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. හීනාධිමුත්තිකා හීනාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; කල්‍යාණාධිමුත්තිකා කල්‍යාණාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්තී’’ති. පඤ්චමං.

Này các tỳ khưu, ngay cả trong thời hiện tại cũng vậy, chúng sanh thường kết giao, tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém; những người có khuynh hướng cao thượng thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng. (Kinh thứ) năm.

6. සගාථාසුත්තං

6. Kinh Sagāthā

100. සාවත්ථියං [Pg.370] විහරති…පෙ… ‘‘ධාතුසොව, භික්ඛවෙ, සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. හීනාධිමුත්තිකා හීනාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති. අතීතම්පි ඛො, භික්ඛවෙ, අද්ධානං ධාතුසොව සත්තා සංසන්දිංසු සමිංසු. හීනාධිමුත්තිකා හීනාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දිංසු සමිංසු’’.

100. Trú ở Sāvatthī... – Này các tỳ khưu, chúng sanh thường kết giao, tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém. Này các tỳ khưu, trong thời quá khứ cũng vậy, chúng sanh đã kết giao, đã tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém đã kết giao, đã tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém.

‘‘අනාගතම්පි ඛො, භික්ඛවෙ, අද්ධානං ධාතුසොව සත්තා සංසන්දිස්සන්ති සමෙස්සන්ති. හීනාධිමුත්තිකා හීනාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දිස්සන්ති සමෙස්සන්ති.

Này các tỳ khưu, trong thời vị lai cũng vậy, chúng sanh sẽ kết giao, sẽ tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém sẽ kết giao, sẽ tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém.

‘‘එතරහිපි ඛො, භික්ඛවෙ, පච්චුප්පන්නං අද්ධානං ධාතුසොව සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. හීනාධිමුත්තිකා හීනාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති.

Này các tỳ khưu, ngay cả trong thời hiện tại cũng vậy, chúng sanh thường kết giao, tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém.

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, ගූථො ගූථෙන සංසන්දති සමෙති; මුත්තං මුත්තෙන සංසන්දති සමෙති; ඛෙළො ඛෙළෙන සංසන්දති සමෙති; පුබ්බො පුබ්බෙන සංසන්දති සමෙති; ලොහිතං ලොහිතෙන සංසන්දති සමෙති; එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, ධාතුසොව සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. හීනාධිමුත්තිකා හීනාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති. අතීතම්පි ඛො අද්ධානං…පෙ… අනාගතම්පි ඛො අද්ධානං…පෙ… එතරහිපි ඛො පච්චුප්පන්නං අද්ධානං ධාතුසොව සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. හීනාධිමුත්තිකා හීනාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති.

– Này các tỳ khưu, ví như phân kết hợp, tụ hội với phân; nước tiểu kết hợp, tụ hội với nước tiểu; nước bọt kết hợp, tụ hội với nước bọt; mủ kết hợp, tụ hội với mủ; máu kết hợp, tụ hội với máu. Này các tỳ khưu, cũng tương tự như thế, chúng sanh thường kết giao, tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém. Trong thời quá khứ cũng vậy... trong thời vị lai cũng vậy... ngay cả trong thời hiện tại cũng vậy, chúng sanh thường kết giao, tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém.

‘‘ධාතුසොව භික්ඛවෙ, සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. කල්‍යාණාධිමුත්තිකා කල්‍යාණාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති. අතීතම්පි ඛො, භික්ඛවෙ, අද්ධානං ධාතුසොව සත්තා සංසන්දිංසු සමිංසු. කල්‍යාණාධිමුත්තිකා කල්‍යාණාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දිංසු සමිංසු.

– Này các tỳ khưu, chúng sanh thường kết giao, tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng cao thượng thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng. Này các tỳ khưu, trong thời quá khứ cũng vậy, chúng sanh đã kết giao, đã tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng cao thượng đã kết giao, đã tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng.

‘‘අනාගතම්පි ඛො, භික්ඛවෙ, අද්ධානං…පෙ… එතරහිපි ඛො, භික්ඛවෙ, පච්චුප්පන්නං අද්ධානං ධාතුසොව සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. කල්‍යාණාධිමුත්තිකා කල්‍යාණාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති.

Này các tỳ khưu, trong thời vị lai cũng vậy... Này các tỳ khưu, ngay cả trong thời hiện tại cũng vậy, chúng sanh thường kết giao, tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng cao thượng thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng.

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, ඛීරං ඛීරෙන සංසන්දති සමෙති; තෙලං තෙලෙන සංසන්දති සමෙති; සප්පි සප්පිනා සංසන්දති සමෙති; මධු මධුනා සංසන්දති සමෙති; ඵාණිතං ඵාණිතෙන සංසන්දති සමෙති; එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, ධාතුසොව [Pg.371] සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. කල්‍යාණාධිමුත්තිකා කල්‍යාණාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති. අතීතම්පි ඛො අද්ධානං… අනාගතම්පි ඛො අද්ධානං… එතරහිපි ඛො පච්චුප්පන්නං අද්ධානං ධාතුසොව සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. කල්‍යාණාධිමුත්තිකා කල්‍යාණාධිමුත්තිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්තී’’ති.

“Này các Tỳ khưu, ví như sữa hòa hợp với sữa, dầu hòa hợp với dầu, bơ tinh hòa hợp với bơ tinh, mật ong hòa hợp với mật ong, đường phèn hòa hợp với đường phèn. Này các Tỳ khưu, cũng vậy, các chúng sanh hòa hợp, tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người có khuynh hướng cao thượng hòa hợp, tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng. Trong thời quá khứ... trong thời vị lai... và cả trong thời hiện tại, các chúng sanh hòa hợp, tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người có khuynh hướng cao thượng hòa hợp, tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng.”

ඉදමවොච භගවා. ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa:

‘‘සංසග්ගා වනථො ජාතො, අසංසග්ගෙන ඡිජ්ජති;

පරිත්තං දාරුමාරුය්හ, යථා සීදෙ මහණ්ණවෙ.

“Do giao du, rừng phiền não sanh khởi; do không giao du, nó bị chặt đứt. Giống như người bị chìm trong biển lớn, sau khi leo lên một khúc gỗ nhỏ.

‘‘එවං කුසීතමාගම්ම, සාධුජීවිපි සීදති;

තස්මා තං පරිවජ්ජෙය්‍ය, කුසීතං හීනවීරියං.

Cũng vậy, do nương tựa người lười biếng, người sống tốt đẹp cũng bị chìm đắm. Vì thế, hãy nên tránh xa người lười biếng, kẻ kém tinh tấn ấy.

‘‘පවිවිත්තෙහි අරියෙහි, පහිතත්තෙහි ඣායීහි ;

නිච්චං ආරද්ධවීරියෙහි, පණ්ඩිතෙහි සහාවසෙ’’ති.

Hãy sống cùng với các bậc hiền trí, những vị sống viễn ly, bậc Thánh, những vị có tâm hướng đến Niết-bàn, những vị thiền định, những vị luôn tinh cần.”

7. අස්සද්ධසංසන්දනසුත්තං

7. Kinh Giao Du Với Người Vô Tín

101. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘ධාතුසොව, භික්ඛවෙ, සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. අස්සද්ධා අස්සද්ධෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; අහිරිකා අහිරිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; අනොත්තප්පිනො අනොත්තප්පීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; අප්පස්සුතා අප්පස්සුතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; කුසීතා කුසීතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; මුට්ඨස්සතිනො මුට්ඨස්සතීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; දුප්පඤ්ඤා දුප්පඤ්ඤෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති’’.

101. Tại Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, các chúng sanh hòa hợp, tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người vô tín hòa hợp, tụ hội với những người vô tín; những người không hổ thẹn hòa hợp, tụ hội với những người không hổ thẹn; những người không ghê sợ hòa hợp, tụ hội với những người không ghê sợ; những người ít học hòa hợp, tụ hội với những người ít học; những người lười biếng hòa hợp, tụ hội với những người lười biếng; những người thất niệm hòa hợp, tụ hội với những người thất niệm; những người trí tuệ kém hòa hợp, tụ hội với những người trí tuệ kém.”

‘‘අතීතම්පි ඛො, භික්ඛවෙ, අද්ධානං ධාතුසොව සත්තා සංසන්දිංසු සමිංසු. අස්සද්ධා අස්සද්ධෙහි සද්ධිං සංසන්දිංසු සමිංසු; අහිරිකා අහිරිකෙහි සද්ධිං සංසන්දිංසු සමිංසු; අනොත්තප්පිනො අනොත්තප්පීහි සද්ධිං සංසන්දිංසු සමිංසු; අප්පස්සුතා අප්පස්සුතෙහි සද්ධිං සංසන්දිංසු සමිංසු; කුසීතා කුසීතෙහි සද්ධිං සංසන්දිංසු සමිංසු; මුට්ඨස්සතිනො මුට්ඨස්සතීහි සද්ධිං සංසන්දිංසු සමිංසු; දුප්පඤ්ඤා දුප්පඤ්ඤෙහි සද්ධිං සංසන්දිංසු සමිංසු.

“Này các Tỳ khưu, trong thời quá khứ, các chúng sanh đã hòa hợp, đã tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người vô tín đã hòa hợp, đã tụ hội với những người vô tín; những người không hổ thẹn đã hòa hợp, đã tụ hội với những người không hổ thẹn; những người không ghê sợ đã hòa hợp, đã tụ hội với những người không ghê sợ; những người ít học đã hòa hợp, đã tụ hội với những người ít học; những người lười biếng đã hòa hợp, đã tụ hội với những người lười biếng; những người thất niệm đã hòa hợp, đã tụ hội với những người thất niệm; những người trí tuệ kém đã hòa hợp, đã tụ hội với những người trí tuệ kém.

‘‘අනාගතම්පි [Pg.372] ඛො, භික්ඛවෙ, අද්ධානං ධාතුසොව සත්තා සංසන්දිස්සන්ති සමෙස්සන්ති. අස්සද්ධා අස්සද්ධෙහි සද්ධිං සංසන්දිස්සන්ති සමෙස්සන්ති; අහිරිකා අහිරිකෙහි සද්ධිං සංසන්දිස්සන්ති සමෙස්සන්ති; අනොත්තප්පිනො අනොත්තප්පීහි සද්ධිං…පෙ… අප්පස්සුතා අප්පස්සුතෙහි සද්ධිං…පෙ… කුසීතා කුසීතෙහි සද්ධිං…පෙ… මුට්ඨස්සතිනො මුට්ඨස්සතීහි සද්ධිං…පෙ… දුප්පඤ්ඤා දුප්පඤ්ඤෙහි සද්ධිං සංසන්දිස්සන්ති සමෙස්සන්ති.

“Này các Tỳ khưu, trong thời vị lai, các chúng sanh sẽ hòa hợp, sẽ tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người vô tín sẽ hòa hợp, sẽ tụ hội với những người vô tín; những người không hổ thẹn sẽ hòa hợp, sẽ tụ hội với những người không hổ thẹn; những người không ghê sợ...; những người ít học...; những người lười biếng...; những người thất niệm...; những người trí tuệ kém sẽ hòa hợp, sẽ tụ hội với những người trí tuệ kém.

‘‘එතරහිපි ඛො, භික්ඛවෙ, පච්චුප්පන්නං අද්ධානං ධාතුසොව සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. අස්සද්ධා අස්සද්ධෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; අහිරිකා අහිරිකෙහි සද්ධිං…පෙ… අනොත්තප්පිනො අනොත්තප්පීහි සද්ධිං…පෙ… අප්පස්සුතා අප්පස්සුතෙහි සද්ධිං…පෙ… කුසීතා කුසීතෙහි සද්ධිං…පෙ… මුට්ඨස්සතිනො මුට්ඨස්සතීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; දුප්පඤ්ඤා දුප්පඤ්ඤෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති.

“Này các Tỳ khưu, và cả trong thời hiện tại, các chúng sanh hòa hợp, tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người vô tín hòa hợp, tụ hội với những người vô tín; những người không hổ thẹn...; những người không ghê sợ...; những người ít học...; những người lười biếng...; những người thất niệm hòa hợp, tụ hội với những người thất niệm; những người trí tuệ kém hòa hợp, tụ hội với những người trí tuệ kém.

‘‘ධාතුසොව, භික්ඛවෙ, සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. සද්ධා සද්ධෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; හිරිමනා හිරිමනෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; ඔත්තප්පිනො ඔත්තප්පීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; බහුස්සුතා බහුස්සුතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; ආරද්ධවීරියා ආරද්ධවීරියෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; උපට්ඨිතස්සතිනො උපට්ඨිතස්සතීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; පඤ්ඤවන්තො පඤ්ඤවන්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති. අතීතම්පි ඛො, භික්ඛවෙ, අද්ධානං…පෙ… අනාගතම්පි ඛො, භික්ඛවෙ…පෙ… එතරහිපි ඛො, භික්ඛවෙ, පච්චුප්පන්නං අද්ධානං ධාතුසොව සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. සද්ධා සද්ධෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; පඤ්ඤවන්තො පඤ්ඤවන්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්තී’’ති. සත්තමං.

“Này các Tỳ khưu, các chúng sanh hòa hợp, tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người có tín hòa hợp, tụ hội với những người có tín; những người có hổ thẹn hòa hợp, tụ hội với những người có hổ thẹn; những người có ghê sợ hòa hợp, tụ hội với những người có ghê sợ; những người đa văn hòa hợp, tụ hội với những người đa văn; những người tinh tấn hòa hợp, tụ hội với những người tinh tấn; những người an trú niệm hòa hợp, tụ hội với những người an trú niệm; những người có trí tuệ hòa hợp, tụ hội với những người có trí tuệ. Này các Tỳ khưu, trong thời quá khứ... Này các Tỳ khưu, trong thời vị lai... Này các Tỳ khưu, và cả trong thời hiện tại, các chúng sanh hòa hợp, tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người có tín hòa hợp, tụ hội với những người có tín; ... những người có trí tuệ hòa hợp, tụ hội với những người có trí tuệ.” (Kinh) thứ bảy.

8. අස්සද්ධමූලකසුත්තං

8. Kinh Căn Bản Vô Tín

102. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘ධාතුසොව, භික්ඛවෙ, සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. අස්සද්ධා අස්සද්ධෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; අහිරිකා අහිරිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; දුප්පඤ්ඤා දුප්පඤ්ඤෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; සද්ධා සද්ධෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; හිරිමනා හිරිමනෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; පඤ්ඤවන්තො පඤ්ඤවන්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති. අතීතම්පි ඛො, භික්ඛවෙ, අද්ධානං ධාතුසොව සත්තා සංසන්දිංසු සමිංසු…පෙ… අනාගතම්පි ඛො, භික්ඛවෙ, අද්ධානං ධාතුසොව සත්තා සංසන්දිස්සන්ති සමෙස්සන්ති…පෙ….

102. Tại Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, các chúng sanh hòa hợp, tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người vô tín hòa hợp, tụ hội với những người vô tín; những người không hổ thẹn hòa hợp, tụ hội với những người không hổ thẹn; những người trí tuệ kém hòa hợp, tụ hội với những người trí tuệ kém. Những người có tín hòa hợp, tụ hội với những người có tín; những người có hổ thẹn hòa hợp, tụ hội với những người có hổ thẹn; những người có trí tuệ hòa hợp, tụ hội với những người có trí tuệ. Này các Tỳ khưu, trong thời quá khứ, các chúng sanh đã hòa hợp, đã tụ hội với nhau theo giới tánh... Này các Tỳ khưu, trong thời vị lai, các chúng sanh sẽ hòa hợp, sẽ tụ hội với nhau theo giới tánh...”

‘‘එතරහිපි [Pg.373] ඛො, භික්ඛවෙ, පච්චුප්පන්නං අද්ධානං ධාතුසොව සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. අස්සද්ධා අස්සද්ධෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; අහිරිකා අහිරිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති, දුප්පඤ්ඤා දුප්පඤ්ඤෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; සද්ධා සද්ධෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; හිරිමනා හිරිමනෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; පඤ්ඤවන්තො පඤ්ඤවන්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්තීති. (1)

Này các Tỳ khưu, ngay cả trong hiện tại, các chúng sanh cũng hội họp, hòa hợp với nhau theo giới tánh. Những người không có đức tin hội họp, hòa hợp với những người không có đức tin; những người không có tàm hội họp, hòa hợp với những người không có tàm; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có đức tin hội họp, hòa hợp với những người có đức tin; những người có tàm hội họp, hòa hợp với những người có tàm; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ.

‘‘ධාතුසොව, භික්ඛවෙ, සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. අස්සද්ධා අස්සද්ධෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; අනොත්තප්පිනො අනොත්තප්පීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; දුප්පඤ්ඤා දුප්පඤ්ඤෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; සද්ධා සද්ධෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; ඔත්තප්පිනො ඔත්තප්පීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; පඤ්ඤවන්තො පඤ්ඤවන්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති…පෙ… පඨමවාරො විය විත්ථාරෙතබ්බො. (2)

Này các Tỳ khưu, các chúng sanh hội họp, hòa hợp với nhau theo giới tánh. Những người không có đức tin hội họp, hòa hợp với những người không có đức tin; những người không có quý hội họp, hòa hợp với những người không có quý; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có đức tin hội họp, hòa hợp với những người có đức tin; những người có quý hội họp, hòa hợp với những người có quý; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... nên được diễn giải rộng như đoạn đầu tiên.

‘‘ධාතුසොව, භික්ඛවෙ…පෙ… අස්සද්ධා අස්සද්ධෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; අප්පස්සුතා අප්පස්සුතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; දුප්පඤ්ඤා දුප්පඤ්ඤෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; සද්ධා සද්ධෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; බහුස්සුතා බහුස්සුතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති, පඤ්ඤවන්තො පඤ්ඤවන්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති…පෙ…. (3)

Này các Tỳ khưu, theo giới tánh... (như trên)... những người không có đức tin hội họp, hòa hợp với những người không có đức tin; những người ít nghe hội họp, hòa hợp với những người ít nghe; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có đức tin hội họp, hòa hợp với những người có đức tin; những người nghe nhiều hội họp, hòa hợp với những người nghe nhiều; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)...

‘‘ධාතුසොව, භික්ඛවෙ…පෙ… අස්සද්ධා අස්සද්ධෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; කුසීතා කුසීතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; දුප්පඤ්ඤා දුප්පඤ්ඤෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; සද්ධා සද්ධෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; ආරද්ධවීරියා ආරද්ධවීරියෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; පඤ්ඤවන්තො පඤ්ඤවන්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති…පෙ…. (4)

Này các Tỳ khưu, theo giới tánh... (như trên)... những người không có đức tin hội họp, hòa hợp với những người không có đức tin; những người lười biếng hội họp, hòa hợp với những người lười biếng; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có đức tin hội họp, hòa hợp với những người có đức tin; những người tinh tấn hội họp, hòa hợp với những người tinh tấn; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)...

‘‘ධාතුසොව, භික්ඛවෙ…පෙ… අස්සද්ධා අස්සද්ධෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; මුට්ඨස්සතිනො මුට්ඨස්සතීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; දුප්පඤ්ඤා දුප්පඤ්ඤෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; සද්ධා සද්ධෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; උපට්ඨිතස්සතිනො උපට්ඨිතස්සතීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; පඤ්ඤවන්තො පඤ්ඤවන්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්තීති…පෙ…. අට්ඨමං. (5)

Này các Tỳ khưu, theo giới tánh... (như trên)... những người không có đức tin hội họp, hòa hợp với những người không có đức tin; những người thất niệm hội họp, hòa hợp với những người thất niệm; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có đức tin hội họp, hòa hợp với những người có đức tin; những người an trú niệm hội họp, hòa hợp với những người an trú niệm; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)... Kinh thứ tám.

9. අහිරිකමූලකසුත්තං

9. Kinh Căn Bản Vô Tàm

103. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘ධාතුසොව…පෙ… අහිරිකා අහිරිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති, අනොත්තප්පිනො අනොත්තප්පීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති[Pg.374], දුප්පඤ්ඤා දුප්පඤ්ඤෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; හිරිමනා හිරිමනෙහි සද්ධිං සසන්දන්ති සමෙන්ති, ඔත්තප්පිනො ඔත්තප්පීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති, පඤ්ඤවන්තො පඤ්ඤවන්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති…පෙ…. (1)

103. Trú ở Sāvatthī... (như trên)... theo giới tánh... (như trên)... những người không có tàm hội họp, hòa hợp với những người không có tàm; những người không có quý hội họp, hòa hợp với những người không có quý; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có tàm hội họp, hòa hợp với những người có tàm; những người có quý hội họp, hòa hợp với những người có quý; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)...

‘‘අහිරිකා අහිරිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති, අප්පස්සුතා අප්පස්සුතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති, දුප්පඤ්ඤා දුප්පඤ්ඤෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; හිරිමනා හිරිමනෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති, බහුස්සුතා බහුස්සුතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති, පඤ්ඤවන්තො පඤ්ඤවන්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති…පෙ…. (2)

Những người không có tàm hội họp, hòa hợp với những người không có tàm; những người ít nghe hội họp, hòa hợp với những người ít nghe; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có tàm hội họp, hòa hợp với những người có tàm; những người nghe nhiều hội họp, hòa hợp với những người nghe nhiều; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)...

‘‘අහිරිකා අහිරිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති, කුසීතා කුසීතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති, දුප්පඤ්ඤා දුප්පඤ්ඤෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; හිරිමනා හිරිමනෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති, ආරද්ධවීරියා ආරද්ධවීරියෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති, පඤ්ඤවන්තො පඤ්ඤවන්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති…පෙ…. (3)

Những người không có tàm hội họp, hòa hợp với những người không có tàm; những người lười biếng hội họp, hòa hợp với những người lười biếng; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có tàm hội họp, hòa hợp với những người có tàm; những người tinh tấn hội họp, hòa hợp với những người tinh tấn; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)...

‘‘අහිරිකා අහිරිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති, මුට්ඨස්සතිනො මුට්ඨස්සතීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති, දුප්පඤ්ඤා දුප්පඤ්ඤෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; හිරිමනා හිරිමනෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති, උපට්ඨිතස්සතිනො උපට්ඨිතස්සතීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති, පඤ්ඤවන්තො පඤ්ඤවන්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්තීති…පෙ…. නවමං. (4)

Những người không có tàm hội họp, hòa hợp với những người không có tàm; những người thất niệm hội họp, hòa hợp với những người thất niệm; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có tàm hội họp, hòa hợp với những người có tàm; những người an trú niệm hội họp, hòa hợp với những người an trú niệm; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)... Kinh thứ chín.

10. අනොත්තප්පමූලකසුත්තං

10. Kinh Căn Bản Vô Quý

104. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘ධාතුසොව, භික්ඛවෙ, සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. අනොත්තප්පිනො අනොත්තප්පීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; අප්පස්සුතා අප්පස්සුතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; දුප්පඤ්ඤා දුප්පඤ්ඤෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; ඔත්තප්පිනො ඔත්තප්පීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; බහුස්සුතා බහුස්සුතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; පඤ්ඤවන්තො පඤ්ඤවන්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති…පෙ…. (1)

104. Trú ở Sāvatthī... (như trên)... Này các Tỳ khưu, các chúng sanh hội họp, hòa hợp với nhau theo giới tánh. Những người không có quý hội họp, hòa hợp với những người không có quý; những người ít nghe hội họp, hòa hợp với những người ít nghe; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có quý hội họp, hòa hợp với những người có quý; những người nghe nhiều hội họp, hòa hợp với những người nghe nhiều; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)...

‘‘අනොත්තප්පිනො අනොත්තප්පීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; කුසීතා කුසීතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; දුප්පඤ්ඤා දුප්පඤ්ඤෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; ඔත්තප්පිනො ඔත්තප්පීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; ආරද්ධවීරියා ආරද්ධවීරියෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; පඤ්ඤවන්තො පඤ්ඤවන්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති…පෙ…. (2)

Những người không có quý hội họp, hòa hợp với những người không có quý; những người lười biếng hội họp, hòa hợp với những người lười biếng; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có quý hội họp, hòa hợp với những người có quý; những người tinh tấn hội họp, hòa hợp với những người tinh tấn; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)...

‘‘අනොත්තප්පිනො [Pg.375] අනොත්තප්පීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; මුට්ඨස්සතිනො මුට්ඨස්සතීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; දුප්පඤ්ඤා දුප්පඤ්ඤෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; ඔත්තප්පිනො ඔත්තප්පීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; උපට්ඨිතස්සතිනො උපට්ඨිතස්සතීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; පඤ්ඤවන්තො පඤ්ඤවන්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්තීති…පෙ…. දසමං. (3)

“Những người không ghê sợ tội lỗi thường giao du, kết hợp với những người không ghê sợ tội lỗi; những người thất niệm thường giao du, kết hợp với những người thất niệm; những người kém trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người kém trí tuệ. Những người có ghê sợ tội lỗi thường giao du, kết hợp với những người có ghê sợ tội lỗi; những người an trú niệm thường giao du, kết hợp với những người an trú niệm; những người có trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người có trí tuệ...” Kinh thứ mười. (3)

11. අප්පස්සුතමූලකසුත්තං

11. Kinh Căn Bản Về Ít Học

105. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘ධාතුසොව, භික්ඛවෙ, සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. අප්පස්සුතා අප්පස්සුතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; කුසීතා කුසීතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; දුප්පඤ්ඤා දුප්පඤ්ඤෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; බහුස්සුතා බහුස්සුතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; ආරද්ධවීරියා ආරද්ධවීරියෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; පඤ්ඤවන්තො පඤ්ඤවන්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති…පෙ…. (1)

105. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, các chúng sanh thường giao du, kết hợp theo giới tánh. Những người ít học thường giao du, kết hợp với những người ít học; những người biếng nhác thường giao du, kết hợp với những người biếng nhác; những người kém trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người kém trí tuệ. Những người học nhiều thường giao du, kết hợp với những người học nhiều; những người tinh tấn thường giao du, kết hợp với những người tinh tấn; những người có trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người có trí tuệ...” (1)

‘‘අප්පස්සුතා අප්පස්සුතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; මුට්ඨස්සතිනො මුට්ඨස්සතීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; දුප්පඤ්ඤා දුප්පඤ්ඤෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; බහුස්සුතා බහුස්සුතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; උපට්ඨිතස්සතිනො උපට්ඨිතස්සතීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; පඤ්ඤවන්තො පඤ්ඤවන්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්තීති…පෙ…. එකාදසමං. (2)

“Những người ít học thường giao du, kết hợp với những người ít học; những người thất niệm thường giao du, kết hợp với những người thất niệm; những người kém trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người kém trí tuệ. Những người học nhiều thường giao du, kết hợp với những người học nhiều; những người an trú niệm thường giao du, kết hợp với những người an trú niệm; những người có trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người có trí tuệ...” Kinh thứ mười một. (2)

12. කුසීතමූලකසුත්තං

12. Kinh Căn Bản Về Biếng Nhác

106. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘ධාතුසොව, භික්ඛවෙ, සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. කුසීතා කුසීතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; මුට්ඨස්සතිනො මුට්ඨස්සතීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; දුප්පඤ්ඤා දුප්පඤ්ඤෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; ආරද්ධවීරියා ආරද්ධවීරියෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; උපට්ඨිතස්සතිනො උපට්ඨිතස්සතීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; පඤ්ඤවන්තො පඤ්ඤවන්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්තීති…පෙ…. ද්වාදසමං.

106. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, các chúng sanh thường giao du, kết hợp theo giới tánh. Những người biếng nhác thường giao du, kết hợp với những người biếng nhác; những người thất niệm thường giao du, kết hợp với những người thất niệm; những người kém trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người kém trí tuệ. Những người tinh tấn thường giao du, kết hợp với những người tinh tấn; những người an trú niệm thường giao du, kết hợp với những người an trú niệm; những người có trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người có trí tuệ...” Kinh thứ mười hai.

දුතියො වග්ගො.

Phẩm Thứ Hai.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

සත්තිමා [Pg.376] සනිදානඤ්ච, ගිඤ්ජකාවසථෙන ච;

හීනාධිමුත්ති චඞ්කමං, සගාථා අස්සද්ධසත්තමං.

Bảy, có nguyên nhân, và nhà gạch; Khuynh hướng thấp kém, kinh hành, có kệ ngôn, và thứ bảy là không có đức tin.

අස්සද්ධමූලකා පඤ්ච, චත්තාරො අහිරිකමූලකා;

අනොත්තප්පමූලකා තීණි, දුවෙ අප්පස්සුතෙන ච.

Năm kinh căn bản về không có đức tin, bốn kinh căn bản về không có hổ thẹn; Ba kinh căn bản về không ghê sợ tội lỗi, và hai kinh về ít học.

කුසීතං එකකං වුත්තං, සුත්තන්තා තීණි පඤ්චකා;

බාවීසති වුත්තා සුත්තා, දුතියො වග්ගො පවුච්චතීති.

Một kinh về biếng nhác được nói đến, ba bộ năm kinh; Hai mươi hai kinh được nói đến, phẩm thứ hai được gọi là như vậy.

3. කම්මපථවග්ගො

3. Phẩm Về Các Con Đường Của Nghiệp

1. අසමාහිතසුත්තං

1. Kinh Không Định Tĩnh

107. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘ධාතුසොව, භික්ඛවෙ, සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. අස්සද්ධා අස්සද්ධෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; අහිරිකා අහිරිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; අනොත්තප්පිනො අනොත්තප්පීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; අසමාහිතා අසමාහිතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; දුප්පඤ්ඤා දුප්පඤ්ඤෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති’’.

107. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, các chúng sanh thường giao du, kết hợp theo giới tánh. Những người không có đức tin thường giao du, kết hợp với những người không có đức tin; những người không có hổ thẹn thường giao du, kết hợp với những người không có hổ thẹn; những người không ghê sợ tội lỗi thường giao du, kết hợp với những người không ghê sợ tội lỗi; những người không định tĩnh thường giao du, kết hợp với những người không định tĩnh; những người kém trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người kém trí tuệ.”

‘‘සද්ධා සද්ධෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; හිරිමනා හිරිමනෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; ඔත්තප්පිනො ඔත්තප්පීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; සමාහිතා සමාහිතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; පඤ්ඤවන්තො පඤ්ඤවන්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්තී’’ති. පඨමං.

“Những người có đức tin thường giao du, kết hợp với những người có đức tin; những người có hổ thẹn thường giao du, kết hợp với những người có hổ thẹn; những người có ghê sợ tội lỗi thường giao du, kết hợp với những người có ghê sợ tội lỗi; những người định tĩnh thường giao du, kết hợp với những người định tĩnh; những người có trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người có trí tuệ.” Kinh thứ nhất.

2. දුස්සීලසුත්තං

2. Kinh Về Người Ác Giới

108. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘ධාතුසොව, භික්ඛවෙ, සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. අස්සද්ධා අස්සද්ධෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; අහිරිකා අහිරිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; අනොත්තප්පිනො අනොත්තප්පීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; දුස්සීලා දුස්සීලෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; දුප්පඤ්ඤා දුප්පඤ්ඤෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති’’.

108. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, các chúng sanh thường giao du, kết hợp theo giới tánh. Những người không có đức tin thường giao du, kết hợp với những người không có đức tin; những người không có hổ thẹn thường giao du, kết hợp với những người không có hổ thẹn; những người không ghê sợ tội lỗi thường giao du, kết hợp với những người không ghê sợ tội lỗi; những người ác giới thường giao du, kết hợp với những người ác giới; những người kém trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người kém trí tuệ.”

‘‘සද්ධා සද්ධෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; හිරිමනා හිරිමනෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; ඔත්තප්පිනො ඔත්තප්පීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; සීලවන්තො [Pg.377] සීලවන්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; පඤ්ඤවන්තො පඤ්ඤවන්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්තී’’ති. දුතියං.

“Những người có đức tin thường giao du, kết hợp với những người có đức tin; những người có hổ thẹn thường giao du, kết hợp với những người có hổ thẹn; những người có ghê sợ tội lỗi thường giao du, kết hợp với những người có ghê sợ tội lỗi; những người có giới đức thường giao du, kết hợp với những người có giới đức; những người có trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người có trí tuệ.” Kinh thứ hai.

3. පඤ්චසික්ඛාපදසුත්තං

3. Kinh Về Năm Học Giới

109. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘ධාතුසොව, භික්ඛවෙ, සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. පාණාතිපාතිනො පාණාතිපාතීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; අදින්නාදායිනො අදින්නාදායීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; කාමෙසුමිච්ඡාචාරිනො කාමෙසුමිච්ඡාචාරීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; මුසාවාදිනො මුසාවාදීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; සුරාමෙරයමජ්ජප්පමාදට්ඨායිනො සුරාමෙරයමජ්ජප්පමාදට්ඨායීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති’’.

109. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, các chúng sanh thường giao du, kết hợp theo giới tánh. Những người sát sanh thường giao du, kết hợp với những người sát sanh; những người lấy của không cho thường giao du, kết hợp với những người lấy của không cho; những người tà hạnh trong các dục thường giao du, kết hợp với những người tà hạnh trong các dục; những người nói dối thường giao du, kết hợp với những người nói dối; những người dùng các loại rượu men, rượu nấu, chất gây say, là cơ sở của sự dễ duôi, thường giao du, kết hợp với những người dùng các loại rượu men, rượu nấu, chất gây say, là cơ sở của sự dễ duôi.”

‘‘පාණාතිපාතා පටිවිරතා පාණාතිපාතා පටිවිරතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; අදින්නාදානා පටිවිරතා අදින්නාදානා පටිවිරතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; කාමෙසුමිච්ඡාචාරා පටිවිරතා කාමෙසුමිච්ඡාචාරා පටිවිරතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; මුසාවාදා පටිවිරතා මුසාවාදා පටිවිරතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; සුරාමෙරයමජ්ජප්පමාදට්ඨානා පටිවිරතා සුරාමෙරයමජ්ජප්පමාදට්ඨානා පටිවිරතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්තී’’ති. තතියං.

“Những người từ bỏ sát sanh thường giao du, kết hợp với những người từ bỏ sát sanh; những người từ bỏ lấy của không cho thường giao du, kết hợp với những người từ bỏ lấy của không cho; những người từ bỏ tà hạnh trong các dục thường giao du, kết hợp với những người từ bỏ tà hạnh trong các dục; những người từ bỏ nói dối thường giao du, kết hợp với những người từ bỏ nói dối; những người từ bỏ dùng các loại rượu men, rượu nấu, chất gây say, là cơ sở của sự dễ duôi, thường giao du, kết hợp với những người từ bỏ dùng các loại rượu men, rượu nấu, chất gây say, là cơ sở của sự dễ duôi.” Kinh thứ ba.

4. සත්තකම්මපථසුත්තං

4. Kinh Về Bảy Con Đường Của Nghiệp

110. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘ධාතුසොව, භික්ඛවෙ, සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. පාණාතිපාතිනො පාණාතිපාතීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; අදින්නාදායිනො අදින්නාදායීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; කාමෙසුමිච්ඡාචාරිනො කාමෙසුමිච්ඡාචාරීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; මුසාවාදිනො මුසාවාදීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; පිසුණවාචා පිසුණවාචෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; ඵරුසවාචා ඵරුසවාචෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; සම්ඵප්පලාපිනො සම්ඵප්පලාපීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති’’.

110. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, các chúng sanh đi chung với nhau, tụ hội với nhau theo giới. Những người sát sanh đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người sát sanh; những người lấy của không cho đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người lấy của không cho; những người tà hạnh trong các dục đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người tà hạnh trong các dục; những người nói dối đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người nói dối; những người nói hai lưỡi đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người nói hai lưỡi; những người nói lời thô ác đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người nói lời thô ác; những người nói lời vô ích đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người nói lời vô ích.

‘‘පාණාතිපාතා පටිවිරතා…පෙ… අදින්නාදානා පටිවිරතා… කාමෙසුමිච්ඡාචාරා පටිවිරතා… මුසාවාදා පටිවිරතා… පිසුණාය වාචාය පටිවිරතා පිසුණාය වාචාය පටිවිරතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; ඵරුසාය වාචාය පටිවිරතා ඵරුසාය වාචාය පටිවිරතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; සම්ඵප්පලාපා පටිවිරතා සම්ඵප්පලාපා පටිවිරතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්තී’’ති. චතුත්ථං.

Những người từ bỏ sát sanh... từ bỏ lấy của không cho... từ bỏ tà hạnh trong các dục... từ bỏ nói dối... những người từ bỏ nói hai lưỡi đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người từ bỏ nói hai lưỡi; những người từ bỏ nói lời thô ác đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người từ bỏ nói lời thô ác; những người từ bỏ nói lời vô ích đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người từ bỏ nói lời vô ích.

5. දසකම්මපථසුත්තං

5. 5. Kinh Mười Nghiệp Đạo

111. සාවත්ථියං [Pg.378] විහරති…පෙ… ‘‘ධාතුසොව, භික්ඛවෙ, සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. පාණාතිපාතිනො පාණාතිපාතීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; අදින්නාදායිනො…පෙ… කාමෙසුමිච්ඡාචාරිනො… මුසාවාදිනො… පිසුණවාචා… ඵරුසවාචා… සම්ඵප්පලාපිනො සම්ඵප්පලාපීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; අභිජ්ඣාලුනො අභිජ්ඣාලූහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; බ්‍යාපන්නචිත්තා බ්‍යාපන්නචිත්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; මිච්ඡාදිට්ඨිකා මිච්ඡාදිට්ඨිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති’’.

111. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, các chúng sanh đi chung với nhau, tụ hội với nhau theo giới. Những người sát sanh đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người sát sanh; những người lấy của không cho... những người tà hạnh trong các dục... những người nói dối... những người nói hai lưỡi... những người nói lời thô ác... những người nói lời vô ích đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người nói lời vô ích; những người tham lam đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người tham lam; những người có sân tâm đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có sân tâm; những người có tà kiến đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có tà kiến.

‘‘පාණාතිපාතා පටිවිරතා පාණාතිපාතා පටිවිරතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; අදින්නාදානා පටිවිරතා…පෙ… කාමෙසුමිච්ඡාචාරා පටිවිරතා… මුසාවාදා පටිවිරතා… පිසුණාය වාචාය… ඵරුසාය වාචාය… සම්ඵප්පලාපා පටිවිරතා සම්ඵප්පලාපා පටිවිරතෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; අනභිජ්ඣාලුනො අනභිජ්ඣාලූහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; අබ්‍යාපන්නචිත්තා අබ්‍යාපන්නචිත්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; සම්මාදිට්ඨිකා සම්මාදිට්ඨිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්තී’’ති. පඤ්චමං.

Những người từ bỏ sát sanh đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người từ bỏ sát sanh; những người từ bỏ lấy của không cho... những người từ bỏ tà hạnh trong các dục... những người từ bỏ nói dối... những người từ bỏ nói hai lưỡi... những người từ bỏ nói lời thô ác... những người từ bỏ nói lời vô ích đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người từ bỏ nói lời vô ích; những người không tham lam đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người không tham lam; những người không có sân tâm đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người không có sân tâm; những người có chánh kiến đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có chánh kiến.

6. අට්ඨඞ්ගිකසුත්තං

6. 6. Kinh Tám Chi

112. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘ධාතුසොව, භික්ඛවෙ, සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. මිච්ඡාදිට්ඨිකා මිච්ඡාදිට්ඨිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; මිච්ඡාසඞ්කප්පා…පෙ… මිච්ඡාවාචා… මිච්ඡාකම්මන්තා… මිච්ඡාආජීවා… මිච්ඡාවායාමා… මිච්ඡාසතිනො … මිච්ඡාසමාධිනො මිච්ඡාසමාධීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති. සම්මාදිට්ඨිකා සම්මාදිට්ඨිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; සම්මාසඞ්කප්පා…පෙ… සම්මාවාචා… සම්මාකම්මන්තා… සම්මාආජීවා… සම්මාවායාමා… සම්මාසතිනො… සම්මාසමාධිනො සම්මාසමාධීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්තී’’ති. ඡට්ඨං.

112. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, các chúng sanh đi chung với nhau, tụ hội với nhau theo giới. Những người có tà kiến đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có tà kiến; những người có tà tư duy... tà ngữ... tà nghiệp... tà mạng... tà tinh tấn... tà niệm... những người có tà định đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có tà định. Những người có chánh kiến đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có chánh kiến; những người có chánh tư duy... chánh ngữ... chánh nghiệp... chánh mạng... chánh tinh tấn... chánh niệm... những người có chánh định đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có chánh định.

7. දසඞ්ගසුත්තං

7. 7. Kinh Mười Chi

113. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘ධාතුසොව, භික්ඛවෙ, සත්තා සංසන්දන්ති සමෙන්ති. මිච්ඡාදිට්ඨිකා මිච්ඡාදිට්ඨිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; මිච්ඡාසඞ්කප්පා…පෙ… මිච්ඡාවාචා… මිච්ඡාකම්මන්තා… මිච්ඡාආජීවා… මිච්ඡාවායාමා… මිච්ඡාසතිනො [Pg.379]… මිච්ඡාසමාධිනො මිච්ඡාසමාධීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; මිච්ඡාඤාණිනො මිච්ඡාඤාණීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; මිච්ඡාවිමුත්තිනො මිච්ඡාවිමුත්තීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති’’.

113. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, các chúng sanh đi chung với nhau, tụ hội với nhau theo giới. Những người có tà kiến đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có tà kiến; những người có tà tư duy... tà ngữ... tà nghiệp... tà mạng... tà tinh tấn... tà niệm... những người có tà định đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có tà định; những người có tà trí đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có tà trí; những người có tà giải thoát đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có tà giải thoát.

‘‘සම්මාදිට්ඨිකා සම්මාදිට්ඨිකෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; සම්මාසඞ්කප්පා…පෙ… සම්මාවාචා… සම්මාකම්මන්තා… සම්මාආජීවා… සම්මාවායාමා… සම්මාසතිනො… සම්මාසමාධිනො… සම්මාඤාණිනො සම්මාඤාණීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති; සම්මාවිමුත්තිනො සම්මාවිමුත්තීහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්තී’’ති. සත්තමං.

Những người có chánh kiến đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có chánh kiến; những người có chánh tư duy... chánh ngữ... chánh nghiệp... chánh mạng... chánh tinh tấn... chánh niệm... chánh định... những người có chánh trí đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có chánh trí; những người có chánh giải thoát đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có chánh giải thoát.

සත්තන්නං සුත්තන්තානං උද්දානං –

Kệ tóm tắt của bảy bài kinh:

අසමාහිතං දුස්සීලං, පඤ්ච සික්ඛාපදානි ච;

සත්ත කම්මපථා වුත්තා, දසකම්මපථෙන ච;

ඡට්ඨං අට්ඨඞ්ගිකො වුත්තො, දසඞ්ගෙන ච සත්තමං.

Không định tĩnh, ác giới, và năm học giới; Bảy nghiệp đạo được nói, và mười nghiệp đạo; Thứ sáu được nói là tám chi, và thứ bảy là mười chi.

කම්මපථවග්ගො තතියො.

Phẩm Nghiệp Đạo, thứ ba.

4. චතුත්ථවග්ගො

4. Phẩm Thứ Tư

1. චතුධාතුසුත්තං

1. 1. Kinh Bốn Giới

114. එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ…පෙ… ‘‘චතස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, ධාතුයො. කතමා චතස්සො? පථවීධාතු, ආපොධාතු, තෙජොධාතු, වායොධාතු – ඉමා ඛො, භික්ඛවෙ, චතස්සො ධාතුයො’’ති. පඨමං.

114. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika... Này các Tỷ kheo, có bốn giới này. Bốn giới nào? Địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới – này các Tỷ kheo, đây là bốn giới.

2. පුබ්බෙසම්බොධසුත්තං

2. 2. Kinh Trước Khi Giác Ngộ

115. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘පුබ්බෙව මෙ, භික්ඛවෙ, සම්බොධා අනභිසම්බුද්ධස්ස බොධිසත්තස්සෙව සතො එතදහොසි – ‘කො නු ඛො පථවීධාතුයා අස්සාදො, කො ආදීනවො, කිං නිස්සරණං; කො ආපොධාතුයා අස්සාදො, කො ආදීනවො, කිං නිස්සරණං; කො තෙජොධාතුයා [Pg.380] අස්සාදො, කො ආදීනවො, කිං නිස්සරණං; කො වායොධාතුයා අස්සාදො, කො ආදීනවො, කිං නිස්සරණ’’’න්ති?

115. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng ngộ, trong khi còn là Bồ-tát, Ta đã khởi lên suy nghĩ này: ‘Vị ngọt của địa giới là gì, sự nguy hại là gì, sự xuất ly là gì? Vị ngọt của thủy giới là gì, sự nguy hại là gì, sự xuất ly là gì? Vị ngọt của hỏa giới là gì, sự nguy hại là gì, sự xuất ly là gì? Vị ngọt của phong giới là gì, sự nguy hại là gì, sự xuất ly là gì?’

‘‘තස්ස මය්හං, භික්ඛවෙ, එතදහොසි – ‘යං ඛො පථවීධාතුං පටිච්ච උප්පජ්ජති සුඛං සොමනස්සං, අයං පථවීධාතුයා අස්සාදො; යං පථවීධාතු අනිච්චා දුක්ඛා විපරිණාමධම්මා, අයං පථවීධාතුයා ආදීනවො; යො පථවීධාතුයා ඡන්දරාගවිනයො ඡන්දරාගප්පහානං, ඉදං පථවීධාතුයා නිස්සරණං. යං ආපොධාතුං පටිච්ච…පෙ… යං තෙජොධාතුං පටිච්ච…පෙ… යං වායොධාතුං පටිච්ච උප්පජ්ජති සුඛං සොමනස්සං, අයං වායොධාතුයා අස්සාදො; යං වායොධාතු අනිච්චා දුක්ඛා විපරිණාමධම්මා, අයං වායොධාතුයා ආදීනවො; යො වායොධාතුයා ඡන්දරාගවිනයො ඡන්දරාගප්පහානං, ඉදං වායොධාතුයා නිස්සරණං’’’.

“Này các Tỳ khưu, Ta đã có suy nghĩ này: ‘Do duyên địa đại mà lạc và hỷ sanh khởi, đây là vị ngọt của địa đại; địa đại là vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, đây là sự nguy hại của địa đại; sự điều phục dục tham, sự đoạn trừ dục tham đối với địa đại, đây là sự xuất ly khỏi địa đại. Do duyên thủy đại... ... Do duyên hỏa đại... ... Do duyên phong đại mà lạc và hỷ sanh khởi, đây là vị ngọt của phong đại; phong đại là vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, đây là sự nguy hại của phong đại; sự điều phục dục tham, sự đoạn trừ dục tham đối với phong đại, đây là sự xuất ly khỏi phong đại’.”

‘‘යාවකීවඤ්චාහං, භික්ඛවෙ, ඉමාසං චතුන්නං ධාතූනං එවං අස්සාදඤ්ච අස්සාදතො ආදීනවඤ්ච ආදීනවතො නිස්සරණඤ්ච නිස්සරණතො යථාභූතං න අබ්භඤ්ඤාසිං, නෙව තාවාහං, භික්ඛවෙ, සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්‍රහ්මකෙ සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුද්ධොති පච්චඤ්ඤාසිං.

“Này các Tỳ khưu, chừng nào Ta chưa thắng tri như thật về bốn đại này như vầy: vị ngọt là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, sự xuất ly là sự xuất ly, thì chừng ấy, này các Tỳ khưu, trong thế giới cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, trong chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, Ta chưa xác nhận đã chứng ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác.

‘‘යතො ච ඛ්වාහං, භික්ඛවෙ, ඉමාසං චතුන්නං ධාතූනං එවං අස්සාදඤ්ච අස්සාදතො ආදීනවඤ්ච ආදීනවතො නිස්සරණඤ්ච නිස්සරණතො යථාභූතං අබ්භඤ්ඤාසිං, අථාහං, භික්ඛවෙ, සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්‍රහ්මකෙ සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුද්ධොති පච්චඤ්ඤාසිං. ඤාණඤ්ච පන මෙ දස්සනං උදපාදි – ‘අකුප්පා මෙ විමුත්ති, අයමන්තිමා ජාති, නත්ථි දානි පුනබ්භවො’’’ති. දුතියං.

“Và khi nào, này các Tỳ khưu, Ta đã thắng tri như thật về bốn đại này như vầy: vị ngọt là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, sự xuất ly là sự xuất ly, bấy giờ, này các Tỳ khưu, trong thế giới cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, trong chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, Ta xác nhận đã chứng ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác. Và tri kiến đã sanh khởi nơi Ta: ‘Tâm giải thoát của Ta là bất động, đây là đời sống cuối cùng, nay không còn tái sanh nữa.’” (Kinh thứ hai).

3. අචරිංසුත්තං

3. Kinh Acariṃ (Đã đi tìm)

116. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘පථවීධාතුයාහං, භික්ඛවෙ, අස්සාදපරියෙසනං අචරිං, යො පථවීධාතුයා අස්සාදො තදජ්ඣගමං, යාවතා පථවීධාතුයා අස්සාදො පඤ්ඤාය මෙ සො සුදිට්ඨො. පථවීධාතුයාහං, භික්ඛවෙ, ආදීනවපරියෙසනං අචරිං, යො පථවීධාතුයා ආදීනවො තදජ්ඣගමං[Pg.381], යාවතා පථවීධාතුයා ආදීනවො පඤ්ඤාය මෙ සො සුදිට්ඨො. පථවීධාතුයාහං, භික්ඛවෙ, නිස්සරණපරියෙසනං අචරිං, යං පථවීධාතුයා නිස්සරණං තදජ්ඣගමං, යාවතා පථවීධාතුයා නිස්සරණං පඤ්ඤාය මෙ තං සුදිට්ඨං’’.

116. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm vị ngọt của địa đại. Vị ngọt nào của địa đại, Ta đã đạt được điều ấy. Cho đến mức độ nào là vị ngọt của địa đại, điều ấy đã được Ta thấy rõ bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm sự nguy hại của địa đại. Sự nguy hại nào của địa đại, Ta đã đạt được điều ấy. Cho đến mức độ nào là sự nguy hại của địa đại, điều ấy đã được Ta thấy rõ bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm sự xuất ly khỏi địa đại. Sự xuất ly nào khỏi địa đại, Ta đã đạt được điều ấy. Cho đến mức độ nào là sự xuất ly khỏi địa đại, điều ấy đã được Ta thấy rõ bằng trí tuệ.”

‘‘ආපොධාතුයාහං, භික්ඛවෙ…පෙ… තෙජොධාතුයාහං, භික්ඛවෙ… වායොධාතුයාහං, භික්ඛවෙ, අස්සාදපරියෙසනං අචරිං, යො වායොධාතුයා අස්සාදො තදජ්ඣගමං, යාවතා වායොධාතුයා අස්සාදො පඤ්ඤාය මෙ සො සුදිට්ඨො. වායොධාතුයාහං, භික්ඛවෙ, ආදීනවපරියෙසනං අචරිං, යො වායොධාතුයා ආදීනවො තදජ්ඣගමං, යාවතා වායොධාතුයා ආදීනවො පඤ්ඤාය මෙ සො සුදිට්ඨො. වායොධාතුයාහං, භික්ඛවෙ, නිස්සරණපරියෙසනං අචරිං, යං වායොධාතුයා නිස්සරණං තදජ්ඣගමං, යාවතා වායොධාතුයා නිස්සරණං පඤ්ඤාය මෙ තං සුදිට්ඨං.

“Này các Tỳ khưu, đối với thủy đại... ... Này các Tỳ khưu, đối với hỏa đại... Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm vị ngọt của phong đại. Vị ngọt nào của phong đại, Ta đã đạt được điều ấy. Cho đến mức độ nào là vị ngọt của phong đại, điều ấy đã được Ta thấy rõ bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm sự nguy hại của phong đại. Sự nguy hại nào của phong đại, Ta đã đạt được điều ấy. Cho đến mức độ nào là sự nguy hại của phong đại, điều ấy đã được Ta thấy rõ bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm sự xuất ly khỏi phong đại. Sự xuất ly nào khỏi phong đại, Ta đã đạt được điều ấy. Cho đến mức độ nào là sự xuất ly khỏi phong đại, điều ấy đã được Ta thấy rõ bằng trí tuệ.

‘‘යාවකීවඤ්චාහං, භික්ඛවෙ, ඉමාසං චතුන්නං ධාතූනං අස්සාදඤ්ච අස්සාදතො ආදීනවඤ්ච ආදීනවතො නිස්සරණඤ්ච නිස්සරණතො යථාභූතං න අබ්භඤ්ඤාසිං, නෙව තාවාහං, භික්ඛවෙ, සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්‍රහ්මකෙ සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුද්ධොති පච්චඤ්ඤාසිං.

“Này các Tỳ khưu, chừng nào Ta chưa thắng tri như thật về bốn đại này: vị ngọt là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, sự xuất ly là sự xuất ly, thì chừng ấy, này các Tỳ khưu, trong thế giới cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, trong chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, Ta chưa xác nhận đã chứng ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác.

‘‘යතො ච ඛ්වාහං, භික්ඛවෙ, ඉමාසං චතුන්නං ධාතූනං අස්සාදඤ්ච අස්සාදතො ආදීනවඤ්ච ආදීනවතො නිස්සරණඤ්ච නිස්සරණතො යථාභූතං අබ්භඤ්ඤාසිං, අථාහං, භික්ඛවෙ, සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්‍රහ්මකෙ සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුද්ධොති පච්චඤ්ඤාසිං. ඤාණඤ්ච පන මෙ දස්සනං උදපාදි – ‘අකුප්පා මෙ විමුත්ති, අයමන්තිමා ජාති, නත්ථි දානි පුනබ්භවො’’’ති. තතියං.

“Và khi nào, này các Tỳ khưu, Ta đã thắng tri như thật về bốn đại này: vị ngọt là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, sự xuất ly là sự xuất ly, bấy giờ, này các Tỳ khưu, trong thế giới cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, trong chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, Ta xác nhận đã chứng ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác. Và tri kiến đã sanh khởi nơi Ta: ‘Tâm giải thoát của Ta là bất động, đây là đời sống cuối cùng, nay không còn tái sanh nữa.’” (Kinh thứ ba).

4. නොචෙදංසුත්තං

4. Kinh Nocedaṃ (Nếu không có)

117. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘නො චෙදං, භික්ඛවෙ, පථවීධාතුයා අස්සාදො අභවිස්ස, නයිදං සත්තා පථවීධාතුයා සාරජ්ජෙය්‍යුං. යස්මා [Pg.382] ච ඛො, භික්ඛවෙ, අත්ථි පථවීධාතුයා අස්සාදො, තස්මා සත්තා පථවීධාතුයා සාරජ්ජන්ති. නො චෙදං, භික්ඛවෙ, පථවීධාතුයා ආදීනවො අභවිස්ස, නයිදං සත්තා පථවීධාතුයා නිබ්බින්දෙය්‍යුං. යස්මා ච ඛො, භික්ඛවෙ, අත්ථි පථවීධාතුයා ආදීනවො, තස්මා සත්තා පථවීධාතුයා නිබ්බින්දන්ති. නො චෙදං, භික්ඛවෙ, පථවීධාතුයා නිස්සරණං අභවිස්ස, නයිදං සත්තා පථවීධාතුයා නිස්සරෙය්‍යුං. යස්මා ච ඛො, භික්ඛවෙ, අත්ථි පථවීධාතුයා නිස්සරණං, තස්මා සත්තා පථවීධාතුයා නිස්සරන්ති’’.

117. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, nếu không có vị ngọt của địa đại này, thì chúng sanh đã không tham đắm địa đại này. Và này các Tỳ khưu, vì có vị ngọt của địa đại, nên chúng sanh tham đắm địa đại. Này các Tỳ khưu, nếu không có sự nguy hại của địa đại này, thì chúng sanh đã không nhàm chán địa đại này. Và này các Tỳ khưu, vì có sự nguy hại của địa đại, nên chúng sanh nhàm chán địa đại. Này các Tỳ khưu, nếu không có sự xuất ly khỏi địa đại này, thì chúng sanh đã không xuất ly khỏi địa đại này. Và này các Tỳ khưu, vì có sự xuất ly khỏi địa đại, nên chúng sanh xuất ly khỏi địa đại.”

‘‘නො චෙදං, භික්ඛවෙ, ආපොධාතුයා අස්සාදො අභවිස්ස…පෙ… නො චෙදං, භික්ඛවෙ, තෙජොධාතුයා…පෙ… නො චෙදං, භික්ඛවෙ, වායොධාතුයා අස්සාදො අභවිස්ස, නයිදං සත්තා වායොධාතුයා සාරජ්ජෙය්‍යුං. යස්මා ච ඛො, භික්ඛවෙ, අත්ථි වායොධාතුයා අස්සාදො, තස්මා සත්තා වායොධාතුයා සාරජ්ජන්ති. නො චෙදං, භික්ඛවෙ, වායොධාතුයා ආදීනවො අභවිස්ස, නයිදං සත්තා වායොධාතුයා නිබ්බින්දෙය්‍යුං. යස්මා ච ඛො, භික්ඛවෙ, අත්ථි වායොධාතුයා ආදීනවො, තස්මා සත්තා වායොධාතුයා නිබ්බින්දන්ති. නො චෙදං, භික්ඛවෙ, වායොධාතුයා නිස්සරණං අභවිස්ස, නයිදං සත්තා වායොධාතුයා නිස්සරෙය්‍යුං. යස්මා ච ඛො, භික්ඛවෙ, අත්ථි වායොධාතුයා නිස්සරණං, තස්මා සත්තා වායොධාතුයා නිස්සරන්ති.

Này các Tỳ khưu, nếu không có vị ngọt của thủy đại... Này các Tỳ khưu, nếu không có vị ngọt của hỏa đại... Này các Tỳ khưu, nếu không có vị ngọt của phong đại, thì chúng sanh đã không tham đắm ở phong đại. Và này các Tỳ khưu, bởi vì có vị ngọt của phong đại, cho nên chúng sanh tham đắm ở phong đại. Này các Tỳ khưu, nếu không có sự nguy hại của phong đại, thì chúng sanh đã không nhàm chán ở phong đại. Và này các Tỳ khưu, bởi vì có sự nguy hại của phong đại, cho nên chúng sanh nhàm chán ở phong đại. Này các Tỳ khưu, nếu không có sự xuất ly khỏi phong đại, thì chúng sanh đã không xuất ly khỏi phong đại. Và này các Tỳ khưu, bởi vì có sự xuất ly khỏi phong đại, cho nên chúng sanh xuất ly khỏi phong đại.

‘‘යාවකීවඤ්චිමෙ, භික්ඛවෙ, සත්තා ඉමාසං චතුන්නං ධාතූනං අස්සාදඤ්ච අස්සාදතො ආදීනවඤ්ච ආදීනවතො නිස්සරණඤ්ච නිස්සරණතො යථාභූතං න අබ්භඤ්ඤංසු, නෙව තාවිමෙ භික්ඛවෙ, සත්තා සදෙවකා ලොකා සමාරකා සබ්‍රහ්මකා සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය නිස්සටා විසංයුත්තා විප්පමුත්තා විමරියාදිකතෙන චෙතසා විහරිංසු.

Này các Tỳ khưu, khi nào chúng sanh chưa như thật thắng tri vị ngọt là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, sự xuất ly là sự xuất ly của bốn đại này, thì này các Tỳ khưu, khi ấy chúng sanh vẫn chưa được xem là đã thoát ly, không bị ràng buộc, được giải thoát khỏi thế gian gồm có chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, khỏi thế hệ này gồm có Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, và đã không an trú với tâm không còn giới hạn.

‘‘යතො ච ඛො, භික්ඛවෙ, සත්තා ඉමාසං චතුන්නං ධාතූනං අස්සාදඤ්ච අස්සාදතො ආදීනවඤ්ච ආදීනවතො නිස්සරණඤ්ච නිස්සරණතො යථාභූතං අබ්භඤ්ඤංසු, අථ, භික්ඛවෙ, සත්තා සදෙවකා ලොකා සමාරකා සබ්‍රහ්මකා සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය නිස්සටා විසංයුත්තා විප්පමුත්තා විමරියාදිකතෙන චෙතසා විහරන්තී’’ති. චතුත්ථං.

Và này các Tỳ khưu, khi nào chúng sanh đã như thật thắng tri vị ngọt là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, sự xuất ly là sự xuất ly của bốn đại này, thì này các Tỳ khưu, khi ấy chúng sanh được xem là đã thoát ly, không bị ràng buộc, được giải thoát khỏi thế gian gồm có chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, khỏi thế hệ này gồm có Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, và an trú với tâm không còn giới hạn. Hết bài kinh thứ tư.

5. එකන්තදුක්ඛසුත්තං

5. Kinh Hoàn Toàn Khổ

118. සාවත්ථියං [Pg.383] විහරති…පෙ… ‘‘පථවීධාතු චෙ හිදං, භික්ඛවෙ, එකන්තදුක්ඛා අභවිස්ස දුක්ඛානුපතිතා දුක්ඛාවක්කන්තා අනවක්කන්තා සුඛෙන, නයිදං සත්තා පථවීධාතුයා සාරජ්ජෙය්‍යුං. යස්මා ච ඛො, භික්ඛවෙ, පථවීධාතු සුඛා සුඛානුපතිතා සුඛාවක්කන්තා අනවක්කන්තා දුක්ඛෙන, තස්මා සත්තා පථවීධාතුයා සාරජ්ජන්ති’’.

118. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, nếu địa đại này hoàn toàn là khổ, đi đôi với khổ, thấm sâu vào khổ, không thấm sâu vào lạc, thì chúng sanh đã không tham đắm ở địa đại. Và này các Tỳ khưu, bởi vì địa đại là lạc, đi đôi với lạc, thấm sâu vào lạc, không thấm sâu vào khổ, cho nên chúng sanh tham đắm ở địa đại.

‘‘ආපොධාතු චෙ හිදං, භික්ඛවෙ…පෙ… තෙජොධාතු චෙ හිදං, භික්ඛවෙ… වායොධාතු චෙ හිදං, භික්ඛවෙ, එකන්තදුක්ඛා අභවිස්ස දුක්ඛානුපතිතා දුක්ඛාවක්කන්තා අනවක්කන්තා සුඛෙන, නයිදං සත්තා වායොධාතුයා සාරජ්ජෙය්‍යුං. යස්මා ච ඛො, භික්ඛවෙ, වායොධාතු සුඛා සුඛානුපතිතා සුඛාවක්කන්තා අනවක්කන්තා දුක්ඛෙන, තස්මා සත්තා වායොධාතුයා සාරජ්ජන්ති.

Này các Tỳ khưu, nếu thủy đại này... Này các Tỳ khưu, nếu hỏa đại này... Này các Tỳ khưu, nếu phong đại này hoàn toàn là khổ, đi đôi với khổ, thấm sâu vào khổ, không thấm sâu vào lạc, thì chúng sanh đã không tham đắm ở phong đại. Và này các Tỳ khưu, bởi vì phong đại là lạc, đi đôi với lạc, thấm sâu vào lạc, không thấm sâu vào khổ, cho nên chúng sanh tham đắm ở phong đại.

‘‘පථවීධාතු චෙ හිදං, භික්ඛවෙ, එකන්තසුඛා අභවිස්ස සුඛානුපතිතා සුඛාවක්කන්තා අනවක්කන්තා දුක්ඛෙන, නයිදං සත්තා පථවීධාතුයා නිබ්බින්දෙය්‍යුං. යස්මා ච ඛො, භික්ඛවෙ, පථවීධාතු දුක්ඛා දුක්ඛානුපතිතා දුක්ඛාවක්කන්තා අනවක්කන්තා සුඛෙන, තස්මා සත්තා පථවීධාතුයා නිබ්බින්දන්ති.

Này các Tỳ khưu, nếu địa đại này hoàn toàn là lạc, đi đôi với lạc, thấm sâu vào lạc, không thấm sâu vào khổ, thì chúng sanh đã không nhàm chán ở địa đại. Và này các Tỳ khưu, bởi vì địa đại là khổ, đi đôi với khổ, thấm sâu vào khổ, không thấm sâu vào lạc, cho nên chúng sanh nhàm chán ở địa đại.

‘‘ආපොධාතු චෙ හිදං, භික්ඛවෙ…පෙ… තෙජොධාතු චෙ හිදං, භික්ඛවෙ… වායොධාතු චෙ හිදං, භික්ඛවෙ, එකන්තසුඛා අභවිස්ස සුඛානුපතිතා සුඛාවක්කන්තා අනවක්කන්තා දුක්ඛෙන, නයිදං සත්තා වායොධාතුයා නිබ්බින්දෙය්‍යුං. යස්මා ච ඛො, භික්ඛවෙ, වායොධාතු දුක්ඛා දුක්ඛානුපතිතා දුක්ඛාවක්කන්තා අනවක්කන්තා සුඛෙන, තස්මා සත්තා වායොධාතුයා නිබ්බින්දන්තී’’ති. පඤ්චමං.

Này các Tỳ khưu, nếu thủy đại này... Này các Tỳ khưu, nếu hỏa đại này... Này các Tỳ khưu, nếu phong đại này hoàn toàn là lạc, đi đôi với lạc, thấm sâu vào lạc, không thấm sâu vào khổ, thì chúng sanh đã không nhàm chán ở phong đại. Và này các Tỳ khưu, bởi vì phong đại là khổ, đi đôi với khổ, thấm sâu vào khổ, không thấm sâu vào lạc, cho nên chúng sanh nhàm chán ở phong đại. Hết bài kinh thứ năm.

6. අභිනන්දසුත්තං

6. Kinh Hoan Hỷ

119. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘යො, භික්ඛවෙ, පථවීධාතුං අභිනන්දති, දුක්ඛං සො අභිනන්දති. යො දුක්ඛං අභිනන්දති, අපරිමුත්තො සො දුක්ඛස්මාති වදාමි. යො ආපොධාතුං අභිනන්දති…පෙ… යො තෙජොධාතුං… යො වායොධාතුං අභිනන්දති, දුක්ඛං සො අභිනන්දති. යො දුක්ඛං අභිනන්දති, අපරිමුත්තො සො දුක්ඛස්මාති වදාමි’’.

119. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, người nào hoan hỷ địa đại, người ấy hoan hỷ sự khổ. Người nào hoan hỷ sự khổ, người ấy không được giải thoát khỏi sự khổ, Ta nói vậy. Người nào hoan hỷ thủy đại... người nào hoan hỷ hỏa đại... người nào hoan hỷ phong đại, người ấy hoan hỷ sự khổ. Người nào hoan hỷ sự khổ, người ấy không được giải thoát khỏi sự khổ, Ta nói vậy.

‘‘යො [Pg.384] ච ඛො, භික්ඛවෙ, පථවීධාතුං නාභිනන්දති, දුක්ඛං සො නාභිනන්දති. යො දුක්ඛං නාභිනන්දති, පරිමුත්තො සො දුක්ඛස්මාති වදාමි. යො ආපොධාතුං…පෙ… යො තෙජොධාතුං… යො වායොධාතුං නාභිනන්දති, දුක්ඛං සො නාභිනන්දති. යො දුක්ඛං නාභිනන්දති, පරිමුත්තො සො දුක්ඛස්මාති වදාමී’’ති. ඡට්ඨං.

Và này các Tỳ khưu, người nào không hoan hỷ địa đại, người ấy không hoan hỷ sự khổ. Người nào không hoan hỷ sự khổ, người ấy được giải thoát khỏi sự khổ, Ta nói vậy. Người nào không hoan hỷ thủy đại... người nào không hoan hỷ hỏa đại... người nào không hoan hỷ phong đại, người ấy không hoan hỷ sự khổ. Người nào không hoan hỷ sự khổ, người ấy được giải thoát khỏi sự khổ, Ta nói vậy. Hết bài kinh thứ sáu.

7. උප්පාදසුත්තං

7. Kinh Sự Sanh Khởi

120. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘යො, භික්ඛවෙ, පථවීධාතුයා උප්පාදො ඨිති අභිනිබ්බත්ති පාතුභාවො, දුක්ඛස්සෙසො උප්පාදො රොගානං ඨිති ජරාමරණස්ස පාතුභාවො. යො ආපොධාතුයා…පෙ… යො තෙජොධාතුයා… යො වායොධාතුයා උප්පාදො ඨිති අභිනිබ්බත්ති පාතුභාවො, දුක්ඛස්සෙසො උප්පාදො රොගානං ඨිති ජරාමරණස්ස පාතුභාවො’’.

120. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, sự sanh khởi, sự tồn tại, sự tái sanh, sự biểu hiện của địa đại, chính là sự sanh khởi của khổ, sự tồn tại của bệnh tật, sự biểu hiện của già và chết. Sự sanh khởi của thủy đại... sự sanh khởi của hỏa đại... sự sanh khởi, sự tồn tại, sự tái sanh, sự biểu hiện của phong đại, chính là sự sanh khởi của khổ, sự tồn tại của bệnh tật, sự biểu hiện của già và chết.

‘‘යො ච ඛො, භික්ඛවෙ, පථවීධාතුයා නිරොධො වූපසමො අත්ථඞ්ගමො, දුක්ඛස්සෙසො නිරොධො රොගානං වූපසමො ජරාමරණස්ස අත්ථඞ්ගමො. යො ආපොධාතුයා…පෙ… යො තෙජොධාතුයා… යො වායොධාතුයා නිරොධො වූපසමො අත්ථඞ්ගමො, දුක්ඛස්සෙසො නිරොධො රොගානං වූපසමො ජරාමරණස්ස අත්ථඞ්ගමො’’ති. සත්තමං.

Và này các Tỳ khưu, sự đoạn diệt, sự lắng dịu, sự biến mất của địa đại, chính là sự đoạn diệt của khổ, sự lắng dịu của bệnh tật, sự biến mất của già và chết. Sự đoạn diệt của thủy đại... sự đoạn diệt của hỏa đại... sự đoạn diệt, sự lắng dịu, sự biến mất của phong đại, chính là sự đoạn diệt của khổ, sự lắng dịu của bệnh tật, sự biến mất của già và chết. Hết bài kinh thứ bảy.

8. සමණබ්‍රාහ්මණසුත්තං

8. Kinh Sa Môn Và Bà La Môn

121. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘චතස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, ධාතුයො. කතමා චතස්සො? පථවීධාතු, ආපොධාතු, තෙජොධාතු, වායොධාතු. යෙ හි කෙචි, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ඉමාසං චතුන්නං ධාතූනං අස්සාදඤ්ච ආදීනවඤ්ච නිස්සරණඤ්ච යථාභූතං නප්පජානන්ති, න මෙ තෙ, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා සමණෙසු වා සමණසම්මතා බ්‍රාහ්මණෙසු වා බ්‍රාහ්මණසම්මතා; න ච පන තෙ ආයස්මන්තො සාමඤ්ඤත්ථං වා බ්‍රහ්මඤ්ඤත්ථං වා දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරන්ති’’.

121. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, có bốn đại này. Bốn đại nào? Địa đại, thủy đại, hỏa đại, phong đại. Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào không như thật tuệ tri vị ngọt, sự nguy hiểm, và sự xuất ly của bốn đại này, này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy không được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, không được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn; và những vị tôn giả ấy không tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú trong mục đích của Sa-môn hay mục đích của Bà-la-môn ngay trong hiện tại.

‘‘යෙ ච ඛො කෙචි, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ඉමාසං චතුන්නං ධාතූනං අස්සාදඤ්ච ආදීනවඤ්ච නිස්සරණඤ්ච යථාභූතං පජානන්ති, තෙ ච ඛො [Pg.385] මෙ, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා සමණෙසු චෙව සමණසම්මතා බ්‍රාහ්මණෙසු ච බ්‍රාහ්මණසම්මතා; තෙ ච පනායස්මන්තො සාමඤ්ඤත්ථඤ්ච බ්‍රහ්මඤ්ඤත්ථඤ්ච දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරන්තී’’ති. අට්ඨමං.

Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào như thật tuệ tri vị ngọt, sự nguy hiểm, và sự xuất ly của bốn đại này, này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn; và những vị tôn giả ấy tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú trong mục đích của Sa-môn và mục đích của Bà-la-môn ngay trong hiện tại. (Kinh) thứ tám.

9. දුතියසමණබ්‍රාහ්මණසුත්තං

9. Kinh Sa-môn và Bà-la-môn thứ hai.

122. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘චතස්සො ඉමා, භික්ඛවෙ, ධාතුයො. කතමා චතස්සො? පථවීධාතු, ආපොධාතු, තෙජොධාතු, වායොධාතු. යෙ හි කෙචි, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ඉමාසං චතුන්නං ධාතූනං සමුදයඤ්ච අත්ථඞ්ගමඤ්ච අස්සාදඤ්ච ආදීනවඤ්ච නිස්සරණඤ්ච යථාභූතං නප්පජානන්ති…පෙ… පජානන්ති…පෙ… සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරන්තී’’ති. නවමං.

122. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, có bốn đại này. Bốn đại nào? Địa đại, thủy đại, hỏa đại, phong đại. Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào không như thật tuệ tri sự sanh khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm, và sự xuất ly của bốn đại này... (nên được triển khai)... tuệ tri... tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú. (Kinh) thứ chín.

10. තතියසමණබ්‍රාහ්මණසුත්තං

10. Kinh Sa-môn và Bà-la-môn thứ ba.

123. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘යෙ හි කෙචි, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා පථවීධාතුං නප්පජානන්ති, පථවීධාතුසමුදයං නප්පජානන්ති, පථවීධාතුනිරොධං නප්පජානන්ති, පථවීධාතුනිරොධගාමිනිං පටිපදං නප්පජානන්ති…පෙ… ආපොධාතුං නප්පජානන්ති… තෙජොධාතුං නප්පජානන්ති… වායොධාතුං නප්පජානන්ති, වායොධාතුසමුදයං නප්පජානන්ති, වායොධාතුනිරොධං නප්පජානන්ති, වායොධාතුනිරොධගාමිනිං පටිපදං නප්පජානන්ති, න මෙ තෙ, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා සමණෙසු වා සමණසම්මතා බ්‍රාහ්මණෙසු වා බ්‍රාහ්මණසම්මතා; න ච පන තෙ ආයස්මන්තො සාමඤ්ඤත්ථං වා බ්‍රහ්මඤ්ඤත්ථං වා දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරන්ති’’.

123. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào không tuệ tri địa đại, không tuệ tri sự sanh khởi của địa đại, không tuệ tri sự đoạn diệt của địa đại, không tuệ tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của địa đại... không tuệ tri thủy đại... không tuệ tri hỏa đại... không tuệ tri phong đại, không tuệ tri sự sanh khởi của phong đại, không tuệ tri sự đoạn diệt của phong đại, không tuệ tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của phong đại, này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy không được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, không được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn; và những vị tôn giả ấy không tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú trong mục đích của Sa-môn hay mục đích của Bà-la-môn ngay trong hiện tại.

‘‘යෙ ච ඛො කෙචි, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා පථවීධාතුං පජානන්ති, පථවීධාතුසමුදයං පජානන්ති, පථවීධාතුනිරොධං පජානන්ති, පථවීධාතුනිරොධගාමිනිං පටිපදං පජානන්ති… යෙ ච ඛො කෙචි, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා…පෙ… ආපොධාතුං පජානන්ති… තෙජොධාතුං පජානන්ති… වායොධාතුං පජානන්ති, වායොධාතුසමුදයං පජානන්ති, වායොධාතුනිරොධං පජානන්ති, වායොධාතුනිරොධගාමිනිං පටිපදං පජානන්ති, තෙ [Pg.386] ච ඛො මෙ, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා සමණෙසු චෙව සමණසම්මතා බ්‍රාහ්මණෙසු ච බ්‍රාහ්මණසම්මතා; තෙ ච පනායස්මන්තො සාමඤ්ඤත්ථඤ්ච බ්‍රහ්මඤ්ඤත්ථඤ්ච දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරන්තී’’ති. දසමං.

Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào tuệ tri địa đại, tuệ tri sự sanh khởi của địa đại, tuệ tri sự đoạn diệt của địa đại, tuệ tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của địa đại... Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào... tuệ tri thủy đại... tuệ tri hỏa đại... tuệ tri phong đại, tuệ tri sự sanh khởi của phong đại, tuệ tri sự đoạn diệt của phong đại, tuệ tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của phong đại, này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn; và những vị tôn giả ấy tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú trong mục đích của Sa-môn và mục đích của Bà-la-môn ngay trong hiện tại. (Kinh) thứ mười.

චතුත්ථො වග්ගො.

Phẩm thứ tư.

තස්සුද්දානං –

Kệ tóm tắt của phẩm ấy:

චතස්සො පුබ්බෙ අචරිං, නොචෙදඤ්ච දුක්ඛෙන ච;

අභිනන්දඤ්ච උප්පාදො, තයො සමණබ්‍රාහ්මණාති.

Bốn đại, Trước kia, Bậc thầy, Nếu không, và Khổ; Hoan hỷ, và Sanh khởi, ba kinh Sa-môn và Bà-la-môn.

ධාතුසංයුත්තං සමත්තං.

Tương Ưng Đại đã xong.

4. අනමතග්ගසංයුත්තං

4. Tương Ưng Vô Thỉ.

1. පඨමවග්ගො

1. Phẩm thứ nhất.

1. තිණකට්ඨසුත්තං

1. Kinh Cỏ và Củi.

124. එවං [Pg.387] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භදන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

124. Như vầy tôi nghe. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của Anāthapiṇḍika. Tại đó, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: 'Này các Tỳ khưu'. 'Bạch Thế Tôn', các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

‘‘අනමතග්ගොයං භික්ඛවෙ, සංසාරො. පුබ්බා කොටි න පඤ්ඤායති අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං සන්ධාවතං සංසරතං. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, පුරිසො යං ඉමස්මිං ජම්බුදීපෙ තිණකට්ඨසාඛාපලාසං තං ඡෙත්වා එකජ්ඣං සංහරිත්වා චතුරඞ්ගුලං චතුරඞ්ගුලං ඝටිකං කත්වා නික්ඛිපෙය්‍ය – ‘අයං මෙ මාතා, තස්සා මෙ මාතු අයං මාතා’ති, අපරියාදින්නාව භික්ඛවෙ, තස්ස පුරිසස්ස මාතුමාතරො අස්සු, අථ ඉමස්මිං ජම්බුදීපෙ තිණකට්ඨසාඛාපලාසං පරික්ඛයං පරියාදානං ගච්ඡෙය්‍ය. තං කිස්ස හෙතු? අනමතග්ගොයං, භික්ඛවෙ, සංසාරො. පුබ්බා කොටි න පඤ්ඤායති අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං සන්ධාවතං සංසරතං. එවං දීඝරත්තං වො, භික්ඛවෙ, දුක්ඛං පච්චනුභූතං තිබ්බං පච්චනුභූතං බ්‍යසනං පච්චනුභූතං, කටසී වඩ්ඪිතා. යාවඤ්චිදං, භික්ඛවෙ, අලමෙව සබ්බසඞ්ඛාරෙසු නිබ්බින්දිතුං අලං විරජ්ජිතුං අලං විමුච්චිතු’’න්ති. පඨමං.

Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này là vô thỉ. Điểm khởi đầu không thể nhận biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, đang lang thang, lưu chuyển. Này các Tỳ khưu, ví như một người đàn ông, sau khi chặt tất cả cỏ, củi, cành, lá ở cõi Jambudīpa này, gom lại một chỗ, làm thành những khúc nhỏ dài bốn ngón tay rồi đặt xuống và nói: 'Đây là mẹ của ta, đây là mẹ của mẹ ta', này các Tỳ khưu, các bà mẹ của mẹ người đàn ông ấy vẫn chưa hết, trong khi cỏ, củi, cành, lá ở cõi Jambudīpa này đã đi đến chỗ tận diệt, cạn kiệt. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì vòng luân hồi này là vô thỉ. Điểm khởi đầu không thể nhận biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, đang lang thang, lưu chuyển. Này các Tỳ khưu, trong một thời gian dài như vậy, các con đã trải qua khổ, đã trải qua sự đau đớn, đã trải qua tai họa, đã làm cho nghĩa địa lớn thêm. Này các Tỳ khưu, chừng ấy là đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát. (Kinh) thứ nhất.

2. පථවීසුත්තං

2. Kinh Địa Đại.

125. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘අනමතග්ගොයං, භික්ඛවෙ, සංසාරො. පුබ්බා කොටි න පඤ්ඤායති අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං සන්ධාවතං සංසරතං. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, පුරිසො ඉමං මහාපථවිං කොලට්ඨිමත්තං කොලට්ඨිමත්තං මත්තිකාගුළිකං කරිත්වා නික්ඛිපෙය්‍ය – ‘අයං මෙ පිතා, තස්ස මෙ පිතු අයං පිතා’ති, අපරියාදින්නාව භික්ඛවෙ, තස්ස පුරිසස්ස පිතුපිතරො අස්සු, අථායං මහාපථවී පරික්ඛයං පරියාදානං ගච්ඡෙය්‍ය[Pg.388]. තං කිස්ස හෙතු? අනමතග්ගොයං, භික්ඛවෙ, සංසාරො. පුබ්බා කොටි න පඤ්ඤායති අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං සන්ධාවතං සංසරතං. එවං දීඝරත්තං වො, භික්ඛවෙ, දුක්ඛං පච්චනුභූතං තිබ්බං පච්චනුභූතං බ්‍යසනං පච්චනුභූතං, කටසී වඩ්ඪිතා. යාවඤ්චිදං, භික්ඛවෙ, අලමෙව සබ්බසඞ්ඛාරෙසු නිබ්බින්දිතුං, අලං විරජ්ජිතුං, අලං විමුච්චිතු’’න්ති. දුතියං.

125. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ-kheo, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm. Khởi điểm ban đầu không thể được biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang lang thang, luân hồi. Này các Tỷ-kheo, ví như một người đàn ông lấy đất từ đại địa này, vo thành những viên đất sét cỡ hạt táo, rồi đặt xuống và nói: ‘Đây là cha ta, đây là cha của cha ta’. Này các Tỷ-kheo, các đời cha ông của người ấy vẫn chưa hết, mà đại địa này đã đi đến chỗ tiêu hoại, tận diệt. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm. Khởi điểm ban đầu không thể được biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang lang thang, luân hồi. Như vậy, này các Tỷ-kheo, trong một thời gian dài, các ông đã kinh nghiệm khổ, đã kinh nghiệm sự đau đớn, đã kinh nghiệm sự bất hạnh, nghĩa địa đã được vun cao. Này các Tỷ-kheo, chừng ấy đã đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát. Kinh thứ hai.

3. අස්සුසුත්තං

3. Kinh Nước Mắt

126. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘අනමතග්ගොයං, භික්ඛවෙ, සංසාරො. පුබ්බා කොටි න පඤ්ඤායති අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං සන්ධාවතං සංසරතං. තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ, කතමං නු ඛො බහුතරං, යං වා වො ඉමිනා දීඝෙන අද්ධුනා සන්ධාවතං සංසරතං අමනාපසම්පයොගා මනාපවිප්පයොගා කන්දන්තානං රොදන්තානං අස්සු පස්සන්නං පග්ඝරිතං, යං වා චතූසු මහාසමුද්දෙසු උදක’’න්ති? ‘‘යථා ඛො මයං, භන්තෙ, භගවතා ධම්මං දෙසිතං ආජානාම, එතදෙව, භන්තෙ, බහුතරං යං නො ඉමිනා දීඝෙන අද්ධුනා සන්ධාවතං සංසරතං අමනාපසම්පයොගා මනාපවිප්පයොගා කන්දන්තානං රොදන්තානං අස්සු පස්සන්නං පග්ඝරිතං, න ත්වෙව චතූසු මහාසමුද්දෙසු උදක’’න්ති.

126. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ-kheo, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm. Khởi điểm ban đầu không thể được biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang lang thang, luân hồi. Này các Tỷ-kheo, các ông nghĩ thế nào, cái nào nhiều hơn: nước mắt đã tuôn rơi, đã chảy ra của các ông, những người đang lang thang, luân hồi trong một thời gian dài này, do phải kết hợp với những điều không vừa ý, do phải chia lìa với những điều vừa ý, đang than khóc, kêu la; hay là nước trong bốn biển lớn? Bạch Thế Tôn, theo như chúng con hiểu Pháp do Thế Tôn thuyết giảng, bạch Thế Tôn, chính điều này nhiều hơn: nước mắt đã tuôn rơi, đã chảy ra của chúng con, những người đang lang thang, luân hồi trong một thời gian dài này, do phải kết hợp với những điều không vừa ý, do phải chia lìa với những điều vừa ý, đang than khóc, kêu la; chứ không phải là nước trong bốn biển lớn.

‘‘සාධු සාධු, භික්ඛවෙ, සාධු ඛො මෙ තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, එවං ධම්මං දෙසිතං ආජානාථ. එතදෙව, භික්ඛවෙ, බහුතරං යං වො ඉමිනා දීඝෙන අද්ධුනා සන්ධාවතං සංසරතං අමනාපසම්පයොගා මනාපවිප්පයොගා කන්දන්තානං රොදන්තානං අස්සු පස්සන්නං පග්ඝරිතං, න ත්වෙව චතූසු මහාසමුද්දෙසු උදකං. දීඝරත්තං වො, භික්ඛවෙ, මාතුමරණං පච්චනුභූතං; තෙසං වා මාතුමරණං පච්චනුභොන්තානං අමනාපසම්පයොගා මනාපවිප්පයොගා කන්දන්තානං රොදන්තානං අස්සු පස්සන්නං පග්ඝරිතං, න ත්වෙව චතූසු මහාසමුද්දෙසු උදකං. දීඝරත්තං වො, භික්ඛවෙ, පිතුමරණං පච්චනුභූතං …පෙ… භාතුමරණං පච්චනුභූතං… භගිනිමරණං පච්චනුභූතං… පුත්තමරණං පච්චනුභූතං… ධීතුමරණං පච්චනුභූතං… ඤාතිබ්‍යසනං පච්චනුභූතං… භොගබ්‍යසනං පච්චනුභූතං. දීඝරත්තං වො, භික්ඛවෙ, රොගබ්‍යසනං පච්චනුභූතං, තෙසං වො රොගබ්‍යසනං පච්චනුභොන්තානං අමනාපසම්පයොගා මනාපවිප්පයොගා කන්දන්තානං රොදන්තානං අස්සු පස්සන්නං පග්ඝරිතං, න ත්වෙව චතූසු මහාසමුද්දෙසු උදකං. තං කිස්ස හෙතු? අනමතග්ගොයං, භික්ඛවෙ, සංසාරො [Pg.389] …පෙ… යාවඤ්චිදං, භික්ඛවෙ, අලමෙව සබ්බසඞ්ඛාරෙසු නිබ්බින්දිතුං, අලං විරජ්ජිතුං, අලං විමුච්චිතු’’න්ති. තතියං.

Lành thay, lành thay, này các Tỷ-kheo! Này các Tỷ-kheo, lành thay các ông đã hiểu đúng như vậy Pháp do ta thuyết giảng. Này các Tỷ-kheo, chính điều này nhiều hơn: nước mắt đã tuôn rơi, đã chảy ra của các ông, những người đang lang thang, luân hồi trong một thời gian dài này, do phải kết hợp với những điều không vừa ý, do phải chia lìa với những điều vừa ý, đang than khóc, kêu la; chứ không phải là nước trong bốn biển lớn. Này các Tỷ-kheo, trong một thời gian dài, các ông đã kinh nghiệm cái chết của mẹ; khi kinh nghiệm cái chết của mẹ, do phải kết hợp với những điều không vừa ý, do phải chia lìa với những điều vừa ý, đang than khóc, kêu la, nước mắt đã tuôn rơi, đã chảy ra của các ông nhiều hơn, chứ không phải là nước trong bốn biển lớn. Này các Tỷ-kheo, trong một thời gian dài, các ông đã kinh nghiệm cái chết của cha... cái chết của anh em... cái chết của chị em... cái chết của con trai... cái chết của con gái... sự mất mát thân quyến... sự mất mát tài sản. Này các Tỷ-kheo, trong một thời gian dài, các ông đã kinh nghiệm sự bất hạnh do bệnh tật; khi kinh nghiệm sự bất hạnh do bệnh tật, do phải kết hợp với những điều không vừa ý, do phải chia lìa với những điều vừa ý, đang than khóc, kêu la, nước mắt đã tuôn rơi, đã chảy ra của các ông nhiều hơn, chứ không phải là nước trong bốn biển lớn. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm... chừng ấy đã đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát. Kinh thứ ba.

4. ඛීරසුත්තං

4. Kinh Sữa

127. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘අනමතග්ගොයං, භික්ඛවෙ, සංසාරො. පුබ්බා කොටි න පඤ්ඤායති අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං සන්ධාවතං සංසරතං. තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ, කතමං නු ඛො බහුතරං, යං වා වො ඉමිනා දීඝෙන අද්ධුනා සන්ධාවතං සංසරතං මාතුථඤ්ඤං පීතං, යං වා චතූසු මහාසමුද්දෙසු උදක’’න්ති? ‘‘යථා ඛො මයං, භන්තෙ, භගවතා ධම්මං දෙසිතං ආජානාම, එතදෙව, භන්තෙ, බහුතරං යං නො ඉමිනා දීඝෙන අද්ධුනා සන්ධාවතං සංසරතං මාතුථඤ්ඤං පීතං, න ත්වෙව චතූසු මහාසමුද්දෙසු උදක’’න්ති.

127. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ-kheo, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm. Khởi điểm ban đầu không thể được biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang lang thang, luân hồi. Này các Tỷ-kheo, các ông nghĩ thế nào, cái nào nhiều hơn: sữa mẹ mà các ông đã uống, những người đang lang thang, luân hồi trong một thời gian dài này; hay là nước trong bốn biển lớn? Bạch Thế Tôn, theo như chúng con hiểu Pháp do Thế Tôn thuyết giảng, bạch Thế Tôn, chính điều này nhiều hơn: sữa mẹ mà chúng con đã uống, những người đang lang thang, luân hồi trong một thời gian dài này; chứ không phải là nước trong bốn biển lớn.

‘‘සාධු සාධු, භික්ඛවෙ, සාධු ඛො මෙ තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, එවං ධම්මං දෙසිතං ආජානාථ. එතදෙව, භික්ඛවෙ, බහුතරං යං වො ඉමිනා දීඝෙන අද්ධුනා සන්ධාවතං සංසරතං මාතුථඤ්ඤං පීතං, න ත්වෙව චතූසු මහාසමුද්දෙසු උදකං. තං කිස්ස හෙතු? අනමතග්ගොයං, භික්ඛවෙ, සංසාරො…පෙ… අලං විමුච්චිතු’’න්ති. චතුත්ථං.

Lành thay, lành thay, này các Tỷ-kheo! Này các Tỷ-kheo, lành thay các ông đã hiểu đúng như vậy Pháp do ta thuyết giảng. Này các Tỷ-kheo, chính điều này nhiều hơn: sữa mẹ mà các ông đã uống, những người đang lang thang, luân hồi trong một thời gian dài này; chứ không phải là nước trong bốn biển lớn. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm... đủ để giải thoát. Kinh thứ tư.

5. පබ්බතසුත්තං

5. Kinh Núi

128. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ආරාමෙ. අථ ඛො අඤ්ඤතරො භික්ඛු යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො සො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච – ‘‘කීවදීඝො නු ඛො, භන්තෙ, කප්පො’’ති? ‘‘දීඝො ඛො, භික්ඛු, කප්පො. සො න සුකරො සඞ්ඛාතුං එත්තකානි වස්සානි ඉති වා, එත්තකානි වස්සසතානි ඉති වා, එත්තකානි වස්සසහස්සානි ඉති වා, එත්තකානි වස්සසතසහස්සානි ඉති වා’’ති.

128. Tại Sāvatthī... trong tịnh xá. Khi ấy, một vị Tỷ-kheo đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, vị Tỷ-kheo ấy bạch với Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, một kiếp dài bao lâu?’ ‘Này Tỷ-kheo, một kiếp thì dài. Không dễ để đếm được là ‘bấy nhiêu năm’, hay ‘bấy nhiêu trăm năm’, hay ‘bấy nhiêu ngàn năm’, hay ‘bấy nhiêu trăm ngàn năm’.

‘‘සක්කා පන, භන්තෙ, උපමං කාතු’’න්ති? ‘‘සක්කා, භික්ඛූ’’ති භගවා අවොච. ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛු, මහාසෙලො පබ්බතො යොජනං ආයාමෙන යොජනං විත්ථාරෙන යොජනං උබ්බෙධෙන අච්ඡින්නො අසුසිරො එකග්ඝනො. තමෙනං පුරිසො වස්සසතස්ස වස්සසතස්ස අච්චයෙන කාසිකෙන වත්ථෙන [Pg.390] සකිං සකිං පරිමජ්ජෙය්‍ය. ඛිප්පතරං ඛො සො, භික්ඛු, මහාසෙලො පබ්බතො ඉමිනා උපක්කමෙන පරික්ඛයං පරියාදානං ගච්ඡෙය්‍ය, න ත්වෙව කප්පො. එවං දීඝො, භික්ඛු, කප්පො. එවං දීඝානං ඛො, භික්ඛු, කප්පානං නෙකො කප්පො සංසිතො, නෙකං කප්පසතං සංසිතං, නෙකං කප්පසහස්සං සංසිතං, නෙකං කප්පසතසහස්සං සංසිතං. තං කිස්ස හෙතු? අනමතග්ගොයං, භික්ඛු, සංසාරො. පුබ්බා කොටි…පෙ… යාවඤ්චිදං, භික්ඛු, අලමෙව සබ්බසඞ්ඛාරෙසු නිබ්බින්දිතුං, අලං විරජ්ජිතුං, අලං විමුච්චිතු’’න්ති. පඤ්චමං.

– Bạch Thế Tôn, có thể nào nêu lên ví dụ được không? – Này Tỳ khưu, có thể được. – Đức Thế Tôn nói. – Này Tỳ khưu, ví như có một tảng núi đá lớn, dài một do-tuần, rộng một do-tuần, cao một do-tuần, không có lỗ hổng, không có kẽ nứt, là một khối đặc. Rồi có một người, cứ mỗi một trăm năm lại đến dùng một tấm vải lụa xứ Kāsi lau qua một lần. Này Tỳ khưu, tảng núi đá lớn ấy do nỗ lực này mà có thể bị bào mòn, bị tiêu mất còn nhanh hơn, chứ một kiếp thì không. Này Tỳ khưu, một kiếp dài lâu đến như vậy. Này Tỳ khưu, đối với các kiếp dài lâu như vậy, chúng ta đã không chỉ luân chuyển một kiếp, không chỉ luân chuyển một trăm kiếp, không chỉ luân chuyển một ngàn kiếp, không chỉ luân chuyển một trăm ngàn kiếp. Vì sao vậy? Này Tỳ khưu, vòng luân hồi này là vô thủy. Khởi điểm ban đầu... ... Này Tỳ khưu, chừng ấy là đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát. (Kinh) thứ năm.

6. සාසපසුත්තං

6. Kinh Hạt Cải

129. සාවත්ථියං විහරති. අථ ඛො අඤ්ඤතරො භික්ඛු යෙන භගවා…පෙ… එකමන්තං නිසින්නො ඛො සො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච – ‘‘කීවදීඝො, නු ඛො, භන්තෙ, කප්පො’’ති? ‘‘දීඝො ඛො, භික්ඛු, කප්පො. සො න සුකරො සඞ්ඛාතුං එත්තකානි වස්සානි ඉති වා…පෙ… එත්තකානි වස්සසතසහස්සානි ඉති වා’’ති.

129. Ngài trú ở Sāvatthī. Rồi một Tỳ khưu đi đến chỗ Thế Tôn... ... Sau khi ngồi xuống một bên, vị Tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn rằng: – Bạch Thế Tôn, một kiếp dài lâu đến mức nào? – Này Tỳ khưu, một kiếp thì dài lâu. Thật không dễ để đếm được rằng: ‘Nó gồm bao nhiêu năm... ... hay bao nhiêu trăm ngàn năm.’

‘‘සක්කා පන, භන්තෙ, උපමං කාතු’’න්ති? ‘‘සක්කා, භික්ඛූ’’ති භගවා අවොච. ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛු, ආයසං නගරං යොජනං ආයාමෙන යොජනං විත්ථාරෙන යොජනං උබ්බෙධෙන, පුණ්ණං සාසපානං ගුළිකාබද්ධං. තතො පුරිසො වස්සසතස්ස වස්සසතස්ස අච්චයෙන එකමෙකං සාසපං උද්ධරෙය්‍ය. ඛිප්පතරං ඛො සො, භික්ඛු මහාසාසපරාසි ඉමිනා උපක්කමෙන පරික්ඛයං පරියාදානං ගච්ඡෙය්‍ය, න ත්වෙව කප්පො. එවං දීඝො ඛො, භික්ඛු, කප්පො. එවං දීඝානං ඛො, භික්ඛු, කප්පානං නෙකො කප්පො සංසිතො, නෙකං කප්පසතං සංසිතං, නෙකං කප්පසහස්සං සංසිතං, නෙකං කප්පසතසහස්සං සංසිතං. තං කිස්ස හෙතු? අනමතග්ගොයං, භික්ඛු, සංසාරො …පෙ… අලං විමුච්චිතු’’න්ති. ඡට්ඨං.

– Bạch Thế Tôn, có thể nào nêu lên ví dụ được không? – Này Tỳ khưu, có thể được. – Đức Thế Tôn nói. – Này Tỳ khưu, ví như có một thành phố bằng sắt, dài một do-tuần, rộng một do-tuần, cao một do-tuần, chứa đầy những hạt cải được nén thành một khối đặc. Rồi có một người, cứ mỗi một trăm năm lại đến lấy ra một hạt cải. Này Tỳ khưu, đống hạt cải lớn ấy do nỗ lực này mà có thể bị vơi đi, bị tiêu mất còn nhanh hơn, chứ một kiếp thì không. Này Tỳ khưu, một kiếp dài lâu đến như vậy. Này Tỳ khưu, đối với các kiếp dài lâu như vậy, chúng ta đã không chỉ luân chuyển một kiếp, không chỉ luân chuyển một trăm kiếp, không chỉ luân chuyển một ngàn kiếp, không chỉ luân chuyển một trăm ngàn kiếp. Vì sao vậy? Này Tỳ khưu, vòng luân hồi này là vô thủy... ... đủ để giải thoát. (Kinh) thứ sáu.

7. සාවකසුත්තං

7. Kinh Thinh Văn

130. සාවත්ථියං විහරති. අථ ඛො සම්බහුලා භික්ඛූ යෙන භගවා…පෙ… එකමන්තං නිසින්නා ඛො තෙ භික්ඛූ භගවන්තං එතදවොචුං – ‘‘කීවබහුකා නු ඛො, භන්තෙ, කප්පා අබ්භතීතා අතික්කන්තා’’ති? ‘‘බහුකා ඛො, භික්ඛවෙ[Pg.391], කප්පා අබ්භතීතා අතික්කන්තා. තෙ න සුකරා සඞ්ඛාතුං – ‘එත්තකා කප්පා ඉති වා, එත්තකානි කප්පසතානි ඉති වා, එත්තකානි කප්පසහස්සානි ඉති වා, එත්තකානි කප්පසතසහස්සානි ඉති වා’’’ති.

130. Ngài trú ở Sāvatthī. Rồi nhiều vị Tỳ khưu đi đến chỗ Thế Tôn... ... Sau khi ngồi xuống một bên, các Tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn rằng: – Bạch Thế Tôn, các kiếp đã trôi qua, đã đi vào quá khứ thì nhiều đến mức nào? – Này các Tỳ khưu, các kiếp đã trôi qua, đã đi vào quá khứ thì rất nhiều. Thật không dễ để đếm được rằng: ‘Có bao nhiêu kiếp, hay bao nhiêu trăm kiếp, hay bao nhiêu ngàn kiếp, hay bao nhiêu trăm ngàn kiếp.’

‘‘සක්කා පන, භන්තෙ, උපමං කාතු’’න්ති? ‘‘සක්කා, භික්ඛවෙ’’ති භගවා අවොච. ‘‘ඉධස්සු, භික්ඛවෙ, චත්තාරො සාවකා වස්සසතායුකා වස්සසතජීවිනො. තෙ දිවසෙ දිවසෙ කප්පසතසහස්සං කප්පසතසහස්සං අනුස්සරෙය්‍යුං. අනනුස්සරිතාව භික්ඛවෙ, තෙහි කප්පා අස්සු, අථ ඛො තෙ චත්තාරො සාවකා වස්සසතායුකා වස්සසතජීවිනො වස්සසතස්ස අච්චයෙන කාලං කරෙය්‍යුං. එවං බහුකා ඛො, භික්ඛවෙ, කප්පා අබ්භතීතා අතික්කන්තා. තෙ න සුකරා සඞ්ඛාතුං – ‘එත්තකා කප්පා ඉති වා, එත්තකානි කප්පසතානි ඉති වා, එත්තකානි කප්පසහස්සානි ඉති වා, එත්තකානි කප්පසතසහස්සානි ඉති වා’ති. තං කිස්ස හෙතු? අනමතග්ගොයං, භික්ඛවෙ, සංසාරො…පෙ… අලං විමුච්චිතු’’න්ති. සත්තමං.

– Bạch Thế Tôn, có thể nào nêu lên ví dụ được không? – Này các Tỳ khưu, có thể được. – Đức Thế Tôn nói. – Này các Tỳ khưu, ví như có bốn vị Thinh văn, sống một trăm tuổi, có tuổi thọ một trăm năm. Mỗi ngày, họ nhớ lại một trăm ngàn kiếp. Này các Tỳ khưu, các kiếp ấy vẫn chưa được họ nhớ lại cho hết, mà bốn vị Thinh văn ấy, những người sống một trăm tuổi, có tuổi thọ một trăm năm, sau một trăm năm đã mệnh chung. Này các Tỳ khưu, các kiếp đã trôi qua, đã đi vào quá khứ thì nhiều đến như vậy. Thật không dễ để đếm được rằng: ‘Có bao nhiêu kiếp, hay bao nhiêu trăm kiếp, hay bao nhiêu ngàn kiếp, hay bao nhiêu trăm ngàn kiếp.’ Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này là vô thủy... ... đủ để giải thoát. (Kinh) thứ bảy.

8. ගඞ්ගාසුත්තං

8. Kinh Sông Hằng

131. රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ. අථ ඛො අඤ්ඤතරො බ්‍රාහ්මණො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො සො බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘කීවබහුකා නු ඛො, භො ගොතම, කප්පා අබ්භතීතා අතික්කන්තා’’ති? ‘‘බහුකා ඛො, බ්‍රාහ්මණ, කප්පා අබ්භතීතා අතික්කන්තා. තෙ න සුකරා සඞ්ඛාතුං – ‘එත්තකා කප්පා ඉති වා, එත්තකානි කප්පසතානි ඉති වා, එත්තකානි කප්පසහස්සානි ඉති වා, එත්තකානි කප්පසතසහස්සානි ඉති වා’’’ති.

131. Ngài trú ở Rājagaha, tại Veḷuvana. Rồi một Bà-la-môn đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, vị ấy cùng Thế Tôn trao đổi lời chào hỏi. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân thiện, đáng ghi nhớ, vị ấy ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, vị Bà-la-môn ấy bạch với Thế Tôn rằng: – Thưa Tôn giả Gotama, các kiếp đã trôi qua, đã đi vào quá khứ thì nhiều đến mức nào? – Này Bà-la-môn, các kiếp đã trôi qua, đã đi vào quá khứ thì rất nhiều. Thật không dễ để đếm được rằng: ‘Có bao nhiêu kiếp, hay bao nhiêu trăm kiếp, hay bao nhiêu ngàn kiếp, hay bao nhiêu trăm ngàn kiếp.’

‘‘සක්කා පන, භො ගොතම, උපමං කාතු’’න්ති? ‘‘සක්කා, බ්‍රාහ්මණා’’ති භගවා අවොච. ‘‘සෙය්‍යථාපි, බ්‍රාහ්මණ, යතො චායං ගඞ්ගා නදී පභවති යත්ථ ච මහාසමුද්දං අප්පෙති, යා එතස්මිං අන්තරෙ වාලිකා සා න සුකරා සඞ්ඛාතුං – ‘එත්තකා වාලිකා ඉති වා, එත්තකානි වාලිකසතානි ඉති වා, එත්තකානි වාලිකසහස්සානි ඉති වා, එත්තකානි වාලිකසතසහස්සානි ඉති වා’ති. තතො බහුතරා ඛො, බ්‍රාහ්මණ, කප්පා අබ්භතීතා අතික්කන්තා. තෙ න සුකරා සඞ්ඛාතුං – ‘එත්තකා කප්පා ඉති [Pg.392] වා, එත්තකානි කප්පසතානි ඉති වා, එත්තකානි කප්පසහස්සානි ඉති වා, එත්තකානි කප්පසතසහස්සානි ඉති වා’ති. තං කිස්ස හෙතු? අනමතග්ගොයං, බ්‍රාහ්මණ, සංසාරො. පුබ්බා කොටි න පඤ්ඤායති අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං සන්ධාවතං සංසරතං. එවං දීඝරත්තං ඛො, බ්‍රාහ්මණ, දුක්ඛං පච්චනුභූතං තිබ්බං පච්චනුභූතං බ්‍යසනං පච්චනුභූතං, කටසී වඩ්ඪිතා. යාවඤ්චිදං, බ්‍රාහ්මණ, අලමෙව සබ්බසඞ්ඛාරෙසු නිබ්බින්දිතුං, අලං විරජ්ජිතුං, අලං විමුච්චිතු’’න්ති.

"Thưa Tôn giả Gotama, có thể nào nêu lên một ví dụ được không?" "Này Bà-la-môn, có thể được." Đức Thế Tôn nói. "Này Bà-la-môn, ví như sông Hằng này, từ nơi nó phát nguồn cho đến chỗ nó đổ vào biển cả, số cát ở khoảng giữa thật khó mà đếm được rằng: 'Có từng ấy hạt cát', hay 'có từng ấy trăm hạt cát', hay 'có từng ấy ngàn hạt cát', hay 'có từng ấy trăm ngàn hạt cát'. Này Bà-la-môn, các kiếp đã trôi qua, đã vượt qua còn nhiều hơn thế nữa. Thật khó mà đếm được chúng rằng: 'Có từng ấy kiếp', hay 'có từng ấy trăm kiếp', hay 'có từng ấy ngàn kiếp', hay 'có từng ấy trăm ngàn kiếp'. Vì sao vậy? Này Bà-la-môn, vòng luân hồi này không có khởi điểm. Điểm khởi đầu không thể nhận biết được đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái dục trói buộc, đang trôi lăn, đang lang thang. Này Bà-la-môn, trong một thời gian dài như vậy, khổ đã được kinh qua, sự khốc liệt đã được kinh qua, tai họa đã được kinh qua, nghĩa địa đã được vun bồi. Này Bà-la-môn, chừng ấy là đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát."

එවං වුත්තෙ, සො බ්‍රාහ්මණො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අභික්කන්තං, භො ගොතම, අභික්කන්තං, භො ගොතම…පෙ… උපාසකං මං භවං ගොතමො ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගත’’න්ති. අට්ඨමං.

Khi được nói như vậy, vị Bà-la-môn ấy bạch với Đức Thế Tôn rằng: "Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! ... (cho đến) ... Mong Tôn giả Gotama hãy xem con là một người cận sự nam, từ hôm nay cho đến trọn đời đã quy y." Kinh thứ tám.

9. දණ්ඩසුත්තං

9. Kinh Cây Gậy

132. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘අනමතග්ගොයං, භික්ඛවෙ, සංසාරො. පුබ්බා කොටි න පඤ්ඤායති අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං සන්ධාවතං සංසරතං. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, දණ්ඩො උපරිවෙහාසං ඛිත්තො සකිම්පි මූලෙන නිපතති, සකිම්පි මජ්ඣෙන නිපතති, සකිම්පි අන්තෙන නිපතති; එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, අවිජ්ජානීවරණා සත්තා තණ්හාසංයොජනා සන්ධාවන්තා සංසරන්තා සකිම්පි අස්මා ලොකා පරං ලොකං ගච්ඡන්ති, සකිම්පි පරස්මා ලොකා ඉමං ලොකං ආගච්ඡන්ති. තං කිස්ස හෙතු? අනමතග්ගොයං, භික්ඛවෙ, සංසාරො…පෙ… අලං විමුච්චිතු’’න්ති. නවමං.

132. Trú ở Sāvatthī... (cho đến) ... "Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này không có khởi điểm. Điểm khởi đầu không thể nhận biết được đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái dục trói buộc, đang trôi lăn, đang lang thang. Này các Tỳ khưu, ví như một cây gậy được tung lên không trung, có lúc nó rơi xuống bằng gốc, có lúc nó rơi xuống bằng thân, có lúc nó rơi xuống bằng ngọn; cũng vậy, này các Tỳ khưu, các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái dục trói buộc, đang trôi lăn, đang lang thang, có lúc từ thế giới này đi đến thế giới khác, có lúc từ thế giới khác đi đến thế giới này. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này không có khởi điểm... (cho đến) ... đủ để giải thoát." Kinh thứ chín.

10. පුග්ගලසුත්තං

10. Kinh Người

133. එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති ගිජ්ඣකූටෙ පබ්බතෙ. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භදන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

133. Một thời, Đức Thế Tôn trú ở Rājagaha, trên núi Gijjhakūṭa. Tại đó, Đức Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: "Này các Tỳ khưu." "Bạch Thế Tôn," những Tỳ khưu ấy vâng đáp Đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn nói điều này:

‘‘අනමතග්ගොයං, භික්ඛවෙ, සංසාරො…පෙ… එකපුග්ගලස්ස, භික්ඛවෙ, කප්පං සන්ධාවතො සංසරතො සියා එවං මහා අට්ඨිකඞ්කලො අට්ඨිපුඤ්ජො අට්ඨිරාසි යථායං වෙපුල්ලො පබ්බතො, සචෙ සංහාරකො අස්ස, සම්භතඤ්ච න විනස්සෙය්‍ය. තං කිස්ස හෙතු? අනමතග්ගොයං, භික්ඛවෙ, සංසාරො…පෙ… අලං විමුච්චිතු’’න්ති.

"Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này không có khởi điểm... (cho đến) ... Này các Tỳ khưu, xương của một người, trong một kiếp trôi lăn, lang thang, nếu có người thu gom lại và nếu những gì đã thu gom không bị hủy hoại, thì sẽ có một đống xương, một chồng xương, một núi xương lớn như núi Vepulla này. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này không có khởi điểm... (cho đến) ... đủ để giải thoát."

ඉදමවොච [Pg.393] භගවා. ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

Đức Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa:

‘‘එකස්සෙකෙන කප්පෙන, පුග්ගලස්සට්ඨිසඤ්චයො;

සියා පබ්බතසමො රාසි, ඉති වුත්තං මහෙසිනා.

"Xương của một người trong một kiếp, tích tụ lại thành một đống lớn bằng ngọn núi, bậc Đại Sĩ đã nói như vậy."

‘‘සො ඛො පනායං අක්ඛාතො, වෙපුල්ලො පබ්බතො මහා;

උත්තරො ගිජ්ඣකූටස්ස, මගධානං ගිරිබ්බජෙ.

"Ngọn núi Vepulla vĩ đại ấy được tuyên bố là ở phía bắc của núi Gijjhakūṭa, tại Giribbaja của người Magadha."

‘‘යතො ච අරියසච්චානි, සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සති;

දුක්ඛං දුක්ඛසමුප්පාදං, දුක්ඛස්ස ච අතික්කමං;

අරියං චට්ඨඞ්ගිකං මග්ගං, දුක්ඛූපසමගාමිනං.

"Và khi người ấy với chánh trí tuệ thấy được các Thánh đế: Khổ, sự tập khởi của khổ, sự vượt qua khổ, và con đường Thánh tám ngành đưa đến sự chấm dứt khổ."

‘‘ස සත්තක්ඛත්තුංපරමං, සන්ධාවිත්වාන පුග්ගලො;

දුක්ඛස්සන්තකරො හොති, සබ්බසංයොජනක්ඛයා’’ති. දසමං;

"Người ấy, sau khi trôi lăn tối đa bảy lần nữa, sẽ chấm dứt khổ đau, do sự đoạn tận tất cả các kiết sử." Kinh thứ mười.

පඨමො වග්ගො.

Phẩm thứ nhất.

තස්සුද්දානං –

Kệ tóm tắt của phẩm:

තිණකට්ඨඤ්ච පථවී, අස්සු ඛීරඤ්ච පබ්බතං;

සාසපා සාවකා ගඞ්ගා, දණ්ඩො ච පුග්ගලෙන චාති.

Cỏ và Gỗ, Đất, Nước Mắt và Sữa, và Núi; Hạt Cải, Các Đệ Tử, Sông Hằng, Cây Gậy và Người.

2. දුතියවග්ගො

2. Phẩm Thứ Hai

1. දුග්ගතසුත්තං

1. Kinh Người Bất Hạnh

134. එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛු ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භදන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච – ‘‘අනමතග්ගොයං, භික්ඛවෙ, සංසාරො. පුබ්බා කොටි න පඤ්ඤායති අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං සන්ධාවතං සංසරතං. යං, භික්ඛවෙ, පස්සෙය්‍යාථ දුග්ගතං දුරූපෙතං නිට්ඨමෙත්ථ ගන්තබ්බං – ‘අම්හෙහිපි එවරූපං පච්චනුභූතං ඉමිනා දීඝෙන අද්ධුනා’ති. තං කිස්ස හෙතු…පෙ… යාවඤ්චිදං, භික්ඛවෙ, අලමෙව සබ්බසඞ්ඛාරෙසු නිබ්බින්දිතුං අලං විරජ්ජිතුං අලං විමුච්චිතු’’න්ති. පඨමං.

134. Một thời, Đức Thế Tôn trú ở Sāvatthī. Tại đó, Đức Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: "Này các Tỳ khưu." "Bạch Thế Tôn," những Tỳ khưu ấy vâng đáp Đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn nói điều này: "Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này không có khởi điểm. Điểm khởi đầu không thể nhận biết được đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái dục trói buộc, đang trôi lăn, đang lang thang. Này các Tỳ khưu, khi các ông thấy một người bất hạnh, xấu xí, các ông nên đi đến kết luận này: 'Chúng ta cũng đã từng trải qua tình trạng như vậy trong suốt quãng đường dài này.' Vì sao vậy? ... (cho đến) ... Này các Tỳ khưu, chừng ấy là đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát." Kinh thứ nhất.

2. සුඛිතසුත්තං

2. Kinh Người Hạnh Phúc

135. සාවත්ථියං [Pg.394] විහරති…පෙ… ‘‘අනමතග්ගොයං, භික්ඛවෙ, සංසාරො…පෙ… යං, භික්ඛවෙ, පස්සෙය්‍යාථ සුඛිතං සුසජ්ජිතං, නිට්ඨමෙත්ථ ගන්තබ්බං – ‘අම්හෙහිපි එවරූපං පච්චනුභූතං ඉමිනා දීඝෙන අද්ධුනා’ති. තං කිස්ස හෙතු? අනමතග්ගොයං, භික්ඛවෙ, සංසාරො. පුබ්බා කොටි න පඤ්ඤායති…පෙ… අලං විමුච්චිතු’’න්ති. දුතියං.

135. Trú ở Sāvatthī... (cho đến) ... "Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này không có khởi điểm... (cho đến) ... Này các Tỳ khưu, khi các ông thấy một người hạnh phúc, được trang điểm đẹp đẽ, các ông nên đi đến kết luận này: 'Chúng ta cũng đã từng trải qua tình trạng như vậy trong suốt quãng đường dài này.' Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này không có khởi điểm. Điểm khởi đầu không thể nhận biết được... (cho đến) ... đủ để giải thoát." Kinh thứ hai.

3. තිංසමත්තසුත්තං

3. Kinh Ba Mươi

136. රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ. අථ ඛො තිංසමත්තා පාවෙය්‍යකා භික්ඛූ සබ්බෙ ආරඤ්ඤිකා සබ්බෙ පිණ්ඩපාතිකා සබ්බෙ පංසුකූලිකා සබ්බෙ තෙචීවරිකා සබ්බෙ සසංයොජනා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. අථ ඛො භගවතො එතදහොසි – ‘‘ඉමෙ ඛො තිංසමත්තා පාවෙය්‍යකා භික්ඛූ සබ්බෙ ආරඤ්ඤිකා සබ්බෙ පිණ්ඩපාතිකා සබ්බෙ පංසුකූලිකා සබ්බෙ තෙචීවරිකා සබ්බෙ සසංයොජනා. යංනූනාහං ඉමෙසං තථා ධම්මං දෙසෙය්‍යං යථා නෙසං ඉමස්මිංයෙව ආසනෙ අනුපාදාය ආසවෙහි චිත්තානි විමුච්චෙය්‍යු’’න්ති. අථ ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භදන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

136. Thế Tôn trú tại Rājagaha, trong khu rừng Veḷuvana. Bấy giờ, có khoảng ba mươi vị tỳ khưu người Pāvā, tất cả đều là những vị sống trong rừng, tất cả đều là những vị đi khất thực, tất cả đều là những vị mặc y phấn tảo, tất cả đều là những vị chỉ dùng ba y, tất cả đều còn các kiết sử, đã đi đến nơi Thế Tôn. Sau khi đến, họ đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Bấy giờ, Thế Tôn khởi lên ý nghĩ này: 'Khoảng ba mươi vị tỳ khưu người Pāvā này, tất cả đều là những vị sống trong rừng, tất cả đều là những vị đi khất thực, tất cả đều là những vị mặc y phấn tảo, tất cả đều là những vị chỉ dùng ba y, tất cả đều còn các kiết sử. Ta hãy thuyết pháp cho họ theo cách mà ngay tại chỗ ngồi này, tâm của họ sẽ được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không còn chấp thủ.' Rồi Thế Tôn gọi các vị tỳ khưu: 'Này các tỳ khưu.' – 'Bạch Thế Tôn,' các vị tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

‘‘අනමතග්ගොයං, භික්ඛවෙ, සංසාරො. පුබ්බා කොටි න පඤ්ඤායති අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං සන්ධාවතං සංසරතං. තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ, කතමං නු ඛො බහුතරං, යං වා වො ඉමිනා දීඝෙන අද්ධුනා සන්ධාවතං සංසරතං සීසච්ඡින්නානං ලොහිතං පස්සන්නං පග්ඝරිතං, යං වා චතූසු මහාසමුද්දෙසු උදක’’න්ති? ‘‘යථා ඛො මයං, භන්තෙ, භගවතා ධම්මං දෙසිතං ආජානාම, එතදෙව, භන්තෙ, බහුතරං, යං නො ඉමිනා දීඝෙන අද්ධුනා සන්ධාවතං සංසරතං සීසච්ඡින්නානං ලොහිතං පස්සන්නං පග්ඝරිතං, න ත්වෙව චතූසු මහාසමුද්දෙසු උදක’’න්ති.

“Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm. Điểm khởi đầu không thể nhận ra đối với chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang trôi lăn, lưu chuyển. Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào? Cái nào nhiều hơn: máu đã tuôn chảy, đã đổ ra do bị chặt đầu của các ông, những người đang trôi lăn, lưu chuyển trong suốt thời gian dài này, hay là nước trong bốn biển lớn?” – “Bạch Thế Tôn, theo như chúng con hiểu được giáo pháp do Thế Tôn thuyết giảng, bạch Thế Tôn, chính điều này là nhiều hơn: máu đã tuôn chảy, đã đổ ra do bị chặt đầu của chúng con, những người đang trôi lăn, lưu chuyển trong suốt thời gian dài này; chứ không phải là nước trong bốn biển lớn.”

‘‘සාධු සාධු, භික්ඛවෙ, සාධු ඛො මෙ තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, එවං ධම්මං දෙසිතං ආජානාථ. එතදෙව, භික්ඛවෙ, බහුතරං, යං වො ඉමිනා දීඝෙන අද්ධුනා සන්ධාවතං සංසරතං සීසච්ඡින්නානං ලොහිතං පස්සන්නං පග්ඝරිතං, න ත්වෙව චතූසු මහාසමුද්දෙසු [Pg.395] උදකං. දීඝරත්තං වො, භික්ඛවෙ, ගුන්නං සතං ගොභූතානං සීසච්ඡින්නානං ලොහිතං පස්සන්නං පග්ඝරිතං, න ත්වෙව චතූසු මහාසමුද්දෙසු උදකං. දීඝරත්තං වො, භික්ඛවෙ, මහිංසානං සතං මහිංසභූතානං සීසච්ඡින්නානං ලොහිතං පස්සන්නං පග්ඝරිතං …පෙ… දීඝරත්තං වො, භික්ඛවෙ, උරබ්භානං සතං උරබ්භභූතානං…පෙ… අජානං සතං අජභූතානං… මිගානං සතං මිගභූතානං… කුක්කුටානං සතං කුක්කුටභූතානං… සූකරානං සතං සූකරභූතානං… දීඝරත්තං වො, භික්ඛවෙ, චොරා ගාමඝාතාති ගහෙත්වා සීසච්ඡින්නානං ලොහිතං පස්සන්නං පග්ඝරිතං. දීඝරත්තං වො, භික්ඛවෙ, චොරා පාරිපන්ථිකාති ගහෙත්වා සීසච්ඡින්නානං ලොහිතං පස්සන්නං පග්ඝරිතං. දීඝරත්තං වො, භික්ඛවෙ, චොරා පාරදාරිකාති ගහෙත්වා සීසච්ඡින්නානං ලොහිතං පස්සන්නං පග්ඝරිතං, න ත්වෙව චතූසු මහාසමුද්දෙසු උදකං. තං කිස්ස හෙතු? අනමතග්ගොයං, භික්ඛවෙ, සංසාරො…පෙ… අලං විමුච්චිතු’’න්ති.

“Lành thay, lành thay, này các tỳ khưu! Này các tỳ khưu, thật tốt khi các ông hiểu được giáo pháp do ta thuyết giảng như vậy. Này các tỳ khưu, chính điều này là nhiều hơn: máu đã tuôn chảy, đã đổ ra do bị chặt đầu của các ông, những người đang trôi lăn, lưu chuyển trong suốt thời gian dài này; chứ không phải là nước trong bốn biển lớn. Này các tỳ khưu, trong một thời gian dài, khi là những con bò, máu đã tuôn chảy, đã đổ ra do bị chặt đầu của các ông khi sanh làm bò, chứ không phải là nước trong bốn biển lớn. Này các tỳ khưu, trong một thời gian dài, khi là những con trâu, máu đã tuôn chảy, đã đổ ra do bị chặt đầu của các ông khi sanh làm trâu... ... trong một thời gian dài, khi là những con cừu, khi sanh làm cừu... ... khi là những con dê, khi sanh làm dê... khi là những con nai, khi sanh làm nai... khi là những con gà, khi sanh làm gà... khi là những con heo, khi sanh làm heo... Này các tỳ khưu, trong một thời gian dài, khi bị bắt vì là kẻ cướp phá làng mạc, máu đã tuôn chảy, đã đổ ra do bị chặt đầu của các ông. Này các tỳ khưu, trong một thời gian dài, khi bị bắt vì là kẻ cướp đường, máu đã tuôn chảy, đã đổ ra do bị chặt đầu của các ông. Này các tỳ khưu, trong một thời gian dài, khi bị bắt vì là kẻ ngoại tình, máu đã tuôn chảy, đã đổ ra do bị chặt đầu của các ông, chứ không phải là nước trong bốn biển lớn. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm... ... đã đủ để giải thoát.”

‘‘ඉදමවොච භගවා. අත්තමනා තෙ භික්ඛූ භගවතො භාසිතං අභිනන්දුන්ති. ඉමස්මිඤ්ච පන වෙය්‍යාකරණස්මිං භඤ්ඤමානෙ තිංසමත්තානං පාවෙය්‍යකානං භික්ඛූනං අනුපාදාය ආසවෙහි චිත්තානි විමුච්චිංසූ’’ති. තතියං.

Thế Tôn đã nói điều này. Các vị tỳ khưu ấy hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Thế Tôn. Và trong khi bài pháp giải thích này đang được thuyết giảng, tâm của khoảng ba mươi vị tỳ khưu người Pāvā đã được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không còn chấp thủ. (Kinh thứ) ba.

4. මාතුසුත්තං

4. Kinh Người Mẹ

137. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘අනමතග්ගොයං, භික්ඛවෙ, සංසාරො…පෙ… න සො, භික්ඛවෙ, සත්තො සුලභරූපො යො නමාතාභූතපුබ්බො ඉමිනා දීඝෙන අද්ධුනා. තං කිස්ස හෙතු? අනමතග්ගොයං, භික්ඛවෙ, සංසාරො…පෙ… අලං විමුච්චිතු’’න්ති. චතුත්ථං.

137. Trú tại Sāvatthī... ... “Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm... ... Này các tỳ khưu, không dễ gì tìm được một chúng sanh chưa từng là mẹ của các ông trong suốt thời gian dài này. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm... ... đã đủ để giải thoát.” (Kinh thứ) tư.

5. පිතුසුත්තං

5. Kinh Người Cha

138. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘අනමතග්ගොයං, භික්ඛවෙ, සංසාරො…පෙ… න සො, භික්ඛවෙ, සත්තො සුලභරූපො යො නපිතාභූතපුබ්බො …පෙ… අලං විමුච්චිතු’’න්ති. පඤ්චමං.

138. Trú tại Sāvatthī... ... “Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm... ... Này các tỳ khưu, không dễ gì tìm được một chúng sanh chưa từng là cha của các ông... ... đã đủ để giải thoát.” (Kinh thứ) năm.

6. භාතුසුත්තං

6. Kinh Người Anh Em

139. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘න සො, භික්ඛවෙ, සත්තො සුලභරූපො යො නභාතාභූතපුබ්බො…පෙ… අලං විමුච්චිතු’’න්ති. ඡට්ඨං.

139. Trú tại Sāvatthī... ... “Này các tỳ khưu, không dễ gì tìm được một chúng sanh chưa từng là anh em của các ông... ... đã đủ để giải thoát.” (Kinh thứ) sáu.

7. භගිනිසුත්තං

7. Kinh Người Chị Em

140. සාවත්ථියං [Pg.396] විහරති…පෙ… ‘‘න සො, භික්ඛවෙ, සත්තො සුලභරූපො යො නභගිනිභූතපුබ්බො…පෙ… අලං විමුච්චිතු’’න්ති. සත්තමං.

140. Trú tại Sāvatthī... ... “Này các tỳ khưu, không dễ gì tìm được một chúng sanh chưa từng là chị em của các ông... ... đã đủ để giải thoát.” (Kinh thứ) bảy.

8. පුත්තසුත්තං

8. Kinh Người Con Trai

141. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘න සො, භික්ඛවෙ, සත්තො සුලභරූපො යො නපුත්තභූතපුබ්බො…පෙ… අලං විමුච්චිතු’’න්ති. අට්ඨමං.

141. Trú tại Sāvatthī... ... “Này các tỳ khưu, không dễ gì tìm được một chúng sanh chưa từng là con trai của các ông... ... đã đủ để giải thoát.” (Kinh thứ) tám.

9. ධීතුසුත්තං

9. Kinh Người Con Gái

142. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘අනමතග්ගොයං, භික්ඛවෙ, සංසාරො. පුබ්බා කොටි න පඤ්ඤායති අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං සන්ධාවතං සංසරතං. න සො, භික්ඛවෙ, සත්තො සුලභරූපො යො න ධීතාභූතපුබ්බො ඉමිනා දීඝෙන අද්ධුනා. තං කිස්ස හෙතු? අනමතග්ගොයං, භික්ඛවෙ, සංසාරො. පුබ්බා කොටි න පඤ්ඤායති අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං සන්ධාවතං සංසරතං. එවං දීඝරත්තං වො, භික්ඛවෙ, දුක්ඛං පච්චනුභූතං තිබ්බං පච්චනුභූතං බ්‍යසනං පච්චනුභූතං, කටසී වඩ්ඪිතා. යාවඤ්චිදං, භික්ඛවෙ, අලමෙව සබ්බසඞ්ඛාරෙසු නිබ්බින්දිතුං, අලං විරජ්ජිතුං, අලං විමුච්චිතු’’න්ති. නවමං.

142. Trú tại Sāvatthī... ... “Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm. Điểm khởi đầu không thể nhận ra đối với chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang trôi lăn, lưu chuyển. Này các tỳ khưu, không dễ gì tìm được một chúng sanh chưa từng là con gái của các ông trong suốt thời gian dài này. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm. Điểm khởi đầu không thể nhận ra đối với chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang trôi lăn, lưu chuyển. Này các tỳ khưu, trong một thời gian dài như vậy, các ông đã phải chịu đựng khổ đau, đã phải chịu đựng sự thống khổ, đã phải chịu đựng sự bất hạnh, làm cho các nghĩa địa ngày càng lớn thêm. Này các tỳ khưu, chừng ấy là đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát.” (Kinh thứ) chín.

10. වෙපුල්ලපබ්බතසුත්තං

10. Kinh Núi Vepulla

143. එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති ගිජ්ඣකූටෙ පබ්බතෙ. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භදන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

143. Một thời, Thế Tôn trú ở Rājagaha (Vương Xá), tại núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu). Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: “Này các Tỳ khưu”. “Bạch Thế Tôn”, các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

‘‘අනමතග්ගොයං, භික්ඛවෙ, සංසාරො. පුබ්බා කොටි න පඤ්ඤායති අවිජ්ජානීවරණානං සත්තානං තණ්හාසංයොජනානං සන්ධාවතං සංසරතං. භූතපුබ්බං, භික්ඛවෙ, ඉමස්ස වෙපුල්ලස්ස පබ්බතස්ස ‘පාචීනවංසො’ත්වෙව සමඤ්ඤා උදපාදි. තෙන ඛො පන, භික්ඛවෙ, සමයෙන මනුස්සානං ‘තිවරා’ත්වෙව සමඤ්ඤා උදපාදි. තිවරානං, භික්ඛවෙ, මනුස්සානං චත්තාරීස වස්සසහස්සානි ආයුප්පමාණං අහොසි. තිවරා, භික්ඛවෙ, මනුස්සා පාචීනවංසං පබ්බතං චතූහෙන ආරොහන්ති, චතූහෙන ඔරොහන්ති. තෙන ඛො පන, භික්ඛවෙ[Pg.397], සමයෙන කකුසන්ධො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො ලොකෙ උප්පන්නො හොති. කකුසන්ධස්ස, භික්ඛවෙ, භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස විධුරසඤ්ජීවං නාම සාවකයුගං අහොසි අග්ගං භද්දයුගං. පස්සථ, භික්ඛවෙ, සා චෙවිමස්ස පබ්බතස්ස සමඤ්ඤා අන්තරහිතා, තෙ ච මනුස්සා කාලඞ්කතා, සො ච භගවා පරිනිබ්බුතො. එවං අනිච්චා, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා; එවං අද්ධුවා, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා; එවං අනස්සාසිකා, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා. යාවඤ්චිදං, භික්ඛවෙ, අලමෙව සබ්බසඞ්ඛාරෙසු නිබ්බින්දිතුං, අලං විරජ්ජිතුං, අලං විමුච්චිතුං.

“Này các Tỳ khưu, vô thỉ là vòng luân hồi này. Khởi điểm đầu tiên không thể biết được đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang trôi lăn, lưu chuyển. Này các Tỳ khưu, đã từng xảy ra trong quá khứ, ngọn núi Vepulla này có tên gọi là Pācīnavaṃsa. Và này các Tỳ khưu, vào thời ấy, loài người có tên gọi là Tivarā. Này các Tỳ khưu, tuổi thọ của loài người Tivarā là bốn mươi ngàn năm. Này các Tỳ khưu, người Tivarā leo lên núi Pācīnavaṃsa mất bốn ngày, và xuống núi cũng mất bốn ngày. Này các Tỳ khưu, vào thời ấy, Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã xuất hiện ở đời. Này các Tỳ khưu, Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác có một cặp đệ tử Thinh văn tên là Vidhura và Sañjīva, là cặp đệ tử tối thắng, tốt lành. Này các Tỳ khưu, hãy xem, tên gọi ấy của ngọn núi này đã biến mất, những người ấy đã qua đời, và vị Thế Tôn ấy đã nhập Vô Dư Niết-bàn. Này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là vô thường như vậy; này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là không bền vững như vậy; này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là không đáng tin cậy như vậy. Này các Tỳ khưu, chừng ấy là đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát.”

‘‘භූතපුබ්බං, භික්ඛවෙ, ඉමස්ස වෙපුල්ලස්ස පබ්බතස්ස ‘වඞ්කකො’ත්වෙව සමඤ්ඤා උදපාදි. තෙන ඛො පන, භික්ඛවෙ, සමයෙන මනුස්සානං ‘රොහිතස්සා’ත්වෙව සමඤ්ඤා උදපාදි. රොහිතස්සානං, භික්ඛවෙ, මනුස්සානං තිංසවස්සසහස්සානි ආයුප්පමාණං අහොසි. රොහිතස්සා, භික්ඛවෙ, මනුස්සා වඞ්කකං පබ්බතං තීහෙන ආරොහන්ති, තීහෙන ඔරොහන්ති. තෙන ඛො පන, භික්ඛවෙ, සමයෙන කොණාගමනො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො ලොකෙ උප්පන්නො හොති. කොණාගමනස්ස, භික්ඛවෙ, භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස භිය්‍යොසුත්තරං නාම සාවකයුගං අහොසි අග්ගං භද්දයුගං. පස්සථ, භික්ඛවෙ, සා චෙවිමස්ස පබ්බතස්ස සමඤ්ඤා අන්තරහිතා, තෙ ච මනුස්සා කාලඞ්කතා, සො ච භගවා පරිනිබ්බුතො. එවං අනිච්චා, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා…පෙ… අලං විමුච්චිතුං.

“Này các Tỳ khưu, đã từng xảy ra trong quá khứ, ngọn núi Vepulla này có tên gọi là Vaṅkaka. Và này các Tỳ khưu, vào thời ấy, loài người có tên gọi là Rohitassā. Này các Tỳ khưu, tuổi thọ của loài người Rohitassā là ba mươi ngàn năm. Này các Tỳ khưu, người Rohitassā leo lên núi Vaṅkaka mất ba ngày, và xuống núi cũng mất ba ngày. Này các Tỳ khưu, vào thời ấy, Thế Tôn Koṇāgamana, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã xuất hiện ở đời. Này các Tỳ khưu, Thế Tôn Koṇāgamana, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác có một cặp đệ tử Thinh văn tên là Bhiyyosa và Uttara, là cặp đệ tử tối thắng, tốt lành. Này các Tỳ khưu, hãy xem, tên gọi ấy của ngọn núi này đã biến mất, những người ấy đã qua đời, và vị Thế Tôn ấy đã nhập Vô Dư Niết-bàn. Này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là vô thường như vậy... đủ để giải thoát.”

‘‘භූතපුබ්බං, භික්ඛවෙ, ඉමස්ස වෙපුල්ලස්ස පබ්බතස්ස ‘සුපස්සො’ත්වෙව සමඤ්ඤා උදපාදි. තෙන ඛො පන, භික්ඛවෙ, සමයෙන මනුස්සානං ‘සුප්පියා’ත්වෙව සමඤ්ඤා උදපාදි. සුප්පියානං, භික්ඛවෙ, මනුස්සානං වීසතිවස්සසහස්සානි ආයුප්පමාණං අහොසි. සුප්පියා, භික්ඛවෙ, මනුස්සා සුපස්සං පබ්බතං ද්වීහෙන ආරොහන්ති, ද්වීහෙන ඔරොහන්ති. තෙන ඛො පන, භික්ඛවෙ, සමයෙන කස්සපො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො ලොකෙ උප්පන්නො හොති. කස්සපස්ස, භික්ඛවෙ, භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස තිස්සභාරද්වාජං නාම සාවකයුගං අහොසි අග්ගං භද්දයුගං. පස්සථ, භික්ඛවෙ, සා චෙවිමස්ස පබ්බතස්ස සමඤ්ඤා අන්තරහිතා, තෙ ච මනුස්සා කාලඞ්කතා, සො ච භගවා පරිනිබ්බුතො. එවං අනිච්චා, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා; එවං අද්ධුවා, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා…පෙ… අලං විමුච්චිතුං.

“Này các Tỳ khưu, đã từng xảy ra trong quá khứ, ngọn núi Vepulla này có tên gọi là Supassa. Và này các Tỳ khưu, vào thời ấy, loài người có tên gọi là Suppiyā. Này các Tỳ khưu, tuổi thọ của loài người Suppiyā là hai mươi ngàn năm. Này các Tỳ khưu, người Suppiyā leo lên núi Supassa mất hai ngày, và xuống núi cũng mất hai ngày. Này các Tỳ khưu, vào thời ấy, Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã xuất hiện ở đời. Này các Tỳ khưu, Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác có một cặp đệ tử Thinh văn tên là Tissa và Bhāradvāja, là cặp đệ tử tối thắng, tốt lành. Này các Tỳ khưu, hãy xem, tên gọi ấy của ngọn núi này đã biến mất, những người ấy đã qua đời, và vị Thế Tôn ấy đã nhập Vô Dư Niết-bàn. Này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là vô thường như vậy; này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là không bền vững như vậy... đủ để giải thoát.”

‘‘එතරහි [Pg.398] ඛො පන, භික්ඛවෙ, ඉමස්ස වෙපුල්ලස්ස පබ්බතස්ස ‘වෙපුල්ලො’ත්වෙව සමඤ්ඤා උදපාදි. එතරහි ඛො පන, භික්ඛවෙ, ඉමෙසං මනුස්සානං ‘මාගධකා’ත්වෙව සමඤ්ඤා උදපාදි. මාගධකානං, භික්ඛවෙ, මනුස්සානං අප්පකං ආයුප්පමාණං පරිත්තං ලහුකං ; යො චිරං ජීවති සො වස්සසතං අප්පං වා භිය්‍යො. මාගධකා, භික්ඛවෙ, මනුස්සා වෙපුල්ලං පබ්බතං මුහුත්තෙන ආරොහන්ති මුහුත්තෙන ඔරොහන්ති. එතරහි ඛො පනාහං, භික්ඛවෙ, අරහං සම්මාසම්බුද්ධො ලොකෙ උප්පන්නො. මය්හං ඛො පන, භික්ඛවෙ, සාරිපුත්තමොග්ගල්ලානං නාම සාවකයුගං අග්ගං භද්දයුගං. භවිස්සති, භික්ඛවෙ, සො සමයො යා අයඤ්චෙවිමස්ස පබ්බතස්ස සමඤ්ඤා අන්තරධායිස්සති, ඉමෙ ච මනුස්සා කාලං කරිස්සන්ති, අහඤ්ච පරිනිබ්බායිස්සාමි. එවං අනිච්චා, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා; එවං අද්ධුවා, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා; එවං අනස්සාසිකා, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛාරා. යාවඤ්චිදං, භික්ඛවෙ, අලමෙව සබ්බසඞ්ඛාරෙසු නිබ්බින්දිතුං, අලං විරජ්ජිතුං, අලං විමුච්චිතු’’න්ති.

“Còn bây giờ, này các Tỳ khưu, ngọn núi Vepulla này có tên gọi là Vepulla. Và bây giờ, này các Tỳ khưu, những người này có tên gọi là người Māgadhakā (Ma-kiệt-đà). Này các Tỳ khưu, tuổi thọ của người Māgadhakā thì ít ỏi, ngắn ngủi, chóng qua; người nào sống lâu thì được một trăm năm hoặc hơn một chút. Này các Tỳ khưu, người Māgadhakā leo lên núi Vepulla trong một khoảnh khắc, và xuống núi cũng trong một khoảnh khắc. Và bây giờ, này các Tỳ khưu, Ta, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, đã xuất hiện ở đời. Này các Tỳ khưu, Ta có một cặp đệ tử Thinh văn tên là Sāriputta và Moggallāna, là cặp đệ tử tối thắng, tốt lành. Này các Tỳ khưu, sẽ có thời mà tên gọi này của ngọn núi này sẽ biến mất, những người này sẽ qua đời, và Ta cũng sẽ nhập Vô Dư Niết-bàn. Này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là vô thường như vậy; này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là không bền vững như vậy; này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là không đáng tin cậy như vậy. Này các Tỳ khưu, chừng ấy là đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát.”

ඉදමවොච භගවා. ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

Thế Tôn đã nói như vậy. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này:

‘‘පාචීනවංසො තිවරානං, රොහිතස්සාන වඞ්කකො;

සුප්පියානං සුපස්සොති, මාගධානඤ්ච වෙපුල්ලො.

“Thời người Tivarā, núi là Pācīnavaṃsa, Thời người Rohitassā, núi là Vaṅkaka; Thời người Suppiyā, núi là Supassa, Và thời người Māgadha, núi là Vepulla.”

‘‘අනිච්චා වත සඞ්ඛාරා, උප්පාදවයධම්මිනො;

උප්පජ්ජිත්වා නිරුජ්ඣන්ති, තෙසං වූපසමො සුඛො’’ති. දසමං;

“Ôi, các pháp hữu vi thật vô thường, Có bản chất sanh và diệt; Sanh lên rồi lại bị diệt đi, Sự tịch tịnh của chúng là an lạc.” (Kinh thứ mười)

දුතියො වග්ගො.

Phẩm thứ hai.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm:

දුග්ගතං සුඛිතඤ්චෙව, තිංස මාතාපිතෙන ච;

භාතා භගිනී පුත්තො ච, ධීතා වෙපුල්ලපබ්බතං.

Nghèo khó và Hạnh phúc, Ba mươi, Mẹ và Cha; Anh, Chị, Con trai, Con gái, và núi Vepulla.

අනමතග්ගසංයුත්තං සමත්තං.

Tương Ưng Vô Thỉ kết thúc.

5. කස්සපසංයුත්තං

5. Tương Ưng Kassapa

1. සන්තුට්ඨසුත්තං

1. Kinh Tri Túc

144. සාවත්ථියං [Pg.399] විහරති…පෙ… ‘‘සන්තුට්ඨායං, භික්ඛවෙ, කස්සපො ඉතරීතරෙන චීවරෙන, ඉතරීතරචීවරසන්තුට්ඨියා ච වණ්ණවාදී; න ච චීවරහෙතු අනෙසනං අප්පතිරූපං ආපජ්ජති; අලද්ධා ච චීවරං න පරිතස්සති; ලද්ධා ච චීවරං අගධිතො අමුච්ඡිතො අනජ්ඣාපන්නො ආදීනවදස්සාවී නිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජති’’.

144. Tại Sāvatthī... Này các tỳ khưu, Kassapa này biết đủ với bất kỳ loại y phục nào, và tán dương sự biết đủ với bất kỳ loại y phục nào; vị ấy không rơi vào sự tìm cầu không thích đáng, không phù hợp vì lý do y phục; khi không nhận được y phục, vị ấy không lo lắng; và khi nhận được y phục, vị ấy sử dụng nó mà không tham đắm, không mê muội, không bị trói buộc, thấy rõ sự nguy hại, có trí tuệ về sự thoát ly.

‘‘සන්තුට්ඨායං, භික්ඛවෙ, කස්සපො ඉතරීතරෙන පිණ්ඩපාතෙන, ඉතරීතරපිණ්ඩපාතසන්තුට්ඨියා ච වණ්ණවාදී; න ච පිණ්ඩපාතහෙතු අනෙසනං අප්පතිරූපං ආපජ්ජති; අලද්ධා ච පිණ්ඩපාතං න පරිතස්සති; ලද්ධා ච පිණ්ඩපාතං අගධිතො අමුච්ඡිතො අනජ්ඣාපන්නො ආදීනවදස්සාවී නිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජති.

Này các tỳ khưu, Kassapa này biết đủ với bất kỳ loại vật thực khất thực nào, và tán dương sự biết đủ với bất kỳ loại vật thực khất thực nào; vị ấy không rơi vào sự tìm cầu không thích đáng, không phù hợp vì lý do vật thực khất thực; khi không nhận được vật thực khất thực, vị ấy không lo lắng; và khi nhận được vật thực khất thực, vị ấy sử dụng nó mà không tham đắm, không mê muội, không bị trói buộc, thấy rõ sự nguy hại, có trí tuệ về sự thoát ly.

‘‘සන්තුට්ඨායං, භික්ඛවෙ, කස්සපො ඉතරීතරෙන සෙනාසනෙන, ඉතරීතරසෙනාසනසන්තුට්ඨියා ච වණ්ණවාදී; න ච සෙනාසනහෙතු අනෙසනං අප්පතිරූපං ආපජ්ජති; අලද්ධා ච සෙනාසනං න පරිතස්සති; ලද්ධා ච සෙනාසනං අගධිතො අමුච්ඡිතො අනජ්ඣාපන්නො ආදීනවදස්සාවී නිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජති.

Này các tỳ khưu, Kassapa này biết đủ với bất kỳ loại sàng tọa nào, và tán dương sự biết đủ với bất kỳ loại sàng tọa nào; vị ấy không rơi vào sự tìm cầu không thích đáng, không phù hợp vì lý do sàng tọa; khi không nhận được sàng tọa, vị ấy không lo lắng; và khi nhận được sàng tọa, vị ấy sử dụng nó mà không tham đắm, không mê muội, không bị trói buộc, thấy rõ sự nguy hại, có trí tuệ về sự thoát ly.

‘‘සන්තුට්ඨායං, භික්ඛවෙ, කස්සපො ඉතරීතරෙන ගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරෙන, ඉතරීතරගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරසන්තුට්ඨියා ච වණ්ණවාදී; න ච ගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරහෙතු අනෙසනං අප්පතිරූපං ආපජ්ජති; අලද්ධා ච ගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරං න පරිතස්සති; ලද්ධා ච ගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරං අගධිතො අමුච්ඡිතො අනජ්ඣාපන්නො ආදීනවදස්සාවී නිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජති.

Này các tỳ khưu, Kassapa này biết đủ với bất kỳ loại dược phẩm và vật dụng trị bệnh nào, và tán dương sự biết đủ với bất kỳ loại dược phẩm và vật dụng trị bệnh nào; vị ấy không rơi vào sự tìm cầu không thích đáng, không phù hợp vì lý do dược phẩm và vật dụng trị bệnh; khi không nhận được dược phẩm và vật dụng trị bệnh, vị ấy không lo lắng; và khi nhận được dược phẩm và vật dụng trị bệnh, vị ấy sử dụng nó mà không tham đắm, không mê muội, không bị trói buộc, thấy rõ sự nguy hại, có trí tuệ về sự thoát ly.

‘‘තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘සන්තුට්ඨා භවිස්සාම ඉතරීතරෙන චීවරෙන, ඉතරීතරචීවරසන්තුට්ඨියා ච වණ්ණවාදිනො; න ච චීවරහෙතු අනෙසනං අප්පතිරූපං ආපජ්ජිස්සාම; අලද්ධා ච චීවරං න ච පරිතස්සිස්සාම; ලද්ධා ච චීවරං අගධිතා අමුච්ඡිතා අනජ්ඣාපන්නා ආදීනවදස්සාවිනො නිස්සරණපඤ්ඤා පරිභුඤ්ජිස්සාම’’’. (එවං සබ්බං කාතබ්බං).

Này các tỳ khưu, vì thế ở đây các thầy phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ biết đủ với bất kỳ loại y phục nào, và sẽ là người tán dương sự biết đủ với bất kỳ loại y phục nào; chúng ta sẽ không rơi vào sự tìm cầu không thích đáng, không phù hợp vì lý do y phục; khi không nhận được y phục, chúng ta sẽ không lo lắng; và khi nhận được y phục, chúng ta sẽ sử dụng nó mà không tham đắm, không mê muội, không bị trói buộc, thấy rõ sự nguy hại, có trí tuệ về sự thoát ly’. (Tất cả nên được thực hành như vậy).

‘‘‘සන්තුට්ඨා [Pg.400] භවිස්සාම ඉතරීතරෙන පිණ්ඩපාතෙන…පෙ… සන්තුට්ඨා භවිස්සාම ඉතරීතරෙන සෙනාසනෙන…පෙ… සන්තුට්ඨා භවිස්සාම ඉතරීතරෙන ගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරෙන, ඉතරීතරගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරසන්තුට්ඨියා ච වණ්ණවාදිනො; න ච ගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරහෙතු අනෙසනං අප්පතිරූපං ආපජ්ජිස්සාම අලද්ධා ච ගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරං න පරිතස්සිස්සාම; ලද්ධා ච ගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරං අගධිතා අමුච්ඡිතා අනජ්ඣාපන්නා ආදීනවදස්සාවිනො නිස්සරණපඤ්ඤා පරිභුඤ්ජිස්සාමා’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බං. කස්සපෙන වා හි වො, භික්ඛවෙ, ඔවදිස්සාමි යො වා පනස්ස කස්සපසදිසො, ඔවදිතෙහි ච පන වො තථත්තාය පටිපජ්ජිතබ්බ’’න්ති. පඨමං.

‘Chúng ta sẽ biết đủ với bất kỳ loại vật thực khất thực nào... (tương tự)... chúng ta sẽ biết đủ với bất kỳ loại sàng tọa nào... (tương tự)... chúng ta sẽ biết đủ với bất kỳ loại dược phẩm và vật dụng trị bệnh nào, và sẽ là người tán dương sự biết đủ với bất kỳ loại dược phẩm và vật dụng trị bệnh nào; chúng ta sẽ không rơi vào sự tìm cầu không thích đáng, không phù hợp vì lý do dược phẩm và vật dụng trị bệnh; khi không nhận được dược phẩm và vật dụng trị bệnh, chúng ta sẽ không lo lắng; và khi nhận được dược phẩm và vật dụng trị bệnh, chúng ta sẽ sử dụng nó mà không tham đắm, không mê muội, không bị trói buộc, thấy rõ sự nguy hại, có trí tuệ về sự thoát ly’. Này các tỳ khưu, quả thật các thầy phải học tập như vậy. Này các tỳ khưu, Ta sẽ khuyên dạy các thầy bằng (gương của) Kassapa, hoặc bằng bất cứ ai giống như Kassapa. Và khi đã được khuyên dạy, các thầy phải thực hành để đạt được trạng thái ấy. (Kinh thứ nhất).

2. අනොත්තප්පීසුත්තං

2. Kinh Anottappī

145. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං ආයස්මා ච මහාකස්සපො ආයස්මා ච සාරිපුත්තො බාරාණසියං විහරන්ති ඉසිපතනෙ මිගදායෙ. අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො සායන්හසමයං පටිසල්ලානා වුට්ඨිතො යෙනායස්මා මහාකස්සපො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මතා මහාකස්සපෙන සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො ආයස්මන්තං මහාකස්සපං එතදවොච – ‘‘වුච්චති හිදං, ආවුසො කස්සප, අනාතාපී අනොත්තප්පී අභබ්බො සම්බොධාය අභබ්බො නිබ්බානාය අභබ්බො අනුත්තරස්ස යොගක්ඛෙමස්ස අධිගමාය; ආතාපී ච ඛො ඔත්තප්පී භබ්බො සම්බොධාය භබ්බො නිබ්බානාය භබ්බො අනුත්තරස්ස යොගක්ඛෙමස්ස අධිගමායා’’ති.

145. Tôi nghe như vầy: Một thời, trưởng lão Mahākassapa và trưởng lão Sāriputta trú ở Bārāṇasī, tại Isipatana, Migadāya. Bấy giờ, vào buổi chiều, trưởng lão Sāriputta ra khỏi nơi độc cư, đi đến chỗ trưởng lão Mahākassapa; sau khi đến, đã cùng trưởng lão Mahākassapa chào hỏi thân mật. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân thiện, đáng ghi nhớ, ngài ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, trưởng lão Sāriputta nói với trưởng lão Mahākassapa điều này: ‘Thưa hiền giả Kassapa, có lời nói rằng: “Người không nhiệt tâm, không hổ thẹn, thì không có khả năng giác ngộ, không có khả năng đạt Niết-bàn, không có khả năng chứng đắc sự an ổn vô thượng khỏi các ách phược. Còn người có nhiệt tâm, có hổ thẹn, thì có khả năng giác ngộ, có khả năng đạt Niết-bàn, có khả năng chứng đắc sự an ổn vô thượng khỏi các ách phược”’.

‘‘කිත්තාවතා නු ඛො, ආවුසො, අනාතාපී හොති අනොත්තප්පී අභබ්බො සම්බොධාය අභබ්බො නිබ්බානාය අභබ්බො අනුත්තරස්ස යොගක්ඛෙමස්ස අධිගමාය; කිත්තාවතා ච පනාවුසො, ආතාපී හොති ඔත්තප්පී භබ්බො සම්බොධාය භබ්බො නිබ්බානාය භබ්බො අනුත්තරස්ස යොගක්ඛෙමස්ස අධිගමායා’’ති? ‘‘ඉධාවුසො, භික්ඛු ‘අනුප්පන්නා මෙ පාපකා අකුසලා ධම්මා උප්පජ්ජමානා අනත්ථාය සංවත්තෙය්‍යු’න්ති [Pg.401] න ආතප්පං කරොති, ‘උප්පන්නා මෙ පාපකා අකුසලා ධම්මා අප්පහීයමානා අනත්ථාය සංවත්තෙය්‍යු’න්ති න ආතප්පං කරොති, ‘අනුප්පන්නා මෙ කුසලා ධම්මානුප්පජ්ජමානා අනත්ථාය සංවත්තෙය්‍යු’න්ති න ආතප්පං කරොති, ‘උප්පන්නා මෙ කුසලා ධම්මා නිරුජ්ඣමානා අනත්ථාය සංවත්තෙය්‍යු’න්ති න ආතප්පං කරොති. එවං ඛො, ආවුසො, අනාතාපී හොති’’.

‘Thưa hiền giả, cho đến mức độ nào một người được gọi là không nhiệt tâm, không hổ thẹn, không có khả năng giác ngộ, không có khả năng đạt Niết-bàn, không có khả năng chứng đắc sự an ổn vô thượng khỏi các ách phược? Và cho đến mức độ nào, thưa hiền giả, một người được gọi là có nhiệt tâm, có hổ thẹn, có khả năng giác ngộ, có khả năng đạt Niết-bàn, có khả năng chứng đắc sự an ổn vô thượng khỏi các ách phược?’ ‘Này hiền giả, ở đây, vị tỳ khưu không nỗ lực nhiệt tâm với ý nghĩ: “Các pháp ác, bất thiện chưa sanh khởi nơi ta, nếu sanh khởi, sẽ dẫn đến sự bất lợi cho ta.” Vị ấy không nỗ lực nhiệt tâm với ý nghĩ: “Các pháp ác, bất thiện đã sanh khởi nơi ta, nếu không được đoạn trừ, sẽ dẫn đến sự bất lợi cho ta.” Vị ấy không nỗ lực nhiệt tâm với ý nghĩ: “Các pháp thiện chưa sanh khởi nơi ta, nếu không sanh khởi, sẽ dẫn đến sự bất lợi cho ta.” Vị ấy không nỗ lực nhiệt tâm với ý nghĩ: “Các pháp thiện đã sanh khởi nơi ta, nếu bị đoạn diệt, sẽ dẫn đến sự bất lợi cho ta.” Này hiền giả, như vậy là người không nhiệt tâm’.

‘‘කථඤ්චාවුසො, අනොත්තප්පී හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛු ‘අනුප්පන්නා මෙ පාපකා අකුසලා ධම්මා උප්පජ්ජමානා අනත්ථාය සංවත්තෙය්‍යු’න්ති න ඔත්තප්පති, ‘උප්පන්නා මෙ පාපකා අකුසලා ධම්මා අප්පහීයමානා අනත්ථාය සංවත්තෙය්‍යු’න්ති න ඔත්තප්පති, ‘අනුප්පන්නා මෙ කුසලා ධම්මානුප්පජ්ජමානා අනත්ථාය සංවත්තෙය්‍යු’න්ති න ඔත්තප්පති, ‘උප්පන්නා මෙ කුසලා ධම්මා නිරුජ්ඣමානා අනත්ථාය සංවත්තෙය්‍යු’න්ති න ඔත්තප්පති. එවං ඛො, ආවුසො, අනොත්තප්පී හොති. එවං ඛො, ආවුසො, අනාතාපී අනොත්තප්පී අභබ්බො සම්බොධාය අභබ්බො නිබ්බානාය අභබ්බො අනුත්තරස්ස යොගක්ඛෙමස්ස අධිගමාය.

“Này chư hiền, thế nào là người không ghê sợ tội lỗi? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu không ghê sợ rằng: ‘Các pháp ác, bất thiện chưa sanh khởi nơi ta, nếu sanh khởi, sẽ đưa đến bất lợi’; vị ấy không ghê sợ rằng: ‘Các pháp ác, bất thiện đã sanh khởi nơi ta, nếu không được đoạn trừ, sẽ đưa đến bất lợi’; vị ấy không ghê sợ rằng: ‘Các pháp thiện chưa sanh khởi nơi ta, nếu không sanh khởi, sẽ đưa đến bất lợi’; vị ấy không ghê sợ rằng: ‘Các pháp thiện đã sanh khởi nơi ta, nếu bị đoạn diệt, sẽ đưa đến bất lợi’. Này chư hiền, như vậy là người không ghê sợ tội lỗi. Này chư hiền, như vậy, người không nhiệt tâm, không ghê sợ tội lỗi thì không có khả năng giác ngộ, không có khả năng đạt đến Niết-bàn, không có khả năng chứng đắc sự an ổn vô thượng khỏi các ách phược.”

‘‘කථඤ්චාවුසො, ආතාපී හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛු ‘අනුප්පන්නා මෙ පාපකා අකුසලා ධම්මා උප්පජ්ජමානා අනත්ථාය සංවත්තෙය්‍යු’න්ති ආතප්පං කරොති, ‘උප්පන්නා මෙ පාපකා අකුසලා ධම්මා අප්පහීයමානා අනත්ථාය සංවත්තෙය්‍යු’න්ති ආතප්පං කරොති, අනුප්පන්නා මෙ කුසලා ධම්මා…පෙ… ආතප්පං කරොති. එවං ඛො, ආවුසො, ආතාපී හොති.

“Này chư hiền, thế nào là người có nhiệt tâm? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu nỗ lực nhiệt tâm rằng: ‘Các pháp ác, bất thiện chưa sanh khởi nơi ta, nếu sanh khởi, sẽ đưa đến bất lợi’; vị ấy nỗ lực nhiệt tâm rằng: ‘Các pháp ác, bất thiện đã sanh khởi nơi ta, nếu không được đoạn trừ, sẽ đưa đến bất lợi’; vị ấy nỗ lực nhiệt tâm rằng: ‘Các pháp thiện chưa sanh khởi nơi ta... v.v...’. Này chư hiền, như vậy là người có nhiệt tâm.”

‘‘කථඤ්චාවුසො, ඔත්තප්පී හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛු ‘අනුප්පන්නා මෙ පාපකා අකුසලා ධම්මා උප්පජ්ජමානා අනත්ථාය සංවත්තෙය්‍යු’න්ති ඔත්තප්පති, ‘උප්පන්නා මෙ පාපකා අකුසලා ධම්මා අප්පහීයමානා අනත්ථාය සංවත්තෙය්‍යු’න්ති ඔත්තප්පති, ‘අනුප්පන්නා මෙ කුසලා ධම්මා අනුප්පජ්ජමානා අනත්ථාය සංවත්තෙය්‍යු’න්ති ඔත්තප්පති, ‘උප්පන්නා මෙ කුසලා ධම්මා නිරුජ්ඣමානා අනත්ථාය සංවත්තෙය්‍යු’න්ති ඔත්තප්පති. එවං ඛො, ආවුසො, ඔත්තප්පී හොති. එවං ඛො, ආවුසො, ආතාපී ඔත්තප්පී භබ්බො සම්බොධාය භබ්බො නිබ්බානාය භබ්බො අනුත්තරස්ස යොගක්ඛෙමස්ස අධිගමායා’’ති. දුතියං.

“Này chư hiền, thế nào là người ghê sợ tội lỗi? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu ghê sợ rằng: ‘Các pháp ác, bất thiện chưa sanh khởi nơi ta, nếu sanh khởi, sẽ đưa đến bất lợi’; vị ấy ghê sợ rằng: ‘Các pháp ác, bất thiện đã sanh khởi nơi ta, nếu không được đoạn trừ, sẽ đưa đến bất lợi’; vị ấy ghê sợ rằng: ‘Các pháp thiện chưa sanh khởi nơi ta, nếu không sanh khởi, sẽ đưa đến bất lợi’; vị ấy ghê sợ rằng: ‘Các pháp thiện đã sanh khởi nơi ta, nếu bị đoạn diệt, sẽ đưa đến bất lợi’. Này chư hiền, như vậy là người ghê sợ tội lỗi. Này chư hiền, như vậy, người có nhiệt tâm, có ghê sợ tội lỗi thì có khả năng giác ngộ, có khả năng đạt đến Niết-bàn, có khả năng chứng đắc sự an ổn vô thượng khỏi các ách phược.” Hết bài kinh thứ hai.

3. චන්දූපමසුත්තං

3. Kinh Ví Dụ Mặt Trăng

146. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘චන්දූපමා, භික්ඛවෙ, කුලානි උපසඞ්කමථ – අපකස්සෙව කායං, අපකස්ස චිත්තං, නිච්චනවකා කුලෙසු අප්පගබ්භා. සෙය්‍යථාපි[Pg.402], භික්ඛවෙ, පුරිසො ජරුදපානං වා ඔලොකෙය්‍ය පබ්බතවිසමං වා නදීවිදුග්ගං වා – අපකස්සෙව කායං, අපකස්ස චිත්තං; එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, චන්දූපමා කුලානි උපසඞ්කමථ – අපකස්සෙව කායං, අපකස්ස චිත්තං, නිච්චනවකා කුලෙසු අප්පගබ්භා’’.

146. Trú ở Sāvatthī... “Này các tỳ khưu, hãy đến gần các gia đình như mặt trăng, giữ thân xa cách, giữ tâm xa cách, luôn luôn như người mới đến, không sỗ sàng trong các gia đình. Này các tỳ khưu, ví như một người nhìn xuống giếng cạn cũ, hoặc núi non hiểm trở, hoặc bờ sông vực thẳm, người ấy giữ thân xa cách, giữ tâm xa cách; cũng vậy, này các tỳ khưu, hãy đến gần các gia đình như mặt trăng, giữ thân xa cách, giữ tâm xa cách, luôn luôn như người mới đến, không sỗ sàng trong các gia đình.”

‘‘කස්සපො, භික්ඛවෙ, චන්දූපමො කුලානි උපසඞ්කමති – අපකස්සෙව කායං, අපකස්ස චිත්තං, නිච්චනවකො කුලෙසු අප්පගබ්භො. තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ, කථංරූපො භික්ඛු අරහති කුලානි උපසඞ්කමිතු’’න්ති? ‘‘භගවංමූලකා නො, භන්තෙ, ධම්මා භගවංනෙත්තිකා භගවංපටිසරණා. සාධු වත, භන්තෙ, භගවන්තංයෙව පටිභාතු එතස්ස භාසිතස්ස අත්ථො. භගවතො සුත්වා භික්ඛූ ධාරෙස්සන්තී’’ති.

“Này các tỳ khưu, Kassapa đến gần các gia đình như mặt trăng, giữ thân xa cách, giữ tâm xa cách, luôn luôn như người mới đến, không sỗ sàng trong các gia đình. Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, vị tỳ khưu như thế nào thì xứng đáng đến gần các gia đình?” – “Bạch Thế Tôn, các pháp của chúng con lấy Thế Tôn làm gốc rễ, lấy Thế Tôn làm người hướng dẫn, lấy Thế Tôn làm nơi nương tựa. Lành thay, bạch Thế Tôn, mong rằng ý nghĩa của lời dạy này được chính Thế Tôn giải thích. Sau khi nghe từ Thế Tôn, các tỳ khưu sẽ ghi nhớ.”

අථ ඛො භගවා ආකාසෙ පාණිං චාලෙසි. ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, අයං ආකාසෙ පාණි න සජ්ජති න ගය්හති න බජ්ඣති; එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, යස්ස කස්සචි භික්ඛුනො කුලානි උපසඞ්කමතො කුලෙසු චිත්තං න සජ්ජති න ගය්හති න බජ්ඣති – ‘ලභන්තු ලාභකාමා, පුඤ්ඤකාමා කරොන්තු පුඤ්ඤානී’ති; යථාසකෙන ලාභෙන අත්තමනො හොති සුමනො, එවං පරෙසං ලාභෙන අත්තමනො හොති සුමනො; එවරූපො ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අරහති කුලානි උපසඞ්කමිතුං.

Khi ấy, Thế Tôn vẫy tay trong hư không. “Này các tỳ khưu, ví như bàn tay này trong hư không không dính mắc, không nắm giữ, không bị trói buộc; cũng vậy, này các tỳ khưu, tâm của bất kỳ vị tỳ khưu nào đến gần các gia đình mà không dính mắc, không nắm giữ, không bị trói buộc trong các gia đình ấy – (với ý nghĩ rằng): ‘Mong những người mong cầu lợi lộc được lợi lộc, mong những người mong cầu phước báu làm các phước báu’; như khi tự mình được lợi lộc thì hoan hỷ, vui mừng, cũng vậy, khi người khác được lợi lộc cũng hoan hỷ, vui mừng; này các tỳ khưu, vị tỳ khưu như vậy xứng đáng đến gần các gia đình.”

‘‘කස්සපස්ස, භික්ඛවෙ, කුලානි උපසඞ්කමතො කුලෙසු චිත්තං න සජ්ජති න ගය්හති න බජ්ඣති – ‘ලභන්තු ලාභකාමා, පුඤ්ඤකාමා කරොන්තු පුඤ්ඤානී’ති; යථාසකෙන ලාභෙන අත්තමනො හොති සුමනො; එවං පරෙසං ලාභෙන අත්තමනො හොති සුමනො.

“Này các tỳ khưu, tâm của Kassapa khi đến gần các gia đình không dính mắc, không nắm giữ, không bị trói buộc trong các gia đình ấy – (với ý nghĩ rằng): ‘Mong những người mong cầu lợi lộc được lợi lộc, mong những người mong cầu phước báu làm các phước báu’; như khi tự mình được lợi lộc thì hoan hỷ, vui mừng, cũng vậy, khi người khác được lợi lộc cũng hoan hỷ, vui mừng.”

‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ, කථංරූපස්ස භික්ඛුනො අපරිසුද්ධා ධම්මදෙසනා හොති, කථංරූපස්ස භික්ඛුනො පරිසුද්ධා ධම්මදෙසනා හොතී’’ති? ‘‘භගවංමූලකා නො, භන්තෙ, ධම්මා භගවංනෙත්තිකා භගවංපටිසරණා. සාධු වත, භන්තෙ, භගවන්තංයෙව පටිභාතු එතස්ස භාසිතස්ස අත්ථො. භගවතො සුත්වා භික්ඛූ ධාරෙස්සන්තී’’ති. ‘‘තෙන හි, භික්ඛවෙ, සුණාථ, සාධුකං මනසි කරොථ; භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

“Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, việc thuyết pháp của vị tỳ khưu như thế nào là không trong sạch, và việc thuyết pháp của vị tỳ khưu như thế nào là trong sạch?” – “Bạch Thế Tôn, các pháp của chúng con lấy Thế Tôn làm gốc rễ, lấy Thế Tôn làm người hướng dẫn, lấy Thế Tôn làm nơi nương tựa. Lành thay, bạch Thế Tôn, mong rằng ý nghĩa của lời dạy này được chính Thế Tôn giải thích. Sau khi nghe từ Thế Tôn, các tỳ khưu sẽ ghi nhớ.” – “Vậy thì, này các tỳ khưu, hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý, Ta sẽ nói.” – “Vâng, bạch Thế Tôn.” – Các vị tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

‘‘යො හි කොචි, භික්ඛවෙ, භික්ඛු එවංචිත්තො පරෙසං ධම්මං දෙසෙති – ‘අහො වත මෙ ධම්මං සුණෙය්‍යුං, සුත්වා ච පන ධම්මං පසීදෙය්‍යුං, පසන්නා ච [Pg.403] මෙ පසන්නාකාරං කරෙය්‍යු’න්ති; එවරූපස්ස ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො අපරිසුද්ධා ධම්මදෙසනා හොති.

“Này các tỳ khưu, bất kỳ vị tỳ khưu nào có tâm như vầy mà thuyết pháp cho người khác: ‘Ồ, mong sao họ nghe pháp của ta, và sau khi nghe, mong sao họ tín thành, và sau khi tín thành, mong sao họ thể hiện thái độ tín thành đối với ta’; này các tỳ khưu, việc thuyết pháp của vị tỳ khưu như vậy là không trong sạch.”

‘‘යො ච ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු එවංචිත්තො පරෙසං ධම්මං දෙසෙති – ‘ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො සන්දිට්ඨිකො අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනෙය්‍යිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහීති. අහො, වත මෙ ධම්මං සුණෙය්‍යුං, සුත්වා ච පන ධම්මං ආජානෙය්‍යුං, ආජානිත්වා ච පන තථත්තාය පටිපජ්ජෙය්‍යු’න්ති. ඉති ධම්මසුධම්මතං පටිච්ච පරෙසං ධම්මං දෙසෙති, කාරුඤ්ඤං පටිච්ච අනුද්දයං පටිච්ච අනුකම්පං උපාදාය පරෙසං ධම්මං දෙසෙති. එවරූපස්ස ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො පරිසුද්ධා ධම්මදෙසනා හොති.

“Và này các tỳ khưu, bất kỳ vị tỳ khưu nào có tâm như vầy mà thuyết pháp cho người khác: ‘Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình chứng ngộ. Ồ, mong sao họ nghe pháp của ta, và sau khi nghe, mong sao họ hiểu biết pháp, và sau khi hiểu biết, mong sao họ thực hành để đạt được chân lý.’ Như vậy, vị ấy thuyết pháp cho người khác do vì tính chất tốt đẹp của Pháp, do vì lòng bi, do vì lòng thương xót, do vì lòng trắc ẩn. Này các tỳ khưu, việc thuyết pháp của vị tỳ khưu như vậy là trong sạch.”

‘‘කස්සපො, භික්ඛවෙ, එවංචිත්තො පරෙසං ධම්මං දෙසෙති – ‘ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො සන්දිට්ඨිකො අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනෙය්‍යිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහීති. අහො, වත මෙ ධම්මං සුණෙය්‍යුං, සුත්වා ච පන ධම්මං ආජානෙය්‍යුං, ආජානිත්වා ච පන තථත්තාය පටිපජ්ජෙය්‍යු’න්ති. ඉති ධම්මසුධම්මතං පටිච්ච පරෙසං ධම්මං දෙසෙති, කාරුඤ්ඤං පටිච්ච අනුද්දයං පටිච්ච අනුකම්පං උපාදාය පරෙසං ධම්මං දෙසෙති. කස්සපෙන වා හි වො, භික්ඛවෙ, ඔවදිස්සාමි යො වා පනස්ස කස්සපසදිසො, ඔවදිතෙහි ච පන වො තථත්තාය පටිපජ්ජිතබ්බ’’න්ති. තතියං.

“Này các Tỳ khưu, Kassapa thuyết pháp cho người khác với tâm như vầy: ‘Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết giảng, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu. Mong thay, họ sẽ nghe pháp của ta, sau khi nghe xong, mong thay họ sẽ hiểu pháp, sau khi hiểu xong, mong thay họ sẽ thực hành đúng theo pháp ấy.’ Vị ấy thuyết pháp cho người khác vì tính chất tốt đẹp của Pháp, vị ấy thuyết pháp cho người khác vì lòng bi mẫn, vì lòng thương xót, vì lòng trắc ẩn. Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giáo huấn các ngươi bằng (tấm gương của) Kassapa, hoặc bằng người nào khác giống như Kassapa. Và sau khi được giáo huấn, các ngươi phải thực hành đúng theo như vậy.” Kinh thứ ba.

4. කුලූපකසුත්තං

4. Kinh Kulūpaka (Thân Cận Gia Đình)

147. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ, කථංරූපො භික්ඛු අරහති කුලූපකො හොතුං, කථංරූපො භික්ඛු න අරහති කුලූපකො හොතු’’න්ති? භගවංමූලකා නො, භන්තෙ, ධම්මා…පෙ… භගවා එතදවොච –

147. Ngự tại Sāvatthī... ... “Này các Tỳ khưu, các ngươi nghĩ thế nào, Tỳ khưu như thế nào thì xứng đáng là người thân cận gia đình, Tỳ khưu như thế nào thì không xứng đáng là người thân cận gia đình?” – “Bạch Thế Tôn, các pháp của chúng con lấy Thế Tôn làm gốc rễ...” ... Thế Tôn đã nói điều này:

‘‘යො හි කොචි, භික්ඛවෙ, භික්ඛු එවංචිත්තො කුලානි උපසඞ්කමති – ‘දෙන්තුයෙව මෙ, මා නාදංසු; බහුකඤ්ඤෙව මෙ දෙන්තු, මා ථොකං; පණීතඤ්ඤෙව මෙ දෙන්තු, මා ලූඛං; සීඝඤ්ඤෙව මෙ දෙන්තු, මා දන්ධං; සක්කච්චඤ්ඤෙව මෙ දෙන්තු, මා අසක්කච්ච’න්ති. තස්ස චෙ, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො එවංචිත්තස්ස කුලානි උපසඞ්කමතො න දෙන්ති, තෙන භික්ඛු සන්දීයති; සො තතොනිදානං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදයති. ථොකං දෙන්ති, නො බහුකං…පෙ… ලූඛං දෙන්ති, නො පණීතං… දන්ධං දෙන්ති, නො සීඝං, තෙන භික්ඛු සන්දීයති; සො තතොනිදානං [Pg.404] දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදයති. අසක්කච්චං දෙන්ති, නො සක්කච්චං; තෙන භික්ඛු සන්දීයති; සො තතොනිදානං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදයති. එවරූපො ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු න අරහති කූලූපකො හොතුං.

“Này các Tỳ khưu, bất kỳ Tỳ khưu nào đến gần các gia đình với tâm như vầy: ‘Mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta, chứ đừng không cúng dường; mong rằng họ cúng dường cho ta thật nhiều, chứ đừng ít; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta vật thực tinh hảo, chứ đừng thô xấu; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta nhanh chóng, chứ đừng chậm chạp; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta một cách cung kính, chứ đừng bất kính.’ Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu có tâm như vậy đến gần các gia đình mà họ không cúng dường, do vậy vị Tỳ khưu ấy bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường ít, không nhiều... ... họ cúng dường vật thực thô xấu, không tinh hảo... họ cúng dường chậm chạp, không nhanh chóng, do vậy vị Tỳ khưu ấy bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường một cách bất kính, không cung kính; do vậy vị Tỳ khưu ấy bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy cảm thọ khổ và ưu. Này các Tỳ khưu, một vị Tỳ khưu như vậy không xứng đáng là người thân cận gia đình.

‘‘යො ච ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු එවංචිත්තො කුලානි උපසඞ්කමති – ‘තං කුතෙත්ථ ලබ්භා පරකුලෙසු – දෙන්තුයෙව මෙ, මා නාදංසු; බහුකඤ්ඤෙව මෙ දෙන්තු, මා ථොකං; පණීතඤ්ඤෙව මෙ දෙන්තු, මා ලූඛං; දීඝඤ්ඤෙව මෙ දෙන්තු, මා දන්ධං; සක්කච්චඤ්ඤෙව මෙ දෙන්තු, මා අසක්කච්ච’න්ති. තස්ස චෙ, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො එවංචිත්තස්ස කුලානි උපසඞ්කමතො න දෙන්ති; තෙන භික්ඛු න සන්දීයති; සො න තතොනිදානං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදයති. ථොකං දෙන්ති, නො බහුකං; තෙන භික්ඛු න සන්දීයති; සො න තතොනිදානං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදයති. ලූඛං දෙන්ති, නො පණීතං; තෙන භික්ඛු න සන්දීයති; සො න තතොනිදානං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදයති. දන්ධං දෙන්ති, නො සීඝං; තෙන භික්ඛු න සන්දීයති; සො න තතොනිදානං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදයති. අසක්කච්චං දෙන්ති, නො සක්කච්චං; තෙන භික්ඛු න සන්දීයති; සො න තතොනිදානං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදයති. එවරූපො ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අරහති කුලූපකො හොතුං.

“Và này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào đến gần các gia đình với tâm như vầy: ‘Làm sao có thể có được điều này ở gia đình người khác – rằng: mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta, chứ đừng không cúng dường; mong rằng họ cúng dường cho ta thật nhiều, chứ đừng ít; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta vật thực tinh hảo, chứ đừng thô xấu; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta nhanh chóng, chứ đừng chậm chạp; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta một cách cung kính, chứ đừng bất kính?’ Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu có tâm như vậy đến gần các gia đình mà họ không cúng dường, do vậy vị Tỳ khưu ấy không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường ít, không nhiều; do vậy vị Tỳ khưu ấy không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường vật thực thô xấu, không tinh hảo; do vậy vị Tỳ khưu ấy không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường chậm chạp, không nhanh chóng; do vậy vị Tỳ khưu ấy không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường một cách bất kính, không cung kính; do vậy vị Tỳ khưu ấy không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Này các Tỳ khưu, một vị Tỳ khưu như vậy xứng đáng là người thân cận gia đình.

‘‘කස්සපො, භික්ඛවෙ, එවංචිත්තො කුලානි උපසඞ්කමති – ‘තං කුතෙත්ථ ලබ්භා පරකුලෙසු – දෙන්තුයෙව මෙ, මා නාදංසු; බහුකඤ්ඤෙව මෙ දෙන්තු, මා ථොකං; පණීතඤ්ඤෙව මෙ දෙන්තු, මා ලූඛං; සීඝඤ්ඤෙව මෙ දෙන්තු, මා දන්ධං; සක්කච්චඤ්ඤෙව මෙ දෙන්තු, මා අසක්කච්ච’න්ති. තස්ස චෙ, භික්ඛවෙ, කස්සපස්ස එවංචිත්තස්ස කුලානි උපසඞ්කමතො න දෙන්ති; තෙන කස්සපො න සන්දීයති; සො න තතොනිදානං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදයති. ථොකං දෙන්ති, නො බහුකං; තෙන කස්සපො න සන්දීයති; සො න තතොනිදානං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදයති. ලූඛං දෙන්ති, නො පණීතං; තෙන කස්සපො න සන්දීයති; සො න තතොනිදානං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදයති. දන්ධං දෙන්ති, නො සීඝං; තෙන කස්සපො න සන්දීයති; සො න තතොනිදානං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදයති. අසක්කච්චං දෙන්ති, නො සක්කච්චං; තෙන කස්සපො න සන්දීයති; සො න තතොනිදානං දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදයති. කස්සපෙන වා හි වො, භික්ඛවෙ, ඔවදිස්සාමි යො වා පනස්ස කස්සපසදිසො. ඔවදිතෙහි ච පන වො තථත්තාය පටිපජ්ජිතබ්බ’’න්ති. චතුත්ථං.

“Này các Tỳ khưu, Kassapa đến gần các gia đình với tâm như vầy: ‘Làm sao có thể có được điều này ở gia đình người khác – rằng: mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta, chứ đừng không cúng dường; mong rằng họ cúng dường cho ta thật nhiều, chứ đừng ít; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta vật thực tinh hảo, chứ đừng thô xấu; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta nhanh chóng, chứ đừng chậm chạp; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta một cách cung kính, chứ đừng bất kính?’ Này các Tỳ khưu, nếu Kassapa có tâm như vậy đến gần các gia đình mà họ không cúng dường, do vậy Kassapa không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường ít, không nhiều; do vậy Kassapa không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường vật thực thô xấu, không tinh hảo; do vậy Kassapa không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường chậm chạp, không nhanh chóng; do vậy Kassapa không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường một cách bất kính, không cung kính; do vậy Kassapa không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giáo huấn các ngươi bằng (tấm gương của) Kassapa, hoặc bằng người nào khác giống như Kassapa. Và sau khi được giáo huấn, các ngươi phải thực hành đúng theo như vậy.” Kinh thứ tư.

5. ජිණ්ණසුත්තං

5. Kinh Jiṇṇa (Già Yếu)

148. එවං [Pg.405] මෙ සුතං…පෙ… රාජගහෙ වෙළුවනෙ. අථ ඛො ආයස්මා මහාකස්සපො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො ආයස්මන්තං මහාකස්සපං භගවා එතදවොච – ‘‘ජිණ්ණොසි දානි ත්වං, කස්සප, ගරුකානි ච තෙ ඉමානි සාණානි පංසුකූලානි නිබ්බසනානි. තස්මාතිහ ත්වං, කස්සප, ගහපතානි චෙව චීවරානි ධාරෙහි, නිමන්තනානි ච භුඤ්ජාහි, මම ච සන්තිකෙ විහරාහී’’ති.

148. Tôi nghe như vầy... ... tại Rājagaha, trong Trúc Lâm. Bấy giờ, Tôn giả Mahākassapa đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Mahākassapa đang ngồi một bên như sau: “Này Kassapa, nay ông đã già rồi. Những y phấn tảo bằng vải gai này của ông thì nặng nề. Vì vậy, này Kassapa, ông hãy mặc y do gia chủ cúng dường, hãy dùng các bữa ăn do được mời, và hãy ở gần bên Ta.”

‘‘අහං ඛො, භන්තෙ, දීඝරත්තං ආරඤ්ඤිකො චෙව ආරඤ්ඤිකත්තස්ස ච වණ්ණවාදී, පිණ්ඩපාතිකො චෙව පිණ්ඩපාතිකත්තස්ස ච වණ්ණවාදී, පංසුකූලිකො චෙව පංසුකූලිකත්තස්ස ච වණ්ණවාදී, තෙචීවරිකො චෙව තෙචීවරිකත්තස්ස ච වණ්ණවාදී, අප්පිච්ඡො චෙව අප්පිච්ඡතාය ච වණ්ණවාදී, සන්තුට්ඨො චෙව සන්තුට්ඨියා ච වණ්ණවාදී, පවිවිත්තො චෙව පවිවෙකස්ස ච වණ්ණවාදී, අසංසට්ඨො චෙව අසංසග්ගස්ස ච වණ්ණවාදී, ආරද්ධවීරියො චෙව වීරියාරම්භස්ස ච වණ්ණවාදී’’ති.

“Bạch Thế Tôn, trong một thời gian dài, con vừa là người sống ở rừng, vừa là người tán thán hạnh sống ở rừng; vừa là người đi khất thực, vừa là người tán thán hạnh đi khất thực; vừa là người mặc y phấn tảo, vừa là người tán thán hạnh mặc y phấn tảo; vừa là người chỉ dùng ba y, vừa là người tán thán hạnh chỉ dùng ba y; vừa là người thiểu dục, vừa là người tán thán hạnh thiểu dục; vừa là người biết đủ, vừa là người tán thán hạnh biết đủ; vừa là người sống độc cư, vừa là người tán thán hạnh sống độc cư; vừa là người không giao du, vừa là người tán thán hạnh không giao du; vừa là người tinh tấn, vừa là người tán thán sự tinh tấn.”

‘‘කිං පන ත්වං, කස්සප, අත්ථවසං සම්පස්සමානො දීඝරත්තං ආරඤ්ඤිකො චෙව ආරඤ්ඤිකත්තස්ස ච වණ්ණවාදී, පිණ්ඩපාතිකො චෙව…පෙ… පංසුකූලිකො චෙව… තෙචීවරිකො චෙව… අප්පිච්ඡො චෙව… සන්තුට්ඨො චෙව… පවිවිත්තො චෙව… අසංසට්ඨො චෙව… ආරද්ධවීරියො චෙව වීරියාරම්භස්ස ච වණ්ණවාදී’’ති?

“Này Kassapa, thấy được lợi ích gì mà ông, trong một thời gian dài, vừa là người sống ở rừng, vừa là người tán thán hạnh sống ở rừng; vừa là người đi khất thực... cho đến... vừa là người mặc y phấn tảo... vừa là người chỉ dùng ba y... vừa là người thiểu dục... vừa là người biết đủ... vừa là người sống độc cư... vừa là người không giao du... vừa là người tinh tấn, vừa là người tán thán sự tinh tấn?”

‘‘ද්වෙ ඛ්වාහං, භන්තෙ, අත්ථවසෙ සම්පස්සමානො දීඝරත්තං ආරඤ්ඤිකො චෙව ආරඤ්ඤිකත්තස්ස ච වණ්ණවාදී, පිණ්ඩපාතිකො චෙව…පෙ… පංසුකූලිකො චෙව… තෙචීවරිකො චෙව… අප්පිච්ඡො චෙව… සන්තුට්ඨො චෙව… පවිවිත්තො චෙව… අසංසට්ඨො චෙව… ආරද්ධවීරියො චෙව වීරියාරම්භස්ස ච වණ්ණවාදී. අත්තනො ච දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරං සම්පස්සමානො, පච්ඡිමඤ්ච ජනතං අනුකම්පමානො – ‘අප්පෙව නාම පච්ඡිමා ජනතා දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජෙය්‍යුං’. ‘යෙ කිර තෙ අහෙසුං බුද්ධානුබුද්ධසාවකා තෙ දීඝරත්තං ආරඤ්ඤිකා චෙව අහෙසුං ආරඤ්ඤිකත්තස්ස ච වණ්ණවාදිනො…පෙ… පිණ්ඩපාතිකා චෙව අහෙසුං [Pg.406] …පෙ… පංසුකූලිකා චෙව අහෙසුං… තෙචීවරිකා චෙව අහෙසුං… අප්පිච්ඡා චෙව අහෙසුං… සන්තුට්ඨා චෙව අහෙසුං… පවිවිත්තා චෙව අහෙසුං… අසංසට්ඨා චෙව අහෙසුං… ආරද්ධවීරියා චෙව අහෙසුං වීරියාරම්භස්ස ච වණ්ණවාදිනො’ති. තෙ තථත්තාය පටිපජ්ජිස්සන්ති, තෙසං තං භවිස්සති දීඝරත්තං හිතාය සුඛාය.

“Bạch Thế Tôn, con thấy được hai lợi ích nên trong một thời gian dài, con vừa là người sống ở rừng, vừa là người tán thán hạnh sống ở rừng; vừa là người đi khất thực... cho đến... vừa là người mặc y phấn tảo... vừa là người chỉ dùng ba y... vừa là người thiểu dục... vừa là người biết đủ... vừa là người sống độc cư... vừa là người không giao du... vừa là người tinh tấn, vừa là người tán thán sự tinh tấn. Con vừa thấy được sự an lạc trong hiện tại cho chính mình, vừa có lòng thương tưởng đến thế hệ sau – ‘Mong rằng thế hệ sau sẽ noi theo tấm gương đã thấy’. ‘Quả thật, những vị đệ tử của các vị Phật và các vị giác ngộ theo Phật, trong một thời gian dài, các vị ấy vừa là người sống ở rừng, vừa là người tán thán hạnh sống ở rừng... cho đến... vừa là người đi khất thực... cho đến... vừa là người mặc y phấn tảo... vừa là người chỉ dùng ba y... vừa là người thiểu dục... vừa là người biết đủ... vừa là người sống độc cư... vừa là người không giao du... vừa là người tinh tấn, vừa là người tán thán sự tinh tấn’. Họ sẽ thực hành theo như vậy, điều ấy sẽ đem lại cho họ lợi ích và an lạc trong một thời gian dài.”

‘‘ඉමෙ ඛ්වාහං, භන්තෙ, ද්වෙ අත්ථවසෙ සම්පස්සමානො දීඝරත්තං ආරඤ්ඤිකො චෙව ආරඤ්ඤිකත්තස්ස ච වණ්ණවාදී, පිණ්ඩපාතිකො චෙව…පෙ… පංසුකූලිකො චෙව… තෙචීවරිකො චෙව… අප්පිච්ඡො චෙව… සන්තුට්ඨො චෙව… පවිවිත්තො චෙව… අසංසට්ඨො චෙව… ආරද්ධවීරියො චෙව වීරියාරම්භස්ස ච වණ්ණවාදී’’ති.

“Bạch Thế Tôn, chính vì thấy được hai lợi ích này mà trong một thời gian dài, con vừa là người sống ở rừng, vừa là người tán thán hạnh sống ở rừng; vừa là người đi khất thực... cho đến... vừa là người mặc y phấn tảo... vừa là người chỉ dùng ba y... vừa là người thiểu dục... vừa là người biết đủ... vừa là người sống độc cư... vừa là người không giao du... vừa là người tinh tấn, vừa là người tán thán sự tinh tấn.”

‘‘සාධු සාධු, කස්සප. බහුජනහිතාය කිර ත්වං, කස්සප, පටිපන්නො බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. තස්මාතිහ ත්වං, කස්සප, සාණානි චෙව පංසුකූලානි ධාරෙහි නිබ්බසනානි, පිණ්ඩාය ච චරාහි, අරඤ්ඤෙ ච විහරාහී’’ති. පඤ්චමං.

“Lành thay, lành thay, Kassapa! Này Kassapa, quả thật ông đã thực hành vì lợi ích cho nhiều người, vì hạnh phúc cho nhiều người, vì lòng thương tưởng đối với thế gian, vì mục đích, vì lợi ích, vì hạnh phúc cho chư thiên và loài người. Vì vậy, này Kassapa, ông hãy mặc y phấn tảo bằng vải gai đã cũ sờn, hãy đi khất thực, và hãy sống trong rừng.”

6. ඔවාදසුත්තං

6. Kinh Giáo Giới

149. රාජගහෙ වෙළුවනෙ. අථ ඛො ආයස්මා මහාකස්සපො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො ආයස්මන්තං මහාකස්සපං භගවා එතදවොච – ‘‘ඔවද, කස්සප, භික්ඛූ; කරොහි, කස්සප, භික්ඛූනං ධම්මිං කථං. අහං වා, කස්සප, භික්ඛූ ඔවදෙය්‍යං ත්වං වා; අහං වා භික්ඛූනං ධම්මිං කථං කරෙය්‍යං ත්වං වා’’ති.

149. Tại Rājagaha, ở Veḷuvana. Khi ấy, Tôn giả Mahākassapa đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Mahākassapa đang ngồi một bên rằng: “Này Kassapa, hãy giáo giới các vị tỳ-khưu; này Kassapa, hãy thuyết pháp cho các vị tỳ-khưu. Này Kassapa, hoặc là ta, hoặc là ông nên giáo giới các vị tỳ-khưu; hoặc là ta, hoặc là ông nên thuyết pháp cho các vị tỳ-khưu.”

‘‘දුබ්බචා ඛො, භන්තෙ, එතරහි භික්ඛූ, දොවචස්සකරණෙහි ධම්මෙහි සමන්නාගතා, අක්ඛමා, අප්පදක්ඛිණග්ගාහිනො අනුසාසනිං. ඉධාහං, භන්තෙ, අද්දසං භණ්ඩඤ්ච නාම භික්ඛුං ආනන්දස්ස සද්ධිවිහාරිං අභිජිකඤ්ච නාම භික්ඛුං අනුරුද්ධස්ස සද්ධිවිහාරිං අඤ්ඤමඤ්ඤං සුතෙන අච්චාවදන්තෙ – ‘එහි, භික්ඛු, කො බහුතරං භාසිස්සති, කො සුන්දරතරං භාසිස්සති, කො චිරතරං භාසිස්සතී’’’ති.

“Bạch Thế Tôn, ngày nay các vị tỳ-khưu thật khó dạy bảo, có những phẩm chất khiến họ trở nên khó dạy bảo, không kham nhẫn, không biết tiếp thu lời chỉ dạy một cách trân trọng. Bạch Thế Tôn, ở đây con đã thấy tỳ-khưu tên Bhaṇḍa, là bạn đồng trú của Ānanda, và tỳ-khưu tên Abhijika, là bạn đồng trú của Anuruddha, đang tranh cãi hơn thua với nhau về sở học rằng: ‘Này tỳ-khưu, hãy lại đây, ai sẽ nói được nhiều hơn, ai sẽ nói được hay hơn, ai sẽ nói được lâu hơn?’”

අථ [Pg.407] ඛො භගවා අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආමන්තෙසි – ‘‘එහි ත්වං, භික්ඛු, මම වචනෙන භණ්ඩඤ්ච භික්ඛුං ආනන්දස්ස සද්ධිවිහාරිං අභිජිකඤ්ච භික්ඛුං අනුරුද්ධස්ස සද්ධිවිහාරිං ආමන්තෙහි – ‘සත්ථා ආයස්මන්තෙ ආමන්තෙතී’’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො සො භික්ඛු භගවතො පටිස්සුත්වා යෙන තෙ භික්ඛූ තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා තෙ භික්ඛූ එතදවොච – ‘‘සත්ථා ආයස්මන්තෙ ආමන්තෙතී’’ති.

Khi ấy, Thế Tôn gọi một vị tỳ-khưu đến và bảo: “Này tỳ-khưu, hãy lại đây, ông hãy nhân danh ta mà gọi tỳ-khưu Bhaṇḍa, bạn đồng trú của Ānanda, và tỳ-khưu Abhijika, bạn đồng trú của Anuruddha, rằng: ‘Thưa các Tôn giả, Bậc Đạo Sư cho gọi các ngài.’” Vị tỳ-khưu ấy vâng lời Thế Tôn: “Xin vâng, bạch Thế Tôn,” rồi đi đến chỗ hai vị tỳ-khưu kia; sau khi đến, vị ấy nói với hai vị tỳ-khưu rằng: “Thưa các Tôn giả, Bậc Đạo Sư cho gọi các ngài.”

‘‘එවමාවුසො’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ තස්ස භික්ඛුනො පටිස්සුත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නෙ ඛො තෙ භික්ඛූ භගවා එතදවොච – ‘‘සච්චං කිර තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤමඤ්ඤං සුතෙන අච්චාවදථ – ‘එහි, භික්ඛු, කො බහුතරං භාසිස්සති, කො සුන්දරතරං භාසිස්සති, කො චිරතරං භාසිස්සතී’’’ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘කිං නු ඛො මෙ තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, එවං ධම්මං දෙසිතං ආජානාථ – ‘එථ තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤමඤ්ඤං සුතෙන අච්චාවදථ – එහි, භික්ඛු, කො බහුතරං භාසිස්සති, කො සුන්දරතරං භාසිස්සති, කො චිරතරං භාසිස්සතී’’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘නො චෙ කිර මෙ තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, එවං ධම්මං දෙසිතං ආජානාථ, අථ කිං චරහි තුම්හෙ, මොඝපුරිසා, කිං ජානන්තා කිං පස්සන්තා එවං ස්වාක්ඛාතෙ ධම්මවිනයෙ පබ්බජිතා සමානා අඤ්ඤමඤ්ඤං සුතෙන අච්චාවදථ – ‘එහි, භික්ඛු, කො බහුතරං භාසිස්සති, කො සුන්දරතරං භාසිස්සති, කො චිරතරං භාසිස්සතී’’’ති.

“Thưa hiền giả, vâng ạ.” Các tỳ khưu ấy đã vâng lời vị tỳ khưu kia rồi đi đến nơi đức Thế Tôn ngự; sau khi đến, họ đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một nơi hợp lẽ. Khi các tỳ khưu ấy đang ngồi một nơi hợp lẽ, đức Thế Tôn đã nói điều này: “Này các tỳ khưu, có thật chăng các ngươi đã tranh cãi với nhau về điều nghe được rằng: ‘Này tỳ khưu, hãy đến đây, ai sẽ nói được nhiều hơn, ai sẽ nói được hay hơn, ai sẽ nói được lâu hơn?’” “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” “Này các tỳ khưu, các ngươi có biết giáo pháp đã được ta thuyết giảng như vầy chăng: ‘Này các tỳ khưu, các ngươi hãy đến đây, hãy tranh cãi với nhau về điều nghe được rằng: Này tỳ khưu, hãy đến đây, ai sẽ nói được nhiều hơn, ai sẽ nói được hay hơn, ai sẽ nói được lâu hơn?’” “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.” “Này các tỳ khưu, nếu các ngươi không biết giáo pháp đã được ta thuyết giảng như vậy, thì này các kẻ trống rỗng kia, do biết gì, do thấy gì mà các ngươi, trong khi đã xuất gia trong Pháp và Luật đã được khéo thuyết giảng như vầy, lại tranh cãi với nhau về điều nghe được rằng: ‘Này tỳ khưu, hãy đến đây, ai sẽ nói được nhiều hơn, ai sẽ nói được hay hơn, ai sẽ nói được lâu hơn?’”

අථ ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පාදෙසු සිරසා නිපතිත්වා භගවන්තං එතදවොචුං – ‘‘අච්චයො නො, භන්තෙ, අච්චගමා, යථාබාලෙ යථාමූළ්හෙ යථාඅකුසලෙ, යෙ මයං එවං ස්වාක්ඛාතෙ ධම්මවිනයෙ පබ්බජිතා සමානා අඤ්ඤමඤ්ඤං සුතෙන අච්චාවදිම්හ – ‘එහි, භික්ඛු, කො බහුතරං භාසිස්සති, කො සුන්දරතරං භාසිස්සති, කො චිරතරං භාසිස්සතී’ති. තෙසං නො, භන්තෙ, භගවා අච්චයං අච්චයතො පටිග්ගණ්හාතු ආයතිං සංවරායා’’ති.

Khi ấy, các tỳ khưu ấy đã cúi đầu đảnh lễ dưới chân đức Thế Tôn và bạch với Ngài điều này: “Bạch Thế Tôn, lỗi lầm đã xâm chiếm chúng con, như kẻ ngu dại, như kẻ si mê, như kẻ bất thiện, chúng con là những người trong khi đã xuất gia trong Pháp và Luật đã được khéo thuyết giảng như vầy, lại tranh cãi với nhau về điều nghe được rằng: ‘Này tỳ khưu, hãy đến đây, ai sẽ nói được nhiều hơn, ai sẽ nói được hay hơn, ai sẽ nói được lâu hơn?’ Bạch Thế Tôn, xin đức Thế Tôn hãy chấp nhận lỗi lầm của chúng con đúng như là lỗi lầm, để phòng hộ trong tương lai.”

‘‘තග්ඝ තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, අච්චයො අච්චගමා යථාබාලෙ යථාමූළ්හෙ යථාඅකුසලෙ, යෙ තුම්හෙ එවං ස්වාක්ඛාතෙ ධම්මවිනයෙ පබ්බජිතා සමානා අඤ්ඤමඤ්ඤං සුතෙන අච්චාවදිත්ථ – ‘එහි, භික්ඛු, කො බහුතරං භාසිස්සති, කො [Pg.408] සුන්දරතරං භාසිස්සති, කො චිරතරං භාසිස්සතී’ති. යතො ච ඛො තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, අච්චයං අච්චයතො දිස්වා යථාධම්මං පටිකරොථ, තං වො මයං පටිග්ගණ්හාම. වුද්ධි හෙසා, භික්ඛවෙ, අරියස්ස විනයෙ යො අච්චයං අච්චයතො දිස්වා යථාධම්මං පටිකරොති ආයතිඤ්ච සංවරං ආපජ්ජතී’’ති. ඡට්ඨං.

“Này các tỳ khưu, quả thật lỗi lầm đã xâm chiếm các ngươi, như kẻ ngu dại, như kẻ si mê, như kẻ bất thiện, các ngươi là những người trong khi đã xuất gia trong Pháp và Luật đã được khéo thuyết giảng như vầy, lại tranh cãi với nhau về điều nghe được rằng: ‘Này tỳ khưu, hãy đến đây, ai sẽ nói được nhiều hơn, ai sẽ nói được hay hơn, ai sẽ nói được lâu hơn?’ Này các tỳ khưu, khi nào các ngươi thấy được lỗi lầm đúng như là lỗi lầm và sửa chữa đúng theo Pháp, ta chấp nhận điều đó của các ngươi. Này các tỳ khưu, đây là sự tăng trưởng trong giới luật của bậc Thánh: người nào thấy được lỗi lầm đúng như là lỗi lầm, sửa chữa đúng theo Pháp, và đạt đến sự phòng hộ trong tương lai.” Hết bài kinh thứ sáu.

7. දුතියඔවාදසුත්තං

7. Kinh Giáo Giới Thứ Hai

150. රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ. අථ ඛො ආයස්මා මහාකස්සපො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි…පෙ… එකමන්තං නිසින්නං ඛො ආයස්මන්තං මහාකස්සපං භගවා එතදවොච – ‘‘ඔවද, කස්සප, භික්ඛූ; කරොහි, කස්සප, භික්ඛූනං ධම්මිං කථං. අහං වා, කස්සප, භික්ඛූ ඔවදෙය්‍යං ත්වං වා; අහං වා භික්ඛූනං ධම්මිං කථං කරෙය්‍යං ත්වං වා’’ති.

150. Trú tại Rājagaha, ở Veḷuvana. Khi ấy, trưởng lão Mahākassapa đã đi đến nơi đức Thế Tôn ngự... (vân vân)... Khi trưởng lão Mahākassapa đang ngồi một nơi hợp lẽ, đức Thế Tôn đã nói điều này: “Này Kassapa, hãy giáo giới các tỳ khưu; này Kassapa, hãy thuyết pháp cho các tỳ khưu. Này Kassapa, hoặc là ta sẽ giáo giới các tỳ khưu, hoặc là ngươi; hoặc là ta sẽ thuyết pháp cho các tỳ khưu, hoặc là ngươi.”

‘‘දුබ්බචා ඛො, භන්තෙ, එතරහි භික්ඛූ, දොවචස්සකරණෙහි ධම්මෙහි සමන්නාගතා අක්ඛමා අප්පදක්ඛිණග්ගාහිනො අනුසාසනිං. යස්ස කස්සචි, භන්තෙ, සද්ධා නත්ථි කුසලෙසු ධම්මෙසු, හිරී නත්ථි කුසලෙසු ධම්මෙසු, ඔත්තප්පං නත්ථි කුසලෙසු ධම්මෙසු, වීරියං නත්ථි කුසලෙසු ධම්මෙසු, පඤ්ඤා නත්ථි කුසලෙසු ධම්මෙසු, තස්ස යා රත්ති වා දිවසො වා ආගච්ඡති, හානියෙව පාටිකඞ්ඛා කුසලෙසු ධම්මෙසු, නො වුද්ධි.

“Bạch Thế Tôn, hiện nay các tỳ khưu thật khó dạy bảo, họ có những pháp làm cho khó dạy bảo, không kham nhẫn, không cung kính tiếp nhận lời giáo huấn. Bạch Thế Tôn, bất cứ ai không có đức tin vào các thiện pháp, không có tàm vào các thiện pháp, không có quý vào các thiện pháp, không có tinh tấn vào các thiện pháp, không có trí tuệ vào các thiện pháp, đối với người ấy, ngày hay đêm nào đến, chỉ có thể trông đợi sự suy giảm trong các thiện pháp, không có sự tăng trưởng.”

‘‘සෙය්‍යථාපි, භන්තෙ, කාළපක්ඛෙ චන්දස්ස යා රත්ති වා දිවසො වා ආගච්ඡති, හායතෙව වණ්ණෙන, හායති මණ්ඩලෙන, හායති ආභාය, හායති ආරොහපරිණාහෙන. එවමෙව ඛො, භන්තෙ, යස්ස කස්සචි සද්ධා නත්ථි කුසලෙසු ධම්මෙසු…පෙ… හිරී නත්ථි… ඔත්තප්පං නත්ථි … වීරියං නත්ථි… පඤ්ඤා නත්ථි… කුසලෙසු ධම්මෙසු තස්ස යා රත්ති වා දිවසො වා ආගච්ඡති, හානියෙව පාටිකඞ්ඛා කුසලෙසු ධම්මෙසු, නො වුද්ධි.

“Bạch Thế Tôn, ví như mặt trăng trong hạ huyền, ngày hay đêm nào đến, nó suy giảm về màu sắc, suy giảm về hình tròn, suy giảm về ánh sáng, suy giảm về kích thước và chu vi. Cũng vậy, bạch Thế Tôn, bất cứ ai không có đức tin vào các thiện pháp... (vân vân)... không có tàm... không có quý... không có tinh tấn... không có trí tuệ... vào các thiện pháp, đối với người ấy, ngày hay đêm nào đến, chỉ có thể trông đợi sự suy giảm trong các thiện pháp, không có sự tăng trưởng.”

‘‘‘අස්සද්ධො පුරිසපුග්ගලො’ති, භන්තෙ, පරිහානමෙතං; ‘අහිරිකො පුරිසපුග්ගලො’ති, භන්තෙ, පරිහානමෙතං; ‘අනොත්තප්පී පුරිසපුග්ගලො’ති, භන්තෙ, පරිහානමෙතං; ‘කුසීතො පුරිසපුග්ගලො’ති, භන්තෙ, පරිහානමෙතං; ‘දුප්පඤ්ඤො පුරිසපුග්ගලො’ති, භන්තෙ, පරිහානමෙතං; ‘කොධනො [Pg.409] පුරිසපුග්ගලො’ති, භන්තෙ, පරිහානමෙතං; ‘උපනාහී පුරිසපුග්ගලො’ති, භන්තෙ, පරිහානමෙතං; ‘න සන්ති භික්ඛූ ඔවාදකා’ති, භන්තෙ, පරිහානමෙතං.

“Bạch Thế Tôn, ‘người không có đức tin’ - đây là sự suy giảm. Bạch Thế Tôn, ‘người không có tàm’ - đây là sự suy giảm. Bạch Thế Tôn, ‘người không có quý’ - đây là sự suy giảm. Bạch Thế Tôn, ‘người lười biếng’ - đây là sự suy giảm. Bạch Thế Tôn, ‘người trí tuệ thấp kém’ - đây là sự suy giảm. Bạch Thế Tôn, ‘người hay sân hận’ - đây là sự suy giảm. Bạch Thế Tôn, ‘người hay phẫn uất’ - đây là sự suy giảm. Bạch Thế Tôn, ‘không có các tỳ khưu giáo giới’ - đây là sự suy giảm.”

‘‘යස්ස කස්සචි, භන්තෙ, සද්ධා අත්ථි කුසලෙසු ධම්මෙසු, හිරී අත්ථි කුසලෙසු ධම්මෙසු, ඔත්තප්පං අත්ථි කුසලෙසු ධම්මෙසු, වීරියං අත්ථි කුසලෙසු ධම්මෙසු, පඤ්ඤා අත්ථි කුසලෙසු ධම්මෙසු, තස්ස යා රත්ති වා දිවසො වා ආගච්ඡති, වුද්ධියෙව පාටිකඞ්ඛා කුසලෙසු ධම්මෙසු, නො පරිහානි.

“Bạch Thế Tôn, bất cứ ai có đức tin vào các thiện pháp, có tàm vào các thiện pháp, có quý vào các thiện pháp, có tinh tấn vào các thiện pháp, có trí tuệ vào các thiện pháp, đối với người ấy, ngày hay đêm nào đến, chỉ có thể trông đợi sự tăng trưởng trong các thiện pháp, không có sự suy giảm.”

‘‘සෙය්‍යථාපි, භන්තෙ, ජුණ්හපක්ඛෙ චන්දස්ස යා රත්ති වා දිවසො වා ආගච්ඡති, වඩ්ඪතෙව වණ්ණෙන, වඩ්ඪති මණ්ඩලෙන, වඩ්ඪති ආභාය, වඩ්ඪති ආරොහපරිණාහෙන. එවමෙව ඛො, භන්තෙ, යස්ස කස්සචි සද්ධා අත්ථි කුසලෙසු ධම්මෙසු… හිරී අත්ථි…පෙ… ඔත්තප්පං අත්ථි… වීරියං අත්ථි… පඤ්ඤා අත්ථි කුසලෙසු ධම්මෙසු තස්ස යා රත්ති වා දිවසො වා ආගච්ඡති, වුද්ධියෙව පාටිකඞ්ඛා කුසලෙසු ධම්මෙසු, නො පරිහානි.

Bạch ngài, ví như mặt trăng trong tuần trăng sáng, mỗi đêm hay ngày trôi qua, thì tăng trưởng về màu sắc, tăng trưởng về chu vi, tăng trưởng về ánh sáng, tăng trưởng về chiều cao và đường kính. Cũng vậy, bạch ngài, bất cứ người nào có niềm tin vào các thiện pháp, ... có lòng hổ thẹn, ... có lòng ghê sợ, ... có tinh tấn, ... có trí tuệ trong các thiện pháp, thì mỗi đêm hay ngày trôi qua, đối với người ấy chỉ có thể mong đợi sự tăng trưởng trong các thiện pháp, chứ không có sự suy giảm.

‘‘‘සද්ධො පුරිසපුග්ගලො’ති, භන්තෙ, අපරිහානමෙතං; ‘හිරිමා පුරිසපුග්ගලො’ති, භන්තෙ, අපරිහානමෙතං; ‘ඔත්තප්පී පුරිසපුග්ගලො’ති, භන්තෙ, අපරිහානමෙතං; ‘ආරද්ධවීරියො පුරිසපුග්ගලො’ති, භන්තෙ, අපරිහානමෙතං; ‘පඤ්ඤවා පුරිසපුග්ගලො’ති, භන්තෙ, අපරිහානමෙතං; ‘අක්කොධනො පුරිසපුග්ගලො’ති, භන්තෙ, අපරිහානමෙතං; ‘අනුපනාහී පුරිසපුග්ගලො’ති, භන්තෙ, අපරිහානමෙතං; ‘සන්ති භික්ඛූ ඔවාදකා’ති, භන්තෙ, අපරිහානමෙත’’න්ති.

Bạch ngài, ‘người có niềm tin’ – đây là điều không suy giảm. Bạch ngài, ‘người có lòng hổ thẹn’ – đây là điều không suy giảm. Bạch ngài, ‘người có lòng ghê sợ’ – đây là điều không suy giảm. Bạch ngài, ‘người có tinh tấn được khởi xướng’ – đây là điều không suy giảm. Bạch ngài, ‘người có trí tuệ’ – đây là điều không suy giảm. Bạch ngài, ‘người không sân hận’ – đây là điều không suy giảm. Bạch ngài, ‘người không phẫn uất’ – đây là điều không suy giảm. Bạch ngài, ‘có các vị tỳ khưu giáo giới’ – đây là điều không suy giảm.

‘‘සාධු සාධු, කස්සප. යස්ස කස්සචි, කස්සප, සද්ධා නත්ථි කුසලෙසු ධම්මෙසු…පෙ… හිරී නත්ථි… ඔත්තප්පං නත්ථි… වීරියං නත්ථි… පඤ්ඤා නත්ථි කුසලෙසු ධම්මෙසු තස්ස යා රත්ති වා දිවසො වා ආගච්ඡති, හානියෙව පාටිකඞ්ඛා කුසලෙසු ධම්මෙසු, නො වුද්ධි.

Lành thay, lành thay, này Kassapa. Này Kassapa, bất cứ người nào không có niềm tin vào các thiện pháp, ... không có lòng hổ thẹn, ... không có lòng ghê sợ, ... không có tinh tấn, ... không có trí tuệ trong các thiện pháp, thì mỗi đêm hay ngày trôi qua, đối với người ấy chỉ có thể mong đợi sự suy giảm trong các thiện pháp, chứ không có sự tăng trưởng.

‘‘සෙය්‍යථාපි, කස්සප, කාළපක්ඛෙ චන්දස්ස යා රත්ති වා දිවසො වා ආගච්ඡති, හායතෙව වණ්ණෙන…පෙ… හායති ආරොහපරිණාහෙන. එවමෙව ඛො, කස්සප, යස්ස කස්සචි සද්ධා නත්ථි කුසලෙසු ධම්මෙසු…පෙ… හිරී නත්ථි… ඔත්තප්පං නත්ථි… වීරියං නත්ථි… පඤ්ඤා නත්ථි කුසලෙසු ධම්මෙසු තස්ස යා රත්ති වා දිවසො වා ආගච්ඡති, හානියෙව පාටිකඞ්ඛා කුසලෙසු ධම්මෙසු, නො වුද්ධි. ‘අස්සද්ධො පුරිසපුග්ගලො’ති, කස්සප, පරිහානමෙතං[Pg.410]; අහිරිකො…පෙ… අනොත්තප්පී… කුසීතො… දුප්පඤ්ඤො… කොධනො… ‘උපනාහී පුරිසපුග්ගලො’ති, කස්සප, පරිහානමෙතං; ‘න සන්ති භික්ඛූ ඔවාදකා’ති, කස්සප, පරිහානමෙතං.

Này Kassapa, ví như mặt trăng trong tuần trăng tối, mỗi đêm hay ngày trôi qua, thì suy giảm về màu sắc, ... suy giảm về chiều cao và đường kính. Cũng vậy, này Kassapa, bất cứ người nào không có niềm tin vào các thiện pháp, ... không có lòng hổ thẹn, ... không có lòng ghê sợ, ... không có tinh tấn, ... không có trí tuệ trong các thiện pháp, thì mỗi đêm hay ngày trôi qua, đối với người ấy chỉ có thể mong đợi sự suy giảm trong các thiện pháp, chứ không có sự tăng trưởng. Này Kassapa, ‘người không có niềm tin’ – đây là điều suy giảm; người không có lòng hổ thẹn, ... người không có lòng ghê sợ, ... người lười biếng, ... người có trí tuệ thấp kém, ... người sân hận, ... Này Kassapa, ‘người phẫn uất’ – đây là điều suy giảm. Này Kassapa, ‘không có các vị tỳ khưu giáo giới’ – đây là điều suy giảm.

‘‘යස්ස කස්සචි, කස්සප, සද්ධා අත්ථි කුසලෙසු ධම්මෙසු…පෙ… හිරී අත්ථි… ඔත්තප්පං අත්ථි… වීරියං අත්ථි… පඤ්ඤා අත්ථි කුසලෙසු ධම්මෙසු තස්ස යා රත්ති වා දිවසො වා ආගච්ඡති, වුද්ධියෙව පාටිකඞ්ඛා කුසලෙසු ධම්මෙසු, නො පරිහානි.

Này Kassapa, bất cứ người nào có niềm tin vào các thiện pháp, ... có lòng hổ thẹn, ... có lòng ghê sợ, ... có tinh tấn, ... có trí tuệ trong các thiện pháp, thì mỗi đêm hay ngày trôi qua, đối với người ấy chỉ có thể mong đợi sự tăng trưởng trong các thiện pháp, chứ không có sự suy giảm.

‘‘සෙය්‍යථාපි, කස්සප, ජුණ්හපක්ඛෙ චන්දස්ස යා රත්ති වා දිවසො වා ආගච්ඡති, වඩ්ඪතෙව වණ්ණෙන, වඩ්ඪති මණ්ඩලෙන, වඩ්ඪති ආභාය, වඩ්ඪති ආරොහපරිණාහෙන. එවමෙව ඛො, කස්සප, යස්ස කස්සචි සද්ධා අත්ථි කුසලෙසු ධම්මෙසු හිරී අත්ථි… ඔත්තප්පං අත්ථි… වීරියං අත්ථි… පඤ්ඤා අත්ථි කුසලෙසු ධම්මෙසු තස්ස යා රත්ති වා දිවසො වා ආගච්ඡති, වුද්ධියෙව පාටිකඞ්ඛා කුසලෙසු ධම්මෙසු, නො පරිහානි.

Này Kassapa, ví như mặt trăng trong tuần trăng sáng, mỗi đêm hay ngày trôi qua, thì tăng trưởng về màu sắc, tăng trưởng về chu vi, tăng trưởng về ánh sáng, tăng trưởng về chiều cao và đường kính. Cũng vậy, này Kassapa, bất cứ người nào có niềm tin vào các thiện pháp, có lòng hổ thẹn, ... có lòng ghê sợ, ... có tinh tấn, ... có trí tuệ trong các thiện pháp, thì mỗi đêm hay ngày trôi qua, đối với người ấy chỉ có thể mong đợi sự tăng trưởng trong các thiện pháp, chứ không có sự suy giảm.

‘‘‘සද්ධො පුරිසපුග්ගලො’ති, කස්සප, අපරිහානමෙතං; හිරිමා…පෙ… ඔත්තප්පී… ආරද්ධවීරියො… පඤ්ඤවා… අක්කොධනො… ‘අනුපනාහී පුරිසපුග්ගලො’ති, කස්සප, අපරිහානමෙතං; ‘සන්ති භික්ඛූ ඔවාදකා’ති, කස්සප, අපරිහානමෙත’’න්ති. සත්තමං.

Này Kassapa, ‘người có niềm tin’ – đây là điều không suy giảm; người có lòng hổ thẹn, ... người có lòng ghê sợ, ... người có tinh tấn được khởi xướng, ... người có trí tuệ, ... người không sân hận, ... Này Kassapa, ‘người không phẫn uất’ – đây là điều không suy giảm. Này Kassapa, ‘có các vị tỳ khưu giáo giới’ – đây là điều không suy giảm. (Kinh) thứ bảy.

8. තතියඔවාදසුත්තං

8. Kinh Giáo Giới (thứ ba)

151. රාජගහෙ කලන්දකනිවාපෙ. අථ ඛො ආයස්මා මහාකස්සපො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො ආයස්මන්තං මහාකස්සපං භගවා එතදවොච – ‘‘ඔවද, කස්සප, භික්ඛූ; කරොහි, කස්සප, භික්ඛූනං ධම්මිං කථං. අහං වා, කස්සප, භික්ඛූනං ඔවදෙය්‍යං ත්වං වා; අහං වා භික්ඛූනං ධම්මිං කථං කරෙය්‍යං ත්වං වා’’ති.

151. Tại Rājagaha, ở Kalandakanivāpa. Bấy giờ, trưởng lão Mahākassapa đi đến chỗ đức Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Đức Thế Tôn đã nói điều này với trưởng lão Mahākassapa đang ngồi một bên: ‘Này Kassapa, hãy giáo giới các vị tỳ khưu; này Kassapa, hãy thuyết pháp cho các vị tỳ khưu. Này Kassapa, hoặc là ta hoặc là ông nên giáo giới các vị tỳ khưu; hoặc là ta hoặc là ông nên thuyết pháp cho các vị tỳ khưu.’

‘‘දුබ්බචා ඛො, භන්තෙ, එතරහි භික්ඛූ, දොවචස්සකරණෙහි ධම්මෙහි සමන්නාගතා, අක්ඛමා, අප්පදක්ඛිණග්ගාහිනො අනුසාසනී’’න්ති. ‘‘තථා හි පන, කස්සප, පුබ්බෙ ථෙරා භික්ඛූ ආරඤ්ඤිකා චෙව අහෙසුං ආරඤ්ඤිකත්තස්ස ච වණ්ණවාදිනො, පිණ්ඩපාතිකා චෙව අහෙසුං පිණ්ඩපාතිකත්තස්ස ච වණ්ණවාදිනො[Pg.411], පංසුකූලිකා චෙව අහෙසුං පංසුකූලිකත්තස්ස ච වණ්ණවාදිනො, තෙචීවරිකා චෙව අහෙසුං තෙචීවරිකත්තස්ස ච වණ්ණවාදිනො, අප්පිච්ඡා චෙව අහෙසුං අප්පිච්ඡතාය ච වණ්ණවාදිනො, සන්තුට්ඨා චෙව අහෙසුං සන්තුට්ඨියා ච වණ්ණවාදිනො, පවිවිත්තා චෙව අහෙසුං පවිවෙකස්ස ච වණ්ණවාදිනො, අසංසට්ඨා චෙව අහෙසුං අසංසග්ගස්ස ච වණ්ණවාදිනො, ආරද්ධවීරියා චෙව අහෙසුං වීරියාරම්භස්ස ච වණ්ණවාදිනො.

Bạch ngài, hiện nay các vị tỳ khưu thật khó dạy bảo, sở hữu những pháp khiến cho khó dạy bảo, không kham nhẫn, không tiếp thu lời giáo huấn một cách trân trọng. Này Kassapa, quả thật là như vậy. Trước đây, các vị trưởng lão tỳ khưu vừa là những vị sống ở rừng và vừa là những vị tán thán việc sống ở rừng; vừa là những vị đi khất thực và vừa là những vị tán thán việc đi khất thực; vừa là những vị mặc y phấn tảo và vừa là những vị tán thán việc mặc y phấn tảo; vừa là những vị chỉ dùng ba y và vừa là những vị tán thán việc chỉ dùng ba y; vừa là những vị thiểu dục và vừa là những vị tán thán sự thiểu dục; vừa là những vị biết đủ và vừa là những vị tán thán sự biết đủ; vừa là những vị sống độc cư và vừa là những vị tán thán việc sống độc cư; vừa là những vị không giao du và vừa là những vị tán thán việc không giao du; vừa là những vị có tinh tấn được khởi xướng và vừa là những vị tán thán sự khởi xướng tinh tấn.

‘‘තත්‍ර යො හොති භික්ඛු ආරඤ්ඤිකො චෙව ආරඤ්ඤිකත්තස්ස ච වණ්ණවාදී, පිණ්ඩපාතිකො චෙව පිණ්ඩපාතිකත්තස්ස ච වණ්ණවාදී, පංසුකූලිකො චෙව පංසුකූලිකත්තස්ස ච වණ්ණවාදී, තෙචීවරිකො චෙව තෙචීවරිකත්තස්ස ච වණ්ණවාදී, අප්පිච්ඡො චෙව අප්පිච්ඡතාය ච වණ්ණවාදී, සන්තුට්ඨො චෙව සන්තුට්ඨියා ච වණ්ණවාදී, පවිවිත්තො චෙව පවිවෙකස්ස ච වණ්ණවාදී, අසංසට්ඨො චෙව අසංසග්ගස්ස ච වණ්ණවාදී, ආරද්ධවීරියො චෙව වීරියාරම්භස්ස ච වණ්ණවාදී, තං ථෙරා භික්ඛූ ආසනෙන නිමන්තෙන්ති – ‘එහි, භික්ඛු, කො නාමායං භික්ඛු, භද්දකො වතායං භික්ඛු, සික්ඛාකාමො වතායං භික්ඛු; එහි, භික්ඛු, ඉදං ආසනං නිසීදාහී’’’ති.

“Trong số ấy, vị tỳ khưu nào vừa là người sống ở rừng, vừa là người tán thán hạnh sống ở rừng; vừa là người đi khất thực, vừa là người tán thán hạnh đi khất thực; vừa là người mặc y phấn tảo, vừa là người tán thán hạnh mặc y phấn tảo; vừa là người chỉ dùng ba y, vừa là người tán thán hạnh chỉ dùng ba y; vừa là người ít ham muốn, vừa là người tán thán hạnh ít ham muốn; vừa là người biết đủ, vừa là người tán thán hạnh biết đủ; vừa là người sống độc cư, vừa là người tán thán hạnh sống độc cư; vừa là người không giao du, vừa là người tán thán hạnh không giao du; vừa là người tinh cần, vừa là người tán thán sự tinh cần, thì các vị tỳ khưu trưởng lão mời vị ấy bằng chỗ ngồi: ‘Hãy đến đây, tỳ khưu, vị tỳ khưu này tên là gì? Vị tỳ khưu này thật là hiền thiện! Vị tỳ khưu này thật là ham học! Hãy đến đây, tỳ khưu, đây là chỗ ngồi, mời ngài ngồi xuống.’”

‘‘තත්‍ර, කස්සප, නවානං භික්ඛූනං එවං හොති – ‘යො කිර සො හොති භික්ඛු ආරඤ්ඤිකො චෙව ආරඤ්ඤිකත්තස්ස ච වණ්ණවාදී, පිණ්ඩපාතිකො චෙව…පෙ… පංසුකූලිකො චෙව… තෙචීවරිකො චෙව… අප්පිච්ඡො චෙව… සන්තුට්ඨො චෙව… පවිවිත්තො චෙව… අසංසට්ඨො චෙව… ආරද්ධවීරියො චෙව වීරියාරම්භස්ස ච වණ්ණවාදී, තං ථෙරා භික්ඛූ ආසනෙන නිමන්තෙන්ති – එහි, භික්ඛු, කො නාමායං භික්ඛු, භද්දකො වතායං භික්ඛු, සික්ඛාකාමො වතායං භික්ඛු; එහි, භික්ඛු, ඉදං ආසනං නිසීදාහී’ති. තෙ තථත්තාය පටිපජ්ජන්ති; තෙසං තං හොති දීඝරත්තං හිතාය සුඛාය.

“Này Kassapa, trong trường hợp ấy, các vị tỳ khưu trẻ tuổi khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Vị tỳ khưu nào là người sống ở rừng và tán thán hạnh sống ở rừng, là người đi khất thực... (vân vân)... là người tinh cần và tán thán sự tinh cần, thì được các vị tỳ khưu trưởng lão mời bằng chỗ ngồi: ‘Hãy đến đây, tỳ khưu, vị tỳ khưu này tên là gì? Vị tỳ khưu này thật là hiền thiện! Vị tỳ khưu này thật là ham học! Hãy đến đây, tỳ khưu, đây là chỗ ngồi, mời ngài ngồi xuống.’ Rồi họ thực hành để được như vậy; và điều đó mang lại lợi ích, hạnh phúc cho họ trong một thời gian dài.

‘‘එතරහි පන, කස්සප, ථෙරා භික්ඛූ න චෙව ආරඤ්ඤිකා න ච ආරඤ්ඤිකත්තස්ස වණ්ණවාදිනො, න චෙව පිණ්ඩපාතිකා න ච පිණ්ඩපාතිකත්තස්ස වණ්ණවාදිනො, න චෙව පංසුකූලිකා න ච පංසුකූලිකත්තස්ස වණ්ණවාදිනො, න චෙව තෙචීවරිකා න ච තෙචීවරිකත්තස්ස වණ්ණවාදිනො, න චෙව අප්පිච්ඡා න ච අප්පිච්ඡතාය වණ්ණවාදිනො, න චෙව සන්තුට්ඨා න ච සන්තුට්ඨියා වණ්ණවාදිනො, න චෙව පවිවිත්තා න ච පවිවෙකස්ස වණ්ණවාදිනො, න චෙව අසංසට්ඨා න ච අසංසග්ගස්ස වණ්ණවාදිනො, න චෙව ආරද්ධවීරියා න ච වීරියාරම්භස්ස වණ්ණවාදිනො.

“Nhưng này Kassapa, ngày nay các vị tỳ khưu trưởng lão không phải là người sống ở rừng, cũng không tán thán hạnh sống ở rừng; không phải là người đi khất thực, cũng không tán thán hạnh đi khất thực; không phải là người mặc y phấn tảo, cũng không tán thán hạnh mặc y phấn tảo; không phải là người chỉ dùng ba y, cũng không tán thán hạnh chỉ dùng ba y; không phải là người ít ham muốn, cũng không tán thán hạnh ít ham muốn; không phải là người biết đủ, cũng không tán thán hạnh biết đủ; không phải là người sống độc cư, cũng không tán thán hạnh sống độc cư; không phải là người không giao du, cũng không tán thán hạnh không giao du; không phải là người tinh cần, cũng không tán thán sự tinh cần.

‘‘තත්‍ර [Pg.412] යො හොති භික්ඛු ඤාතො යසස්සී ලාභී චීවර-පිණ්ඩපාත-සෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං තං ථෙරා භික්ඛූ ආසනෙන නිමන්තෙන්ති – ‘එහි, භික්ඛු, කො නාමායං භික්ඛු, භද්දකො වතායං භික්ඛු, සබ්‍රහ්මචාරිකාමො වතායං භික්ඛු; එහි, භික්ඛු, ඉදං ආසනං නිසීදාහී’’’ති.

“Trong số ấy, vị tỳ khưu nào nổi tiếng, có danh vọng, nhận được các vật dụng là y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh, thì các vị tỳ khưu trưởng lão mời vị ấy bằng chỗ ngồi: ‘Hãy đến đây, tỳ khưu, vị tỳ khưu này tên là gì? Vị tỳ khưu này thật là hiền thiện! Vị tỳ khưu này thật được các bạn đồng phạm hạnh quý mến! Hãy đến đây, tỳ khưu, đây là chỗ ngồi, mời ngài ngồi xuống.’”

‘‘තත්‍ර, කස්සප, නවානං භික්ඛූනං එවං හොති – ‘යො කිර සො හොති භික්ඛු ඤාතො යසස්සී ලාභී චීවර-පිණ්ඩපාත-සෙනාසන-ගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං තං ථෙරා භික්ඛූ ආසනෙන නිමන්තෙන්ති – එහි, භික්ඛු, කො නාමායං භික්ඛු, භද්දකො වතායං භික්ඛු, සබ්‍රහ්මචාරිකාමො වතායං භික්ඛු; එහි, භික්ඛු, ඉදං ආසනං නිසීදාහී’ති. තෙ තථත්තාය පටිපජ්ජන්ති. තෙසං තං හොති දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛාය. යඤ්හි තං, කස්සප, සම්මා වදමානො වදෙය්‍ය – ‘උපද්දුතා බ්‍රහ්මචාරී බ්‍රහ්මචාරූපද්දවෙන අභිපත්ථනා බ්‍රහ්මචාරී බ්‍රහ්මචාරිඅභිපත්ථනෙනා’ති, එතරහි තං, කස්සප, සම්මා වදමානො වදෙය්‍ය – ‘උපද්දුතා බ්‍රහ්මචාරී බ්‍රහ්මචාරූපද්දවෙන අභිපත්ථනා බ්‍රහ්මචාරී බ්‍රහ්මචාරිඅභිපත්ථනෙනා’’’ති. අට්ඨමං.

“Này Kassapa, trong trường hợp ấy, các vị tỳ khưu trẻ tuổi khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Vị tỳ khưu nào nổi tiếng, có danh vọng, nhận được các vật dụng là y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh, thì được các vị tỳ khưu trưởng lão mời bằng chỗ ngồi: ‘Hãy đến đây, tỳ khưu, vị tỳ khưu này tên là gì? Vị tỳ khưu này thật là hiền thiện! Vị tỳ khưu này thật được các bạn đồng phạm hạnh quý mến! Hãy đến đây, tỳ khưu, đây là chỗ ngồi, mời ngài ngồi xuống.’ Rồi họ thực hành để được như vậy. Và điều đó mang lại sự không lợi ích, sự đau khổ cho họ trong một thời gian dài. Này Kassapa, nếu có người nói đúng, người ấy sẽ nói rằng: ‘Những người tu phạm hạnh bị tai họa bởi tai họa của đời sống phạm hạnh; những người tu phạm hạnh bị khao khát bởi sự khao khát của đời sống phạm hạnh.’ Này Kassapa, ngày nay, nếu có người nói đúng, người ấy sẽ nói rằng: ‘Những người tu phạm hạnh bị tai họa bởi tai họa của đời sống phạm hạnh; những người tu phạm hạnh bị khao khát bởi sự khao khát của đời sống phạm hạnh.’”

9. ඣානාභිඤ්ඤසුත්තං

9. Kinh Thiền và Thắng Trí

152. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘අහං, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමි. කස්සපොපි, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛති විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති’’.

152. Trú ở Sāvatthī... “Này các tỳ khưu, khi nào Ta muốn, Ta ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào vị ấy muốn, vị ấy ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ.”

‘‘අහං, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි විතක්කවිචාරානං වූපසමා අජ්ඣත්තං සම්පසාදනං චෙතසො එකොදිභාවං අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිජං පීතිසුඛං දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමි. කස්සපොපි, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛති විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති.

“Này các tỳ khưu, khi nào Ta muốn, Ta diệt tầm và tứ, chứng và trú thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tĩnh nhất tâm. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào vị ấy muốn, vị ấy diệt tầm và tứ... (vân vân)... chứng và trú thiền thứ hai.

‘‘අහං, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි පීතියා ච විරාගා උපෙක්ඛකො ච විහරාමි සතො ච සම්පජානො සුඛඤ්ච කායෙන පටිසංවෙදෙමි, යං තං අරියා ආචික්ඛන්ති – ‘උපෙක්ඛකො සතිමා සුඛවිහාරී’ති තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමි. කස්සපොපි, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛති පීතියා [Pg.413] ච විරාගා උපෙක්ඛකො ච විහරති සතො ච සම්පජානො, සුඛඤ්ච කායෙන පටිසංවෙදෙති, යං තං අරියා ආචික්ඛන්ති – ‘උපෙක්ඛකො සතිමා සුඛවිහාරී’ති තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති.

“Này các tỳ khưu, khi nào Ta muốn, Ta ly hỷ, trú xả, chánh niệm, tỉnh giác, thân cảm sự lạc, chứng và trú thiền thứ ba, một trạng thái mà các bậc Thánh gọi là ‘xả niệm lạc trú’. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào vị ấy muốn, vị ấy ly hỷ, trú xả, chánh niệm, tỉnh giác, thân cảm sự lạc, một trạng thái mà các bậc Thánh gọi là ‘xả niệm lạc trú’, chứng và trú thiền thứ ba.

‘‘අහං, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි සුඛස්ස ච පහානා දුක්ඛස්ස ච පහානා පුබ්බෙව සොමනස්සදොමනස්සානං අත්ථඞ්ගමා අදුක්ඛමසුඛං උපෙක්ඛාසතිපාරිසුද්ධිං චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමි. කස්සපොපි, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛති සුඛස්ස ච පහානා …පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති.

Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, do đã đoạn trừ lạc và khổ, do ưu và hỷ đã chấm dứt từ trước, Ta chứng đạt và an trú vào thiền thứ tư, trạng thái không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn, do đã đoạn trừ lạc và khổ ... chứng đạt và an trú vào thiền thứ tư.

‘‘අහං, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා අනන්තො ආකාසොති ආකාසානඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරාමි. කස්සපොපි, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛති සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා…පෙ… ආකාසානඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති.

Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, do đã hoàn toàn vượt qua sắc tưởng, do các đối ngại tưởng đã chấm dứt, do không tác ý đến các tưởng sai biệt, với ý niệm ‘hư không là vô biên,’ Ta chứng đạt và an trú vào Không Vô Biên Xứ. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn, do đã hoàn toàn vượt qua sắc tưởng ... chứng đạt và an trú vào Không Vô Biên Xứ.

‘‘අහං, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම අනන්තං විඤ්ඤාණන්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරාමි. කස්සපොපි, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛති සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම අනන්තං විඤ්ඤාණන්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති.

Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, do đã hoàn toàn vượt qua Không Vô Biên Xứ, với ý niệm ‘thức là vô biên,’ Ta chứng đạt và an trú vào Thức Vô Biên Xứ. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn, do đã hoàn toàn vượt qua Không Vô Biên Xứ, với ý niệm ‘thức là vô biên,’ chứng đạt và an trú vào Thức Vô Biên Xứ.

‘‘අහං, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘නත්ථි කිඤ්චී’ති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරාමි. කස්සපොපි, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛති…පෙ… ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති.

Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, do đã hoàn toàn vượt qua Thức Vô Biên Xứ, với ý niệm ‘không có gì cả,’ Ta chứng đạt và an trú vào Vô Sở Hữu Xứ. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn ... chứng đạt và an trú vào Vô Sở Hữu Xứ.

‘‘අහං, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරාමි. කස්සපොපි, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛති…පෙ… නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති.

Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, do đã hoàn toàn vượt qua Vô Sở Hữu Xứ, Ta chứng đạt và an trú vào Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn ... chứng đạt và an trú vào Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ.

‘‘අහං, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි සබ්බසො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරාමි. කස්සපොපි, භික්ඛවෙ…පෙ… සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරති.

Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, do đã hoàn toàn vượt qua Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, Ta chứng đạt và an trú vào Diệt Thọ Tưởng Định. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy ... chứng đạt và an trú vào Diệt Thọ Tưởng Định.

‘‘අහං[Pg.414], භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධං පච්චනුභොමි – එකොපි හුත්වා බහුධා හොමි, බහුධාපි හුත්වා එකො හොමි; ආවිභාවං, තිරොභාවං, තිරොකුට්ටං, තිරොපාකාරං, තිරොපබ්බතං, අසජ්ජමානො ගච්ඡාමි, සෙය්‍යථාපි ආකාසෙ; පථවියාපි උම්මුජ්ජනිමුජ්ජං කරොමි, සෙය්‍යථාපි උදකෙ; උදකෙපි අභිජ්ජමානෙ ගච්ඡාමි, සෙය්‍යථාපි පථවියං; ආකාසෙපි පල්ලඞ්කෙන කමාමි, සෙය්‍යථාපි පක්ඛී සකුණො; ඉමෙපි චන්දිමසූරියෙ එවංමහිද්ධිකෙ එවංමහානුභාවෙ පාණිනා පරිමසාමි පරිමජ්ජාමි; යාව බ්‍රහ්මලොකාපි කායෙන වසං වත්තෙමි. කස්සපොපි, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛති අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධං පච්චනුභොති…පෙ… යාව බ්‍රහ්මලොකාපි කායෙන වසං වත්තෙති.

Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, Ta trải nghiệm được nhiều loại thần thông khác nhau: từ một thân hiện ra nhiều thân, từ nhiều thân hiện ra một thân; hiện hình, biến mất; đi xuyên qua tường, qua vách, qua núi không bị trở ngại, như đi trong hư không; độn thổ và trồi lên trong đất, như ở trong nước; đi trên nước không chìm, như đi trên đất; ngồi kiết-già bay đi trong hư không, như con chim có cánh; Ta dùng tay chạm và rờ mặt trăng và mặt trời, những vật có đại thần lực, đại oai đức như vậy; Ta dùng thân để tác động quyền năng cho đến cõi Phạm Thiên. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn, vị ấy trải nghiệm được nhiều loại thần thông khác nhau ... dùng thân để tác động quyền năng cho đến cõi Phạm Thiên.

‘‘අහං, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි දිබ්බාය සොතධාතුයා විසුද්ධාය අතික්කන්තමානුසිකාය උභො සද්දෙ සුණාමි, දිබ්බෙ ච මානුසෙ ච, යෙ දූරෙ සන්තිකෙ ච. කස්සපොපි, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛති දිබ්බාය සොතධාතුයා…පෙ… දූරෙ සන්තිකෙ ච.

Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, với thiên nhĩ giới thanh tịnh, siêu phàm, Ta nghe được cả hai loại âm thanh, của chư thiên và của loài người, dù ở xa hay ở gần. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn, với thiên nhĩ giới ... nghe được các âm thanh dù ở xa hay ở gần.

‘‘අහං, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි පරසත්තානං පරපුග්ගලානං චෙතසා චෙතො පරිච්ච පජානාමි – සරාගං වා චිත්තං සරාගං චිත්තන්ති පජානාමි, වීතරාගං වා චිත්තං වීතරාගං චිත්තන්ති පජානාමි, සදොසං වා චිත්තං…පෙ… වීතදොසං වා චිත්තං… සමොහං වා චිත්තං… වීතමොහං වා චිත්තං… සංඛිත්තං වා චිත්තං… වික්ඛිත්තං වා චිත්තං… මහග්ගතං වා චිත්තං… අමහග්ගතං වා චිත්තං… සඋත්තරං වා චිත්තං… අනුත්තරං වා චිත්තං… සමාහිතං වා චිත්තං… අසමාහිතං වා චිත්තං… විමුත්තං වා චිත්තං… අවිමුත්තං වා චිත්තං අවිමුත්තං චිත්තන්ති පජානාමි. කස්සපොපි, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛති පරසත්තානං පරපුග්ගලානං චෙතසා චෙතො පරිච්ච පජානාති – සරාගං වා චිත්තං සරාගං චිත්තන්ති පජානාති…පෙ… අවිමුත්තං වා චිත්තං අවිමුත්තං චිත්තන්ති පජානාති.

Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, với tâm của mình, Ta biết rõ tâm của các chúng sanh khác, của các người khác như sau: Ta biết tâm có tham là ‘tâm có tham,’ Ta biết tâm không tham là ‘tâm không tham,’ Ta biết tâm có sân ... tâm không sân ... tâm có si ... tâm không si ... tâm co rút ... tâm phân tán ... tâm quảng đại ... tâm không quảng đại ... tâm hữu thượng ... tâm vô thượng ... tâm có định ... tâm không có định ... tâm được giải thoát ... Ta biết tâm chưa được giải thoát là ‘tâm chưa được giải thoát.’ Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn, vị ấy biết rõ tâm của các chúng sanh khác, của các người khác như sau: vị ấy biết tâm có tham là ‘tâm có tham’ ... vị ấy biết tâm chưa được giải thoát là ‘tâm chưa được giải thoát.’

‘‘අහං, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරාමි, සෙය්‍යථිදං – එකම්පි ජාතිං ද්වෙපි ජාතියො තිස්සොපි ජාතියො චතස්සොපි ජාතියො පඤ්චපි ජාතියො දසපි ජාතියො වීසම්පි ජාතියො තිංසම්පි ජාතියො චත්තාලීසම්පි ජාතියො පඤ්ඤාසම්පි ජාතියො ජාතිසතම්පි ජාතිසහස්සම්පි ජාතිසතසහස්සම්පි, අනෙකෙපි සංවට්ටකප්පෙ අනෙකෙපි විවට්ටකප්පෙ අනෙකෙපි සංවට්ටවිවට්ටකප්පෙ – ‘අමුත්‍රාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො[Pg.415], සො තතො චුතො අමුත්‍ර උදපාදිං; තත්‍රාපාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො ඉධූපපන්නො’ති. ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරාමි. කස්සපොපි, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛති අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති, සෙය්‍යථිදං – එකම්පි ජාතිං…පෙ… ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති.

Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, Ta nhớ lại nhiều đời sống quá khứ khác nhau, cụ thể là: một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều kiếp hoại, nhiều kiếp thành, nhiều kiếp thành hoại — ‘Ở nơi kia, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, sắc tướng như thế này, ăn uống như thế này, trải nghiệm khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết ở nơi đó, ta được sanh ra ở nơi nọ. Ở đó, ta cũng có tên như thế này, dòng họ như thế này, sắc tướng như thế này, ăn uống như thế này, trải nghiệm khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết ở nơi đó, ta được sanh ra ở đây.’ Như vậy, Ta nhớ lại nhiều đời sống quá khứ khác nhau với các đặc điểm và chi tiết của chúng. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ khác nhau, cụ thể là: một đời ... Như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ khác nhau với các đặc điểm và chi tiết của chúng.

‘‘අහං, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සාමි චවමානෙ උපපජ්ජමානෙ හීනෙ පණීතෙ සුවණ්ණෙ දුබ්බණ්ණෙ, සුගතෙ දුග්ගතෙ යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානාමි – ‘ඉමෙ වත, භොන්තො, සත්තා කායදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා වචීදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා මනොදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා අරියානං උපවාදකා මිච්ඡාදිට්ඨිකා මිච්ඡාදිට්ඨිකම්මසමාදානා; තෙ කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපන්නා, ඉමෙ වා පන, භොන්තො, සත්තා කායසුචරිතෙන සමන්නාගතා වචීසුචරිතෙන සමන්නාගතා මනොසුචරිතෙන සමන්නාගතා අරියානං අනුපවාදකා සම්මාදිට්ඨිකා සම්මාදිට්ඨිකම්මසමාදානා; තෙ කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපන්නා’ති. ඉති දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සාමි චවමානෙ උපපජ්ජමානෙ හීනෙ පණීතෙ සුවණ්ණෙ දුබ්බණ්ණෙ, සුගතෙ දුග්ගතෙ යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානාමි. කස්සපොපි, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛති දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සති චවමානෙ…පෙ… යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානාති.

“Này các Tỳ khưu, trong khi còn mong muốn, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, Ta thấy các chúng sanh đang chết, đang sanh, hạ liệt, cao sang, đẹp đẽ, thô xấu, thiện thú, ác thú; Ta biết rõ các chúng sanh tùy theo hạnh nghiệp của chúng: ‘Chư hiền, những chúng sanh này đã thành tựu thân ác hành, thành tựu khẩu ác hành, thành tựu ý ác hành, phỉ báng các bậc Thánh, có tà kiến, chấp thủ các nghiệp theo tà kiến; sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Hoặc chư hiền, những chúng sanh này đã thành tựu thân thiện hành, thành tựu khẩu thiện hành, thành tựu ý thiện hành, không phỉ báng các bậc Thánh, có chánh kiến, chấp thủ các nghiệp theo chánh kiến; sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào thiện thú, thiên giới, cõi đời này.’ Như vậy, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, Ta thấy các chúng sanh đang chết, đang sanh, hạ liệt, cao sang, đẹp đẽ, thô xấu, thiện thú, ác thú; Ta biết rõ các chúng sanh tùy theo hạnh nghiệp của chúng. Này các Tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, trong khi còn mong muốn, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, vị ấy thấy các chúng sanh đang chết... cho đến... vị ấy biết rõ các chúng sanh tùy theo hạnh nghiệp của chúng.”

‘‘අහං, භික්ඛවෙ, ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරාමි. කස්සපොපි, භික්ඛවෙ, ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරතී’’ති. නවමං.

“Này các Tỳ khưu, do đoạn tận các lậu hoặc, Ta đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú trong ngay hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Này các Tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú trong ngay hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.”

10. උපස්සයසුත්තං

10. Kinh Trú Xứ

153. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං ආයස්මා මහාකස්සපො සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය යෙනායස්මා [Pg.416] මහාකස්සපො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං මහාකස්සපං එතදවොච – ‘‘ආයාම, භන්තෙ කස්සප, යෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛුනුපස්සයො තෙනුපසඞ්කමිස්සාමා’’ති. ‘‘ගච්ඡ ත්වං, ආවුසො ආනන්ද, බහුකිච්චො ත්වං බහුකරණීයො’’ති. දුතියම්පි ඛො ආයස්මා ආනන්දො ආයස්මන්තං මහාකස්සපං එතදවොච – ‘‘ආයාම, භන්තෙ කස්සප, යෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛුනුපස්සයො තෙනුපසඞ්කමිස්සාමා’’ති. ‘‘ගච්ඡ ත්වං, ආවුසො ආනන්ද, බහුකිච්චො ත්වං බහුකරණීයො’’ති. තතියම්පි ඛො ආයස්මා ආනන්දො ආයස්මන්තං මහාකස්සපං එතදවොච – ‘‘ආයාම, භන්තෙ කස්සප, යෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛුනුපස්සයො තෙනුපසඞ්කමිස්සාමා’’ති.

153. Tôi nghe như vầy – một thời, Tôn giả Mahā Kassapa trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của Anāthapiṇḍika. Rồi Tôn giả Ānanda vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi đến chỗ Tôn giả Mahā Kassapa; sau khi đến, nói với Tôn giả Mahā Kassapa điều này: “Thưa Tôn giả Kassapa, chúng ta hãy đi đến một trú xứ của Tỳ khưu ni nào đó.” “Này hiền giả Ānanda, hiền giả hãy đi đi. Hiền giả có nhiều công việc, nhiều phận sự.” Lần thứ hai, Tôn giả Ānanda lại nói với Tôn giả Mahā Kassapa điều này: “Thưa Tôn giả Kassapa, chúng ta hãy đi đến một trú xứ của Tỳ khưu ni nào đó.” “Này hiền giả Ānanda, hiền giả hãy đi đi. Hiền giả có nhiều công việc, nhiều phận sự.” Lần thứ ba, Tôn giả Ānanda lại nói với Tôn giả Mahā Kassapa điều này: “Thưa Tôn giả Kassapa, chúng ta hãy đi đến một trú xứ của Tỳ khưu ni nào đó.”

අථ ඛො ආයස්මා මහාකස්සපො පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය ආයස්මතා ආනන්දෙන පච්ඡාසමණෙන යෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛුනුපස්සයො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි. අථ ඛො සම්බහුලා භික්ඛුනියො යෙනායස්මා මහාකස්සපො තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං මහාකස්සපං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නා ඛො තා භික්ඛුනියො ආයස්මා මහාකස්සපො ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙසි සමාදපෙසි සමුත්තෙජෙසි සම්පහංසෙසි. අථ ඛො ආයස්මා මහාකස්සපො තා භික්ඛුනියො ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙත්වා සමාදපෙත්වා සමුත්තෙජෙත්වා සම්පහංසෙත්වා උට්ඨායාසනා පක්කාමි.

Rồi Tôn giả Mahā Kassapa vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, cùng với Tôn giả Ānanda đi theo sau, đi đến một trú xứ của Tỳ khưu ni nào đó; sau khi đến, ngài ngồi trên chỗ đã soạn sẵn. Rồi nhiều Tỳ khưu ni đi đến chỗ Tôn giả Mahā Kassapa; sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Mahā Kassapa rồi ngồi xuống một bên. Tôn giả Mahā Kassapa đã thuyết pháp, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ các Tỳ khưu ni đang ngồi một bên bằng một bài pháp thoại. Rồi Tôn giả Mahā Kassapa, sau khi đã thuyết pháp, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ các Tỳ khưu ni bằng một bài pháp thoại, từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi.

අථ ඛො ථුල්ලතිස්සා භික්ඛුනී අනත්තමනා අනත්තමනවාචං නිච්ඡාරෙසි – ‘‘කිං පන අය්‍යො මහාකස්සපො, අය්‍යස්ස ආනන්දස්ස වෙදෙහමුනිනො සම්මුඛා ධම්මං භාසිතබ්බං මඤ්ඤති? සෙය්‍යථාපි නාම සූචිවාණිජකො සූචිකාරස්ස සන්තිකෙ සූචිං වික්කෙතබ්බං මඤ්ඤෙය්‍ය; එවමෙව අය්‍යො මහාකස්සපො අය්‍යස්ස ආනන්දස්ස වෙදෙහමුනිනො සම්මුඛා ධම්මං භාසිතබ්බං මඤ්ඤතී’’ති.

Lúc ấy, Tỳ khưu ni Thullatissā không hoan hỷ, đã thốt ra lời không hoan hỷ: “Tại sao Tôn giả Mahā Kassapa lại nghĩ rằng nên thuyết pháp trước mặt Tôn giả Ānanda, bậc trí tuệ ẩn sĩ? Ví như một người bán kim lại nghĩ rằng nên bán kim cho người thợ làm kim; cũng vậy, Tôn giả Mahā Kassapa lại nghĩ rằng nên thuyết pháp trước mặt Tôn giả Ānanda, bậc trí tuệ ẩn sĩ.”

අස්සොසි ඛො ආයස්මා මහාකස්සපො ථුල්ලතිස්සාය භික්ඛුනියා ඉමං වාචං භාසමානාය. අථ ඛො ආයස්මා මහාකස්සපො ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච – ‘‘කිං නු ඛො, ආවුසො ආනන්ද, අහං සූචිවාණිජකො, ත්වං සූචිකාරො; උදාහු අහං සූචිකාරො, ත්වං සූචිවාණිජකො’’ති? ‘‘ඛම[Pg.417], භන්තෙ කස්සප, බාලො මාතුගාමො’’ති. ‘‘ආගමෙහි ත්වං, ආවුසො ආනන්ද, මා තෙ සඞ්ඝො උත්තරි උපපරික්ඛි’’.

Tôn giả Mahā Kassapa đã nghe được những lời này của Tỳ khưu ni Thullatissā đang nói. Rồi Tôn giả Mahā Kassapa nói với Tôn giả Ānanda điều này: “Này hiền giả Ānanda, có phải ta là người bán kim, còn hiền giả là người làm kim; hay ta là người làm kim, còn hiền giả là người bán kim?” “Xin Tôn giả Kassapa hãy kham nhẫn. Người nữ thật là ngu si.” “Này hiền giả Ānanda, hiền giả hãy chờ đó. Kẻo Tăng chúng lại điều tra hiền giả thêm nữa.”

‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, ආවුසො ආනන්ද, අපි නු ත්වං භගවතො සම්මුඛා භික්ඛුසඞ්ඝෙ උපනීතො – ‘අහං, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමි. ආනන්දොපි, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛති විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරතී’’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’.

“Này hiền giả Ānanda, hiền giả nghĩ thế nào? Có bao giờ hiền giả được Thế Tôn giới thiệu trước chúng Tỳ khưu rằng: ‘Này các Tỳ khưu, trong khi còn mong muốn, Ta ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Này các Tỳ khưu, Ānanda cũng vậy, trong khi còn mong muốn, ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ’ hay không?” “Thưa Tôn giả, không phải vậy.”

‘‘අහං ඛො, ආවුසො, භගවතො සම්මුඛා භික්ඛුසඞ්ඝෙ උපනීතො – ‘අහං, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමි. කස්සපොපි, භික්ඛවෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛති විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි…පෙ… පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරතී’ති…පෙ…. (නවන්නං අනුපුබ්බවිහාරසමාපත්තීනං පඤ්චන්නඤ්ච අභිඤ්ඤානං එවං විත්ථාරො වෙදිතබ්බො.)

“Này hiền giả, trước mặt Thế Tôn, giữa chúng Tỳ khưu, tôi đã được giới thiệu (so sánh) rằng: ‘Này các Tỳ khưu, Ta, chừng nào muốn, ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú Sơ thiền, có tầm, có tứ, với hỷ và lạc do ly dục sanh. Này các Tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, chừng nào muốn, ly dục, ly các pháp bất thiện... (như trên)... chứng và trú Sơ thiền.’ ... (Phần chi tiết về chín bậc thiền tuần tự và năm thắng trí cũng nên được hiểu tương tự như vậy.)”

‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, ආවුසො ආනන්ද, අපි නු ත්වං භගවතො සම්මුඛා භික්ඛුසඞ්ඝෙ උපනීතො – ‘අහං, භික්ඛවෙ, ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරාමි. ආනන්දොපි, භික්ඛවෙ, ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරතී’’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’.

“Này hiền giả Ānanda, hiền giả nghĩ thế nào? Có phải hiền giả đã được Thế Tôn giới thiệu (so sánh) trước mặt Ngài, giữa chúng Tỳ khưu rằng: ‘Này các Tỳ khưu, Ta, do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đắc và an trú ngay trong hiện tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô lậu. Này các Tỳ khưu, Ānanda cũng vậy, do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đắc và an trú ngay trong hiện tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô lậu’ không?” “Thưa Tôn giả, không phải vậy.”

‘‘අහං ඛො, ආවුසො, භගවතො සම්මුඛා භික්ඛුසඞ්ඝෙ උපනීතො – ‘අහං, භික්ඛවෙ, ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරාමි. කස්සපොපි, භික්ඛවෙ, ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරතී’’’ති.

“Này hiền giả, trước mặt Thế Tôn, giữa chúng Tỳ khưu, tôi đã được giới thiệu (so sánh) rằng: ‘Này các Tỳ khưu, Ta, do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đắc và an trú ngay trong hiện tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô lậu. Này các Tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đắc và an trú ngay trong hiện tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô lậu.’”

‘‘සත්තරතනං වා, ආවුසො, නාගං අඩ්ඪට්ඨමරතනං වා තාලපත්තිකාය ඡාදෙතබ්බං මඤ්ඤෙය්‍ය, යො මෙ ඡ අභිඤ්ඤා ඡාදෙතබ්බං මඤ්ඤෙය්‍යා’’ති.

“Này hiền giả, người nào nghĩ rằng sáu thắng trí của tôi có thể được che giấu, thì người ấy cũng có thể nghĩ rằng một con voi cao bảy cubit hay bảy cubit rưỡi có thể được che giấu bằng một chiếc lá cọ.”

චවිත්ථ ච පන ථුල්ලතිස්සා භික්ඛුනී බ්‍රහ්මචරියම්හාති. දසමං.

Và Tỳ khưu ni Thullatissā đã từ bỏ phạm hạnh. (Kinh thứ) mười.

11. චීවරසුත්තං

11. Kinh về Y

154. එකං [Pg.418] සමයං ආයස්මා මහාකස්සපො රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මා ආනන්දො දක්ඛිණගිරිස්මිං චාරිකං චරති මහතා භික්ඛුසඞ්ඝෙන සද්ධිං.

154. Một thời, Tôn giả Mahākassapa trú ở Rājagaha, tại Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Lúc bấy giờ, Tôn giả Ānanda đang du hành ở Dakkhiṇagiri cùng với đại chúng Tỳ khưu.

තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මතො ආනන්දස්ස තිංසමත්තා සද්ධිවිහාරිනො භික්ඛූ සික්ඛං පච්චක්ඛාය හීනායාවත්තා භවන්ති යෙභුය්‍යෙන කුමාරභූතා. අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො දක්ඛිණගිරිස්මිං යථාභිරන්තං චාරිකං චරිත්වා යෙන රාජගහං වෙළුවනං කලන්දකනිවාපො යෙනායස්මා මහාකස්සපො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං මහාකස්සපං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො ආයස්මන්තං ආනන්දං ආයස්මා මහාකස්සපො එතදවොච – ‘‘කති නු ඛො, ආවුසො ආනන්ද, අත්ථවසෙ පටිච්ච භගවතා කුලෙසු තිකභොජනං පඤ්ඤත්ත’’න්ති?

Lúc bấy giờ, khoảng ba mươi vị Tỳ khưu đồng trú của Tôn giả Ānanda, phần lớn là những người trẻ tuổi, đã từ bỏ học pháp và hoàn tục. Bấy giờ, Tôn giả Ānanda, sau khi du hành ở Dakkhiṇagiri tùy thích, đã đi đến Rājagaha, đến Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc, đến chỗ Tôn giả Mahākassapa; sau khi đến, đã đảnh lễ Tôn giả Mahākassapa rồi ngồi xuống một bên. Tôn giả Mahākassapa nói với Tôn giả Ānanda đang ngồi một bên rằng: ‘Này hiền giả Ānanda, do mấy lý do mà Thế Tôn đã chế định về việc ăn ba bữa tại các gia đình?’”

‘‘තයො ඛො, භන්තෙ කස්සප, අත්ථවසෙ පටිච්ච භගවතා කුලෙසු තිකභොජනං පඤ්ඤත්තං – දුම්මඞ්කූනං පුග්ගලානං නිග්ගහාය පෙසලානං භික්ඛූනං ඵාසුවිහාරාය, මා පාපිච්ඡා පක්ඛං නිස්සාය සඞ්ඝං භින්දෙය්‍යුං, කුලානුද්දයතාය ච. ඉමෙ ඛො, භන්තෙ කස්සප, තයො අත්ථවසෙ පටිච්ච භගවතා කුලෙසු තිකභොජනං පඤ්ඤත්ත’’න්ති.

“Thưa Tôn giả Kassapa, do ba lý do mà Thế Tôn đã chế định về việc ăn ba bữa tại các gia đình: để kiềm chế những người khó dạy, để các Tỳ khưu có giới hạnh được an trú thoải mái, để những người có ác dục không dựa vào phe đảng mà chia rẽ Tăng chúng, và vì lòng thương tưởng đến các gia đình. Thưa Tôn giả Kassapa, chính vì ba lý do này mà Thế Tôn đã chế định về việc ăn ba bữa tại các gia đình.”

‘‘අථ කිඤ්චරහි ත්වං, ආවුසො ආනන්ද, ඉමෙහි නවෙහි භික්ඛූහි ඉන්ද්‍රියෙසු අගුත්තද්වාරෙහි භොජනෙ අමත්තඤ්ඤූහි ජාගරියං අනනුයුත්තෙහි සද්ධිං චාරිකං චරසි? සස්සඝාතං මඤ්ඤෙ චරසි, කුලූපඝාතං මඤ්ඤෙ චරසි. ඔලුජ්ජති ඛො තෙ, ආවුසො ආනන්ද, පරිසා; පලුජ්ජන්ති ඛො තෙ, ආවුසො, නවප්පායා. න වායං කුමාරකො මත්තමඤ්ඤාසී’’ති.

“Vậy thì tại sao, này hiền giả Ānanda, hiền giả lại du hành cùng với những Tỳ khưu mới tu này, những người không phòng hộ các căn, không biết tiết độ trong ăn uống, không chuyên tâm tỉnh giác? Tôi nghĩ rằng hiền giả đang đi như kẻ phá hoại mùa màng, tôi nghĩ rằng hiền giả đang đi như kẻ phá hoại gia đình. Này hiền giả Ānanda, hội chúng của hiền giả đang tan rã; này hiền giả, những người mới tu của hiền giả đang tan rã. Cậu bé này không biết chừng mực.”

‘‘අපි මෙ, භන්තෙ කස්සප, සිරස්මිං පලිතානි ජාතානි. අථ ච පන මයං අජ්ජාපි ආයස්මතො මහාකස්සපස්ස කුමාරකවාදා න මුච්චාමා’’ති. ‘‘තථා හි පන ත්වං, ආවුසො ආනන්ද, ඉමෙහි නවෙහි භික්ඛූහි ඉන්ද්‍රියෙසු අගුත්තද්වාරෙහි භොජනෙ අමත්තඤ්ඤූහි ජාගරියං අනනුයුත්තෙහි සද්ධිං චාරිකං චරසි, සස්සඝාතං මඤ්ඤෙ චරසි, කුලූපඝාතං මඤ්ඤෙ චරසි. ඔලුජ්ජති [Pg.419] ඛො තෙ, ආවුසො ආනන්ද, පරිසා; පලුජ්ජන්ති ඛො තෙ, ආවුසො, නවප්පායා. න වායං කුමාරකො මත්තමඤ්ඤාසී’’ති.

“Thưa Tôn giả Kassapa, tóc trên đầu con đã bạc rồi. Thế mà cho đến nay, chúng con vẫn chưa thoát khỏi cách gọi là ‘cậu bé’ của Tôn giả Mahākassapa.” “Đúng vậy, này hiền giả Ānanda, hiền giả lại du hành cùng với những Tỳ khưu mới tu này, những người không phòng hộ các căn, không biết tiết độ trong ăn uống, không chuyên tâm tỉnh giác. Tôi nghĩ rằng hiền giả đang đi như kẻ phá hoại mùa màng, tôi nghĩ rằng hiền giả đang đi như kẻ phá hoại gia đình. Này hiền giả Ānanda, hội chúng của hiền giả đang tan rã; này hiền giả, những người mới tu của hiền giả đang tan rã. Cậu bé này không biết chừng mực.”

අස්සොසි ඛො ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී – ‘‘අය්‍යෙන කිර මහාකස්සපෙන අය්‍යො ආනන්දො වෙදෙහමුනි කුමාරකවාදෙන අපසාදිතො’’ති.

Tỳ khưu ni Thullanandā đã nghe rằng: “Tôn giả Mahākassapa đã khiển trách Tôn giả Ānanda, bậc thánh nhân xứ Videha, bằng cách gọi ngài là ‘cậu bé’.”

අථ ඛො ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී අනත්තමනා අනත්තමනවාචං නිච්ඡාරෙසි – ‘‘කිං පන අය්‍යො මහාකස්සපො අඤ්ඤතිත්ථියපුබ්බො සමානො අය්‍යං ආනන්දං වෙදෙහමුනිං කුමාරකවාදෙන අපසාදෙතබ්බං මඤ්ඤතී’’ති! අස්සොසි ඛො ආයස්මා මහාකස්සපො ථුල්ලනන්දාය භික්ඛුනියා ඉමං වාචං භාසමානාය.

Bấy giờ, Tỳ khưu ni Thullanandā không hài lòng và đã thốt ra những lời không hài lòng: “Tại sao Tôn giả Mahākassapa, một người trước đây từng là ngoại đạo, lại nghĩ rằng có thể khiển trách Tôn giả Ānanda, bậc thánh nhân xứ Videha, bằng cách gọi ngài là ‘cậu bé’ chứ!” Tôn giả Mahākassapa đã nghe được những lời này do Tỳ khưu ni Thullanandā nói.

අථ ඛො ආයස්මා මහාකස්සපො ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච – ‘‘තග්ඝාවුසො ආනන්ද, ථුල්ලනන්දාය භික්ඛුනියා සහසා අප්පටිසඞ්ඛා වාචා භාසිතා. යත්වාහං, ආවුසො, කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො, නාභිජානාමි අඤ්ඤං සත්ථාරං උද්දිසිතා, අඤ්ඤත්‍ර තෙන භගවතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන. පුබ්බෙ මෙ, ආවුසො, අගාරිකභූතස්ස සතො එතදහොසි – ‘සම්බාධො ඝරාවාසො රජාපථො, අබ්භොකාසො පබ්බජ්ජා. නයිදං සුකරං අගාරං අජ්ඣාවසතා එකන්තපරිපුණ්ණං එකන්තපරිසුද්ධං සඞ්ඛලිඛිතං බ්‍රහ්මචරියං චරිතුං. යංනූනාහං කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජෙය්‍ය’න්ති. සො ඛ්වාහං, ආවුසො, අපරෙන සමයෙන පටපිලොතිකානං සඞ්ඝාටිං කාරෙත්වා යෙ ලොකෙ අරහන්තො තෙ උද්දිස්ස කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිං.

Bấy giờ, Tôn giả Mahākassapa nói với Tôn giả Ānanda điều này: Này hiền giả Ānanda, thật vậy, Tỳ-kheo-ni Thullanandā đã nói lời vội vàng, không suy xét. Này hiền giả, kể từ khi tôi cạo bỏ râu tóc, đắp y cà-sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, tôi không biết đã chỉ định một vị thầy nào khác, ngoại trừ Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ấy. Này hiền giả, trước kia, khi còn là người tại gia, tôi đã có suy nghĩ thế này: ‘Đời sống tại gia thật chật hẹp, là con đường của bụi bặm; đời sống xuất gia như khoảng trời quang đãng. Thật không dễ dàng cho người sống tại gia có thể thực hành phạm hạnh một cách hoàn toàn đầy đủ, hoàn toàn thanh tịnh, được gọt giũa như vỏ ốc. Vậy ta hãy cạo bỏ râu tóc, đắp y cà-sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình’. Này hiền giả, sau một thời gian, tôi đã làm một y tăng-già-lê bằng những mảnh vải vụn, hướng đến các bậc A-la-hán trên đời, rồi cạo bỏ râu tóc, đắp y cà-sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình.

සො එවං පබ්බජිතො සමානො අද්ධානමග්ගප්පටිපන්නො අද්දසං භගවන්තං අන්තරා ච රාජගහං අන්තරා ච නාළන්දං බහුපුත්තෙ චෙතියෙ නිසින්නං. දිස්වාන මෙ එතදහොසි – ‘සත්ථාරඤ්ච වතාහං පස්සෙය්‍යං, භගවන්තමෙව පස්සෙය්‍යං; සුගතඤ්ච වතාහං පස්සෙය්‍යං, භගවන්තමෙව පස්සෙය්‍යං; සම්මාසම්බුද්ධඤ්ච වතාහං පස්සෙය්‍යං; භගවන්තමෙව පස්සෙය්‍ය’න්ති. සො ඛ්වාහං, ආවුසො, තත්ථෙව භගවතො පාදෙසු සිරසා නිපතිත්වා භගවන්තං එතදවොචං – ‘සත්ථා මෙ, භන්තෙ, භගවා, සාවකොහමස්මි; සත්ථා මෙ, භන්තෙ, භගවා, සාවකොහමස්මී’ති[Pg.420]. එවං වුත්තෙ මං, ආවුසො, භගවා එතදවොච – ‘යො ඛො, කස්සප, එවං සබ්බචෙතසා සමන්නාගතං සාවකං අජානඤ්ඤෙව වදෙය්‍ය ජානාමීති, අපස්සඤ්ඤෙව වදෙය්‍ය පස්සාමීති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍ය. අහං ඛො පන, කස්සප, ජානඤ්ඤෙව වදාමි ජානාමීති, පස්සඤ්ඤෙව වදාමි පස්සාමී’ති.

Khi đã xuất gia như vậy, trong lúc đang đi trên một con đường dài, tôi đã thấy Đức Thế Tôn đang ngồi tại bảo tháp Bahuputta, giữa thành Rājagaha và thành Nāḷandā. Sau khi thấy Ngài, tôi đã có suy nghĩ thế này: ‘Nếu ta muốn thấy một vị Đạo Sư, ta chỉ nên thấy chính Đức Thế Tôn; nếu ta muốn thấy một bậc Thiện Thệ, ta chỉ nên thấy chính Đức Thế Tôn; nếu ta muốn thấy một bậc Chánh Đẳng Giác, ta chỉ nên thấy chính Đức Thế Tôn’. Này hiền giả, ngay tại nơi đó, tôi đã cúi đầu đảnh lễ dưới chân Đức Thế Tôn và bạch với Ngài rằng: ‘Bạch Thế Tôn, Thế Tôn là Đạo Sư của con, con là đệ tử của Ngài; bạch Thế Tôn, Thế Tôn là Đạo Sư của con, con là đệ tử của Ngài’. Này hiền giả, khi tôi nói vậy, Đức Thế Tôn đã nói với tôi điều này: ‘Này Kassapa, người nào đối với một đệ tử có tâm trọn vẹn như vậy, mà không biết lại nói “Ta biết”, không thấy lại nói “Ta thấy”, thì đầu của người ấy sẽ vỡ ra. Nhưng này Kassapa, Ta biết nên Ta nói “Ta biết”, Ta thấy nên Ta nói “Ta thấy”’.

තස්මාතිහ තෙ, කස්සප, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘තිබ්බං මෙ හිරොත්තප්පං පච්චුපට්ඨිතං භවිස්සති ථෙරෙසු නවෙසු මජ්ඣිමෙසූ’ති. එවඤ්හි තෙ, කස්සප, සික්ඛිතබ්බං.

Vì vậy, này Kassapa, ở đây con phải học tập như sau: ‘Lòng tàm quý mãnh liệt của ta sẽ được thiết lập đối với các vị trưởng lão, các vị tân tỳ-kheo, và các vị trung niên’. Này Kassapa, con phải học tập như vậy.

තස්මාතිහ තෙ, කස්සප, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘යං කිඤ්චි ධම්මං සුණිස්සාමි කුසලූපසංහිතං සබ්බං තං අට්ඨිං කත්වා මනසි කරිත්වා සබ්බචෙතසා සමන්නාහරිත්වා ඔහිතසොතො ධම්මං සුණිස්සාමී’ති. එවඤ්හි තෙ, කස්සප, සික්ඛිතබ්බං.

Vì vậy, này Kassapa, ở đây con phải học tập như sau: ‘Bất cứ pháp nào liên hệ đến điều thiện mà ta sẽ nghe, ta sẽ lắng nghe tất cả pháp ấy, chú tâm, tác ý, hướng tâm trọn vẹn, lắng tai nghe pháp’. Này Kassapa, con phải học tập như vậy.

තස්මාතිහ තෙ, කස්සප, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘සාතසහගතා ච මෙ කායගතාසති න විජහිස්සතී’ති. එවඤ්හි තෙ, කස්සප, සික්ඛිතබ්බන්ති.

Vì vậy, này Kassapa, ở đây con phải học tập như sau: ‘Niệm thân đi kèm với sự an lạc sẽ không bị ta từ bỏ’. Này Kassapa, con phải học tập như vậy.

‘‘අථ ඛො මං, ආවුසො, භගවා ඉමිනා ඔවාදෙන ඔවදිත්වා උට්ඨායාසනා පක්කාමි. සත්තාහමෙව ඛ්වාහං, ආවුසො, සරණො රට්ඨපිණ්ඩං භුඤ්ජිං’’. අට්ඨමියා අඤ්ඤා උදපාදි.

Này hiền giả, bấy giờ, sau khi giáo huấn tôi bằng lời giáo huấn này, Đức Thế Tôn đã đứng dậy từ chỗ ngồi và ra đi. Này hiền giả, trong bảy ngày, tôi đã dùng vật thực khất thực của quốc độ mà vẫn còn phiền não. Vào ngày thứ tám, trí tuệ tối hậu đã khởi lên.

‘‘අථ ඛො, ආවුසො, භගවා මග්ගා ඔක්කම්ම යෙන අඤ්ඤතරං රුක්ඛමූලං තෙනුපසඞ්කමි. අථ ඛ්වාහං, ආවුසො, පටපිලොතිකානං සඞ්ඝාටිං චතුග්ගුණං පඤ්ඤපෙත්වා භගවන්තං එතදවොචං – ‘ඉධ, භන්තෙ, භගවා නිසීදතු, යං මමස්ස දීඝරත්තං හිතාය සුඛායා’ති. නිසීදි ඛො, ආවුසො, භගවා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ. නිසජ්ජ ඛො මං, ආවුසො, භගවා එතදවොච – ‘මුදුකා ඛො ත්‍යායං, කස්සප, පටපිලොතිකානං සඞ්ඝාටී’ති. ‘පටිග්ගණ්හාතු මෙ, භන්තෙ, භගවා පටපිලොතිකානං සඞ්ඝාටිං අනුකම්පං උපාදායා’ති. ‘ධාරෙස්සසි පන මෙ ත්වං, කස්සප, සාණානි පංසුකූලානි නිබ්බසනානී’ති. ‘ධාරෙස්සාමහං, භන්තෙ, භගවතො සාණානි පංසුකූලානි නිබ්බසනානී’ති. ‘‘සො ඛ්වාහං, ආවුසො, පටපිලොතිකානං සඞ්ඝාටිං භගවතො පාදාසිං. අහං පන භගවතො සාණානි පංසුකූලානි නිබ්බසනානි පටිපජ්ජිං’’.

Này hiền giả, bấy giờ, Đức Thế Tôn rời khỏi con đường và đi đến gốc của một cây nọ. Này hiền giả, bấy giờ, tôi đã gấp y tăng-già-lê bằng vải vụn làm bốn, trải ra và bạch với Đức Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy ngồi nơi đây, điều đó sẽ mang lại lợi ích và an lạc lâu dài cho con’. Này hiền giả, Đức Thế Tôn đã ngồi xuống trên chỗ ngồi đã được soạn sẵn. Sau khi ngồi, này hiền giả, Đức Thế Tôn đã nói với tôi điều này: ‘Này Kassapa, y tăng-già-lê bằng vải vụn này của con thật mềm mại’. ‘Bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn vì lòng bi mẫn mà nhận lấy y tăng-già-lê bằng vải vụn của con’. ‘Nhưng này Kassapa, con có thể mặc y phấn tảo bằng vải gai đã cũ của ta không?’. ‘Bạch Thế Tôn, con sẽ mặc y phấn tảo bằng vải gai đã cũ của Đức Thế Tôn’. Này hiền giả, tôi đã dâng y tăng-già-lê bằng vải vụn lên Đức Thế Tôn, và tôi đã nhận lấy để mặc y phấn tảo bằng vải gai đã cũ của Đức Thế Tôn.

‘‘යඤ්හි තං, ආවුසො, සම්මා වදමානො වදෙය්‍ය – ‘භගවතො පුත්තො ඔරසො මුඛතො ජාතො ධම්මජො ධම්මනිම්මිතො ධම්මදායාදො, පටිග්ගහිතානි [Pg.421] සාණානි පංසුකූලානි නිබ්බසනානී’ති, මමං තං සම්මා වදමානො වදෙය්‍ය – ‘භගවතො පුත්තො ඔරසො මුඛතො ජාතො ධම්මජො ධම්මනිම්මිතො ධම්මදායාදො, පටිග්ගහිතානි සාණානි පංසුකූලානි නිබ්බසනානී’’’ති.

Này hiền giả, nếu có người muốn nói một cách đúng đắn, người ấy nên nói rằng: ‘Là người con của Đức Thế Tôn, sinh ra từ ngực, sinh ra từ miệng, do Pháp sinh, do Pháp tạo, là người thừa tự Pháp, đã nhận lấy y phấn tảo bằng vải gai đã cũ’. Nếu muốn nói một cách đúng đắn về tôi, người ấy nên nói như vậy: ‘Là người con của Đức Thế Tôn, sinh ra từ ngực, sinh ra từ miệng, do Pháp sinh, do Pháp tạo, là người thừa tự Pháp, đã nhận lấy y phấn tảo bằng vải gai đã cũ’.

‘‘අහං ඛො, ආවුසො, යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමි. අහං ඛො, ආවුසො, යාවදෙ ආකඞ්ඛාමි…පෙ… (නවන්නං අනුපුබ්බවිහාරසමාපත්තිනං පඤ්චන්නඤ්ච අභිඤ්ඤානං එවං විත්ථාරො වෙදිතබ්බො).

Này hiền giả, khi nào tôi muốn, tôi ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sinh, có tầm có tứ. Này hiền giả, khi nào tôi muốn... (phần lược bỏ nên được hiểu là sự trình bày chi tiết về chín bậc thiền chứng tuần tự và năm loại thắng trí).

‘‘අහං ඛො, ආවුසො, ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරාමි; සත්තරතනං වා, ආවුසො, නාගං අඩ්ඪට්ඨමරතනං වා තාලපත්තිකාය ඡාදෙතබ්බං මඤ්ඤෙය්‍ය, යො මෙ ඡ අභිඤ්ඤා ඡාදෙතබ්බං මඤ්ඤෙය්‍යා’’ති.

Này hiền giả, do đoạn tận các lậu hoặc, tôi đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đắc và an trú ngay trong hiện tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô lậu. Này hiền giả, người nào nghĩ rằng có thể che giấu sáu thắng trí của tôi, thì cũng giống như người nghĩ rằng có thể dùng một chiếc lá cọ để che giấu một con voi cao bảy hoặc bảy rưỡi ratana.

චවිත්ථ ච පන ථුල්ලනන්දා භික්ඛුනී බ්‍රහ්මචරියම්හාති. එකාදසමං.

Và Tỳ-kheo-ni Thullanandā đã từ bỏ phạm hạnh. (Kinh) thứ mười một.

12. පරංමරණසුත්තං

12. Kinh Về Sau Khi Chết

155. එකං සමයං ආයස්මා ච මහාකස්සපො ආයස්මා ච සාරිපුත්තො බාරාණසියං විහරන්ති ඉසිපතනෙ මිගදායෙ. අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො සායන්හසමයං පටිසල්ලානා වුට්ඨිතො යෙනායස්මා මහාකස්සපො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මතා මහාකස්සපෙන සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො ආයස්මන්තං මහාකස්සපං එතදවොච – ‘‘කිං නු ඛො, ආවුසො කස්සප, හොති තථාගතො පරං මරණා’’ති? ‘‘අබ්‍යාකතං ඛො එතං, ආවුසො, භගවතා – ‘හොති තථාගතො පරං මරණා’’’ති. ‘‘කිං පනාවුසො, න හොති තථාගතො පරං මරණා’’ති? ‘‘එවම්පි ඛො, ආවුසො, අබ්‍යාකතං භගවතා – ‘න හොති තථාගතො පරං මරණා’’’ති. ‘‘කිං නු ඛො, ආවුසො, හොති ච න ච හොති තථාගතො පරං මරණා’’ති? ‘‘අබ්‍යාකතං ඛො එතං, ආවුසො, භගවතා – ‘හොති ච න ච හොති තථාගතො පරං මරණා’’’ති. ‘‘කිං පනාවුසො, නෙව හොති, න න හොති තථාගතො පරං මරණා’’ති? ‘‘එවම්පි ඛො, ආවුසො, අබ්‍යාකතං භගවතා – ‘නෙව හොති න න හොති තථාගතො [Pg.422] පරං මරණා’’’ති. ‘‘කස්මා චෙතං, ආවුසො, අබ්‍යාකතං භගවතා’’ති? ‘‘න හෙතං, ආවුසො, අත්ථසංහිතං නාදිබ්‍රහ්මචරියකං න නිබ්බිදාය න විරාගාය න නිරොධාය න උපසමාය න අභිඤ්ඤාය න සම්බොධාය න නිබ්බානාය සංවත්තති. තස්මා තං අබ්‍යාකතං භගවතා’’ති.

155. Một thời, Tôn giả Đại Ca-diếp và Tôn giả Xá-lợi-phất trú tại Ba-la-nại, ở Chư Thiên Đọa Xứ, vườn Lộc Uyển. Bấy giờ, Tôn giả Xá-lợi-phất, vào buổi chiều, sau khi xuất khỏi độc cư, đi đến chỗ Tôn giả Đại Ca-diếp; sau khi đến, đã cùng Tôn giả Đại Ca-diếp chào hỏi thân mật. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân mật, đáng ghi nhớ, ngài ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Xá-lợi-phất nói với Tôn giả Đại Ca-diếp điều này: – Này hiền giả Ca-diếp, có phải Như Lai tồn tại sau khi chết không? – Này hiền giả, điều này đã không được Thế Tôn trả lời dứt khoát: ‘Như Lai tồn tại sau khi chết’. – Vậy, này hiền giả, có phải Như Lai không tồn tại sau khi chết không? – Này hiền giả, điều này cũng không được Thế Tôn trả lời dứt khoát: ‘Như Lai không tồn tại sau khi chết’. – Này hiền giả, có phải Như Lai vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết không? – Này hiền giả, điều này đã không được Thế Tôn trả lời dứt khoát: ‘Như Lai vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết’. – Vậy, này hiền giả, có phải Như Lai không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết không? – Này hiền giả, điều này cũng không được Thế Tôn trả lời dứt khoát: ‘Như Lai không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết’. – Này hiền giả, tại sao điều này không được Thế Tôn trả lời dứt khoát? – Này hiền giả, vì điều này không liên hệ đến lợi ích, không phải là phạm hạnh căn bản, không đưa đến nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Do đó, điều ấy không được Thế Tôn trả lời dứt khoát.

‘‘අථ කිඤ්චරහාවුසො, බ්‍යාකතං භගවතා’’ති? ‘‘ඉදං ‘දුක්ඛ’න්ති ඛො, ආවුසො, බ්‍යාකතං භගවතා; අයං ‘දුක්ඛසමුදයො’ති බ්‍යාකතං භගවතා; අයං ‘දුක්ඛනිරොධො’ති බ්‍යාකතං භගවතා; අයං ‘දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති බ්‍යාකතං භගවතා’’ති. ‘‘කස්මා චෙතං, ආවුසො, බ්‍යාකතං භගවතා’’ති? ‘‘එතඤ්හි, ආවුසො, අත්ථසංහිතං එතං ආදිබ්‍රහ්මචරියකං එතං නිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය උපසමාය අභිඤ්ඤාය සම්බොධාය නිබ්බානාය සංවත්තති. තස්මා තං බ්‍යාකතං භගවතා’’ති. ද්වාදසමං.

– Vậy thì, này hiền giả, điều gì đã được Thế Tôn trả lời dứt khoát? – Này hiền giả, ‘Đây là khổ’ đã được Thế Tôn trả lời dứt khoát; ‘Đây là khổ tập’ đã được Thế Tôn trả lời dứt khoát; ‘Đây là khổ diệt’ đã được Thế Tôn trả lời dứt khoát; ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt’ đã được Thế Tôn trả lời dứt khoát. – Này hiền giả, tại sao điều này được Thế Tôn trả lời dứt khoát? – Vì điều này, này hiền giả, liên hệ đến lợi ích, đây là phạm hạnh căn bản, đưa đến nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Do đó, điều ấy đã được Thế Tôn trả lời dứt khoát.

13. සද්ධම්මප්පතිරූපකසුත්තං

13. Kinh Chánh Pháp Giả Mạo

156. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො ආයස්මා මහාකස්සපො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා මහාකස්සපො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘කො නු ඛො, භන්තෙ, හෙතු කො පච්චයො, යෙන පුබ්බෙ අප්පතරානි චෙව සික්ඛාපදානි අහෙසුං බහුතරා ච භික්ඛූ අඤ්ඤාය සණ්ඨහිංසු? කො පන, භන්තෙ, හෙතු කො පච්චයො, යෙනෙතරහි බහුතරානි චෙව සික්ඛාපදානි අප්පතරා ච භික්ඛූ අඤ්ඤාය සණ්ඨහන්තී’’ති? ‘‘එවඤ්චෙතං, කස්සප, හොති සත්තෙසු හායමානෙසු සද්ධම්මෙ අන්තරධායමානෙ, බහුතරානි චෙව සික්ඛාපදානි හොන්ති අප්පතරා ච භික්ඛූ අඤ්ඤාය සණ්ඨහන්ති. න තාව, කස්සප, සද්ධම්මස්ස අන්තරධානං හොති යාව න සද්ධම්මප්පතිරූපකං ලොකෙ උප්පජ්ජති. යතො ච ඛො, කස්සප, සද්ධම්මප්පතිරූපකං ලොකෙ උප්පජ්ජති, අථ සද්ධම්මස්ස අන්තරධානං හොති’’.

156. Tôi nghe như vầy – một thời Thế Tôn trú tại Sāvatthī, ở Jetavana, khu vườn của Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, Tôn giả Đại Ca-diếp đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Đại Ca-diếp bạch với Thế Tôn điều này: – Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì mà trước kia có ít học giới hơn, nhưng lại có nhiều Tỳ-khưu hơn chứng đắc A-la-hán quả? Và bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì mà hiện nay có nhiều học giới hơn, nhưng lại có ít Tỳ-khưu hơn chứng đắc A-la-hán quả? – Này Ca-diếp, sự việc là như vậy: khi các chúng sanh đang suy thoái, khi chánh pháp đang biến mất, thì có nhiều học giới hơn và có ít Tỳ-khưu hơn chứng đắc A-la-hán quả. Này Ca-diếp, chánh pháp chưa biến mất chừng nào chánh pháp giả mạo chưa khởi lên ở đời. Và này Ca-diếp, khi nào chánh pháp giả mạo khởi lên ở đời, khi ấy chánh pháp biến mất.

‘‘සෙය්‍යථාපි, කස්සප, න තාව ජාතරූපස්ස අන්තරධානං හොති යාව න ජාතරූපප්පතිරූපකං ලොකෙ උප්පජ්ජති. යතො ච ඛො, කස්සප, ජාතරූපප්පතිරූපකං ලොකෙ උප්පජ්ජති, අථ ජාතරූපස්ස අන්තරධානං හොති. එවමෙව ඛො, කස්සප, න තාව සද්ධම්මස්ස අන්තරධානං හොති යාව [Pg.423] න සද්ධම්මප්පතිරූපකං ලොකෙ උප්පජ්ජති. යතො ච ඛො, කස්සප, සද්ධම්මප්පතිරූපකං ලොකෙ උප්පජ්ජති, අථ සද්ධම්මස්ස අන්තරධානං හොති.

– Ví như, này Ca-diếp, vàng thật chưa biến mất chừng nào vàng giả chưa khởi lên ở đời. Và này Ca-diếp, khi nào vàng giả khởi lên ở đời, khi ấy vàng thật biến mất. Cũng vậy, này Ca-diếp, chánh pháp chưa biến mất chừng nào chánh pháp giả mạo chưa khởi lên ở đời. Và này Ca-diếp, khi nào chánh pháp giả mạo khởi lên ở đời, khi ấy chánh pháp biến mất.

‘‘න ඛො, කස්සප, පථවීධාතු සද්ධම්මං අන්තරධාපෙති, න ආපොධාතු සද්ධම්මං අන්තරධාපෙති, න තෙජොධාතු සද්ධම්මං අන්තරධාපෙති, න වායොධාතු සද්ධම්මං අන්තරධාපෙති; අථ ඛො ඉධෙව තෙ උප්පජ්ජන්ති මොඝපුරිසා යෙ ඉමං සද්ධම්මං අන්තරධාපෙන්ති. සෙය්‍යථාපි, කස්සප, නාවා ආදිකෙනෙව ඔපිලවති; න ඛො, කස්සප, එවං සද්ධම්මස්ස අන්තරධානං හොති.

– Này Ca-diếp, địa đại không làm cho chánh pháp biến mất, thủy đại không làm cho chánh pháp biến mất, hỏa đại không làm cho chánh pháp biến mất, phong đại không làm cho chánh pháp biến mất; mà chính những kẻ ngu si sanh khởi ngay trong giáo pháp này, họ làm cho chánh pháp này biến mất. Ví như, này Ca-diếp, một chiếc thuyền chìm chỉ vì quá tải; này Ca-diếp, sự biến mất của chánh pháp không phải xảy ra như vậy.

‘‘පඤ්ච ඛොමෙ, කස්සප, ඔක්කමනියා ධම්මා සද්ධම්මස්ස සම්මොසාය අන්තරධානාය සංවත්තන්ති. කතමෙ පඤ්ච? ඉධ, කස්සප, භික්ඛූ භික්ඛුනියො උපාසකා උපාසිකායො සත්ථරි අගාරවා විහරන්ති අප්පතිස්සා, ධම්මෙ අගාරවා විහරන්ති අප්පතිස්සා, සඞ්ඝෙ අගාරවා විහරන්ති අප්පතිස්සා, සික්ඛාය අගාරවා විහරන්ති අප්පතිස්සා, සමාධිස්මිං අගාරවා විහරන්ති අප්පතිස්සා – ඉමෙ ඛො, කස්සප, පඤ්ච ඔක්කමනියා ධම්මා සද්ධම්මස්ස සම්මොසාය අන්තරධානාය සංවත්තන්ති.

– Này Ca-diếp, có năm pháp đưa đến suy thoái này, dẫn đến sự hỗn loạn và biến mất của chánh pháp. Năm pháp ấy là gì? Này Ca-diếp, ở đây, các Tỳ-khưu, Tỳ-khưu-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ sống không tôn kính, không vâng phục Bậc Đạo Sư; sống không tôn kính, không vâng phục Pháp; sống không tôn kính, không vâng phục Tăng; sống không tôn kính, không vâng phục học giới; sống không tôn kính, không vâng phục định. – Này Ca-diếp, chính năm pháp đưa đến suy thoái này dẫn đến sự hỗn loạn và biến mất của chánh pháp.

‘‘පඤ්ච ඛොමෙ, කස්සප, ධම්මා සද්ධම්මස්ස ඨිතියා අසම්මොසාය අනන්තරධානාය සංවත්තන්ති. කතමෙ පඤ්ච? ඉධ, කස්සප, භික්ඛූ භික්ඛුනියො උපාසකා උපාසිකායො සත්ථරි සගාරවා විහරන්ති සප්පතිස්සා, ධම්මෙ සගාරවා විහරන්ති සප්පතිස්සා, සඞ්ඝෙ සගාරවා විහරන්ති සප්පතිස්සා, සික්ඛාය සගාරවා විහරන්ති සප්පතිස්සා, සමාධිස්මිං සගාරවා විහරන්ති සප්පතිස්සා – ඉමෙ ඛො, කස්සප, පඤ්ච ධම්මා සද්ධම්මස්ස ඨිතියා අසම්මොසාය අනන්තරධානාය සංවත්තන්තී’’ති. තෙරසමං.

Này Kassapa, có năm pháp này đưa đến sự tồn tại, không nhầm lẫn, không biến mất của Chánh pháp. Thế nào là năm? Này Kassapa, ở đây, các tỳ khưu, tỳ khưu ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ sống có lòng tôn kính, vâng thuận đối với bậc Đạo Sư; sống có lòng tôn kính, vâng thuận đối với Pháp; sống có lòng tôn kính, vâng thuận đối với Tăng; sống có lòng tôn kính, vâng thuận đối với học giới; sống có lòng tôn kính, vâng thuận đối với thiền định. Này Kassapa, chính năm pháp này đưa đến sự tồn tại, không nhầm lẫn, không biến mất của Chánh pháp. Kinh thứ mười ba.

කස්සපසංයුත්තං සමත්තං.

Tương Ưng Kassapa đã hoàn tất.

තස්සුද්දානං –

Phần kệ tóm tắt của tương ưng ấy:

සන්තුට්ඨඤ්ච අනොත්තප්පී, චන්දූපමං කුලූපකං;

ජිණ්ණං තයො ච ඔවාදා, ඣානාභිඤ්ඤා උපස්සයං;

චීවරං පරංමරණං, සද්ධම්මප්පතිරූපකන්ති.

Kinh Tri Túc và Không Tàm Quý, kinh Ví Như Mặt Trăng, kinh Thân Cận Gia Đình; Kinh Già Yếu, ba kinh Giáo Giới, kinh Thiền và Thắng Trí, kinh Nương Tựa; Kinh Y, kinh Sau Khi Chết, và kinh Chánh Pháp Giả Mạo.

6. ලාභසක්කාරසංයුත්තං

6. Tương Ưng Lợi Đắc và Cung Kính

1. පඨමවග්ගො

1. Phẩm Thứ Nhất

1. දාරුණසුත්තං

1. Kinh Khốc Liệt

157. එවං [Pg.424] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භදන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

157. Tôi nghe như vầy – một thời Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Tại đấy, Thế Tôn gọi các tỳ khưu: "Này các tỳ khưu." – "Bạch Thế Tôn," các tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

‘‘දාරුණො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො කටුකො ඵරුසො අන්තරායිකො අනුත්තරස්ස යොගක්ඛෙමස්ස අධිගමාය. තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘උප්පන්නං ලාභසක්කාරසිලොකං පජහිස්සාම, න ච නො උප්පන්නො ලාභසක්කාරසිලොකො චිත්තං පරියාදාය ඨස්සතී’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. පඨමං.

Này các tỳ khưu, lợi đắc, cung kính, và danh tiếng là khốc liệt, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại cho việc chứng đắc an ổn vô thượng khỏi các ách phược. Vì vậy, này các tỳ khưu, các con phải tu học như sau: ‘Chúng ta sẽ từ bỏ lợi đắc, cung kính, và danh tiếng đã khởi lên, và lợi đắc, cung kính, và danh tiếng đã khởi lên sẽ không chiếm hữu và tồn tại trong tâm của chúng ta.’ Này các tỳ khưu, các con phải tu học như vậy. Kinh thứ nhất.

2. බළිසසුත්තං

2. Kinh Lưỡi Câu

158. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘දාරුණො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො කටුකො ඵරුසො අන්තරායිකො අනුත්තරස්ස යොගක්ඛෙමස්ස අධිගමාය. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, බාළිසිකො ආමිසගතං බළිසං ගම්භීරෙ උදකරහදෙ පක්ඛිපෙය්‍ය. තමෙනං අඤ්ඤතරො ආමිසචක්ඛු මච්ඡො ගිලෙය්‍ය. එවඤ්හි සො, භික්ඛවෙ, මච්ඡො ගිලබළිසො බාළිසිකස්ස අනයං ආපන්නො බ්‍යසනං ආපන්නො යථාකාමකරණීයො බාළිසිකස්ස’’.

158. Trú ở Sāvatthī... Này các tỳ khưu, lợi đắc, cung kính, và danh tiếng là khốc liệt, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại cho việc chứng đắc an ổn vô thượng khỏi các ách phược. Ví như, này các tỳ khưu, một người câu cá quăng một lưỡi câu có mồi vào một hồ nước sâu. Một con cá nào đó ham mồi sẽ nuốt lấy nó. Như vậy, này các tỳ khưu, con cá ấy đã nuốt lưỡi câu của người câu cá, gặp phải tai họa, gặp phải hoạn nạn, bị người câu cá muốn làm gì thì làm.

‘‘බාළිසිකොති ඛො, භික්ඛවෙ, මාරස්සෙතං පාපිමතො අධිවචනං. බළිසන්ති ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකස්සෙතං අධිවචනං. යො හි කොචි, භික්ඛවෙ, භික්ඛු උප්පන්නං ලාභසක්කාරසිලොකං අස්සාදෙති නිකාමෙති, අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ගිලබළිසො මාරස්ස අනයං ආපන්නො බ්‍යසනං ආපන්නො යථාකාමකරණීයො පාපිමතො. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ[Pg.425], ලාභසක්කාරසිලොකො කටුකො ඵරුසො අන්තරායිකො අනුත්තරස්ස යොගක්ඛෙමස්ස අධිගමාය. තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘උප්පන්නං ලාභසක්කාරසිලොකං පජහිස්සාම, න ච නො උප්පන්නො ලාභසක්කාරසිලොකො චිත්තං පරියාදාය ඨස්සතී’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. දුතියං.

Này các tỳ khưu, 'người câu cá' chính là tên gọi của Ác ma. Này các tỳ khưu, 'lưỡi câu' chính là tên gọi của lợi đắc, cung kính, và danh tiếng. Này các tỳ khưu, bất kỳ tỳ khưu nào thưởng thức, khao khát lợi đắc, cung kính, và danh tiếng đã khởi lên, tỳ khưu này, này các tỳ khưu, được gọi là người đã nuốt lưỡi câu của Ma vương, gặp phải tai họa, gặp phải hoạn nạn, bị Ác ma muốn làm gì thì làm. Thật vậy, này các tỳ khưu, lợi đắc, cung kính, và danh tiếng là khốc liệt, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại cho việc chứng đắc an ổn vô thượng khỏi các ách phược. Vì vậy, này các tỳ khưu, các con phải tu học như sau: ‘Chúng ta sẽ từ bỏ lợi đắc, cung kính, và danh tiếng đã khởi lên, và lợi đắc, cung kính, và danh tiếng đã khởi lên sẽ không chiếm hữu và tồn tại trong tâm của chúng ta.’ Này các tỳ khưu, các con phải tu học như vậy. Kinh thứ hai.

3. කුම්මසුත්තං

3. Kinh Con Rùa

159. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘දාරුණො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… අධිගමාය. භූතපුබ්බං, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතරස්මිං උදකරහදෙ මහාකුම්මකුලං චිරනිවාසි අහොසි. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතරො කුම්මො අඤ්ඤතරං කුම්මං එතදවොච – ‘මා ඛො ත්වං, තාත කුම්ම, එතං පදෙසං අගමාසී’ති. අගමාසි ඛො, භික්ඛවෙ, සො කුම්මො තං පදෙසං. තමෙනං ලුද්දො පපතාය විජ්ඣි. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, සො කුම්මො යෙන සො කුම්මො තෙනුපසඞ්කමි. අද්දසා ඛො, භික්ඛවෙ, සො කුම්මො තං කුම්මං දූරතොව ආගච්ඡන්තං. දිස්වාන තං කුම්මං එතදවොච – ‘කච්චි ත්වං, තාත කුම්ම, න තං පදෙසං අගමාසී’ති? ‘අගමාසිං ඛ්වාහං, තාත කුම්ම, තං පදෙස’න්ති. ‘කච්චි පනාසි, තාත කුම්ම, අක්ඛතො අනුපහතො’ති? ‘අක්ඛතො ඛොම්හි, තාත කුම්ම, අනුපහතො, අත්ථි ච මෙ ඉදං සුත්තකං පිට්ඨිතො පිට්ඨිතො අනුබන්ධ’න්ති. ‘තග්ඝසි, තාත කුම්ම, ඛතො, තග්ඝ උපහතො. එතෙන හි තෙ, තාත කුම්ම, සුත්තකෙන පිතරො ච පිතාමහා ච අනයං ආපන්නා බ්‍යසනං ආපන්නා. ගච්ඡ දානි ත්වං, තාත කුම්ම, න දානි ත්වං අම්හාක’’’න්ති.

159. Trú ở Sāvatthī... Này các tỳ khưu, lợi đắc, cung kính, và danh tiếng là khốc liệt... là chướng ngại cho việc chứng đắc. Này các tỳ khưu, thuở xưa, trong một hồ nước nọ có một họ rùa lớn sống đã lâu đời. Bấy giờ, này các tỳ khưu, một con rùa nói với một con rùa khác: 'Này bạn rùa, bạn chớ có đi đến vùng đó.' Nhưng, này các tỳ khưu, con rùa ấy đã đi đến vùng đó. Một người thợ săn đã đâm nó bằng một cây lao móc. Bấy giờ, này các tỳ khưu, con rùa ấy đi đến chỗ con rùa kia. Này các tỳ khưu, con rùa kia thấy con rùa nọ từ xa đi lại. Thấy vậy, nó nói với con rùa nọ: 'Này bạn rùa, có phải bạn đã không đi đến vùng đó không?' – 'Này bạn rùa, tôi đã đi đến vùng đó.' – 'Vậy, này bạn rùa, bạn có bị thương, có bị tổn hại không?' – 'Này bạn rùa, tôi không bị thương, không bị tổn hại, nhưng có sợi dây này cứ theo sau lưng tôi mãi.' – 'Này bạn rùa, quả thật bạn đã bị thương, quả thật bạn đã bị tổn hại. Chính vì sợi dây này, này bạn rùa, mà cha và ông của bạn đã gặp tai họa, gặp hoạn nạn. Bây giờ bạn hãy đi đi, này bạn rùa, bây giờ bạn không còn là của chúng tôi nữa.'

‘‘ලුද්දොති ඛො, භික්ඛවෙ, මාරස්සෙතං පාපිමතො අධිවචනං. පපතාති ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකස්සෙතං අධිවචනං. සුත්තකන්ති ඛො, භික්ඛවෙ, නන්දිරාගස්සෙතං අධිවචනං. යො හි කොචි, භික්ඛවෙ, භික්ඛු උප්පන්නං ලාභසක්කාරසිලොකං අස්සාදෙති නිකාමෙති – අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ගිද්ධො පපතාය අනයං ආපන්නො බ්‍යසනං ආපන්නො යථාකාමකරණීයො පාපිමතො. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. තතියං.

Này các tỳ khưu, 'người thợ săn' chính là tên gọi của Ác ma. Này các tỳ khưu, 'lao móc' chính là tên gọi của lợi đắc, cung kính, và danh tiếng. Này các tỳ khưu, 'sợi dây' chính là tên gọi của hỷ tham. Này các tỳ khưu, bất kỳ tỳ khưu nào thưởng thức, khao khát lợi đắc, cung kính, và danh tiếng đã khởi lên – tỳ khưu này, này các tỳ khưu, được gọi là người tham đắm lao móc, gặp phải tai họa, gặp phải hoạn nạn, bị Ác ma muốn làm gì thì làm. Thật vậy, này các tỳ khưu, lợi đắc, cung kính, và danh tiếng là khốc liệt... Này các tỳ khưu, các con phải tu học như vậy. Kinh thứ ba.

4. දීඝලොමිකසුත්තං

4. Kinh Dīghalomika

160. සාවත්ථියං [Pg.426] විහරති…පෙ… ‘‘දාරුණො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… අධිගමාය. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, දීඝලොමිකා එළකා කණ්ටකගහනං පවිසෙය්‍ය. සා තත්‍ර තත්‍ර සජ්ජෙය්‍ය, තත්‍ර තත්‍ර ගය්හෙය්‍ය, තත්‍ර තත්‍ර බජ්ඣෙය්‍ය, තත්‍ර තත්‍ර අනයබ්‍යසනං ආපජ්ජෙය්‍ය. ‘එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො භික්ඛු ලාභසක්කාරසිලොකෙන අභිභූතො පරියාදිණ්ණචිත්තො පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය පවිසති. සො තත්‍ර තත්‍ර සජ්ජති, තත්‍ර තත්‍ර ගය්හති, තත්‍ර තත්‍ර බජ්ඣති, තත්‍ර තත්‍ර අනයබ්‍යසනං ආපජ්ජති. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’’න්ති. චතුත්ථං.

160. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... để chứng đắc. Này các Tỳ khưu, ví như con cừu cái lông dài đi vào bụi gai. Nó bị vướng mắc chỗ này chỗ kia, bị nắm giữ chỗ này chỗ kia, bị trói buộc chỗ này chỗ kia, gặp phải tai họa và khốn khổ chỗ này chỗ kia. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có Tỳ khưu bị lợi lộc, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, vào buổi sáng đắp y, mang bát y, đi vào làng hoặc thị trấn để khất thực. Vị ấy bị vướng mắc chỗ này chỗ kia, bị nắm giữ chỗ này chỗ kia, bị trói buộc chỗ này chỗ kia, gặp phải tai họa và khốn khổ chỗ này chỗ kia. Như vậy, này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Các con phải tu học như vậy. (Kinh thứ tư).

5. මීළ්හකසුත්තං

5. Kinh Con Bọ Hung

161. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘දාරුණො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… අධිගමාය. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, මීළ්හකා ගූථාදී ගූථපූරා පුණ්ණා ගූථස්ස. පුරතො චස්ස මහාගූථපුඤ්ජො. සා තෙන අඤ්ඤා මීළ්හකා අතිමඤ්ඤෙය්‍ය – ‘අහම්හි ගූථාදී ගූථපූරා පුණ්ණා ගූථස්ස, පුරතො ච ම්‍යායං මහාගූථපුඤ්ජො’ති. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො භික්ඛු ලාභසක්කාරසිලොකෙන අභිභූතො පරියාදිණ්ණචිත්තො පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය පවිසති. සො තත්ථ භුත්තාවී ච හොති යාවදත්ථො, නිමන්තිතො ච ස්වාතනාය, පිණ්ඩපාතො චස්ස පූරො. සො ආරාමං ගන්ත්වා භික්ඛුගණස්ස මජ්ඣෙ විකත්ථති – ‘භුත්තාවී චම්හි යාවදත්ථො, නිමන්තිතො චම්හි ස්වාතනාය, පිණ්ඩපාතො ච ම්‍යායං පූරො, ලාභී චම්හි චීවර-පිණ්ඩපාත-සෙනාසන-ගිලානප්පච්චය-භෙසජ්ජපරික්ඛාරානං, ඉමෙ පනඤ්ඤෙ භික්ඛූ අප්පපුඤ්ඤා අප්පෙසක්ඛා න ලාභිනො චීවර-පිණ්ඩපාතසෙනාසන-ගිලානප්පච්චය-භෙසජ්ජ-පරික්ඛාරාන’න්ති. සො තෙන ලාභසක්කාරසිලොකෙන අභිභූතො පරියාදිණ්ණචිත්තො අඤ්ඤෙ පෙසලෙ භික්ඛූ අතිමඤ්ඤති. තඤ්හි තස්ස, භික්ඛවෙ, මොඝපුරිසස්ස හොති දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛාය. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… එවඤ්හි වො භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. පඤ්චමං.

161. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... để chứng đắc. Này các Tỳ khưu, ví như con bọ hung ăn phân, đầy phân, ngập trong phân. Trước mặt nó là một đống phân lớn. Do đó, nó có thể khinh thường những con bọ hung khác: 'Ta ăn phân, đầy phân, ngập trong phân, và trước mặt ta là đống phân lớn này'. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có Tỳ khưu bị lợi lộc, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, vào buổi sáng đắp y, mang bát y, đi vào làng hoặc thị trấn để khất thực. Vị ấy ở đó đã ăn no đủ, được mời cho ngày mai, và bát của vị ấy đầy vật thực. Vị ấy đến tu viện và khoe khoang giữa chúng Tỳ khưu: 'Tôi đã ăn no đủ, được mời cho ngày mai, bát của tôi đầy, tôi nhận được y phục, vật thực, chỗ ở, thuốc men và vật dụng cho người bệnh. Còn những Tỳ khưu khác này ít phước, ít uy lực, không nhận được y phục, vật thực, chỗ ở, thuốc men và vật dụng cho người bệnh'. Do bị lợi lộc, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, vị ấy khinh thường các Tỳ khưu khả ái khác. Điều đó, này các Tỳ khưu, đối với kẻ ngu si ấy, sẽ đưa đến bất hạnh và đau khổ lâu dài. Như vậy, này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Các con phải tu học như vậy. (Kinh thứ năm).

6. අසනිසුත්තං

6. Kinh Sấm Sét

162. සාවත්ථියං [Pg.427] විහරති…පෙ… ‘‘දාරුණො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… අධිගමාය. කං, භික්ඛවෙ, අසනිවිචක්කං ආගච්ඡතු, සෙඛං අප්පත්තමානසං ලාභසක්කාරසිලොකො අනුපාපුණාතු’’.

162. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... để chứng đắc. Này các Tỳ khưu, bánh xe sấm sét sẽ giáng xuống ai? Lợi lộc, cung kính, và danh vọng sẽ đến với vị hữu học có tâm chưa thành tựu.

‘‘අසනිවිචක්කන්ති ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකස්සෙතං අධිවචනං. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. ඡට්ඨං.

Này các Tỳ khưu, 'bánh xe sấm sét' chính là tên gọi của lợi lộc, cung kính, và danh vọng. Như vậy, này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Các con phải tu học như vậy. (Kinh thứ sáu).

7. දිද්ධසුත්තං

7. Kinh Mũi Tên Tẩm Độc

163. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘දාරුණො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… අධිගමාය. කං, භික්ඛවෙ, දිද්ධගතෙන විසල්ලෙන සල්ලෙන විජ්ඣතු, සෙඛං අප්පත්තමානසං ලාභසක්කාරසිලොකො අනුපාපුණාතු’’.

163. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... để chứng đắc. Này các Tỳ khưu, mũi tên tẩm độc, mũi tên độc sẽ bắn trúng ai? Lợi lộc, cung kính, và danh vọng sẽ đến với vị hữu học có tâm chưa thành tựu.

‘‘සල්ලන්ති ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකස්සෙතං අධිවචනං. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. සත්තමං.

Này các Tỳ khưu, 'mũi tên' chính là tên gọi của lợi lộc, cung kính, và danh vọng. Như vậy, này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Các con phải tu học như vậy. (Kinh thứ bảy).

8. සිඞ්ගාලසුත්තං

8. Kinh Con Chó Rừng

164. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘දාරුණො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… අධිගමාය. අස්සුත්ථ නො තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, රත්තියා පච්චූසසමයං [Pg.428] ජරසිඞ්ගාලස්ස වස්සමානස්සා’’ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘එසො ඛො, භික්ඛවෙ, ජරසිඞ්ගාලො උක්කණ්ඩකෙන නාම රොගජාතෙන ඵුට්ඨො නෙව බිලගතො රමති, න රුක්ඛමූලගතො රමති, න අජ්ඣොකාසගතො රමති; යෙන යෙන ගච්ඡති, යත්ථ යත්ථ තිට්ඨති, යත්ථ යත්ථ නිසීදති, යත්ථ යත්ථ නිපජ්ජති; තත්ථ තත්ථ අනයබ්‍යසනං ආපජ්ජති. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො භික්ඛු ලාභසක්කාරසිලොකෙන අභිභූතො පරියාදිණ්ණචිත්තො නෙව සුඤ්ඤාගාරගතො රමති, න රුක්ඛමූලගතො රමති, න අජ්ඣොකාසගතො රමති; යෙන යෙන ගච්ඡති, යත්ථ යත්ථ තිට්ඨති, යත්ථ යත්ථ නිසීදති, යත්ථ යත්ථ නිපජ්ජති; තත්ථ තත්ථ අනයබ්‍යසනං ආපජ්ජති. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. අට්ඨමං.

164. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... để chứng đắc. Các con có nghe tiếng con chó rừng già tru lên vào lúc rạng đông không? "Bạch Thế Tôn, có". Này các Tỳ khưu, con chó rừng già ấy bị một chứng bệnh gọi là ukkaṇḍaka, nó không vui thích khi ở trong hang, không vui thích khi ở dưới gốc cây, không vui thích khi ở ngoài trời trống; bất cứ nơi nào nó đi, bất cứ nơi nào nó đứng, bất cứ nơi nào nó ngồi, bất cứ nơi nào nó nằm; ở đó nó gặp phải tai họa và khốn khổ. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có Tỳ khưu bị lợi lộc, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, không vui thích khi ở nơi vắng vẻ, không vui thích khi ở dưới gốc cây, không vui thích khi ở ngoài trời trống; bất cứ nơi nào vị ấy đi, bất cứ nơi nào vị ấy đứng, bất cứ nơi nào vị ấy ngồi, bất cứ nơi nào vị ấy nằm; ở đó vị ấy gặp phải tai họa và khốn khổ. Như vậy, này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Các con phải tu học như vậy. (Kinh thứ tám).

9. වෙරම්භසුත්තං

9. Kinh Gió Verambha

165. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘දාරුණො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… අධිගමාය. උපරි, භික්ඛවෙ, ආකාසෙ වෙරම්භා නාම වාතා වායන්ති. තත්ථ යො පක්ඛී ගච්ඡති තමෙනං වෙරම්භා වාතා ඛිපන්ති. තස්ස වෙරම්භවාතක්ඛිත්තස්ස අඤ්ඤෙනෙව පාදා ගච්ඡන්ති, අඤ්ඤෙන පක්ඛා ගච්ඡන්ති, අඤ්ඤෙන සීසං ගච්ඡති, අඤ්ඤෙන කායො ගච්ඡති. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො භික්ඛු ලාභසක්කාරසිලොකෙන අභිභූතො පරියාදිණ්ණචිත්තො පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය පවිසති අරක්ඛිතෙනෙව කායෙන අරක්ඛිතාය වාචාය අරක්ඛිතෙන චිත්තෙන, අනුපට්ඨිතාය සතියා, අසංවුතෙහි ඉන්ද්‍රියෙහි. සො තත්ථ පස්සති මාතුගාමං දුන්නිවත්ථං වා දුප්පාරුතං වා. තස්ස මාතුගාමං දිස්වා දුන්නිවත්ථං වා දුප්පාරුතං වා රාගො චිත්තං අනුද්ධංසෙති. සො රාගානුද්ධංසිතෙන චිත්තෙන සික්ඛං පච්චක්ඛාය හීනායාවත්තති. තස්ස අඤ්ඤෙ චීවරං හරන්ති, අඤ්ඤෙ පත්තං හරන්ති, අඤ්ඤෙ නිසීදනං හරන්ති, අඤ්ඤෙ සූචිඝරං හරන්ති, වෙරම්භවාතක්ඛිත්තස්සෙව සකුණස්ස. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. නවමං.

165. Tại Sāvatthī... ... “Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... là chướng ngại cho việc chứng đắc. Này các Tỳ khưu, ở trên không trung có những ngọn gió tên là Verambhā thổi. Ở đấy, con chim nào bay đi thì bị những ngọn gió Verambhā ấy quăng đi. Con chim ấy bị những ngọn gió Verambhā quăng đi, chân của nó đi một ngả, cánh đi một ngả, đầu đi một ngả, thân đi một ngả. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có Tỳ khưu bị lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chi phối, vào buổi sáng đắp y, mang y bát, đi vào làng hay thị trấn để khất thực, với thân không được phòng hộ, với lời nói không được phòng hộ, với tâm không được phòng hộ, với niệm không được an trú, với các căn không được chế ngự. Vị ấy ở đấy thấy người phụ nữ mặc y phục không chỉnh tề hoặc che đậy không chỉnh tề. Sau khi thấy người phụ nữ mặc y phục không chỉnh tề hoặc che đậy không chỉnh tề, tham ái xâm chiếm tâm vị ấy. Vị ấy với tâm bị tham ái xâm chiếm, từ bỏ học pháp, hoàn tục. Những người khác lấy y của vị ấy, những người khác lấy bát, những người khác lấy tọa cụ, những người khác lấy túi kim, giống như con chim bị gió Verambhā quăng đi. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy.” (Kinh) thứ chín.

10. සගාථකසුත්තං

10. Kinh Có Kệ Ngôn

166. සාවත්ථියං [Pg.429] විහරති…පෙ… ‘‘දාරුණො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… අධිගමාය. ඉධාහං, භික්ඛවෙ, එකච්චං පුග්ගලං පස්සාමි සක්කාරෙන අභිභූතං පරියාදිණ්ණචිත්තං, කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපන්නං. ඉධ පනාහං, භික්ඛවෙ, එකච්චං පුග්ගලං පස්සාමි අසක්කාරෙන අභිභූතං පරියාදිණ්ණචිත්තං, කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපන්නං. ඉධ පනාහං, භික්ඛවෙ, එකච්චං පුග්ගලං පස්සාමි සක්කාරෙන ච අසක්කාරෙන ච තදුභයෙන අභිභූතං පරියාදිණ්ණචිත්තං, කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපන්නං. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති.

166. Tại Sāvatthī... ... “Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... là chướng ngại cho việc chứng đắc. Này các Tỳ khưu, ở đây Ta thấy có hạng người bị sự cung kính chinh phục, tâm bị chi phối, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây Ta thấy có hạng người bị sự không cung kính chinh phục, tâm bị chi phối, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây Ta thấy có hạng người bị cả sự cung kính và không cung kính, cả hai điều ấy chinh phục, tâm bị chi phối, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy.”

ඉදමවොච භගවා. ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

Đức Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa:

‘‘යස්ස සක්කරියමානස්ස, අසක්කාරෙන චූභයං;

සමාධි න විකම්පති, අප්පමාණවිහාරිනො.

“Vị nào đang được cung kính, hay không được cung kính, hay cả hai; Định của vị ấy không lay động, vị trú trong vô lượng.”

‘‘තං ඣායිනං සාතතිකං, සුඛුමං දිට්ඨිවිපස්සකං;

උපාදානක්ඛයාරාමං, ආහු සප්පුරිසො ඉතී’’ති. දසමං;

“Vị ấy là người thiền định, tinh cần, thấy rõ với tuệ vi tế, vui thích trong sự đoạn tận chấp thủ, được gọi là bậc chân nhân.” (Kinh) thứ mười.

පඨමො වග්ගො.

Phẩm Thứ Nhất.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

දාරුණො බළිසං කුම්මං, දීඝලොමි ච මීළ්හකං;

අසනි දිද්ධං සිඞ්ගාලං, වෙරම්භෙන සගාථකන්ති.

Tàn khốc, Lưỡi câu, Con rùa, Lông dài và Phân, Sét đánh, Tẩm độc, Chó rừng, Gió Verambha, và Có kệ ngôn.

2. දුතියවග්ගො

2. Phẩm Thứ Hai

1. සුවණ්ණපාතිසුත්තං

1. Kinh Bát Vàng

167. සාවත්ථියං [Pg.430] විහරති…පෙ… ‘‘දාරුණො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… අධිගමාය. ඉධාහං, භික්ඛවෙ, එකච්චං පුග්ගලං එවං චෙතසා චෙතො පරිච්ච පජානාමි – ‘න චායමායස්මා සුවණ්ණපාතියාපි රූපියචුණ්ණපරිපූරාය හෙතු සම්පජානමුසා භාසෙය්‍යා’ති. තමෙනං පස්සාමි අපරෙන සමයෙන ලාභසක්කාරසිලොකෙන අභිභූතං පරියාදිණ්ණචිත්තං සම්පජානමුසා භාසන්තං. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. පඨමං.

167. Tại Sāvatthī... ... “Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... là chướng ngại cho việc chứng đắc. Này các Tỳ khưu, ở đây Ta với tâm của mình, sau khi thấu suốt tâm của một người, Ta biết như sau: ‘Vị tôn giả này sẽ không cố ý nói dối dù chỉ vì một cái bát bằng vàng đầy bột bạc.’ Nhưng một thời gian sau, Ta thấy vị ấy bị lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chi phối, đang cố ý nói dối. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy.” (Kinh) thứ nhất.

2. රූපියපාතිසුත්තං

2. Kinh Bát Bạc

168. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘දාරුණො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… ඉධාහං, භික්ඛවෙ, එකච්චං පුග්ගලං එවං චෙතසා චෙතො පරිච්ච පජානාමි – ‘න චායමායස්මා රූපියපාතියාපි සුවණ්ණචුණ්ණපරිපූරාය හෙතු සම්පජානමුසා භාසෙය්‍යා’ති. තමෙනං පස්සාමි අපරෙන සමයෙන ලාභසක්කාරසිලොකෙන අභිභූතං පරියාදිණ්ණචිත්තං සම්පජානමුසා භාසන්තං. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. දුතියං.

168. Tại Sāvatthī... ... “Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... ... Này các Tỳ khưu, ở đây Ta với tâm của mình, sau khi thấu suốt tâm của một người, Ta biết như sau: ‘Vị tôn giả này sẽ không cố ý nói dối dù chỉ vì một cái bát bằng bạc đầy bột vàng.’ Nhưng một thời gian sau, Ta thấy vị ấy bị lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chi phối, đang cố ý nói dối. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy.” (Kinh) thứ hai.

3-10. සුවණ්ණනික්ඛසුත්තාදිඅට්ඨකං

3-10. Tám Kinh Bắt Đầu Bằng Kinh Đồng Tiền Vàng

169. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘ඉධාහං, භික්ඛවෙ, එකච්චං පුග්ගලං එවං චෙතසා චෙතො පරිච්ච පජානාමි – ‘න චායමායස්මා සුවණ්ණනික්ඛස්සාපි හෙතු…පෙ… සුවණ්ණනික්ඛසතස්සාපි හෙතු… සිඞ්ගීනික්ඛස්සාපි හෙතු… සිඞ්ගීනික්ඛසතස්සාපි හෙතු… පථවියාපි ජාතරූපපරිපූරාය හෙතු… ආමිසකිඤ්චික්ඛහෙතුපි… ජීවිතහෙතුපි… ජනපදකල්‍යාණියාපි හෙතු සම්පජානමුසා භාසෙය්‍යා’ති. තමෙනං පස්සාමි අපරෙන සමයෙන ලාභසක්කාරසිලොකෙන අභිභූතං පරියාදිණ්ණචිත්තං සම්පජානමුසා භාසන්තං. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. දසමං.

169. Tại Sāvatthī... ... “Này các Tỳ khưu, ở đây Ta với tâm của mình, sau khi thấu suốt tâm của một người, Ta biết như sau: ‘Vị tôn giả này sẽ không cố ý nói dối dù chỉ vì một đồng tiền vàng... ... dù vì một trăm đồng tiền vàng... dù vì một đồng tiền vàng siṅgī... dù vì một trăm đồng tiền vàng siṅgī... dù vì trái đất đầy vàng... dù vì một chút lợi lộc vật chất... dù vì mạng sống... dù vì người phụ nữ đẹp nhất xứ...’ Nhưng một thời gian sau, Ta thấy vị ấy bị lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chi phối, đang cố ý nói dối. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy.” (Kinh) thứ mười.

දුතියො වග්ගො.

Phẩm Thứ Hai.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

ද්වෙ [Pg.431] පාති ද්වෙ සුවණ්ණා ච, සිඞ්ගීහි අපරෙ දුවෙ;

පථවී කිඤ්චික්ඛජීවිතං, ජනපදකල්‍යාණියා දසාති.

Hai kinh về Bát, hai về Vàng, hai kinh khác về Siṅgī; Trái đất, Chút lợi lộc, Mạng sống, Người phụ nữ đẹp nhất xứ, là mười kinh.

3. තතියවග්ගො

3. Phẩm Thứ Ba

1. මාතුගාමසුත්තං

1. Kinh Người Phụ Nữ

170. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘දාරුණො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… න තස්ස, භික්ඛවෙ, මාතුගාමො එකො එකස්ස චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨති යස්ස ලාභසක්කාරසිලොකො චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨති. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො …පෙ… එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. පඨමං.

170. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Này các Tỳ khưu, một người phụ nữ không thể chiếm giữ và đứng vững trong tâm của một người nào đó, mà lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng lại có thể chiếm giữ và đứng vững trong tâm của người ấy. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy. (Kinh) thứ nhất.

2. කල්‍යාණීසුත්තං

2. Kinh Người Đẹp

171. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘දාරුණො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… න තස්ස, භික්ඛවෙ, ජනපදකල්‍යාණී එකා එකස්ස චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨති යස්ස ලාභසක්කාරසිලොකො චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨති. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. දුතියං.

171. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Này các Tỳ khưu, một người phụ nữ đẹp nhất xứ không thể chiếm giữ và đứng vững trong tâm của một người nào đó, mà lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng lại có thể chiếm giữ và đứng vững trong tâm của người ấy. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy. (Kinh) thứ hai.

3. එකපුත්තකසුත්තං

3. Kinh Con Trai Duy Nhất

172. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘දාරුණො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… සද්ධා, භික්ඛවෙ, උපාසිකා එකපුත්තකං පියං මනාපං එවං සම්මා ආයාචමානා ආයාචෙය්‍ය – ‘තාදිසො, තාත, භවාහි යාදිසො චිත්තො ච ගහපති හත්ථකො ච ආළවකො’ති. එසා, භික්ඛවෙ, තුලා එතං පමාණං මම සාවකානං උපාසකානං, යදිදං චිත්තො ච ගහපති හත්ථකො ච ආළවකො. සචෙ ඛො ත්වං, තාත, අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජසි; තාදිසො, තාත, භවාහි යාදිසා සාරිපුත්තමොග්ගල්ලානාති. එසා, භික්ඛවෙ, තුලා එතං පමාණං මම සාවකානං භික්ඛූනං, යදිදං සාරිපුත්තමොග්ගලානා[Pg.432]. මා ච ඛො ත්වං, තාත, සෙඛං අප්පත්තමානසං ලාභසක්කාරසිලොකො අනුපාපුණාතූති. තඤ්චෙ, භික්ඛවෙ, භික්ඛුං සෙඛං අප්පත්තමානසං ලාභසක්කාරසිලොකො අනුපාපුණාති, සො තස්ස හොති අන්තරායාය. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. තතියං.

172. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Này các Tỳ khưu, một nữ cận sự có đức tin, khi muốn cầu nguyện một cách đúng đắn cho người con trai duy nhất, thân yêu, khả ái của mình, nên cầu nguyện rằng: ‘Này con yêu, con hãy trở thành người giống như gia chủ Citta và Hatthaka ở Āḷavī.’ Này các Tỳ khưu, đây là cán cân, đây là thước đo cho các nam đệ tử tại gia của Ta, tức là gia chủ Citta và Hatthaka ở Āḷavī. ‘Này con yêu, nếu con từ bỏ đời sống gia đình, sống không gia đình, xuất gia; thì này con yêu, con hãy trở thành người giống như Sāriputta và Moggallāna.’ Này các Tỳ khưu, đây là cán cân, đây là thước đo cho các đệ tử Tỳ khưu của Ta, tức là Sāriputta và Moggallāna. ‘Và này con yêu, mong rằng lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng đừng đến với con khi con còn là bậc hữu học, tâm chưa thành tựu.’ Này các Tỳ khưu, nếu lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng đến với vị Tỳ khưu còn là bậc hữu học, tâm chưa thành tựu, thì điều đó trở thành chướng ngại cho vị ấy. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy. (Kinh) thứ ba.

4. එකධීතුසුත්තං

4. Kinh Con Gái Duy Nhất

173. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘දාරුණො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… සද්ධා භික්ඛවෙ උපාසිකා එකං ධීතරං පියං මනාපං එවං සම්මා ආයාචමානා ආයාචෙය්‍ය – ‘තාදිසා, අය්‍යෙ, භවාහි යාදිසා ඛුජ්ජුත්තරා ච උපාසිකා වෙළුකණ්ඩකියා ච නන්දමාතා’ති. එසා, භික්ඛවෙ, තුලා එතං පමාණං මම සාවිකානං උපාසිකානං, යදිදං ඛුජ්ජුත්තරා ච උපාසිකා වෙළුකණ්ඩකියා ච නන්දමාතා. සචෙ ඛො ත්වං, අය්‍යෙ, අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජසි; තාදිසා, අය්‍යෙ, භවාහි යාදිසා ඛෙමා ච භික්ඛුනී උප්පලවණ්ණා චාති. එසා, භික්ඛවෙ, තුලා එතං පමාණං මම සාවිකානං භික්ඛුනීනං, යදිදං ඛෙමා ච භික්ඛුනී උප්පලවණ්ණා ච. මා ච ඛො ත්වං, අය්‍යෙ, සෙඛං අප්පත්තමානසං ලාභසක්කාරසිලොකො අනුපාපුණාතූති. තං චෙ, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනිං සෙඛං අප්පත්තමානසං ලාභසක්කාරසිලොකො අනුපාපුණාති, සො තස්සා හොති අන්තරායාය. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. චතුත්ථං.

173. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Này các Tỳ khưu, một nữ cận sự có đức tin, khi muốn cầu nguyện một cách đúng đắn cho người con gái duy nhất, thân yêu, khả ái của mình, nên cầu nguyện rằng: ‘Này con yêu, con hãy trở thành người giống như nữ cận sự Khujjuttarā và Nandamātā ở Veḷukaṇḍakī.’ Này các Tỳ khưu, đây là cán cân, đây là thước đo cho các nữ đệ tử tại gia của Ta, tức là nữ cận sự Khujjuttarā và Nandamātā ở Veḷukaṇḍakī. ‘Này con yêu, nếu con từ bỏ đời sống gia đình, sống không gia đình, xuất gia; thì này con yêu, con hãy trở thành người giống như Tỳ khưu ni Khemā và Tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā.’ Này các Tỳ khưu, đây là cán cân, đây là thước đo cho các nữ đệ tử Tỳ khưu ni của Ta, tức là Tỳ khưu ni Khemā và Tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā. ‘Và này con yêu, mong rằng lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng đừng đến với con khi con còn là bậc hữu học, tâm chưa thành tựu.’ Này các Tỳ khưu, nếu lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng đến với vị Tỳ khưu ni còn là bậc hữu học, tâm chưa thành tựu, thì điều đó trở thành chướng ngại cho vị ấy. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy. (Kinh) thứ tư.

5. සමණබ්‍රාහ්මණසුත්තං

5. Kinh Sa-môn và Bà-la-môn

174. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘යෙ හි කෙචි, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ලාභසක්කාරසිලොකස්ස අස්සාදඤ්ච ආදීනවඤ්ච නිස්සරණඤ්ච යථාභූතං නප්පජානන්ති, න මෙ තෙ, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා සමණෙසු වා සමණසම්මතා බ්‍රාහ්මණෙසු වා බ්‍රාහ්මණසම්මතා, න ච පන තෙ ආයස්මන්තා සාමඤ්ඤත්ථං වා බ්‍රහ්මඤ්ඤත්ථං වා දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරන්ති. යෙ ච ඛො කෙචි, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ලාභසක්කාරසිලොකස්ස අස්සාදඤ්ච ආදීනවඤ්ච [Pg.433] නිස්සරණඤ්ච යථාභූතං පජානන්ති, තෙ ච ඛො මෙ, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා සමණෙසු චෙව සමණසම්මතා බ්‍රාහ්මණෙසු ච බ්‍රාහ්මණසම්මතා, තෙ ච පනායස්මන්තො සාමඤ්ඤත්ථඤ්ච බ්‍රහ්මඤ්ඤත්ථඤ්ච දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරන්තී’’ති. පඤ්චමං.

174. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào không biết như thật về vị ngọt, sự nguy hại, và lối thoát khỏi lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng, thì này các Tỳ khưu, đối với Ta, họ không được xem là Sa-môn trong số các Sa-môn, hay là Bà-la-môn trong số các Bà-la-môn. Và các vị tôn giả ấy không sống, trong hiện tại, sau khi đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, mục đích của đời sống Sa-môn hay mục đích của đời sống Bà-la-môn. Nhưng này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào biết như thật về vị ngọt, sự nguy hại, và lối thoát khỏi lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng, thì này các Tỳ khưu, đối với Ta, họ được xem là Sa-môn trong số các Sa-môn, và là Bà-la-môn trong số các Bà-la-môn. Và các vị tôn giả ấy sống, trong hiện tại, sau khi đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, mục đích của đời sống Sa-môn và mục đích của đời sống Bà-la-môn. (Kinh) thứ năm.

6. දුතියසමණබ්‍රාහ්මණසුත්තං

6. Kinh Sa-môn và Bà-la-môn thứ hai

175. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘යෙ හි කෙචි, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ලාභසක්කාරසිලොකස්ස සමුදයඤ්ච අත්ථඞ්ගමඤ්ච අස්සාදඤ්ච ආදීනවඤ්ච නිස්සරණඤ්ච යථාභූතං නප්පජානන්ති…පෙ… පජානන්ති…පෙ… සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරන්තී’’ති. ඡට්ඨං.

175. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào không biết như thật về sự sanh khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hại, và lối thoát khỏi lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng... (như trên)... những ai biết... (như trên)... họ sống, trong hiện tại, sau khi đã tự mình chứng ngộ với thắng trí. (Kinh) thứ sáu.

7. තතියසමණබ්‍රාහ්මණසුත්තං

7. Kinh Sa-môn và Bà-la-môn thứ ba

176. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘යෙ හි කෙචි, භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා ලාභසක්කාරසිලොකං යථාභූතං නප්පජානන්ති, ලාභසක්කාරසිලොකසමුදයං නප්පජානන්ති, ලාභසක්කාරසිලොකනිරොධං නප්පජානන්ති, ලාභසක්කාරසිලොකනිරොධගාමිනිං පටිපදං නප්පජානන්ති …පෙ… පජානන්ති…පෙ… සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරන්තී’’ති. සත්තමං.

176. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào không biết như thật về lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng, không biết sự sanh khởi của lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng, không biết sự đoạn diệt của lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng, không biết con đường đưa đến sự đoạn diệt của lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng... (như trên)... những ai biết... (như trên)... họ sống, trong hiện tại, sau khi đã tự mình chứng ngộ với thắng trí. (Kinh) thứ bảy.

8. ඡවිසුත්තං

8. Kinh Da

177. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘දාරුණො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො. ලාභසක්කාරසිලොකො, භික්ඛවෙ, ඡවිං ඡින්දති, ඡවිං ඡෙත්වා චම්මං ඡින්දති, චම්මං ඡෙත්වා මංසං ඡින්දති, මංසං ඡෙත්වා න්හාරුං ඡින්දති, න්හාරුං ඡෙත්වා අට්ඨිං ඡින්දති, අට්ඨිං ඡෙත්වා අට්ඨිමිඤ්ජං ආහච්ච තිට්ඨති. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… එවඤ්හි වො භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. අට්ඨමං.

177. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng cắt lớp da mỏng, sau khi cắt lớp da mỏng thì cắt lớp da dày, sau khi cắt lớp da dày thì cắt thịt, sau khi cắt thịt thì cắt gân, sau khi cắt gân thì cắt xương, sau khi cắt xương thì chạm đến tủy xương rồi dừng lại. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt như thế ấy... Này các Tỳ khưu, các ngươi nên học tập như vậy. (Kinh) thứ tám.

9. රජ්ජුසුත්තං

9. Kinh Dây Thừng (Rajju)

178. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘දාරුණො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො. ලාභසක්කාරසිලොකො, භික්ඛවෙ, ඡවිං ඡින්දති, ඡවිං ඡෙත්වා චම්මං ඡින්දති, චම්මං ඡෙත්වා මංසං ඡින්දති, මංසං ඡෙත්වා න්හාරුං ඡින්දති, න්හාරුං ඡෙත්වා අට්ඨිං ඡින්දති, අට්ඨිං ඡෙත්වා අට්ඨිමිඤ්ජං ආහච්ච තිට්ඨති’’.

178. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng cắt lớp da mỏng, sau khi cắt lớp da mỏng thì cắt lớp da dày, sau khi cắt lớp da dày thì cắt thịt, sau khi cắt thịt thì cắt gân, sau khi cắt gân thì cắt xương, sau khi cắt xương thì chạm đến tủy xương rồi dừng lại.

‘‘සෙය්‍යථාපි[Pg.434], භික්ඛවෙ, බලවා පුරිසො දළ්හාය වාළරජ්ජුයා ජඞ්ඝං වෙඨෙත්වා ඝංසෙය්‍ය. සා ඡවිං ඡින්දෙය්‍ය, ඡවිං ඡෙත්වා චම්මං ඡින්දෙය්‍ය, චම්මං ඡෙත්වා මංසං ඡින්දෙය්‍ය, මංසං ඡෙත්වා න්හාරුං ඡින්දෙය්‍ය, න්හාරුං ඡෙත්වා අට්ඨිං ඡින්දෙය්‍ය, අට්ඨිං ඡෙත්වා අට්ඨිමිඤ්ජං ආහච්ච තිට්ඨෙය්‍ය. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො ඡවිං ඡින්දති, ඡවිං ඡෙත්වා චම්මං ඡින්දති, චම්මං ඡෙත්වා මංසං ඡින්දති, මංසං ඡෙත්වා න්හාරුං ඡින්දති, න්හාරුං ඡෙත්වා අට්ඨිං ඡින්දති, අට්ඨිං ඡෙත්වා අට්ඨිංමිඤ්ජං ආහච්ච තිට්ඨති. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. නවමං.

Ví như, này các Tỳ khưu, một người đàn ông lực lưỡng, sau khi quấn ống chân bằng một sợi dây lông đuôi ngựa chắc chắn rồi chà xát. Sợi dây ấy có thể cắt lớp da mỏng, sau khi cắt lớp da mỏng thì có thể cắt lớp da dày, sau khi cắt lớp da dày thì có thể cắt thịt, sau khi cắt thịt thì có thể cắt gân, sau khi cắt gân thì có thể cắt xương, sau khi cắt xương thì có thể chạm đến tủy xương rồi dừng lại. Cũng thế ấy, này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng cắt lớp da mỏng, sau khi cắt lớp da mỏng thì cắt lớp da dày, sau khi cắt lớp da dày thì cắt thịt, sau khi cắt thịt thì cắt gân, sau khi cắt gân thì cắt xương, sau khi cắt xương thì chạm đến tủy xương rồi dừng lại. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt như thế ấy... Này các Tỳ khưu, các ngươi nên học tập như vậy. (Kinh) thứ chín.

10. භික්ඛුසුත්තං

10. Kinh Tỳ Khưu (Bhikkhu)

179. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘යොපි සො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අරහං ඛීණාසවො තස්සපාහං ලාභසක්කාරසිලොකො අන්තරායාය වදාමී’’ති. එවං වුත්තෙ, ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘කිස්ස පන, භන්තෙ, ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො ලාභසක්කාරසිලොකො අන්තරායායා’’ති? ‘‘යා හිස්ස සා, ආනන්ද, අකුප්පා චෙතොවිමුත්ති නාහං තස්සා ලාභසක්කාරසිලොකං අන්තරායාය වදාමි. යෙ ච ඛ්වස්ස, ආනන්ද, අප්පමත්තස්ස ආතාපිනො පහිතත්තස්ස විහරතො දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරා අධිගතා තෙසාහමස්ස ලාභසක්කාරසිලොකං අන්තරායාය වදාමි. එවං දාරුණො ඛො, ආනන්ද, ලාභසක්කාරසිලොකො කටුකො ඵරුසො අන්තරායිකො අනුත්තරස්ස යොගක්ඛෙමස්ස අධිගමාය. තස්මාතිහානන්ද, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘උප්පන්නං ලාභසක්කාරසිලොකං පජහිස්සාම, න ච නො උප්පන්නො ලාභසක්කාරසිලොකො චිත්තං පරියාදාය ඨස්සතී’ති. එවඤ්හි වො, ආනන්ද, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. දසමං.

179. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là chướng ngại pháp ngay cả đối với vị Tỳ khưu là bậc A-la-hán, đã tận trừ các lậu hoặc. Khi được nói như vậy, trưởng lão Ānanda đã bạch với Thế Tôn điều này: ‘Bạch Thế Tôn, vì sao lợi dưỡng, cung kính, danh vọng lại là chướng ngại pháp đối với vị Tỳ khưu đã tận trừ các lậu hoặc?’ Này Ānanda, Ta không nói rằng lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là chướng ngại pháp đối với tâm giải thoát bất động của vị ấy. Tuy nhiên, này Ānanda, đối với những hiện tại lạc trú mà vị ấy đã chứng đắc trong khi trú không dể duôi, nhiệt tâm, tinh cần, Ta nói rằng lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là chướng ngại pháp đối với những điều ấy. Này Ānanda, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại pháp cho việc chứng đắc vô thượng an ổn khỏi các ách như vậy. Vì thế, này Ānanda, ở đây các ngươi nên học tập như vầy: ‘Chúng ta sẽ từ bỏ lợi dưỡng, cung kính, danh vọng đã sanh khởi, và lợi dưỡng, cung kính, danh vọng đã sanh khởi sẽ không chiếm giữ và tồn tại trong tâm của chúng ta.’ Này Ānanda, các ngươi nên học tập như vậy. (Kinh) thứ mười.

තතියො වග්ගො.

Phẩm Thứ Ba.

තස්සුද්දානං –

Phần Tóm Lược:

මාතුගාමො ච කල්‍යාණී, පුත්තො ච එකධීතු ච;

සමණබ්‍රාහ්මණා තීණි, ඡවි රජ්ජු ච භික්ඛුනාති.

Người nữ và người đẹp, con trai và con gái duy nhất; Ba kinh Sa-môn Bà-la-môn, Da, Dây Thừng, và Tỳ Khưu.

4. චතුත්ථවග්ගො

4. Phẩm Thứ Tư

1. භින්දිසුත්තං

1. Kinh Phá Vỡ (Bhindi)

180. සාවත්ථියං [Pg.435] විහරති…පෙ… ‘‘දාරුණො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො. ලාභසක්කාරසිලොකෙන අභිභූතො පරියාදිණ්ණචිත්තො, භික්ඛවෙ, දෙවදත්තො සඞ්ඝං භින්දි. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. පඨමං.

180. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt. Này các Tỳ khưu, do bị lợi dưỡng, cung kính, danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, Devadatta đã phá vỡ Tăng đoàn. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt như thế ấy... nên học tập. (Kinh) thứ nhất.

2. කුසලමූලසුත්තං

2. Kinh Căn Lành (Kusalamūla)

181. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘දාරුණො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො. ලාභසක්කාරසිලොකෙන අභිභූතස්ස පරියාදිණ්ණචිත්තස්ස, භික්ඛවෙ, දෙවදත්තස්ස කුසලමූලං සමුච්ඡෙදමගමා. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. දුතියං.

181. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt. Này các Tỳ khưu, đối với Devadatta, người bị lợi dưỡng, cung kính, danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, các căn lành đã bị cắt đứt. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt như thế ấy... nên học tập. (Kinh) thứ hai.

3. කුසලධම්මසුත්තං

3. Kinh Pháp Lành (Kusaladhamma)

182. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘දාරුණො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො. ලාභසක්කාරසිලොකෙන අභිභූතස්ස පරියාදිණ්ණචිත්තස්ස, භික්ඛවෙ, දෙවදත්තස්ස කුසලො ධම්මො සමුච්ඡෙදමගමා. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. තතියං.

182. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt. Này các Tỳ khưu, đối với Devadatta, người bị lợi dưỡng, cung kính, danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, pháp lành đã bị cắt đứt. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt như thế ấy... nên học tập. (Kinh) thứ ba.

4. සුක්කධම්මසුත්තං

4. Kinh Pháp Trắng (Sukkadhamma)

183. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘දාරුණො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො. ලාභසක්කාරසිලොකෙන අභිභූතස්ස පරියාදිණ්ණචිත්තස්ස, භික්ඛවෙ, දෙවදත්තස්ස සුක්කො ධම්මො සමුච්ඡෙදමගමා. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. චතුත්ථං.

183. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt. Này các Tỳ khưu, đối với Devadatta, người bị lợi dưỡng, cung kính, danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, pháp trắng đã bị cắt đứt. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt như thế ấy... nên học tập. (Kinh) thứ tư.

5. අචිරපක්කන්තසුත්තං

5. Kinh Vừa Mới Ra Đi (Acirapakkanta)

184. එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති ගිජ්ඣකූටෙ පබ්බතෙ අචිරපක්කන්තෙ දෙවදත්තෙ. තත්‍ර ඛො භගවා දෙවදත්තං ආරබ්භ භික්ඛූ ආමන්තෙසි [Pg.436] – ‘‘අත්තවධාය, භික්ඛවෙ, දෙවදත්තස්ස ලාභසක්කාරසිලොකො උදපාදි, පරාභවාය දෙවදත්තස්ස ලාභසක්කාරසිලොකො උදපාදි’’.

184. Một thời, Thế Tôn trú ở Rājagaha, tại núi Gijjhakūṭa, không bao lâu sau khi Devadatta ra đi. Tại đấy, Thế Tôn đã nhân Devadatta mà gọi các Tỳ khưu: ‘Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng đã sanh khởi cho Devadatta để tự hủy hoại, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng đã sanh khởi cho Devadatta để bị suy vong.’

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, කදලී අත්තවධාය ඵලං දෙති, පරාභවාය ඵලං දෙති; එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, අත්තවධාය දෙවදත්තස්ස ලාභසක්කාරසිලොකො උදපාදි, පරාභවාය දෙවදත්තස්ස ලාභසක්කාරසිලොකො උදපාදි.

Ví như, này các Tỳ khưu, cây chuối trổ quả để tự hủy hoại, trổ quả để bị suy vong; cũng thế ấy, này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng đã sanh khởi cho Devadatta để tự hủy hoại, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng đã sanh khởi cho Devadatta để bị suy vong.

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, වෙළු අත්තවධාය ඵලං දෙති, පරාභවාය ඵලං දෙති; එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, අත්තවධාය දෙවදත්තස්ස ලාභසක්කාරසිලොකො උදපාදි, පරාභවාය දෙවදත්තස්ස ලාභසක්කාරසිලොකො උදපාදි.

Ví như, này các Tỳ khưu, cây tre trổ quả để tự hủy hoại, trổ quả để bị suy vong; cũng thế ấy, này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng đã sanh khởi cho Devadatta để tự hủy hoại, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng đã sanh khởi cho Devadatta để bị suy vong.

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, නළො අත්තවධාය ඵලං දෙති, පරාභවාය ඵලං දෙති; එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, අත්තවධාය දෙවදත්තස්ස ලාභසක්කාරසිලොකො උදපාදි, පරාභවාය දෙවදත්තස්ස ලාභසක්කාරසිලොකො උදපාදි.

“Này các Tỳ khưu, ví như cây lau ra trái để tự hủy hoại, ra trái để bị tàn lụi; cũng vậy, này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng đã sanh khởi cho Devadatta để tự hủy hoại, để bị tàn lụi.”

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, අස්සතරී අත්තවධාය ගබ්භං ගණ්හාති, පරාභවාය ගබ්භං ගණ්හාති; එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, අත්තවධාය දෙවදත්තස්ස ලාභසක්කාරසිලොකො උදපාදි, පරාභවාය දෙවදත්තස්ස ලාභසක්කාරසිලොකො උදපාදි. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති.

“Này các Tỳ khưu, ví như con la cái mang thai để tự hủy hoại, mang thai để bị tàn lụi; cũng vậy, này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng đã sanh khởi cho Devadatta để tự hủy hoại, để bị tàn lụi. Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng thật là ghê gớm. Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy.”

ඉදමවොච භගවා. ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa:

‘‘ඵලං වෙ කදලිං හන්ති, ඵලං වෙළුං ඵලං නළං;

සක්කාරො කාපුරිසං හන්ති, ගබ්භො අස්සතරිං යථාති’’. පඤ්චමං;

“Quả thật, quả chuối giết cây chuối, quả tre giết cây tre, quả lau giết cây lau; sự cung kính giết kẻ ác nhân, như bào thai giết con la cái.” (Kinh thứ) năm.

6. පඤ්චරථසතසුත්තං

6. Kinh Năm Trăm Cỗ Xe

185. රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන දෙවදත්තස්ස අජාතසත්තුකුමාරො පඤ්චහි රථසතෙහි සායං පාතං [Pg.437] උපට්ඨානං ගච්ඡති, පඤ්ච ච ථාලිපාකසතානි භත්තාභිහාරො අභිහරීයති. අථ ඛො සම්බහුලා භික්ඛූ යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නා ඛො තෙ භික්ඛූ භගවන්තං එතදවොචුං – ‘‘දෙවදත්තස්ස, භන්තෙ, අජාතසත්තුකුමාරො පඤ්චහි රථසතෙහි සායං පාතං උපට්ඨානං ගච්ඡති, පඤ්ච ච ථාලිපාකසතානි භත්තාභිහාරො අභිහරීයතී’’ති. ‘‘මා, භික්ඛවෙ, දෙවදත්තස්ස ලාභසක්කාරසිලොකං පිහයිත්ථ. යාවකීවඤ්ච, භික්ඛවෙ, දෙවදත්තස්ස අජාතසත්තුකුමාරො පඤ්චහි රථසතෙහි සායං පාතං උපට්ඨානං ගමිස්සති, පඤ්ච ච ථාලිපාකසතානි භත්තාභිහාරො ආහරීයිස්සති, හානියෙව, භික්ඛවෙ, දෙවදත්තස්ස පාටිකඞ්ඛා කුසලෙසු ධම්මෙසු, නො වුද්ධි’’.

185. Trú tại Rājagaha, trong Trúc Lâm, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, thái tử Ajātasattu đi đến hầu hạ Devadatta vào buổi sáng và buổi chiều với năm trăm cỗ xe, và năm trăm nồi cơm được dâng cúng. Bấy giờ, một số đông Tỳ khưu đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, họ đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, các Tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn: – ‘Bạch Thế Tôn, thái tử Ajātasattu đi đến hầu hạ Devadatta vào buổi sáng và buổi chiều với năm trăm cỗ xe, và năm trăm nồi cơm được dâng cúng.’ – ‘Này các Tỳ khưu, chớ có ham muốn lợi lộc, cung kính, và danh vọng của Devadatta. Này các Tỳ khưu, trong khi thái tử Ajātasattu còn đi đến hầu hạ Devadatta vào buổi sáng và buổi chiều với năm trăm cỗ xe, và năm trăm nồi cơm còn được dâng cúng, thì này các Tỳ khưu, chỉ có sự suy giảm trong các thiện pháp là điều được trông đợi ở Devadatta, chứ không phải sự tăng trưởng.’”

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, චණ්ඩස්ස කුක්කුරස්ස නාසාය පිත්තං භින්දෙය්‍යුං, එවඤ්හි සො, භික්ඛවෙ, කුක්කුරො භිය්‍යොසොමත්තාය චණ්ඩතරො අස්ස; එවමෙව, භික්ඛවෙ, යාවකීවඤ්ච දෙවදත්තස්ස අජාතසත්තුකුමාරො පඤ්චහි රථසතෙහි සායං පාතං උපට්ඨානං ගමිස්සති, පඤ්ච ච ථාලිපාකසතානි භත්තාභිහාරො ආහරීයිස්සති, හානියෙව, භික්ඛවෙ, දෙවදත්තස්ස පාටිකඞ්ඛා කුසලෙසු ධම්මෙසු, නො වුද්ධි. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො…පෙ… එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. ඡට්ඨං.

“Này các Tỳ khưu, ví như người ta đập mật vào mũi một con chó dữ, thì này các Tỳ khưu, con chó ấy sẽ trở nên hung dữ hơn bội phần; cũng vậy, này các Tỳ khưu, trong khi thái tử Ajātasattu còn đi đến hầu hạ Devadatta vào buổi sáng và buổi chiều với năm trăm cỗ xe, và năm trăm nồi cơm còn được dâng cúng, thì này các Tỳ khưu, chỉ có sự suy giảm trong các thiện pháp là điều được trông đợi ở Devadatta, chứ không phải sự tăng trưởng. Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng thật là ghê gớm... vân vân... Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy.” (Kinh thứ) sáu.

7. මාතුසුත්තං

7. Kinh Người Mẹ

186. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘දාරුණො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො කටුකො ඵරුසො අන්තරායිකො අනුත්තරස්ස යොගක්ඛෙමස්ස අධිගමාය. ඉධාහං, භික්ඛවෙ, එකච්චං පුග්ගලං එවං චෙතසා චෙතො පරිච්ච පජානාමි – ‘න චායමායස්මා මාතුපි හෙතු සම්පජානමුසා භාසෙය්‍යා’ති. තමෙනං පස්සාමි අපරෙන සමයෙන ලාභසක්කාරසිලොකෙන අභිභූතං පරියාදිණ්ණචිත්තං සම්පජානමුසා භාසන්තං. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො කටුකො ඵරුසො අන්තරායිකො අනුත්තරස්ස යොගක්ඛෙමස්ස අධිගමාය. තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘උප්පන්නං ලාභසක්කාරසිලොකං පජහිස්සාම. න ච නො උප්පන්නො ලාභසක්කාරසිලොකො චිත්තං පරියාදාය ඨස්සතී’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. සත්තමං.

186. Trú tại Sāvatthī... vân vân... “Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là ghê gớm, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại cho việc chứng đắc an ổn vô thượng khỏi các ách缚. Này các Tỳ khưu, ở đây, Ta với tâm của mình, thấu suốt tâm của một hạng người và biết rằng: ‘Vị tôn giả này sẽ không nói lời dối trá có chủ ý ngay cả vì lý do người mẹ.’ Rồi vào một lúc khác, Ta thấy vị ấy, bị lợi lộc, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, đang nói lời dối trá có chủ ý. Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng thật là ghê gớm, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại cho việc chứng đắc an ổn vô thượng khỏi các ách缚. Vì vậy, này các Tỳ khưu, ở đây các ngươi phải học tập như vầy: ‘Chúng ta sẽ từ bỏ lợi lộc, cung kính, và danh vọng đã sanh khởi. Và lợi lộc, cung kính, và danh vọng đã sanh khởi sẽ không chiếm đoạt và tồn tại trong tâm của chúng ta.’ Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy.” (Kinh thứ) bảy.

8-13. පිතුසුත්තාදිඡක්කං

8-13. Sáu Kinh Bắt Đầu Bằng Kinh Người Cha

187. සාවත්ථියං [Pg.438] විහරති…පෙ… ‘‘දාරුණො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො කටුකො ඵරුසො අන්තරායිකො අනුත්තරස්ස යොගක්ඛෙමස්ස අධිගමාය. ඉධාහං, භික්ඛවෙ, එකච්චං පුග්ගලං එවං චෙතසා චෙතො පරිච්ච පජානාමි – ‘න චායමායස්මා පිතුපි හෙතු…පෙ… භාතුපි හෙතු… භගිනියාපි හෙතු… පුත්තස්සපි හෙතු… ධීතුයාපි හෙතු… පජාපතියාපි හෙතු සම්පජානමුසා භාසෙය්‍යා’ති. තමෙනං පස්සාමි අපරෙන සමයෙන ලාභසක්කාරසිලොකෙන අභිභූතං පරියාදිණ්ණචිත්තං සම්පජානමුසා භාසන්තං. එවං දාරුණො ඛො, භික්ඛවෙ, ලාභසක්කාරසිලොකො කටුකො ඵරුසො අන්තරායිකො අනුත්තරස්ස යොගක්ඛෙමස්ස අධිගමාය. තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘උප්පන්නං ලාභසක්කාරසිලොකං පජහිස්සාම, න ච නො උප්පන්නො ලාභසක්කාරසිලොකො චිත්තං පරියාදාය ඨස්සතී’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. තෙරසමං.

187. Trú tại Sāvatthī... vân vân... “Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là ghê gớm, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại cho việc chứng đắc an ổn vô thượng khỏi các ách缚. Này các Tỳ khưu, ở đây, Ta với tâm của mình, thấu suốt tâm của một hạng người và biết rằng: ‘Vị tôn giả này sẽ không nói lời dối trá có chủ ý ngay cả vì lý do người cha... vân vân... vì lý do người anh... vì lý do người chị... vì lý do người con trai... vì lý do người con gái... vì lý do người vợ.’ Rồi vào một lúc khác, Ta thấy vị ấy, bị lợi lộc, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, đang nói lời dối trá có chủ ý. Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng thật là ghê gớm, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại cho việc chứng đắc an ổn vô thượng khỏi các ách缚. Vì vậy, này các Tỳ khưu, ở đây các ngươi phải học tập như vầy: ‘Chúng ta sẽ từ bỏ lợi lộc, cung kính, và danh vọng đã sanh khởi, và lợi lộc, cung kính, và danh vọng đã sanh khởi sẽ không chiếm đoạt và tồn tại trong tâm của chúng ta.’ Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy.” (Kinh thứ) mười ba.

චතුත්ථො වග්ගො.

Phẩm Thứ Tư.

තස්සුද්දානං –

Phần Tóm Lược:

භින්දි මූලං දුවෙ ධම්මා, පක්කන්තං රථ මාතරි;

පිතා භාතා ච භගිනී, පුත්තො ධීතා පජාපතීති.

Chia rẽ, Cội rễ, hai Pháp, Ra đi, Cỗ xe, Người mẹ; Người cha, người anh, và người chị, Con trai, con gái, và người vợ.

ලාභසක්කාරසංයුත්තං සමත්තං.

Tương Ưng Lợi Lộc và Cung Kính đã hoàn tất.

7. රාහුලසංයුත්තං

7. Tương Ưng Rāhula

1. පඨමවග්ගො

1. Phẩm Thứ Nhất

1. චක්ඛුසුත්තං

1. Kinh Con Mắt

188. එවං [Pg.439] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො ආයස්මා රාහුලො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා රාහුලො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘සාධු මෙ, භන්තෙ, භගවා සංඛිත්තෙන ධම්මං දෙසෙතු, යමහං භගවතො ධම්මං සුත්වා එකො වූපකට්ඨො අප්පමත්තො ආතාපී පහිතත්තො විහරෙය්‍ය’’න්ති.

188. Tôi nghe như vầy. Một thời, đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī, trong khu vườn của ông Anāthapiṇḍika ở Jeta. Bấy giờ, tôn giả Rāhula đi đến chỗ đức Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi đã ngồi xuống một bên, tôn giả Rāhula đã bạch với đức Thế Tôn điều này: “Bạch ngài, lành thay nếu đức Thế Tôn thuyết giảng Pháp cho con một cách tóm tắt, để sau khi nghe Pháp từ đức Thế Tôn, con có thể sống một mình, ẩn dật, không dể duôi, nhiệt tâm, tinh cần.”

‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, රාහුල, චක්ඛුං නිච්චං වා අනිච්චං වා’’ති? ‘‘අනිච්චං, භන්තෙ’’. ‘‘යං පනානිච්චං දුක්ඛං වා තං සුඛං වා’’ති? ‘‘දුක්ඛං, භන්තෙ’’. ‘‘යං පනානිච්චං දුක්ඛං විපරිණාමධම්මං, කල්ලං නු තං සමනුපස්සිතුං – ‘එතං මම, එසොහමස්මි, එසො මෙ අත්තා’’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘සොතං නිච්චං වා අනිච්චං වා’’ති? ‘‘අනිච්චං, භන්තෙ’’…පෙ…. ‘‘ඝානං නිච්චං වා අනිච්චං වා’’ති? ‘‘අනිච්චං, භන්තෙ’’…පෙ… ‘‘ජිව්හා නිච්චා වා අනිච්චා වා’’ති? ‘‘අනිච්චා, භන්තෙ’’…පෙ… ‘‘කායො නිච්චො වා අනිච්චො වා’’ති? ‘‘අනිච්චො, භන්තෙ’’ …පෙ… ‘‘මනො නිච්චො වා අනිච්චො වා’’ති? ‘‘අනිච්චො, භන්තෙ’’. ‘‘යං පනානිච්චං දුක්ඛං වා තං සුඛං වා’’ති? ‘‘දුක්ඛං, භන්තෙ’’. ‘‘යං පනානිච්චං දුක්ඛං විපරිණාමධම්මං, කල්ලං නු තං සමනුපස්සිතුං – ‘එතං මම, එසොහමස්මි, එසො මෙ අත්තා’’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’.

“Này Rāhula, con nghĩ thế nào, con mắt là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” – “Cái gì vô thường là khổ hay lạc?” – “Bạch ngài, là khổ.” – “Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có thích hợp để xem xét rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không?” – “Bạch ngài, không phải vậy.” – “Lỗ tai là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Lỗ mũi là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Lưỡi là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Thân là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Ý là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” – “Cái gì vô thường là khổ hay lạc?” – “Bạch ngài, là khổ.” – “Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có thích hợp để xem xét rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không?” – “Bạch ngài, không phải vậy.”

‘‘එවං පස්සං, රාහුල, සුතවා අරියසාවකො චක්ඛුස්මිම්පි නිබ්බින්දති …පෙ… සොතස්මිම්පි නිබ්බින්දති… ඝානස්මිම්පි නිබ්බින්දති… ජිව්හායපි නිබ්බින්දති… කායස්මිම්පි නිබ්බින්දති… මනස්මිම්පි නිබ්බින්දති; නිබ්බින්දං විරජ්ජති; විරාගා විමුච්චති; විමුත්තස්මිං විමුත්තමිති ඤාණං හොති. ‘ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’ති පජානාතී’’ති. පඨමං.

“Này Rāhula, khi thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có học thức trở nên nhàm chán đối với con mắt ... (lược) ... đối với lỗ tai ... đối với lỗ mũi ... đối với lưỡi ... đối với thân ... đối với ý. Do nhàm chán, vị ấy ly tham. Do ly tham, vị ấy được giải thoát. Nơi sự giải thoát, có trí tuệ rằng: ‘Đã được giải thoát.’ Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’” Kinh thứ nhất.

2. රූපසුත්තං

2. Kinh Sắc

189. සාවත්ථියං [Pg.440] විහරති…පෙ… ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, රාහුල, රූපා නිච්චා වා අනිච්චා වා’’ති? ‘‘අනිච්චා, භන්තෙ’’…පෙ… සද්දා… ගන්ධා… රසා… ඵොට්ඨබ්බා… ධම්මා නිච්චා වා අනිච්චා වාති? ‘‘අනිච්චා, භන්තෙ’’…පෙ… ‘‘එවං පස්සං, රාහුල, සුතවා අරියසාවකො රූපෙසුපි නිබ්බින්දති… සද්දෙසුපි නිබ්බින්දති… ගන්ධෙසුපි නිබ්බින්දති… රසෙසුපි නිබ්බින්දති… ඵොට්ඨබ්බෙසුපි නිබ්බින්දති… ධම්මෙසුපි නිබ්බින්දති; නිබ්බින්දං විරජ්ජති…පෙ… පජානාතී’’ති. දුතියං.

189. Trú tại Sāvatthī ... (lược) ... “Này Rāhula, con nghĩ thế nào, các sắc là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... các tiếng ... các mùi hương ... các vị nếm ... các vật xúc chạm ... các pháp là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Này Rāhula, khi thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có học thức trở nên nhàm chán đối với các sắc ... đối với các tiếng ... đối với các mùi hương ... đối với các vị nếm ... đối với các vật xúc chạm ... đối với các pháp. Do nhàm chán, vị ấy ly tham ... (lược) ... vị ấy biết rõ.” Kinh thứ hai.

3. විඤ්ඤාණසුත්තං

3. Kinh Thức

190. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, රාහුල, චක්ඛුවිඤ්ඤාණං නිච්චං වා අනිච්චං වා’’ති? ‘‘අනිච්චං, භන්තෙ’’…පෙ… ‘‘සොතවිඤ්ඤාණං…පෙ… ඝානවිඤ්ඤාණං… ජිව්හාවිඤ්ඤාණං… කායවිඤ්ඤාණං… මනොවිඤ්ඤාණං නිච්චං වා අනිච්චං වා’’ති? ‘‘අනිච්චං, භන්තෙ’’ …පෙ… ‘‘එවං පස්සං, රාහුල, සුතවා අරියසාවකො චක්ඛුවිඤ්ඤාණස්මිම්පි නිබ්බින්දති…පෙ… සොතවිඤ්ඤාණස්මිම්පි නිබ්බින්දති… ඝානවිඤ්ඤාණස්මිම්පි නිබ්බින්දති… ජිව්හාවිඤ්ඤාණස්මිම්පි නිබ්බින්දති… කායවිඤ්ඤාණස්මිම්පි නිබ්බින්දති… මනොවිඤ්ඤාණස්මිම්පි නිබ්බින්දති; නිබ්බින්දං විරජ්ජති…පෙ… පජානාතී’’ති. තතියං.

190. Trú tại Sāvatthī ... (lược) ... “Này Rāhula, con nghĩ thế nào, nhãn thức là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Nhĩ thức ... (lược) ... tỷ thức ... thiệt thức ... thân thức ... ý thức là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Này Rāhula, khi thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có học thức trở nên nhàm chán đối với nhãn thức ... (lược) ... đối với nhĩ thức ... đối với tỷ thức ... đối với thiệt thức ... đối với thân thức ... đối với ý thức. Do nhàm chán, vị ấy ly tham ... (lược) ... vị ấy biết rõ.” Kinh thứ ba.

4. සම්ඵස්සසුත්තං

4. Kinh Xúc

191. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, රාහුල, චක්ඛුසම්ඵස්සො නිච්චො වා අනිච්චො වා’’ති? ‘‘අනිච්චො, භන්තෙ’’…පෙ… ‘‘සොතසම්ඵස්සො…පෙ… ඝානසම්ඵස්සො… ජිව්හාසම්ඵස්සො… කායසම්ඵස්සො… මනොසම්ඵස්සො නිච්චො වා අනිච්චො වා’’ති? ‘‘අනිච්චො, භන්තෙ’’…පෙ… ‘‘එවං පස්සං, රාහුල, සුතවා අරියසාවකො චක්ඛුසම්ඵස්සස්මිම්පි නිබ්බින්දති…පෙ… සොතසම්ඵස්සස්මිම්පි නිබ්බින්දති… ඝානසම්ඵස්සස්මිම්පි නිබ්බින්දති… ජිව්හාසම්ඵස්සස්මිම්පි නිබ්බින්දති… කායසම්ඵස්සස්මිම්පි නිබ්බින්දති… මනොසම්ඵස්සස්මිම්පි නිබ්බින්දති; නිබ්බින්දං විරජ්ජති…පෙ… පජානාතී’’ති. චතුත්ථං.

191. Trú tại Sāvatthī ... (lược) ... “Này Rāhula, con nghĩ thế nào, nhãn xúc là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Nhĩ xúc ... (lược) ... tỷ xúc ... thiệt xúc ... thân xúc ... ý xúc là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Này Rāhula, khi thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có học thức trở nên nhàm chán đối với nhãn xúc ... (lược) ... đối với nhĩ xúc ... đối với tỷ xúc ... đối với thiệt xúc ... đối với thân xúc ... đối với ý xúc. Do nhàm chán, vị ấy ly tham ... (lược) ... vị ấy biết rõ.” Kinh thứ tư.

5. වෙදනාසුත්තං

5. Kinh Thọ

192. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, රාහුල, චක්ඛුසම්ඵස්සජා වෙදනා නිච්චා වා අනිච්චා වා’’ති? ‘‘අනිච්චා, භන්තෙ’’…පෙ… ‘‘සොතසම්ඵස්සජා වෙදනා…පෙ… ඝානසම්ඵස්සජා වෙදනා… ජිව්හාසම්ඵස්සජා වෙදනා… කායසම්ඵස්සජා වෙදනා… මනොසම්ඵස්සජා වෙදනා නිච්චා වා අනිච්චා වා’’ති? ‘‘අනිච්චා[Pg.441], භන්තෙ’’…පෙ… ‘‘එවං පස්සං, රාහුල, සුතවා අරියසාවකො චක්ඛුසම්ඵස්සජාය වෙදනායපි නිබ්බින්දති…පෙ… සොත… ඝාන… ජිව්හා… කාය… මනොසම්ඵස්සජාය වෙදනායපි නිබ්බින්දති…පෙ… පජානාතී’’ති. පඤ්චමං.

192. Trú tại Sāvatthī ... (lược) ... “Này Rāhula, con nghĩ thế nào, cảm thọ sanh từ nhãn xúc là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Cảm thọ sanh từ nhĩ xúc ... (lược) ... cảm thọ sanh từ tỷ xúc ... cảm thọ sanh từ thiệt xúc ... cảm thọ sanh từ thân xúc ... cảm thọ sanh từ ý xúc là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Này Rāhula, khi thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có học thức trở nên nhàm chán đối với cảm thọ sanh từ nhãn xúc ... (lược) ... đối với cảm thọ sanh từ nhĩ ... tỷ ... thiệt ... thân ... ý xúc. Do nhàm chán ... (lược) ... vị ấy biết rõ.” Kinh thứ năm.

6. සඤ්ඤාසුත්තං

6. Kinh Tưởng

193. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, රාහුල, රූපසඤ්ඤා නිච්චා වා අනිච්චා වා’’ති? ‘‘අනිච්චා, භන්තෙ’’…පෙ… ‘‘සද්දසඤ්ඤා…පෙ… ගන්ධසඤ්ඤා… රසසඤ්ඤා… ඵොට්ඨබ්බසඤ්ඤා… ධම්මසඤ්ඤා නිච්චා වා අනිච්චා වා’’ති? ‘‘අනිච්චා, භන්තෙ’’…පෙ… ‘‘එවං පස්සං, රාහුල, සුතවා අරියසාවකො රූපසඤ්ඤායපි නිබ්බින්දති…පෙ… සද්දසඤ්ඤායපි නිබ්බින්දති… ගන්ධසඤ්ඤායපි නිබ්බින්දති… රසසඤ්ඤායපි නිබ්බින්දති… ඵොට්ඨබ්බසඤ්ඤායපි නිබ්බින්දති… ධම්මසඤ්ඤායපි නිබ්බින්දති…පෙ… පජානාතී’’ති. ඡට්ඨං.

193. Trú ở Sāvatthī... ... Này Rāhula, thầy nghĩ thế nào, sắc tưởng là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... ... thanh tưởng ... hương tưởng ... vị tưởng ... xúc tưởng ... pháp tưởng là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... Này Rāhula, vị Thánh đệ tử có nghe và thấy như vậy thì nhàm chán cả sắc tưởng, ... nhàm chán cả thanh tưởng, ... nhàm chán cả hương tưởng, ... nhàm chán cả vị tưởng, ... nhàm chán cả xúc tưởng, ... nhàm chán cả pháp tưởng, ... vị ấy biết rõ. Kinh thứ sáu.

7. සඤ්චෙතනාසුත්තං

7. Kinh Tư Tác

194. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, රාහුල, රූපසඤ්චෙතනා නිච්චා වා අනිච්චා වා’’ති? ‘‘අනිච්චා, භන්තෙ’’…පෙ… ‘‘සද්දසඤ්චෙතනා…පෙ… ගන්ධසඤ්චෙතනා… රසසඤ්චෙතනා … ඵොට්ඨබ්බසඤ්චෙතනා… ධම්මසඤ්චෙතනා නිච්චා වා අනිච්චා වා’’ති? ‘‘අනිච්චා, භන්තෙ’’…පෙ… ‘‘එවං පස්සං, රාහුල, සුතවා අරියසාවකො රූපසඤ්චෙතනායපි නිබ්බින්දති…පෙ… සද්දසඤ්චෙතනායපි නිබ්බින්දති… ගන්ධසඤ්චෙතනායපි නිබ්බින්දති… රසසඤ්චෙතනායපි නිබ්බින්දති… ඵොට්ඨබ්බසඤ්චෙතනායපි නිබ්බින්දති… ධම්මසඤ්චෙතනායපි නිබ්බින්දති…පෙ… පජානාතී’’ති. සත්තමං.

194. Trú ở Sāvatthī... ... Này Rāhula, thầy nghĩ thế nào, sắc tư tác là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... ... thanh tư tác ... hương tư tác ... vị tư tác ... xúc tư tác ... pháp tư tác là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... Này Rāhula, vị Thánh đệ tử có nghe và thấy như vậy thì nhàm chán cả sắc tư tác, ... nhàm chán cả thanh tư tác, ... nhàm chán cả hương tư tác, ... nhàm chán cả vị tư tác, ... nhàm chán cả xúc tư tác, ... nhàm chán cả pháp tư tác, ... vị ấy biết rõ. Kinh thứ bảy.

8. තණ්හාසුත්තං

8. Kinh Ái

195. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, රාහුල, රූපතණ්හා නිච්චා වා අනිච්චා වා’’ති? ‘‘අනිච්චා, භන්තෙ’’…පෙ… ‘‘සද්දතණ්හා…පෙ… ගන්ධතණ්හා… රසතණ්හා… ඵොට්ඨබ්බතණ්හා… ධම්මතණ්හා නිච්චා වා අනිච්චා වා’’ති? ‘‘අනිච්චා, භන්තෙ’’…පෙ… ‘‘එවං පස්සං, රාහුල, සුතවා අරියසාවකො රූපතණ්හායපි නිබ්බින්දති…පෙ… සද්දතණ්හායපි නිබ්බින්දති… ගන්ධතණ්හායපි නිබ්බින්දති… රසතණ්හායපි නිබ්බින්දති… ඵොට්ඨබ්බතණ්හාය නිබ්බින්දති… ධම්මතණ්හායපි නිබ්බින්දති …පෙ… පජානාතී’’ති. අට්ඨමං.

195. Trú ở Sāvatthī... ... Này Rāhula, thầy nghĩ thế nào, sắc ái là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... ... thanh ái ... hương ái ... vị ái ... xúc ái ... pháp ái là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... Này Rāhula, vị Thánh đệ tử có nghe và thấy như vậy thì nhàm chán cả sắc ái, ... nhàm chán cả thanh ái, ... nhàm chán cả hương ái, ... nhàm chán cả vị ái, ... nhàm chán cả xúc ái, ... nhàm chán cả pháp ái, ... vị ấy biết rõ. Kinh thứ tám.

9. ධාතුසුත්තං

9. Kinh Giới

196. සාවත්ථියං [Pg.442] විහරති…පෙ… ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, රාහුල, පථවීධාතු නිච්චා වා අනිච්චා වා’’ති? ‘‘අනිච්චා, භන්තෙ’’…පෙ… ‘‘ආපොධාතු…පෙ… තෙජොධාතු… වායොධාතු… ආකාසධාතු… විඤ්ඤාණධාතු නිච්චා වා අනිච්චා වා’’ති? ‘‘අනිච්චා, භන්තෙ’’…පෙ… ‘‘එවං පස්සං, රාහුල, සුතවා අරියසාවකො පථවීධාතුයාපි නිබ්බින්දති…පෙ… ආපොධාතුයාපි නිබ්බින්දති… තෙජොධාතුයාපි නිබ්බින්දති… වායොධාතුයාපි නිබ්බින්දති… ආකාසධාතුයාපි නිබ්බින්දති… විඤ්ඤාණධාතුයාපි නිබ්බින්දති…පෙ… පජානාතී’’ති. නවමං.

196. Trú ở Sāvatthī... ... Này Rāhula, thầy nghĩ thế nào, địa đại là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... ... thủy đại ... hỏa đại ... phong đại ... không đại ... thức đại là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... Này Rāhula, vị Thánh đệ tử có nghe và thấy như vậy thì nhàm chán cả địa đại, ... nhàm chán cả thủy đại, ... nhàm chán cả hỏa đại, ... nhàm chán cả phong đại, ... nhàm chán cả không đại, ... nhàm chán cả thức đại, ... vị ấy biết rõ. Kinh thứ chín.

10. ඛන්ධසුත්තං

10. Kinh Uẩn

197. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, රාහුල, රූපං නිච්චං වා අනිච්චං වා’’ති? ‘‘අනිච්චං, භන්තෙ’’…පෙ… ‘‘වෙදනා…පෙ… සඤ්ඤා… සඞ්ඛාරා… විඤ්ඤාණං නිච්චං වා අනිච්චං වා’’ති? ‘‘අනිච්චං, භන්තෙ’’…පෙ… ‘‘එවං පස්සං, රාහුල, සුතවා අරියසාවකො රූපස්මිම්පි නිබ්බින්දති…පෙ… වෙදනායපි නිබ්බින්දති… සඤ්ඤායපි නිබ්බින්දති… සඞ්ඛාරෙසුපි නිබ්බින්දති… විඤ්ඤාණස්මිම්පි නිබ්බින්දති; නිබ්බින්දං විරජ්ජති; විරාගා විමුච්චති; විමුත්තස්මිං විමුත්තමිති ඤාණං හොති. ‘ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’ති පජානාතී’’ති. දසමං.

197. Trú ở Sāvatthī... ... Này Rāhula, thầy nghĩ thế nào, sắc là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... ... thọ ... tưởng ... các hành ... thức là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... Này Rāhula, vị Thánh đệ tử có nghe và thấy như vậy thì nhàm chán cả sắc, ... nhàm chán cả thọ, ... nhàm chán cả tưởng, ... nhàm chán cả các hành, ... nhàm chán cả thức; do nhàm chán nên ly tham; do ly tham nên được giải thoát; trong sự giải thoát, khởi lên trí tuệ rằng: ‘Đã được giải thoát.’ Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’ Kinh thứ mười.

පඨමො වග්ගො.

Phẩm Thứ Nhất.

තස්සුද්දානං –

Phần Tóm Lược:

චක්ඛු රූපඤ්ච විඤ්ඤාණං, සම්ඵස්සො වෙදනාය ච;

සඤ්ඤා සඤ්චෙතනා තණ්හා, ධාතු ඛන්ධෙන තෙ දසාති.

Mắt, sắc và thức, xúc và với thọ; Tưởng, tư tác, ái, giới, với uẩn là mười kinh.

2. දුතියවග්ගො

2. Phẩm Thứ Hai

1. චක්ඛුසුත්තං

1. Kinh Mắt

198. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති. අථ ඛො ආයස්මා රාහුලො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො ආයස්මන්තං රාහුලං [Pg.443] භගවා එතදවොච – ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, රාහුල, චක්ඛුං නිච්චං වා අනිච්චං වා’’ති? ‘‘අනිච්චං, භන්තෙ’’. ‘‘යං පනානිච්චං, දුක්ඛං වා තං සුඛං වා’’ති? ‘‘දුක්ඛං, භන්තෙ’’. ‘‘යං පනානිච්චං දුක්ඛං විපරිණාමධම්මං, කල්ලං නු තං සමනුපස්සිතුං – ‘එතං මම, එසොහමස්මි, එසො මෙ අත්තා’’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘සොතං…පෙ… ඝානං… ජිව්හා… කායො… මනො නිච්චො වා අනිච්චො වා’’ති? ‘‘අනිච්චො, භන්තෙ’’. ‘‘යං පනානිච්චං, දුක්ඛං වා තං සුඛං වා’’ති? ‘‘දුක්ඛං, භන්තෙ’’. ‘‘යං පනානිච්චං දුක්ඛං විපරිණාමධම්මං, කල්ලං නු තං සමනුපස්සිතුං – ‘එතං මම, එසොහමස්මි, එසො මෙ අත්තා’’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘එවං පස්සං, රාහුල, සුතවා අරියසාවකො චක්ඛුස්මිම්පි නිබ්බින්දති…පෙ… සොතස්මිම්පි නිබ්බින්දති… ඝානස්මිම්පි නිබ්බින්දති … ජිව්හායපි නිබ්බින්දති… කායස්මිම්පි නිබ්බින්දති… මනස්මිම්පි නිබ්බින්දති; නිබ්බින්දං විරජ්ජති; විරාගා විමුච්චති; විමුත්තස්මිං විමුත්තමිති ඤාණං හොති. ‘ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්‍රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’ති පජානාතී’’ති. එතෙන පෙය්‍යාලෙන දස සුත්තන්තා කාතබ්බා. පඨමං.

198. Tôi nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, Tôn giả Rāhula đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Rāhula đang ngồi một bên như sau: – Này Rāhula, thầy nghĩ thế nào, con mắt là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. – Cái gì vô thường là khổ hay vui? – Bạch Thế Tôn, là khổ. – Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có hợp lý để xem xét rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không? – Bạch Thế Tôn, không hợp lý. – Lỗ tai ... lỗ mũi ... lưỡi ... thân ... ý là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. – Cái gì vô thường là khổ hay vui? – Bạch Thế Tôn, là khổ. – Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có hợp lý để xem xét rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không? – Bạch Thế Tôn, không hợp lý. – Này Rāhula, vị Thánh đệ tử có nghe và thấy như vậy thì nhàm chán cả con mắt, ... nhàm chán cả lỗ tai, ... nhàm chán cả lỗ mũi, ... nhàm chán cả lưỡi, ... nhàm chán cả thân, ... nhàm chán cả ý; do nhàm chán nên ly tham; do ly tham nên được giải thoát; trong sự giải thoát, khởi lên trí tuệ rằng: ‘Đã được giải thoát.’ Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’ Mười bài kinh nên được thực hiện theo cách tóm lược này. Kinh thứ nhất.

2-10. රූපාදිසුත්තනවකං

2-10. Chín Kinh về Sắc, v.v...

199. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, රාහුල, රූපා නිච්චා වා අනිච්චා වා’’ති? ‘‘අනිච්චා, භන්තෙ’’…පෙ… සද්දා… ගන්ධා… රසා… ඵොට්ඨබ්බා… ධම්මා….

199. Trú ở Sāvatthī... ... Này Rāhula, thầy nghĩ thế nào, các sắc là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... các thanh ... các hương ... các vị ... các xúc ... các pháp...

‘‘චක්ඛුවිඤ්ඤාණං…පෙ… සොතවිඤ්ඤාණං… ඝානවිඤ්ඤාණං… ජිව්හාවිඤ්ඤාණං… කායවිඤ්ඤාණං… මනොවිඤ්ඤාණං….

“Nhãn thức... (như trên)... nhĩ thức... tỷ thức... thiệt thức... thân thức... ý thức...”

‘‘චක්ඛුසම්ඵස්සො…පෙ… සොතසම්ඵස්සො… ඝානසම්ඵස්සො… ජිව්හාසම්ඵස්සො… කායසම්ඵස්සො… මනොසම්ඵස්සො….

“Nhãn xúc... (như trên)... nhĩ xúc... tỷ xúc... thiệt xúc... thân xúc... ý xúc...”

‘‘චක්ඛුසම්ඵස්සජා වෙදනා…පෙ… සොතසම්ඵස්සජා වෙදනා… ඝානසම්ඵස්සජා වෙදනා… ජිව්හාසම්ඵස්සජා වෙදනා… කායසම්ඵස්සජා වෙදනා… මනොසම්ඵස්සජා වෙදනා….

“Thọ do nhãn xúc sanh... (như trên)... thọ do nhĩ xúc sanh... thọ do tỷ xúc sanh... thọ do thiệt xúc sanh... thọ do thân xúc sanh... thọ do ý xúc sanh...”

‘‘රූපසඤ්ඤා…පෙ… සද්දසඤ්ඤා… ගන්ධසඤ්ඤා… රසසඤ්ඤා… ඵොට්ඨබ්බසඤ්ඤා… ධම්මසඤ්ඤා….

“Sắc tưởng... (như trên)... thanh tưởng... hương tưởng... vị tưởng... xúc tưởng... pháp tưởng...”

‘‘රූපසඤ්චෙතනා…පෙ… සද්දසඤ්චෙතනා… ගන්ධසඤ්චෙතනා… රසසඤ්චෙතනා… ඵොට්ඨබ්බසඤ්චෙතනා… ධම්මසඤ්චෙතනා….

“Sắc tư... (như trên)... thanh tư... hương tư... vị tư... xúc tư... pháp tư...”

‘‘රූපතණ්හා [Pg.444] …පෙ… සද්දතණ්හා… ගන්ධතණ්හා… රසතණ්හා… ඵොට්ඨබ්බතණ්හා… ධම්මතණ්හා….

“Sắc ái... (như trên)... thanh ái... hương ái... vị ái... xúc ái... pháp ái...”

‘‘පථවීධාතු…පෙ… ආපොධාතු… තෙජොධාතු… වායොධාතු… ආකාසධාතු … විඤ්ඤාණධාතු….

“Địa đại... (như trên)... thủy đại... hỏa đại... phong đại... không đại... thức đại...”

‘‘රූපං …පෙ… වෙදනා… සඤ්ඤා… සඞ්ඛාරා… විඤ්ඤාණං නිච්චං වා අනිච්චං වා’’ති? අනිච්චං, භන්තෙ…පෙ… එවං පස්සං රාහුල…පෙ… නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාතීති. දසමං.

“Sắc... (như trên)... thọ... tưởng... các hành... thức là thường hay vô thường?” – “Bạch Thế Tôn, là vô thường.”... (như trên)... “Này Rāhula, khi thấy như vậy... (như trên)... vị ấy biết rằng: ‘... không còn trở lui trạng thái này nữa.’” Kinh thứ mười.

11. අනුසයසුත්තං

11. Kinh Tùy Miên

200. සාවත්ථියං විහරති. අථ ඛො ආයස්මා රාහුලො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා රාහුලො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘කථං නු ඛො, භන්තෙ, ජානතො කථං පස්සතො ඉමස්මිඤ්ච සවිඤ්ඤාණකෙ කායෙ බහිද්ධා ච සබ්බනිමිත්තෙසු අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා න හොන්තී’’ති? ‘‘යං කිඤ්චි, රාහුල, රූපං අතීතානාගතපච්චුප්පන්නං අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා ඔළාරිකං වා සුඛුමං වා හීනං වා පණීතං වා යං දූරෙ සන්තිකෙ වා, සබ්බං රූපං ‘නෙතං මම, නෙසොහමස්මි, න මෙසො අත්තා’ති එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සති. යා කාචි වෙදනා…පෙ… යා කාචි සඤ්ඤා… යෙ කෙචි සඞ්ඛාරා… යං කිඤ්චි විඤ්ඤාණං අතීතානාගතපච්චුප්පන්නං අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා ඔළාරිකං වා සුඛුමං වා හීනං වා පණීතං වා යං දූරෙ සන්තිකෙ වා, සබ්බං විඤ්ඤාණං ‘නෙතං මම, නෙසොහමස්මි, න මෙසො අත්තා’ති එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සති. එවං ඛො, රාහුල, ජානතො එවං පස්සතො ඉමස්මිඤ්ච සවිඤ්ඤාණකෙ කායෙ බහිද්ධා ච සබ්බනිමිත්තෙසු අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා න හොන්තී’’ති. එකාදසමං.

200. Ngài đang trú ở Sāvatthī. Rồi Tôn giả Rāhula đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Rāhula bạch với Thế Tôn điều này: – “Bạch Thế Tôn, do biết như thế nào, do thấy như thế nào mà đối với thân có thức này và đối với tất cả tướng ở bên ngoài, các tùy miên về ngã chấp, ngã sở chấp, và mạn không hiện hữu?” – “Này Rāhula, bất cứ sắc nào, quá khứ, tương lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, tất cả sắc ấy vị ấy thấy với chánh trí tuệ đúng như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Bất cứ thọ nào... (như trên)... bất cứ tưởng nào... bất cứ các hành nào... bất cứ thức nào, quá khứ, tương lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, tất cả thức ấy vị ấy thấy với chánh trí tuệ đúng như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Này Rāhula, do biết như vậy, do thấy như vậy mà đối với thân có thức này và đối với tất cả tướng ở bên ngoài, các tùy miên về ngã chấp, ngã sở chấp, và mạn không hiện hữu.” Kinh thứ mười một.

12. අපගතසුත්තං

12. Kinh Đoạn Trừ

201. සාවත්ථිනිදානං. අථ ඛො ආයස්මා රාහුලො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා රාහුලො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘කථං නු ඛො, භන්තෙ, ජානතො කථං පස්සතො ඉමස්මිං ච සවිඤ්ඤාණකෙ කායෙ [Pg.445] බහිද්ධා ච සබ්බනිමිත්තෙසු අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානාපගතං මානසං හොති විධා සමතික්කන්තං සන්තං සුවිමුත්ත’’න්ති? ‘‘යං කිඤ්චි, රාහුල, රූපං අතීතානාගතපච්චුප්පන්නං අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා ඔළාරිකං වා සුඛුමං වා හීනං වා පණීතං වා යං දූරෙ සන්තිකෙ වා සබ්බං රූපං ‘නෙතං මම, නෙසොහමස්මි, න මෙසො අත්තා’ති එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දිස්වා අනුපාදා විමුත්තො හොති’’.

201. Nhân duyên ở Sāvatthī. Rồi Tôn giả Rāhula đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Rāhula bạch với Thế Tôn điều này: – “Bạch Thế Tôn, do biết như thế nào, do thấy như thế nào mà đối với thân có thức này và đối với tất cả tướng ở bên ngoài, tâm được đoạn trừ ngã chấp, ngã sở chấp, và mạn, vượt qua các loại mạn, được tịch tịnh, được khéo giải thoát?” – “Này Rāhula, bất cứ sắc nào, quá khứ, tương lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, tất cả sắc ấy, sau khi thấy với chánh trí tuệ đúng như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi,’ vị ấy được giải thoát không còn chấp thủ.”

‘‘යා කාචි වෙදනා…පෙ… යා කාචි සඤ්ඤා… යෙ කෙචි සඞ්ඛාරා… යං කිඤ්චි විඤ්ඤාණං අතීතානාගතපච්චුප්පන්නං අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා ඔළාරිකං වා සුඛුමං වා හීනං වා පණීතං වා යං දූරෙ සන්තිකෙ වා, සබ්බං විඤ්ඤාණං ‘නෙතං මම, නෙසොහමස්මි, න මෙසො අත්තා’ති එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දිස්වා අනුපාදා විමුත්තො හොති. එවං ඛො, රාහුල, ජානතො එවං පස්සතො ඉමස්මිඤ්ච සවිඤ්ඤාණකෙ කායෙ බහිද්ධා ච සබ්බනිමිත්තෙසු අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානාපගතං මානසං හොති විධා සමතික්කන්තං සන්තං සුවිමුත්ත’’න්ති. ද්වාදසමං.

“Bất cứ thọ nào... (như trên)... bất cứ tưởng nào... bất cứ các hành nào... bất cứ thức nào, quá khứ, tương lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, tất cả thức ấy, sau khi thấy với chánh trí tuệ đúng như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi,’ vị ấy được giải thoát không còn chấp thủ. Này Rāhula, do biết như vậy, do thấy như vậy mà đối với thân có thức này và đối với tất cả tướng ở bên ngoài, tâm được đoạn trừ ngã chấp, ngã sở chấp, và mạn, vượt qua các loại mạn, được tịch tịnh, được khéo giải thoát.” Kinh thứ mười hai.

දුතියො වග්ගො.

Phẩm Thứ Hai.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm:

චක්ඛු රූපඤ්ච විඤ්ඤාණං, සම්ඵස්සො වෙදනාය ච;

සඤ්ඤා සඤ්චෙතනා තණ්හා, ධාතු ඛන්ධෙන තෙ දස;

අනුසයං අපගතඤ්චෙව, වග්ගො තෙන පවුච්චතීති.

Mắt, sắc, và thức, xúc và cùng với thọ; Tưởng, tư, ái, đại, và uẩn là mười kinh ấy; Tùy miên và đoạn trừ, do đó phẩm được gọi tên.

රාහුලසංයුත්තං සමත්තං.

Tương Ưng Rāhula đã hoàn tất.

8. ලක්ඛණසංයුත්තං

8. Tương Ưng Lakkhaṇa

1. පඨමවග්ගො

1. Phẩm Thứ Nhất

1. අට්ඨිසුත්තං

1. Kinh Xương

202. එවං [Pg.446] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මා ච ලක්ඛණො ආයස්මා ච මහාමොග්ගල්ලානො ගිජ්ඣකූටෙ පබ්බතෙ විහරන්ති. අථ ඛො ආයස්මා මහාමොග්ගල්ලානො පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය යෙනායස්මා ලක්ඛණො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං ලක්ඛණං එතදවොච – ‘‘ආයාමාවුසො ලක්ඛණ, රාජගහං පිණ්ඩාය පවිසිස්සාමා’’ති. ‘‘එවමාවුසො’’ති ඛො ආයස්මා ලක්ඛණො ආයස්මතො මහාමොග්ගල්ලානස්ස පච්චස්සොසි. අථ ඛො ආයස්මා මහාමොග්ගල්ලානො ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අඤ්ඤතරස්මිං පදෙසෙ සිතං පාත්වාකාසි. අථ ඛො ආයස්මා ලක්ඛණො ආයස්මන්තං මහාමොග්ගල්ලානං එතදවොච – ‘‘කො නු ඛො, ආවුසො මොග්ගල්ලාන, හෙතු කො පච්චයො සිතස්ස පාතුකම්මායා’’ති? ‘‘අකාලො ඛො, ආවුසො ලක්ඛණ, එතස්ස පඤ්හස්ස. භගවතො මං සන්තිකෙ එතං පඤ්හං පුච්ඡා’’ති.

202. Tôi nghe như vầy: Một thời, đức Thế Tôn trú ở Rājagaha (Vương Xá), tại Veḷuvana (Trúc Lâm), nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, Tôn giả Lakkhaṇa và Tôn giả Mahāmoggallāna trú ở núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu). Rồi Tôn giả Mahāmoggallāna, vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi đến chỗ Tôn giả Lakkhaṇa; sau khi đến, nói với Tôn giả Lakkhaṇa rằng: 'Này hiền giả Lakkhaṇa, chúng ta hãy đi vào thành Rājagaha để khất thực.' 'Thưa vâng, hiền giả,' Tôn giả Lakkhaṇa đáp lời Tôn giả Mahāmoggallāna. Rồi Tôn giả Mahāmoggallāna, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, đã mỉm cười ở một nơi. Bấy giờ, Tôn giả Lakkhaṇa nói với Tôn giả Mahāmoggallāna rằng: 'Này hiền giả Moggallāna, do nhân gì, do duyên gì mà ngài mỉm cười?' 'Này hiền giả Lakkhaṇa, chưa phải lúc cho câu hỏi này. Hãy hỏi ta câu hỏi này trước sự hiện diện của đức Thế Tôn.'

අථ ඛො ආයස්මා ච ලක්ඛණො ආයස්මා ච මහාමොග්ගල්ලානො රාජගහෙ පිණ්ඩාය චරිත්වා පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා ලක්ඛණො ආයස්මන්තං මහාමොග්ගල්ලානං එතදවොච – ‘‘ඉධායස්මා මහාමොග්ගල්ලානො ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අඤ්ඤතරස්මිං පදෙසෙ සිතං පාත්වාකාසි. කො නු ඛො, ආවුසො මොග්ගල්ලාන, හෙතු කො පච්චයො සිතස්ස පාතුකම්මායා’’ති?

Rồi Tôn giả Lakkhaṇa và Tôn giả Mahāmoggallāna, sau khi đi khất thực ở Rājagaha, sau bữa ăn, đã trở về từ chuyến khất thực, đi đến chỗ đức Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Lakkhaṇa nói với Tôn giả Mahāmoggallāna rằng: 'Vừa rồi, Tôn giả Mahāmoggallāna, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, đã mỉm cười ở một nơi. Này hiền giả Moggallāna, do nhân gì, do duyên gì mà ngài mỉm cười?'

‘‘ඉධාහං, ආවුසො, ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අද්දසං අට්ඨිකසඞ්ඛලිකං වෙහාසං ගච්ඡන්තිං. තමෙනං ගිජ්ඣාපි කාකාපි කුලලාපි අනුපතිත්වා [Pg.447] අනුපතිත්වා ඵාසුළන්තරිකාහි විතුදෙන්ති විතච්ඡෙන්ති විරාජෙන්ති. සා සුදං අට්ටස්සරං කරොති. තස්ස මය්හං, ආවුසො, එතදහොසි – ‘අච්ඡරියං වත, භො, අබ්භුතං වත, භො! එවරූපොපි නාම සත්තො භවිස්සති! එවරූපොපි නාම යක්ඛො භවිස්සති! එවරූපොපි නාම අත්තභාවපටිලාභො භවිස්සතී’’’ති!!

Này hiền giả, ở đây, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một ngạ quỷ chỉ là bộ xương khô đang bay đi trong không trung. Lũ kền kền, quạ, và diều hâu đuổi theo, mổ, xé, và rỉa nó từ giữa các xương sườn. Nó kêu lên một tiếng thống khổ. Này hiền giả, tôi đã suy nghĩ thế này: 'Ôi, thật kỳ diệu! Ôi, thật phi thường! Lại có một chúng sanh như thế này! Lại có một dạ xoa như thế này! Lại có một sự thủ đắc thân thể như thế này!'

අථ ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘චක්ඛුභූතා වත, භික්ඛවෙ, සාවකා විහරන්ති; ඤාණභූතා වත, භික්ඛවෙ, සාවකා විහරන්ති, යත්‍ර හි නාම සාවකො එවරූපං ඤස්සති වා දක්ඛති වා සක්ඛිං වා කරිස්සති. පුබ්බෙව මෙ සො, භික්ඛවෙ, සත්තො දිට්ඨො අහොසි, අපි චාහං න බ්‍යාකාසිං. අහඤ්චෙතං බ්‍යාකරෙය්‍යං, පරෙ ච මෙ න සද්දහෙය්‍යුං. යෙ මෙ න සද්දහෙය්‍යුං, තෙසං තං අස්ස දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛාය. එසො, භික්ඛවෙ, සත්තො ඉමස්මිංයෙව රාජගහෙ ගොඝාතකො අහොසි. සො තස්ස කම්මස්ස විපාකෙන බහූනි වස්සානි බහූනි වස්සසතානි බහූනි වස්සසහස්සානි බහූනි වස්සසතසහස්සානි නිරයෙ පච්චිත්වා තස්සෙව කම්මස්ස විපාකාවසෙසෙන එවරූපං අත්තභාවපටිලාභං පටිසංවෙදයතී’’ති. (සබ්බෙසං සුත්තන්තානං එසෙව පෙය්‍යාලො). පඨමං.

Bấy giờ, đức Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: 'Này các Tỳ khưu, các vị đệ tử sống thật sự đã trở thành con mắt, thật sự đã trở thành trí tuệ, vì rằng một vị đệ tử có thể biết, có thể thấy, hoặc có thể làm chứng cho một cảnh tượng như vậy. Này các Tỳ khưu, trước đây Ta cũng đã thấy chúng sanh ấy, nhưng Ta đã không tuyên bố. Nếu Ta tuyên bố điều ấy, những người khác sẽ không tin Ta. Đối với những ai không tin Ta, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh và đau khổ cho họ trong một thời gian dài. Này các Tỳ khưu, chúng sanh này đã từng là một người đồ tể giết bò ngay tại thành Rājagaha này. Do quả báo của nghiệp đó, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn năm, do quả báo còn sót lại của chính nghiệp đó, nó đang phải gánh chịu một sự thủ đắc thân thể như vậy.' (Đây là phần lặp lại cho tất cả các kinh). Kinh thứ nhất.

2. පෙසිසුත්තං

2. Kinh Về Miếng Thịt

203. ‘‘ඉධාහං, ආවුසො, ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අද්දසං මංසපෙසිං වෙහාසං ගච්ඡන්තිං. තමෙනං ගිජ්ඣාපි කාකාපි කුලලාපි අනුපතිත්වා අනුපතිත්වා විතච්ඡෙන්ති විරාජෙන්ති. සා සුදං අට්ටස්සරං කරොති…පෙ… එසො, භික්ඛවෙ, සත්තො ඉමස්මිංයෙව රාජගහෙ ගොඝාතකො අහොසි…පෙ…. දුතියං.

203. Này hiền giả, ở đây, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một ngạ quỷ là một miếng thịt đang bay đi trong không trung. Lũ kền kền, quạ, và diều hâu đuổi theo, xé, và rỉa nó. Nó kêu lên một tiếng thống khổ... ... Này các Tỳ khưu, chúng sanh này đã từng là một người đồ tể giết bò ngay tại thành Rājagaha này... ... Kinh thứ hai.

3. පිණ්ඩසුත්තං

3. Kinh Về Cục Thịt

204. ‘‘ඉධාහං, ආවුසො, ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අද්දසං මංසපිණ්ඩං වෙහාසං ගච්ඡන්තං. තමෙනං ගිජ්ඣාපි කාකාපි කුලලාපි අනුපතිත්වා අනුපතිත්වා විතච්ඡෙන්ති විරාජෙන්ති. සා සුදං අට්ටස්සරං කරොති…පෙ… එසො, භික්ඛවෙ, සත්තො ඉමස්මිංයෙව රාජගහෙ සාකුණිකො අහොසි…පෙ…. තතියං.

204. Này hiền giả, ở đây, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một ngạ quỷ là một cục thịt đang bay đi trong không trung. Lũ kền kền, quạ, và diều hâu đuổi theo, xé, và rỉa nó. Nó kêu lên một tiếng thống khổ... ... Này các Tỳ khưu, chúng sanh này đã từng là một người bẫy chim ngay tại thành Rājagaha này... ... Kinh thứ ba.

4. නිච්ඡවිසුත්තං

4. Kinh Về Người Không Da

205. ‘‘ඉධාහං[Pg.448], ආවුසො, ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අද්දසං නිච්ඡවිං පුරිසං වෙහාසං ගච්ඡන්තං. තමෙනං ගිජ්ඣාපි කාකාපි කුලලාපි අනුපතිත්වා අනුපතිත්වා විතච්ඡෙන්ති විරාජෙන්ති. සො සුදං අට්ටස්සරං කරොති…පෙ… එසො, භික්ඛවෙ, සත්තො ඉමස්මිංයෙව රාජගහෙ ඔරබ්භිකො අහොසි…පෙ…. චතුත්ථං.

205. Này hiền giả, ở đây, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một người đàn ông không có da đang bay đi trong không trung. Lũ kền kền, quạ, và diều hâu đuổi theo, xé, và rỉa nó. Người ấy kêu lên một tiếng thống khổ... ... Này các Tỳ khưu, chúng sanh này đã từng là một người đồ tể giết cừu ngay tại thành Rājagaha này... ... Kinh thứ tư.

5. අසිලොමසුත්තං

5. Kinh Về Lông Kiếm

206. ‘‘ඉධාහං, ආවුසො, ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අද්දසං අසිලොමං පුරිසං වෙහාසං ගච්ඡන්තං. තස්ස තෙ අසී උප්පතිත්වා උප්පතිත්වා තස්සෙව කායෙ නිපතන්ති. සො සුදං අට්ටස්සරං කරොති…පෙ… එසො, භික්ඛවෙ, සත්තො ඉමස්මිංයෙව රාජගහෙ සූකරිකො අහොසි…පෙ…. පඤ්චමං.

206. Này hiền giả, ở đây, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một người đàn ông có lông là kiếm đang bay đi trong không trung. Những lưỡi kiếm ấy của y bay lên rồi lại rơi xuống chính thân thể của y. Người ấy kêu lên một tiếng thống khổ... ... Này các Tỳ khưu, chúng sanh này đã từng là một người đồ tể giết heo ngay tại thành Rājagaha này... ... Kinh thứ năm.

6. සත්තිසුත්තං

6. Kinh Về Ngọn Giáo

207. ‘‘ඉධාහං, ආවුසො, ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අද්දසං සත්තිලොමං පුරිසං වෙහාසං ගච්ඡන්තං. තස්ස තා සත්තියො උප්පතිත්වා උප්පතිත්වා තස්සෙව කායෙ නිපතන්ති. සො සුදං අට්ටස්සරං කරොති…පෙ… එසො, භික්ඛවෙ, සත්තො ඉමස්මිංයෙව රාජගහෙ මාගවිකො අහොසි…පෙ…. ඡට්ඨං.

207. Này hiền giả, ở đây, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một người đàn ông có lông là giáo đang bay đi trong không trung. Những ngọn giáo ấy của y bay lên rồi lại rơi xuống chính thân thể của y. Người ấy kêu lên một tiếng thống khổ... ... Này các Tỳ khưu, chúng sanh này đã từng là một người thợ săn hươu nai ngay tại thành Rājagaha này... ... Kinh thứ sáu.

7. උසුලොමසුත්තං

7. Kinh Về Lông Tên

208. ‘‘ඉධාහං, ආවුසො, ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අද්දසං උසුලොමං පුරිසං වෙහාසං ගච්ඡන්තං. තස්ස තෙ උසූ උප්පතිත්වා උප්පතිත්වා තස්සෙව කායෙ නිපතන්ති. සො සුදං අට්ටස්සරං කරොති…පෙ… එසො, භික්ඛවෙ, සත්තො ඉමස්මිංයෙව රාජගහෙ කාරණිකො අහොසි…පෙ…. සත්තමං.

208. Này hiền giả, ở đây, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một người đàn ông có lông là tên đang bay đi trong không trung. Những mũi tên ấy của y bay lên rồi lại rơi xuống chính thân thể của y. Người ấy kêu lên một tiếng thống khổ... ... Này các Tỳ khưu, chúng sanh này đã từng là một người đao phủ ngay tại thành Rājagaha này... ... Kinh thứ bảy.

8. සූචිලොමසුත්තං

8. Kinh Lông Kim

209. ‘‘ඉධාහං, ආවුසො, ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අද්දසං සූචිලොමං පුරිසං වෙහාසං ගච්ඡන්තං. තස්ස තා සූචියො උප්පතිත්වා උප්පතිත්වා තස්සෙව කායෙ නිපතන්ති. සො සුදං අට්ටස්සරං කරොති…පෙ… එසො[Pg.449], භික්ඛවෙ, සත්තො ඉමස්මිංයෙව රාජගහෙ සූතො අහොසි…පෙ…. අට්ඨමං.

209. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một người đàn ông có lông là kim đang đi trên hư không. Những cây kim ấy của người ấy bay lên bay lên rồi rơi xuống ngay trên thân của người ấy. Người ấy đã cất lên tiếng kêu đau đớn... Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã từng là người đánh xe ở ngay tại thành Rājagaha này... Kinh thứ tám.”

9. දුතියසූචිලොමසුත්තං

9. Kinh Lông Kim Thứ Hai

210. ‘‘ඉධාහං, ආවුසො, ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අද්දසං සූචිලොමං පුරිසං වෙහාසං ගච්ඡන්තං. තස්ස තා සූචියො සීසෙ පවිසිත්වා මුඛතො නික්ඛමන්ති; මුඛෙ පවිසිත්වා උරතො නික්ඛමන්ති; උරෙ පවිසිත්වා උදරතො නික්ඛමන්ති; උදරෙ පවිසිත්වා ඌරූහි නික්ඛමන්ති; ඌරූසු පවිසිත්වා ජඞ්ඝාහි නික්ඛමන්ති; ජඞ්ඝාසු පවිසිත්වා පාදෙහි නික්ඛමන්ති; සො සුදං අට්ටස්සරං කරොති…පෙ… එසො, භික්ඛවෙ, සත්තො ඉමස්මිංයෙව රාජගහෙ සූචකො අහොසි…පෙ…. නවමං.

210. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một người đàn ông có lông là kim đang đi trên hư không. Những cây kim ấy của người ấy đi vào ở đầu rồi đi ra từ miệng; đi vào ở miệng rồi đi ra từ ngực; đi vào ở ngực rồi đi ra từ bụng; đi vào ở bụng rồi đi ra từ đùi; đi vào ở đùi rồi đi ra từ cẳng chân; đi vào ở cẳng chân rồi đi ra từ bàn chân; người ấy đã cất lên tiếng kêu đau đớn... Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã từng là người chỉ điểm ở ngay tại thành Rājagaha này... Kinh thứ chín.”

10. කුම්භණ්ඩසුත්තං

10. Kinh Kumbhaṇḍa (Âm Nang)

211. ‘‘ඉධාහං, ආවුසො, ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අද්දසං කුම්භණ්ඩං පුරිසං වෙහාසං ගච්ඡන්තං. සො ගච්ඡන්තොපි තෙව අණ්ඩෙ ඛන්ධෙ ආරොපෙත්වා ගච්ඡති. නිසීදන්තොපි තෙස්වෙව අණ්ඩෙසු නිසීදති. තමෙනං ගිජ්ඣාපි කාකාපි කුලලාපි අනුපතිත්වා අනුපතිත්වා විතච්ඡෙන්ති විරාජෙන්ති. සො සුදං අට්ටස්සරං කරොති…පෙ… එසො, භික්ඛවෙ, සත්තො ඉමස්මිංයෙව රාජගහෙ ගාමකූටකො අහොසි…පෙ…. දසමං.

211. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một người đàn ông có âm nang to như cái hũ đang đi trên hư không. Trong khi đi, người ấy đặt chính hai hòn dái ấy lên vai rồi đi. Trong khi ngồi, người ấy cũng ngồi trên chính hai hòn dái ấy. Các con diều hâu, các con quạ, và các con ó theo sau, theo sau mổ xẻ, rỉa rói người ấy. Người ấy đã cất lên tiếng kêu đau đớn... Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã từng là vị quan tòa lừa đảo dân làng ở ngay tại thành Rājagaha này... Kinh thứ mười.”

පඨමො වග්ගො.

Phẩm Thứ Nhất.

තස්සුද්දානං –

Phần Tóm Lược:

අට්ඨි පෙසි උභො ගාවඝාතකා,පිණ්ඩො සාකුණියො නිච්ඡවොරබ්භි;

අසි සූකරිකො සත්තිමාගවි,උසු කාරණිකො සූචි සාරථි;

යො ච සිබ්බියති සූචකො හි සො,අණ්ඩභාරි අහු ගාමකූටකොති.

Ngạ quỷ xương, ngạ quỷ thịt, cả hai là kẻ giết bò; Ngạ quỷ cục thịt là người bẫy chim, ngạ quỷ không da là kẻ giết cừu; Ngạ quỷ lông kiếm là kẻ giết heo, ngạ quỷ lông giáo là thợ săn nai; Ngạ quỷ lông tên là đao phủ, ngạ quỷ lông kim là người đánh xe; Và người bị khâu vá chính là kẻ chỉ điểm, Kẻ mang gánh nặng âm nang đã là quan tòa lừa đảo dân làng.

2. දුතියවග්ගො

2. Phẩm Thứ Hai

1. සසීසකසුත්තං

1. Kinh Cùng Với Cái Đầu

212. එවං [Pg.450] මෙ සුතං – එකං සමයං රාජගහෙ වෙළුවනෙ. ‘‘ඉධාහං, ආවුසො, ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අද්දසං පුරිසං ගූථකූපෙ සසීසකං නිමුග්ගං…පෙ… එසො, භික්ඛවෙ, සත්තො ඉමස්මිංයෙව රාජගහෙ පාරදාරිකො අහොසි…පෙ…. පඨමං.

212. Tôi nghe như vầy – một thời ở tại Rājagaha, trong khu rừng Veluvana. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một người đàn ông bị chìm ngập cùng với cái đầu trong hố phân... Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã từng là kẻ ngoại tình ở ngay tại thành Rājagaha này... Kinh thứ nhất.”

2. ගූථඛාදසුත්තං

2. Kinh Ăn Phân

213. ‘‘ඉධාහං, ආවුසො, ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අද්දසං පුරිසං ගූථකූපෙ නිමුග්ගං උභොහි හත්ථෙහි ගූථං ඛාදන්තං…පෙ… එසො, භික්ඛවෙ, සත්තො ඉමස්මිංයෙව රාජගහෙ දුට්ඨබ්‍රාහ්මණො අහොසි. සො කස්සපස්ස සම්මාසම්බුද්ධස්ස පාවචනෙ භික්ඛුසඞ්ඝං භත්තෙන නිමන්තෙත්වා දොණියො ගූථස්ස පූරාපෙත්වා එතදවොච – අහො භොන්තො, යාවදත්ථං භුඤ්ජන්තු චෙව හරන්තු චාති…පෙ…. දුතියං.

213. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một người đàn ông bị chìm ngập trong hố phân đang dùng cả hai tay để ăn phân... Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã từng là một bà-la-môn xấu xa ở ngay tại thành Rājagaha này. Người ấy, trong giáo pháp của đức Chánh Đẳng Giác Kassapa, sau khi mời chúng Tỳ khưu dùng bữa, đã cho đổ đầy các máng bằng phân rồi nói lời này: ‘Này các ngài, xin hãy ăn và mang đi tùy thích’... Kinh thứ hai.”

3. නිච්ඡවිත්ථිසුත්තං

3. Kinh Người Nữ Không Da

214. ‘‘ඉධාහං, ආවුසො, ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අද්දසං නිච්ඡවිං ඉත්ථිං වෙහාසං ගච්ඡන්තිං. තමෙනං ගිජ්ඣාපි කාකාපි කුලලාපි අනුපතිත්වා අනුපතිත්වා විතච්ඡෙන්ති විරාජෙන්ති. සා සුදං අට්ටස්සරං කරොති…පෙ… එසා, භික්ඛවෙ, ඉත්ථී ඉමස්මිංයෙව රාජගහෙ අතිචාරිනී අහොසි…පෙ…. තතියං.

214. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một người nữ không có da đang đi trên hư không. Các con diều hâu, các con quạ, và các con ó theo sau, theo sau mổ xẻ, rỉa rói người nữ ấy. Người nữ ấy đã cất lên tiếng kêu đau đớn... Này các tỳ khưu, người nữ này đã từng là người vợ ngoại tình ở ngay tại thành Rājagaha này... Kinh thứ ba.”

4. මඞ්ගුලිත්ථිසුත්තං

4. Kinh Người Nữ Xấu Xí

215. ‘‘ඉධාහං, ආවුසො, ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අද්දසං ඉත්ථිං දුග්ගන්ධං මඞ්ගුලිං වෙහාසං ගච්ඡන්තිං. තමෙනං ගිජ්ඣාපි කාකාපි කුලලාපි අනුපතිත්වා අනුපතිත්වා විතච්ඡෙන්ති විරාජෙන්ති. සා සුදං අට්ටස්සරං කරොති…පෙ… එසා, භික්ඛවෙ, ඉත්ථී ඉමස්මිංයෙව රාජගහෙ ඉක්ඛණිකා අහොසි…පෙ…. චතුත්ථං.

215. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một người nữ hôi thối, xấu xí đang đi trên hư không. Các con diều hâu, các con quạ, và các con ó theo sau, theo sau mổ xẻ, rỉa rói người nữ ấy. Người nữ ấy đã cất lên tiếng kêu đau đớn... Này các tỳ khưu, người nữ này đã từng là một nữ thầy bói ở ngay tại thành Rājagaha này... Kinh thứ tư.”

5. ඔකිලිනීසුත්තං

5. Kinh Người Nữ Bị Than Rơi Vãi

216. ‘‘ඉධාහං[Pg.451], ආවුසො, ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අද්දසං ඉත්ථිං උප්පක්කං ඔකිලිනිං ඔකිරිනිං වෙහාසං ගච්ඡන්තිං. සා සුදං අට්ටස්සරං කරොති…පෙ… එසා, භික්ඛවෙ, ඉත්ථී කලිඞ්ගස්ස රඤ්ඤො අග්ගමහෙසී අහොසි. සා ඉස්සාපකතා සපත්තිං අඞ්ගාරකටාහෙන ඔකිරි…පෙ…. පඤ්චමං.

216. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một người nữ bị cháy nám, bị than hồng rơi vãi, bị rắc đầy than hồng đang đi trên hư không. Người nữ ấy đã cất lên tiếng kêu đau đớn... Này các tỳ khưu, người nữ này đã từng là chánh cung hoàng hậu của vua xứ Kaliṅga. Do bị lòng ganh tỵ thôi thúc, bà ta đã đổ một chảo than hồng lên người vợ bé... Kinh thứ năm.”

6. අසීසකසුත්තං

6. Kinh Không Đầu

217. ‘‘ඉධාහං, ආවුසො, ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අද්දසං අසීසකං කබන්ධං වෙහාසං ගච්ඡන්තං. තස්ස උරෙ අක්ඛීනි චෙව හොන්ති මුඛඤ්ච. තමෙනං ගිජ්ඣාපි කාකාපි කුලලාපි අනුපතිත්වා අනුපතිත්වා විතච්ඡෙන්ති විරාජෙන්ති. සො සුදං අට්ටස්සරං කරොති…පෙ… එසො, භික්ඛවෙ, සත්තො ඉමස්මිංයෙව රාජගහෙ හාරිකො නාම චොරඝාතකො අහොසි…පෙ…. ඡට්ඨං.

217. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một thân người không đầu đang đi trên hư không. Mắt và miệng của nó ở trên ngực. Các con diều hâu, các con quạ, và các con ó theo sau, theo sau mổ xẻ, rỉa rói nó. Nó đã cất lên tiếng kêu đau đớn... Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã từng là một đao phủ chuyên giết trộm tên là Hārika ở ngay tại thành Rājagaha này... Kinh thứ sáu.”

7. පාපභික්ඛුසුත්තං

7. Kinh Tỳ Khưu Ác

218. ‘‘ඉධාහං, ආවුසො, ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අද්දසං භික්ඛුං වෙහාසං ගච්ඡන්තං. තස්ස සඞ්ඝාටිපි ආදිත්තා සම්පජ්ජලිතා සජොතිභූතා, පත්තොපි ආදිත්තො සම්පජ්ජලිතො සජොතිභූතො, කායබන්ධනම්පි ආදිත්තං සම්පජ්ජලිතං සජොතිභූතං, කායොපි ආදිත්තො සම්පජ්ජලිතො සජොතිභූතො. සො සුදං අට්ටස්සරං කරොති…පෙ… එසො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු කස්සපස්ස සම්මාසම්බුද්ධස්ස පාවචනෙ පාපභික්ඛු අහොසි…පෙ…. සත්තමං.

218. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một vị tỳ khưu đang đi trên hư không. Tăng-già-lê của vị ấy bị bốc cháy, bừng cháy, rực lửa; bình bát cũng bị bốc cháy, bừng cháy, rực lửa; dây thắt lưng cũng bị bốc cháy, bừng cháy, rực lửa; thân thể cũng bị bốc cháy, bừng cháy, rực lửa. Vị ấy đã cất lên tiếng kêu đau đớn... Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu này đã từng là một tỳ khưu ác trong giáo pháp của đức Chánh Đẳng Giác Kassapa... Kinh thứ bảy.”

8. පාපභික්ඛුනීසුත්තං

8. Kinh Tỳ Khưu Ni Ác

219. ‘‘අද්දසං භික්ඛුනිං වෙහාසං ගච්ඡන්තිං. තස්සා සඞ්ඝාටිපි ආදිත්තා…පෙ… පාපභික්ඛුනී අහොසි…පෙ…. අට්ඨමං.

219. “Tôi đã nhìn thấy một vị tỳ khưu ni đang đi trên hư không. Tăng-già-lê của vị ấy cũng bị bốc cháy... đã từng là một tỳ khưu ni ác... Kinh thứ tám.”

9. පාපසික්ඛමානසුත්තං

9. Kinh Thức-xoa-ma-na Ác

220. ‘‘අද්දසං [Pg.452] සික්ඛමානං වෙහාසං ගච්ඡන්තිං. තස්සා සඞ්ඝාටිපි ආදිත්තා…පෙ… පාපසික්ඛමානා අහොසි…පෙ…. නවමං.

220. “Tôi đã nhìn thấy một vị thức-xoa-ma-na đang đi trên hư không. Tăng-già-lê của vị ấy cũng bị bốc cháy... đã từng là một thức-xoa-ma-na ác... Kinh thứ chín.”

10. පාපසාමණෙරසුත්තං

10. Kinh Sa-di Ác

221. ‘‘අද්දසං සාමණෙරං වෙහාසං ගච්ඡන්තං. තස්ස සඞ්ඝාටිපි ආදිත්තා…පෙ… පාපසාමණෙරො අහොසි…පෙ…. දසමං.

221. “Tôi đã nhìn thấy một vị sa-di đang đi trên hư không. Tăng-già-lê của vị ấy cũng bị bốc cháy... đã từng là một sa-di ác... Kinh thứ mười.”

11. පාපසාමණෙරීසුත්තං

11. Kinh Vị Sa-di-ni Ác Hạnh

222. ‘‘ඉධාහං, ආවුසො, ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහන්තො අද්දසං සාමණෙරිං වෙහාසං ගච්ඡන්තිං. තස්සා සඞ්ඝාටිපි ආදිත්තා සම්පජ්ජලිතා සජොතිභූතා, පත්තොපි ආදිත්තො සම්පජ්ජලිතො සජොතිභූතො, කායබන්ධනම්පි ආදිත්තං සම්පජ්ජලිතං සජොතිභූතං, කායොපි ආදිත්තො සම්පජ්ජලිතො සජොතිභූතො. සා සුදං අට්ටස්සරං කරොති. තස්ස මය්හං, ආවුසො, එතදහොසි – ‘අච්ඡරියං වත, භො, අබ්භුතං වත, භො! එවරූපොපි නාම සත්තො භවිස්සති! එවරූපොපි නාම යක්ඛො භවිස්සති! එවරූපොපි නාම අත්තභාවපටිලාභො භවිස්සතී’’’ති!!

222. “Này hiền giả, ở đây, khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu), tôi đã trông thấy một vị sa-di-ni đang đi trên hư không. Y tăng-già-lê của vị ấy đang bốc cháy, rực lửa, sáng chói; cái bát của vị ấy đang bốc cháy, rực lửa, sáng chói; dây thắt lưng của vị ấy đang bốc cháy, rực lửa, sáng chói; thân thể của vị ấy đang bốc cháy, rực lửa, sáng chói. Vị ấy đang la hét đau đớn. Này hiền giả, tôi đã khởi lên ý nghĩ này: ‘Chư vị ơi, thật là kỳ diệu thay! Chư vị ơi, thật là hy hữu thay! Lại có một chúng sanh như thế này! Lại có một dạ-xoa như thế này! Lại có sự thành tựu thân mạng như thế này!’”

අථ ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘චක්ඛුභූතා වත, භික්ඛවෙ, සාවකා විහරන්ති; ඤාණභූතා වත, භික්ඛවෙ, සාවකා විහරන්ති, යත්‍ර හි නාම සාවකො එවරූපං ඤස්සති වා දක්ඛති වා සක්ඛිං වා කරිස්සති. පුබ්බෙව මෙ සා, භික්ඛවෙ, සාමණෙරී දිට්ඨා අහොසි. අපි චාහං න බ්‍යාකාසිං. අහඤ්චෙතං බ්‍යාකරෙය්‍යං, පරෙ ච මෙ න සද්දහෙය්‍යුං. යෙ මෙ න සද්දහෙය්‍යුං, තෙසං තං අස්ස දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛාය. එසා, භික්ඛවෙ, සාමණෙරී කස්සපස්ස සම්මාසම්බුද්ධස්ස පාවචනෙ පාපසාමණෙරී අහොසි. සා තස්ස කම්මස්ස විපාකෙන බහූනි වස්සානි බහූනි වස්සසතානි බහූනි වස්සසහස්සානි බහූනි වස්සසතසහස්සානි නිරයෙ පච්චිත්වා තස්සෙව කම්මස්ස විපාකාවසෙසෙන එවරූපං අත්තභාවපටිලාභං පටිසංවෙදයතී’’ති. එකාදසමං.

Khi ấy, Thế Tôn gọi các tỳ khưu và dạy: “Này các tỳ khưu, các vị thinh văn đang sống với con mắt (pháp nhãn) đã được sanh khởi! Này các tỳ khưu, các vị thinh văn đang sống với trí tuệ đã được sanh khởi! Do đó, một vị thinh văn có thể biết, có thể thấy, hoặc có thể làm chứng cho một cảnh tượng như vậy. Này các tỳ khưu, trước đây Như Lai cũng đã từng thấy vị sa-di-ni ấy, nhưng Như Lai đã không tuyên bố. Nếu Như Lai tuyên bố điều ấy, những người khác có thể không tin Như Lai. Đối với những ai không tin Như Lai, điều ấy sẽ dẫn đến sự bất hạnh và đau khổ lâu dài cho họ. Này các tỳ khưu, vị sa-di-ni này đã là một sa-di-ni ác hạnh trong giáo pháp của đức Chánh Đẳng Giác Kassapa. Do kết quả của nghiệp ấy, vị ấy đã bị nấu trong địa ngục trong nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn năm. Và do quả báo còn sót lại của chính nghiệp ấy, vị ấy đang phải trải nghiệm sự thành tựu thân mạng như thế này.”

දුතියො වග්ගො.

Phẩm Thứ Hai.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược:

කූපෙ [Pg.453] නිමුග්ගො හි සො පාරදාරිකො;

ගූථඛාදි අහු දුට්ඨබ්‍රාහ්මණො.

Kẻ bị chìm trong hố phân là người ngoại tình; kẻ ăn phân là vị bà-la-môn ác độc.

නිච්ඡවිත්ථි අතිචාරිනී අහු;

මඞ්ගුලිත්ථි අහු ඉක්ඛණිත්ථිකා.

Người đàn bà không da là người đã ngoại tình; người đàn bà xấu xí là một nữ thầy bói.

ඔකිලිනි සපත්තඞ්ගාරොකිරි;

සීසච්ඡින්නො අහු චොරඝාතකො.

Người đàn bà bị than hồng bao phủ là người đã đổ than hồng lên tình địch; người bị chặt đầu là kẻ giết trộm.

භික්ඛු භික්ඛුනී සික්ඛමානා;

සාමණෙරො අථ සාමණෙරිකා.

Vị tỳ khưu, vị tỳ khưu ni, vị học nữ, vị sa-di, và vị sa-di-ni.

කස්සපස්ස විනයස්මිං පබ්බජ්ජං;

පාපකම්මං කරිංසු තාවදෙති.

Những người này, sau khi xuất gia trong giáo pháp của đức Kassapa, đã làm các việc ác.

ලක්ඛණසංයුත්තං සමත්තං.

Tương Ưng Lakkhana Kết Thúc.

9. ඔපම්මසංයුත්තං

9. Tương Ưng Ví Dụ

1. කූටසුත්තං

1. Kinh Nóc Nhà

223. එවං [Pg.454] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භදන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච – ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, කූටාගාරස්ස යා කාචි ගොපානසියො සබ්බා තා කූටඞ්ගමා කූටසමොසරණා කූටසමුග්ඝාතා සබ්බා තා සමුග්ඝාතං ගච්ඡන්ති; එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, යෙ කෙචි අකුසලා ධම්මා සබ්බෙ තෙ අවිජ්ජාමූලකා අවිජ්ජාසමොසරණා අවිජ්ජාසමුග්ඝාතා, සබ්බෙ තෙ සමුග්ඝාතං ගච්ඡන්ති. තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘අප්පමත්තා විහරිස්සාමා’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. පඨමං.

223. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Tại đấy, Thế Tôn gọi các tỳ khưu: “Này các tỳ khưu.” – “Bạch Thế Tôn,” các vị tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau: “Này các tỳ khưu, ví như tất cả các kèo của một ngôi nhà có nóc nhọn đều hướng về nóc, quy tụ về nóc, hợp nhất ở nóc, tất cả chúng đều đi đến chỗ hợp nhất; cũng vậy, này các tỳ khưu, bất cứ pháp bất thiện nào, tất cả chúng đều có vô minh làm gốc rễ, quy tụ về vô minh, hợp nhất ở vô minh, tất cả chúng đều đi đến chỗ hợp nhất. Do đó, này các tỳ khưu, các con phải tu tập như sau: ‘Chúng ta sẽ sống không dể duôi.’ Này các tỳ khưu, các con phải tu tập như vậy.”

2. නඛසිඛසුත්තං

2. Kinh Đầu Móng Tay

224. සාවත්ථියං විහරති. අථ ඛො භගවා පරිත්තං නඛසිඛායං පංසුං ආරොපෙත්වා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘තං කිං මඤ්ඤථ භික්ඛවෙ, කතමං නු ඛො බහුතරං, යො වායං මයා පරිත්තො නඛසිඛායං පංසු ආරොපිතො අයං වා මහාපථවී’’ති? ‘‘එතදෙව, භන්තෙ, බහුතරං යදිදං මහාපථවී. අප්පමත්තකොයං භගවතා පරිත්තො නඛසිඛායං පංසු ආරොපිතො. සඞ්ඛම්පි න උපෙති උපනිධිම්පි න උපෙති කලභාගම්පි න උපෙති මහාපථවිං උපනිධාය භගවතා පරිත්තො නඛසිඛායං පංසු ආරොපිතො’’ති. ‘‘එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, අප්පකා තෙ සත්තා යෙ මනුස්සෙසු පච්චාජායන්ති; අථ ඛො එතෙයෙව බහුතරා සත්තා යෙ අඤ්ඤත්‍ර මනුස්සෙහි පච්චාජායන්ති. තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘අප්පමත්තා විහරිස්සාමා’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. දුතියං.

224. Trú ở Sāvatthī. Khi ấy, Thế Tôn lấy một ít bụi đất trên đầu móng tay và gọi các tỳ khưu: “Này các tỳ khưu, các con nghĩ sao? Cái nào nhiều hơn, một ít bụi đất Như Lai lấy trên đầu móng tay này, hay là quả đại địa này?” – “Bạch Thế Tôn, quả đại địa này nhiều hơn rất nhiều. Một ít bụi đất mà Thế Tôn lấy trên đầu móng tay này thật là nhỏ nhoi. So với quả đại địa, nó không đáng để đếm, không đáng để so sánh, không đáng là một phần nhỏ.” – “Cũng vậy, này các tỳ khưu, số chúng sanh được tái sanh làm người thì rất ít; còn số chúng sanh được tái sanh ngoài cõi người thì nhiều hơn rất nhiều. Do đó, này các tỳ khưu, các con phải tu tập như sau: ‘Chúng ta sẽ sống không dể duôi.’ Này các tỳ khưu, các con phải tu tập như vậy.”

3. කුලසුත්තං

3. Kinh Gia Đình

225. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, යානි කානිචි කුලානි බහුත්ථිකානි අප්පපුරිසානි තානි සුප්පධංසියානි හොන්ති චොරෙහි කුම්භත්ථෙනකෙහි[Pg.455]; එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, යස්ස කස්සචි භික්ඛුනො මෙත්තාචෙතොවිමුත්ති අභාවිතා අබහුලීකතා සො සුප්පධංසියො හොති අමනුස්සෙහි. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, යානි කානිචි කුලානි අප්පිත්ථිකානි බහුපුරිසානි තානි දුප්පධංසියානි හොන්ති චොරෙහි කුම්භත්ථෙනකෙහි, එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, යස්ස කස්සචි භික්ඛුනො මෙත්තාචෙතොවිමුත්ති භාවිතා බහුලීකතා සො දුප්පධංසියො හොති අමනුස්සෙහි. තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘මෙත්තා නො චෙතොවිමුත්ති භාවිතා භවිස්සති බහුලීකතා යානීකතා වත්ථුකතා අනුට්ඨිතා පරිචිතා සුසමාරද්ධා’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. තතියං.

225. Trú ở Sāvatthī… “Này các tỳ khưu, ví như những gia đình nào có nhiều phụ nữ, ít đàn ông, thì dễ bị bọn trộm cướp có đèn trong nồi phá hoại. Cũng vậy, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào không tu tập, không làm cho sung mãn tâm giải thoát do từ bi, thì dễ bị các phi nhân phá hoại. Này các tỳ khưu, ví như những gia đình nào có ít phụ nữ, nhiều đàn ông, thì khó bị bọn trộm cướp có đèn trong nồi phá hoại. Cũng vậy, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào đã tu tập, đã làm cho sung mãn tâm giải thoát do từ bi, thì khó bị các phi nhân phá hoại. Do đó, này các tỳ khưu, các con phải tu tập như sau: ‘Tâm giải thoát do từ bi của chúng ta sẽ được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như nền tảng, được thiết lập, được thực hành thuần thục, được khéo khởi sự.’ Này các tỳ khưu, các con phải tu tập như vậy.”

4. ඔක්ඛාසුත්තං

4. Kinh Okkhā

226. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘යො, භික්ඛවෙ, පුබ්බණ්හසමයං ඔක්ඛාසතං දානං දදෙය්‍ය, යො මජ්ඣන්හිකසමයං ඔක්ඛාසතං දානං දදෙය්‍ය, යො සායන්හසමයං ඔක්ඛාසතං දානං දදෙය්‍ය, යො වා පුබ්බණ්හසමයං අන්තමසො ගද්දුහනමත්තම්පි මෙත්තචිත්තං භාවෙය්‍ය, යො වා මජ්ඣන්හිකසමයං අන්තමසො ගද්දුහනමත්තම්පි මෙත්තචිත්තං භාවෙය්‍ය, යො වා සායන්හසමයං අන්තමසො ගද්දුහනමත්තම්පි මෙත්තචිත්තං භාවෙය්‍ය, ඉදං තතො මහප්ඵලතරං. තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘මෙත්තා නො චෙතොවිමුත්ති භාවිතා භවිස්සති බහුලීකතා යානීකතා වත්ථුකතා අනුට්ඨිතා පරිචිතා සුසමාරද්ධා’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. චතුත්ථං.

226. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, người nào vào buổi sáng bố thí một trăm nồi nấu, người nào vào buổi trưa bố thí một trăm nồi nấu, người nào vào buổi chiều bố thí một trăm nồi nấu; hoặc người nào vào buổi sáng, dù chỉ trong khoảnh khắc vắt sữa bò, tu tập tâm từ; hoặc người nào vào buổi trưa, dù chỉ trong khoảnh khắc vắt sữa bò, tu tập tâm từ; hoặc người nào vào buổi chiều, dù chỉ trong khoảnh khắc vắt sữa bò, tu tập tâm từ; việc này có quả lớn hơn việc kia. Vì vậy, này các Tỷ kheo, các con phải học tập như sau: ‘Tâm giải thoát do từ của chúng ta sẽ được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như nền tảng, được an lập, được tích lũy, được khéo khởi sự.’ Này các Tỷ kheo, các con phải học tập như vậy. Kinh thứ tư.

5. සත්තිසුත්තං

5. Kinh Cây Thương

227. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, සත්ති තිණ්හඵලා. අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්‍ය – ‘අහං ඉමං සත්තිං තිණ්හඵලං පාණිනා වා මුට්ඨිනා වා පටිලෙණිස්සාමි පටිකොට්ටිස්සාමි පටිවට්ටෙස්සාමී’ති. තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ, භබ්බො නු ඛො සො පුරිසො අමුං සත්තිං තිණ්හඵලං පාණිනා වා මුට්ඨිනා වා පටිලෙණෙතුං පටිකොට්ටෙතුං පටිවට්ටෙතු’’න්ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. ‘‘තං කිස්ස හෙතු’’? ‘‘අසු හි, භන්තෙ, සත්ති තිණ්හඵලා න සුකරා පාණිනා වා මුට්ඨිනා වා පටිලෙණෙතුං පටිකොට්ටෙතුං පටිවට්ටෙතුං. යාවදෙව ච පන සො පුරිසො කිලමථස්ස විඝාතස්ස භාගී අස්සා’’ති.

227. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, ví như có một cây thương có lưỡi sắc bén. Rồi một người đàn ông đến và nói: ‘Ta sẽ dùng lòng bàn tay hoặc nắm tay để bẻ cong, đập gãy, và uốn vặn cây thương có lưỡi sắc bén này.’ Này các Tỷ kheo, các con nghĩ thế nào, người đàn ông ấy có thể dùng lòng bàn tay hoặc nắm tay để bẻ cong, đập gãy, và uốn vặn cây thương có lưỡi sắc bén kia không?” “Bạch Thế Tôn, không thể được.” “Vì sao vậy?” “Bạch Thế Tôn, vì cây thương kia có lưỡi sắc bén, không dễ gì dùng lòng bàn tay hoặc nắm tay để bẻ cong, đập gãy, và uốn vặn nó. Người đàn ông ấy chỉ chuốc lấy mệt mỏi và phiền não mà thôi.”

‘‘එවමෙව [Pg.456] ඛො, භික්ඛවෙ, යස්ස කස්සචි භික්ඛුනො මෙත්තාචෙතොවිමුත්ති භාවිතා බහුලීකතා යානීකතා වත්ථුකතා අනුට්ඨිතා පරිචිතා සුසමාරද්ධා, තස්ස චෙ අමනුස්සො චිත්තං ඛිපිතබ්බං මඤ්ඤෙය්‍ය; අථ ඛො ස්වෙව අමනුස්සො කිලමථස්ස විඝාතස්ස භාගී අස්ස. තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘මෙත්තා නො චෙතොවිමුත්ති භාවිතා භවිස්සති බහුලීකතා යානීකතා වත්ථුකතා අනුට්ඨිතා පරිචිතා සුසමාරද්ධා’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. පඤ්චමං.

Cũng vậy, này các Tỷ kheo, đối với bất kỳ Tỷ kheo nào đã tu tập, làm cho sung mãn, làm như cỗ xe, làm như nền tảng, an lập, tích lũy, và khéo khởi sự tâm giải thoát do từ, nếu một phi nhân nghĩ rằng có thể khuấy động tâm của vị ấy, thì chính phi nhân ấy sẽ chỉ chuốc lấy mệt mỏi và phiền não. Vì vậy, này các Tỷ kheo, các con phải học tập như sau: ‘Tâm giải thoát do từ của chúng ta sẽ được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như nền tảng, được an lập, được tích lũy, được khéo khởi sự.’ Này các Tỷ kheo, các con phải học tập như vậy. Kinh thứ năm.

6. ධනුග්ගහසුත්තං

6. Kinh Người Cung Thủ

228. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, චත්තාරො දළ්හධම්මා ධනුග්ගහා සුසික්ඛිතා කතහත්ථා කතූපාසනා චතුද්දිසා ඨිතා අස්සු. අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්‍ය – ‘අහං ඉමෙසං චතුන්නං දළ්හධම්මානං ධනුග්ගහානං සුසික්ඛිතානං කතහත්ථානං කතූපාසනානං චතුද්දිසා කණ්ඩෙ ඛිත්තෙ අප්පතිට්ඨිතෙ පථවියං ගහෙත්වා ආහරිස්සාමී’ති. තං කිං මඤ්ඤථ, භික්ඛවෙ, ‘ජවනො පුරිසො පරමෙන ජවෙන සමන්නාගතො’ති අලං වචනායා’’ති?

228. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, ví như có bốn người cung thủ, cung khỏe, được huấn luyện kỹ, tay nghề điêu luyện, đã biểu diễn tài năng, đứng ở bốn phương. Rồi một người đàn ông đến và nói: ‘Ta sẽ bắt và mang về những mũi tên do bốn người cung thủ cung khỏe, được huấn luyện kỹ, tay nghề điêu luyện, đã biểu diễn tài năng này bắn ra từ bốn phương trước khi chúng chạm đất.’ Này các Tỷ kheo, các con nghĩ thế nào, có thể gọi người ấy là ‘người đàn ông nhanh nhẹn, sở hữu tốc độ phi thường’ được không?”

‘‘එකස්ස චෙපි, භන්තෙ, දළ්හධම්මස්ස ධනුග්ගහස්ස සුසික්ඛිතස්ස කතහත්ථස්ස කතූපාසනස්ස කණ්ඩං ඛිත්තං අප්පතිට්ඨිතං පථවියං ගහෙත්වා ආහරෙය්‍ය – ‘ජවනො පුරිසො පරමෙන ජවෙන සමන්නාගතො’ති අලං වචනාය, කො පන වාදො චතුන්නං දළ්හධම්මානං ධනුග්ගහානං සුසික්ඛිතානං කතහත්ථානං කතූපාසනාන’’න්ති?

“Bạch Thế Tôn, nếu người ấy có thể bắt và mang về mũi tên do một người cung thủ cung khỏe, được huấn luyện kỹ, tay nghề điêu luyện, đã biểu diễn tài năng bắn ra trước khi nó chạm đất, thì đã đủ để gọi là ‘người đàn ông nhanh nhẹn, sở hữu tốc độ phi thường’ rồi. Huống nữa là đối với bốn người cung thủ cung khỏe, được huấn luyện kỹ, tay nghề điêu luyện, đã biểu diễn tài năng!”

‘‘යථා ච, භික්ඛවෙ, තස්ස පුරිසස්ස ජවො, යථා ච චන්දිමසූරියානං ජවො, තතො සීඝතරො. යථා ච, භික්ඛවෙ, තස්ස පුරිසස්ස ජවො යථා ච චන්දිමසූරියානං ජවො යථා ච යා දෙවතා චන්දිමසූරියානං පුරතො ධාවන්ති තාසං දෙවතානං ජවො, ( ) තතො සීඝතරං ආයුසඞ්ඛාරා ඛියන්ති. තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘අප්පමත්තා විහරිස්සාමා’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. ඡට්ඨං.

“Này các Tỷ kheo, so với tốc độ của người đàn ông ấy, tốc độ của mặt trời và mặt trăng còn nhanh hơn. So với tốc độ của người đàn ông ấy, so với tốc độ của mặt trời và mặt trăng, và so với tốc độ của các vị trời chạy trước mặt trời và mặt trăng, các hành về mạng sống còn tiêu hoại nhanh hơn nữa. Vì vậy, này các Tỷ kheo, các con phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ sống không buông lung.’ Này các Tỷ kheo, các con phải học tập như vậy. Kinh thứ sáu.”

7. ආණිසුත්තං

7. Kinh Cái Nêm

229. සාවත්ථියං [Pg.457] විහරති…පෙ… ‘‘භූතපුබ්බං, භික්ඛවෙ, දසාරහානං ආනකො නාම මුදිඞ්ගො අහොසි. තස්ස දසාරහා ආනකෙ ඝටිතෙ අඤ්ඤං ආණිං ඔදහිංසු. අහු ඛො සො, භික්ඛවෙ, සමයො යං ආනකස්ස මුදිඞ්ගස්ස පොරාණං පොක්ඛරඵලකං අන්තරධායි. ආණිසඞ්ඝාටොව අවසිස්සි. එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, භවිස්සන්ති භික්ඛූ අනාගතමද්ධානං, යෙ තෙ සුත්තන්තා තථාගතභාසිතා ගම්භීරා ගම්භීරත්ථා ලොකුත්තරා සුඤ්ඤතප්පටිසංයුත්තා, තෙසු භඤ්ඤමානෙසු න සුස්සූසිස්සන්ති න සොතං ඔදහිස්සන්ති න අඤ්ඤා චිත්තං උපට්ඨාපෙස්සන්ති න ච තෙ ධම්මෙ උග්ගහෙතබ්බං පරියාපුණිතබ්බං මඤ්ඤිස්සන්ති’’.

229. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, thuở xưa, dòng họ Dasāraha có một cái trống tên là Ānaka. Khi trống Ānaka bị nứt, dòng họ Dasāraha lại đóng một cái nêm khác vào. Này các Tỷ kheo, rồi có lúc mặt da cũ của trống Ānaka biến mất, chỉ còn lại toàn là những cái nêm ghép lại. Cũng vậy, này các Tỷ kheo, trong tương lai sẽ có những Tỷ kheo, khi những kinh điển do Như Lai thuyết giảng, sâu sắc, nghĩa lý thâm sâu, siêu thế, liên quan đến tánh không được đọc lên, họ sẽ không muốn nghe, không lắng tai, không hướng tâm đến để hiểu biết, và sẽ không cho rằng những pháp ấy đáng để học thuộc và ghi nhớ.”

‘‘යෙ පන තෙ සුත්තන්තා කවිකතා කාවෙය්‍යා චිත්තක්ඛරා චිත්තබ්‍යඤ්ජනා බාහිරකා සාවකභාසිතා, තෙසු භඤ්ඤමානෙසු සුස්සූසිස්සන්ති, සොතං ඔදහිස්සන්ති, අඤ්ඤා චිත්තං උපට්ඨාපෙස්සන්ති, තෙ ච ධම්මෙ උග්ගහෙතබ්බං පරියාපුණිතබ්බං මඤ්ඤිස්සන්ති. එවමෙතෙසං, භික්ඛවෙ, සුත්තන්තානං තථාගතභාසිතානං ගම්භීරානං ගම්භීරත්ථානං ලොකුත්තරානං සුඤ්ඤතප්පටිසංයුත්තානං අන්තරධානං භවිස්සති. තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘යෙ තෙ සුත්තන්තා තථාගතභාසිතා ගම්භීරා ගම්භීරත්ථා ලොකුත්තරා සුඤ්ඤතප්පටිසංයුත්තා, තෙසු භඤ්ඤමානෙසු සුස්සූසිස්සාම, සොතං ඔදහිස්සාම, අඤ්ඤා චිත්තං උපට්ඨාපෙස්සාම, තෙ ච ධම්මෙ උග්ගහෙතබ්බං පරියාපුණිතබ්බං මඤ්ඤිස්සාමා’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. සත්තමං.

‘Còn những kinh nào do thi sĩ sáng tác, thuộc thể loại thi ca, chữ nghĩa hoa mỹ, văn cú trau chuốt, là ngoại đạo, do các đệ tử ngoại đạo thuyết giảng, khi những kinh ấy được thuyết giảng, họ sẽ muốn lắng nghe, sẽ lắng tai nghe, sẽ khởi tâm để hiểu biết, và họ sẽ nghĩ rằng những pháp ấy cần được học thuộc và ghi nhớ. Này các tỳ khưu, như vậy, sự biến mất của những kinh do Như Lai thuyết giảng, những kinh sâu sắc, ý nghĩa thâm sâu, siêu thế, tương ứng với tánh không sẽ xảy ra. Vì vậy, này các tỳ khưu, ở đây các thầy phải học tập như sau: – ‘Những kinh nào do Như Lai thuyết giảng, những kinh sâu sắc, ý nghĩa thâm sâu, siêu thế, tương ứng với tánh không, khi những kinh ấy được thuyết giảng, chúng ta sẽ muốn lắng nghe, sẽ lắng tai nghe, sẽ khởi tâm để hiểu biết, và chúng ta sẽ nghĩ rằng những pháp ấy cần được học thuộc và ghi nhớ’. Này các tỳ khưu, các thầy phải học tập như vậy’’. Hết bài kinh thứ bảy.

8. කලිඞ්ගරසුත්තං

8. Bài kinh Kaliṅgara

230. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා වෙසාලියං විහරති මහාවනෙ කූටාගාරසාලායං. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භදන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

230. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesālī, tại Đại Lâm, trong ngôi giảng đường có nóc nhọn. Tại đó, Thế Tôn gọi các tỳ khưu: ‘Này các tỳ khưu’. ‘Bạch Thế Tôn’, các tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

‘‘කලිඞ්ගරූපධානා, භික්ඛවෙ, එතරහි ලිච්ඡවී විහරන්ති අප්පමත්තා ආතාපිනො උපාසනස්මිං. තෙසං රාජා මාගධො අජාතසත්තු වෙදෙහිපුත්තො න ලභති ඔතාරං න ලභති ආරම්මණං. භවිස්සන්ති, භික්ඛවෙ[Pg.458], අනාගතමද්ධානං ලිච්ඡවී සුඛුමාලා මුදුතලුනහත්ථපාදා තෙ මුදුකාසු සෙය්‍යාසු තූලබිම්බොහනාසු යාවසූරියුග්ගමනා සෙය්‍යං කප්පිස්සන්ති. තෙසං රාජා මාගධො අජාතසත්තු වෙදෙහිපුත්තො ලච්ඡති ඔතාරං ලච්ඡති ආරම්මණං.

‘Này các tỳ khưu, hiện nay những người Licchavi sống với chiếc gối bằng khúc gỗ, không dể duôi, nhiệt tâm trong việc rèn luyện. Do đó, vua Ajātasattu của xứ Māgadha, con của bà Vedehi, không tìm được cơ hội, không tìm được duyên cớ (để tấn công) họ. Này các tỳ khưu, trong tương lai, những người Licchavi sẽ trở nên yếu đuối, tay chân mềm mại. Họ sẽ ngủ trên những chiếc giường êm ái, với những chiếc gối bằng bông gòn, cho đến khi mặt trời mọc. Khi ấy, vua Ajātasattu của xứ Māgadha, con của bà Vedehi, sẽ tìm được cơ hội, sẽ tìm được duyên cớ (để tấn công) họ.

‘‘කලිඞ්ගරූපධානා, භික්ඛවෙ, එතරහි භික්ඛූ විහරන්ති අප්පමත්තා ආතාපිනො පධානස්මිං. තෙසං මාරො පාපිමා න ලභති ඔතාරං න ලභති ආරම්මණං. භවිස්සන්ති, භික්ඛවෙ, අනාගතමද්ධානං භික්ඛූ සුඛුමා මුදුතලුනහත්ථපාදා. තෙ මුදුකාසු සෙය්‍යාසු තූලබිම්බොහනාසු යාවසූරියුග්ගමනා සෙය්‍යං කප්පිස්සන්ති. තෙසං මාරො පාපිමා ලච්ඡති ඔතාරං ලච්ඡති ආරම්මණං. තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘කලිඞ්ගරූපධානා විහරිස්සාම අප්පමත්තා ආතාපිනො පධානස්මි’න්ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. අට්ඨමං.

Này các tỳ khưu, hiện nay các tỳ khưu sống với chiếc gối bằng khúc gỗ, không dể duôi, nhiệt tâm trong sự tinh tấn. Do đó, Ác ma không tìm được cơ hội, không tìm được duyên cớ (để cám dỗ) họ. Này các tỳ khưu, trong tương lai, các tỳ khưu sẽ trở nên yếu đuối, tay chân mềm mại. Họ sẽ ngủ trên những chiếc giường êm ái, với những chiếc gối bằng bông gòn, cho đến khi mặt trời mọc. Khi ấy, Ác ma sẽ tìm được cơ hội, sẽ tìm được duyên cớ (để cám dỗ) họ. Vì vậy, này các tỳ khưu, ở đây các thầy phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ sống với chiếc gối bằng khúc gỗ, không dể duôi, nhiệt tâm trong sự tinh tấn’. Này các tỳ khưu, các thầy phải học tập như vậy’’. Hết bài kinh thứ tám.

9. නාගසුත්තං

9. Bài kinh Con Voi

231. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො නවො භික්ඛු අතිවෙලං කුලානි උපසඞ්කමති. තමෙනං භික්ඛූ එවමාහංසු – ‘‘මායස්මා අතිවෙලං කුලානි උපසඞ්කමී’’ති. සො භික්ඛු භික්ඛූහි වුච්චමානො එවමාහ – ‘‘ඉමෙ හි නාම ථෙරා භික්ඛූ කුලානි උපසඞ්කමිතබ්බං මඤ්ඤිස්සන්ති, කිමඞ්ගං පනාහ’’න්ති?

231. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, trong khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, có một vị tỳ khưu mới tu thường lui tới các gia đình quá giờ. Các tỳ khưu nói với vị ấy như sau: ‘Thưa hiền giả, chớ lui tới các gia đình quá giờ’. Vị tỳ khưu ấy, khi được các tỳ khưu nói vậy, đã trả lời như sau: ‘Các vị trưởng lão tỳ khưu này còn nghĩ rằng nên lui tới các gia đình, huống nữa là tôi?’.

අථ ඛො සම්බහුලා භික්ඛූ යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නා ඛො තෙ භික්ඛූ භගවන්තං එතදවොචුං – ‘‘ඉධ, භන්තෙ, අඤ්ඤතරො නවො භික්ඛු අතිවෙලං කුලානි උපසඞ්කමති. තමෙනං භික්ඛූ එවමාහංසු – ‘මායස්මා අතිවෙලං කුලානි උපසඞ්කමී’ති. සො භික්ඛු භික්ඛූහි වුච්චමානො එවමාහ – ‘ඉමෙ හි නාම ථෙරා භික්ඛූ කුලානි උපසඞ්කමිතබ්බං මඤ්ඤිස්සන්ති, කිමඞ්ගං පනාහ’’’න්ති.

Rồi một số đông tỳ khưu đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, các tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, ở đây có một vị tỳ khưu mới tu thường lui tới các gia đình quá giờ. Các tỳ khưu nói với vị ấy như sau: ‘Thưa hiền giả, chớ lui tới các gia đình quá giờ’. Vị tỳ khưu ấy, khi được các tỳ khưu nói vậy, đã trả lời như sau: ‘Các vị trưởng lão tỳ khưu này còn nghĩ rằng nên lui tới các gia đình, huống nữa là tôi?’.

‘‘භූතපුබ්බං[Pg.459], භික්ඛවෙ, අරඤ්ඤායතනෙ මහාසරසී. තං නාගා උපනිස්සාය විහරන්ති. තෙ තං සරසිං ඔගාහෙත්වා සොණ්ඩාය භිසමුළාලං අබ්බුහෙත්වා සුවික්ඛාලිතං වික්ඛාලෙත්වා අකද්දමං සඞ්ඛාදිත්වා අජ්ඣොහරන්ති. තෙසං තං වණ්ණාය චෙව හොති බලාය ච, න ච තතොනිදානං මරණං වා නිගච්ඡන්ති මරණමත්තං වා දුක්ඛං. තෙසංයෙව ඛො පන, භික්ඛවෙ, මහානාගානං අනුසික්ඛමානා තරුණා භිඞ්කච්ඡාපා තං සරසිං ඔගාහෙත්වා සොණ්ඩාය භිසමුළාලං අබ්බුහෙත්වා න සුවික්ඛාලිතං වික්ඛාලෙත්වා සකද්දමං අසඞ්ඛාදිත්වා අජ්ඣොහරන්ති. තෙසං තං නෙව වණ්ණාය හොති න බලාය. තතොනිදානං මරණං වා නිගච්ඡන්ති මරණමත්තං වා දුක්ඛං.

‘Này các tỳ khưu, thuở xưa, trong một khu rừng có một hồ nước lớn. Những con voi sống nương tựa vào hồ nước ấy. Chúng lội xuống hồ, dùng vòi nhổ lên những củ và ngó sen, rửa cho thật sạch, không còn bùn đất, rồi nhai và nuốt. Việc ấy giúp chúng có được vẻ đẹp và sức mạnh, và do nhân duyên ấy, chúng không đi đến chỗ chết hoặc đau khổ gần chết. Này các tỳ khưu, bắt chước những con voi lớn ấy, những con voi con còn non trẻ cũng lội xuống hồ, dùng vòi nhổ lên những củ và ngó sen, nhưng không rửa cho thật sạch, còn dính bùn đất, không nhai kỹ mà nuốt. Việc ấy không giúp chúng có được vẻ đẹp và sức mạnh. Do nhân duyên ấy, chúng đi đến chỗ chết hoặc đau khổ gần chết.

‘‘එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධ ථෙරා භික්ඛූ පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය පවිසන්ති. තෙ තත්ථ ධම්මං භාසන්ති. තෙසං ගිහී පසන්නාකාරං කරොන්ති. තෙ තං ලාභං අගධිතා අමුච්ඡිතා අනජ්ඣොපන්නා ආදීනවදස්සාවිනො නිස්සරණපඤ්ඤා පරිභුඤ්ජන්ති. තෙසං තං වණ්ණාය චෙව හොති බලාය ච, න ච තතොනිදානං මරණං වා නිගච්ඡන්ති මරණමත්තං වා දුක්ඛං. තෙසංයෙව ඛො පන, භික්ඛවෙ, ථෙරානං භික්ඛූනං අනුසික්ඛමානා නවා භික්ඛූ පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය පවිසන්ති. තෙ තත්ථ ධම්මං භාසන්ති. තෙසං ගිහී පසන්නාකාරං කරොන්ති. තෙ තං ලාභං ගධිතා මුච්ඡිතා අජ්ඣොපන්නා අනාදීනවදස්සාවිනො අනිස්සරණපඤ්ඤා පරිභුඤ්ජන්ති. තෙසං තං නෙව වණ්ණාය හොති න බලාය, තෙ තතොනිදානං මරණං වා නිගච්ඡන්ති මරණමත්තං වා දුක්ඛං. තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘අගධිතා අමුච්ඡිතා අනජ්ඣොපන්නා ආදීනවදස්සාවිනො නිස්සරණපඤ්ඤා තං ලාභං පරිභුඤ්ජිස්සාමා’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. නවමං.

“Này các Tỳ khưu, cũng vậy, ở đây, các vị Tỳ khưu trưởng lão, vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi vào làng hoặc thị trấn để khất thực. Ở đó, họ thuyết Pháp. Các gia chủ tỏ lòng tịnh tín đối với họ. Họ thọ dụng vật thực ấy mà không tham đắm, không say mê, không bị trói buộc, thấy rõ sự nguy hiểm, với trí tuệ hướng đến sự giải thoát. Việc thọ dụng ấy giúp cho họ có được dung sắc và sức lực, và do nhân duyên ấy, họ không đi đến cái chết hay sự đau khổ tương đương cái chết. Lại nữa, này các Tỳ khưu, các vị Tỳ khưu trẻ noi gương các vị Tỳ khưu trưởng lão ấy, vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi vào làng hoặc thị trấn để khất thực. Ở đó, họ thuyết Pháp. Các gia chủ tỏ lòng tịnh tín đối với họ. Họ thọ dụng vật thực ấy với lòng tham đắm, say mê, bị trói buộc, không thấy rõ sự nguy hiểm, không có trí tuệ hướng đến sự giải thoát. Việc thọ dụng ấy không giúp cho họ có được dung sắc, cũng không có sức lực, và do nhân duyên ấy, họ đi đến cái chết hay sự đau khổ tương đương cái chết. Vì vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, các ngươi phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ thọ dụng vật thực này mà không tham đắm, không say mê, không bị trói buộc, thấy rõ sự nguy hiểm, với trí tuệ hướng đến sự giải thoát’. Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy.” Kinh thứ chín.

10. බිළාරසුත්තං

10. Kinh Con Mèo

232. සාවත්ථියං විහරති. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛු අතිවෙලං කුලෙසු චාරිත්තං ආපජ්ජති. තමෙනං භික්ඛූ එවමාහංසු – ‘‘මායස්මා අතිවෙලං කුලෙසු චාරිත්තං ආපජ්ජී’’ති. සො භික්ඛු භික්ඛූහි වුච්චමානො න විරමති. අථ ඛො සම්බහුලා භික්ඛූ යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු[Pg.460]; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නා ඛො තෙ භික්ඛූ භගවන්තං එතදවොචුං – ‘‘ඉධ, භන්තෙ, අඤ්ඤතරො භික්ඛු අතිවෙලං කුලෙසු චාරිත්තං ආපජ්ජති. තමෙනං භික්ඛූ එවමාහංසු – ‘මායස්මා අතිවෙලං කුලෙසු චාරිත්තං ආපජ්ජී’ති. සො භික්ඛු භික්ඛූහි වුච්චමානො න විරමතී’’ති.

232. Trú ở Sāvatthī. Vào lúc bấy giờ, có một Tỳ khưu nọ thường lui tới các gia đình quá lâu. Các Tỳ khưu khác nói với vị ấy rằng: “Thưa hiền giả, xin đừng lui tới các gia đình quá lâu”. Vị Tỳ khưu ấy, dù được các Tỳ khưu khác nhắc nhở, vẫn không từ bỏ. Rồi một số đông Tỳ khưu đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, các Tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, ở đây, có một Tỳ khưu nọ thường lui tới các gia đình quá lâu. Các Tỳ khưu khác nói với vị ấy rằng: ‘Thưa hiền giả, xin đừng lui tới các gia đình quá lâu’. Vị Tỳ khưu ấy, dù được các Tỳ khưu khác nhắc nhở, vẫn không từ bỏ”.

‘‘භූතපුබ්බං, භික්ඛවෙ, බිළාරො සන්ධිසමලසඞ්කටීරෙ ඨිතො අහොසි මුදුමූසිං මග්ගයමානො – ‘යදායං මුදුමූසි ගොචරාය පක්කමිස්සති, තත්ථෙව නං ගහෙත්වා ඛාදිස්සාමී’ති. අථ ඛො සො, භික්ඛවෙ, මුදුමූසි ගොචරාය පක්කාමි. තමෙනං බිළාරො ගහෙත්වා සහසා සඞ්ඛාදිත්වා අජ්ඣොහරි. තස්ස සො මුදුමූසි අන්තම්පි ඛාදි, අන්තගුණම්පි ඛාදි. සො තතොනිදානං මරණම්පි නිගච්ඡි මරණමත්තම්පි දුක්ඛං.

“Này các Tỳ khưu, thuở xưa, có một con mèo đứng ở nơi giao tiếp, chỗ dơ bẩn, đống rác, rình mò một con chuột nhắt, nghĩ rằng: ‘Khi nào con chuột nhắt này đi ra kiếm ăn, ta sẽ bắt nó ngay tại đó và ăn thịt’. Rồi này các Tỳ khưu, con chuột nhắt ấy đi ra kiếm ăn. Con mèo liền vồ lấy nó, vội vàng nuốt chửng mà không nhai. Con chuột nhắt ấy cắn đứt cả ruột già và ruột non của con mèo. Do nhân duyên ấy, con mèo đi đến cái chết hoặc sự đau khổ tương đương cái chết.

‘‘එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, ඉධෙකච්චො භික්ඛු පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය පවිසති අරක්ඛිතෙනෙව කායෙන අරක්ඛිතාය වාචාය අරක්ඛිතෙන චිත්තෙන, අනුපට්ඨිතාය සතියා, අසංවුතෙහි ඉන්ද්‍රියෙහි. සො තත්ථ පස්සති මාතුගාමං දුන්නිවත්ථං වා දුප්පාරුතං වා. තස්ස මාතුගාමං දිස්වා දුන්නිවත්ථං වා දුප්පාරුතං වා රාගො චිත්තං අනුද්ධංසෙති. සො රාගානුද්ධංසෙන චිත්තෙන මරණං වා නිගච්ඡති මරණමත්තං වා දුක්ඛං. මරණඤ්හෙතං, භික්ඛවෙ, අරියස්ස විනයෙ යො සික්ඛං පච්චක්ඛාය හීනායාවත්තති. මරණමත්තඤ්හෙතං, භික්ඛවෙ, දුක්ඛං යදිදං අඤ්ඤතරං සංකිලිට්ඨං ආපත්තිං ආපජ්ජති. යථාරූපාය ආපත්තියා වුට්ඨානං පඤ්ඤායති. තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘රක්ඛිතෙනෙව කායෙන රක්ඛිතාය වාචාය රක්ඛිතෙන චිත්තෙන, උපට්ඨිතාය සතියා, සංවුතෙහි ඉන්ද්‍රියෙහි ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය පවිසිස්සාමා’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. දසමං.

“Này các Tỳ khưu, cũng vậy, ở đây, có Tỳ khưu nọ, vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi vào làng hoặc thị trấn để khất thực với thân không được phòng hộ, khẩu không được phòng hộ, ý không được phòng hộ, niệm không được an trú, các căn không được thu thúc. Ở đó, vị ấy thấy một người nữ mặc y phục không chỉnh tề hoặc hở hang. Do thấy người nữ mặc y phục không chỉnh tề hoặc hở hang, tham dục xâm chiếm tâm trí vị ấy. Với tâm trí bị tham dục xâm chiếm, vị ấy đi đến cái chết hoặc sự đau khổ tương đương cái chết. Này các Tỳ khưu, trong giới luật của bậc Thánh, cái chết chính là việc từ bỏ học giới, trở lại đời sống thấp kém. Này các Tỳ khưu, sự đau khổ tương đương cái chết chính là việc phạm phải một trong các tội uế nhiễm, loại tội mà từ đó có thể thấy được sự xuất tội. Vì vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, các ngươi phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ đi vào làng hoặc thị trấn để khất thực với thân được phòng hộ, khẩu được phòng hộ, ý được phòng hộ, niệm được an trú, các căn được thu thúc’. Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy.” Kinh thứ mười.

11. සිඞ්ගාලසුත්තං

11. Kinh Con Chó Rừng

233. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘අස්සුත්ථ නො තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, රත්තියා පච්චූසසමයං ජරසිඞ්ගාලස්ස වස්සමානස්සා’’ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘එසො ඛො, භික්ඛවෙ, ජරසිඞ්ගාලො උක්කණ්ඩකෙන නාම රොගජාතෙන ඵුට්ඨො. සො යෙන [Pg.461] යෙන ඉච්ඡති තෙන තෙන ගච්ඡති; යත්ථ යත්ථ ඉච්ඡති තත්ථ තත්ථ තිට්ඨති; යත්ථ යත්ථ ඉච්ඡති තත්ථ තත්ථ නිසීදති; යත්ථ යත්ථ ඉච්ඡති තත්ථ තත්ථ නිපජ්ජති; සීතකොපි නං වාතො උපවායති. සාධු ඛ්වස්ස, භික්ඛවෙ, යං ඉධෙකච්චො සක්‍යපුත්තියපටිඤ්ඤො එවරූපම්පි අත්තභාවපටිලාභං පටිසංවෙදියෙථ. තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘අප්පමත්තා විහරිස්සාමා’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. එකාදසමං.

233. Trú ở Sāvatthī… Này các Tỳ khưu, vào lúc rạng đông, các ngươi có nghe tiếng con chó rừng già đang tru không? — Bạch Thế Tôn, có ạ. — Này các Tỳ khưu, con chó rừng già ấy bị mắc một chứng bệnh gọi là ukkaṇḍaka. Nó muốn đi đâu thì đi, muốn đứng đâu thì đứng, muốn ngồi đâu thì ngồi, muốn nằm đâu thì nằm. Và một cơn gió lạnh thổi đến nó. Này các Tỳ khưu, một người tự xưng là Thích tử trong giáo pháp này, không nên phải chịu đựng một sự tái sanh có thân phận như vậy. Vì vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, các ngươi phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ sống không phóng dật’. Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy. Kinh thứ mười một.

12. දුතියසිඞ්ගාලසුත්තං

12. Kinh Con Chó Rừng Thứ Hai

234. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘අස්සුත්ථ නො තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, රත්තියා පච්චූසසමයං ජරසිඞ්ගාලස්ස වස්සමානස්සා’’ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘සියා ඛො, භික්ඛවෙ, තස්මිං ජරසිඞ්ගාලෙ යා කාචි කතඤ්ඤුතා කතවෙදිතා, න ත්වෙව ඉධෙකච්චෙ සක්‍යපුත්තියපටිඤ්ඤෙ සියා යා කාචි කතඤ්ඤුතා කතවෙදිතා. තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, එවං සික්ඛිතබ්බං – ‘කතඤ්ඤුනො භවිස්සාම කතවෙදිනො; න ච නො අම්හෙසු අප්පකම්පි කතං නස්සිස්සතී’ති. එවඤ්හි වො, භික්ඛවෙ, සික්ඛිතබ්බ’’න්ති. ද්වාදසමං.

234. Trú ở Sāvatthī… Này các Tỳ khưu, vào lúc rạng đông, các ngươi có nghe tiếng con chó rừng già đang tru không? — Bạch Thế Tôn, có ạ. — Này các Tỳ khưu, nơi con chó rừng già ấy, có thể có chút lòng biết ơn, nhớ ơn nào đó; nhưng ở đây, nơi một người tự xưng là Thích tử, lại có thể không có chút lòng biết ơn, nhớ ơn nào cả. Vì vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, các ngươi phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ là người biết ơn, nhớ ơn; và đối với chúng ta, dù là việc nhỏ được làm cũng sẽ không bị mất đi’. Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy. Kinh thứ mười hai.

ඔපම්මසංයුත්තං සමත්තං.

Phẩm Tương Ưng Ví Dụ Kết Thúc.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược:

කූටං නඛසිඛං කුලං, ඔක්ඛා සත්ති ධනුග්ගහො;

ආණි කලිඞ්ගරො නාගො, බිළාරො ද්වෙ සිඞ්ගාලකාති.

Kinh Kūṭa, kinh Nakhasikha, kinh Kula, kinh Okkhā, kinh Satti, kinh Dhanuggaha; kinh Āṇi, kinh Kaliṅgara, kinh Nāga, kinh Biḷāra, và hai kinh Siṅgālaka.

10. භික්ඛුසංයුත්තං

10. Tương Ưng Tỳ Khưu

1. කොලිතසුත්තං

1. Kinh Kolita

235. එවං [Pg.462] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තත්‍ර ඛො ආයස්මා මහාමොග්ගල්ලානො භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘ආවුසො භික්ඛවෙ’’ති. ‘‘ආවුසො’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ ආයස්මතො මහාමොග්ගල්ලානස්ස පච්චස්සොසුං.

235. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Lúc bấy giờ, Tôn giả Mahāmoggallāna gọi các Tỳ khưu: “Này chư Hiền Tỳ khưu.” Các Tỳ khưu ấy vâng đáp Tôn giả Mahāmoggallāna: “Thưa Hiền giả.”

ආයස්මා මහාමොග්ගල්ලානො එතදවොච – ‘‘ඉධ මය්හං, ආවුසො, රහොගතස්ස පටිසල්ලීනස්ස එවං චෙතසො පරිවිතක්කො උදපාදි – ‘අරියො තුණ්හීභාවො, අරියො තුණ්හීභාවොති වුච්චති. කතමො නු ඛො අරියො තුණ්හීභාවො’ති? තස්ස මය්හං ආවුසො, එතදහොසි – ‘ඉධ භික්ඛු විතක්කවිචාරානං වූපසමා අජ්ඣත්තං සම්පසාදනං චෙතසො එකොදිභාවං අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිජං පීතිසුඛං දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං වුච්චති අරියො තුණ්හීභාවො’ති. සො ඛ්වාහං, ආවුසො, විතක්කවිචාරානං වූපසමා අජ්ඣත්තං සම්පසාදනං චෙතසො එකොදිභාවං අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිජං පීතිසුඛං දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරිං. තස්ස මය්හං, ආවුසො, ඉමිනා විහාරෙන විහරතො විතක්කසහගතා සඤ්ඤා මනසිකාරා සමුදාචරන්ති’’.

Tôn giả Mahāmoggallāna nói như sau: “Này chư Hiền, khi tôi ở một mình, nơi vắng vẻ, tâm tư này đã khởi lên trong tôi: ‘Sự im lặng của bậc Thánh, sự im lặng của bậc Thánh,’ người ta thường nói vậy. Thế nào là sự im lặng của bậc Thánh? Này chư Hiền, rồi tôi suy nghĩ như sau: ‘Ở đây, vị Tỳ khưu, sau khi làm cho tầm và tứ lắng dịu, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái nội tĩnh nhất tâm, không tầm không tứ, do định sanh, có hỷ và lạc. Đây được gọi là sự im lặng của bậc Thánh.’ Này chư Hiền, tôi đã, sau khi làm cho tầm và tứ lắng dịu, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái nội tĩnh nhất tâm, không tầm không tứ, do định sanh, có hỷ và lạc. Này chư Hiền, trong khi tôi trú trong trạng thái ấy, các tưởng và tác ý đi kèm với tầm khởi lên.”

‘‘අථ ඛො මං, ආවුසො, භගවා ඉද්ධියා උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච – ‘මොග්ගල්ලාන, මොග්ගල්ලාන, මා, බ්‍රාහ්මණ, අරියං තුණ්හීභාවං පමාදො, අරියෙ තුණ්හීභාවෙ චිත්තං සණ්ඨපෙහි, අරියෙ තුණ්හීභාවෙ චිත්තං එකොදිභාවං කරොහි, අරියෙ තුණ්හීභාවෙ චිත්තං සමාදහා’ති. සො ඛ්වාහං, ආවුසො, අපරෙන සමයෙන විතක්කවිචාරානං වූපසමා අජ්ඣත්තං සම්පසාදනං චෙතසො එකොදිභාවං අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිජං පීතිසුඛං දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමි. යඤ්හි තං, ආවුසො, සම්මා වදමානො වදෙය්‍ය – ‘සත්ථාරා අනුග්ගහිතො සාවකො මහාභිඤ්ඤතං පත්තො’ති, මමං තං සම්මා වදමානො වදෙය්‍ය – ‘සත්ථාරා අනුග්ගහිතො සාවකො මහාභිඤ්ඤතං පත්තො’’’ති. පඨමං.

“Rồi này chư Hiền, Thế Tôn dùng thần thông đến gần tôi và nói như sau: ‘Này Moggallāna, này Moggallāna, này Bà la môn, chớ có phóng dật đối với sự im lặng của bậc Thánh. Hãy an trú tâm trong sự im lặng của bậc Thánh, hãy làm cho tâm nhất hướng trong sự im lặng của bậc Thánh, hãy định tâm trong sự im lặng của bậc Thánh.’ Rồi này chư Hiền, vào một lúc khác, sau khi làm cho tầm và tứ lắng dịu, tôi chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái nội tĩnh nhất tâm, không tầm không tứ, do định sanh, có hỷ và lạc. Này chư Hiền, nếu có ai nói một cách chân chánh, người ấy có thể nói: ‘Vị đệ tử được Bậc Đạo Sư hỗ trợ đã đạt đến đại thần thông.’ Nói về tôi, người ấy có thể nói một cách chân chánh rằng: ‘Vị đệ tử được Bậc Đạo Sư hỗ trợ đã đạt đến đại thần thông.’”

2. උපතිස්සසුත්තං

2. Kinh Upatissa

236. සාවත්ථියං [Pg.463] විහරති. තත්‍ර ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘ආවුසො භික්ඛවෙ’’ති. ‘‘ආවුසො’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස පච්චස්සොසුං. ආයස්මා සාරිපුත්තො එතදවොච –

236. Trú ở Sāvatthī. Lúc bấy giờ, Tôn giả Sāriputta gọi các Tỳ khưu: “Này chư Hiền Tỳ khưu.” Các Tỳ khưu ấy vâng đáp Tôn giả Sāriputta: “Thưa Hiền giả.” Tôn giả Sāriputta nói như sau:

‘‘ඉධ මය්හං, ආවුසො, රහොගතස්ස පටිසල්ලීනස්ස එවං චෙතසො පරිවිතක්කො උදපාදි – ‘අත්ථි නු ඛො තං කිඤ්චි ලොකස්මිං යස්ස මෙ විපරිණාමඤ්ඤථාභාවා උප්පජ්ජෙය්‍යුං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා’ති? තස්ස මය්හං, ආවුසො, එතදහොසි – ‘නත්ථි ඛො තං කිඤ්චි ලොකස්මිං යස්ස මෙ විපරිණාමඤ්ඤථාභාවා උප්පජ්ජෙය්‍යුං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා’’’ති.

“Này chư Hiền, khi tôi ở một mình, nơi vắng vẻ, tâm tư này đã khởi lên trong tôi: ‘Có cái gì ở trên đời này, mà do sự biến đổi và đổi khác của nó, có thể làm khởi lên trong tôi sầu, bi, khổ, ưu, não chăng?’ Này chư Hiền, rồi tôi suy nghĩ như sau: ‘Không có cái gì ở trên đời này, mà do sự biến đổi và đổi khác của nó, có thể làm khởi lên trong tôi sầu, bi, khổ, ưu, não.’”

එවං වුත්තෙ, ආයස්මා ආනන්දො ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං එතදවොච – ‘‘සත්ථුපි ඛො තෙ, ආවුසො සාරිපුත්ත, විපරිණාමඤ්ඤථාභාවා නුප්පජ්ජෙය්‍යුං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා’’ති? ‘‘සත්ථුපි ඛො මෙ, ආවුසො, විපරිණාමඤ්ඤථාභාවා නුප්පජ්ජෙය්‍යුං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා, අපි ච මෙ එවමස්ස – ‘මහෙසක්ඛො වත, භො, සත්ථා අන්තරහිතො මහිද්ධිකො මහානුභාවො. සචෙ හි භගවා චිරං දීඝමද්ධානං තිට්ඨෙය්‍ය තදස්ස බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සාන’න්ති. තථා හි පනායස්මතො සාරිපුත්තස්ස දීඝරත්තං අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයා සුසමූහතා. තස්මා ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස සත්ථුපි විපරිණාමඤ්ඤථාභාවා නුප්පජ්ජෙය්‍යුං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා’’ති. දුතියං.

Khi được nói vậy, Tôn giả Ānanda nói với Tôn giả Sāriputta: “Thưa Hiền giả Sāriputta, ngay cả đối với Bậc Đạo Sư, do sự biến đổi và đổi khác của Ngài, sầu, bi, khổ, ưu, não cũng sẽ không khởi lên cho Hiền giả sao?” “Thưa Hiền giả, ngay cả đối với Bậc Đạo Sư, do sự biến đổi và đổi khác của Ngài, sầu, bi, khổ, ưu, não cũng sẽ không khởi lên cho tôi. Tuy nhiên, tôi sẽ có ý nghĩ như vầy: ‘Than ôi, Bậc Đạo Sư có đại quyền lực, đại thần lực, đại oai lực đã viên tịch! Nếu Thế Tôn còn tại thế lâu dài, điều ấy sẽ vì lợi ích cho nhiều người, vì hạnh phúc cho nhiều người, vì lòng thương tưởng thế gian, vì sự tốt đẹp, lợi ích, hạnh phúc cho chư Thiên và loài người.’ Quả thật, Tôn giả Sāriputta từ lâu đã nhổ sạch các tùy miên về ngã chấp, ngã sở chấp và mạn. Do đó, đối với Tôn giả Sāriputta, ngay cả đối với Bậc Đạo Sư, do sự biến đổi và đổi khác của Ngài, sầu, bi, khổ, ưu, não cũng sẽ không khởi lên.”

3. ඝටසුත්තං

3. Kinh Ghaṭa

237. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මා ච සාරිපුත්තො ආයස්මා ච මහාමොග්ගල්ලානො රාජගහෙ විහරන්ති වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ එකවිහාරෙ. අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො සායන්හසමයං පටිසල්ලානා වුට්ඨිතො යෙනායස්මා මහාමොග්ගල්ලානො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මතා මහාමොග්ගල්ලානෙන සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං [Pg.464] නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො ආයස්මන්තං මහාමොග්ගල්ලානං එතදවොච –

237. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Lúc bấy giờ, Tôn giả Sāriputta và Tôn giả Mahāmoggallāna đang trú ở Rājagaha, tại Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc, trong cùng một trú xứ. Rồi Tôn giả Sāriputta, vào buổi chiều, sau khi xuất khỏi nơi độc cư, đi đến chỗ Tôn giả Mahāmoggallāna; sau khi đến, đã cùng Tôn giả Mahāmoggallāna nói lên những lời chào đón, thăm hỏi. Sau khi trao đổi những lời chào đón, thăm hỏi đáng ghi nhớ, ngài ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Sāriputta nói với Tôn giả Mahāmoggallāna như sau:

‘‘විප්පසන්නානි ඛො තෙ, ආවුසො මොග්ගල්ලාන, ඉන්ද්‍රියානි; පරිසුද්ධො මුඛවණ්ණො පරියොදාතො සන්තෙන නූනායස්මා මහාමොග්ගල්ලානො අජ්ජ විහාරෙන විහාසී’’ති. ‘‘ඔළාරිකෙන ඛ්වාහං, ආවුසො, අජ්ජ විහාරෙන විහාසිං. අපි ච, මෙ අහොසි ධම්මී කථා’’ති. ‘‘කෙන සද්ධිං පනායස්මතො මහාමොග්ගල්ලානස්ස අහොසි ධම්මී කථා’’ති? ‘‘භගවතා ඛො මෙ, ආවුසො, සද්ධිං අහොසි ධම්මී කථා’’ති. ‘‘දූරෙ ඛො, ආවුසො, භගවා එතරහි සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. කිං නු ඛො, ආයස්මා, මහාමොග්ගල්ලානො භගවන්තං ඉද්ධියා උපසඞ්කමි; උදාහු භගවා ආයස්මන්තං මහාමොග්ගල්ලානං ඉද්ධියා උපසඞ්කමී’’ති? ‘‘න ඛ්වාහං, ආවුසො, භගවන්තං ඉද්ධියා උපසඞ්කමිං; නපි මං භගවා ඉද්ධියා උපසඞ්කමි. අපි ච, මෙ යාවතා භගවා එත්තාවතා දිබ්බචක්ඛු විසුජ්ඣි දිබ්බා ච සොතධාතු. භගවතොපි යාවතාහං එත්තාවතා දිබ්බචක්ඛු විසුජ්ඣි දිබ්බා ච සොතධාතූ’’ති. ‘‘යථාකථං පනායස්මතො මහාමොග්ගල්ලානස්ස භගවතා සද්ධිං අහොසි ධම්මී කථා’’ති?

“Này hiền giả Moggallāna, các căn của hiền giả thật trong sáng; sắc diện thanh tịnh, trong sạch. Có phải hôm nay Tôn giả Mahāmoggallāna đã an trú trong một trạng thái an trú an tịnh chăng?” “Này hiền giả, hôm nay tôi đã an trú trong một trạng thái an trú thô thiển. Tuy nhiên, tôi đã có một cuộc pháp đàm.” “Tôn giả Mahāmoggallāna đã có cuộc pháp đàm với ai vậy?” “Này hiền giả, tôi đã có cuộc pháp đàm với Đức Thế Tôn.” “Này hiền giả, Đức Thế Tôn ở xa, hiện đang trú tại Sāvatthī, trong vườn Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Có phải Tôn giả Mahāmoggallāna đã đến gặp Đức Thế Tôn bằng thần thông, hay Đức Thế Tôn đã đến gặp Tôn giả Mahāmoggallāna bằng thần thông?” “Này hiền giả, tôi đã không đến gặp Đức Thế Tôn bằng thần thông, và Đức Thế Tôn cũng không đến gặp tôi bằng thần thông. Tuy nhiên, thiên nhãn của tôi đã được thanh tịnh trong phạm vi có thể thấy Đức Thế Tôn, và thiên nhĩ giới của tôi cũng vậy. Thiên nhãn của Đức Thế Tôn cũng được thanh tịnh trong phạm vi có thể thấy tôi, và thiên nhĩ giới của Ngài cũng vậy.” “Vậy cuộc pháp đàm giữa Tôn giả Mahāmoggallāna và Đức Thế Tôn đã diễn ra như thế nào?”

‘‘ඉධාහං, ආවුසො, භගවන්තං එතදවොචං – ‘ආරද්ධවීරියො ආරද්ධවීරියොති, භන්තෙ, වුච්චති. කිත්තාවතා නු ඛො, භන්තෙ, ආරද්ධවීරියො හොතී’ති? එවං වුත්තෙ, මං, ආවුසො, භගවා එතදවොච – ‘ඉධ, මොග්ගල්ලාන, භික්ඛු ආරද්ධවීරියො විහරති – කාමං තචො ච න්හාරු ච අට්ඨී ච අවසිස්සතු, සරීරෙ උපසුස්සතු මංසලොහිතං, යං තං පුරිසථාමෙන පුරිසවීරියෙන පුරිසපරක්කමෙන පත්තබ්බං න තං අපාපුණිත්වා වීරියස්ස සණ්ඨානං භවිස්සතීති. එවං ඛො, මොග්ගල්ලාන, ආරද්ධවීරියො හොතී’ති. එවං ඛො මෙ, ආවුසො, භගවතා සද්ධිං අහොසි ධම්මී කථා’’ති.

“Này hiền giả, ở đây, tôi đã bạch với Đức Thế Tôn như sau: ‘Bạch Thế Tôn, người ta nói là ‘tinh cần tinh tấn, tinh cần tinh tấn’. Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì được gọi là tinh cần tinh tấn?’ Khi được hỏi như vậy, này hiền giả, Đức Thế Tôn đã dạy tôi điều này: ‘Này Moggallāna, ở đây, vị Tỳ khưu an trú với tinh tấn đã được khởi sự, với ý nghĩ rằng: ‘Mong rằng chỉ còn da, gân, và xương; mong rằng thịt và máu trong thân này khô cạn đi; sẽ không có sự dừng lại của tinh tấn cho đến khi đạt được những gì có thể đạt được bằng sức người, bằng nghị lực của người, bằng sự nỗ lực của người.’ Này Moggallāna, như vậy là người tinh cần tinh tấn.’ Này hiền giả, như vậy đó là cuộc pháp đàm của tôi với Đức Thế Tôn.”

‘‘සෙය්‍යථාපි, ආවුසො, හිමවතො පබ්බතරාජස්ස පරිත්තා පාසාණසක්ඛරා යාවදෙව උපනික්ඛෙපනමත්තාය; එවමෙව ඛො මයං ආයස්මතො මහාමොග්ගල්ලානස්ස යාවදෙව උපනික්ඛෙපනමත්තාය. ආයස්මා හි මහාමොග්ගල්ලානො මහිද්ධිකො මහානුභාවො ආකඞ්ඛමානො කප්පං තිට්ඨෙය්‍යා’’ති.

“Này hiền giả, ví như so với vua núi Himavanta, vài viên sỏi nhỏ chỉ là để so sánh; cũng vậy, chúng tôi so với Tôn giả Mahāmoggallāna cũng chỉ là để so sánh mà thôi. Tôn giả Mahāmoggallāna thật có đại thần thông, đại oai lực. Nếu muốn, ngài có thể an trú đến một kiếp.”

‘‘සෙය්‍යථාපි[Pg.465], ආවුසො, මහතියා ලොණඝටාය පරිත්තා ලොණසක්ඛරාය යාවදෙව උපනික්ඛෙපනමත්තාය; එවමෙව ඛො මයං ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස යාවදෙව උපනික්ඛෙපනමත්තාය. ආයස්මා හි සාරිපුත්තො භගවතා අනෙකපරියායෙන ථොමිතො වණ්ණිතො පසත්ථො –

“Này hiền giả, ví như so với một hũ muối lớn, vài hạt muối nhỏ chỉ là để so sánh; cũng vậy, chúng tôi so với Tôn giả Sāriputta cũng chỉ là để so sánh mà thôi. Tôn giả Sāriputta đã được Đức Thế Tôn tán thán, ca ngợi, tán dương qua nhiều phương diện –”

‘‘සාරිපුත්තොව පඤ්ඤාය, සීලෙන උපසමෙන ච;

යොපි පාරඞ්ගතො භික්ඛු, එතාවපරමො සියා’’ති.

“Về trí tuệ, giới hạnh, và sự an tịnh, chính là Sāriputta. Vị Tỳ khưu nào đã đến bờ bên kia, vị ấy chỉ là bậc tối thượng đến chừng ấy mà thôi.”

ඉතිහ තෙ උභො මහානාගා අඤ්ඤමඤ්ඤස්ස සුභාසිතං සුලපිතං සමනුමොදිංසූති. තතියං.

Như vậy, hai vị đại long tượng ấy đã cùng nhau hoan hỷ về những lời khéo nói, khéo trình bày của nhau. Hết kinh thứ ba.

4. නවසුත්තං

4. Kinh Tỳ Khưu Mới

238. සාවත්ථියං විහරති. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො නවො භික්ඛු පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තො විහාරං පවිසිත්වා අප්පොස්සුක්කො තුණ්හීභූතො සඞ්කසායති, න භික්ඛූනං වෙය්‍යාවච්චං කරොති චීවරකාරසමයෙ. අථ ඛො සම්බහුලා භික්ඛූ යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නා ඛො තෙ භික්ඛූ භගවන්තං එතදවොචුං – ‘‘ඉධ, භන්තෙ, අඤ්ඤතරො නවො භික්ඛු පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තො විහාරං පවිසිත්වා අප්පොස්සුක්කො තුණ්හීභූතො සඞ්කසායති, න භික්ඛූනං වෙය්‍යාවච්චං කරොති චීවරකාරසමයෙ’’ති.

238. Trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, có một vị Tỳ khưu mới, sau bữa ăn, sau khi đi khất thực về, vào tịnh xá, sống không bận rộn, im lặng, lười biếng, không làm các công việc phục vụ cho các Tỳ khưu trong mùa may y. Bấy giờ, nhiều vị Tỳ khưu đi đến chỗ Đức Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, các Tỳ khưu ấy bạch với Đức Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, ở đây, có một vị Tỳ khưu mới, sau bữa ăn, sau khi đi khất thực về, vào tịnh xá, sống không bận rộn, im lặng, lười biếng, không làm các công việc phục vụ cho các Tỳ khưu trong mùa may y.”

අථ ඛො භගවා අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආමන්තෙසි – ‘‘එහි ත්වං, භික්ඛු, මම වචනෙන තං භික්ඛුං ආමන්තෙහි ‘සත්ථා තං, ආවුසො, ආමන්තෙතී’’’ති. ‘‘එවං භන්තෙ’’ති ඛො සො භික්ඛු භගවතො පටිස්සුත්වා යෙන සො භික්ඛු තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා තං භික්ඛුං එතදවොච – ‘‘සත්ථා තං, ආවුසො, ආමන්තෙතී’’ති. ‘‘එවමාවුසො’’ති ඛො සො භික්ඛු තස්ස භික්ඛුනො පටිස්සුත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො තං භික්ඛුං භගවා එතදවොච – ‘‘සච්චං කිර ත්වං, භික්ඛු, පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තො විහාරං පවිසිත්වා අප්පොස්සුක්කො තුණ්හීභූතො සඞ්කසායසි, න භික්ඛූනං වෙය්‍යාවච්චං කරොසි චීවරකාරසමයෙ’’ති? ‘‘අහම්පි ඛො, භන්තෙ, සකං කිච්චං කරොමී’’ති.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn gọi một vị Tỳ khưu: “Này Tỳ khưu, hãy đi, nhân danh ta, hãy gọi vị Tỳ khưu ấy: ‘Hiền giả, Bậc Đạo Sư gọi hiền giả.’” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” Vị Tỳ khưu ấy vâng lời Đức Thế Tôn, đi đến chỗ vị Tỳ khưu kia; sau khi đến, nói với vị Tỳ khưu ấy: “Hiền giả, Bậc Đạo Sư gọi hiền giả.” “Thưa vâng, hiền giả.” Vị Tỳ khưu ấy đáp lời vị Tỳ khưu kia, đi đến chỗ Đức Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Đức Thế Tôn nói với vị Tỳ khưu đang ngồi một bên: “Này Tỳ khưu, có thật là ngươi, sau bữa ăn, sau khi đi khất thực về, vào tịnh xá, sống không bận rộn, im lặng, lười biếng, không làm các công việc phục vụ cho các Tỳ khưu trong mùa may y chăng?” “Bạch Thế Tôn, con cũng đang làm công việc của con.”

අථ [Pg.466] ඛො භගවා තස්ස භික්ඛුනො චෙතසා චෙතොපරිවිතක්කමඤ්ඤාය භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘මා ඛො තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, එතස්ස භික්ඛුනො උජ්ඣායිත්ථ. එසො ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු චතුන්නං ඣානානං ආභිචෙතසිකානං දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරානං නිකාමලාභී අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී, යස්ස චත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදෙව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති, තදනුත්තරං බ්‍රහ්මචරියපරියොසානං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරතී’’ති.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn, với tâm của mình, biết được tư duy trong tâm của vị Tỳ khưu ấy, liền bảo các Tỳ khưu: “Này các Tỳ khưu, các ông chớ có khiển trách vị Tỳ khưu này. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu này là người chứng đắc không khó khăn, không mệt nhọc, không phiền lao bốn thiền thuộc về tăng thượng tâm, là những pháp hiện tại lạc trú, chứng đắc tùy theo ý muốn. Và mục đích mà vì đó các thiện gia nam tử chân chính xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, mục đích vô thượng của phạm hạnh ấy, vị ấy đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đắc và an trú ngay trong hiện tại.”

ඉදමවොච භගවා. ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

Đức Thế Tôn đã nói như vậy. Sau khi nói như vậy, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này: –

‘‘නයිදං සිථිලමාරබ්භ, නයිදං අප්පෙන ථාමසා;

නිබ්බානං අධිගන්තබ්බං, සබ්බදුක්ඛප්පමොචනං.

“Không phải với sự tinh tấn lơi lỏng, không phải với sức lực yếu kém, mà có thể chứng đắc Niết Bàn, sự giải thoát khỏi mọi khổ đau.”

‘‘අයඤ්ච දහරො භික්ඛු, අයමුත්තමපුරිසො;

ධාරෙති අන්තිමං දෙහං, ජෙත්වා මාරං සවාහිනි’’න්ති. චතුත්ථං;

“Vị Tỳ-kheo này còn trẻ, là bậc tối thượng nhân; mang thân cuối cùng, sau khi chiến thắng Ma vương cùng đạo binh.”

5. සුජාතසුත්තං

5. Kinh Sujāta (Tô-già-đề)

239. සාවත්ථියං විහරති. අථ ඛො ආයස්මා සුජාතො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. අද්දසා ඛො භගවා ආයස්මන්තං සුජාතං දූරතොව ආගච්ඡන්තං. දිස්වාන භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘උභයෙනෙවායං, භික්ඛවෙ, කුලපුත්තො සොභති – යඤ්ච අභිරූපො දස්සනීයො පාසාදිකො පරමාය වණ්ණපොක්ඛරතාය සමන්නාගතො, යස්ස චත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදෙව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජන්ති තදනුත්තරං බ්‍රහ්මචරියපරියොසානං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරතී’’ති. ඉදමවොච භගවා…පෙ… සත්ථා –

239. Trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, Tôn giả Sujāta đi đến chỗ Thế Tôn. Thế Tôn thấy Tôn giả Sujāta từ xa đi lại. Thấy vậy, Ngài gọi các Tỳ-kheo: – Này các Tỳ-kheo, thiện nam tử này tỏa sáng ở cả hai phương diện: vừa có dung sắc xinh đẹp, dễ nhìn, khả ái, có dung sắc tuyệt vời; và vì mục đích gì mà các thiện nam tử chân chính xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, mục đích ấy là phạm hạnh vô thượng, cứu cánh, vị ấy đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại. Thế Tôn đã nói như vậy... bậc Đạo Sư –

‘‘සොභති වතායං භික්ඛු, උජුභූතෙන චෙතසා;

විප්පයුත්තො විසංයුත්තො, අනුපාදාය නිබ්බුතො;

ධාරෙති අන්තිමං දෙහං, ජෙත්වා මාරං සවාහිනි’’න්ති. පඤ්චමං;

“Vị Tỳ-kheo này thật tỏa sáng, với tâm ngay thẳng; không tương ưng, không bị trói buộc, không chấp thủ, đã tịch tịnh; mang thân cuối cùng, sau khi chiến thắng Ma vương cùng đạo binh.”

6. ලකුණ්ඩකභද්දියසුත්තං

6. Kinh Lakuṇḍaka Bhaddiya (Người Lùn Bhaddiya)

240. සාවත්ථියං [Pg.467] විහරති. අථ ඛො ආයස්මා ලකුණ්ඩකභද්දියො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. අද්දසා ඛො භගවා ආයස්මන්තං ලකුණ්ඩකභද්දියං දූරතොව ආගච්ඡන්තං. දිස්වාන භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘පස්සථ නො තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, එතං භික්ඛුං ආගච්ඡන්තං දුබ්බණ්ණං දුද්දසිකං ඔකොටිමකං භික්ඛූනං පරිභූතරූප’’න්ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘එසො ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු මහිද්ධිකො මහානුභාවො, න ච සා සමාපත්ති සුලභරූපා යා තෙන භික්ඛුනා අසමාපන්නපුබ්බා. යස්ස චත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදෙව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති, තදනුත්තරං බ්‍රහ්මචරියපරියොසානං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරතී’’ති. ඉදමවොච භගවා…පෙ… සත්ථා –

240. Trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, Tôn giả Lakuṇḍaka Bhaddiya đi đến chỗ Thế Tôn. Thế Tôn thấy Tôn giả Lakuṇḍaka Bhaddiya từ xa đi lại. Thấy vậy, Ngài gọi các Tỳ-kheo: – Này các Tỳ-kheo, các ông có thấy vị Tỳ-kheo đang đi lại kia không, xấu xí, khó nhìn, thấp lùn, và thường bị các Tỳ-kheo xem thường? – Thưa vâng, bạch Thế Tôn. – Này các Tỳ-kheo, vị Tỳ-kheo ấy có đại thần lực, có đại oai lực. Và không có loại thiền chứng nào dễ dàng chứng đắc mà lại chưa được vị Tỳ-kheo ấy chứng đắc. Và vì mục đích gì mà các thiện nam tử chân chính xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, mục đích ấy là phạm hạnh vô thượng, cứu cánh, vị ấy đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại. Thế Tôn đã nói như vậy... bậc Đạo Sư –

‘‘හංසා කොඤ්චා මයූරා ච, හත්ථයො පසදා මිගා;

සබ්බෙ සීහස්ස භායන්ති, නත්ථි කායස්මිං තුල්‍යතා.

“Ngỗng trời, diệc, công, voi, hươu, nai; tất cả đều sợ sư tử, dù thân hình không tương xứng.

‘‘එවමෙව මනුස්සෙසු, දහරො චෙපි පඤ්ඤවා;

සො හි තත්ථ මහා හොති, නෙව බාලො සරීරවා’’ති. ඡට්ඨං;

“Cũng vậy, giữa loài người, dù trẻ tuổi mà có trí tuệ; người ấy thật là bậc vĩ đại, chứ không phải kẻ ngu có thân hình to lớn.”

7. විසාඛසුත්තං

7. Kinh Visākha

241. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා වෙසාලියං විහරති මහාවනෙ කූටාගාරසාලායං. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මා විසාඛො පඤ්චාලපුත්තො උපට්ඨානසාලායං භික්ඛූ ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙති සමාදපෙති සමුත්තෙජෙති සම්පහංසෙති, පොරියා වාචාය විස්සට්ඨාය අනෙලගලාය අත්ථස්ස විඤ්ඤාපනියා පරියාපන්නාය අනිස්සිතාය.

241. Tôi nghe như vầy – một thời Thế Tôn trú ở Vesālī, tại Đại Lâm, trong ngôi giảng đường có nóc nhọn. Bấy giờ, Tôn giả Visākha, con trai của người Pañcāla, ở trong phòng họp, dùng pháp thoại để chỉ dạy, khuyến khích, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ các Tỳ-kheo, với lời nói tao nhã, rõ ràng, không có lỗi, làm cho hiểu rõ ý nghĩa, bao hàm (Tứ đế), và không nương tựa (vào luân hồi).

අථ ඛො භගවා සායන්හසමයං පටිසල්ලානා වුට්ඨිතො යෙන උපට්ඨානසාලා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි. නිසජ්ජ ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘කො නු ඛො, භික්ඛවෙ, උපට්ඨානසාලායං භික්ඛූ ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙති සමාදපෙති සමුත්තෙජෙති සම්පහංසෙති පොරියා වාචාය විස්සට්ඨාය අනෙලගලාය අත්ථස්ස විඤ්ඤාපනියා පරියාපන්නාය අනිස්සිතායා’’ති? ‘‘ආයස්මා, භන්තෙ, විසාඛො [Pg.468] පඤ්චාලපුත්තො උපට්ඨානසාලායං භික්ඛූ ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙති සමාදපෙති සමුත්තෙජෙති සම්පහංසෙති, පොරියා වාචාය විස්සට්ඨාය අනෙලගලාය අත්ථස්ස විඤ්ඤාපනියා පරියාපන්නාය අනිස්සිතායා’’ති.

Bấy giờ, vào buổi chiều, Thế Tôn từ nơi độc cư đứng dậy, đi đến phòng họp; sau khi đến, Ngài ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Ngồi xuống rồi, Thế Tôn gọi các Tỳ-kheo: – Này các Tỳ-kheo, ai ở trong phòng họp, dùng pháp thoại để chỉ dạy, khuyến khích, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ các Tỳ-kheo, với lời nói tao nhã, rõ ràng, không có lỗi, làm cho hiểu rõ ý nghĩa, bao hàm (Tứ đế), và không nương tựa (vào luân hồi)? – Bạch Thế Tôn, chính là Tôn giả Visākha, con trai của người Pañcāla, ở trong phòng họp, dùng pháp thoại để chỉ dạy, khuyến khích, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ các Tỳ-kheo, với lời nói tao nhã, rõ ràng, không có lỗi, làm cho hiểu rõ ý nghĩa, bao hàm (Tứ đế), và không nương tựa (vào luân hồi).

අථ ඛො භගවා ආයස්මන්තං විසාඛං පඤ්චාලපුත්තං ආමන්තෙසි – ‘‘සාධු සාධු, විසාඛ, සාධු ඛො ත්වං, විසාඛ, භික්ඛූ ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙසි…පෙ… අත්ථස්ස විඤ්ඤාපනියා පරියාපන්නාය අනිස්සිතායා’’ති.

Bấy giờ, Thế Tôn gọi Tôn giả Visākha, con trai của người Pañcāla: – Lành thay, lành thay, Visākha! Lành thay, này Visākha, ông đã dùng pháp thoại để chỉ dạy các Tỳ-kheo... làm cho hiểu rõ ý nghĩa, bao hàm (Tứ đế), và không nương tựa (vào luân hồi).

ඉදමවොච භගවා. ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

Thế Tôn đã nói như vậy. Sau khi nói vậy, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này –

‘‘නාභාසමානං ජානන්ති, මිස්සං බාලෙහි පණ්ඩිතං;

භාසමානඤ්ච ජානන්ති, දෙසෙන්තං අමතං පදං.

“Người ta không nhận ra bậc trí, khi lẫn lộn với kẻ ngu, nếu vị ấy không nói; nhưng người ta nhận ra khi vị ấy nói, khi vị ấy thuyết giảng về con đường bất tử.

‘‘භාසයෙ ජොතයෙ ධම්මං, පග්ගණ්හෙ ඉසිනං ධජං;

සුභාසිතධජා ඉසයො, ධම්මො හි ඉසිනං ධජො’’ති. සත්තමං;

“Hãy nói, hãy làm sáng tỏ Giáo pháp, hãy giương cao ngọn cờ của các bậc ẩn sĩ. Các bậc ẩn sĩ có lời khéo nói làm ngọn cờ, vì Giáo pháp chính là ngọn cờ của các bậc ẩn sĩ.”

8. නන්දසුත්තං

8. Kinh Nanda

242. සාවත්ථියං විහරති. අථ ඛො ආයස්මා නන්දො භගවතො මාතුච්ඡාපුත්තො ආකොටිතපච්චාකොටිතානි චීවරානි පාරුපිත්වා අක්ඛීනි අඤ්ජෙත්වා අච්ඡං පත්තං ගහෙත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො ආයස්මන්තං නන්දං භගවා එතදවොච – ‘‘න ඛො තෙ තං, නන්ද, පතිරූපං කුලපුත්තස්ස සද්ධා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතස්ස, යං ත්වං ආකොටිතපච්චාකොටිතානි චීවරානි පාරුපෙය්‍යාසි, අක්ඛීනි ච අඤ්ජෙය්‍යාසි, අච්ඡඤ්ච පත්තං ධාරෙය්‍යාසි. එතං ඛො තෙ, නන්ද, පතිරූපං කුලපුත්තස්ස සද්ධා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතස්ස, යං ත්වං ආරඤ්ඤිකො ච අස්සසි, පිණ්ඩපාතිකො ච පංසුකුලිකො ච කාමෙසු ච අනපෙක්ඛො විහරෙය්‍යාසී’’ති. ඉදමවොච භගවා…පෙ… සත්ථා –

242. Trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, Tôn giả Nanda, con trai của dì Thế Tôn, đắp y được là phẳng phiu, kẻ mắt, mang bình bát sáng bóng, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Nanda đang ngồi một bên: – Này Nanda, điều này không thích hợp với ông, một thiện nam tử đã vì lòng tin xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, tức là việc ông đắp y được là phẳng phiu, kẻ mắt, và mang bình bát sáng bóng. Này Nanda, điều này mới thích hợp với ông, một thiện nam tử đã vì lòng tin xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, tức là ông nên là người sống trong rừng, người đi khất thực, người mặc y phấn tảo, và sống không luyến tiếc các dục. Thế Tôn đã nói như vậy... bậc Đạo Sư –

‘‘කදාහං නන්දං පස්සෙය්‍යං, ආරඤ්ඤං පංසුකූලිකං;

අඤ්ඤාතුඤ්ඡෙන යාපෙන්තං, කාමෙසු අනපෙක්ඛින’’න්ති.

“Khi nào Ta sẽ thấy Nanda, sống trong rừng, mặc y phấn tảo, sống bằng vật thực khất thực tầm thường, không luyến tiếc các dục?”

අථ [Pg.469] ඛො ආයස්මා නන්දො අපරෙන සමයෙන ආරඤ්ඤිකො ච පිණ්ඩපාතිකො ච පංසුකූලිකො ච කාමෙසු ච අනපෙක්ඛො විහාසීති. අට්ඨමං.

Bấy giờ, một thời gian sau, Tôn giả Nanda đã trở thành người sống trong rừng, người đi khất thực, người mặc y phấn tảo, và sống không luyến tiếc các dục.

9. තිස්සසුත්තං

9. Kinh Tissa

243. සාවත්ථියං විහරති. අථ ඛො ආයස්මා තිස්සො භගවතො පිතුච්ඡාපුත්තො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි දුක්ඛී දුම්මනො අස්සූනි පවත්තයමානො. අථ ඛො භගවා ආයස්මන්තං තිස්සං එතදවොච – ‘‘කිං නු ඛො ත්වං, තිස්ස, එකමන්තං නිසින්නො දුක්ඛී දුම්මනො අස්සූනි පවත්තයමානො’’ති? ‘‘තථා හි පන මං, භන්තෙ, භික්ඛූ සමන්තා වාචාසන්නිතොදකෙන සඤ්ජම්භරිමකංසූ’’ති. ‘‘තථාහි පන ත්වං, තිස්ස, වත්තා නො ච වචනක්ඛමො; න ඛො තෙ තං, තිස්ස, පතිරූපං කුලපුත්තස්ස සද්ධා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතස්ස, යං ත්වං වත්තා නො ච වචනක්ඛමො. එතං ඛො තෙ, තිස්ස, පතිරූපං කුලපුත්තස්ස සද්ධා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතස්ස – ‘යං ත්වං වත්තා ච අස්ස වචනක්ඛමො චා’’’ති.

243. Trú tại Sāvatthī. Lúc bấy giờ, Tôn giả Tissa, là con của người chú của Đức Thế Tôn, đi đến nơi Đức Thế Tôn đang ở; sau khi đến, đảnh lễ Đức Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên, buồn rầu, khổ tâm, nước mắt tuôn rơi. Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói với Tôn giả Tissa điều này: – Này Tissa, vì sao con lại ngồi một bên, buồn rầu, khổ tâm, nước mắt tuôn rơi như vậy? – Bạch Thế Tôn, quả thật là vì các vị tỳ khưu từ khắp nơi đã dùng những lời nói như mũi nhọn đâm chọc con. – Này Tissa, quả thật con là người hay nói nhưng lại không kham nhẫn được lời nói; này Tissa, điều đó không thích hợp cho con, một thiện nam tử đã vì lòng tin mà từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia, lại là người hay nói mà không kham nhẫn được lời nói. Này Tissa, điều này mới thích hợp cho con, một thiện nam tử đã vì lòng tin mà từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia: đó là con vừa là người hay nói, vừa là người kham nhẫn được lời nói.

ඉදමවොච භගවා. ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

Đức Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa:

‘‘කිං නු කුජ්ඣසි මා කුජ්ඣි, අක්කොධො තිස්ස තෙ වරං;

කොධමානමක්ඛවිනයත්ථඤ්හි, තිස්ස බ්‍රහ්මචරියං වුස්සතී’’ති. නවමං;

“Này Tissa, sao lại phẫn nộ? Chớ nên phẫn nộ, không phẫn nộ, này Tissa, là điều tốt hơn cho con. Này Tissa, phạm hạnh được sống là để điều phục sân, mạn, và sự gièm pha.” (Kết thúc) phẩm thứ chín.

10. ථෙරනාමකසුත්තං

10. Kinh Vị Trưởng Lão (Theranāmaka)

244. එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛු ථෙරනාමකො එකවිහාරී චෙව හොති එකවිහාරස්ස ච වණ්ණවාදී. සො එකො ගාමං පිණ්ඩාය පවිසති එකො පටික්කමති එකො රහො නිසීදති එකො චඞ්කමං අධිට්ඨාති. අථ ඛො සම්බහුලා භික්ඛූ යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නා ඛො [Pg.470] තෙ භික්ඛූ භගවන්තං එතදවොචුං – ‘‘ඉධ, භන්තෙ, අඤ්ඤතරො භික්ඛු ථෙරනාමකො එකවිහාරී එකවිහාරස්ස ච වණ්ණවාදී’’ති.

244. Một thời, Đức Thế Tôn trú tại Rājagaha, trong Trúc Lâm, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc ấy, có một vị tỳ khưu tên là Thera (Trưởng Lão), vị ấy vừa là người sống một mình, vừa là người tán thán việc sống một mình. Vị ấy một mình đi vào làng để khất thực, một mình trở về, một mình ngồi nơi vắng vẻ, một mình kinh hành. Bấy giờ, nhiều vị tỳ khưu đi đến nơi Đức Thế Tôn đang ở; sau khi đến, đảnh lễ Đức Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, các vị tỳ khưu ấy bạch với Đức Thế Tôn điều này: – Bạch Thế Tôn, ở đây có một vị tỳ khưu tên là Thera, vị ấy là người sống một mình và là người tán thán việc sống một mình.

අථ ඛො භගවා අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආමන්තෙසි – ‘‘එහි ත්වං, භික්ඛු, මම වචනෙන ථෙරං භික්ඛුං ආමන්තෙහි – ‘සත්ථා තං, ආවුසො ථෙර, ආමන්තෙතී’’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො සො භික්ඛු භගවතො පටිස්සුත්වා යෙනායස්මා ථෙරො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං ථෙරං එතදවොච – ‘‘සත්ථා තං, ආවුසො ථෙර, ආමන්තෙතී’’ති. ‘‘එවමාවුසො’’ති ඛො ආයස්මා ථෙරො තස්ස භික්ඛුනො පටිස්සුත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො ආයස්මන්තං ථෙරං භගවා එතදවොච – ‘‘සච්චං කිර ත්වං, ථෙර, එකවිහාරී එකවිහාරස්ස ච වණ්ණවාදී’’ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘යථා කථං පන ත්වං, ථෙර, එකවිහාරී එකවිහාරස්ස ච වණ්ණවාදී’’ති? ‘‘ඉධාහං, භන්තෙ, එකො ගාමං පිණ්ඩාය පවිසාමි එකො පටික්කමාමි එකො රහො නිසීදාමි එකො චඞ්කමං අධිට්ඨාමි. එවං ඛ්වාහං, භන්තෙ, එකවිහාරී එකවිහාරස්ස ච වණ්ණවාදී’’ති.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn gọi một vị tỳ khưu: – Này tỳ khưu, hãy đến đây, con hãy nhân danh ta gọi tỳ khưu Thera: ‘Thưa hiền giả Thera, bậc Đạo Sư cho gọi hiền giả.’ – ‘Thưa vâng, bạch Thế Tôn.’ Vị tỳ khưu ấy vâng đáp Đức Thế Tôn, rồi đi đến chỗ Tôn giả Thera; sau khi đến, vị ấy nói với Tôn giả Thera điều này: – ‘Thưa hiền giả Thera, bậc Đạo Sư cho gọi hiền giả.’ – ‘Thưa vâng, hiền giả.’ Tôn giả Thera vâng đáp vị tỳ khưu ấy, rồi đi đến nơi Đức Thế Tôn đang ở; sau khi đến, đảnh lễ Đức Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên. Đức Thế Tôn nói với Tôn giả Thera đang ngồi một bên điều này: – Này Thera, có thật là con sống một mình và tán thán việc sống một mình không? – Thưa vâng, bạch Thế Tôn. – Này Thera, con sống một mình và tán thán việc sống một mình như thế nào? – Bạch Thế Tôn, ở đây, con một mình đi vào làng để khất thực, một mình trở về, một mình ngồi nơi vắng vẻ, một mình kinh hành. Bạch Thế Tôn, con sống một mình và tán thán việc sống một mình là như vậy.

‘‘අත්ථෙසො, ථෙර, එකවිහාරො නෙසො නත්ථීති වදාමි. අපි ච, ථෙර, යථා එකවිහාරො විත්ථාරෙන පරිපුණ්ණො හොති තං සුණාහි, සාධුකං මනසි කරොහි; භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො…පෙ…. ‘‘කථඤ්ච, ථෙර, එකවිහාරො විත්ථාරෙන පරිපුණ්ණො හොති. ඉධ, ථෙර, යං අතීතං තං පහීනං, යං අනාගතං තං පටිනිස්සට්ඨං, පච්චුප්පන්නෙසු ච අත්තභාවපටිලාභෙසු ඡන්දරාගො සුප්පටිවිනීතො. එවං ඛො, ථෙර, එකවිහාරො විත්ථාරෙන පරිපුණ්ණො හොතී’’ති.

– Này Thera, có cách sống một mình như vậy, Ta không nói là không có. Tuy nhiên, này Thera, hãy lắng nghe và khéo tác ý về cách sống một mình được viên mãn một cách chi tiết; Ta sẽ nói. – Thưa vâng, bạch Thế Tôn... – Này Thera, thế nào là sống một mình được viên mãn một cách chi tiết? Này Thera, ở đây, cái gì thuộc về quá khứ thì đã được đoạn tận, cái gì thuộc về tương lai thì đã được từ bỏ, và đối với các sự thủ đắc tự thể ở hiện tại, tham dục đã được khéo điều phục. Này Thera, như vậy là sống một mình được viên mãn một cách chi tiết.

ඉදමවොච භගවා. ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

Đức Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa:

‘‘සබ්බාභිභුං සබ්බවිදුං සුමෙධං,සබ්බෙසු ධම්මෙසු අනූපලිත්තං;

සබ්බඤ්ජහං තණ්හාක්ඛයෙ විමුත්තං,තමහං නරං එකවිහාරීති බ්‍රූමී’’ති. දසමං;

“Bậc chinh phục tất cả, bậc biết tất cả, bậc thiện trí, không bị ô nhiễm trong tất cả các pháp; bậc từ bỏ tất cả, được giải thoát trong sự đoạn tận ái dục, người như vậy, Ta gọi là người sống một mình.” (Kết thúc) phẩm thứ mười.

11. මහාකප්පිනසුත්තං

11. Kinh Mahākappina

245. සාවත්ථියං [Pg.471] විහරති. අථ ඛො ආයස්මා මහාකප්පිනො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. අද්දසා ඛො භගවා ආයස්මන්තං මහාකප්පිනං දූරතොව ආගච්ඡන්තං. දිස්වාන භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘පස්සථ නො තුම්හෙ භික්ඛවෙ, එතං භික්ඛුං ආගච්ඡන්තං ඔදාතකං තනුකං තුඞ්ගනාසික’’න්ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘එසො ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු මහිද්ධිකො මහානුභාවො. න ච සා සමාපත්ති සුලභරූපා යා තෙන භික්ඛුනා අසමාපන්නපුබ්බා. යස්ස චත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදෙව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති තදනුත්තරං බ්‍රහ්මචරියපරියොසානං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරතී’’ති.

245. Trú tại Sāvatthī. Lúc bấy giờ, Tôn giả Mahākappina đi đến nơi Đức Thế Tôn đang ở. Đức Thế Tôn nhìn thấy Tôn giả Mahākappina từ xa đi đến. Sau khi thấy, Ngài gọi các vị tỳ khưu: – Này các tỳ khưu, các con có thấy vị tỳ khưu đang đi đến kia không, người có nước da trắng trẻo, thân hình mảnh khảnh, mũi cao? – Thưa vâng, bạch Thế Tôn. – Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ấy có đại thần lực, có đại oai lực. Không có định chứng nào mà vị tỳ khưu ấy chưa từng chứng đắc mà lại dễ dàng chứng đắc. Và mục đích mà các thiện nam tử chân chính từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia, là cứu cánh phạm hạnh vô thượng, vị ấy đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đắc và an trú ngay trong hiện tại.

ඉදමවොච භගවා. ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

Đức Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa:

‘‘ඛත්තියො සෙට්ඨො ජනෙතස්මිං, යෙ ගොත්තපටිසාරිනො;

විජ්ජාචරණසම්පන්නො, සො සෙට්ඨො දෙවමානුසෙ.

“Trong chúng sanh mà truy tìm dòng dõi, dòng Sát-đế-lỵ là tối thượng; bậc đầy đủ minh và hạnh, vị ấy là tối thượng giữa trời và người.

‘‘දිවා තපති ආදිච්චො, රත්තිමාභාති චන්දිමා;

සන්නද්ධො ඛත්තියො තපති, ඣායී තපති බ්‍රාහ්මණො;

අථ සබ්බමහොරත්තිං, බුද්ධො තපති තෙජසා’’ති. එකාදසමං;

“Mặt trời chiếu sáng ban ngày, mặt trăng rạng ngời ban đêm; vua chúa lẫm liệt khi mang áo giáp, Bà-la-môn tỏa sáng khi thiền định; nhưng Đức Phật thì tỏa sáng bằng uy lực suốt cả ngày lẫn đêm.” (Kết thúc) phẩm thứ mười một.

12. සහායකසුත්තං

12. Kinh Người Bạn Đồng Hành (Sahāyaka)

246. සාවත්ථියං විහරති. අථ ඛො ද්වෙ භික්ඛූ සහායකා ආයස්මතො මහාකප්පිනස්ස සද්ධිවිහාරිනො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු. අද්දසා ඛො භගවා තෙ භික්ඛූ දූරතොව ආගච්ඡන්තෙ. දිස්වාන භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘පස්සථ නො තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, එතෙ භික්ඛූ සහායකෙ ආගච්ඡන්තෙ කප්පිනස්ස සද්ධිවිහාරිනො’’ති? ‘‘එවං, භන්තෙ’’. ‘‘එතෙ ඛො තෙ භික්ඛූ මහිද්ධිකා මහානුභාවා. න ච සා සමාපත්ති සුලභරූපා, යා තෙහි භික්ඛූහි අසමාපන්නපුබ්බා. යස්ස චත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදෙව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති තදනුත්තරං බ්‍රහ්මචරියපරියොසානං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරන්තී’’ති.

246. Ngài đang trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, có hai vị tỳ-khưu là bạn đồng hành, là đệ tử cùng ở của trưởng lão Mahākappina, đi đến nơi đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn đã thấy hai vị tỳ-khưu ấy đang đi đến từ xa. Sau khi thấy, ngài gọi các vị tỳ-khưu: “Này các tỳ-khưu, các ông có thấy hai vị tỳ-khưu này, là bạn đồng hành, là đệ tử cùng ở của Kappina, đang đi đến không?” “Bạch Thế Tôn, vâng ạ.” “Hai vị tỳ-khưu này có đại thần lực, có đại oai lực. Và định nào mà hai vị tỳ-khưu ấy chưa từng chứng đắc thì không phải là dễ dàng đạt được. Và vì mục đích nào mà các thiện nam tử xuất gia, từ bỏ đời sống gia đình, sống không gia đình một cách chân chánh, mục đích cứu cánh của phạm hạnh vô thượng ấy, các vị ấy đang an trú, sau khi đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đắc và thành tựu ngay trong hiện tại.”

ඉදමවොච [Pg.472] භගවා. ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

Đức Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này:

‘‘සහායා වතිමෙ භික්ඛූ, චිරරත්තං සමෙතිකා;

සමෙති නෙසං සද්ධම්මො, ධම්මෙ බුද්ධප්පවෙදිතෙ.

“Quả thật, các tỳ-khưu này là bạn đồng hành, đã hòa hợp trong một thời gian dài. Diệu pháp của họ hòa hợp, với Pháp do đức Phật tuyên thuyết.

‘‘සුවිනීතා කප්පිනෙන, ධම්මෙ අරියප්පවෙදිතෙ;

ධාරෙන්ති අන්තිමං දෙහං, ජෙත්වා මාරං සවාහිනි’’න්ති. ද්වාදසමං;

“Được Kappina khéo huấn luyện, trong Pháp do bậc Thánh tuyên thuyết, họ mang thân cuối cùng, sau khi đã chiến thắng Ma vương cùng với quân đội.” Kinh thứ mười hai.

භික්ඛුසංයුත්තං සමත්තං.

Tương Ưng Tỳ Khưu đã kết thúc.

තස්සුද්දානං –

Kệ tóm tắt của phẩm ấy:

කොලිතො උපතිස්සො ච, ඝටො චාපි පවුච්චති;

නවො සුජාතො භද්දි ච, විසාඛො නන්දො තිස්සො ච;

ථෙරනාමො ච කප්පිනො, සහායෙන ච ද්වාදසාති.

Kolita và Upatissa, Ghaṭa cũng được nói đến; Navo, Sujāto và Bhaddi, Visākho, Nando và Tisso; Theranāmo và Kappino, cùng với Sahāya là mười hai.

නිදානවග්ගො දුතියො.

Phẩm Nhân Duyên là phẩm thứ hai.

තස්සුද්දානං –

Kệ tóm tắt của phẩm ấy:

නිදානාභිසමයධාතු, අනමතග්ගෙන කස්සපං;

සක්කාරරාහුලලක්ඛණො, ඔපම්ම-භික්ඛුනා වග්ගො.

Tương Ưng Nhân Duyên, Thắng Tri, Giới, Vô Thỉ, và Kassapa; Tương Ưng Lợi Lộc Cung Kính, Rāhula, Lakkhaṇa, Thí Dụ, và Tỳ Khưu là các phẩm.

දුතියො තෙන පවුච්චතීති.

Do đó, được gọi là phẩm thứ hai.

නිදානවග්ගසංයුත්තපාළි නිට්ඨිතා.

Kinh Tương Ưng Phẩm Nhân Duyên đã kết thúc.