Tipiṭaka Translation

Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa

Con xin đảnh lễ Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Đẳng Chánh Giác.

Saṃyuttanikāyo

Kinh Tương Ưng Bộ

Nidānavaggo

Phẩm Nhân Duyên

1. Nidānasaṃyuttaṃ

1. Tương Ưng Nhân Duyên

1. Buddhavaggo

1. Phẩm Phật

1. Paṭiccasamuppādasuttaṃ

1. Kinh Duyên Khởi

1. Evaṃ [Pg.243] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘paṭiccasamuppādaṃ vo, bhikkhave, desessāmi; taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

1. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: “Này các Tỳ khưu.” – “Bạch Thế Tôn,” các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau: “Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng cho các ông về Duyên khởi. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.” – “Thưa vâng, bạch Thế Tôn,” các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

‘‘Katamo ca, bhikkhave, paṭiccasamuppādo? Avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ; viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ; nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ; saḷāyatanapaccayā phasso; phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā; taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, paṭiccasamuppādo.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là Duyên khởi? Này các Tỳ khưu, do vô minh duyên, các hành sanh; do hành duyên, thức sanh; do thức duyên, danh sắc sanh; do danh sắc duyên, sáu xứ sanh; do sáu xứ duyên, xúc sanh; do xúc duyên, thọ sanh; do thọ duyên, ái sanh; do ái duyên, thủ sanh; do thủ duyên, hữu sanh; do hữu duyên, sanh sanh; do sanh duyên, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là Duyên khởi.

‘‘Avijjāya [Pg.244] tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho; viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho; nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho; saḷāyatananirodhā phassanirodho; phassanirodhā vedanānirodho; vedanānirodhā taṇhānirodho; taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti. Paṭhamaṃ.

“Do sự đoạn diệt và ly tham không còn tàn dư của chính vô minh ấy nên hành diệt; do hành diệt nên thức diệt; do thức diệt nên danh sắc diệt; do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt; do sáu xứ diệt nên xúc diệt; do xúc diệt nên thọ diệt; do thọ diệt nên ái diệt; do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sanh diệt; do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” Thế Tôn đã nói như vậy. Các Tỳ khưu ấy hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy. (Kinh) thứ nhất.

2. Vibhaṅgasuttaṃ

2. Kinh Phân Tích

2. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘paṭiccasamuppādaṃ vo, bhikkhave, desessāmi vibhajissāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

2. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng và phân tích cho các ông về Duyên khởi. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.” – “Thưa vâng, bạch Thế Tôn,” các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

‘‘Katamañca, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ? Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā āyuno saṃhāni indriyānaṃ paripāko; ayaṃ vuccati jarā. Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṃ maccu maraṇaṃ kālakiriyā khandhānaṃ bhedo kaḷevarassa nikkhepo ( ), idaṃ vuccati maraṇaṃ. Iti ayañca jarā, idañca maraṇaṃ. Idaṃ vuccati, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là già-chết? Sự già, sự suy yếu, răng rụng, tóc bạc, da nhăn, tuổi thọ giảm dần, các căn chín muồi của các chúng sanh này hay chúng sanh khác trong các loài chúng sanh này hay chúng sanh khác; đây được gọi là già. Sự từ bỏ, sự ra đi, sự tan rã, sự biến mất, sự chết, sự mệnh chung, sự làm nên thời, các uẩn tan hoại, thân xác bị vất bỏ của các chúng sanh này hay chúng sanh khác từ các loài chúng sanh này hay chúng sanh khác; đây được gọi là chết. Như vậy, đây là già và đây là chết. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là già-chết.

‘‘Katamā ca, bhikkhave, jāti? Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jāti sañjāti okkanti nibbatti abhinibbatti khandhānaṃ pātubhāvo āyatanānaṃ paṭilābho. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, jāti.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là sanh? Sự sanh, sự ra đời, sự nhập thai, sự hiện hữu, sự xuất hiện, sự biểu hiện của các uẩn, sự thành tựu các xứ của các chúng sanh này hay chúng sanh khác trong các loài chúng sanh này hay chúng sanh khác. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là sanh.

‘‘Katamo [Pg.245] ca, bhikkhave, bhavo? Tayo me, bhikkhave, bhavā – kāmabhavo, rūpabhavo, arūpabhavo. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhavo.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là hữu? Này các Tỳ khưu, có ba loại hữu này: dục hữu, sắc hữu, và vô sắc hữu. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là hữu.

‘‘Katamañca, bhikkhave, upādānaṃ? Cattārimāni, bhikkhave, upādānāni – kāmupādānaṃ, diṭṭhupādānaṃ, sīlabbatupādānaṃ, attavādupādānaṃ. Idaṃ vuccati, bhikkhave, upādānaṃ.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là thủ? Này các Tỳ khưu, có bốn loại thủ này: dục thủ, kiến thủ, giới cấm thủ, và ngã luận thủ. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là thủ.

‘‘Katamā ca, bhikkhave, taṇhā? Chayime, bhikkhave, taṇhākāyā – rūpataṇhā, saddataṇhā, gandhataṇhā, rasataṇhā, phoṭṭhabbataṇhā, dhammataṇhā. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, taṇhā.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là ái? Này các Tỳ khưu, có sáu thân ái này: sắc ái, thanh ái, hương ái, vị ái, xúc ái, và pháp ái. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là ái.

‘‘Katamā ca, bhikkhave, vedanā? Chayime, bhikkhave, vedanākāyā – cakkhusamphassajā vedanā, sotasamphassajā vedanā, ghānasamphassajā vedanā, jivhāsamphassajā vedanā, kāyasamphassajā vedanā, manosamphassajā vedanā. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, vedanā.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là thọ? Này các Tỳ khưu, có sáu thân thọ này: thọ sanh do nhãn xúc, thọ sanh do nhĩ xúc, thọ sanh do tỷ xúc, thọ sanh do thiệt xúc, thọ sanh do thân xúc, thọ sanh do ý xúc. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là thọ.

‘‘Katamo ca, bhikkhave, phasso? Chayime, bhikkhave, phassakāyā – cakkhusamphasso, sotasamphasso, ghānasamphasso, jivhāsamphasso, kāyasamphasso, manosamphasso. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, phasso.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là xúc? Này các Tỳ khưu, có sáu thân xúc này: nhãn xúc, nhĩ xúc, tỷ xúc, thiệt xúc, thân xúc, ý xúc. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là xúc.

‘‘Katamañca, bhikkhave, saḷāyatanaṃ? Cakkhāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, manāyatanaṃ – idaṃ vuccati, bhikkhave, saḷāyatanaṃ.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là sáu xứ? Nhãn xứ, nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ – Này các Tỳ khưu, đây được gọi là sáu xứ.

‘‘Katamañca, bhikkhave, nāmarūpaṃ? Vedanā, saññā, cetanā, phasso, manasikāro – idaṃ vuccati nāmaṃ. Cattāro ca mahābhūtā, catunnañca mahābhūtānaṃ upādāyarūpaṃ. Idaṃ vuccati rūpaṃ. Iti idañca nāmaṃ, idañca rūpaṃ. Idaṃ vuccati, bhikkhave, nāmarūpaṃ.

Này các Tỳ khưu, thế nào là danh sắc? Thọ, tưởng, tư, xúc, tác ý – cái này được gọi là danh. Và bốn đại chủng, và sắc do bốn đại chủng tạo ra. Cái này được gọi là sắc. Như vậy, đây là danh và đây là sắc. Này các Tỳ khưu, cái này được gọi là danh sắc.

‘‘Katamañca, bhikkhave, viññāṇaṃ? Chayime, bhikkhave, viññāṇakāyā – cakkhuviññāṇaṃ, sotaviññāṇaṃ, ghānaviññāṇaṃ, jivhāviññāṇaṃ, kāyaviññāṇaṃ, manoviññāṇaṃ. Idaṃ vuccati, bhikkhave, viññāṇaṃ.

Này các Tỳ khưu, thế nào là thức? Này các Tỳ khưu, có sáu loại thức này: nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức, ý thức. Này các Tỳ khưu, cái này được gọi là thức.

‘‘Katame ca, bhikkhave, saṅkhārā? Tayome, bhikkhave, saṅkhārā – kāyasaṅkhāro, vacīsaṅkhāro, cittasaṅkhāro. Ime vuccanti, bhikkhave, saṅkhārā.

Này các Tỳ khưu, thế nào là các hành? Này các Tỳ khưu, có ba loại hành này: thân hành, khẩu hành, tâm hành. Này các Tỳ khưu, những cái này được gọi là các hành.

‘‘Katamā ca, bhikkhave, avijjā? Yaṃ kho, bhikkhave, dukkhe aññāṇaṃ, dukkhasamudaye aññāṇaṃ, dukkhanirodhe aññāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṃ. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, avijjā.

Này các Tỳ khưu, thế nào là vô minh? Này các Tỳ khưu, sự không biết về khổ, sự không biết về khổ tập, sự không biết về khổ diệt, sự không biết về con đường đưa đến khổ diệt. Này các Tỳ khưu, cái này được gọi là vô minh.

‘‘Iti [Pg.246] kho, bhikkhave, avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Dutiyaṃ.

Như vậy, này các Tỳ khưu, do duyên vô minh, các hành sanh khởi; do duyên các hành, thức sanh khởi...v.v... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Nhưng do sự đoạn diệt hoàn toàn không còn dư tàn của chính vô minh ấy, các hành diệt; do các hành diệt, thức diệt...v.v... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. Hết bài kinh thứ hai.

3. Paṭipadāsuttaṃ

3. Kinh Con Đường

3. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘micchāpaṭipadañca vo, bhikkhave, desessāmi sammāpaṭipadañca. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

3. Trú ở Sāvatthī...v.v... Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng cho các ông về tà đạo và chánh đạo. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói. 'Vâng, bạch Thế Tôn,' các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

‘‘Katamā ca, bhikkhave, micchāpaṭipadā? Avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, micchāpaṭipadā.

Này các Tỳ khưu, thế nào là tà đạo? Này các Tỳ khưu, do duyên vô minh, các hành sanh khởi; do duyên các hành, thức sanh khởi...v.v... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tà đạo.

‘‘Katamā ca, bhikkhave, sammāpaṭipadā? Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāpaṭipadā’’ti. Tatiyaṃ.

Này các Tỳ khưu, thế nào là chánh đạo? Do sự đoạn diệt hoàn toàn không còn dư tàn của chính vô minh ấy, các hành diệt; do các hành diệt, thức diệt...v.v... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là chánh đạo. Hết bài kinh thứ ba.

4. Vipassīsuttaṃ

4. Kinh Vipassī

4. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘vipassissa, bhikkhave, bhagavato arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi – ‘kicchaṃ vatāyaṃ loko āpanno jāyati ca jīyati ca mīyati ca cavati ca upapajjati ca. Atha ca panimassa dukkhassa nissaraṇaṃ nappajānāti jarāmaraṇassa. Kudāssu nāma imassa dukkhassa nissaraṇaṃ paññāyissati jarāmaraṇassā’’’ti?

4. Trú ở Sāvatthī...v.v... Này các Tỳ khưu, đối với Thế Tôn Vipassī, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, trước khi giác ngộ, khi chưa giác ngộ, vẫn còn là Bồ-tát, ý nghĩ này đã khởi lên: 'Thật khốn khổ thay thế gian này, phải sanh, già, chết, từ trần, rồi lại tái sanh. Thế mà lại không biết sự thoát ly khỏi khổ này, tức là khỏi già và chết. Ôi, bao giờ sự thoát ly khỏi khổ này, tức là khỏi già và chết, mới được biết đến?'

‘‘Atha kho bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho sati jarāmaraṇaṃ hoti, kiṃpaccayā jarāmaraṇa’nti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘jātiyā kho sati jarāmaraṇaṃ hoti, jātipaccayā jarāmaraṇa’’’nti.

Rồi, này các Tỳ khưu, Bồ-tát Vipassī suy nghĩ: 'Do có cái gì, già và chết mới có? Do duyên gì mà có già và chết?' Rồi, này các Tỳ khưu, nhờ khéo tác ý, Bồ-tát Vipassī đã có sự giác ngộ bằng trí tuệ: 'Do có sanh, già và chết mới có; do duyên sanh mà có già và chết.'

‘‘Atha [Pg.247] kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho sati jāti hoti, kiṃpaccayā jātī’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘bhave kho sati jāti hoti, bhavapaccayā jātī’’’ti.

Rồi, này các Tỳ khưu, Bồ-tát Vipassī suy nghĩ: 'Do có cái gì, sanh mới có? Do duyên gì mà có sanh?' Rồi, này các Tỳ khưu, nhờ khéo tác ý, Bồ-tát Vipassī đã có sự giác ngộ bằng trí tuệ: 'Do có hữu, sanh mới có; do duyên hữu mà có sanh.'

‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho sati bhavo hoti, kiṃpaccayā bhavo’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘upādāne kho sati bhavo hoti, upādānapaccayā bhavo’’’ti.

Rồi, này các Tỳ khưu, Bồ-tát Vipassī suy nghĩ: 'Do có cái gì, hữu mới có? Do duyên gì mà có hữu?' Rồi, này các Tỳ khưu, nhờ khéo tác ý, Bồ-tát Vipassī đã có sự giác ngộ bằng trí tuệ: 'Do có thủ, hữu mới có; do duyên thủ mà có hữu.'

‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho sati upādānaṃ hoti, kiṃpaccayā upādāna’nti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘taṇhāya kho sati upādānaṃ hoti, taṇhāpaccayā upādāna’’’nti.

Rồi, này các Tỳ khưu, Bồ-tát Vipassī suy nghĩ: 'Do có cái gì, thủ mới có? Do duyên gì mà có thủ?' Rồi, này các Tỳ khưu, nhờ khéo tác ý, Bồ-tát Vipassī đã có sự giác ngộ bằng trí tuệ: 'Do có ái, thủ mới có; do duyên ái mà có thủ.'

‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho sati taṇhā hoti, kiṃpaccayā taṇhā’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘vedanāya kho sati taṇhā hoti, vedanāpaccayā taṇhā’’’ti.

Rồi, này các Tỳ khưu, Bồ-tát Vipassī suy nghĩ: 'Do có cái gì, ái mới có? Do duyên gì mà có ái?' Rồi, này các Tỳ khưu, nhờ khéo tác ý, Bồ-tát Vipassī đã có sự giác ngộ bằng trí tuệ: 'Do có thọ, ái mới có; do duyên thọ mà có ái.'

‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho sati vedanā hoti, kiṃpaccayā vedanā’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘phasse kho sati vedanā hoti, phassapaccayā vedanā’’’ti.

Rồi, này các Tỳ khưu, Bồ-tát Vipassī suy nghĩ: 'Do có cái gì, thọ mới có? Do duyên gì mà có thọ?' Rồi, này các Tỳ khưu, nhờ khéo tác ý, Bồ-tát Vipassī đã có sự giác ngộ bằng trí tuệ: 'Do có xúc, thọ mới có; do duyên xúc mà có thọ.'

‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho sati phasso hoti, kiṃpaccayā phasso’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘saḷāyatane kho sati phasso hoti, saḷāyatanapaccayā phasso’’’ti.

Rồi, này các Tỳ khưu, Bồ-tát Vipassī suy nghĩ: 'Do có cái gì, xúc mới có? Do duyên gì mà có xúc?' Rồi, này các Tỳ khưu, nhờ khéo tác ý, Bồ-tát Vipassī đã có sự giác ngộ bằng trí tuệ: 'Do có sáu xứ, xúc mới có; do duyên sáu xứ mà có xúc.'

‘‘Atha [Pg.248] kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho sati saḷāyatanaṃ hoti, kiṃpaccayā saḷāyatana’nti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘nāmarūpe kho sati saḷāyatanaṃ hoti, nāmarūpapaccayā saḷāyatana’’’nti.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì có mặt nên sáu xứ có mặt, do duyên gì có sáu xứ?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do danh sắc có mặt nên sáu xứ có mặt, do duyên danh sắc nên có sáu xứ.’

‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho sati nāmarūpaṃ hoti, kiṃpaccayā nāmarūpa’nti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘viññāṇe kho sati nāmarūpaṃ hoti, viññāṇapaccayā nāmarūpa’’’nti.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì có mặt nên danh sắc có mặt, do duyên gì có danh sắc?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do thức có mặt nên danh sắc có mặt, do duyên thức nên có danh sắc.’

‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho sati viññāṇaṃ hoti, kiṃpaccayā viññāṇa’nti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘saṅkhāresu kho sati viññāṇaṃ hoti, saṅkhārapaccayā viññāṇa’’’nti.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì có mặt nên thức có mặt, do duyên gì có thức?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do các hành có mặt nên thức có mặt, do duyên các hành nên có thức.’

‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho sati saṅkhārā honti, kiṃpaccayā saṅkhārā’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘avijjāya kho sati saṅkhārā honti, avijjāpaccayā saṅkhārā’’’ti.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì có mặt nên các hành có mặt, do duyên gì có các hành?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do vô minh có mặt nên các hành có mặt, do duyên vô minh nên có các hành.’

‘‘Iti hidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. ‘Samudayo, samudayo’ti kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.

Như vậy, do duyên vô minh nên có các hành; do duyên các hành nên có thức; … cho đến … như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đối với Bồ-tát Vipassī, về các pháp từ trước chưa từng được nghe, nhãn đã sanh, trí đã sanh, tuệ đã sanh, minh đã sanh, quang đã sanh, (với ý nghĩ): ‘Đây là sự tập khởi, đây là sự tập khởi.’

‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho asati jarāmaraṇaṃ na hoti, kissa nirodhā jarāmaraṇanirodho’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘jātiyā kho asati jarāmaraṇaṃ na hoti, jātinirodhā jarāmaraṇanirodho’’’ti.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên già chết không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của già chết?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do sanh không có mặt nên già chết không có mặt, do sự diệt của sanh nên có sự diệt của già chết.’

‘‘Atha [Pg.249] kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho asati jāti na hoti, kissa nirodhā jātinirodho’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘bhave kho asati jāti na hoti, bhavanirodhā jātinirodho’’’ti.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên sanh không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của sanh?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do hữu không có mặt nên sanh không có mặt, do sự diệt của hữu nên có sự diệt của sanh.’

‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho asati bhavo na hoti, kissa nirodhā bhavanirodho’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘upādāne kho asati bhavo na hoti, upādānanirodhā bhavanirodho’’’ti.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên hữu không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của hữu?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do thủ không có mặt nên hữu không có mặt, do sự diệt của thủ nên có sự diệt của hữu.’

‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho asati upādānaṃ na hoti, kissa nirodhā upādānanirodho’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘taṇhāya kho asati upādānaṃ na hoti, taṇhānirodhā upādānanirodho’’’ti.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên thủ không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của thủ?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do ái không có mặt nên thủ không có mặt, do sự diệt của ái nên có sự diệt của thủ.’

‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho asati taṇhā na hoti, kissa nirodhā taṇhānirodho’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘vedanāya kho asati taṇhā na hoti, vedanānirodhā taṇhānirodho’’’ti.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên ái không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của ái?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do thọ không có mặt nên ái không có mặt, do sự diệt của thọ nên có sự diệt của ái.’

‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho asati vedanā na hoti, kissa nirodhā vedanānirodho’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘phasse kho asati vedanā na hoti, phassanirodhā vedanānirodho’’’ti.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên thọ không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của thọ?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do xúc không có mặt nên thọ không có mặt, do sự diệt của xúc nên có sự diệt của thọ.’

‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho asati phasso na hoti, kissa nirodhā phassanirodho’ti? Atha kho bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu [Pg.250] paññāya abhisamayo – ‘saḷāyatane kho asati phasso na hoti, saḷāyatananirodhā phassanirodho’’’ti.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên xúc không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của xúc?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do sáu xứ không có mặt nên xúc không có mặt, do sự diệt của sáu xứ nên có sự diệt của xúc.’

‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho asati saḷāyatanaṃ na hoti, kissa nirodhā saḷāyatananirodho’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘nāmarūpe kho asati saḷāyatanaṃ na hoti, nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho’’’ti.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên sáu xứ không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của sáu xứ?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do danh sắc không có mặt nên sáu xứ không có mặt, do sự diệt của danh sắc nên có sự diệt của sáu xứ.’

‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho asati nāmarūpaṃ na hoti, kissa nirodhā nāmarūpanirodho’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘viññāṇe kho asati nāmarūpaṃ na hoti, viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho’’’ti.

Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên danh sắc không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của danh sắc?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do thức không có mặt nên danh sắc không có mặt, do sự diệt của thức nên có sự diệt của danh sắc.’

‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho asati viññāṇaṃ na hoti, kissa nirodhā viññāṇanirodho’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘saṅkhāresu kho asati viññāṇaṃ na hoti, saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho’’’ti.

“Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì không có thì thức không có, do sự diệt của cái gì mà thức diệt?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Khi các hành không có thì thức không có, do các hành diệt nên thức diệt.’”

‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho asati saṅkhārā na honti, kissa nirodhā saṅkhāranirodho’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘avijjāya kho asati saṅkhārā na honti, avijjānirodhā saṅkhāranirodho’’’ti.

“Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì không có thì các hành không có, do sự diệt của cái gì mà các hành diệt?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Khi vô minh không có thì các hành không có, do vô minh diệt nên các hành diệt.’”

‘‘Iti hidaṃ avijjānirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotīti. ‘Nirodho, nirodho’ti kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi’’. Catutthaṃ.

“Như vậy, do vô minh diệt nên các hành diệt; do các hành diệt nên thức diệt… cho đến… Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. ‘Diệt, diệt,’ này các Tỳ khưu, đối với Bồ-tát Vipassī, về các pháp từ trước chưa từng được nghe, pháp nhãn đã sanh, trí đã sanh, tuệ đã sanh, minh đã sanh, ánh sáng đã sanh.” Kinh thứ tư.

(Sattannampi buddhānaṃ evaṃ vitthāretabbo).

(Nên được trình bày chi tiết tương tự cho cả bảy vị Phật).

5. Sikhīsuttaṃ

5. Kinh Sikhī

5. Sikhissa[Pg.251], bhikkhave, bhagavato arahato sammāsambuddhassa…pe….

5. Này các Tỳ khưu, đối với đức Thế Tôn Sikhī, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác... cho đến...

6. Vessabhūsuttaṃ

6. Kinh Vessabhū

6. Vessabhussa, bhikkhave, bhagavato arahato sammāsambuddhassa…pe….

6. Này các Tỳ khưu, đối với đức Thế Tôn Vessabhū, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác... cho đến...

7. Kakusandhasuttaṃ

7. Kinh Kakusandha

7. Kakusandhassa, bhikkhave, bhagavato arahato sammāsambuddhassa…pe….

7. Này các Tỳ khưu, đối với đức Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác... cho đến...

8. Koṇāgamanasuttaṃ

8. Kinh Koṇāgamana

8. Koṇāgamanassa, bhikkhave, bhagavato arahato sammāsambuddhassa…pe….

8. Này các Tỳ khưu, đối với đức Thế Tôn Koṇāgamana, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác... cho đến...

9. Kassapasuttaṃ

9. Kinh Kassapa

9. Kassapassa, bhikkhave, bhagavato arahato sammāsambuddhassa…pe….

9. Này các Tỳ khưu, đối với đức Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác... cho đến...

10. Gotamasuttaṃ

10. Kinh Gotama

10. ‘‘Pubbeva me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi – ‘kicchaṃ vatāyaṃ loko āpanno jāyati ca jīyati ca mīyati ca cavati ca upapajjati ca. Atha ca panimassa dukkhassa nissaraṇaṃ nappajānāti jarāmaraṇassa. Kudāssu nāma imassa dukkhassa nissaraṇaṃ paññāyissati jarāmaraṇassā’’’ti?

10. “Này các Tỳ khưu, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng đắc Chánh Đẳng Giác, khi còn là Bồ-tát, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Thật vậy, thế gian này đã rơi vào khổ não, nó sanh, già, chết, mệnh chung, rồi lại tái sanh. Và nó không biết sự thoát ly khỏi khổ đau này, tức là già và chết. Ôi, bao giờ sự thoát ly khỏi khổ đau này, tức là già và chết, mới được biết đến?’”

‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘kimhi nu kho sati jarāmaraṇaṃ hoti, kiṃpaccayā jarāmaraṇa’nti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘jātiyā kho sati jarāmaraṇaṃ hoti, jātipaccayā jarāmaraṇa’’’nti.

“Này các Tỳ khưu, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì có thì già chết có, do duyên gì mà có già chết?’ Này các Tỳ khưu, do như lý tác ý, Ta đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Khi sanh có thì già chết có, do duyên sanh mà có già chết.’”

‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘kimhi nu kho sati jāti hoti…pe… bhavo… upādānaṃ… taṇhā… vedanā… phasso… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ… saṅkhārā honti, kiṃpaccayā saṅkhārā’ti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave[Pg.252], yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘avijjāya kho sati saṅkhārā honti, avijjāpaccayā saṅkhārā’’’ti.

“Này các Tỳ khưu, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì có thì sanh có… cho đến… hữu… thủ… ái… thọ… xúc… sáu xứ… danh sắc… thức… các hành có, do duyên gì mà có các hành?’ Này các Tỳ khưu, do như lý tác ý, Ta đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Khi vô minh có thì các hành có, do duyên vô minh mà có các hành.’”

‘‘Iti hidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. ‘Samudayo, samudayo’ti kho me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi.

“Như vậy, do duyên vô minh mà có các hành; do duyên các hành mà có thức… cho đến… Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. ‘Tập khởi, tập khởi,’ này các Tỳ khưu, đối với Ta, về các pháp từ trước chưa từng được nghe, pháp nhãn đã sanh, trí đã sanh, tuệ đã sanh, minh đã sanh, ánh sáng đã sanh.

‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘kimhi nu kho asati jarāmaraṇaṃ na hoti, kissa nirodhā jarāmaraṇanirodho’ti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘jātiyā kho asati jarāmaraṇaṃ na hoti, jātinirodhā jarāmaraṇanirodho’’’ti.

“Này các Tỳ khưu, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì không có thì già chết không có, do sự diệt của cái gì mà già chết diệt?’ Này các Tỳ khưu, do như lý tác ý, Ta đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Khi sanh không có thì già chết không có, do sanh diệt nên già chết diệt.’”

‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘kimhi nu kho asati jāti na hoti…pe… bhavo… upādānaṃ… taṇhā… vedanā… phasso… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ… saṅkhārā na honti, kissa nirodhā saṅkhāranirodho’ti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘avijjāya kho asati saṅkhārā na honti, avijjānirodhā saṅkhāranirodho’’’ti.

“Này các Tỳ khưu, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì không có thì sanh không có… cho đến… hữu… thủ… ái… thọ… xúc… sáu xứ… danh sắc… thức… các hành không có, do sự diệt của cái gì mà các hành diệt?’ Này các Tỳ khưu, do như lý tác ý, Ta đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Khi vô minh không có thì các hành không có, do vô minh diệt nên các hành diệt.’”

‘‘Iti hidaṃ avijjānirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. ‘Nirodho, nirodho’ti kho me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādī’’ti. Dasamo.

“Như vậy, do vô minh diệt nên các hành diệt; do các hành diệt nên thức diệt… cho đến… Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. ‘Diệt, diệt,’ này các Tỳ khưu, đối với Ta, về các pháp từ trước chưa từng được nghe, pháp nhãn đã sanh, trí đã sanh, tuệ đã sanh, minh đã sanh, ánh sáng đã sanh.” Kinh thứ mười.

Buddhavaggo paṭhamo.

Phẩm Phật, thứ nhất.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược:

Desanā vibhaṅgapaṭipadā ca,Vipassī sikhī ca vessabhū;

Kakusandho koṇāgamano kassapo,Mahāsakyamuni ca gotamoti.

Thuyết giảng, Phân tích, và Con đường, Vipassī, Sikhī, và Vessabhū; Kakusandha, Koṇāgamana, Kassapa, và Đại Thích-ca Mâu-ni Gotama.

2. Āhāravaggo

2. Phẩm Vật Thực

1. Āhārasuttaṃ

1. Kinh Vật Thực

11. Evaṃ [Pg.253] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme…pe… etadavoca – ‘‘cattārome, bhikkhave, āhārā bhūtānaṃ vā sattānaṃ ṭhitiyā sambhavesīnaṃ vā anuggahāya. Katame cattāro? Kabaḷīkāro āhāro – oḷāriko vā sukhumo vā, phasso dutiyo, manosañcetanā tatiyā, viññāṇaṃ catutthaṃ. Ime kho, bhikkhave, cattāro āhārā bhūtānaṃ vā sattānaṃ ṭhitiyā sambhavesīnaṃ vā anuggahāya’’.

11. Tôi nghe như vầy—Một thời, đức Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika… đã nói điều này: “Này các Tỳ khưu, có bốn loại vật thực này để duy trì các chúng sanh đã hiện hữu hoặc để hỗ trợ các chúng sanh đang tìm cầu sự hiện hữu. Bốn loại nào? Đoàn thực, dù thô hay tế; thứ hai là xúc thực; thứ ba là tư niệm thực; thứ tư là thức thực. Này các Tỳ khưu, đây là bốn loại vật thực để duy trì các chúng sanh đã hiện hữu hoặc để hỗ trợ các chúng sanh đang tìm cầu sự hiện hữu.”

‘‘Ime, bhikkhave, cattāro āhārā kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā? Ime cattāro āhārā taṇhānidānā taṇhāsamudayā taṇhājātikā taṇhāpabhavā. Taṇhā cāyaṃ, bhikkhave, kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā? Taṇhā vedanānidānā vedanāsamudayā vedanājātikā vedanāpabhavā. Vedanā cāyaṃ, bhikkhave, kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā? Vedanā phassanidānā phassasamudayā phassajātikā phassapabhavā. Phasso cāyaṃ, bhikkhave, kiṃnidāno kiṃsamudayo kiṃjātiko kiṃpabhavo? Phasso saḷāyatananidāno saḷāyatanasamudayo saḷāyatanajātiko saḷāyatanapabhavo. Saḷāyatanañcidaṃ, bhikkhave, kiṃnidānaṃ kiṃsamudayaṃ kiṃjātikaṃ kiṃpabhavaṃ? Saḷāyatanaṃ nāmarūpanidānaṃ nāmarūpasamudayaṃ nāmarūpajātikaṃ nāmarūpapabhavaṃ. Nāmarūpañcidaṃ, bhikkhave, kiṃnidānaṃ kiṃsamudayaṃ kiṃjātikaṃ kiṃpabhavaṃ? Nāmarūpaṃ viññāṇanidānaṃ viññāṇasamudayaṃ viññāṇajātikaṃ viññāṇapabhavaṃ. Viññāṇañcidaṃ, bhikkhave, kiṃnidānaṃ kiṃsamudayaṃ kiṃjātikaṃ kiṃpabhavaṃ? Viññāṇaṃ saṅkhāranidānaṃ saṅkhārasamudayaṃ saṅkhārajātikaṃ saṅkhārapabhavaṃ. Saṅkhārā cime, bhikkhave, kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā? Saṅkhārā avijjānidānā avijjāsamudayā avijjājātikā avijjāpabhavā.

“Này các Tỳ khưu, bốn loại thực phẩm này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm sanh khởi, có gì làm nguồn gốc? Bốn loại thực phẩm này có ái làm nhân duyên, có ái làm tập khởi, có ái làm sanh khởi, có ái làm nguồn gốc. Và này các Tỳ khưu, ái này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm sanh khởi, có gì làm nguồn gốc? Ái có thọ làm nhân duyên, có thọ làm tập khởi, có thọ làm sanh khởi, có thọ làm nguồn gốc. Và này các Tỳ khưu, thọ này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm sanh khởi, có gì làm nguồn gốc? Thọ có xúc làm nhân duyên, có xúc làm tập khởi, có xúc làm sanh khởi, có xúc làm nguồn gốc. Và này các Tỳ khưu, xúc này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm sanh khởi, có gì làm nguồn gốc? Xúc có sáu xứ làm nhân duyên, có sáu xứ làm tập khởi, có sáu xứ làm sanh khởi, có sáu xứ làm nguồn gốc. Và này các Tỳ khưu, sáu xứ này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm sanh khởi, có gì làm nguồn gốc? Sáu xứ có danh sắc làm nhân duyên, có danh sắc làm tập khởi, có danh sắc làm sanh khởi, có danh sắc làm nguồn gốc. Và này các Tỳ khưu, danh sắc này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm sanh khởi, có gì làm nguồn gốc? Danh sắc có thức làm nhân duyên, có thức làm tập khởi, có thức làm sanh khởi, có thức làm nguồn gốc. Và này các Tỳ khưu, thức này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm sanh khởi, có gì làm nguồn gốc? Thức có các hành làm nhân duyên, có các hành làm tập khởi, có các hành làm sanh khởi, có các hành làm nguồn gốc. Và này các Tỳ khưu, các hành này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm sanh khởi, có gì làm nguồn gốc? Các hành có vô minh làm nhân duyên, có vô minh làm tập khởi, có vô minh làm sanh khởi, có vô minh làm nguồn gốc.”

‘‘Iti kho, bhikkhave, avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho [Pg.254] …pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Paṭhamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, chính như vậy, do duyên vô minh có các hành; do duyên các hành có thức;...v.v... như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Nhưng do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của chính vô minh nên các hành diệt; do các hành diệt nên thức diệt;...v.v... như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” Hết bài kinh thứ nhất.

2. Moḷiyaphaggunasuttaṃ

2. Kinh Moḷiyaphagguna

12. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘cattārome, bhikkhave, āhārā bhūtānaṃ vā sattānaṃ ṭhitiyā sambhavesīnaṃ vā anuggahāya. Katame cattāro? Kabaḷīkāro āhāro – oḷāriko vā sukhumo vā, phasso dutiyo, manosañcetanā tatiyā, viññāṇaṃ catutthaṃ. Ime kho, bhikkhave, cattāro āhārā bhūtānaṃ vā sattānaṃ ṭhitiyā sambhavesīnaṃ vā anuggahāyā’’ti.

12. Ngài trú ở Sāvatthī...v.v... “Này các Tỳ khưu, có bốn loại thực phẩm này để duy trì các chúng sanh đã sanh, hoặc để hỗ trợ các chúng sanh đang tìm cầu sự sanh. Bốn loại nào? Đoàn thực, hoặc thô hoặc tế; xúc thực là thứ hai; tư niệm thực là thứ ba; và thức thực là thứ tư. Này các Tỳ khưu, đây là bốn loại thực phẩm để duy trì các chúng sanh đã sanh, hoặc để hỗ trợ các chúng sanh đang tìm cầu sự sanh.”

Evaṃ vutte, āyasmā moḷiyaphagguno bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bhante, viññāṇāhāraṃ āhāretī’’ti? ‘‘No kallo pañho’’ti bhagavā avoca – ‘‘‘āhāretī’ti ahaṃ na vadāmi. ‘Āhāretī’ti cāhaṃ vadeyyaṃ, tatrassa kallo pañho – ‘ko nu kho, bhante, āhāretī’ti? Evaṃ cāhaṃ na vadāmi. Evaṃ maṃ avadantaṃ yo evaṃ puccheyya – ‘kissa nu kho, bhante, viññāṇāhāro’ti, esa kallo pañho. Tatra kallaṃ veyyākaraṇaṃ – ‘viññāṇāhāro āyatiṃ punabbhavābhinibbattiyā paccayo, tasmiṃ bhūte sati saḷāyatanaṃ, saḷāyatanapaccayā phasso’’’ti.

Khi được nói như vậy, Tôn giả Moḷiyaphagguna bạch với Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, ai ăn thức thực?’ Thế Tôn nói: ‘Câu hỏi không thích hợp. Ta không nói rằng: ‘có người ăn’. Nếu Ta nói: ‘có người ăn’, thì ở đây câu hỏi: ‘Bạch Thế Tôn, ai ăn?’ mới là thích hợp. Nhưng Ta không nói như vậy. Vì Ta không nói như vậy, nên nếu có người hỏi Ta như sau: ‘Bạch Thế Tôn, thức thực là duyên cho cái gì?’, thì đó mới là câu hỏi thích hợp. Ở đây, câu trả lời thích hợp là: ‘Thức thực là duyên cho sự tái sanh và hiện hữu trong tương lai; khi cái ấy có mặt thì sáu xứ có mặt; do duyên sáu xứ nên có xúc.’”

‘‘Ko nu kho, bhante, phusatī’’ti? ‘‘No kallo pañho’’ti bhagavā avoca – ‘‘‘phusatī’ti ahaṃ na vadāmi. ‘Phusatī’ti cāhaṃ vadeyyaṃ, tatrassa kallo pañho – ‘ko nu kho, bhante, phusatī’ti? Evaṃ cāhaṃ na vadāmi. Evaṃ maṃ avadantaṃ yo evaṃ puccheyya – ‘kiṃpaccayā nu kho, bhante, phasso’ti, esa kallo pañho. Tatra kallaṃ veyyākaraṇaṃ – ‘saḷāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā’’’ti.

“‘Bạch Thế Tôn, ai xúc chạm?’ Thế Tôn nói: ‘Câu hỏi không thích hợp. Ta không nói rằng: ‘có người xúc chạm’. Nếu Ta nói: ‘có người xúc chạm’, thì ở đây câu hỏi: ‘Bạch Thế Tôn, ai xúc chạm?’ mới là thích hợp. Nhưng Ta không nói như vậy. Vì Ta không nói như vậy, nên nếu có người hỏi Ta như sau: ‘Bạch Thế Tôn, do duyên gì có xúc?’, thì đó mới là câu hỏi thích hợp. Ở đây, câu trả lời thích hợp là: ‘Do duyên sáu xứ nên có xúc; do duyên xúc nên có thọ.’”

‘‘Ko nu kho, bhante, vedayatī’’ti ? ‘‘No kallo pañho’’ti bhagavā avoca – ‘‘‘vedayatī’ti ahaṃ na vadāmi. ‘Vedayatī’ti cāhaṃ vadeyyaṃ, tatrassa kallo pañho – ‘ko nu kho, bhante, vedayatī’ti? Evaṃ cāhaṃ na vadāmi. Evaṃ maṃ avadantaṃ yo evaṃ puccheyya – ‘kiṃpaccayā nu kho, bhante, vedanā’ti, esa kallo pañho. Tatra kallaṃ veyyākaraṇaṃ – ‘phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā’’’ti.

“‘Bạch Thế Tôn, ai cảm thọ?’ Thế Tôn nói: ‘Câu hỏi không thích hợp. Ta không nói rằng: ‘có người cảm thọ’. Nếu Ta nói: ‘có người cảm thọ’, thì ở đây câu hỏi: ‘Bạch Thế Tôn, ai cảm thọ?’ mới là thích hợp. Nhưng Ta không nói như vậy. Vì Ta không nói như vậy, nên nếu có người hỏi Ta như sau: ‘Bạch Thế Tôn, do duyên gì có thọ?’, thì đó mới là câu hỏi thích hợp. Ở đây, câu trả lời thích hợp là: ‘Do duyên xúc nên có thọ; do duyên thọ nên có ái.’”

‘‘Ko [Pg.255] nu kho, bhante, tasatī’’ti ? ‘‘No kallo pañho’’ti bhagavā avoca – ‘‘‘tasatī’ti ahaṃ na vadāmi. ‘Tasatī’ti cāhaṃ vadeyyaṃ, tatrassa kallo pañho – ‘ko nu kho, bhante, tasatī’ti? Evaṃ cāhaṃ na vadāmi. Evaṃ maṃ avadantaṃ yo evaṃ puccheyya – ‘kiṃpaccayā nu kho, bhante, taṇhā’ti, esa kallo pañho. Tatra kallaṃ veyyākaraṇaṃ – ‘vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādāna’’’nti.

“‘Bạch Thế Tôn, ai ái nhiễm?’ Thế Tôn nói: ‘Câu hỏi không thích hợp. Ta không nói rằng: ‘có người ái nhiễm’. Nếu Ta nói: ‘có người ái nhiễm’, thì ở đây câu hỏi: ‘Bạch Thế Tôn, ai ái nhiễm?’ mới là thích hợp. Nhưng Ta không nói như vậy. Vì Ta không nói như vậy, nên nếu có người hỏi Ta như sau: ‘Bạch Thế Tôn, do duyên gì có ái?’, thì đó mới là câu hỏi thích hợp. Ở đây, câu trả lời thích hợp là: ‘Do duyên thọ nên có ái; do duyên ái nên có thủ.’”

‘‘Ko nu kho, bhante, upādiyatī’’ti? ‘‘No kallo pañho’’ti bhagavā avoca – ‘‘‘upādiyatī’ti ahaṃ na vadāmi. ‘Upādiyatī’ti cāhaṃ vadeyyaṃ, tatrassa kallo pañho – ‘ko nu kho, bhante, upādiyatī’ti? Evaṃ cāhaṃ na vadāmi. Evaṃ maṃ avadantaṃ yo evaṃ puccheyya – ‘kiṃpaccayā nu kho, bhante, upādāna’nti, esa kallo pañho. Tatra kallaṃ veyyākaraṇaṃ – ‘taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo’ti…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

“‘Bạch Thế Tôn, ai chấp thủ?’ Thế Tôn nói: ‘Câu hỏi không thích hợp. Ta không nói rằng: ‘có người chấp thủ’. Nếu Ta nói: ‘có người chấp thủ’, thì ở đây câu hỏi: ‘Bạch Thế Tôn, ai chấp thủ?’ mới là thích hợp. Nhưng Ta không nói như vậy. Vì Ta không nói như vậy, nên nếu có người hỏi Ta như sau: ‘Bạch Thế Tôn, do duyên gì có thủ?’, thì đó mới là câu hỏi thích hợp. Ở đây, câu trả lời thích hợp là: ‘Do duyên ái nên có thủ; do duyên thủ nên có hữu.’...v.v... như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘Channaṃ tveva, phagguna, phassāyatanānaṃ asesavirāganirodhā phassanirodho; phassanirodhā vedanānirodho; vedanānirodhā taṇhānirodho; taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Dutiyaṃ.

“Này Phagguna, chính do sự đoạn diệt và ly tham không còn tàn dư của sáu xứ xúc ấy nên xúc diệt; do xúc diệt nên thọ diệt; do thọ diệt nên ái diệt; do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sanh diệt; do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều được diệt tận. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” Kinh thứ hai.

3. Samaṇabrāhmaṇasuttaṃ

3. Kinh Sa-môn và Bà-la-môn

13. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ nappajānanti, jarāmaraṇasamudayaṃ nappajānanti, jarāmaraṇanirodhaṃ nappajānanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti; jātiṃ…pe… bhavaṃ… upādānaṃ… taṇhaṃ… vedanaṃ… phassaṃ… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ… saṅkhāre nappajānanti, saṅkhārasamudayaṃ nappajānanti, saṅkhāranirodhaṃ nappajānanti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti, na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā; na ca pana te āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ [Pg.256] vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti.

13. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào không biết rõ già chết, không biết rõ sự sanh khởi của già chết, không biết rõ sự đoạn diệt của già chết, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết; không biết rõ sanh... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức... các hành, không biết rõ sự sanh khởi của các hành, không biết rõ sự đoạn diệt của các hành, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành; này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy không được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, hay không được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn; và các vị tôn giả ấy cũng không tự mình chứng ngộ, chứng đạt và an trú trong mục đích của Sa-môn hạnh hay mục đích của Bà-la-môn hạnh ngay trong hiện tại, với thắng trí.

‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ pajānanti, jarāmaraṇasamudayaṃ pajānanti, jarāmaraṇanirodhaṃ pajānanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti; jātiṃ…pe… bhavaṃ… upādānaṃ… taṇhaṃ… vedanaṃ… phassaṃ… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ… saṅkhāre pajānanti, saṅkhārasamudayaṃ pajānanti, saṅkhāranirodhaṃ pajānanti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti, te kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā; te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Tatiyaṃ.

“Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào biết rõ già chết, biết rõ sự sanh khởi của già chết, biết rõ sự đoạn diệt của già chết, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết; biết rõ sanh... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức... các hành, biết rõ sự sanh khởi của các hành, biết rõ sự đoạn diệt của các hành, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành; này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, và được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn; và các vị tôn giả ấy tự mình chứng ngộ, chứng đạt và an trú trong mục đích của Sa-môn hạnh và mục đích của Bà-la-môn hạnh ngay trong hiện tại, với thắng trí.” Kinh thứ ba.

4. Dutiyasamaṇabrāhmaṇasuttaṃ

4. Kinh Sa-môn và Bà-la-môn thứ hai

14. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ime dhamme nappajānanti, imesaṃ dhammānaṃ samudayaṃ nappajānanti, imesaṃ dhammānaṃ nirodhaṃ nappajānanti, imesaṃ dhammānaṃ nirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti, katame dhamme nappajānanti, katamesaṃ dhammānaṃ samudayaṃ nappajānanti, katamesaṃ dhammānaṃ nirodhaṃ nappajānanti, katamesaṃ dhammānaṃ nirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti’’?

14. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào không biết rõ các pháp này, không biết rõ sự sanh khởi của các pháp này, không biết rõ sự đoạn diệt của các pháp này, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các pháp này. Không biết rõ những pháp nào, không biết rõ sự sanh khởi của những pháp nào, không biết rõ sự đoạn diệt của những pháp nào, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của những pháp nào?”

‘‘Jarāmaraṇaṃ nappajānanti, jarāmaraṇasamudayaṃ nappajānanti, jarāmaraṇanirodhaṃ nappajānanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti; jātiṃ…pe… bhavaṃ… upādānaṃ… taṇhaṃ… vedanaṃ… phassaṃ… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ… saṅkhāre nappajānanti, saṅkhārasamudayaṃ nappajānanti, saṅkhāranirodhaṃ nappajānanti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti. Ime dhamme nappajānanti, imesaṃ dhammānaṃ samudayaṃ nappajānanti, imesaṃ dhammānaṃ nirodhaṃ nappajānanti, imesaṃ dhammānaṃ nirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti. Na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā, na ca pana te āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti.

“Họ không biết rõ già chết, không biết rõ sự sanh khởi của già chết, không biết rõ sự đoạn diệt của già chết, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết; không biết rõ sanh... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức... các hành, không biết rõ sự sanh khởi của các hành, không biết rõ sự đoạn diệt của các hành, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành. Họ không biết rõ các pháp này, không biết rõ sự sanh khởi của các pháp này, không biết rõ sự đoạn diệt của các pháp này, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các pháp này. Này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy không được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, hay không được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn; và các vị tôn giả ấy cũng không tự mình chứng ngộ, chứng đạt và an trú trong mục đích của Sa-môn hạnh hay mục đích của Bà-la-môn hạnh ngay trong hiện tại, với thắng trí.

‘‘Ye [Pg.257] ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ime dhamme pajānanti, imesaṃ dhammānaṃ samudayaṃ pajānanti, imesaṃ dhammānaṃ nirodhaṃ pajānanti, imesaṃ dhammānaṃ nirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti, katame dhamme pajānanti, katamesaṃ dhammānaṃ samudayaṃ pajānanti, katamesaṃ dhammānaṃ nirodhaṃ pajānanti, katamesaṃ dhammānaṃ nirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti?

“Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào biết rõ các pháp này, biết rõ sự sanh khởi của các pháp này, biết rõ sự đoạn diệt của các pháp này, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các pháp này. Biết rõ những pháp nào, biết rõ sự sanh khởi của những pháp nào, biết rõ sự đoạn diệt của những pháp nào, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của những pháp nào?

‘‘Jarāmaraṇaṃ pajānanti, jarāmaraṇasamudayaṃ pajānanti, jarāmaraṇanirodhaṃ pajānanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti; jātiṃ…pe… bhavaṃ… upādānaṃ… taṇhaṃ… vedanaṃ… phassaṃ… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ… saṅkhāre pajānanti, saṅkhārasamudayaṃ pajānanti, saṅkhāranirodhaṃ pajānanti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti. Ime dhamme pajānanti, imesaṃ dhammānaṃ samudayaṃ pajānanti, imesaṃ dhammānaṃ nirodhaṃ pajānanti, imesaṃ dhammānaṃ nirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti. Te kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā, brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā. Te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Catutthaṃ.

“Họ biết rõ già chết, biết rõ sự sanh khởi của già chết, biết rõ sự đoạn diệt của già chết, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết; biết rõ sanh... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức... các hành, biết rõ sự sanh khởi của các hành, biết rõ sự đoạn diệt của các hành, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành. Họ biết rõ các pháp này, biết rõ sự sanh khởi của các pháp này, biết rõ sự đoạn diệt của các pháp này, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các pháp này. Này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, và được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn. Và các vị tôn giả ấy tự mình chứng ngộ, chứng đạt và an trú trong mục đích của Sa-môn hạnh và mục đích của Bà-la-môn hạnh ngay trong hiện tại, với thắng trí.” Kinh thứ tư.

5. Kaccānagottasuttaṃ

5. Kinh Kaccānagotta

15. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho āyasmā kaccānagotto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā kaccānagotto bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘sammādiṭṭhi sammādiṭṭhī’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, sammādiṭṭhi hotī’’ti?

15. (Tại Sāvatthī, ngài đang an trú.) Bấy giờ, tôn giả Kaccānagotta đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, tôn giả Kaccānagotta bạch với Thế Tôn rằng: "Bạch Thế Tôn, được gọi là 'chánh kiến, chánh kiến'. Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì được gọi là chánh kiến?"

‘‘Dvayanissito khvāyaṃ, kaccāna, loko yebhuyyena – atthitañceva natthitañca. Lokasamudayaṃ kho, kaccāna, yathābhūtaṃ sammappaññāya passato yā loke natthitā sā na hoti. Lokanirodhaṃ kho, kaccāna, yathābhūtaṃ sammappaññāya passato yā loke atthitā sā na hoti. Upayupādānābhinivesavinibandho khvāyaṃ, kaccāna, loko yebhuyyena. Tañcāyaṃ upayupādānaṃ cetaso adhiṭṭhānaṃ abhinivesānusayaṃ na upeti na upādiyati nādhiṭṭhāti – ‘attā me’ti. ‘Dukkhameva uppajjamānaṃ [Pg.258] uppajjati, dukkhaṃ nirujjhamānaṃ nirujjhatī’ti na kaṅkhati na vicikicchati aparapaccayā ñāṇamevassa ettha hoti. Ettāvatā kho, kaccāna, sammādiṭṭhi hoti.

"Này Kaccāna, thế gian này phần lớn y cứ vào hai cực đoan: hoặc là 'có' hoặc là 'không có'. Này Kaccāna, đối với người thấy được sự tập khởi của thế gian như thật bằng chánh trí tuệ, thì quan điểm 'không có' ở thế gian không tồn tại. Này Kaccāna, đối với người thấy được sự đoạn diệt của thế gian như thật bằng chánh trí tuệ, thì quan điểm 'có' ở thế gian không tồn tại. Này Kaccāna, thế gian này phần lớn bị trói buộc bởi sự chấp thủ, sự bám víu, và sự cố chấp. Vị ấy không đi đến, không bám víu, không an trú vào sự chấp thủ, sự bám víu, sự quyết tâm, sự cố chấp và tùy miên ấy của tâm rằng: 'Đây là tự ngã của tôi'. Vị ấy không nghi ngờ, không do dự rằng: 'Chỉ có khổ đang sanh khởi, chỉ có khổ đang đoạn diệt'. Ở đây, trí tuệ của vị ấy có được là không do duyên nơi người khác. Này Kaccāna, cho đến mức độ như vậy là có chánh kiến.

‘‘‘Sabbaṃ atthī’ti kho, kaccāna, ayameko anto. ‘Sabbaṃ natthī’ti ayaṃ dutiyo anto. Ete te, kaccāna, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti – ‘avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’’ti. Pañcamaṃ.

"Này Kaccāna, 'tất cả đều có' là một cực đoan. 'Tất cả đều không có' là cực đoan thứ hai. Này Kaccāna, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết giảng Pháp theo trung đạo: 'Do vô minh làm duyên, các hành sanh khởi; do các hành làm duyên, thức sanh khởi... như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của chính vô minh ấy, các hành diệt; do các hành diệt, thức diệt... như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này'."

6. Dhammakathikasuttaṃ

6. Kinh Người Thuyết Pháp

16. Sāvatthiyaṃ …pe… atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘dhammakathiko dhammakathiko’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, dhammakathiko hotī’’ti?

16. Tại Sāvatthī... Bấy giờ, một vị tỳ khưu nào đó đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, vị tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn rằng: "Bạch Thế Tôn, được gọi là 'người thuyết pháp, người thuyết pháp'. Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì được gọi là người thuyết pháp?"

‘‘Jarāmaraṇassa ce bhikkhu nibbidāya virāgāya nirodhāya dhammaṃ deseti, ‘dhammakathiko bhikkhū’ti alaṃ vacanāya. Jarāmaraṇassa ce bhikkhu nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti, ‘dhammānudhammappaṭipanno bhikkhū’ti alaṃ vacanāya. Jarāmaraṇassa ce bhikkhu nibbidā virāgā nirodhā anupādāvimutto hoti, ‘diṭṭhadhammanibbānappatto bhikkhū’ti alaṃ vacanāya.

"Này tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu thuyết pháp vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với già và chết, thì thật xứng đáng để gọi là 'vị tỳ khưu thuyết pháp'. Này tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu thực hành vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với già và chết, thì thật xứng đáng để gọi là 'vị tỳ khưu thực hành pháp và tùy pháp'. Này tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu do nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với già và chết mà được giải thoát không còn chấp thủ, thì thật xứng đáng để gọi là 'vị tỳ khưu đã chứng đạt Niết-bàn ngay trong hiện tại'.

‘‘Jātiyā ce bhikkhu…pe… bhavassa ce bhikkhu… upādānassa ce bhikkhu… taṇhāya ce bhikkhu… vedanāya ce bhikkhu… phassassa ce bhikkhu… saḷāyatanassa ce bhikkhu… nāmarūpassa ce bhikkhu… viññāṇassa ce bhikkhu… saṅkhārānaṃ ce bhikkhu… avijjāya ce bhikkhu nibbidāya virāgāya nirodhāya dhammaṃ deseti, ‘dhammakathiko bhikkhū’ti alaṃ vacanāya. Avijjāya ce bhikkhu nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti, ‘dhammānudhammappaṭipanno bhikkhū’ti alaṃ vacanāya. Avijjāya ce bhikkhu nibbidā virāgā nirodhā anupādāvimutto hoti, ‘diṭṭhadhammanibbānappatto bhikkhū’ti alaṃ vacanāyā’’ti.

"Này tỳ khưu, nếu đối với sanh... này tỳ khưu, nếu đối với hữu... này tỳ khưu, nếu đối với thủ... này tỳ khưu, nếu đối với ái... này tỳ khưu, nếu đối với thọ... này tỳ khưu, nếu đối với xúc... này tỳ khưu, nếu đối với sáu xứ... này tỳ khưu, nếu đối với danh-sắc... này tỳ khưu, nếu đối với thức... này tỳ khưu, nếu đối với các hành... Này tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu thuyết pháp vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với vô minh, thì thật xứng đáng để gọi là 'vị tỳ khưu thuyết pháp'. Này tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu thực hành vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với vô minh, thì thật xứng đáng để gọi là 'vị tỳ khưu thực hành pháp và tùy pháp'. Này tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu do nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với vô minh mà được giải thoát không còn chấp thủ, thì thật xứng đáng để gọi là 'vị tỳ khưu đã chứng đạt Niết-bàn ngay trong hiện tại'."

7. Acelakassapasuttaṃ

7. Kinh Acela Kassapa

17. Evaṃ [Pg.259] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi. Addasā kho acelo kassapo bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho acelo kassapo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘puccheyyāma mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ kañcideva desaṃ, sace no bhavaṃ gotamo okāsaṃ karoti pañhassa veyyākaraṇāyā’’ti.

17. Tôi nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú tại Rājagaha (Vương Xá), trong Trúc Lâm, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Bấy giờ, vào buổi sáng, Thế Tôn đắp y, mang bát và y, đi vào thành Rājagaha để khất thực. Du sĩ lõa thể Kassapa thấy Thế Tôn từ xa đi đến. Thấy vậy, ông đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, ông cùng Thế Tôn nói lên những lời chào hỏi thân thiện. Sau khi trao đổi những lời thăm hỏi đáng ghi nhớ, ông đứng sang một bên. Đứng một bên, du sĩ lõa thể Kassapa bạch với Thế Tôn rằng: "Chúng tôi muốn hỏi tôn giả Gotama về một vài vấn đề, nếu tôn giả Gotama cho phép chúng tôi cơ hội để giải đáp câu hỏi."

‘‘Akālo kho tāva, kassapa, pañhassa; antaragharaṃ paviṭṭhamhā’’ti. Dutiyampi kho acelo kassapo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘puccheyyāma mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ kañcideva desaṃ, sace no bhavaṃ gotamo okāsaṃ karoti pañhassa veyyākaraṇāyā’’ti. ‘‘Akālo kho tāva, kassapa, pañhassa; antaragharaṃ paviṭṭhamhā’’ti. Tatiyampi kho acelo kassapo…pe… antaragharaṃ paviṭṭhamhāti. Evaṃ vutte, acelo kassapo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘na kho pana mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ bahudeva pucchitukāmā’’ti. ‘‘Puccha, kassapa, yadākaṅkhasī’’ti.

"'Này Kassapa, chưa phải lúc để hỏi; chúng ta đang đi vào trong làng.' Lần thứ hai, du sĩ lõa thể Kassapa lại bạch với Thế Tôn: 'Chúng tôi muốn hỏi tôn giả Gotama về một vài vấn đề, nếu tôn giả Gotama cho phép chúng tôi cơ hội để giải đáp câu hỏi.' 'Này Kassapa, chưa phải lúc để hỏi; chúng ta đang đi vào trong làng.' Lần thứ ba, du sĩ lõa thể Kassapa... chúng ta đang đi vào trong làng. Khi được nói như vậy, du sĩ lõa thể Kassapa bạch với Thế Tôn: 'Chúng tôi thật sự không muốn hỏi tôn giả Gotama nhiều đâu.' 'Này Kassapa, hãy hỏi điều ông muốn hỏi.'"

‘‘Kiṃ nu kho, bho gotama, ‘sayaṃkataṃ dukkha’nti? ‘Mā hevaṃ, kassapā’ti bhagavā avoca. ‘Kiṃ pana, bho gotama, paraṃkataṃ dukkha’nti? ‘Mā hevaṃ, kassapā’ti bhagavā avoca. ‘Kiṃ nu kho, bho gotama, sayaṃkatañca paraṃkatañca dukkha’nti? ‘Mā hevaṃ, kassapā’ti bhagavā avoca. ‘Kiṃ pana bho gotama, asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkha’nti? ‘Mā hevaṃ, kassapā’ti bhagavā avoca. ‘Kiṃ nu kho, bho gotama, natthi dukkha’nti? ‘Na kho, kassapa, natthi dukkhaṃ. Atthi kho, kassapa, dukkha’nti. ‘Tena hi bhavaṃ gotamo dukkhaṃ na jānāti, na passatī’ti. ‘Na khvāhaṃ, kassapa, dukkhaṃ na jānāmi, na passāmi. Jānāmi khvāhaṃ, kassapa, dukkhaṃ; passāmi khvāhaṃ, kassapa, dukkha’’’nti.

Thưa Tôn giả Gotama, có phải khổ là do tự mình làm chăng? Thế Tôn nói: 'Này Kassapa, chớ nói như vậy.' Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải khổ là do người khác làm chăng? Thế Tôn nói: 'Này Kassapa, chớ nói như vậy.' Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh khởi chăng? Thế Tôn nói: 'Này Kassapa, chớ nói như vậy.' Thưa Tôn giả Gotama, có phải là không có khổ chăng? 'Này Kassapa, không phải là không có khổ. Này Kassapa, thật sự có khổ.' 'Vậy thì Tôn giả Gotama không biết khổ, không thấy khổ.' 'Này Kassapa, không phải Ta không biết khổ, không thấy khổ. Này Kassapa, Ta thật sự biết khổ; này Kassapa, Ta thật sự thấy khổ.'

‘‘Ki nu kho, bho gotama, ‘sayaṃkataṃ dukkha’nti iti puṭṭho samāno ‘mā hevaṃ, kassapā’ti vadesi. ‘Kiṃ pana, bho gotama, paraṃkataṃ dukkha’nti iti [Pg.260] puṭṭho samāno ‘mā hevaṃ, kassapā’ti vadesi. ‘Kiṃ nu kho, bho gotama, sayaṃkatañca paraṃkatañca dukkha’nti iti puṭṭho samāno ‘mā hevaṃ, kassapā’ti vadesi. ‘Kiṃ pana, bho gotama, asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkha’nti iti puṭṭho samāno ‘mā hevaṃ, kassapā’ti vadesi. ‘Kiṃ nu kho, bho gotama, natthi dukkha’nti iti puṭṭho samāno ‘na kho, kassapa, natthi dukkhaṃ, atthi kho, kassapa, dukkha’nti vadesi. ‘Tena hi bhavaṃ gotamo dukkhaṃ na jānāti na passatī’ti iti puṭṭho samāno ‘na khvāhaṃ, kassapa, dukkhaṃ na jānāmi na passāmi. Jānāmi khvāhaṃ, kassapa, dukkhaṃ; passāmi khvāhaṃ, kassapa, dukkha’nti vadesi. Ācikkhatu ca me, bhante, bhagavā dukkhaṃ. Desetu ca me, bhante, bhagavā dukkha’’nti.

Khi được hỏi: 'Thưa Tôn giả Gotama, có phải khổ là do tự mình làm chăng?', Ngài đã trả lời: 'Này Kassapa, chớ nói như vậy.' Khi được hỏi: 'Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải khổ là do người khác làm chăng?', Ngài đã trả lời: 'Này Kassapa, chớ nói như vậy.' Khi được hỏi: 'Thưa Tôn giả Gotama, có phải khổ là vừa do tự mình làm, vừa do người khác làm chăng?', Ngài đã trả lời: 'Này Kassapa, chớ nói như vậy.' Khi được hỏi: 'Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh khởi chăng?', Ngài đã trả lời: 'Này Kassapa, chớ nói như vậy.' Khi được hỏi: 'Thưa Tôn giả Gotama, có phải là không có khổ chăng?', Ngài đã trả lời: 'Này Kassapa, không phải là không có khổ. Này Kassapa, thật sự có khổ.' Khi được hỏi: 'Vậy thì Tôn giả Gotama không biết khổ, không thấy khổ', Ngài đã trả lời: 'Này Kassapa, không phải Ta không biết khổ, không thấy khổ. Này Kassapa, Ta thật sự biết khổ; này Kassapa, Ta thật sự thấy khổ.' Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn hãy chỉ rõ khổ cho con. Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn hãy thuyết giảng về khổ cho con.

‘‘‘So karoti so paṭisaṃvedayatī’ti kho, kassapa, ādito sato ‘sayaṃkataṃ dukkha’nti iti vadaṃ sassataṃ etaṃ pareti. ‘Añño karoti añño paṭisaṃvedayatī’ti kho, kassapa, vedanābhitunnassa sato ‘paraṃkataṃ dukkha’nti iti vadaṃ ucchedaṃ etaṃ pareti. Ete te, kassapa, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti – ‘avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’’ti.

Này Kassapa, người nào nói: 'Người làm cũng là người cảm thọ', và cho rằng ngay từ đầu đã có một thực thể, khi nói 'khổ do tự mình làm' là rơi vào thường kiến. Này Kassapa, người nào nói: 'Người làm là khác, người cảm thọ là khác', và cho rằng có một thực thể bị cảm thọ chi phối, khi nói 'khổ do người khác làm' là rơi vào đoạn kiến. Này Kassapa, Như Lai không đi đến hai cực đoan ấy, thuyết giảng pháp theo trung đạo: 'Do vô minh duyên, các hành sanh; do hành duyên, thức sanh... v.v... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Do sự đoạn diệt và ly tham không còn tàn dư của chính vô minh ấy, các hành diệt; do hành diệt, thức diệt... v.v... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.'

Evaṃ vutte, acelo kassapo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bhante, abhikkantaṃ, bhante! Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya…pe… cakkhumanto rūpāni dakkhantīti; evamevaṃ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ, bhante, bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Labheyyāhaṃ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampada’’nti.

Khi được nói như vậy, lõa thể Kassapa bạch với Thế Tôn rằng: 'Thật vi diệu, bạch Thế Tôn! Thật vi diệu, bạch Thế Tôn! Bạch Thế Tôn, cũng như người lật ngửa vật bị úp... v.v... để người có mắt có thể thấy các sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn trình bày bằng nhiều phương tiện. Bạch Thế Tôn, con xin quy y Thế Tôn, quy y Pháp và quy y Tăng chúng. Bạch Thế Tôn, mong con được xuất gia dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn, mong con được thọ cụ túc giới.'

‘‘Yo kho, kassapa, aññatitthiyapubbo imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhati pabbajjaṃ, ākaṅkhati upasampadaṃ, so cattāro māse parivasati. Catunnaṃ māsānaṃ accayena (parivutthaparivāsaṃ) āraddhacittā bhikkhū pabbājenti upasampādenti bhikkhubhāvāya. Api ca mayā puggalavemattatā viditā’’ti.

Này Kassapa, người nào trước đây thuộc ngoại đạo, muốn được xuất gia, muốn được thọ cụ túc giới trong Pháp và Luật này, người ấy phải trải qua bốn tháng biệt trú. Sau khi hết bốn tháng, nếu các vị Tỳ khưu hài lòng, sẽ cho người ấy xuất gia, thọ cụ túc giới để trở thành Tỳ khưu. Tuy nhiên, Ta biết có sự khác biệt giữa các cá nhân.

‘‘Sace[Pg.261], bhante, aññatitthiyapubbo imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhati pabbajjaṃ, ākaṅkhati upasampadaṃ, cattāro māse parivasati. Catunnaṃ māsānaṃ accayena (parivutthaparivāsaṃ) āraddhacittā bhikkhū pabbājenti upasampādenti bhikkhubhāvāya. Ahaṃ cattāri vassāni parivasissāmi, catunnaṃ vassānaṃ accayena (parivutthaparivāsaṃ) āraddhacittā bhikkhū pabbājentu upasampādentu bhikkhubhāvāyā’’ti.

Bạch Thế Tôn, nếu người trước đây thuộc ngoại đạo, muốn được xuất gia, muốn được thọ cụ túc giới trong Pháp và Luật này, phải trải qua bốn tháng biệt trú, và sau khi hết bốn tháng, nếu các vị Tỳ khưu hài lòng, sẽ cho người ấy xuất gia, thọ cụ túc giới để trở thành Tỳ khưu, thì con sẽ xin biệt trú trong bốn năm. Sau khi hết bốn năm, nếu các vị Tỳ khưu hài lòng, mong các vị cho con xuất gia, thọ cụ túc giới để trở thành Tỳ khưu.

Alattha kho acelo kassapo bhagavato santike pabbajjaṃ, alattha upasampadaṃ. Acirūpasampanno ca panāyasmā kassapo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva – yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti tadanuttaraṃ – brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi. ‘‘Khīṇā jāti vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’’ti abbhaññāsi. Aññataro ca panāyasmā kassapo arahataṃ ahosīti. Sattamaṃ.

Lõa thể Kassapa đã được xuất gia dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn, đã được thọ cụ túc giới. Và không lâu sau khi thọ cụ túc giới, Tôn giả Kassapa sống một mình, nơi vắng vẻ, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần, và chẳng bao lâu, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại mục đích vô thượng của phạm hạnh mà vì đó các thiện nam tử đã chân chánh từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vị ấy biết rõ: 'Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lại trạng thái này nữa.' Và Tôn giả Kassapa đã trở thành một trong các vị A-la-hán. (Kinh) thứ bảy.

8. Timbarukasuttaṃ

8. Kinh Timbaruka

18. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho timbaruko paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho timbaruko paribbājako bhagavantaṃ etadavoca –

18. (Thế Tôn) trú ở Sāvatthī. Lúc bấy giờ, du sĩ Timbaruka đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã cùng Thế Tôn nói lên những lời chào hỏi thân hữu. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu và đáng ghi nhớ, vị ấy ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, du sĩ Timbaruka bạch với Thế Tôn rằng:

‘‘‘Kiṃ nu kho, bho gotama, sayaṃkataṃ sukhadukkha’nti? ‘Mā hevaṃ, timbarukā’ti bhagavā avoca. ‘Kiṃ pana, bho gotama, paraṃkataṃ sukhadukkha’nti? ‘Mā hevaṃ, timbarukā’ti bhagavā avoca. ‘Kiṃ nu kho, bho gotama, sayaṃkatañca paraṃkatañca sukhadukkha’nti? ‘Mā hevaṃ, timbarukā’ti bhagavā avoca. ‘Kiṃ pana, bho gotama, asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkha’nti? ‘Mā hevaṃ, timbarukā’ti bhagavā avoca. ‘Kiṃ nu kho, bho gotama, natthi sukhadukkha’nti? ‘Na kho, timbaruka, natthi sukhadukkhaṃ; atthi kho, timbaruka, sukhadukkha’nti. ‘Tena hi bhavaṃ gotamo sukhadukkhaṃ na jānāti, na passatī’ti? ‘Na khvāhaṃ, timbaruka, sukhadukkhaṃ na jānāmi, na passāmi. Jānāmi khvāhaṃ, timbaruka, sukhadukkhaṃ; passāmi khvāhaṃ, timbaruka, sukhadukkha’’’nti.

“Thưa Tôn giả Gotama, có phải lạc và khổ là do tự mình làm ra chăng?” – “Này Timbaruka, chớ có nói như vậy,” Thế Tôn đáp. “Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải lạc và khổ là do người khác làm ra chăng?” – “Này Timbaruka, chớ có nói như vậy,” Thế Tôn đáp. “Thưa Tôn giả Gotama, có phải lạc và khổ là vừa do tự mình làm ra, vừa do người khác làm ra chăng?” – “Này Timbaruka, chớ có nói như vậy,” Thế Tôn đáp. “Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải lạc và khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà là ngẫu nhiên sanh khởi chăng?” – “Này Timbaruka, chớ có nói như vậy,” Thế Tôn đáp. “Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải là không có lạc và khổ chăng?” – “Này Timbaruka, không phải là không có lạc và khổ; này Timbaruka, có lạc và khổ.” – “Nếu vậy, Tôn giả Gotama không biết, không thấy lạc và khổ chăng?” – “Này Timbaruka, không phải Ta không biết, không thấy lạc và khổ. Này Timbaruka, Ta biết lạc và khổ; này Timbaruka, Ta thấy lạc và khổ.”

‘‘‘Kiṃ [Pg.262] nu kho, bho gotama, sayaṃkataṃ sukhadukkha’nti iti puṭṭho samāno ‘mā hevaṃ, timbarukā’ti vadesi. ‘Kiṃ pana, bho gotama, paraṃkataṃ sukhadukkha’nti iti puṭṭho samāno ‘mā hevaṃ, timbarukā’ti vadesi. ‘Kiṃ nu kho, bho gotama, sayaṃkatañca paraṃkatañca sukhadukkha’nti iti puṭṭho samāno ‘mā hevaṃ, timbarukā’ti vadesi. ‘Kiṃ pana, bho gotama, asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkha’nti iti puṭṭho samāno ‘mā hevaṃ, timbarukā’ti vadesi. ‘Kiṃ nu kho, bho gotama, natthi sukhadukkha’nti iti puṭṭho samāno ‘na kho, timbaruka, natthi sukhadukkhaṃ; atthi kho, timbaruka, sukhadukkha’nti vadesi. ‘Tena hi bhavaṃ gotamo sukhadukkhaṃ na jānāti, na passatī’ti iti puṭṭho samāno ‘na khvāhaṃ, timbaruka, sukhadukkhaṃ na jānāmi, na passāmi. Jānāmi khvāhaṃ, timbaruka, sukhadukkhaṃ; passāmi khvāhaṃ, timbaruka, sukhadukkha’nti vadesi. Ācikkhatu ca me bhavaṃ gotamo sukhadukkhaṃ. Desetu ca me bhavaṃ gotamo sukhadukkha’’nti.

“Khi được hỏi: ‘Thưa Tôn giả Gotama, có phải lạc và khổ là do tự mình làm ra chăng?’, Ngài đã trả lời: ‘Này Timbaruka, chớ có nói như vậy.’ Khi được hỏi: ‘Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải lạc và khổ là do người khác làm ra chăng?’, Ngài đã trả lời: ‘Này Timbaruka, chớ có nói như vậy.’ Khi được hỏi: ‘Thưa Tôn giả Gotama, có phải lạc và khổ là vừa do tự mình làm ra, vừa do người khác làm ra chăng?’, Ngài đã trả lời: ‘Này Timbaruka, chớ có nói như vậy.’ Khi được hỏi: ‘Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải lạc và khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà là ngẫu nhiên sanh khởi chăng?’, Ngài đã trả lời: ‘Này Timbaruka, chớ có nói như vậy.’ Khi được hỏi: ‘Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải là không có lạc và khổ chăng?’, Ngài đã trả lời: ‘Này Timbaruka, không phải là không có lạc và khổ; này Timbaruka, có lạc và khổ.’ Khi được hỏi: ‘Nếu vậy, Tôn giả Gotama không biết, không thấy lạc và khổ chăng?’, Ngài đã trả lời: ‘Này Timbaruka, không phải Ta không biết, không thấy lạc và khổ. Này Timbaruka, Ta biết lạc và khổ; này Timbaruka, Ta thấy lạc và khổ.’ Xin Tôn giả Gotama hãy chỉ dạy cho con về lạc và khổ. Xin Tôn giả Gotama hãy thuyết giảng cho con về lạc và khổ.”

‘‘‘Sā vedanā, so vedayatī’ti kho, timbaruka, ādito sato ‘sayaṃkataṃ sukhadukkha’nti evampāhaṃ na vadāmi. ‘Aññā vedanā, añño vedayatī’ti kho, timbaruka, vedanābhitunnassa sato ‘paraṃkataṃ sukhadukkha’nti evampāhaṃ na vadāmi. Ete te, timbaruka, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti – ‘avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’’ti.

“Này Timbaruka, với quan điểm từ ban đầu rằng: ‘Cảm thọ là gì, người cảm thọ là vậy’, thì sẽ đi đến kết luận: ‘Lạc và khổ là do tự mình làm ra.’ Ta không nói như vậy. Này Timbaruka, với quan điểm từ ban đầu rằng: ‘Cảm thọ là khác, người cảm thọ là khác’, thì đối với người bị cảm thọ chi phối, sẽ đi đến kết luận: ‘Lạc và khổ là do người khác làm ra.’ Ta không nói như vậy. Này Timbaruka, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: ‘Do vô minh duyên, các hành sanh khởi; do hành duyên, thức sanh khởi… vân vân… Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khổ uẩn này. Do sự đoạn diệt và ly tham không còn tàn dư của chính vô minh ấy nên hành diệt; do hành diệt nên thức diệt… vân vân… Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khổ uẩn này.’”

Evaṃ vutte, timbaruko paribbājako bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… esāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Aṭṭhamaṃ.

Khi được nghe như vậy, du sĩ Timbaruka bạch với Thế Tôn rằng: – “Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama!… vân vân… Con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y Tăng chúng. Mong Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là một người cận sự nam, từ hôm nay cho đến trọn đời đã đến nương tựa.” Kinh thứ tám.

9. Bālapaṇḍitasuttaṃ

9. Kinh Kẻ Ngu và Người Trí

19. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘avijjānīvaraṇassa, bhikkhave, bālassa taṇhāya sampayuttassa evamayaṃ kāyo samudāgato. Iti ayañceva kāyo bahiddhā ca nāmarūpaṃ, itthetaṃ dvayaṃ, dvayaṃ paṭicca phasso saḷevāyatanāni [Pg.263], yehi phuṭṭho bālo sukhadukkhaṃ paṭisaṃvedayati etesaṃ vā aññatarena’’.

19. Trú ở Sāvatthī… “Này các Tỷ-kheo, đối với kẻ ngu bị vô minh che lấp, bị ái dục trói buộc, thân này đã sanh khởi như vậy. Như vậy, có thân này và có danh sắc ở bên ngoài; do đó có cặp đôi này. Do duyên cặp đôi, có xúc, tức là sáu xứ. Do bị những xứ ấy xúc chạm, hoặc do một trong những xứ ấy, kẻ ngu cảm thọ lạc và khổ.”

‘‘Avijjānīvaraṇassa, bhikkhave, paṇḍitassa taṇhāya sampayuttassa evamayaṃ kāyo samudāgato. Iti ayañceva kāyo bahiddhā ca nāmarūpaṃ, itthetaṃ dvayaṃ, dvayaṃ paṭicca phasso saḷevāyatanāni, yehi phuṭṭho paṇḍito sukhadukkhaṃ paṭisaṃvedayati etesaṃ vā aññatarena’’.

“Này các Tỷ-kheo, đối với người trí bị vô minh che lấp, bị ái dục trói buộc, thân này đã sanh khởi như vậy. Như vậy, có thân này và có danh sắc ở bên ngoài; do đó có cặp đôi này. Do duyên cặp đôi, có xúc, tức là sáu xứ. Do bị những xứ ấy xúc chạm, hoặc do một trong những xứ ấy, người trí cảm thọ lạc và khổ.”

‘‘Tatra, bhikkhave, ko viseso ko adhippayāso kiṃ nānākaraṇaṃ paṇḍitassa bālenā’’ti? ‘‘Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā, bhagavaṃnettikā, bhagavaṃpaṭisaraṇā. Sādhu vata, bhante, bhagavantaṃyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti.

“Này các Tỷ-kheo, ở đây, đâu là sự khác biệt, đâu là sự đặc thù, đâu là sự dị biệt giữa người trí và kẻ ngu?” – “Bạch Thế Tôn, các pháp của chúng con lấy Thế Tôn làm căn bản, lấy Thế Tôn làm người dẫn dắt, lấy Thế Tôn làm nơi nương tựa. Lành thay, bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy làm sáng tỏ ý nghĩa của lời dạy này. Sau khi nghe từ Thế Tôn, các Tỷ-kheo sẽ ghi nhớ.”

‘‘Tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha, bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

“Vậy thì, này các Tỷ-kheo, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.” – “Vâng, bạch Thế Tôn.” Các Tỷ-kheo ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

‘‘Yāya ca, bhikkhave, avijjāya nivutassa bālassa yāya ca taṇhāya sampayuttassa ayaṃ kāyo samudāgato, sā ceva avijjā bālassa appahīnā sā ca taṇhā aparikkhīṇā. Taṃ kissa hetu? Na, bhikkhave, bālo acari brahmacariyaṃ sammā dukkhakkhayāya. Tasmā bālo kāyassa bhedā kāyūpago hoti, so kāyūpago samāno na parimuccati jātiyā jarāmaraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi. Na parimuccati dukkhasmāti vadāmi.

“Này các Tỷ-kheo, do vô minh nào mà kẻ ngu bị che lấp, do ái dục nào mà kẻ ngu bị trói buộc, khiến cho thân này sanh khởi, thì chính vô minh ấy kẻ ngu chưa đoạn tận, và ái dục ấy chưa được trừ diệt. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, kẻ ngu đã không thực hành phạm hạnh để chơn chánh đoạn tận khổ đau. Do đó, sau khi thân hoại, kẻ ngu đi đến một thân khác; khi đi đến một thân khác, người ấy không được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng người ấy không được giải thoát khỏi khổ đau.”

‘‘Yāya ca, bhikkhave, avijjāya nivutassa paṇḍitassa yāya ca taṇhāya sampayuttassa ayaṃ kāyo samudāgato, sā ceva avijjā paṇḍitassa pahīnā, sā ca taṇhā parikkhīṇā. Taṃ kissa hetu? Acari, bhikkhave, paṇḍito brahmacariyaṃ sammā dukkhakkhayāya. Tasmā paṇḍito kāyassa bhedā na kāyūpago hoti. So akāyūpago samāno parimuccati jātiyā jarāmaraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi. Parimuccati dukkhasmāti vadāmi. Ayaṃ [Pg.264] kho, bhikkhave, viseso, ayaṃ adhippayāso, idaṃ nānākaraṇaṃ paṇḍitassa bālena yadidaṃ brahmacariyavāso’’ti. Navamaṃ.

Này các Tỷ kheo, do vô minh nào mà người có trí bị che lấp, do ái nào mà bị trói buộc, khiến cho thân này được sinh khởi, thì chính vô minh ấy đã được người có trí đoạn tận, và ái ấy đã được đoạn trừ. Vì sao vậy? Này các Tỷ kheo, người có trí đã thực hành phạm hạnh để chân chánh đoạn tận khổ đau. Do đó, sau khi thân hoại, người có trí không đi đến một thân khác. Vị ấy, không đi đến một thân khác, được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng: ‘Vị ấy được giải thoát khỏi khổ đau’. Này các Tỷ kheo, đây chính là sự khác biệt, đây là sự vượt trội, đây là sự sai khác giữa người có trí và kẻ ngu, tức là việc sống đời phạm hạnh này.

10. Paccayasuttaṃ

10. Kinh Duyên

20. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘paṭiccasamuppādañca vo, bhikkhave, desessāmi paṭiccasamuppanne ca dhamme. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha, bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

20. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, Ta sẽ giảng cho các ông về lý duyên khởi và các pháp do duyên sanh. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói. – Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Các Tỷ kheo ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này:

‘‘Katamo ca, bhikkhave, paṭiccasamuppādo? Jātipaccayā, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ. Uppādā vā tathāgatānaṃ anuppādā vā tathāgatānaṃ, ṭhitāva sā dhātu dhammaṭṭhitatā dhammaniyāmatā idappaccayatā. Taṃ tathāgato abhisambujjhati abhisameti. Abhisambujjhitvā abhisametvā ācikkhati deseti paññāpeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti. ‘Passathā’ti cāha – ‘jātipaccayā, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ’’’.

Và này các Tỷ kheo, thế nào là lý duyên khởi? Này các Tỷ kheo, do duyên sanh nên có già-chết. Dù các Như Lai có xuất hiện hay không xuất hiện, giới tánh ấy vẫn an trú, pháp trụ tánh, pháp quyết định tánh, y duyên tánh. Điều ấy, Như Lai hoàn toàn giác ngộ, hoàn toàn liễu tri. Sau khi hoàn toàn giác ngộ, hoàn toàn liễu tri, Ngài tuyên thuyết, giảng dạy, trình bày, thiết lập, khai thị, phân tích, làm cho hiển lộ. Và Ngài nói: ‘Hãy xem!’ – ‘Này các Tỷ kheo, do duyên sanh nên có già-chết’.

‘‘Bhavapaccayā, bhikkhave, jāti…pe… upādānapaccayā, bhikkhave, bhavo… taṇhāpaccayā, bhikkhave, upādānaṃ… vedanāpaccayā, bhikkhave, taṇhā… phassapaccayā, bhikkhave, vedanā… saḷāyatanapaccayā, bhikkhave, phasso… nāmarūpapaccayā, bhikkhave, saḷāyatanaṃ… viññāṇapaccayā, bhikkhave, nāmarūpaṃ… saṅkhārapaccayā, bhikkhave, viññāṇaṃ… avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā uppādā vā tathāgatānaṃ anuppādā vā tathāgatānaṃ, ṭhitāva sā dhātu dhammaṭṭhitatā dhammaniyāmatā idappaccayatā. Taṃ tathāgato abhisambujjhati abhisameti. Abhisambujjhitvā abhisametvā ācikkhati deseti paññāpeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti. ‘Passathā’ti cāha ‘avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā’. Iti kho, bhikkhave, yā tatra tathatā avitathatā anaññathatā idappaccayatā – ayaṃ vuccati, bhikkhave, paṭiccasamuppādo.

Này các Tỷ kheo, do duyên hữu nên có sanh... do duyên thủ nên có hữu... do duyên ái nên có thủ... do duyên thọ nên có ái... do duyên xúc nên có thọ... do duyên sáu xứ nên có xúc... do duyên danh-sắc nên có sáu xứ... do duyên thức nên có danh-sắc... do duyên hành nên có thức... Này các Tỷ kheo, do duyên vô minh nên có các hành. Dù các Như Lai có xuất hiện hay không xuất hiện, giới tánh ấy vẫn an trú, pháp trụ tánh, pháp quyết định tánh, y duyên tánh. Điều ấy, Như Lai hoàn toàn giác ngộ, hoàn toàn liễu tri. Sau khi hoàn toàn giác ngộ, hoàn toàn liễu tri, Ngài tuyên thuyết, giảng dạy, trình bày, thiết lập, khai thị, phân tích, làm cho hiển lộ. Và Ngài nói: ‘Hãy xem!’ – ‘Này các Tỷ kheo, do duyên vô minh nên có các hành’. Như vậy, này các Tỷ kheo, cái gì ở đây là như tánh, bất ly tánh, bất dị tánh, y duyên tánh – này các Tỷ kheo, cái ấy được gọi là lý duyên khởi.

‘‘Katame ca, bhikkhave, paṭiccasamuppannā dhammā? Jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, aniccaṃ saṅkhataṃ paṭiccasamuppannaṃ khayadhammaṃ vayadhammaṃ virāgadhammaṃ nirodhadhammaṃ. Jāti, bhikkhave, aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammā. Bhavo, bhikkhave, anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno khayadhammo vayadhammo virāgadhammo nirodhadhammo. Upādānaṃ bhikkhave…pe… taṇhā, bhikkhave… vedanā, bhikkhave… phasso, bhikkhave… saḷāyatanaṃ, bhikkhave… nāmarūpaṃ, bhikkhave… viññāṇaṃ[Pg.265], bhikkhave… saṅkhārā, bhikkhave… avijjā, bhikkhave, aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammā. Ime vuccanti, bhikkhave, paṭiccasamuppannā dhammā.

Và này các Tỷ kheo, thế nào là các pháp do duyên sanh? Này các Tỷ kheo, già-chết là vô thường, hữu vi, do duyên sanh, có tánh hủy diệt, có tánh biến hoại, có tánh ly tham, có tánh đoạn diệt. Này các Tỷ kheo, sanh là vô thường, hữu vi, do duyên sanh, có tánh hủy diệt, có tánh biến hoại, có tánh ly tham, có tánh đoạn diệt. Này các Tỷ kheo, hữu là vô thường, hữu vi, do duyên sanh, có tánh hủy diệt, có tánh biến hoại, có tánh ly tham, có tánh đoạn diệt. Này các Tỷ kheo, thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh-sắc... thức... các hành... Này các Tỷ kheo, vô minh là vô thường, hữu vi, do duyên sanh, có tánh hủy diệt, có tánh biến hoại, có tánh ly tham, có tánh đoạn diệt. Này các Tỷ kheo, những pháp này được gọi là các pháp do duyên sanh.

‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa ‘ayañca paṭiccasamuppādo, ime ca paṭiccasamuppannā dhammā’ yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā honti, so vata pubbantaṃ vā paṭidhāvissati – ‘ahosiṃ nu kho ahaṃ atītamaddhānaṃ, nanu kho ahosiṃ atītamaddhānaṃ, kiṃ nu kho ahosiṃ atītamaddhānaṃ, kathaṃ nu kho ahosiṃ atītamaddhānaṃ, kiṃ hutvā kiṃ ahosiṃ nu kho ahaṃ atītamaddhāna’nti; aparantaṃ vā upadhāvissati – ‘bhavissāmi nu kho ahaṃ anāgatamaddhānaṃ, nanu kho bhavissāmi anāgatamaddhānaṃ, kiṃ nu kho bhavissāmi anāgatamaddhānaṃ, kathaṃ nu kho bhavissāmi anāgatamaddhānaṃ, kiṃ hutvā kiṃ bhavissāmi nu kho ahaṃ anāgatamaddhāna’nti; etarahi vā paccuppannaṃ addhānaṃ ajjhattaṃ kathaṃkathī bhavissati – ‘ahaṃ nu khosmi, no nu khosmi, kiṃ nu khosmi, kathaṃ nu khosmi, ayaṃ nu kho satto kuto āgato, so kuhiṃ gamissatī’ti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Tathāhi, bhikkhave, ariyasāvakassa ayañca paṭiccasamuppādo ime ca paṭiccasamuppannā dhammā yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā’’ti. Dasamaṃ.

Này các Tỷ kheo, khi nào vị Thánh đệ tử đã khéo thấy như thật bằng chánh trí tuệ về ‘lý duyên khởi này và các pháp do duyên sanh này’, thì vị ấy chắc chắn sẽ không quay về quá khứ mà khởi lên rằng: ‘Có phải ta đã có trong quá khứ? Có phải ta đã không có trong quá khứ? Ta đã là gì trong quá khứ? Ta đã như thế nào trong quá khứ? Ta đã là gì rồi trở thành gì trong quá khứ?’; hoặc sẽ không hướng đến tương lai mà khởi lên rằng: ‘Có phải ta sẽ có trong tương lai? Có phải ta sẽ không có trong tương lai? Ta sẽ là gì trong tương lai? Ta sẽ như thế nào trong tương lai? Ta sẽ là gì rồi trở thành gì trong tương lai?’; hoặc bây giờ, trong hiện tại, sẽ không khởi lên nghi ngờ về tự thân rằng: ‘Có phải ta có? Có phải ta không có? Ta là gì? Ta như thế nào? Chúng sanh này từ đâu đến? Nó sẽ đi về đâu?’. Trường hợp ấy không xảy ra. Vì sao vậy? Này các Tỷ kheo, vì vị Thánh đệ tử đã khéo thấy như thật bằng chánh trí tuệ về lý duyên khởi này và các pháp do duyên sanh này.

Āhāravaggo dutiyo.

Phẩm Thức Ăn, thứ hai.

Tassuddānaṃ –

Phần Tóm Lược:

Āhāraṃ phagguno ceva, dve ca samaṇabrāhmaṇā;

Kaccānagotto dhammakathikaṃ, acelaṃ timbarukena ca;

Bālapaṇḍitato ceva, dasamo paccayena cāti.

Thức Ăn, và Phagguna, hai kinh Sa-môn Bà-la-môn; Kaccānagotta, Thuyết Pháp, Acela, và Timbaruka; Kẻ Ngu và Bậc Trí, và kinh thứ mười là Duyên.

3. Dasabalavaggo

3. Phẩm Mười Lực

1. Dasabalasuttaṃ

1. Kinh Mười Lực

21. Sāvatthiyaṃ [Pg.266] viharati…pe… ‘‘dasabalasamannāgato, bhikkhave, tathāgato catūhi ca vesārajjehi samannāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti – iti rūpaṃ iti rūpassa samudayo iti rūpassa atthaṅgamo, iti vedanā iti vedanāya samudayo iti vedanāya atthaṅgamo, iti saññā iti saññāya samudayo iti saññāya atthaṅgamo, iti saṅkhārā iti saṅkhārānaṃ samudayo iti saṅkhārānaṃ atthaṅgamo, iti viññāṇaṃ iti viññāṇassa samudayo iti viññāṇassa atthaṅgamo. Iti imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjati. Imasmiṃ asati idaṃ na hoti, imassa nirodhā idaṃ nirujjhati. Yadidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Paṭhamaṃ.

21. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, Như Lai, bậc thành tựu mười lực, thành tựu bốn vô sở úy, tự nhận ở địa vị tối thượng, rống tiếng rống sư tử giữa các hội chúng, chuyển bánh xe Pháp cao thượng: ‘Đây là sắc, đây là sự sanh khởi của sắc, đây là sự đoạn diệt của sắc. Đây là thọ, đây là sự sanh khởi của thọ, đây là sự đoạn diệt của thọ. Đây là tưởng, đây là sự sanh khởi của tưởng, đây là sự đoạn diệt của tưởng. Đây là các hành, đây là sự sanh khởi của các hành, đây là sự đoạn diệt của các hành. Đây là thức, đây là sự sanh khởi của thức, đây là sự đoạn diệt của thức. Như vầy: Khi cái này có, cái kia có; do sự sanh khởi của cái này, cái kia sanh khởi. Khi cái này không có, cái kia không có; do sự đoạn diệt của cái này, cái kia đoạn diệt. Tức là, do duyên vô minh, các hành sanh khởi; do duyên các hành, thức sanh khởi... như vậy là sự sanh khởi của toàn bộ khối khổ này. Do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của chính vô minh, các hành diệt; do các hành diệt, thức diệt... như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.’ (Kinh) thứ nhất.

2. Dutiyadasabalasuttaṃ

2. Kinh Mười Lực Thứ Hai

22. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dasabalasamannāgato, bhikkhave, tathāgato catūhi ca vesārajjehi samannāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavattetti – ‘iti rūpaṃ iti rūpassa samudayo iti rūpassa atthaṅgamo, iti vedanā iti vedanāya samudayo iti vedanāya atthaṅgamo, iti saññā iti saññāya samudayo iti saññāya atthaṅgamo, iti saṅkhārā iti saṅkhārānaṃ samudayo iti saṅkhārānaṃ atthaṅgamo, iti viññāṇaṃ iti viññāṇassa samudayo iti viññāṇassa atthaṅgamo. Iti imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjati; imasmiṃ asati idaṃ na hoti imassa nirodhā idaṃ nirujjhati. Yadidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti’’’.

22. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, Như Lai, bậc thành tựu mười lực, thành tựu bốn vô sở úy, tự nhận ở địa vị tối thượng, rống tiếng rống sư tử giữa các hội chúng, chuyển bánh xe Pháp cao thượng: ‘Đây là sắc, đây là sự sanh khởi của sắc, đây là sự đoạn diệt của sắc. Đây là thọ, đây là sự sanh khởi của thọ, đây là sự đoạn diệt của thọ. Đây là tưởng, đây là sự sanh khởi của tưởng, đây là sự đoạn diệt của tưởng. Đây là các hành, đây là sự sanh khởi của các hành, đây là sự đoạn diệt của các hành. Đây là thức, đây là sự sanh khởi của thức, đây là sự đoạn diệt của thức. Như vầy: Khi cái này có, cái kia có; do sự sanh khởi của cái này, cái kia sanh khởi; khi cái này không có, cái kia không có; do sự đoạn diệt của cái này, cái kia đoạn diệt. Tức là, do duyên vô minh, các hành sanh khởi; do duyên các hành, thức sanh khởi... như vậy là sự sanh khởi của toàn bộ khối khổ này. Do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của chính vô minh, các hành diệt; do các hành diệt, thức diệt... như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.’

‘‘Evaṃ svākkhāto, bhikkhave, mayā dhammo uttāno vivaṭo pakāsito chinnapilotiko. Evaṃ svākkhāte kho, bhikkhave, mayā dhamme uttāne vivaṭe pakāsite chinnapilotike alameva saddhāpabbajitena kulaputtena vīriyaṃ ārabhituṃ – ‘kāmaṃ taco ca nhāru ca aṭṭhi [Pg.267] ca avasissatu, sarīre upasussatu maṃsalohitaṃ. Yaṃ taṃ purisathāmena purisavīriyena purisaparakkamena pattabbaṃ, na taṃ apāpuṇitvā vīriyassa saṇṭhānaṃ bhavissatī’’’ti.

‘Này các Tỳ khưu, Pháp đã được Ta khéo thuyết giảng như vậy, rõ ràng, rộng mở, hiển thị, không có vải vụn vá víu. Này các Tỳ khưu, khi Pháp đã được Ta khéo thuyết giảng như vậy, rõ ràng, rộng mở, hiển thị, không có vải vụn vá víu, thiện nam tử đã xuất gia vì đức tin thật xứng đáng để khởi sự tinh tấn rằng: ‘Dầu cho chỉ còn lại da, gân, và xương; thịt và máu trong thân hãy khô cạn đi. Điều gì có thể đạt được bằng sức lực của người nam, bằng sự tinh tấn của người nam, bằng sự nỗ lực của người nam, nếu chưa đạt được điều ấy, sự tinh tấn sẽ không dừng lại.’’

‘‘Dukkhaṃ, bhikkhave, kusīto viharati vokiṇṇo pāpakehi akusalehi dhammehi, mahantañca sadatthaṃ parihāpeti. Āraddhavīriyo ca kho, bhikkhave, sukhaṃ viharati pavivitto pāpakehi akusalehi dhammehi, mahantañca sadatthaṃ paripūreti. Na, bhikkhave, hīnena aggassa patti hoti. Aggena ca kho, bhikkhave, aggassa patti hoti. Maṇḍapeyyamidaṃ, bhikkhave, brahmacariyaṃ, satthā sammukhībhūto. Tasmātiha, bhikkhave, vīriyaṃ ārabhatha appattassa pattiyā, anadhigatassa adhigamāya, asacchikatassa sacchikiriyāya. ‘Evaṃ no ayaṃ amhākaṃ pabbajjā avañjhā bhavissati saphalā saudrayā. Yesañca mayaṃ paribhuñjāma cīvara-piṇḍapātasenāsana-gilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ tesaṃ te kārā amhesu mahapphalā bhavissanti mahānisaṃsā’ti – evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṃ. Attatthaṃ vā hi, bhikkhave, sampassamānena alameva appamādena sampādetuṃ; paratthaṃ vā hi, bhikkhave, sampassamānena alameva appamādena sampādetuṃ; ubhayatthaṃ vā hi, bhikkhave, sampassamānena alameva appamādena sampādetu’’nti. Dutiyaṃ.

‘Này các Tỳ khưu, người lười biếng sống khổ sở, bị xen tạp với các pháp ác, bất thiện, và làm tổn thất lợi ích lớn lao của tự thân. Còn này các Tỳ khưu, người đã khởi sự tinh tấn sống an lạc, xa lìa các pháp ác, bất thiện, và làm viên mãn lợi ích lớn lao của tự thân. Này các Tỳ khưu, không có sự chứng đắc tối thượng bằng (sự tinh tấn) thấp kém. Này các Tỳ khưu, có sự chứng đắc tối thượng bằng (sự tinh tấn) tối thượng. Này các Tỳ khưu, phạm hạnh này là phần tinh túy đáng được uống, Bậc Đạo Sư đang hiện diện. Do đó, này các Tỳ khưu, hãy khởi sự tinh tấn để đạt được điều chưa đạt, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ, để thực chứng điều chưa thực chứng. ‘Như vậy, sự xuất gia này của chúng ta sẽ không vô ích, sẽ có kết quả, có thành tựu. Và những người mà chúng ta thọ dụng y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh, những sự cúng dường ấy của họ đối với chúng ta sẽ có quả lớn, có lợi ích lớn.’ Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy. Này các Tỳ khưu, người thấy rõ lợi ích của tự thân, thật xứng đáng để thành tựu với sự không dể duôi; hoặc này các Tỳ khưu, người thấy rõ lợi ích của người khác, thật xứng đáng để thành tựu với sự không dể duôi; hoặc này các Tỳ khưu, người thấy rõ lợi ích của cả hai, thật xứng đáng để thành tựu với sự không dể duôi.’ (Kinh) thứ hai.

3. Upanisasuttaṃ

3. Kinh Upanisa

23. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘jānato ahaṃ, bhikkhave, passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmi, no ajānato no apassato. Kiñca, bhikkhave, jānato kiṃ passato āsavānaṃ khayo hoti? Iti rūpaṃ iti rūpassa samudayo iti rūpassa atthaṅgamo, iti vedanā…pe… iti saññā… iti saṅkhārā… iti viññāṇaṃ iti viññāṇassa samudayo iti viññāṇassa atthaṅgamoti. Evaṃ kho, bhikkhave, jānato evaṃ passato āsavānaṃ khayo hoti’’.

23. Trú ở Sāvatthī... ‘Này các Tỳ khưu, Ta nói về sự đoạn tận các lậu hoặc cho người biết, cho người thấy; không phải cho người không biết, không phải cho người không thấy. Này các Tỳ khưu, biết gì, thấy gì mà có sự đoạn tận các lậu hoặc? ‘Đây là sắc, đây là sự sanh khởi của sắc, đây là sự đoạn diệt của sắc. Đây là thọ... đây là tưởng... đây là các hành... đây là thức, đây là sự sanh khởi của thức, đây là sự đoạn diệt của thức.’ Này các Tỳ khưu, biết như vậy, thấy như vậy thì có sự đoạn tận các lậu hoặc.’

‘‘Yampissa taṃ, bhikkhave, khayasmiṃ khayeññāṇaṃ, tampi saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, khayeñāṇassa upanisā? ‘Vimuttī’tissa vacanīyaṃ. Vimuttimpāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, vimuttiyā [Pg.268] upanisā? ‘Virāgo’tissa vacanīyaṃ. Virāgampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, virāgassa upanisā? ‘Nibbidā’tissa vacanīyaṃ. Nibbidampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, nibbidāya upanisā? ‘Yathābhūtañāṇadassana’ntissa vacanīyaṃ. Yathābhūtañāṇadassanampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, yathābhūtañāṇadassanassa upanisā? ‘Samādhī’tissa vacanīyaṃ. Samādhimpāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ.

“Này các Tỳ khưu, trí về sự đoạn tận trong sự đoạn tận ấy, Ta nói rằng trí ấy cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của trí về sự đoạn tận là gì? Phải nói rằng: ‘Là giải thoát’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng giải thoát cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của giải thoát là gì? Phải nói rằng: ‘Là ly tham’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng ly tham cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của ly tham là gì? Phải nói rằng: ‘Là yếm ly’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng yếm ly cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của yếm ly là gì? Phải nói rằng: ‘Là như thật tri kiến’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng như thật tri kiến cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của như thật tri kiến là gì? Phải nói rằng: ‘Là định’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng định cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên.

‘‘Kā ca, bhikkhave, samādhissa upanisā? ‘Sukha’ntissa vacanīyaṃ. Sukhampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, sukhassa upanisā? ‘Passaddhī’tissa vacanīyaṃ. Passaddhimpāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, passaddhiyā upanisā? ‘Pītī’tissa vacanīyaṃ. Pītimpāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, pītiyā upanisā? ‘Pāmojja’ntissa vacanīyaṃ. Pāmojjampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, pāmojjassa upanisā? ‘Saddhā’tissa vacanīyaṃ. Saddhampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ.

“Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của định là gì? Phải nói rằng: ‘Là lạc’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng lạc cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của lạc là gì? Phải nói rằng: ‘Là khinh an’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng khinh an cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của khinh an là gì? Phải nói rằng: ‘Là hỷ’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng hỷ cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của hỷ là gì? Phải nói rằng: ‘Là hoan hỷ’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng hoan hỷ cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của hoan hỷ là gì? Phải nói rằng: ‘Là tín’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng tín cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên.

‘‘Kā ca, bhikkhave, saddhāya upanisā? ‘Dukkha’ntissa vacanīyaṃ. Dukkhampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, dukkhassa upanisā? ‘Jātī’tissa vacanīyaṃ. Jātimpāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, jātiyā upanisā? ‘Bhavo’tissa vacanīyaṃ. Bhavampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, bhavassa upanisā? ‘Upādāna’ntissa vacanīyaṃ. Upādānampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, upādānassa upanisā? ‘Taṇhā’tissa vacanīyaṃ. Taṇhampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ.

“Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của tín là gì? Phải nói rằng: ‘Là khổ’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng khổ cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của khổ là gì? Phải nói rằng: ‘Là sanh’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng sanh cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của sanh là gì? Phải nói rằng: ‘Là hữu’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng hữu cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của hữu là gì? Phải nói rằng: ‘Là thủ’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng thủ cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của thủ là gì? Phải nói rằng: ‘Là ái’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng ái cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên.

‘‘Kā ca, bhikkhave, taṇhāya upanisā? ‘Vedanā’tissa vacanīyaṃ…pe… ‘phasso’tissa vacanīyaṃ… ‘saḷāyatana’ntissa vacanīyaṃ… ‘nāmarūpa’ntissa vacanīyaṃ… ‘viññāṇa’ntissa vacanīyaṃ… ‘saṅkhārā’tissa vacanīyaṃ. Saṅkhārepāhaṃ, bhikkhave, saupanise vadāmi, no anupanise. Kā ca, bhikkhave, saṅkhārānaṃ upanisā? ‘Avijjā’tissa vacanīyaṃ.

“Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của ái là gì? Phải nói rằng: ‘Là thọ’... phải nói rằng: ‘là xúc’... phải nói rằng: ‘là sáu xứ’... phải nói rằng: ‘là danh sắc’... phải nói rằng: ‘là thức’... phải nói rằng: ‘là các hành’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng các hành cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của các hành là gì? Phải nói rằng: ‘Là vô minh’.

‘‘Iti [Pg.269] kho, bhikkhave, avijjūpanisā saṅkhārā, saṅkhārūpanisaṃ viññāṇaṃ, viññāṇūpanisaṃ nāmarūpaṃ, nāmarūpūpanisaṃ saḷāyatanaṃ, saḷāyatanūpaniso phasso, phassūpanisā vedanā, vedanūpanisā taṇhā, taṇhūpanisaṃ upādānaṃ, upādānūpaniso bhavo, bhavūpanisā jāti, jātūpanisaṃ dukkhaṃ, dukkhūpanisā saddhā, saddhūpanisaṃ pāmojjaṃ, pāmojjūpanisā pīti, pītūpanisā passaddhi, passaddhūpanisaṃ sukhaṃ, sukhūpaniso samādhi, samādhūpanisaṃ yathābhūtañāṇadassanaṃ, yathābhūtañāṇadassanūpanisā nibbidā, nibbidūpaniso virāgo, virāgūpanisā vimutti, vimuttūpanisaṃ khayeñāṇaṃ.

“Như vậy, này các Tỳ khưu, các hành có vô minh làm nhân duyên, thức có các hành làm nhân duyên, danh sắc có thức làm nhân duyên, sáu xứ có danh sắc làm nhân duyên, xúc có sáu xứ làm nhân duyên, thọ có xúc làm nhân duyên, ái có thọ làm nhân duyên, thủ có ái làm nhân duyên, hữu có thủ làm nhân duyên, sanh có hữu làm nhân duyên, khổ có sanh làm nhân duyên, tín có khổ làm nhân duyên, hoan hỷ có tín làm nhân duyên, hỷ có hoan hỷ làm nhân duyên, khinh an có hỷ làm nhân duyên, lạc có khinh an làm nhân duyên, định có lạc làm nhân duyên, như thật tri kiến có định làm nhân duyên, yếm ly có như thật tri kiến làm nhân duyên, ly tham có yếm ly làm nhân duyên, giải thoát có ly tham làm nhân duyên, trí về sự đoạn tận có giải thoát làm nhân duyên.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, uparipabbate thullaphusitake deve vassante taṃ udakaṃ yathāninnaṃ pavattamānaṃ pabbatakandarapadarasākhā paripūreti. Pabbatakandarapadarasākhāparipūrā kusobbhe paripūrenti. Kusobbhā paripūrā mahāsobbhe paripūrenti. Mahāsobbhā paripūrā kunnadiyo paripūrenti. Kunnadiyo paripūrā mahānadiyo paripūrenti. Mahānadiyo paripūrā mahāsamuddaṃ paripūrenti.

“Này các Tỳ khưu, ví như khi trời mưa hạt lớn trên đỉnh núi, nước ấy chảy xuống chỗ trũng làm đầy các hang núi, khe núi, và các dòng suối. Khi các hang núi, khe núi, và các dòng suối được làm đầy, chúng làm đầy các ao nhỏ. Khi các ao nhỏ được làm đầy, chúng làm đầy các hồ lớn. Khi các hồ lớn được làm đầy, chúng làm đầy các sông nhỏ. Khi các sông nhỏ được làm đầy, chúng làm đầy các sông lớn. Khi các sông lớn được làm đầy, chúng làm đầy biển cả.

‘‘Evameva kho, bhikkhave, avijjūpanisā saṅkhārā, saṅkhārūpanisaṃ viññāṇaṃ, viññāṇūpanisaṃ nāmarūpaṃ, nāmarūpūpanisaṃ saḷāyatanaṃ, saḷāyatanūpaniso phasso, phassūpanisā vedanā, vedanūpanisā taṇhā, taṇhūpanisaṃ upādānaṃ, upādānūpaniso bhavo, bhavūpanisā jāti, jātūpanisaṃ dukkhaṃ, dukkhūpanisā saddhā, saddhūpanisaṃ pāmojjaṃ, pāmojjūpanisā pīti, pītūpanisā passaddhi, passaddhūpanisaṃ sukhaṃ, sukhūpaniso samādhi, samādhūpanisaṃ yathābhūtañāṇadassanaṃ, yathābhūtañāṇadassanūpanisā nibbidā, nibbidūpaniso virāgo, virāgūpanisā vimutti, vimuttūpanisaṃ khayeñāṇa’’nti. Tatiyaṃ.

“Cũng vậy, này các Tỳ khưu, các hành có vô minh làm nhân duyên, thức có các hành làm nhân duyên, danh sắc có thức làm nhân duyên, sáu xứ có danh sắc làm nhân duyên, xúc có sáu xứ làm nhân duyên, thọ có xúc làm nhân duyên, ái có thọ làm nhân duyên, thủ có ái làm nhân duyên, hữu có thủ làm nhân duyên, sanh có hữu làm nhân duyên, khổ có sanh làm nhân duyên, tín có khổ làm nhân duyên, hoan hỷ có tín làm nhân duyên, hỷ có hoan hỷ làm nhân duyên, khinh an có hỷ làm nhân duyên, lạc có khinh an làm nhân duyên, định có lạc làm nhân duyên, như thật tri kiến có định làm nhân duyên, yếm ly có như thật tri kiến làm nhân duyên, ly tham có yếm ly làm nhân duyên, giải thoát có ly tham làm nhân duyên, trí về sự đoạn tận có giải thoát làm nhân duyên.”

4. Aññatitthiyasuttaṃ

4. Kinh Ngoại Đạo

24. Rājagahe viharati veḷuvane. Atha kho āyasmā sāriputto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi. Atha kho āyasmato sāriputtassa etadahosi – ‘‘atippago kho tāva rājagahe piṇḍāya carituṃ. Yaṃnūnāhaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyya’’nti.

24. Ngài đang trú tại Rājagaha, ở Veḷuvana. Bấy giờ, Tôn giả Sāriputta vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi vào thành Rājagaha để khất thực. Lúc ấy, Tôn giả Sāriputta khởi lên ý nghĩ này: 'Còn quá sớm để đi khất thực ở Rājagaha. Hay là ta nên đi đến tu viện của các du sĩ ngoại đạo.'

Atha [Pg.270] kho āyasmā sāriputto yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ sāriputtaṃ te aññatitthiyā paribbājakā etadavocuṃ –

Rồi Tôn giả Sāriputta đi đến tu viện của các du sĩ ngoại đạo. Sau khi đến, ngài đã trao đổi những lời chào hỏi thân mật với các du sĩ ngoại đạo ấy. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân thiện, đáng ghi nhớ, ngài ngồi xuống một bên. Khi Tôn giả Sāriputta đang ngồi một bên, các du sĩ ngoại đạo ấy đã nói với ngài như sau:

‘‘Santāvuso, sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti. Santi panāvuso sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā paraṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti. Santāvuso sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkatañca paraṃkatañca dukkhaṃ paññapenti. Santi panāvuso sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti. Idha, panāvuso sāriputta, samaṇo gotamo kiṃvādī kimakkhāyī? Kathaṃ byākaramānā ca mayaṃ vuttavādino ceva samaṇassa gotamassa assāma, na ca samaṇaṃ gotamaṃ abhūtena abbhācikkheyyāma, dhammassa cānudhammaṃ byākareyyāma, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyyā’’ti?

“Thưa hiền hữu Sāriputta, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, họ tuyên bố rằng khổ do tự mình làm ra. Lại nữa, thưa hiền hữu Sāriputta, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, họ tuyên bố rằng khổ do người khác làm ra. Thưa hiền hữu Sāriputta, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, họ tuyên bố rằng khổ vừa do tự mình làm ra, vừa do người khác làm ra. Lại nữa, thưa hiền hữu Sāriputta, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, họ tuyên bố rằng khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà do ngẫu nhiên sanh khởi. Ở đây, thưa hiền hữu Sāriputta, Sa-môn Gotama có chủ trương gì, thuyết giảng điều gì? Chúng tôi phải trình bày như thế nào để vừa nói đúng lời của Sa-môn Gotama, vừa không xuyên tạc Sa-môn Gotama bằng điều không thật, lại vừa trình bày pháp đúng với chánh pháp, và không có một luận điểm hợp lý nào có thể bị chỉ trích?”

‘‘Paṭiccasamuppannaṃ kho, āvuso, dukkhaṃ vuttaṃ bhagavatā. Kiṃ paṭicca? Phassaṃ paṭicca. Iti vadaṃ vuttavādī ceva bhagavato assa, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkheyya, dhammassa cānudhammaṃ byākareyya, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyya.

“Thưa các hiền hữu, Thế Tôn đã dạy rằng khổ là do duyên khởi. Duyên vào cái gì? Duyên vào xúc. Người nói như vậy là nói đúng lời của Thế Tôn, không xuyên tạc Thế Tôn bằng điều không thật, trình bày pháp đúng với chánh pháp, và không có một luận điểm hợp lý nào có thể bị chỉ trích.”

‘‘Tatrāvuso, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā. Yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā paraṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā. Yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkatañca paraṃkatañca dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā. Yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā.

“Thưa các hiền hữu, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do tự mình làm ra, điều đó cũng do duyên xúc. Cả những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do người khác làm ra, điều đó cũng do duyên xúc. Cả những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ vừa do tự mình làm ra, vừa do người khác làm ra, điều đó cũng do duyên xúc. Cả những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà do ngẫu nhiên sanh khởi, điều đó cũng do duyên xúc.”

‘‘Tatrāvuso, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā paraṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Yepi te [Pg.271] samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkatañca paraṃkatañca dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’ti.

“Thưa các hiền hữu, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do tự mình làm ra, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra. Cả những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do người khác làm ra, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra. Cả những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ vừa do tự mình làm ra, vừa do người khác làm ra, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra. Cả những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà do ngẫu nhiên sanh khởi, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra.”

Assosi kho āyasmā ānando āyasmato sāriputtassa tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ imaṃ kathāsallāpaṃ. Atha kho āyasmā ānando rājagahe piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando yāvatako āyasmato sāriputtassa tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ ahosi kathāsallāpo taṃ sabbaṃ bhagavato ārocesi.

Tôn giả Ānanda đã nghe được cuộc đối thoại này giữa Tôn giả Sāriputta và các du sĩ ngoại đạo ấy. Sau đó, Tôn giả Ānanda sau khi đi khất thực ở Rājagaha, dùng bữa xong, trên đường từ nơi khất thực trở về, đã đi đến chỗ Thế Tôn. Sau khi đến, ngài đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda đã thuật lại toàn bộ cuộc đối thoại của Tôn giả Sāriputta với các du sĩ ngoại đạo ấy cho Thế Tôn nghe.

‘‘Sādhu sādhu, ānanda, yathā taṃ sāriputto sammā byākaramāno byākareyya. Paṭiccasamuppannaṃ kho, ānanda, dukkhaṃ vuttaṃ mayā. Kiṃ paṭicca? Phassaṃ paṭicca. Iti vadaṃ vuttavādī ceva me assa, na ca maṃ abhūtena abbhācikkheyya, dhammassa cānudhammaṃ byākareyya, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyya.

“Lành thay, lành thay, Ānanda! Sāriputta đã trả lời đúng như một người cần phải trả lời cho đúng. Này Ānanda, Ta đã dạy rằng khổ là do duyên khởi. Duyên vào cái gì? Duyên vào xúc. Người nói như vậy là nói đúng lời của Ta, không xuyên tạc Ta bằng điều không thật, trình bày pháp đúng với chánh pháp, và không có một luận điểm hợp lý nào có thể bị chỉ trích.”

‘‘Tatrānanda, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā.

“Này Ānanda, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do tự mình làm ra, điều đó cũng do duyên xúc. Cả những vị... (như trên)... cả những vị... (như trên)... cả những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà do ngẫu nhiên sanh khởi, điều đó cũng do duyên xúc.”

‘‘Tatrānanda, yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati.

“Này Ānanda, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do tự mình làm ra, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra. Cả những vị... (như trên)... cả những vị... (như trên)... cả những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà do ngẫu nhiên sanh khởi, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra.”

‘‘Ekamidāhaṃ, ānanda, samayaṃ idheva rājagahe viharāmi veḷuvane kalandakanivāpe. Atha khvāhaṃ, ānanda, pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisiṃ. Tassa mayhaṃ, ānanda, etadahosi – ‘atippago [Pg.272] kho tāva rājagahe piṇḍāya carituṃ. Yaṃnūnāhaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyya’’’nti.

“Này Ānanda, một thời ta ở tại Rājagaha này, trong Trúc Lâm, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Bấy giờ, này Ānanda, vào buổi sáng, ta đắp y, cầm y bát, đi vào thành Rājagaha để khất thực. Này Ānanda, ta suy nghĩ thế này: ‘Còn quá sớm để đi khất thực ở Rājagaha. Hay là ta đi đến trú xứ của các du sĩ ngoại đạo.’”

‘‘Atha khvāhaṃ, ānanda, yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkamiṃ; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ sammodiṃ. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃ. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho maṃ, ānanda, te aññatitthiyā paribbājakā etadavocuṃ –

“Bấy giờ, này Ānanda, ta đi đến trú xứ của các du sĩ ngoại đạo; sau khi đến, ta đã cùng các du sĩ ngoại đạo ấy trao đổi lời chào hỏi thân thiện. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân thiện và đáng ghi nhớ, ta ngồi xuống một bên. Này Ānanda, khi ta đang ngồi một bên, các du sĩ ngoại đạo ấy đã nói với ta điều này:”

‘Santāvuso gotama, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti. Santi panāvuso gotama, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā paraṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti. Santāvuso gotama, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkatañca paraṃkatañca dukkhaṃ paññapenti. Santi panāvuso gotama, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti. Idha no āyasmā gotamo kiṃvādī kimakkhāyī? Kathaṃ byākaramānā ca mayaṃ vuttavādino ceva āyasmato gotamassa assāma, na ca āyasmantaṃ gotamaṃ abhūtena abbhācikkheyyāma, dhammassa cānudhammaṃ byākareyyāma, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyyā’’’ti?

“‘Thưa hiền giả Gotama, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do tự mình làm ra. Lại nữa, thưa hiền giả Gotama, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do người khác làm ra. Thưa hiền giả Gotama, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ vừa do tự mình làm ra, vừa do người khác làm ra. Lại nữa, thưa hiền giả Gotama, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà do ngẫu nhiên sinh khởi. Ở đây, Tôn giả Gotama chủ trương gì, tuyên thuyết gì? Làm thế nào để khi chúng tôi giải thích, chúng tôi vừa là người nói lại lời của Tôn giả Gotama, vừa không xuyên tạc Tôn giả Gotama bằng điều không thật, lại vừa giải thích pháp đúng với pháp, và không có một luận điểm hợp lý nào của chúng tôi bị rơi vào tình trạng đáng bị chỉ trích?’”

‘‘Evaṃ vuttāhaṃ, ānanda, te aññatitthiye paribbājake etadavocaṃ – ‘paṭiccasamuppannaṃ kho, āvuso, dukkhaṃ vuttaṃ mayā. Kiṃ paṭicca? Phassaṃ paṭicca. Iti vadaṃ vuttavādī ceva me assa, na ca maṃ abhūtena abbhācikkheyya, dhammassa cānudhammaṃ byākareyya, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyyā’’’ti.

“Này Ānanda, khi được hỏi như vậy, ta đã nói với các du sĩ ngoại đạo ấy điều này: ‘Này các hiền giả, ta đã nói rằng khổ là do duyên sinh. Duyên vào cái gì? Duyên vào xúc. Người nào nói như vậy thì vừa là người nói lại lời của ta, vừa không xuyên tạc ta bằng điều không thật, lại vừa giải thích pháp đúng với pháp, và không có một luận điểm hợp lý nào bị rơi vào tình trạng đáng bị chỉ trích.’”

‘‘Tatrāvuso, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā.

“‘Này các hiền giả, trong số đó, những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do tự mình làm ra, điều đó cũng do duyên xúc. Những vị ấy… v.v… những vị ấy… v.v… những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà do ngẫu nhiên sinh khởi, điều đó cũng do duyên xúc.

‘‘Tatrāvuso, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’ti. ‘‘Acchariyaṃ bhante, abbhutaṃ bhante[Pg.273]! Yatra hi nāma ekena padena sabbo attho vutto bhavissati. Siyā nu kho, bhante, esevattho vitthārena vuccamāno gambhīro ceva assa gambhīrāvabhāso cā’’ti?

“‘Này các hiền giả, trong số đó, những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do tự mình làm ra, việc họ sẽ cảm thọ mà không có xúc, điều này không thể xảy ra. Những vị ấy… v.v… những vị ấy… v.v… những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà do ngẫu nhiên sinh khởi, việc họ sẽ cảm thọ mà không có xúc, điều này không thể xảy ra.’ ‘Thật vi diệu, bạch Thế Tôn! Thật hy hữu, bạch Thế Tôn! Toàn bộ ý nghĩa đã được nói ra chỉ bằng một từ. Bạch Thế Tôn, nếu ý nghĩa này được giải thích một cách chi tiết, liệu nó có trở nên sâu sắc và có vẻ sâu sắc không?’”

‘‘Tena hānanda, taññevettha paṭibhātū’’ti. ‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – ‘jarāmaraṇaṃ, āvuso ānanda, kiṃnidānaṃ kiṃsamudayaṃ kiṃjātikaṃ kiṃpabhava’nti? Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ – ‘jarāmaraṇaṃ kho, āvuso, jātinidānaṃ jātisamudayaṃ jātijātikaṃ jātipabhava’nti. Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ.

“‘Vậy thì, này Ānanda, hãy để điều đó sáng tỏ cho ngươi.’ ‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: “Này hiền giả Ānanda, già-chết có cái gì làm nhân duyên, có cái gì làm tập khởi, có cái gì làm nguồn sinh, có cái gì làm phát sinh?” Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: “Này các hiền giả, già-chết có sinh làm nhân duyên, có sinh làm tập khởi, có sinh làm nguồn sinh, có sinh làm phát sinh.” Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.

‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – ‘jāti panāvuso ānanda, kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā’ti? Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ – ‘jāti kho, āvuso, bhavanidānā bhavasamudayā bhavajātikā bhavappabhavā’ti. Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ.

“‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: “Còn sinh, này hiền giả Ānanda, có cái gì làm nhân duyên, có cái gì làm tập khởi, có cái gì làm nguồn sinh, có cái gì làm phát sinh?” Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: “Này các hiền giả, sinh có hữu làm nhân duyên, có hữu làm tập khởi, có hữu làm nguồn sinh, có hữu làm phát sinh.” Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.

‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – ‘bhavo panāvuso ānanda, kiṃnidāno kiṃsamudayo kiṃjātiko kiṃpabhavo’ti? Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ – ‘bhavo kho, āvuso, upādānanidāno upādānasamudayo upādānajātiko upādānappabhavo’ti. Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ.

“‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: “Còn hữu, này hiền giả Ānanda, có cái gì làm nhân duyên, có cái gì làm tập khởi, có cái gì làm nguồn sinh, có cái gì làm phát sinh?” Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: “Này các hiền giả, hữu có thủ làm nhân duyên, có thủ làm tập khởi, có thủ làm nguồn sinh, có thủ làm phát sinh.” Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.

‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – upādānaṃ panāvuso…pe… taṇhā panāvuso…pe… vedanā panāvuso…pe… sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – ‘phasso panāvuso ānanda, kiṃnidāno kiṃsamudayo kiṃjātiko kiṃpabhavo’ti? Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ – ‘phasso kho, āvuso, saḷāyatananidāno saḷāyatanasamudayo saḷāyatanajātiko saḷāyatanappabhavo’ti. ‘Channaṃtveva, āvuso, phassāyatanānaṃ asesavirāganirodhā phassanirodho; phassanirodhā vedanānirodho; vedanānirodhā taṇhānirodho; taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’ti. Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyya’’nti. Catutthaṃ.

“‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con: “Còn thủ, này hiền giả Ānanda…” v.v… “Còn ái, này hiền giả…” v.v… “Còn thọ, này hiền giả…” v.v… Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: “Còn xúc, này hiền giả Ānanda, có cái gì làm nhân duyên, có cái gì làm tập khởi, có cái gì làm nguồn sinh, có cái gì làm phát sinh?” Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: “Này các hiền giả, xúc có sáu xứ làm nhân duyên, có sáu xứ làm tập khởi, có sáu xứ làm nguồn sinh, có sáu xứ làm phát sinh.” “Này các hiền giả, do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của sáu xứ xúc này mà xúc diệt; do xúc diệt nên thọ diệt; do thọ diệt nên ái diệt; do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sinh diệt; do sinh diệt nên già-chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.’”

5. Bhūmijasuttaṃ

5. Kinh Bhūmija

25. Sāvatthiyaṃ [Pg.274] viharati. Atha kho āyasmā bhūmijo sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā bhūmijo āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca –

25. (Thế Tôn) trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, vào buổi chiều, Tôn giả Bhūmija từ nơi độc cư đứng dậy, đi đến chỗ Tôn giả Sāriputta; sau khi đến, đã cùng Tôn giả Sāriputta chào hỏi thân mật. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân tình, đáng ghi nhớ, Tôn giả Bhūmija ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Bhūmija bạch với Tôn giả Sāriputta rằng:

‘‘Santāvuso sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ sukhadukkhaṃ paññapenti. Santi panāvuso sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā paraṃkataṃ sukhadukkhaṃ paññapenti. Santāvuso sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkatañca paraṃkatañca sukhadukkhaṃ paññapenti. Santi panāvuso sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkhaṃ paññapenti. Idha no, āvuso sāriputta, bhagavā kiṃvādī kimakkhāyī, kathaṃ byākaramānā ca mayaṃ vuttavādino ceva bhagavato assāma, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkheyyāma, dhammassa cānudhammaṃ byākareyyāma, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyyā’’ti?

“Thưa hiền giả Sāriputta, có một số Sa-môn, Bà-la-môn là những người chủ trương về nghiệp, họ tuyên bố rằng lạc khổ là do tự mình làm. Lại nữa, thưa hiền giả Sāriputta, có một số Sa-môn, Bà-la-môn là những người chủ trương về nghiệp, họ tuyên bố rằng lạc khổ là do người khác làm. Thưa hiền giả Sāriputta, có một số Sa-môn, Bà-la-môn là những người chủ trương về nghiệp, họ tuyên bố rằng lạc khổ là vừa do tự mình làm vừa do người khác làm. Lại nữa, thưa hiền giả Sāriputta, có một số Sa-môn, Bà-la-môn là những người chủ trương về nghiệp, họ tuyên bố rằng lạc khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sinh khởi. Ở đây, thưa hiền giả Sāriputta, Thế Tôn của chúng ta chủ trương thế nào, tuyên thuyết thế nào? Chúng con phải trả lời như thế nào để vừa nói lên lời của Thế Tôn đã dạy, vừa không xuyên tạc Thế Tôn bằng điều không thật, lại vừa giải thích pháp đúng với pháp, và không có một luận điểm hợp pháp nào có thể bị chỉ trích?”

‘‘Paṭiccasamuppannaṃ kho, āvuso, sukhadukkhaṃ vuttaṃ bhagavatā. Kiṃ paṭicca? Phassaṃ paṭicca. Iti vadaṃ vuttavādī ceva bhagavato assa, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkheyya, dhammassa cānudhammaṃ byākareyya, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyya.

“Này hiền giả, lạc khổ đã được Thế Tôn nói là do duyên khởi. Duyên vào cái gì? Duyên vào xúc. Người nói như vậy là đã nói lên lời của Thế Tôn đã dạy, không xuyên tạc Thế Tôn bằng điều không thật, giải thích pháp đúng với pháp, và không có một luận điểm hợp pháp nào có thể bị chỉ trích.

‘‘Tatrāvuso, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ sukhadukkhaṃ paññapenti, tadapi phassapaccayā. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkhaṃ paññapenti, tadapi phassapaccayā.

“Này hiền giả, trong số đó, những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương về nghiệp, tuyên bố rằng lạc khổ do tự mình làm, điều ấy cũng do duyên xúc. Những vị... (như trên)... những vị... (như trên)... những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương về nghiệp, tuyên bố rằng lạc khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sinh khởi, điều ấy cũng do duyên xúc.

‘‘Tatrāvuso, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ sukhadukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Yepi te…pe. … yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’ti.

“Này hiền giả, trong số đó, những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương về nghiệp, tuyên bố rằng lạc khổ do tự mình làm, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra. Những vị... (như trên)... những vị... (như trên)... những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương về nghiệp, tuyên bố rằng lạc khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sinh khởi, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra.”

Assosi [Pg.275] kho āyasmā ānando āyasmato sāriputtassa āyasmatā bhūmijena saddhiṃ imaṃ kathāsallāpaṃ. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando yāvatako āyasmato sāriputtassa āyasmatā bhūmijena saddhiṃ ahosi kathāsallāpo taṃ sabbaṃ bhagavato ārocesi.

Tôn giả Ānanda đã nghe cuộc đối thoại này giữa Tôn giả Sāriputta và Tôn giả Bhūmija. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda đã trình bày lại với Thế Tôn toàn bộ cuộc đối thoại đã diễn ra giữa Tôn giả Sāriputta và Tôn giả Bhūmija.

‘‘Sādhu sādhu, ānanda, yathā taṃ sāriputto sammā byākaramāno byākareyya. Paṭiccasamuppannaṃ kho, ānanda, sukhadukkhaṃ vuttaṃ mayā. Kiṃ paṭicca? Phassaṃ paṭicca. Iti vadaṃ vuttavādī ceva me assa, na ca maṃ abhūtena abbhācikkheyya, dhammassa cānudhammaṃ byākareyya, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyya.

“Lành thay, lành thay, Ānanda! Sāriputta đã trả lời đúng như một người cần phải trả lời một cách đúng đắn. Này Ānanda, lạc khổ đã được Ta nói là do duyên khởi. Duyên vào cái gì? Duyên vào xúc. Người nói như vậy là đã nói lên lời của Ta đã dạy, không xuyên tạc Ta bằng điều không thật, giải thích pháp đúng với pháp, và không có một luận điểm hợp pháp nào có thể bị chỉ trích.

‘‘Tatrānanda, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ sukhadukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā.

“Này Ānanda, trong số đó, những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương về nghiệp, tuyên bố rằng lạc khổ do tự mình làm, điều ấy cũng do duyên xúc. Những vị... (như trên)... những vị... (như trên)... những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương về nghiệp, tuyên bố rằng lạc khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sinh khởi, điều ấy cũng do duyên xúc.

‘‘Tatrānanda, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ sukhadukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇākammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati.

“Này Ānanda, trong số đó, những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương về nghiệp, tuyên bố rằng lạc khổ do tự mình làm, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra. Những vị... (như trên)... những vị... (như trên)... những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương về nghiệp, tuyên bố rằng lạc khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sinh khởi, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra.

‘‘Kāye vā hānanda, sati kāyasañcetanāhetu uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Vācāya vā hānanda, sati vacīsañcetanāhetu uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Mane vā hānanda, sati manosañcetanāhetu uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ avijjāpaccayā ca.

“Này Ānanda, khi có thân, do nhân là thân tư, lạc khổ nội tại sinh khởi. Này Ānanda, khi có lời nói, do nhân là khẩu tư, lạc khổ nội tại sinh khởi. Này Ānanda, khi có ý, do nhân là ý tư, lạc khổ nội tại sinh khởi. Và (những tư ấy) cũng do duyên vô minh.

‘‘Sāmaṃ vā taṃ, ānanda, kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Pare vā taṃ, ānanda, kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharonti, yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Sampajāno vā taṃ, ānanda, kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Asampajāno [Pg.276] vā taṃ, ānanda, kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ.

“Này Ānanda, hoặc tự mình tạo tác thân hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tại sinh khởi cho người ấy. Hoặc người khác tạo tác thân hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tại sinh khởi cho người ấy. Hoặc có tỉnh giác mà tạo tác thân hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tại sinh khởi cho người ấy. Hoặc không tỉnh giác mà tạo tác thân hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tại sinh khởi cho người ấy.

‘‘Sāmaṃ vā taṃ, ānanda, vacīsaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Pare vā taṃ, ānanda, vacīsaṅkhāraṃ abhisaṅkharonti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Sampajāno vā taṃ, ānanda…pe… asampajāno vā taṃ, ānanda, vacīsaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ.

Này Ānanda, hoặc tự mình tạo tác khẩu hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. Hoặc những người khác, này Ānanda, tạo tác khẩu hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. Hoặc có tỉnh giác, này Ānanda... cho đến... hoặc không có tỉnh giác, này Ānanda, người ấy tạo tác khẩu hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi.

‘‘Sāmaṃ vā taṃ, ānanda, manosaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Pare vā taṃ, ānanda, manosaṅkhāraṃ abhisaṅkharonti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Sampajāno vā taṃ, ānanda…pe… asampajāno vā taṃ, ānanda, manosaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ.

Này Ānanda, hoặc tự mình tạo tác ý hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. Hoặc những người khác, này Ānanda, tạo tác ý hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. Hoặc có tỉnh giác, này Ānanda... cho đến... hoặc không có tỉnh giác, này Ānanda, người ấy tạo tác ý hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi.

‘‘Imesu, ānanda, dhammesu avijjā anupatitā. Avijjāya tveva, ānanda, asesavirāganirodhā so kāyo na hoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Sā vācā na hoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. So mano na hoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Khettaṃ taṃ na hoti…pe… vatthu taṃ na hoti…pe… āyatanaṃ taṃ na hoti…pe… adhikaraṇaṃ taṃ na hoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkha’’nti. Pañcamaṃ.

Này Ānanda, trong các pháp này, vô minh đi theo sau. Này Ānanda, do sự ly tham và đoạn diệt vô minh một cách hoàn toàn, thân hành ấy không tồn tại, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. Khẩu hành ấy không tồn tại, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. Ý hành ấy không tồn tại, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. Mảnh đất ấy không tồn tại... cho đến... nền tảng ấy không tồn tại... cho đến... xứ ấy không tồn tại... cho đến... nguyên nhân ấy không tồn tại, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. Hết phẩm thứ năm.

6. Upavāṇasuttaṃ

6. Kinh Upavāṇa

26. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho āyasmā upavāṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā upavāṇo bhagavantaṃ etadavoca –

26. Trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, Tôn giả Upavāṇa đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Upavāṇa bạch với Thế Tôn như sau:

‘‘Santi, bhante, eke samaṇabrāhmaṇā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti. Santi pana, bhante, eke samaṇabrāhmaṇā paraṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti. Santi pana, bhante, eke samaṇabrāhmaṇā sayaṃkatañca paraṃkatañca dukkhaṃ paññapenti. Santi pana, bhante, eke samaṇabrāhmaṇā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti. Idha no, bhante, bhagavā kiṃvādī kimakkhāyī kathaṃ byākaramānā ca mayaṃ vuttavādino ceva bhagavato assāma, na ca bhagavantaṃ abhūtena [Pg.277] abbhācikkheyyāma, dhammassa cānudhammaṃ byākareyyāma, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyyā’’ti?

Bạch Thế Tôn, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương khổ do tự mình làm. Lại nữa, bạch Thế Tôn, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương khổ do người khác làm. Lại nữa, bạch Thế Tôn, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương khổ vừa do tự mình làm vừa do người khác làm. Lại nữa, bạch Thế Tôn, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, sanh khởi ngẫu nhiên. Ở đây, bạch Thế Tôn, Thế Tôn chủ trương thế nào, thuyết giảng thế nào, để khi chúng con trình bày thì vừa nói đúng lời Thế Tôn đã dạy, không xuyên tạc Thế Tôn với điều không thật, lại vừa trình bày pháp và tùy pháp, và không có một đồng đạo nào có lý do để chỉ trích?

‘‘Paṭiccasamuppannaṃ kho, upavāṇa, dukkhaṃ vuttaṃ mayā. Kiṃ paṭicca? Phassaṃ paṭicca. Iti vadaṃ vuttavādī ceva me assa, na ca maṃ abhūtena abbhācikkheyya, dhammassa cānudhammaṃ byākareyya, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyya.

Này Upavāṇa, Ta nói rằng khổ là do duyên sanh. Duyên vào cái gì? Duyên vào xúc. Người nói như vậy là nói đúng lời Ta dạy, không xuyên tạc Ta với điều không thật, lại trình bày pháp và tùy pháp, và không có một đồng đạo nào có lý do để chỉ trích.

‘‘Tatra, upavāṇa, ye te samaṇabrāhmaṇā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti, tadapi phassapaccayā. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā.

Này Upavāṇa, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương khổ do tự mình làm, điều ấy cũng do duyên xúc. Những vị nào... cho đến... những vị nào... cho đến... những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, sanh khởi ngẫu nhiên, điều ấy cũng do duyên xúc.

‘‘Tatra, upavāṇa, ye te samaṇabrāhmaṇā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata añña phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

Này Upavāṇa, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương khổ do tự mình làm, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc, trường hợp này không xảy ra. Những vị nào... cho đến... những vị nào... cho đến... những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, sanh khởi ngẫu nhiên, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc, trường hợp này không xảy ra. Hết bài kinh thứ sáu.

7. Paccayasuttaṃ

7. Kinh Duyên

27. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

27. Trú ở Sāvatthī... cho đến... Này các Tỳ khưu, do duyên vô minh có các hành; do duyên các hành có thức... cho đến... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘Katamañca, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ? Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā āyuno saṃhāni indriyānaṃ paripāko – ayaṃ vuccati jarā. Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṃ maccu maraṇaṃ kālakiriyā khandhānaṃ bhedo kaḷevarassa nikkhepo; idaṃ vuccati maraṇaṃ. Iti ayañca jarā idañca maraṇaṃ. Idaṃ vuccati, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ. Jātisamudayā jarāmaraṇasamudayo; jātinirodhā jarāmaraṇanirodho. Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo jarāmaraṇanirodhagāminī paṭipadā. Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là già chết? Sự già, sự suy yếu, răng rụng, tóc bạc, da nhăn, tuổi thọ giảm dần, các căn chín muồi của các chúng sanh này hay chúng sanh khác trong các loài chúng sanh này hay chúng sanh khác – đây được gọi là già. Sự từ bỏ, sự ra đi, sự tan rã, sự biến mất, sự chết, sự mệnh chung, sự làm nên thời gian, sự tan rã của các uẩn, sự vứt bỏ thân xác của các chúng sanh này hay chúng sanh khác từ các loài chúng sanh này hay chúng sanh khác; đây được gọi là chết. Như vậy, đây là già và đây là chết. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là già chết. Do sanh tập khởi nên già chết tập khởi; do sanh đoạn diệt nên già chết đoạn diệt. Con đường Thánh đạo Tám ngành này chính là con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết. Tức là: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định.

‘‘Katamā [Pg.278] ca, bhikkhave, jāti…pe… katamo ca, bhikkhave, bhavo… katamañca, bhikkhave, upādānaṃ… katamā ca, bhikkhave, taṇhā… katamā ca, bhikkhave, vedanā… katamo ca, bhikkhave, phasso… katamañca, bhikkhave, saḷāyatanaṃ… katamañca, bhikkhave, nāmarūpaṃ… katamañca, bhikkhave, viññāṇaṃ…?

Và này các Tỳ khưu, thế nào là sanh?... cho đến... Và này các Tỳ khưu, thế nào là hữu?... Và này các Tỳ khưu, thế nào là thủ?... Và này các Tỳ khưu, thế nào là ái?... Và này các Tỳ khưu, thế nào là thọ?... Và này các Tỳ khưu, thế nào là xúc?... Và này các Tỳ khưu, thế nào là sáu xứ?... Và này các Tỳ khưu, thế nào là danh sắc?... Và này các Tỳ khưu, thế nào là thức...?

‘‘Katame ca, bhikkhave, saṅkhārā? Tayome, bhikkhave, saṅkhārā – kāyasaṅkhāro, vacīsaṅkhāro, cittasaṅkhāro. Ime vuccanti, bhikkhave, saṅkhārā. Avijjāsamudayā saṅkhārasamudayo; avijjānirodhā saṅkhāranirodho. Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅkhāranirodhagāminī paṭipadā. Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.

“Này các tỳ khưu, các hành là gì? Này các tỳ khưu, có ba loại hành này: thân hành, khẩu hành, tâm hành. Này các tỳ khưu, những điều này được gọi là các hành. Do vô minh sanh nên các hành sanh; do vô minh diệt nên các hành diệt. Thánh đạo tám ngành này chính là con đường đưa đến sự diệt tận của các hành. Tức là: chánh kiến... cho đến... chánh định.”

‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṃ paccayaṃ pajānāti, evaṃ paccayasamudayaṃ pajānāti, evaṃ paccayanirodhaṃ pajānāti, evaṃ paccayanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako diṭṭhisampanno itipi, dassanasampanno itipi, āgato imaṃ saddhammaṃ itipi, passati imaṃ saddhammaṃ itipi, sekkhena ñāṇena samannāgato itipi, sekkhāya vijjāya samannāgato itipi, dhammasotaṃ samāpanno itipi, ariyo nibbedhikapañño itipi, amatadvāraṃ āhacca tiṭṭhati itipī’’ti. Sattamaṃ.

“Này các tỳ khưu, khi nào vị thánh đệ tử biết rõ duyên như vậy, biết rõ duyên sanh như vậy, biết rõ duyên diệt như vậy, biết rõ con đường đưa đến duyên diệt như vậy. Này các tỳ khưu, vị thánh đệ tử này được gọi là người đầy đủ chánh kiến, cũng được gọi là người đầy đủ tri kiến, cũng được gọi là người đã đến với diệu pháp này, cũng được gọi là người thấy được diệu pháp này, cũng được gọi là người đầy đủ trí tuệ của bậc hữu học, cũng được gọi là người đầy đủ minh của bậc hữu học, cũng được gọi là người đã nhập vào dòng pháp, cũng được gọi là bậc thánh có trí tuệ thể nhập, cũng được gọi là người đứng chạm vào cửa bất tử.” (Kinh) thứ bảy.

8. Bhikkhusuttaṃ

8. Kinh Tỳ Khưu

28. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘tatra kho…pe… idha, bhikkhave, bhikkhu jarāmaraṇaṃ pajānāti, jarāmaraṇasamudayaṃ pajānāti, jarāmaraṇanirodhaṃ pajānāti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, jātiṃ pajānāti…pe… bhavaṃ pajānāti… upādānaṃ pajānāti… taṇhaṃ pajānāti… vedanaṃ pajānāti… phassaṃ pajānāti… saḷāyatanaṃ pajānāti… nāmarūpaṃ pajānāti… viññāṇaṃ pajānāti… saṅkhāre pajānāti, saṅkhārasamudayaṃ pajānāti, saṅkhāranirodhaṃ pajānāti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti.

28. Trú ở Sāvatthī... cho đến... “Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu biết rõ già chết, biết rõ sự sanh khởi của già chết, biết rõ sự diệt tận của già chết, biết rõ con đường đưa đến sự diệt tận của già chết; biết rõ sanh... cho đến... biết rõ hữu... biết rõ thủ... biết rõ ái... biết rõ thọ... biết rõ xúc... biết rõ sáu xứ... biết rõ danh sắc... biết rõ thức... biết rõ các hành, biết rõ sự sanh khởi của các hành, biết rõ sự diệt tận của các hành, biết rõ con đường đưa đến sự diệt tận của các hành.”

‘‘Katamañca, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ? Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā āyuno saṃhāni indriyānaṃ paripāko – ayaṃ vuccati jarā. Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṃ maccu maraṇaṃ kālakiriyā khandhānaṃ bhedo kaḷevarassa nikkhepo; idaṃ vuccati [Pg.279] maraṇaṃ. Iti ayaṃ ca jarā idañca maraṇaṃ. Idaṃ vuccati, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ. Jātisamudayā jarāmaraṇasamudayo; jātinirodhā jarāmaraṇanirodho. Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo jarāmaraṇanirodhagāminī paṭipadā. Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.

“Này các tỳ khưu, già chết là gì? Đối với các chúng sanh ấy trong từng giới loại chúng sanh ấy, sự già, sự suy yếu, răng rụng, tóc bạc, da nhăn, tuổi thọ giảm sút, các căn chín muồi – điều này được gọi là già. Đối với các chúng sanh ấy từ từng giới loại chúng sanh ấy, sự từ bỏ, sự ra đi, sự tan rã, sự biến mất, sự chết, sự mệnh chung, sự làm nên thời gian, sự tan rã của các uẩn, sự vứt bỏ thân xác; điều này được gọi là chết. Như vậy, đây là già và đây là chết. Này các tỳ khưu, điều này được gọi là già chết. Do sanh sanh khởi nên già chết sanh khởi; do sanh diệt nên già chết diệt. Thánh đạo tám ngành này chính là con đường đưa đến sự diệt tận của già chết. Tức là: chánh kiến... cho đến... chánh định.”

‘‘Katamā ca, bhikkhave, jāti…pe… katamo ca, bhikkhave, bhavo… katamañca, bhikkhave, upādānaṃ… vedanā… phasso… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ….

“Này các tỳ khưu, sanh là gì? ... cho đến ... Này các tỳ khưu, hữu là gì? ... Này các tỳ khưu, thủ là gì? ... ái ... thọ ... xúc ... sáu xứ ... danh sắc ... thức ... .”

‘‘Yato kho, bhikkhave, bhikkhu evaṃ jarāmaraṇaṃ pajānāti, evaṃ jarāmaraṇasamudayaṃ pajānāti, evaṃ jarāmaraṇanirodhaṃ pajānāti, evaṃ jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, evaṃ jātiṃ pajānāti…pe… bhavaṃ… upādānaṃ… taṇhaṃ… vedanaṃ… phassaṃ… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ … saṅkhāre… saṅkhārasamudayaṃ… saṅkhāranirodhaṃ… evaṃ saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu diṭṭhisampanno itipi, dassanasampanno itipi, āgato imaṃ saddhammaṃ itipi, passati imaṃ saddhammaṃ itipi, sekkhena ñāṇena samannāgato itipi, sekkhāya vijjāya samannāgato itipi, dhammasotaṃ samāpanno itipi, ariyo nibbedhikapañño itipi, amatadvāraṃ āhacca tiṭṭhati itipī’’ti. Aṭṭhamaṃ.

“Này các tỳ khưu, khi nào vị tỳ khưu biết rõ già chết như vậy, biết rõ sự sanh khởi của già chết như vậy, biết rõ sự diệt tận của già chết như vậy, biết rõ con đường đưa đến sự diệt tận của già chết như vậy; biết rõ sanh như vậy... cho đến... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức ... các hành... sự sanh khởi của các hành... sự diệt tận của các hành... biết rõ con đường đưa đến sự diệt tận của các hành như vậy. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu này được gọi là người đầy đủ chánh kiến, cũng được gọi là người đầy đủ tri kiến, cũng được gọi là người đã đến với diệu pháp này, cũng được gọi là người thấy được diệu pháp này, cũng được gọi là người đầy đủ trí tuệ của bậc hữu học, cũng được gọi là người đầy đủ minh của bậc hữu học, cũng được gọi là người đã nhập vào dòng pháp, cũng được gọi là bậc thánh có trí tuệ thể nhập, cũng được gọi là người đứng chạm vào cửa bất tử.” (Kinh) thứ tám.

9. Samaṇabrāhmaṇasuttaṃ

9. Kinh Sa Môn Bà La Môn

29. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘tatra kho…pe… ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ na parijānanti, jarāmaraṇasamudayaṃ na parijānanti, jarāmaraṇanirodhaṃ na parijānanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ na parijānanti, jātiṃ na parijānanti…pe… bhavaṃ… upādānaṃ… taṇhaṃ… vedanaṃ… phassaṃ… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ… saṅkhāre… saṅkhārasamudayaṃ… saṅkhāranirodhaṃ… saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ na parijānanti. Na mete, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā. Na ca panete [Pg.280] āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti’’.

29. Trú ở Sāvatthī... cho đến... “Này các tỳ khưu, bất cứ những sa môn hay bà la môn nào không liễu tri già chết, không liễu tri sự sanh khởi của già chết, không liễu tri sự diệt tận của già chết, không liễu tri con đường đưa đến sự diệt tận của già chết; không liễu tri sanh... cho đến... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức... các hành... sự sanh khởi của các hành... sự diệt tận của các hành... không liễu tri con đường đưa đến sự diệt tận của các hành. Này các tỳ khưu, những sa môn hay bà la môn ấy không được xem là sa môn trong hàng sa môn, hay không được xem là bà la môn trong hàng bà la môn. Và những vị tôn giả ấy đã không tự mình chứng ngộ, thực chứng, và thành tựu an trú trong mục đích của sa môn hạnh hay mục đích của bà la môn hạnh ngay trong hiện tại.”

‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ parijānanti, jarāmaraṇasamudayaṃ parijānanti, jarāmaraṇanirodhaṃ parijānanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ parijānanti, jātiṃ parijānanti…pe… bhavaṃ… upādānaṃ… taṇhaṃ… vedanaṃ… phassaṃ… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ… saṅkhāre parijānanti, saṅkhārasamudayaṃ parijānanti, saṅkhāranirodhaṃ parijānanti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ parijānanti. Te kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā. Te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Navamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào liễu tri già chết, liễu tri sự tập khởi của già chết, liễu tri sự đoạn diệt của già chết, liễu tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết; liễu tri sanh... cho đến... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức... liễu tri các hành, liễu tri sự tập khởi của các hành, liễu tri sự đoạn diệt của các hành, liễu tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành. Này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy được xem là Sa-môn trong các hàng Sa-môn và được xem là Bà-la-môn trong các hàng Bà-la-môn. Và các bậc tôn giả ấy, ngay trong hiện tại, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú mục đích của Sa-môn và mục đích của Bà-la-môn.” Kinh thứ chín.

10. Dutiyasamaṇabrāhmaṇasuttaṃ

10. Kinh Sa Môn Bà La Môn thứ hai

30. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘tatra kho…pe… ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ nappajānanti, jarāmaraṇasamudayaṃ nappajānanti, jarāmaraṇanirodhaṃ nappajānanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti te vata jarāmaraṇaṃ samatikkamma ṭhassantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Jātiṃ nappajānanti…pe… bhavaṃ… upādānaṃ… taṇhaṃ… vedanaṃ… phassaṃ… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ… saṅkhāre nappajānanti, saṅkhārasamudayaṃ nappajānanti, saṅkhāranirodhaṃ nappajānanti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti te vata saṅkhāre samatikkamma ṭhassantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati’’.

30. Trú ở Sāvatthī... cho đến... Tại đấy... cho đến... “Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào không biết rõ già chết, không biết rõ sự tập khởi của già chết, không biết rõ sự đoạn diệt của già chết, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết, mà họ sẽ vượt qua già chết và tồn tại, trường hợp này không xảy ra. Họ không biết rõ sanh... cho đến... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức... họ không biết rõ các hành, không biết rõ sự tập khởi của các hành, không biết rõ sự đoạn diệt của các hành, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành, mà họ sẽ vượt qua các hành và tồn tại, trường hợp này không xảy ra.”

‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ pajānanti, jarāmaraṇasamudayaṃ pajānanti, jarāmaraṇanirodhaṃ pajānanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti te vata jarāmaraṇaṃ samatikkamma ṭhassantīti ṭhānametaṃ vijjati. Jātiṃ pajānanti…pe… bhavaṃ… upādānaṃ… taṇhaṃ… vedanaṃ… phassaṃ… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ… saṅkhāre pajānanti, saṅkhārasamudayaṃ pajānanti, saṅkhāranirodhaṃ pajānanti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti. Te vata saṅkhāre samatikkamma ṭhassantīti ṭhānametaṃ vijjatī’’ti. Dasamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào biết rõ già chết, biết rõ sự tập khởi của già chết, biết rõ sự đoạn diệt của già chết, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết, mà họ sẽ vượt qua già chết và tồn tại, trường hợp này có xảy ra. Họ biết rõ sanh... cho đến... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức... họ biết rõ các hành, biết rõ sự tập khởi của các hành, biết rõ sự đoạn diệt của các hành, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành, mà họ sẽ vượt qua các hành và tồn tại, trường hợp này có xảy ra.” Kinh thứ mười.

Dasabalavaggo tatiyo.

Phẩm Mười Sức, thứ ba.

Tassuddānaṃ –

Kệ tóm tắt của phẩm này:

Dve [Pg.281] dasabalā upanisā ca, aññatitthiyabhūmijo;

Upavāṇo paccayo bhikkhu, dve ca samaṇabrāhmaṇāti.

Hai kinh Mười Sức, và kinh Cận Y, kinh Ngoại Đạo, kinh Bhūmija; kinh Upavāṇa, kinh Duyên, kinh Tỳ Khưu, và hai kinh Sa Môn Bà La Môn.

4. Kaḷārakhattiyavaggo

4. Phẩm Kaḷāra Khattiya

1. Bhūtasuttaṃ

1. Kinh Cái Đã Sanh

31. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati. Tatra kho bhagavā āyasmantaṃ sāriputtaṃ āmantesi – ‘‘vuttamidaṃ, sāriputta, pārāyane ajitapañhe –

31. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī. Tại đấy, Thế Tôn gọi Tôn giả Sāriputta: “Này Sāriputta, điều này đã được nói đến trong Phẩm Bỉ Ngạn, trong câu hỏi của Ajita:

‘‘Ye ca saṅkhātadhammāse, ye ca sekkhā puthū idha;

Tesaṃ me nipako iriyaṃ, puṭṭho pabrūhi mārisā’’ti.

“‘Những vị đã liễu tri các pháp, và những vị hữu học còn nhiều ở đây; được con hỏi, thưa ngài, bậc trí tuệ, xin hãy nói cho con về hành trạng của họ.’”

‘‘Imassa nu kho, sāriputta, saṃkhittena bhāsitassa kathaṃ vitthārena attho daṭṭhabbo’’ti? Evaṃ vutte, āyasmā sāriputto tuṇhī ahosi. Dutiyampi kho bhagavā āyasmantaṃ sāriputtaṃ āmantesi…pe… dutiyampi kho āyasmā sāriputto tuṇhī ahosi. Tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṃ sāriputtaṃ āmantesi – ‘‘vuttamidaṃ, sāriputta, pārāyane ajitapañhe –

“Này Sāriputta, lời nói tóm tắt này, cần phải hiểu ý nghĩa chi tiết như thế nào?” Khi được nói vậy, Tôn giả Sāriputta giữ im lặng. Lần thứ hai, Thế Tôn gọi Tôn giả Sāriputta... cho đến... Lần thứ hai, Tôn giả Sāriputta cũng giữ im lặng. Lần thứ ba, Thế Tôn gọi Tôn giả Sāriputta: “Này Sāriputta, điều này đã được nói đến trong Phẩm Bỉ Ngạn, trong câu hỏi của Ajita:

‘‘Ye ca saṅkhātadhammāse, ye ca sekkhā puthū idha;

Tesaṃ me nipako iriyaṃ, puṭṭho pabrūhi mārisā’’ti.

‘‘Imassa nu kho, sāriputta, saṃkhittena bhāsitassa kathaṃ vitthārena attho daṭṭhabbo’’ti? Tatiyampi kho āyasmā sāriputto tuṇhī ahosi.

“Này Sāriputta, lời nói tóm tắt này, cần phải hiểu ý nghĩa chi tiết như thế nào?” Lần thứ ba, Tôn giả Sāriputta cũng giữ im lặng.

‘‘Bhūtamidanti, sāriputta, passasī’’ti? Bhūtamidanti, bhante, yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Bhūtamidanti yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā bhūtassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. Tadāhārasambhavanti yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Tadāhārasambhavanti yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā āhārasambhavassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno [Pg.282] hoti. Tadāhāranirodhā yaṃ bhūtaṃ taṃ nirodhadhammanti yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Tadāhāranirodhā yaṃ bhūtaṃ taṃ nirodhadhammanti yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā nirodhadhammassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. Evaṃ kho, bhante, sekkho hoti.

“‘Này Sāriputta, con có thấy: ‘Cái này đã sanh’ không?’ ‘Bạch Thế Tôn, vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật: ‘Cái này đã sanh’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật: ‘Cái này đã sanh’, vị ấy thực hành để nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với cái đã sanh. Vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật: ‘Nó do vật thực làm cho sanh khởi’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật: ‘Nó do vật thực làm cho sanh khởi’, vị ấy thực hành để nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với cái do vật thực làm cho sanh khởi. Vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật: ‘Do vật thực đoạn diệt, cái gì đã sanh thì cái ấy là pháp có tính đoạn diệt’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật: ‘Do vật thực đoạn diệt, cái gì đã sanh thì cái ấy là pháp có tính đoạn diệt’, vị ấy thực hành để nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với pháp có tính đoạn diệt. Bạch Thế Tôn, như vậy là vị hữu học.’”

‘‘Kathañca, bhante, saṅkhātadhammo hoti? Bhūtamidanti, bhante, yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Bhūtamidanti yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā bhūtassa nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimutto hoti. Tadāhārasambhavanti yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Tadāhārasambhavanti yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā āhārasambhavassa nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimutto hoti. Tadāhāranirodhā yaṃ bhūtaṃ taṃ nirodhadhammanti yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Tadāhāranirodhā yaṃ bhūtaṃ taṃ nirodhadhammanti yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā nirodhadhammassa nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimutto hoti. Evaṃ kho, bhante, saṅkhātadhammo hoti. Iti kho, bhante, yaṃ taṃ vuttaṃ pārāyane ajitapañhe –

“Bạch Thế Tôn, thế nào là bậc đã liễu tri các pháp? Bạch Thế Tôn, vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Đây là cái đã được sinh khởi’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Đây là cái đã được sinh khởi’, do nhờ nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với cái đã được sinh khởi nên được giải thoát, không còn chấp thủ. Vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Nó có sự sinh khởi từ vật thực’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Nó có sự sinh khởi từ vật thực’, do nhờ nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với cái có sự sinh khởi từ vật thực nên được giải thoát, không còn chấp thủ. Vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Do vật thực đoạn diệt nên cái đã được sinh khởi ấy là pháp có sự đoạn diệt’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Do vật thực đoạn diệt nên cái đã được sinh khởi ấy là pháp có sự đoạn diệt’, do nhờ nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với pháp có sự đoạn diệt nên được giải thoát, không còn chấp thủ. Bạch Thế Tôn, như vậy là bậc đã liễu tri các pháp. Bạch Thế Tôn, điều này đã được nói đến trong phẩm Pārāyana, ở câu hỏi của Ajita:”

‘‘Ye ca saṅkhātadhammāse, ye ca sekkhā puthū idha;

Tesaṃ me nipako iriyaṃ, puṭṭho pabrūhi mārisā’’ti.

“Những vị nào ở đây đã liễu tri các pháp, và những vị hữu học có rất nhiều; bậc trí tuệ, khi được con hỏi, xin hãy nói cho con về hạnh của các vị ấy, thưa ngài.”

‘‘Imassa khvāhaṃ, bhante, saṃkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmī’’ti.

“Bạch Thế Tôn, đối với lời dạy được nói tóm tắt này, con hiểu ý nghĩa chi tiết như vậy.”

‘‘Sādhu sādhu, sāriputta, bhūtamidanti, sāriputta, yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Bhūtamidanti yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā bhūtassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭippanno hoti. Tadāhārasambhavanti yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Tadāhārasambhavanti yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā āhārasambhavassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. Tadāhāranirodhā yaṃ bhūtaṃ nirodhadhammanti yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Tadāhāranirodhā yaṃ bhūtaṃ taṃ nirodhadhammanti yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā nirodhadhammassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. Evaṃ kho, sāriputta, sekkho hoti.

“Lành thay, lành thay, Sāriputta! Này Sāriputta, vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Đây là cái đã được sinh khởi’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Đây là cái đã được sinh khởi’, vị ấy thực hành để nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với cái đã được sinh khởi. Vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Nó có sự sinh khởi từ vật thực’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Nó có sự sinh khởi từ vật thực’, vị ấy thực hành để nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với cái có sự sinh khởi từ vật thực. Vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Do vật thực đoạn diệt nên cái đã được sinh khởi là pháp có sự đoạn diệt’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Do vật thực đoạn diệt nên cái đã được sinh khởi ấy là pháp có sự đoạn diệt’, vị ấy thực hành để nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với pháp có sự đoạn diệt. Này Sāriputta, như vậy là bậc hữu học.”

‘‘Kathañca, sāriputta, saṅkhātadhammo hoti? Bhūtamidanti, sāriputta, yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Bhūtamidanti yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā [Pg.283] bhūtassa nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimutto hoti. Tadāhārasambhavanti yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Tadāhārasambhavanti yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā āhārasambhavassa nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimutto hoti. Tadāhāranirodhā yaṃ bhūtaṃ taṃ nirodhadhammanti yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Tadāhāranirodhā yaṃ bhūtaṃ taṃ nirodhadhammanti yathābhūtaṃ sammappaññā disvā nirodhadhammassa nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimutto hoti. Evaṃ kho, sāriputta, saṅkhātadhammo hoti. Iti kho, sāriputta, yaṃ taṃ vuttaṃ pārāyane ajitapañhe –

“Này Sāriputta, thế nào là bậc đã liễu tri các pháp? Này Sāriputta, vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Đây là cái đã được sinh khởi’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Đây là cái đã được sinh khởi’, do nhờ nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với cái đã được sinh khởi nên được giải thoát, không còn chấp thủ. Vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Nó có sự sinh khởi từ vật thực’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Nó có sự sinh khởi từ vật thực’, do nhờ nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với cái có sự sinh khởi từ vật thực nên được giải thoát, không còn chấp thủ. Vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Do vật thực đoạn diệt nên cái đã được sinh khởi ấy là pháp có sự đoạn diệt’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Do vật thực đoạn diệt nên cái đã được sinh khởi ấy là pháp có sự đoạn diệt’, do nhờ nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với pháp có sự đoạn diệt nên được giải thoát, không còn chấp thủ. Này Sāriputta, như vậy là bậc đã liễu tri các pháp. Này Sāriputta, điều này đã được nói đến trong phẩm Pārāyana, ở câu hỏi của Ajita:”

‘‘Ye ca saṅkhātadhammāse, ye ca sekkhā puthū idha;

Tesaṃ me nipako iriyaṃ, puṭṭho pabrūhi mārisā’’ti.

‘‘Imassa kho sāriputta saṃkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena attho daṭṭhabbo’’ti. Paṭhamaṃ.

“Này Sāriputta, đối với lời dạy được nói tóm tắt này, ý nghĩa chi tiết nên được hiểu như vậy.” Hết phẩm thứ nhất.

2. Kaḷārasuttaṃ

2. Kinh Kaḷāra

32. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho kaḷārakhattiyo bhikkhu yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho kaḷārakhattiyo bhikkhu āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘moḷiyaphagguno, āvuso sāriputta, bhikkhu sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattoti. Na hi nūna so āyasmā imasmiṃ dhammavinaye assāsamalatthāti. Tena hāyasmā sāriputto imasmiṃ dhammavinaye assāsaṃ patto’’ti?

32. Ngài trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, tỳ khưu Kaḷārakhattiya đi đến chỗ trưởng lão Sāriputta; sau khi đến, đã cùng trưởng lão Sāriputta thăm hỏi. Sau khi trao đổi những lời thăm hỏi thân tình, đáng ghi nhớ, vị ấy ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, tỳ khưu Kaḷārakhattiya nói với trưởng lão Sāriputta điều này: “Thưa hiền giả Sāriputta, tỳ khưu Moḷiyaphagguna đã từ bỏ giới luật, hoàn tục rồi. Chắc hẳn vị trưởng lão ấy đã không tìm được sự an ổn trong Pháp và Luật này. Vậy thì, phải chăng trưởng lão Sāriputta đã đạt được sự an ổn trong Pháp và Luật này?”

‘‘Na khvāhaṃ, āvuso, kaṅkhāmī’’ti. ‘‘Āyatiṃ, panāvuso’’ti?

“Thưa hiền giả, tôi không có sự hoài nghi.” “Còn trong tương lai thì sao, thưa hiền giả?”

‘‘Na khvāhaṃ, āvuso, vicikicchāmī’’ti.

“Thưa hiền giả, tôi không có sự phân vân.”

Atha kho kaḷārakhattiyo bhikkhu uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho kaḷārakhattiyo bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘āyasmatā, bhante, sāriputtena aññā byākatā – ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāmī’’ti.

Bấy giờ, tỳ khưu Kaḷārakhattiya đứng dậy khỏi chỗ ngồi, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, tỳ khưu Kaḷārakhattiya bạch với Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, trưởng lão Sāriputta đã tuyên bố chánh trí: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa, tôi biết rõ như vậy’.”

Atha kho bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ āmantesi – ‘‘ehi tvaṃ, bhikkhu, mama vacanena sāriputtaṃ āmantehi – ‘satthā taṃ, āvuso sāriputta, āmantetī’’’ti[Pg.284]. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘satthā taṃ, āvuso sāriputta, āmantetī’’ti. ‘‘Evaṃ, āvuso’’ti kho āyasmā sāriputto tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ sāriputtaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘saccaṃ kira tayā, sāriputta, aññā byākatā – ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāmī’’ti? ‘‘Na kho, bhante, etehi padehi etehi byañjanehi attho vutto’’ti. ‘‘Yena kenacipi, sāriputta, pariyāyena kulaputto aññaṃ byākaroti, atha kho byākataṃ byākatato daṭṭhabba’’nti. ‘‘Nanu ahampi, bhante, evaṃ vadāmi – ‘na kho, bhante, etehi padehi etehi byañjanehi attho vutto’’’ti.

Khi ấy, Thế Tôn gọi một vị Tỳ khưu và bảo rằng: – ‘Này Tỳ khưu, thầy hãy đi, hãy nhân danh ta mà gọi Xá-lợi-phất rằng: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, bậc Đạo Sư gọi hiền giả.’’ – ‘Thưa vâng, bạch Thế Tôn.’ Vị Tỳ khưu ấy vâng lời Thế Tôn rồi đi đến chỗ Tôn giả Xá-lợi-phất; sau khi đến, vị ấy thưa với Tôn giả Xá-lợi-phất rằng: – ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, bậc Đạo Sư gọi hiền giả.’ – ‘Thưa vâng, hiền giả.’ Tôn giả Xá-lợi-phất vâng lời vị Tỳ khưu ấy rồi đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, Tôn giả đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Xá-lợi-phất đang ngồi một bên rằng: – ‘Này Xá-lợi-phất, có thật chăng là thầy đã tuyên bố chánh trí rằng: ‘Ta biết rằng: Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’?’ – ‘Bạch Thế Tôn, ý nghĩa đã không được nói ra bằng những từ ngữ này, bằng những văn tự này.’ – ‘Này Xá-lợi-phất, người thiện nam tử tuyên bố chánh trí bằng bất cứ phương cách nào, thì điều đã được tuyên bố nên được hiểu là đã được tuyên bố.’ – ‘Bạch Thế Tôn, chẳng phải con cũng đã nói như vầy: ‘Bạch Thế Tôn, ý nghĩa đã không được nói ra bằng những từ ngữ này, bằng những văn tự này.’ hay sao?’

‘‘Sace taṃ, sāriputta, evaṃ puccheyyuṃ – ‘kathaṃ jānatā pana tayā, āvuso sāriputta, kathaṃ passatā aññā byākatā – khīṇā jāti vusitaṃ brahmacariyaṃ kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti. Evaṃ puṭṭho tvaṃ, sāriputta, kinti byākareyyāsī’’ti?

– ‘Này Xá-lợi-phất, nếu có người hỏi thầy như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, do biết như thế nào, do thấy như thế nào mà hiền giả đã tuyên bố chánh trí rằng: ‘Ta biết rằng: Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’?’ Này Xá-lợi-phất, khi được hỏi như vậy, thầy sẽ trả lời như thế nào?’

‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – ‘kathaṃ jānatā pana tayā, āvuso sāriputta, kathaṃ passatā aññā byākatā – khīṇā jāti vusitaṃ brahmacariyaṃ kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti; evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ – ‘yaṃnidānā, āvuso, jāti, tassa nidānassa khayā khīṇasmiṃ khīṇāmhīti viditaṃ. Khīṇāmhīti viditvā – khīṇājāti vusitaṃ brahmacariyaṃ kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti. Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyya’’nti.

– ‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, do biết như thế nào, do thấy như thế nào mà hiền giả đã tuyên bố chánh trí rằng: ‘Ta biết rằng: Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’?’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: ‘Thưa các hiền giả, sanh có nhân duyên nào, do sự đoạn tận nhân duyên ấy, nên trong cái đã được đoạn tận, con biết rằng: ‘Ta đã được đoạn tận.’ Sau khi biết rằng: ‘Ta đã được đoạn tận,’ con biết rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.’

‘‘Sace pana taṃ, sāriputta, evaṃ puccheyyuṃ – ‘jāti panāvuso sāriputta, kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā’ti? Evaṃ puṭṭho taṃ, sāriputta, kinti byākareyyāsī’’ti? ‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – ‘jāti panāvuso sāriputta, kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā’ti? Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ – ‘jāti kho, āvuso, bhavanidānā bhavasamudayā [Pg.285] bhavajātikā bhavappabhavā’ti. Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyya’’nti.

– ‘Này Xá-lợi-phất, nếu có người hỏi thầy như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, sanh có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm phát sanh?’ Này Xá-lợi-phất, khi được hỏi như vậy, thầy sẽ trả lời như thế nào?’ – ‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, sanh có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm phát sanh?’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: ‘Thưa các hiền giả, sanh có hữu làm nhân duyên, có hữu làm tập khởi, có hữu làm nguồn sanh, có hữu làm phát sanh.’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.’

‘‘Sace pana taṃ, sāriputta, evaṃ puccheyyuṃ – ‘bhavo panāvuso sāriputta, kiṃnidāno kiṃsamudayo kiṃjātiko kiṃpabhavo’ti? Evaṃ puṭṭho tvaṃ, sāriputta, kinti byākareyyāsī’’ti? ‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – ‘bhavo panāvuso sāriputta, kiṃnidāno kiṃsamudayo kiṃjātiko kiṃpabhavo’ti? Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ – ‘bhavo kho, āvuso, upādānanidāno upādānasamudayo upādānajātiko upādānappabhavo’ti. Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyya’’nti.

– ‘Này Xá-lợi-phất, nếu có người hỏi thầy như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, hữu có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm phát sanh?’ Này Xá-lợi-phất, khi được hỏi như vậy, thầy sẽ trả lời như thế nào?’ – ‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, hữu có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm phát sanh?’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: ‘Thưa các hiền giả, hữu có thủ làm nhân duyên, có thủ làm tập khởi, có thủ làm nguồn sanh, có thủ làm phát sanh.’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.’

‘‘Sace pana taṃ, sāriputta, evaṃ puccheyyuṃ – ‘upādānaṃ panāvuso…pe… sace pana taṃ, sāriputta, evaṃ puccheyyuṃ – taṇhā panāvuso sāriputta, kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā’ti? Evaṃ puṭṭho tvaṃ, sāriputta, kinti byākareyyāsī’’ti? ‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – taṇhā panāvuso sāriputta, kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā’ti? Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ – ‘taṇhā kho, āvuso, vedanānidānā vedanāsamudayā vedanājātikā vedanāpabhavā’ti. Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyya’’nti.

– ‘Này Xá-lợi-phất, nếu có người hỏi thầy như vầy: ‘Thưa hiền giả, thủ... (v.v.)...’ Này Xá-lợi-phất, nếu có người hỏi thầy như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, ái có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm phát sanh?’ Này Xá-lợi-phất, khi được hỏi như vậy, thầy sẽ trả lời như thế nào?’ – ‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, ái có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm phát sanh?’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: ‘Thưa các hiền giả, ái có thọ làm nhân duyên, có thọ làm tập khởi, có thọ làm nguồn sanh, có thọ làm phát sanh.’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.’

‘‘Sace pana taṃ, sāriputta, evaṃ puccheyyuṃ – ‘kathaṃ jānato pana te, āvuso sāriputta, kathaṃ passato yā vedanāsu nandī sā na upaṭṭhāsī’ti. Evaṃ puṭṭho tvaṃ, sāriputta, kinti byākareyyāsī’’ti? ‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – ‘kathaṃ jānato pana te, āvuso sāriputta, kathaṃ passato yā vedanāsu nandī sā na upaṭṭhāsī’ti evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ – ‘tisso kho imā, āvuso, vedanā. Katamā tisso? Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā. Imā kho, āvuso, tisso vedanā aniccā. Yadaniccaṃ taṃ dukkhanti viditaṃ, yā vedanāsu nandī sā na upaṭṭhāsī’ti. Evaṃ, puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyya’’nti.

– ‘Này Xá-lợi-phất, nếu có người hỏi thầy như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, do biết như thế nào, do thấy như thế nào mà hỷ lạc ở nơi các cảm thọ đã không khởi lên cho hiền giả?’ Này Xá-lợi-phất, khi được hỏi như vậy, thầy sẽ trả lời như thế nào?’ – ‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, do biết như thế nào, do thấy như thế nào mà hỷ lạc ở nơi các cảm thọ đã không khởi lên cho hiền giả?’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: ‘Thưa các hiền giả, có ba loại cảm thọ này. Ba loại nào? Lạc thọ, khổ thọ, và bất khổ bất lạc thọ. Thưa các hiền giả, ba loại cảm thọ này là vô thường. Cái gì vô thường thì cái ấy là khổ, điều này đã được biết rõ. (Do đó) hỷ lạc ở nơi các cảm thọ đã không khởi lên.’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.’

‘‘Sādhu sādhu, sāriputta. Ayampi kho, sāriputta, pariyāyo, etasseva atthassa saṃkhittena veyyākaraṇāya – ‘yaṃ kiñci vedayitaṃ taṃ dukkhasmi’’’nti.

– ‘Lành thay, lành thay, này Xá-lợi-phất! Này Xá-lợi-phất, đây cũng là một phương cách để trả lời một cách tóm tắt cho cùng ý nghĩa ấy, rằng: ‘Bất cứ điều gì được cảm nhận, điều ấy nằm trong khổ.’’

‘‘Sace [Pg.286] pana taṃ, sāriputta, evaṃ puccheyyuṃ – ‘kathaṃ vimokkhā pana tayā, āvuso sāriputta, aññā byākatā – khīṇā jāti vusitaṃ brahmacariyaṃ kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti? Evaṃ puṭṭho tvaṃ, sāriputta, kinti byākareyyāsī’’ti? ‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – ‘kathaṃ vimokkhā pana tayā, āvuso sāriputta, aññā byākatā – khīṇā jāti vusitaṃ brahmacariyaṃ kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti. Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ – ‘ajjhattaṃ vimokkhā khvāhaṃ, āvuso, sabbupādānakkhayā tathā sato viharāmi yathā sataṃ viharantaṃ āsavā nānussavanti, attānañca nāvajānāmī’ti. Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyya’’nti.

“Này Sāriputta, nếu có người hỏi ông rằng: ‘Thưa hiền giả Sāriputta, do nhờ sự giải thoát nào mà ngài đã tuyên bố chánh trí rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa’?’ Này Sāriputta, khi được hỏi như vậy, ông sẽ trả lời như thế nào?” “Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con rằng: ‘Thưa hiền giả Sāriputta, do nhờ sự giải thoát nào mà ngài đã tuyên bố chánh trí rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa’?’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như sau: ‘Thưa chư hiền, do nhờ sự giải thoát nội tâm, do sự đoạn tận tất cả các chấp thủ, tôi an trú với chánh niệm như vậy, và trong khi an trú với chánh niệm như vậy, các lậu hoặc không còn rỉ chảy, và tôi cũng không tự khinh miệt mình.’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.”

‘‘Sādhu sādhu, sāriputta. Ayampi kho sāriputta, pariyāyo etasseva atthassa saṃkhittena veyyākaraṇāya – ye āsavā samaṇena vuttā tesvāhaṃ na kaṅkhāmi, te me pahīnāti na vicikicchāmī’’ti. Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvā sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṃ pāvisi.

“Lành thay, lành thay, Sāriputta! Này Sāriputta, đây cũng là một phương cách để trả lời một cách tóm tắt về ý nghĩa ấy: ‘Đối với các lậu hoặc đã được vị Sa-môn nói đến, tôi không còn hoài nghi; rằng chúng đã được tôi đoạn tận, tôi không còn do dự.’” Đức Thế Tôn đã nói như vậy. Sau khi nói lời này, bậc Thiện Thệ từ chỗ ngồi đứng dậy và đi vào tịnh xá.

Tatra kho āyasmā sāriputto acirapakkantassa bhagavato bhikkhū āmantesi – ‘‘pubbe appaṭisaṃviditaṃ maṃ, āvuso, bhagavā paṭhamaṃ pañhaṃ apucchi, tassa me ahosi dandhāyitattaṃ. Yato ca kho me, āvuso, bhagavā paṭhamaṃ pañhaṃ anumodi, tassa mayhaṃ, āvuso, etadahosi – divasaṃ cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, divasampāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi. Rattiṃ cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, rattimpāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi. Rattindivaṃ cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, rattindivampāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi. Dve rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya…pe… dve rattindivānipāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ…pe… tīṇi rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya…pe… tīṇi rattindivānipāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ…pe… cattāri rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya…pe… cattāri rattindivānipāhaṃ [Pg.287] bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ…pe… pañca rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya…pe… pañca rattindivānipāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ…pe… cha rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya…pe… cha rattindivānipāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ…pe… satta rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, satta rattindivānipāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehī’’ti.

Lúc bấy giờ, không lâu sau khi Đức Thế Tôn rời đi, Tôn giả Sāriputta nói với các vị tỳ khưu: “Thưa chư hiền, trước đây, Đức Thế Tôn đã hỏi tôi câu hỏi đầu tiên mà tôi chưa được biết trước, do đó tôi đã có sự chậm trễ. Thưa chư hiền, kể từ khi Đức Thế Tôn đã hoan hỷ câu trả lời đầu tiên của tôi, thưa chư hiền, tôi đã khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Nếu Đức Thế Tôn hỏi ta về ý nghĩa này suốt cả một ngày với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau, ta cũng sẽ trả lời Đức Thế Tôn về ý nghĩa này suốt cả một ngày với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau. Nếu Đức Thế Tôn hỏi ta về ý nghĩa này suốt cả một đêm với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau, ta cũng sẽ trả lời Đức Thế Tôn về ý nghĩa này suốt cả một đêm với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau. Nếu Đức Thế Tôn hỏi ta về ý nghĩa này suốt cả một ngày một đêm với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau, ta cũng sẽ trả lời Đức Thế Tôn về ý nghĩa này suốt cả một ngày một đêm với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau. Nếu Đức Thế Tôn hỏi ta về ý nghĩa này suốt hai ngày hai đêm... ta cũng sẽ trả lời Đức Thế Tôn về ý nghĩa này suốt hai ngày hai đêm... nếu suốt ba ngày ba đêm... ta cũng sẽ trả lời suốt ba ngày ba đêm... nếu suốt bốn ngày bốn đêm... ta cũng sẽ trả lời suốt bốn ngày bốn đêm... nếu suốt năm ngày năm đêm... ta cũng sẽ trả lời suốt năm ngày năm đêm... nếu suốt sáu ngày sáu đêm... ta cũng sẽ trả lời suốt sáu ngày sáu đêm... nếu Đức Thế Tôn hỏi ta về ý nghĩa này suốt bảy ngày bảy đêm với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau, ta cũng sẽ trả lời Đức Thế Tôn về ý nghĩa này suốt bảy ngày bảy đêm với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau.’”

Atha kho kaḷārakhattiyo bhikkhu uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho kaḷārakhattiyo bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘āyasmatā, bhante, sāriputtena sīhanādo nadito – pubbe appaṭisaṃviditaṃ maṃ, āvuso, bhagavā paṭhamaṃ pañhaṃ apucchi, tassa me ahosi dandhāyitattaṃ. Yato ca kho me, āvuso, bhagavā paṭhamaṃ pañhaṃ anumodi, tassa mayhaṃ, āvuso, etadahosi – divasaṃ cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, divasampāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi; rattiṃ cepi…pe… rattindivaṃ cepi maṃ bhagavā…pe… dve rattindivāni cepi maṃ bhagavā…pe… tīṇi… cattāri… pañca… cha… satta rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, satta rattindivānipāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehī’’ti.

Lúc bấy giờ, tỳ khưu Kaḷārakhattiyo từ chỗ ngồi đứng dậy, đi đến chỗ Đức Thế Tôn; sau khi đến, vị ấy đảnh lễ Đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, tỳ khưu Kaḷārakhattiyo bạch với Đức Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, Tôn giả Sāriputta đã cất lên tiếng rống của sư tử: ‘Thưa chư hiền, trước đây, Đức Thế Tôn đã hỏi tôi câu hỏi đầu tiên mà tôi chưa được biết trước, do đó tôi đã có sự chậm trễ. Thưa chư hiền, kể từ khi Đức Thế Tôn đã hoan hỷ câu trả lời đầu tiên của tôi, thưa chư hiền, tôi đã khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Nếu Đức Thế Tôn hỏi ta về ý nghĩa này suốt cả một ngày với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau, ta cũng sẽ trả lời Đức Thế Tôn về ý nghĩa này suốt cả một ngày với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau; nếu suốt cả một đêm... nếu suốt cả một ngày một đêm... nếu suốt hai ngày hai đêm... nếu suốt ba... bốn... năm... sáu... nếu Đức Thế Tôn hỏi ta về ý nghĩa này suốt bảy ngày bảy đêm với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau, ta cũng sẽ trả lời Đức Thế Tôn về ý nghĩa này suốt bảy ngày bảy đêm với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau.’’”

‘‘Sā hi, bhikkhu, sāriputtassa dhammadhātu suppaṭividdhā, yassā dhammadhātuyā suppaṭividdhattā divasaṃ cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, divasampi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi. Rattiṃ cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, rattimpi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya…pe… rattindivaṃ cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ, rattindivampi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya… dve rattindivāni cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ, dve rattindivānipi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya… tīṇi rattindivāni cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ, tīṇi rattindivānipi me sāriputto etamatthaṃ [Pg.288] byākareyya… cattāri rattindivāni cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ, cattāri rattindivānipi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya… pañca rattindivāni cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ, pañca rattindivānipi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya… cha rattindivāni cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ, cha rattindivānipi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya… satta rattindivāni cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, satta rattindivānipi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehī’’ti. Dutiyaṃ.

“Này Tỳ khưu, pháp giới ấy đã được Sāriputta khéo thâm nhập. Do vì đã khéo thâm nhập pháp giới ấy, nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt cả ngày bằng những từ ngữ khác nhau, bằng những phương pháp khác nhau, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt cả ngày bằng những từ ngữ khác nhau, bằng những phương pháp khác nhau. Nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt cả đêm bằng những từ ngữ khác nhau, bằng những phương pháp khác nhau, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt cả đêm... (như trên)... Nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt cả ngày đêm, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt cả ngày đêm... Nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt hai ngày đêm, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt hai ngày đêm... Nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt ba ngày đêm, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt ba ngày đêm... Nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt bốn ngày đêm, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt bốn ngày đêm... Nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt năm ngày đêm, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt năm ngày đêm... Nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt sáu ngày đêm, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt sáu ngày đêm... Nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt bảy ngày đêm bằng những từ ngữ khác nhau, bằng những phương pháp khác nhau, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt bảy ngày đêm bằng những từ ngữ khác nhau, bằng những phương pháp khác nhau.” Hết bài kinh thứ hai.

3. Ñāṇavatthusuttaṃ

3. Bài kinh về các Cơ Sở của Trí Tuệ

33. Sāvatthiyaṃ…pe… ‘‘catucattārīsaṃ vo, bhikkhave, ñāṇavatthūni desessāmi, taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

33. Tại Sāvatthī... (như trên)... “Này các Tỳ khưu, Như Lai sẽ thuyết giảng cho các ngươi bốn mươi bốn cơ sở của trí tuệ. Các ngươi hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý; Như Lai sẽ nói.” “Vâng, bạch Thế Tôn.” các Tỳ khưu ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này:

‘‘Katamāni, bhikkhave, catucattārīsaṃ ñāṇavatthūni? Jarāmaraṇe ñāṇaṃ, jarāmaraṇasamudaye ñāṇaṃ, jarāmaraṇanirodhe ñāṇaṃ, jarāmaraṇanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ; jātiyā ñāṇaṃ, jātisamudaye ñāṇaṃ, jātinirodhe ñāṇaṃ, jātinirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ; bhave ñāṇaṃ, bhavasamudaye ñāṇaṃ, bhavanirodhe ñāṇaṃ, bhavanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ; upādāne ñāṇaṃ, upādānasamudaye ñāṇaṃ, upādānanirodhe ñāṇaṃ, upādānanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ; taṇhāya ñāṇaṃ, taṇhāsamudaye ñāṇaṃ, taṇhānirodhe ñāṇaṃ, taṇhānirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ; vedanāya ñāṇaṃ, vedanāsamudaye ñāṇaṃ, vedanānirodhe ñāṇaṃ, vedanānirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ; phasse ñāṇaṃ…pe… saḷāyatane ñāṇaṃ… nāmarūpe ñāṇaṃ… viññāṇe ñāṇaṃ… saṅkhāresu ñāṇaṃ, saṅkhārasamudaye ñāṇaṃ, saṅkhāranirodhe ñāṇaṃ, saṅkhāranirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ. Imāni vuccanti, bhikkhave, catucattārīsaṃ ñāṇavatthūni.

“Này các Tỳ khưu, bốn mươi bốn cơ sở của trí tuệ là những gì? Trí tuệ về già-chết, trí tuệ về sự sanh khởi của già-chết, trí tuệ về sự đoạn diệt của già-chết, trí tuệ về con đường đưa đến sự đoạn diệt của già-chết; trí tuệ về sanh, trí tuệ về sự sanh khởi của sanh, trí tuệ về sự đoạn diệt của sanh, trí tuệ về con đường đưa đến sự đoạn diệt của sanh; trí tuệ về hữu, trí tuệ về sự sanh khởi của hữu, trí tuệ về sự đoạn diệt của hữu, trí tuệ về con đường đưa đến sự đoạn diệt của hữu; trí tuệ về thủ, trí tuệ về sự sanh khởi của thủ, trí tuệ về sự đoạn diệt của thủ, trí tuệ về con đường đưa đến sự đoạn diệt của thủ; trí tuệ về ái, trí tuệ về sự sanh khởi của ái, trí tuệ về sự đoạn diệt của ái, trí tuệ về con đường đưa đến sự đoạn diệt của ái; trí tuệ về thọ, trí tuệ về sự sanh khởi của thọ, trí tuệ về sự đoạn diệt của thọ, trí tuệ về con đường đưa đến sự đoạn diệt của thọ; trí tuệ về xúc... (như trên)... trí tuệ về sáu xứ... trí tuệ về danh-sắc... trí tuệ về thức... trí tuệ về các hành, trí tuệ về sự sanh khởi của các hành, trí tuệ về sự đoạn diệt của các hành, trí tuệ về con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành. Này các Tỳ khưu, những điều này được gọi là bốn mươi bốn cơ sở của trí tuệ.

‘‘Katamañca, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ? Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā āyuno saṃhāni [Pg.289] indriyānaṃ paripāko, ayaṃ vuccati jarā. Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṃ maccu maraṇaṃ kālakiriyā khandhānaṃ bhedo kaḷevarassa nikkhepo. Idaṃ vuccati maraṇaṃ. Iti ayañca jarā, idañca maraṇaṃ; idaṃ vuccati, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ.

“Và này các Tỳ khưu, già-chết là gì? Đối với các chúng sanh này hay chúng sanh khác trong loài chúng sanh này hay loài chúng sanh khác, sự già, sự suy yếu, răng rụng, tóc bạc, da nhăn, tuổi thọ suy giảm, các căn chín muồi, đây được gọi là già. Đối với các chúng sanh này hay chúng sanh khác từ loài chúng sanh này hay loài chúng sanh khác, sự chết, sự từ bỏ, sự tan rã, sự biến mất, cái chết, sự chết, sự làm ra thời gian, sự tan rã của các uẩn, sự vứt bỏ thân xác. Đây được gọi là chết. Như vậy, đây là già, và đây là chết; Này các Tỳ khưu, đây được gọi là già-chết.

‘‘Jātisamudayā jarāmaraṇasamudayo; jātinirodhā jarāmaraṇanirodho; ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo jarāmaraṇanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.

“Do sanh khởi lên nên già-chết khởi lên; do sanh diệt nên già-chết diệt; chính con đường Thánh đạo Tám ngành này là con đường đưa đến sự đoạn diệt của già-chết, tức là: chánh kiến... (như trên)... chánh định.

‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṃ jarāmaraṇaṃ pajānāti, evaṃ jarāmaraṇasamudayaṃ pajānāti, evaṃ jarāmaraṇanirodhaṃ pajānāti, evaṃ jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, idamassa dhamme ñāṇaṃ. So iminā dhammena diṭṭhena viditena akālikena pattena pariyogāḷhena atītānāgatena yaṃ neti.

“Này các Tỳ khưu, khi nào vị Thánh đệ tử biết rõ già-chết như vậy, biết rõ sự sanh khởi của già-chết như vậy, biết rõ sự đoạn diệt của già-chết như vậy, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của già-chết như vậy, đây là trí tuệ về Pháp của vị ấy. Vị ấy, với pháp này đã được thấy, được biết, không có thời gian, đã đạt được, đã thâm nhập, dẫn đến (sự suy luận) về quá khứ và vị lai.

‘‘Ye kho keci atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ abbhaññaṃsu, jarāmaraṇasamudayaṃ abbhaññaṃsu, jarāmaraṇanirodhaṃ abbhaññaṃsu, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abbhaññaṃsu, sabbe te evameva abbhaññaṃsu, seyyathāpāhaṃ etarahi.

“Bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong thời quá khứ đã thắng tri già-chết, đã thắng tri sự sanh khởi của già-chết, đã thắng tri sự đoạn diệt của già-chết, đã thắng tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của già-chết, tất cả các vị ấy đã thắng tri đúng như vậy, giống như Như Lai (thắng tri) bây giờ.

‘‘Yepi hi keci anāgatamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ abhijānissanti, jarāmaraṇasamudayaṃ abhijānissanti, jarāmaraṇanirodhaṃ abhijānissanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abhijānissanti, sabbe te evameva abhijānissanti, seyyathāpāhaṃ etarahīti. Idamassa anvaye ñāṇaṃ.

“Và bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong thời vị lai sẽ thắng tri già-chết, sẽ thắng tri sự sanh khởi của già-chết, sẽ thắng tri sự đoạn diệt của già-chết, sẽ thắng tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của già-chết, tất cả các vị ấy sẽ thắng tri đúng như vậy, giống như Như Lai (thắng tri) bây giờ. Đây là trí tuệ tùy ứng của vị ấy.

‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imāni dve ñāṇāni parisuddhāni honti pariyodātāni – dhamme ñāṇañca anvaye ñāṇañca. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako diṭṭhisampanno itipi, dassanasampanno itipi, āgato imaṃ saddhammaṃ itipi, passati imaṃ saddhammaṃ itipi, sekkhena ñāṇena samannāgato itipi, sekkhāya vijjāya samannāgato itipi, dhammasotaṃ samāpanno itipi, ariyo nibbedhikapañño itipi, amatadvāraṃ āhacca tiṭṭhati itipīti.

“Này các Tỳ khưu, khi nào vị Thánh đệ tử có hai loại trí này được thanh tịnh, được trong sạch – đó là trí về Pháp và trí tùy theo. Này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử này được gọi là: người thành tựu chánh kiến, người thành tựu tri kiến, người đã đến với Chánh pháp này, người thấy được Chánh pháp này, người thành tựu trí của bậc hữu học, người thành tựu minh của bậc hữu học, người đã nhập vào dòng Pháp, bậc Thánh có trí tuệ thể nhập, người đã đến và đứng ở ngưỡng cửa bất tử.”

‘‘Katamā ca, bhikkhave, jāti…pe… katamo ca, bhikkhave, bhavo… katamañca, bhikkhave, upādānaṃ… katamā ca, bhikkhave taṇhā… katamā ca, bhikkhave, vedanā… katamo ca, bhikkhave, phasso… katamañca, bhikkhave, saḷāyatanaṃ… katamañca, bhikkhave, nāmarūpaṃ [Pg.290]… katamañca, bhikkhave, viññāṇaṃ… katame ca, bhikkhave, saṅkhārā? Tayome, bhikkhave, saṅkhārā – kāyasaṅkhāro, vacīsaṅkhāro, cittasaṅkhāroti. Ime vuccanti, bhikkhave, saṅkhārā.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là sanh? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là hữu? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là thủ? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là ái? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là thọ? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là xúc? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là sáu xứ? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là danh sắc? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là thức? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là các hành? Này các Tỳ khưu, có ba loại hành này: thân hành, khẩu hành, và tâm hành. Này các Tỳ khưu, những pháp này được gọi là các hành.”

‘‘Avijjāsamudayā saṅkhārasamudayo; avijjānirodhā saṅkhāranirodho; ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅkhāranirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi.

“Do vô minh tập khởi nên các hành tập khởi; do vô minh đoạn diệt nên các hành đoạn diệt; Thánh đạo Tám ngành này chính là con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành, tức là: chánh kiến... cho đến... chánh định.”

‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṃ saṅkhāre pajānāti, evaṃ saṅkhārasamudayaṃ pajānāti, evaṃ saṅkhāranirodhaṃ pajānāti, evaṃ saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, idamassa dhamme ñāṇaṃ. So iminā dhammena diṭṭhena viditena akālikena pattena pariyogāḷhena atītānāgatena yaṃ neti.

“Này các Tỳ khưu, khi nào vị Thánh đệ tử tuệ tri các hành như vậy, tuệ tri sự tập khởi của các hành như vậy, tuệ tri sự đoạn diệt của các hành như vậy, tuệ tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành như vậy, đây là trí về Pháp của vị ấy. Vị ấy, với pháp này đã được thấy, được biết, không có thời gian, đã đạt được, đã thâm nhập, suy diễn đến quá khứ và vị lai.”

‘‘Ye kho keci atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā saṅkhāre abbhaññaṃsu, saṅkhārasamudayaṃ abbhaññaṃsu, saṅkhāranirodhaṃ abbhaññaṃsu, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abbhaññaṃsu, sabbe te evameva abbhaññaṃsu, seyyathāpāhaṃ etarahi.

“Những Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong thời quá khứ đã thắng tri các hành, đã thắng tri sự tập khởi của các hành, đã thắng tri sự đoạn diệt của các hành, đã thắng tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành, tất cả các vị ấy đã thắng tri đúng như vậy, giống như Ta bây giờ.”

‘‘Yepi hi keci anāgatamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā saṅkhāre abhijānissanti, saṅkhārasamudayaṃ abhijānissanti, saṅkhāranirodhaṃ abhijānissanti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abhijānissanti, sabbe te evameva abhijānissanti, seyyathāpāhaṃ etarahi. Idamassa anvaye ñāṇaṃ.

“Và những Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong thời vị lai sẽ thắng tri các hành, sẽ thắng tri sự tập khởi của các hành, sẽ thắng tri sự đoạn diệt của các hành, sẽ thắng tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành, tất cả các vị ấy sẽ thắng tri đúng như vậy, giống như Ta bây giờ. Đây là trí tùy theo của vị ấy.”

4. Dutiyañāṇavatthusuttaṃ

4. Kinh Thứ Hai Về Nền Tảng Của Trí

34. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘sattasattari vo, bhikkhave, ñāṇavatthūni desessāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

34. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng cho các ngươi về bảy mươi bảy nền tảng của trí. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” Các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

‘‘Katamāni[Pg.291], bhikkhave, sattasattari ñāṇavatthūni? Jātipaccayā jarāmaraṇanti ñāṇaṃ; asati jātiyā natthi jarāmaraṇanti ñāṇaṃ; atītampi addhānaṃ jātipaccayā jarāmaraṇanti ñāṇaṃ, asati jātiyā natthi jarāmaraṇanti ñāṇaṃ; anāgatampi addhānaṃ jātipaccayā jarāmaraṇanti ñāṇaṃ, asati jātiyā natthi jarāmaraṇanti ñāṇaṃ; yampissa taṃ dhammaṭṭhitiñāṇaṃ tampi khayadhammaṃ vayadhammaṃ virāgadhammaṃ nirodhadhammanti ñāṇaṃ.

“Này các Tỳ khưu, thế nào là bảy mươi bảy nền tảng của trí? Trí rằng: ‘Do sanh làm duyên nên có già chết’; trí rằng: ‘Khi sanh không có thì già chết không có’; trí rằng: ‘Trong thời quá khứ cũng vậy, do sanh làm duyên nên có già chết’; trí rằng: ‘Khi sanh không có thì già chết không có’; trí rằng: ‘Trong thời vị lai cũng vậy, do sanh làm duyên nên có già chết’; trí rằng: ‘Khi sanh không có thì già chết không có’; và trí rằng: ‘Trí về sự an trú của pháp nơi vị ấy cũng có bản chất là đoạn tận, hoại diệt, ly tham, đoạn diệt’.”

‘‘Bhavapaccayā jātīti ñāṇaṃ…pe… upādānapaccayā bhavoti ñāṇaṃ… taṇhāpaccayā upādānanti ñāṇaṃ… vedanāpaccayā taṇhāti ñāṇaṃ… phassapaccayā vedanāti ñāṇaṃ… saḷāyatanapaccayā phassoti ñāṇaṃ… nāmarūpapaccayā saḷāyatananti ñāṇaṃ… viññāṇapaccayā nāmarūpanti ñāṇaṃ… saṅkhārapaccayā viññāṇanti ñāṇaṃ; avijjāpaccayā saṅkhārāti ñāṇaṃ, asati avijjāya natthi saṅkhārāti ñāṇaṃ; atītampi addhānaṃ avijjāpaccayā saṅkhārāti ñāṇaṃ, asati avijjāya natthi saṅkhārāti ñāṇaṃ; anāgatampi addhānaṃ avijjāpaccayā saṅkhārāti ñāṇaṃ, asati avijjāya natthi saṅkhārāti ñāṇaṃ; yampissa taṃ dhammaṭṭhitiñāṇaṃ tampi khayadhammaṃ vayadhammaṃ virāgadhammaṃ nirodhadhammanti ñāṇaṃ. Imāni vuccanti, bhikkhave, sattasattari ñāṇavatthūnī’’ti. Catutthaṃ.

“Trí rằng: ‘Do hữu làm duyên nên có sanh’... cho đến... trí rằng: ‘Do thủ làm duyên nên có hữu’... trí rằng: ‘Do ái làm duyên nên có thủ’... trí rằng: ‘Do thọ làm duyên nên có ái’... trí rằng: ‘Do xúc làm duyên nên có thọ’... trí rằng: ‘Do sáu xứ làm duyên nên có xúc’... trí rằng: ‘Do danh sắc làm duyên nên có sáu xứ’... trí rằng: ‘Do thức làm duyên nên có danh sắc’... trí rằng: ‘Do các hành làm duyên nên có thức’; trí rằng: ‘Do vô minh làm duyên nên có các hành’; trí rằng: ‘Khi vô minh không có thì các hành không có’; trí rằng: ‘Trong thời quá khứ cũng vậy, do vô minh làm duyên nên có các hành’; trí rằng: ‘Khi vô minh không có thì các hành không có’; trí rằng: ‘Trong thời vị lai cũng vậy, do vô minh làm duyên nên có các hành’; trí rằng: ‘Khi vô minh không có thì các hành không có’; và trí rằng: ‘Trí về sự an trú của pháp nơi vị ấy cũng có bản chất là đoạn tận, hoại diệt, ly tham, đoạn diệt’. Này các Tỳ khưu, những điều này được gọi là bảy mươi bảy nền tảng của trí.” (Kinh) thứ tư.

5. Avijjāpaccayasuttaṃ

5. Kinh Duyên Vô Minh

35. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti. Evaṃ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘katamaṃ nu kho, bhante, jarāmaraṇaṃ, kassa ca panidaṃ jarāmaraṇa’nti? ‘No kallo pañho’ti bhagavā avoca, ‘katamaṃ jarāmaraṇaṃ, kassa ca panidaṃ jarāmaraṇa’nti iti vā, bhikkhu, yo vadeyya, ‘aññaṃ jarāmaraṇaṃ aññassa ca panidaṃ jarāmaraṇa’nti, iti vā, bhikkhu, yo vadeyya, ubhayametaṃ ekatthaṃ byañjanameva nānaṃ. Taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā, bhikkhu, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso na hoti. Aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīranti vā, bhikkhu, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso na hoti. Ete te, bhikkhu, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti – ‘jātipaccayā jarāmaraṇa’’’nti.

35. Ngài ngự tại Sāvatthī... ... Này các tỳ khưu, do duyên vô minh, các hành sanh khởi; do duyên hành, thức sanh khởi... ... như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Khi được nói như vậy, một vị tỳ khưu bạch với đức Thế Tôn rằng: 'Bạch ngài, thế nào là già chết? Và già chết này là của ai?' Đức Thế Tôn nói: 'Câu hỏi không hợp lẽ'. Này tỳ khưu, người nào nói rằng: 'Thế nào là già chết? Và già chết này là của ai?' hoặc, này tỳ khưu, người nào nói rằng: 'Già chết là khác, và già chết này là của người khác', cả hai điều này có cùng một nghĩa, chỉ có văn tự là khác. Này tỳ khưu, khi có tà kiến rằng 'sinh mạng chính là thân thể', thì không có sự sống phạm hạnh. Hoặc, này tỳ khưu, khi có tà kiến rằng 'sinh mạng là khác, thân thể là khác', thì không có sự sống phạm hạnh. Này tỳ khưu, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: 'Do duyên sanh, có già chết'.

‘‘Katamā nu kho, bhante, jāti, kassa ca panāyaṃ jātī’’ti? ‘‘No kallo pañho’’ti bhagavā avoca, ‘‘‘katamā jāti, kassa ca panāyaṃ jātī’ti iti [Pg.292] vā, bhikkhu, yo vadeyya, ‘aññā jāti aññassa ca panāyaṃ jātī’ti iti vā, bhikkhu, yo vadeyya, ubhayametaṃ ekatthaṃ byañjanameva nānaṃ. Taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā, bhikkhu, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso na hoti. Aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīranti vā, bhikkhu, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso na hoti. Ete te, bhikkhu, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti – ‘bhavapaccayā jātī’’’ti.

'Bạch ngài, thế nào là sanh? Và sanh này là của ai?' Đức Thế Tôn nói: 'Câu hỏi không hợp lẽ'. Này tỳ khưu, người nào nói rằng: 'Thế nào là sanh? Và sanh này là của ai?' hoặc, này tỳ khưu, người nào nói rằng: 'Sanh là khác, và sanh này là của người khác', cả hai điều này có cùng một nghĩa, chỉ có văn tự là khác. Này tỳ khưu, khi có tà kiến rằng 'sinh mạng chính là thân thể', thì không có sự sống phạm hạnh. Hoặc, này tỳ khưu, khi có tà kiến rằng 'sinh mạng là khác, thân thể là khác', thì không có sự sống phạm hạnh. Này tỳ khưu, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: 'Do duyên hữu, có sanh'.

‘‘Katamo nu kho, bhante, bhavo, kassa ca panāyaṃ bhavo’’ti? ‘‘No kallo pañho’’ti bhagavā avoca, ‘‘‘katamo bhavo, kassa ca panāyaṃ bhavo’ti iti vā, bhikkhu, yo vadeyya, ‘añño bhavo aññassa ca panāyaṃ bhavo’ti iti vā, bhikkhu, yo vadeyya, ubhayametaṃ ekatthaṃ byañjanameva nānaṃ. Taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā, bhikkhu, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso na hoti; aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīranti vā, bhikkhu, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso na hoti. Ete te, bhikkhu, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti – ‘upādānapaccayā bhavo’ti…pe… ‘taṇhāpaccayā upādānanti… vedanāpaccayā taṇhāti… phassapaccayā vedanāti… saḷāyatanapaccayā phassoti… nāmarūpapaccayā saḷāyatananti… viññāṇapaccayā nāmarūpanti… saṅkhārapaccayā viññāṇa’’’nti.

'Bạch ngài, thế nào là hữu? Và hữu này là của ai?' Đức Thế Tôn nói: 'Câu hỏi không hợp lẽ'. Này tỳ khưu, người nào nói rằng: 'Thế nào là hữu? Và hữu này là của ai?' hoặc, này tỳ khưu, người nào nói rằng: 'Hữu là khác, và hữu này là của người khác', cả hai điều này có cùng một nghĩa, chỉ có văn tự là khác. Này tỳ khưu, khi có tà kiến rằng 'sinh mạng chính là thân thể', thì không có sự sống phạm hạnh; hoặc, này tỳ khưu, khi có tà kiến rằng 'sinh mạng là khác, thân thể là khác', thì không có sự sống phạm hạnh. Này tỳ khưu, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: 'Do duyên thủ, có hữu'... ... 'do duyên ái, có thủ... do duyên thọ, có ái... do duyên xúc, có thọ... do duyên sáu xứ, có xúc... do duyên danh sắc, có sáu xứ... do duyên thức, có danh sắc... do duyên hành, có thức'.

‘‘Katame nu kho, bhante, saṅkhārā, kassa ca panime saṅkhārā’’ti? ‘‘No kallo pañho’’ti bhagavā avoca, ‘‘‘katame saṅkhārā kassa ca panime saṅkhārā’ti iti vā, bhikkhu, yo vadeyya, ‘aññe saṅkhārā aññassa ca panime saṅkhārā’ti iti vā, bhikkhu, yo vadeyya, ubhayametaṃ ekatthaṃ byañjanameva nānaṃ. Taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā, bhikkhu, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso na hoti; aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīranti vā, bhikkhu, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso na hoti. Ete te, bhikkhu, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti – ‘avijjāpaccayā saṅkhārā’’’ti.

'Bạch ngài, thế nào là các hành? Và các hành này là của ai?' Đức Thế Tôn nói: 'Câu hỏi không hợp lẽ'. Này tỳ khưu, người nào nói rằng: 'Thế nào là các hành? Và các hành này là của ai?' hoặc, này tỳ khưu, người nào nói rằng: 'Các hành là khác, và các hành này là của người khác', cả hai điều này có cùng một nghĩa, chỉ có văn tự là khác. Này tỳ khưu, khi có tà kiến rằng 'sinh mạng chính là thân thể', thì không có sự sống phạm hạnh; hoặc, này tỳ khưu, khi có tà kiến rằng 'sinh mạng là khác, thân thể là khác', thì không có sự sống phạm hạnh. Này tỳ khưu, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: 'Do duyên vô minh, có các hành'.

‘‘Avijjāya tveva, bhikkhu, asesavirāganirodhā yānissa tāni visūkāyikāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici. ‘Katamaṃ jarāmaraṇaṃ, kassa ca panidaṃ jarāmaraṇaṃ’ iti vā, ‘aññaṃ jarāmaraṇaṃ, aññassa ca panidaṃ jarāmaraṇaṃ’ iti vā, ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ’ iti vā, ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ’ iti vā. Sabbānissa tāni pahīnāni bhavanti ucchinnamūlāni tālāvatthukatāni anabhāvaṅkatāni āyatiṃ anuppādadhammāni.

Này tỳ khưu, chính do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của vô minh, nên bất cứ những tà kiến nào, dù là nhỏ nhặt, mà chúng là những sự quằn quại, những sự tranh chấp, những sự dao động, như là: 'Thế nào là già chết? Và già chết này là của ai?' hoặc 'Già chết là khác, và già chết này là của người khác' hoặc 'sinh mạng chính là thân thể' hoặc 'sinh mạng là khác, thân thể là khác' — tất cả những điều ấy đều được từ bỏ, bị cắt đứt tận gốc rễ, được làm cho như thân cây thốt nốt, được làm cho không còn hiện hữu, có pháp không sanh khởi trong tương lai.

‘‘Avijjāya [Pg.293] tveva, bhikkhu, asesavirāganirodhā yānissa tāni visūkāyikāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici. ‘Katamā jāti, kassa ca panāyaṃ jāti’ iti vā, ‘aññā jāti, aññassa ca panāyaṃ jāti’ iti vā, ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ’ iti vā, ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ’ iti vā. Sabbānissa tāni pahīnāni bhavanti ucchinnamūlāni tālāvatthukatāni anabhāvaṅkatāni āyatiṃ anuppādadhammāni.

Này tỳ khưu, chính do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của vô minh, nên bất cứ những tà kiến nào, dù là nhỏ nhặt, mà chúng là những sự quằn quại, những sự tranh chấp, những sự dao động, như là: 'Thế nào là sanh? Và sanh này là của ai?' hoặc 'Sanh là khác, và sanh này là của người khác' hoặc 'sinh mạng chính là thân thể' hoặc 'sinh mạng là khác, thân thể là khác' — tất cả những điều ấy đều được từ bỏ, bị cắt đứt tận gốc rễ, được làm cho như thân cây thốt nốt, được làm cho không còn hiện hữu, có pháp không sanh khởi trong tương lai.

‘‘Avijjāya tveva, bhikkhu, asesavirāganirodhā yānissa tāni visūkāyikāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici. Katamo bhavo…pe… katamaṃ upādānaṃ… katamā taṇhā… katamā vedanā… katamo phasso… katamaṃ saḷāyatanaṃ… katamaṃ nāmarūpaṃ… katamaṃ viññāṇaṃ…pe….

Này tỳ khưu, chính do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của vô minh, nên bất cứ những tà kiến nào, dù là nhỏ nhặt, mà chúng là những sự quằn quại, những sự tranh chấp, những sự dao động. Thế nào là hữu?... ... thế nào là thủ?... thế nào là ái?... thế nào là thọ?... thế nào là xúc?... thế nào là sáu xứ?... thế nào là danh sắc?... thế nào là thức?... ...

‘‘Avijjāya tveva, bhikkhu, asesavirāganirodhā yānissa tāni visūkāyikāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici. ‘Katame saṅkhārā, kassa ca panime saṅkhārā’ iti vā, ‘aññe saṅkhārā, aññassa ca panime saṅkhārā’ iti vā, ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ’ iti vā, ‘aññaṃ jīvaṃ, aññaṃ sarīraṃ’ iti vā. Sabbānissa tāni pahīnāni bhavanti ucchinnamūlāni tālāvatthukatāni anabhāvaṅkatāni āyatiṃ anuppādadhammānī’’ti. Pañcamaṃ.

Này Tỳ khưu, do sự đoạn diệt hoàn toàn không còn tàn dư của chính vô minh ấy, nên bất cứ những tà kiến nào của vị ấy, dù là những tà kiến gây chướng ngại, những tà kiến đối nghịch, những tà kiến dao động, như là: ‘Các hành là gì, và các hành này là của ai?’ hoặc là: ‘Các hành là khác, và các hành này là của người khác,’ hoặc là: ‘Sinh mạng chính là thân thể,’ hoặc là: ‘Sinh mạng là khác, thân thể là khác.’ Tất cả những tà kiến ấy của vị ấy đều được đoạn tận, được nhổ tận gốc rễ, được làm cho như thân cây tala không còn ngọn, được làm cho không thể hiện hữu, có đặc tính không sanh khởi trong tương lai. Hết kinh thứ năm.

6. Dutiyaavijjāpaccayasuttaṃ

6. Kinh Vô Minh Duyên (thứ hai)

36. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

36. Ngài trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, do vô minh duyên, các hành sanh khởi; do hành duyên, thức sanh khởi... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘‘Katamaṃ jarāmaraṇaṃ, kassa ca panidaṃ jarāmaraṇa’nti iti vā, bhikkhave, yo vadeyya, ‘aññaṃ jarāmaraṇaṃ, aññassa ca panidaṃ jarāmaraṇa’nti iti vā, bhikkhave, yo vadeyya, ubhayametaṃ ekatthaṃ byañjanameva nānaṃ. ‘Taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ’ iti vā, bhikkhave, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso na hoti. ‘Aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ’ iti vā, bhikkhave, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso na hoti. Ete te, bhikkhave, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti – ‘jātipaccayā jarāmaraṇa’’’nti.

Này các Tỳ khưu, người nào nói rằng: ‘Già chết là gì, và già chết này là của ai?’ hoặc, này các Tỳ khưu, người nào nói rằng: ‘Già chết là khác, và già chết này là của người khác,’ cả hai điều này có cùng một ý nghĩa, chỉ khác nhau về văn tự. Này các Tỳ khưu, khi có tà kiến ‘sinh mạng chính là thân thể,’ thì không có sự sống phạm hạnh. Này các Tỳ khưu, khi có tà kiến ‘sinh mạng là khác, thân thể là khác,’ thì không có sự sống phạm hạnh. Này các Tỳ khưu, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: ‘Do sanh duyên, già chết sanh khởi.’

‘‘Katamā [Pg.294] jāti…pe… katamo bhavo… katamaṃ upādānaṃ… katamā taṇhā… katamā vedanā… katamo phasso… katamaṃ saḷāyatanaṃ… katamaṃ nāmarūpaṃ… katamaṃ viññāṇaṃ… katame saṅkhārā, kassa ca panime saṅkhārāti iti vā, bhikkhave, yo vadeyya, ‘aññe saṅkhārā aññassa ca panime saṅkhārā’ti iti vā, bhikkhave, yo vadeyya, ubhayametaṃ ekatthaṃ byañjanameva nānaṃ. ‘Taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ’ iti vā, bhikkhave, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso na hoti. ‘Aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ’ iti vā, bhikkhave, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso na hoti. Ete te, bhikkhave, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti – ‘avijjāpaccayā saṅkhārā’’’ti.

Sanh là gì? ... Hữu là gì? ... Thủ là gì? ... Ái là gì? ... Thọ là gì? ... Xúc là gì? ... Sáu xứ là gì? ... Danh sắc là gì? ... Thức là gì? ... Này các Tỳ khưu, người nào nói rằng: ‘Các hành là gì, và các hành này là của ai?’ hoặc, này các Tỳ khưu, người nào nói rằng: ‘Các hành là khác, và các hành này là của người khác,’ cả hai điều này có cùng một ý nghĩa, chỉ khác nhau về văn tự. Này các Tỳ khưu, khi có tà kiến ‘sinh mạng chính là thân thể,’ thì không có sự sống phạm hạnh. Này các Tỳ khưu, khi có tà kiến ‘sinh mạng là khác, thân thể là khác,’ thì không có sự sống phạm hạnh. Này các Tỳ khưu, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: ‘Do vô minh duyên, các hành sanh khởi.’

‘‘Avijjāya tveva, bhikkhave, asesavirāganirodhā yānissa tāni visūkāyikāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici. ‘Katamaṃ jarāmaraṇaṃ, kassa ca panidaṃ jarāmaraṇaṃ’ iti vā, ‘aññaṃ jarāmaraṇaṃ, aññassa ca panidaṃ jarāmaraṇaṃ’ iti vā, ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ’ iti vā, ‘aññaṃ jīvaṃ, aññaṃ sarīraṃ’ iti vā. Sabbānissa tāni pahīnāni bhavanti ucchinnamūlāni tālāvatthukatāni anabhāvaṅkatāni āyatiṃ anuppādadhammāni.

Này các Tỳ khưu, do sự đoạn diệt hoàn toàn không còn tàn dư của chính vô minh ấy, nên bất cứ những tà kiến nào của vị ấy, dù là những tà kiến gây chướng ngại, những tà kiến đối nghịch, những tà kiến dao động, như là: ‘Già chết là gì, và già chết này là của ai?’ hoặc là: ‘Già chết là khác, và già chết này là của người khác,’ hoặc là: ‘Sinh mạng chính là thân thể,’ hoặc là: ‘Sinh mạng là khác, thân thể là khác.’ Tất cả những tà kiến ấy của vị ấy đều được đoạn tận, được nhổ tận gốc rễ, được làm cho như thân cây tala không còn ngọn, được làm cho không thể hiện hữu, có đặc tính không sanh khởi trong tương lai.

‘‘Avijjāya tveva, bhikkhave, asesavirāganirodhā yānissa tāni visūkāyikāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici. Katamā jāti…pe… katamo bhavo… katamaṃ upādānaṃ… katamā taṇhā… katamā vedanā… katamo phasso… katamaṃ saḷāyatanaṃ… katamaṃ nāmarūpaṃ… katamaṃ viññāṇaṃ… ‘katame saṅkhārā, kassa ca panime saṅkhārā’ iti vā, ‘aññe saṅkhārā, aññassa ca panime saṅkhārā’ iti vā; ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ’ iti vā, ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ’ iti vā. Sabbānissa tāni pahīnāni bhavanti ucchinnamūlāni tālāvatthukatāni anabhāvaṅkatāni āyatiṃ anuppādadhammānī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

Này các Tỳ khưu, do sự đoạn diệt hoàn toàn không còn tàn dư của chính vô minh ấy, nên bất cứ những tà kiến nào của vị ấy, dù là những tà kiến gây chướng ngại, những tà kiến đối nghịch, những tà kiến dao động, như là: Sanh là gì? ... Hữu là gì? ... Thủ là gì? ... Ái là gì? ... Thọ là gì? ... Xúc là gì? ... Sáu xứ là gì? ... Danh sắc là gì? ... Thức là gì? ... ‘Các hành là gì, và các hành này là của ai?’ hoặc là: ‘Các hành là khác, và các hành này là của người khác;’ hoặc là: ‘Sinh mạng chính là thân thể,’ hoặc là: ‘Sinh mạng là khác, thân thể là khác.’ Tất cả những tà kiến ấy của vị ấy đều được đoạn tận, được nhổ tận gốc rễ, được làm cho như thân cây tala không còn ngọn, được làm cho không thể hiện hữu, có đặc tính không sanh khởi trong tương lai. Hết kinh thứ sáu.

7. Natumhasuttaṃ

7. Kinh Không Phải Của Các Ngươi

37. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘nāyaṃ, bhikkhave, kāyo tumhākaṃ napi aññesaṃ. Purāṇamidaṃ, bhikkhave, kammaṃ abhisaṅkhataṃ abhisañcetayitaṃ vedaniyaṃ daṭṭhabbaṃ’’.

37. Ngài trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, thân này không phải của các ngươi, cũng không phải của những người khác. Này các Tỳ khưu, đây là nghiệp cũ, cần phải được xem là đã được tạo tác, đã được tác ý, là đối tượng để cảm thọ.

‘‘Tatra [Pg.295] kho, bhikkhave, sutavā ariyasāvako paṭiccasamuppādaññeva sādhukaṃ yoniso manasi karoti – ‘iti imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjati; imasmiṃ asati idaṃ na hoti, imassa nirodhā idaṃ nirujjhati, yadidaṃ – avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’’ti. Sattamaṃ.

Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử đa văn khéo tác ý như lý về chính lý duyên khởi: ‘Do cái này có, cái kia có; do cái này sanh, cái kia sanh. Do cái này không có, cái kia không có; do cái này diệt, cái kia diệt, tức là: do vô minh duyên, các hành sanh khởi; do hành duyên, thức sanh khởi... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Do sự đoạn diệt hoàn toàn không còn tàn dư của chính vô minh ấy, hành diệt; do hành diệt, thức diệt... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.’ Hết kinh thứ bảy.

8. Cetanāsuttaṃ

8. Kinh Tư Tác

38. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Yañca, bhikkhave, ceteti yañca pakappeti yañca anuseti, ārammaṇametaṃ hoti viññāṇassa ṭhitiyā. Ārammaṇe sati patiṭṭhā viññāṇassa hoti. Tasmiṃ patiṭṭhite viññāṇe virūḷhe āyatiṃ punabbhavābhinibbatti hoti. Āyatiṃ punabbhavābhinibbattiyā sati āyatiṃ jāti jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.

38. Nhân duyên ở Sāvatthī. Này các Tỳ khưu, những gì một người tư tác, những gì một người hoạch định, và những gì một người có khuynh hướng tiềm ẩn, điều này trở thành đối tượng cho sự tồn tại của thức. Khi có đối tượng, thức có chỗ đứng. Khi thức đã có chỗ đứng và tăng trưởng, sự tái sanh trong tương lai xảy ra. Khi có sự tái sanh trong tương lai, thì sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não trong tương lai sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘No ce, bhikkhave, ceteti no ce pakappeti, atha ce anuseti, ārammaṇametaṃ hoti viññāṇassa ṭhitiyā. Ārammaṇe sati patiṭṭhā viññāṇassa hoti. Tasmiṃ patiṭṭhite viññāṇe virūḷhe āyatiṃ punabbhavābhinibbatti hoti. Āyatiṃ punabbhavābhinibbattiyā sati āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

Này các Tỳ khưu, nếu không có tác ý, nếu không có toan tính, nhưng lại có tùy miên, thì đây là đối tượng cho sự an trú của thức. Khi có đối tượng, có sự an trú của thức. Khi thức được an trú, được tăng trưởng, thì sự tái sanh trong đời tương lai xảy ra. Khi có sự tái sanh trong đời tương lai, thì sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não trong tương lai phát sanh. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘Yato ca kho, bhikkhave, no ceva ceteti no ca pakappeti no ca anuseti, ārammaṇametaṃ na hoti viññāṇassa ṭhitiyā. Ārammaṇe asati patiṭṭhā viññāṇassa na hoti. Tadappatiṭṭhite viññāṇe avirūḷhe āyatiṃ punabbhavābhinibbatti na hoti. Āyatiṃ punabbhavābhinibbattiyā asati āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Aṭṭhamaṃ.

Này các Tỳ khưu, khi nào không có tác ý, không có toan tính, và không có tùy miên, thì đây không phải là đối tượng cho sự an trú của thức. Khi không có đối tượng, không có sự an trú của thức. Khi thức không được an trú, không được tăng trưởng, thì sự tái sanh trong đời tương lai không xảy ra. Khi không có sự tái sanh trong đời tương lai, thì sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não trong tương lai được đoạn diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. (Kinh) thứ tám.

9. Dutiyacetanāsuttaṃ

9. Kinh Tác Ý Thứ Hai

39. Sāvatthiyaṃ [Pg.296] viharati…pe… ‘‘yañca, bhikkhave, ceteti yañca pakappeti yañca anuseti, ārammaṇametaṃ hoti viññāṇassa ṭhitiyā. Ārammaṇe sati patiṭṭhā viññāṇassa hoti. Tasmiṃ patiṭṭhite viññāṇe virūḷhe nāmarūpassa avakkanti hoti. Nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ; saḷāyatanapaccayā phasso; phassapaccayā vedanā…pe… taṇhā… upādānaṃ… bhavo… jāti… jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.

39. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, điều gì được tác ý, điều gì được toan tính, và điều gì có tùy miên, thì đây là đối tượng cho sự an trú của thức. Khi có đối tượng, có sự an trú của thức. Khi thức được an trú, được tăng trưởng, thì có sự nhập vào của danh sắc. Do duyên danh sắc, có sáu xứ; do duyên sáu xứ, có xúc; do duyên xúc, có thọ... tham ái... chấp thủ... hữu... sanh... già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não phát sanh. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘No ce, bhikkhave, ceteti no ce pakappeti, atha ce anuseti, ārammaṇametaṃ hoti viññāṇassa ṭhitiyā. Ārammaṇe sati patiṭṭhā viññāṇassa hoti. Tasmiṃ patiṭṭhite viññāṇe virūḷhe nāmarūpassa avakkanti hoti. Nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

‘‘Yato ca kho, bhikkhave, no ceva ceteti no ca pakappeti no ca anuseti, ārammaṇametaṃ na hoti viññāṇassa ṭhitiyā. Ārammaṇe asati patiṭṭhā viññāṇassa na hoti. Tadappatiṭṭhite viññāṇe avirūḷhe nāmarūpassa avakkanti na hoti. Nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Navamaṃ.

Này các Tỳ khưu, khi nào không có tác ý, không có toan tính, và không có tùy miên, thì đây không phải là đối tượng cho sự an trú của thức. Khi không có đối tượng, không có sự an trú của thức. Khi thức không được an trú, không được tăng trưởng, thì không có sự nhập vào của danh sắc. Do danh sắc diệt, sáu xứ diệt... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. (Kinh) thứ chín.

10. Tatiyacetanāsuttaṃ

10. Kinh Tác Ý Thứ Ba

40. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘yañca, bhikkhave, ceteti yañca pakappeti yañca anuseti ārammaṇametaṃ hoti viññāṇassa ṭhitiyā. Ārammaṇe sati patiṭṭhā viññāṇassa hoti. Tasmiṃ patiṭṭhite viññāṇe virūḷhe nati hoti. Natiyā sati āgatigati hoti. Āgatigatiyā sati cutūpapāto hoti. Cutūpapāte sati āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.

40. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, điều gì được tác ý, điều gì được toan tính, và điều gì có tùy miên, thì đây là đối tượng cho sự an trú của thức. Khi có đối tượng, có sự an trú của thức. Khi thức được an trú, được tăng trưởng, thì có sự khuynh hướng. Khi có sự khuynh hướng, có sự đi đến và đi khỏi. Khi có sự đi đến và đi khỏi, có sự chết và sanh. Khi có sự chết và sanh, thì sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não trong tương lai phát sanh. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘No ce, bhikkhave, ceteti no ce pakappeti atha ce anuseti, ārammaṇametaṃ hoti viññāṇassa ṭhitiyā. Ārammaṇe sati patiṭṭhā viññāṇassa hoti. Tasmiṃ patiṭṭhite viññāṇe virūḷhe nati hoti. Natiyā [Pg.297] sati āgatigati hoti. Āgatigatiyā sati cutūpapāto hoti. Cutūpapāte sati āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

Này các Tỳ khưu, nếu không có tác ý, nếu không có toan tính, nhưng lại có tùy miên, thì đây là đối tượng cho sự an trú của thức. Khi có đối tượng, có sự an trú của thức. Khi thức được an trú, được tăng trưởng, thì có sự khuynh hướng. Khi có sự khuynh hướng, có sự đi đến và đi khỏi. Khi có sự đi đến và đi khỏi, có sự chết và sanh. Khi có sự chết và sanh, thì sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não trong tương lai phát sanh. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘Yato ca kho, bhikkhave, no ceva ceteti no ca pakappeti no ca anuseti, ārammaṇametaṃ na hoti viññāṇassa ṭhitiyā. Ārammaṇe asati patiṭṭhā viññāṇassa na hoti. Tadappatiṭṭhite viññāṇe avirūḷhe nati na hoti. Natiyā asati āgatigati na hoti. Āgatigatiyā asati cutūpapāto na hoti. Cutūpapāte asati āyatiṃ jāti jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Dasamaṃ.

Này các Tỳ khưu, khi nào không có tác ý, không có toan tính, và không có tùy miên, thì đây không phải là đối tượng cho sự an trú của thức. Khi không có đối tượng, không có sự an trú của thức. Khi thức không được an trú, không được tăng trưởng, thì không có sự khuynh hướng. Khi không có sự khuynh hướng, không có sự đi đến và đi khỏi. Khi không có sự đi đến và đi khỏi, không có sự chết và sanh. Khi không có sự chết và sanh, thì sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não trong tương lai được đoạn diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. (Kinh) thứ mười.

Kaḷārakhattiyavaggo catuttho.

Phẩm Kaḷārakhattiya, Thứ Tư.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

Bhūtamidaṃ kaḷārañca, duve ca ñāṇavatthūni;

Avijjāpaccayā ca dve, natumhā cetanā tayoti.

Bhūtamidaṃ và Kaḷāra, hai kinh Ñāṇavatthu; hai kinh Avijjāpaccayā, Na Tumhā, và ba kinh Cetanā.

5. Gahapativaggo

5. Phẩm Gia Chủ

1. Pañcaverabhayasuttaṃ

1. Kinh Năm Mối Oán Thù Và Sợ Hãi

41. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca –

41. Trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, gia chủ Anāthapiṇḍika đi đến nơi Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói điều này với gia chủ Anāthapiṇḍika đang ngồi một bên:

‘‘Yato kho, gahapati, ariyasāvakassa pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti, catūhi ca sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti, ariyo cassa ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho, so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano’’’ti.

Này gia chủ, khi nào năm mối sợ hãi và oán thù của vị Thánh đệ tử được lắng dịu, và vị ấy được trang bị bốn chi phần của bậc Dự lưu, và Thánh pháp được vị ấy khéo thấy, khéo thâm nhập bằng trí tuệ, thì vị ấy, nếu muốn, có thể tự mình tuyên bố về mình rằng: ‘Ta đã đoạn tận địa ngục, đoạn tận loài súc sanh, đoạn tận cõi ngạ quỷ, đoạn tận các cõi dữ, ác thú, đọa xứ. Ta là bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, chắc chắn hướng đến giác ngộ.’

‘‘Katamāni [Pg.298] pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti? Yaṃ, gahapati, pāṇātipātī pāṇātipātapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati, pāṇātipātā paṭiviratassa evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hoti.

Năm nỗi sợ hãi và hận thù nào được lắng dịu? Này gia chủ, người sát sanh, do duyên sát sanh, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù ngay trong hiện tại, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù trong đời sau, và cảm thọ sự đau khổ và ưu phiền về mặt tâm lý. Đối với người từ bỏ sát sanh, nỗi sợ hãi và hận thù ấy được lắng dịu như vậy.

‘‘Yaṃ, gahapati, adinnādāyī adinnādānapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati, adinnādānā paṭiviratassa evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hoti.

Này gia chủ, người lấy của không cho, do duyên lấy của không cho, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù ngay trong hiện tại, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù trong đời sau, và cảm thọ sự đau khổ và ưu phiền về mặt tâm lý. Đối với người từ bỏ lấy của không cho, nỗi sợ hãi và hận thù ấy được lắng dịu như vậy.

‘‘Yaṃ, gahapati, kāmesumicchācārī kāmesumicchācārapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati, kāmesumicchācārā paṭiviratassa evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hoti.

Này gia chủ, người tà hạnh trong các dục, do duyên tà hạnh trong các dục, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù ngay trong hiện tại, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù trong đời sau, và cảm thọ sự đau khổ và ưu phiền về mặt tâm lý. Đối với người từ bỏ tà hạnh trong các dục, nỗi sợ hãi và hận thù ấy được lắng dịu như vậy.

‘‘Yaṃ, gahapati, musāvādī musāvādapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati, musāvādā paṭiviratassa evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hoti.

Này gia chủ, người nói dối, do duyên nói dối, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù ngay trong hiện tại, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù trong đời sau, và cảm thọ sự đau khổ và ưu phiền về mặt tâm lý. Đối với người từ bỏ nói dối, nỗi sợ hãi và hận thù ấy được lắng dịu như vậy.

‘‘Yaṃ, gahapati, surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī surāmerayamajjapamādaṭṭhānapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratassa evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hoti. Imāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti.

Này gia chủ, người dùng các chất say, rượu men, rượu nấu, là cơ sở của sự dể duôi, do duyên dùng các chất say, rượu men, rượu nấu, là cơ sở của sự dể duôi, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù ngay trong hiện tại, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù trong đời sau, và cảm thọ sự đau khổ và ưu phiền về mặt tâm lý. Đối với người từ bỏ dùng các chất say, rượu men, rượu nấu, là cơ sở của sự dể duôi, nỗi sợ hãi và hận thù ấy được lắng dịu như vậy. Đây là năm nỗi sợ hãi và hận thù được lắng dịu.

‘‘Katamehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti? Idha, gahapati, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’’’ti.

Vị ấy thành tựu bốn chi phần Dự lưu nào? Ở đây, này gia chủ, vị Thánh đệ tử thành tựu niềm tin bất động đối với đức Phật: ‘Đức Thế Tôn là như vậy: Ngài là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.’

‘‘Dhamme aveccappasādena samannāgato hoti – ‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’’’ti.

(Vị ấy) thành tựu niềm tin bất động đối với Pháp: ‘Pháp đã được Đức Thế Tôn khéo thuyết giảng, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu.’

‘‘Saṅghe [Pg.299] aveccappasādena samannāgato hoti – ‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, yadidaṃ cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā, esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’’ti.

(Vị ấy) thành tựu niềm tin bất động đối với Tăng: ‘Chúng đệ tử của Đức Thế Tôn là bậc diệu hạnh, chúng đệ tử của Đức Thế Tôn là bậc trực hạnh, chúng đệ tử của Đức Thế Tôn là bậc như lý hạnh, chúng đệ tử của Đức Thế Tôn là bậc chánh hạnh. Tức là bốn đôi tám vị. Chúng đệ tử của Đức Thế Tôn này là đáng được cúng dường, đáng được nghênh tiếp, đáng được bố thí, đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời.’

‘‘Ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi acchiddehi asabalehi akammāsehi bhujissehi viññuppasatthehi aparāmaṭṭhehi samādhisaṃvattanikehi. Imehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti.

(Vị ấy) thành tựu các giới được bậc Thánh ái mộ, không bị bẻ gãy, không bị sứt mẻ, không tỳ vết, không ô nhiễm, có tác dụng giải thoát, được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến thiền định. Vị ấy thành tựu bốn chi phần Dự lưu này.

‘‘Katamo cassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho? Idha, gahapati, ariyasāvako paṭiccasamuppādaññeva sādhukaṃ yoniso manasi karoti – ‘iti imasmiṃ sati idaṃ hoti, imasmiṃ asati idaṃ na hoti; imassuppādā idaṃ uppajjati, imassa nirodhā idaṃ nirujjhati. Yadidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’’ti. Ayamassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho.

Và pháp Thánh nào được vị ấy khéo thấy, khéo thâm nhập bằng trí tuệ? Ở đây, này gia chủ, vị Thánh đệ tử khéo như lý tác ý về chính pháp Duyên khởi: ‘Do cái này có, cái kia có; do cái này không có, cái kia không có. Do cái này sanh, cái kia sanh; do cái này diệt, cái kia diệt. Tức là, do duyên vô minh, các hành sanh khởi; do duyên các hành, thức sanh khởi… v.v… Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của chính vô minh, các hành diệt; do các hành diệt, thức diệt… v.v… Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.’ Đây là pháp Thánh được vị ấy khéo thấy, khéo thâm nhập bằng trí tuệ.

‘‘Yato kho, gahapati, ariyasāvakassa imāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti, imehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti, ayañcassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho, so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano’’’ti.

Này gia chủ, khi nào vị Thánh đệ tử có năm nỗi sợ hãi và hận thù này được lắng dịu, thành tựu bốn chi phần Dự lưu này, và pháp Thánh này được vị ấy khéo thấy, khéo thâm nhập bằng trí tuệ, vị ấy nếu muốn, có thể tự mình tuyên bố về mình rằng: ‘Ta đã đoạn tận địa ngục, đoạn tận bàng sanh, đoạn tận ngạ quỷ, đoạn tận cõi dữ, ác thú, đọa xứ. Ta là bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, chắc chắn, hướng đến Chánh giác.’

2. Dutiyapañcaverabhayasuttaṃ

2. Kinh Năm Nỗi Sợ Hãi và Hận Thù, Phẩm Thứ Hai

42. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti, catūhi ca sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti, ariyo cassa ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti [Pg.300] suppaṭividdho, so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano’’’ti.

42. (Trú ở) Sāvatthī… v.v… Này các Tỳ khưu, khi nào vị Thánh đệ tử có năm nỗi sợ hãi và hận thù được lắng dịu, và thành tựu bốn chi phần Dự lưu, và pháp Thánh được vị ấy khéo thấy, khéo thâm nhập bằng trí tuệ, vị ấy nếu muốn, có thể tự mình tuyên bố về mình rằng: ‘Ta đã đoạn tận địa ngục, đoạn tận bàng sanh, đoạn tận ngạ quỷ, đoạn tận cõi dữ, ác thú, đọa xứ. Ta là bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, chắc chắn, hướng đến Chánh giác.’

‘‘Katamāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti? Yaṃ, bhikkhave, pāṇātipātī …pe… yaṃ, bhikkhave, adinnādāyī…pe… yaṃ, bhikkhave, kāmesumicchācārī… yaṃ, bhikkhave, musāvādī… yaṃ, bhikkhave, surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī…pe… imāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti.

Năm nỗi sợ hãi và hận thù nào được lắng dịu? Này các Tỳ khưu, người sát sanh… v.v… Này các Tỳ khưu, người lấy của không cho… v.v… Này các Tỳ khưu, người tà hạnh trong các dục… Này các Tỳ khưu, người nói dối… Này các Tỳ khưu, người dùng các chất say, rượu men, rượu nấu, là cơ sở của sự dể duôi… v.v… Đây là năm nỗi sợ hãi và hận thù được lắng dịu.

‘‘Katamehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti? Idha, bhikkhave, ariyasāvako buddhe…pe… dhamme… saṅghe… ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti. Imehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti.

“Thành tựu bốn chi phần Dự lưu nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Thánh đệ tử thành tựu (niềm tin) đối với đức Phật... đối với Pháp... đối với chúng Tăng... thành tựu các giới được các bậc Thánh ái mộ. Vị ấy thành tựu bốn chi phần Dự lưu này.”

‘‘Katamo cassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho? Idha, bhikkhave, ariyasāvako paṭiccasamuppādaññeva sādhukaṃ yoniso manasi karoti…pe… ayamassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho.

“Và pháp Thánh nào đã được vị ấy khéo thấy, khéo thâm nhập bằng trí tuệ? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Thánh đệ tử khéo như lý tác ý chính lý Duyên khởi... Đây là pháp Thánh đã được vị ấy khéo thấy, khéo thâm nhập bằng trí tuệ.”

‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti, imehi ca catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti, ayañcassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho, so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano’’’ti. Dutiyaṃ.

“Này các Tỳ khưu, khi nào vị Thánh đệ tử có năm sự sợ hãi và hận thù này được lắng dịu, thành tựu bốn chi phần Dự lưu này, và pháp Thánh này đã được vị ấy khéo thấy, khéo thâm nhập bằng trí tuệ, nếu mong muốn, vị ấy có thể tự mình tuyên bố về chính mình rằng: ‘Ta đã đoạn tận địa ngục, đoạn tận bàng sanh, đoạn tận ngạ quỷ, đoạn tận cõi dữ, ác thú, đọa xứ. Ta là bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, chắc chắn, hướng đến sự giác ngộ.’” Kinh thứ hai.

3. Dukkhasuttaṃ

3. Kinh Về Khổ

43. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dukkhassa, bhikkhave, samudayañca atthaṅgamañca desessāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

43. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng về sự tập khởi và sự đoạn diệt của khổ. Hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý; Ta sẽ nói.” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” Các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

‘‘Katamo ca, bhikkhave, dukkhassa samudayo? Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā. Ayaṃ kho, bhikkhave, dukkhassa samudayo.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự tập khởi của khổ? Do duyên con mắt và các sắc, nhãn thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc. Do duyên xúc, có thọ; do duyên thọ, có ái. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự tập khởi của khổ.”

‘‘Sotañca [Pg.301] paṭicca sadde ca uppajjati sotaviññāṇaṃ…pe… ghānañca paṭicca gandhe ca…pe… jivhañca paṭicca rase ca…pe… kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca…pe… manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā. Ayaṃ kho, bhikkhave, dukkhassa samudayo.

‘‘Katamo ca, bhikkhave, dukkhassa atthaṅgamo? Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā. Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. Ayaṃ kho, bhikkhave, dukkhassa atthaṅgamo.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự đoạn diệt của khổ? Do duyên con mắt và các sắc, nhãn thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc. Do duyên xúc, có thọ; do duyên thọ, có ái. Do sự đoạn diệt, ly tham không còn dư tàn của chính ái ấy, nên thủ diệt; do thủ diệt, nên hữu diệt; do hữu diệt, nên sanh diệt; do sanh diệt, nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự đoạn diệt của khổ.”

‘‘Sotañca paṭicca sadde ca uppajjati sotaviññāṇaṃ…pe… ghānañca paṭicca gandhe ca…pe… jivhañca paṭicca rase ca…pe… kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca…pe… manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā. Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. Ayaṃ kho, bhikkhave, dukkhassa atthaṅgamo’’ti. Tatiyaṃ.

“Do duyên tai và các tiếng, nhĩ thức sanh khởi... Do duyên mũi và các mùi... Do duyên lưỡi và các vị... Do duyên thân và các vật xúc chạm... Do duyên ý và các pháp, ý thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc. Do duyên xúc, có thọ; do duyên thọ, có ái. Do sự đoạn diệt, ly tham không còn dư tàn của chính ái ấy, nên thủ diệt; do thủ diệt, nên hữu diệt; do hữu diệt, nên sanh diệt; do sanh diệt, nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự đoạn diệt của khổ.” Kinh thứ ba.

4. Lokasuttaṃ

4. Kinh Về Thế Gian

44. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘lokassa, bhikkhave, samudayañca atthaṅgamañca desessāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

44. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng về sự tập khởi và sự đoạn diệt của thế gian. Hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý; Ta sẽ nói.” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” Các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

‘‘Katamo ca, bhikkhave, lokassa samudayo? Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā; taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Ayaṃ kho, bhikkhave, lokassa samudayo.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự tập khởi của thế gian? Do duyên con mắt và các sắc, nhãn thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc. Do duyên xúc, có thọ; do duyên thọ, có ái; do duyên ái, có thủ; do duyên thủ, có hữu; do duyên hữu, có sanh; do duyên sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự tập khởi của thế gian.”

‘‘Sotañca [Pg.302] paṭicca sadde ca…pe… ghānañca paṭicca gandhe ca… jivhañca paṭicca rase ca… kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca… manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā…pe… jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Ayaṃ kho, bhikkhave, lokassa samudayo.

“Do duyên tai và các tiếng... Do duyên mũi và các mùi... Do duyên lưỡi và các vị... Do duyên thân và các vật xúc chạm... Do duyên ý và các pháp, ý thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc. Do duyên xúc, có thọ... do duyên sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự tập khởi của thế gian.”

‘‘Katamo ca, bhikkhave, lokassa atthaṅgamo? Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā. Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. Ayaṃ kho, bhikkhave, lokassa atthaṅgamo.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự đoạn diệt của thế gian? Do duyên con mắt và các sắc, nhãn thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc. Do duyên xúc, có thọ; do duyên thọ, có ái. Do sự đoạn diệt, ly tham không còn dư tàn của chính ái ấy, nên thủ diệt; do thủ diệt, nên hữu diệt... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự đoạn diệt của thế gian.”

‘‘Sotañca paṭicca sadde ca…pe… ghānañca paṭicca gandhe ca… jivhañca paṭicca rase ca… kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca… manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā. Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. Ayaṃ kho, bhikkhave, lokassa atthaṅgamo’’ti. Catutthaṃ.

“Do duyên tai và âm thanh… (lược)… do duyên mũi và hương… do duyên lưỡi và vị… do duyên thân và xúc chạm… do duyên ý và các pháp, ý thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp là xúc. Do duyên xúc nên có thọ; do duyên thọ nên có ái. Do chính ái ấy được ly tham đoạn diệt không còn dư tàn nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt… (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này được đoạn diệt. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự đoạn diệt của thế gian.” (Kinh thứ tư).

5. Ñātikasuttaṃ

5. Kinh Ñātika

45. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā ñātike viharati giñjakāvasathe. Atha kho bhagavā rahogato paṭisallāno imaṃ dhammapariyāyaṃ abhāsi –

45. Như vầy tôi nghe. Một thời, Thế Tôn trú ở làng Ñātika, tại ngôi nhà gạch. Bấy giờ, Thế Tôn đi đến nơi vắng vẻ, độc cư, đã thuyết bài pháp này:

‘‘Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā; taṇhāpaccayā upādānaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

“Do duyên mắt và sắc, nhãn thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp là xúc. Do duyên xúc nên có thọ, do duyên thọ nên có ái; do duyên ái nên có thủ… (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này tập khởi.

‘‘Sotañca paṭicca sadde ca…pe… ghānañca paṭicca gandhe ca… jivhañca paṭicca rase ca… kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca… manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā; taṇhāpaccayā upādānaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

‘‘Cakkhuñca [Pg.303] paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā. Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.

“Do duyên mắt và sắc, nhãn thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp là xúc. Do duyên xúc nên có thọ; do duyên thọ nên có ái. Do chính ái ấy được ly tham đoạn diệt không còn dư tàn nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt… (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này được đoạn diệt.

‘‘Sotañca paṭicca sadde ca…pe… manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā. Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti.

“Do duyên tai và âm thanh… (lược)… do duyên ý và các pháp, ý thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp là xúc. Do duyên xúc nên có thọ; do duyên thọ nên có ái. Do chính ái ấy được ly tham đoạn diệt không còn dư tàn nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt… (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này được đoạn diệt.”

Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu bhagavato upassuti ṭhito hoti. Addasā kho bhagavā taṃ bhikkhuṃ upassuti ṭhitaṃ. Disvāna taṃ bhikkhuṃ etadavoca – ‘‘assosi no tvaṃ, bhikkhu, imaṃ dhammapariyāya’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’ti. ‘‘Uggaṇhāhi tvaṃ, bhikkhu, imaṃ dhammapariyāyaṃ; pariyāpuṇāhi tvaṃ, bhikkhu, imaṃ dhammapariyāyaṃ; dhārehi tvaṃ, bhikkhu, imaṃ dhammapariyāyaṃ. Atthasaṃhito ayaṃ, bhikkhu, dhammapariyāyo ādibrahmacariyako’’ti. Pañcamaṃ.

Vào lúc ấy, có một vị Tỳ khưu đang đứng ở nơi có thể nghe được Thế Tôn. Thế Tôn thấy vị Tỳ khưu ấy đang đứng ở nơi có thể nghe được. Sau khi thấy, Ngài nói với vị Tỳ khưu ấy: “Này Tỳ khưu, ông có nghe bài pháp này không?” “Bạch Thế Tôn, có ạ.” “Này Tỳ khưu, ông hãy học thuộc bài pháp này; này Tỳ khưu, ông hãy thông suốt bài pháp này; này Tỳ khưu, ông hãy ghi nhớ bài pháp này. Này Tỳ khưu, bài pháp này liên hệ đến lợi ích, là khởi đầu của phạm hạnh.” (Kinh thứ năm).

6. Aññatarabrāhmaṇasuttaṃ

6. Kinh Vị Bà-la-môn Nào Đó

46. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho aññataro brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca –

46. (Thế Tôn) trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, có một vị Bà-la-môn nào đó đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, vị ấy cùng Thế Tôn nói lời chào hỏi. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu đáng ghi nhớ, vị ấy ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, vị Bà-la-môn ấy bạch với Thế Tôn lời này:

‘‘Kiṃ nu kho, bho gotama, so karoti so paṭisaṃvedayatī’’ti? ‘‘‘So karoti so paṭisaṃvedayatī’ti kho, brāhmaṇa, ayameko anto’’.

“Thưa Tôn giả Gotama, có phải chăng người làm cũng là người cảm thọ?” “Này Bà-la-môn, ‘người làm cũng là người cảm thọ’ là một cực đoan.”

‘‘Kiṃ pana, bho gotama, añño karoti, añño paṭisaṃvedayatī’’ti? ‘‘‘Añño karoti, añño paṭisaṃvedayatī’ti kho, brāhmaṇa, ayaṃ dutiyo anto. Ete te, brāhmaṇa, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti – ‘avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya [Pg.304] tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho …pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’’ti.

“Vậy thưa Tôn giả Gotama, có phải người làm là khác, người cảm thọ là khác?” “Này Bà-la-môn, ‘người làm là khác, người cảm thọ là khác’ là cực đoan thứ hai. Này Bà-la-môn, không đi đến hai cực đoan này, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: ‘Do duyên vô minh nên có các hành; do duyên các hành nên có thức… (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này tập khởi. Do vô minh được ly tham đoạn diệt không còn dư tàn nên các hành diệt; do các hành diệt nên thức diệt … (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này được đoạn diệt.’”

Evaṃ vutte, so brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama,…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Chaṭṭhaṃ.

Khi được nói như vậy, vị Bà-la-môn ấy bạch với Thế Tôn: “Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama!... (lược)... Kể từ hôm nay, xin Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là một nam cư sĩ đã quy y cho đến trọn đời.” (Kinh thứ sáu).

7. Jāṇussoṇisuttaṃ

7. Kinh Jāṇussoṇi

47. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho jāṇussoṇi brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ…pe… ekamantaṃ nisinno kho jāṇussoṇi brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca –

47. (Thế Tôn) trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, Bà-la-môn Jāṇussoṇi đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, vị ấy cùng Thế Tôn… (lược)… Ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Jāṇussoṇi bạch với Thế Tôn lời này:

‘‘Kiṃ nu kho, bho, gotama, sabbamatthī’’ti? ‘‘‘Sabbamatthī’ti kho, brāhmaṇa, ayameko anto’’.

“Thưa Tôn giả Gotama, có phải chăng tất cả đều có?” “Này Bà-la-môn, ‘tất cả đều có’ là một cực đoan.”

‘‘Kiṃ pana, bho gotama, sabbaṃ natthī’’ti? ‘‘‘Sabbaṃ natthī’ti kho, brāhmaṇa, ayaṃ dutiyo anto. Ete te, brāhmaṇa, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti – ‘avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’’ti.

“Vậy thưa Tôn giả Gotama, có phải chăng tất cả đều không có?” “Này Bà-la-môn, ‘tất cả đều không có’ là cực đoan thứ hai. Này Bà-la-môn, không đi đến hai cực đoan này, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: ‘Do duyên vô minh nên có các hành; do duyên các hành nên có thức… (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này tập khởi. Do vô minh được ly tham đoạn diệt không còn dư tàn nên các hành diệt; do các hành diệt nên thức diệt… (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này được đoạn diệt.’”

Evaṃ vutte, jāṇussoṇi brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ bho gotama…pe… pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Sattamaṃ.

Khi được nói như vậy, Bà-la-môn Jāṇussoṇi bạch với Thế Tôn: “Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama!... (lược)... Kể từ hôm nay, xin Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là một nam cư sĩ đã quy y cho đến trọn đời.” (Kinh thứ bảy).

8. Lokāyatikasuttaṃ

8. Kinh Thế Tục Luận

48. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho lokāyatiko brāhmaṇo yena bhagavā…pe… ekamantaṃ nisinno kho lokāyatiko brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca –

48. Tại Sāvatthī. Rồi vị Bà-la-môn theo phái Thuận Thế đi đến chỗ Thế Tôn... Sau khi ngồi xuống một bên, vị Bà-la-môn theo phái Thuận Thế ấy bạch với Thế Tôn rằng:

‘‘Kiṃ nu kho, bho gotama, sabbamatthī’’ti? ‘‘‘Sabbamatthī’ti kho, brāhmaṇa, jeṭṭhametaṃ lokāyataṃ’’.

“Thưa Tôn giả Gotama, có phải tất cả đều hiện hữu không?” “Này Bà-la-môn, ‘tất cả đều hiện hữu’ là quan điểm Thuận Thế đầu tiên.”

‘‘Kiṃ [Pg.305] pana, bho gotama, sabbaṃ natthī’’ti? ‘‘‘Sabbaṃ natthī’ti kho, brāhmaṇa, dutiyametaṃ lokāyataṃ’’.

“Vậy thì, thưa Tôn giả Gotama, có phải tất cả đều không hiện hữu không?” “Này Bà-la-môn, ‘tất cả đều không hiện hữu’ là quan điểm Thuận Thế thứ hai.”

‘‘Kiṃ nu kho, bho gotama, sabbamekatta’’nti? ‘‘‘Sabbamekatta’nti kho, brāhmaṇa, tatiyametaṃ lokāyataṃ’’.

“Thưa Tôn giả Gotama, có phải tất cả là một không?” “Này Bà-la-môn, ‘tất cả là một’ là quan điểm Thuận Thế thứ ba.”

‘‘Kiṃ pana, bho gotama, sabbaṃ puthutta’’nti? ‘‘‘Sabbaṃ puthutta’nti kho, brāhmaṇa, catutthametaṃ lokāyataṃ’’.

“Vậy thì, thưa Tôn giả Gotama, có phải tất cả là khác biệt không?” “Này Bà-la-môn, ‘tất cả là khác biệt’ là quan điểm Thuận Thế thứ tư.”

‘‘Ete te, brāhmaṇa, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti – ‘avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’’ti.

“Này Bà-la-môn, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: ‘Do duyên vô minh, có các hành; do duyên các hành, có thức... Cứ như vậy, toàn bộ khối khổ này tập khởi. Nhưng do sự đoạn diệt và ly tham không còn tàn dư của chính vô minh ấy, các hành diệt; do các hành diệt, thức diệt... Cứ như vậy, toàn bộ khối khổ này đoạn diệt.’”

Evaṃ vutte, lokāyatiko brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Aṭṭhamaṃ.

Khi được nói như vậy, vị Bà-la-môn theo phái Thuận Thế bạch với Thế Tôn rằng: “Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama!... Kể từ hôm nay, mong Tôn giả Gotama ghi nhận con là người cận sự nam đã quy y trọn đời.” Kinh thứ tám.

9. Ariyasāvakasuttaṃ

9. Kinh Thánh Đệ Tử

49. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘na, bhikkhave, sutavato ariyasāvakassa evaṃ hoti – ‘kiṃ nu kho kismiṃ sati kiṃ hoti, kissuppādā kiṃ uppajjati? (Kismiṃ sati saṅkhārā honti, kismiṃ sati viññāṇaṃ hoti,) kismiṃ sati nāmarūpaṃ hoti, kismiṃ sati saḷāyatanaṃ hoti, kismiṃ sati phasso hoti, kismiṃ sati vedanā hoti, kismiṃ sati taṇhā hoti, kismiṃ sati upādānaṃ hoti, kismiṃ sati bhavo hoti, kismiṃ sati jāti hoti, kismiṃ sati jarāmaraṇaṃ hotī’’’ti?

49. Tại Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, đối với vị Thánh đệ tử có nghe pháp, ý nghĩ như vầy không khởi lên: ‘Do có cái gì, cái gì có mặt? Do cái gì sanh khởi, cái gì sanh khởi? (Do có cái gì, các hành có mặt? Do có cái gì, thức có mặt?) Do có cái gì, danh-sắc có mặt? Do có cái gì, sáu xứ có mặt? Do có cái gì, xúc có mặt? Do có cái gì, thọ có mặt? Do có cái gì, ái có mặt? Do có cái gì, thủ có mặt? Do có cái gì, hữu có mặt? Do có cái gì, sanh có mặt? Do có cái gì, già-chết có mặt?’”

‘‘Atha kho, bhikkhave, sutavato ariyasāvakassa aparappaccayā ñāṇamevettha hoti – ‘imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjati. (Avijjāya sati saṅkhārā honti; saṅkhāresu sati viññāṇaṃ hoti;) viññāṇe sati nāmarūpaṃ hoti; nāmarūpe sati saḷāyatanaṃ hoti[Pg.306]; saḷāyatane sati phasso hoti; phasse sati vedanā hoti; vedanāya sati taṇhā hoti; taṇhāya sati upādānaṃ hoti; upādāne sati bhavo hoti; bhave sati jāti hoti; jātiyā sati jarāmaraṇaṃ hotī’ti. So evaṃ pajānāti – ‘evamayaṃ loko samudayatī’’’ti.

“Mà này các Tỳ khưu, đối với vị Thánh đệ tử có nghe pháp, không cần niềm tin nơi người khác, trí tuệ của vị ấy khởi lên ngay tại đây rằng: ‘Do cái này có, cái kia có; do cái này sanh, cái kia sanh. (Do vô minh có, các hành có; do các hành có, thức có;) do thức có, danh-sắc có; do danh-sắc có, sáu xứ có; do sáu xứ có, xúc có; do xúc có, thọ có; do thọ có, ái có; do ái có, thủ có; do thủ có, hữu có; do hữu có, sanh có; do sanh có, già-chết có.’ Vị ấy biết như vầy: ‘Thế gian này tập khởi như vậy.’”

‘‘Na, bhikkhave, sutavato ariyasāvakassa evaṃ hoti – ‘kiṃ nu kho kismiṃ asati kiṃ na hoti, kissa nirodhā kiṃ nirujjhati? (Kismiṃ asati saṅkhārā na honti, kismiṃ asati viññāṇaṃ na hoti,) kismiṃ asati nāmarūpaṃ na hoti, kismiṃ asati saḷāyatanaṃ na hoti, kismiṃ asati phasso na hoti, kismiṃ asati vedanā na hoti, kismiṃ asati taṇhā na hoti, kismiṃ asati upādānaṃ na hoti, kismiṃ asati bhavo na hoti, kismiṃ asati jāti na hoti, kismiṃ asati jarāmaraṇaṃ na hotī’’’ti?

“Này các Tỳ khưu, đối với vị Thánh đệ tử có nghe pháp, ý nghĩ như vầy không khởi lên: ‘Do không có cái gì, cái gì không có mặt? Do cái gì diệt, cái gì diệt? (Do không có cái gì, các hành không có mặt? Do không có cái gì, thức không có mặt?) Do không có cái gì, danh-sắc không có mặt? Do không có cái gì, sáu xứ không có mặt? Do không có cái gì, xúc không có mặt? Do không có cái gì, thọ không có mặt? Do không có cái gì, ái không có mặt? Do không có cái gì, thủ không có mặt? Do không có cái gì, hữu không có mặt? Do không có cái gì, sanh không có mặt? Do không có cái gì, già-chết không có mặt?’”

‘‘Atha kho, bhikkhave, sutavato ariyasāvakassa aparappaccayā ñāṇamevettha hoti – ‘imasmiṃ asati idaṃ na hoti, imassa nirodhā idaṃ nirujjhati. (Avijjāya asati saṅkhārā na honti; saṅkhāresu asati viññāṇaṃ na hoti;) viññāṇe asati nāmarūpaṃ na hoti; nāmarūpe asati saḷāyatanaṃ na hoti…pe… bhavo na hoti… jāti na hoti… jātiyā asati jarāmaraṇaṃ na hotī’ti. So evaṃ pajānāti – ‘evamayaṃ loko nirujjhatī’’’ti.

“Mà này các Tỳ khưu, đối với vị Thánh đệ tử có nghe pháp, không cần niềm tin nơi người khác, trí tuệ của vị ấy khởi lên ngay tại đây rằng: ‘Do cái này không có, cái kia không có; do cái này diệt, cái kia diệt. (Do vô minh không có, các hành không có; do các hành không có, thức không có;) do thức không có, danh-sắc không có; do danh-sắc không có, sáu xứ không có... hữu không có... sanh không có... do sanh không có, già-chết không có.’ Vị ấy biết như vầy: ‘Thế gian này đoạn diệt như vậy.’”

‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṃ lokassa samudayañca atthaṅgamañca yathābhūtaṃ pajānāti, ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako diṭṭhisampanno itipi…pe… amatadvāraṃ āhacca tiṭṭhati itipī’’ti. Navamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, khi nào vị Thánh đệ tử biết như thật về sự tập khởi và sự đoạn diệt của thế gian như vậy, này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử này được gọi là người có chánh kiến... là người đã đến và đứng tại cửa bất tử.” Kinh thứ chín.

10. Dutiyaariyasāvakasuttaṃ

10. Kinh Thánh Đệ Tử Thứ Hai

50. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘na, bhikkhave, sutavato ariyasāvakassa evaṃ hoti – ‘kiṃ nu kho kismiṃ sati kiṃ hoti, kissuppādā kiṃ uppajjati? Kismiṃ sati saṅkhārā honti, kismiṃ sati viññāṇaṃ hoti, kismiṃ sati nāmarūpaṃ hoti, kismiṃ sati saḷāyatanaṃ hoti, kismiṃ sati [Pg.307] phasso hoti, kismiṃ sati vedanā hoti, kismiṃ sati taṇhā hoti, kismiṃ sati upādānaṃ hoti, kismiṃ sati bhavo hoti, kismiṃ sati jāti hoti, kismiṃ sati jarāmaraṇaṃ hotī’’’ti?

50. Tại Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, đối với vị Thánh đệ tử có nghe pháp, ý nghĩ như vầy không khởi lên: ‘Do có cái gì, cái gì có mặt? Do cái gì sanh khởi, cái gì sanh khởi? Do có cái gì, các hành có mặt? Do có cái gì, thức có mặt? Do có cái gì, danh-sắc có mặt? Do có cái gì, sáu xứ có mặt? Do có cái gì, xúc có mặt? Do có cái gì, thọ có mặt? Do có cái gì, ái có mặt? Do có cái gì, thủ có mặt? Do có cái gì, hữu có mặt? Do có cái gì, sanh có mặt? Do có cái gì, già-chết có mặt?’”

‘‘Atha kho, bhikkhave, sutavato ariyasāvakassa aparappaccayā ñāṇamevettha hoti – ‘imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjati. Avijjāya sati saṅkhārā honti; saṅkhāresu sati viññāṇaṃ hoti; viññāṇe sati nāmarūpaṃ hoti; nāmarūpe sati saḷāyatanaṃ hoti; saḷāyatane sati phasso hoti; phasse sati vedanā hoti; vedanāya sati taṇhā hoti; taṇhāya sati upādānaṃ hoti; upādāne sati bhavo hoti; bhave sati jāti hoti; jātiyā sati jarāmaraṇaṃ hotī’ti. So evaṃ pajānāti – ‘evamayaṃ loko samudayatī’’’ti.

“Mà này các Tỳ khưu, đối với vị Thánh đệ tử có nghe pháp, không cần niềm tin nơi người khác, trí tuệ của vị ấy khởi lên ngay tại đây rằng: ‘Do cái này có, cái kia có; do cái này sanh, cái kia sanh. Do vô minh có, các hành có; do các hành có, thức có; do thức có, danh-sắc có; do danh-sắc có, sáu xứ có; do sáu xứ có, xúc có; do xúc có, thọ có; do thọ có, ái có; do ái có, thủ có; do thủ có, hữu có; do hữu có, sanh có; do sanh có, già-chết có.’ Vị ấy biết như vầy: ‘Thế gian này tập khởi như vậy.’”

‘‘Na, bhikkhave, sutavato ariyasāvakassa evaṃ hoti – ‘kiṃ nu kho kismiṃ asati kiṃ na hoti, kissa nirodhā kiṃ nirujjhati? Kismiṃ asati saṅkhārā na honti, kismiṃ asati viññāṇaṃ na hoti, kismiṃ asati nāmarūpaṃ na hoti, kismiṃ asati saḷāyatanaṃ na hoti, kismiṃ asati phasso na hoti, kismiṃ asati vedanā na hoti, kismiṃ asati taṇhā na hoti…pe… upādānaṃ… bhavo… jāti… kismiṃ asati jarāmaraṇaṃ na hotī’’’ti?

Này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử có học thức không có suy nghĩ như vầy: ‘Do cái gì không có mặt nên cái gì không có mặt? Do cái gì diệt nên cái gì bị diệt? Do cái gì không có mặt nên các hành không có mặt? Do cái gì không có mặt nên thức không có mặt? Do cái gì không có mặt nên danh sắc không có mặt? Do cái gì không có mặt nên sáu xứ không có mặt? Do cái gì không có mặt nên xúc không có mặt? Do cái gì không có mặt nên thọ không có mặt? Do cái gì không có mặt nên ái không có mặt? ... thủ ... hữu ... sanh ... Do cái gì không có mặt nên già chết không có mặt?’

‘‘Atha kho, bhikkhave, sutavato ariyasāvakassa aparappaccayā ñāṇamevettha hoti – ‘imasmiṃ asati idaṃ na hoti, imassa nirodhā idaṃ nirujjhati. Avijjāya asati saṅkhārā na honti; saṅkhāresu asati viññāṇaṃ na hoti; viññāṇe asati nāmarūpaṃ na hoti; nāmarūpe asati saḷāyatanaṃ na hoti…pe… jātiyā asati jarāmaraṇaṃ na hotī’ti. So evaṃ pajānāti – ‘evamayaṃ loko nirujjhatī’’’ti.

Này các Tỳ khưu, nhưng vị Thánh đệ tử có học thức, không do duyên người khác, trí tuệ khởi lên ở đây rằng: ‘Do cái này không có mặt, cái này không có mặt; do cái này diệt, cái này bị diệt. Do vô minh không có mặt, các hành không có mặt; do các hành không có mặt, thức không có mặt; do thức không có mặt, danh sắc không có mặt; do danh sắc không có mặt, sáu xứ không có mặt... do sanh không có mặt, già chết không có mặt.’ Vị ấy biết rõ như vầy: ‘Thế giới này diệt như vậy.’

‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṃ lokassa samudayañca atthaṅgamañca yathābhūtaṃ pajānāti, ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako diṭṭhisampanno itipi, dassanasampanno itipi, āgato imaṃ saddhammaṃ itipi, passati imaṃ saddhammaṃ itipi, sekkhena ñāṇena samannāgato itipi, sekkhāya [Pg.308] vijjāya samannāgato itipi, dhammasotaṃ samāpanno itipi, ariyo nibbedhikapañño itipi, amatadvāraṃ āhacca tiṭṭhati itipī’’ti. Dasamaṃ.

Này các Tỳ khưu, khi vị Thánh đệ tử biết rõ như thật về sự sanh khởi và sự đoạn diệt của thế giới như vậy, này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử này được gọi là người đầy đủ chánh kiến, cũng được gọi là người đầy đủ tri kiến, cũng được gọi là người đã đến với Chánh pháp này, cũng được gọi là người thấy Chánh pháp này, cũng được gọi là người đầy đủ trí tuệ của bậc hữu học, cũng được gọi là người đầy đủ minh của bậc hữu học, cũng được gọi là người đã nhập vào dòng pháp, cũng được gọi là bậc Thánh có trí tuệ thể nhập, cũng được gọi là người đứng chạm vào cửa bất tử. (Bài kinh thứ mười.)

Gahapativaggo pañcamo.

Phẩm Gia Chủ, thứ năm.

Tassuddānaṃ –

Kệ tóm tắt của phẩm ấy:

Dve pañcaverabhayā vuttā, dukkhaṃ loko ca ñātikaṃ;

Aññataraṃ jāṇussoṇi ca, lokāyatikena aṭṭhamaṃ;

Dve ariyasāvakā vuttā, vaggo tena pavuccatīti.

Hai kinh Năm Sự Oán Thù Sợ Hãi được nói, kinh Khổ, Thế Gian, và Thân Quyến; kinh Một Vị Nào Đó, và Jāṇussoṇi, với kinh Thế Tục là thứ tám; hai kinh Thánh Đệ Tử được nói, do đó được gọi là phẩm.

6. Dukkhavaggo

6. Phẩm Khổ

1. Parivīmaṃsanasuttaṃ

1. Kinh Thẩm Sát

51. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

51. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, trong khu vườn của Anāthapiṇḍika. Tại đó, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: “Này các Tỳ khưu.” “Bạch Thế Tôn,” các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói lời này:

‘‘Kittāvatā nu kho, bhikkhave, bhikkhū parivīmaṃsamāno parivīmaṃseyya sabbaso sammā dukkhakkhayāyā’’ti? ‘‘Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā bhagavaṃnettikā bhagavaṃpaṭisaraṇā. Sādhu vata, bhante, bhagavantaṃyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti. ‘‘Tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha, bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

“Này các Tỳ khưu, một Tỳ khưu khi thẩm sát, cần phải thẩm sát đến mức độ nào để đoạn tận hoàn toàn và chân chánh khổ đau?” “Bạch Thế Tôn, các pháp của chúng con có Thế Tôn là gốc rễ, có Thế Tôn là người dẫn dắt, có Thế Tôn là nơi nương tựa. Lành thay, bạch Thế Tôn, mong rằng ý nghĩa của lời nói này được tỏ rõ cho chính Thế Tôn. Sau khi nghe từ Thế Tôn, các Tỳ khưu sẽ ghi nhớ.” “Vậy thì, này các Tỳ khưu, hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý, Ta sẽ nói.” “Vâng, bạch Thế Tôn,” các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói lời này:

‘‘Idha, bhikkhave, bhikkhu parivīmaṃsamāno parivīmaṃsati – ‘yaṃ kho idaṃ anekavidhaṃ nānappakārakaṃ dukkhaṃ loke uppajjati jarāmaraṇaṃ; idaṃ nu kho dukkhaṃ kiṃnidānaṃ kiṃsamudayaṃ kiṃjātikaṃ kiṃpabhavaṃ? Kismiṃ sati jarāmaraṇaṃ hoti, kismiṃ asati jarāmaraṇaṃ na hotī’ti? So parivīmaṃsamāno evaṃ pajānāti – ‘yaṃ kho idaṃ anekavidhaṃ nānappakārakaṃ dukkhaṃ loke uppajjati [Pg.309] jarāmaraṇaṃ, idaṃ kho dukkhaṃ jātinidānaṃ jātisamudayaṃ jātijātikaṃ jātippabhavaṃ. Jātiyā sati jarāmaraṇaṃ hoti, jātiyā asati jarāmaraṇaṃ na hotī’’’ti.

“Này các Tỳ khưu, ở đây, một Tỳ khưu khi thẩm sát, thẩm sát rằng: ‘Cái khổ nhiều loại, nhiều cách này sanh khởi trong thế gian, tức là già và chết; vậy cái khổ này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm nguồn gốc? Khi cái gì có mặt thì già và chết có mặt, khi cái gì không có mặt thì già và chết không có mặt?’ Vị ấy khi thẩm sát, biết rõ như vầy: ‘Cái khổ nhiều loại, nhiều cách này sanh khởi trong thế gian, tức là già và chết, cái khổ này có sanh làm nhân duyên, có sanh làm tập khởi, có sanh làm nguồn sanh, có sanh làm nguồn gốc. Khi sanh có mặt thì già và chết có mặt, khi sanh không có mặt thì già và chết không có mặt.’”

‘‘So jarāmaraṇañca pajānāti, jarāmaraṇasamudayañca pajānāti, jarāmaraṇanirodhañca pajānāti, yā ca jarāmaraṇanirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti, tathā paṭipanno ca hoti anudhammacārī; ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno jarāmaraṇanirodhāya.

“Vị ấy biết rõ già và chết, biết rõ sự tập khởi của già và chết, biết rõ sự đoạn diệt của già và chết, và biết rõ con đường thực hành phù hợp đưa đến sự đoạn diệt của già và chết. Vị ấy là người thực hành như vậy, là người hành thuận theo pháp. Này các Tỳ khưu, Tỳ khưu này được gọi là người thực hành một cách hoàn toàn, chân chánh để đoạn tận khổ, để đoạn diệt già và chết.”

‘‘Athāparaṃ parivīmaṃsamāno parivīmaṃsati – ‘jāti panāyaṃ kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā, kismiṃ sati jāti hoti, kismiṃ asati jāti na hotī’ti? So parivīmaṃsamāno evaṃ pajānāti – ‘jāti bhavanidānā bhavasamudayā bhavajātikā bhavappabhavā; bhave sati jāti hoti, bhave asati jāti na hotī’’’ti.

“Lại nữa, khi thẩm sát, vị ấy thẩm sát: ‘Vậy sanh này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm nguồn gốc? Khi cái gì có mặt thì sanh có mặt, khi cái gì không có mặt thì sanh không có mặt?’ Vị ấy khi thẩm sát, biết rõ như vầy: ‘Sanh có hữu làm nhân duyên, có hữu làm tập khởi, có hữu làm nguồn sanh, có hữu làm nguồn gốc; khi hữu có mặt thì sanh có mặt, khi hữu không có mặt thì sanh không có mặt.’”

‘‘So jātiñca pajānāti, jātisamudayañca pajānāti, jātinirodhañca pajānāti, yā ca jātinirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti, tathā paṭipanno ca hoti anudhammacārī; ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno jātinirodhāya.

“Vị ấy biết rõ sanh, biết rõ sự tập khởi của sanh, biết rõ sự đoạn diệt của sanh, và biết rõ con đường thực hành phù hợp đưa đến sự đoạn diệt của sanh. Vị ấy là người thực hành như vậy, là người hành thuận theo pháp. Này các Tỳ khưu, Tỳ khưu này được gọi là người thực hành một cách hoàn toàn, chân chánh để đoạn tận khổ, để đoạn diệt sanh.”

‘‘Athāparaṃ parivīmaṃsamāno parivīmaṃsati – ‘bhavo panāyaṃ kiṃnidāno…pe… upādānaṃ panidaṃ kiṃnidānaṃ… taṇhā panāyaṃ kiṃnidānā… vedanā… phasso… saḷāyatanaṃ panidaṃ kiṃnidānaṃ… nāmarūpaṃ panidaṃ… viññāṇaṃ panidaṃ… saṅkhārā panime kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā; kismiṃ sati saṅkhārā honti, kismiṃ asati saṅkhārā na hontī’ti? So parivīmaṃsamāno evaṃ pajānāti – ‘saṅkhārā avijjānidānā avijjāsamudayā avijjājātikā avijjāpabhavā; avijjāya sati saṅkhārā honti, avijjāya asati saṅkhārā na hontī’’’ti.

“Lại nữa, khi thẩm sát, vị ấy thẩm sát: ‘Vậy hữu này có gì làm nhân duyên? ... Thủ này có gì làm nhân duyên? ... Ái này có gì làm nhân duyên? ... Thọ ... Xúc ... Sáu xứ này có gì làm nhân duyên? ... Danh sắc này ... Thức này ... Các hành này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm nguồn gốc? Khi cái gì có mặt thì các hành có mặt, khi cái gì không có mặt thì các hành không có mặt?’ Vị ấy khi thẩm sát, biết rõ như vầy: ‘Các hành có vô minh làm nhân duyên, có vô minh làm tập khởi, có vô minh làm nguồn sanh, có vô minh làm nguồn gốc; khi vô minh có mặt thì các hành có mặt, khi vô minh không có mặt thì các hành không có mặt.’”

‘‘So saṅkhāre ca pajānāti, saṅkhārasamudayañca pajānāti, saṅkhāranirodhañca pajānāti, yā ca saṅkhāranirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti, tathā paṭipanno ca hoti anudhammacārī; ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno saṅkhāranirodhāya.

Vị ấy biết rõ các hành, biết rõ sự tập khởi của các hành, biết rõ sự đoạn diệt của các hành, và biết rõ con đường thực hành đưa đến sự đoạn diệt của các hành. Vị ấy là người đã thực hành như vậy và là người thực hành tùy pháp. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu này được gọi là người đã thực hành một cách chân chánh về mọi phương diện để đoạn tận khổ, để đoạn diệt các hành.

‘‘Avijjāgato [Pg.310] yaṃ, bhikkhave, purisapuggalo puññaṃ ce saṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, puññūpagaṃ hoti viññāṇaṃ. Apuññaṃ ce saṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, apuññūpagaṃ hoti viññāṇaṃ. Āneñjaṃ ce saṅkhāraṃ abhisaṅkharoti āneñjūpagaṃ hoti viññāṇaṃ. Yato kho, bhikkhave, bhikkhuno avijjā pahīnā hoti vijjā uppannā, so avijjāvirāgā vijjuppādā neva puññābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti na apuññābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti na āneñjābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti. Anabhisaṅkharonto anabhisañcetayanto na kiñci loke upādiyati; anupādiyaṃ na paritassati, aparitassaṃ paccattaññeva parinibbāyati. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti.

Này các Tỳ khưu, người bị vô minh chi phối, nếu tạo tác phước hành, thức sẽ đi đến cõi phước. Nếu tạo tác phi phước hành, thức sẽ đi đến cõi phi phước. Nếu tạo tác bất động hành, thức sẽ đi đến cõi bất động. Này các Tỳ khưu, khi nào vị Tỳ khưu đã đoạn tận vô minh, minh đã sanh khởi, vị ấy do ly tham vô minh, do minh sanh khởi, nên không tạo tác phước hành, không tạo tác phi phước hành, không tạo tác bất động hành. Do không tạo tác, không tác ý, vị ấy không chấp thủ bất cứ cái gì trong đời; do không chấp thủ, vị ấy không lo âu; do không lo âu, vị ấy tự mình nhập Vô dư Niết-bàn. Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’

‘‘So sukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti. Dukkhaṃ ce vedanaṃ vedayati, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti. Adukkhamasukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti. So sukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, visaṃyutto naṃ vedayati. Dukkhaṃ ce vedanaṃ vedayati, visaṃyutto naṃ vedayati. Adukkhamasukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, visaṃyutto naṃ vedayati.

Vị ấy, nếu cảm thọ một lạc thọ, vị ấy biết rõ: ‘Nó là vô thường’, biết rõ: ‘Nó không bị tham ái chi phối’, biết rõ: ‘Nó không đáng hoan hỷ’. Nếu cảm thọ một khổ thọ, vị ấy biết rõ: ‘Nó là vô thường’, biết rõ: ‘Nó không bị tham ái chi phối’, biết rõ: ‘Nó không đáng hoan hỷ’. Nếu cảm thọ một thọ bất khổ bất lạc, vị ấy biết rõ: ‘Nó là vô thường’, biết rõ: ‘Nó không bị tham ái chi phối’, biết rõ: ‘Nó không đáng hoan hỷ’. Vị ấy, nếu cảm thọ một lạc thọ, vị ấy cảm thọ nó một cách không bị trói buộc. Nếu cảm thọ một khổ thọ, vị ấy cảm thọ nó một cách không bị trói buộc. Nếu cảm thọ một thọ bất khổ bất lạc, vị ấy cảm thọ nó một cách không bị trói buộc.

‘‘So kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti, jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti. Kāyassa bhedā uddhaṃ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissanti, sarīrāni avasissantīti pajānāti.

Vị ấy, khi cảm thọ một cảm thọ có thân làm giới hạn, biết rõ: ‘Ta đang cảm thọ một cảm thọ có thân làm giới hạn’. Khi cảm thọ một cảm thọ có mạng làm giới hạn, biết rõ: ‘Ta đang cảm thọ một cảm thọ có mạng làm giới hạn’. Vị ấy biết rõ: ‘Sau khi thân hoại, mạng chung, ngay tại đây, tất cả những gì được cảm thọ, do không được hoan hỷ, sẽ trở nên nguội lạnh, chỉ còn lại thân xác.’

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso kumbhakārapākā uṇhaṃ kumbhaṃ uddharitvā same bhūmibhāge paṭisisseyya. Tatra yāyaṃ usmā sā tattheva vūpasameyya, kapallāni avasisseyyuṃ. Evameva kho, bhikkhave, bhikkhu kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti, jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno jīvitapariyantikaṃ [Pg.311] vedanaṃ vedayāmīti pajānāti. Kāyassa bhedā uddhaṃ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissanti, sarīrāni avasissantīti pajānāti.

Này các Tỳ khưu, ví như một người lấy ra một cái bình nóng từ lò của người thợ gốm rồi đặt xuống trên một vùng đất bằng phẳng. Ở đó, hơi nóng nào có, nó sẽ nguội đi ngay tại đó, chỉ còn lại các mảnh vỡ. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu khi cảm thọ một cảm thọ có thân làm giới hạn, biết rõ: ‘Ta đang cảm thọ một cảm thọ có thân làm giới hạn’. Khi cảm thọ một cảm thọ có mạng làm giới hạn, biết rõ: ‘Ta đang cảm thọ một cảm thọ có mạng làm giới hạn’. Vị ấy biết rõ: ‘Sau khi thân hoại, mạng chung, ngay tại đây, tất cả những gì được cảm thọ, do không được hoan hỷ, sẽ trở nên nguội lạnh, chỉ còn lại thân xác.’

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu kho khīṇāsavo bhikkhu puññābhisaṅkhāraṃ vā abhisaṅkhareyya apuññābhisaṅkhāraṃ vā abhisaṅkhareyya āneñjābhisaṅkhāraṃ vā abhisaṅkhareyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana saṅkhāresu asati, saṅkhāranirodhā api nu kho viññāṇaṃ paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana viññāṇe asati, viññāṇanirodhā api nu kho nāmarūpaṃ paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana nāmarūpe asati, nāmarūpanirodhā api nu kho saḷāyatanaṃ paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana saḷāyatane asati, saḷāyatananirodhā api nu kho phasso paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana phasse asati, phassanirodhā api nu kho vedanā paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana vedanāya asati, vedanānirodhā api nu kho taṇhā paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana taṇhāya asati, taṇhānirodhā api nu kho upādānaṃ paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana upādāne asati, upādānanirodhā api nu kho bhavo paññāyethā’’ti. ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana bhave asati, bhavanirodhā api nu kho jāti paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana jātiyā asati, jātinirodhā api nu kho jarāmaraṇaṃ paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.

Này các Tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào? Vị Tỳ khưu đã đoạn tận lậu hoặc có thể nào tạo tác phước hành, hay phi phước hành, hay bất động hành không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi các hành hoàn toàn không có, do sự diệt của các hành, thức có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi thức hoàn toàn không có, do sự diệt của thức, danh sắc có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi danh sắc hoàn toàn không có, do sự diệt của danh sắc, sáu xứ có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi sáu xứ hoàn toàn không có, do sự diệt của sáu xứ, xúc có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi xúc hoàn toàn không có, do sự diệt của xúc, thọ có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi thọ hoàn toàn không có, do sự diệt của thọ, ái có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi ái hoàn toàn không có, do sự diệt của ái, thủ có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi thủ hoàn toàn không có, do sự diệt của thủ, hữu có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi hữu hoàn toàn không có, do sự diệt của hữu, sanh có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi sanh hoàn toàn không có, do sự diệt của sanh, già-chết có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy."

‘‘Sādhu sādhu, bhikkhave, evametaṃ, bhikkhave, netaṃ aññathā. Saddahatha me taṃ, bhikkhave, adhimuccatha, nikkaṅkhā ettha hotha nibbicikicchā. Esevanto dukkhassā’’ti. Paṭhamaṃ.

Lành thay, lành thay, này các Tỳ khưu! Này các Tỳ khưu, sự việc là như vậy, không thể khác được. Này các Tỳ khưu, hãy tin tưởng điều đó nơi Ta, hãy quyết chắc, hãy không hoài nghi, không do dự ở đây. Đây chính là sự chấm dứt của khổ đau." (Bài kinh thứ nhất).

2. Upādānasuttaṃ

2. Kinh Thủ

52. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘upādāniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.

52. Trú tại Sāvatthī... "Này các Tỳ khưu, đối với người sống thường quán thấy vị ngọt trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái tăng trưởng. Do ái làm duyên, thủ sanh khởi; do thủ làm duyên, hữu sanh khởi; do hữu làm duyên, sanh sanh khởi; do sanh làm duyên, già-chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy, đó là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này."

‘‘Seyyathāpi[Pg.312], bhikkhave, dasannaṃ vā kaṭṭhavāhānaṃ vīsāya vā kaṭṭhavāhānaṃ tiṃsāya vā kaṭṭhavāhānaṃ cattārīsāya vā kaṭṭhavāhānaṃ mahāaggikkhandho jaleyya. Tatra puriso kālena kālaṃ sukkhāni ceva tiṇāni pakkhipeyya, sukkhāni ca gomayāni pakkhipeyya, sukkhāni ca kaṭṭhāni pakkhipeyya. Evañhi so, bhikkhave, mahāaggikkhandho tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ jaleyya. Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

“Này các Tỳ khưu, ví như một đống lửa lớn cháy lên từ mười xe củi, hoặc hai mươi xe củi, hoặc ba mươi xe củi, hoặc bốn mươi xe củi. Ở đó, có người thỉnh thoảng lại cho vào cỏ khô, lại cho vào phân bò khô, lại cho vào củi khô. Này các Tỳ khưu, như vậy đống lửa lớn ấy, với nhiên liệu ấy, với vật liệu ấy, sẽ cháy trong một thời gian dài. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái tăng trưởng. Do duyên ái nên có thủ... v.v... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.”

‘‘Upādāniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.

“Này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được đoạn diệt. Do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sanh diệt; do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não được đoạn diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.”

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, dasannaṃ vā kaṭṭhavāhānaṃ vīsāya vā tiṃsāya vā cattārīsāya vā kaṭṭhavāhānaṃ mahāaggikkhandho jaleyya; tatra puriso na kālena kālaṃ sukkhāni ceva tiṇāni pakkhipeyya, na sukkhāni ca gomayāni pakkhipeyya, na sukkhāni ca kaṭṭhāni pakkhipeyya. Evañhi so, bhikkhave, mahāaggikkhandho purimassa ca upādānassa pariyādānā aññassa ca anupahārā anāhāro nibbāyeyya. Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati, taṇhānirodhā upādānanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Dutiyaṃ.

“Này các Tỳ khưu, ví như một đống lửa lớn cháy lên từ mười xe củi, hoặc hai mươi, hoặc ba mươi, hoặc bốn mươi xe củi; ở đó, có người thỉnh thoảng không cho vào cỏ khô, không cho vào phân bò khô, không cho vào củi khô. Này các Tỳ khưu, như vậy đống lửa lớn ấy, do nhiên liệu cũ đã hết và do không được cung cấp thêm nhiên liệu khác, không có vật thực, sẽ bị tắt ngấm. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được đoạn diệt, do ái diệt nên thủ diệt... v.v... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” (Kinh thứ hai).

3. Saṃyojanasuttaṃ

3. Kinh Về Các Kiết Sử

53. Sāvatthiyaṃ viharati …pe… ‘‘saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.

53. Trú ở Sāvatthī... v.v... “Này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp có khả năng tạo ra kiết sử, ái tăng trưởng. Do duyên ái nên có thủ; do duyên thủ nên có hữu; do duyên hữu nên có sanh; do duyên sanh nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.”

‘‘Seyyathāpi[Pg.313], bhikkhave, telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya. Tatra puriso kālena kālaṃ telaṃ āsiñceyya vaṭṭiṃ upasaṃhareyya. Evañhi so, bhikkhave, telappadīpo tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ jaleyya. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

“Này các Tỳ khưu, ví như ngọn đèn dầu cháy được là nhờ vào dầu và tim đèn. Ở đó, có người thỉnh thoảng lại châm thêm dầu, lại sửa tim đèn. Này các Tỳ khưu, như vậy ngọn đèn dầu ấy, với nhiên liệu ấy, với vật liệu ấy, sẽ cháy trong một thời gian dài. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp có khả năng tạo ra kiết sử, ái tăng trưởng. Do duyên ái nên có thủ; do duyên thủ nên có hữu; do duyên hữu nên có sanh; do duyên sanh nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.”

‘‘Saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.

“Này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp có khả năng tạo ra kiết sử, ái được đoạn diệt. Do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sanh diệt; do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não được đoạn diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.”

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya. Tatra puriso na kālena kālaṃ telaṃ āsiñceyya na vaṭṭiṃ upasaṃhareyya. Evañhi so, bhikkhave, telappadīpo purimassa ca upādānassa pariyādānā aññassa ca anupahārā anāhāro nibbāyeyya. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Tatiyaṃ.

“Này các Tỳ khưu, ví như ngọn đèn dầu cháy được là nhờ vào dầu và tim đèn. Ở đó, có người thỉnh thoảng không châm thêm dầu, không sửa tim đèn. Này các Tỳ khưu, như vậy ngọn đèn dầu ấy, do nhiên liệu cũ đã hết và do không được cung cấp thêm nhiên liệu khác, không có vật thực, sẽ bị tắt ngấm. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp có khả năng tạo ra kiết sử, ái được đoạn diệt. Do ái diệt nên thủ diệt... v.v... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” (Kinh thứ ba).

4. Dutiyasaṃyojanasuttaṃ

4. Kinh Về Các Kiết Sử Thứ Hai

54. Sāvatthiyaṃ viharati …pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya. Tatra puriso kālena kālaṃ telaṃ āsiñceyya vaṭṭiṃ upasaṃhareyya. Evañhi so, bhikkhave, telappadīpo tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ jaleyya. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.

54. Trú ở Sāvatthī... v.v... “Này các Tỳ khưu, ví như ngọn đèn dầu cháy được là nhờ vào dầu và tim đèn. Ở đó, có người thỉnh thoảng lại châm thêm dầu, lại sửa tim đèn. Này các Tỳ khưu, như vậy ngọn đèn dầu ấy, với nhiên liệu ấy, với vật liệu ấy, sẽ cháy trong một thời gian dài. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp có khả năng tạo ra kiết sử, ái tăng trưởng. Do duyên ái nên có thủ... v.v... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.”

‘‘Seyyathāpi[Pg.314], bhikkhave, telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya. Tatra puriso na kālena kālaṃ telaṃ āsiñceyya na vaṭṭiṃ upasaṃhareyya. Evañhi so, bhikkhave, telappadīpo purimassa ca upādānassa pariyādānā aññassa ca anupahārā anāhāro nibbāyeyya. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Catutthaṃ.

“Ví như, này các Tỳ khưu, ngọn đèn dầu cháy được là nhờ vào dầu và tim đèn. Ở đó, có người thỉnh thoảng không châm thêm dầu, không sửa tim đèn. Này các Tỳ khưu, như vậy ngọn đèn dầu ấy, do nhiên liệu cũ đã hết và do không được cung cấp thêm nhiên liệu khác, không có vật thực, sẽ bị tắt ngấm. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp có khả năng tạo ra kiết sử, ái được đoạn diệt. Do ái diệt nên thủ diệt... v.v... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” (Kinh thứ tư).

5. Mahārukkhasuttaṃ

5. Kinh Về Cây Lớn

55. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘upādāniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.

55. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy vị ngọt trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được tăng trưởng. Do ái làm duyên, thủ sanh khởi; do thủ làm duyên, hữu sanh khởi... ... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Tassa yāni ceva mūlāni adhogamāni, yāni ca tiriyaṅgamāni, sabbāni tāni uddhaṃ ojaṃ abhiharanti. Evañhi so, bhikkhave, mahārukkho tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyya. Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

Ví như, này các Tỷ kheo, có một cây đại thọ. Tất cả những rễ của nó, cả những rễ đi xuống và những rễ đi ngang, đều hút nhựa sống lên trên. Như vậy, này các Tỷ kheo, cây đại thọ ấy lấy đó làm vật thực, lấy đó làm chất dinh dưỡng, có thể tồn tại trong một thời gian dài. Cũng thế, này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy vị ngọt trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được tăng trưởng. Do ái làm duyên, thủ sanh khởi... ... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘Upādāniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.

Này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy sự nguy hại trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được đoạn diệt. Do ái diệt, thủ diệt; do thủ diệt, hữu diệt... ... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṃ ādāya. So taṃ rukkhaṃ mūle chindeyya, mūlaṃ chinditvā palikhaṇeyya, palikhaṇitvā mūlāni uddhareyya antamaso usīranāḷimattānipi. So taṃ rukkhaṃ khaṇḍākhaṇḍikaṃ chindeyya, khaṇḍākhaṇḍikaṃ chinditvā phāleyya, phāletvā sakalikaṃ sakalikaṃ kareyya, sakalikaṃ sakalikaṃ karitvā vātātape visoseyya; vātātape visosetvā agginā ḍaheyya, agginā ḍahetvā masiṃ kareyya, masiṃ karitvā mahāvāte vā ophuṇeyya nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya. Evañhi so, bhikkhave, mahārukkho ucchinnamūlo [Pg.315] assa tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo. Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Pañcamaṃ.

Ví như, này các Tỷ kheo, có một cây đại thọ. Rồi một người mang cuốc và giỏ đến. Người ấy chặt cây ấy ở gốc, sau khi chặt ở gốc, người ấy đào xung quanh, sau khi đào xung quanh, người ấy nhổ rễ lên, cho đến cả những rễ con nhỏ bằng cọng cỏ hương bài. Người ấy chặt cây ấy ra từng khúc, sau khi chặt ra từng khúc, người ấy chẻ ra, sau khi chẻ ra, người ấy làm thành từng mảnh vụn, sau khi làm thành từng mảnh vụn, người ấy phơi khô trong gió và nắng; sau khi phơi khô trong gió và nắng, người ấy đốt bằng lửa, sau khi đốt bằng lửa, người ấy làm thành tro, sau khi làm thành tro, người ấy hoặc là tung vào cơn gió mạnh, hoặc là thả trôi theo dòng sông chảy xiết. Như vậy, này các Tỷ kheo, cây đại thọ ấy sẽ bị cắt tận gốc, làm cho như thân cây tala, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Cũng thế, này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy sự nguy hại trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được đoạn diệt. Do ái diệt, thủ diệt; do thủ diệt, hữu diệt... ... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.

6. Dutiyamahārukkhasuttaṃ

6. Kinh Cây Đại Thọ Thứ Hai

56. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Tassa yāni ceva mūlāni adhogamāni, yāni ca tiriyaṅgamāni, sabbāni tāni uddhaṃ ojaṃ abhiharanti. Evañhi so, bhikkhave, mahārukkho tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyya. Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ …pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.

56. Tại Sāvatthī... Ví như, này các Tỷ kheo, có một cây đại thọ. Tất cả những rễ của nó, cả những rễ đi xuống và những rễ đi ngang, đều hút nhựa sống lên trên. Như vậy, này các Tỷ kheo, cây đại thọ ấy lấy đó làm vật thực, lấy đó làm chất dinh dưỡng, có thể tồn tại trong một thời gian dài. Cũng thế, này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy vị ngọt trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được tăng trưởng. Do ái làm duyên, thủ sanh khởi... ... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṃ ādāya. So taṃ rukkhaṃ mūle chindeyya, mūle chetvā palikhaṇeyya, palikhaṇitvā mūlāni uddhareyya…pe… nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya. Evañhi so, bhikkhave, mahārukkho ucchinnamūlo assa tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo. Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

Ví như, này các Tỷ kheo, có một cây đại thọ. Rồi một người mang cuốc và giỏ đến. Người ấy chặt cây ấy ở gốc, sau khi chặt ở gốc, người ấy đào xung quanh, sau khi đào xung quanh, người ấy nhổ rễ lên... ... hoặc là thả trôi theo dòng sông chảy xiết. Như vậy, này các Tỷ kheo, cây đại thọ ấy sẽ bị cắt tận gốc, làm cho như thân cây tala, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Cũng thế, này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy sự nguy hại trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được đoạn diệt. Do ái diệt, thủ diệt... ... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.

7. Taruṇarukkhasuttaṃ

7. Kinh Cây Non

57. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.

57. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy vị ngọt trong các pháp thuộc về kiết sử, ái được tăng trưởng. Do ái làm duyên, thủ sanh khởi... ... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, taruṇo rukkho. Tassa puriso kālena kālaṃ mūlāni palimajjeyya kālena kālaṃ paṃsuṃ dadeyya, kālena kālaṃ [Pg.316] udakaṃ dadeyya. Evañhi so, bhikkhave, taruṇo rukkho tadāhāro tadupādāno vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyya. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

Ví như, này các Tỷ kheo, có một cây non. Một người thỉnh thoảng dọn dẹp rễ của nó, thỉnh thoảng bón đất, thỉnh thoảng tưới nước. Như vậy, này các Tỷ kheo, cây non ấy lấy đó làm vật thực, lấy đó làm chất dinh dưỡng, sẽ đạt đến sự tăng trưởng, phát triển, lớn mạnh. Cũng thế, này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy vị ngọt trong các pháp thuộc về kiết sử, ái được tăng trưởng. Do ái làm duyên, thủ sanh khởi... ... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘Saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.

Này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy sự nguy hại trong các pháp thuộc về kiết sử, ái được đoạn diệt. Do ái diệt, thủ diệt... ... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, taruṇo rukkho. Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṃ ādāya…pe… nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya. Evañhi so, bhikkhave, taruṇo rukkho ucchinnamūlo assa tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Sattamaṃ.

Ví như, này các Tỷ kheo, có một cây non. Rồi một người mang cuốc và giỏ đến... ... hoặc là thả trôi theo dòng sông chảy xiết. Như vậy, này các Tỷ kheo, cây non ấy sẽ bị cắt tận gốc, làm cho như thân cây tala, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Cũng thế, này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy sự nguy hại trong các pháp thuộc về kiết sử, ái được đoạn diệt. Do ái diệt, thủ diệt... ... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.

8. Nāmarūpasuttaṃ

8. Kinh Danh Sắc

58. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato nāmarūpassa avakkanti hoti. Nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.

58. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy vị ngọt trong các pháp thuộc về kiết sử, có sự đi vào của danh sắc. Do danh sắc làm duyên, sáu xứ sanh khởi... ... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Tassa yāni ceva mūlāni adhogamāni, yāni ca tiriyaṅgamāni, sabbāni tāni uddhaṃ ojaṃ abhiharanti. Evañhi so, bhikkhave, mahārukkho tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyya. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu assādānupassino viharato nāmarūpassa avakkanti hoti…pe….

“Này các Tỳ khưu, ví như một cây đại thọ. Những rễ nào của nó đi xuống dưới, và những rễ nào đi ngang, tất cả chúng đều hút chất dinh dưỡng lên trên. Này các Tỳ khưu, như vậy cây đại thọ ấy, với thức ăn đó, với sự chấp thủ đó, có thể tồn tại lâu dài. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp dẫn đến kiết sử, sự nhập vào của danh sắc xảy ra... cho đến...”

‘‘Saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato nāmarūpassa avakkanti na hoti. Nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.

“Này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp dẫn đến kiết sử, sự nhập vào của danh sắc không xảy ra. Do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt... cho đến... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.”

‘‘Seyyathāpi[Pg.317], bhikkhave, mahārukkho. Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṃ ādāya…pe… āyatiṃ anuppādadhammo. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato nāmarūpassa avakkanti na hoti. Nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Aṭṭhamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, ví như một cây đại thọ. Rồi một người mang cuốc và giỏ đến... cho đến... trong tương lai không thể sanh khởi lại được. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp dẫn đến kiết sử, sự nhập vào của danh sắc không xảy ra. Do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt... cho đến... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” (Kinh) thứ tám.

9. Viññāṇasuttaṃ

9. Kinh Thức

59. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato viññāṇassa avakkanti hoti. Viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.

59. Trú ở Sāvatthī... cho đến... “Này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp dẫn đến kiết sử, sự nhập vào của thức xảy ra. Do thức làm duyên nên có danh sắc... cho đến... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.”

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Tassa yāni ceva mūlāni …pe… evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu assādānupassino viharato viññāṇassa avakkanti hoti…pe….

“Này các Tỳ khưu, ví như một cây đại thọ. Những rễ nào của nó... cho đến... Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp dẫn đến kiết sử, sự nhập vào của thức xảy ra... cho đến...”

‘‘Saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato viññāṇassa avakkanti na hoti. Viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.

“Này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp dẫn đến kiết sử, sự nhập vào của thức không xảy ra. Do thức diệt nên danh sắc diệt... cho đến... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.”

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṃ ādāya…pe… āyatiṃ anuppādadhammo. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato viññāṇassa avakkanti na hoti. Viññāṇassa nirodhā nāmarūpanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Navamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, ví như một cây đại thọ. Rồi một người mang cuốc và giỏ đến... cho đến... trong tương lai không thể sanh khởi lại được. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp dẫn đến kiết sử, sự nhập vào của thức không xảy ra. Do thức diệt nên danh sắc diệt... cho đến... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” (Kinh) thứ chín.

10. Nidānasuttaṃ

10. Kinh Nhân Duyên

60. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kurūsu viharati kammāsadhammaṃ nāma kurūnaṃ nigamo. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante! Yāva gambhīro cāyaṃ, bhante, paṭiccasamuppādo gambhīrāvabhāso ca, atha ca pana me uttānakuttānako viya khāyatī’’ti.

60. Một thời, Thế Tôn trú ở xứ Kuru, tại một thị trấn của người Kuru tên là Kammāsadhamma. Bấy giờ, Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, thật hy hữu! Bạch Thế Tôn, thật vi diệu! Bạch Thế Tôn, pháp Duyên khởi này thật là sâu xa và có vẻ sâu xa, thế mà đối với con, nó lại hiện ra như là rất cạn cợt.”

‘‘Mā [Pg.318] hevaṃ, ānanda, mā hevaṃ, ānanda ! Gambhīro cāyaṃ, ānanda, paṭiccasamuppādo gambhīrāvabhāso ca. Etassa, ānanda, dhammassa ananubodhā appaṭivedhā evamayaṃ pajā tantākulakajātā kulagaṇṭhikajātā muñjapabbajabhūtā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ saṃsāraṃ nātivattati.

“Này Ānanda, đừng nói vậy! Này Ānanda, đừng nói vậy! Này Ānanda, pháp Duyên khởi này sâu xa và có vẻ sâu xa. Này Ānanda, chính vì không giác ngộ, không thâm nhập pháp này mà chúng sanh này trở thành rối ren như cuộn chỉ, rối mù như tổ chim, giống như cỏ muñja và lau sậy, không thể vượt qua khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ, luân hồi.”

‘‘Upādāniyesu, ānanda, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

“Này Ānanda, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái tăng trưởng. Do ái làm duyên nên có thủ; do thủ làm duyên nên có hữu; do hữu làm duyên nên có sanh; do sanh làm duyên nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.”

‘‘Seyyathāpi, ānanda, mahārukkho. Tassa yāni ceva mūlāni adhogamāni, yāni ca tiriyaṅgamāni, sabbāni tāni uddhaṃ ojaṃ abhiharanti. Evañhi so, ānanda, mahārukkho tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyya. Evameva kho, ānanda, upādāniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

“Này Ānanda, ví như một cây đại thọ. Những rễ nào của nó đi xuống dưới, và những rễ nào đi ngang, tất cả chúng đều hút chất dinh dưỡng lên trên. Này Ānanda, như vậy cây đại thọ ấy, với thức ăn đó, với sự chấp thủ đó, có thể tồn tại lâu dài. Cũng vậy, này Ānanda, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái tăng trưởng. Do ái làm duyên nên có thủ; do thủ làm duyên nên có hữu... cho đến... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.”

‘‘Upādāniyesu, ānanda, dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.

“Này Ānanda, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái diệt. Do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt... cho đến... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.”

‘‘Seyyathāpi, ānanda, mahārukkho. Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṃ ādāya. So taṃ rukkhaṃ mūle chindeyya, mūle chetvā palikhaṇeyya, palikhaṇitvā mūlāni uddhareyya antamaso usīranāḷimattānipi. So taṃ rukkhaṃ khaṇḍākhaṇḍikaṃ chindeyya. Khaṇḍākhaṇḍikaṃ chinditvā phāleyya; phāletvā sakalikaṃ sakalikaṃ kareyya, sakalikaṃ sakalikaṃ karitvā vātātape visoseyya, vātātape visosetvā agginā ḍaheyya, agginā ḍahetvā masiṃ kareyya, masiṃ karitvā mahāvāte vā ophuṇeyya, nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya. Evañhi so, ānanda, mahārukkho ucchinnamūlo assa tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo[Pg.319]. Evameva kho, ānanda, upādāniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Dasamaṃ.

“Này Ānanda, ví như có một cây đại thọ. Rồi một người đàn ông mang cuốc và giỏ đến. Người ấy đốn cây ấy tận gốc, sau khi đốn tận gốc, người ấy đào đất, sau khi đào đất, người ấy nhổ lên các rễ, cho đến cả những rễ nhỏ như rễ cây sậy. Người ấy chặt cây ấy ra thành từng khúc. Sau khi chặt ra thành từng khúc, người ấy chẻ ra; sau khi chẻ ra, người ấy làm thành từng mảnh vụn, sau khi làm thành từng mảnh vụn, người ấy phơi khô trong gió và nắng, sau khi phơi khô trong gió và nắng, người ấy dùng lửa đốt, sau khi dùng lửa đốt, người ấy làm thành tro, sau khi làm thành tro, người ấy hoặc là tung trong gió lớn, hoặc là thả trôi trong dòng sông chảy xiết. Như vậy, này Ānanda, cây đại thọ ấy sẽ bị nhổ tận gốc, trở thành như thân cây ta-la, đi đến chỗ không hiện hữu, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Cũng vậy, này Ānanda, đối với vị đang trú, thường xuyên quán xét sự nguy hại trong các pháp có thể bị chấp thủ, ái được đoạn diệt. Do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sanh diệt; do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não được đoạn diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” (Kinh) thứ mười.

Dukkhavaggo chaṭṭho.

Phẩm Khổ là thứ sáu.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

Parivīmaṃsanupādānaṃ, dve ca saṃyojanāni ca;

Mahārukkhena dve vuttā, taruṇena ca sattamaṃ;

Nāmarūpañca viññāṇaṃ, nidānena ca te dasāti.

Parivīmaṃsana (Thẩm Tra), Upādāna (Thủ), và hai kinh Saṃyojana (Kiết Sử); hai kinh được nói với Mahārukkha (Đại Thọ), và kinh thứ bảy với Taruṇa (Cây Non); Nāmarūpa (Danh Sắc) và Viññāṇa (Thức), và với Nidāna (Nhân Duyên), đó là mười kinh.

7. Mahāvaggo

7. Đại Phẩm

1. Assutavāsuttaṃ

1. Kinh Vô Văn

61. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme…pe… ‘‘assutavā, bhikkhave, puthujjano imasmiṃ cātumahābhūtikasmiṃ kāyasmiṃ nibbindeyyapi virajjeyyapi vimucceyyapi. Taṃ kissa hetu? Dissati, bhikkhave, imassa cātumahābhūtikassa kāyassa ācayopi apacayopi ādānampi nikkhepanampi. Tasmā tatrāssutavā puthujjano nibbindeyyapi virajjeyyapi vimucceyyapi’’.

61. Tôi nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika... “Này các Tỳ khưu, kẻ phàm phu vô văn có thể nhàm chán, có thể ly tham, có thể giải thoát đối với thân do bốn đại tạo thành này. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, sự tăng trưởng, sự suy giảm, sự hình thành, và sự hoại diệt của thân do bốn đại tạo thành này được thấy rõ. Do đó, ở nơi ấy, kẻ phàm phu vô văn có thể nhàm chán, có thể ly tham, có thể giải thoát.”

‘‘Yañca kho etaṃ, bhikkhave, vuccati cittaṃ itipi, mano itipi, viññāṇaṃ itipi, tatrāssutavā puthujjano nālaṃ nibbindituṃ nālaṃ virajjituṃ nālaṃ vimuccituṃ. Taṃ kissa hetu? Dīgharattañhetaṃ, bhikkhave, assutavato puthujjanassa ajjhositaṃ mamāyitaṃ parāmaṭṭhaṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti. Tasmā tatrāssutavā puthujjano nālaṃ nibbindituṃ nālaṃ virajjituṃ nālaṃ vimuccituṃ.

“Và này các Tỳ khưu, đối với cái được gọi là tâm, hay ý, hay thức này, kẻ phàm phu vô văn không thể nhàm chán, không thể ly tham, không thể giải thoát. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, trong một thời gian dài, điều này đã được kẻ phàm phu vô văn chấp giữ, yêu mến, và nắm chặt: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’. Do đó, ở nơi ấy, kẻ phàm phu vô văn không thể nhàm chán, không thể ly tham, không thể giải thoát.

‘‘Varaṃ[Pg.320], bhikkhave, assutavā puthujjano imaṃ cātumahābhūtikaṃ kāyaṃ attato upagaccheyya, na tveva cittaṃ. Taṃ kissa hetu? Dissatāyaṃ, bhikkhave, cātumahābhūtiko kāyo ekampi vassaṃ tiṭṭhamāno dvepi vassāni tiṭṭhamāno tīṇipi vassāni tiṭṭhamāno cattāripi vassāni tiṭṭhamāno pañcapi vassāni tiṭṭhamāno dasapi vassāni tiṭṭhamāno vīsatipi vassāni tiṭṭhamāno tiṃsampi vassāni tiṭṭhamāno cattārīsampi vassāni tiṭṭhamāno paññāsampi vassāni tiṭṭhamāno vassasatampi tiṭṭhamāno, bhiyyopi tiṭṭhamāno.

“Này các Tỳ khưu, thà rằng kẻ phàm phu vô văn xem thân do bốn đại tạo thành này là tự ngã, chứ không phải là tâm. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, thân do bốn đại tạo thành này được thấy tồn tại một năm, tồn tại hai năm, tồn tại ba năm, tồn tại bốn năm, tồn tại năm năm, tồn tại mười năm, tồn tại hai mươi năm, tồn tại ba mươi năm, tồn tại bốn mươi năm, tồn tại năm mươi năm, tồn tại một trăm năm, và tồn tại còn lâu hơn nữa.

‘‘Yañca kho etaṃ, bhikkhave, vuccati cittaṃ itipi, mano itipi, viññāṇaṃ itipi, taṃ rattiyā ca divasassa ca aññadeva uppajjati aññaṃ nirujjhati. Seyyathāpi, bhikkhave, makkaṭo araññe pavane caramāno sākhaṃ gaṇhati, taṃ muñcitvā aññaṃ gaṇhati, taṃ muñcitvā aññaṃ gaṇhati; evameva kho, bhikkhave, yamidaṃ vuccati cittaṃ itipi, mano itipi, viññāṇaṃ itipi, taṃ rattiyā ca divasassa ca aññadeva uppajjati aññaṃ nirujjhati.

“Và này các Tỳ khưu, cái được gọi là tâm, hay ý, hay thức này, trong đêm cũng như ngày, cái này sanh khởi là khác, cái kia diệt đi là khác. Ví như, này các Tỳ khưu, một con khỉ đi trong rừng, trong lùm cây, nó nắm một cành cây, rồi thả cành ấy ra để nắm một cành khác, rồi thả cành ấy ra để nắm một cành khác; cũng vậy, này các Tỳ khưu, cái được gọi là tâm, hay ý, hay thức này, trong đêm cũng như ngày, cái này sanh khởi là khác, cái kia diệt đi là khác.

‘‘Tatra, bhikkhave, sutavā ariyasāvako paṭiccasamuppādaṃyeva sādhukaṃ yoniso manasi karoti – ‘iti imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjati; imasmiṃ asati idaṃ na hoti, imassa nirodhā idaṃ nirujjhati – yadidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’’ti.

“Ở nơi đây, này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử có nghe pháp khéo tác ý như lý về chính lý duyên khởi: ‘Do cái này có, cái kia có; do cái này sanh, cái kia sanh. Do cái này không có, cái kia không có; do cái này diệt, cái kia diệt. Tức là, do vô minh duyên, các hành sanh khởi; do hành duyên, thức sanh khởi... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Do sự đoạn diệt và ly tham không còn tàn dư của chính vô minh ấy, nên hành diệt; do hành diệt nên thức diệt... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.’”

‘‘Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati, vedanāyapi nibbindati, saññāyapi nibbindati, saṅkhāresupi nibbindati, viññāṇasmimpi nibbindati; nibbindaṃ virajjati, virāgā vimuccati, vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Paṭhamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, khi thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có nghe pháp nhàm chán cả đối với sắc, nhàm chán cả đối với thọ, nhàm chán cả đối với tưởng, nhàm chán cả đối với các hành, nhàm chán cả đối với thức. Do nhàm chán nên ly tham, do ly tham nên được giải thoát. Trong sự giải thoát, trí khởi lên: ‘Ta đã được giải thoát’. Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lại trạng thái này nữa.’” (Kinh) thứ nhất.

2. Dutiyaassutavāsuttaṃ

2. Kinh Vô Văn Thứ Hai

62. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘assutavā, bhikkhave, puthujjano imasmiṃ cātumahābhūtikasmiṃ kāyasmiṃ nibbindeyyapi virajjeyyapi vimucceyyapi. Taṃ kissa hetu? Dissati, bhikkhave, imassa cātumahābhūtikassa kāyassa ācayopi [Pg.321] apacayopi ādānampi nikkhepanampi. Tasmā tatrāssutavā puthujjano nibbindeyyapi virajjeyyapi vimucceyyapi. Yañca kho etaṃ, bhikkhave, vuccati cittaṃ itipi, mano itipi, viññāṇaṃ itipi, tatrāssutavā puthujjano nālaṃ nibbindituṃ nālaṃ virajjituṃ nālaṃ vimuccituṃ. Taṃ kissa hetu? Dīgharattañhetaṃ, bhikkhave, assutavato puthujjanassa ajjhositaṃ mamāyitaṃ parāmaṭṭhaṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti. Tasmā tatrāssutavā puthujjano nālaṃ nibbindituṃ nālaṃ virajjituṃ nālaṃ vimuccituṃ’’.

62. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ-kheo, kẻ phàm phu vô văn có thể nhàm chán, có thể ly tham, có thể giải thoát đối với thân tứ đại này. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, sự tăng trưởng, sự suy tàn, sự sanh khởi, sự hoại diệt của thân tứ đại này được thấy rõ. Do đó, ở nơi thân ấy, kẻ phàm phu vô văn có thể nhàm chán, có thể ly tham, có thể giải thoát. Và này các Tỷ-kheo, đối với cái được gọi là tâm, là ý, là thức, ở nơi ấy, kẻ phàm phu vô văn không thể nhàm chán, không thể ly tham, không thể giải thoát. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, trong một thời gian dài, điều ấy đã được kẻ phàm phu vô văn chấp thủ, ái luyến, nắm giữ sai lầm rằng: 'Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi'. Do đó, ở nơi ấy, kẻ phàm phu vô văn không thể nhàm chán, không thể ly tham, không thể giải thoát.

‘‘Varaṃ, bhikkhave, assutavā puthujjano imaṃ cātumahābhūtikaṃ kāyaṃ attato upagaccheyya, na tveva cittaṃ. Taṃ kissa hetu? Dissatāyaṃ, bhikkhave, cātumahābhūtiko kāyo ekampi vassaṃ tiṭṭhamāno dvepi vassāni tiṭṭhamāno tīṇipi vassāni tiṭṭhamāno cattāripi vassāni tiṭṭhamāno pañcapi vassāni tiṭṭhamāno dasapi vassāni tiṭṭhamāno vīsatipi vassāni tiṭṭhamāno tiṃsampi vassāni tiṭṭhamāno cattārīsampi vassāni tiṭṭhamāno paññāsampi vassāni tiṭṭhamāno vassasatampi tiṭṭhamāno, bhiyyopi tiṭṭhamāno. Yañca kho etaṃ, bhikkhave, vuccati cittaṃ itipi, mano itipi, viññāṇaṃ itipi, taṃ rattiyā ca divasassa ca aññadeva uppajjati aññaṃ nirujjhati.

Này các Tỷ-kheo, thà rằng kẻ phàm phu vô văn chấp nhận thân tứ đại này là tự ngã, chứ không phải là tâm. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, thân tứ đại này được thấy tồn tại một năm, tồn tại hai năm, tồn tại ba năm, tồn tại bốn năm, tồn tại năm năm, tồn tại mười năm, tồn tại hai mươi năm, tồn tại ba mươi năm, tồn tại bốn mươi năm, tồn tại năm mươi năm, tồn tại một trăm năm, và tồn tại còn hơn thế nữa. Còn cái được gọi là tâm, là ý, là thức, này các Tỷ-kheo, thì cả đêm lẫn ngày, cái khác sanh lên, cái khác diệt đi.

‘‘Tatra, bhikkhave, sutavā ariyasāvako paṭiccasamuppādaṃyeva sādhukaṃ yoniso manasi karoti – ‘iti imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjati; imasmiṃ asati idaṃ na hoti, imassa nirodhā idaṃ nirujjhatī’ti. Sukhavedaniyaṃ, bhikkhave, phassaṃ paṭicca uppajjati sukhavedanā. Tasseva sukhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṃ tajjaṃ vedayitaṃ sukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppannā sukhavedanā sā nirujjhati sā vūpasammati. Dukkhavedaniyaṃ, bhikkhave, phassaṃ paṭicca uppajjati dukkhavedanā. Tasseva dukkhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṃ tajjaṃ vedayitaṃ dukkhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppannā dukkhavedanā sā nirujjhati sā vūpasammati. Adukkhamasukhavedaniyaṃ, bhikkhave, phassaṃ paṭicca uppajjati adukkhamasukhavedanā. Tasseva adukkhamasukhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṃ tajjaṃ vedayitaṃ adukkhamasukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppannā adukkhamasukhavedanā sā nirujjhati sā vūpasammati.

Này các Tỷ-kheo, ở đây, vị Thánh đệ tử có nghe pháp khéo tác ý như lý về chính pháp Duyên Khởi rằng: 'Như vầy, khi cái này có, cái kia có; do cái này sanh, cái kia sanh. Khi cái này không có, cái kia không có; do cái này diệt, cái kia diệt'. Này các Tỷ-kheo, duyên theo xúc có khả năng cảm thọ lạc, lạc thọ sanh khởi. Do sự diệt của chính xúc có khả năng cảm thọ lạc ấy, cảm thọ tương ứng, tức lạc thọ đã sanh khởi duyên theo xúc có khả năng cảm thọ lạc, nó diệt đi, nó lắng dịu. Này các Tỷ-kheo, duyên theo xúc có khả năng cảm thọ khổ, khổ thọ sanh khởi. Do sự diệt của chính xúc có khả năng cảm thọ khổ ấy, cảm thọ tương ứng, tức khổ thọ đã sanh khởi duyên theo xúc có khả năng cảm thọ khổ, nó diệt đi, nó lắng dịu. Này các Tỷ-kheo, duyên theo xúc có khả năng cảm thọ bất khổ bất lạc, thọ bất khổ bất lạc sanh khởi. Do sự diệt của chính xúc có khả năng cảm thọ bất khổ bất lạc ấy, cảm thọ tương ứng, tức thọ bất khổ bất lạc đã sanh khởi duyên theo xúc có khả năng cảm thọ bất khổ bất lạc, nó diệt đi, nó lắng dịu.

‘‘Seyyathāpi[Pg.322], bhikkhave, dvinnaṃ kaṭṭhānaṃ saṅghaṭṭanasamodhānā usmā jāyati tejo abhinibbattati. Tesaṃyeva dvinnaṃ kaṭṭhānaṃ nānākatavinibbhogā yā tajjā usmā sā nirujjhati sā vūpasammati; evameva kho, bhikkhave, sukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppajjati sukhavedanā. Tasseva sukhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṃ tajjaṃ vedayitaṃ sukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppannā sukhavedanā sā nirujjhati sā vūpasammati…pe… adukkhamasukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppajjati adukkhamasukhavedanā. Tasseva adukkhamasukhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṃ tajjaṃ vedayitaṃ adukkhamasukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppannā adukkhamasukhavedanā sā nirujjhati sā vūpasammati.

Này các Tỷ-kheo, ví như do sự cọ xát và kết hợp của hai thanh củi, hơi nóng sanh ra, lửa phát sanh. Do sự tách rời và phân chia của chính hai thanh củi ấy, hơi nóng tương ứng ấy diệt đi, lắng dịu; cũng vậy, này các Tỷ-kheo, duyên theo xúc có khả năng cảm thọ lạc, lạc thọ sanh khởi. Do sự diệt của chính xúc có khả năng cảm thọ lạc ấy, cảm thọ tương ứng, tức lạc thọ đã sanh khởi duyên theo xúc có khả năng cảm thọ lạc, nó diệt đi, nó lắng dịu... vân vân... duyên theo xúc có khả năng cảm thọ bất khổ bất lạc, thọ bất khổ bất lạc sanh khởi. Do sự diệt của chính xúc có khả năng cảm thọ bất khổ bất lạc ấy, cảm thọ tương ứng, tức thọ bất khổ bất lạc đã sanh khởi duyên theo xúc có khả năng cảm thọ bất khổ bất lạc, nó diệt đi, nó lắng dịu.

‘‘Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako phassepi nibbindati, vedanāyapi nibbindati, saññāyapi nibbindati, saṅkhāresupi nibbindati, viññāṇasmimpi nibbindati; nibbindaṃ virajjati, virāgā vimuccati, vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Dutiyaṃ.

Này các Tỷ-kheo, thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có nghe pháp nhàm chán cả xúc, nhàm chán cả thọ, nhàm chán cả tưởng, nhàm chán cả các hành, nhàm chán cả thức. Do nhàm chán nên ly tham, do ly tham nên giải thoát. Trong cái đã được giải thoát, trí khởi lên rằng: 'Ta đã được giải thoát'. Vị ấy tuệ tri: 'Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa'. Hết kinh thứ hai.

3. Puttamaṃsūpamasuttaṃ

3. Kinh Ví Dụ Thịt Con

63. Sāvatthiyaṃ …pe… ‘‘cattārome, bhikkhave, āhārā bhūtānaṃ vā sattānaṃ ṭhitiyā sambhavesīnaṃ vā anuggahāya. Katame cattāro? Kabaḷīkāro āhāro oḷāriko vā sukhumo vā, phasso dutiyo, manosañcetanā tatiyā, viññāṇaṃ catutthaṃ. Ime kho, bhikkhave, cattāro āhārā bhūtānaṃ vā sattānaṃ ṭhitiyā sambhavesīnaṃ vā anuggahāya’’.

63. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ-kheo, có bốn loại vật thực này để cho các chúng sanh đã sanh được tồn tại, hoặc để hỗ trợ cho các chúng sanh đang tìm cầu sự sanh. Bốn loại nào? Đoàn thực, hoặc thô hoặc tế; xúc thực là thứ hai; tư niệm thực là thứ ba; thức thực là thứ tư. Này các Tỷ-kheo, đây chính là bốn loại vật thực để cho các chúng sanh đã sanh được tồn tại, hoặc để hỗ trợ cho các chúng sanh đang tìm cầu sự sanh.

‘‘Kathañca, bhikkhave, kabaḷīkāro āhāro daṭṭhabbo? Seyyathāpi, bhikkhave, dve jāyampatikā parittaṃ sambalaṃ ādāya kantāramaggaṃ paṭipajjeyyuṃ. Tesamassa ekaputtako piyo manāpo. Atha kho tesaṃ, bhikkhave, dvinnaṃ jāyampatikānaṃ kantāragatānaṃ yā parittā sambalamattā, sā parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya. Siyā ca nesaṃ kantārāvaseso anatiṇṇo. Atha kho tesaṃ, bhikkhave, dvinnaṃ jāyampatikānaṃ evamassa – ‘amhākaṃ kho yā parittā sambalamattā sā parikkhīṇā pariyādiṇṇā. Atthi [Pg.323] cāyaṃ kantārāvaseso anittiṇṇo. Yaṃnūna mayaṃ imaṃ ekaputtakaṃ piyaṃ manāpaṃ vadhitvā vallūrañca soṇḍikañca karitvā puttamaṃsāni khādantā evaṃ taṃ kantārāvasesaṃ nitthareyyāma, mā sabbeva tayo vinassimhā’ti. Atha kho te, bhikkhave, dve jāyampatikā taṃ ekaputtakaṃ piyaṃ manāpaṃ vadhitvā vallūrañca soṇḍikañca karitvā puttamaṃsāni khādantā evaṃ taṃ kantārāvasesaṃ nitthareyyuṃ. Te puttamaṃsāni ceva khādeyyuṃ, ure ca paṭipiseyyuṃ – ‘kahaṃ, ekaputtaka, kahaṃ, ekaputtakā’ti.

“Này các Tỳ khưu, đoàn thực nên được thấy như thế nào? Này các Tỳ khưu, ví như hai vợ chồng mang theo một ít lương thực đi vào con đường hoang địa. Họ có một người con trai duy nhất, thân yêu, khả ái. Rồi này các Tỳ khưu, khi hai vợ chồng ấy đang đi trong hoang địa, số lương thực ít ỏi của họ đã đi đến chỗ cạn kiệt, tiêu tận. Và phần hoang địa còn lại vẫn chưa được vượt qua. Bấy giờ, này các Tỳ khưu, hai vợ chồng ấy suy nghĩ như sau: ‘Số lương thực ít ỏi của chúng ta đã cạn kiệt, tiêu tận. Và phần hoang địa này vẫn còn chưa được vượt qua. Hay là chúng ta hãy giết đứa con trai duy nhất, thân yêu, khả ái này, làm thành thịt khô và thịt miếng, rồi ăn thịt con mà vượt qua phần hoang địa còn lại này, mong rằng cả ba chúng ta đừng bị hủy diệt.’ Rồi này các Tỳ khưu, hai vợ chồng ấy đã giết đứa con trai duy nhất, thân yêu, khả ái của họ, làm thành thịt khô và thịt miếng, rồi ăn thịt con mà vượt qua phần hoang địa còn lại ấy. Họ vừa ăn thịt con, vừa đấm ngực than rằng: ‘Con trai duy nhất ơi, con ở đâu? Con trai duy nhất ơi, con ở đâu?’”

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu te davāya vā āhāraṃ āhāreyyuṃ, madāya vā āhāraṃ āhāreyyuṃ, maṇḍanāya vā āhāraṃ āhāreyyuṃ, vibhūsanāya vā āhāraṃ āhāreyyu’’nti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Nanu te, bhikkhave, yāvadeva kantārassa nittharaṇatthāya āhāraṃ āhāreyyu’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Evameva khvāhaṃ, bhikkhave, kabaḷīkāro āhāro daṭṭhabbo’’ti vadāmi. Kabaḷīkāre, bhikkhave, āhāre pariññāte pañcakāmaguṇiko rāgo pariññāto hoti. Pañcakāmaguṇike rāge pariññāte natthi taṃ saṃyojanaṃ yena saṃyojanena saṃyutto ariyasāvako puna imaṃ lokaṃ āgaccheyya.

“Các ông nghĩ thế nào, này các Tỳ khưu, có phải họ ăn món ăn ấy để vui đùa, hay để say sưa, hay để trang điểm, hay để trang sức chăng?” “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.” “Này các Tỳ khưu, có phải họ ăn món ăn ấy chỉ với mục đích vượt qua hoang địa chăng?” “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” “Này các Tỳ khưu, cũng vậy, Ta nói rằng: ‘Đoàn thực nên được thấy như vậy.’ Này các Tỳ khưu, khi đoàn thực được liễu tri thì tham ái trong năm dục trưởng dưỡng được liễu tri. Khi tham ái trong năm dục trưởng dưỡng được liễu tri, thì không còn kiết sử nào mà do bị kiết sử ấy trói buộc, vị Thánh đệ tử còn trở lại thế gian này nữa.”

‘‘Kathañca, bhikkhave, phassāhāro daṭṭhabbo? Seyyathāpi, bhikkhave, gāvī niccammā kuṭṭaṃ ce nissāya tiṭṭheyya. Ye kuṭṭanissitā pāṇā te naṃ khādeyyuṃ. Rukkhaṃ ce nissāya tiṭṭheyya, ye rukkhanissitā pāṇā te naṃ khādeyyuṃ. Udakaṃ ce nissāya tiṭṭheyya, ye udakanissitā pāṇā te naṃ khādeyyuṃ. Ākāsaṃ ce nissāya tiṭṭheyya, ye ākāsanissitā pāṇā te naṃ khādeyyuṃ. Yaṃ yadeva hi sā, bhikkhave, gāvī niccammā nissāya tiṭṭheyya, ye tannissitā pāṇā te naṃ khādeyyuṃ. Evameva khvāhaṃ, bhikkhave, ‘‘phassāhāro daṭṭhabbo’’ti vadāmi. Phasse, bhikkhave, āhāre pariññāte tisso vedanā pariññātā honti. Tīsu vedanāsu pariññātāsu ariyasāvakassa natthi kiñci uttarikaraṇīyanti vadāmi.

“Này các Tỳ khưu, xúc thực nên được thấy như thế nào? Này các Tỳ khưu, ví như một con bò bị lột da. Nếu nó đứng tựa vào vách tường, những sinh vật sống nương vào vách tường sẽ cắn rỉa nó. Nếu nó đứng tựa vào một gốc cây, những sinh vật sống nương vào gốc cây sẽ cắn rỉa nó. Nếu nó đứng trong nước, những sinh vật sống nương vào nước sẽ cắn rỉa nó. Nếu nó đứng giữa hư không, những sinh vật sống nương vào hư không sẽ cắn rỉa nó. Này các Tỳ khưu, bất cứ nơi nào con bò bị lột da ấy đứng tựa vào, những sinh vật sống nương vào nơi đó sẽ cắn rỉa nó. Này các Tỳ khưu, cũng vậy, Ta nói rằng: ‘Xúc thực nên được thấy như vậy.’ Này các Tỳ khưu, khi xúc thực được liễu tri thì ba cảm thọ được liễu tri. Khi ba cảm thọ được liễu tri, Ta nói rằng vị Thánh đệ tử không còn gì phải làm thêm nữa.”

‘‘Kathañca[Pg.324], bhikkhave, manosañcetanāhāro daṭṭhabbo? Seyyathāpi, bhikkhave, aṅgārakāsu sādhikaporisā puṇṇā aṅgārānaṃ vītaccikānaṃ vītadhūmānaṃ. Atha puriso āgaccheyya jīvitukāmo amaritukāmo sukhakāmo dukkhappaṭikūlo. Tamenaṃ dve balavanto purisā nānābāhāsu gahetvā taṃ aṅgārakāsuṃ upakaḍḍheyyuṃ. Atha kho, bhikkhave, tassa purisassa ārakāvassa cetanā ārakā patthanā ārakā paṇidhi. Taṃ kissa hetu? Evañhi, bhikkhave, tassa purisassa hoti – ‘imaṃ cāhaṃ aṅgārakāsuṃ papatissāmi, tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigacchāmi maraṇamattaṃ vā dukkha’nti. Evameva khvāhaṃ, bhikkhave, ‘manosañcetanāhāro daṭṭhabbo’ti vadāmi. Manosañcetanāya, bhikkhave, āhāre pariññāte tisso taṇhā pariññātā honti. Tīsu taṇhāsu pariññātāsu ariyasāvakassa natthi kiñci uttarikaraṇīyanti vadāmi.

“Này các Tỳ khưu, tư niệm thực nên được thấy như thế nào? Này các Tỳ khưu, ví như có một hố than hừng, sâu hơn một tầm người, đầy những than không có ngọn lửa, không có khói. Bấy giờ có một người đi đến, muốn sống, không muốn chết, muốn được an lạc, ghét bỏ đau khổ. Rồi có hai người đàn ông khỏe mạnh, nắm lấy hai cánh tay của người ấy, kéo đến hố than hừng. Này các Tỳ khưu, bấy giờ, người ấy sẽ có tư niệm muốn được ở xa, mong muốn được ở xa, ước nguyện được ở xa. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì người ấy nghĩ rằng: ‘Nếu ta rơi vào hố than hừng này, do nhân duyên ấy, ta sẽ đi đến cái chết hoặc đau khổ gần như chết.’ Này các Tỳ khưu, cũng vậy, Ta nói rằng: ‘Tư niệm thực nên được thấy như vậy.’ Này các Tỳ khưu, khi tư niệm thực được liễu tri thì ba loại ái được liễu tri. Khi ba loại ái được liễu tri, Ta nói rằng vị Thánh đệ tử không còn gì phải làm thêm nữa.”

‘‘Kathañca, bhikkhave, viññāṇāhāro daṭṭhabbo? Seyyathāpi, bhikkhave, coraṃ āgucāriṃ gahetvā rañño dasseyyuṃ – ‘ayaṃ te, deva, coro āgucārī, imassa yaṃ icchasi taṃ daṇḍaṃ paṇehī’ti. Tamenaṃ rājā evaṃ vadeyya – ‘gacchatha, bho, imaṃ purisaṃ pubbaṇhasamayaṃ sattisatena hanathā’ti. Tamenaṃ pubbaṇhasamayaṃ sattisatena haneyyuṃ. Atha rājā majjhanhikasamayaṃ evaṃ vadeyya – ‘ambho, kathaṃ so puriso’ti? ‘Tatheva, deva, jīvatī’ti. Tamenaṃ rājā evaṃ vadeyya – ‘gacchatha, bho, taṃ purisaṃ majjhanhikasamayaṃ sattisatena hanathā’ti. Tamenaṃ majjhanhikasamayaṃ sattisatena haneyyuṃ. Atha rājā sāyanhasamayaṃ evaṃ vadeyya – ‘ambho, kathaṃ so puriso’ti? ‘Tatheva, deva, jīvatī’ti. Tamenaṃ rājā evaṃ vadeyya – ‘gacchatha, bho, taṃ purisaṃ sāyanhasamayaṃ sattisatena hanathā’ti. Tamenaṃ sāyanhasamayaṃ sattisatena haneyyuṃ. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu so puriso divasaṃ tīhi sattisatehi haññamāno tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvediyethā’’ti? ‘‘Ekissāpi, bhante, sattiyā haññamāno tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvediyetha; ko pana vādo tīhi sattisatehi haññamāno’’ti! ‘‘Evameva khvāhaṃ, bhikkhave, viññāṇāhāro daṭṭhabboti vadāmi. Viññāṇe, bhikkhave, āhāre pariññāte nāmarūpaṃ pariññātaṃ hoti, nāmarūpe pariññāte ariyasāvakassa natthi kiñci uttarikaraṇīyanti vadāmī’’ti. Tatiyaṃ.

“Này các Tỳ khưu, thức thực nên được thấy như thế nào? Này các Tỳ khưu, ví như người ta bắt một tên trộm phạm tội, rồi dẫn đến trình vua: ‘Tâu Đại vương, đây là tên trộm phạm tội của ngài, xin ngài hãy ra hình phạt nào mà ngài muốn đối với tên này.’ Vua có thể nói với họ như vầy: ‘Này các khanh, hãy đi, vào buổi sáng, hãy đâm người này một trăm ngọn giáo.’ Họ đâm người ấy một trăm ngọn giáo vào buổi sáng. Rồi vào buổi trưa, vua có thể nói như vầy: ‘Này các khanh, người ấy thế nào rồi?’ – ‘Tâu Đại vương, y vẫn còn sống như vậy.’ Vua có thể nói với họ như vầy: ‘Này các khanh, hãy đi, vào buổi trưa, hãy đâm người ấy một trăm ngọn giáo.’ Họ đâm người ấy một trăm ngọn giáo vào buổi trưa. Rồi vào buổi chiều, vua có thể nói như vầy: ‘Này các khanh, người ấy thế nào rồi?’ – ‘Tâu Đại vương, y vẫn còn sống như vậy.’ Vua có thể nói với họ như vầy: ‘Này các khanh, hãy đi, vào buổi chiều, hãy đâm người ấy một trăm ngọn giáo.’ Họ đâm người ấy một trăm ngọn giáo vào buổi chiều. Này các Tỳ khưu, các ngươi nghĩ thế nào? Người ấy bị đâm ba trăm ngọn giáo trong một ngày, do nhân duyên ấy, có cảm thọ khổ và ưu chăng?” – “Bạch Thế Tôn, bị đâm chỉ một ngọn giáo, do nhân duyên ấy, y cũng đã cảm thọ khổ và ưu rồi; huống nữa là bị đâm ba trăm ngọn giáo!” – “Cũng vậy, này các Tỳ khưu, Ta nói rằng thức thực nên được thấy như thế. Này các Tỳ khưu, khi thức thực được liễu tri thì danh sắc được liễu tri. Khi danh sắc được liễu tri, Ta nói rằng vị Thánh đệ tử không còn gì phải làm thêm nữa.” Hết kinh thứ ba.

4. Atthirāgasuttaṃ

4. Kinh Atthi Rāga

64. Sāvatthiyaṃ [Pg.325] viharati…pe… ‘‘cattārome, bhikkhave, āhārā bhūtānaṃ vā sattānaṃ ṭhitiyā sambhavesīnaṃ vā anuggahāya. Katame cattāro? Kabaḷīkāro āhāro oḷāriko vā sukhumo vā, phasso dutiyo, manosañcetanā tatiyā, viññāṇaṃ catutthaṃ. Ime kho, bhikkhave, cattāro āhārā bhūtānaṃ vā sattānaṃ ṭhitiyā sambhavesīnaṃ vā anuggahāya’’.

64. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, có bốn loại thực phẩm này để duy trì các chúng sanh đã sanh, hoặc để hỗ trợ các chúng sanh đang tìm cầu sự sanh. Bốn loại nào? Đoàn thực, hoặc thô hoặc tế; xúc thực là thứ hai; tư niệm thực là thứ ba; thức thực là thứ tư. Này các Tỳ khưu, chính bốn loại thực phẩm này để duy trì các chúng sanh đã sanh, hoặc để hỗ trợ các chúng sanh đang tìm cầu sự sanh.

‘‘Kabaḷīkāre ce, bhikkhave, āhāre atthi rāgo atthi nandī atthi taṇhā, patiṭṭhitaṃ tattha viññāṇaṃ virūḷhaṃ. Yattha patiṭṭhitaṃ viññāṇaṃ virūḷhaṃ, atthi tattha nāmarūpassa avakkanti. Yattha atthi nāmarūpassa avakkanti, atthi tattha saṅkhārānaṃ vuddhi. Yattha atthi saṅkhārānaṃ vuddhi, atthi tattha āyatiṃ punabbhavābhinibbatti. Yattha atthi āyatiṃ punabbhavābhinibbatti, atthi tattha āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ. Yattha atthi āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ, sasokaṃ taṃ, bhikkhave, sadaraṃ saupāyāsanti vadāmi.

“Này các Tỳ khưu, nếu có tham, có hỷ, có ái đối với đoàn thực, thì thức được an trú và tăng trưởng ở đó. Nơi nào thức được an trú và tăng trưởng, nơi đó có sự đi xuống của danh sắc. Nơi nào có sự đi xuống của danh sắc, nơi đó có sự tăng trưởng của các hành. Nơi nào có sự tăng trưởng của các hành, nơi đó có sự tái sanh trong tương lai. Nơi nào có sự tái sanh trong tương lai, nơi đó có sanh, già, chết trong tương lai. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng nơi nào có sanh, già, chết trong tương lai, nơi đó có sầu, có bi, có khổ não.

‘‘Phasse ce, bhikkhave, āhāre…pe… manosañcetanāya ce, bhikkhave, āhāre… viññāṇe ce, bhikkhave, āhāre atthi rāgo atthi nandī atthi taṇhā, patiṭṭhitaṃ tattha viññāṇaṃ virūḷhaṃ. Yattha patiṭṭhitaṃ viññāṇaṃ virūḷhaṃ, atthi tattha nāmarūpassa avakkanti. Yattha atthi nāmarūpassa avakkanti, atthi tattha saṅkhārānaṃ vuddhi. Yattha atthi saṅkhārānaṃ vuddhi, atthi tattha āyatiṃ punabbhavābhinibbatti. Yattha atthi āyatiṃ punabbhavābhinibbatti, atthi tattha āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ. Yattha atthi āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ, sasokaṃ taṃ, bhikkhave, sadaraṃ saupāyāsanti vadāmi.

“Này các Tỳ khưu, nếu có ... đối với xúc thực ... Này các Tỳ khưu, nếu có ... đối với tư niệm thực ... Này các Tỳ khưu, nếu có tham, có hỷ, có ái đối với thức thực, thì thức được an trú và tăng trưởng ở đó. Nơi nào thức được an trú và tăng trưởng, nơi đó có sự đi xuống của danh sắc. Nơi nào có sự đi xuống của danh sắc, nơi đó có sự tăng trưởng của các hành. Nơi nào có sự tăng trưởng của các hành, nơi đó có sự tái sanh trong tương lai. Nơi nào có sự tái sanh trong tương lai, nơi đó có sanh, già, chết trong tương lai. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng nơi nào có sanh, già, chết trong tương lai, nơi đó có sầu, có bi, có khổ não.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, rajako vā cittakārako vā sati rajanāya vā lākhāya vā haliddiyā vā nīliyā vā mañjiṭṭhāya vā suparimaṭṭhe vā phalake bhittiyā vā dussapaṭṭe vā itthirūpaṃ vā purisarūpaṃ vā abhinimmineyya sabbaṅgapaccaṅgaṃ; evameva kho, bhikkhave, kabaḷīkāre ce āhāre atthi rāgo atthi nandī atthi taṇhā, patiṭṭhitaṃ tattha viññāṇaṃ virūḷhaṃ. Yattha patiṭṭhitaṃ viññāṇaṃ virūḷhaṃ, atthi tattha nāmarūpassa avakkanti. Yattha atthi nāmarūpassa avakkanti, atthi tattha saṅkhārānaṃ vuddhi. Yattha atthi saṅkhārānaṃ vuddhi, atthi tattha āyatiṃ punabbhavābhinibbatti. Yattha atthi āyatiṃ punabbhavābhinibbatti, atthi tattha [Pg.326] āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ. Yattha atthi āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ, sasokaṃ taṃ, bhikkhave, sadaraṃ saupāyāsanti vadāmi.

“Này các Tỳ khưu, ví như một người thợ nhuộm hoặc một họa sĩ, khi có thuốc nhuộm, hoặc cánh kiến, hoặc nghệ, hoặc chàm, hoặc màu đỏ son, có thể tạo ra hình một người nữ hoặc hình một người nam với đầy đủ các chi phần lớn nhỏ trên một tấm bảng được đánh bóng kỹ, hoặc trên tường, hoặc trên một tấm vải; cũng vậy, này các Tỳ khưu, nếu có tham, có hỷ, có ái đối với đoàn thực, thì thức được an trú và tăng trưởng ở đó. Nơi nào thức được an trú và tăng trưởng, nơi đó có sự đi xuống của danh sắc. Nơi nào có sự đi xuống của danh sắc, nơi đó có sự tăng trưởng của các hành. Nơi nào có sự tăng trưởng của các hành, nơi đó có sự tái sanh trong tương lai. Nơi nào có sự tái sanh trong tương lai, nơi đó có sanh, già, chết trong tương lai. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng nơi nào có sanh, già, chết trong tương lai, nơi đó có sầu, có bi, có khổ não.

‘‘Kabaḷīkāre ce, bhikkhave, āhāre natthi rāgo natthi nandī natthi taṇhā, appatiṭṭhitaṃ tattha viññāṇaṃ avirūḷhaṃ. Yattha appatiṭṭhitaṃ viññāṇaṃ avirūḷhaṃ, natthi tattha nāmarūpassa avakkanti. Yattha natthi nāmarūpassa avakkanti, natthi tattha saṅkhārānaṃ vuddhi. Yattha natthi saṅkhārānaṃ vuddhi, natthi tattha āyatiṃ punabbhavābhinibbatti. Yattha natthi āyatiṃ punabbhavābhinibbatti, natthi tattha āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ. Yattha natthi āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ, asokaṃ taṃ, bhikkhave, adaraṃ anupāyāsanti vadāmi.

Này các tỳ khưu, nếu đối với đoàn thực không có tham, không có hỷ, không có ái, thì ở đó thức không được an trú, không được tăng trưởng. Nơi nào thức không được an trú, không được tăng trưởng, thì ở đó không có sự đi vào của danh sắc. Nơi nào không có sự đi vào của danh sắc, thì ở đó không có sự tăng trưởng của các hành. Nơi nào không có sự tăng trưởng của các hành, thì ở đó không có sự tái sanh trong đời sau. Nơi nào không có sự tái sanh trong đời sau, thì ở đó không có sanh, già, chết trong đời sau. Này các tỳ khưu, nơi nào không có sanh, già, chết trong đời sau, Ta nói rằng nơi ấy không sầu, không muộn, không phiền.

‘‘Phasse ce, bhikkhave, āhāre…pe… manosañcetanāya ce, bhikkhave, āhāre… viññāṇe ce, bhikkhave, āhāre natthi rāgo natthi nandī natthi taṇhā, appatiṭṭhitaṃ tattha viññāṇaṃ avirūḷhaṃ. Yattha appatiṭṭhitaṃ viññāṇaṃ avirūḷhaṃ, natthi tattha nāmarūpassa avakkanti. Yattha natthi nāmarūpassa avakkanti, natthi tattha saṅkhārānaṃ vuddhi. Yattha natthi saṅkhārānaṃ vuddhi, natthi tattha āyatiṃ punabbhavābhinibbatti. Yattha natthi āyatiṃ punabbhavābhinibbatti, natthi tattha āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ. Yattha natthi āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ, asokaṃ taṃ, bhikkhave, adaraṃ anupāyāsanti vadāmi.

Này các tỳ khưu, nếu đối với xúc thực... v.v... Này các tỳ khưu, nếu đối với tư niệm thực... Này các tỳ khưu, nếu đối với thức thực không có tham, không có hỷ, không có ái, thì ở đó thức không được an trú, không được tăng trưởng. Nơi nào thức không được an trú, không được tăng trưởng, thì ở đó không có sự đi vào của danh sắc. Nơi nào không có sự đi vào của danh sắc, thì ở đó không có sự tăng trưởng của các hành. Nơi nào không có sự tăng trưởng của các hành, thì ở đó không có sự tái sanh trong đời sau. Nơi nào không có sự tái sanh trong đời sau, thì ở đó không có sanh, già, chết trong đời sau. Nơi nào không có sanh, già, chết trong đời sau, Ta nói rằng nơi ấy không sầu, không muộn, không phiền.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, kūṭāgāraṃ vā kūṭāgārasālaṃ vā uttarāya vā dakkhiṇāya vā pācīnāya vā vātapānā sūriye uggacchante vātapānena rasmi pavisitvā kvāssa patiṭṭhitā’’ ti? ‘‘Pacchimāyaṃ, bhante, bhittiya’’nti. ‘‘Pacchimā ce, bhikkhave, bhitti nāssa kvāssa patiṭṭhitā’’ti? ‘‘Pathaviyaṃ, bhante’’ti. ‘‘Pathavī ce, bhikkhave[Pg.327], nāssa kvāssa patiṭṭhitā’’ti? ‘‘Āpasmiṃ, bhante’’ti. ‘‘Āpo ce, bhikkhave, nāssa kvāssa patiṭṭhitā’’ti? ‘‘Appatiṭṭhitā, bhante’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, kabaḷīkāre ce āhāre natthi rāgo natthi nandī natthi taṇhā…pe….

Này các tỳ khưu, ví như một ngôi nhà có nóc nhọn hoặc một gian sảnh có nóc nhọn, có cửa sổ ở phía bắc, hoặc phía nam, hoặc phía đông. Khi mặt trời mọc, tia sáng đi vào qua cửa sổ sẽ được an trú ở đâu? – Bạch Thế Tôn, nó sẽ được an trú ở bức tường phía tây. – Này các tỳ khưu, nếu không có bức tường phía tây, nó sẽ được an trú ở đâu? – Bạch Thế Tôn, nó sẽ được an trú ở trên đất. – Này các tỳ khưu, nếu không có đất, nó sẽ được an trú ở đâu? – Bạch Thế Tôn, nó sẽ được an trú ở trong nước. – Này các tỳ khưu, nếu không có nước, nó sẽ được an trú ở đâu? – Bạch Thế Tôn, nó sẽ không có chỗ an trú. – Cũng vậy, này các tỳ khưu, nếu đối với đoàn thực không có tham, không có hỷ, không có ái... v.v...

‘‘Phasse ce, bhikkhave, āhāre… manosañcetanāya ce, bhikkhave, āhāre… viññāṇe ce, bhikkhave, āhāre natthi rāgo natthi nandī natthi taṇhā, appatiṭṭhitaṃ tattha viññāṇaṃ avirūḷhaṃ. Yattha appatiṭṭhitaṃ viññāṇaṃ avirūḷhaṃ, natthi tattha nāmarūpassa avakkanti. Yattha natthi nāmarūpassa avakkanti, natthi tattha saṅkhārānaṃ vuddhi. Yattha natthi saṅkhārānaṃ vuddhi, natthi tattha āyatiṃ punabbhavābhinibbatti. Yattha natthi āyatiṃ punabbhavābhinibbatti, natthi tattha āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ. Yattha natthi āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ asokaṃ taṃ, bhikkhave, adaraṃ anupāyāsanti vadāmī’’ti. Catutthaṃ.

Này các tỳ khưu, nếu đối với xúc thực... Này các tỳ khưu, nếu đối với tư niệm thực... Này các tỳ khưu, nếu đối với thức thực không có tham, không có hỷ, không có ái, thì ở đó thức không được an trú, không được tăng trưởng. Nơi nào thức không được an trú, không được tăng trưởng, thì ở đó không có sự đi vào của danh sắc. Nơi nào không có sự đi vào của danh sắc, thì ở đó không có sự tăng trưởng của các hành. Nơi nào không có sự tăng trưởng của các hành, thì ở đó không có sự tái sanh trong đời sau. Nơi nào không có sự tái sanh trong đời sau, thì ở đó không có sanh, già, chết trong đời sau. Nơi nào không có sanh, già, chết trong đời sau, Ta nói rằng nơi ấy không sầu, không muộn, không phiền. (Kinh) thứ tư.

5. Nagarasuttaṃ

5. Kinh Thành Phố

65. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘pubbe me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi – ‘kicchā vatāyaṃ loko āpanno jāyati ca jīyati ca mīyati ca cavati ca upapajjati ca. Atha ca panimassa dukkhassa nissaraṇaṃ nappajānāti jarāmaraṇassa. Kudāssu nāma imassa dukkhassa nissaraṇaṃ paññāyissati jarāmaraṇassā’ti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘kimhi nu kho sati jarāmaraṇaṃ hoti, kiṃpaccayā jarāmaraṇa’nti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘jātiyā kho sati jarāmaraṇaṃ hoti, jātipaccayā jarāmaraṇa’’’nti.

65. Trú ở Sāvatthī... v.v... Này các tỳ khưu, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng ngộ hoàn toàn, trong khi còn là vị Bồ Tát, Ta đã có suy nghĩ này: ‘Thật vậy, thế gian này đã rơi vào khổ não, vừa sanh, vừa già, vừa chết, vừa mệnh chung, vừa tái sanh. Và lại nữa, người ta không biết sự thoát ly khỏi khổ đau này, tức là già và chết. Ôi, bao giờ sự thoát ly khỏi khổ đau này, tức là già và chết, mới được biết đến?’ Này các tỳ khưu, Ta đã có suy nghĩ này: ‘Khi có cái gì, thì có già và chết? Do duyên gì mà có già và chết?’ Này các tỳ khưu, do như lý tác ý, sự liễu ngộ bằng trí tuệ đã khởi lên nơi Ta: ‘Khi có sanh, thì có già và chết; do duyên sanh mà có già và chết.’

‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘kimhi nu kho sati jāti hoti…pe… bhavo hoti… upādānaṃ hoti… taṇhā hoti… vedanā hoti… phasso hoti… saḷāyatanaṃ hoti… nāmarūpaṃ hoti… kiṃpaccayā nāmarūpa’nti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘viññāṇe kho sati nāmarūpaṃ hoti, viññāṇapaccayā nāmarūpa’nti. Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘kimhi nu kho sati viññāṇaṃ hoti, kiṃpaccayā viññāṇa’nti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘nāmarūpe kho sati viññāṇaṃ hoti, nāmarūpapaccayā viññāṇa’’’nti.

Này các tỳ khưu, Ta đã có suy nghĩ này: ‘Khi có cái gì, thì có sanh... v.v... có hữu... có thủ... có ái... có thọ... có xúc... có sáu xứ... có danh sắc? Do duyên gì mà có danh sắc?’ Này các tỳ khưu, do như lý tác ý, sự liễu ngộ bằng trí tuệ đã khởi lên nơi Ta: ‘Khi có thức, thì có danh sắc; do duyên thức mà có danh sắc.’ Này các tỳ khưu, Ta đã có suy nghĩ này: ‘Khi có cái gì, thì có thức? Do duyên gì mà có thức?’ Này các tỳ khưu, do như lý tác ý, sự liễu ngộ bằng trí tuệ đã khởi lên nơi Ta: ‘Khi có danh sắc, thì có thức; do duyên danh sắc mà có thức.’

‘‘Tassa [Pg.328] mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – paccudāvattati kho idaṃ viññāṇaṃ nāmarūpamhā na paraṃ gacchati. Ettāvatā jāyetha vā jīyetha vā mīyetha vā cavetha vā upapajjetha vā, yadidaṃ nāmarūpapaccayā viññāṇaṃ; viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ; nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ; saḷāyatanapaccayā phasso…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. ‘Samudayo, samudayo’ti kho me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi ñāṇaṃ udapādi paññā udapādi vijjā udapādi āloko udapādi.

Này các tỳ khưu, Ta đã có suy nghĩ này: ‘Thức này quay trở lại, nó không đi xa hơn danh sắc. Đến mức độ này mà có sanh, hoặc già, hoặc chết, hoặc mệnh chung, hoặc tái sanh, tức là: do duyên danh sắc mà có thức; do duyên thức mà có danh sắc; do duyên danh sắc mà có sáu xứ; do duyên sáu xứ mà có xúc... v.v... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.’ Này các tỳ khưu, đối với các pháp trước đây chưa từng được nghe, ‘Tập khởi, tập khởi,’ nhãn đã sanh khởi nơi Ta, trí đã sanh khởi, tuệ đã sanh khởi, minh đã sanh khởi, quang đã sanh khởi.

‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘kimhi nu kho asati, jarāmaraṇaṃ na hoti; kissa nirodhā jarāmaraṇanirodho’ti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘jātiyā kho asati, jarāmaraṇaṃ na hoti; jātinirodhā jarāmaraṇanirodho’ti. Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘kimhi nu kho asati jāti na hoti…pe… bhavo na hoti… upādānaṃ na hoti… taṇhā na hoti… vedanā na hoti… phasso na hoti… saḷāyatanaṃ na hoti… nāmarūpaṃ na hoti. Kissa nirodhā nāmarūpanirodho’ti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘viññāṇe kho asati, nāmarūpaṃ na hoti; viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho’’’ti.

Này các tỳ khưu, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì không có, già chết không có? Do cái gì diệt, già chết diệt?’ Này các tỳ khưu, do như lý tác ý, trí tuệ thắng tri đã khởi lên nơi Ta: ‘Khi sanh không có, già chết không có; do sanh diệt, già chết diệt.’ Này các tỳ khưu, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì không có, sanh không có? ... hữu không có? ... thủ không có? ... ái không có? ... thọ không có? ... xúc không có? ... sáu xứ không có? ... danh sắc không có? Do cái gì diệt, danh sắc diệt?’ Này các tỳ khưu, do như lý tác ý, trí tuệ thắng tri đã khởi lên nơi Ta: ‘Khi thức không có, danh sắc không có; do thức diệt, danh sắc diệt.’

‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘kimhi nu kho asati viññāṇaṃ na hoti; kissa nirodhā viññāṇanirodho’ti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘nāmarūpe kho asati, viññāṇaṃ na hoti; nāmarūpanirodhā viññāṇanirodho’’’ti.

Này các tỳ khưu, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì không có, thức không có? Do cái gì diệt, thức diệt?’ Này các tỳ khưu, do như lý tác ý, trí tuệ thắng tri đã khởi lên nơi Ta: ‘Khi danh sắc không có, thức không có; do danh sắc diệt, thức diệt.’

‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – adhigato kho myāyaṃ maggo bodhāya yadidaṃ – nāmarūpanirodhā viññāṇanirodho; viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho; nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho; saḷāyatananirodhā phassanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. ‘Nirodho, nirodho’ti kho me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi ñāṇaṃ udapādi paññā udapādi vijjā udapādi āloko udapādi.

Này các tỳ khưu, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Ta đã chứng đắc con đường này để giác ngộ, tức là: do danh sắc diệt, thức diệt; do thức diệt, danh sắc diệt; do danh sắc diệt, sáu xứ diệt; do sáu xứ diệt, xúc diệt... như vậy là sự diệt tận của toàn bộ khối khổ này.’ Này các tỳ khưu, đối với các pháp từ trước chưa từng được nghe, nơi Ta đã khởi lên nhãn, đã khởi lên trí, đã khởi lên tuệ, đã khởi lên minh, đã khởi lên quang, (với ý niệm): ‘Diệt, diệt’.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso araññe pavane caramāno passeyya purāṇaṃ maggaṃ purāṇañjasaṃ pubbakehi manussehi anuyātaṃ. So tamanugaccheyya[Pg.329]. Tamanugacchanto passeyya purāṇaṃ nagaraṃ purāṇaṃ rājadhāniṃ pubbakehi manussehi ajjhāvuṭṭhaṃ ārāmasampannaṃ vanasampannaṃ pokkharaṇīsampannaṃ uddhāpavantaṃ ramaṇīyaṃ. Atha kho so, bhikkhave, puriso rañño vā rājamahāmattassa vā āroceyya – ‘yagghe, bhante, jāneyyāsi – ahaṃ addasaṃ araññe pavane caramāno purāṇaṃ maggaṃ purāṇañjasaṃ pubbakehi manussehi anuyātaṃ tamanugacchiṃ. Tamanugacchanto addasaṃ purāṇaṃ nagaraṃ purāṇaṃ rājadhāniṃ pubbakehi manussehi ajjhāvuṭṭhaṃ ārāmasampannaṃ vanasampannaṃ pokkharaṇīsampannaṃ uddhāpavantaṃ ramaṇīyaṃ. Taṃ, bhante, nagaraṃ māpehī’ti. Atha kho so, bhikkhave, rājā vā rājamahāmatto vā taṃ nagaraṃ māpeyya. Tadassa nagaraṃ aparena samayena iddhañceva phītañca bāhujaññaṃ ākiṇṇamanussaṃ vuddhivepullappattaṃ. Evameva khvāhaṃ, bhikkhave, addasaṃ purāṇaṃ maggaṃ purāṇañjasaṃ pubbakehi sammāsambuddhehi anuyātaṃ.

Này các tỳ khưu, ví như một người đi trong rừng, trong khu rừng rậm, có thể thấy một con đường cũ, một lối đi cũ đã được những người xưa đi qua. Người ấy đi theo con đường đó. Khi đi theo, người ấy có thể thấy một thành phố cũ, một kinh đô cũ đã được những người xưa ở, có vườn tược, có rừng cây, có hồ nước, có thành lũy, thật khả ái. Khi ấy, này các tỳ khưu, người ấy có thể báo cho vua hay đại thần của vua rằng: ‘Tâu đức vua, xin ngài biết cho, khi đi trong rừng, trong khu rừng rậm, con đã thấy một con đường cũ, một lối đi cũ đã được những người xưa đi qua. Con đã đi theo con đường đó. Khi đi theo, con đã thấy một thành phố cũ, một kinh đô cũ đã được những người xưa ở, có vườn tược, có rừng cây, có hồ nước, có thành lũy, thật khả ái. Tâu đức vua, xin ngài hãy xây dựng lại thành phố ấy.’ Khi ấy, này các tỳ khưu, vua hay đại thần của vua có thể xây dựng lại thành phố ấy. Về sau, thành phố ấy trở nên thịnh vượng, phồn vinh, đông dân, người ở chen chúc, đạt đến sự tăng trưởng và phát triển rộng lớn. Cũng vậy, này các tỳ khưu, Ta đã thấy một con đường cũ, một lối đi cũ đã được các vị Chánh Đẳng Giác xưa kia đi qua.

‘‘Katamo ca so, bhikkhave, purāṇamaggo purāṇañjaso pubbakehi sammāsambuddhehi anuyāto? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ kho so, bhikkhave, purāṇamaggo purāṇañjaso pubbakehi sammāsambuddhehi anuyāto, tamanugacchiṃ; tamanugacchanto jarāmaraṇaṃ abbhaññāsiṃ; jarāmaraṇasamudayaṃ abbhaññāsiṃ; jarāmaraṇanirodhaṃ abbhaññāsiṃ; jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abbhaññāsiṃ. Tamanugacchiṃ; tamanugacchanto jātiṃ abbhaññāsiṃ…pe… bhavaṃ abbhaññāsiṃ… upādānaṃ abbhaññāsiṃ… taṇhaṃ abbhaññāsiṃ… vedanaṃ abbhaññāsiṃ… phassaṃ abbhaññāsiṃ… saḷāyatanaṃ abbhaññāsiṃ… nāmarūpaṃ abbhaññāsiṃ… viññāṇaṃ abbhaññāsiṃ. Tamanugacchiṃ; tamanugacchanto saṅkhāre abbhaññāsiṃ; saṅkhārasamudayaṃ abbhaññāsiṃ; saṅkhāranirodhaṃ abbhaññāsiṃ; saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abbhaññāsiṃ. Tadabhiññā ācikkhiṃ bhikkhūnaṃ bhikkhunīnaṃ upāsakānaṃ upāsikānaṃ. Tayidaṃ, bhikkhave, brahmacariyaṃ iddhañceva phītañca vitthārikaṃ bāhujaññaṃ puthubhūtaṃ yāva devamanussehi suppakāsita’’nti. Pañcamaṃ.

Và này các tỳ khưu, con đường cũ, lối đi cũ đã được các vị Chánh Đẳng Giác xưa kia đi qua ấy là gì? Chính là Thánh đạo Tám ngành này, tức là: chánh kiến... cho đến... chánh định. Này các tỳ khưu, đây chính là con đường cũ, lối đi cũ đã được các vị Chánh Đẳng Giác xưa kia đi qua. Ta đã đi theo con đường đó. Khi đi theo, Ta đã thắng tri già chết, đã thắng tri sự tập khởi của già chết, đã thắng tri sự đoạn diệt của già chết, đã thắng tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết. Ta đã đi theo con đường đó. Khi đi theo, Ta đã thắng tri sanh... cho đến... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức. Ta đã đi theo con đường đó. Khi đi theo, Ta đã thắng tri các hành, đã thắng tri sự tập khởi của các hành, đã thắng tri sự đoạn diệt của các hành, đã thắng tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành. Sau khi thắng tri điều đó, Ta đã tuyên thuyết cho các tỳ khưu, tỳ khưu ni, cận sự nam, cận sự nữ. Này các tỳ khưu, phạm hạnh này trở nên thịnh vượng, phồn vinh, phổ biến, được nhiều người biết đến, lan rộng, được chư thiên và loài người khéo tuyên bố. Hết phẩm thứ năm.

6. Sammasasuttaṃ

6. Kinh Suy Xét

66. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kurūsu viharati kammāsadhammaṃ nāma kurūnaṃ nigamo. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti [Pg.330] te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘sammasatha no tumhe, bhikkhave, antaraṃ sammasa’’nti. Evaṃ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ahaṃ kho, bhante, sammasāmi antaraṃ sammasa’’nti. ‘‘Yathā kathaṃ pana tvaṃ, bhikkhu, sammasasi antaraṃ sammasa’’nti? Atha kho so bhikkhu byākāsi. Yathā so bhikkhu byākāsi na so bhikkhu bhagavato cittaṃ ārādhesi.

66. Tôi nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú ở xứ Kuru, tại một thị trấn của người Kuru tên là Kammāsadhamma. Tại đó, Thế Tôn gọi các tỳ khưu: ‘Này các tỳ khưu.’ ‘Bạch Thế Tôn,’ các tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau: ‘Này các tỳ khưu, các ông có thực hành sự suy xét nội tâm không?’ Khi được nói vậy, một tỳ khưu bạch với Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, con có thực hành sự suy xét nội tâm.’ ‘Này tỳ khưu, vậy ông thực hành sự suy xét nội tâm như thế nào?’ Khi ấy, vị tỳ khưu ấy đã giải trình. Cách mà vị tỳ khưu ấy giải trình đã không làm cho tâm của Thế Tôn hài lòng.

Evaṃ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘etassa, bhagavā, kālo; etassa, sugata, kālo; yaṃ bhagavā antaraṃ sammasaṃ bhāseyya. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti. ‘‘Tenahānanda, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

Khi được nói như vậy, tôn giả Ānanda bạch với đức Thế Tôn lời này: 'Bạch đức Thế Tôn, đây là thời điểm; bạch đức Thiện Thệ, đây là thời điểm để đức Thế Tôn thuyết giảng về sự thẩm sát nội tâm. Sau khi nghe (lời dạy của) đức Thế Tôn, các tỳ khưu sẽ ghi nhớ.' – 'Này Ānanda, vậy thì các ông hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý; Ta sẽ thuyết giảng.' – 'Xin vâng, bạch Thế Tôn.' Các tỳ khưu ấy đã đáp lời đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn đã nói lời này:

‘‘Idha, bhikkhave, bhikkhu sammasamāno sammasati antaraṃ sammasaṃ – ‘yaṃ kho idaṃ anekavidhaṃ nānappakārakaṃ dukkhaṃ loke uppajjati jarāmaraṇaṃ. Idaṃ kho dukkhaṃ kiṃnidānaṃ kiṃsamudayaṃ kiṃjātikaṃ kiṃpabhavaṃ, kismiṃ sati jarāmaraṇaṃ hoti, kismiṃ asati jarāmaraṇaṃ na hotī’ti? So sammasamāno evaṃ jānāti – ‘yaṃ kho idaṃ anekavidhaṃ nānappakārakaṃ dukkhaṃ loke uppajjati jarāmaraṇaṃ. Idaṃ kho dukkhaṃ upadhinidānaṃ upadhisamudayaṃ upadhijātikaṃ upadhipabhavaṃ, upadhismiṃ sati jarāmaraṇaṃ hoti, upadhismiṃ asati jarāmaraṇaṃ na hotī’ti. So jarāmaraṇañca pajānāti jarāmaraṇasamudayañca pajānāti jarāmaraṇanirodhañca pajānāti yā ca jarāmaraṇanirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti. Tathāpaṭipanno ca hoti anudhammacārī. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno jarāmaraṇanirodhāya.

Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu trong khi thẩm sát, đã thẩm sát sự thẩm sát nội tâm như sau: 'Sự khổ này, có nhiều loại, có nhiều hình thức, khởi sanh ở trên đời, tức là già và chết. Sự khổ này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm nguồn gốc? Khi có cái gì thì có già và chết, khi không có cái gì thì không có già và chết?' Vị ấy trong khi thẩm sát, biết như vầy: 'Sự khổ này, có nhiều loại, có nhiều hình thức, khởi sanh ở trên đời, tức là già và chết. Sự khổ này có chấp thủ làm nhân duyên, có chấp thủ làm tập khởi, có chấp thủ làm nguồn sanh, có chấp thủ làm nguồn gốc. Khi có chấp thủ thì có già và chết, khi không có chấp thủ thì không có già và chết.' Vị ấy tuệ tri về già và chết, tuệ tri về sự tập khởi của già và chết, tuệ tri về sự đoạn diệt của già và chết, và tuệ tri về con đường thực hành tương xứng đưa đến sự đoạn diệt của già và chết. Và vị ấy là người đã thực hành như vậy, là người thực hành thuận theo pháp. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu này được gọi là người đã thực hành một cách chân chánh về mọi phương diện để đoạn tận khổ đau, để đoạn diệt già và chết.

‘‘Athāparaṃ sammasamāno sammasati antaraṃ sammasaṃ – ‘upadhi panāyaṃ kiṃnidāno kiṃsamudayo kiṃjātiko kiṃpabhavo, kismiṃ sati upadhi hoti, kismiṃ asati upadhi na hotī’ti? So sammasamāno evaṃ jānāti – ‘upadhi taṇhānidāno taṇhāsamudayo taṇhājātiko taṇhāpabhavo, taṇhāya sati upadhi hoti, taṇhāya asati upadhi na hotī’ti. So upadhiñca pajānāti upadhisamudayañca pajānāti upadhinirodhañca [Pg.331] pajānāti yā ca upadhinirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti. Tathā paṭipanno ca hoti anudhammacārī. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno upadhinirodhāya.

Lại nữa, trong khi thẩm sát, vị ấy thẩm sát sự thẩm sát nội tâm như sau: 'Còn chấp thủ này, có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm nguồn gốc? Khi có cái gì thì có chấp thủ, khi không có cái gì thì không có chấp thủ?' Vị ấy trong khi thẩm sát, biết như vầy: 'Chấp thủ có ái dục làm nhân duyên, có ái dục làm tập khởi, có ái dục làm nguồn sanh, có ái dục làm nguồn gốc. Khi có ái dục thì có chấp thủ, khi không có ái dục thì không có chấp thủ.' Vị ấy tuệ tri về chấp thủ, tuệ tri về sự tập khởi của chấp thủ, tuệ tri về sự đoạn diệt của chấp thủ, và tuệ tri về con đường thực hành tương xứng đưa đến sự đoạn diệt của chấp thủ. Và vị ấy là người đã thực hành như vậy, là người thực hành thuận theo pháp. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu này được gọi là người đã thực hành một cách chân chánh về mọi phương diện để đoạn tận khổ đau, để đoạn diệt chấp thủ.

‘‘Athāparaṃ sammasamāno sammasati antaraṃ sammasaṃ – ‘taṇhā panāyaṃ kattha uppajjamānā uppajjati, kattha nivisamānā nivisatī’ti? So sammasamāno evaṃ jānāti – yaṃ kho loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati. Kiñca loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ? Cakkhuṃ loke piyarūpaṃ, sātarūpaṃ. Etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati. Sotaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ…pe… ghānaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ… jivhā loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ… kāyo loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ… mano loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati ettha nivisamānā nivisati.

Lại nữa, trong khi thẩm sát, vị ấy thẩm sát sự thẩm sát nội tâm như sau: 'Còn ái dục này, khi khởi sanh thì khởi sanh ở đâu, khi an trú thì an trú ở đâu?' Vị ấy trong khi thẩm sát, biết như vầy: 'Bất cứ cái gì ở trên đời có sắc thái khả ái, có sắc thái khả hỷ, thì ái dục này khi khởi sanh, nó khởi sanh ở đấy; khi an trú, nó an trú ở đấy. Và cái gì ở trên đời có sắc thái khả ái, có sắc thái khả hỷ? Mắt ở trên đời là pháp có sắc thái khả ái, có sắc thái khả hỷ. Ái dục này khi khởi sanh, nó khởi sanh ở đấy; khi an trú, nó an trú ở đấy. Tai ở trên đời là pháp có sắc thái khả ái, có sắc thái khả hỷ... mũi ở trên đời là pháp có sắc thái khả ái, có sắc thái khả hỷ... lưỡi ở trên đời là pháp có sắc thái khả ái, có sắc thái khả hỷ... thân ở trên đời là pháp có sắc thái khả ái, có sắc thái khả hỷ... ý ở trên đời là pháp có sắc thái khả ái, có sắc thái khả hỷ. Ái dục này khi khởi sanh, nó khởi sanh ở đấy; khi an trú, nó an trú ở đấy.

‘‘Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ niccato addakkhuṃ sukhato addakkhuṃ attato addakkhuṃ ārogyato addakkhuṃ khemato addakkhuṃ. Te taṇhaṃ vaḍḍhesuṃ. Ye taṇhaṃ vaḍḍhesuṃ te upadhiṃ vaḍḍhesuṃ. Ye upadhiṃ vaḍḍhesuṃ te dukkhaṃ vaḍḍhesuṃ. Ye dukkhaṃ vaḍḍhesuṃ te na parimucciṃsu jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, na parimucciṃsu dukkhasmāti vadāmi.

Này các tỳ khưu, bất cứ những sa-môn hay bà-la-môn nào trong thời quá khứ, đã thấy pháp có sắc thái khả ái, sắc thái khả hỷ ở trên đời là thường còn, là an lạc, là tự ngã, là không bệnh, là an ổn, thì họ đã làm tăng trưởng ái dục. Những ai đã làm tăng trưởng ái dục, họ đã làm tăng trưởng chấp thủ. Những ai đã làm tăng trưởng chấp thủ, họ đã làm tăng trưởng khổ đau. Những ai đã làm tăng trưởng khổ đau, họ đã không được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ đã không được giải thoát khỏi khổ đau.

‘‘Yepi hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ niccato dakkhissanti sukhato dakkhissanti attato dakkhissanti ārogyato dakkhissanti khemato dakkhissanti. Te taṇhaṃ vaḍḍhissanti. Ye taṇhaṃ vaḍḍhissanti te upadhiṃ vaḍḍhissanti. Ye upadhiṃ vaḍḍhissanti te dukkhaṃ vaḍḍhissanti. Ye dukkhaṃ vaḍḍhissanti te na parimuccissanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, na parimuccissanti dukkhasmāti vadāmi.

Này các tỳ khưu, bất cứ những sa-môn hay bà-la-môn nào trong thời vị lai, sẽ thấy pháp có sắc thái khả ái, sắc thái khả hỷ ở trên đời là thường còn, là an lạc, là tự ngã, là không bệnh, là an ổn, thì họ sẽ làm tăng trưởng ái dục. Những ai sẽ làm tăng trưởng ái dục, họ sẽ làm tăng trưởng chấp thủ. Những ai sẽ làm tăng trưởng chấp thủ, họ sẽ làm tăng trưởng khổ đau. Những ai sẽ làm tăng trưởng khổ đau, họ sẽ không được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ sẽ không được giải thoát khỏi khổ đau.

‘‘Yepi hi keci, bhikkhave, etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ niccato passanti sukhato passanti attato passanti ārogyato passanti khemato passanti. Te taṇhaṃ vaḍḍhenti[Pg.332]. Ye taṇhaṃ vaḍḍhenti te upadhiṃ vaḍḍhenti. Ye upadhiṃ vaḍḍhenti te dukkhaṃ vaḍḍhenti. Ye dukkhaṃ vaḍḍhenti te na parimuccanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, na parimuccanti dukkhasmāti vadāmi.

Này các tỳ khưu, bất cứ những sa-môn hay bà-la-môn nào trong thời hiện tại, thấy pháp có sắc thái khả ái, sắc thái khả hỷ ở trên đời là thường còn, là an lạc, là tự ngã, là không bệnh, là an ổn, thì họ làm tăng trưởng ái dục. Những ai làm tăng trưởng ái dục, họ làm tăng trưởng chấp thủ. Những ai làm tăng trưởng chấp thủ, họ làm tăng trưởng khổ đau. Những ai làm tăng trưởng khổ đau, họ không được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ không được giải thoát khỏi khổ đau.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, āpānīyakaṃso vaṇṇasampanno gandhasampanno rasasampanno. So ca kho visena saṃsaṭṭho. Atha puriso āgaccheyya ghammābhitatto ghammapareto kilanto tasito pipāsito. Tamenaṃ evaṃ vadeyyuṃ – ‘ayaṃ te, ambho purisa, āpānīyakaṃso vaṇṇasampanno gandhasampanno rasasampanno; so ca kho visena saṃsaṭṭho. Sace ākaṅkhasi piva. Pivato hi kho taṃ chādessati vaṇṇenapi gandhenapi rasenapi, pivitvā ca pana tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigacchasi maraṇamattaṃ vā dukkha’nti. So taṃ āpānīyakaṃsaṃ sahasā appaṭisaṅkhā piveyya, nappaṭinissajjeyya. So tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigaccheyya maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ. Evameva kho, bhikkhave, ye hi keci atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ…pe… anāgatamaddhānaṃ…pe… etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ niccato passanti sukhato passanti attato passanti ārogyato passanti khemato passanti, te taṇhaṃ vaḍḍhenti. Ye taṇhaṃ vaḍḍhenti te upadhiṃ vaḍḍhenti. Ye upadhiṃ vaḍḍhenti te dukkhaṃ vaḍḍhenti. Ye dukkhaṃ vaḍḍhenti te na parimuccanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, na parimuccanti dukkhasmāti vadāmi.

“Này các Tỳ khưu, ví như có một chén rượu đầy đủ màu sắc, hương thơm, và mùi vị. Nhưng chén rượu ấy lại được pha lẫn với thuốc độc. Bấy giờ, có một người đi đến, bị nóng bức, bị sức nóng hành hạ, mệt mỏi, khát nước, khô cổ. Người ta nói với người ấy như sau: ‘Này ông, chén rượu này đầy đủ màu sắc, hương thơm, và mùi vị; nhưng nó được pha lẫn với thuốc độc. Nếu ông muốn, hãy uống đi. Khi uống, nó sẽ làm ông thích thú về màu sắc, hương thơm, và mùi vị, nhưng sau khi uống, do nhân duyên ấy, ông sẽ đi đến cái chết hoặc sự đau khổ gần bằng cái chết.’ Người ấy không suy xét, vội vàng uống chén rượu ấy, không từ bỏ nó. Do nhân duyên ấy, người ấy đi đến cái chết hoặc sự đau khổ gần bằng cái chết. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong quá khứ, ... hay trong tương lai, ... hay trong hiện tại, đối với những gì trong thế gian là sắc khả ái, sắc khả hỷ, họ xem là thường, xem là lạc, xem là ngã, xem là không bệnh, xem là an ổn, thì họ làm tăng trưởng ái. Những ai làm tăng trưởng ái, họ làm tăng trưởng sanh y. Những ai làm tăng trưởng sanh y, họ làm tăng trưởng khổ. Những ai làm tăng trưởng khổ, họ không giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ không giải thoát khỏi khổ.”

‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ aniccato addakkhuṃ dukkhato addakkhuṃ anattato addakkhuṃ rogato addakkhuṃ bhayato addakkhuṃ, te taṇhaṃ pajahiṃsu. Ye taṇhaṃ pajahiṃsu te upadhiṃ pajahiṃsu. Ye upadhiṃ pajahiṃsu te dukkhaṃ pajahiṃsu. Ye dukkhaṃ pajahiṃsu te parimucciṃsu jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, parimucciṃsu dukkhasmāti vadāmi.

“Này các Tỳ khưu, bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong quá khứ, đối với những gì trong thế gian là sắc khả ái, sắc khả hỷ, họ đã thấy là vô thường, đã thấy là khổ, đã thấy là vô ngã, đã thấy là bệnh hoạn, đã thấy là đáng sợ, thì họ đã từ bỏ ái. Những ai đã từ bỏ ái, họ đã từ bỏ sanh y. Những ai đã từ bỏ sanh y, họ đã từ bỏ khổ. Những ai đã từ bỏ khổ, họ đã được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ đã được giải thoát khỏi khổ.”

‘‘Yepi hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ aniccato dakkhissanti dukkhato dakkhissanti anattato [Pg.333] dakkhissanti rogato dakkhissanti bhayato dakkhissanti, te taṇhaṃ pajahissanti. Ye taṇhaṃ pajahissanti…pe… parimuccissanti dukkhasmāti vadāmi.

“Này các Tỳ khưu, bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong tương lai, đối với những gì trong thế gian là sắc khả ái, sắc khả hỷ, họ sẽ thấy là vô thường, sẽ thấy là khổ, sẽ thấy là vô ngã, sẽ thấy là bệnh hoạn, sẽ thấy là đáng sợ, thì họ sẽ từ bỏ ái. Những ai sẽ từ bỏ ái, họ sẽ từ bỏ sanh y. Những ai sẽ từ bỏ sanh y, họ sẽ từ bỏ khổ. Những ai sẽ từ bỏ khổ, họ sẽ được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ sẽ được giải thoát khỏi khổ.”

‘‘Yepi hi keci, bhikkhave, etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ aniccato passanti dukkhato passanti anattato passanti rogato passanti bhayato passanti, te taṇhaṃ pajahanti. Ye taṇhaṃ pajahanti te upadhiṃ pajahanti. Ye upadhiṃ pajahanti te dukkhaṃ pajahanti. Ye dukkhaṃ pajahanti te parimuccanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, parimuccanti dukkhasmāti vadāmi.

“Này các Tỳ khưu, bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong hiện tại, đối với những gì trong thế gian là sắc khả ái, sắc khả hỷ, họ thấy là vô thường, thấy là khổ, thấy là vô ngã, thấy là bệnh hoạn, thấy là đáng sợ, thì họ từ bỏ ái. Những ai từ bỏ ái, họ từ bỏ sanh y. Những ai từ bỏ sanh y, họ từ bỏ khổ. Những ai từ bỏ khổ, họ được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ được giải thoát khỏi khổ.”

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, āpānīyakaṃso vaṇṇasampanno gandhasampanno rasasampanno. So ca kho visena saṃsaṭṭho. Atha puriso āgaccheyya ghammābhitatto ghammapareto kilanto tasito pipāsito. Tamenaṃ evaṃ vadeyyuṃ – ‘ayaṃ te, ambho purisa, āpānīyakaṃso vaṇṇasampanno gandhasampanno rasasampanno so ca kho visena saṃsaṭṭho. Sace ākaṅkhasi piva. Pivato hi kho taṃ chādessati vaṇṇenapi gandhenapi rasenapi; pivitvā ca pana tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigacchasi maraṇamattaṃ vā dukkha’nti. Atha kho, bhikkhave, tassa purisassa evamassa – ‘sakkā kho me ayaṃ surāpipāsitā pānīyena vā vinetuṃ dadhimaṇḍakena vā vinetuṃ bhaṭṭhaloṇikāya vā vinetuṃ loṇasovīrakena vā vinetuṃ, na tvevāhaṃ taṃ piveyyaṃ, yaṃ mama assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’ti. So taṃ āpānīyakaṃsaṃ paṭisaṅkhā na piveyya, paṭinissajjeyya. So tatonidānaṃ na maraṇaṃ vā nigaccheyya maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ. Evameva kho, bhikkhave, ye hi keci atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ aniccato addakkhuṃ dukkhato addakkhuṃ anattato addakkhuṃ rogato addakkhuṃ bhayato addakkhuṃ, te taṇhaṃ pajahiṃsu. Ye taṇhaṃ pajahiṃsu te upadhiṃ pajahiṃsu. Ye upadhiṃ pajahiṃsu te dukkhaṃ pajahiṃsu. Ye dukkhaṃ pajahiṃsu te parimucciṃsu jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, parimucciṃsu dukkhasmāti vadāmi.

“Này các Tỳ khưu, ví như có một chén rượu đầy đủ màu sắc, hương thơm, và mùi vị. Nhưng chén rượu ấy lại được pha lẫn với thuốc độc. Bấy giờ, có một người đi đến, bị nóng bức, bị sức nóng hành hạ, mệt mỏi, khát nước, khô cổ. Người ta nói với người ấy như sau: ‘Này ông, chén rượu này đầy đủ màu sắc, hương thơm, và mùi vị; nhưng nó được pha lẫn với thuốc độc. Nếu ông muốn, hãy uống đi. Khi uống, nó sẽ làm ông thích thú về màu sắc, hương thơm, và mùi vị; nhưng sau khi uống, do nhân duyên ấy, ông sẽ đi đến cái chết hoặc sự đau khổ gần bằng cái chết.’ Bấy giờ, này các Tỳ khưu, người ấy có thể suy nghĩ như sau: ‘Ta có thể dập tắt cơn khát này bằng nước, hoặc bằng váng sữa chua, hoặc bằng nước bột rang pha muối, hoặc bằng cháo chua mặn. Ta sẽ không uống thứ mà sẽ không đưa đến lợi ích và an lạc lâu dài cho ta.’ Người ấy, sau khi suy xét, không uống chén rượu ấy, mà từ bỏ nó. Do nhân duyên ấy, người ấy không đi đến cái chết hoặc sự đau khổ gần bằng cái chết. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong quá khứ, đối với những gì trong thế gian là sắc khả ái, sắc khả hỷ, họ đã thấy là vô thường, đã thấy là khổ, đã thấy là vô ngã, đã thấy là bệnh hoạn, đã thấy là đáng sợ, thì họ đã từ bỏ ái. Những ai đã từ bỏ ái, họ đã từ bỏ sanh y. Những ai đã từ bỏ sanh y, họ đã từ bỏ khổ. Những ai đã từ bỏ khổ, họ đã được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ đã được giải thoát khỏi khổ.”

‘‘Yepi [Pg.334] hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṃ…pe… etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ aniccato passanti dukkhato passanti anattato passanti rogato passanti bhayato passanti, te taṇhaṃ pajahanti. Ye taṇhaṃ pajahanti te upadhiṃ pajahanti. Ye upadhiṃ pajahanti te dukkhaṃ pajahanti. Ye dukkhaṃ pajahanti te parimuccanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, parimuccanti dukkhasmāti vadāmī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

“Này các tỳ khưu, những vị sa-môn hay bà-la-môn nào trong tương lai... này các tỳ khưu, những vị sa-môn hay bà-la-môn nào trong hiện tại, đối với những gì ở đời là khả ái, khả hỷ, họ thấy chúng là vô thường, thấy là khổ, thấy là vô ngã, thấy là bệnh, thấy là nguy hiểm, những vị ấy đoạn tận ái. Những vị nào đoạn tận ái, những vị ấy đoạn tận chấp thủ. Những vị nào đoạn tận chấp thủ, những vị ấy đoạn tận khổ. Những vị nào đoạn tận khổ, những vị ấy được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ được giải thoát khỏi khổ đau.” Hết phẩm thứ sáu.

7. Naḷakalāpīsuttaṃ

7. Kinh Bó Lau (Naḷakalāpī)

67. Ekaṃ samayaṃ āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahākoṭṭhiko bārāṇasiyaṃ viharanti isipatane migadāye. Atha kho āyasmā mahākoṭṭhiko sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā mahākoṭṭhiko āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, sayaṃkataṃ jarāmaraṇaṃ, paraṃkataṃ jarāmaraṇaṃ, sayaṃkatañca paraṃkatañca jarāmaraṇaṃ, udāhu asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ jarāmaraṇa’’nti? ‘‘Na kho, āvuso koṭṭhika, sayaṃkataṃ jarāmaraṇaṃ, na paraṃkataṃ jarāmaraṇaṃ, na sayaṃkatañca paraṃkatañca jarāmaraṇaṃ, nāpi asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ jarāmaraṇaṃ. Api ca, jātipaccayā jarāmaraṇa’’nti.

67. Một thời, trưởng lão Sāriputta và trưởng lão Mahākoṭṭhika trú ở Bārāṇasī, tại Isipatana, Migadāya. Rồi trưởng lão Mahākoṭṭhika, vào buổi chiều, từ nơi độc cư đứng dậy, đi đến chỗ trưởng lão Sāriputta; sau khi đến, đã cùng trưởng lão Sāriputta nói chuyện thân hữu. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu, đáng ghi nhớ, bèn ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, trưởng lão Mahākoṭṭhika nói với trưởng lão Sāriputta: – Thưa hiền giả Sāriputta, có phải già chết là do tự mình làm? Già chết là do người khác làm? Già chết là do cả tự mình làm và người khác làm? Hay già chết không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh? – Này hiền giả Koṭṭhika, già chết không phải do tự mình làm, già chết không phải do người khác làm, già chết không phải do cả tự mình làm và người khác làm, già chết cũng không phải không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh. Nhưng do duyên sanh nên có già chết.

‘‘Kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, sayaṃkatā jāti, paraṃkatā jāti, sayaṃkatā ca paraṃkatā ca jāti, udāhu asayaṃkārā aparaṃkārā adhiccasamuppannā jātī’’ti? ‘‘Na kho, āvuso koṭṭhika, sayaṃkatā jāti, na paraṃkatā jāti, na sayaṃkatā ca paraṃkatā ca jāti, nāpi asayaṃkārā aparaṃkārā adhiccasamuppannā jāti. Api ca, bhavapaccayā jātī’’ti.

– Thưa hiền giả Sāriputta, có phải sanh là do tự mình làm? Sanh là do người khác làm? Sanh là do cả tự mình làm và người khác làm? Hay sanh không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh? – Này hiền giả Koṭṭhika, sanh không phải do tự mình làm, sanh không phải do người khác làm, sanh không phải do cả tự mình làm và người khác làm, sanh cũng không phải không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh. Nhưng do duyên hữu nên có sanh.

‘‘Kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, sayaṃkato bhavo…pe… sayaṃkataṃ upādānaṃ… sayaṃkatā taṇhā… sayaṃkatā vedanā… sayaṃkato phasso… sayaṃkataṃ saḷāyatanaṃ… sayaṃkataṃ nāmarūpaṃ, paraṃkataṃ nāmarūpaṃ, sayaṃkatañca paraṃkatañca nāmarūpaṃ, udāhu asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ nāmarūpa’’nti[Pg.335]? ‘‘Na kho, āvuso koṭṭhika, sayaṃkataṃ nāmarūpaṃ, na paraṃkataṃ nāmarūpaṃ, na sayaṃkatañca paraṃkatañca nāmarūpaṃ, nāpi asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ, adhiccasamuppannaṃ nāmarūpaṃ. Api ca, viññāṇapaccayā nāmarūpa’’nti.

– Thưa hiền giả Sāriputta, có phải hữu là do tự mình làm?... có phải thủ là do tự mình làm?... có phải ái là do tự mình làm?... có phải thọ là do tự mình làm?... có phải xúc là do tự mình làm?... có phải sáu xứ là do tự mình làm?... có phải danh sắc là do tự mình làm? Danh sắc là do người khác làm? Danh sắc là do cả tự mình làm và người khác làm? Hay danh sắc không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh? – Này hiền giả Koṭṭhika, danh sắc không phải do tự mình làm, danh sắc không phải do người khác làm, danh sắc không phải do cả tự mình làm và người khác làm, danh sắc cũng không phải không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh. Nhưng do duyên thức nên có danh sắc.

‘‘Kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, sayaṅkataṃ viññāṇaṃ, paraṅkataṃ viññāṇaṃ, sayaṃkatañca paraṃkatañca viññāṇaṃ, udāhu asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ viññāṇa’’nti? ‘‘Na kho, āvuso koṭṭhika, sayaṃkataṃ viññāṇaṃ, na paraṃkataṃ viññāṇaṃ na sayaṃkatañca paraṃkatañca viññāṇaṃ, nāpi asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ viññāṇaṃ. Api ca, nāmarūpapaccayā viññāṇa’’nti.

– Thưa hiền giả Sāriputta, có phải thức là do tự mình làm? Thức là do người khác làm? Thức là do cả tự mình làm và người khác làm? Hay thức không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh? – Này hiền giả Koṭṭhika, thức không phải do tự mình làm, thức không phải do người khác làm, thức không phải do cả tự mình làm và người khác làm, thức cũng không phải không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh. Nhưng do duyên danh sắc nên có thức.

‘‘Idāneva kho mayaṃ āyasmato sāriputtassa bhāsitaṃ evaṃ ājānāma – ‘na khvāvuso koṭṭhika, sayaṃkataṃ nāmarūpaṃ, na paraṃkataṃ nāmarūpaṃ, na sayaṃkatañca paraṃkatañca nāmarūpaṃ, nāpi asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ nāmarūpaṃ. Api ca, viññāṇapaccayā nāmarūpa’’’nti.

– Ngay bây giờ, chúng tôi hiểu lời nói của trưởng lão Sāriputta như sau: ‘Này hiền giả Koṭṭhika, danh sắc không phải do tự mình làm, danh sắc không phải do người khác làm, danh sắc không phải do cả tự mình làm và người khác làm, danh sắc cũng không phải không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh. Nhưng do duyên thức nên có danh sắc.’

‘‘Idāneva ca pana mayaṃ āyasmato sāriputtassa bhāsitaṃ evaṃ ājānāma – ‘na khvāvuso koṭṭhika, sayaṃkataṃ viññāṇaṃ, na paraṃkataṃ viññāṇaṃ, na sayaṃkatañca paraṃkatañca viññāṇaṃ, nāpi asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ viññāṇaṃ. Api ca, nāmarūpapaccayā viññāṇa’’’nti.

– Và ngay bây giờ, chúng tôi lại hiểu lời nói của trưởng lão Sāriputta như sau: ‘Này hiền giả Koṭṭhika, thức không phải do tự mình làm, thức không phải do người khác làm, thức không phải do cả tự mình làm và người khác làm, thức cũng không phải không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh. Nhưng do duyên danh sắc nên có thức.’

‘‘Yathā kathaṃ panāvuso sāriputta, imassa bhāsitassa attho daṭṭhabbo’’ti? ‘‘Tenahāvuso, upamaṃ te karissāmi. Upamāyapidhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṃ jānanti. Seyyathāpi, āvuso, dve naḷakalāpiyo aññamaññaṃ nissāya tiṭṭheyyuṃ. Evameva kho, āvuso, nāmarūpapaccayā viññāṇaṃ; viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ; nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ; saḷāyatanapaccayā phasso…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Tāsaṃ ce, āvuso, naḷakalāpīnaṃ ekaṃ ākaḍḍheyya, ekā papateyya; aparaṃ ce ākaḍḍheyya, aparā papateyya. Evameva kho, āvuso, nāmarūpanirodhā viññāṇanirodho; viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho; nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho; saḷāyatananirodhā phassanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. ‘‘Acchariyaṃ[Pg.336], āvuso sāriputta; abbhutaṃ, āvuso sāriputta! Yāvasubhāsitaṃ cidaṃ āyasmatā sāriputtena. Idañca pana mayaṃ āyasmato sāriputtassa bhāsitaṃ imehi chattiṃsāya vatthūhi anumodāma – ‘jarāmaraṇassa ce, āvuso, bhikkhu nibbidāya virāgāya nirodhāya dhammaṃ deseti, dhammakathiko bhikkhūti alaṃ vacanāya. Jarāmaraṇassa ce, āvuso, bhikkhu nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti, dhammānudhammappaṭipanno bhikkhūti alaṃ vacanāya. Jarāmaraṇassa ce, āvuso, bhikkhu nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimutto hoti, diṭṭhadhammanibbānappatto bhikkhūti alaṃ vacanāya. Jātiyā ce… bhavassa ce… upādānassa ce… taṇhāya ce… vedanāya ce… phassassa ce… saḷāyatanassa ce… nāmarūpassa ce… viññāṇassa ce… saṅkhārānaṃ ce… avijjāya ce, āvuso, bhikkhu nibbidāya virāgāya nirodhāya dhammaṃ deseti, dhammakathiko bhikkhūti alaṃ vacanāya. Avijjāya ce, āvuso, bhikkhu nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti, dhammānudhammappaṭipanno bhikkhūti alaṃ vacanāya. Avijjāya ce, āvuso, bhikkhu nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimutto hoti, diṭṭhadhammanibbānappatto bhikkhūti alaṃ vacanāyā’’’ti. Sattamaṃ.

“Thưa hiền giả Sāriputta, vậy ý nghĩa của lời dạy này cần được hiểu như thế nào?” “Này hiền giả, vậy thì tôi sẽ đưa ra một ví dụ cho bạn. Ở đây, có những người trí hiểu được ý nghĩa của lời nói qua ví dụ. Này hiền giả, ví như hai bó sậy dựa vào nhau mà đứng. Cũng vậy, này hiền giả, do duyên danh-sắc, thức sanh khởi; do duyên thức, danh-sắc sanh khởi; do duyên danh-sắc, sáu xứ sanh khởi; do duyên sáu xứ, xúc sanh khởi… (v.v.)… như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Này hiền giả, nếu rút một trong hai bó sậy ấy ra, bó kia sẽ ngã xuống; nếu rút bó còn lại ra, bó kia sẽ ngã xuống. Cũng vậy, này hiền giả, do danh-sắc diệt, thức diệt; do thức diệt, danh-sắc diệt; do danh-sắc diệt, sáu xứ diệt; do sáu xứ diệt, xúc diệt… (v.v.)… như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” “Thật vi diệu, thưa hiền giả Sāriputta; thật hy hữu, thưa hiền giả Sāriputta! Lời dạy này đã được Tôn giả Sāriputta khéo nói như vậy. Và chúng tôi xin tùy hỷ lời dạy này của Tôn giả Sāriputta với ba mươi sáu trường hợp này: ‘Này hiền giả, nếu vị tỳ khưu thuyết pháp vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với già-chết, vị ấy xứng đáng được gọi là ‘tỳ khưu thuyết pháp’. Này hiền giả, nếu vị tỳ khưu thực hành vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với già-chết, vị ấy xứng đáng được gọi là ‘tỳ khưu thực hành pháp và tùy pháp’. Này hiền giả, nếu vị tỳ khưu do nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, được giải thoát không còn chấp thủ đối với già-chết, vị ấy xứng đáng được gọi là ‘tỳ khưu đã chứng đạt Niết-bàn trong hiện tại’. Nếu đối với sanh… nếu đối với hữu… nếu đối với thủ… nếu đối với ái… nếu đối với thọ… nếu đối với xúc… nếu đối với sáu xứ… nếu đối với danh-sắc… nếu đối với thức… nếu đối với các hành… Này hiền giả, nếu vị tỳ khưu thuyết pháp vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với vô minh, vị ấy xứng đáng được gọi là ‘tỳ khưu thuyết pháp’. Này hiền giả, nếu vị tỳ khưu thực hành vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với vô minh, vị ấy xứng đáng được gọi là ‘tỳ khưu thực hành pháp và tùy pháp’. Này hiền giả, nếu vị tỳ khưu do nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, được giải thoát không còn chấp thủ đối với vô minh, vị ấy xứng đáng được gọi là ‘tỳ khưu đã chứng đạt Niết-bàn trong hiện tại’.” Kinh thứ bảy.

8. Kosambisuttaṃ

8. Kinh Kosambi

68. Ekaṃ samayaṃ āyasmā ca musilo āyasmā ca paviṭṭho āyasmā ca nārado āyasmā ca ānando kosambiyaṃ viharanti ghositārāme. Atha kho āyasmā paviṭṭho āyasmantaṃ musilaṃ etadavoca – ‘‘aññatreva, āvuso musila, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato musilassa paccattameva ñāṇaṃ – ‘jātipaccayā jarāmaraṇa’’’nti? ‘‘Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi – ‘jātipaccayā jarāmaraṇa’’’nti.

68. Một thời, Tôn giả Musila, Tôn giả Paviṭṭha, Tôn giả Nārada, và Tôn giả Ānanda trú tại Kosambi, ở tu viện Ghosita. Lúc bấy giờ, Tôn giả Paviṭṭha nói với Tôn giả Musila điều này: “Thưa hiền giả Musila, ngoài tín, ngoài ý thích, ngoài truyền thống, ngoài sự suy xét về các lý do, ngoài sự chấp nhận một quan điểm sau khi cân nhắc, có phải Tôn giả Musila có trí tuệ của riêng mình rằng: ‘Do duyên sanh, có già-chết’ không?” “Thưa hiền giả Paviṭṭha, ngoài tín, ngoài ý thích, ngoài truyền thống, ngoài sự suy xét về các lý do, ngoài sự chấp nhận một quan điểm sau khi cân nhắc, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Do duyên sanh, có già-chết’.”

‘‘Aññatreva, āvuso musila, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato musilassa [Pg.337] paccattameva ñāṇaṃ – ‘bhavapaccayā jātīti…pe… upādānapaccayā bhavoti… taṇhāpaccayā upādānanti… vedanāpaccayā taṇhāti… phassapaccayā vedanāti… saḷāyatanapaccayā phassoti… nāmarūpapaccayā saḷāyatananti… viññāṇapaccayā nāmarūpanti… saṅkhārapaccayā viññāṇanti… avijjāpaccayā saṅkhārā’’’ti? ‘‘Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi – ‘avijjāpaccayā saṅkhārā’’’ti.

“Thưa hiền giả Musila, ngoài tín, ngoài ý thích, ngoài truyền thống, ngoài sự suy xét về các lý do, ngoài sự chấp nhận một quan điểm sau khi cân nhắc, có phải Tôn giả Musila có trí tuệ của riêng mình rằng: ‘Do duyên hữu, có sanh… (v.v.)… do duyên thủ, có hữu… do duyên ái, có thủ… do duyên thọ, có ái… do duyên xúc, có thọ… do duyên sáu xứ, có xúc… do duyên danh-sắc, có sáu xứ… do duyên thức, có danh-sắc… do duyên các hành, có thức… do duyên vô minh, có các hành’ không?” “Thưa hiền giả Paviṭṭha, ngoài tín, ngoài ý thích, ngoài truyền thống, ngoài sự suy xét về các lý do, ngoài sự chấp nhận một quan điểm sau khi cân nhắc, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Do duyên vô minh, có các hành’.”

‘‘Aññatreva, āvuso musila, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato musilassa paccattameva ñāṇaṃ – ‘jātinirodhā jarāmaraṇanirodho’’’ti? ‘‘Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi – ‘jātinirodhā jarāmaraṇanirodho’’’ti.

“Thưa hiền giả Musila, ngoài tín, ngoài ý thích, ngoài truyền thống, ngoài sự suy xét về các lý do, ngoài sự chấp nhận một quan điểm sau khi cân nhắc, có phải Tôn giả Musila có trí tuệ của riêng mình rằng: ‘Do sanh diệt, già-chết diệt’ không?” “Thưa hiền giả Paviṭṭha, ngoài tín, ngoài ý thích, ngoài truyền thống, ngoài sự suy xét về các lý do, ngoài sự chấp nhận một quan điểm sau khi cân nhắc, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Do sanh diệt, già-chết diệt’.”

‘‘Aññatreva, āvuso musila, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato musilassa paccattameva ñāṇaṃ – ‘bhavanirodhā jātinirodhoti…pe… upādānanirodhā bhavanirodhoti… taṇhānirodhā upādānanirodhoti… vedanānirodhā taṇhānirodhoti… phassanirodhā vedanānirodhoti… saḷāyatananirodhā phassanirodhoti… nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodhoti… viññāṇanirodhā nāmarūpanirodhoti … saṅkhāranirodhā viññāṇanirodhoti… avijjānirodhā saṅkhāranirodho’’’ti? ‘‘Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi – ‘avijjānirodhā saṅkhāranirodho’’’ti.

“Này hiền giả Musila, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, Tôn giả Musila có trí tuệ của riêng mình biết rằng: ‘Do hữu diệt nên sanh diệt’... cho đến... ‘do thủ diệt nên hữu diệt’... ‘do ái diệt nên thủ diệt’... ‘do thọ diệt nên ái diệt’... ‘do xúc diệt nên thọ diệt’... ‘do sáu xứ diệt nên xúc diệt’... ‘do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt’... ‘do thức diệt nên danh sắc diệt’... ‘do các hành diệt nên thức diệt’... ‘do vô minh diệt nên các hành diệt’ không?” “Này hiền giả Paviṭṭha, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Do vô minh diệt nên các hành diệt’.”

‘‘Aññatreva, āvuso musila, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato musilassa paccattameva ñāṇaṃ – ‘bhavanirodho nibbāna’’’nti? ‘‘Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra [Pg.338] ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi – ‘bhavanirodho nibbāna’’’nti.

“Này hiền giả Musila, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, Tôn giả Musila có trí tuệ của riêng mình biết rằng: ‘Sự diệt của hữu là Niết-bàn’ không?” “Này hiền giả Paviṭṭha, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Sự diệt của hữu là Niết-bàn’.”

‘‘Tenahāyasmā musilo arahaṃ khīṇāsavo’’ti? Evaṃ vutte, āyasmā musilo tuṇhī ahosi. Atha kho āyasmā nārado āyasmantaṃ paviṭṭhaṃ etadavoca – ‘‘sādhāvuso paviṭṭha, ahaṃ etaṃ pañhaṃ labheyyaṃ. Maṃ etaṃ pañhaṃ puccha. Ahaṃ te etaṃ pañhaṃ byākarissāmī’’ti. ‘‘Labhatāyasmā nārado etaṃ pañhaṃ. Pucchāmahaṃ āyasmantaṃ nāradaṃ etaṃ pañhaṃ. Byākarotu ca me āyasmā nārado etaṃ pañhaṃ’’.

“Vậy thì Tôn giả Musila là bậc A-la-hán, đã tận trừ các lậu hoặc phải không?” Khi được nói như vậy, Tôn giả Musila đã giữ im lặng. Bấy giờ, Tôn giả Nārada nói với Tôn giả Paviṭṭha: “Lành thay, này hiền giả Paviṭṭha, tôi xin nhận câu hỏi này. Hãy hỏi tôi câu hỏi này. Tôi sẽ trả lời câu hỏi này cho hiền giả.” “Mong Tôn giả Nārada nhận câu hỏi này. Tôi sẽ hỏi Tôn giả Nārada câu hỏi này. Và mong Tôn giả Nārada trả lời câu hỏi này cho tôi.”

‘‘Aññatreva, āvuso nārada, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato nāradassa paccattameva ñāṇaṃ – ‘jātipaccayā jarāmaraṇa’’’nti? ‘‘Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi – ‘jātipaccayā jarāmaraṇa’’’nti.

“Này hiền giả Nārada, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, Tôn giả Nārada có trí tuệ của riêng mình biết rằng: ‘Do sanh làm duyên nên có già-chết’ không?” “Này hiền giả Paviṭṭha, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Do sanh làm duyên nên có già-chết’.”

‘‘Aññatreva, āvuso nārada, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato nāradassa paccattameva ñāṇaṃ – bhavapaccayā jāti…pe… avijjāpaccayā saṅkhārā’’ti? ‘‘Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi – ‘avijjāpaccayā saṅkhārā’’’ti.

“Này hiền giả Nārada, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, Tôn giả Nārada có trí tuệ của riêng mình biết rằng: ‘Do hữu làm duyên nên có sanh’... cho đến... ‘do vô minh làm duyên nên có các hành’ không?” “Này hiền giả Paviṭṭha, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Do vô minh làm duyên nên có các hành’.”

‘‘Aññatreva, āvuso nārada, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato nāradassa paccattameva ñāṇaṃ – ‘jātinirodhā jarāmaraṇanirodho’’’ti? ‘‘Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi – ‘jātinirodhā jarāmaraṇanirodho’’’ti.

“Này hiền giả Nārada, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, Tôn giả Nārada có trí tuệ của riêng mình biết rằng: ‘Do sanh diệt nên già-chết diệt’ không?” “Này hiền giả Paviṭṭha, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Do sanh diệt nên già-chết diệt’.”

‘‘Aññatreva, āvuso nārada, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato nāradassa [Pg.339] paccattameva ñāṇaṃ – ‘bhavanirodhā jātinirodhoti…pe… avijjānirodhā saṅkhāranirodho’’’ti? ‘‘Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi – ‘avijjānirodhā saṅkhāranirodho’’’ti.

“Này hiền giả Nārada, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, Tôn giả Nārada có trí tuệ của riêng mình biết rằng: ‘Do hữu diệt nên sanh diệt’... cho đến... ‘do vô minh diệt nên các hành diệt’ không?” “Này hiền giả Paviṭṭha, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Do vô minh diệt nên các hành diệt’.”

‘‘Aññatreva, āvuso nārada, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato nāradassa paccattameva ñāṇaṃ – ‘bhavanirodho nibbāna’’’nti? ‘‘Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi – ‘bhavanirodho nibbāna’’’nti.

“Này hiền giả Nārada, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, Tôn giả Nārada có trí tuệ của riêng mình biết rằng: ‘Sự diệt của hữu là Niết-bàn’ không?” “Này hiền giả Paviṭṭha, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Sự diệt của hữu là Niết-bàn’.”

‘‘Tenahāyasmā nārado arahaṃ khīṇāsavo’’ti? ‘‘‘Bhavanirodho nibbāna’nti kho me, āvuso, yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ, na camhi arahaṃ khīṇāsavo. Seyyathāpi, āvuso, kantāramagge udapāno. Tatra nevassa rajju na udakavārako. Atha puriso āgaccheyya ghammābhitatto ghammapareto kilanto tasito pipāsito, so taṃ udapānaṃ olokeyya. Tassa ‘udaka’nti hi kho ñāṇaṃ assa, na ca kāyena phusitvā vihareyya. Evameva kho, āvuso, ‘bhavanirodho nibbāna’nti yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ, na camhi arahaṃ khīṇāsavo’’ti.

“Vậy thì, tôn giả Nārada là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc phải không?” “Này hiền hữu, tôi đã dùng chánh trí tuệ thấy rõ như thật rằng: ‘Sự diệt tận của kiếp hữu là Niết-bàn’, nhưng tôi không phải là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc. Này hiền hữu, ví như trên con đường hoang vắng có một cái giếng. Ở đó không có dây cũng không có gàu múc nước. Rồi một người đi đến, bị nóng bức thiêu đốt, bị nóng bức hành hạ, mệt mỏi, khát nước, thèm nước. Người ấy nhìn vào giếng đó. Người ấy có cái biết rằng: ‘Đây là nước’, nhưng không thể dùng thân để tiếp xúc với nước. Cũng vậy, này hiền hữu, tôi đã dùng chánh trí tuệ thấy rõ như thật rằng: ‘Sự diệt tận của kiếp hữu là Niết-bàn’, nhưng tôi không phải là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc.”

Evaṃ vutte, āyasmā ānando āyasmantaṃ paviṭṭhaṃ etadavoca – ‘‘evaṃvādī tvaṃ, āvuso paviṭṭha, āyasmantaṃ nāradaṃ kiṃ vadesī’’ti? ‘‘Evaṃvādāhaṃ, āvuso ānanda, āyasmantaṃ nāradaṃ na kiñci vadāmi aññatra kalyāṇā aññatra kusalā’’ti. Aṭṭhamaṃ.

Khi được nói như vậy, tôn giả Ānanda nói với tôn giả Paviṭṭha rằng: “Này hiền hữu Paviṭṭha, ngài nói gì về tôn giả Nārada, người đã nói như vậy?” “Này hiền hữu Ānanda, đối với tôn giả Nārada, người đã nói như vậy, tôi không nói điều gì khác ngoài điều thiện lành, ngoài điều tốt đẹp.” Kinh thứ tám.

9. Upayantisuttaṃ

9. Kinh Upayanti

69. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho…pe… ‘‘mahāsamuddo, bhikkhave, upayanto mahānadiyo upayāpeti, mahānadiyo upayantiyo kunnadiyo [Pg.340] upayāpenti, kunnadiyo upayantiyo mahāsobbhe upayāpenti, mahāsobbhā upayantā kusobbhe upayāpenti. Evameva kho, bhikkhave, avijjā upayantī saṅkhāre upayāpeti, saṅkhārā upayantā viññāṇaṃ upayāpenti, viññāṇaṃ upayantaṃ nāmarūpaṃ upayāpeti, nāmarūpaṃ upayantaṃ saḷāyatanaṃ upayāpeti, saḷāyatanaṃ upayantaṃ phassaṃ upayāpeti, phasso upayanto vedanaṃ upayāpeti, vedanā upayantī taṇhaṃ upayāpeti, taṇhā upayantī upādānaṃ upayāpeti, upādānaṃ upayantaṃ bhavaṃ upayāpeti, bhavo upayanto jātiṃ upayāpeti, jāti upayantī jarāmaraṇaṃ upayāpeti.

69. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, trong khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Tại đó... “Này các Tỳ khưu, khi biển lớn dâng lên, nó làm cho các sông lớn dâng lên; khi các sông lớn dâng lên, chúng làm cho các sông nhỏ dâng lên; khi các sông nhỏ dâng lên, chúng làm cho các hồ lớn dâng lên; khi các hồ lớn dâng lên, chúng làm cho các hồ nhỏ dâng lên. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, khi vô minh dâng lên, nó làm cho các hành dâng lên; khi các hành dâng lên, chúng làm cho thức dâng lên; khi thức dâng lên, nó làm cho danh sắc dâng lên; khi danh sắc dâng lên, nó làm cho sáu xứ dâng lên; khi sáu xứ dâng lên, nó làm cho xúc dâng lên; khi xúc dâng lên, nó làm cho thọ dâng lên; khi thọ dâng lên, nó làm cho ái dâng lên; khi ái dâng lên, nó làm cho thủ dâng lên; khi thủ dâng lên, nó làm cho hữu dâng lên; khi hữu dâng lên, nó làm cho sanh dâng lên; khi sanh dâng lên, nó làm cho già chết dâng lên.

‘‘Mahāsamuddo, bhikkhave, apayanto mahānadiyo apayāpeti, mahānadiyo apayantiyo kunnadiyo apayāpenti, kunnadiyo apayantiyo mahāsobbhe apayāpenti, mahāsobbhā apayantā kusobbhe apayāpenti. Evameva kho, bhikkhave, avijjā apayantī saṅkhāre apayāpeti, saṅkhārā apayantā viññāṇaṃ apayāpenti, viññāṇaṃ apayantaṃ nāmarūpaṃ apayāpeti, nāmarūpaṃ apayantaṃ saḷāyatanaṃ apayāpeti, saḷāyatanaṃ apayantaṃ phassaṃ apayāpeti, phasso apayanto vedanaṃ apayāpeti, vedanā apayantī taṇhaṃ apayāpeti, taṇhā apayantī upādānaṃ apayāpeti, upādānaṃ apayantaṃ bhavaṃ apayāpeti, bhavo apayanto jātiṃ apayāpeti, jāti apayantī jarāmaraṇaṃ apayāpetī’’ti. Navamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, khi biển lớn rút xuống, nó làm cho các sông lớn rút xuống; khi các sông lớn rút xuống, chúng làm cho các sông nhỏ rút xuống; khi các sông nhỏ rút xuống, chúng làm cho các hồ lớn rút xuống; khi các hồ lớn rút xuống, chúng làm cho các hồ nhỏ rút xuống. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, khi vô minh rút xuống, nó làm cho các hành rút xuống; khi các hành rút xuống, chúng làm cho thức rút xuống; khi thức rút xuống, nó làm cho danh sắc rút xuống; khi danh sắc rút xuống, nó làm cho sáu xứ rút xuống; khi sáu xứ rút xuống, nó làm cho xúc rút xuống; khi xúc rút xuống, nó làm cho thọ rút xuống; khi thọ rút xuống, nó làm cho ái rút xuống; khi ái rút xuống, nó làm cho thủ rút xuống; khi thủ rút xuống, nó làm cho hữu rút xuống; khi hữu rút xuống, nó làm cho sanh rút xuống; khi sanh rút xuống, nó làm cho già chết rút xuống.” Kinh thứ chín.

10. Susimasuttaṃ

10. Kinh Susima

70. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena bhagavā sakkato hoti garukato mānito pūjito apacito lābhī cīvara-piṇḍapāta-senāsana-gilānappaccaya-bhesajjaparikkhārānaṃ. Bhikkhusaṅghopi sakkato hoti garukato mānito pūjito apacito lābhī cīvara-piṇḍapāta-senāsanagilānappaccaya-bhesajjaparikkhārānaṃ. Aññatitthiyā pana paribbājakā asakkatā honti agarukatā amānitā apūjitā anapacitā, na lābhino cīvara-piṇḍapāta-senāsanagilānappaccaya-bhesajjaparikkhārānaṃ.

70. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Rājagaha, tại Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, Thế Tôn được tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường, cung phụng, và nhận được các vật dụng như y, vật thực khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Tăng chúng Tỳ khưu cũng được tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường, cung phụng, và nhận được các vật dụng như y, vật thực khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Còn các du sĩ ngoại đạo thì không được tôn kính, không được trọng vọng, không được quý mến, không được cúng dường, không được cung phụng, và không nhận được các vật dụng như y, vật thực khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.

Tena [Pg.341] kho pana samayena susimo paribbājako rājagahe paṭivasati mahatiyā paribbājakaparisāya saddhiṃ. Atha kho susimassa paribbājakassa parisā susimaṃ paribbājakaṃ etadavocuṃ – ‘‘ehi tvaṃ, āvuso susima, samaṇe gotame brahmacariyaṃ cara. Tvaṃ dhammaṃ pariyāpuṇitvā amhe vāceyyāsi. Taṃ mayaṃ dhammaṃ pariyāpuṇitvā gihīnaṃ bhāsissāma. Evaṃ mayampi sakkatā bhavissāma garukatā mānitā pūjitā apacitā lābhino cīvara-piṇḍapātasenāsana-gilānappaccaya-bhesajjaparikkhārāna’’nti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho susimo paribbājako sakāya parisāya paṭissuṇitvā yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho susimo paribbājako āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘icchāmahaṃ, āvuso ānanda, imasmiṃ dhammavinaye brahmacariyaṃ caritu’’nti.

Vào lúc bấy giờ, du sĩ Susima trú ở Rājagaha cùng với một hội chúng du sĩ đông đảo. Bấy giờ, hội chúng của du sĩ Susima nói với du sĩ Susima rằng: “Này hiền hữu Susima, hãy đến, hãy thực hành phạm hạnh nơi Sa-môn Gotama. Sau khi học thuộc Giáo pháp, ngài hãy dạy lại cho chúng tôi. Chúng tôi, sau khi học thuộc Giáo pháp ấy, sẽ thuyết giảng cho các hàng tại gia. Như vậy, chúng tôi cũng sẽ được tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường, cung phụng, và nhận được các vật dụng như y, vật thực khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.” “Thưa vâng, các hiền hữu.” Du sĩ Susima sau khi vâng lời hội chúng của mình, liền đi đến chỗ tôn giả Ānanda; sau khi đến, đã cùng tôn giả Ānanda chào hỏi thân mật. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân thiện, đáng ghi nhớ, ông ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, du sĩ Susima nói với tôn giả Ānanda rằng: “Thưa hiền hữu Ānanda, tôi muốn thực hành phạm hạnh trong Giáo pháp và Giới luật này.”

Atha kho āyasmā ānando susimaṃ paribbājakaṃ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ayaṃ, bhante, susimo paribbājako evamāha – ‘icchāmahaṃ, āvuso ānanda, imasmiṃ dhammavinaye brahmacariyaṃ caritu’’nti. ‘‘Tenahānanda, susimaṃ pabbājethā’’ti. Alattha kho susimo paribbājako bhagavato santike pabbajjaṃ, alattha upasampadaṃ.

Bấy giờ, tôn giả Ānanda dẫn du sĩ Susima đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, du sĩ Susima này đã nói như sau: ‘Thưa hiền hữu Ānanda, tôi muốn thực hành phạm hạnh trong Giáo pháp và Giới luật này.’” “Vậy thì, này Ānanda, hãy cho Susima xuất gia.” Du sĩ Susima đã được xuất gia dưới sự hiện diện của Thế Tôn, đã được thọ cụ túc giới.

Tena kho pana samayena sambahulehi bhikkhūhi bhagavato santike aññā byākatā hoti – ‘‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānāmā’’ti. Assosi kho āyasmā susimo – ‘‘sambahulehi kira bhikkhūhi bhagavato santike aññā byākatā – ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāmā’’ti. Atha kho āyasmā susimo yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tehi bhikkhūhi saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā susimo te bhikkhū etadavoca – ‘‘saccaṃ kirāyasmantehi [Pg.342] bhagavato santike aññā byākatā – ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāmā’’ti? ‘‘Evamāvuso’’ti.

Vào lúc bấy giờ, có nhiều vị tỳ khưu đã tuyên bố chứng đắc A-la-hán quả ở trước đức Thế Tôn rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa, chúng tôi biết rõ như vậy.’ Tôn giả Susima đã nghe được rằng: ‘Nghe nói có nhiều vị tỳ khưu đã tuyên bố chứng đắc A-la-hán quả ở trước đức Thế Tôn rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa, chúng tôi biết rõ như vậy.’’ Rồi tôn giả Susima đi đến chỗ các vị tỳ khưu ấy; sau khi đến, đã cùng các vị tỳ khưu ấy thăm hỏi xã giao. Sau khi trao đổi những lời thăm hỏi thân tình đáng ghi nhớ, ngài ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, tôn giả Susima nói với các vị tỳ khưu ấy điều này: ‘Nghe nói có thật là các hiền giả đã tuyên bố chứng đắc A-la-hán quả ở trước đức Thế Tôn rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa, chúng tôi biết rõ như vậy’ phải không?’ ‘Thưa hiền giả, đúng vậy.’

‘‘Api pana tumhe āyasmanto evaṃ jānantā evaṃ passantā anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhotha – ekopi hutvā bahudhā hotha, bahudhāpi hutvā eko hotha; āvibhāvaṃ, tirobhāvaṃ, tirokuṭṭaṃ tiropākāraṃ tiropabbataṃ asajjamānā gacchatha, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṃ karotha, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne gacchatha, seyyathāpi pathaviyaṃ; ākāsepi pallaṅkena kamatha, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṃmahiddhike evaṃmahānubhāve pāṇinā parimasatha parimajjatha, yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vattethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, āvuso’’.

‘Này các hiền giả, phải chăng trong khi biết như vậy, thấy như vậy, các ngài có thể chứng nghiệm được các loại thần thông đa dạng – từ một thân hiện ra nhiều thân, từ nhiều thân hiện ra một thân; hiện hình, tàng hình; đi xuyên tường, xuyên thành, xuyên núi không bị trở ngại, như đi trong hư không; độn thổ và trồi lên khỏi mặt đất, như ở trong nước; đi trên mặt nước không chìm, như đi trên đất liền; ngồi kiết-già bay đi trong hư không, như loài chim có cánh; với bàn tay có thể chạm và vuốt ve mặt trăng và mặt trời, những vật có đại thần lực, đại oai lực như thế; và có thể dùng thân để tác động quyền năng cho đến cõi Phạm thiên chăng?’ ‘Thưa hiền giả, không phải vậy.’

‘‘Api pana tumhe āyasmanto evaṃ jānantā evaṃ passantā dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇātha dibbe ca mānuse ca ye dūre santike cā’’ti? ‘‘No hetaṃ, āvuso’’.

‘Này các hiền giả, phải chăng trong khi biết như vậy, thấy như vậy, với thiên nhĩ giới thanh tịnh, siêu nhân, các ngài có thể nghe được cả hai loại âm thanh, của chư thiên và của loài người, dù ở xa hay ở gần chăng?’ ‘Thưa hiền giả, không phải vậy.’

‘‘Api pana tumhe āyasmanto evaṃ jānantā evaṃ passantā parasattānaṃ parapuggalānaṃ cetasā ceto paricca pajānātha – sarāgaṃ vā cittaṃ sarāgaṃ cittanti pajānātha; vītarāgaṃ vā cittaṃ vītarāgaṃ cittanti pajānātha; sadosaṃ vā cittaṃ sadosaṃ cittanti pajānātha; vītadosaṃ vā cittaṃ vītadosaṃ cittanti pajānātha; samohaṃ vā cittaṃ samohaṃ cittanti pajānātha; vītamohaṃ vā cittaṃ vītamohaṃ cittanti pajānātha; saṃkhittaṃ vā cittaṃ saṃkhittaṃ cittanti pajānātha; vikkhittaṃ vā cittaṃ vikkhittaṃ cittanti pajānātha; mahaggataṃ vā cittaṃ mahaggataṃ cittanti pajānātha; amahaggataṃ vā cittaṃ amahaggataṃ cittanti pajānātha; sauttaraṃ vā cittaṃ sauttaraṃ cittanti pajānātha; anuttaraṃ vā cittaṃ anuttaraṃ cittanti pajānātha; samāhitaṃ vā cittaṃ samāhitaṃ cittanti pajānātha; asamāhitaṃ vā cittaṃ asamāhitaṃ cittanti pajānātha; vimuttaṃ vā cittaṃ vimuttaṃ cittanti pajānātha[Pg.343]; avimuttaṃ vā cittaṃ avimuttaṃ cittanti pajānāthā’’ti? ‘‘No hetaṃ, āvuso’’.

‘Này các hiền giả, phải chăng trong khi biết như vậy, thấy như vậy, các ngài có thể dùng tâm của mình để thấu hiểu tâm của các chúng sanh khác, của các cá nhân khác – các ngài biết tâm có tham là ‘tâm có tham’; hay biết tâm không tham là ‘tâm không tham’; biết tâm có sân là ‘tâm có sân’; hay biết tâm không sân là ‘tâm không sân’; biết tâm có si là ‘tâm có si’; hay biết tâm không si là ‘tâm không si’; biết tâm co rút là ‘tâm co rút’; hay biết tâm phân tán là ‘tâm phân tán’; biết tâm quảng đại là ‘tâm quảng đại’; hay biết tâm không quảng đại là ‘tâm không quảng đại’; biết tâm hữu thượng là ‘tâm hữu thượng’; hay biết tâm vô thượng là ‘tâm vô thượng’; biết tâm có định là ‘tâm có định’; hay biết tâm không định là ‘tâm không định’; biết tâm giải thoát là ‘tâm giải thoát’; hay biết tâm không giải thoát là ‘tâm không giải thoát’ chăng?’ ‘Thưa hiền giả, không phải vậy.’

‘‘Api pana tumhe āyasmanto evaṃ jānantā evaṃ passantā anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussaratha, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattārīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi, anekepi saṃvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe – ‘amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhapaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṃ; tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhapaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti. Iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarathā’’ti? ‘‘No hetaṃ, āvuso’’.

‘Này các hiền giả, phải chăng trong khi biết như vậy, thấy như vậy, các ngài có thể nhớ lại nhiều đời sống quá khứ, nghĩa là – một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều kiếp hoại, nhiều kiếp thành, nhiều kiếp thành hoại – ‘Ở nơi kia, tôi có tên như thế, dòng họ như thế, dung sắc như thế, thức ăn như thế, trải nghiệm khổ lạc như thế, tuổi thọ như thế. Sau khi chết ở nơi ấy, tôi đã sanh vào nơi nọ; ở đó tôi cũng có tên như thế, dòng họ như thế, dung sắc như thế, thức ăn như thế, trải nghiệm khổ lạc như thế, tuổi thọ như thế. Sau khi chết ở nơi ấy, tôi đã sanh vào nơi đây.’ Như vậy, các ngài có thể nhớ lại nhiều đời sống quá khứ cùng với các khía cạnh và chi tiết của chúng chăng?’ ‘Thưa hiền giả, không phải vậy.’

‘‘Api pana tumhe āyasmanto evaṃ jānantā evaṃ passantā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passatha cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānātha – ‘ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā, ariyānaṃ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā; ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā, ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā’ti, iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passatha cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāthā’’ti? ‘‘No hetaṃ, āvuso’’.

“Này chư hiền giả, trong khi biết như vậy, trong khi thấy như vậy, các vị có dùng thiên nhãn thanh tịnh, siêu việt mắt người thường, thấy các chúng sanh đang chết đi, đang sanh ra, hạ liệt, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, đi đến thiện thú, đi đến ác thú, và có biết rõ các chúng sanh đi theo nghiệp của mình rằng: ‘Này các hiền giả, thật vậy, các chúng sanh này đã thành tựu thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành, phỉ báng các bậc Thánh, có tà kiến, chấp trì các nghiệp tà kiến; sau khi thân hoại mạng chung, họ đã sanh vào cõi khổ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các hiền giả, còn các chúng sanh này đã thành tựu thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành, không phỉ báng các bậc Thánh, có chánh kiến, chấp trì các nghiệp chánh kiến; sau khi thân hoại mạng chung, họ đã sanh vào thiện thú, thiên giới’ hay không? Như vậy, các vị có dùng thiên nhãn thanh tịnh, siêu việt mắt người thường, thấy các chúng sanh đang chết đi, đang sanh ra, hạ liệt, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, đi đến thiện thú, đi đến ác thú, và có biết rõ các chúng sanh đi theo nghiệp của mình hay không?” “Thưa hiền giả, không phải vậy.”

‘‘Api pana tumhe āyasmanto evaṃ jānantā evaṃ passantā ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā, te kāyena phusitvā viharathā’’ti? ‘‘No hetaṃ, āvuso’’.

“Này chư hiền giả, trong khi biết như vậy, trong khi thấy như vậy, các vị có vượt qua các sắc, an trú sau khi đã chạm đến bằng thân những pháp giải thoát vô sắc an tịnh ấy hay không?” “Thưa hiền giả, không phải vậy.”

‘‘Ettha [Pg.344] dāni āyasmanto idañca veyyākaraṇaṃ imesañca dhammānaṃ asamāpatti; idaṃ no, āvuso, katha’’nti? ‘‘Paññāvimuttā kho mayaṃ, āvuso susimā’’ti.

“Này chư hiền giả, ở đây, vừa có lời giải đáp này, lại vừa có sự không chứng đắc các pháp này. Thưa hiền giả, việc này là thế nào?” “Này hiền giả Susima, thật vậy, chúng tôi là những vị tuệ giải thoát.”

‘‘Na khvāhaṃ imassa āyasmantānaṃ saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ ājānāmi. Sādhu me āyasmanto tathā bhāsantu yathāhaṃ imassa āyasmantānaṃ saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ ājāneyya’’nti. ‘‘Ājāneyyāsi vā tvaṃ, āvuso susima, na vā tvaṃ ājāneyyāsi atha kho paññāvimuttā maya’’nti.

“Tôi thật không hiểu rõ ý nghĩa chi tiết của lời nói tóm tắt này của chư hiền giả. Lành thay, mong chư hiền giả hãy nói cho tôi theo cách mà tôi có thể hiểu rõ ý nghĩa chi tiết của lời nói tóm tắt này của chư hiền giả.” “Này hiền giả Susima, dù hiền giả có hiểu hay không hiểu, nhưng thật vậy, chúng tôi là những vị tuệ giải thoát.”

Atha kho āyasmā susimo uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā susimo yāvatako tehi bhikkhūhi saddhiṃ ahosi kathāsallāpo taṃ sabbaṃ bhagavato ārocesi. ‘‘Pubbe kho, susima, dhammaṭṭhitiñāṇaṃ, pacchā nibbāne ñāṇa’’nti.

Rồi Tôn giả Susima đứng dậy khỏi chỗ ngồi, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Susima trình bày lên Thế Tôn toàn bộ cuộc đối thoại đã diễn ra với các vị Tỳ khưu ấy. “Này Susima, thật vậy, trước là trí về sự an trú của các pháp, sau là trí về Niết-bàn.”

‘‘Na khvāhaṃ, bhante, imassa bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ ājānāmi. Sādhu me, bhante, bhagavā tathā bhāsatu yathāhaṃ imassa bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ ājāneyya’’nti. ‘‘Ājāneyyāsi vā tvaṃ, susima, na vā tvaṃ ājāneyyāsi, atha kho dhammaṭṭhitiñāṇaṃ pubbe, pacchā nibbāne ñāṇaṃ’’.

“Bạch Thế Tôn, con thật không hiểu rõ ý nghĩa chi tiết của lời dạy tóm tắt này của Thế Tôn. Lành thay, bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn hãy thuyết giảng cho con theo cách mà con có thể hiểu rõ ý nghĩa chi tiết của lời dạy tóm tắt này của Thế Tôn.” “Này Susima, dù ngươi có hiểu hay không hiểu, nhưng thật vậy, trước là trí về sự an trú của các pháp, sau là trí về Niết-bàn.”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, susima, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Vedanā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ, dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Saññā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… ‘‘saṅkhārā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ [Pg.345] dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.

“Này Susima, ngươi nghĩ thế nào về điều này, sắc là thường hay vô thường?” “Bạch Thế Tôn, là vô thường.” “Cái gì vô thường, nó là khổ hay lạc?” “Bạch Thế Tôn, là khổ.” “Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có thích hợp để xem xét nó rằng: ‘Đây là của tôi, đây là tôi, đây là tự ngã của tôi’ hay không?” “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.” “Thọ là thường hay vô thường?” “Bạch Thế Tôn, là vô thường.” “Cái gì vô thường, nó là khổ hay lạc?” “Bạch Thế Tôn, là khổ.” “Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có thích hợp để xem xét nó rằng: ‘Đây là của tôi, đây là tôi, đây là tự ngã của tôi’ hay không?” “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.” “Tưởng là thường hay vô thường?” “Bạch Thế Tôn, là vô thường.” …v.v… “Các hành là thường hay vô thường?” “Bạch Thế Tôn, là vô thường.” “Cái gì vô thường, nó là khổ hay lạc?” “Bạch Thế Tôn, là khổ.” “Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có thích hợp để xem xét nó rằng: ‘Đây là của tôi, đây là tôi, đây là tự ngã của tôi’ hay không?” “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.” “Thức là thường hay vô thường?” “Bạch Thế Tôn, là vô thường.” “Cái gì vô thường, nó là khổ hay lạc?” “Bạch Thế Tôn, là khổ.” “Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có thích hợp để xem xét nó rằng: ‘Đây là của tôi, đây là tôi, đây là tự ngã của tôi’ hay không?” “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.”

‘‘Tasmātiha, susima, yaṃ kiñci rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ rūpaṃ netaṃ mama nesohamasmi na meso attāti; evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. Yā kāci vedanā atītānāgatapaccuppannā ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikā vā sukhumā vā hīnā vā paṇītā vā yā dūre santike vā, sabbā vedanā netaṃ mama nesohamasmi na meso attāti; evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. Yā kāci saññā…pe… ye keci saṅkhārā atītānāgatapaccuppannā ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikā vā sukhumā vā hīnā vā paṇītā vā ye dūre santike vā, sabbe saṅkhārā netaṃ mama nesohamasmi na meso attāti; evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. Yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ viññāṇaṃ netaṃ mama nesohamasmi na meso attāti; evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ.

“Này Susima, do vậy, bất kỳ sắc pháp nào, quá khứ, vị lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, hạ liệt hay cao thượng, xa hay gần, tất cả sắc pháp ấy cần phải được thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Bất kỳ thọ nào, quá khứ, vị lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, hạ liệt hay cao thượng, xa hay gần, tất cả thọ ấy cần phải được thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Bất kỳ tưởng nào… Bất kỳ hành nào, quá khứ, vị lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, hạ liệt hay cao thượng, xa hay gần, tất cả các hành ấy cần phải được thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Bất kỳ thức nào, quá khứ, vị lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, hạ liệt hay cao thượng, xa hay gần, tất cả thức ấy cần phải được thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’”

‘‘Evaṃ passaṃ, susima, sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati, vedanāyapi nibbindati, saññāyapi nibbindati, saṅkhāresupi nibbindati, viññāṇasmimpi nibbindati. Nibbindaṃ virajjati, virāgā vimuccati, vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti.

“Này Susima, khi thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có nghe nhiều y nhàm chán đối với sắc, y nhàm chán đối với thọ, y nhàm chán đối với tưởng, y nhàm chán đối với các hành, y nhàm chán đối với thức. Do nhàm chán, y ly tham. Do ly tham, y được giải thoát. Trong sự giải thoát, trí khởi lên rằng: ‘Ta đã được giải thoát’. Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa’.”

‘‘‘Jātipaccayā jarāmaraṇa’nti, susima, passasī’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘‘Bhavapaccayā jātī’ti, susima, passasī’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘‘Upādānapaccayā bhavo’ti, susima, passasī’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘‘Taṇhāpaccayā upādāna’nti, susima, passasī’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Vedanāpaccayā taṇhāti… phassapaccayā vedanāti… saḷāyatanapaccayā phassoti… nāmarūpapaccayā saḷāyatananti… viññāṇapaccayā nāmarūpanti… saṅkhārapaccayā viññāṇanti… avijjāpaccayā saṅkhārāti, susima, passasī’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’.

“Này Susima, có phải ông thấy rằng: ‘Do duyên sanh nên có già chết’ không?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” “Này Susima, có phải ông thấy rằng: ‘Do duyên hữu nên có sanh’ không?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” “Này Susima, có phải ông thấy rằng: ‘Do duyên thủ nên có hữu’ không?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” “Này Susima, có phải ông thấy rằng: ‘Do duyên ái nên có thủ’ không?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” “Do duyên thọ nên có ái… do duyên xúc nên có thọ… do duyên sáu xứ nên có xúc… do duyên danh sắc nên có sáu xứ… do duyên thức nên có danh sắc… do duyên các hành nên có thức… Này Susima, có phải ông thấy rằng: ‘Do duyên vô minh nên có các hành’ không?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.”

‘‘‘Jātinirodhā [Pg.346] jarāmaraṇanirodho’ti, susima, passasī’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘‘Bhavanirodhā jātinirodho’ti susima, passasī’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Upādānanirodhā bhavanirodhoti… taṇhānirodhā upādānanirodhoti… vedanānirodhā taṇhānirodhoti… phassanirodhā vedanānirodhoti… saḷāyatananirodhā phassanirodhoti… nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodhoti… viññāṇanirodhā nāmarūpanirodhoti… saṅkhāranirodhā viññāṇanirodhoti… avijjānirodhā saṅkhāranirodhoti, susima, passasī’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’.

“Này Susima, có phải ông thấy rằng: ‘Do sanh diệt nên già chết diệt’ không?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” “Này Susima, có phải ông thấy rằng: ‘Do hữu diệt nên sanh diệt’ không?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” “Do thủ diệt nên hữu diệt… do ái diệt nên thủ diệt… do thọ diệt nên ái diệt… do xúc diệt nên thọ diệt… do sáu xứ diệt nên xúc diệt… do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt… do thức diệt nên danh sắc diệt… do các hành diệt nên thức diệt… Này Susima, có phải ông thấy rằng: ‘Do vô minh diệt nên các hành diệt’ không?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.”

‘‘Api pana tvaṃ, susima, evaṃ jānanto evaṃ passanto anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhosi – ekopi hutvā bahudhā hosi, bahudhāpi hutvā eko hosi; āvibhāvaṃ, tirobhāvaṃ, tirokuṭṭaṃ tiropākāraṃ tiropabbataṃ asajjamāno gacchasi, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṃ karosi, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāno gacchasi, seyyathāpi pathaviyaṃ; ākāsepi pallaṅkena kamasi, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṃmahiddhike evaṃmahānubhāve pāṇinā parimasasi parimajjasi, yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vattesī’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.

“Này Susima, có phải khi biết như vậy, thấy như vậy, ông có thể chứng nghiệm các loại thần thông sai khác – một thân hiện ra nhiều thân, nhiều thân hiện ra một thân; hiện hình, biến hình, đi ngang qua vách, qua tường, qua núi như đi qua hư không; độn thổ, trồi lên khỏi đất như ở trong nước; đi trên nước không chìm như đi trên đất liền; ngồi kiết già đi trên hư không như con chim có cánh; với tay chạm và rờ mặt trăng, mặt trời, những vật có đại thần lực, đại uy đức như vậy; có thể dùng thân để tự tại bay đến cõi Phạm Thiên không?” “Thưa không, bạch Thế Tôn.”

‘‘Api pana tvaṃ, susima, evaṃ jānanto evaṃ passanto dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇasi dibbe ca mānuse ca ye dūre santike cā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.

“Này Susima, có phải khi biết như vậy, thấy như vậy, với thiên nhĩ giới thanh tịnh, siêu nhân, ông có thể nghe được hai loại tiếng, chư thiên và loài người, ở xa hay ở gần không?” “Thưa không, bạch Thế Tôn.”

‘‘Api pana tvaṃ, susima, evaṃ jānanto evaṃ passanto parasattānaṃ parapuggalānaṃ cetasā ceto paricca pajānāsi – sarāgaṃ vā cittaṃ sarāgaṃ cittanti pajānāsi…pe… vimuttaṃ vā cittaṃ vimuttaṃ cittanti pajānāsī’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.

“Này Susima, có phải khi biết như vậy, thấy như vậy, ông có thể với tâm của mình biết được tâm của các chúng sanh khác, các người khác – tâm có tham, ông biết là tâm có tham... tâm giải thoát, ông biết là tâm giải thoát không?” “Thưa không, bạch Thế Tôn.”

‘‘Api pana tvaṃ, susima, evaṃ jānanto evaṃ passanto anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarasi, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ…pe… iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarasī’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.

“Này Susima, có phải khi biết như vậy, thấy như vậy, ông có thể nhớ lại các đời sống quá khứ, như một đời... như vậy, ông có thể nhớ lại các đời sống quá khứ với các nét đại cương và các chi tiết không?” “Thưa không, bạch Thế Tôn.”

‘‘Api pana tvaṃ, susima, evaṃ jānanto evaṃ passanto dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passasi cavamāne…pe… yathākammūpage satte pajānāsī’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.

“Này Susima, có phải khi biết như vậy, thấy như vậy, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, ông có thể thấy các chúng sanh... và biết rõ chúng sanh tùy theo hạnh nghiệp của họ không?” “Thưa không, bạch Thế Tôn.”

‘‘Api [Pg.347] pana tvaṃ, susima, evaṃ jānanto evaṃ passanto ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe, āruppā te kāyena phusitvā viharasī’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.

“Này Susima, có phải khi biết như vậy, thấy như vậy, ông có thể vượt qua các sắc, chứng được các giải thoát vô sắc an tịnh và an trú trong các pháp ấy bằng thân không?” “Thưa không, bạch Thế Tôn.”

‘‘Ettha dāni, susima, idañca veyyākaraṇaṃ imesañca dhammānaṃ asamāpatti, idaṃ no, susima, katha’’nti?

“Này Susima, ở đây, vừa có lời giải đáp này, lại vừa có sự không chứng đắc các pháp này. Này Susima, làm sao lại có việc này?”

Atha kho āyasmā susimo bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘accayo maṃ, bhante, accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yvāhaṃ evaṃ svākkhāte dhammavinaye dhammatthenako pabbajito. Tassa me, bhante, bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃ saṃvarāyā’’ti.

Bấy giờ, Tôn giả Susima cúi đầu đảnh lễ dưới chân Thế Tôn, và bạch với Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, lỗi lầm đã xâm chiếm con, do con ngu si, mê muội, bất thiện, vì con đã xuất gia trong Pháp và Luật khéo thuyết giảng này như một kẻ trộm Pháp. Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn chấp nhận lỗi lầm của con là một lỗi lầm, để con phòng hộ trong tương lai.”

‘‘Taggha tvaṃ, susima, accayo accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yo tvaṃ evaṃ svākkhāte dhammavinaye dhammatthenako pabbajito. Seyyathāpi, susima, coraṃ āgucāriṃ gahetvā rañño dasseyyuṃ – ‘ayaṃ te, deva, coro āgucārī, imassa yaṃ icchasi taṃ daṇḍaṃ paṇehī’ti. Tamenaṃ rājā evaṃ vadeyya – ‘gacchatha, bho, imaṃ purisaṃ daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā kharassarena paṇavena rathiyāya rathiyaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhāmetvā dakkhiṇato nagarassa sīsaṃ chindathā’ti. Tamenaṃ rañño purisā daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā kharassarena paṇavena rathiyāya rathiyaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhāmetvā dakkhiṇato nagarassa sīsaṃ chindeyyuṃ. Taṃ kiṃ maññasi, susima, api nu so puriso tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvediyethā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’.

“Này Susima, thật vậy, lỗi lầm đã xâm chiếm ngươi, do ngươi ngu si, mê muội, bất thiện, vì ngươi đã xuất gia trong Pháp và Luật khéo thuyết giảng này như một kẻ trộm Pháp. Này Susima, ví như người ta bắt một tên trộm phạm tội, rồi dẫn đến cho vua và thưa: ‘Tâu Đại vương, đây là tên trộm phạm tội. Xin Đại vương tùy ý trừng phạt nó.’ Rồi nhà vua ra lệnh như sau: ‘Này các khanh, hãy đi, trói người này bằng dây thừng chắc chắn, hai tay trói quặt ra sau lưng, cạo trọc đầu, rồi đánh trống với âm thanh chói tai, dẫn đi từ đường này sang đường khác, từ ngã tư này sang ngã tư khác, rồi đưa ra khỏi thành qua cửa phía nam, và chặt đầu nó ở phía nam thành phố.’ Rồi người của vua trói người ấy bằng dây thừng chắc chắn, hai tay trói quặt ra sau lưng, cạo trọc đầu, rồi đánh trống với âm thanh chói tai, dẫn đi từ đường này sang đường khác, từ ngã tư này sang ngã tư khác, rồi đưa ra khỏi thành qua cửa phía nam, và chặt đầu nó ở phía nam thành phố. Này Susima, ngươi nghĩ thế nào? Người ấy có vì nhân duyên đó mà phải chịu khổ ưu chăng?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.”

‘‘Yaṃ kho so, susima, puriso tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvediyetha. Yā evaṃ svākkhāte dhammavinaye dhammatthenakassa pabbajjā, ayaṃ tato dukkhavipākatarā ca kaṭukavipākatarā ca, api ca vinipātāya saṃvattati. Yato ca kho tvaṃ, susima, accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikarosi taṃ te mayaṃ paṭiggaṇhāma. Vuddhi hesā, susima, ariyassa vinaye [Pg.348] yo accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikaroti, āyatiñca saṃvaraṃ āpajjatī’’ti. Dasamaṃ.

“Này Susima, người ấy vì nhân duyên đó mà phải chịu khổ ưu. Nhưng việc xuất gia như một kẻ trộm Pháp trong Pháp và Luật khéo thuyết giảng này, việc này còn mang lại kết quả đau khổ hơn, kết quả cay đắng hơn, và còn dẫn đến đọa xứ. Nhưng này Susima, vì ngươi đã thấy lỗi lầm là lỗi lầm và sám hối đúng như Pháp, nên chúng ta chấp nhận cho ngươi. Này Susima, trong giới luật của bậc Thánh, đây là sự tăng trưởng, tức là người nào thấy lỗi lầm là lỗi lầm, sám hối đúng như Pháp, và thực hành sự phòng hộ trong tương lai.” Kinh thứ mười.

Mahāvaggo sattamo.

Phẩm Lớn, thứ bảy.

Tassuddānaṃ –

Phần Tóm Lược:

Dve assutavatā vuttā, puttamaṃsena cāparaṃ;

Atthirāgo ca nagaraṃ, sammasaṃ naḷakalāpiyaṃ;

Kosambī upayanti ca, dasamo susimena cāti.

Hai kinh Vô Văn được thuyết giảng, tiếp theo là kinh Thịt Con; Kinh Có Tham Ái và kinh Thành Phố, kinh Quán Xét, kinh Bó Sậy; Kinh Kosambī và kinh Tiến Đến, và thứ mười là kinh Susima.

8. Samaṇabrāhmaṇavaggo

8. Phẩm Sa-môn Bà-la-môn

1. Jarāmaraṇasuttaṃ

1. Kinh Già Chết

71. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā…pe… ‘‘ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ nappajānanti, jarāmaraṇasamudayaṃ nappajānanti, jarāmaraṇanirodhaṃ nappajānanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti, na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā, na ca pana te āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti.

71. Tôi nghe như vầy: Một thời Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Tại đấy, Thế Tôn... (nói): “Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào không tuệ tri về già-chết, không tuệ tri về sự tập khởi của già-chết, không tuệ tri về sự đoạn diệt của già-chết, không tuệ tri về con đường đưa đến sự đoạn diệt của già-chết, thì này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy không được xem là Sa-môn giữa các Sa-môn, hay là Bà-la-môn giữa các Bà-la-môn. Và các vị ấy cũng không tự mình, ngay trong hiện tại, với thắng trí, chứng ngộ, và an trú vào mục đích của đời sống Sa-môn hay mục đích của đời sống Bà-la-môn.

‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ pajānanti…pe… paṭipadaṃ pajānanti, te kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā, te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. (Suttanto eko). Paṭhamaṃ.

“Còn này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào tuệ tri về già-chết... tuệ tri về con đường... thì này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy được xem là Sa-môn giữa các Sa-môn, và là Bà-la-môn giữa các Bà-la-môn. Và các vị ấy, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí, chứng ngộ, và an trú vào mục đích của đời sống Sa-môn và mục đích của đời sống Bà-la-môn.” (Một bài kinh). Kinh thứ nhất.

2-11. Jātisuttādidasakaṃ

2-11. Mười Kinh Bắt Đầu Bằng Kinh Sanh

72. Sāvatthiyaṃ [Pg.349] viharati…pe… jātiṃ nappajānanti…pe….

72. Trú ở Sāvatthī... (nói)... không tuệ tri về sanh...

(3) Bhavaṃ nappajānanti…pe….

(3) Không tuệ tri về hữu...

(4) Upādānaṃ nappajānanti…pe….

(4) Không tuệ tri về thủ...

(5) Taṇhaṃ nappajānanti…pe….

(5) Không tuệ tri về ái...

(6) Vedanaṃ nappajānanti…pe….

(6) Không tuệ tri về thọ...

(7) Phassaṃ nappajānanti…pe….

(7) Không tuệ tri về xúc...

(8) Saḷāyatanaṃ nappajānanti…pe….

(8) Không tuệ tri về sáu xứ...

(9) Nāmarūpaṃ nappajānanti…pe….

(9) Không tuệ tri về danh-sắc...

(10) Viññāṇaṃ nappajānanti…pe….

(10) Không tuệ tri về thức...

(11) ‘‘Saṅkhāre nappajānanti, saṅkhārasamudayaṃ nappajānanti, saṅkhāranirodhaṃ nappajānanti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti…pe… saṅkhāre pajānanti…pe… sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Ekādasamaṃ.

(11) “Không tuệ tri về các hành, không tuệ tri về sự tập khởi của các hành, không tuệ tri về sự đoạn diệt của các hành, không tuệ tri về con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành... tuệ tri về các hành... tự mình với thắng trí, chứng ngộ, và an trú.” Kinh thứ mười một.

Samaṇabrāhmaṇavaggo aṭṭhamo.

Phẩm Sa-môn Bà-la-môn, thứ tám.

Tassuddānaṃ –

Phần Tóm Lược:

Paccayekādasa vuttā, catusaccavibhajjanā;

Samaṇabrāhmaṇavaggo, nidāne bhavati aṭṭhamo.

Mười một kinh về các duyên được thuyết, phân tích Tứ Thánh Đế; Phẩm Sa-môn Bà-la-môn, là phẩm thứ tám trong Tương Ưng Nhân Duyên.

Vagguddānaṃ –

Phần Tóm Lược Các Phẩm:

Buddho āhāro dasabalo, kaḷāro gahapatipañcamo;

Dukkhavaggo mahāvaggo, aṭṭhamo samaṇabrāhmaṇoti.

Phẩm Phật, phẩm Thực Phẩm, phẩm Mười Lực, phẩm Kaḷāra, thứ năm là phẩm Gia Chủ; Phẩm Khổ, phẩm Lớn, và thứ tám là phẩm Sa-môn Bà-la-môn.

9. Antarapeyyālaṃ

9. Phần Lược Thuật Xen Kẽ

1. Satthusuttaṃ

1. Kinh Bậc Đạo Sư

73. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, ajānatā apassatā yathābhūtaṃ jarāmaraṇe yathābhūtaṃ ñāṇāya satthā pariyesitabbo; jarāmaraṇasamudayaṃ ajānatā apassatā yathābhūtaṃ jarāmaraṇasamudaye yathābhūtaṃ [Pg.350] ñāṇāya satthā pariyesitabbo; jarāmaraṇanirodhaṃ ajānatā apassatā yathābhūtaṃ jarāmaraṇanirodhe yathābhūtaṃ ñāṇāya satthā pariyesitabbo; jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ ajānatā apassatā yathābhūtaṃ jarāmaraṇanirodhagāminiyā paṭipadāya yathābhūtaṃ ñāṇāya satthā pariyesitabbo’’ti. (Suttanto eko). Paṭhamaṃ.

73. Trú ở Sāvatthī... v.v... "Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sự già chết đúng theo thực tại thì nên tìm kiếm bậc Đạo Sư để có trí tuệ đúng theo thực tại về sự già chết; người không biết, không thấy sự tập khởi của già chết đúng theo thực tại thì nên tìm kiếm bậc Đạo Sư để có trí tuệ đúng theo thực tại về sự tập khởi của già chết; người không biết, không thấy sự đoạn diệt của già chết đúng theo thực tại thì nên tìm kiếm bậc Đạo Sư để có trí tuệ đúng theo thực tại về sự đoạn diệt của già chết; người không biết, không thấy con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết đúng theo thực tại thì nên tìm kiếm bậc Đạo Sư để có trí tuệ đúng theo thực tại về con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết." (Một bài kinh). Kinh thứ nhất.

(Sabbesaṃ peyyālo evaṃ vitthāretabbo)

(Phần lược thuật của tất cả các bài kinh nên được triển khai như vậy).

2-11. Dutiyasatthusuttādidasakaṃ

2-11. Mười Kinh Bắt Đầu Với Kinh Bậc Đạo Sư Thứ Nhì.

(2) Jātiṃ, bhikkhave, ajānatā apassatā yathābhūtaṃ…pe….

(2) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sự sanh đúng theo thực tại... v.v...

(3) Bhavaṃ, bhikkhave, ajānatā apassatā yathābhūtaṃ…pe….

(3) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sự hữu đúng theo thực tại... v.v...

(4) Upādānaṃ, bhikkhave, ajānatā apassatā yathābhūtaṃ…pe….

(4) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sự chấp thủ đúng theo thực tại... v.v...

(5) Taṇhaṃ, bhikkhave, ajānatā apassatā yathābhūtaṃ…pe….

(5) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sự ái đúng theo thực tại... v.v...

(6) Vedanaṃ, bhikkhave, ajānatā apassatā yathābhūtaṃ…pe….

(6) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sự thọ đúng theo thực tại... v.v...

(7) Phassaṃ, bhikkhave, ajānatā apassatā yathābhūtaṃ…pe….

(7) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sự xúc đúng theo thực tại... v.v...

(8) Saḷāyatanaṃ, bhikkhave, ajānatā apassatā yathābhūtaṃ…pe….

(8) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sáu xứ đúng theo thực tại... v.v...

(9) Nāmarūpaṃ, bhikkhave, ajānatā apassatā yathābhūtaṃ…pe….

(9) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy danh sắc đúng theo thực tại... v.v...

(10) Viññāṇaṃ, bhikkhave, ajānatā apassatā yathābhūtaṃ…pe….

(10) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy thức đúng theo thực tại... v.v...

(11) ‘‘Saṅkhāre, bhikkhave, ajānatā apassatā yathābhūtaṃ saṅkhāresu yathābhūtaṃ ñāṇāya satthā pariyesitabbo; saṅkhārasamudayaṃ ajānatā apassatā yathābhūtaṃ saṅkhārasamudaye yathābhūtaṃ ñāṇāya satthā pariyesitabbo; saṅkhāranirodhaṃ ajānatā apassatā yathābhūtaṃ saṅkhāranirodhe yathābhūtaṃ ñāṇāya satthā pariyesitabbo; saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ ajānatā apassatā yathābhūtaṃ saṅkhāranirodhagāminiyā paṭipadāya yathābhūtaṃ ñāṇāya satthā pariyesitabbo’’ti. Ekādasamaṃ.

(11) "Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy các hành đúng theo thực tại thì nên tìm kiếm bậc Đạo Sư để có trí tuệ đúng theo thực tại về các hành; người không biết, không thấy sự tập khởi của các hành đúng theo thực tại thì nên tìm kiếm bậc Đạo Sư để có trí tuệ đúng theo thực tại về sự tập khởi của các hành; người không biết, không thấy sự đoạn diệt của các hành đúng theo thực tại thì nên tìm kiếm bậc Đạo Sư để có trí tuệ đúng theo thực tại về sự đoạn diệt của các hành; người không biết, không thấy con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành đúng theo thực tại thì nên tìm kiếm bậc Đạo Sư để có trí tuệ đúng theo thực tại về con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành." Kinh thứ mười một.

(Sabbesaṃ catusaccikaṃ kātabbaṃ).

(Tất cả các bài kinh nên được thực hiện theo bốn sự thật).

2-12. Sikkhāsuttādipeyyālaekādasakaṃ

2-12. Mười Một Kinh Lược Thuật Bắt Đầu Với Kinh Học Tập.

(2) ‘‘Jarāmaraṇaṃ[Pg.351], bhikkhave, ajānatā apassatā yathābhūtaṃ jarāmaraṇe yathābhūtaṃ ñāṇāya sikkhā karaṇīyā.

(2) "Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sự già chết đúng theo thực tại thì nên thực hành việc học tập để có trí tuệ đúng theo thực tại về sự già chết.

(Peyyālo. Catusaccikaṃ kātabbaṃ).

(Lược thuật. Nên được thực hiện theo bốn sự thật).

(3) Jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, ajānatā…pe… yogo karaṇīyo…pe….

(3) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự nỗ lực... v.v...

(4) Jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, ajānatā…pe… chando karaṇīyo…pe….

(4) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành ý muốn... v.v...

(5) Jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, ajānatā…pe… ussoḷhī karaṇīyā…pe….

(5) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự cố gắng... v.v...

(6) Jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, ajānatā…pe… appaṭivānī karaṇīyā…pe….

(6) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự không thối chuyển... v.v...

(7) Jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, ajānatā…pe… ātappaṃ karaṇīyaṃ…pe….

(7) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự nhiệt tâm... v.v...

(8) Jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, ajānatā…pe… vīriyaṃ karaṇīyaṃ…pe….

(8) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự tinh tấn... v.v...

(9) Jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, ajānatā…pe… sātaccaṃ karaṇīyaṃ…pe….

(9) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự kiên trì... v.v...

(10) Jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, ajānatā…pe… sati karaṇīyā…pe….

(10) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự chánh niệm... v.v...

(11) Jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, ajānatā…pe… sampajaññaṃ karaṇīyaṃ…pe….

(11) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự tỉnh giác... v.v...

(12) Jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, ajānatā…pe… appamādo karaṇīyo…pe….

(12) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự không dể duôi... v.v...

Antarapeyyālo navamo.

Phần Lược Thuật Trung Gian thứ chín.

Tassuddānaṃ –

Phần Tóm Lược:

Satthā sikkhā ca yogo ca, chando ussoḷhipañcamī;

Appaṭivāni ātappaṃ, vīriyaṃ sātaccamuccati;

Sati ca sampajaññañca, appamādena dvādasāti.

Bậc Đạo Sư, học tập, và nỗ lực, ý muốn, và cố gắng là thứ năm; Không thối chuyển, nhiệt tâm, tinh tấn, kiên trì được nói đến; Chánh niệm và tỉnh giác, và không dể duôi là mười hai.

Suttantā antarapeyyālā niṭṭhitā.

Các kinh Antarapeyyālā đã được chấm dứt.

Pare te dvādasa honti, suttā dvattiṃsa satāni;

Catusaccena te vuttā, peyyālaantaramhi yeti.

Mười hai kinh kia là (Antarapeyyālā). Có một trăm ba mươi hai kinh. Những kinh nào được nói ở giữa phần lược giản, những kinh ấy được nói về Tứ Đế.

Antarapeyyālesu uddānaṃ samattaṃ.

Phần tóm lược về các kinh Antarapeyyāla đã được chấm dứt.

Nidānasaṃyuttaṃ samattaṃ.

Tương Ưng Nhân Duyên đã được chấm dứt.

2. Abhisamayasaṃyuttaṃ

2. Tương Ưng Minh Kiến

1. Nakhasikhāsuttaṃ

1. Kinh Đầu Móng Tay

74. Evaṃ [Pg.352] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho bhagavā parittaṃ nakhasikhāyaṃ paṃsuṃ āropetvā bhikkhū āmantesi – ‘‘taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yo vāyaṃ mayā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito, ayaṃ vā mahāpathavī’’ti?

74. Như vầy tôi nghe. Một thời Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, Thế Tôn lấy một ít đất trên đầu móng tay rồi gọi các vị tỳ-khưu: – Này các tỳ-khưu, các ông nghĩ thế nào? Cái nào nhiều hơn, một ít đất Ta lấy trên đầu móng tay, hay là quả đất lớn này?

‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ mahāpathavī. Appamattako bhagavatā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito. Neva satimaṃ kalaṃ upeti na sahassimaṃ kalaṃ upeti na satasahassimaṃ kalaṃ upeti mahāpathaviṃ upanidhāya bhagavatā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa abhisametāvino etadeva bahutaraṃ dukkhaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattakaṃ avasiṭṭhaṃ. Neva satimaṃ kalaṃ upeti na sahassimaṃ kalaṃ upeti na satasahassimaṃ kalaṃ upeti purimaṃ dukkhakkhandhaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya yadidaṃ sattakkhattuṃparamatā. Evaṃ mahatthiyo kho, bhikkhave, dhammābhisamayo; evaṃ mahatthiyo dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Paṭhamaṃ.

– Bạch Thế Tôn, cái này nhiều hơn, tức là quả đất lớn. Một ít đất mà Thế Tôn lấy trên đầu móng tay thì quá ít ỏi. So với quả đất lớn, một ít đất mà Thế Tôn lấy trên đầu móng tay không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn. – Cũng vậy, này các tỳ-khưu, đối với vị Thánh đệ tử, người có chánh kiến, người đã minh kiến, thì khổ đã được đoạn tận, đã được chấm dứt là nhiều hơn; phần còn lại thì quá ít ỏi. So với khổ uẩn đã được đoạn tận, đã được chấm dứt trong quá khứ, thì phần khổ tối đa là bảy lần sanh nữa không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn. Này các tỳ-khưu, sự minh kiến Chánh pháp có lợi ích lớn như vậy; sự thành tựu Pháp nhãn có lợi ích lớn như vậy.

2. Pokkharaṇīsuttaṃ

2. Kinh Cái Hồ

75. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, pokkharaṇī paññāsayojanāni āyāmena paññāsayojanāni vitthārena paññāsayojanāni ubbedhena, puṇṇā udakassa samatittikā kākapeyyā. Tato puriso kusaggena udakaṃ uddhareyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā kusaggena udakaṃ ubbhataṃ yaṃ vā pokkharaṇiyā udaka’’nti?

75. Trú ở Sāvatthī... – Ví như, này các tỳ-khưu, có một cái hồ, dài năm mươi do-tuần, rộng năm mươi do-tuần, sâu năm mươi do-tuần, nước chứa đầy đến bờ, vừa tầm quạ uống. Từ hồ ấy, một người lấy lên một giọt nước bằng đầu ngọn cỏ kusa. Này các tỳ-khưu, các ông nghĩ thế nào? Cái nào nhiều hơn, nước được lấy lên bằng đầu ngọn cỏ kusa, hay là nước trong hồ?

‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ pokkharaṇiyā udakaṃ. Appamattakaṃ kusaggena udakaṃ ubbhataṃ. Neva satimaṃ kalaṃ upeti [Pg.353] na sahassimaṃ kalaṃ upeti na satasahassimaṃ kalaṃ upeti pokkharaṇiyā udakaṃ upanidhāya kusaggena udakaṃ ubbhata’’nti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa abhisametāvino etadeva bahutaraṃ dukkhaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattakaṃ avasiṭṭhaṃ. Neva satimaṃ kalaṃ upeti na sahassimaṃ kalaṃ upeti na satasahassimaṃ kalaṃ upeti purimaṃ dukkhakkhandhaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya, yadidaṃ sattakkhattuṃparamatā. Evaṃ mahatthiyo kho, bhikkhave, dhammābhisamayo; evaṃ mahatthiyo dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Dutiyaṃ.

– Bạch Thế Tôn, cái này nhiều hơn, tức là nước trong hồ. Nước được lấy lên bằng đầu ngọn cỏ kusa thì quá ít ỏi. So với nước trong hồ, nước được lấy lên bằng đầu ngọn cỏ kusa không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn. – Cũng vậy, này các tỳ-khưu, đối với vị Thánh đệ tử, người có chánh kiến, người đã minh kiến, thì khổ đã được đoạn tận, đã được chấm dứt là nhiều hơn; phần còn lại thì quá ít ỏi. So với khổ uẩn đã được đoạn tận, đã được chấm dứt trong quá khứ, thì phần khổ tối đa là bảy lần sanh nữa không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn. Này các tỳ-khưu, sự minh kiến Chánh pháp có lợi ích lớn như vậy; sự thành tựu Pháp nhãn có lợi ích lớn như vậy.

3. Sambhejjaudakasuttaṃ

3. Kinh Nước Hợp Lưu

76. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, yatthimā mahānadiyo saṃsandanti samenti, seyyathidaṃ – gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī, tato puriso dve vā tīṇi vā udakaphusitāni uddhareyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yāni vā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni yaṃ vā sambhejjaudaka’’nti?

76. Trú ở Sāvatthī... – Ví như, này các tỳ-khưu, tại nơi mà các sông lớn này hợp lưu, chảy vào với nhau, tức là sông Gaṅgā, Yamunā, Aciravatī, Sarabhū, Mahī. Từ nơi ấy, một người lấy lên hai hay ba giọt nước. Này các tỳ-khưu, các ông nghĩ thế nào? Cái nào nhiều hơn, hai hay ba giọt nước được lấy lên, hay là nước hợp lưu?

‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ yadidaṃ sambhejjaudakaṃ; appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti sambhejjaudakaṃ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatānī’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Tatiyaṃ.

– Bạch Thế Tôn, cái này nhiều hơn, tức là nước hợp lưu. Hai hay ba giọt nước được lấy lên thì quá ít ỏi. So với nước hợp lưu, hai hay ba giọt nước được lấy lên không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn. – Cũng vậy, này các tỳ-khưu... sự thành tựu Pháp nhãn có lợi ích lớn như vậy.

4. Dutiyasambhejjaudakasuttaṃ

4. Kinh Nước Hợp Lưu Thứ Hai

77. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, yatthimā mahānadiyo saṃsandanti samenti, seyyathidaṃ – gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī, taṃ udakaṃ parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya ṭhapetvā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā sambhejjaudakaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ yāni vā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānī’’ti?

77. Trú ở Sāvatthī... – Ví như, này các tỳ-khưu, tại nơi mà các sông lớn này hợp lưu, chảy vào với nhau, tức là sông Gaṅgā, Yamunā, Aciravatī, Sarabhū, Mahī. Nước ấy có thể bị cạn kiệt, bị chấm dứt, ngoại trừ hai hay ba giọt nước. Này các tỳ-khưu, các ông nghĩ thế nào? Cái nào nhiều hơn, nước hợp lưu đã bị cạn kiệt, đã bị chấm dứt, hay là hai hay ba giọt nước còn lại?

‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ sambhejjaudakaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhāni. Neva satimaṃ kalaṃ [Pg.354] upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti sambhejjaudakaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānī’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Catutthaṃ.

– Bạch Thế Tôn, cái này nhiều hơn, tức là nước hợp lưu đã bị cạn kiệt, đã bị chấm dứt. Hai hay ba giọt nước còn lại thì quá ít ỏi. So với nước hợp lưu đã bị cạn kiệt, đã bị chấm dứt, hai hay ba giọt nước còn lại không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn. – Cũng vậy, này các tỳ-khưu... sự thành tựu Pháp nhãn có lợi ích lớn như vậy.

5. Pathavīsuttaṃ

5. Kinh Trái Đất

78. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, puriso mahāpathaviyā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhipeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yā vā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhittā ayaṃ vā mahāpathavī’’ti?

78. Trú ở Sāvatthī... – Ví như, này các tỳ-khưu, một người đặt xuống bảy viên đất cỡ bằng hột táo. Này các tỳ-khưu, các ông nghĩ thế nào? Cái nào nhiều hơn, bảy viên đất cỡ bằng hột táo đã được đặt xuống, hay là quả đất lớn này?

‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ mahāpathavī; appamattikā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhittā. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti mahāpathaviṃ upanidhāya satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhittā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Pañcamaṃ.

“Bạch ngài, chính đại địa này là nhiều hơn; bảy viên sỏi có kích thước bằng hột táo được đặt xuống là rất ít. So với đại địa, bảy viên sỏi có kích thước bằng hột táo được đặt xuống không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn.” “Này các tỳ khưu, cũng tương tự như vậy ... cho đến ... sự chứng đắc pháp nhãn.” Kinh thứ năm.

6. Dutiyapathavīsuttaṃ

6. Kinh Đại Địa Thứ Hai

79. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, mahāpathavī parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, ṭhapetvā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā mahāpathaviyā parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ yā vā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā avasiṭṭhā’’ti?

79. Trú ở Sāvatthī ... cho đến ... “Này các tỳ khưu, ví như đại địa này đi đến chỗ tiêu hủy, tận diệt, ngoại trừ bảy viên sỏi có kích thước bằng hột táo. Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, cái nào nhiều hơn, phần đại địa đã bị tiêu hủy, tận diệt, hay là bảy viên sỏi có kích thước bằng hột táo còn sót lại?”

‘‘Etadeva bhante, bahutaraṃ, mahāpathaviyā, yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattikā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā avasiṭṭhā. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti mahāpathaviyā parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā avasiṭṭhā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Chaṭṭhaṃ.

“Bạch ngài, chính phần đại địa đã bị tiêu hủy, tận diệt này là nhiều hơn; bảy viên sỏi có kích thước bằng hột táo còn sót lại là rất ít. So với phần đại địa đã bị tiêu hủy, tận diệt, bảy viên sỏi có kích thước bằng hột táo còn sót lại không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn.” “Này các tỳ khưu, cũng tương tự như vậy ... cho đến ... sự chứng đắc pháp nhãn.” Kinh thứ sáu.

7. Samuddasuttaṃ

7. Kinh Biển Cả

80. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, puriso mahāsamuddato dve vā tīṇi vā udakaphusitāni uddhareyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave[Pg.355], katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yāni vā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni yaṃ vā mahāsamudde udaka’’nti?

80. Trú ở Sāvatthī ... cho đến ... “Này các tỳ khưu, ví như một người múc ra hai hoặc ba giọt nước từ biển cả. Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, cái nào nhiều hơn, hai hoặc ba giọt nước đã được múc ra, hay là nước ở trong biển cả?”

‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ mahāsamudde udakaṃ; appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti mahāsamudde udakaṃ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatānī’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Sattamaṃ.

“Bạch ngài, chính nước ở trong biển cả này là nhiều hơn; hai hoặc ba giọt nước đã được múc ra là rất ít. So với nước ở trong biển cả, hai hoặc ba giọt nước đã được múc ra không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn.” “Này các tỳ khưu, cũng tương tự như vậy ... cho đến ... sự chứng đắc pháp nhãn.” Kinh thứ bảy.

8. Dutiyasamuddasuttaṃ

8. Kinh Biển Cả Thứ Hai

81. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, mahāsamuddo parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, ṭhapetvā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā mahāsamudde udakaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ yāni vā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānī’’ti?

81. Trú ở Sāvatthī ... cho đến ... “Này các tỳ khưu, ví như biển cả đi đến chỗ tiêu hủy, tận diệt, ngoại trừ hai hoặc ba giọt nước. Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, cái nào nhiều hơn, phần nước trong biển cả đã bị tiêu hủy, tận diệt, hay là hai hoặc ba giọt nước còn sót lại?”

‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ mahāsamudde udakaṃ, yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhāni. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti mahāsamudde udakaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānī’’ti. ‘‘Evameva kho bhikkhave…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Aṭṭhamaṃ.

“Bạch ngài, chính phần nước trong biển cả đã bị tiêu hủy, tận diệt này là nhiều hơn; hai hoặc ba giọt nước còn sót lại là rất ít. So với phần nước trong biển cả đã bị tiêu hủy, tận diệt, hai hoặc ba giọt nước còn sót lại không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn.” “Này các tỳ khưu, cũng tương tự như vậy ... cho đến ... sự chứng đắc pháp nhãn.” Kinh thứ tám.

9. Pabbatasuttaṃ

9. Kinh Ngọn Núi

82. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, puriso himavato pabbatarājassa satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhipeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yā vā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā yo vā himavā pabbatarājā’’ti?

82. Trú ở Sāvatthī ... cho đến ... “Này các tỳ khưu, ví như một người đặt xuống gần vua các loài núi Himavā bảy viên sỏi có kích thước bằng hột cải. Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, cái nào nhiều hơn, bảy viên sỏi có kích thước bằng hột cải được đặt xuống, hay là vua các loài núi Himavā?”

‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ yadidaṃ himavā pabbatarājā; appamattikā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti [Pg.356] na satasahassimaṃ kalaṃ upenti himavantaṃ pabbatarājānaṃ upanidhāya satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā’’ti. ‘‘Evameva kho…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Navamaṃ.

“Bạch ngài, chính vua các loài núi Himavā này là nhiều hơn; bảy viên sỏi có kích thước bằng hột cải được đặt xuống là rất ít. So với vua các loài núi Himavā, bảy viên sỏi có kích thước bằng hột cải được đặt xuống không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn.” “Cũng tương tự như vậy ... cho đến ... sự chứng đắc pháp nhãn.” Kinh thứ chín.

10. Dutiyapabbatasuttaṃ

10. Kinh Ngọn Núi Thứ Hai

83. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, himavā pabbatarājā parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, ṭhapetvā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā himavato pabbatarājassa parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ yā vā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā avasiṭṭhā’’ti?

83. Trú ở Sāvatthī ... cho đến ... “Này các tỳ khưu, ví như vua các loài núi Himavā đi đến chỗ tiêu hủy, tận diệt, ngoại trừ bảy viên sỏi có kích thước bằng hột cải. Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, cái nào nhiều hơn, phần của vua các loài núi Himavā đã bị tiêu hủy, tận diệt, hay là bảy viên sỏi có kích thước bằng hột cải còn sót lại?”

‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ himavato pabbatarājassa yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattikā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā avasiṭṭhā. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti himavato pabbatarājassa parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā avasiṭṭhā’’ti.

“Bạch ngài, chính phần của vua các loài núi Himavā đã bị tiêu hủy, tận diệt này là nhiều hơn; bảy viên sỏi có kích thước bằng hột cải còn sót lại là rất ít. So với phần của vua các loài núi Himavā đã bị tiêu hủy, tận diệt, bảy viên sỏi có kích thước bằng hột cải còn sót lại không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn.”

‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa abhisametāvino etadeva bahutaraṃ dukkhaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattakaṃ avasiṭṭhaṃ. Neva satimaṃ kalaṃ upeti na sahassimaṃ kalaṃ upeti na satasahassimaṃ kalaṃ upeti purimaṃ dukkhakkhandhaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya yadidaṃ sattakkhattuṃparamatā. Evaṃ mahatthiyo kho, bhikkhave, dhammābhisamayo, evaṃ mahatthiyo dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Dasamaṃ.

Này các Tỳ khưu, cũng tương tự như vậy, đối với vị Thánh đệ tử là người có đầy đủ chánh kiến, là người đã thấu triệt, chính cái khổ này đã được đoạn tận, đã được chấm dứt là nhiều hơn; phần còn sót lại là rất ít. So sánh với khối khổ đã được đoạn tận, đã được chấm dứt trước đây, cái khổ tối đa còn lại trong bảy kiếp sống không bằng một phần trăm, không bằng một phần ngàn, không bằng một phần trăm ngàn. Này các Tỳ khưu, sự thấu triệt Chánh pháp có lợi ích lớn như vậy, sự chứng đắc pháp nhãn có lợi ích lớn như vậy. Hết bài kinh thứ mười.

11. Tatiyapabbatasuttaṃ

11. Bài kinh Núi Thứ Ba

84. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, puriso sinerussa pabbatarājassa satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhipeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yā vā satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā yo vā sineru pabbatarājā’’ti?

84. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, ví như một người đặt bảy viên sỏi nhỏ bằng hạt đậu xanh gần vua núi Sineru. Này các Tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào về điều này, cái nào nhiều hơn, bảy viên sỏi nhỏ bằng hạt đậu xanh được đặt gần hay là vua núi Sineru?

‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ yadidaṃ sineru pabbatarājā; appamattikā satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ [Pg.357] kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti sineruṃ pabbatarājānaṃ upanidhāya satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa adhigamaṃ upanidhāya aññatitthiyasamaṇabrāhmaṇaparibbājakānaṃ adhigamo neva satimaṃ kalaṃ upeti na sahassimaṃ kalaṃ upeti na satasahassimaṃ kalaṃ upeti. Evaṃ mahādhigamo, bhikkhave, diṭṭhisampanno puggalo, evaṃ mahābhiñño’’ti. Ekādasamaṃ.

Bạch Thế Tôn, chính vua núi Sineru này là nhiều hơn; bảy viên sỏi nhỏ bằng hạt đậu xanh được đặt gần là rất ít. So với vua núi Sineru, bảy viên sỏi nhỏ bằng hạt đậu xanh được đặt gần không bằng một phần trăm, không bằng một phần ngàn, không bằng một phần trăm ngàn. Này các Tỳ khưu, cũng tương tự như vậy, so với sự chứng đắc của vị Thánh đệ tử là người có đầy đủ chánh kiến, sự chứng đắc của các Sa-môn, Bà-la-môn, du sĩ ngoại đạo không bằng một phần trăm, không bằng một phần ngàn, không bằng một phần trăm ngàn. Này các Tỳ khưu, người có đầy đủ chánh kiến có sự chứng đắc vĩ đại như vậy, có thắng trí vĩ đại như vậy. Hết bài kinh thứ mười một.

Abhisamayasaṃyuttaṃ samattaṃ.

Tương Ưng Thấu Triệt đã kết thúc.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

Nakhasikhā pokkharaṇī, sambhejjaudake ca dve;

Dve pathavī dve samuddā, tayo ca pabbatūpamāti.

Móng Tay, Hồ Sen, hai bài kinh Nước Hợp Lưu; Hai Đất, hai Biển, và ba bài kinh Ví Dụ Núi.

3. Dhātusaṃyuttaṃ

3. Tương Ưng Giới

1. Nānattavaggo

1. Phẩm Đa Dạng

1. Dhātunānattasuttaṃ

1. Bài kinh Đa Dạng Giới

85. Sāvatthiyaṃ [Pg.358] viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ vo, bhikkhave, desessāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

85. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng cho các ông về sự đa dạng của các giới. Hãy lắng nghe điều đó, hãy khéo tác ý; Ta sẽ nói. 'Vâng, bạch Thế Tôn,' các Tỳ khưu ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này:

‘‘Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Cakkhudhātu rūpadhātu cakkhuviññāṇadhātu, sotadhātu saddadhātu sotaviññāṇadhātu, ghānadhātu gandhadhātu ghānaviññāṇadhātu, jivhādhātu rasadhātu jivhāviññāṇadhātu, kāyadhātu phoṭṭhabbadhātu kāyaviññāṇadhātu, manodhātu dhammadhātu manoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānatta’’nti. Paṭhamaṃ.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự đa dạng của các giới? Nhãn giới, sắc giới, nhãn thức giới; nhĩ giới, thanh giới, nhĩ thức giới; tỷ giới, hương giới, tỷ thức giới; thiệt giới, vị giới, thiệt thức giới; thân giới, xúc giới, thân thức giới; ý giới, pháp giới, ý thức giới – Này các Tỳ khưu, đây được gọi là sự đa dạng của các giới. Hết bài kinh thứ nhất.

2. Phassanānattasuttaṃ

2. Bài kinh Đa Dạng Xúc

86. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati phassanānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Cakkhudhātu sotadhātu ghānadhātu jivhādhātu kāyadhātu manodhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’.

86. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của xúc sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự đa dạng của các giới? Nhãn giới, nhĩ giới, tỷ giới, thiệt giới, thân giới, ý giới – Này các Tỳ khưu, đây được gọi là sự đa dạng của các giới.

‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ? Cakkhudhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati cakkhusamphasso. Sotadhātuṃ paṭicca… ghānadhātuṃ paṭicca … jivhādhātuṃ paṭicca… kāyadhātuṃ paṭicca… manodhātuṃ paṭicca uppajjati manosamphasso. Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānatta’’nti. Dutiyaṃ.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của xúc sanh khởi? Này các Tỳ khưu, do duyên nhãn giới, nhãn xúc sanh khởi. Do duyên nhĩ giới... do duyên tỷ giới... do duyên thiệt giới... do duyên thân giới... do duyên ý giới, ý xúc sanh khởi. Này các Tỳ khưu, như vậy, do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của xúc sanh khởi. Hết bài kinh thứ hai.

3. Nophassanānattasuttaṃ

3. Bài kinh Không Phải Đa Dạng Xúc

87. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Cakkhudhātu…pe… manodhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’.

87. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của xúc sanh khởi, chứ không phải do duyên sự đa dạng của xúc mà sự đa dạng của các giới sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự đa dạng của các giới? Nhãn giới... cho đến... ý giới – Này các Tỳ khưu, đây được gọi là sự đa dạng của các giới.

‘‘Kathañca[Pg.359], bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ? Cakkhudhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati cakkhusamphasso, no cakkhusamphassaṃ paṭicca uppajjati cakkhudhātu…pe… manodhātuṃ paṭicca uppajjati manosamphasso, no manosamphassaṃ paṭicca uppajjati manodhātu. Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānatta’’nti. Tatiyaṃ.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của xúc sanh khởi, chứ không phải do duyên sự đa dạng của xúc mà sự đa dạng của các giới sanh khởi? Này các Tỳ khưu, do duyên nhãn giới, nhãn xúc sanh khởi, chứ không phải do duyên nhãn xúc mà nhãn giới sanh khởi... cho đến... do duyên ý giới, ý xúc sanh khởi, chứ không phải do duyên ý xúc mà ý giới sanh khởi. Này các Tỳ khưu, như vậy, do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của xúc sanh khởi, chứ không phải do duyên sự đa dạng của xúc mà sự đa dạng của các giới sanh khởi. Hết bài kinh thứ ba.

4. Vedanānānattasuttaṃ

4. Bài kinh Đa Dạng Thọ

88. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Cakkhudhātu …pe… manodhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’.

88. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của xúc sanh khởi, do duyên sự đa dạng của xúc mà sự đa dạng của thọ sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự đa dạng của các giới? Nhãn giới... cho đến... ý giới – Này các Tỳ khưu, đây được gọi là sự đa dạng của các giới.

‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ? Cakkhudhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati cakkhusamphasso, cakkhusamphassaṃ paṭicca uppajjati cakkhusamphassajā vedanā…pe… manodhātuṃ paṭicca uppajjati manosamphasso, manosamphassaṃ paṭicca uppajjati manosamphassajā vedanā. Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānatta’’nti. Catutthaṃ.

Này các Tỳ khưu, do duyên giới đa dạng mà xúc đa dạng sanh khởi, do duyên xúc đa dạng mà thọ đa dạng sanh khởi là như thế nào? Này các Tỳ khưu, do duyên nhãn giới mà nhãn xúc sanh khởi, do duyên nhãn xúc mà thọ do nhãn xúc sanh khởi... cho đến... do duyên ý giới mà ý xúc sanh khởi, do duyên ý xúc mà thọ do ý xúc sanh khởi. Này các Tỳ khưu, chính là như vậy, do duyên giới đa dạng mà xúc đa dạng sanh khởi, do duyên xúc đa dạng mà thọ đa dạng sanh khởi.

5. Dutiyavedanānānattasuttaṃ

5. Kinh Đa Dạng Về Thọ Thứ Hai

89. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ, no vedanānānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Cakkhudhātu…pe… manodhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’.

89. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, do duyên giới đa dạng mà xúc đa dạng sanh khởi, do duyên xúc đa dạng mà thọ đa dạng sanh khởi, nhưng không phải do duyên thọ đa dạng mà xúc đa dạng sanh khởi, không phải do duyên xúc đa dạng mà giới đa dạng sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, giới đa dạng là gì? Nhãn giới... cho đến... ý giới – Này các Tỳ khưu, đây được gọi là giới đa dạng.

‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ, no vedanānānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ? Cakkhudhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati cakkhusamphasso, cakkhusamphassaṃ paṭicca uppajjati cakkhusamphassajā vedanā, no cakkhusamphassajaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati cakkhusamphasso, no cakkhusamphassaṃ paṭicca uppajjati cakkhudhātu…pe… manodhātuṃ paṭicca uppajjati manosamphasso, manosamphassaṃ [Pg.360] paṭicca uppajjati manosamphassajā vedanā, no manosamphassajaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati manosamphasso, no manosamphassaṃ paṭicca uppajjati manodhātu. Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ, no vedanānānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānatta’’nti. Pañcamaṃ.

Này các Tỳ khưu, do duyên giới đa dạng mà xúc đa dạng sanh khởi, do duyên xúc đa dạng mà thọ đa dạng sanh khởi, nhưng không phải do duyên thọ đa dạng mà xúc đa dạng sanh khởi, không phải do duyên xúc đa dạng mà giới đa dạng sanh khởi là như thế nào? Này các Tỳ khưu, do duyên nhãn giới mà nhãn xúc sanh khởi, do duyên nhãn xúc mà thọ do nhãn xúc sanh khởi, nhưng không phải do duyên thọ do nhãn xúc sanh mà nhãn xúc sanh khởi, không phải do duyên nhãn xúc mà nhãn giới sanh khởi... cho đến... do duyên ý giới mà ý xúc sanh khởi, do duyên ý xúc mà thọ do ý xúc sanh khởi, nhưng không phải do duyên thọ do ý xúc sanh mà ý xúc sanh khởi, không phải do duyên ý xúc mà ý giới sanh khởi. Này các Tỳ khưu, chính là như vậy, do duyên giới đa dạng mà xúc đa dạng sanh khởi, do duyên xúc đa dạng mà thọ đa dạng sanh khởi, nhưng không phải do duyên thọ đa dạng mà xúc đa dạng sanh khởi, không phải do duyên xúc đa dạng mà giới đa dạng sanh khởi.

6. Bāhiradhātunānattasuttaṃ

6. Kinh Đa Dạng Về Ngoại Giới

90. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ vo, bhikkhave, desessāmi. Taṃ suṇātha…pe… katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Rūpadhātu saddadhātu gandhadhātu rasadhātu phoṭṭhabbadhātu dhammadhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānatta’’nti. Chaṭṭhaṃ.

90. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng cho các ngươi về giới đa dạng. Hãy lắng nghe điều ấy... Và này các Tỳ khưu, giới đa dạng là gì? Sắc giới, thanh giới, hương giới, vị giới, xúc giới, pháp giới – Này các Tỳ khưu, đây được gọi là giới đa dạng.

7. Saññānānattasuttaṃ

7. Kinh Đa Dạng Về Tưởng

91. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Rūpadhātu…pe… dhammadhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’.

91. Trú ở Sāvatthī... Các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn: 'Xin vâng, bạch Thế Tôn.' Thế Tôn đã nói điều này: 'Này các Tỳ khưu, do duyên giới đa dạng mà tưởng đa dạng sanh khởi, do duyên tưởng đa dạng mà tầm đa dạng sanh khởi, do duyên tầm đa dạng mà dục đa dạng sanh khởi, do duyên dục đa dạng mà nhiệt não đa dạng sanh khởi, do duyên nhiệt não đa dạng mà tìm cầu đa dạng sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, giới đa dạng là gì? Sắc giới... cho đến... pháp giới – Này các Tỳ khưu, đây được gọi là giới đa dạng.'

‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ?

Này các Tỳ khưu, do duyên giới đa dạng mà tưởng đa dạng sanh khởi, do duyên tưởng đa dạng mà tầm đa dạng sanh khởi, do duyên tầm đa dạng mà dục đa dạng sanh khởi, do duyên dục đa dạng mà nhiệt não đa dạng sanh khởi, do duyên nhiệt não đa dạng mà tìm cầu đa dạng sanh khởi là như thế nào?

‘‘Rūpadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati rūpasaññā, rūpasaññaṃ paṭicca uppajjati rūpasaṅkappo, rūpasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati rūpacchando, rūpacchandaṃ paṭicca uppajjati rūpapariḷāho, rūpapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati rūpapariyesanā…pe… dhammadhātuṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati dhammasaṅkappo, dhammasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati dhammacchando, dhammacchandaṃ paṭicca uppajjati dhammapariḷāho, dhammapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati dhammapariyesanā.

Này các Tỳ khưu, do duyên sắc giới mà sắc tưởng sanh khởi, do duyên sắc tưởng mà sắc tầm sanh khởi, do duyên sắc tầm mà sắc dục sanh khởi, do duyên sắc dục mà sắc nhiệt não sanh khởi, do duyên sắc nhiệt não mà sự tìm cầu sắc sanh khởi... cho đến... do duyên pháp giới mà pháp tưởng sanh khởi, do duyên pháp tưởng mà pháp tầm sanh khởi, do duyên pháp tầm mà pháp dục sanh khởi, do duyên pháp dục mà pháp nhiệt não sanh khởi, do duyên pháp nhiệt não mà sự tìm cầu pháp sanh khởi.

‘‘Evaṃ, kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ [Pg.361] paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānatta’’nti. Sattamaṃ.

Này các Tỳ khưu, chính là như vậy, do duyên giới đa dạng mà tưởng đa dạng sanh khởi, do duyên tưởng đa dạng mà tầm đa dạng sanh khởi, do duyên tầm đa dạng mà dục đa dạng sanh khởi, do duyên dục đa dạng mà nhiệt não đa dạng sanh khởi, do duyên nhiệt não đa dạng mà tìm cầu đa dạng sanh khởi.

8. Nopariyesanānānattasuttaṃ

8. Kinh Đa Dạng Về Không Tìm Cầu

92. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ; no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, no pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, no chandanānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Rūpadhātu…pe… dhammadhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’.

92. Trú ở Sāvatthī... Này các tỳ khưu, do duyên sự đa dạng của các giới nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tưởng nên sự đa dạng của các tầm sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tầm nên sự đa dạng của các dục sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các dục nên sự đa dạng của các nhiệt não sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các nhiệt não nên sự đa dạng của sự tìm cầu sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu nên sự đa dạng của các nhiệt não sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các nhiệt não nên sự đa dạng của các dục sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các dục nên sự đa dạng của các tầm sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các tầm nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các tưởng nên sự đa dạng của các giới sanh khởi. Và này các tỳ khưu, thế nào là sự đa dạng của các giới? Sắc giới... cho đến... pháp giới – này các tỳ khưu, đây được gọi là sự đa dạng của các giới.

‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati…pe… pariyesanānānattaṃ; no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, no pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, no chandanānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ?

Và này các tỳ khưu, thế nào là do duyên sự đa dạng của các giới nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tưởng... cho đến... sự đa dạng của sự tìm cầu sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu nên sự đa dạng của các nhiệt não sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các nhiệt não nên sự đa dạng của các dục sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các dục nên sự đa dạng của các tầm sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các tầm nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các tưởng nên sự đa dạng của các giới sanh khởi?

‘‘Rūpadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati rūpasaññā…pe… dhammadhātuṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati…pe… dhammapariyesanā; no dhammapariyesanaṃ paṭicca uppajjati dhammapariḷāho, no dhammapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati dhammacchando, no dhammacchandaṃ paṭicca uppajjati dhammasaṅkappo, no dhammasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, no dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati dhammadhātu.

Này các tỳ khưu, do duyên sắc giới nên sắc tưởng sanh khởi... cho đến... do duyên pháp giới nên pháp tưởng sanh khởi, do duyên pháp tưởng... cho đến... sự tìm cầu pháp sanh khởi; không phải do duyên sự tìm cầu pháp nên nhiệt não về pháp sanh khởi, không phải do duyên nhiệt não về pháp nên dục về pháp sanh khởi, không phải do duyên dục về pháp nên tầm về pháp sanh khởi, không phải do duyên tầm về pháp nên pháp tưởng sanh khởi, không phải do duyên pháp tưởng nên pháp giới sanh khởi.

‘‘Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati…pe… pariyesanānānattaṃ; no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, no pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, no chandanānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānatta’’nti. Aṭṭhamaṃ.

Này các tỳ khưu, quả thật như vậy, do duyên sự đa dạng của các giới nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tưởng... cho đến... sự đa dạng của sự tìm cầu sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu nên sự đa dạng của các nhiệt não sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các nhiệt não nên sự đa dạng của các dục sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các dục nên sự đa dạng của các tầm sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các tầm nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các tưởng nên sự đa dạng của các giới sanh khởi. (Kinh) thứ tám.

9. Bāhiraphassanānattasuttaṃ

9. Kinh Về Sự Đa Dạng Của Xúc Ngoại Phần

93. Sāvatthiyaṃ [Pg.362] viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ, vedanānānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ, pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati lābhanānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Rūpadhātu…pe… dhammadhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’.

93. Trú ở Sāvatthī... Này các tỳ khưu, do duyên sự đa dạng của các giới nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tưởng nên sự đa dạng của các tầm sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tầm nên sự đa dạng của các xúc sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các xúc nên sự đa dạng của các thọ sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các thọ nên sự đa dạng của các dục sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các dục nên sự đa dạng của các nhiệt não sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các nhiệt não nên sự đa dạng của sự tìm cầu sanh khởi, do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu nên sự đa dạng của sự được lợi sanh khởi. Và này các tỳ khưu, thế nào là sự đa dạng của các giới? Sắc giới... cho đến... pháp giới – này các tỳ khưu, đây được gọi là sự đa dạng của các giới.

‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati…pe… lābhanānattaṃ?

Và này các tỳ khưu, thế nào là do duyên sự đa dạng của các giới nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tưởng... cho đến... sự đa dạng của sự được lợi sanh khởi?

‘‘Rūpadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati rūpasaññā, rūpasaññaṃ paṭicca uppajjati rūpasaṅkappo, rūpasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati rūpasamphasso, rūpasamphassaṃ paṭicca uppajjati rūpasamphassajā vedanā, rūpasamphassajaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati rūpacchando, rūpacchandaṃ paṭicca uppajjati rūpapariḷāho, rūpapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati rūpapariyesanā, rūpapariyesanaṃ paṭicca uppajjati rūpalābho…pe… dhammadhātuṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati dhammasaṅkappo, dhammasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati dhammasamphasso, dhammasamphassaṃ paṭicca uppajjati dhammasamphassajā vedanā, dhammasamphassajaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati dhammacchando, dhammacchandaṃ paṭicca uppajjati dhammapariḷāho, dhammapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati dhammapariyesanā, dhammapariyesanaṃ paṭicca uppajjati dhammalābho.

Này các tỳ khưu, do duyên sắc giới nên sắc tưởng sanh khởi, do duyên sắc tưởng nên sắc tầm sanh khởi, do duyên sắc tầm nên sắc xúc sanh khởi, do duyên sắc xúc nên thọ sanh từ sắc xúc sanh khởi, do duyên thọ sanh từ sắc xúc nên sắc dục sanh khởi, do duyên sắc dục nên nhiệt não về sắc sanh khởi, do duyên nhiệt não về sắc nên sự tìm cầu sắc sanh khởi, do duyên sự tìm cầu sắc nên sự được lợi về sắc sanh khởi... cho đến... do duyên pháp giới nên pháp tưởng sanh khởi, do duyên pháp tưởng nên pháp tầm sanh khởi, do duyên pháp tầm nên pháp xúc sanh khởi, do duyên pháp xúc nên thọ sanh từ pháp xúc sanh khởi, do duyên thọ sanh từ pháp xúc nên pháp dục sanh khởi, do duyên pháp dục nên nhiệt não về pháp sanh khởi, do duyên nhiệt não về pháp nên sự tìm cầu pháp sanh khởi, do duyên sự tìm cầu pháp nên sự được lợi về pháp sanh khởi.

‘‘Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati…pe… pariyesanānānattaṃ, pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati lābhanānatta’’nti. Navamaṃ.

Này các tỳ khưu, quả thật như vậy, do duyên sự đa dạng của các giới nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tưởng... cho đến... sự đa dạng của sự tìm cầu sanh khởi, do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu nên sự đa dạng của sự được lợi sanh khởi. (Kinh) thứ chín.

10. Dutiyabāhiraphassanānattasuttaṃ

10. Kinh Thứ Hai Về Sự Đa Dạng Của Xúc Ngoại Phần

94. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, phassa… vedanā… chanda… pariḷāha… pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati lābhanānattaṃ; no lābhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ, no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, no pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati…pe… chanda… vedanā… phassa… saṅkappa… saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca [Pg.363] uppajjati dhātunānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Rūpadhātu…pe… dhammadhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’.

94. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của các tưởng sanh khởi; do duyên sự đa dạng của các tưởng mà sự đa dạng của các tầm sanh khởi; ... xúc... thọ... dục... nhiệt não... do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu mà sự đa dạng của sự thành tựu sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của sự thành tựu mà sự đa dạng của sự tìm cầu sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu mà sự đa dạng của sự nhiệt não sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của sự nhiệt não mà sanh khởi... cho đến... dục... thọ... xúc... tầm... sự đa dạng của các tưởng; không phải do duyên sự đa dạng của các tưởng mà sự đa dạng của các giới sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự đa dạng của các giới? Sắc giới... cho đến... pháp giới. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là sự đa dạng của các giới.

‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ? Phassa… vedanā… chanda… pariḷāha… pariyesanā… lābha… no lābhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ, no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāha… chanda… vedanā… phassa… no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ?

Và này các Tỳ khưu, thế nào là do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tưởng mà sự đa dạng của các tầm sanh khởi? ... xúc... thọ... dục... nhiệt não... tìm cầu... thành tựu... không phải do duyên sự đa dạng của sự thành tựu mà sự đa dạng của sự tìm cầu sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu mà sự đa dạng của sự nhiệt não sanh khởi... dục... thọ... xúc... không phải do duyên sự đa dạng của các tầm mà sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các tưởng mà sự đa dạng của các giới sanh khởi?

‘‘Rūpadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati rūpasaññā…pe… dhammadhātuṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati…pe… dhammapariyesanā, dhammapariyesanaṃ paṭicca uppajjati dhammalābho; no dhammalābhaṃ paṭicca uppajjati dhammapariyesanā, no dhammapariyesanaṃ paṭicca uppajjati dhammapariḷāho, no dhammapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati dhammacchando, no dhammacchandaṃ paṭicca uppajjati dhammasamphassajā vedanā, no dhammasamphassajaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati dhammasamphasso, no dhammasamphassaṃ paṭicca uppajjati dhammasaṅkappo, no dhammasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, no dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati dhammadhātu.

Này các Tỳ khưu, do duyên sắc giới mà sắc tưởng sanh khởi... cho đến... do duyên pháp giới mà pháp tưởng sanh khởi; do duyên pháp tưởng mà sanh khởi... cho đến... sự tìm cầu pháp; do duyên sự tìm cầu pháp mà sự thành tựu pháp sanh khởi; không phải do duyên sự thành tựu pháp mà sự tìm cầu pháp sanh khởi; không phải do duyên sự tìm cầu pháp mà sự nhiệt não về pháp sanh khởi; không phải do duyên sự nhiệt não về pháp mà dục về pháp sanh khởi; không phải do duyên dục về pháp mà thọ sanh từ xúc với pháp sanh khởi; không phải do duyên thọ sanh từ xúc với pháp mà xúc với pháp sanh khởi; không phải do duyên xúc với pháp mà tầm về pháp sanh khởi; không phải do duyên tầm về pháp mà tưởng về pháp sanh khởi; không phải do duyên tưởng về pháp mà pháp giới sanh khởi.

‘‘Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati…pe… saṅkappa… phassa… vedanā… chanda… pariḷāha… pariyesanā… lābha… no lābhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ, no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, no pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, no chandanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ, no vedanānānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānatta’’nti. Dasamaṃ.

Này các Tỳ khưu, như vậy, do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của các tưởng sanh khởi; do duyên sự đa dạng của các tưởng mà sanh khởi... cho đến... tầm... xúc... thọ... dục... nhiệt não... tìm cầu... thành tựu... không phải do duyên sự đa dạng của sự thành tựu mà sự đa dạng của sự tìm cầu sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu mà sự đa dạng của sự nhiệt não sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của sự nhiệt não mà sự đa dạng của dục sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của dục mà sự đa dạng của thọ sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của thọ mà sự đa dạng của xúc sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của xúc mà sự đa dạng của tầm sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của tầm mà sự đa dạng của tưởng sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của tưởng mà sự đa dạng của giới sanh khởi. (Kinh thứ mười).

Nānattavaggo paṭhamo.

Phẩm Đa Dạng, thứ nhất.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

Dhātuphassañca no cetaṃ, vedanā apare duve;

Etaṃ ajjhattapañcakaṃ, dhātusaññañca no cetaṃ;

Phassassa apare duve, etaṃ bāhirapañcakanti.

(Kinh) Giới, Xúc, và Không Phải Xúc, hai kinh Thọ tiếp theo; đó là năm kinh nội phần. (Kinh) Giới, Tưởng, và Không Phải Tưởng, hai kinh Xúc tiếp theo; đó là năm kinh ngoại phần.

2. Dutiyavaggo

2. Phẩm Thứ Hai

1. Sattadhātusuttaṃ

1. Kinh Bảy Giới

95. Sāvatthiyaṃ [Pg.364] viharati…pe… ‘‘sattimā, bhikkhave, dhātuyo. Katamā satta? Ābhādhātu, subhadhātu, ākāsānañcāyatanadhātu, viññāṇañcāyatanadhātu, ākiñcaññāyatanadhātu, nevasaññānāsaññāyatanadhātu, saññāvedayitanirodhadhātu – imā kho, bhikkhave, satta dhātuyo’’ti.

95. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, có bảy giới này. Thế nào là bảy? Quang giới, tịnh giới, không vô biên xứ giới, thức vô biên xứ giới, vô sở hữu xứ giới, phi tưởng phi phi tưởng xứ giới, tưởng thọ diệt giới. Này các Tỳ khưu, đây chính là bảy giới.

Evaṃ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘yā cāyaṃ, bhante, ābhādhātu yā ca subhadhātu yā ca ākāsānañcāyatanadhātu yā ca viññāṇañcāyatanadhātu yā ca ākiñcaññāyatanadhātu yā ca nevasaññānāsaññāyatanadhātu yā ca saññāvedayitanirodhadhātu – imā nu kho, bhante, dhātuyo kiṃ paṭicca paññāyantī’’ti?

Khi được nói như vậy, một Tỳ khưu nọ bạch với Thế Tôn điều này: 'Bạch Thế Tôn, quang giới, tịnh giới, không vô biên xứ giới, thức vô biên xứ giới, vô sở hữu xứ giới, phi tưởng phi phi tưởng xứ giới, và tưởng thọ diệt giới – bạch Thế Tôn, những giới này được nhận biết do duyên gì?'

‘‘Yāyaṃ, bhikkhu, ābhādhātu – ayaṃ dhātu andhakāraṃ paṭicca paññāyati. Yāyaṃ, bhikkhu, subhadhātu – ayaṃ dhātu asubhaṃ paṭicca paññāyati. Yāyaṃ, bhikkhu, ākāsānañcāyatanadhātu – ayaṃ dhātu rūpaṃ paṭicca paññāyati. Yāyaṃ, bhikkhu, viññāṇañcāyatanadhātu – ayaṃ dhātu ākāsānañcāyatanaṃ paṭicca paññāyati. Yāyaṃ, bhikkhu, ākiñcaññāyatanadhātu – ayaṃ dhātu viññāṇañcāyatanaṃ paṭicca paññāyati. Yāyaṃ, bhikkhu, nevasaññānāsaññāyatanadhātu – ayaṃ dhātu ākiñcaññāyatanaṃ paṭicca paññāyati. Yāyaṃ, bhikkhu, saññāvedayitanirodhadhātu – ayaṃ dhātu nirodhaṃ paṭicca paññāyatī’’ti.

Này Tỳ khưu, quang giới này – giới này được nhận biết do duyên bóng tối. Này Tỳ khưu, tịnh giới này – giới này được nhận biết do duyên bất tịnh. Này Tỳ khưu, không vô biên xứ giới này – giới này được nhận biết do duyên sắc. Này Tỳ khưu, thức vô biên xứ giới này – giới này được nhận biết do duyên không vô biên xứ. Này Tỳ khưu, vô sở hữu xứ giới này – giới này được nhận biết do duyên thức vô biên xứ. Này Tỳ khưu, phi tưởng phi phi tưởng xứ giới này – giới này được nhận biết do duyên vô sở hữu xứ. Này Tỳ khưu, tưởng thọ diệt giới này – giới này được nhận biết do duyên sự diệt.

‘‘Yā cāyaṃ, bhante, ābhādhātu yā ca subhadhātu yā ca ākāsānañcāyatanadhātu yā ca viññāṇañcāyatanadhātu yā ca ākiñcaññāyatanadhātu yā ca nevasaññānāsaññāyatanadhātu yā ca saññāvedayitanirodhadhātu – imā nu kho, bhante, dhātuyo kathaṃ samāpatti pattabbā’’ti?

Bạch Thế Tôn, quang giới, tịnh giới, không vô biên xứ giới, thức vô biên xứ giới, vô sở hữu xứ giới, phi tưởng phi phi tưởng xứ giới, và tưởng thọ diệt giới – bạch Thế Tôn, những giới này nên được chứng đắc bằng sự nhập định như thế nào?

‘‘Yā cāyaṃ, bhikkhu, ābhādhātu yā ca subhadhātu yā ca ākāsānañcāyatanadhātu yā ca viññāṇañcāyatanadhātu yā ca ākiñcaññāyatanadhātu – imā dhātuyo saññāsamāpatti pattabbā. Yāyaṃ, bhikkhu, nevasaññānāsaññāyatanadhātu – ayaṃ dhātu saṅkhārāvasesasamāpatti pattabbā[Pg.365]. Yāyaṃ, bhikkhu, saññāvedayitanirodhadhātu – ayaṃ dhātu nirodhasamāpatti pattabbā’’ti. Paṭhamaṃ.

“Này Tỳ khưu, quang giới này, tịnh giới, không vô biên xứ giới, thức vô biên xứ giới, và vô sở hữu xứ giới – những giới này cần được chứng đạt bằng tưởng định. Này Tỳ khưu, phi tưởng phi phi tưởng xứ giới này – giới này cần được chứng đạt bằng định còn lại các hành. Này Tỳ khưu, tưởng thọ diệt giới này – giới này cần được chứng đạt bằng diệt định.” Kinh thứ nhất.

2. Sanidānasuttaṃ

2. Kinh Có Nhân Duyên

96. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘sanidānaṃ, bhikkhave, uppajjati kāmavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati byāpādavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati vihiṃsāvitakko, no anidānaṃ’’.

96. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, dục tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; sân tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; hại tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên.”

‘‘Kathañca, bhikkhave, sanidānaṃ uppajjati kāmavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati byāpādavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati vihiṃsāvitakko, no anidānaṃ? Kāmadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati kāmasaññā, kāmasaññaṃ paṭicca uppajjati kāmasaṅkappo, kāmasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati kāmacchando, kāmacchandaṃ paṭicca uppajjati kāmapariḷāho, kāmapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati kāmapariyesanā. Kāmapariyesanaṃ, bhikkhave, pariyesamāno assutavā puthujjano tīhi ṭhānehi micchā paṭipajjati – kāyena, vācāya, manasā.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là dục tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; sân tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; hại tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên? Này các Tỳ khưu, do duyên dục giới, dục tưởng khởi lên; do duyên dục tưởng, dục tư duy khởi lên; do duyên dục tư duy, dục dục khởi lên; do duyên dục dục, dục nhiệt não khởi lên; do duyên dục nhiệt não, sự tìm cầu dục khởi lên. Này các Tỳ khưu, trong khi tìm cầu dục, kẻ phàm phu vô văn thực hành tà hạnh qua ba phương diện: bằng thân, bằng lời, bằng ý.”

‘‘Byāpādadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati byāpādasaññā, byāpādasaññaṃ paṭicca uppajjati byāpādasaṅkappo…pe… byāpādacchando… byāpādapariḷāho… byāpādapariyesanā… byāpādapariyesanaṃ, bhikkhave, pariyesamāno assutavā puthujjano tīhi ṭhānehi micchā paṭipajjati – kāyena, vācāya, manasā.

“Này các Tỳ khưu, do duyên sân giới, sân tưởng khởi lên; do duyên sân tưởng, sân tư duy khởi lên... sân dục... sân nhiệt não... sự tìm cầu sân... Này các Tỳ khưu, trong khi tìm cầu sân, kẻ phàm phu vô văn thực hành tà hạnh qua ba phương diện: bằng thân, bằng lời, bằng ý.”

‘‘Vihiṃsādhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati vihiṃsāsaññā; vihiṃsāsaññaṃ paṭicca uppajjati vihiṃsāsaṅkappo…pe… vihiṃsāchando… vihiṃsāpariḷāho… vihiṃsāpariyesanā… vihiṃsāpariyesanaṃ, bhikkhave, pariyesamāno assutavā puthujjano tīhi ṭhānehi micchā paṭipajjati – kāyena, vācāya, manasā.

“Này các Tỳ khưu, do duyên hại giới, hại tưởng khởi lên; do duyên hại tưởng, hại tư duy khởi lên... hại dục... hại nhiệt não... sự tìm cầu hại... Này các Tỳ khưu, trong khi tìm cầu hại, kẻ phàm phu vô văn thực hành tà hạnh qua ba phương diện: bằng thân, bằng lời, bằng ý.”

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso ādittaṃ tiṇukkaṃ sukkhe tiṇadāye nikkhipeyya; no ce hatthehi ca pādehi ca khippameva nibbāpeyya. Evañhi, bhikkhave, ye tiṇakaṭṭhanissitā pāṇā te anayabyasanaṃ āpajjeyyuṃ. Evameva kho, bhikkhave, yo hi koci samaṇo vā brāhmaṇo vā uppannaṃ visamagataṃ saññaṃ na khippameva pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ [Pg.366] gameti, so diṭṭhe ceva dhamme dukkhaṃ viharati savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ; kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā.

“Này các Tỳ khưu, ví như một người ném một bó đuốc cỏ đang cháy vào một đống cỏ khô; nếu người ấy không nhanh chóng dập tắt nó bằng tay và chân, thì này các Tỳ khưu, những sinh vật sống nương tựa vào cỏ và cây củi ấy sẽ gặp phải tai họa và bất hạnh. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào, khi một tưởng bất chính đã khởi lên mà không nhanh chóng từ bỏ, loại trừ, chấm dứt, làm cho nó không còn hiện hữu, thì vị ấy sống đau khổ, có phiền não, có ưu não, có nhiệt não ngay trong hiện tại; và sau khi thân hoại mạng chung, ác thú được chờ đợi.”

‘‘Sanidānaṃ, bhikkhave, uppajjati nekkhammavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati abyāpādavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati avihiṃsāvitakko, no anidānaṃ.

“Này các Tỳ khưu, ly dục tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; vô sân tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; vô hại tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên.”

‘‘Kathañca, bhikkhave, sanidānaṃ uppajjati nekkhammavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati abyāpādavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati avihiṃsāvitakko, no anidānaṃ? Nekkhammadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati nekkhammasaññā, nekkhammasaññaṃ paṭicca uppajjati nekkhammasaṅkappo, nekkhammasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati nekkhammacchando, nekkhammacchandaṃ paṭicca uppajjati nekkhammapariḷāho, nekkhammapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati nekkhammapariyesanā; nekkhammapariyesanaṃ, bhikkhave, pariyesamāno sutavā ariyasāvako tīhi ṭhānehi sammā paṭipajjati – kāyena, vācāya, manasā.

“Và này các Tỳ khưu, thế nào là ly dục tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; vô sân tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; vô hại tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên? Này các Tỳ khưu, do duyên ly dục giới, ly dục tưởng khởi lên; do duyên ly dục tưởng, ly dục tư duy khởi lên; do duyên ly dục tư duy, ly dục dục khởi lên; do duyên ly dục dục, ly dục nhiệt não khởi lên; do duyên ly dục nhiệt não, sự tìm cầu ly dục khởi lên; Này các Tỳ khưu, trong khi tìm cầu ly dục, vị Thánh đệ tử có nghe nhiều thực hành chánh hạnh qua ba phương diện: bằng thân, bằng lời, bằng ý.”

‘‘Abyāpādadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati abyāpādasaññā, abyāpādasaññaṃ paṭicca uppajjati abyāpādasaṅkappo…pe… abyāpādacchando… abyāpādapariḷāho… abyāpādapariyesanā, abyāpādapariyesanaṃ, bhikkhave, pariyesamāno sutavā ariyasāvako tīhi ṭhānehi sammā paṭipajjati – kāyena, vācāya, manasā.

“Này các Tỳ khưu, do duyên vô sân giới, vô sân tưởng khởi lên; do duyên vô sân tưởng, vô sân tư duy khởi lên... vô sân dục... vô sân nhiệt não... sự tìm cầu vô sân. Này các Tỳ khưu, trong khi tìm cầu vô sân, vị Thánh đệ tử có nghe nhiều thực hành chánh hạnh qua ba phương diện: bằng thân, bằng lời, bằng ý.”

‘‘Avihiṃsādhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati avihiṃsāsaññā, avihiṃsāsaññaṃ paṭicca uppajjati avihiṃsāsaṅkappo, avihiṃsāsaṅkappaṃ paṭicca uppajjati avihiṃsāchando, avihiṃsāchandaṃ paṭicca uppajjati avihiṃsāpariḷāho, avihiṃsāpariḷāhaṃ paṭicca uppajjati avihiṃsāpariyesanā; avihiṃsāpariyesanaṃ, bhikkhave, pariyesamāno sutavā ariyasāvako tīhi ṭhānehi sammā paṭipajjati – kāyena, vācāya, manasā.

“Này các Tỳ khưu, do duyên vô hại giới, vô hại tưởng khởi lên; do duyên vô hại tưởng, vô hại tư duy khởi lên; do duyên vô hại tư duy, vô hại dục khởi lên; do duyên vô hại dục, vô hại nhiệt não khởi lên; do duyên vô hại nhiệt não, sự tìm cầu vô hại khởi lên. Này các Tỳ khưu, trong khi tìm cầu vô hại, vị Thánh đệ tử có nghe nhiều thực hành chánh hạnh qua ba phương diện: bằng thân, bằng lời, bằng ý.”

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso ādittaṃ tiṇukkaṃ sukkhe tiṇadāye nikkhipeyya; tamenaṃ hatthehi ca pādehi ca khippameva nibbāpeyya. Evañhi, bhikkhave, ye tiṇakaṭṭhanissitā pāṇā te na anayabyasanaṃ āpajjeyyuṃ. Evameva kho, bhikkhave, yo hi koci samaṇo vā brāhmaṇo vā uppannaṃ visamagataṃ saññaṃ khippameva pajahati vinodeti byantīkaroti [Pg.367] anabhāvaṃ gameti, so diṭṭhe ceva dhamme sukhaṃ viharati avighātaṃ anupāyāsaṃ apariḷāhaṃ; kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā sugati pāṭikaṅkhā’’ti. Dutiyaṃ.

“Này các Tỳ khưu, ví như có người ném một bó đuốc cỏ đang cháy vào một đám cỏ khô; người ấy nên nhanh chóng dùng tay và chân để dập tắt nó. Như vậy, này các Tỳ khưu, những sinh vật sống nương vào cỏ và củi sẽ không gặp phải tai họa và bất hạnh. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào, khi một tưởng sai lệch đã khởi lên, liền nhanh chóng từ bỏ, loại trừ, làm cho chấm dứt, làm cho không còn tồn tại, vị ấy sống an lạc ngay trong hiện tại, không bị phiền não, không bị ưu não, không bị nhiệt não; và sau khi thân hoại mạng chung, có thể trông đợi một cõi lành.” Hết bài kinh thứ hai.

3. Giñjakāvasathasuttaṃ

3. Kinh Giñjakāvasatha (Ngôi Nhà Gạch)

97. Ekaṃ samayaṃ bhagavā ñātike viharati giñjakāvasathe. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

97. Một thời, Thế Tôn trú ở Ñātika, tại ngôi nhà gạch (Giñjakāvasatha). Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: – Này các Tỳ khưu. – Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

‘‘Dhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññā, uppajjati diṭṭhi, uppajjati vitakko’’ti. Evaṃ vutte, āyasmā kaccāno bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘yāyaṃ, bhante, diṭṭhi – ‘asammāsambuddhesu sammāsambuddhā’ti, ayaṃ nu kho, bhante, diṭṭhi kiṃ paṭicca paññāyatī’’ti?

“Này các Tỳ khưu, do duyên giới mà tưởng sanh khởi, kiến sanh khởi, tầm sanh khởi.” Khi được nói vậy, Tôn giả Kaccāna bạch Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, cái kiến này: ‘Ở những vị không phải là bậc Chánh Đẳng Giác lại cho là bậc Chánh Đẳng Giác,’ bạch Thế Tôn, cái kiến này do duyên gì mà được biết đến?”

‘‘Mahati kho esā, kaccāna, dhātu yadidaṃ avijjādhātu. Hīnaṃ, kaccāna, dhātuṃ paṭicca uppajjati hīnā saññā, hīnā diṭṭhi, hīno vitakko, hīnā cetanā, hīnā patthanā, hīno paṇidhi, hīno puggalo, hīnā vācā; hīnaṃ ācikkhati deseti paññapeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti; hīnā tassa upapattīti vadāmi.

“Này Kaccāna, giới này thật là lớn, tức là vô minh giới. Này Kaccāna, do duyên giới hạ liệt mà sanh khởi tưởng hạ liệt, kiến hạ liệt, tầm hạ liệt, tư hạ liệt, mong cầu hạ liệt, chí nguyện hạ liệt, con người hạ liệt, lời nói hạ liệt; người ấy trình bày, giảng dạy, tuyên bố, thiết lập, khai mở, phân tích, làm cho hiển lộ điều hạ liệt. Ta nói rằng sự tái sanh của người ấy là hạ liệt.

‘‘Majjhimaṃ, kaccāna, dhātuṃ paṭicca uppajjati majjhimā saññā, majjhimā diṭṭhi, majjhimo vitakko, majjhimā cetanā, majjhimā patthanā, majjhimo paṇidhi, majjhimo puggalo, majjhimā vācā; majjhimaṃ ācikkhati deseti paññapeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti; majjhimā tassa upapattīti vadāmi.

“Này Kaccāna, do duyên giới trung bình mà sanh khởi tưởng trung bình, kiến trung bình, tầm trung bình, tư trung bình, mong cầu trung bình, chí nguyện trung bình, con người trung bình, lời nói trung bình; người ấy trình bày, giảng dạy, tuyên bố, thiết lập, khai mở, phân tích, làm cho hiển lộ điều trung bình. Ta nói rằng sự tái sanh của người ấy là trung bình.

‘‘Paṇītaṃ, kaccāna, dhātuṃ paṭicca uppajjati paṇītā saññā, paṇītā diṭṭhi, paṇīto vitakko, paṇītā cetanā, paṇītā patthanā, paṇīto paṇidhi, paṇīto puggalo, paṇītā vācā; paṇītaṃ ācikkhati deseti paññapeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti; paṇītā tassa upapattīti vadāmī’’ti. Tatiyaṃ.

“Này Kaccāna, do duyên giới cao thượng mà sanh khởi tưởng cao thượng, kiến cao thượng, tầm cao thượng, tư cao thượng, mong cầu cao thượng, chí nguyện cao thượng, con người cao thượng, lời nói cao thượng; người ấy trình bày, giảng dạy, tuyên bố, thiết lập, khai mở, phân tích, làm cho hiển lộ điều cao thượng. Ta nói rằng sự tái sanh của người ấy là cao thượng.” Hết bài kinh thứ ba.

4. Hīnādhimuttikasuttaṃ

4. Kinh Hīnādhimuttika (Khuynh Hướng Hạ Liệt)

98. Sāvatthiyaṃ [Pg.368] viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’.

98. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, các chúng sanh thường tụ hội, hòa hợp với nhau theo giới. Những người có khuynh hướng hạ liệt thường tụ hội, hòa hợp với những người có khuynh hướng hạ liệt. Những người có khuynh hướng cao thượng thường tụ hội, hòa hợp với những người có khuynh hướng cao thượng.”

‘‘Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandiṃsu samiṃsu. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu.

“Này các Tỳ khưu, trong thời quá khứ cũng vậy, các chúng sanh đã tụ hội, đã hòa hợp với nhau theo giới. Những người có khuynh hướng hạ liệt đã tụ hội, đã hòa hợp với những người có khuynh hướng hạ liệt. Những người có khuynh hướng cao thượng đã tụ hội, đã hòa hợp với những người có khuynh hướng cao thượng.

‘‘Anāgatampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandissanti samessanti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti.

“Này các Tỳ khưu, trong thời vị lai cũng vậy, các chúng sanh sẽ tụ hội, sẽ hòa hợp với nhau theo giới. Những người có khuynh hướng hạ liệt sẽ tụ hội, sẽ hòa hợp với những người có khuynh hướng hạ liệt. Những người có khuynh hướng cao thượng sẽ tụ hội, sẽ hòa hợp với những người có khuynh hướng cao thượng.

‘‘Etarahipi kho, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Catutthaṃ.

“Này các Tỳ khưu, trong thời hiện tại cũng vậy, các chúng sanh thường tụ hội, hòa hợp với nhau theo giới. Những người có khuynh hướng hạ liệt thường tụ hội, hòa hợp với những người có khuynh hướng hạ liệt. Những người có khuynh hướng cao thượng thường tụ hội, hòa hợp với những người có khuynh hướng cao thượng.” Hết bài kinh thứ tư.

5. Caṅkamasuttaṃ

5. Kinh Caṅkama (Kinh Hành)

99. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; āyasmāpi kho mahāmoggallāno sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; āyasmāpi kho mahākassapo sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; āyasmāpi kho anuruddho sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; āyasmāpi kho puṇṇo mantāniputto sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; āyasmāpi kho upāli sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; āyasmāpi kho ānando sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; devadattopi kho sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati.

99. Một thời, Thế Tôn trú ở Rājagaha (Vương Xá), trên núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu). Vào lúc ấy, Tôn giả Sāriputta cùng với nhiều Tỳ khưu đang kinh hành không xa Thế Tôn. Tôn giả Mahāmoggallāna cũng cùng với nhiều Tỳ khưu đang kinh hành không xa Thế Tôn. Tôn giả Anuruddha cũng cùng với nhiều Tỳ khưu đang kinh hành không xa Thế Tôn. Tôn giả Puṇṇa Mantāniputta cũng cùng với nhiều Tỳ khưu đang kinh hành không xa Thế Tôn. Tôn giả Upāli cũng cùng với nhiều Tỳ khưu đang kinh hành không xa Thế Tôn. Tôn giả Ānanda cũng cùng với nhiều Tỳ khưu đang kinh hành không xa Thế Tôn. Devadatta cũng cùng với nhiều Tỳ khưu đang kinh hành không xa Thế Tôn.

Atha [Pg.369] kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘passatha no tumhe, bhikkhave, sāriputtaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū mahāpaññā. Passatha no tumhe, bhikkhave, moggallānaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū mahiddhikā. Passatha no tumhe, bhikkhave, kassapaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū dhutavādā. Passatha no tumhe, bhikkhave, anuruddhaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū dibbacakkhukā. Passatha no tumhe, bhikkhave, puṇṇaṃ mantāniputtaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū dhammakathikā. Passatha no tumhe, bhikkhave, upāliṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū vinayadharā. Passatha no tumhe, bhikkhave, ānandaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū bahussutā. Passatha no tumhe, bhikkhave, devadattaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū pāpicchā’’.

Rồi đức Thế Tôn gọi các vị tỳ khưu: – Này các tỳ khưu, các con có thấy Sāriputta đang đi kinh hành cùng với nhiều vị tỳ khưu không? – Bạch Thế Tôn, có ạ. – Này các tỳ khưu, tất cả các vị tỳ khưu ấy đều là bậc đại trí tuệ. Này các tỳ khưu, các con có thấy Moggallāna đang đi kinh hành cùng với nhiều vị tỳ khưu không? – Bạch Thế Tôn, có ạ. – Này các tỳ khưu, tất cả các vị tỳ khưu ấy đều là bậc đại thần thông. Này các tỳ khưu, các con có thấy Kassapa đang đi kinh hành cùng với nhiều vị tỳ khưu không? – Bạch Thế Tôn, có ạ. – Này các tỳ khưu, tất cả các vị tỳ khưu ấy đều là người thực hành hạnh đầu đà. Này các tỳ khưu, các con có thấy Anuruddha đang đi kinh hành cùng với nhiều vị tỳ khưu không? – Bạch Thế Tôn, có ạ. – Này các tỳ khưu, tất cả các vị tỳ khưu ấy đều là bậc có thiên nhãn. Này các tỳ khưu, các con có thấy Puṇṇa Mantāniputta đang đi kinh hành cùng với nhiều vị tỳ khưu không? – Bạch Thế Tôn, có ạ. – Này các tỳ khưu, tất cả các vị tỳ khưu ấy đều là bậc thuyết pháp. Này các tỳ khưu, các con có thấy Upāli đang đi kinh hành cùng với nhiều vị tỳ khưu không? – Bạch Thế Tôn, có ạ. – Này các tỳ khưu, tất cả các vị tỳ khưu ấy đều là bậc trì luật. Này các tỳ khưu, các con có thấy Ānanda đang đi kinh hành cùng với nhiều vị tỳ khưu không? – Bạch Thế Tôn, có ạ. – Này các tỳ khưu, tất cả các vị tỳ khưu ấy đều là bậc đa văn. Này các tỳ khưu, các con có thấy Devadatta đang đi kinh hành cùng với nhiều vị tỳ khưu không? – Bạch Thế Tôn, có ạ. – Này các tỳ khưu, tất cả các vị tỳ khưu ấy đều có ước muốn xấu xa.

‘‘Dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandiṃsu samiṃsu. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu.

– Này các tỳ khưu, chúng sanh thường kết giao, tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém; những người có khuynh hướng cao thượng thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng. Này các tỳ khưu, trong thời quá khứ cũng vậy, chúng sanh đã kết giao, đã tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém đã kết giao, đã tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém; những người có khuynh hướng cao thượng đã kết giao, đã tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng.

Này các tỳ khưu, trong thời vị lai cũng vậy, chúng sanh sẽ kết giao, sẽ tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém sẽ kết giao, sẽ tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém; những người có khuynh hướng cao thượng sẽ kết giao, sẽ tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng.

Này các tỳ khưu, ngay cả trong thời hiện tại cũng vậy, chúng sanh thường kết giao, tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém; những người có khuynh hướng cao thượng thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng. (Kinh thứ) năm.

6. Sagāthāsuttaṃ

6. Kinh Sagāthā

100. Sāvatthiyaṃ [Pg.370] viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandiṃsu samiṃsu. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu’’.

100. Trú ở Sāvatthī... – Này các tỳ khưu, chúng sanh thường kết giao, tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém. Này các tỳ khưu, trong thời quá khứ cũng vậy, chúng sanh đã kết giao, đã tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém đã kết giao, đã tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém.

‘‘Anāgatampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandissanti samessanti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti.

‘‘Etarahipi kho, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gūtho gūthena saṃsandati sameti; muttaṃ muttena saṃsandati sameti; kheḷo kheḷena saṃsandati sameti; pubbo pubbena saṃsandati sameti; lohitaṃ lohitena saṃsandati sameti; evameva kho, bhikkhave, dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho addhānaṃ…pe… anāgatampi kho addhānaṃ…pe… etarahipi kho paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti.

– Này các tỳ khưu, ví như phân kết hợp, tụ hội với phân; nước tiểu kết hợp, tụ hội với nước tiểu; nước bọt kết hợp, tụ hội với nước bọt; mủ kết hợp, tụ hội với mủ; máu kết hợp, tụ hội với máu. Này các tỳ khưu, cũng tương tự như thế, chúng sanh thường kết giao, tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém. Trong thời quá khứ cũng vậy... trong thời vị lai cũng vậy... ngay cả trong thời hiện tại cũng vậy, chúng sanh thường kết giao, tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém.

‘‘Dhātusova bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandiṃsu samiṃsu. Kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu.

– Này các tỳ khưu, chúng sanh thường kết giao, tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng cao thượng thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng. Này các tỳ khưu, trong thời quá khứ cũng vậy, chúng sanh đã kết giao, đã tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng cao thượng đã kết giao, đã tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng.

‘‘Anāgatampi kho, bhikkhave, addhānaṃ…pe… etarahipi kho, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti.

Này các tỳ khưu, trong thời vị lai cũng vậy... Này các tỳ khưu, ngay cả trong thời hiện tại cũng vậy, chúng sanh thường kết giao, tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng cao thượng thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, khīraṃ khīrena saṃsandati sameti; telaṃ telena saṃsandati sameti; sappi sappinā saṃsandati sameti; madhu madhunā saṃsandati sameti; phāṇitaṃ phāṇitena saṃsandati sameti; evameva kho, bhikkhave, dhātusova [Pg.371] sattā saṃsandanti samenti. Kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho addhānaṃ… anāgatampi kho addhānaṃ… etarahipi kho paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti.

“Này các Tỳ khưu, ví như sữa hòa hợp với sữa, dầu hòa hợp với dầu, bơ tinh hòa hợp với bơ tinh, mật ong hòa hợp với mật ong, đường phèn hòa hợp với đường phèn. Này các Tỳ khưu, cũng vậy, các chúng sanh hòa hợp, tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người có khuynh hướng cao thượng hòa hợp, tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng. Trong thời quá khứ... trong thời vị lai... và cả trong thời hiện tại, các chúng sanh hòa hợp, tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người có khuynh hướng cao thượng hòa hợp, tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng.”

Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –

Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa:

‘‘Saṃsaggā vanatho jāto, asaṃsaggena chijjati;

Parittaṃ dārumāruyha, yathā sīde mahaṇṇave.

“Do giao du, rừng phiền não sanh khởi; do không giao du, nó bị chặt đứt. Giống như người bị chìm trong biển lớn, sau khi leo lên một khúc gỗ nhỏ.

‘‘Evaṃ kusītamāgamma, sādhujīvipi sīdati;

Tasmā taṃ parivajjeyya, kusītaṃ hīnavīriyaṃ.

Cũng vậy, do nương tựa người lười biếng, người sống tốt đẹp cũng bị chìm đắm. Vì thế, hãy nên tránh xa người lười biếng, kẻ kém tinh tấn ấy.

‘‘Pavivittehi ariyehi, pahitattehi jhāyīhi ;

Niccaṃ āraddhavīriyehi, paṇḍitehi sahāvase’’ti.

Hãy sống cùng với các bậc hiền trí, những vị sống viễn ly, bậc Thánh, những vị có tâm hướng đến Niết-bàn, những vị thiền định, những vị luôn tinh cần.”

7. Assaddhasaṃsandanasuttaṃ

7. Kinh Giao Du Với Người Vô Tín

101. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’.

101. Tại Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, các chúng sanh hòa hợp, tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người vô tín hòa hợp, tụ hội với những người vô tín; những người không hổ thẹn hòa hợp, tụ hội với những người không hổ thẹn; những người không ghê sợ hòa hợp, tụ hội với những người không ghê sợ; những người ít học hòa hợp, tụ hội với những người ít học; những người lười biếng hòa hợp, tụ hội với những người lười biếng; những người thất niệm hòa hợp, tụ hội với những người thất niệm; những người trí tuệ kém hòa hợp, tụ hội với những người trí tuệ kém.”

‘‘Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandiṃsu samiṃsu. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu.

“Này các Tỳ khưu, trong thời quá khứ, các chúng sanh đã hòa hợp, đã tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người vô tín đã hòa hợp, đã tụ hội với những người vô tín; những người không hổ thẹn đã hòa hợp, đã tụ hội với những người không hổ thẹn; những người không ghê sợ đã hòa hợp, đã tụ hội với những người không ghê sợ; những người ít học đã hòa hợp, đã tụ hội với những người ít học; những người lười biếng đã hòa hợp, đã tụ hội với những người lười biếng; những người thất niệm đã hòa hợp, đã tụ hội với những người thất niệm; những người trí tuệ kém đã hòa hợp, đã tụ hội với những người trí tuệ kém.

‘‘Anāgatampi [Pg.372] kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandissanti samessanti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti; anottappino anottappīhi saddhiṃ…pe… appassutā appassutehi saddhiṃ…pe… kusītā kusītehi saddhiṃ…pe… muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ…pe… duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti.

“Này các Tỳ khưu, trong thời vị lai, các chúng sanh sẽ hòa hợp, sẽ tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người vô tín sẽ hòa hợp, sẽ tụ hội với những người vô tín; những người không hổ thẹn sẽ hòa hợp, sẽ tụ hội với những người không hổ thẹn; những người không ghê sợ...; những người ít học...; những người lười biếng...; những người thất niệm...; những người trí tuệ kém sẽ hòa hợp, sẽ tụ hội với những người trí tuệ kém.

‘‘Etarahipi kho, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ…pe… anottappino anottappīhi saddhiṃ…pe… appassutā appassutehi saddhiṃ…pe… kusītā kusītehi saddhiṃ…pe… muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti.

“Này các Tỳ khưu, và cả trong thời hiện tại, các chúng sanh hòa hợp, tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người vô tín hòa hợp, tụ hội với những người vô tín; những người không hổ thẹn...; những người không ghê sợ...; những người ít học...; những người lười biếng...; những người thất niệm hòa hợp, tụ hội với những người thất niệm; những người trí tuệ kém hòa hợp, tụ hội với những người trí tuệ kém.

‘‘Dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; bahussutā bahussutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; āraddhavīriyā āraddhavīriyehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; upaṭṭhitassatino upaṭṭhitassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ…pe… anāgatampi kho, bhikkhave…pe… etarahipi kho, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Sattamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, các chúng sanh hòa hợp, tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người có tín hòa hợp, tụ hội với những người có tín; những người có hổ thẹn hòa hợp, tụ hội với những người có hổ thẹn; những người có ghê sợ hòa hợp, tụ hội với những người có ghê sợ; những người đa văn hòa hợp, tụ hội với những người đa văn; những người tinh tấn hòa hợp, tụ hội với những người tinh tấn; những người an trú niệm hòa hợp, tụ hội với những người an trú niệm; những người có trí tuệ hòa hợp, tụ hội với những người có trí tuệ. Này các Tỳ khưu, trong thời quá khứ... Này các Tỳ khưu, trong thời vị lai... Này các Tỳ khưu, và cả trong thời hiện tại, các chúng sanh hòa hợp, tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người có tín hòa hợp, tụ hội với những người có tín; ... những người có trí tuệ hòa hợp, tụ hội với những người có trí tuệ.” (Kinh) thứ bảy.

8. Assaddhamūlakasuttaṃ

8. Kinh Căn Bản Vô Tín

102. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandiṃsu samiṃsu…pe… anāgatampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandissanti samessanti…pe….

102. Tại Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, các chúng sanh hòa hợp, tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người vô tín hòa hợp, tụ hội với những người vô tín; những người không hổ thẹn hòa hợp, tụ hội với những người không hổ thẹn; những người trí tuệ kém hòa hợp, tụ hội với những người trí tuệ kém. Những người có tín hòa hợp, tụ hội với những người có tín; những người có hổ thẹn hòa hợp, tụ hội với những người có hổ thẹn; những người có trí tuệ hòa hợp, tụ hội với những người có trí tuệ. Này các Tỳ khưu, trong thời quá khứ, các chúng sanh đã hòa hợp, đã tụ hội với nhau theo giới tánh... Này các Tỳ khưu, trong thời vị lai, các chúng sanh sẽ hòa hợp, sẽ tụ hội với nhau theo giới tánh...”

‘‘Etarahipi [Pg.373] kho, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentīti. (1)

Này các Tỳ khưu, ngay cả trong hiện tại, các chúng sanh cũng hội họp, hòa hợp với nhau theo giới tánh. Những người không có đức tin hội họp, hòa hợp với những người không có đức tin; những người không có tàm hội họp, hòa hợp với những người không có tàm; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có đức tin hội họp, hòa hợp với những người có đức tin; những người có tàm hội họp, hòa hợp với những người có tàm; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ.

‘‘Dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe… paṭhamavāro viya vitthāretabbo. (2)

Này các Tỳ khưu, các chúng sanh hội họp, hòa hợp với nhau theo giới tánh. Những người không có đức tin hội họp, hòa hợp với những người không có đức tin; những người không có quý hội họp, hòa hợp với những người không có quý; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có đức tin hội họp, hòa hợp với những người có đức tin; những người có quý hội họp, hòa hợp với những người có quý; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... nên được diễn giải rộng như đoạn đầu tiên.

‘‘Dhātusova, bhikkhave…pe… assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; bahussutā bahussutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (3)

Này các Tỳ khưu, theo giới tánh... (như trên)... những người không có đức tin hội họp, hòa hợp với những người không có đức tin; những người ít nghe hội họp, hòa hợp với những người ít nghe; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có đức tin hội họp, hòa hợp với những người có đức tin; những người nghe nhiều hội họp, hòa hợp với những người nghe nhiều; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)...

‘‘Dhātusova, bhikkhave…pe… assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; āraddhavīriyā āraddhavīriyehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (4)

Này các Tỳ khưu, theo giới tánh... (như trên)... những người không có đức tin hội họp, hòa hợp với những người không có đức tin; những người lười biếng hội họp, hòa hợp với những người lười biếng; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có đức tin hội họp, hòa hợp với những người có đức tin; những người tinh tấn hội họp, hòa hợp với những người tinh tấn; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)...

‘‘Dhātusova, bhikkhave…pe… assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; upaṭṭhitassatino upaṭṭhitassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentīti…pe…. Aṭṭhamaṃ. (5)

Này các Tỳ khưu, theo giới tánh... (như trên)... những người không có đức tin hội họp, hòa hợp với những người không có đức tin; những người thất niệm hội họp, hòa hợp với những người thất niệm; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có đức tin hội họp, hòa hợp với những người có đức tin; những người an trú niệm hội họp, hòa hợp với những người an trú niệm; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)... Kinh thứ tám.

9. Ahirikamūlakasuttaṃ

9. Kinh Căn Bản Vô Tàm

103. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova…pe… ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti[Pg.374], duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ sasandanti samenti, ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti, paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (1)

103. Trú ở Sāvatthī... (như trên)... theo giới tánh... (như trên)... những người không có tàm hội họp, hòa hợp với những người không có tàm; những người không có quý hội họp, hòa hợp với những người không có quý; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có tàm hội họp, hòa hợp với những người có tàm; những người có quý hội họp, hòa hợp với những người có quý; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)...

‘‘Ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, bahussutā bahussutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (2)

Những người không có tàm hội họp, hòa hợp với những người không có tàm; những người ít nghe hội họp, hòa hợp với những người ít nghe; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có tàm hội họp, hòa hợp với những người có tàm; những người nghe nhiều hội họp, hòa hợp với những người nghe nhiều; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)...

‘‘Ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, āraddhavīriyā āraddhavīriyehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (3)

Những người không có tàm hội họp, hòa hợp với những người không có tàm; những người lười biếng hội họp, hòa hợp với những người lười biếng; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có tàm hội họp, hòa hợp với những người có tàm; những người tinh tấn hội họp, hòa hợp với những người tinh tấn; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)...

‘‘Ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti, duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, upaṭṭhitassatino upaṭṭhitassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti, paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentīti…pe…. Navamaṃ. (4)

Những người không có tàm hội họp, hòa hợp với những người không có tàm; những người thất niệm hội họp, hòa hợp với những người thất niệm; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có tàm hội họp, hòa hợp với những người có tàm; những người an trú niệm hội họp, hòa hợp với những người an trú niệm; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)... Kinh thứ chín.

10. Anottappamūlakasuttaṃ

10. Kinh Căn Bản Vô Quý

104. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; bahussutā bahussutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (1)

104. Trú ở Sāvatthī... (như trên)... Này các Tỳ khưu, các chúng sanh hội họp, hòa hợp với nhau theo giới tánh. Những người không có quý hội họp, hòa hợp với những người không có quý; những người ít nghe hội họp, hòa hợp với những người ít nghe; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có quý hội họp, hòa hợp với những người có quý; những người nghe nhiều hội họp, hòa hợp với những người nghe nhiều; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)...

‘‘Anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; āraddhavīriyā āraddhavīriyehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (2)

Những người không có quý hội họp, hòa hợp với những người không có quý; những người lười biếng hội họp, hòa hợp với những người lười biếng; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có quý hội họp, hòa hợp với những người có quý; những người tinh tấn hội họp, hòa hợp với những người tinh tấn; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)...

‘‘Anottappino [Pg.375] anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; upaṭṭhitassatino upaṭṭhitassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentīti…pe…. Dasamaṃ. (3)

“Những người không ghê sợ tội lỗi thường giao du, kết hợp với những người không ghê sợ tội lỗi; những người thất niệm thường giao du, kết hợp với những người thất niệm; những người kém trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người kém trí tuệ. Những người có ghê sợ tội lỗi thường giao du, kết hợp với những người có ghê sợ tội lỗi; những người an trú niệm thường giao du, kết hợp với những người an trú niệm; những người có trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người có trí tuệ...” Kinh thứ mười. (3)

11. Appassutamūlakasuttaṃ

11. Kinh Căn Bản Về Ít Học

105. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; bahussutā bahussutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; āraddhavīriyā āraddhavīriyehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (1)

105. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, các chúng sanh thường giao du, kết hợp theo giới tánh. Những người ít học thường giao du, kết hợp với những người ít học; những người biếng nhác thường giao du, kết hợp với những người biếng nhác; những người kém trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người kém trí tuệ. Những người học nhiều thường giao du, kết hợp với những người học nhiều; những người tinh tấn thường giao du, kết hợp với những người tinh tấn; những người có trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người có trí tuệ...” (1)

‘‘Appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; bahussutā bahussutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; upaṭṭhitassatino upaṭṭhitassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentīti…pe…. Ekādasamaṃ. (2)

“Những người ít học thường giao du, kết hợp với những người ít học; những người thất niệm thường giao du, kết hợp với những người thất niệm; những người kém trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người kém trí tuệ. Những người học nhiều thường giao du, kết hợp với những người học nhiều; những người an trú niệm thường giao du, kết hợp với những người an trú niệm; những người có trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người có trí tuệ...” Kinh thứ mười một. (2)

12. Kusītamūlakasuttaṃ

12. Kinh Căn Bản Về Biếng Nhác

106. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; āraddhavīriyā āraddhavīriyehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; upaṭṭhitassatino upaṭṭhitassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentīti…pe…. Dvādasamaṃ.

106. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, các chúng sanh thường giao du, kết hợp theo giới tánh. Những người biếng nhác thường giao du, kết hợp với những người biếng nhác; những người thất niệm thường giao du, kết hợp với những người thất niệm; những người kém trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người kém trí tuệ. Những người tinh tấn thường giao du, kết hợp với những người tinh tấn; những người an trú niệm thường giao du, kết hợp với những người an trú niệm; những người có trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người có trí tuệ...” Kinh thứ mười hai.

Dutiyo vaggo.

Phẩm Thứ Hai.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

Sattimā [Pg.376] sanidānañca, giñjakāvasathena ca;

Hīnādhimutti caṅkamaṃ, sagāthā assaddhasattamaṃ.

Bảy, có nguyên nhân, và nhà gạch; Khuynh hướng thấp kém, kinh hành, có kệ ngôn, và thứ bảy là không có đức tin.

Assaddhamūlakā pañca, cattāro ahirikamūlakā;

Anottappamūlakā tīṇi, duve appassutena ca.

Năm kinh căn bản về không có đức tin, bốn kinh căn bản về không có hổ thẹn; Ba kinh căn bản về không ghê sợ tội lỗi, và hai kinh về ít học.

Kusītaṃ ekakaṃ vuttaṃ, suttantā tīṇi pañcakā;

Bāvīsati vuttā suttā, dutiyo vaggo pavuccatīti.

Một kinh về biếng nhác được nói đến, ba bộ năm kinh; Hai mươi hai kinh được nói đến, phẩm thứ hai được gọi là như vậy.

3. Kammapathavaggo

3. Phẩm Về Các Con Đường Của Nghiệp

1. Asamāhitasuttaṃ

1. Kinh Không Định Tĩnh

107. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; asamāhitā asamāhitehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’.

107. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, các chúng sanh thường giao du, kết hợp theo giới tánh. Những người không có đức tin thường giao du, kết hợp với những người không có đức tin; những người không có hổ thẹn thường giao du, kết hợp với những người không có hổ thẹn; những người không ghê sợ tội lỗi thường giao du, kết hợp với những người không ghê sợ tội lỗi; những người không định tĩnh thường giao du, kết hợp với những người không định tĩnh; những người kém trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người kém trí tuệ.”

‘‘Saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; samāhitā samāhitehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Paṭhamaṃ.

“Những người có đức tin thường giao du, kết hợp với những người có đức tin; những người có hổ thẹn thường giao du, kết hợp với những người có hổ thẹn; những người có ghê sợ tội lỗi thường giao du, kết hợp với những người có ghê sợ tội lỗi; những người định tĩnh thường giao du, kết hợp với những người định tĩnh; những người có trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người có trí tuệ.” Kinh thứ nhất.

2. Dussīlasuttaṃ

2. Kinh Về Người Ác Giới

108. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; dussīlā dussīlehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’.

108. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, các chúng sanh thường giao du, kết hợp theo giới tánh. Những người không có đức tin thường giao du, kết hợp với những người không có đức tin; những người không có hổ thẹn thường giao du, kết hợp với những người không có hổ thẹn; những người không ghê sợ tội lỗi thường giao du, kết hợp với những người không ghê sợ tội lỗi; những người ác giới thường giao du, kết hợp với những người ác giới; những người kém trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người kém trí tuệ.”

‘‘Saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; sīlavanto [Pg.377] sīlavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Dutiyaṃ.

“Những người có đức tin thường giao du, kết hợp với những người có đức tin; những người có hổ thẹn thường giao du, kết hợp với những người có hổ thẹn; những người có ghê sợ tội lỗi thường giao du, kết hợp với những người có ghê sợ tội lỗi; những người có giới đức thường giao du, kết hợp với những người có giới đức; những người có trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người có trí tuệ.” Kinh thứ hai.

3. Pañcasikkhāpadasuttaṃ

3. Kinh Về Năm Học Giới

109. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Pāṇātipātino pāṇātipātīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; adinnādāyino adinnādāyīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kāmesumicchācārino kāmesumicchācārīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; musāvādino musāvādīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; surāmerayamajjappamādaṭṭhāyino surāmerayamajjappamādaṭṭhāyīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’.

109. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, các chúng sanh thường giao du, kết hợp theo giới tánh. Những người sát sanh thường giao du, kết hợp với những người sát sanh; những người lấy của không cho thường giao du, kết hợp với những người lấy của không cho; những người tà hạnh trong các dục thường giao du, kết hợp với những người tà hạnh trong các dục; những người nói dối thường giao du, kết hợp với những người nói dối; những người dùng các loại rượu men, rượu nấu, chất gây say, là cơ sở của sự dễ duôi, thường giao du, kết hợp với những người dùng các loại rượu men, rượu nấu, chất gây say, là cơ sở của sự dễ duôi.”

‘‘Pāṇātipātā paṭiviratā pāṇātipātā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; adinnādānā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kāmesumicchācārā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; musāvādā paṭiviratā musāvādā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; surāmerayamajjappamādaṭṭhānā paṭiviratā surāmerayamajjappamādaṭṭhānā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Tatiyaṃ.

“Những người từ bỏ sát sanh thường giao du, kết hợp với những người từ bỏ sát sanh; những người từ bỏ lấy của không cho thường giao du, kết hợp với những người từ bỏ lấy của không cho; những người từ bỏ tà hạnh trong các dục thường giao du, kết hợp với những người từ bỏ tà hạnh trong các dục; những người từ bỏ nói dối thường giao du, kết hợp với những người từ bỏ nói dối; những người từ bỏ dùng các loại rượu men, rượu nấu, chất gây say, là cơ sở của sự dễ duôi, thường giao du, kết hợp với những người từ bỏ dùng các loại rượu men, rượu nấu, chất gây say, là cơ sở của sự dễ duôi.” Kinh thứ ba.

4. Sattakammapathasuttaṃ

4. Kinh Về Bảy Con Đường Của Nghiệp

110. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Pāṇātipātino pāṇātipātīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; adinnādāyino adinnādāyīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kāmesumicchācārino kāmesumicchācārīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; musāvādino musāvādīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; pisuṇavācā pisuṇavācehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; pharusavācā pharusavācehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; samphappalāpino samphappalāpīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’.

110. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, các chúng sanh đi chung với nhau, tụ hội với nhau theo giới. Những người sát sanh đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người sát sanh; những người lấy của không cho đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người lấy của không cho; những người tà hạnh trong các dục đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người tà hạnh trong các dục; những người nói dối đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người nói dối; những người nói hai lưỡi đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người nói hai lưỡi; những người nói lời thô ác đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người nói lời thô ác; những người nói lời vô ích đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người nói lời vô ích.

‘‘Pāṇātipātā paṭiviratā…pe… adinnādānā paṭiviratā… kāmesumicchācārā paṭiviratā… musāvādā paṭiviratā… pisuṇāya vācāya paṭiviratā pisuṇāya vācāya paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; pharusāya vācāya paṭiviratā pharusāya vācāya paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; samphappalāpā paṭiviratā samphappalāpā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Catutthaṃ.

Những người từ bỏ sát sanh... từ bỏ lấy của không cho... từ bỏ tà hạnh trong các dục... từ bỏ nói dối... những người từ bỏ nói hai lưỡi đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người từ bỏ nói hai lưỡi; những người từ bỏ nói lời thô ác đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người từ bỏ nói lời thô ác; những người từ bỏ nói lời vô ích đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người từ bỏ nói lời vô ích.

5. Dasakammapathasuttaṃ

5. 5. Kinh Mười Nghiệp Đạo

111. Sāvatthiyaṃ [Pg.378] viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Pāṇātipātino pāṇātipātīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; adinnādāyino…pe… kāmesumicchācārino… musāvādino… pisuṇavācā… pharusavācā… samphappalāpino samphappalāpīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; abhijjhāluno abhijjhālūhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; byāpannacittā byāpannacittehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’.

111. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, các chúng sanh đi chung với nhau, tụ hội với nhau theo giới. Những người sát sanh đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người sát sanh; những người lấy của không cho... những người tà hạnh trong các dục... những người nói dối... những người nói hai lưỡi... những người nói lời thô ác... những người nói lời vô ích đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người nói lời vô ích; những người tham lam đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người tham lam; những người có sân tâm đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có sân tâm; những người có tà kiến đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có tà kiến.

‘‘Pāṇātipātā paṭiviratā pāṇātipātā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; adinnādānā paṭiviratā…pe… kāmesumicchācārā paṭiviratā… musāvādā paṭiviratā… pisuṇāya vācāya… pharusāya vācāya… samphappalāpā paṭiviratā samphappalāpā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; anabhijjhāluno anabhijjhālūhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; abyāpannacittā abyāpannacittehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Pañcamaṃ.

Những người từ bỏ sát sanh đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người từ bỏ sát sanh; những người từ bỏ lấy của không cho... những người từ bỏ tà hạnh trong các dục... những người từ bỏ nói dối... những người từ bỏ nói hai lưỡi... những người từ bỏ nói lời thô ác... những người từ bỏ nói lời vô ích đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người từ bỏ nói lời vô ích; những người không tham lam đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người không tham lam; những người không có sân tâm đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người không có sân tâm; những người có chánh kiến đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có chánh kiến.

6. Aṭṭhaṅgikasuttaṃ

6. 6. Kinh Tám Chi

112. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; micchāsaṅkappā…pe… micchāvācā… micchākammantā… micchāājīvā… micchāvāyāmā… micchāsatino … micchāsamādhino micchāsamādhīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; sammāsaṅkappā…pe… sammāvācā… sammākammantā… sammāājīvā… sammāvāyāmā… sammāsatino… sammāsamādhino sammāsamādhīhi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

112. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, các chúng sanh đi chung với nhau, tụ hội với nhau theo giới. Những người có tà kiến đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có tà kiến; những người có tà tư duy... tà ngữ... tà nghiệp... tà mạng... tà tinh tấn... tà niệm... những người có tà định đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có tà định. Những người có chánh kiến đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có chánh kiến; những người có chánh tư duy... chánh ngữ... chánh nghiệp... chánh mạng... chánh tinh tấn... chánh niệm... những người có chánh định đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có chánh định.

7. Dasaṅgasuttaṃ

7. 7. Kinh Mười Chi

113. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; micchāsaṅkappā…pe… micchāvācā… micchākammantā… micchāājīvā… micchāvāyāmā… micchāsatino [Pg.379]… micchāsamādhino micchāsamādhīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; micchāñāṇino micchāñāṇīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; micchāvimuttino micchāvimuttīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’.

113. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, các chúng sanh đi chung với nhau, tụ hội với nhau theo giới. Những người có tà kiến đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có tà kiến; những người có tà tư duy... tà ngữ... tà nghiệp... tà mạng... tà tinh tấn... tà niệm... những người có tà định đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có tà định; những người có tà trí đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có tà trí; những người có tà giải thoát đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có tà giải thoát.

‘‘Sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; sammāsaṅkappā…pe… sammāvācā… sammākammantā… sammāājīvā… sammāvāyāmā… sammāsatino… sammāsamādhino… sammāñāṇino sammāñāṇīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; sammāvimuttino sammāvimuttīhi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Sattamaṃ.

Những người có chánh kiến đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có chánh kiến; những người có chánh tư duy... chánh ngữ... chánh nghiệp... chánh mạng... chánh tinh tấn... chánh niệm... chánh định... những người có chánh trí đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có chánh trí; những người có chánh giải thoát đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có chánh giải thoát.

Sattannaṃ suttantānaṃ uddānaṃ –

Kệ tóm tắt của bảy bài kinh:

Asamāhitaṃ dussīlaṃ, pañca sikkhāpadāni ca;

Satta kammapathā vuttā, dasakammapathena ca;

Chaṭṭhaṃ aṭṭhaṅgiko vutto, dasaṅgena ca sattamaṃ.

Không định tĩnh, ác giới, và năm học giới; Bảy nghiệp đạo được nói, và mười nghiệp đạo; Thứ sáu được nói là tám chi, và thứ bảy là mười chi.

Kammapathavaggo tatiyo.

Phẩm Nghiệp Đạo, thứ ba.

4. Catutthavaggo

4. Phẩm Thứ Tư

1. Catudhātusuttaṃ

1. 1. Kinh Bốn Giới

114. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme…pe… ‘‘catasso imā, bhikkhave, dhātuyo. Katamā catasso? Pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu – imā kho, bhikkhave, catasso dhātuyo’’ti. Paṭhamaṃ.

114. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika... Này các Tỷ kheo, có bốn giới này. Bốn giới nào? Địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới – này các Tỷ kheo, đây là bốn giới.

2. Pubbesambodhasuttaṃ

2. 2. Kinh Trước Khi Giác Ngộ

115. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘pubbeva me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi – ‘ko nu kho pathavīdhātuyā assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇaṃ; ko āpodhātuyā assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇaṃ; ko tejodhātuyā [Pg.380] assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇaṃ; ko vāyodhātuyā assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇa’’’nti?

115. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng ngộ, trong khi còn là Bồ-tát, Ta đã khởi lên suy nghĩ này: ‘Vị ngọt của địa giới là gì, sự nguy hại là gì, sự xuất ly là gì? Vị ngọt của thủy giới là gì, sự nguy hại là gì, sự xuất ly là gì? Vị ngọt của hỏa giới là gì, sự nguy hại là gì, sự xuất ly là gì? Vị ngọt của phong giới là gì, sự nguy hại là gì, sự xuất ly là gì?’

‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘yaṃ kho pathavīdhātuṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ pathavīdhātuyā assādo; yaṃ pathavīdhātu aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā, ayaṃ pathavīdhātuyā ādīnavo; yo pathavīdhātuyā chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ, idaṃ pathavīdhātuyā nissaraṇaṃ. Yaṃ āpodhātuṃ paṭicca…pe… yaṃ tejodhātuṃ paṭicca…pe… yaṃ vāyodhātuṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ vāyodhātuyā assādo; yaṃ vāyodhātu aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā, ayaṃ vāyodhātuyā ādīnavo; yo vāyodhātuyā chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ, idaṃ vāyodhātuyā nissaraṇaṃ’’’.

“Này các Tỳ khưu, Ta đã có suy nghĩ này: ‘Do duyên địa đại mà lạc và hỷ sanh khởi, đây là vị ngọt của địa đại; địa đại là vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, đây là sự nguy hại của địa đại; sự điều phục dục tham, sự đoạn trừ dục tham đối với địa đại, đây là sự xuất ly khỏi địa đại. Do duyên thủy đại... ... Do duyên hỏa đại... ... Do duyên phong đại mà lạc và hỷ sanh khởi, đây là vị ngọt của phong đại; phong đại là vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, đây là sự nguy hại của phong đại; sự điều phục dục tham, sự đoạn trừ dục tham đối với phong đại, đây là sự xuất ly khỏi phong đại’.”

‘‘Yāvakīvañcāhaṃ, bhikkhave, imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ evaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ na abbhaññāsiṃ, neva tāvāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paccaññāsiṃ.

“Này các Tỳ khưu, chừng nào Ta chưa thắng tri như thật về bốn đại này như vầy: vị ngọt là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, sự xuất ly là sự xuất ly, thì chừng ấy, này các Tỳ khưu, trong thế giới cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, trong chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, Ta chưa xác nhận đã chứng ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác.

‘‘Yato ca khvāhaṃ, bhikkhave, imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ evaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, athāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paccaññāsiṃ. Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi – ‘akuppā me vimutti, ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo’’’ti. Dutiyaṃ.

“Và khi nào, này các Tỳ khưu, Ta đã thắng tri như thật về bốn đại này như vầy: vị ngọt là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, sự xuất ly là sự xuất ly, bấy giờ, này các Tỳ khưu, trong thế giới cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, trong chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, Ta xác nhận đã chứng ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác. Và tri kiến đã sanh khởi nơi Ta: ‘Tâm giải thoát của Ta là bất động, đây là đời sống cuối cùng, nay không còn tái sanh nữa.’” (Kinh thứ hai).

3. Acariṃsuttaṃ

3. Kinh Acariṃ (Đã đi tìm)

116. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘pathavīdhātuyāhaṃ, bhikkhave, assādapariyesanaṃ acariṃ, yo pathavīdhātuyā assādo tadajjhagamaṃ, yāvatā pathavīdhātuyā assādo paññāya me so sudiṭṭho. Pathavīdhātuyāhaṃ, bhikkhave, ādīnavapariyesanaṃ acariṃ, yo pathavīdhātuyā ādīnavo tadajjhagamaṃ[Pg.381], yāvatā pathavīdhātuyā ādīnavo paññāya me so sudiṭṭho. Pathavīdhātuyāhaṃ, bhikkhave, nissaraṇapariyesanaṃ acariṃ, yaṃ pathavīdhātuyā nissaraṇaṃ tadajjhagamaṃ, yāvatā pathavīdhātuyā nissaraṇaṃ paññāya me taṃ sudiṭṭhaṃ’’.

116. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm vị ngọt của địa đại. Vị ngọt nào của địa đại, Ta đã đạt được điều ấy. Cho đến mức độ nào là vị ngọt của địa đại, điều ấy đã được Ta thấy rõ bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm sự nguy hại của địa đại. Sự nguy hại nào của địa đại, Ta đã đạt được điều ấy. Cho đến mức độ nào là sự nguy hại của địa đại, điều ấy đã được Ta thấy rõ bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm sự xuất ly khỏi địa đại. Sự xuất ly nào khỏi địa đại, Ta đã đạt được điều ấy. Cho đến mức độ nào là sự xuất ly khỏi địa đại, điều ấy đã được Ta thấy rõ bằng trí tuệ.”

‘‘Āpodhātuyāhaṃ, bhikkhave…pe… tejodhātuyāhaṃ, bhikkhave… vāyodhātuyāhaṃ, bhikkhave, assādapariyesanaṃ acariṃ, yo vāyodhātuyā assādo tadajjhagamaṃ, yāvatā vāyodhātuyā assādo paññāya me so sudiṭṭho. Vāyodhātuyāhaṃ, bhikkhave, ādīnavapariyesanaṃ acariṃ, yo vāyodhātuyā ādīnavo tadajjhagamaṃ, yāvatā vāyodhātuyā ādīnavo paññāya me so sudiṭṭho. Vāyodhātuyāhaṃ, bhikkhave, nissaraṇapariyesanaṃ acariṃ, yaṃ vāyodhātuyā nissaraṇaṃ tadajjhagamaṃ, yāvatā vāyodhātuyā nissaraṇaṃ paññāya me taṃ sudiṭṭhaṃ.

“Này các Tỳ khưu, đối với thủy đại... ... Này các Tỳ khưu, đối với hỏa đại... Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm vị ngọt của phong đại. Vị ngọt nào của phong đại, Ta đã đạt được điều ấy. Cho đến mức độ nào là vị ngọt của phong đại, điều ấy đã được Ta thấy rõ bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm sự nguy hại của phong đại. Sự nguy hại nào của phong đại, Ta đã đạt được điều ấy. Cho đến mức độ nào là sự nguy hại của phong đại, điều ấy đã được Ta thấy rõ bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm sự xuất ly khỏi phong đại. Sự xuất ly nào khỏi phong đại, Ta đã đạt được điều ấy. Cho đến mức độ nào là sự xuất ly khỏi phong đại, điều ấy đã được Ta thấy rõ bằng trí tuệ.

‘‘Yāvakīvañcāhaṃ, bhikkhave, imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ na abbhaññāsiṃ, neva tāvāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paccaññāsiṃ.

“Này các Tỳ khưu, chừng nào Ta chưa thắng tri như thật về bốn đại này: vị ngọt là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, sự xuất ly là sự xuất ly, thì chừng ấy, này các Tỳ khưu, trong thế giới cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, trong chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, Ta chưa xác nhận đã chứng ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác.

‘‘Yato ca khvāhaṃ, bhikkhave, imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, athāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paccaññāsiṃ. Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi – ‘akuppā me vimutti, ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo’’’ti. Tatiyaṃ.

“Và khi nào, này các Tỳ khưu, Ta đã thắng tri như thật về bốn đại này: vị ngọt là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, sự xuất ly là sự xuất ly, bấy giờ, này các Tỳ khưu, trong thế giới cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, trong chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, Ta xác nhận đã chứng ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác. Và tri kiến đã sanh khởi nơi Ta: ‘Tâm giải thoát của Ta là bất động, đây là đời sống cuối cùng, nay không còn tái sanh nữa.’” (Kinh thứ ba).

4. Nocedaṃsuttaṃ

4. Kinh Nocedaṃ (Nếu không có)

117. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘no cedaṃ, bhikkhave, pathavīdhātuyā assādo abhavissa, nayidaṃ sattā pathavīdhātuyā sārajjeyyuṃ. Yasmā [Pg.382] ca kho, bhikkhave, atthi pathavīdhātuyā assādo, tasmā sattā pathavīdhātuyā sārajjanti. No cedaṃ, bhikkhave, pathavīdhātuyā ādīnavo abhavissa, nayidaṃ sattā pathavīdhātuyā nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi pathavīdhātuyā ādīnavo, tasmā sattā pathavīdhātuyā nibbindanti. No cedaṃ, bhikkhave, pathavīdhātuyā nissaraṇaṃ abhavissa, nayidaṃ sattā pathavīdhātuyā nissareyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi pathavīdhātuyā nissaraṇaṃ, tasmā sattā pathavīdhātuyā nissaranti’’.

117. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, nếu không có vị ngọt của địa đại này, thì chúng sanh đã không tham đắm địa đại này. Và này các Tỳ khưu, vì có vị ngọt của địa đại, nên chúng sanh tham đắm địa đại. Này các Tỳ khưu, nếu không có sự nguy hại của địa đại này, thì chúng sanh đã không nhàm chán địa đại này. Và này các Tỳ khưu, vì có sự nguy hại của địa đại, nên chúng sanh nhàm chán địa đại. Này các Tỳ khưu, nếu không có sự xuất ly khỏi địa đại này, thì chúng sanh đã không xuất ly khỏi địa đại này. Và này các Tỳ khưu, vì có sự xuất ly khỏi địa đại, nên chúng sanh xuất ly khỏi địa đại.”

‘‘No cedaṃ, bhikkhave, āpodhātuyā assādo abhavissa…pe… no cedaṃ, bhikkhave, tejodhātuyā…pe… no cedaṃ, bhikkhave, vāyodhātuyā assādo abhavissa, nayidaṃ sattā vāyodhātuyā sārajjeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi vāyodhātuyā assādo, tasmā sattā vāyodhātuyā sārajjanti. No cedaṃ, bhikkhave, vāyodhātuyā ādīnavo abhavissa, nayidaṃ sattā vāyodhātuyā nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi vāyodhātuyā ādīnavo, tasmā sattā vāyodhātuyā nibbindanti. No cedaṃ, bhikkhave, vāyodhātuyā nissaraṇaṃ abhavissa, nayidaṃ sattā vāyodhātuyā nissareyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi vāyodhātuyā nissaraṇaṃ, tasmā sattā vāyodhātuyā nissaranti.

Này các Tỳ khưu, nếu không có vị ngọt của thủy đại... Này các Tỳ khưu, nếu không có vị ngọt của hỏa đại... Này các Tỳ khưu, nếu không có vị ngọt của phong đại, thì chúng sanh đã không tham đắm ở phong đại. Và này các Tỳ khưu, bởi vì có vị ngọt của phong đại, cho nên chúng sanh tham đắm ở phong đại. Này các Tỳ khưu, nếu không có sự nguy hại của phong đại, thì chúng sanh đã không nhàm chán ở phong đại. Và này các Tỳ khưu, bởi vì có sự nguy hại của phong đại, cho nên chúng sanh nhàm chán ở phong đại. Này các Tỳ khưu, nếu không có sự xuất ly khỏi phong đại, thì chúng sanh đã không xuất ly khỏi phong đại. Và này các Tỳ khưu, bởi vì có sự xuất ly khỏi phong đại, cho nên chúng sanh xuất ly khỏi phong đại.

‘‘Yāvakīvañcime, bhikkhave, sattā imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ na abbhaññaṃsu, neva tāvime bhikkhave, sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakā sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya nissaṭā visaṃyuttā vippamuttā vimariyādikatena cetasā vihariṃsu.

Này các Tỳ khưu, khi nào chúng sanh chưa như thật thắng tri vị ngọt là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, sự xuất ly là sự xuất ly của bốn đại này, thì này các Tỳ khưu, khi ấy chúng sanh vẫn chưa được xem là đã thoát ly, không bị ràng buộc, được giải thoát khỏi thế gian gồm có chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, khỏi thế hệ này gồm có Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, và đã không an trú với tâm không còn giới hạn.

‘‘Yato ca kho, bhikkhave, sattā imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññaṃsu, atha, bhikkhave, sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakā sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya nissaṭā visaṃyuttā vippamuttā vimariyādikatena cetasā viharantī’’ti. Catutthaṃ.

Và này các Tỳ khưu, khi nào chúng sanh đã như thật thắng tri vị ngọt là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, sự xuất ly là sự xuất ly của bốn đại này, thì này các Tỳ khưu, khi ấy chúng sanh được xem là đã thoát ly, không bị ràng buộc, được giải thoát khỏi thế gian gồm có chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, khỏi thế hệ này gồm có Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, và an trú với tâm không còn giới hạn. Hết bài kinh thứ tư.

5. Ekantadukkhasuttaṃ

5. Kinh Hoàn Toàn Khổ

118. Sāvatthiyaṃ [Pg.383] viharati…pe… ‘‘pathavīdhātu ce hidaṃ, bhikkhave, ekantadukkhā abhavissa dukkhānupatitā dukkhāvakkantā anavakkantā sukhena, nayidaṃ sattā pathavīdhātuyā sārajjeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, pathavīdhātu sukhā sukhānupatitā sukhāvakkantā anavakkantā dukkhena, tasmā sattā pathavīdhātuyā sārajjanti’’.

118. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, nếu địa đại này hoàn toàn là khổ, đi đôi với khổ, thấm sâu vào khổ, không thấm sâu vào lạc, thì chúng sanh đã không tham đắm ở địa đại. Và này các Tỳ khưu, bởi vì địa đại là lạc, đi đôi với lạc, thấm sâu vào lạc, không thấm sâu vào khổ, cho nên chúng sanh tham đắm ở địa đại.

‘‘Āpodhātu ce hidaṃ, bhikkhave…pe… tejodhātu ce hidaṃ, bhikkhave… vāyodhātu ce hidaṃ, bhikkhave, ekantadukkhā abhavissa dukkhānupatitā dukkhāvakkantā anavakkantā sukhena, nayidaṃ sattā vāyodhātuyā sārajjeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, vāyodhātu sukhā sukhānupatitā sukhāvakkantā anavakkantā dukkhena, tasmā sattā vāyodhātuyā sārajjanti.

Này các Tỳ khưu, nếu thủy đại này... Này các Tỳ khưu, nếu hỏa đại này... Này các Tỳ khưu, nếu phong đại này hoàn toàn là khổ, đi đôi với khổ, thấm sâu vào khổ, không thấm sâu vào lạc, thì chúng sanh đã không tham đắm ở phong đại. Và này các Tỳ khưu, bởi vì phong đại là lạc, đi đôi với lạc, thấm sâu vào lạc, không thấm sâu vào khổ, cho nên chúng sanh tham đắm ở phong đại.

‘‘Pathavīdhātu ce hidaṃ, bhikkhave, ekantasukhā abhavissa sukhānupatitā sukhāvakkantā anavakkantā dukkhena, nayidaṃ sattā pathavīdhātuyā nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, pathavīdhātu dukkhā dukkhānupatitā dukkhāvakkantā anavakkantā sukhena, tasmā sattā pathavīdhātuyā nibbindanti.

Này các Tỳ khưu, nếu địa đại này hoàn toàn là lạc, đi đôi với lạc, thấm sâu vào lạc, không thấm sâu vào khổ, thì chúng sanh đã không nhàm chán ở địa đại. Và này các Tỳ khưu, bởi vì địa đại là khổ, đi đôi với khổ, thấm sâu vào khổ, không thấm sâu vào lạc, cho nên chúng sanh nhàm chán ở địa đại.

‘‘Āpodhātu ce hidaṃ, bhikkhave…pe… tejodhātu ce hidaṃ, bhikkhave… vāyodhātu ce hidaṃ, bhikkhave, ekantasukhā abhavissa sukhānupatitā sukhāvakkantā anavakkantā dukkhena, nayidaṃ sattā vāyodhātuyā nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, vāyodhātu dukkhā dukkhānupatitā dukkhāvakkantā anavakkantā sukhena, tasmā sattā vāyodhātuyā nibbindantī’’ti. Pañcamaṃ.

Này các Tỳ khưu, nếu thủy đại này... Này các Tỳ khưu, nếu hỏa đại này... Này các Tỳ khưu, nếu phong đại này hoàn toàn là lạc, đi đôi với lạc, thấm sâu vào lạc, không thấm sâu vào khổ, thì chúng sanh đã không nhàm chán ở phong đại. Và này các Tỳ khưu, bởi vì phong đại là khổ, đi đôi với khổ, thấm sâu vào khổ, không thấm sâu vào lạc, cho nên chúng sanh nhàm chán ở phong đại. Hết bài kinh thứ năm.

6. Abhinandasuttaṃ

6. Kinh Hoan Hỷ

119. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘yo, bhikkhave, pathavīdhātuṃ abhinandati, dukkhaṃ so abhinandati. Yo dukkhaṃ abhinandati, aparimutto so dukkhasmāti vadāmi. Yo āpodhātuṃ abhinandati…pe… yo tejodhātuṃ… yo vāyodhātuṃ abhinandati, dukkhaṃ so abhinandati. Yo dukkhaṃ abhinandati, aparimutto so dukkhasmāti vadāmi’’.

119. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, người nào hoan hỷ địa đại, người ấy hoan hỷ sự khổ. Người nào hoan hỷ sự khổ, người ấy không được giải thoát khỏi sự khổ, Ta nói vậy. Người nào hoan hỷ thủy đại... người nào hoan hỷ hỏa đại... người nào hoan hỷ phong đại, người ấy hoan hỷ sự khổ. Người nào hoan hỷ sự khổ, người ấy không được giải thoát khỏi sự khổ, Ta nói vậy.

‘‘Yo [Pg.384] ca kho, bhikkhave, pathavīdhātuṃ nābhinandati, dukkhaṃ so nābhinandati. Yo dukkhaṃ nābhinandati, parimutto so dukkhasmāti vadāmi. Yo āpodhātuṃ…pe… yo tejodhātuṃ… yo vāyodhātuṃ nābhinandati, dukkhaṃ so nābhinandati. Yo dukkhaṃ nābhinandati, parimutto so dukkhasmāti vadāmī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

Và này các Tỳ khưu, người nào không hoan hỷ địa đại, người ấy không hoan hỷ sự khổ. Người nào không hoan hỷ sự khổ, người ấy được giải thoát khỏi sự khổ, Ta nói vậy. Người nào không hoan hỷ thủy đại... người nào không hoan hỷ hỏa đại... người nào không hoan hỷ phong đại, người ấy không hoan hỷ sự khổ. Người nào không hoan hỷ sự khổ, người ấy được giải thoát khỏi sự khổ, Ta nói vậy. Hết bài kinh thứ sáu.

7. Uppādasuttaṃ

7. Kinh Sự Sanh Khởi

120. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘yo, bhikkhave, pathavīdhātuyā uppādo ṭhiti abhinibbatti pātubhāvo, dukkhasseso uppādo rogānaṃ ṭhiti jarāmaraṇassa pātubhāvo. Yo āpodhātuyā…pe… yo tejodhātuyā… yo vāyodhātuyā uppādo ṭhiti abhinibbatti pātubhāvo, dukkhasseso uppādo rogānaṃ ṭhiti jarāmaraṇassa pātubhāvo’’.

120. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, sự sanh khởi, sự tồn tại, sự tái sanh, sự biểu hiện của địa đại, chính là sự sanh khởi của khổ, sự tồn tại của bệnh tật, sự biểu hiện của già và chết. Sự sanh khởi của thủy đại... sự sanh khởi của hỏa đại... sự sanh khởi, sự tồn tại, sự tái sanh, sự biểu hiện của phong đại, chính là sự sanh khởi của khổ, sự tồn tại của bệnh tật, sự biểu hiện của già và chết.

‘‘Yo ca kho, bhikkhave, pathavīdhātuyā nirodho vūpasamo atthaṅgamo, dukkhasseso nirodho rogānaṃ vūpasamo jarāmaraṇassa atthaṅgamo. Yo āpodhātuyā…pe… yo tejodhātuyā… yo vāyodhātuyā nirodho vūpasamo atthaṅgamo, dukkhasseso nirodho rogānaṃ vūpasamo jarāmaraṇassa atthaṅgamo’’ti. Sattamaṃ.

Và này các Tỳ khưu, sự đoạn diệt, sự lắng dịu, sự biến mất của địa đại, chính là sự đoạn diệt của khổ, sự lắng dịu của bệnh tật, sự biến mất của già và chết. Sự đoạn diệt của thủy đại... sự đoạn diệt của hỏa đại... sự đoạn diệt, sự lắng dịu, sự biến mất của phong đại, chính là sự đoạn diệt của khổ, sự lắng dịu của bệnh tật, sự biến mất của già và chết. Hết bài kinh thứ bảy.

8. Samaṇabrāhmaṇasuttaṃ

8. Kinh Sa Môn Và Bà La Môn

121. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘catasso imā, bhikkhave, dhātuyo. Katamā catasso? Pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu. Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānanti, na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā; na ca pana te āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti’’.

121. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, có bốn đại này. Bốn đại nào? Địa đại, thủy đại, hỏa đại, phong đại. Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào không như thật tuệ tri vị ngọt, sự nguy hiểm, và sự xuất ly của bốn đại này, này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy không được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, không được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn; và những vị tôn giả ấy không tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú trong mục đích của Sa-môn hay mục đích của Bà-la-môn ngay trong hiện tại.

‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānanti, te ca kho [Pg.385] me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā; te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Aṭṭhamaṃ.

Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào như thật tuệ tri vị ngọt, sự nguy hiểm, và sự xuất ly của bốn đại này, này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn; và những vị tôn giả ấy tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú trong mục đích của Sa-môn và mục đích của Bà-la-môn ngay trong hiện tại. (Kinh) thứ tám.

9. Dutiyasamaṇabrāhmaṇasuttaṃ

9. Kinh Sa-môn và Bà-la-môn thứ hai.

122. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘catasso imā, bhikkhave, dhātuyo. Katamā catasso? Pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu. Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānanti…pe… pajānanti…pe… sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Navamaṃ.

122. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, có bốn đại này. Bốn đại nào? Địa đại, thủy đại, hỏa đại, phong đại. Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào không như thật tuệ tri sự sanh khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm, và sự xuất ly của bốn đại này... (nên được triển khai)... tuệ tri... tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú. (Kinh) thứ chín.

10. Tatiyasamaṇabrāhmaṇasuttaṃ

10. Kinh Sa-môn và Bà-la-môn thứ ba.

123. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā pathavīdhātuṃ nappajānanti, pathavīdhātusamudayaṃ nappajānanti, pathavīdhātunirodhaṃ nappajānanti, pathavīdhātunirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti…pe… āpodhātuṃ nappajānanti… tejodhātuṃ nappajānanti… vāyodhātuṃ nappajānanti, vāyodhātusamudayaṃ nappajānanti, vāyodhātunirodhaṃ nappajānanti, vāyodhātunirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti, na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā; na ca pana te āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti’’.

123. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào không tuệ tri địa đại, không tuệ tri sự sanh khởi của địa đại, không tuệ tri sự đoạn diệt của địa đại, không tuệ tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của địa đại... không tuệ tri thủy đại... không tuệ tri hỏa đại... không tuệ tri phong đại, không tuệ tri sự sanh khởi của phong đại, không tuệ tri sự đoạn diệt của phong đại, không tuệ tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của phong đại, này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy không được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, không được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn; và những vị tôn giả ấy không tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú trong mục đích của Sa-môn hay mục đích của Bà-la-môn ngay trong hiện tại.

‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā pathavīdhātuṃ pajānanti, pathavīdhātusamudayaṃ pajānanti, pathavīdhātunirodhaṃ pajānanti, pathavīdhātunirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti… ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā…pe… āpodhātuṃ pajānanti… tejodhātuṃ pajānanti… vāyodhātuṃ pajānanti, vāyodhātusamudayaṃ pajānanti, vāyodhātunirodhaṃ pajānanti, vāyodhātunirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti, te [Pg.386] ca kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā; te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Dasamaṃ.

Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào tuệ tri địa đại, tuệ tri sự sanh khởi của địa đại, tuệ tri sự đoạn diệt của địa đại, tuệ tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của địa đại... Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào... tuệ tri thủy đại... tuệ tri hỏa đại... tuệ tri phong đại, tuệ tri sự sanh khởi của phong đại, tuệ tri sự đoạn diệt của phong đại, tuệ tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của phong đại, này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn; và những vị tôn giả ấy tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú trong mục đích của Sa-môn và mục đích của Bà-la-môn ngay trong hiện tại. (Kinh) thứ mười.

Catuttho vaggo.

Phẩm thứ tư.

Tassuddānaṃ –

Kệ tóm tắt của phẩm ấy:

Catasso pubbe acariṃ, nocedañca dukkhena ca;

Abhinandañca uppādo, tayo samaṇabrāhmaṇāti.

Bốn đại, Trước kia, Bậc thầy, Nếu không, và Khổ; Hoan hỷ, và Sanh khởi, ba kinh Sa-môn và Bà-la-môn.

Dhātusaṃyuttaṃ samattaṃ.

Tương Ưng Đại đã xong.

4. Anamataggasaṃyuttaṃ

4. Tương Ưng Vô Thỉ.

1. Paṭhamavaggo

1. Phẩm thứ nhất.

1. Tiṇakaṭṭhasuttaṃ

1. Kinh Cỏ và Củi.

124. Evaṃ [Pg.387] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

124. Như vầy tôi nghe. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của Anāthapiṇḍika. Tại đó, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: 'Này các Tỳ khưu'. 'Bạch Thế Tôn', các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

‘‘Anamataggoyaṃ bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Seyyathāpi, bhikkhave, puriso yaṃ imasmiṃ jambudīpe tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ taṃ chetvā ekajjhaṃ saṃharitvā caturaṅgulaṃ caturaṅgulaṃ ghaṭikaṃ katvā nikkhipeyya – ‘ayaṃ me mātā, tassā me mātu ayaṃ mātā’ti, apariyādinnāva bhikkhave, tassa purisassa mātumātaro assu, atha imasmiṃ jambudīpe tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Evaṃ dīgharattaṃ vo, bhikkhave, dukkhaṃ paccanubhūtaṃ tibbaṃ paccanubhūtaṃ byasanaṃ paccanubhūtaṃ, kaṭasī vaḍḍhitā. Yāvañcidaṃ, bhikkhave, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ alaṃ virajjituṃ alaṃ vimuccitu’’nti. Paṭhamaṃ.

Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này là vô thỉ. Điểm khởi đầu không thể nhận biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, đang lang thang, lưu chuyển. Này các Tỳ khưu, ví như một người đàn ông, sau khi chặt tất cả cỏ, củi, cành, lá ở cõi Jambudīpa này, gom lại một chỗ, làm thành những khúc nhỏ dài bốn ngón tay rồi đặt xuống và nói: 'Đây là mẹ của ta, đây là mẹ của mẹ ta', này các Tỳ khưu, các bà mẹ của mẹ người đàn ông ấy vẫn chưa hết, trong khi cỏ, củi, cành, lá ở cõi Jambudīpa này đã đi đến chỗ tận diệt, cạn kiệt. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì vòng luân hồi này là vô thỉ. Điểm khởi đầu không thể nhận biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, đang lang thang, lưu chuyển. Này các Tỳ khưu, trong một thời gian dài như vậy, các con đã trải qua khổ, đã trải qua sự đau đớn, đã trải qua tai họa, đã làm cho nghĩa địa lớn thêm. Này các Tỳ khưu, chừng ấy là đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát. (Kinh) thứ nhất.

2. Pathavīsuttaṃ

2. Kinh Địa Đại.

125. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Seyyathāpi, bhikkhave, puriso imaṃ mahāpathaviṃ kolaṭṭhimattaṃ kolaṭṭhimattaṃ mattikāguḷikaṃ karitvā nikkhipeyya – ‘ayaṃ me pitā, tassa me pitu ayaṃ pitā’ti, apariyādinnāva bhikkhave, tassa purisassa pitupitaro assu, athāyaṃ mahāpathavī parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya[Pg.388]. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Evaṃ dīgharattaṃ vo, bhikkhave, dukkhaṃ paccanubhūtaṃ tibbaṃ paccanubhūtaṃ byasanaṃ paccanubhūtaṃ, kaṭasī vaḍḍhitā. Yāvañcidaṃ, bhikkhave, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ, alaṃ virajjituṃ, alaṃ vimuccitu’’nti. Dutiyaṃ.

125. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ-kheo, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm. Khởi điểm ban đầu không thể được biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang lang thang, luân hồi. Này các Tỷ-kheo, ví như một người đàn ông lấy đất từ đại địa này, vo thành những viên đất sét cỡ hạt táo, rồi đặt xuống và nói: ‘Đây là cha ta, đây là cha của cha ta’. Này các Tỷ-kheo, các đời cha ông của người ấy vẫn chưa hết, mà đại địa này đã đi đến chỗ tiêu hoại, tận diệt. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm. Khởi điểm ban đầu không thể được biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang lang thang, luân hồi. Như vậy, này các Tỷ-kheo, trong một thời gian dài, các ông đã kinh nghiệm khổ, đã kinh nghiệm sự đau đớn, đã kinh nghiệm sự bất hạnh, nghĩa địa đã được vun cao. Này các Tỷ-kheo, chừng ấy đã đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát. Kinh thứ hai.

3. Assusuttaṃ

3. Kinh Nước Mắt

126. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā vo iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ amanāpasampayogā manāpavippayogā kandantānaṃ rodantānaṃ assu passannaṃ paggharitaṃ, yaṃ vā catūsu mahāsamuddesu udaka’’nti? ‘‘Yathā kho mayaṃ, bhante, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāma, etadeva, bhante, bahutaraṃ yaṃ no iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ amanāpasampayogā manāpavippayogā kandantānaṃ rodantānaṃ assu passannaṃ paggharitaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu udaka’’nti.

126. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ-kheo, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm. Khởi điểm ban đầu không thể được biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang lang thang, luân hồi. Này các Tỷ-kheo, các ông nghĩ thế nào, cái nào nhiều hơn: nước mắt đã tuôn rơi, đã chảy ra của các ông, những người đang lang thang, luân hồi trong một thời gian dài này, do phải kết hợp với những điều không vừa ý, do phải chia lìa với những điều vừa ý, đang than khóc, kêu la; hay là nước trong bốn biển lớn? Bạch Thế Tôn, theo như chúng con hiểu Pháp do Thế Tôn thuyết giảng, bạch Thế Tôn, chính điều này nhiều hơn: nước mắt đã tuôn rơi, đã chảy ra của chúng con, những người đang lang thang, luân hồi trong một thời gian dài này, do phải kết hợp với những điều không vừa ý, do phải chia lìa với những điều vừa ý, đang than khóc, kêu la; chứ không phải là nước trong bốn biển lớn.

‘‘Sādhu sādhu, bhikkhave, sādhu kho me tumhe, bhikkhave, evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānātha. Etadeva, bhikkhave, bahutaraṃ yaṃ vo iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ amanāpasampayogā manāpavippayogā kandantānaṃ rodantānaṃ assu passannaṃ paggharitaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu udakaṃ. Dīgharattaṃ vo, bhikkhave, mātumaraṇaṃ paccanubhūtaṃ; tesaṃ vā mātumaraṇaṃ paccanubhontānaṃ amanāpasampayogā manāpavippayogā kandantānaṃ rodantānaṃ assu passannaṃ paggharitaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu udakaṃ. Dīgharattaṃ vo, bhikkhave, pitumaraṇaṃ paccanubhūtaṃ …pe… bhātumaraṇaṃ paccanubhūtaṃ… bhaginimaraṇaṃ paccanubhūtaṃ… puttamaraṇaṃ paccanubhūtaṃ… dhītumaraṇaṃ paccanubhūtaṃ… ñātibyasanaṃ paccanubhūtaṃ… bhogabyasanaṃ paccanubhūtaṃ. Dīgharattaṃ vo, bhikkhave, rogabyasanaṃ paccanubhūtaṃ, tesaṃ vo rogabyasanaṃ paccanubhontānaṃ amanāpasampayogā manāpavippayogā kandantānaṃ rodantānaṃ assu passannaṃ paggharitaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu udakaṃ. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro [Pg.389] …pe… yāvañcidaṃ, bhikkhave, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ, alaṃ virajjituṃ, alaṃ vimuccitu’’nti. Tatiyaṃ.

Lành thay, lành thay, này các Tỷ-kheo! Này các Tỷ-kheo, lành thay các ông đã hiểu đúng như vậy Pháp do ta thuyết giảng. Này các Tỷ-kheo, chính điều này nhiều hơn: nước mắt đã tuôn rơi, đã chảy ra của các ông, những người đang lang thang, luân hồi trong một thời gian dài này, do phải kết hợp với những điều không vừa ý, do phải chia lìa với những điều vừa ý, đang than khóc, kêu la; chứ không phải là nước trong bốn biển lớn. Này các Tỷ-kheo, trong một thời gian dài, các ông đã kinh nghiệm cái chết của mẹ; khi kinh nghiệm cái chết của mẹ, do phải kết hợp với những điều không vừa ý, do phải chia lìa với những điều vừa ý, đang than khóc, kêu la, nước mắt đã tuôn rơi, đã chảy ra của các ông nhiều hơn, chứ không phải là nước trong bốn biển lớn. Này các Tỷ-kheo, trong một thời gian dài, các ông đã kinh nghiệm cái chết của cha... cái chết của anh em... cái chết của chị em... cái chết của con trai... cái chết của con gái... sự mất mát thân quyến... sự mất mát tài sản. Này các Tỷ-kheo, trong một thời gian dài, các ông đã kinh nghiệm sự bất hạnh do bệnh tật; khi kinh nghiệm sự bất hạnh do bệnh tật, do phải kết hợp với những điều không vừa ý, do phải chia lìa với những điều vừa ý, đang than khóc, kêu la, nước mắt đã tuôn rơi, đã chảy ra của các ông nhiều hơn, chứ không phải là nước trong bốn biển lớn. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm... chừng ấy đã đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát. Kinh thứ ba.

4. Khīrasuttaṃ

4. Kinh Sữa

127. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā vo iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ mātuthaññaṃ pītaṃ, yaṃ vā catūsu mahāsamuddesu udaka’’nti? ‘‘Yathā kho mayaṃ, bhante, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāma, etadeva, bhante, bahutaraṃ yaṃ no iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ mātuthaññaṃ pītaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu udaka’’nti.

127. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ-kheo, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm. Khởi điểm ban đầu không thể được biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang lang thang, luân hồi. Này các Tỷ-kheo, các ông nghĩ thế nào, cái nào nhiều hơn: sữa mẹ mà các ông đã uống, những người đang lang thang, luân hồi trong một thời gian dài này; hay là nước trong bốn biển lớn? Bạch Thế Tôn, theo như chúng con hiểu Pháp do Thế Tôn thuyết giảng, bạch Thế Tôn, chính điều này nhiều hơn: sữa mẹ mà chúng con đã uống, những người đang lang thang, luân hồi trong một thời gian dài này; chứ không phải là nước trong bốn biển lớn.

‘‘Sādhu sādhu, bhikkhave, sādhu kho me tumhe, bhikkhave, evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānātha. Etadeva, bhikkhave, bahutaraṃ yaṃ vo iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ mātuthaññaṃ pītaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu udakaṃ. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro…pe… alaṃ vimuccitu’’nti. Catutthaṃ.

Lành thay, lành thay, này các Tỷ-kheo! Này các Tỷ-kheo, lành thay các ông đã hiểu đúng như vậy Pháp do ta thuyết giảng. Này các Tỷ-kheo, chính điều này nhiều hơn: sữa mẹ mà các ông đã uống, những người đang lang thang, luân hồi trong một thời gian dài này; chứ không phải là nước trong bốn biển lớn. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm... đủ để giải thoát. Kinh thứ tư.

5. Pabbatasuttaṃ

5. Kinh Núi

128. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ārāme. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kīvadīgho nu kho, bhante, kappo’’ti? ‘‘Dīgho kho, bhikkhu, kappo. So na sukaro saṅkhātuṃ ettakāni vassāni iti vā, ettakāni vassasatāni iti vā, ettakāni vassasahassāni iti vā, ettakāni vassasatasahassāni iti vā’’ti.

128. Tại Sāvatthī... trong tịnh xá. Khi ấy, một vị Tỷ-kheo đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, vị Tỷ-kheo ấy bạch với Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, một kiếp dài bao lâu?’ ‘Này Tỷ-kheo, một kiếp thì dài. Không dễ để đếm được là ‘bấy nhiêu năm’, hay ‘bấy nhiêu trăm năm’, hay ‘bấy nhiêu ngàn năm’, hay ‘bấy nhiêu trăm ngàn năm’.

‘‘Sakkā pana, bhante, upamaṃ kātu’’nti? ‘‘Sakkā, bhikkhū’’ti bhagavā avoca. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhu, mahāselo pabbato yojanaṃ āyāmena yojanaṃ vitthārena yojanaṃ ubbedhena acchinno asusiro ekagghano. Tamenaṃ puriso vassasatassa vassasatassa accayena kāsikena vatthena [Pg.390] sakiṃ sakiṃ parimajjeyya. Khippataraṃ kho so, bhikkhu, mahāselo pabbato iminā upakkamena parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, na tveva kappo. Evaṃ dīgho, bhikkhu, kappo. Evaṃ dīghānaṃ kho, bhikkhu, kappānaṃ neko kappo saṃsito, nekaṃ kappasataṃ saṃsitaṃ, nekaṃ kappasahassaṃ saṃsitaṃ, nekaṃ kappasatasahassaṃ saṃsitaṃ. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhu, saṃsāro. Pubbā koṭi…pe… yāvañcidaṃ, bhikkhu, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ, alaṃ virajjituṃ, alaṃ vimuccitu’’nti. Pañcamaṃ.

– Bạch Thế Tôn, có thể nào nêu lên ví dụ được không? – Này Tỳ khưu, có thể được. – Đức Thế Tôn nói. – Này Tỳ khưu, ví như có một tảng núi đá lớn, dài một do-tuần, rộng một do-tuần, cao một do-tuần, không có lỗ hổng, không có kẽ nứt, là một khối đặc. Rồi có một người, cứ mỗi một trăm năm lại đến dùng một tấm vải lụa xứ Kāsi lau qua một lần. Này Tỳ khưu, tảng núi đá lớn ấy do nỗ lực này mà có thể bị bào mòn, bị tiêu mất còn nhanh hơn, chứ một kiếp thì không. Này Tỳ khưu, một kiếp dài lâu đến như vậy. Này Tỳ khưu, đối với các kiếp dài lâu như vậy, chúng ta đã không chỉ luân chuyển một kiếp, không chỉ luân chuyển một trăm kiếp, không chỉ luân chuyển một ngàn kiếp, không chỉ luân chuyển một trăm ngàn kiếp. Vì sao vậy? Này Tỳ khưu, vòng luân hồi này là vô thủy. Khởi điểm ban đầu... ... Này Tỳ khưu, chừng ấy là đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát. (Kinh) thứ năm.

6. Sāsapasuttaṃ

6. Kinh Hạt Cải

129. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā…pe… ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kīvadīgho, nu kho, bhante, kappo’’ti? ‘‘Dīgho kho, bhikkhu, kappo. So na sukaro saṅkhātuṃ ettakāni vassāni iti vā…pe… ettakāni vassasatasahassāni iti vā’’ti.

129. Ngài trú ở Sāvatthī. Rồi một Tỳ khưu đi đến chỗ Thế Tôn... ... Sau khi ngồi xuống một bên, vị Tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn rằng: – Bạch Thế Tôn, một kiếp dài lâu đến mức nào? – Này Tỳ khưu, một kiếp thì dài lâu. Thật không dễ để đếm được rằng: ‘Nó gồm bao nhiêu năm... ... hay bao nhiêu trăm ngàn năm.’

‘‘Sakkā pana, bhante, upamaṃ kātu’’nti? ‘‘Sakkā, bhikkhū’’ti bhagavā avoca. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhu, āyasaṃ nagaraṃ yojanaṃ āyāmena yojanaṃ vitthārena yojanaṃ ubbedhena, puṇṇaṃ sāsapānaṃ guḷikābaddhaṃ. Tato puriso vassasatassa vassasatassa accayena ekamekaṃ sāsapaṃ uddhareyya. Khippataraṃ kho so, bhikkhu mahāsāsaparāsi iminā upakkamena parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, na tveva kappo. Evaṃ dīgho kho, bhikkhu, kappo. Evaṃ dīghānaṃ kho, bhikkhu, kappānaṃ neko kappo saṃsito, nekaṃ kappasataṃ saṃsitaṃ, nekaṃ kappasahassaṃ saṃsitaṃ, nekaṃ kappasatasahassaṃ saṃsitaṃ. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhu, saṃsāro …pe… alaṃ vimuccitu’’nti. Chaṭṭhaṃ.

– Bạch Thế Tôn, có thể nào nêu lên ví dụ được không? – Này Tỳ khưu, có thể được. – Đức Thế Tôn nói. – Này Tỳ khưu, ví như có một thành phố bằng sắt, dài một do-tuần, rộng một do-tuần, cao một do-tuần, chứa đầy những hạt cải được nén thành một khối đặc. Rồi có một người, cứ mỗi một trăm năm lại đến lấy ra một hạt cải. Này Tỳ khưu, đống hạt cải lớn ấy do nỗ lực này mà có thể bị vơi đi, bị tiêu mất còn nhanh hơn, chứ một kiếp thì không. Này Tỳ khưu, một kiếp dài lâu đến như vậy. Này Tỳ khưu, đối với các kiếp dài lâu như vậy, chúng ta đã không chỉ luân chuyển một kiếp, không chỉ luân chuyển một trăm kiếp, không chỉ luân chuyển một ngàn kiếp, không chỉ luân chuyển một trăm ngàn kiếp. Vì sao vậy? Này Tỳ khưu, vòng luân hồi này là vô thủy... ... đủ để giải thoát. (Kinh) thứ sáu.

7. Sāvakasuttaṃ

7. Kinh Thinh Văn

130. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā…pe… ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘kīvabahukā nu kho, bhante, kappā abbhatītā atikkantā’’ti? ‘‘Bahukā kho, bhikkhave[Pg.391], kappā abbhatītā atikkantā. Te na sukarā saṅkhātuṃ – ‘ettakā kappā iti vā, ettakāni kappasatāni iti vā, ettakāni kappasahassāni iti vā, ettakāni kappasatasahassāni iti vā’’’ti.

130. Ngài trú ở Sāvatthī. Rồi nhiều vị Tỳ khưu đi đến chỗ Thế Tôn... ... Sau khi ngồi xuống một bên, các Tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn rằng: – Bạch Thế Tôn, các kiếp đã trôi qua, đã đi vào quá khứ thì nhiều đến mức nào? – Này các Tỳ khưu, các kiếp đã trôi qua, đã đi vào quá khứ thì rất nhiều. Thật không dễ để đếm được rằng: ‘Có bao nhiêu kiếp, hay bao nhiêu trăm kiếp, hay bao nhiêu ngàn kiếp, hay bao nhiêu trăm ngàn kiếp.’

‘‘Sakkā pana, bhante, upamaṃ kātu’’nti? ‘‘Sakkā, bhikkhave’’ti bhagavā avoca. ‘‘Idhassu, bhikkhave, cattāro sāvakā vassasatāyukā vassasatajīvino. Te divase divase kappasatasahassaṃ kappasatasahassaṃ anussareyyuṃ. Ananussaritāva bhikkhave, tehi kappā assu, atha kho te cattāro sāvakā vassasatāyukā vassasatajīvino vassasatassa accayena kālaṃ kareyyuṃ. Evaṃ bahukā kho, bhikkhave, kappā abbhatītā atikkantā. Te na sukarā saṅkhātuṃ – ‘ettakā kappā iti vā, ettakāni kappasatāni iti vā, ettakāni kappasahassāni iti vā, ettakāni kappasatasahassāni iti vā’ti. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro…pe… alaṃ vimuccitu’’nti. Sattamaṃ.

– Bạch Thế Tôn, có thể nào nêu lên ví dụ được không? – Này các Tỳ khưu, có thể được. – Đức Thế Tôn nói. – Này các Tỳ khưu, ví như có bốn vị Thinh văn, sống một trăm tuổi, có tuổi thọ một trăm năm. Mỗi ngày, họ nhớ lại một trăm ngàn kiếp. Này các Tỳ khưu, các kiếp ấy vẫn chưa được họ nhớ lại cho hết, mà bốn vị Thinh văn ấy, những người sống một trăm tuổi, có tuổi thọ một trăm năm, sau một trăm năm đã mệnh chung. Này các Tỳ khưu, các kiếp đã trôi qua, đã đi vào quá khứ thì nhiều đến như vậy. Thật không dễ để đếm được rằng: ‘Có bao nhiêu kiếp, hay bao nhiêu trăm kiếp, hay bao nhiêu ngàn kiếp, hay bao nhiêu trăm ngàn kiếp.’ Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này là vô thủy... ... đủ để giải thoát. (Kinh) thứ bảy.

8. Gaṅgāsuttaṃ

8. Kinh Sông Hằng

131. Rājagahe viharati veḷuvane. Atha kho aññataro brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kīvabahukā nu kho, bho gotama, kappā abbhatītā atikkantā’’ti? ‘‘Bahukā kho, brāhmaṇa, kappā abbhatītā atikkantā. Te na sukarā saṅkhātuṃ – ‘ettakā kappā iti vā, ettakāni kappasatāni iti vā, ettakāni kappasahassāni iti vā, ettakāni kappasatasahassāni iti vā’’’ti.

131. Ngài trú ở Rājagaha, tại Veḷuvana. Rồi một Bà-la-môn đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, vị ấy cùng Thế Tôn trao đổi lời chào hỏi. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân thiện, đáng ghi nhớ, vị ấy ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, vị Bà-la-môn ấy bạch với Thế Tôn rằng: – Thưa Tôn giả Gotama, các kiếp đã trôi qua, đã đi vào quá khứ thì nhiều đến mức nào? – Này Bà-la-môn, các kiếp đã trôi qua, đã đi vào quá khứ thì rất nhiều. Thật không dễ để đếm được rằng: ‘Có bao nhiêu kiếp, hay bao nhiêu trăm kiếp, hay bao nhiêu ngàn kiếp, hay bao nhiêu trăm ngàn kiếp.’

‘‘Sakkā pana, bho gotama, upamaṃ kātu’’nti? ‘‘Sakkā, brāhmaṇā’’ti bhagavā avoca. ‘‘Seyyathāpi, brāhmaṇa, yato cāyaṃ gaṅgā nadī pabhavati yattha ca mahāsamuddaṃ appeti, yā etasmiṃ antare vālikā sā na sukarā saṅkhātuṃ – ‘ettakā vālikā iti vā, ettakāni vālikasatāni iti vā, ettakāni vālikasahassāni iti vā, ettakāni vālikasatasahassāni iti vā’ti. Tato bahutarā kho, brāhmaṇa, kappā abbhatītā atikkantā. Te na sukarā saṅkhātuṃ – ‘ettakā kappā iti [Pg.392] vā, ettakāni kappasatāni iti vā, ettakāni kappasahassāni iti vā, ettakāni kappasatasahassāni iti vā’ti. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, brāhmaṇa, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Evaṃ dīgharattaṃ kho, brāhmaṇa, dukkhaṃ paccanubhūtaṃ tibbaṃ paccanubhūtaṃ byasanaṃ paccanubhūtaṃ, kaṭasī vaḍḍhitā. Yāvañcidaṃ, brāhmaṇa, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ, alaṃ virajjituṃ, alaṃ vimuccitu’’nti.

"Thưa Tôn giả Gotama, có thể nào nêu lên một ví dụ được không?" "Này Bà-la-môn, có thể được." Đức Thế Tôn nói. "Này Bà-la-môn, ví như sông Hằng này, từ nơi nó phát nguồn cho đến chỗ nó đổ vào biển cả, số cát ở khoảng giữa thật khó mà đếm được rằng: 'Có từng ấy hạt cát', hay 'có từng ấy trăm hạt cát', hay 'có từng ấy ngàn hạt cát', hay 'có từng ấy trăm ngàn hạt cát'. Này Bà-la-môn, các kiếp đã trôi qua, đã vượt qua còn nhiều hơn thế nữa. Thật khó mà đếm được chúng rằng: 'Có từng ấy kiếp', hay 'có từng ấy trăm kiếp', hay 'có từng ấy ngàn kiếp', hay 'có từng ấy trăm ngàn kiếp'. Vì sao vậy? Này Bà-la-môn, vòng luân hồi này không có khởi điểm. Điểm khởi đầu không thể nhận biết được đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái dục trói buộc, đang trôi lăn, đang lang thang. Này Bà-la-môn, trong một thời gian dài như vậy, khổ đã được kinh qua, sự khốc liệt đã được kinh qua, tai họa đã được kinh qua, nghĩa địa đã được vun bồi. Này Bà-la-môn, chừng ấy là đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát."

Evaṃ vutte, so brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Aṭṭhamaṃ.

Khi được nói như vậy, vị Bà-la-môn ấy bạch với Đức Thế Tôn rằng: "Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! ... (cho đến) ... Mong Tôn giả Gotama hãy xem con là một người cận sự nam, từ hôm nay cho đến trọn đời đã quy y." Kinh thứ tám.

9. Daṇḍasuttaṃ

9. Kinh Cây Gậy

132. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Seyyathāpi, bhikkhave, daṇḍo uparivehāsaṃ khitto sakimpi mūlena nipatati, sakimpi majjhena nipatati, sakimpi antena nipatati; evameva kho, bhikkhave, avijjānīvaraṇā sattā taṇhāsaṃyojanā sandhāvantā saṃsarantā sakimpi asmā lokā paraṃ lokaṃ gacchanti, sakimpi parasmā lokā imaṃ lokaṃ āgacchanti. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro…pe… alaṃ vimuccitu’’nti. Navamaṃ.

132. Trú ở Sāvatthī... (cho đến) ... "Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này không có khởi điểm. Điểm khởi đầu không thể nhận biết được đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái dục trói buộc, đang trôi lăn, đang lang thang. Này các Tỳ khưu, ví như một cây gậy được tung lên không trung, có lúc nó rơi xuống bằng gốc, có lúc nó rơi xuống bằng thân, có lúc nó rơi xuống bằng ngọn; cũng vậy, này các Tỳ khưu, các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái dục trói buộc, đang trôi lăn, đang lang thang, có lúc từ thế giới này đi đến thế giới khác, có lúc từ thế giới khác đi đến thế giới này. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này không có khởi điểm... (cho đến) ... đủ để giải thoát." Kinh thứ chín.

10. Puggalasuttaṃ

10. Kinh Người

133. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

133. Một thời, Đức Thế Tôn trú ở Rājagaha, trên núi Gijjhakūṭa. Tại đó, Đức Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: "Này các Tỳ khưu." "Bạch Thế Tôn," những Tỳ khưu ấy vâng đáp Đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn nói điều này:

‘‘Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro…pe… ekapuggalassa, bhikkhave, kappaṃ sandhāvato saṃsarato siyā evaṃ mahā aṭṭhikaṅkalo aṭṭhipuñjo aṭṭhirāsi yathāyaṃ vepullo pabbato, sace saṃhārako assa, sambhatañca na vinasseyya. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro…pe… alaṃ vimuccitu’’nti.

"Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này không có khởi điểm... (cho đến) ... Này các Tỳ khưu, xương của một người, trong một kiếp trôi lăn, lang thang, nếu có người thu gom lại và nếu những gì đã thu gom không bị hủy hoại, thì sẽ có một đống xương, một chồng xương, một núi xương lớn như núi Vepulla này. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này không có khởi điểm... (cho đến) ... đủ để giải thoát."

Idamavoca [Pg.393] bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –

Đức Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa:

‘‘Ekassekena kappena, puggalassaṭṭhisañcayo;

Siyā pabbatasamo rāsi, iti vuttaṃ mahesinā.

"Xương của một người trong một kiếp, tích tụ lại thành một đống lớn bằng ngọn núi, bậc Đại Sĩ đã nói như vậy."

‘‘So kho panāyaṃ akkhāto, vepullo pabbato mahā;

Uttaro gijjhakūṭassa, magadhānaṃ giribbaje.

"Ngọn núi Vepulla vĩ đại ấy được tuyên bố là ở phía bắc của núi Gijjhakūṭa, tại Giribbaja của người Magadha."

‘‘Yato ca ariyasaccāni, sammappaññāya passati;

Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ, dukkhassa ca atikkamaṃ;

Ariyaṃ caṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, dukkhūpasamagāminaṃ.

"Và khi người ấy với chánh trí tuệ thấy được các Thánh đế: Khổ, sự tập khởi của khổ, sự vượt qua khổ, và con đường Thánh tám ngành đưa đến sự chấm dứt khổ."

‘‘Sa sattakkhattuṃparamaṃ, sandhāvitvāna puggalo;

Dukkhassantakaro hoti, sabbasaṃyojanakkhayā’’ti. dasamaṃ;

"Người ấy, sau khi trôi lăn tối đa bảy lần nữa, sẽ chấm dứt khổ đau, do sự đoạn tận tất cả các kiết sử." Kinh thứ mười.

Paṭhamo vaggo.

Phẩm thứ nhất.

Tassuddānaṃ –

Kệ tóm tắt của phẩm:

Tiṇakaṭṭhañca pathavī, assu khīrañca pabbataṃ;

Sāsapā sāvakā gaṅgā, daṇḍo ca puggalena cāti.

Cỏ và Gỗ, Đất, Nước Mắt và Sữa, và Núi; Hạt Cải, Các Đệ Tử, Sông Hằng, Cây Gậy và Người.

2. Dutiyavaggo

2. Phẩm Thứ Hai

1. Duggatasuttaṃ

1. Kinh Người Bất Hạnh

134. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati. Tatra kho bhagavā bhikkhu āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Yaṃ, bhikkhave, passeyyātha duggataṃ durūpetaṃ niṭṭhamettha gantabbaṃ – ‘amhehipi evarūpaṃ paccanubhūtaṃ iminā dīghena addhunā’ti. Taṃ kissa hetu…pe… yāvañcidaṃ, bhikkhave, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ alaṃ virajjituṃ alaṃ vimuccitu’’nti. Paṭhamaṃ.

134. Một thời, Đức Thế Tôn trú ở Sāvatthī. Tại đó, Đức Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: "Này các Tỳ khưu." "Bạch Thế Tôn," những Tỳ khưu ấy vâng đáp Đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn nói điều này: "Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này không có khởi điểm. Điểm khởi đầu không thể nhận biết được đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái dục trói buộc, đang trôi lăn, đang lang thang. Này các Tỳ khưu, khi các ông thấy một người bất hạnh, xấu xí, các ông nên đi đến kết luận này: 'Chúng ta cũng đã từng trải qua tình trạng như vậy trong suốt quãng đường dài này.' Vì sao vậy? ... (cho đến) ... Này các Tỳ khưu, chừng ấy là đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát." Kinh thứ nhất.

2. Sukhitasuttaṃ

2. Kinh Người Hạnh Phúc

135. Sāvatthiyaṃ [Pg.394] viharati…pe… ‘‘anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro…pe… yaṃ, bhikkhave, passeyyātha sukhitaṃ susajjitaṃ, niṭṭhamettha gantabbaṃ – ‘amhehipi evarūpaṃ paccanubhūtaṃ iminā dīghena addhunā’ti. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati…pe… alaṃ vimuccitu’’nti. Dutiyaṃ.

135. Trú ở Sāvatthī... (cho đến) ... "Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này không có khởi điểm... (cho đến) ... Này các Tỳ khưu, khi các ông thấy một người hạnh phúc, được trang điểm đẹp đẽ, các ông nên đi đến kết luận này: 'Chúng ta cũng đã từng trải qua tình trạng như vậy trong suốt quãng đường dài này.' Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này không có khởi điểm. Điểm khởi đầu không thể nhận biết được... (cho đến) ... đủ để giải thoát." Kinh thứ hai.

3. Tiṃsamattasuttaṃ

3. Kinh Ba Mươi

136. Rājagahe viharati veḷuvane. Atha kho tiṃsamattā pāveyyakā bhikkhū sabbe āraññikā sabbe piṇḍapātikā sabbe paṃsukūlikā sabbe tecīvarikā sabbe sasaṃyojanā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Atha kho bhagavato etadahosi – ‘‘ime kho tiṃsamattā pāveyyakā bhikkhū sabbe āraññikā sabbe piṇḍapātikā sabbe paṃsukūlikā sabbe tecīvarikā sabbe sasaṃyojanā. Yaṃnūnāhaṃ imesaṃ tathā dhammaṃ deseyyaṃ yathā nesaṃ imasmiṃyeva āsane anupādāya āsavehi cittāni vimucceyyu’’nti. Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

136. Thế Tôn trú tại Rājagaha, trong khu rừng Veḷuvana. Bấy giờ, có khoảng ba mươi vị tỳ khưu người Pāvā, tất cả đều là những vị sống trong rừng, tất cả đều là những vị đi khất thực, tất cả đều là những vị mặc y phấn tảo, tất cả đều là những vị chỉ dùng ba y, tất cả đều còn các kiết sử, đã đi đến nơi Thế Tôn. Sau khi đến, họ đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Bấy giờ, Thế Tôn khởi lên ý nghĩ này: 'Khoảng ba mươi vị tỳ khưu người Pāvā này, tất cả đều là những vị sống trong rừng, tất cả đều là những vị đi khất thực, tất cả đều là những vị mặc y phấn tảo, tất cả đều là những vị chỉ dùng ba y, tất cả đều còn các kiết sử. Ta hãy thuyết pháp cho họ theo cách mà ngay tại chỗ ngồi này, tâm của họ sẽ được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không còn chấp thủ.' Rồi Thế Tôn gọi các vị tỳ khưu: 'Này các tỳ khưu.' – 'Bạch Thế Tôn,' các vị tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

‘‘Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā vo iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ sīsacchinnānaṃ lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ, yaṃ vā catūsu mahāsamuddesu udaka’’nti? ‘‘Yathā kho mayaṃ, bhante, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāma, etadeva, bhante, bahutaraṃ, yaṃ no iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ sīsacchinnānaṃ lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu udaka’’nti.

“Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm. Điểm khởi đầu không thể nhận ra đối với chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang trôi lăn, lưu chuyển. Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào? Cái nào nhiều hơn: máu đã tuôn chảy, đã đổ ra do bị chặt đầu của các ông, những người đang trôi lăn, lưu chuyển trong suốt thời gian dài này, hay là nước trong bốn biển lớn?” – “Bạch Thế Tôn, theo như chúng con hiểu được giáo pháp do Thế Tôn thuyết giảng, bạch Thế Tôn, chính điều này là nhiều hơn: máu đã tuôn chảy, đã đổ ra do bị chặt đầu của chúng con, những người đang trôi lăn, lưu chuyển trong suốt thời gian dài này; chứ không phải là nước trong bốn biển lớn.”

‘‘Sādhu sādhu, bhikkhave, sādhu kho me tumhe, bhikkhave, evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānātha. Etadeva, bhikkhave, bahutaraṃ, yaṃ vo iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ sīsacchinnānaṃ lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu [Pg.395] udakaṃ. Dīgharattaṃ vo, bhikkhave, gunnaṃ sataṃ gobhūtānaṃ sīsacchinnānaṃ lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu udakaṃ. Dīgharattaṃ vo, bhikkhave, mahiṃsānaṃ sataṃ mahiṃsabhūtānaṃ sīsacchinnānaṃ lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ …pe… dīgharattaṃ vo, bhikkhave, urabbhānaṃ sataṃ urabbhabhūtānaṃ…pe… ajānaṃ sataṃ ajabhūtānaṃ… migānaṃ sataṃ migabhūtānaṃ… kukkuṭānaṃ sataṃ kukkuṭabhūtānaṃ… sūkarānaṃ sataṃ sūkarabhūtānaṃ… dīgharattaṃ vo, bhikkhave, corā gāmaghātāti gahetvā sīsacchinnānaṃ lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ. Dīgharattaṃ vo, bhikkhave, corā pāripanthikāti gahetvā sīsacchinnānaṃ lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ. Dīgharattaṃ vo, bhikkhave, corā pāradārikāti gahetvā sīsacchinnānaṃ lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu udakaṃ. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro…pe… alaṃ vimuccitu’’nti.

“Lành thay, lành thay, này các tỳ khưu! Này các tỳ khưu, thật tốt khi các ông hiểu được giáo pháp do ta thuyết giảng như vậy. Này các tỳ khưu, chính điều này là nhiều hơn: máu đã tuôn chảy, đã đổ ra do bị chặt đầu của các ông, những người đang trôi lăn, lưu chuyển trong suốt thời gian dài này; chứ không phải là nước trong bốn biển lớn. Này các tỳ khưu, trong một thời gian dài, khi là những con bò, máu đã tuôn chảy, đã đổ ra do bị chặt đầu của các ông khi sanh làm bò, chứ không phải là nước trong bốn biển lớn. Này các tỳ khưu, trong một thời gian dài, khi là những con trâu, máu đã tuôn chảy, đã đổ ra do bị chặt đầu của các ông khi sanh làm trâu... ... trong một thời gian dài, khi là những con cừu, khi sanh làm cừu... ... khi là những con dê, khi sanh làm dê... khi là những con nai, khi sanh làm nai... khi là những con gà, khi sanh làm gà... khi là những con heo, khi sanh làm heo... Này các tỳ khưu, trong một thời gian dài, khi bị bắt vì là kẻ cướp phá làng mạc, máu đã tuôn chảy, đã đổ ra do bị chặt đầu của các ông. Này các tỳ khưu, trong một thời gian dài, khi bị bắt vì là kẻ cướp đường, máu đã tuôn chảy, đã đổ ra do bị chặt đầu của các ông. Này các tỳ khưu, trong một thời gian dài, khi bị bắt vì là kẻ ngoại tình, máu đã tuôn chảy, đã đổ ra do bị chặt đầu của các ông, chứ không phải là nước trong bốn biển lớn. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm... ... đã đủ để giải thoát.”

‘‘Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti. Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṃ bhaññamāne tiṃsamattānaṃ pāveyyakānaṃ bhikkhūnaṃ anupādāya āsavehi cittāni vimucciṃsū’’ti. Tatiyaṃ.

Thế Tôn đã nói điều này. Các vị tỳ khưu ấy hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Thế Tôn. Và trong khi bài pháp giải thích này đang được thuyết giảng, tâm của khoảng ba mươi vị tỳ khưu người Pāvā đã được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không còn chấp thủ. (Kinh thứ) ba.

4. Mātusuttaṃ

4. Kinh Người Mẹ

137. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro…pe… na so, bhikkhave, satto sulabharūpo yo namātābhūtapubbo iminā dīghena addhunā. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro…pe… alaṃ vimuccitu’’nti. Catutthaṃ.

137. Trú tại Sāvatthī... ... “Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm... ... Này các tỳ khưu, không dễ gì tìm được một chúng sanh chưa từng là mẹ của các ông trong suốt thời gian dài này. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm... ... đã đủ để giải thoát.” (Kinh thứ) tư.

5. Pitusuttaṃ

5. Kinh Người Cha

138. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro…pe… na so, bhikkhave, satto sulabharūpo yo napitābhūtapubbo …pe… alaṃ vimuccitu’’nti. Pañcamaṃ.

138. Trú tại Sāvatthī... ... “Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm... ... Này các tỳ khưu, không dễ gì tìm được một chúng sanh chưa từng là cha của các ông... ... đã đủ để giải thoát.” (Kinh thứ) năm.

6. Bhātusuttaṃ

6. Kinh Người Anh Em

139. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘na so, bhikkhave, satto sulabharūpo yo nabhātābhūtapubbo…pe… alaṃ vimuccitu’’nti. Chaṭṭhaṃ.

139. Trú tại Sāvatthī... ... “Này các tỳ khưu, không dễ gì tìm được một chúng sanh chưa từng là anh em của các ông... ... đã đủ để giải thoát.” (Kinh thứ) sáu.

7. Bhaginisuttaṃ

7. Kinh Người Chị Em

140. Sāvatthiyaṃ [Pg.396] viharati…pe… ‘‘na so, bhikkhave, satto sulabharūpo yo nabhaginibhūtapubbo…pe… alaṃ vimuccitu’’nti. Sattamaṃ.

140. Trú tại Sāvatthī... ... “Này các tỳ khưu, không dễ gì tìm được một chúng sanh chưa từng là chị em của các ông... ... đã đủ để giải thoát.” (Kinh thứ) bảy.

8. Puttasuttaṃ

8. Kinh Người Con Trai

141. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘na so, bhikkhave, satto sulabharūpo yo naputtabhūtapubbo…pe… alaṃ vimuccitu’’nti. Aṭṭhamaṃ.

141. Trú tại Sāvatthī... ... “Này các tỳ khưu, không dễ gì tìm được một chúng sanh chưa từng là con trai của các ông... ... đã đủ để giải thoát.” (Kinh thứ) tám.

9. Dhītusuttaṃ

9. Kinh Người Con Gái

142. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Na so, bhikkhave, satto sulabharūpo yo na dhītābhūtapubbo iminā dīghena addhunā. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Evaṃ dīgharattaṃ vo, bhikkhave, dukkhaṃ paccanubhūtaṃ tibbaṃ paccanubhūtaṃ byasanaṃ paccanubhūtaṃ, kaṭasī vaḍḍhitā. Yāvañcidaṃ, bhikkhave, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ, alaṃ virajjituṃ, alaṃ vimuccitu’’nti. Navamaṃ.

142. Trú tại Sāvatthī... ... “Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm. Điểm khởi đầu không thể nhận ra đối với chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang trôi lăn, lưu chuyển. Này các tỳ khưu, không dễ gì tìm được một chúng sanh chưa từng là con gái của các ông trong suốt thời gian dài này. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm. Điểm khởi đầu không thể nhận ra đối với chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang trôi lăn, lưu chuyển. Này các tỳ khưu, trong một thời gian dài như vậy, các ông đã phải chịu đựng khổ đau, đã phải chịu đựng sự thống khổ, đã phải chịu đựng sự bất hạnh, làm cho các nghĩa địa ngày càng lớn thêm. Này các tỳ khưu, chừng ấy là đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát.” (Kinh thứ) chín.

10. Vepullapabbatasuttaṃ

10. Kinh Núi Vepulla

143. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

143. Một thời, Thế Tôn trú ở Rājagaha (Vương Xá), tại núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu). Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: “Này các Tỳ khưu”. “Bạch Thế Tôn”, các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau:

‘‘Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, imassa vepullassa pabbatassa ‘pācīnavaṃso’tveva samaññā udapādi. Tena kho pana, bhikkhave, samayena manussānaṃ ‘tivarā’tveva samaññā udapādi. Tivarānaṃ, bhikkhave, manussānaṃ cattārīsa vassasahassāni āyuppamāṇaṃ ahosi. Tivarā, bhikkhave, manussā pācīnavaṃsaṃ pabbataṃ catūhena ārohanti, catūhena orohanti. Tena kho pana, bhikkhave[Pg.397], samayena kakusandho bhagavā arahaṃ sammāsambuddho loke uppanno hoti. Kakusandhassa, bhikkhave, bhagavato arahato sammāsambuddhassa vidhurasañjīvaṃ nāma sāvakayugaṃ ahosi aggaṃ bhaddayugaṃ. Passatha, bhikkhave, sā cevimassa pabbatassa samaññā antarahitā, te ca manussā kālaṅkatā, so ca bhagavā parinibbuto. Evaṃ aniccā, bhikkhave, saṅkhārā; evaṃ addhuvā, bhikkhave, saṅkhārā; evaṃ anassāsikā, bhikkhave, saṅkhārā. Yāvañcidaṃ, bhikkhave, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ, alaṃ virajjituṃ, alaṃ vimuccituṃ.

“Này các Tỳ khưu, vô thỉ là vòng luân hồi này. Khởi điểm đầu tiên không thể biết được đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang trôi lăn, lưu chuyển. Này các Tỳ khưu, đã từng xảy ra trong quá khứ, ngọn núi Vepulla này có tên gọi là Pācīnavaṃsa. Và này các Tỳ khưu, vào thời ấy, loài người có tên gọi là Tivarā. Này các Tỳ khưu, tuổi thọ của loài người Tivarā là bốn mươi ngàn năm. Này các Tỳ khưu, người Tivarā leo lên núi Pācīnavaṃsa mất bốn ngày, và xuống núi cũng mất bốn ngày. Này các Tỳ khưu, vào thời ấy, Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã xuất hiện ở đời. Này các Tỳ khưu, Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác có một cặp đệ tử Thinh văn tên là Vidhura và Sañjīva, là cặp đệ tử tối thắng, tốt lành. Này các Tỳ khưu, hãy xem, tên gọi ấy của ngọn núi này đã biến mất, những người ấy đã qua đời, và vị Thế Tôn ấy đã nhập Vô Dư Niết-bàn. Này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là vô thường như vậy; này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là không bền vững như vậy; này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là không đáng tin cậy như vậy. Này các Tỳ khưu, chừng ấy là đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát.”

‘‘Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, imassa vepullassa pabbatassa ‘vaṅkako’tveva samaññā udapādi. Tena kho pana, bhikkhave, samayena manussānaṃ ‘rohitassā’tveva samaññā udapādi. Rohitassānaṃ, bhikkhave, manussānaṃ tiṃsavassasahassāni āyuppamāṇaṃ ahosi. Rohitassā, bhikkhave, manussā vaṅkakaṃ pabbataṃ tīhena ārohanti, tīhena orohanti. Tena kho pana, bhikkhave, samayena koṇāgamano bhagavā arahaṃ sammāsambuddho loke uppanno hoti. Koṇāgamanassa, bhikkhave, bhagavato arahato sammāsambuddhassa bhiyyosuttaraṃ nāma sāvakayugaṃ ahosi aggaṃ bhaddayugaṃ. Passatha, bhikkhave, sā cevimassa pabbatassa samaññā antarahitā, te ca manussā kālaṅkatā, so ca bhagavā parinibbuto. Evaṃ aniccā, bhikkhave, saṅkhārā…pe… alaṃ vimuccituṃ.

“Này các Tỳ khưu, đã từng xảy ra trong quá khứ, ngọn núi Vepulla này có tên gọi là Vaṅkaka. Và này các Tỳ khưu, vào thời ấy, loài người có tên gọi là Rohitassā. Này các Tỳ khưu, tuổi thọ của loài người Rohitassā là ba mươi ngàn năm. Này các Tỳ khưu, người Rohitassā leo lên núi Vaṅkaka mất ba ngày, và xuống núi cũng mất ba ngày. Này các Tỳ khưu, vào thời ấy, Thế Tôn Koṇāgamana, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã xuất hiện ở đời. Này các Tỳ khưu, Thế Tôn Koṇāgamana, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác có một cặp đệ tử Thinh văn tên là Bhiyyosa và Uttara, là cặp đệ tử tối thắng, tốt lành. Này các Tỳ khưu, hãy xem, tên gọi ấy của ngọn núi này đã biến mất, những người ấy đã qua đời, và vị Thế Tôn ấy đã nhập Vô Dư Niết-bàn. Này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là vô thường như vậy... đủ để giải thoát.”

‘‘Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, imassa vepullassa pabbatassa ‘supasso’tveva samaññā udapādi. Tena kho pana, bhikkhave, samayena manussānaṃ ‘suppiyā’tveva samaññā udapādi. Suppiyānaṃ, bhikkhave, manussānaṃ vīsativassasahassāni āyuppamāṇaṃ ahosi. Suppiyā, bhikkhave, manussā supassaṃ pabbataṃ dvīhena ārohanti, dvīhena orohanti. Tena kho pana, bhikkhave, samayena kassapo bhagavā arahaṃ sammāsambuddho loke uppanno hoti. Kassapassa, bhikkhave, bhagavato arahato sammāsambuddhassa tissabhāradvājaṃ nāma sāvakayugaṃ ahosi aggaṃ bhaddayugaṃ. Passatha, bhikkhave, sā cevimassa pabbatassa samaññā antarahitā, te ca manussā kālaṅkatā, so ca bhagavā parinibbuto. Evaṃ aniccā, bhikkhave, saṅkhārā; evaṃ addhuvā, bhikkhave, saṅkhārā…pe… alaṃ vimuccituṃ.

“Này các Tỳ khưu, đã từng xảy ra trong quá khứ, ngọn núi Vepulla này có tên gọi là Supassa. Và này các Tỳ khưu, vào thời ấy, loài người có tên gọi là Suppiyā. Này các Tỳ khưu, tuổi thọ của loài người Suppiyā là hai mươi ngàn năm. Này các Tỳ khưu, người Suppiyā leo lên núi Supassa mất hai ngày, và xuống núi cũng mất hai ngày. Này các Tỳ khưu, vào thời ấy, Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã xuất hiện ở đời. Này các Tỳ khưu, Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác có một cặp đệ tử Thinh văn tên là Tissa và Bhāradvāja, là cặp đệ tử tối thắng, tốt lành. Này các Tỳ khưu, hãy xem, tên gọi ấy của ngọn núi này đã biến mất, những người ấy đã qua đời, và vị Thế Tôn ấy đã nhập Vô Dư Niết-bàn. Này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là vô thường như vậy; này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là không bền vững như vậy... đủ để giải thoát.”

‘‘Etarahi [Pg.398] kho pana, bhikkhave, imassa vepullassa pabbatassa ‘vepullo’tveva samaññā udapādi. Etarahi kho pana, bhikkhave, imesaṃ manussānaṃ ‘māgadhakā’tveva samaññā udapādi. Māgadhakānaṃ, bhikkhave, manussānaṃ appakaṃ āyuppamāṇaṃ parittaṃ lahukaṃ ; yo ciraṃ jīvati so vassasataṃ appaṃ vā bhiyyo. Māgadhakā, bhikkhave, manussā vepullaṃ pabbataṃ muhuttena ārohanti muhuttena orohanti. Etarahi kho panāhaṃ, bhikkhave, arahaṃ sammāsambuddho loke uppanno. Mayhaṃ kho pana, bhikkhave, sāriputtamoggallānaṃ nāma sāvakayugaṃ aggaṃ bhaddayugaṃ. Bhavissati, bhikkhave, so samayo yā ayañcevimassa pabbatassa samaññā antaradhāyissati, ime ca manussā kālaṃ karissanti, ahañca parinibbāyissāmi. Evaṃ aniccā, bhikkhave, saṅkhārā; evaṃ addhuvā, bhikkhave, saṅkhārā; evaṃ anassāsikā, bhikkhave, saṅkhārā. Yāvañcidaṃ, bhikkhave, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ, alaṃ virajjituṃ, alaṃ vimuccitu’’nti.

“Còn bây giờ, này các Tỳ khưu, ngọn núi Vepulla này có tên gọi là Vepulla. Và bây giờ, này các Tỳ khưu, những người này có tên gọi là người Māgadhakā (Ma-kiệt-đà). Này các Tỳ khưu, tuổi thọ của người Māgadhakā thì ít ỏi, ngắn ngủi, chóng qua; người nào sống lâu thì được một trăm năm hoặc hơn một chút. Này các Tỳ khưu, người Māgadhakā leo lên núi Vepulla trong một khoảnh khắc, và xuống núi cũng trong một khoảnh khắc. Và bây giờ, này các Tỳ khưu, Ta, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, đã xuất hiện ở đời. Này các Tỳ khưu, Ta có một cặp đệ tử Thinh văn tên là Sāriputta và Moggallāna, là cặp đệ tử tối thắng, tốt lành. Này các Tỳ khưu, sẽ có thời mà tên gọi này của ngọn núi này sẽ biến mất, những người này sẽ qua đời, và Ta cũng sẽ nhập Vô Dư Niết-bàn. Này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là vô thường như vậy; này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là không bền vững như vậy; này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là không đáng tin cậy như vậy. Này các Tỳ khưu, chừng ấy là đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát.”

Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –

Thế Tôn đã nói như vậy. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này:

‘‘Pācīnavaṃso tivarānaṃ, rohitassāna vaṅkako;

Suppiyānaṃ supassoti, māgadhānañca vepullo.

“Thời người Tivarā, núi là Pācīnavaṃsa, Thời người Rohitassā, núi là Vaṅkaka; Thời người Suppiyā, núi là Supassa, Và thời người Māgadha, núi là Vepulla.”

‘‘Aniccā vata saṅkhārā, uppādavayadhammino;

Uppajjitvā nirujjhanti, tesaṃ vūpasamo sukho’’ti. dasamaṃ;

“Ôi, các pháp hữu vi thật vô thường, Có bản chất sanh và diệt; Sanh lên rồi lại bị diệt đi, Sự tịch tịnh của chúng là an lạc.” (Kinh thứ mười)

Dutiyo vaggo.

Phẩm thứ hai.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm:

Duggataṃ sukhitañceva, tiṃsa mātāpitena ca;

Bhātā bhaginī putto ca, dhītā vepullapabbataṃ.

Nghèo khó và Hạnh phúc, Ba mươi, Mẹ và Cha; Anh, Chị, Con trai, Con gái, và núi Vepulla.

Anamataggasaṃyuttaṃ samattaṃ.

Tương Ưng Vô Thỉ kết thúc.

5. Kassapasaṃyuttaṃ

5. Tương Ưng Kassapa

1. Santuṭṭhasuttaṃ

1. Kinh Tri Túc

144. Sāvatthiyaṃ [Pg.399] viharati…pe… ‘‘santuṭṭhāyaṃ, bhikkhave, kassapo itarītarena cīvarena, itarītaracīvarasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī; na ca cīvarahetu anesanaṃ appatirūpaṃ āpajjati; aladdhā ca cīvaraṃ na paritassati; laddhā ca cīvaraṃ agadhito amucchito anajjhāpanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati’’.

144. Tại Sāvatthī... Này các tỳ khưu, Kassapa này biết đủ với bất kỳ loại y phục nào, và tán dương sự biết đủ với bất kỳ loại y phục nào; vị ấy không rơi vào sự tìm cầu không thích đáng, không phù hợp vì lý do y phục; khi không nhận được y phục, vị ấy không lo lắng; và khi nhận được y phục, vị ấy sử dụng nó mà không tham đắm, không mê muội, không bị trói buộc, thấy rõ sự nguy hại, có trí tuệ về sự thoát ly.

‘‘Santuṭṭhāyaṃ, bhikkhave, kassapo itarītarena piṇḍapātena, itarītarapiṇḍapātasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī; na ca piṇḍapātahetu anesanaṃ appatirūpaṃ āpajjati; aladdhā ca piṇḍapātaṃ na paritassati; laddhā ca piṇḍapātaṃ agadhito amucchito anajjhāpanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati.

Này các tỳ khưu, Kassapa này biết đủ với bất kỳ loại vật thực khất thực nào, và tán dương sự biết đủ với bất kỳ loại vật thực khất thực nào; vị ấy không rơi vào sự tìm cầu không thích đáng, không phù hợp vì lý do vật thực khất thực; khi không nhận được vật thực khất thực, vị ấy không lo lắng; và khi nhận được vật thực khất thực, vị ấy sử dụng nó mà không tham đắm, không mê muội, không bị trói buộc, thấy rõ sự nguy hại, có trí tuệ về sự thoát ly.

‘‘Santuṭṭhāyaṃ, bhikkhave, kassapo itarītarena senāsanena, itarītarasenāsanasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī; na ca senāsanahetu anesanaṃ appatirūpaṃ āpajjati; aladdhā ca senāsanaṃ na paritassati; laddhā ca senāsanaṃ agadhito amucchito anajjhāpanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati.

Này các tỳ khưu, Kassapa này biết đủ với bất kỳ loại sàng tọa nào, và tán dương sự biết đủ với bất kỳ loại sàng tọa nào; vị ấy không rơi vào sự tìm cầu không thích đáng, không phù hợp vì lý do sàng tọa; khi không nhận được sàng tọa, vị ấy không lo lắng; và khi nhận được sàng tọa, vị ấy sử dụng nó mà không tham đắm, không mê muội, không bị trói buộc, thấy rõ sự nguy hại, có trí tuệ về sự thoát ly.

‘‘Santuṭṭhāyaṃ, bhikkhave, kassapo itarītarena gilānappaccayabhesajjaparikkhārena, itarītaragilānappaccayabhesajjaparikkhārasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī; na ca gilānappaccayabhesajjaparikkhārahetu anesanaṃ appatirūpaṃ āpajjati; aladdhā ca gilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ na paritassati; laddhā ca gilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ agadhito amucchito anajjhāpanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati.

Này các tỳ khưu, Kassapa này biết đủ với bất kỳ loại dược phẩm và vật dụng trị bệnh nào, và tán dương sự biết đủ với bất kỳ loại dược phẩm và vật dụng trị bệnh nào; vị ấy không rơi vào sự tìm cầu không thích đáng, không phù hợp vì lý do dược phẩm và vật dụng trị bệnh; khi không nhận được dược phẩm và vật dụng trị bệnh, vị ấy không lo lắng; và khi nhận được dược phẩm và vật dụng trị bệnh, vị ấy sử dụng nó mà không tham đắm, không mê muội, không bị trói buộc, thấy rõ sự nguy hại, có trí tuệ về sự thoát ly.

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘santuṭṭhā bhavissāma itarītarena cīvarena, itarītaracīvarasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādino; na ca cīvarahetu anesanaṃ appatirūpaṃ āpajjissāma; aladdhā ca cīvaraṃ na ca paritassissāma; laddhā ca cīvaraṃ agadhitā amucchitā anajjhāpannā ādīnavadassāvino nissaraṇapaññā paribhuñjissāma’’’. (Evaṃ sabbaṃ kātabbaṃ).

Này các tỳ khưu, vì thế ở đây các thầy phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ biết đủ với bất kỳ loại y phục nào, và sẽ là người tán dương sự biết đủ với bất kỳ loại y phục nào; chúng ta sẽ không rơi vào sự tìm cầu không thích đáng, không phù hợp vì lý do y phục; khi không nhận được y phục, chúng ta sẽ không lo lắng; và khi nhận được y phục, chúng ta sẽ sử dụng nó mà không tham đắm, không mê muội, không bị trói buộc, thấy rõ sự nguy hại, có trí tuệ về sự thoát ly’. (Tất cả nên được thực hành như vậy).

‘‘‘Santuṭṭhā [Pg.400] bhavissāma itarītarena piṇḍapātena…pe… santuṭṭhā bhavissāma itarītarena senāsanena…pe… santuṭṭhā bhavissāma itarītarena gilānappaccayabhesajjaparikkhārena, itarītaragilānappaccayabhesajjaparikkhārasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādino; na ca gilānappaccayabhesajjaparikkhārahetu anesanaṃ appatirūpaṃ āpajjissāma aladdhā ca gilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ na paritassissāma; laddhā ca gilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ agadhitā amucchitā anajjhāpannā ādīnavadassāvino nissaraṇapaññā paribhuñjissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṃ. Kassapena vā hi vo, bhikkhave, ovadissāmi yo vā panassa kassapasadiso, ovaditehi ca pana vo tathattāya paṭipajjitabba’’nti. Paṭhamaṃ.

‘Chúng ta sẽ biết đủ với bất kỳ loại vật thực khất thực nào... (tương tự)... chúng ta sẽ biết đủ với bất kỳ loại sàng tọa nào... (tương tự)... chúng ta sẽ biết đủ với bất kỳ loại dược phẩm và vật dụng trị bệnh nào, và sẽ là người tán dương sự biết đủ với bất kỳ loại dược phẩm và vật dụng trị bệnh nào; chúng ta sẽ không rơi vào sự tìm cầu không thích đáng, không phù hợp vì lý do dược phẩm và vật dụng trị bệnh; khi không nhận được dược phẩm và vật dụng trị bệnh, chúng ta sẽ không lo lắng; và khi nhận được dược phẩm và vật dụng trị bệnh, chúng ta sẽ sử dụng nó mà không tham đắm, không mê muội, không bị trói buộc, thấy rõ sự nguy hại, có trí tuệ về sự thoát ly’. Này các tỳ khưu, quả thật các thầy phải học tập như vậy. Này các tỳ khưu, Ta sẽ khuyên dạy các thầy bằng (gương của) Kassapa, hoặc bằng bất cứ ai giống như Kassapa. Và khi đã được khuyên dạy, các thầy phải thực hành để đạt được trạng thái ấy. (Kinh thứ nhất).

2. Anottappīsuttaṃ

2. Kinh Anottappī

145. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ āyasmā ca mahākassapo āyasmā ca sāriputto bārāṇasiyaṃ viharanti isipatane migadāye. Atha kho āyasmā sāriputto sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā mahākassapo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā mahākassapena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto āyasmantaṃ mahākassapaṃ etadavoca – ‘‘vuccati hidaṃ, āvuso kassapa, anātāpī anottappī abhabbo sambodhāya abhabbo nibbānāya abhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya; ātāpī ca kho ottappī bhabbo sambodhāya bhabbo nibbānāya bhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāyā’’ti.

145. Tôi nghe như vầy: Một thời, trưởng lão Mahākassapa và trưởng lão Sāriputta trú ở Bārāṇasī, tại Isipatana, Migadāya. Bấy giờ, vào buổi chiều, trưởng lão Sāriputta ra khỏi nơi độc cư, đi đến chỗ trưởng lão Mahākassapa; sau khi đến, đã cùng trưởng lão Mahākassapa chào hỏi thân mật. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân thiện, đáng ghi nhớ, ngài ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, trưởng lão Sāriputta nói với trưởng lão Mahākassapa điều này: ‘Thưa hiền giả Kassapa, có lời nói rằng: “Người không nhiệt tâm, không hổ thẹn, thì không có khả năng giác ngộ, không có khả năng đạt Niết-bàn, không có khả năng chứng đắc sự an ổn vô thượng khỏi các ách phược. Còn người có nhiệt tâm, có hổ thẹn, thì có khả năng giác ngộ, có khả năng đạt Niết-bàn, có khả năng chứng đắc sự an ổn vô thượng khỏi các ách phược”’.

‘‘Kittāvatā nu kho, āvuso, anātāpī hoti anottappī abhabbo sambodhāya abhabbo nibbānāya abhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya; kittāvatā ca panāvuso, ātāpī hoti ottappī bhabbo sambodhāya bhabbo nibbānāya bhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāyā’’ti? ‘‘Idhāvuso, bhikkhu ‘anuppannā me pāpakā akusalā dhammā uppajjamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti [Pg.401] na ātappaṃ karoti, ‘uppannā me pāpakā akusalā dhammā appahīyamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti na ātappaṃ karoti, ‘anuppannā me kusalā dhammānuppajjamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti na ātappaṃ karoti, ‘uppannā me kusalā dhammā nirujjhamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti na ātappaṃ karoti. Evaṃ kho, āvuso, anātāpī hoti’’.

‘Thưa hiền giả, cho đến mức độ nào một người được gọi là không nhiệt tâm, không hổ thẹn, không có khả năng giác ngộ, không có khả năng đạt Niết-bàn, không có khả năng chứng đắc sự an ổn vô thượng khỏi các ách phược? Và cho đến mức độ nào, thưa hiền giả, một người được gọi là có nhiệt tâm, có hổ thẹn, có khả năng giác ngộ, có khả năng đạt Niết-bàn, có khả năng chứng đắc sự an ổn vô thượng khỏi các ách phược?’ ‘Này hiền giả, ở đây, vị tỳ khưu không nỗ lực nhiệt tâm với ý nghĩ: “Các pháp ác, bất thiện chưa sanh khởi nơi ta, nếu sanh khởi, sẽ dẫn đến sự bất lợi cho ta.” Vị ấy không nỗ lực nhiệt tâm với ý nghĩ: “Các pháp ác, bất thiện đã sanh khởi nơi ta, nếu không được đoạn trừ, sẽ dẫn đến sự bất lợi cho ta.” Vị ấy không nỗ lực nhiệt tâm với ý nghĩ: “Các pháp thiện chưa sanh khởi nơi ta, nếu không sanh khởi, sẽ dẫn đến sự bất lợi cho ta.” Vị ấy không nỗ lực nhiệt tâm với ý nghĩ: “Các pháp thiện đã sanh khởi nơi ta, nếu bị đoạn diệt, sẽ dẫn đến sự bất lợi cho ta.” Này hiền giả, như vậy là người không nhiệt tâm’.

‘‘Kathañcāvuso, anottappī hoti? Idhāvuso, bhikkhu ‘anuppannā me pāpakā akusalā dhammā uppajjamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti na ottappati, ‘uppannā me pāpakā akusalā dhammā appahīyamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti na ottappati, ‘anuppannā me kusalā dhammānuppajjamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti na ottappati, ‘uppannā me kusalā dhammā nirujjhamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti na ottappati. Evaṃ kho, āvuso, anottappī hoti. Evaṃ kho, āvuso, anātāpī anottappī abhabbo sambodhāya abhabbo nibbānāya abhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya.

“Này chư hiền, thế nào là người không ghê sợ tội lỗi? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu không ghê sợ rằng: ‘Các pháp ác, bất thiện chưa sanh khởi nơi ta, nếu sanh khởi, sẽ đưa đến bất lợi’; vị ấy không ghê sợ rằng: ‘Các pháp ác, bất thiện đã sanh khởi nơi ta, nếu không được đoạn trừ, sẽ đưa đến bất lợi’; vị ấy không ghê sợ rằng: ‘Các pháp thiện chưa sanh khởi nơi ta, nếu không sanh khởi, sẽ đưa đến bất lợi’; vị ấy không ghê sợ rằng: ‘Các pháp thiện đã sanh khởi nơi ta, nếu bị đoạn diệt, sẽ đưa đến bất lợi’. Này chư hiền, như vậy là người không ghê sợ tội lỗi. Này chư hiền, như vậy, người không nhiệt tâm, không ghê sợ tội lỗi thì không có khả năng giác ngộ, không có khả năng đạt đến Niết-bàn, không có khả năng chứng đắc sự an ổn vô thượng khỏi các ách phược.”

‘‘Kathañcāvuso, ātāpī hoti? Idhāvuso, bhikkhu ‘anuppannā me pāpakā akusalā dhammā uppajjamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti ātappaṃ karoti, ‘uppannā me pāpakā akusalā dhammā appahīyamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti ātappaṃ karoti, anuppannā me kusalā dhammā…pe… ātappaṃ karoti. Evaṃ kho, āvuso, ātāpī hoti.

“Này chư hiền, thế nào là người có nhiệt tâm? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu nỗ lực nhiệt tâm rằng: ‘Các pháp ác, bất thiện chưa sanh khởi nơi ta, nếu sanh khởi, sẽ đưa đến bất lợi’; vị ấy nỗ lực nhiệt tâm rằng: ‘Các pháp ác, bất thiện đã sanh khởi nơi ta, nếu không được đoạn trừ, sẽ đưa đến bất lợi’; vị ấy nỗ lực nhiệt tâm rằng: ‘Các pháp thiện chưa sanh khởi nơi ta... v.v...’. Này chư hiền, như vậy là người có nhiệt tâm.”

‘‘Kathañcāvuso, ottappī hoti? Idhāvuso, bhikkhu ‘anuppannā me pāpakā akusalā dhammā uppajjamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti ottappati, ‘uppannā me pāpakā akusalā dhammā appahīyamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti ottappati, ‘anuppannā me kusalā dhammā anuppajjamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti ottappati, ‘uppannā me kusalā dhammā nirujjhamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti ottappati. Evaṃ kho, āvuso, ottappī hoti. Evaṃ kho, āvuso, ātāpī ottappī bhabbo sambodhāya bhabbo nibbānāya bhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāyā’’ti. Dutiyaṃ.

“Này chư hiền, thế nào là người ghê sợ tội lỗi? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu ghê sợ rằng: ‘Các pháp ác, bất thiện chưa sanh khởi nơi ta, nếu sanh khởi, sẽ đưa đến bất lợi’; vị ấy ghê sợ rằng: ‘Các pháp ác, bất thiện đã sanh khởi nơi ta, nếu không được đoạn trừ, sẽ đưa đến bất lợi’; vị ấy ghê sợ rằng: ‘Các pháp thiện chưa sanh khởi nơi ta, nếu không sanh khởi, sẽ đưa đến bất lợi’; vị ấy ghê sợ rằng: ‘Các pháp thiện đã sanh khởi nơi ta, nếu bị đoạn diệt, sẽ đưa đến bất lợi’. Này chư hiền, như vậy là người ghê sợ tội lỗi. Này chư hiền, như vậy, người có nhiệt tâm, có ghê sợ tội lỗi thì có khả năng giác ngộ, có khả năng đạt đến Niết-bàn, có khả năng chứng đắc sự an ổn vô thượng khỏi các ách phược.” Hết bài kinh thứ hai.

3. Candūpamasuttaṃ

3. Kinh Ví Dụ Mặt Trăng

146. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘candūpamā, bhikkhave, kulāni upasaṅkamatha – apakasseva kāyaṃ, apakassa cittaṃ, niccanavakā kulesu appagabbhā. Seyyathāpi[Pg.402], bhikkhave, puriso jarudapānaṃ vā olokeyya pabbatavisamaṃ vā nadīviduggaṃ vā – apakasseva kāyaṃ, apakassa cittaṃ; evameva kho, bhikkhave, candūpamā kulāni upasaṅkamatha – apakasseva kāyaṃ, apakassa cittaṃ, niccanavakā kulesu appagabbhā’’.

146. Trú ở Sāvatthī... “Này các tỳ khưu, hãy đến gần các gia đình như mặt trăng, giữ thân xa cách, giữ tâm xa cách, luôn luôn như người mới đến, không sỗ sàng trong các gia đình. Này các tỳ khưu, ví như một người nhìn xuống giếng cạn cũ, hoặc núi non hiểm trở, hoặc bờ sông vực thẳm, người ấy giữ thân xa cách, giữ tâm xa cách; cũng vậy, này các tỳ khưu, hãy đến gần các gia đình như mặt trăng, giữ thân xa cách, giữ tâm xa cách, luôn luôn như người mới đến, không sỗ sàng trong các gia đình.”

‘‘Kassapo, bhikkhave, candūpamo kulāni upasaṅkamati – apakasseva kāyaṃ, apakassa cittaṃ, niccanavako kulesu appagabbho. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, kathaṃrūpo bhikkhu arahati kulāni upasaṅkamitu’’nti? ‘‘Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā bhagavaṃnettikā bhagavaṃpaṭisaraṇā. Sādhu vata, bhante, bhagavantaṃyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti.

“Này các tỳ khưu, Kassapa đến gần các gia đình như mặt trăng, giữ thân xa cách, giữ tâm xa cách, luôn luôn như người mới đến, không sỗ sàng trong các gia đình. Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, vị tỳ khưu như thế nào thì xứng đáng đến gần các gia đình?” – “Bạch Thế Tôn, các pháp của chúng con lấy Thế Tôn làm gốc rễ, lấy Thế Tôn làm người hướng dẫn, lấy Thế Tôn làm nơi nương tựa. Lành thay, bạch Thế Tôn, mong rằng ý nghĩa của lời dạy này được chính Thế Tôn giải thích. Sau khi nghe từ Thế Tôn, các tỳ khưu sẽ ghi nhớ.”

Atha kho bhagavā ākāse pāṇiṃ cālesi. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ayaṃ ākāse pāṇi na sajjati na gayhati na bajjhati; evameva kho, bhikkhave, yassa kassaci bhikkhuno kulāni upasaṅkamato kulesu cittaṃ na sajjati na gayhati na bajjhati – ‘labhantu lābhakāmā, puññakāmā karontu puññānī’ti; yathāsakena lābhena attamano hoti sumano, evaṃ paresaṃ lābhena attamano hoti sumano; evarūpo kho, bhikkhave, bhikkhu arahati kulāni upasaṅkamituṃ.

Khi ấy, Thế Tôn vẫy tay trong hư không. “Này các tỳ khưu, ví như bàn tay này trong hư không không dính mắc, không nắm giữ, không bị trói buộc; cũng vậy, này các tỳ khưu, tâm của bất kỳ vị tỳ khưu nào đến gần các gia đình mà không dính mắc, không nắm giữ, không bị trói buộc trong các gia đình ấy – (với ý nghĩ rằng): ‘Mong những người mong cầu lợi lộc được lợi lộc, mong những người mong cầu phước báu làm các phước báu’; như khi tự mình được lợi lộc thì hoan hỷ, vui mừng, cũng vậy, khi người khác được lợi lộc cũng hoan hỷ, vui mừng; này các tỳ khưu, vị tỳ khưu như vậy xứng đáng đến gần các gia đình.”

‘‘Kassapassa, bhikkhave, kulāni upasaṅkamato kulesu cittaṃ na sajjati na gayhati na bajjhati – ‘labhantu lābhakāmā, puññakāmā karontu puññānī’ti; yathāsakena lābhena attamano hoti sumano; evaṃ paresaṃ lābhena attamano hoti sumano.

“Này các tỳ khưu, tâm của Kassapa khi đến gần các gia đình không dính mắc, không nắm giữ, không bị trói buộc trong các gia đình ấy – (với ý nghĩ rằng): ‘Mong những người mong cầu lợi lộc được lợi lộc, mong những người mong cầu phước báu làm các phước báu’; như khi tự mình được lợi lộc thì hoan hỷ, vui mừng, cũng vậy, khi người khác được lợi lộc cũng hoan hỷ, vui mừng.”

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, kathaṃrūpassa bhikkhuno aparisuddhā dhammadesanā hoti, kathaṃrūpassa bhikkhuno parisuddhā dhammadesanā hotī’’ti? ‘‘Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā bhagavaṃnettikā bhagavaṃpaṭisaraṇā. Sādhu vata, bhante, bhagavantaṃyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti. ‘‘Tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

“Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, việc thuyết pháp của vị tỳ khưu như thế nào là không trong sạch, và việc thuyết pháp của vị tỳ khưu như thế nào là trong sạch?” – “Bạch Thế Tôn, các pháp của chúng con lấy Thế Tôn làm gốc rễ, lấy Thế Tôn làm người hướng dẫn, lấy Thế Tôn làm nơi nương tựa. Lành thay, bạch Thế Tôn, mong rằng ý nghĩa của lời dạy này được chính Thế Tôn giải thích. Sau khi nghe từ Thế Tôn, các tỳ khưu sẽ ghi nhớ.” – “Vậy thì, này các tỳ khưu, hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý, Ta sẽ nói.” – “Vâng, bạch Thế Tôn.” – Các vị tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

‘‘Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu evaṃcitto paresaṃ dhammaṃ deseti – ‘aho vata me dhammaṃ suṇeyyuṃ, sutvā ca pana dhammaṃ pasīdeyyuṃ, pasannā ca [Pg.403] me pasannākāraṃ kareyyu’nti; evarūpassa kho, bhikkhave, bhikkhuno aparisuddhā dhammadesanā hoti.

“Này các tỳ khưu, bất kỳ vị tỳ khưu nào có tâm như vầy mà thuyết pháp cho người khác: ‘Ồ, mong sao họ nghe pháp của ta, và sau khi nghe, mong sao họ tín thành, và sau khi tín thành, mong sao họ thể hiện thái độ tín thành đối với ta’; này các tỳ khưu, việc thuyết pháp của vị tỳ khưu như vậy là không trong sạch.”

‘‘Yo ca kho, bhikkhave, bhikkhu evaṃcitto paresaṃ dhammaṃ deseti – ‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhīti. Aho, vata me dhammaṃ suṇeyyuṃ, sutvā ca pana dhammaṃ ājāneyyuṃ, ājānitvā ca pana tathattāya paṭipajjeyyu’nti. Iti dhammasudhammataṃ paṭicca paresaṃ dhammaṃ deseti, kāruññaṃ paṭicca anuddayaṃ paṭicca anukampaṃ upādāya paresaṃ dhammaṃ deseti. Evarūpassa kho, bhikkhave, bhikkhuno parisuddhā dhammadesanā hoti.

“Và này các tỳ khưu, bất kỳ vị tỳ khưu nào có tâm như vầy mà thuyết pháp cho người khác: ‘Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình chứng ngộ. Ồ, mong sao họ nghe pháp của ta, và sau khi nghe, mong sao họ hiểu biết pháp, và sau khi hiểu biết, mong sao họ thực hành để đạt được chân lý.’ Như vậy, vị ấy thuyết pháp cho người khác do vì tính chất tốt đẹp của Pháp, do vì lòng bi, do vì lòng thương xót, do vì lòng trắc ẩn. Này các tỳ khưu, việc thuyết pháp của vị tỳ khưu như vậy là trong sạch.”

‘‘Kassapo, bhikkhave, evaṃcitto paresaṃ dhammaṃ deseti – ‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhīti. Aho, vata me dhammaṃ suṇeyyuṃ, sutvā ca pana dhammaṃ ājāneyyuṃ, ājānitvā ca pana tathattāya paṭipajjeyyu’nti. Iti dhammasudhammataṃ paṭicca paresaṃ dhammaṃ deseti, kāruññaṃ paṭicca anuddayaṃ paṭicca anukampaṃ upādāya paresaṃ dhammaṃ deseti. Kassapena vā hi vo, bhikkhave, ovadissāmi yo vā panassa kassapasadiso, ovaditehi ca pana vo tathattāya paṭipajjitabba’’nti. Tatiyaṃ.

“Này các Tỳ khưu, Kassapa thuyết pháp cho người khác với tâm như vầy: ‘Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết giảng, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu. Mong thay, họ sẽ nghe pháp của ta, sau khi nghe xong, mong thay họ sẽ hiểu pháp, sau khi hiểu xong, mong thay họ sẽ thực hành đúng theo pháp ấy.’ Vị ấy thuyết pháp cho người khác vì tính chất tốt đẹp của Pháp, vị ấy thuyết pháp cho người khác vì lòng bi mẫn, vì lòng thương xót, vì lòng trắc ẩn. Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giáo huấn các ngươi bằng (tấm gương của) Kassapa, hoặc bằng người nào khác giống như Kassapa. Và sau khi được giáo huấn, các ngươi phải thực hành đúng theo như vậy.” Kinh thứ ba.

4. Kulūpakasuttaṃ

4. Kinh Kulūpaka (Thân Cận Gia Đình)

147. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, kathaṃrūpo bhikkhu arahati kulūpako hotuṃ, kathaṃrūpo bhikkhu na arahati kulūpako hotu’’nti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe… bhagavā etadavoca –

147. Ngự tại Sāvatthī... ... “Này các Tỳ khưu, các ngươi nghĩ thế nào, Tỳ khưu như thế nào thì xứng đáng là người thân cận gia đình, Tỳ khưu như thế nào thì không xứng đáng là người thân cận gia đình?” – “Bạch Thế Tôn, các pháp của chúng con lấy Thế Tôn làm gốc rễ...” ... Thế Tôn đã nói điều này:

‘‘Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu evaṃcitto kulāni upasaṅkamati – ‘dentuyeva me, mā nādaṃsu; bahukaññeva me dentu, mā thokaṃ; paṇītaññeva me dentu, mā lūkhaṃ; sīghaññeva me dentu, mā dandhaṃ; sakkaccaññeva me dentu, mā asakkacca’nti. Tassa ce, bhikkhave, bhikkhuno evaṃcittassa kulāni upasaṅkamato na denti, tena bhikkhu sandīyati; so tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Thokaṃ denti, no bahukaṃ…pe… lūkhaṃ denti, no paṇītaṃ… dandhaṃ denti, no sīghaṃ, tena bhikkhu sandīyati; so tatonidānaṃ [Pg.404] dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Asakkaccaṃ denti, no sakkaccaṃ; tena bhikkhu sandīyati; so tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Evarūpo kho, bhikkhave, bhikkhu na arahati kūlūpako hotuṃ.

“Này các Tỳ khưu, bất kỳ Tỳ khưu nào đến gần các gia đình với tâm như vầy: ‘Mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta, chứ đừng không cúng dường; mong rằng họ cúng dường cho ta thật nhiều, chứ đừng ít; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta vật thực tinh hảo, chứ đừng thô xấu; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta nhanh chóng, chứ đừng chậm chạp; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta một cách cung kính, chứ đừng bất kính.’ Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu có tâm như vậy đến gần các gia đình mà họ không cúng dường, do vậy vị Tỳ khưu ấy bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường ít, không nhiều... ... họ cúng dường vật thực thô xấu, không tinh hảo... họ cúng dường chậm chạp, không nhanh chóng, do vậy vị Tỳ khưu ấy bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường một cách bất kính, không cung kính; do vậy vị Tỳ khưu ấy bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy cảm thọ khổ và ưu. Này các Tỳ khưu, một vị Tỳ khưu như vậy không xứng đáng là người thân cận gia đình.

‘‘Yo ca kho, bhikkhave, bhikkhu evaṃcitto kulāni upasaṅkamati – ‘taṃ kutettha labbhā parakulesu – dentuyeva me, mā nādaṃsu; bahukaññeva me dentu, mā thokaṃ; paṇītaññeva me dentu, mā lūkhaṃ; dīghaññeva me dentu, mā dandhaṃ; sakkaccaññeva me dentu, mā asakkacca’nti. Tassa ce, bhikkhave, bhikkhuno evaṃcittassa kulāni upasaṅkamato na denti; tena bhikkhu na sandīyati; so na tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Thokaṃ denti, no bahukaṃ; tena bhikkhu na sandīyati; so na tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Lūkhaṃ denti, no paṇītaṃ; tena bhikkhu na sandīyati; so na tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Dandhaṃ denti, no sīghaṃ; tena bhikkhu na sandīyati; so na tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Asakkaccaṃ denti, no sakkaccaṃ; tena bhikkhu na sandīyati; so na tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Evarūpo kho, bhikkhave, bhikkhu arahati kulūpako hotuṃ.

“Và này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào đến gần các gia đình với tâm như vầy: ‘Làm sao có thể có được điều này ở gia đình người khác – rằng: mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta, chứ đừng không cúng dường; mong rằng họ cúng dường cho ta thật nhiều, chứ đừng ít; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta vật thực tinh hảo, chứ đừng thô xấu; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta nhanh chóng, chứ đừng chậm chạp; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta một cách cung kính, chứ đừng bất kính?’ Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu có tâm như vậy đến gần các gia đình mà họ không cúng dường, do vậy vị Tỳ khưu ấy không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường ít, không nhiều; do vậy vị Tỳ khưu ấy không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường vật thực thô xấu, không tinh hảo; do vậy vị Tỳ khưu ấy không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường chậm chạp, không nhanh chóng; do vậy vị Tỳ khưu ấy không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường một cách bất kính, không cung kính; do vậy vị Tỳ khưu ấy không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Này các Tỳ khưu, một vị Tỳ khưu như vậy xứng đáng là người thân cận gia đình.

‘‘Kassapo, bhikkhave, evaṃcitto kulāni upasaṅkamati – ‘taṃ kutettha labbhā parakulesu – dentuyeva me, mā nādaṃsu; bahukaññeva me dentu, mā thokaṃ; paṇītaññeva me dentu, mā lūkhaṃ; sīghaññeva me dentu, mā dandhaṃ; sakkaccaññeva me dentu, mā asakkacca’nti. Tassa ce, bhikkhave, kassapassa evaṃcittassa kulāni upasaṅkamato na denti; tena kassapo na sandīyati; so na tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Thokaṃ denti, no bahukaṃ; tena kassapo na sandīyati; so na tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Lūkhaṃ denti, no paṇītaṃ; tena kassapo na sandīyati; so na tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Dandhaṃ denti, no sīghaṃ; tena kassapo na sandīyati; so na tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Asakkaccaṃ denti, no sakkaccaṃ; tena kassapo na sandīyati; so na tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Kassapena vā hi vo, bhikkhave, ovadissāmi yo vā panassa kassapasadiso. Ovaditehi ca pana vo tathattāya paṭipajjitabba’’nti. Catutthaṃ.

“Này các Tỳ khưu, Kassapa đến gần các gia đình với tâm như vầy: ‘Làm sao có thể có được điều này ở gia đình người khác – rằng: mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta, chứ đừng không cúng dường; mong rằng họ cúng dường cho ta thật nhiều, chứ đừng ít; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta vật thực tinh hảo, chứ đừng thô xấu; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta nhanh chóng, chứ đừng chậm chạp; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta một cách cung kính, chứ đừng bất kính?’ Này các Tỳ khưu, nếu Kassapa có tâm như vậy đến gần các gia đình mà họ không cúng dường, do vậy Kassapa không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường ít, không nhiều; do vậy Kassapa không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường vật thực thô xấu, không tinh hảo; do vậy Kassapa không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường chậm chạp, không nhanh chóng; do vậy Kassapa không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường một cách bất kính, không cung kính; do vậy Kassapa không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giáo huấn các ngươi bằng (tấm gương của) Kassapa, hoặc bằng người nào khác giống như Kassapa. Và sau khi được giáo huấn, các ngươi phải thực hành đúng theo như vậy.” Kinh thứ tư.

5. Jiṇṇasuttaṃ

5. Kinh Jiṇṇa (Già Yếu)

148. Evaṃ [Pg.405] me sutaṃ…pe… rājagahe veḷuvane. Atha kho āyasmā mahākassapo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ mahākassapaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘jiṇṇosi dāni tvaṃ, kassapa, garukāni ca te imāni sāṇāni paṃsukūlāni nibbasanāni. Tasmātiha tvaṃ, kassapa, gahapatāni ceva cīvarāni dhārehi, nimantanāni ca bhuñjāhi, mama ca santike viharāhī’’ti.

148. Tôi nghe như vầy... ... tại Rājagaha, trong Trúc Lâm. Bấy giờ, Tôn giả Mahākassapa đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Mahākassapa đang ngồi một bên như sau: “Này Kassapa, nay ông đã già rồi. Những y phấn tảo bằng vải gai này của ông thì nặng nề. Vì vậy, này Kassapa, ông hãy mặc y do gia chủ cúng dường, hãy dùng các bữa ăn do được mời, và hãy ở gần bên Ta.”

‘‘Ahaṃ kho, bhante, dīgharattaṃ āraññiko ceva āraññikattassa ca vaṇṇavādī, piṇḍapātiko ceva piṇḍapātikattassa ca vaṇṇavādī, paṃsukūliko ceva paṃsukūlikattassa ca vaṇṇavādī, tecīvariko ceva tecīvarikattassa ca vaṇṇavādī, appiccho ceva appicchatāya ca vaṇṇavādī, santuṭṭho ceva santuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī, pavivitto ceva pavivekassa ca vaṇṇavādī, asaṃsaṭṭho ceva asaṃsaggassa ca vaṇṇavādī, āraddhavīriyo ceva vīriyārambhassa ca vaṇṇavādī’’ti.

“Bạch Thế Tôn, trong một thời gian dài, con vừa là người sống ở rừng, vừa là người tán thán hạnh sống ở rừng; vừa là người đi khất thực, vừa là người tán thán hạnh đi khất thực; vừa là người mặc y phấn tảo, vừa là người tán thán hạnh mặc y phấn tảo; vừa là người chỉ dùng ba y, vừa là người tán thán hạnh chỉ dùng ba y; vừa là người thiểu dục, vừa là người tán thán hạnh thiểu dục; vừa là người biết đủ, vừa là người tán thán hạnh biết đủ; vừa là người sống độc cư, vừa là người tán thán hạnh sống độc cư; vừa là người không giao du, vừa là người tán thán hạnh không giao du; vừa là người tinh tấn, vừa là người tán thán sự tinh tấn.”

‘‘Kiṃ pana tvaṃ, kassapa, atthavasaṃ sampassamāno dīgharattaṃ āraññiko ceva āraññikattassa ca vaṇṇavādī, piṇḍapātiko ceva…pe… paṃsukūliko ceva… tecīvariko ceva… appiccho ceva… santuṭṭho ceva… pavivitto ceva… asaṃsaṭṭho ceva… āraddhavīriyo ceva vīriyārambhassa ca vaṇṇavādī’’ti?

“Này Kassapa, thấy được lợi ích gì mà ông, trong một thời gian dài, vừa là người sống ở rừng, vừa là người tán thán hạnh sống ở rừng; vừa là người đi khất thực... cho đến... vừa là người mặc y phấn tảo... vừa là người chỉ dùng ba y... vừa là người thiểu dục... vừa là người biết đủ... vừa là người sống độc cư... vừa là người không giao du... vừa là người tinh tấn, vừa là người tán thán sự tinh tấn?”

‘‘Dve khvāhaṃ, bhante, atthavase sampassamāno dīgharattaṃ āraññiko ceva āraññikattassa ca vaṇṇavādī, piṇḍapātiko ceva…pe… paṃsukūliko ceva… tecīvariko ceva… appiccho ceva… santuṭṭho ceva… pavivitto ceva… asaṃsaṭṭho ceva… āraddhavīriyo ceva vīriyārambhassa ca vaṇṇavādī. Attano ca diṭṭhadhammasukhavihāraṃ sampassamāno, pacchimañca janataṃ anukampamāno – ‘appeva nāma pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ’. ‘Ye kira te ahesuṃ buddhānubuddhasāvakā te dīgharattaṃ āraññikā ceva ahesuṃ āraññikattassa ca vaṇṇavādino…pe… piṇḍapātikā ceva ahesuṃ [Pg.406] …pe… paṃsukūlikā ceva ahesuṃ… tecīvarikā ceva ahesuṃ… appicchā ceva ahesuṃ… santuṭṭhā ceva ahesuṃ… pavivittā ceva ahesuṃ… asaṃsaṭṭhā ceva ahesuṃ… āraddhavīriyā ceva ahesuṃ vīriyārambhassa ca vaṇṇavādino’ti. Te tathattāya paṭipajjissanti, tesaṃ taṃ bhavissati dīgharattaṃ hitāya sukhāya.

“Bạch Thế Tôn, con thấy được hai lợi ích nên trong một thời gian dài, con vừa là người sống ở rừng, vừa là người tán thán hạnh sống ở rừng; vừa là người đi khất thực... cho đến... vừa là người mặc y phấn tảo... vừa là người chỉ dùng ba y... vừa là người thiểu dục... vừa là người biết đủ... vừa là người sống độc cư... vừa là người không giao du... vừa là người tinh tấn, vừa là người tán thán sự tinh tấn. Con vừa thấy được sự an lạc trong hiện tại cho chính mình, vừa có lòng thương tưởng đến thế hệ sau – ‘Mong rằng thế hệ sau sẽ noi theo tấm gương đã thấy’. ‘Quả thật, những vị đệ tử của các vị Phật và các vị giác ngộ theo Phật, trong một thời gian dài, các vị ấy vừa là người sống ở rừng, vừa là người tán thán hạnh sống ở rừng... cho đến... vừa là người đi khất thực... cho đến... vừa là người mặc y phấn tảo... vừa là người chỉ dùng ba y... vừa là người thiểu dục... vừa là người biết đủ... vừa là người sống độc cư... vừa là người không giao du... vừa là người tinh tấn, vừa là người tán thán sự tinh tấn’. Họ sẽ thực hành theo như vậy, điều ấy sẽ đem lại cho họ lợi ích và an lạc trong một thời gian dài.”

‘‘Ime khvāhaṃ, bhante, dve atthavase sampassamāno dīgharattaṃ āraññiko ceva āraññikattassa ca vaṇṇavādī, piṇḍapātiko ceva…pe… paṃsukūliko ceva… tecīvariko ceva… appiccho ceva… santuṭṭho ceva… pavivitto ceva… asaṃsaṭṭho ceva… āraddhavīriyo ceva vīriyārambhassa ca vaṇṇavādī’’ti.

“Bạch Thế Tôn, chính vì thấy được hai lợi ích này mà trong một thời gian dài, con vừa là người sống ở rừng, vừa là người tán thán hạnh sống ở rừng; vừa là người đi khất thực... cho đến... vừa là người mặc y phấn tảo... vừa là người chỉ dùng ba y... vừa là người thiểu dục... vừa là người biết đủ... vừa là người sống độc cư... vừa là người không giao du... vừa là người tinh tấn, vừa là người tán thán sự tinh tấn.”

‘‘Sādhu sādhu, kassapa. Bahujanahitāya kira tvaṃ, kassapa, paṭipanno bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Tasmātiha tvaṃ, kassapa, sāṇāni ceva paṃsukūlāni dhārehi nibbasanāni, piṇḍāya ca carāhi, araññe ca viharāhī’’ti. Pañcamaṃ.

“Lành thay, lành thay, Kassapa! Này Kassapa, quả thật ông đã thực hành vì lợi ích cho nhiều người, vì hạnh phúc cho nhiều người, vì lòng thương tưởng đối với thế gian, vì mục đích, vì lợi ích, vì hạnh phúc cho chư thiên và loài người. Vì vậy, này Kassapa, ông hãy mặc y phấn tảo bằng vải gai đã cũ sờn, hãy đi khất thực, và hãy sống trong rừng.”

6. Ovādasuttaṃ

6. Kinh Giáo Giới

149. Rājagahe veḷuvane. Atha kho āyasmā mahākassapo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ mahākassapaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘ovada, kassapa, bhikkhū; karohi, kassapa, bhikkhūnaṃ dhammiṃ kathaṃ. Ahaṃ vā, kassapa, bhikkhū ovadeyyaṃ tvaṃ vā; ahaṃ vā bhikkhūnaṃ dhammiṃ kathaṃ kareyyaṃ tvaṃ vā’’ti.

149. Tại Rājagaha, ở Veḷuvana. Khi ấy, Tôn giả Mahākassapa đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Mahākassapa đang ngồi một bên rằng: “Này Kassapa, hãy giáo giới các vị tỳ-khưu; này Kassapa, hãy thuyết pháp cho các vị tỳ-khưu. Này Kassapa, hoặc là ta, hoặc là ông nên giáo giới các vị tỳ-khưu; hoặc là ta, hoặc là ông nên thuyết pháp cho các vị tỳ-khưu.”

‘‘Dubbacā kho, bhante, etarahi bhikkhū, dovacassakaraṇehi dhammehi samannāgatā, akkhamā, appadakkhiṇaggāhino anusāsaniṃ. Idhāhaṃ, bhante, addasaṃ bhaṇḍañca nāma bhikkhuṃ ānandassa saddhivihāriṃ abhijikañca nāma bhikkhuṃ anuruddhassa saddhivihāriṃ aññamaññaṃ sutena accāvadante – ‘ehi, bhikkhu, ko bahutaraṃ bhāsissati, ko sundarataraṃ bhāsissati, ko cirataraṃ bhāsissatī’’’ti.

“Bạch Thế Tôn, ngày nay các vị tỳ-khưu thật khó dạy bảo, có những phẩm chất khiến họ trở nên khó dạy bảo, không kham nhẫn, không biết tiếp thu lời chỉ dạy một cách trân trọng. Bạch Thế Tôn, ở đây con đã thấy tỳ-khưu tên Bhaṇḍa, là bạn đồng trú của Ānanda, và tỳ-khưu tên Abhijika, là bạn đồng trú của Anuruddha, đang tranh cãi hơn thua với nhau về sở học rằng: ‘Này tỳ-khưu, hãy lại đây, ai sẽ nói được nhiều hơn, ai sẽ nói được hay hơn, ai sẽ nói được lâu hơn?’”

Atha [Pg.407] kho bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ āmantesi – ‘‘ehi tvaṃ, bhikkhu, mama vacanena bhaṇḍañca bhikkhuṃ ānandassa saddhivihāriṃ abhijikañca bhikkhuṃ anuruddhassa saddhivihāriṃ āmantehi – ‘satthā āyasmante āmantetī’’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca – ‘‘satthā āyasmante āmantetī’’ti.

Khi ấy, Thế Tôn gọi một vị tỳ-khưu đến và bảo: “Này tỳ-khưu, hãy lại đây, ông hãy nhân danh ta mà gọi tỳ-khưu Bhaṇḍa, bạn đồng trú của Ānanda, và tỳ-khưu Abhijika, bạn đồng trú của Anuruddha, rằng: ‘Thưa các Tôn giả, Bậc Đạo Sư cho gọi các ngài.’” Vị tỳ-khưu ấy vâng lời Thế Tôn: “Xin vâng, bạch Thế Tôn,” rồi đi đến chỗ hai vị tỳ-khưu kia; sau khi đến, vị ấy nói với hai vị tỳ-khưu rằng: “Thưa các Tôn giả, Bậc Đạo Sư cho gọi các ngài.”

‘‘Evamāvuso’’ti kho te bhikkhū tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinne kho te bhikkhū bhagavā etadavoca – ‘‘saccaṃ kira tumhe, bhikkhave, aññamaññaṃ sutena accāvadatha – ‘ehi, bhikkhu, ko bahutaraṃ bhāsissati, ko sundarataraṃ bhāsissati, ko cirataraṃ bhāsissatī’’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Kiṃ nu kho me tumhe, bhikkhave, evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānātha – ‘etha tumhe, bhikkhave, aññamaññaṃ sutena accāvadatha – ehi, bhikkhu, ko bahutaraṃ bhāsissati, ko sundarataraṃ bhāsissati, ko cirataraṃ bhāsissatī’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘No ce kira me tumhe, bhikkhave, evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānātha, atha kiṃ carahi tumhe, moghapurisā, kiṃ jānantā kiṃ passantā evaṃ svākkhāte dhammavinaye pabbajitā samānā aññamaññaṃ sutena accāvadatha – ‘ehi, bhikkhu, ko bahutaraṃ bhāsissati, ko sundarataraṃ bhāsissati, ko cirataraṃ bhāsissatī’’’ti.

“Thưa hiền giả, vâng ạ.” Các tỳ khưu ấy đã vâng lời vị tỳ khưu kia rồi đi đến nơi đức Thế Tôn ngự; sau khi đến, họ đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một nơi hợp lẽ. Khi các tỳ khưu ấy đang ngồi một nơi hợp lẽ, đức Thế Tôn đã nói điều này: “Này các tỳ khưu, có thật chăng các ngươi đã tranh cãi với nhau về điều nghe được rằng: ‘Này tỳ khưu, hãy đến đây, ai sẽ nói được nhiều hơn, ai sẽ nói được hay hơn, ai sẽ nói được lâu hơn?’” “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” “Này các tỳ khưu, các ngươi có biết giáo pháp đã được ta thuyết giảng như vầy chăng: ‘Này các tỳ khưu, các ngươi hãy đến đây, hãy tranh cãi với nhau về điều nghe được rằng: Này tỳ khưu, hãy đến đây, ai sẽ nói được nhiều hơn, ai sẽ nói được hay hơn, ai sẽ nói được lâu hơn?’” “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.” “Này các tỳ khưu, nếu các ngươi không biết giáo pháp đã được ta thuyết giảng như vậy, thì này các kẻ trống rỗng kia, do biết gì, do thấy gì mà các ngươi, trong khi đã xuất gia trong Pháp và Luật đã được khéo thuyết giảng như vầy, lại tranh cãi với nhau về điều nghe được rằng: ‘Này tỳ khưu, hãy đến đây, ai sẽ nói được nhiều hơn, ai sẽ nói được hay hơn, ai sẽ nói được lâu hơn?’”

Atha kho te bhikkhū bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘accayo no, bhante, accagamā, yathābāle yathāmūḷhe yathāakusale, ye mayaṃ evaṃ svākkhāte dhammavinaye pabbajitā samānā aññamaññaṃ sutena accāvadimha – ‘ehi, bhikkhu, ko bahutaraṃ bhāsissati, ko sundarataraṃ bhāsissati, ko cirataraṃ bhāsissatī’ti. Tesaṃ no, bhante, bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃ saṃvarāyā’’ti.

Khi ấy, các tỳ khưu ấy đã cúi đầu đảnh lễ dưới chân đức Thế Tôn và bạch với Ngài điều này: “Bạch Thế Tôn, lỗi lầm đã xâm chiếm chúng con, như kẻ ngu dại, như kẻ si mê, như kẻ bất thiện, chúng con là những người trong khi đã xuất gia trong Pháp và Luật đã được khéo thuyết giảng như vầy, lại tranh cãi với nhau về điều nghe được rằng: ‘Này tỳ khưu, hãy đến đây, ai sẽ nói được nhiều hơn, ai sẽ nói được hay hơn, ai sẽ nói được lâu hơn?’ Bạch Thế Tôn, xin đức Thế Tôn hãy chấp nhận lỗi lầm của chúng con đúng như là lỗi lầm, để phòng hộ trong tương lai.”

‘‘Taggha tumhe, bhikkhave, accayo accagamā yathābāle yathāmūḷhe yathāakusale, ye tumhe evaṃ svākkhāte dhammavinaye pabbajitā samānā aññamaññaṃ sutena accāvadittha – ‘ehi, bhikkhu, ko bahutaraṃ bhāsissati, ko [Pg.408] sundarataraṃ bhāsissati, ko cirataraṃ bhāsissatī’ti. Yato ca kho tumhe, bhikkhave, accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikarotha, taṃ vo mayaṃ paṭiggaṇhāma. Vuddhi hesā, bhikkhave, ariyassa vinaye yo accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikaroti āyatiñca saṃvaraṃ āpajjatī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

“Này các tỳ khưu, quả thật lỗi lầm đã xâm chiếm các ngươi, như kẻ ngu dại, như kẻ si mê, như kẻ bất thiện, các ngươi là những người trong khi đã xuất gia trong Pháp và Luật đã được khéo thuyết giảng như vầy, lại tranh cãi với nhau về điều nghe được rằng: ‘Này tỳ khưu, hãy đến đây, ai sẽ nói được nhiều hơn, ai sẽ nói được hay hơn, ai sẽ nói được lâu hơn?’ Này các tỳ khưu, khi nào các ngươi thấy được lỗi lầm đúng như là lỗi lầm và sửa chữa đúng theo Pháp, ta chấp nhận điều đó của các ngươi. Này các tỳ khưu, đây là sự tăng trưởng trong giới luật của bậc Thánh: người nào thấy được lỗi lầm đúng như là lỗi lầm, sửa chữa đúng theo Pháp, và đạt đến sự phòng hộ trong tương lai.” Hết bài kinh thứ sáu.

7. Dutiyaovādasuttaṃ

7. Kinh Giáo Giới Thứ Hai

150. Rājagahe viharati veḷuvane. Atha kho āyasmā mahākassapo yena bhagavā tenupasaṅkami…pe… ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ mahākassapaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘ovada, kassapa, bhikkhū; karohi, kassapa, bhikkhūnaṃ dhammiṃ kathaṃ. Ahaṃ vā, kassapa, bhikkhū ovadeyyaṃ tvaṃ vā; ahaṃ vā bhikkhūnaṃ dhammiṃ kathaṃ kareyyaṃ tvaṃ vā’’ti.

150. Trú tại Rājagaha, ở Veḷuvana. Khi ấy, trưởng lão Mahākassapa đã đi đến nơi đức Thế Tôn ngự... (vân vân)... Khi trưởng lão Mahākassapa đang ngồi một nơi hợp lẽ, đức Thế Tôn đã nói điều này: “Này Kassapa, hãy giáo giới các tỳ khưu; này Kassapa, hãy thuyết pháp cho các tỳ khưu. Này Kassapa, hoặc là ta sẽ giáo giới các tỳ khưu, hoặc là ngươi; hoặc là ta sẽ thuyết pháp cho các tỳ khưu, hoặc là ngươi.”

‘‘Dubbacā kho, bhante, etarahi bhikkhū, dovacassakaraṇehi dhammehi samannāgatā akkhamā appadakkhiṇaggāhino anusāsaniṃ. Yassa kassaci, bhante, saddhā natthi kusalesu dhammesu, hirī natthi kusalesu dhammesu, ottappaṃ natthi kusalesu dhammesu, vīriyaṃ natthi kusalesu dhammesu, paññā natthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no vuddhi.

“Bạch Thế Tôn, hiện nay các tỳ khưu thật khó dạy bảo, họ có những pháp làm cho khó dạy bảo, không kham nhẫn, không cung kính tiếp nhận lời giáo huấn. Bạch Thế Tôn, bất cứ ai không có đức tin vào các thiện pháp, không có tàm vào các thiện pháp, không có quý vào các thiện pháp, không có tinh tấn vào các thiện pháp, không có trí tuệ vào các thiện pháp, đối với người ấy, ngày hay đêm nào đến, chỉ có thể trông đợi sự suy giảm trong các thiện pháp, không có sự tăng trưởng.”

‘‘Seyyathāpi, bhante, kāḷapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāyateva vaṇṇena, hāyati maṇḍalena, hāyati ābhāya, hāyati ārohapariṇāhena. Evameva kho, bhante, yassa kassaci saddhā natthi kusalesu dhammesu…pe… hirī natthi… ottappaṃ natthi … vīriyaṃ natthi… paññā natthi… kusalesu dhammesu tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no vuddhi.

“Bạch Thế Tôn, ví như mặt trăng trong hạ huyền, ngày hay đêm nào đến, nó suy giảm về màu sắc, suy giảm về hình tròn, suy giảm về ánh sáng, suy giảm về kích thước và chu vi. Cũng vậy, bạch Thế Tôn, bất cứ ai không có đức tin vào các thiện pháp... (vân vân)... không có tàm... không có quý... không có tinh tấn... không có trí tuệ... vào các thiện pháp, đối với người ấy, ngày hay đêm nào đến, chỉ có thể trông đợi sự suy giảm trong các thiện pháp, không có sự tăng trưởng.”

‘‘‘Assaddho purisapuggalo’ti, bhante, parihānametaṃ; ‘ahiriko purisapuggalo’ti, bhante, parihānametaṃ; ‘anottappī purisapuggalo’ti, bhante, parihānametaṃ; ‘kusīto purisapuggalo’ti, bhante, parihānametaṃ; ‘duppañño purisapuggalo’ti, bhante, parihānametaṃ; ‘kodhano [Pg.409] purisapuggalo’ti, bhante, parihānametaṃ; ‘upanāhī purisapuggalo’ti, bhante, parihānametaṃ; ‘na santi bhikkhū ovādakā’ti, bhante, parihānametaṃ.

“Bạch Thế Tôn, ‘người không có đức tin’ - đây là sự suy giảm. Bạch Thế Tôn, ‘người không có tàm’ - đây là sự suy giảm. Bạch Thế Tôn, ‘người không có quý’ - đây là sự suy giảm. Bạch Thế Tôn, ‘người lười biếng’ - đây là sự suy giảm. Bạch Thế Tôn, ‘người trí tuệ thấp kém’ - đây là sự suy giảm. Bạch Thế Tôn, ‘người hay sân hận’ - đây là sự suy giảm. Bạch Thế Tôn, ‘người hay phẫn uất’ - đây là sự suy giảm. Bạch Thế Tôn, ‘không có các tỳ khưu giáo giới’ - đây là sự suy giảm.”

‘‘Yassa kassaci, bhante, saddhā atthi kusalesu dhammesu, hirī atthi kusalesu dhammesu, ottappaṃ atthi kusalesu dhammesu, vīriyaṃ atthi kusalesu dhammesu, paññā atthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni.

“Bạch Thế Tôn, bất cứ ai có đức tin vào các thiện pháp, có tàm vào các thiện pháp, có quý vào các thiện pháp, có tinh tấn vào các thiện pháp, có trí tuệ vào các thiện pháp, đối với người ấy, ngày hay đêm nào đến, chỉ có thể trông đợi sự tăng trưởng trong các thiện pháp, không có sự suy giảm.”

‘‘Seyyathāpi, bhante, juṇhapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vaḍḍhateva vaṇṇena, vaḍḍhati maṇḍalena, vaḍḍhati ābhāya, vaḍḍhati ārohapariṇāhena. Evameva kho, bhante, yassa kassaci saddhā atthi kusalesu dhammesu… hirī atthi…pe… ottappaṃ atthi… vīriyaṃ atthi… paññā atthi kusalesu dhammesu tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni.

Bạch ngài, ví như mặt trăng trong tuần trăng sáng, mỗi đêm hay ngày trôi qua, thì tăng trưởng về màu sắc, tăng trưởng về chu vi, tăng trưởng về ánh sáng, tăng trưởng về chiều cao và đường kính. Cũng vậy, bạch ngài, bất cứ người nào có niềm tin vào các thiện pháp, ... có lòng hổ thẹn, ... có lòng ghê sợ, ... có tinh tấn, ... có trí tuệ trong các thiện pháp, thì mỗi đêm hay ngày trôi qua, đối với người ấy chỉ có thể mong đợi sự tăng trưởng trong các thiện pháp, chứ không có sự suy giảm.

‘‘‘Saddho purisapuggalo’ti, bhante, aparihānametaṃ; ‘hirimā purisapuggalo’ti, bhante, aparihānametaṃ; ‘ottappī purisapuggalo’ti, bhante, aparihānametaṃ; ‘āraddhavīriyo purisapuggalo’ti, bhante, aparihānametaṃ; ‘paññavā purisapuggalo’ti, bhante, aparihānametaṃ; ‘akkodhano purisapuggalo’ti, bhante, aparihānametaṃ; ‘anupanāhī purisapuggalo’ti, bhante, aparihānametaṃ; ‘santi bhikkhū ovādakā’ti, bhante, aparihānameta’’nti.

Bạch ngài, ‘người có niềm tin’ – đây là điều không suy giảm. Bạch ngài, ‘người có lòng hổ thẹn’ – đây là điều không suy giảm. Bạch ngài, ‘người có lòng ghê sợ’ – đây là điều không suy giảm. Bạch ngài, ‘người có tinh tấn được khởi xướng’ – đây là điều không suy giảm. Bạch ngài, ‘người có trí tuệ’ – đây là điều không suy giảm. Bạch ngài, ‘người không sân hận’ – đây là điều không suy giảm. Bạch ngài, ‘người không phẫn uất’ – đây là điều không suy giảm. Bạch ngài, ‘có các vị tỳ khưu giáo giới’ – đây là điều không suy giảm.

‘‘Sādhu sādhu, kassapa. Yassa kassaci, kassapa, saddhā natthi kusalesu dhammesu…pe… hirī natthi… ottappaṃ natthi… vīriyaṃ natthi… paññā natthi kusalesu dhammesu tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no vuddhi.

Lành thay, lành thay, này Kassapa. Này Kassapa, bất cứ người nào không có niềm tin vào các thiện pháp, ... không có lòng hổ thẹn, ... không có lòng ghê sợ, ... không có tinh tấn, ... không có trí tuệ trong các thiện pháp, thì mỗi đêm hay ngày trôi qua, đối với người ấy chỉ có thể mong đợi sự suy giảm trong các thiện pháp, chứ không có sự tăng trưởng.

‘‘Seyyathāpi, kassapa, kāḷapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāyateva vaṇṇena…pe… hāyati ārohapariṇāhena. Evameva kho, kassapa, yassa kassaci saddhā natthi kusalesu dhammesu…pe… hirī natthi… ottappaṃ natthi… vīriyaṃ natthi… paññā natthi kusalesu dhammesu tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no vuddhi. ‘Assaddho purisapuggalo’ti, kassapa, parihānametaṃ[Pg.410]; ahiriko…pe… anottappī… kusīto… duppañño… kodhano… ‘upanāhī purisapuggalo’ti, kassapa, parihānametaṃ; ‘na santi bhikkhū ovādakā’ti, kassapa, parihānametaṃ.

Này Kassapa, ví như mặt trăng trong tuần trăng tối, mỗi đêm hay ngày trôi qua, thì suy giảm về màu sắc, ... suy giảm về chiều cao và đường kính. Cũng vậy, này Kassapa, bất cứ người nào không có niềm tin vào các thiện pháp, ... không có lòng hổ thẹn, ... không có lòng ghê sợ, ... không có tinh tấn, ... không có trí tuệ trong các thiện pháp, thì mỗi đêm hay ngày trôi qua, đối với người ấy chỉ có thể mong đợi sự suy giảm trong các thiện pháp, chứ không có sự tăng trưởng. Này Kassapa, ‘người không có niềm tin’ – đây là điều suy giảm; người không có lòng hổ thẹn, ... người không có lòng ghê sợ, ... người lười biếng, ... người có trí tuệ thấp kém, ... người sân hận, ... Này Kassapa, ‘người phẫn uất’ – đây là điều suy giảm. Này Kassapa, ‘không có các vị tỳ khưu giáo giới’ – đây là điều suy giảm.

‘‘Yassa kassaci, kassapa, saddhā atthi kusalesu dhammesu…pe… hirī atthi… ottappaṃ atthi… vīriyaṃ atthi… paññā atthi kusalesu dhammesu tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni.

Này Kassapa, bất cứ người nào có niềm tin vào các thiện pháp, ... có lòng hổ thẹn, ... có lòng ghê sợ, ... có tinh tấn, ... có trí tuệ trong các thiện pháp, thì mỗi đêm hay ngày trôi qua, đối với người ấy chỉ có thể mong đợi sự tăng trưởng trong các thiện pháp, chứ không có sự suy giảm.

‘‘Seyyathāpi, kassapa, juṇhapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vaḍḍhateva vaṇṇena, vaḍḍhati maṇḍalena, vaḍḍhati ābhāya, vaḍḍhati ārohapariṇāhena. Evameva kho, kassapa, yassa kassaci saddhā atthi kusalesu dhammesu hirī atthi… ottappaṃ atthi… vīriyaṃ atthi… paññā atthi kusalesu dhammesu tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni.

Này Kassapa, ví như mặt trăng trong tuần trăng sáng, mỗi đêm hay ngày trôi qua, thì tăng trưởng về màu sắc, tăng trưởng về chu vi, tăng trưởng về ánh sáng, tăng trưởng về chiều cao và đường kính. Cũng vậy, này Kassapa, bất cứ người nào có niềm tin vào các thiện pháp, có lòng hổ thẹn, ... có lòng ghê sợ, ... có tinh tấn, ... có trí tuệ trong các thiện pháp, thì mỗi đêm hay ngày trôi qua, đối với người ấy chỉ có thể mong đợi sự tăng trưởng trong các thiện pháp, chứ không có sự suy giảm.

‘‘‘Saddho purisapuggalo’ti, kassapa, aparihānametaṃ; hirimā…pe… ottappī… āraddhavīriyo… paññavā… akkodhano… ‘anupanāhī purisapuggalo’ti, kassapa, aparihānametaṃ; ‘santi bhikkhū ovādakā’ti, kassapa, aparihānameta’’nti. Sattamaṃ.

Này Kassapa, ‘người có niềm tin’ – đây là điều không suy giảm; người có lòng hổ thẹn, ... người có lòng ghê sợ, ... người có tinh tấn được khởi xướng, ... người có trí tuệ, ... người không sân hận, ... Này Kassapa, ‘người không phẫn uất’ – đây là điều không suy giảm. Này Kassapa, ‘có các vị tỳ khưu giáo giới’ – đây là điều không suy giảm. (Kinh) thứ bảy.

8. Tatiyaovādasuttaṃ

8. Kinh Giáo Giới (thứ ba)

151. Rājagahe kalandakanivāpe. Atha kho āyasmā mahākassapo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ mahākassapaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘ovada, kassapa, bhikkhū; karohi, kassapa, bhikkhūnaṃ dhammiṃ kathaṃ. Ahaṃ vā, kassapa, bhikkhūnaṃ ovadeyyaṃ tvaṃ vā; ahaṃ vā bhikkhūnaṃ dhammiṃ kathaṃ kareyyaṃ tvaṃ vā’’ti.

151. Tại Rājagaha, ở Kalandakanivāpa. Bấy giờ, trưởng lão Mahākassapa đi đến chỗ đức Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Đức Thế Tôn đã nói điều này với trưởng lão Mahākassapa đang ngồi một bên: ‘Này Kassapa, hãy giáo giới các vị tỳ khưu; này Kassapa, hãy thuyết pháp cho các vị tỳ khưu. Này Kassapa, hoặc là ta hoặc là ông nên giáo giới các vị tỳ khưu; hoặc là ta hoặc là ông nên thuyết pháp cho các vị tỳ khưu.’

‘‘Dubbacā kho, bhante, etarahi bhikkhū, dovacassakaraṇehi dhammehi samannāgatā, akkhamā, appadakkhiṇaggāhino anusāsanī’’nti. ‘‘Tathā hi pana, kassapa, pubbe therā bhikkhū āraññikā ceva ahesuṃ āraññikattassa ca vaṇṇavādino, piṇḍapātikā ceva ahesuṃ piṇḍapātikattassa ca vaṇṇavādino[Pg.411], paṃsukūlikā ceva ahesuṃ paṃsukūlikattassa ca vaṇṇavādino, tecīvarikā ceva ahesuṃ tecīvarikattassa ca vaṇṇavādino, appicchā ceva ahesuṃ appicchatāya ca vaṇṇavādino, santuṭṭhā ceva ahesuṃ santuṭṭhiyā ca vaṇṇavādino, pavivittā ceva ahesuṃ pavivekassa ca vaṇṇavādino, asaṃsaṭṭhā ceva ahesuṃ asaṃsaggassa ca vaṇṇavādino, āraddhavīriyā ceva ahesuṃ vīriyārambhassa ca vaṇṇavādino.

Bạch ngài, hiện nay các vị tỳ khưu thật khó dạy bảo, sở hữu những pháp khiến cho khó dạy bảo, không kham nhẫn, không tiếp thu lời giáo huấn một cách trân trọng. Này Kassapa, quả thật là như vậy. Trước đây, các vị trưởng lão tỳ khưu vừa là những vị sống ở rừng và vừa là những vị tán thán việc sống ở rừng; vừa là những vị đi khất thực và vừa là những vị tán thán việc đi khất thực; vừa là những vị mặc y phấn tảo và vừa là những vị tán thán việc mặc y phấn tảo; vừa là những vị chỉ dùng ba y và vừa là những vị tán thán việc chỉ dùng ba y; vừa là những vị thiểu dục và vừa là những vị tán thán sự thiểu dục; vừa là những vị biết đủ và vừa là những vị tán thán sự biết đủ; vừa là những vị sống độc cư và vừa là những vị tán thán việc sống độc cư; vừa là những vị không giao du và vừa là những vị tán thán việc không giao du; vừa là những vị có tinh tấn được khởi xướng và vừa là những vị tán thán sự khởi xướng tinh tấn.

‘‘Tatra yo hoti bhikkhu āraññiko ceva āraññikattassa ca vaṇṇavādī, piṇḍapātiko ceva piṇḍapātikattassa ca vaṇṇavādī, paṃsukūliko ceva paṃsukūlikattassa ca vaṇṇavādī, tecīvariko ceva tecīvarikattassa ca vaṇṇavādī, appiccho ceva appicchatāya ca vaṇṇavādī, santuṭṭho ceva santuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī, pavivitto ceva pavivekassa ca vaṇṇavādī, asaṃsaṭṭho ceva asaṃsaggassa ca vaṇṇavādī, āraddhavīriyo ceva vīriyārambhassa ca vaṇṇavādī, taṃ therā bhikkhū āsanena nimantenti – ‘ehi, bhikkhu, ko nāmāyaṃ bhikkhu, bhaddako vatāyaṃ bhikkhu, sikkhākāmo vatāyaṃ bhikkhu; ehi, bhikkhu, idaṃ āsanaṃ nisīdāhī’’’ti.

“Trong số ấy, vị tỳ khưu nào vừa là người sống ở rừng, vừa là người tán thán hạnh sống ở rừng; vừa là người đi khất thực, vừa là người tán thán hạnh đi khất thực; vừa là người mặc y phấn tảo, vừa là người tán thán hạnh mặc y phấn tảo; vừa là người chỉ dùng ba y, vừa là người tán thán hạnh chỉ dùng ba y; vừa là người ít ham muốn, vừa là người tán thán hạnh ít ham muốn; vừa là người biết đủ, vừa là người tán thán hạnh biết đủ; vừa là người sống độc cư, vừa là người tán thán hạnh sống độc cư; vừa là người không giao du, vừa là người tán thán hạnh không giao du; vừa là người tinh cần, vừa là người tán thán sự tinh cần, thì các vị tỳ khưu trưởng lão mời vị ấy bằng chỗ ngồi: ‘Hãy đến đây, tỳ khưu, vị tỳ khưu này tên là gì? Vị tỳ khưu này thật là hiền thiện! Vị tỳ khưu này thật là ham học! Hãy đến đây, tỳ khưu, đây là chỗ ngồi, mời ngài ngồi xuống.’”

‘‘Tatra, kassapa, navānaṃ bhikkhūnaṃ evaṃ hoti – ‘yo kira so hoti bhikkhu āraññiko ceva āraññikattassa ca vaṇṇavādī, piṇḍapātiko ceva…pe… paṃsukūliko ceva… tecīvariko ceva… appiccho ceva… santuṭṭho ceva… pavivitto ceva… asaṃsaṭṭho ceva… āraddhavīriyo ceva vīriyārambhassa ca vaṇṇavādī, taṃ therā bhikkhū āsanena nimantenti – ehi, bhikkhu, ko nāmāyaṃ bhikkhu, bhaddako vatāyaṃ bhikkhu, sikkhākāmo vatāyaṃ bhikkhu; ehi, bhikkhu, idaṃ āsanaṃ nisīdāhī’ti. Te tathattāya paṭipajjanti; tesaṃ taṃ hoti dīgharattaṃ hitāya sukhāya.

“Này Kassapa, trong trường hợp ấy, các vị tỳ khưu trẻ tuổi khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Vị tỳ khưu nào là người sống ở rừng và tán thán hạnh sống ở rừng, là người đi khất thực... (vân vân)... là người tinh cần và tán thán sự tinh cần, thì được các vị tỳ khưu trưởng lão mời bằng chỗ ngồi: ‘Hãy đến đây, tỳ khưu, vị tỳ khưu này tên là gì? Vị tỳ khưu này thật là hiền thiện! Vị tỳ khưu này thật là ham học! Hãy đến đây, tỳ khưu, đây là chỗ ngồi, mời ngài ngồi xuống.’ Rồi họ thực hành để được như vậy; và điều đó mang lại lợi ích, hạnh phúc cho họ trong một thời gian dài.

‘‘Etarahi pana, kassapa, therā bhikkhū na ceva āraññikā na ca āraññikattassa vaṇṇavādino, na ceva piṇḍapātikā na ca piṇḍapātikattassa vaṇṇavādino, na ceva paṃsukūlikā na ca paṃsukūlikattassa vaṇṇavādino, na ceva tecīvarikā na ca tecīvarikattassa vaṇṇavādino, na ceva appicchā na ca appicchatāya vaṇṇavādino, na ceva santuṭṭhā na ca santuṭṭhiyā vaṇṇavādino, na ceva pavivittā na ca pavivekassa vaṇṇavādino, na ceva asaṃsaṭṭhā na ca asaṃsaggassa vaṇṇavādino, na ceva āraddhavīriyā na ca vīriyārambhassa vaṇṇavādino.

“Nhưng này Kassapa, ngày nay các vị tỳ khưu trưởng lão không phải là người sống ở rừng, cũng không tán thán hạnh sống ở rừng; không phải là người đi khất thực, cũng không tán thán hạnh đi khất thực; không phải là người mặc y phấn tảo, cũng không tán thán hạnh mặc y phấn tảo; không phải là người chỉ dùng ba y, cũng không tán thán hạnh chỉ dùng ba y; không phải là người ít ham muốn, cũng không tán thán hạnh ít ham muốn; không phải là người biết đủ, cũng không tán thán hạnh biết đủ; không phải là người sống độc cư, cũng không tán thán hạnh sống độc cư; không phải là người không giao du, cũng không tán thán hạnh không giao du; không phải là người tinh cần, cũng không tán thán sự tinh cần.

‘‘Tatra [Pg.412] yo hoti bhikkhu ñāto yasassī lābhī cīvara-piṇḍapāta-senāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ taṃ therā bhikkhū āsanena nimantenti – ‘ehi, bhikkhu, ko nāmāyaṃ bhikkhu, bhaddako vatāyaṃ bhikkhu, sabrahmacārikāmo vatāyaṃ bhikkhu; ehi, bhikkhu, idaṃ āsanaṃ nisīdāhī’’’ti.

“Trong số ấy, vị tỳ khưu nào nổi tiếng, có danh vọng, nhận được các vật dụng là y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh, thì các vị tỳ khưu trưởng lão mời vị ấy bằng chỗ ngồi: ‘Hãy đến đây, tỳ khưu, vị tỳ khưu này tên là gì? Vị tỳ khưu này thật là hiền thiện! Vị tỳ khưu này thật được các bạn đồng phạm hạnh quý mến! Hãy đến đây, tỳ khưu, đây là chỗ ngồi, mời ngài ngồi xuống.’”

‘‘Tatra, kassapa, navānaṃ bhikkhūnaṃ evaṃ hoti – ‘yo kira so hoti bhikkhu ñāto yasassī lābhī cīvara-piṇḍapāta-senāsana-gilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ taṃ therā bhikkhū āsanena nimantenti – ehi, bhikkhu, ko nāmāyaṃ bhikkhu, bhaddako vatāyaṃ bhikkhu, sabrahmacārikāmo vatāyaṃ bhikkhu; ehi, bhikkhu, idaṃ āsanaṃ nisīdāhī’ti. Te tathattāya paṭipajjanti. Tesaṃ taṃ hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. Yañhi taṃ, kassapa, sammā vadamāno vadeyya – ‘upaddutā brahmacārī brahmacārūpaddavena abhipatthanā brahmacārī brahmacāriabhipatthanenā’ti, etarahi taṃ, kassapa, sammā vadamāno vadeyya – ‘upaddutā brahmacārī brahmacārūpaddavena abhipatthanā brahmacārī brahmacāriabhipatthanenā’’’ti. Aṭṭhamaṃ.

“Này Kassapa, trong trường hợp ấy, các vị tỳ khưu trẻ tuổi khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Vị tỳ khưu nào nổi tiếng, có danh vọng, nhận được các vật dụng là y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh, thì được các vị tỳ khưu trưởng lão mời bằng chỗ ngồi: ‘Hãy đến đây, tỳ khưu, vị tỳ khưu này tên là gì? Vị tỳ khưu này thật là hiền thiện! Vị tỳ khưu này thật được các bạn đồng phạm hạnh quý mến! Hãy đến đây, tỳ khưu, đây là chỗ ngồi, mời ngài ngồi xuống.’ Rồi họ thực hành để được như vậy. Và điều đó mang lại sự không lợi ích, sự đau khổ cho họ trong một thời gian dài. Này Kassapa, nếu có người nói đúng, người ấy sẽ nói rằng: ‘Những người tu phạm hạnh bị tai họa bởi tai họa của đời sống phạm hạnh; những người tu phạm hạnh bị khao khát bởi sự khao khát của đời sống phạm hạnh.’ Này Kassapa, ngày nay, nếu có người nói đúng, người ấy sẽ nói rằng: ‘Những người tu phạm hạnh bị tai họa bởi tai họa của đời sống phạm hạnh; những người tu phạm hạnh bị khao khát bởi sự khao khát của đời sống phạm hạnh.’”

9. Jhānābhiññasuttaṃ

9. Kinh Thiền và Thắng Trí

152. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati’’.

152. Trú ở Sāvatthī... “Này các tỳ khưu, khi nào Ta muốn, Ta ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào vị ấy muốn, vị ấy ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ.”

‘‘Ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati.

“Này các tỳ khưu, khi nào Ta muốn, Ta diệt tầm và tứ, chứng và trú thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tĩnh nhất tâm. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào vị ấy muốn, vị ấy diệt tầm và tứ... (vân vân)... chứng và trú thiền thứ hai.

‘‘Ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharāmi sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṃvedemi, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati pītiyā [Pg.413] ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati.

“Này các tỳ khưu, khi nào Ta muốn, Ta ly hỷ, trú xả, chánh niệm, tỉnh giác, thân cảm sự lạc, chứng và trú thiền thứ ba, một trạng thái mà các bậc Thánh gọi là ‘xả niệm lạc trú’. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào vị ấy muốn, vị ấy ly hỷ, trú xả, chánh niệm, tỉnh giác, thân cảm sự lạc, một trạng thái mà các bậc Thánh gọi là ‘xả niệm lạc trú’, chứng và trú thiền thứ ba.

‘‘Ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati sukhassa ca pahānā …pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati.

Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, do đã đoạn trừ lạc và khổ, do ưu và hỷ đã chấm dứt từ trước, Ta chứng đạt và an trú vào thiền thứ tư, trạng thái không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn, do đã đoạn trừ lạc và khổ ... chứng đạt và an trú vào thiền thứ tư.

‘‘Ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ananto ākāsoti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharāmi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā…pe… ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharati.

Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, do đã hoàn toàn vượt qua sắc tưởng, do các đối ngại tưởng đã chấm dứt, do không tác ý đến các tưởng sai biệt, với ý niệm ‘hư không là vô biên,’ Ta chứng đạt và an trú vào Không Vô Biên Xứ. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn, do đã hoàn toàn vượt qua sắc tưởng ... chứng đạt và an trú vào Không Vô Biên Xứ.

‘‘Ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma anantaṃ viññāṇanti viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharāmi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma anantaṃ viññāṇanti viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharati.

Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, do đã hoàn toàn vượt qua Không Vô Biên Xứ, với ý niệm ‘thức là vô biên,’ Ta chứng đạt và an trú vào Thức Vô Biên Xứ. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn, do đã hoàn toàn vượt qua Không Vô Biên Xứ, với ý niệm ‘thức là vô biên,’ chứng đạt và an trú vào Thức Vô Biên Xứ.

‘‘Ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharāmi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati…pe… ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharati.

Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, do đã hoàn toàn vượt qua Thức Vô Biên Xứ, với ý niệm ‘không có gì cả,’ Ta chứng đạt và an trú vào Vô Sở Hữu Xứ. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn ... chứng đạt và an trú vào Vô Sở Hữu Xứ.

‘‘Ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṃ upasampajja viharāmi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati…pe… nevasaññānāsaññāyatanaṃ upasampajja viharati.

Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, do đã hoàn toàn vượt qua Vô Sở Hữu Xứ, Ta chứng đạt và an trú vào Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn ... chứng đạt và an trú vào Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ.

‘‘Ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharāmi. Kassapopi, bhikkhave…pe… saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharati.

Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, do đã hoàn toàn vượt qua Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, Ta chứng đạt và an trú vào Diệt Thọ Tưởng Định. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy ... chứng đạt và an trú vào Diệt Thọ Tưởng Định.

‘‘Ahaṃ[Pg.414], bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhomi – ekopi hutvā bahudhā homi, bahudhāpi hutvā eko homi; āvibhāvaṃ, tirobhāvaṃ, tirokuṭṭaṃ, tiropākāraṃ, tiropabbataṃ, asajjamāno gacchāmi, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṃ karomi, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne gacchāmi, seyyathāpi pathaviyaṃ; ākāsepi pallaṅkena kamāmi, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṃmahiddhike evaṃmahānubhāve pāṇinā parimasāmi parimajjāmi; yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vattemi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhoti…pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteti.

Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, Ta trải nghiệm được nhiều loại thần thông khác nhau: từ một thân hiện ra nhiều thân, từ nhiều thân hiện ra một thân; hiện hình, biến mất; đi xuyên qua tường, qua vách, qua núi không bị trở ngại, như đi trong hư không; độn thổ và trồi lên trong đất, như ở trong nước; đi trên nước không chìm, như đi trên đất; ngồi kiết-già bay đi trong hư không, như con chim có cánh; Ta dùng tay chạm và rờ mặt trăng và mặt trời, những vật có đại thần lực, đại oai đức như vậy; Ta dùng thân để tác động quyền năng cho đến cõi Phạm Thiên. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn, vị ấy trải nghiệm được nhiều loại thần thông khác nhau ... dùng thân để tác động quyền năng cho đến cõi Phạm Thiên.

‘‘Ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇāmi, dibbe ca mānuse ca, ye dūre santike ca. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati dibbāya sotadhātuyā…pe… dūre santike ca.

Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, với thiên nhĩ giới thanh tịnh, siêu phàm, Ta nghe được cả hai loại âm thanh, của chư thiên và của loài người, dù ở xa hay ở gần. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn, với thiên nhĩ giới ... nghe được các âm thanh dù ở xa hay ở gần.

‘‘Ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi parasattānaṃ parapuggalānaṃ cetasā ceto paricca pajānāmi – sarāgaṃ vā cittaṃ sarāgaṃ cittanti pajānāmi, vītarāgaṃ vā cittaṃ vītarāgaṃ cittanti pajānāmi, sadosaṃ vā cittaṃ…pe… vītadosaṃ vā cittaṃ… samohaṃ vā cittaṃ… vītamohaṃ vā cittaṃ… saṃkhittaṃ vā cittaṃ… vikkhittaṃ vā cittaṃ… mahaggataṃ vā cittaṃ… amahaggataṃ vā cittaṃ… sauttaraṃ vā cittaṃ… anuttaraṃ vā cittaṃ… samāhitaṃ vā cittaṃ… asamāhitaṃ vā cittaṃ… vimuttaṃ vā cittaṃ… avimuttaṃ vā cittaṃ avimuttaṃ cittanti pajānāmi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati parasattānaṃ parapuggalānaṃ cetasā ceto paricca pajānāti – sarāgaṃ vā cittaṃ sarāgaṃ cittanti pajānāti…pe… avimuttaṃ vā cittaṃ avimuttaṃ cittanti pajānāti.

Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, với tâm của mình, Ta biết rõ tâm của các chúng sanh khác, của các người khác như sau: Ta biết tâm có tham là ‘tâm có tham,’ Ta biết tâm không tham là ‘tâm không tham,’ Ta biết tâm có sân ... tâm không sân ... tâm có si ... tâm không si ... tâm co rút ... tâm phân tán ... tâm quảng đại ... tâm không quảng đại ... tâm hữu thượng ... tâm vô thượng ... tâm có định ... tâm không có định ... tâm được giải thoát ... Ta biết tâm chưa được giải thoát là ‘tâm chưa được giải thoát.’ Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn, vị ấy biết rõ tâm của các chúng sanh khác, của các người khác như sau: vị ấy biết tâm có tham là ‘tâm có tham’ ... vị ấy biết tâm chưa được giải thoát là ‘tâm chưa được giải thoát.’

‘‘Ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarāmi, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi, anekepi saṃvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe – ‘amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto[Pg.415], so tato cuto amutra udapādiṃ; tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti. Iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarāmi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ…pe… iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati.

Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, Ta nhớ lại nhiều đời sống quá khứ khác nhau, cụ thể là: một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều kiếp hoại, nhiều kiếp thành, nhiều kiếp thành hoại — ‘Ở nơi kia, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, sắc tướng như thế này, ăn uống như thế này, trải nghiệm khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết ở nơi đó, ta được sanh ra ở nơi nọ. Ở đó, ta cũng có tên như thế này, dòng họ như thế này, sắc tướng như thế này, ăn uống như thế này, trải nghiệm khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết ở nơi đó, ta được sanh ra ở đây.’ Như vậy, Ta nhớ lại nhiều đời sống quá khứ khác nhau với các đặc điểm và chi tiết của chúng. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ khác nhau, cụ thể là: một đời ... Như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ khác nhau với các đặc điểm và chi tiết của chúng.

‘‘Ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passāmi cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāmi – ‘ime vata, bhonto, sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṃ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā; te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā, ime vā pana, bhonto, sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā; te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā’ti. Iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passāmi cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāmi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne…pe… yathākammūpage satte pajānāti.

“Này các Tỳ khưu, trong khi còn mong muốn, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, Ta thấy các chúng sanh đang chết, đang sanh, hạ liệt, cao sang, đẹp đẽ, thô xấu, thiện thú, ác thú; Ta biết rõ các chúng sanh tùy theo hạnh nghiệp của chúng: ‘Chư hiền, những chúng sanh này đã thành tựu thân ác hành, thành tựu khẩu ác hành, thành tựu ý ác hành, phỉ báng các bậc Thánh, có tà kiến, chấp thủ các nghiệp theo tà kiến; sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Hoặc chư hiền, những chúng sanh này đã thành tựu thân thiện hành, thành tựu khẩu thiện hành, thành tựu ý thiện hành, không phỉ báng các bậc Thánh, có chánh kiến, chấp thủ các nghiệp theo chánh kiến; sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào thiện thú, thiên giới, cõi đời này.’ Như vậy, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, Ta thấy các chúng sanh đang chết, đang sanh, hạ liệt, cao sang, đẹp đẽ, thô xấu, thiện thú, ác thú; Ta biết rõ các chúng sanh tùy theo hạnh nghiệp của chúng. Này các Tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, trong khi còn mong muốn, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, vị ấy thấy các chúng sanh đang chết... cho đến... vị ấy biết rõ các chúng sanh tùy theo hạnh nghiệp của chúng.”

‘‘Ahaṃ, bhikkhave, āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmi. Kassapopi, bhikkhave, āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’’ti. Navamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, do đoạn tận các lậu hoặc, Ta đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú trong ngay hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Này các Tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú trong ngay hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.”

10. Upassayasuttaṃ

10. Kinh Trú Xứ

153. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ āyasmā mahākassapo sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā ānando pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yenāyasmā [Pg.416] mahākassapo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākassapaṃ etadavoca – ‘‘āyāma, bhante kassapa, yena aññataro bhikkhunupassayo tenupasaṅkamissāmā’’ti. ‘‘Gaccha tvaṃ, āvuso ānanda, bahukicco tvaṃ bahukaraṇīyo’’ti. Dutiyampi kho āyasmā ānando āyasmantaṃ mahākassapaṃ etadavoca – ‘‘āyāma, bhante kassapa, yena aññataro bhikkhunupassayo tenupasaṅkamissāmā’’ti. ‘‘Gaccha tvaṃ, āvuso ānanda, bahukicco tvaṃ bahukaraṇīyo’’ti. Tatiyampi kho āyasmā ānando āyasmantaṃ mahākassapaṃ etadavoca – ‘‘āyāma, bhante kassapa, yena aññataro bhikkhunupassayo tenupasaṅkamissāmā’’ti.

153. Tôi nghe như vầy – một thời, Tôn giả Mahā Kassapa trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của Anāthapiṇḍika. Rồi Tôn giả Ānanda vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi đến chỗ Tôn giả Mahā Kassapa; sau khi đến, nói với Tôn giả Mahā Kassapa điều này: “Thưa Tôn giả Kassapa, chúng ta hãy đi đến một trú xứ của Tỳ khưu ni nào đó.” “Này hiền giả Ānanda, hiền giả hãy đi đi. Hiền giả có nhiều công việc, nhiều phận sự.” Lần thứ hai, Tôn giả Ānanda lại nói với Tôn giả Mahā Kassapa điều này: “Thưa Tôn giả Kassapa, chúng ta hãy đi đến một trú xứ của Tỳ khưu ni nào đó.” “Này hiền giả Ānanda, hiền giả hãy đi đi. Hiền giả có nhiều công việc, nhiều phận sự.” Lần thứ ba, Tôn giả Ānanda lại nói với Tôn giả Mahā Kassapa điều này: “Thưa Tôn giả Kassapa, chúng ta hãy đi đến một trú xứ của Tỳ khưu ni nào đó.”

Atha kho āyasmā mahākassapo pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya āyasmatā ānandena pacchāsamaṇena yena aññataro bhikkhunupassayo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho sambahulā bhikkhuniyo yenāyasmā mahākassapo tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākassapaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho tā bhikkhuniyo āyasmā mahākassapo dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. Atha kho āyasmā mahākassapo tā bhikkhuniyo dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.

Rồi Tôn giả Mahā Kassapa vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, cùng với Tôn giả Ānanda đi theo sau, đi đến một trú xứ của Tỳ khưu ni nào đó; sau khi đến, ngài ngồi trên chỗ đã soạn sẵn. Rồi nhiều Tỳ khưu ni đi đến chỗ Tôn giả Mahā Kassapa; sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Mahā Kassapa rồi ngồi xuống một bên. Tôn giả Mahā Kassapa đã thuyết pháp, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ các Tỳ khưu ni đang ngồi một bên bằng một bài pháp thoại. Rồi Tôn giả Mahā Kassapa, sau khi đã thuyết pháp, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ các Tỳ khưu ni bằng một bài pháp thoại, từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi.

Atha kho thullatissā bhikkhunī anattamanā anattamanavācaṃ nicchāresi – ‘‘kiṃ pana ayyo mahākassapo, ayyassa ānandassa vedehamunino sammukhā dhammaṃ bhāsitabbaṃ maññati? Seyyathāpi nāma sūcivāṇijako sūcikārassa santike sūciṃ vikketabbaṃ maññeyya; evameva ayyo mahākassapo ayyassa ānandassa vedehamunino sammukhā dhammaṃ bhāsitabbaṃ maññatī’’ti.

Lúc ấy, Tỳ khưu ni Thullatissā không hoan hỷ, đã thốt ra lời không hoan hỷ: “Tại sao Tôn giả Mahā Kassapa lại nghĩ rằng nên thuyết pháp trước mặt Tôn giả Ānanda, bậc trí tuệ ẩn sĩ? Ví như một người bán kim lại nghĩ rằng nên bán kim cho người thợ làm kim; cũng vậy, Tôn giả Mahā Kassapa lại nghĩ rằng nên thuyết pháp trước mặt Tôn giả Ānanda, bậc trí tuệ ẩn sĩ.”

Assosi kho āyasmā mahākassapo thullatissāya bhikkhuniyā imaṃ vācaṃ bhāsamānāya. Atha kho āyasmā mahākassapo āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu kho, āvuso ānanda, ahaṃ sūcivāṇijako, tvaṃ sūcikāro; udāhu ahaṃ sūcikāro, tvaṃ sūcivāṇijako’’ti? ‘‘Khama[Pg.417], bhante kassapa, bālo mātugāmo’’ti. ‘‘Āgamehi tvaṃ, āvuso ānanda, mā te saṅgho uttari upaparikkhi’’.

Tôn giả Mahā Kassapa đã nghe được những lời này của Tỳ khưu ni Thullatissā đang nói. Rồi Tôn giả Mahā Kassapa nói với Tôn giả Ānanda điều này: “Này hiền giả Ānanda, có phải ta là người bán kim, còn hiền giả là người làm kim; hay ta là người làm kim, còn hiền giả là người bán kim?” “Xin Tôn giả Kassapa hãy kham nhẫn. Người nữ thật là ngu si.” “Này hiền giả Ānanda, hiền giả hãy chờ đó. Kẻo Tăng chúng lại điều tra hiền giả thêm nữa.”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, āvuso ānanda, api nu tvaṃ bhagavato sammukhā bhikkhusaṅghe upanīto – ‘ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi. Ānandopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharatī’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.

“Này hiền giả Ānanda, hiền giả nghĩ thế nào? Có bao giờ hiền giả được Thế Tôn giới thiệu trước chúng Tỳ khưu rằng: ‘Này các Tỳ khưu, trong khi còn mong muốn, Ta ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Này các Tỳ khưu, Ānanda cũng vậy, trong khi còn mong muốn, ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ’ hay không?” “Thưa Tôn giả, không phải vậy.”

‘‘Ahaṃ kho, āvuso, bhagavato sammukhā bhikkhusaṅghe upanīto – ‘ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharatī’ti…pe…. (Navannaṃ anupubbavihārasamāpattīnaṃ pañcannañca abhiññānaṃ evaṃ vitthāro veditabbo.)

“Này hiền giả, trước mặt Thế Tôn, giữa chúng Tỳ khưu, tôi đã được giới thiệu (so sánh) rằng: ‘Này các Tỳ khưu, Ta, chừng nào muốn, ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú Sơ thiền, có tầm, có tứ, với hỷ và lạc do ly dục sanh. Này các Tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, chừng nào muốn, ly dục, ly các pháp bất thiện... (như trên)... chứng và trú Sơ thiền.’ ... (Phần chi tiết về chín bậc thiền tuần tự và năm thắng trí cũng nên được hiểu tương tự như vậy.)”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, āvuso ānanda, api nu tvaṃ bhagavato sammukhā bhikkhusaṅghe upanīto – ‘ahaṃ, bhikkhave, āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmi. Ānandopi, bhikkhave, āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.

“Này hiền giả Ānanda, hiền giả nghĩ thế nào? Có phải hiền giả đã được Thế Tôn giới thiệu (so sánh) trước mặt Ngài, giữa chúng Tỳ khưu rằng: ‘Này các Tỳ khưu, Ta, do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đắc và an trú ngay trong hiện tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô lậu. Này các Tỳ khưu, Ānanda cũng vậy, do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đắc và an trú ngay trong hiện tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô lậu’ không?” “Thưa Tôn giả, không phải vậy.”

‘‘Ahaṃ kho, āvuso, bhagavato sammukhā bhikkhusaṅghe upanīto – ‘ahaṃ, bhikkhave, āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmi. Kassapopi, bhikkhave, āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’’’ti.

“Này hiền giả, trước mặt Thế Tôn, giữa chúng Tỳ khưu, tôi đã được giới thiệu (so sánh) rằng: ‘Này các Tỳ khưu, Ta, do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đắc và an trú ngay trong hiện tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô lậu. Này các Tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đắc và an trú ngay trong hiện tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô lậu.’”

‘‘Sattaratanaṃ vā, āvuso, nāgaṃ aḍḍhaṭṭhamaratanaṃ vā tālapattikāya chādetabbaṃ maññeyya, yo me cha abhiññā chādetabbaṃ maññeyyā’’ti.

“Này hiền giả, người nào nghĩ rằng sáu thắng trí của tôi có thể được che giấu, thì người ấy cũng có thể nghĩ rằng một con voi cao bảy cubit hay bảy cubit rưỡi có thể được che giấu bằng một chiếc lá cọ.”

Cavittha ca pana thullatissā bhikkhunī brahmacariyamhāti. Dasamaṃ.

Và Tỳ khưu ni Thullatissā đã từ bỏ phạm hạnh. (Kinh thứ) mười.

11. Cīvarasuttaṃ

11. Kinh về Y

154. Ekaṃ [Pg.418] samayaṃ āyasmā mahākassapo rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā ānando dakkhiṇagirismiṃ cārikaṃ carati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ.

154. Một thời, Tôn giả Mahākassapa trú ở Rājagaha, tại Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Lúc bấy giờ, Tôn giả Ānanda đang du hành ở Dakkhiṇagiri cùng với đại chúng Tỳ khưu.

Tena kho pana samayena āyasmato ānandassa tiṃsamattā saddhivihārino bhikkhū sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattā bhavanti yebhuyyena kumārabhūtā. Atha kho āyasmā ānando dakkhiṇagirismiṃ yathābhirantaṃ cārikaṃ caritvā yena rājagahaṃ veḷuvanaṃ kalandakanivāpo yenāyasmā mahākassapo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākassapaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ ānandaṃ āyasmā mahākassapo etadavoca – ‘‘kati nu kho, āvuso ānanda, atthavase paṭicca bhagavatā kulesu tikabhojanaṃ paññatta’’nti?

Lúc bấy giờ, khoảng ba mươi vị Tỳ khưu đồng trú của Tôn giả Ānanda, phần lớn là những người trẻ tuổi, đã từ bỏ học pháp và hoàn tục. Bấy giờ, Tôn giả Ānanda, sau khi du hành ở Dakkhiṇagiri tùy thích, đã đi đến Rājagaha, đến Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc, đến chỗ Tôn giả Mahākassapa; sau khi đến, đã đảnh lễ Tôn giả Mahākassapa rồi ngồi xuống một bên. Tôn giả Mahākassapa nói với Tôn giả Ānanda đang ngồi một bên rằng: ‘Này hiền giả Ānanda, do mấy lý do mà Thế Tôn đã chế định về việc ăn ba bữa tại các gia đình?’”

‘‘Tayo kho, bhante kassapa, atthavase paṭicca bhagavatā kulesu tikabhojanaṃ paññattaṃ – dummaṅkūnaṃ puggalānaṃ niggahāya pesalānaṃ bhikkhūnaṃ phāsuvihārāya, mā pāpicchā pakkhaṃ nissāya saṅghaṃ bhindeyyuṃ, kulānuddayatāya ca. Ime kho, bhante kassapa, tayo atthavase paṭicca bhagavatā kulesu tikabhojanaṃ paññatta’’nti.

“Thưa Tôn giả Kassapa, do ba lý do mà Thế Tôn đã chế định về việc ăn ba bữa tại các gia đình: để kiềm chế những người khó dạy, để các Tỳ khưu có giới hạnh được an trú thoải mái, để những người có ác dục không dựa vào phe đảng mà chia rẽ Tăng chúng, và vì lòng thương tưởng đến các gia đình. Thưa Tôn giả Kassapa, chính vì ba lý do này mà Thế Tôn đã chế định về việc ăn ba bữa tại các gia đình.”

‘‘Atha kiñcarahi tvaṃ, āvuso ānanda, imehi navehi bhikkhūhi indriyesu aguttadvārehi bhojane amattaññūhi jāgariyaṃ ananuyuttehi saddhiṃ cārikaṃ carasi? Sassaghātaṃ maññe carasi, kulūpaghātaṃ maññe carasi. Olujjati kho te, āvuso ānanda, parisā; palujjanti kho te, āvuso, navappāyā. Na vāyaṃ kumārako mattamaññāsī’’ti.

“Vậy thì tại sao, này hiền giả Ānanda, hiền giả lại du hành cùng với những Tỳ khưu mới tu này, những người không phòng hộ các căn, không biết tiết độ trong ăn uống, không chuyên tâm tỉnh giác? Tôi nghĩ rằng hiền giả đang đi như kẻ phá hoại mùa màng, tôi nghĩ rằng hiền giả đang đi như kẻ phá hoại gia đình. Này hiền giả Ānanda, hội chúng của hiền giả đang tan rã; này hiền giả, những người mới tu của hiền giả đang tan rã. Cậu bé này không biết chừng mực.”

‘‘Api me, bhante kassapa, sirasmiṃ palitāni jātāni. Atha ca pana mayaṃ ajjāpi āyasmato mahākassapassa kumārakavādā na muccāmā’’ti. ‘‘Tathā hi pana tvaṃ, āvuso ānanda, imehi navehi bhikkhūhi indriyesu aguttadvārehi bhojane amattaññūhi jāgariyaṃ ananuyuttehi saddhiṃ cārikaṃ carasi, sassaghātaṃ maññe carasi, kulūpaghātaṃ maññe carasi. Olujjati [Pg.419] kho te, āvuso ānanda, parisā; palujjanti kho te, āvuso, navappāyā. Na vāyaṃ kumārako mattamaññāsī’’ti.

“Thưa Tôn giả Kassapa, tóc trên đầu con đã bạc rồi. Thế mà cho đến nay, chúng con vẫn chưa thoát khỏi cách gọi là ‘cậu bé’ của Tôn giả Mahākassapa.” “Đúng vậy, này hiền giả Ānanda, hiền giả lại du hành cùng với những Tỳ khưu mới tu này, những người không phòng hộ các căn, không biết tiết độ trong ăn uống, không chuyên tâm tỉnh giác. Tôi nghĩ rằng hiền giả đang đi như kẻ phá hoại mùa màng, tôi nghĩ rằng hiền giả đang đi như kẻ phá hoại gia đình. Này hiền giả Ānanda, hội chúng của hiền giả đang tan rã; này hiền giả, những người mới tu của hiền giả đang tan rã. Cậu bé này không biết chừng mực.”

Assosi kho thullanandā bhikkhunī – ‘‘ayyena kira mahākassapena ayyo ānando vedehamuni kumārakavādena apasādito’’ti.

Tỳ khưu ni Thullanandā đã nghe rằng: “Tôn giả Mahākassapa đã khiển trách Tôn giả Ānanda, bậc thánh nhân xứ Videha, bằng cách gọi ngài là ‘cậu bé’.”

Atha kho thullanandā bhikkhunī anattamanā anattamanavācaṃ nicchāresi – ‘‘kiṃ pana ayyo mahākassapo aññatitthiyapubbo samāno ayyaṃ ānandaṃ vedehamuniṃ kumārakavādena apasādetabbaṃ maññatī’’ti! Assosi kho āyasmā mahākassapo thullanandāya bhikkhuniyā imaṃ vācaṃ bhāsamānāya.

Bấy giờ, Tỳ khưu ni Thullanandā không hài lòng và đã thốt ra những lời không hài lòng: “Tại sao Tôn giả Mahākassapa, một người trước đây từng là ngoại đạo, lại nghĩ rằng có thể khiển trách Tôn giả Ānanda, bậc thánh nhân xứ Videha, bằng cách gọi ngài là ‘cậu bé’ chứ!” Tôn giả Mahākassapa đã nghe được những lời này do Tỳ khưu ni Thullanandā nói.

Atha kho āyasmā mahākassapo āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘tagghāvuso ānanda, thullanandāya bhikkhuniyā sahasā appaṭisaṅkhā vācā bhāsitā. Yatvāhaṃ, āvuso, kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito, nābhijānāmi aññaṃ satthāraṃ uddisitā, aññatra tena bhagavatā arahatā sammāsambuddhena. Pubbe me, āvuso, agārikabhūtassa sato etadahosi – ‘sambādho gharāvāso rajāpatho, abbhokāso pabbajjā. Nayidaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṃ ekantaparisuddhaṃ saṅkhalikhitaṃ brahmacariyaṃ carituṃ. Yaṃnūnāhaṃ kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajeyya’nti. So khvāhaṃ, āvuso, aparena samayena paṭapilotikānaṃ saṅghāṭiṃ kāretvā ye loke arahanto te uddissa kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajiṃ.

Bấy giờ, Tôn giả Mahākassapa nói với Tôn giả Ānanda điều này: Này hiền giả Ānanda, thật vậy, Tỳ-kheo-ni Thullanandā đã nói lời vội vàng, không suy xét. Này hiền giả, kể từ khi tôi cạo bỏ râu tóc, đắp y cà-sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, tôi không biết đã chỉ định một vị thầy nào khác, ngoại trừ Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ấy. Này hiền giả, trước kia, khi còn là người tại gia, tôi đã có suy nghĩ thế này: ‘Đời sống tại gia thật chật hẹp, là con đường của bụi bặm; đời sống xuất gia như khoảng trời quang đãng. Thật không dễ dàng cho người sống tại gia có thể thực hành phạm hạnh một cách hoàn toàn đầy đủ, hoàn toàn thanh tịnh, được gọt giũa như vỏ ốc. Vậy ta hãy cạo bỏ râu tóc, đắp y cà-sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình’. Này hiền giả, sau một thời gian, tôi đã làm một y tăng-già-lê bằng những mảnh vải vụn, hướng đến các bậc A-la-hán trên đời, rồi cạo bỏ râu tóc, đắp y cà-sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình.

So evaṃ pabbajito samāno addhānamaggappaṭipanno addasaṃ bhagavantaṃ antarā ca rājagahaṃ antarā ca nāḷandaṃ bahuputte cetiye nisinnaṃ. Disvāna me etadahosi – ‘satthārañca vatāhaṃ passeyyaṃ, bhagavantameva passeyyaṃ; sugatañca vatāhaṃ passeyyaṃ, bhagavantameva passeyyaṃ; sammāsambuddhañca vatāhaṃ passeyyaṃ; bhagavantameva passeyya’nti. So khvāhaṃ, āvuso, tattheva bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṃ etadavocaṃ – ‘satthā me, bhante, bhagavā, sāvakohamasmi; satthā me, bhante, bhagavā, sāvakohamasmī’ti[Pg.420]. Evaṃ vutte maṃ, āvuso, bhagavā etadavoca – ‘yo kho, kassapa, evaṃ sabbacetasā samannāgataṃ sāvakaṃ ajānaññeva vadeyya jānāmīti, apassaññeva vadeyya passāmīti, muddhāpi tassa vipateyya. Ahaṃ kho pana, kassapa, jānaññeva vadāmi jānāmīti, passaññeva vadāmi passāmī’ti.

Khi đã xuất gia như vậy, trong lúc đang đi trên một con đường dài, tôi đã thấy Đức Thế Tôn đang ngồi tại bảo tháp Bahuputta, giữa thành Rājagaha và thành Nāḷandā. Sau khi thấy Ngài, tôi đã có suy nghĩ thế này: ‘Nếu ta muốn thấy một vị Đạo Sư, ta chỉ nên thấy chính Đức Thế Tôn; nếu ta muốn thấy một bậc Thiện Thệ, ta chỉ nên thấy chính Đức Thế Tôn; nếu ta muốn thấy một bậc Chánh Đẳng Giác, ta chỉ nên thấy chính Đức Thế Tôn’. Này hiền giả, ngay tại nơi đó, tôi đã cúi đầu đảnh lễ dưới chân Đức Thế Tôn và bạch với Ngài rằng: ‘Bạch Thế Tôn, Thế Tôn là Đạo Sư của con, con là đệ tử của Ngài; bạch Thế Tôn, Thế Tôn là Đạo Sư của con, con là đệ tử của Ngài’. Này hiền giả, khi tôi nói vậy, Đức Thế Tôn đã nói với tôi điều này: ‘Này Kassapa, người nào đối với một đệ tử có tâm trọn vẹn như vậy, mà không biết lại nói “Ta biết”, không thấy lại nói “Ta thấy”, thì đầu của người ấy sẽ vỡ ra. Nhưng này Kassapa, Ta biết nên Ta nói “Ta biết”, Ta thấy nên Ta nói “Ta thấy”’.

Tasmātiha te, kassapa, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘tibbaṃ me hirottappaṃ paccupaṭṭhitaṃ bhavissati theresu navesu majjhimesū’ti. Evañhi te, kassapa, sikkhitabbaṃ.

Vì vậy, này Kassapa, ở đây con phải học tập như sau: ‘Lòng tàm quý mãnh liệt của ta sẽ được thiết lập đối với các vị trưởng lão, các vị tân tỳ-kheo, và các vị trung niên’. Này Kassapa, con phải học tập như vậy.

Tasmātiha te, kassapa, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘yaṃ kiñci dhammaṃ suṇissāmi kusalūpasaṃhitaṃ sabbaṃ taṃ aṭṭhiṃ katvā manasi karitvā sabbacetasā samannāharitvā ohitasoto dhammaṃ suṇissāmī’ti. Evañhi te, kassapa, sikkhitabbaṃ.

Vì vậy, này Kassapa, ở đây con phải học tập như sau: ‘Bất cứ pháp nào liên hệ đến điều thiện mà ta sẽ nghe, ta sẽ lắng nghe tất cả pháp ấy, chú tâm, tác ý, hướng tâm trọn vẹn, lắng tai nghe pháp’. Này Kassapa, con phải học tập như vậy.

Tasmātiha te, kassapa, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘sātasahagatā ca me kāyagatāsati na vijahissatī’ti. Evañhi te, kassapa, sikkhitabbanti.

Vì vậy, này Kassapa, ở đây con phải học tập như sau: ‘Niệm thân đi kèm với sự an lạc sẽ không bị ta từ bỏ’. Này Kassapa, con phải học tập như vậy.

‘‘Atha kho maṃ, āvuso, bhagavā iminā ovādena ovaditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. Sattāhameva khvāhaṃ, āvuso, saraṇo raṭṭhapiṇḍaṃ bhuñjiṃ’’. Aṭṭhamiyā aññā udapādi.

Này hiền giả, bấy giờ, sau khi giáo huấn tôi bằng lời giáo huấn này, Đức Thế Tôn đã đứng dậy từ chỗ ngồi và ra đi. Này hiền giả, trong bảy ngày, tôi đã dùng vật thực khất thực của quốc độ mà vẫn còn phiền não. Vào ngày thứ tám, trí tuệ tối hậu đã khởi lên.

‘‘Atha kho, āvuso, bhagavā maggā okkamma yena aññataraṃ rukkhamūlaṃ tenupasaṅkami. Atha khvāhaṃ, āvuso, paṭapilotikānaṃ saṅghāṭiṃ catugguṇaṃ paññapetvā bhagavantaṃ etadavocaṃ – ‘idha, bhante, bhagavā nisīdatu, yaṃ mamassa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’ti. Nisīdi kho, āvuso, bhagavā paññatte āsane. Nisajja kho maṃ, āvuso, bhagavā etadavoca – ‘mudukā kho tyāyaṃ, kassapa, paṭapilotikānaṃ saṅghāṭī’ti. ‘Paṭiggaṇhātu me, bhante, bhagavā paṭapilotikānaṃ saṅghāṭiṃ anukampaṃ upādāyā’ti. ‘Dhāressasi pana me tvaṃ, kassapa, sāṇāni paṃsukūlāni nibbasanānī’ti. ‘Dhāressāmahaṃ, bhante, bhagavato sāṇāni paṃsukūlāni nibbasanānī’ti. ‘‘So khvāhaṃ, āvuso, paṭapilotikānaṃ saṅghāṭiṃ bhagavato pādāsiṃ. Ahaṃ pana bhagavato sāṇāni paṃsukūlāni nibbasanāni paṭipajjiṃ’’.

Này hiền giả, bấy giờ, Đức Thế Tôn rời khỏi con đường và đi đến gốc của một cây nọ. Này hiền giả, bấy giờ, tôi đã gấp y tăng-già-lê bằng vải vụn làm bốn, trải ra và bạch với Đức Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy ngồi nơi đây, điều đó sẽ mang lại lợi ích và an lạc lâu dài cho con’. Này hiền giả, Đức Thế Tôn đã ngồi xuống trên chỗ ngồi đã được soạn sẵn. Sau khi ngồi, này hiền giả, Đức Thế Tôn đã nói với tôi điều này: ‘Này Kassapa, y tăng-già-lê bằng vải vụn này của con thật mềm mại’. ‘Bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn vì lòng bi mẫn mà nhận lấy y tăng-già-lê bằng vải vụn của con’. ‘Nhưng này Kassapa, con có thể mặc y phấn tảo bằng vải gai đã cũ của ta không?’. ‘Bạch Thế Tôn, con sẽ mặc y phấn tảo bằng vải gai đã cũ của Đức Thế Tôn’. Này hiền giả, tôi đã dâng y tăng-già-lê bằng vải vụn lên Đức Thế Tôn, và tôi đã nhận lấy để mặc y phấn tảo bằng vải gai đã cũ của Đức Thế Tôn.

‘‘Yañhi taṃ, āvuso, sammā vadamāno vadeyya – ‘bhagavato putto oraso mukhato jāto dhammajo dhammanimmito dhammadāyādo, paṭiggahitāni [Pg.421] sāṇāni paṃsukūlāni nibbasanānī’ti, mamaṃ taṃ sammā vadamāno vadeyya – ‘bhagavato putto oraso mukhato jāto dhammajo dhammanimmito dhammadāyādo, paṭiggahitāni sāṇāni paṃsukūlāni nibbasanānī’’’ti.

Này hiền giả, nếu có người muốn nói một cách đúng đắn, người ấy nên nói rằng: ‘Là người con của Đức Thế Tôn, sinh ra từ ngực, sinh ra từ miệng, do Pháp sinh, do Pháp tạo, là người thừa tự Pháp, đã nhận lấy y phấn tảo bằng vải gai đã cũ’. Nếu muốn nói một cách đúng đắn về tôi, người ấy nên nói như vậy: ‘Là người con của Đức Thế Tôn, sinh ra từ ngực, sinh ra từ miệng, do Pháp sinh, do Pháp tạo, là người thừa tự Pháp, đã nhận lấy y phấn tảo bằng vải gai đã cũ’.

‘‘Ahaṃ kho, āvuso, yāvadeva ākaṅkhāmi vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi. Ahaṃ kho, āvuso, yāvade ākaṅkhāmi…pe… (navannaṃ anupubbavihārasamāpattinaṃ pañcannañca abhiññānaṃ evaṃ vitthāro veditabbo).

Này hiền giả, khi nào tôi muốn, tôi ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sinh, có tầm có tứ. Này hiền giả, khi nào tôi muốn... (phần lược bỏ nên được hiểu là sự trình bày chi tiết về chín bậc thiền chứng tuần tự và năm loại thắng trí).

‘‘Ahaṃ kho, āvuso, āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmi; sattaratanaṃ vā, āvuso, nāgaṃ aḍḍhaṭṭhamaratanaṃ vā tālapattikāya chādetabbaṃ maññeyya, yo me cha abhiññā chādetabbaṃ maññeyyā’’ti.

Này hiền giả, do đoạn tận các lậu hoặc, tôi đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đắc và an trú ngay trong hiện tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô lậu. Này hiền giả, người nào nghĩ rằng có thể che giấu sáu thắng trí của tôi, thì cũng giống như người nghĩ rằng có thể dùng một chiếc lá cọ để che giấu một con voi cao bảy hoặc bảy rưỡi ratana.

Cavittha ca pana thullanandā bhikkhunī brahmacariyamhāti. Ekādasamaṃ.

Và Tỳ-kheo-ni Thullanandā đã từ bỏ phạm hạnh. (Kinh) thứ mười một.

12. Paraṃmaraṇasuttaṃ

12. Kinh Về Sau Khi Chết

155. Ekaṃ samayaṃ āyasmā ca mahākassapo āyasmā ca sāriputto bārāṇasiyaṃ viharanti isipatane migadāye. Atha kho āyasmā sāriputto sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā mahākassapo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā mahākassapena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto āyasmantaṃ mahākassapaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu kho, āvuso kassapa, hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’ti? ‘‘Abyākataṃ kho etaṃ, āvuso, bhagavatā – ‘hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’’ti. ‘‘Kiṃ panāvuso, na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’ti? ‘‘Evampi kho, āvuso, abyākataṃ bhagavatā – ‘na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’’ti. ‘‘Kiṃ nu kho, āvuso, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’ti? ‘‘Abyākataṃ kho etaṃ, āvuso, bhagavatā – ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’’ti. ‘‘Kiṃ panāvuso, neva hoti, na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’ti? ‘‘Evampi kho, āvuso, abyākataṃ bhagavatā – ‘neva hoti na na hoti tathāgato [Pg.422] paraṃ maraṇā’’’ti. ‘‘Kasmā cetaṃ, āvuso, abyākataṃ bhagavatā’’ti? ‘‘Na hetaṃ, āvuso, atthasaṃhitaṃ nādibrahmacariyakaṃ na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati. Tasmā taṃ abyākataṃ bhagavatā’’ti.

155. Một thời, Tôn giả Đại Ca-diếp và Tôn giả Xá-lợi-phất trú tại Ba-la-nại, ở Chư Thiên Đọa Xứ, vườn Lộc Uyển. Bấy giờ, Tôn giả Xá-lợi-phất, vào buổi chiều, sau khi xuất khỏi độc cư, đi đến chỗ Tôn giả Đại Ca-diếp; sau khi đến, đã cùng Tôn giả Đại Ca-diếp chào hỏi thân mật. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân mật, đáng ghi nhớ, ngài ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Xá-lợi-phất nói với Tôn giả Đại Ca-diếp điều này: – Này hiền giả Ca-diếp, có phải Như Lai tồn tại sau khi chết không? – Này hiền giả, điều này đã không được Thế Tôn trả lời dứt khoát: ‘Như Lai tồn tại sau khi chết’. – Vậy, này hiền giả, có phải Như Lai không tồn tại sau khi chết không? – Này hiền giả, điều này cũng không được Thế Tôn trả lời dứt khoát: ‘Như Lai không tồn tại sau khi chết’. – Này hiền giả, có phải Như Lai vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết không? – Này hiền giả, điều này đã không được Thế Tôn trả lời dứt khoát: ‘Như Lai vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết’. – Vậy, này hiền giả, có phải Như Lai không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết không? – Này hiền giả, điều này cũng không được Thế Tôn trả lời dứt khoát: ‘Như Lai không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết’. – Này hiền giả, tại sao điều này không được Thế Tôn trả lời dứt khoát? – Này hiền giả, vì điều này không liên hệ đến lợi ích, không phải là phạm hạnh căn bản, không đưa đến nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Do đó, điều ấy không được Thế Tôn trả lời dứt khoát.

‘‘Atha kiñcarahāvuso, byākataṃ bhagavatā’’ti? ‘‘Idaṃ ‘dukkha’nti kho, āvuso, byākataṃ bhagavatā; ayaṃ ‘dukkhasamudayo’ti byākataṃ bhagavatā; ayaṃ ‘dukkhanirodho’ti byākataṃ bhagavatā; ayaṃ ‘dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti byākataṃ bhagavatā’’ti. ‘‘Kasmā cetaṃ, āvuso, byākataṃ bhagavatā’’ti? ‘‘Etañhi, āvuso, atthasaṃhitaṃ etaṃ ādibrahmacariyakaṃ etaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati. Tasmā taṃ byākataṃ bhagavatā’’ti. Dvādasamaṃ.

– Vậy thì, này hiền giả, điều gì đã được Thế Tôn trả lời dứt khoát? – Này hiền giả, ‘Đây là khổ’ đã được Thế Tôn trả lời dứt khoát; ‘Đây là khổ tập’ đã được Thế Tôn trả lời dứt khoát; ‘Đây là khổ diệt’ đã được Thế Tôn trả lời dứt khoát; ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt’ đã được Thế Tôn trả lời dứt khoát. – Này hiền giả, tại sao điều này được Thế Tôn trả lời dứt khoát? – Vì điều này, này hiền giả, liên hệ đến lợi ích, đây là phạm hạnh căn bản, đưa đến nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Do đó, điều ấy đã được Thế Tôn trả lời dứt khoát.

13. Saddhammappatirūpakasuttaṃ

13. Kinh Chánh Pháp Giả Mạo

156. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā mahākassapo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā mahākassapo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo, yena pubbe appatarāni ceva sikkhāpadāni ahesuṃ bahutarā ca bhikkhū aññāya saṇṭhahiṃsu? Ko pana, bhante, hetu ko paccayo, yenetarahi bahutarāni ceva sikkhāpadāni appatarā ca bhikkhū aññāya saṇṭhahantī’’ti? ‘‘Evañcetaṃ, kassapa, hoti sattesu hāyamānesu saddhamme antaradhāyamāne, bahutarāni ceva sikkhāpadāni honti appatarā ca bhikkhū aññāya saṇṭhahanti. Na tāva, kassapa, saddhammassa antaradhānaṃ hoti yāva na saddhammappatirūpakaṃ loke uppajjati. Yato ca kho, kassapa, saddhammappatirūpakaṃ loke uppajjati, atha saddhammassa antaradhānaṃ hoti’’.

156. Tôi nghe như vầy – một thời Thế Tôn trú tại Sāvatthī, ở Jetavana, khu vườn của Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, Tôn giả Đại Ca-diếp đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Đại Ca-diếp bạch với Thế Tôn điều này: – Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì mà trước kia có ít học giới hơn, nhưng lại có nhiều Tỳ-khưu hơn chứng đắc A-la-hán quả? Và bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì mà hiện nay có nhiều học giới hơn, nhưng lại có ít Tỳ-khưu hơn chứng đắc A-la-hán quả? – Này Ca-diếp, sự việc là như vậy: khi các chúng sanh đang suy thoái, khi chánh pháp đang biến mất, thì có nhiều học giới hơn và có ít Tỳ-khưu hơn chứng đắc A-la-hán quả. Này Ca-diếp, chánh pháp chưa biến mất chừng nào chánh pháp giả mạo chưa khởi lên ở đời. Và này Ca-diếp, khi nào chánh pháp giả mạo khởi lên ở đời, khi ấy chánh pháp biến mất.

‘‘Seyyathāpi, kassapa, na tāva jātarūpassa antaradhānaṃ hoti yāva na jātarūpappatirūpakaṃ loke uppajjati. Yato ca kho, kassapa, jātarūpappatirūpakaṃ loke uppajjati, atha jātarūpassa antaradhānaṃ hoti. Evameva kho, kassapa, na tāva saddhammassa antaradhānaṃ hoti yāva [Pg.423] na saddhammappatirūpakaṃ loke uppajjati. Yato ca kho, kassapa, saddhammappatirūpakaṃ loke uppajjati, atha saddhammassa antaradhānaṃ hoti.

– Ví như, này Ca-diếp, vàng thật chưa biến mất chừng nào vàng giả chưa khởi lên ở đời. Và này Ca-diếp, khi nào vàng giả khởi lên ở đời, khi ấy vàng thật biến mất. Cũng vậy, này Ca-diếp, chánh pháp chưa biến mất chừng nào chánh pháp giả mạo chưa khởi lên ở đời. Và này Ca-diếp, khi nào chánh pháp giả mạo khởi lên ở đời, khi ấy chánh pháp biến mất.

‘‘Na kho, kassapa, pathavīdhātu saddhammaṃ antaradhāpeti, na āpodhātu saddhammaṃ antaradhāpeti, na tejodhātu saddhammaṃ antaradhāpeti, na vāyodhātu saddhammaṃ antaradhāpeti; atha kho idheva te uppajjanti moghapurisā ye imaṃ saddhammaṃ antaradhāpenti. Seyyathāpi, kassapa, nāvā ādikeneva opilavati; na kho, kassapa, evaṃ saddhammassa antaradhānaṃ hoti.

– Này Ca-diếp, địa đại không làm cho chánh pháp biến mất, thủy đại không làm cho chánh pháp biến mất, hỏa đại không làm cho chánh pháp biến mất, phong đại không làm cho chánh pháp biến mất; mà chính những kẻ ngu si sanh khởi ngay trong giáo pháp này, họ làm cho chánh pháp này biến mất. Ví như, này Ca-diếp, một chiếc thuyền chìm chỉ vì quá tải; này Ca-diếp, sự biến mất của chánh pháp không phải xảy ra như vậy.

‘‘Pañca khome, kassapa, okkamaniyā dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, kassapa, bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo satthari agāravā viharanti appatissā, dhamme agāravā viharanti appatissā, saṅghe agāravā viharanti appatissā, sikkhāya agāravā viharanti appatissā, samādhismiṃ agāravā viharanti appatissā – ime kho, kassapa, pañca okkamaniyā dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti.

– Này Ca-diếp, có năm pháp đưa đến suy thoái này, dẫn đến sự hỗn loạn và biến mất của chánh pháp. Năm pháp ấy là gì? Này Ca-diếp, ở đây, các Tỳ-khưu, Tỳ-khưu-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ sống không tôn kính, không vâng phục Bậc Đạo Sư; sống không tôn kính, không vâng phục Pháp; sống không tôn kính, không vâng phục Tăng; sống không tôn kính, không vâng phục học giới; sống không tôn kính, không vâng phục định. – Này Ca-diếp, chính năm pháp đưa đến suy thoái này dẫn đến sự hỗn loạn và biến mất của chánh pháp.

‘‘Pañca khome, kassapa, dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, kassapa, bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo satthari sagāravā viharanti sappatissā, dhamme sagāravā viharanti sappatissā, saṅghe sagāravā viharanti sappatissā, sikkhāya sagāravā viharanti sappatissā, samādhismiṃ sagāravā viharanti sappatissā – ime kho, kassapa, pañca dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattantī’’ti. Terasamaṃ.

Này Kassapa, có năm pháp này đưa đến sự tồn tại, không nhầm lẫn, không biến mất của Chánh pháp. Thế nào là năm? Này Kassapa, ở đây, các tỳ khưu, tỳ khưu ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ sống có lòng tôn kính, vâng thuận đối với bậc Đạo Sư; sống có lòng tôn kính, vâng thuận đối với Pháp; sống có lòng tôn kính, vâng thuận đối với Tăng; sống có lòng tôn kính, vâng thuận đối với học giới; sống có lòng tôn kính, vâng thuận đối với thiền định. Này Kassapa, chính năm pháp này đưa đến sự tồn tại, không nhầm lẫn, không biến mất của Chánh pháp. Kinh thứ mười ba.

Kassapasaṃyuttaṃ samattaṃ.

Tương Ưng Kassapa đã hoàn tất.

Tassuddānaṃ –

Phần kệ tóm tắt của tương ưng ấy:

Santuṭṭhañca anottappī, candūpamaṃ kulūpakaṃ;

Jiṇṇaṃ tayo ca ovādā, jhānābhiññā upassayaṃ;

Cīvaraṃ paraṃmaraṇaṃ, saddhammappatirūpakanti.

Kinh Tri Túc và Không Tàm Quý, kinh Ví Như Mặt Trăng, kinh Thân Cận Gia Đình; Kinh Già Yếu, ba kinh Giáo Giới, kinh Thiền và Thắng Trí, kinh Nương Tựa; Kinh Y, kinh Sau Khi Chết, và kinh Chánh Pháp Giả Mạo.

6. Lābhasakkārasaṃyuttaṃ

6. Tương Ưng Lợi Đắc và Cung Kính

1. Paṭhamavaggo

1. Phẩm Thứ Nhất

1. Dāruṇasuttaṃ

1. Kinh Khốc Liệt

157. Evaṃ [Pg.424] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

157. Tôi nghe như vầy – một thời Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Tại đấy, Thế Tôn gọi các tỳ khưu: "Này các tỳ khưu." – "Bạch Thế Tôn," các tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

‘‘Dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘uppannaṃ lābhasakkārasilokaṃ pajahissāma, na ca no uppanno lābhasakkārasiloko cittaṃ pariyādāya ṭhassatī’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Paṭhamaṃ.

Này các tỳ khưu, lợi đắc, cung kính, và danh tiếng là khốc liệt, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại cho việc chứng đắc an ổn vô thượng khỏi các ách phược. Vì vậy, này các tỳ khưu, các con phải tu học như sau: ‘Chúng ta sẽ từ bỏ lợi đắc, cung kính, và danh tiếng đã khởi lên, và lợi đắc, cung kính, và danh tiếng đã khởi lên sẽ không chiếm hữu và tồn tại trong tâm của chúng ta.’ Này các tỳ khưu, các con phải tu học như vậy. Kinh thứ nhất.

2. Baḷisasuttaṃ

2. Kinh Lưỡi Câu

158. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Seyyathāpi, bhikkhave, bāḷisiko āmisagataṃ baḷisaṃ gambhīre udakarahade pakkhipeyya. Tamenaṃ aññataro āmisacakkhu maccho gileyya. Evañhi so, bhikkhave, maccho gilabaḷiso bāḷisikassa anayaṃ āpanno byasanaṃ āpanno yathākāmakaraṇīyo bāḷisikassa’’.

158. Trú ở Sāvatthī... Này các tỳ khưu, lợi đắc, cung kính, và danh tiếng là khốc liệt, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại cho việc chứng đắc an ổn vô thượng khỏi các ách phược. Ví như, này các tỳ khưu, một người câu cá quăng một lưỡi câu có mồi vào một hồ nước sâu. Một con cá nào đó ham mồi sẽ nuốt lấy nó. Như vậy, này các tỳ khưu, con cá ấy đã nuốt lưỡi câu của người câu cá, gặp phải tai họa, gặp phải hoạn nạn, bị người câu cá muốn làm gì thì làm.

‘‘Bāḷisikoti kho, bhikkhave, mārassetaṃ pāpimato adhivacanaṃ. Baḷisanti kho, bhikkhave, lābhasakkārasilokassetaṃ adhivacanaṃ. Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu uppannaṃ lābhasakkārasilokaṃ assādeti nikāmeti, ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu gilabaḷiso mārassa anayaṃ āpanno byasanaṃ āpanno yathākāmakaraṇīyo pāpimato. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave[Pg.425], lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘uppannaṃ lābhasakkārasilokaṃ pajahissāma, na ca no uppanno lābhasakkārasiloko cittaṃ pariyādāya ṭhassatī’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Dutiyaṃ.

Này các tỳ khưu, 'người câu cá' chính là tên gọi của Ác ma. Này các tỳ khưu, 'lưỡi câu' chính là tên gọi của lợi đắc, cung kính, và danh tiếng. Này các tỳ khưu, bất kỳ tỳ khưu nào thưởng thức, khao khát lợi đắc, cung kính, và danh tiếng đã khởi lên, tỳ khưu này, này các tỳ khưu, được gọi là người đã nuốt lưỡi câu của Ma vương, gặp phải tai họa, gặp phải hoạn nạn, bị Ác ma muốn làm gì thì làm. Thật vậy, này các tỳ khưu, lợi đắc, cung kính, và danh tiếng là khốc liệt, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại cho việc chứng đắc an ổn vô thượng khỏi các ách phược. Vì vậy, này các tỳ khưu, các con phải tu học như sau: ‘Chúng ta sẽ từ bỏ lợi đắc, cung kính, và danh tiếng đã khởi lên, và lợi đắc, cung kính, và danh tiếng đã khởi lên sẽ không chiếm hữu và tồn tại trong tâm của chúng ta.’ Này các tỳ khưu, các con phải tu học như vậy. Kinh thứ hai.

3. Kummasuttaṃ

3. Kinh Con Rùa

159. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… adhigamāya. Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, aññatarasmiṃ udakarahade mahākummakulaṃ ciranivāsi ahosi. Atha kho, bhikkhave, aññataro kummo aññataraṃ kummaṃ etadavoca – ‘mā kho tvaṃ, tāta kumma, etaṃ padesaṃ agamāsī’ti. Agamāsi kho, bhikkhave, so kummo taṃ padesaṃ. Tamenaṃ luddo papatāya vijjhi. Atha kho, bhikkhave, so kummo yena so kummo tenupasaṅkami. Addasā kho, bhikkhave, so kummo taṃ kummaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna taṃ kummaṃ etadavoca – ‘kacci tvaṃ, tāta kumma, na taṃ padesaṃ agamāsī’ti? ‘Agamāsiṃ khvāhaṃ, tāta kumma, taṃ padesa’nti. ‘Kacci panāsi, tāta kumma, akkhato anupahato’ti? ‘Akkhato khomhi, tāta kumma, anupahato, atthi ca me idaṃ suttakaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandha’nti. ‘Tagghasi, tāta kumma, khato, taggha upahato. Etena hi te, tāta kumma, suttakena pitaro ca pitāmahā ca anayaṃ āpannā byasanaṃ āpannā. Gaccha dāni tvaṃ, tāta kumma, na dāni tvaṃ amhāka’’’nti.

159. Trú ở Sāvatthī... Này các tỳ khưu, lợi đắc, cung kính, và danh tiếng là khốc liệt... là chướng ngại cho việc chứng đắc. Này các tỳ khưu, thuở xưa, trong một hồ nước nọ có một họ rùa lớn sống đã lâu đời. Bấy giờ, này các tỳ khưu, một con rùa nói với một con rùa khác: 'Này bạn rùa, bạn chớ có đi đến vùng đó.' Nhưng, này các tỳ khưu, con rùa ấy đã đi đến vùng đó. Một người thợ săn đã đâm nó bằng một cây lao móc. Bấy giờ, này các tỳ khưu, con rùa ấy đi đến chỗ con rùa kia. Này các tỳ khưu, con rùa kia thấy con rùa nọ từ xa đi lại. Thấy vậy, nó nói với con rùa nọ: 'Này bạn rùa, có phải bạn đã không đi đến vùng đó không?' – 'Này bạn rùa, tôi đã đi đến vùng đó.' – 'Vậy, này bạn rùa, bạn có bị thương, có bị tổn hại không?' – 'Này bạn rùa, tôi không bị thương, không bị tổn hại, nhưng có sợi dây này cứ theo sau lưng tôi mãi.' – 'Này bạn rùa, quả thật bạn đã bị thương, quả thật bạn đã bị tổn hại. Chính vì sợi dây này, này bạn rùa, mà cha và ông của bạn đã gặp tai họa, gặp hoạn nạn. Bây giờ bạn hãy đi đi, này bạn rùa, bây giờ bạn không còn là của chúng tôi nữa.'

‘‘Luddoti kho, bhikkhave, mārassetaṃ pāpimato adhivacanaṃ. Papatāti kho, bhikkhave, lābhasakkārasilokassetaṃ adhivacanaṃ. Suttakanti kho, bhikkhave, nandirāgassetaṃ adhivacanaṃ. Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu uppannaṃ lābhasakkārasilokaṃ assādeti nikāmeti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu giddho papatāya anayaṃ āpanno byasanaṃ āpanno yathākāmakaraṇīyo pāpimato. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Tatiyaṃ.

Này các tỳ khưu, 'người thợ săn' chính là tên gọi của Ác ma. Này các tỳ khưu, 'lao móc' chính là tên gọi của lợi đắc, cung kính, và danh tiếng. Này các tỳ khưu, 'sợi dây' chính là tên gọi của hỷ tham. Này các tỳ khưu, bất kỳ tỳ khưu nào thưởng thức, khao khát lợi đắc, cung kính, và danh tiếng đã khởi lên – tỳ khưu này, này các tỳ khưu, được gọi là người tham đắm lao móc, gặp phải tai họa, gặp phải hoạn nạn, bị Ác ma muốn làm gì thì làm. Thật vậy, này các tỳ khưu, lợi đắc, cung kính, và danh tiếng là khốc liệt... Này các tỳ khưu, các con phải tu học như vậy. Kinh thứ ba.

4. Dīghalomikasuttaṃ

4. Kinh Dīghalomika

160. Sāvatthiyaṃ [Pg.426] viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… adhigamāya. Seyyathāpi, bhikkhave, dīghalomikā eḷakā kaṇṭakagahanaṃ paviseyya. Sā tatra tatra sajjeyya, tatra tatra gayheyya, tatra tatra bajjheyya, tatra tatra anayabyasanaṃ āpajjeyya. ‘Evameva kho, bhikkhave, idhekacco bhikkhu lābhasakkārasilokena abhibhūto pariyādiṇṇacitto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisati. So tatra tatra sajjati, tatra tatra gayhati, tatra tatra bajjhati, tatra tatra anayabyasanaṃ āpajjati. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’’nti. Catutthaṃ.

160. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... để chứng đắc. Này các Tỳ khưu, ví như con cừu cái lông dài đi vào bụi gai. Nó bị vướng mắc chỗ này chỗ kia, bị nắm giữ chỗ này chỗ kia, bị trói buộc chỗ này chỗ kia, gặp phải tai họa và khốn khổ chỗ này chỗ kia. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có Tỳ khưu bị lợi lộc, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, vào buổi sáng đắp y, mang bát y, đi vào làng hoặc thị trấn để khất thực. Vị ấy bị vướng mắc chỗ này chỗ kia, bị nắm giữ chỗ này chỗ kia, bị trói buộc chỗ này chỗ kia, gặp phải tai họa và khốn khổ chỗ này chỗ kia. Như vậy, này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Các con phải tu học như vậy. (Kinh thứ tư).

5. Mīḷhakasuttaṃ

5. Kinh Con Bọ Hung

161. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… adhigamāya. Seyyathāpi, bhikkhave, mīḷhakā gūthādī gūthapūrā puṇṇā gūthassa. Purato cassa mahāgūthapuñjo. Sā tena aññā mīḷhakā atimaññeyya – ‘ahamhi gūthādī gūthapūrā puṇṇā gūthassa, purato ca myāyaṃ mahāgūthapuñjo’ti. Evameva kho, bhikkhave, idhekacco bhikkhu lābhasakkārasilokena abhibhūto pariyādiṇṇacitto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisati. So tattha bhuttāvī ca hoti yāvadattho, nimantito ca svātanāya, piṇḍapāto cassa pūro. So ārāmaṃ gantvā bhikkhugaṇassa majjhe vikatthati – ‘bhuttāvī camhi yāvadattho, nimantito camhi svātanāya, piṇḍapāto ca myāyaṃ pūro, lābhī camhi cīvara-piṇḍapāta-senāsana-gilānappaccaya-bhesajjaparikkhārānaṃ, ime panaññe bhikkhū appapuññā appesakkhā na lābhino cīvara-piṇḍapātasenāsana-gilānappaccaya-bhesajja-parikkhārāna’nti. So tena lābhasakkārasilokena abhibhūto pariyādiṇṇacitto aññe pesale bhikkhū atimaññati. Tañhi tassa, bhikkhave, moghapurisassa hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Pañcamaṃ.

161. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... để chứng đắc. Này các Tỳ khưu, ví như con bọ hung ăn phân, đầy phân, ngập trong phân. Trước mặt nó là một đống phân lớn. Do đó, nó có thể khinh thường những con bọ hung khác: 'Ta ăn phân, đầy phân, ngập trong phân, và trước mặt ta là đống phân lớn này'. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có Tỳ khưu bị lợi lộc, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, vào buổi sáng đắp y, mang bát y, đi vào làng hoặc thị trấn để khất thực. Vị ấy ở đó đã ăn no đủ, được mời cho ngày mai, và bát của vị ấy đầy vật thực. Vị ấy đến tu viện và khoe khoang giữa chúng Tỳ khưu: 'Tôi đã ăn no đủ, được mời cho ngày mai, bát của tôi đầy, tôi nhận được y phục, vật thực, chỗ ở, thuốc men và vật dụng cho người bệnh. Còn những Tỳ khưu khác này ít phước, ít uy lực, không nhận được y phục, vật thực, chỗ ở, thuốc men và vật dụng cho người bệnh'. Do bị lợi lộc, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, vị ấy khinh thường các Tỳ khưu khả ái khác. Điều đó, này các Tỳ khưu, đối với kẻ ngu si ấy, sẽ đưa đến bất hạnh và đau khổ lâu dài. Như vậy, này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Các con phải tu học như vậy. (Kinh thứ năm).

6. Asanisuttaṃ

6. Kinh Sấm Sét

162. Sāvatthiyaṃ [Pg.427] viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… adhigamāya. Kaṃ, bhikkhave, asanivicakkaṃ āgacchatu, sekhaṃ appattamānasaṃ lābhasakkārasiloko anupāpuṇātu’’.

162. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... để chứng đắc. Này các Tỳ khưu, bánh xe sấm sét sẽ giáng xuống ai? Lợi lộc, cung kính, và danh vọng sẽ đến với vị hữu học có tâm chưa thành tựu.

‘‘Asanivicakkanti kho, bhikkhave, lābhasakkārasilokassetaṃ adhivacanaṃ. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Chaṭṭhaṃ.

Này các Tỳ khưu, 'bánh xe sấm sét' chính là tên gọi của lợi lộc, cung kính, và danh vọng. Như vậy, này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Các con phải tu học như vậy. (Kinh thứ sáu).

7. Diddhasuttaṃ

7. Kinh Mũi Tên Tẩm Độc

163. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… adhigamāya. Kaṃ, bhikkhave, diddhagatena visallena sallena vijjhatu, sekhaṃ appattamānasaṃ lābhasakkārasiloko anupāpuṇātu’’.

163. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... để chứng đắc. Này các Tỳ khưu, mũi tên tẩm độc, mũi tên độc sẽ bắn trúng ai? Lợi lộc, cung kính, và danh vọng sẽ đến với vị hữu học có tâm chưa thành tựu.

‘‘Sallanti kho, bhikkhave, lābhasakkārasilokassetaṃ adhivacanaṃ. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Sattamaṃ.

Này các Tỳ khưu, 'mũi tên' chính là tên gọi của lợi lộc, cung kính, và danh vọng. Như vậy, này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Các con phải tu học như vậy. (Kinh thứ bảy).

8. Siṅgālasuttaṃ

8. Kinh Con Chó Rừng

164. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… adhigamāya. Assuttha no tumhe, bhikkhave, rattiyā paccūsasamayaṃ [Pg.428] jarasiṅgālassa vassamānassā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Eso kho, bhikkhave, jarasiṅgālo ukkaṇḍakena nāma rogajātena phuṭṭho neva bilagato ramati, na rukkhamūlagato ramati, na ajjhokāsagato ramati; yena yena gacchati, yattha yattha tiṭṭhati, yattha yattha nisīdati, yattha yattha nipajjati; tattha tattha anayabyasanaṃ āpajjati. Evameva kho, bhikkhave, idhekacco bhikkhu lābhasakkārasilokena abhibhūto pariyādiṇṇacitto neva suññāgāragato ramati, na rukkhamūlagato ramati, na ajjhokāsagato ramati; yena yena gacchati, yattha yattha tiṭṭhati, yattha yattha nisīdati, yattha yattha nipajjati; tattha tattha anayabyasanaṃ āpajjati. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Aṭṭhamaṃ.

164. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... để chứng đắc. Các con có nghe tiếng con chó rừng già tru lên vào lúc rạng đông không? "Bạch Thế Tôn, có". Này các Tỳ khưu, con chó rừng già ấy bị một chứng bệnh gọi là ukkaṇḍaka, nó không vui thích khi ở trong hang, không vui thích khi ở dưới gốc cây, không vui thích khi ở ngoài trời trống; bất cứ nơi nào nó đi, bất cứ nơi nào nó đứng, bất cứ nơi nào nó ngồi, bất cứ nơi nào nó nằm; ở đó nó gặp phải tai họa và khốn khổ. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có Tỳ khưu bị lợi lộc, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, không vui thích khi ở nơi vắng vẻ, không vui thích khi ở dưới gốc cây, không vui thích khi ở ngoài trời trống; bất cứ nơi nào vị ấy đi, bất cứ nơi nào vị ấy đứng, bất cứ nơi nào vị ấy ngồi, bất cứ nơi nào vị ấy nằm; ở đó vị ấy gặp phải tai họa và khốn khổ. Như vậy, này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Các con phải tu học như vậy. (Kinh thứ tám).

9. Verambhasuttaṃ

9. Kinh Gió Verambha

165. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… adhigamāya. Upari, bhikkhave, ākāse verambhā nāma vātā vāyanti. Tattha yo pakkhī gacchati tamenaṃ verambhā vātā khipanti. Tassa verambhavātakkhittassa aññeneva pādā gacchanti, aññena pakkhā gacchanti, aññena sīsaṃ gacchati, aññena kāyo gacchati. Evameva kho, bhikkhave, idhekacco bhikkhu lābhasakkārasilokena abhibhūto pariyādiṇṇacitto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisati arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya arakkhitena cittena, anupaṭṭhitāya satiyā, asaṃvutehi indriyehi. So tattha passati mātugāmaṃ dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā. Tassa mātugāmaṃ disvā dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā rāgo cittaṃ anuddhaṃseti. So rāgānuddhaṃsitena cittena sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati. Tassa aññe cīvaraṃ haranti, aññe pattaṃ haranti, aññe nisīdanaṃ haranti, aññe sūcigharaṃ haranti, verambhavātakkhittasseva sakuṇassa. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Navamaṃ.

165. Tại Sāvatthī... ... “Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... là chướng ngại cho việc chứng đắc. Này các Tỳ khưu, ở trên không trung có những ngọn gió tên là Verambhā thổi. Ở đấy, con chim nào bay đi thì bị những ngọn gió Verambhā ấy quăng đi. Con chim ấy bị những ngọn gió Verambhā quăng đi, chân của nó đi một ngả, cánh đi một ngả, đầu đi một ngả, thân đi một ngả. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có Tỳ khưu bị lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chi phối, vào buổi sáng đắp y, mang y bát, đi vào làng hay thị trấn để khất thực, với thân không được phòng hộ, với lời nói không được phòng hộ, với tâm không được phòng hộ, với niệm không được an trú, với các căn không được chế ngự. Vị ấy ở đấy thấy người phụ nữ mặc y phục không chỉnh tề hoặc che đậy không chỉnh tề. Sau khi thấy người phụ nữ mặc y phục không chỉnh tề hoặc che đậy không chỉnh tề, tham ái xâm chiếm tâm vị ấy. Vị ấy với tâm bị tham ái xâm chiếm, từ bỏ học pháp, hoàn tục. Những người khác lấy y của vị ấy, những người khác lấy bát, những người khác lấy tọa cụ, những người khác lấy túi kim, giống như con chim bị gió Verambhā quăng đi. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy.” (Kinh) thứ chín.

10. Sagāthakasuttaṃ

10. Kinh Có Kệ Ngôn

166. Sāvatthiyaṃ [Pg.429] viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… adhigamāya. Idhāhaṃ, bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ passāmi sakkārena abhibhūtaṃ pariyādiṇṇacittaṃ, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannaṃ. Idha panāhaṃ, bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ passāmi asakkārena abhibhūtaṃ pariyādiṇṇacittaṃ, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannaṃ. Idha panāhaṃ, bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ passāmi sakkārena ca asakkārena ca tadubhayena abhibhūtaṃ pariyādiṇṇacittaṃ, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannaṃ. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti.

166. Tại Sāvatthī... ... “Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... là chướng ngại cho việc chứng đắc. Này các Tỳ khưu, ở đây Ta thấy có hạng người bị sự cung kính chinh phục, tâm bị chi phối, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây Ta thấy có hạng người bị sự không cung kính chinh phục, tâm bị chi phối, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây Ta thấy có hạng người bị cả sự cung kính và không cung kính, cả hai điều ấy chinh phục, tâm bị chi phối, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy.”

Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –

Đức Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa:

‘‘Yassa sakkariyamānassa, asakkārena cūbhayaṃ;

Samādhi na vikampati, appamāṇavihārino.

“Vị nào đang được cung kính, hay không được cung kính, hay cả hai; Định của vị ấy không lay động, vị trú trong vô lượng.”

‘‘Taṃ jhāyinaṃ sātatikaṃ, sukhumaṃ diṭṭhivipassakaṃ;

Upādānakkhayārāmaṃ, āhu sappuriso itī’’ti. dasamaṃ;

“Vị ấy là người thiền định, tinh cần, thấy rõ với tuệ vi tế, vui thích trong sự đoạn tận chấp thủ, được gọi là bậc chân nhân.” (Kinh) thứ mười.

Paṭhamo vaggo.

Phẩm Thứ Nhất.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

Dāruṇo baḷisaṃ kummaṃ, dīghalomi ca mīḷhakaṃ;

Asani diddhaṃ siṅgālaṃ, verambhena sagāthakanti.

Tàn khốc, Lưỡi câu, Con rùa, Lông dài và Phân, Sét đánh, Tẩm độc, Chó rừng, Gió Verambha, và Có kệ ngôn.

2. Dutiyavaggo

2. Phẩm Thứ Hai

1. Suvaṇṇapātisuttaṃ

1. Kinh Bát Vàng

167. Sāvatthiyaṃ [Pg.430] viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… adhigamāya. Idhāhaṃ, bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ evaṃ cetasā ceto paricca pajānāmi – ‘na cāyamāyasmā suvaṇṇapātiyāpi rūpiyacuṇṇaparipūrāya hetu sampajānamusā bhāseyyā’ti. Tamenaṃ passāmi aparena samayena lābhasakkārasilokena abhibhūtaṃ pariyādiṇṇacittaṃ sampajānamusā bhāsantaṃ. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Paṭhamaṃ.

167. Tại Sāvatthī... ... “Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... là chướng ngại cho việc chứng đắc. Này các Tỳ khưu, ở đây Ta với tâm của mình, sau khi thấu suốt tâm của một người, Ta biết như sau: ‘Vị tôn giả này sẽ không cố ý nói dối dù chỉ vì một cái bát bằng vàng đầy bột bạc.’ Nhưng một thời gian sau, Ta thấy vị ấy bị lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chi phối, đang cố ý nói dối. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy.” (Kinh) thứ nhất.

2. Rūpiyapātisuttaṃ

2. Kinh Bát Bạc

168. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… idhāhaṃ, bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ evaṃ cetasā ceto paricca pajānāmi – ‘na cāyamāyasmā rūpiyapātiyāpi suvaṇṇacuṇṇaparipūrāya hetu sampajānamusā bhāseyyā’ti. Tamenaṃ passāmi aparena samayena lābhasakkārasilokena abhibhūtaṃ pariyādiṇṇacittaṃ sampajānamusā bhāsantaṃ. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Dutiyaṃ.

168. Tại Sāvatthī... ... “Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... ... Này các Tỳ khưu, ở đây Ta với tâm của mình, sau khi thấu suốt tâm của một người, Ta biết như sau: ‘Vị tôn giả này sẽ không cố ý nói dối dù chỉ vì một cái bát bằng bạc đầy bột vàng.’ Nhưng một thời gian sau, Ta thấy vị ấy bị lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chi phối, đang cố ý nói dối. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy.” (Kinh) thứ hai.

3-10. Suvaṇṇanikkhasuttādiaṭṭhakaṃ

3-10. Tám Kinh Bắt Đầu Bằng Kinh Đồng Tiền Vàng

169. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘idhāhaṃ, bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ evaṃ cetasā ceto paricca pajānāmi – ‘na cāyamāyasmā suvaṇṇanikkhassāpi hetu…pe… suvaṇṇanikkhasatassāpi hetu… siṅgīnikkhassāpi hetu… siṅgīnikkhasatassāpi hetu… pathaviyāpi jātarūpaparipūrāya hetu… āmisakiñcikkhahetupi… jīvitahetupi… janapadakalyāṇiyāpi hetu sampajānamusā bhāseyyā’ti. Tamenaṃ passāmi aparena samayena lābhasakkārasilokena abhibhūtaṃ pariyādiṇṇacittaṃ sampajānamusā bhāsantaṃ. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Dasamaṃ.

169. Tại Sāvatthī... ... “Này các Tỳ khưu, ở đây Ta với tâm của mình, sau khi thấu suốt tâm của một người, Ta biết như sau: ‘Vị tôn giả này sẽ không cố ý nói dối dù chỉ vì một đồng tiền vàng... ... dù vì một trăm đồng tiền vàng... dù vì một đồng tiền vàng siṅgī... dù vì một trăm đồng tiền vàng siṅgī... dù vì trái đất đầy vàng... dù vì một chút lợi lộc vật chất... dù vì mạng sống... dù vì người phụ nữ đẹp nhất xứ...’ Nhưng một thời gian sau, Ta thấy vị ấy bị lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chi phối, đang cố ý nói dối. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy.” (Kinh) thứ mười.

Dutiyo vaggo.

Phẩm Thứ Hai.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

Dve [Pg.431] pāti dve suvaṇṇā ca, siṅgīhi apare duve;

Pathavī kiñcikkhajīvitaṃ, janapadakalyāṇiyā dasāti.

Hai kinh về Bát, hai về Vàng, hai kinh khác về Siṅgī; Trái đất, Chút lợi lộc, Mạng sống, Người phụ nữ đẹp nhất xứ, là mười kinh.

3. Tatiyavaggo

3. Phẩm Thứ Ba

1. Mātugāmasuttaṃ

1. Kinh Người Phụ Nữ

170. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… na tassa, bhikkhave, mātugāmo eko ekassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati yassa lābhasakkārasiloko cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko …pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Paṭhamaṃ.

170. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Này các Tỳ khưu, một người phụ nữ không thể chiếm giữ và đứng vững trong tâm của một người nào đó, mà lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng lại có thể chiếm giữ và đứng vững trong tâm của người ấy. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy. (Kinh) thứ nhất.

2. Kalyāṇīsuttaṃ

2. Kinh Người Đẹp

171. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… na tassa, bhikkhave, janapadakalyāṇī ekā ekassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati yassa lābhasakkārasiloko cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Dutiyaṃ.

171. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Này các Tỳ khưu, một người phụ nữ đẹp nhất xứ không thể chiếm giữ và đứng vững trong tâm của một người nào đó, mà lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng lại có thể chiếm giữ và đứng vững trong tâm của người ấy. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy. (Kinh) thứ hai.

3. Ekaputtakasuttaṃ

3. Kinh Con Trai Duy Nhất

172. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… saddhā, bhikkhave, upāsikā ekaputtakaṃ piyaṃ manāpaṃ evaṃ sammā āyācamānā āyāceyya – ‘tādiso, tāta, bhavāhi yādiso citto ca gahapati hatthako ca āḷavako’ti. Esā, bhikkhave, tulā etaṃ pamāṇaṃ mama sāvakānaṃ upāsakānaṃ, yadidaṃ citto ca gahapati hatthako ca āḷavako. Sace kho tvaṃ, tāta, agārasmā anagāriyaṃ pabbajasi; tādiso, tāta, bhavāhi yādisā sāriputtamoggallānāti. Esā, bhikkhave, tulā etaṃ pamāṇaṃ mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ, yadidaṃ sāriputtamoggalānā[Pg.432]. Mā ca kho tvaṃ, tāta, sekhaṃ appattamānasaṃ lābhasakkārasiloko anupāpuṇātūti. Tañce, bhikkhave, bhikkhuṃ sekhaṃ appattamānasaṃ lābhasakkārasiloko anupāpuṇāti, so tassa hoti antarāyāya. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Tatiyaṃ.

172. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Này các Tỳ khưu, một nữ cận sự có đức tin, khi muốn cầu nguyện một cách đúng đắn cho người con trai duy nhất, thân yêu, khả ái của mình, nên cầu nguyện rằng: ‘Này con yêu, con hãy trở thành người giống như gia chủ Citta và Hatthaka ở Āḷavī.’ Này các Tỳ khưu, đây là cán cân, đây là thước đo cho các nam đệ tử tại gia của Ta, tức là gia chủ Citta và Hatthaka ở Āḷavī. ‘Này con yêu, nếu con từ bỏ đời sống gia đình, sống không gia đình, xuất gia; thì này con yêu, con hãy trở thành người giống như Sāriputta và Moggallāna.’ Này các Tỳ khưu, đây là cán cân, đây là thước đo cho các đệ tử Tỳ khưu của Ta, tức là Sāriputta và Moggallāna. ‘Và này con yêu, mong rằng lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng đừng đến với con khi con còn là bậc hữu học, tâm chưa thành tựu.’ Này các Tỳ khưu, nếu lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng đến với vị Tỳ khưu còn là bậc hữu học, tâm chưa thành tựu, thì điều đó trở thành chướng ngại cho vị ấy. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy. (Kinh) thứ ba.

4. Ekadhītusuttaṃ

4. Kinh Con Gái Duy Nhất

173. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… saddhā bhikkhave upāsikā ekaṃ dhītaraṃ piyaṃ manāpaṃ evaṃ sammā āyācamānā āyāceyya – ‘tādisā, ayye, bhavāhi yādisā khujjuttarā ca upāsikā veḷukaṇḍakiyā ca nandamātā’ti. Esā, bhikkhave, tulā etaṃ pamāṇaṃ mama sāvikānaṃ upāsikānaṃ, yadidaṃ khujjuttarā ca upāsikā veḷukaṇḍakiyā ca nandamātā. Sace kho tvaṃ, ayye, agārasmā anagāriyaṃ pabbajasi; tādisā, ayye, bhavāhi yādisā khemā ca bhikkhunī uppalavaṇṇā cāti. Esā, bhikkhave, tulā etaṃ pamāṇaṃ mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ, yadidaṃ khemā ca bhikkhunī uppalavaṇṇā ca. Mā ca kho tvaṃ, ayye, sekhaṃ appattamānasaṃ lābhasakkārasiloko anupāpuṇātūti. Taṃ ce, bhikkhave, bhikkhuniṃ sekhaṃ appattamānasaṃ lābhasakkārasiloko anupāpuṇāti, so tassā hoti antarāyāya. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Catutthaṃ.

173. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Này các Tỳ khưu, một nữ cận sự có đức tin, khi muốn cầu nguyện một cách đúng đắn cho người con gái duy nhất, thân yêu, khả ái của mình, nên cầu nguyện rằng: ‘Này con yêu, con hãy trở thành người giống như nữ cận sự Khujjuttarā và Nandamātā ở Veḷukaṇḍakī.’ Này các Tỳ khưu, đây là cán cân, đây là thước đo cho các nữ đệ tử tại gia của Ta, tức là nữ cận sự Khujjuttarā và Nandamātā ở Veḷukaṇḍakī. ‘Này con yêu, nếu con từ bỏ đời sống gia đình, sống không gia đình, xuất gia; thì này con yêu, con hãy trở thành người giống như Tỳ khưu ni Khemā và Tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā.’ Này các Tỳ khưu, đây là cán cân, đây là thước đo cho các nữ đệ tử Tỳ khưu ni của Ta, tức là Tỳ khưu ni Khemā và Tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā. ‘Và này con yêu, mong rằng lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng đừng đến với con khi con còn là bậc hữu học, tâm chưa thành tựu.’ Này các Tỳ khưu, nếu lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng đến với vị Tỳ khưu ni còn là bậc hữu học, tâm chưa thành tựu, thì điều đó trở thành chướng ngại cho vị ấy. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy. (Kinh) thứ tư.

5. Samaṇabrāhmaṇasuttaṃ

5. Kinh Sa-môn và Bà-la-môn

174. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā lābhasakkārasilokassa assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānanti, na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā, na ca pana te āyasmantā sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti. Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā lābhasakkārasilokassa assādañca ādīnavañca [Pg.433] nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānanti, te ca kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā, te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Pañcamaṃ.

174. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào không biết như thật về vị ngọt, sự nguy hại, và lối thoát khỏi lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng, thì này các Tỳ khưu, đối với Ta, họ không được xem là Sa-môn trong số các Sa-môn, hay là Bà-la-môn trong số các Bà-la-môn. Và các vị tôn giả ấy không sống, trong hiện tại, sau khi đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, mục đích của đời sống Sa-môn hay mục đích của đời sống Bà-la-môn. Nhưng này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào biết như thật về vị ngọt, sự nguy hại, và lối thoát khỏi lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng, thì này các Tỳ khưu, đối với Ta, họ được xem là Sa-môn trong số các Sa-môn, và là Bà-la-môn trong số các Bà-la-môn. Và các vị tôn giả ấy sống, trong hiện tại, sau khi đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, mục đích của đời sống Sa-môn và mục đích của đời sống Bà-la-môn. (Kinh) thứ năm.

6. Dutiyasamaṇabrāhmaṇasuttaṃ

6. Kinh Sa-môn và Bà-la-môn thứ hai

175. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā lābhasakkārasilokassa samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānanti…pe… pajānanti…pe… sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

175. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào không biết như thật về sự sanh khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hại, và lối thoát khỏi lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng... (như trên)... những ai biết... (như trên)... họ sống, trong hiện tại, sau khi đã tự mình chứng ngộ với thắng trí. (Kinh) thứ sáu.

7. Tatiyasamaṇabrāhmaṇasuttaṃ

7. Kinh Sa-môn và Bà-la-môn thứ ba

176. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā lābhasakkārasilokaṃ yathābhūtaṃ nappajānanti, lābhasakkārasilokasamudayaṃ nappajānanti, lābhasakkārasilokanirodhaṃ nappajānanti, lābhasakkārasilokanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti …pe… pajānanti…pe… sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Sattamaṃ.

176. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào không biết như thật về lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng, không biết sự sanh khởi của lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng, không biết sự đoạn diệt của lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng, không biết con đường đưa đến sự đoạn diệt của lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng... (như trên)... những ai biết... (như trên)... họ sống, trong hiện tại, sau khi đã tự mình chứng ngộ với thắng trí. (Kinh) thứ bảy.

8. Chavisuttaṃ

8. Kinh Da

177. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko. Lābhasakkārasiloko, bhikkhave, chaviṃ chindati, chaviṃ chetvā cammaṃ chindati, cammaṃ chetvā maṃsaṃ chindati, maṃsaṃ chetvā nhāruṃ chindati, nhāruṃ chetvā aṭṭhiṃ chindati, aṭṭhiṃ chetvā aṭṭhimiñjaṃ āhacca tiṭṭhati. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Aṭṭhamaṃ.

177. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng cắt lớp da mỏng, sau khi cắt lớp da mỏng thì cắt lớp da dày, sau khi cắt lớp da dày thì cắt thịt, sau khi cắt thịt thì cắt gân, sau khi cắt gân thì cắt xương, sau khi cắt xương thì chạm đến tủy xương rồi dừng lại. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt như thế ấy... Này các Tỳ khưu, các ngươi nên học tập như vậy. (Kinh) thứ tám.

9. Rajjusuttaṃ

9. Kinh Dây Thừng (Rajju)

178. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko. Lābhasakkārasiloko, bhikkhave, chaviṃ chindati, chaviṃ chetvā cammaṃ chindati, cammaṃ chetvā maṃsaṃ chindati, maṃsaṃ chetvā nhāruṃ chindati, nhāruṃ chetvā aṭṭhiṃ chindati, aṭṭhiṃ chetvā aṭṭhimiñjaṃ āhacca tiṭṭhati’’.

178. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng cắt lớp da mỏng, sau khi cắt lớp da mỏng thì cắt lớp da dày, sau khi cắt lớp da dày thì cắt thịt, sau khi cắt thịt thì cắt gân, sau khi cắt gân thì cắt xương, sau khi cắt xương thì chạm đến tủy xương rồi dừng lại.

‘‘Seyyathāpi[Pg.434], bhikkhave, balavā puriso daḷhāya vāḷarajjuyā jaṅghaṃ veṭhetvā ghaṃseyya. Sā chaviṃ chindeyya, chaviṃ chetvā cammaṃ chindeyya, cammaṃ chetvā maṃsaṃ chindeyya, maṃsaṃ chetvā nhāruṃ chindeyya, nhāruṃ chetvā aṭṭhiṃ chindeyya, aṭṭhiṃ chetvā aṭṭhimiñjaṃ āhacca tiṭṭheyya. Evameva kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko chaviṃ chindati, chaviṃ chetvā cammaṃ chindati, cammaṃ chetvā maṃsaṃ chindati, maṃsaṃ chetvā nhāruṃ chindati, nhāruṃ chetvā aṭṭhiṃ chindati, aṭṭhiṃ chetvā aṭṭhiṃmiñjaṃ āhacca tiṭṭhati. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Navamaṃ.

Ví như, này các Tỳ khưu, một người đàn ông lực lưỡng, sau khi quấn ống chân bằng một sợi dây lông đuôi ngựa chắc chắn rồi chà xát. Sợi dây ấy có thể cắt lớp da mỏng, sau khi cắt lớp da mỏng thì có thể cắt lớp da dày, sau khi cắt lớp da dày thì có thể cắt thịt, sau khi cắt thịt thì có thể cắt gân, sau khi cắt gân thì có thể cắt xương, sau khi cắt xương thì có thể chạm đến tủy xương rồi dừng lại. Cũng thế ấy, này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng cắt lớp da mỏng, sau khi cắt lớp da mỏng thì cắt lớp da dày, sau khi cắt lớp da dày thì cắt thịt, sau khi cắt thịt thì cắt gân, sau khi cắt gân thì cắt xương, sau khi cắt xương thì chạm đến tủy xương rồi dừng lại. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt như thế ấy... Này các Tỳ khưu, các ngươi nên học tập như vậy. (Kinh) thứ chín.

10. Bhikkhusuttaṃ

10. Kinh Tỳ Khưu (Bhikkhu)

179. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘yopi so, bhikkhave, bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo tassapāhaṃ lābhasakkārasiloko antarāyāya vadāmī’’ti. Evaṃ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kissa pana, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno lābhasakkārasiloko antarāyāyā’’ti? ‘‘Yā hissa sā, ānanda, akuppā cetovimutti nāhaṃ tassā lābhasakkārasilokaṃ antarāyāya vadāmi. Ye ca khvassa, ānanda, appamattassa ātāpino pahitattassa viharato diṭṭhadhammasukhavihārā adhigatā tesāhamassa lābhasakkārasilokaṃ antarāyāya vadāmi. Evaṃ dāruṇo kho, ānanda, lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Tasmātihānanda, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘uppannaṃ lābhasakkārasilokaṃ pajahissāma, na ca no uppanno lābhasakkārasiloko cittaṃ pariyādāya ṭhassatī’ti. Evañhi vo, ānanda, sikkhitabba’’nti. Dasamaṃ.

179. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là chướng ngại pháp ngay cả đối với vị Tỳ khưu là bậc A-la-hán, đã tận trừ các lậu hoặc. Khi được nói như vậy, trưởng lão Ānanda đã bạch với Thế Tôn điều này: ‘Bạch Thế Tôn, vì sao lợi dưỡng, cung kính, danh vọng lại là chướng ngại pháp đối với vị Tỳ khưu đã tận trừ các lậu hoặc?’ Này Ānanda, Ta không nói rằng lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là chướng ngại pháp đối với tâm giải thoát bất động của vị ấy. Tuy nhiên, này Ānanda, đối với những hiện tại lạc trú mà vị ấy đã chứng đắc trong khi trú không dể duôi, nhiệt tâm, tinh cần, Ta nói rằng lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là chướng ngại pháp đối với những điều ấy. Này Ānanda, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại pháp cho việc chứng đắc vô thượng an ổn khỏi các ách như vậy. Vì thế, này Ānanda, ở đây các ngươi nên học tập như vầy: ‘Chúng ta sẽ từ bỏ lợi dưỡng, cung kính, danh vọng đã sanh khởi, và lợi dưỡng, cung kính, danh vọng đã sanh khởi sẽ không chiếm giữ và tồn tại trong tâm của chúng ta.’ Này Ānanda, các ngươi nên học tập như vậy. (Kinh) thứ mười.

Tatiyo vaggo.

Phẩm Thứ Ba.

Tassuddānaṃ –

Phần Tóm Lược:

Mātugāmo ca kalyāṇī, putto ca ekadhītu ca;

Samaṇabrāhmaṇā tīṇi, chavi rajju ca bhikkhunāti.

Người nữ và người đẹp, con trai và con gái duy nhất; Ba kinh Sa-môn Bà-la-môn, Da, Dây Thừng, và Tỳ Khưu.

4. Catutthavaggo

4. Phẩm Thứ Tư

1. Bhindisuttaṃ

1. Kinh Phá Vỡ (Bhindi)

180. Sāvatthiyaṃ [Pg.435] viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko. Lābhasakkārasilokena abhibhūto pariyādiṇṇacitto, bhikkhave, devadatto saṅghaṃ bhindi. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… sikkhitabba’’nti. Paṭhamaṃ.

180. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt. Này các Tỳ khưu, do bị lợi dưỡng, cung kính, danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, Devadatta đã phá vỡ Tăng đoàn. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt như thế ấy... nên học tập. (Kinh) thứ nhất.

2. Kusalamūlasuttaṃ

2. Kinh Căn Lành (Kusalamūla)

181. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko. Lābhasakkārasilokena abhibhūtassa pariyādiṇṇacittassa, bhikkhave, devadattassa kusalamūlaṃ samucchedamagamā. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… sikkhitabba’’nti. Dutiyaṃ.

181. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt. Này các Tỳ khưu, đối với Devadatta, người bị lợi dưỡng, cung kính, danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, các căn lành đã bị cắt đứt. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt như thế ấy... nên học tập. (Kinh) thứ hai.

3. Kusaladhammasuttaṃ

3. Kinh Pháp Lành (Kusaladhamma)

182. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko. Lābhasakkārasilokena abhibhūtassa pariyādiṇṇacittassa, bhikkhave, devadattassa kusalo dhammo samucchedamagamā. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… sikkhitabba’’nti. Tatiyaṃ.

182. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt. Này các Tỳ khưu, đối với Devadatta, người bị lợi dưỡng, cung kính, danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, pháp lành đã bị cắt đứt. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt như thế ấy... nên học tập. (Kinh) thứ ba.

4. Sukkadhammasuttaṃ

4. Kinh Pháp Trắng (Sukkadhamma)

183. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko. Lābhasakkārasilokena abhibhūtassa pariyādiṇṇacittassa, bhikkhave, devadattassa sukko dhammo samucchedamagamā. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… sikkhitabba’’nti. Catutthaṃ.

183. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt. Này các Tỳ khưu, đối với Devadatta, người bị lợi dưỡng, cung kính, danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, pháp trắng đã bị cắt đứt. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt như thế ấy... nên học tập. (Kinh) thứ tư.

5. Acirapakkantasuttaṃ

5. Kinh Vừa Mới Ra Đi (Acirapakkanta)

184. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate acirapakkante devadatte. Tatra kho bhagavā devadattaṃ ārabbha bhikkhū āmantesi [Pg.436] – ‘‘attavadhāya, bhikkhave, devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi, parābhavāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi’’.

184. Một thời, Thế Tôn trú ở Rājagaha, tại núi Gijjhakūṭa, không bao lâu sau khi Devadatta ra đi. Tại đấy, Thế Tôn đã nhân Devadatta mà gọi các Tỳ khưu: ‘Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng đã sanh khởi cho Devadatta để tự hủy hoại, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng đã sanh khởi cho Devadatta để bị suy vong.’

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, kadalī attavadhāya phalaṃ deti, parābhavāya phalaṃ deti; evameva kho, bhikkhave, attavadhāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi, parābhavāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi.

Ví như, này các Tỳ khưu, cây chuối trổ quả để tự hủy hoại, trổ quả để bị suy vong; cũng thế ấy, này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng đã sanh khởi cho Devadatta để tự hủy hoại, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng đã sanh khởi cho Devadatta để bị suy vong.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, veḷu attavadhāya phalaṃ deti, parābhavāya phalaṃ deti; evameva kho, bhikkhave, attavadhāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi, parābhavāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi.

Ví như, này các Tỳ khưu, cây tre trổ quả để tự hủy hoại, trổ quả để bị suy vong; cũng thế ấy, này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng đã sanh khởi cho Devadatta để tự hủy hoại, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng đã sanh khởi cho Devadatta để bị suy vong.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, naḷo attavadhāya phalaṃ deti, parābhavāya phalaṃ deti; evameva kho, bhikkhave, attavadhāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi, parābhavāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi.

“Này các Tỳ khưu, ví như cây lau ra trái để tự hủy hoại, ra trái để bị tàn lụi; cũng vậy, này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng đã sanh khởi cho Devadatta để tự hủy hoại, để bị tàn lụi.”

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, assatarī attavadhāya gabbhaṃ gaṇhāti, parābhavāya gabbhaṃ gaṇhāti; evameva kho, bhikkhave, attavadhāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi, parābhavāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti.

“Này các Tỳ khưu, ví như con la cái mang thai để tự hủy hoại, mang thai để bị tàn lụi; cũng vậy, này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng đã sanh khởi cho Devadatta để tự hủy hoại, để bị tàn lụi. Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng thật là ghê gớm. Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy.”

Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –

Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa:

‘‘Phalaṃ ve kadaliṃ hanti, phalaṃ veḷuṃ phalaṃ naḷaṃ;

Sakkāro kāpurisaṃ hanti, gabbho assatariṃ yathāti’’. pañcamaṃ;

“Quả thật, quả chuối giết cây chuối, quả tre giết cây tre, quả lau giết cây lau; sự cung kính giết kẻ ác nhân, như bào thai giết con la cái.” (Kinh thứ) năm.

6. Pañcarathasatasuttaṃ

6. Kinh Năm Trăm Cỗ Xe

185. Rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena devadattassa ajātasattukumāro pañcahi rathasatehi sāyaṃ pātaṃ [Pg.437] upaṭṭhānaṃ gacchati, pañca ca thālipākasatāni bhattābhihāro abhiharīyati. Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘devadattassa, bhante, ajātasattukumāro pañcahi rathasatehi sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhānaṃ gacchati, pañca ca thālipākasatāni bhattābhihāro abhiharīyatī’’ti. ‘‘Mā, bhikkhave, devadattassa lābhasakkārasilokaṃ pihayittha. Yāvakīvañca, bhikkhave, devadattassa ajātasattukumāro pañcahi rathasatehi sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhānaṃ gamissati, pañca ca thālipākasatāni bhattābhihāro āharīyissati, hāniyeva, bhikkhave, devadattassa pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no vuddhi’’.

185. Trú tại Rājagaha, trong Trúc Lâm, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, thái tử Ajātasattu đi đến hầu hạ Devadatta vào buổi sáng và buổi chiều với năm trăm cỗ xe, và năm trăm nồi cơm được dâng cúng. Bấy giờ, một số đông Tỳ khưu đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, họ đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, các Tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn: – ‘Bạch Thế Tôn, thái tử Ajātasattu đi đến hầu hạ Devadatta vào buổi sáng và buổi chiều với năm trăm cỗ xe, và năm trăm nồi cơm được dâng cúng.’ – ‘Này các Tỳ khưu, chớ có ham muốn lợi lộc, cung kính, và danh vọng của Devadatta. Này các Tỳ khưu, trong khi thái tử Ajātasattu còn đi đến hầu hạ Devadatta vào buổi sáng và buổi chiều với năm trăm cỗ xe, và năm trăm nồi cơm còn được dâng cúng, thì này các Tỳ khưu, chỉ có sự suy giảm trong các thiện pháp là điều được trông đợi ở Devadatta, chứ không phải sự tăng trưởng.’”

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, caṇḍassa kukkurassa nāsāya pittaṃ bhindeyyuṃ, evañhi so, bhikkhave, kukkuro bhiyyosomattāya caṇḍataro assa; evameva, bhikkhave, yāvakīvañca devadattassa ajātasattukumāro pañcahi rathasatehi sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhānaṃ gamissati, pañca ca thālipākasatāni bhattābhihāro āharīyissati, hāniyeva, bhikkhave, devadattassa pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no vuddhi. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Chaṭṭhaṃ.

“Này các Tỳ khưu, ví như người ta đập mật vào mũi một con chó dữ, thì này các Tỳ khưu, con chó ấy sẽ trở nên hung dữ hơn bội phần; cũng vậy, này các Tỳ khưu, trong khi thái tử Ajātasattu còn đi đến hầu hạ Devadatta vào buổi sáng và buổi chiều với năm trăm cỗ xe, và năm trăm nồi cơm còn được dâng cúng, thì này các Tỳ khưu, chỉ có sự suy giảm trong các thiện pháp là điều được trông đợi ở Devadatta, chứ không phải sự tăng trưởng. Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng thật là ghê gớm... vân vân... Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy.” (Kinh thứ) sáu.

7. Mātusuttaṃ

7. Kinh Người Mẹ

186. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Idhāhaṃ, bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ evaṃ cetasā ceto paricca pajānāmi – ‘na cāyamāyasmā mātupi hetu sampajānamusā bhāseyyā’ti. Tamenaṃ passāmi aparena samayena lābhasakkārasilokena abhibhūtaṃ pariyādiṇṇacittaṃ sampajānamusā bhāsantaṃ. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘uppannaṃ lābhasakkārasilokaṃ pajahissāma. Na ca no uppanno lābhasakkārasiloko cittaṃ pariyādāya ṭhassatī’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Sattamaṃ.

186. Trú tại Sāvatthī... vân vân... “Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là ghê gớm, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại cho việc chứng đắc an ổn vô thượng khỏi các ách缚. Này các Tỳ khưu, ở đây, Ta với tâm của mình, thấu suốt tâm của một hạng người và biết rằng: ‘Vị tôn giả này sẽ không nói lời dối trá có chủ ý ngay cả vì lý do người mẹ.’ Rồi vào một lúc khác, Ta thấy vị ấy, bị lợi lộc, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, đang nói lời dối trá có chủ ý. Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng thật là ghê gớm, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại cho việc chứng đắc an ổn vô thượng khỏi các ách缚. Vì vậy, này các Tỳ khưu, ở đây các ngươi phải học tập như vầy: ‘Chúng ta sẽ từ bỏ lợi lộc, cung kính, và danh vọng đã sanh khởi. Và lợi lộc, cung kính, và danh vọng đã sanh khởi sẽ không chiếm đoạt và tồn tại trong tâm của chúng ta.’ Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy.” (Kinh thứ) bảy.

8-13. Pitusuttādichakkaṃ

8-13. Sáu Kinh Bắt Đầu Bằng Kinh Người Cha

187. Sāvatthiyaṃ [Pg.438] viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Idhāhaṃ, bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ evaṃ cetasā ceto paricca pajānāmi – ‘na cāyamāyasmā pitupi hetu…pe… bhātupi hetu… bhaginiyāpi hetu… puttassapi hetu… dhītuyāpi hetu… pajāpatiyāpi hetu sampajānamusā bhāseyyā’ti. Tamenaṃ passāmi aparena samayena lābhasakkārasilokena abhibhūtaṃ pariyādiṇṇacittaṃ sampajānamusā bhāsantaṃ. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘uppannaṃ lābhasakkārasilokaṃ pajahissāma, na ca no uppanno lābhasakkārasiloko cittaṃ pariyādāya ṭhassatī’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Terasamaṃ.

187. Trú tại Sāvatthī... vân vân... “Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là ghê gớm, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại cho việc chứng đắc an ổn vô thượng khỏi các ách缚. Này các Tỳ khưu, ở đây, Ta với tâm của mình, thấu suốt tâm của một hạng người và biết rằng: ‘Vị tôn giả này sẽ không nói lời dối trá có chủ ý ngay cả vì lý do người cha... vân vân... vì lý do người anh... vì lý do người chị... vì lý do người con trai... vì lý do người con gái... vì lý do người vợ.’ Rồi vào một lúc khác, Ta thấy vị ấy, bị lợi lộc, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, đang nói lời dối trá có chủ ý. Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng thật là ghê gớm, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại cho việc chứng đắc an ổn vô thượng khỏi các ách缚. Vì vậy, này các Tỳ khưu, ở đây các ngươi phải học tập như vầy: ‘Chúng ta sẽ từ bỏ lợi lộc, cung kính, và danh vọng đã sanh khởi, và lợi lộc, cung kính, và danh vọng đã sanh khởi sẽ không chiếm đoạt và tồn tại trong tâm của chúng ta.’ Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy.” (Kinh thứ) mười ba.

Catuttho vaggo.

Phẩm Thứ Tư.

Tassuddānaṃ –

Phần Tóm Lược:

Bhindi mūlaṃ duve dhammā, pakkantaṃ ratha mātari;

Pitā bhātā ca bhaginī, putto dhītā pajāpatīti.

Chia rẽ, Cội rễ, hai Pháp, Ra đi, Cỗ xe, Người mẹ; Người cha, người anh, và người chị, Con trai, con gái, và người vợ.

Lābhasakkārasaṃyuttaṃ samattaṃ.

Tương Ưng Lợi Lộc và Cung Kính đã hoàn tất.

7. Rāhulasaṃyuttaṃ

7. Tương Ưng Rāhula

1. Paṭhamavaggo

1. Phẩm Thứ Nhất

1. Cakkhusuttaṃ

1. Kinh Con Mắt

188. Evaṃ [Pg.439] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā rāhulo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rāhulo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sādhu me, bhante, bhagavā saṃkhittena dhammaṃ desetu, yamahaṃ bhagavato dhammaṃ sutvā eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto vihareyya’’nti.

188. Tôi nghe như vầy. Một thời, đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī, trong khu vườn của ông Anāthapiṇḍika ở Jeta. Bấy giờ, tôn giả Rāhula đi đến chỗ đức Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi đã ngồi xuống một bên, tôn giả Rāhula đã bạch với đức Thế Tôn điều này: “Bạch ngài, lành thay nếu đức Thế Tôn thuyết giảng Pháp cho con một cách tóm tắt, để sau khi nghe Pháp từ đức Thế Tôn, con có thể sống một mình, ẩn dật, không dể duôi, nhiệt tâm, tinh cần.”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, rāhula, cakkhuṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sotaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe…. ‘‘Ghānaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe… ‘‘jivhā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… ‘‘kāyo nicco vā anicco vā’’ti? ‘‘Anicco, bhante’’ …pe… ‘‘mano nicco vā anicco vā’’ti? ‘‘Anicco, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.

“Này Rāhula, con nghĩ thế nào, con mắt là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” – “Cái gì vô thường là khổ hay lạc?” – “Bạch ngài, là khổ.” – “Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có thích hợp để xem xét rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không?” – “Bạch ngài, không phải vậy.” – “Lỗ tai là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Lỗ mũi là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Lưỡi là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Thân là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Ý là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” – “Cái gì vô thường là khổ hay lạc?” – “Bạch ngài, là khổ.” – “Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có thích hợp để xem xét rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không?” – “Bạch ngài, không phải vậy.”

‘‘Evaṃ passaṃ, rāhula, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati …pe… sotasmimpi nibbindati… ghānasmimpi nibbindati… jivhāyapi nibbindati… kāyasmimpi nibbindati… manasmimpi nibbindati; nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Paṭhamaṃ.

“Này Rāhula, khi thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có học thức trở nên nhàm chán đối với con mắt ... (lược) ... đối với lỗ tai ... đối với lỗ mũi ... đối với lưỡi ... đối với thân ... đối với ý. Do nhàm chán, vị ấy ly tham. Do ly tham, vị ấy được giải thoát. Nơi sự giải thoát, có trí tuệ rằng: ‘Đã được giải thoát.’ Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’” Kinh thứ nhất.

2. Rūpasuttaṃ

2. Kinh Sắc

189. Sāvatthiyaṃ [Pg.440] viharati…pe… ‘‘taṃ kiṃ maññasi, rāhula, rūpā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… saddā… gandhā… rasā… phoṭṭhabbā… dhammā niccā vā aniccā vāti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… ‘‘evaṃ passaṃ, rāhula, sutavā ariyasāvako rūpesupi nibbindati… saddesupi nibbindati… gandhesupi nibbindati… rasesupi nibbindati… phoṭṭhabbesupi nibbindati… dhammesupi nibbindati; nibbindaṃ virajjati…pe… pajānātī’’ti. Dutiyaṃ.

189. Trú tại Sāvatthī ... (lược) ... “Này Rāhula, con nghĩ thế nào, các sắc là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... các tiếng ... các mùi hương ... các vị nếm ... các vật xúc chạm ... các pháp là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Này Rāhula, khi thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có học thức trở nên nhàm chán đối với các sắc ... đối với các tiếng ... đối với các mùi hương ... đối với các vị nếm ... đối với các vật xúc chạm ... đối với các pháp. Do nhàm chán, vị ấy ly tham ... (lược) ... vị ấy biết rõ.” Kinh thứ hai.

3. Viññāṇasuttaṃ

3. Kinh Thức

190. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘taṃ kiṃ maññasi, rāhula, cakkhuviññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe… ‘‘sotaviññāṇaṃ…pe… ghānaviññāṇaṃ… jivhāviññāṇaṃ… kāyaviññāṇaṃ… manoviññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’ …pe… ‘‘evaṃ passaṃ, rāhula, sutavā ariyasāvako cakkhuviññāṇasmimpi nibbindati…pe… sotaviññāṇasmimpi nibbindati… ghānaviññāṇasmimpi nibbindati… jivhāviññāṇasmimpi nibbindati… kāyaviññāṇasmimpi nibbindati… manoviññāṇasmimpi nibbindati; nibbindaṃ virajjati…pe… pajānātī’’ti. Tatiyaṃ.

190. Trú tại Sāvatthī ... (lược) ... “Này Rāhula, con nghĩ thế nào, nhãn thức là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Nhĩ thức ... (lược) ... tỷ thức ... thiệt thức ... thân thức ... ý thức là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Này Rāhula, khi thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có học thức trở nên nhàm chán đối với nhãn thức ... (lược) ... đối với nhĩ thức ... đối với tỷ thức ... đối với thiệt thức ... đối với thân thức ... đối với ý thức. Do nhàm chán, vị ấy ly tham ... (lược) ... vị ấy biết rõ.” Kinh thứ ba.

4. Samphassasuttaṃ

4. Kinh Xúc

191. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘taṃ kiṃ maññasi, rāhula, cakkhusamphasso nicco vā anicco vā’’ti? ‘‘Anicco, bhante’’…pe… ‘‘sotasamphasso…pe… ghānasamphasso… jivhāsamphasso… kāyasamphasso… manosamphasso nicco vā anicco vā’’ti? ‘‘Anicco, bhante’’…pe… ‘‘evaṃ passaṃ, rāhula, sutavā ariyasāvako cakkhusamphassasmimpi nibbindati…pe… sotasamphassasmimpi nibbindati… ghānasamphassasmimpi nibbindati… jivhāsamphassasmimpi nibbindati… kāyasamphassasmimpi nibbindati… manosamphassasmimpi nibbindati; nibbindaṃ virajjati…pe… pajānātī’’ti. Catutthaṃ.

191. Trú tại Sāvatthī ... (lược) ... “Này Rāhula, con nghĩ thế nào, nhãn xúc là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Nhĩ xúc ... (lược) ... tỷ xúc ... thiệt xúc ... thân xúc ... ý xúc là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Này Rāhula, khi thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có học thức trở nên nhàm chán đối với nhãn xúc ... (lược) ... đối với nhĩ xúc ... đối với tỷ xúc ... đối với thiệt xúc ... đối với thân xúc ... đối với ý xúc. Do nhàm chán, vị ấy ly tham ... (lược) ... vị ấy biết rõ.” Kinh thứ tư.

5. Vedanāsuttaṃ

5. Kinh Thọ

192. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘taṃ kiṃ maññasi, rāhula, cakkhusamphassajā vedanā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… ‘‘sotasamphassajā vedanā…pe… ghānasamphassajā vedanā… jivhāsamphassajā vedanā… kāyasamphassajā vedanā… manosamphassajā vedanā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā[Pg.441], bhante’’…pe… ‘‘evaṃ passaṃ, rāhula, sutavā ariyasāvako cakkhusamphassajāya vedanāyapi nibbindati…pe… sota… ghāna… jivhā… kāya… manosamphassajāya vedanāyapi nibbindati…pe… pajānātī’’ti. Pañcamaṃ.

192. Trú tại Sāvatthī ... (lược) ... “Này Rāhula, con nghĩ thế nào, cảm thọ sanh từ nhãn xúc là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Cảm thọ sanh từ nhĩ xúc ... (lược) ... cảm thọ sanh từ tỷ xúc ... cảm thọ sanh từ thiệt xúc ... cảm thọ sanh từ thân xúc ... cảm thọ sanh từ ý xúc là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Này Rāhula, khi thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có học thức trở nên nhàm chán đối với cảm thọ sanh từ nhãn xúc ... (lược) ... đối với cảm thọ sanh từ nhĩ ... tỷ ... thiệt ... thân ... ý xúc. Do nhàm chán ... (lược) ... vị ấy biết rõ.” Kinh thứ năm.

6. Saññāsuttaṃ

6. Kinh Tưởng

193. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘taṃ kiṃ maññasi, rāhula, rūpasaññā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… ‘‘saddasaññā…pe… gandhasaññā… rasasaññā… phoṭṭhabbasaññā… dhammasaññā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… ‘‘evaṃ passaṃ, rāhula, sutavā ariyasāvako rūpasaññāyapi nibbindati…pe… saddasaññāyapi nibbindati… gandhasaññāyapi nibbindati… rasasaññāyapi nibbindati… phoṭṭhabbasaññāyapi nibbindati… dhammasaññāyapi nibbindati…pe… pajānātī’’ti. Chaṭṭhaṃ.

193. Trú ở Sāvatthī... ... Này Rāhula, thầy nghĩ thế nào, sắc tưởng là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... ... thanh tưởng ... hương tưởng ... vị tưởng ... xúc tưởng ... pháp tưởng là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... Này Rāhula, vị Thánh đệ tử có nghe và thấy như vậy thì nhàm chán cả sắc tưởng, ... nhàm chán cả thanh tưởng, ... nhàm chán cả hương tưởng, ... nhàm chán cả vị tưởng, ... nhàm chán cả xúc tưởng, ... nhàm chán cả pháp tưởng, ... vị ấy biết rõ. Kinh thứ sáu.

7. Sañcetanāsuttaṃ

7. Kinh Tư Tác

194. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘taṃ kiṃ maññasi, rāhula, rūpasañcetanā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… ‘‘saddasañcetanā…pe… gandhasañcetanā… rasasañcetanā … phoṭṭhabbasañcetanā… dhammasañcetanā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… ‘‘evaṃ passaṃ, rāhula, sutavā ariyasāvako rūpasañcetanāyapi nibbindati…pe… saddasañcetanāyapi nibbindati… gandhasañcetanāyapi nibbindati… rasasañcetanāyapi nibbindati… phoṭṭhabbasañcetanāyapi nibbindati… dhammasañcetanāyapi nibbindati…pe… pajānātī’’ti. Sattamaṃ.

194. Trú ở Sāvatthī... ... Này Rāhula, thầy nghĩ thế nào, sắc tư tác là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... ... thanh tư tác ... hương tư tác ... vị tư tác ... xúc tư tác ... pháp tư tác là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... Này Rāhula, vị Thánh đệ tử có nghe và thấy như vậy thì nhàm chán cả sắc tư tác, ... nhàm chán cả thanh tư tác, ... nhàm chán cả hương tư tác, ... nhàm chán cả vị tư tác, ... nhàm chán cả xúc tư tác, ... nhàm chán cả pháp tư tác, ... vị ấy biết rõ. Kinh thứ bảy.

8. Taṇhāsuttaṃ

8. Kinh Ái

195. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘taṃ kiṃ maññasi, rāhula, rūpataṇhā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… ‘‘saddataṇhā…pe… gandhataṇhā… rasataṇhā… phoṭṭhabbataṇhā… dhammataṇhā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… ‘‘evaṃ passaṃ, rāhula, sutavā ariyasāvako rūpataṇhāyapi nibbindati…pe… saddataṇhāyapi nibbindati… gandhataṇhāyapi nibbindati… rasataṇhāyapi nibbindati… phoṭṭhabbataṇhāya nibbindati… dhammataṇhāyapi nibbindati …pe… pajānātī’’ti. Aṭṭhamaṃ.

195. Trú ở Sāvatthī... ... Này Rāhula, thầy nghĩ thế nào, sắc ái là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... ... thanh ái ... hương ái ... vị ái ... xúc ái ... pháp ái là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... Này Rāhula, vị Thánh đệ tử có nghe và thấy như vậy thì nhàm chán cả sắc ái, ... nhàm chán cả thanh ái, ... nhàm chán cả hương ái, ... nhàm chán cả vị ái, ... nhàm chán cả xúc ái, ... nhàm chán cả pháp ái, ... vị ấy biết rõ. Kinh thứ tám.

9. Dhātusuttaṃ

9. Kinh Giới

196. Sāvatthiyaṃ [Pg.442] viharati…pe… ‘‘taṃ kiṃ maññasi, rāhula, pathavīdhātu niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… ‘‘āpodhātu…pe… tejodhātu… vāyodhātu… ākāsadhātu… viññāṇadhātu niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… ‘‘evaṃ passaṃ, rāhula, sutavā ariyasāvako pathavīdhātuyāpi nibbindati…pe… āpodhātuyāpi nibbindati… tejodhātuyāpi nibbindati… vāyodhātuyāpi nibbindati… ākāsadhātuyāpi nibbindati… viññāṇadhātuyāpi nibbindati…pe… pajānātī’’ti. Navamaṃ.

196. Trú ở Sāvatthī... ... Này Rāhula, thầy nghĩ thế nào, địa đại là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... ... thủy đại ... hỏa đại ... phong đại ... không đại ... thức đại là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... Này Rāhula, vị Thánh đệ tử có nghe và thấy như vậy thì nhàm chán cả địa đại, ... nhàm chán cả thủy đại, ... nhàm chán cả hỏa đại, ... nhàm chán cả phong đại, ... nhàm chán cả không đại, ... nhàm chán cả thức đại, ... vị ấy biết rõ. Kinh thứ chín.

10. Khandhasuttaṃ

10. Kinh Uẩn

197. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘taṃ kiṃ maññasi, rāhula, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe… ‘‘vedanā…pe… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe… ‘‘evaṃ passaṃ, rāhula, sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati…pe… vedanāyapi nibbindati… saññāyapi nibbindati… saṅkhāresupi nibbindati… viññāṇasmimpi nibbindati; nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Dasamaṃ.

197. Trú ở Sāvatthī... ... Này Rāhula, thầy nghĩ thế nào, sắc là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... ... thọ ... tưởng ... các hành ... thức là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... Này Rāhula, vị Thánh đệ tử có nghe và thấy như vậy thì nhàm chán cả sắc, ... nhàm chán cả thọ, ... nhàm chán cả tưởng, ... nhàm chán cả các hành, ... nhàm chán cả thức; do nhàm chán nên ly tham; do ly tham nên được giải thoát; trong sự giải thoát, khởi lên trí tuệ rằng: ‘Đã được giải thoát.’ Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’ Kinh thứ mười.

Paṭhamo vaggo.

Phẩm Thứ Nhất.

Tassuddānaṃ –

Phần Tóm Lược:

Cakkhu rūpañca viññāṇaṃ, samphasso vedanāya ca;

Saññā sañcetanā taṇhā, dhātu khandhena te dasāti.

Mắt, sắc và thức, xúc và với thọ; Tưởng, tư tác, ái, giới, với uẩn là mười kinh.

2. Dutiyavaggo

2. Phẩm Thứ Hai

1. Cakkhusuttaṃ

1. Kinh Mắt

198. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho āyasmā rāhulo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ rāhulaṃ [Pg.443] bhagavā etadavoca – ‘‘taṃ kiṃ maññasi, rāhula, cakkhuṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ, dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sotaṃ…pe… ghānaṃ… jivhā… kāyo… mano nicco vā anicco vā’’ti? ‘‘Anicco, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ, dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Evaṃ passaṃ, rāhula, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati…pe… sotasmimpi nibbindati… ghānasmimpi nibbindati … jivhāyapi nibbindati… kāyasmimpi nibbindati… manasmimpi nibbindati; nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Etena peyyālena dasa suttantā kātabbā. Paṭhamaṃ.

198. Tôi nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, Tôn giả Rāhula đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Rāhula đang ngồi một bên như sau: – Này Rāhula, thầy nghĩ thế nào, con mắt là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. – Cái gì vô thường là khổ hay vui? – Bạch Thế Tôn, là khổ. – Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có hợp lý để xem xét rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không? – Bạch Thế Tôn, không hợp lý. – Lỗ tai ... lỗ mũi ... lưỡi ... thân ... ý là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. – Cái gì vô thường là khổ hay vui? – Bạch Thế Tôn, là khổ. – Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có hợp lý để xem xét rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không? – Bạch Thế Tôn, không hợp lý. – Này Rāhula, vị Thánh đệ tử có nghe và thấy như vậy thì nhàm chán cả con mắt, ... nhàm chán cả lỗ tai, ... nhàm chán cả lỗ mũi, ... nhàm chán cả lưỡi, ... nhàm chán cả thân, ... nhàm chán cả ý; do nhàm chán nên ly tham; do ly tham nên được giải thoát; trong sự giải thoát, khởi lên trí tuệ rằng: ‘Đã được giải thoát.’ Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’ Mười bài kinh nên được thực hiện theo cách tóm lược này. Kinh thứ nhất.

2-10. Rūpādisuttanavakaṃ

2-10. Chín Kinh về Sắc, v.v...

199. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘taṃ kiṃ maññasi, rāhula, rūpā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… saddā… gandhā… rasā… phoṭṭhabbā… dhammā….

199. Trú ở Sāvatthī... ... Này Rāhula, thầy nghĩ thế nào, các sắc là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... các thanh ... các hương ... các vị ... các xúc ... các pháp...

‘‘Cakkhuviññāṇaṃ…pe… sotaviññāṇaṃ… ghānaviññāṇaṃ… jivhāviññāṇaṃ… kāyaviññāṇaṃ… manoviññāṇaṃ….

“Nhãn thức... (như trên)... nhĩ thức... tỷ thức... thiệt thức... thân thức... ý thức...”

‘‘Cakkhusamphasso…pe… sotasamphasso… ghānasamphasso… jivhāsamphasso… kāyasamphasso… manosamphasso….

“Nhãn xúc... (như trên)... nhĩ xúc... tỷ xúc... thiệt xúc... thân xúc... ý xúc...”

‘‘Cakkhusamphassajā vedanā…pe… sotasamphassajā vedanā… ghānasamphassajā vedanā… jivhāsamphassajā vedanā… kāyasamphassajā vedanā… manosamphassajā vedanā….

“Thọ do nhãn xúc sanh... (như trên)... thọ do nhĩ xúc sanh... thọ do tỷ xúc sanh... thọ do thiệt xúc sanh... thọ do thân xúc sanh... thọ do ý xúc sanh...”

‘‘Rūpasaññā…pe… saddasaññā… gandhasaññā… rasasaññā… phoṭṭhabbasaññā… dhammasaññā….

“Sắc tưởng... (như trên)... thanh tưởng... hương tưởng... vị tưởng... xúc tưởng... pháp tưởng...”

‘‘Rūpasañcetanā…pe… saddasañcetanā… gandhasañcetanā… rasasañcetanā… phoṭṭhabbasañcetanā… dhammasañcetanā….

“Sắc tư... (như trên)... thanh tư... hương tư... vị tư... xúc tư... pháp tư...”

‘‘Rūpataṇhā [Pg.444] …pe… saddataṇhā… gandhataṇhā… rasataṇhā… phoṭṭhabbataṇhā… dhammataṇhā….

“Sắc ái... (như trên)... thanh ái... hương ái... vị ái... xúc ái... pháp ái...”

‘‘Pathavīdhātu…pe… āpodhātu… tejodhātu… vāyodhātu… ākāsadhātu … viññāṇadhātu….

“Địa đại... (như trên)... thủy đại... hỏa đại... phong đại... không đại... thức đại...”

‘‘Rūpaṃ …pe… vedanā… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? Aniccaṃ, bhante…pe… evaṃ passaṃ rāhula…pe… nāparaṃ itthattāyāti pajānātīti. Dasamaṃ.

“Sắc... (như trên)... thọ... tưởng... các hành... thức là thường hay vô thường?” – “Bạch Thế Tôn, là vô thường.”... (như trên)... “Này Rāhula, khi thấy như vậy... (như trên)... vị ấy biết rằng: ‘... không còn trở lui trạng thái này nữa.’” Kinh thứ mười.

11. Anusayasuttaṃ

11. Kinh Tùy Miên

200. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho āyasmā rāhulo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rāhulo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kathaṃ nu kho, bhante, jānato kathaṃ passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na hontī’’ti? ‘‘Yaṃ kiñci, rāhula, rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ rūpaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Yā kāci vedanā…pe… yā kāci saññā… ye keci saṅkhārā… yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ viññāṇaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Evaṃ kho, rāhula, jānato evaṃ passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na hontī’’ti. Ekādasamaṃ.

200. Ngài đang trú ở Sāvatthī. Rồi Tôn giả Rāhula đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Rāhula bạch với Thế Tôn điều này: – “Bạch Thế Tôn, do biết như thế nào, do thấy như thế nào mà đối với thân có thức này và đối với tất cả tướng ở bên ngoài, các tùy miên về ngã chấp, ngã sở chấp, và mạn không hiện hữu?” – “Này Rāhula, bất cứ sắc nào, quá khứ, tương lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, tất cả sắc ấy vị ấy thấy với chánh trí tuệ đúng như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Bất cứ thọ nào... (như trên)... bất cứ tưởng nào... bất cứ các hành nào... bất cứ thức nào, quá khứ, tương lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, tất cả thức ấy vị ấy thấy với chánh trí tuệ đúng như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Này Rāhula, do biết như vậy, do thấy như vậy mà đối với thân có thức này và đối với tất cả tướng ở bên ngoài, các tùy miên về ngã chấp, ngã sở chấp, và mạn không hiện hữu.” Kinh thứ mười một.

12. Apagatasuttaṃ

12. Kinh Đoạn Trừ

201. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho āyasmā rāhulo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rāhulo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kathaṃ nu kho, bhante, jānato kathaṃ passato imasmiṃ ca saviññāṇake kāye [Pg.445] bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānāpagataṃ mānasaṃ hoti vidhā samatikkantaṃ santaṃ suvimutta’’nti? ‘‘Yaṃ kiñci, rāhula, rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā sabbaṃ rūpaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā anupādā vimutto hoti’’.

201. Nhân duyên ở Sāvatthī. Rồi Tôn giả Rāhula đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Rāhula bạch với Thế Tôn điều này: – “Bạch Thế Tôn, do biết như thế nào, do thấy như thế nào mà đối với thân có thức này và đối với tất cả tướng ở bên ngoài, tâm được đoạn trừ ngã chấp, ngã sở chấp, và mạn, vượt qua các loại mạn, được tịch tịnh, được khéo giải thoát?” – “Này Rāhula, bất cứ sắc nào, quá khứ, tương lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, tất cả sắc ấy, sau khi thấy với chánh trí tuệ đúng như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi,’ vị ấy được giải thoát không còn chấp thủ.”

‘‘Yā kāci vedanā…pe… yā kāci saññā… ye keci saṅkhārā… yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ viññāṇaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā anupādā vimutto hoti. Evaṃ kho, rāhula, jānato evaṃ passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānāpagataṃ mānasaṃ hoti vidhā samatikkantaṃ santaṃ suvimutta’’nti. Dvādasamaṃ.

“Bất cứ thọ nào... (như trên)... bất cứ tưởng nào... bất cứ các hành nào... bất cứ thức nào, quá khứ, tương lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, tất cả thức ấy, sau khi thấy với chánh trí tuệ đúng như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi,’ vị ấy được giải thoát không còn chấp thủ. Này Rāhula, do biết như vậy, do thấy như vậy mà đối với thân có thức này và đối với tất cả tướng ở bên ngoài, tâm được đoạn trừ ngã chấp, ngã sở chấp, và mạn, vượt qua các loại mạn, được tịch tịnh, được khéo giải thoát.” Kinh thứ mười hai.

Dutiyo vaggo.

Phẩm Thứ Hai.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược của phẩm:

Cakkhu rūpañca viññāṇaṃ, samphasso vedanāya ca;

Saññā sañcetanā taṇhā, dhātu khandhena te dasa;

Anusayaṃ apagatañceva, vaggo tena pavuccatīti.

Mắt, sắc, và thức, xúc và cùng với thọ; Tưởng, tư, ái, đại, và uẩn là mười kinh ấy; Tùy miên và đoạn trừ, do đó phẩm được gọi tên.

Rāhulasaṃyuttaṃ samattaṃ.

Tương Ưng Rāhula đã hoàn tất.

8. Lakkhaṇasaṃyuttaṃ

8. Tương Ưng Lakkhaṇa

1. Paṭhamavaggo

1. Phẩm Thứ Nhất

1. Aṭṭhisuttaṃ

1. Kinh Xương

202. Evaṃ [Pg.446] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā ca lakkhaṇo āyasmā ca mahāmoggallāno gijjhakūṭe pabbate viharanti. Atha kho āyasmā mahāmoggallāno pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yenāyasmā lakkhaṇo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ lakkhaṇaṃ etadavoca – ‘‘āyāmāvuso lakkhaṇa, rājagahaṃ piṇḍāya pavisissāmā’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho āyasmā lakkhaṇo āyasmato mahāmoggallānassa paccassosi. Atha kho āyasmā mahāmoggallāno gijjhakūṭā pabbatā orohanto aññatarasmiṃ padese sitaṃ pātvākāsi. Atha kho āyasmā lakkhaṇo āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, āvuso moggallāna, hetu ko paccayo sitassa pātukammāyā’’ti? ‘‘Akālo kho, āvuso lakkhaṇa, etassa pañhassa. Bhagavato maṃ santike etaṃ pañhaṃ pucchā’’ti.

202. Tôi nghe như vầy: Một thời, đức Thế Tôn trú ở Rājagaha (Vương Xá), tại Veḷuvana (Trúc Lâm), nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, Tôn giả Lakkhaṇa và Tôn giả Mahāmoggallāna trú ở núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu). Rồi Tôn giả Mahāmoggallāna, vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi đến chỗ Tôn giả Lakkhaṇa; sau khi đến, nói với Tôn giả Lakkhaṇa rằng: 'Này hiền giả Lakkhaṇa, chúng ta hãy đi vào thành Rājagaha để khất thực.' 'Thưa vâng, hiền giả,' Tôn giả Lakkhaṇa đáp lời Tôn giả Mahāmoggallāna. Rồi Tôn giả Mahāmoggallāna, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, đã mỉm cười ở một nơi. Bấy giờ, Tôn giả Lakkhaṇa nói với Tôn giả Mahāmoggallāna rằng: 'Này hiền giả Moggallāna, do nhân gì, do duyên gì mà ngài mỉm cười?' 'Này hiền giả Lakkhaṇa, chưa phải lúc cho câu hỏi này. Hãy hỏi ta câu hỏi này trước sự hiện diện của đức Thế Tôn.'

Atha kho āyasmā ca lakkhaṇo āyasmā ca mahāmoggallāno rājagahe piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā lakkhaṇo āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ etadavoca – ‘‘idhāyasmā mahāmoggallāno gijjhakūṭā pabbatā orohanto aññatarasmiṃ padese sitaṃ pātvākāsi. Ko nu kho, āvuso moggallāna, hetu ko paccayo sitassa pātukammāyā’’ti?

Rồi Tôn giả Lakkhaṇa và Tôn giả Mahāmoggallāna, sau khi đi khất thực ở Rājagaha, sau bữa ăn, đã trở về từ chuyến khất thực, đi đến chỗ đức Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Lakkhaṇa nói với Tôn giả Mahāmoggallāna rằng: 'Vừa rồi, Tôn giả Mahāmoggallāna, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, đã mỉm cười ở một nơi. Này hiền giả Moggallāna, do nhân gì, do duyên gì mà ngài mỉm cười?'

‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ aṭṭhikasaṅkhalikaṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Tamenaṃ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā [Pg.447] anupatitvā phāsuḷantarikāhi vitudenti vitacchenti virājenti. Sā sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti. Tassa mayhaṃ, āvuso, etadahosi – ‘acchariyaṃ vata, bho, abbhutaṃ vata, bho! Evarūpopi nāma satto bhavissati! Evarūpopi nāma yakkho bhavissati! Evarūpopi nāma attabhāvapaṭilābho bhavissatī’’’ti!!

Này hiền giả, ở đây, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một ngạ quỷ chỉ là bộ xương khô đang bay đi trong không trung. Lũ kền kền, quạ, và diều hâu đuổi theo, mổ, xé, và rỉa nó từ giữa các xương sườn. Nó kêu lên một tiếng thống khổ. Này hiền giả, tôi đã suy nghĩ thế này: 'Ôi, thật kỳ diệu! Ôi, thật phi thường! Lại có một chúng sanh như thế này! Lại có một dạ xoa như thế này! Lại có một sự thủ đắc thân thể như thế này!'

Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘cakkhubhūtā vata, bhikkhave, sāvakā viharanti; ñāṇabhūtā vata, bhikkhave, sāvakā viharanti, yatra hi nāma sāvako evarūpaṃ ñassati vā dakkhati vā sakkhiṃ vā karissati. Pubbeva me so, bhikkhave, satto diṭṭho ahosi, api cāhaṃ na byākāsiṃ. Ahañcetaṃ byākareyyaṃ, pare ca me na saddaheyyuṃ. Ye me na saddaheyyuṃ, tesaṃ taṃ assa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. Eso, bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe goghātako ahosi. So tassa kammassa vipākena bahūni vassāni bahūni vassasatāni bahūni vassasahassāni bahūni vassasatasahassāni niraye paccitvā tasseva kammassa vipākāvasesena evarūpaṃ attabhāvapaṭilābhaṃ paṭisaṃvedayatī’’ti. (Sabbesaṃ suttantānaṃ eseva peyyālo). Paṭhamaṃ.

Bấy giờ, đức Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: 'Này các Tỳ khưu, các vị đệ tử sống thật sự đã trở thành con mắt, thật sự đã trở thành trí tuệ, vì rằng một vị đệ tử có thể biết, có thể thấy, hoặc có thể làm chứng cho một cảnh tượng như vậy. Này các Tỳ khưu, trước đây Ta cũng đã thấy chúng sanh ấy, nhưng Ta đã không tuyên bố. Nếu Ta tuyên bố điều ấy, những người khác sẽ không tin Ta. Đối với những ai không tin Ta, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh và đau khổ cho họ trong một thời gian dài. Này các Tỳ khưu, chúng sanh này đã từng là một người đồ tể giết bò ngay tại thành Rājagaha này. Do quả báo của nghiệp đó, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn năm, do quả báo còn sót lại của chính nghiệp đó, nó đang phải gánh chịu một sự thủ đắc thân thể như vậy.' (Đây là phần lặp lại cho tất cả các kinh). Kinh thứ nhất.

2. Pesisuttaṃ

2. Kinh Về Miếng Thịt

203. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ maṃsapesiṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Tamenaṃ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti virājenti. Sā sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… eso, bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe goghātako ahosi…pe…. Dutiyaṃ.

203. Này hiền giả, ở đây, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một ngạ quỷ là một miếng thịt đang bay đi trong không trung. Lũ kền kền, quạ, và diều hâu đuổi theo, xé, và rỉa nó. Nó kêu lên một tiếng thống khổ... ... Này các Tỳ khưu, chúng sanh này đã từng là một người đồ tể giết bò ngay tại thành Rājagaha này... ... Kinh thứ hai.

3. Piṇḍasuttaṃ

3. Kinh Về Cục Thịt

204. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ maṃsapiṇḍaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tamenaṃ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti virājenti. Sā sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… eso, bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe sākuṇiko ahosi…pe…. Tatiyaṃ.

204. Này hiền giả, ở đây, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một ngạ quỷ là một cục thịt đang bay đi trong không trung. Lũ kền kền, quạ, và diều hâu đuổi theo, xé, và rỉa nó. Nó kêu lên một tiếng thống khổ... ... Này các Tỳ khưu, chúng sanh này đã từng là một người bẫy chim ngay tại thành Rājagaha này... ... Kinh thứ ba.

4. Nicchavisuttaṃ

4. Kinh Về Người Không Da

205. ‘‘Idhāhaṃ[Pg.448], āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ nicchaviṃ purisaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tamenaṃ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti virājenti. So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… eso, bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe orabbhiko ahosi…pe…. Catutthaṃ.

205. Này hiền giả, ở đây, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một người đàn ông không có da đang bay đi trong không trung. Lũ kền kền, quạ, và diều hâu đuổi theo, xé, và rỉa nó. Người ấy kêu lên một tiếng thống khổ... ... Này các Tỳ khưu, chúng sanh này đã từng là một người đồ tể giết cừu ngay tại thành Rājagaha này... ... Kinh thứ tư.

5. Asilomasuttaṃ

5. Kinh Về Lông Kiếm

206. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ asilomaṃ purisaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tassa te asī uppatitvā uppatitvā tasseva kāye nipatanti. So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… eso, bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe sūkariko ahosi…pe…. Pañcamaṃ.

206. Này hiền giả, ở đây, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một người đàn ông có lông là kiếm đang bay đi trong không trung. Những lưỡi kiếm ấy của y bay lên rồi lại rơi xuống chính thân thể của y. Người ấy kêu lên một tiếng thống khổ... ... Này các Tỳ khưu, chúng sanh này đã từng là một người đồ tể giết heo ngay tại thành Rājagaha này... ... Kinh thứ năm.

6. Sattisuttaṃ

6. Kinh Về Ngọn Giáo

207. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ sattilomaṃ purisaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tassa tā sattiyo uppatitvā uppatitvā tasseva kāye nipatanti. So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… eso, bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe māgaviko ahosi…pe…. Chaṭṭhaṃ.

207. Này hiền giả, ở đây, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một người đàn ông có lông là giáo đang bay đi trong không trung. Những ngọn giáo ấy của y bay lên rồi lại rơi xuống chính thân thể của y. Người ấy kêu lên một tiếng thống khổ... ... Này các Tỳ khưu, chúng sanh này đã từng là một người thợ săn hươu nai ngay tại thành Rājagaha này... ... Kinh thứ sáu.

7. Usulomasuttaṃ

7. Kinh Về Lông Tên

208. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ usulomaṃ purisaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tassa te usū uppatitvā uppatitvā tasseva kāye nipatanti. So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… eso, bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe kāraṇiko ahosi…pe…. Sattamaṃ.

208. Này hiền giả, ở đây, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một người đàn ông có lông là tên đang bay đi trong không trung. Những mũi tên ấy của y bay lên rồi lại rơi xuống chính thân thể của y. Người ấy kêu lên một tiếng thống khổ... ... Này các Tỳ khưu, chúng sanh này đã từng là một người đao phủ ngay tại thành Rājagaha này... ... Kinh thứ bảy.

8. Sūcilomasuttaṃ

8. Kinh Lông Kim

209. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ sūcilomaṃ purisaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tassa tā sūciyo uppatitvā uppatitvā tasseva kāye nipatanti. So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… eso[Pg.449], bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe sūto ahosi…pe…. Aṭṭhamaṃ.

209. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một người đàn ông có lông là kim đang đi trên hư không. Những cây kim ấy của người ấy bay lên bay lên rồi rơi xuống ngay trên thân của người ấy. Người ấy đã cất lên tiếng kêu đau đớn... Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã từng là người đánh xe ở ngay tại thành Rājagaha này... Kinh thứ tám.”

9. Dutiyasūcilomasuttaṃ

9. Kinh Lông Kim Thứ Hai

210. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ sūcilomaṃ purisaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tassa tā sūciyo sīse pavisitvā mukhato nikkhamanti; mukhe pavisitvā urato nikkhamanti; ure pavisitvā udarato nikkhamanti; udare pavisitvā ūrūhi nikkhamanti; ūrūsu pavisitvā jaṅghāhi nikkhamanti; jaṅghāsu pavisitvā pādehi nikkhamanti; so sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… eso, bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe sūcako ahosi…pe…. Navamaṃ.

210. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một người đàn ông có lông là kim đang đi trên hư không. Những cây kim ấy của người ấy đi vào ở đầu rồi đi ra từ miệng; đi vào ở miệng rồi đi ra từ ngực; đi vào ở ngực rồi đi ra từ bụng; đi vào ở bụng rồi đi ra từ đùi; đi vào ở đùi rồi đi ra từ cẳng chân; đi vào ở cẳng chân rồi đi ra từ bàn chân; người ấy đã cất lên tiếng kêu đau đớn... Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã từng là người chỉ điểm ở ngay tại thành Rājagaha này... Kinh thứ chín.”

10. Kumbhaṇḍasuttaṃ

10. Kinh Kumbhaṇḍa (Âm Nang)

211. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ kumbhaṇḍaṃ purisaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. So gacchantopi teva aṇḍe khandhe āropetvā gacchati. Nisīdantopi tesveva aṇḍesu nisīdati. Tamenaṃ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti virājenti. So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… eso, bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe gāmakūṭako ahosi…pe…. Dasamaṃ.

211. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một người đàn ông có âm nang to như cái hũ đang đi trên hư không. Trong khi đi, người ấy đặt chính hai hòn dái ấy lên vai rồi đi. Trong khi ngồi, người ấy cũng ngồi trên chính hai hòn dái ấy. Các con diều hâu, các con quạ, và các con ó theo sau, theo sau mổ xẻ, rỉa rói người ấy. Người ấy đã cất lên tiếng kêu đau đớn... Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã từng là vị quan tòa lừa đảo dân làng ở ngay tại thành Rājagaha này... Kinh thứ mười.”

Paṭhamo vaggo.

Phẩm Thứ Nhất.

Tassuddānaṃ –

Phần Tóm Lược:

Aṭṭhi pesi ubho gāvaghātakā,Piṇḍo sākuṇiyo nicchavorabbhi;

Asi sūkariko sattimāgavi,Usu kāraṇiko sūci sārathi;

Yo ca sibbiyati sūcako hi so,Aṇḍabhāri ahu gāmakūṭakoti.

Ngạ quỷ xương, ngạ quỷ thịt, cả hai là kẻ giết bò; Ngạ quỷ cục thịt là người bẫy chim, ngạ quỷ không da là kẻ giết cừu; Ngạ quỷ lông kiếm là kẻ giết heo, ngạ quỷ lông giáo là thợ săn nai; Ngạ quỷ lông tên là đao phủ, ngạ quỷ lông kim là người đánh xe; Và người bị khâu vá chính là kẻ chỉ điểm, Kẻ mang gánh nặng âm nang đã là quan tòa lừa đảo dân làng.

2. Dutiyavaggo

2. Phẩm Thứ Hai

1. Sasīsakasuttaṃ

1. Kinh Cùng Với Cái Đầu

212. Evaṃ [Pg.450] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ rājagahe veḷuvane. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ purisaṃ gūthakūpe sasīsakaṃ nimuggaṃ…pe… eso, bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe pāradāriko ahosi…pe…. Paṭhamaṃ.

212. Tôi nghe như vầy – một thời ở tại Rājagaha, trong khu rừng Veluvana. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một người đàn ông bị chìm ngập cùng với cái đầu trong hố phân... Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã từng là kẻ ngoại tình ở ngay tại thành Rājagaha này... Kinh thứ nhất.”

2. Gūthakhādasuttaṃ

2. Kinh Ăn Phân

213. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ purisaṃ gūthakūpe nimuggaṃ ubhohi hatthehi gūthaṃ khādantaṃ…pe… eso, bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe duṭṭhabrāhmaṇo ahosi. So kassapassa sammāsambuddhassa pāvacane bhikkhusaṅghaṃ bhattena nimantetvā doṇiyo gūthassa pūrāpetvā etadavoca – aho bhonto, yāvadatthaṃ bhuñjantu ceva harantu cāti…pe…. Dutiyaṃ.

213. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một người đàn ông bị chìm ngập trong hố phân đang dùng cả hai tay để ăn phân... Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã từng là một bà-la-môn xấu xa ở ngay tại thành Rājagaha này. Người ấy, trong giáo pháp của đức Chánh Đẳng Giác Kassapa, sau khi mời chúng Tỳ khưu dùng bữa, đã cho đổ đầy các máng bằng phân rồi nói lời này: ‘Này các ngài, xin hãy ăn và mang đi tùy thích’... Kinh thứ hai.”

3. Nicchavitthisuttaṃ

3. Kinh Người Nữ Không Da

214. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ nicchaviṃ itthiṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Tamenaṃ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti virājenti. Sā sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… esā, bhikkhave, itthī imasmiṃyeva rājagahe aticārinī ahosi…pe…. Tatiyaṃ.

214. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một người nữ không có da đang đi trên hư không. Các con diều hâu, các con quạ, và các con ó theo sau, theo sau mổ xẻ, rỉa rói người nữ ấy. Người nữ ấy đã cất lên tiếng kêu đau đớn... Này các tỳ khưu, người nữ này đã từng là người vợ ngoại tình ở ngay tại thành Rājagaha này... Kinh thứ ba.”

4. Maṅgulitthisuttaṃ

4. Kinh Người Nữ Xấu Xí

215. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ itthiṃ duggandhaṃ maṅguliṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Tamenaṃ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti virājenti. Sā sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… esā, bhikkhave, itthī imasmiṃyeva rājagahe ikkhaṇikā ahosi…pe…. Catutthaṃ.

215. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một người nữ hôi thối, xấu xí đang đi trên hư không. Các con diều hâu, các con quạ, và các con ó theo sau, theo sau mổ xẻ, rỉa rói người nữ ấy. Người nữ ấy đã cất lên tiếng kêu đau đớn... Này các tỳ khưu, người nữ này đã từng là một nữ thầy bói ở ngay tại thành Rājagaha này... Kinh thứ tư.”

5. Okilinīsuttaṃ

5. Kinh Người Nữ Bị Than Rơi Vãi

216. ‘‘Idhāhaṃ[Pg.451], āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ itthiṃ uppakkaṃ okiliniṃ okiriniṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Sā sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… esā, bhikkhave, itthī kaliṅgassa rañño aggamahesī ahosi. Sā issāpakatā sapattiṃ aṅgārakaṭāhena okiri…pe…. Pañcamaṃ.

216. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một người nữ bị cháy nám, bị than hồng rơi vãi, bị rắc đầy than hồng đang đi trên hư không. Người nữ ấy đã cất lên tiếng kêu đau đớn... Này các tỳ khưu, người nữ này đã từng là chánh cung hoàng hậu của vua xứ Kaliṅga. Do bị lòng ganh tỵ thôi thúc, bà ta đã đổ một chảo than hồng lên người vợ bé... Kinh thứ năm.”

6. Asīsakasuttaṃ

6. Kinh Không Đầu

217. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ asīsakaṃ kabandhaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tassa ure akkhīni ceva honti mukhañca. Tamenaṃ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti virājenti. So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… eso, bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe hāriko nāma coraghātako ahosi…pe…. Chaṭṭhaṃ.

217. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một thân người không đầu đang đi trên hư không. Mắt và miệng của nó ở trên ngực. Các con diều hâu, các con quạ, và các con ó theo sau, theo sau mổ xẻ, rỉa rói nó. Nó đã cất lên tiếng kêu đau đớn... Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã từng là một đao phủ chuyên giết trộm tên là Hārika ở ngay tại thành Rājagaha này... Kinh thứ sáu.”

7. Pāpabhikkhusuttaṃ

7. Kinh Tỳ Khưu Ác

218. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ bhikkhuṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tassa saṅghāṭipi ādittā sampajjalitā sajotibhūtā, pattopi āditto sampajjalito sajotibhūto, kāyabandhanampi ādittaṃ sampajjalitaṃ sajotibhūtaṃ, kāyopi āditto sampajjalito sajotibhūto. So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… eso, bhikkhave, bhikkhu kassapassa sammāsambuddhassa pāvacane pāpabhikkhu ahosi…pe…. Sattamaṃ.

218. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một vị tỳ khưu đang đi trên hư không. Tăng-già-lê của vị ấy bị bốc cháy, bừng cháy, rực lửa; bình bát cũng bị bốc cháy, bừng cháy, rực lửa; dây thắt lưng cũng bị bốc cháy, bừng cháy, rực lửa; thân thể cũng bị bốc cháy, bừng cháy, rực lửa. Vị ấy đã cất lên tiếng kêu đau đớn... Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu này đã từng là một tỳ khưu ác trong giáo pháp của đức Chánh Đẳng Giác Kassapa... Kinh thứ bảy.”

8. Pāpabhikkhunīsuttaṃ

8. Kinh Tỳ Khưu Ni Ác

219. ‘‘Addasaṃ bhikkhuniṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Tassā saṅghāṭipi ādittā…pe… pāpabhikkhunī ahosi…pe…. Aṭṭhamaṃ.

219. “Tôi đã nhìn thấy một vị tỳ khưu ni đang đi trên hư không. Tăng-già-lê của vị ấy cũng bị bốc cháy... đã từng là một tỳ khưu ni ác... Kinh thứ tám.”

9. Pāpasikkhamānasuttaṃ

9. Kinh Thức-xoa-ma-na Ác

220. ‘‘Addasaṃ [Pg.452] sikkhamānaṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Tassā saṅghāṭipi ādittā…pe… pāpasikkhamānā ahosi…pe…. Navamaṃ.

220. “Tôi đã nhìn thấy một vị thức-xoa-ma-na đang đi trên hư không. Tăng-già-lê của vị ấy cũng bị bốc cháy... đã từng là một thức-xoa-ma-na ác... Kinh thứ chín.”

10. Pāpasāmaṇerasuttaṃ

10. Kinh Sa-di Ác

221. ‘‘Addasaṃ sāmaṇeraṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tassa saṅghāṭipi ādittā…pe… pāpasāmaṇero ahosi…pe…. Dasamaṃ.

221. “Tôi đã nhìn thấy một vị sa-di đang đi trên hư không. Tăng-già-lê của vị ấy cũng bị bốc cháy... đã từng là một sa-di ác... Kinh thứ mười.”

11. Pāpasāmaṇerīsuttaṃ

11. Kinh Vị Sa-di-ni Ác Hạnh

222. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ sāmaṇeriṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Tassā saṅghāṭipi ādittā sampajjalitā sajotibhūtā, pattopi āditto sampajjalito sajotibhūto, kāyabandhanampi ādittaṃ sampajjalitaṃ sajotibhūtaṃ, kāyopi āditto sampajjalito sajotibhūto. Sā sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti. Tassa mayhaṃ, āvuso, etadahosi – ‘acchariyaṃ vata, bho, abbhutaṃ vata, bho! Evarūpopi nāma satto bhavissati! Evarūpopi nāma yakkho bhavissati! Evarūpopi nāma attabhāvapaṭilābho bhavissatī’’’ti!!

222. “Này hiền giả, ở đây, khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu), tôi đã trông thấy một vị sa-di-ni đang đi trên hư không. Y tăng-già-lê của vị ấy đang bốc cháy, rực lửa, sáng chói; cái bát của vị ấy đang bốc cháy, rực lửa, sáng chói; dây thắt lưng của vị ấy đang bốc cháy, rực lửa, sáng chói; thân thể của vị ấy đang bốc cháy, rực lửa, sáng chói. Vị ấy đang la hét đau đớn. Này hiền giả, tôi đã khởi lên ý nghĩ này: ‘Chư vị ơi, thật là kỳ diệu thay! Chư vị ơi, thật là hy hữu thay! Lại có một chúng sanh như thế này! Lại có một dạ-xoa như thế này! Lại có sự thành tựu thân mạng như thế này!’”

Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘cakkhubhūtā vata, bhikkhave, sāvakā viharanti; ñāṇabhūtā vata, bhikkhave, sāvakā viharanti, yatra hi nāma sāvako evarūpaṃ ñassati vā dakkhati vā sakkhiṃ vā karissati. Pubbeva me sā, bhikkhave, sāmaṇerī diṭṭhā ahosi. Api cāhaṃ na byākāsiṃ. Ahañcetaṃ byākareyyaṃ, pare ca me na saddaheyyuṃ. Ye me na saddaheyyuṃ, tesaṃ taṃ assa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. Esā, bhikkhave, sāmaṇerī kassapassa sammāsambuddhassa pāvacane pāpasāmaṇerī ahosi. Sā tassa kammassa vipākena bahūni vassāni bahūni vassasatāni bahūni vassasahassāni bahūni vassasatasahassāni niraye paccitvā tasseva kammassa vipākāvasesena evarūpaṃ attabhāvapaṭilābhaṃ paṭisaṃvedayatī’’ti. Ekādasamaṃ.

Khi ấy, Thế Tôn gọi các tỳ khưu và dạy: “Này các tỳ khưu, các vị thinh văn đang sống với con mắt (pháp nhãn) đã được sanh khởi! Này các tỳ khưu, các vị thinh văn đang sống với trí tuệ đã được sanh khởi! Do đó, một vị thinh văn có thể biết, có thể thấy, hoặc có thể làm chứng cho một cảnh tượng như vậy. Này các tỳ khưu, trước đây Như Lai cũng đã từng thấy vị sa-di-ni ấy, nhưng Như Lai đã không tuyên bố. Nếu Như Lai tuyên bố điều ấy, những người khác có thể không tin Như Lai. Đối với những ai không tin Như Lai, điều ấy sẽ dẫn đến sự bất hạnh và đau khổ lâu dài cho họ. Này các tỳ khưu, vị sa-di-ni này đã là một sa-di-ni ác hạnh trong giáo pháp của đức Chánh Đẳng Giác Kassapa. Do kết quả của nghiệp ấy, vị ấy đã bị nấu trong địa ngục trong nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn năm. Và do quả báo còn sót lại của chính nghiệp ấy, vị ấy đang phải trải nghiệm sự thành tựu thân mạng như thế này.”

Dutiyo vaggo.

Phẩm Thứ Hai.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược:

Kūpe [Pg.453] nimuggo hi so pāradāriko;

Gūthakhādi ahu duṭṭhabrāhmaṇo.

Kẻ bị chìm trong hố phân là người ngoại tình; kẻ ăn phân là vị bà-la-môn ác độc.

Nicchavitthi aticārinī ahu;

Maṅgulitthi ahu ikkhaṇitthikā.

Người đàn bà không da là người đã ngoại tình; người đàn bà xấu xí là một nữ thầy bói.

Okilini sapattaṅgārokiri;

Sīsacchinno ahu coraghātako.

Người đàn bà bị than hồng bao phủ là người đã đổ than hồng lên tình địch; người bị chặt đầu là kẻ giết trộm.

Bhikkhu bhikkhunī sikkhamānā;

Sāmaṇero atha sāmaṇerikā.

Vị tỳ khưu, vị tỳ khưu ni, vị học nữ, vị sa-di, và vị sa-di-ni.

Kassapassa vinayasmiṃ pabbajjaṃ;

Pāpakammaṃ kariṃsu tāvadeti.

Những người này, sau khi xuất gia trong giáo pháp của đức Kassapa, đã làm các việc ác.

Lakkhaṇasaṃyuttaṃ samattaṃ.

Tương Ưng Lakkhana Kết Thúc.

9. Opammasaṃyuttaṃ

9. Tương Ưng Ví Dụ

1. Kūṭasuttaṃ

1. Kinh Nóc Nhà

223. Evaṃ [Pg.454] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, kūṭāgārassa yā kāci gopānasiyo sabbā tā kūṭaṅgamā kūṭasamosaraṇā kūṭasamugghātā sabbā tā samugghātaṃ gacchanti; evameva kho, bhikkhave, ye keci akusalā dhammā sabbe te avijjāmūlakā avijjāsamosaraṇā avijjāsamugghātā, sabbe te samugghātaṃ gacchanti. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘appamattā viharissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Paṭhamaṃ.

223. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Tại đấy, Thế Tôn gọi các tỳ khưu: “Này các tỳ khưu.” – “Bạch Thế Tôn,” các vị tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau: “Này các tỳ khưu, ví như tất cả các kèo của một ngôi nhà có nóc nhọn đều hướng về nóc, quy tụ về nóc, hợp nhất ở nóc, tất cả chúng đều đi đến chỗ hợp nhất; cũng vậy, này các tỳ khưu, bất cứ pháp bất thiện nào, tất cả chúng đều có vô minh làm gốc rễ, quy tụ về vô minh, hợp nhất ở vô minh, tất cả chúng đều đi đến chỗ hợp nhất. Do đó, này các tỳ khưu, các con phải tu tập như sau: ‘Chúng ta sẽ sống không dể duôi.’ Này các tỳ khưu, các con phải tu tập như vậy.”

2. Nakhasikhasuttaṃ

2. Kinh Đầu Móng Tay

224. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho bhagavā parittaṃ nakhasikhāyaṃ paṃsuṃ āropetvā bhikkhū āmantesi – ‘‘taṃ kiṃ maññatha bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yo vāyaṃ mayā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito ayaṃ vā mahāpathavī’’ti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ yadidaṃ mahāpathavī. Appamattakoyaṃ bhagavatā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito. Saṅkhampi na upeti upanidhimpi na upeti kalabhāgampi na upeti mahāpathaviṃ upanidhāya bhagavatā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye manussesu paccājāyanti; atha kho eteyeva bahutarā sattā ye aññatra manussehi paccājāyanti. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘appamattā viharissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Dutiyaṃ.

224. Trú ở Sāvatthī. Khi ấy, Thế Tôn lấy một ít bụi đất trên đầu móng tay và gọi các tỳ khưu: “Này các tỳ khưu, các con nghĩ sao? Cái nào nhiều hơn, một ít bụi đất Như Lai lấy trên đầu móng tay này, hay là quả đại địa này?” – “Bạch Thế Tôn, quả đại địa này nhiều hơn rất nhiều. Một ít bụi đất mà Thế Tôn lấy trên đầu móng tay này thật là nhỏ nhoi. So với quả đại địa, nó không đáng để đếm, không đáng để so sánh, không đáng là một phần nhỏ.” – “Cũng vậy, này các tỳ khưu, số chúng sanh được tái sanh làm người thì rất ít; còn số chúng sanh được tái sanh ngoài cõi người thì nhiều hơn rất nhiều. Do đó, này các tỳ khưu, các con phải tu tập như sau: ‘Chúng ta sẽ sống không dể duôi.’ Này các tỳ khưu, các con phải tu tập như vậy.”

3. Kulasuttaṃ

3. Kinh Gia Đình

225. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, yāni kānici kulāni bahutthikāni appapurisāni tāni suppadhaṃsiyāni honti corehi kumbhatthenakehi[Pg.455]; evameva kho, bhikkhave, yassa kassaci bhikkhuno mettācetovimutti abhāvitā abahulīkatā so suppadhaṃsiyo hoti amanussehi. Seyyathāpi, bhikkhave, yāni kānici kulāni appitthikāni bahupurisāni tāni duppadhaṃsiyāni honti corehi kumbhatthenakehi, evameva kho, bhikkhave, yassa kassaci bhikkhuno mettācetovimutti bhāvitā bahulīkatā so duppadhaṃsiyo hoti amanussehi. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘mettā no cetovimutti bhāvitā bhavissati bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Tatiyaṃ.

225. Trú ở Sāvatthī… “Này các tỳ khưu, ví như những gia đình nào có nhiều phụ nữ, ít đàn ông, thì dễ bị bọn trộm cướp có đèn trong nồi phá hoại. Cũng vậy, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào không tu tập, không làm cho sung mãn tâm giải thoát do từ bi, thì dễ bị các phi nhân phá hoại. Này các tỳ khưu, ví như những gia đình nào có ít phụ nữ, nhiều đàn ông, thì khó bị bọn trộm cướp có đèn trong nồi phá hoại. Cũng vậy, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào đã tu tập, đã làm cho sung mãn tâm giải thoát do từ bi, thì khó bị các phi nhân phá hoại. Do đó, này các tỳ khưu, các con phải tu tập như sau: ‘Tâm giải thoát do từ bi của chúng ta sẽ được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như nền tảng, được thiết lập, được thực hành thuần thục, được khéo khởi sự.’ Này các tỳ khưu, các con phải tu tập như vậy.”

4. Okkhāsuttaṃ

4. Kinh Okkhā

226. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘yo, bhikkhave, pubbaṇhasamayaṃ okkhāsataṃ dānaṃ dadeyya, yo majjhanhikasamayaṃ okkhāsataṃ dānaṃ dadeyya, yo sāyanhasamayaṃ okkhāsataṃ dānaṃ dadeyya, yo vā pubbaṇhasamayaṃ antamaso gadduhanamattampi mettacittaṃ bhāveyya, yo vā majjhanhikasamayaṃ antamaso gadduhanamattampi mettacittaṃ bhāveyya, yo vā sāyanhasamayaṃ antamaso gadduhanamattampi mettacittaṃ bhāveyya, idaṃ tato mahapphalataraṃ. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘mettā no cetovimutti bhāvitā bhavissati bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Catutthaṃ.

226. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, người nào vào buổi sáng bố thí một trăm nồi nấu, người nào vào buổi trưa bố thí một trăm nồi nấu, người nào vào buổi chiều bố thí một trăm nồi nấu; hoặc người nào vào buổi sáng, dù chỉ trong khoảnh khắc vắt sữa bò, tu tập tâm từ; hoặc người nào vào buổi trưa, dù chỉ trong khoảnh khắc vắt sữa bò, tu tập tâm từ; hoặc người nào vào buổi chiều, dù chỉ trong khoảnh khắc vắt sữa bò, tu tập tâm từ; việc này có quả lớn hơn việc kia. Vì vậy, này các Tỷ kheo, các con phải học tập như sau: ‘Tâm giải thoát do từ của chúng ta sẽ được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như nền tảng, được an lập, được tích lũy, được khéo khởi sự.’ Này các Tỷ kheo, các con phải học tập như vậy. Kinh thứ tư.

5. Sattisuttaṃ

5. Kinh Cây Thương

227. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, satti tiṇhaphalā. Atha puriso āgaccheyya – ‘ahaṃ imaṃ sattiṃ tiṇhaphalaṃ pāṇinā vā muṭṭhinā vā paṭileṇissāmi paṭikoṭṭissāmi paṭivaṭṭessāmī’ti. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, bhabbo nu kho so puriso amuṃ sattiṃ tiṇhaphalaṃ pāṇinā vā muṭṭhinā vā paṭileṇetuṃ paṭikoṭṭetuṃ paṭivaṭṭetu’’nti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Asu hi, bhante, satti tiṇhaphalā na sukarā pāṇinā vā muṭṭhinā vā paṭileṇetuṃ paṭikoṭṭetuṃ paṭivaṭṭetuṃ. Yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assā’’ti.

227. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, ví như có một cây thương có lưỡi sắc bén. Rồi một người đàn ông đến và nói: ‘Ta sẽ dùng lòng bàn tay hoặc nắm tay để bẻ cong, đập gãy, và uốn vặn cây thương có lưỡi sắc bén này.’ Này các Tỷ kheo, các con nghĩ thế nào, người đàn ông ấy có thể dùng lòng bàn tay hoặc nắm tay để bẻ cong, đập gãy, và uốn vặn cây thương có lưỡi sắc bén kia không?” “Bạch Thế Tôn, không thể được.” “Vì sao vậy?” “Bạch Thế Tôn, vì cây thương kia có lưỡi sắc bén, không dễ gì dùng lòng bàn tay hoặc nắm tay để bẻ cong, đập gãy, và uốn vặn nó. Người đàn ông ấy chỉ chuốc lấy mệt mỏi và phiền não mà thôi.”

‘‘Evameva [Pg.456] kho, bhikkhave, yassa kassaci bhikkhuno mettācetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, tassa ce amanusso cittaṃ khipitabbaṃ maññeyya; atha kho sveva amanusso kilamathassa vighātassa bhāgī assa. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘mettā no cetovimutti bhāvitā bhavissati bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Pañcamaṃ.

Cũng vậy, này các Tỷ kheo, đối với bất kỳ Tỷ kheo nào đã tu tập, làm cho sung mãn, làm như cỗ xe, làm như nền tảng, an lập, tích lũy, và khéo khởi sự tâm giải thoát do từ, nếu một phi nhân nghĩ rằng có thể khuấy động tâm của vị ấy, thì chính phi nhân ấy sẽ chỉ chuốc lấy mệt mỏi và phiền não. Vì vậy, này các Tỷ kheo, các con phải học tập như sau: ‘Tâm giải thoát do từ của chúng ta sẽ được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như nền tảng, được an lập, được tích lũy, được khéo khởi sự.’ Này các Tỷ kheo, các con phải học tập như vậy. Kinh thứ năm.

6. Dhanuggahasuttaṃ

6. Kinh Người Cung Thủ

228. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, cattāro daḷhadhammā dhanuggahā susikkhitā katahatthā katūpāsanā catuddisā ṭhitā assu. Atha puriso āgaccheyya – ‘ahaṃ imesaṃ catunnaṃ daḷhadhammānaṃ dhanuggahānaṃ susikkhitānaṃ katahatthānaṃ katūpāsanānaṃ catuddisā kaṇḍe khitte appatiṭṭhite pathaviyaṃ gahetvā āharissāmī’ti. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, ‘javano puriso paramena javena samannāgato’ti alaṃ vacanāyā’’ti?

228. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, ví như có bốn người cung thủ, cung khỏe, được huấn luyện kỹ, tay nghề điêu luyện, đã biểu diễn tài năng, đứng ở bốn phương. Rồi một người đàn ông đến và nói: ‘Ta sẽ bắt và mang về những mũi tên do bốn người cung thủ cung khỏe, được huấn luyện kỹ, tay nghề điêu luyện, đã biểu diễn tài năng này bắn ra từ bốn phương trước khi chúng chạm đất.’ Này các Tỷ kheo, các con nghĩ thế nào, có thể gọi người ấy là ‘người đàn ông nhanh nhẹn, sở hữu tốc độ phi thường’ được không?”

‘‘Ekassa cepi, bhante, daḷhadhammassa dhanuggahassa susikkhitassa katahatthassa katūpāsanassa kaṇḍaṃ khittaṃ appatiṭṭhitaṃ pathaviyaṃ gahetvā āhareyya – ‘javano puriso paramena javena samannāgato’ti alaṃ vacanāya, ko pana vādo catunnaṃ daḷhadhammānaṃ dhanuggahānaṃ susikkhitānaṃ katahatthānaṃ katūpāsanāna’’nti?

“Bạch Thế Tôn, nếu người ấy có thể bắt và mang về mũi tên do một người cung thủ cung khỏe, được huấn luyện kỹ, tay nghề điêu luyện, đã biểu diễn tài năng bắn ra trước khi nó chạm đất, thì đã đủ để gọi là ‘người đàn ông nhanh nhẹn, sở hữu tốc độ phi thường’ rồi. Huống nữa là đối với bốn người cung thủ cung khỏe, được huấn luyện kỹ, tay nghề điêu luyện, đã biểu diễn tài năng!”

‘‘Yathā ca, bhikkhave, tassa purisassa javo, yathā ca candimasūriyānaṃ javo, tato sīghataro. Yathā ca, bhikkhave, tassa purisassa javo yathā ca candimasūriyānaṃ javo yathā ca yā devatā candimasūriyānaṃ purato dhāvanti tāsaṃ devatānaṃ javo, ( ) tato sīghataraṃ āyusaṅkhārā khiyanti. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘appamattā viharissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Chaṭṭhaṃ.

“Này các Tỷ kheo, so với tốc độ của người đàn ông ấy, tốc độ của mặt trời và mặt trăng còn nhanh hơn. So với tốc độ của người đàn ông ấy, so với tốc độ của mặt trời và mặt trăng, và so với tốc độ của các vị trời chạy trước mặt trời và mặt trăng, các hành về mạng sống còn tiêu hoại nhanh hơn nữa. Vì vậy, này các Tỷ kheo, các con phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ sống không buông lung.’ Này các Tỷ kheo, các con phải học tập như vậy. Kinh thứ sáu.”

7. Āṇisuttaṃ

7. Kinh Cái Nêm

229. Sāvatthiyaṃ [Pg.457] viharati…pe… ‘‘bhūtapubbaṃ, bhikkhave, dasārahānaṃ ānako nāma mudiṅgo ahosi. Tassa dasārahā ānake ghaṭite aññaṃ āṇiṃ odahiṃsu. Ahu kho so, bhikkhave, samayo yaṃ ānakassa mudiṅgassa porāṇaṃ pokkharaphalakaṃ antaradhāyi. Āṇisaṅghāṭova avasissi. Evameva kho, bhikkhave, bhavissanti bhikkhū anāgatamaddhānaṃ, ye te suttantā tathāgatabhāsitā gambhīrā gambhīratthā lokuttarā suññatappaṭisaṃyuttā, tesu bhaññamānesu na sussūsissanti na sotaṃ odahissanti na aññā cittaṃ upaṭṭhāpessanti na ca te dhamme uggahetabbaṃ pariyāpuṇitabbaṃ maññissanti’’.

229. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, thuở xưa, dòng họ Dasāraha có một cái trống tên là Ānaka. Khi trống Ānaka bị nứt, dòng họ Dasāraha lại đóng một cái nêm khác vào. Này các Tỷ kheo, rồi có lúc mặt da cũ của trống Ānaka biến mất, chỉ còn lại toàn là những cái nêm ghép lại. Cũng vậy, này các Tỷ kheo, trong tương lai sẽ có những Tỷ kheo, khi những kinh điển do Như Lai thuyết giảng, sâu sắc, nghĩa lý thâm sâu, siêu thế, liên quan đến tánh không được đọc lên, họ sẽ không muốn nghe, không lắng tai, không hướng tâm đến để hiểu biết, và sẽ không cho rằng những pháp ấy đáng để học thuộc và ghi nhớ.”

‘‘Ye pana te suttantā kavikatā kāveyyā cittakkharā cittabyañjanā bāhirakā sāvakabhāsitā, tesu bhaññamānesu sussūsissanti, sotaṃ odahissanti, aññā cittaṃ upaṭṭhāpessanti, te ca dhamme uggahetabbaṃ pariyāpuṇitabbaṃ maññissanti. Evametesaṃ, bhikkhave, suttantānaṃ tathāgatabhāsitānaṃ gambhīrānaṃ gambhīratthānaṃ lokuttarānaṃ suññatappaṭisaṃyuttānaṃ antaradhānaṃ bhavissati. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘ye te suttantā tathāgatabhāsitā gambhīrā gambhīratthā lokuttarā suññatappaṭisaṃyuttā, tesu bhaññamānesu sussūsissāma, sotaṃ odahissāma, aññā cittaṃ upaṭṭhāpessāma, te ca dhamme uggahetabbaṃ pariyāpuṇitabbaṃ maññissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Sattamaṃ.

‘Còn những kinh nào do thi sĩ sáng tác, thuộc thể loại thi ca, chữ nghĩa hoa mỹ, văn cú trau chuốt, là ngoại đạo, do các đệ tử ngoại đạo thuyết giảng, khi những kinh ấy được thuyết giảng, họ sẽ muốn lắng nghe, sẽ lắng tai nghe, sẽ khởi tâm để hiểu biết, và họ sẽ nghĩ rằng những pháp ấy cần được học thuộc và ghi nhớ. Này các tỳ khưu, như vậy, sự biến mất của những kinh do Như Lai thuyết giảng, những kinh sâu sắc, ý nghĩa thâm sâu, siêu thế, tương ứng với tánh không sẽ xảy ra. Vì vậy, này các tỳ khưu, ở đây các thầy phải học tập như sau: – ‘Những kinh nào do Như Lai thuyết giảng, những kinh sâu sắc, ý nghĩa thâm sâu, siêu thế, tương ứng với tánh không, khi những kinh ấy được thuyết giảng, chúng ta sẽ muốn lắng nghe, sẽ lắng tai nghe, sẽ khởi tâm để hiểu biết, và chúng ta sẽ nghĩ rằng những pháp ấy cần được học thuộc và ghi nhớ’. Này các tỳ khưu, các thầy phải học tập như vậy’’. Hết bài kinh thứ bảy.

8. Kaliṅgarasuttaṃ

8. Bài kinh Kaliṅgara

230. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –

230. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesālī, tại Đại Lâm, trong ngôi giảng đường có nóc nhọn. Tại đó, Thế Tôn gọi các tỳ khưu: ‘Này các tỳ khưu’. ‘Bạch Thế Tôn’, các tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

‘‘Kaliṅgarūpadhānā, bhikkhave, etarahi licchavī viharanti appamattā ātāpino upāsanasmiṃ. Tesaṃ rājā māgadho ajātasattu vedehiputto na labhati otāraṃ na labhati ārammaṇaṃ. Bhavissanti, bhikkhave[Pg.458], anāgatamaddhānaṃ licchavī sukhumālā mudutalunahatthapādā te mudukāsu seyyāsu tūlabimbohanāsu yāvasūriyuggamanā seyyaṃ kappissanti. Tesaṃ rājā māgadho ajātasattu vedehiputto lacchati otāraṃ lacchati ārammaṇaṃ.

‘Này các tỳ khưu, hiện nay những người Licchavi sống với chiếc gối bằng khúc gỗ, không dể duôi, nhiệt tâm trong việc rèn luyện. Do đó, vua Ajātasattu của xứ Māgadha, con của bà Vedehi, không tìm được cơ hội, không tìm được duyên cớ (để tấn công) họ. Này các tỳ khưu, trong tương lai, những người Licchavi sẽ trở nên yếu đuối, tay chân mềm mại. Họ sẽ ngủ trên những chiếc giường êm ái, với những chiếc gối bằng bông gòn, cho đến khi mặt trời mọc. Khi ấy, vua Ajātasattu của xứ Māgadha, con của bà Vedehi, sẽ tìm được cơ hội, sẽ tìm được duyên cớ (để tấn công) họ.

‘‘Kaliṅgarūpadhānā, bhikkhave, etarahi bhikkhū viharanti appamattā ātāpino padhānasmiṃ. Tesaṃ māro pāpimā na labhati otāraṃ na labhati ārammaṇaṃ. Bhavissanti, bhikkhave, anāgatamaddhānaṃ bhikkhū sukhumā mudutalunahatthapādā. Te mudukāsu seyyāsu tūlabimbohanāsu yāvasūriyuggamanā seyyaṃ kappissanti. Tesaṃ māro pāpimā lacchati otāraṃ lacchati ārammaṇaṃ. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘kaliṅgarūpadhānā viharissāma appamattā ātāpino padhānasmi’nti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Aṭṭhamaṃ.

Này các tỳ khưu, hiện nay các tỳ khưu sống với chiếc gối bằng khúc gỗ, không dể duôi, nhiệt tâm trong sự tinh tấn. Do đó, Ác ma không tìm được cơ hội, không tìm được duyên cớ (để cám dỗ) họ. Này các tỳ khưu, trong tương lai, các tỳ khưu sẽ trở nên yếu đuối, tay chân mềm mại. Họ sẽ ngủ trên những chiếc giường êm ái, với những chiếc gối bằng bông gòn, cho đến khi mặt trời mọc. Khi ấy, Ác ma sẽ tìm được cơ hội, sẽ tìm được duyên cớ (để cám dỗ) họ. Vì vậy, này các tỳ khưu, ở đây các thầy phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ sống với chiếc gối bằng khúc gỗ, không dể duôi, nhiệt tâm trong sự tinh tấn’. Này các tỳ khưu, các thầy phải học tập như vậy’’. Hết bài kinh thứ tám.

9. Nāgasuttaṃ

9. Bài kinh Con Voi

231. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññataro navo bhikkhu ativelaṃ kulāni upasaṅkamati. Tamenaṃ bhikkhū evamāhaṃsu – ‘‘māyasmā ativelaṃ kulāni upasaṅkamī’’ti. So bhikkhu bhikkhūhi vuccamāno evamāha – ‘‘ime hi nāma therā bhikkhū kulāni upasaṅkamitabbaṃ maññissanti, kimaṅgaṃ panāha’’nti?

231. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, trong khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, có một vị tỳ khưu mới tu thường lui tới các gia đình quá giờ. Các tỳ khưu nói với vị ấy như sau: ‘Thưa hiền giả, chớ lui tới các gia đình quá giờ’. Vị tỳ khưu ấy, khi được các tỳ khưu nói vậy, đã trả lời như sau: ‘Các vị trưởng lão tỳ khưu này còn nghĩ rằng nên lui tới các gia đình, huống nữa là tôi?’.

Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘idha, bhante, aññataro navo bhikkhu ativelaṃ kulāni upasaṅkamati. Tamenaṃ bhikkhū evamāhaṃsu – ‘māyasmā ativelaṃ kulāni upasaṅkamī’ti. So bhikkhu bhikkhūhi vuccamāno evamāha – ‘ime hi nāma therā bhikkhū kulāni upasaṅkamitabbaṃ maññissanti, kimaṅgaṃ panāha’’’nti.

Rồi một số đông tỳ khưu đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, các tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, ở đây có một vị tỳ khưu mới tu thường lui tới các gia đình quá giờ. Các tỳ khưu nói với vị ấy như sau: ‘Thưa hiền giả, chớ lui tới các gia đình quá giờ’. Vị tỳ khưu ấy, khi được các tỳ khưu nói vậy, đã trả lời như sau: ‘Các vị trưởng lão tỳ khưu này còn nghĩ rằng nên lui tới các gia đình, huống nữa là tôi?’.

‘‘Bhūtapubbaṃ[Pg.459], bhikkhave, araññāyatane mahāsarasī. Taṃ nāgā upanissāya viharanti. Te taṃ sarasiṃ ogāhetvā soṇḍāya bhisamuḷālaṃ abbuhetvā suvikkhālitaṃ vikkhāletvā akaddamaṃ saṅkhāditvā ajjhoharanti. Tesaṃ taṃ vaṇṇāya ceva hoti balāya ca, na ca tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigacchanti maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ. Tesaṃyeva kho pana, bhikkhave, mahānāgānaṃ anusikkhamānā taruṇā bhiṅkacchāpā taṃ sarasiṃ ogāhetvā soṇḍāya bhisamuḷālaṃ abbuhetvā na suvikkhālitaṃ vikkhāletvā sakaddamaṃ asaṅkhāditvā ajjhoharanti. Tesaṃ taṃ neva vaṇṇāya hoti na balāya. Tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigacchanti maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ.

‘Này các tỳ khưu, thuở xưa, trong một khu rừng có một hồ nước lớn. Những con voi sống nương tựa vào hồ nước ấy. Chúng lội xuống hồ, dùng vòi nhổ lên những củ và ngó sen, rửa cho thật sạch, không còn bùn đất, rồi nhai và nuốt. Việc ấy giúp chúng có được vẻ đẹp và sức mạnh, và do nhân duyên ấy, chúng không đi đến chỗ chết hoặc đau khổ gần chết. Này các tỳ khưu, bắt chước những con voi lớn ấy, những con voi con còn non trẻ cũng lội xuống hồ, dùng vòi nhổ lên những củ và ngó sen, nhưng không rửa cho thật sạch, còn dính bùn đất, không nhai kỹ mà nuốt. Việc ấy không giúp chúng có được vẻ đẹp và sức mạnh. Do nhân duyên ấy, chúng đi đến chỗ chết hoặc đau khổ gần chết.

‘‘Evameva kho, bhikkhave, idha therā bhikkhū pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisanti. Te tattha dhammaṃ bhāsanti. Tesaṃ gihī pasannākāraṃ karonti. Te taṃ lābhaṃ agadhitā amucchitā anajjhopannā ādīnavadassāvino nissaraṇapaññā paribhuñjanti. Tesaṃ taṃ vaṇṇāya ceva hoti balāya ca, na ca tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigacchanti maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ. Tesaṃyeva kho pana, bhikkhave, therānaṃ bhikkhūnaṃ anusikkhamānā navā bhikkhū pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisanti. Te tattha dhammaṃ bhāsanti. Tesaṃ gihī pasannākāraṃ karonti. Te taṃ lābhaṃ gadhitā mucchitā ajjhopannā anādīnavadassāvino anissaraṇapaññā paribhuñjanti. Tesaṃ taṃ neva vaṇṇāya hoti na balāya, te tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigacchanti maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘agadhitā amucchitā anajjhopannā ādīnavadassāvino nissaraṇapaññā taṃ lābhaṃ paribhuñjissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Navamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, cũng vậy, ở đây, các vị Tỳ khưu trưởng lão, vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi vào làng hoặc thị trấn để khất thực. Ở đó, họ thuyết Pháp. Các gia chủ tỏ lòng tịnh tín đối với họ. Họ thọ dụng vật thực ấy mà không tham đắm, không say mê, không bị trói buộc, thấy rõ sự nguy hiểm, với trí tuệ hướng đến sự giải thoát. Việc thọ dụng ấy giúp cho họ có được dung sắc và sức lực, và do nhân duyên ấy, họ không đi đến cái chết hay sự đau khổ tương đương cái chết. Lại nữa, này các Tỳ khưu, các vị Tỳ khưu trẻ noi gương các vị Tỳ khưu trưởng lão ấy, vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi vào làng hoặc thị trấn để khất thực. Ở đó, họ thuyết Pháp. Các gia chủ tỏ lòng tịnh tín đối với họ. Họ thọ dụng vật thực ấy với lòng tham đắm, say mê, bị trói buộc, không thấy rõ sự nguy hiểm, không có trí tuệ hướng đến sự giải thoát. Việc thọ dụng ấy không giúp cho họ có được dung sắc, cũng không có sức lực, và do nhân duyên ấy, họ đi đến cái chết hay sự đau khổ tương đương cái chết. Vì vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, các ngươi phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ thọ dụng vật thực này mà không tham đắm, không say mê, không bị trói buộc, thấy rõ sự nguy hiểm, với trí tuệ hướng đến sự giải thoát’. Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy.” Kinh thứ chín.

10. Biḷārasuttaṃ

10. Kinh Con Mèo

232. Sāvatthiyaṃ viharati. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu ativelaṃ kulesu cārittaṃ āpajjati. Tamenaṃ bhikkhū evamāhaṃsu – ‘‘māyasmā ativelaṃ kulesu cārittaṃ āpajjī’’ti. So bhikkhu bhikkhūhi vuccamāno na viramati. Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu[Pg.460]; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘idha, bhante, aññataro bhikkhu ativelaṃ kulesu cārittaṃ āpajjati. Tamenaṃ bhikkhū evamāhaṃsu – ‘māyasmā ativelaṃ kulesu cārittaṃ āpajjī’ti. So bhikkhu bhikkhūhi vuccamāno na viramatī’’ti.

232. Trú ở Sāvatthī. Vào lúc bấy giờ, có một Tỳ khưu nọ thường lui tới các gia đình quá lâu. Các Tỳ khưu khác nói với vị ấy rằng: “Thưa hiền giả, xin đừng lui tới các gia đình quá lâu”. Vị Tỳ khưu ấy, dù được các Tỳ khưu khác nhắc nhở, vẫn không từ bỏ. Rồi một số đông Tỳ khưu đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, các Tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, ở đây, có một Tỳ khưu nọ thường lui tới các gia đình quá lâu. Các Tỳ khưu khác nói với vị ấy rằng: ‘Thưa hiền giả, xin đừng lui tới các gia đình quá lâu’. Vị Tỳ khưu ấy, dù được các Tỳ khưu khác nhắc nhở, vẫn không từ bỏ”.

‘‘Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, biḷāro sandhisamalasaṅkaṭīre ṭhito ahosi mudumūsiṃ maggayamāno – ‘yadāyaṃ mudumūsi gocarāya pakkamissati, tattheva naṃ gahetvā khādissāmī’ti. Atha kho so, bhikkhave, mudumūsi gocarāya pakkāmi. Tamenaṃ biḷāro gahetvā sahasā saṅkhāditvā ajjhohari. Tassa so mudumūsi antampi khādi, antaguṇampi khādi. So tatonidānaṃ maraṇampi nigacchi maraṇamattampi dukkhaṃ.

“Này các Tỳ khưu, thuở xưa, có một con mèo đứng ở nơi giao tiếp, chỗ dơ bẩn, đống rác, rình mò một con chuột nhắt, nghĩ rằng: ‘Khi nào con chuột nhắt này đi ra kiếm ăn, ta sẽ bắt nó ngay tại đó và ăn thịt’. Rồi này các Tỳ khưu, con chuột nhắt ấy đi ra kiếm ăn. Con mèo liền vồ lấy nó, vội vàng nuốt chửng mà không nhai. Con chuột nhắt ấy cắn đứt cả ruột già và ruột non của con mèo. Do nhân duyên ấy, con mèo đi đến cái chết hoặc sự đau khổ tương đương cái chết.

‘‘Evameva kho, bhikkhave, idhekacco bhikkhu pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisati arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya arakkhitena cittena, anupaṭṭhitāya satiyā, asaṃvutehi indriyehi. So tattha passati mātugāmaṃ dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā. Tassa mātugāmaṃ disvā dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā rāgo cittaṃ anuddhaṃseti. So rāgānuddhaṃsena cittena maraṇaṃ vā nigacchati maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ. Maraṇañhetaṃ, bhikkhave, ariyassa vinaye yo sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati. Maraṇamattañhetaṃ, bhikkhave, dukkhaṃ yadidaṃ aññataraṃ saṃkiliṭṭhaṃ āpattiṃ āpajjati. Yathārūpāya āpattiyā vuṭṭhānaṃ paññāyati. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘rakkhiteneva kāyena rakkhitāya vācāya rakkhitena cittena, upaṭṭhitāya satiyā, saṃvutehi indriyehi gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Dasamaṃ.

“Này các Tỳ khưu, cũng vậy, ở đây, có Tỳ khưu nọ, vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi vào làng hoặc thị trấn để khất thực với thân không được phòng hộ, khẩu không được phòng hộ, ý không được phòng hộ, niệm không được an trú, các căn không được thu thúc. Ở đó, vị ấy thấy một người nữ mặc y phục không chỉnh tề hoặc hở hang. Do thấy người nữ mặc y phục không chỉnh tề hoặc hở hang, tham dục xâm chiếm tâm trí vị ấy. Với tâm trí bị tham dục xâm chiếm, vị ấy đi đến cái chết hoặc sự đau khổ tương đương cái chết. Này các Tỳ khưu, trong giới luật của bậc Thánh, cái chết chính là việc từ bỏ học giới, trở lại đời sống thấp kém. Này các Tỳ khưu, sự đau khổ tương đương cái chết chính là việc phạm phải một trong các tội uế nhiễm, loại tội mà từ đó có thể thấy được sự xuất tội. Vì vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, các ngươi phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ đi vào làng hoặc thị trấn để khất thực với thân được phòng hộ, khẩu được phòng hộ, ý được phòng hộ, niệm được an trú, các căn được thu thúc’. Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy.” Kinh thứ mười.

11. Siṅgālasuttaṃ

11. Kinh Con Chó Rừng

233. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘assuttha no tumhe, bhikkhave, rattiyā paccūsasamayaṃ jarasiṅgālassa vassamānassā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Eso kho, bhikkhave, jarasiṅgālo ukkaṇḍakena nāma rogajātena phuṭṭho. So yena [Pg.461] yena icchati tena tena gacchati; yattha yattha icchati tattha tattha tiṭṭhati; yattha yattha icchati tattha tattha nisīdati; yattha yattha icchati tattha tattha nipajjati; sītakopi naṃ vāto upavāyati. Sādhu khvassa, bhikkhave, yaṃ idhekacco sakyaputtiyapaṭiñño evarūpampi attabhāvapaṭilābhaṃ paṭisaṃvediyetha. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘appamattā viharissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Ekādasamaṃ.

233. Trú ở Sāvatthī… Này các Tỳ khưu, vào lúc rạng đông, các ngươi có nghe tiếng con chó rừng già đang tru không? — Bạch Thế Tôn, có ạ. — Này các Tỳ khưu, con chó rừng già ấy bị mắc một chứng bệnh gọi là ukkaṇḍaka. Nó muốn đi đâu thì đi, muốn đứng đâu thì đứng, muốn ngồi đâu thì ngồi, muốn nằm đâu thì nằm. Và một cơn gió lạnh thổi đến nó. Này các Tỳ khưu, một người tự xưng là Thích tử trong giáo pháp này, không nên phải chịu đựng một sự tái sanh có thân phận như vậy. Vì vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, các ngươi phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ sống không phóng dật’. Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy. Kinh thứ mười một.

12. Dutiyasiṅgālasuttaṃ

12. Kinh Con Chó Rừng Thứ Hai

234. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘assuttha no tumhe, bhikkhave, rattiyā paccūsasamayaṃ jarasiṅgālassa vassamānassā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Siyā kho, bhikkhave, tasmiṃ jarasiṅgāle yā kāci kataññutā kataveditā, na tveva idhekacce sakyaputtiyapaṭiññe siyā yā kāci kataññutā kataveditā. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘kataññuno bhavissāma katavedino; na ca no amhesu appakampi kataṃ nassissatī’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Dvādasamaṃ.

234. Trú ở Sāvatthī… Này các Tỳ khưu, vào lúc rạng đông, các ngươi có nghe tiếng con chó rừng già đang tru không? — Bạch Thế Tôn, có ạ. — Này các Tỳ khưu, nơi con chó rừng già ấy, có thể có chút lòng biết ơn, nhớ ơn nào đó; nhưng ở đây, nơi một người tự xưng là Thích tử, lại có thể không có chút lòng biết ơn, nhớ ơn nào cả. Vì vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, các ngươi phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ là người biết ơn, nhớ ơn; và đối với chúng ta, dù là việc nhỏ được làm cũng sẽ không bị mất đi’. Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy. Kinh thứ mười hai.

Opammasaṃyuttaṃ samattaṃ.

Phẩm Tương Ưng Ví Dụ Kết Thúc.

Tassuddānaṃ –

Phần tóm lược:

Kūṭaṃ nakhasikhaṃ kulaṃ, okkhā satti dhanuggaho;

Āṇi kaliṅgaro nāgo, biḷāro dve siṅgālakāti.

Kinh Kūṭa, kinh Nakhasikha, kinh Kula, kinh Okkhā, kinh Satti, kinh Dhanuggaha; kinh Āṇi, kinh Kaliṅgara, kinh Nāga, kinh Biḷāra, và hai kinh Siṅgālaka.

10. Bhikkhusaṃyuttaṃ

10. Tương Ưng Tỳ Khưu

1. Kolitasuttaṃ

1. Kinh Kolita

235. Evaṃ [Pg.462] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho āyasmā mahāmoggallāno bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso bhikkhave’’ti. ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato mahāmoggallānassa paccassosuṃ.

235. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Lúc bấy giờ, Tôn giả Mahāmoggallāna gọi các Tỳ khưu: “Này chư Hiền Tỳ khưu.” Các Tỳ khưu ấy vâng đáp Tôn giả Mahāmoggallāna: “Thưa Hiền giả.”

Āyasmā mahāmoggallāno etadavoca – ‘‘idha mayhaṃ, āvuso, rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘ariyo tuṇhībhāvo, ariyo tuṇhībhāvoti vuccati. Katamo nu kho ariyo tuṇhībhāvo’ti? Tassa mayhaṃ āvuso, etadahosi – ‘idha bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati ariyo tuṇhībhāvo’ti. So khvāhaṃ, āvuso, vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja vihariṃ. Tassa mayhaṃ, āvuso, iminā vihārena viharato vitakkasahagatā saññā manasikārā samudācaranti’’.

Tôn giả Mahāmoggallāna nói như sau: “Này chư Hiền, khi tôi ở một mình, nơi vắng vẻ, tâm tư này đã khởi lên trong tôi: ‘Sự im lặng của bậc Thánh, sự im lặng của bậc Thánh,’ người ta thường nói vậy. Thế nào là sự im lặng của bậc Thánh? Này chư Hiền, rồi tôi suy nghĩ như sau: ‘Ở đây, vị Tỳ khưu, sau khi làm cho tầm và tứ lắng dịu, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái nội tĩnh nhất tâm, không tầm không tứ, do định sanh, có hỷ và lạc. Đây được gọi là sự im lặng của bậc Thánh.’ Này chư Hiền, tôi đã, sau khi làm cho tầm và tứ lắng dịu, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái nội tĩnh nhất tâm, không tầm không tứ, do định sanh, có hỷ và lạc. Này chư Hiền, trong khi tôi trú trong trạng thái ấy, các tưởng và tác ý đi kèm với tầm khởi lên.”

‘‘Atha kho maṃ, āvuso, bhagavā iddhiyā upasaṅkamitvā etadavoca – ‘moggallāna, moggallāna, mā, brāhmaṇa, ariyaṃ tuṇhībhāvaṃ pamādo, ariye tuṇhībhāve cittaṃ saṇṭhapehi, ariye tuṇhībhāve cittaṃ ekodibhāvaṃ karohi, ariye tuṇhībhāve cittaṃ samādahā’ti. So khvāhaṃ, āvuso, aparena samayena vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi. Yañhi taṃ, āvuso, sammā vadamāno vadeyya – ‘satthārā anuggahito sāvako mahābhiññataṃ patto’ti, mamaṃ taṃ sammā vadamāno vadeyya – ‘satthārā anuggahito sāvako mahābhiññataṃ patto’’’ti. Paṭhamaṃ.

“Rồi này chư Hiền, Thế Tôn dùng thần thông đến gần tôi và nói như sau: ‘Này Moggallāna, này Moggallāna, này Bà la môn, chớ có phóng dật đối với sự im lặng của bậc Thánh. Hãy an trú tâm trong sự im lặng của bậc Thánh, hãy làm cho tâm nhất hướng trong sự im lặng của bậc Thánh, hãy định tâm trong sự im lặng của bậc Thánh.’ Rồi này chư Hiền, vào một lúc khác, sau khi làm cho tầm và tứ lắng dịu, tôi chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái nội tĩnh nhất tâm, không tầm không tứ, do định sanh, có hỷ và lạc. Này chư Hiền, nếu có ai nói một cách chân chánh, người ấy có thể nói: ‘Vị đệ tử được Bậc Đạo Sư hỗ trợ đã đạt đến đại thần thông.’ Nói về tôi, người ấy có thể nói một cách chân chánh rằng: ‘Vị đệ tử được Bậc Đạo Sư hỗ trợ đã đạt đến đại thần thông.’”

2. Upatissasuttaṃ

2. Kinh Upatissa

236. Sāvatthiyaṃ [Pg.463] viharati. Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso bhikkhave’’ti. ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṃ. Āyasmā sāriputto etadavoca –

236. Trú ở Sāvatthī. Lúc bấy giờ, Tôn giả Sāriputta gọi các Tỳ khưu: “Này chư Hiền Tỳ khưu.” Các Tỳ khưu ấy vâng đáp Tôn giả Sāriputta: “Thưa Hiền giả.” Tôn giả Sāriputta nói như sau:

‘‘Idha mayhaṃ, āvuso, rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘atthi nu kho taṃ kiñci lokasmiṃ yassa me vipariṇāmaññathābhāvā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’ti? Tassa mayhaṃ, āvuso, etadahosi – ‘natthi kho taṃ kiñci lokasmiṃ yassa me vipariṇāmaññathābhāvā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’’ti.

“Này chư Hiền, khi tôi ở một mình, nơi vắng vẻ, tâm tư này đã khởi lên trong tôi: ‘Có cái gì ở trên đời này, mà do sự biến đổi và đổi khác của nó, có thể làm khởi lên trong tôi sầu, bi, khổ, ưu, não chăng?’ Này chư Hiền, rồi tôi suy nghĩ như sau: ‘Không có cái gì ở trên đời này, mà do sự biến đổi và đổi khác của nó, có thể làm khởi lên trong tôi sầu, bi, khổ, ưu, não.’”

Evaṃ vutte, āyasmā ānando āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘satthupi kho te, āvuso sāriputta, vipariṇāmaññathābhāvā nuppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘Satthupi kho me, āvuso, vipariṇāmaññathābhāvā nuppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā, api ca me evamassa – ‘mahesakkho vata, bho, satthā antarahito mahiddhiko mahānubhāvo. Sace hi bhagavā ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyya tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussāna’nti. Tathā hi panāyasmato sāriputtassa dīgharattaṃ ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā susamūhatā. Tasmā āyasmato sāriputtassa satthupi vipariṇāmaññathābhāvā nuppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti. Dutiyaṃ.

Khi được nói vậy, Tôn giả Ānanda nói với Tôn giả Sāriputta: “Thưa Hiền giả Sāriputta, ngay cả đối với Bậc Đạo Sư, do sự biến đổi và đổi khác của Ngài, sầu, bi, khổ, ưu, não cũng sẽ không khởi lên cho Hiền giả sao?” “Thưa Hiền giả, ngay cả đối với Bậc Đạo Sư, do sự biến đổi và đổi khác của Ngài, sầu, bi, khổ, ưu, não cũng sẽ không khởi lên cho tôi. Tuy nhiên, tôi sẽ có ý nghĩ như vầy: ‘Than ôi, Bậc Đạo Sư có đại quyền lực, đại thần lực, đại oai lực đã viên tịch! Nếu Thế Tôn còn tại thế lâu dài, điều ấy sẽ vì lợi ích cho nhiều người, vì hạnh phúc cho nhiều người, vì lòng thương tưởng thế gian, vì sự tốt đẹp, lợi ích, hạnh phúc cho chư Thiên và loài người.’ Quả thật, Tôn giả Sāriputta từ lâu đã nhổ sạch các tùy miên về ngã chấp, ngã sở chấp và mạn. Do đó, đối với Tôn giả Sāriputta, ngay cả đối với Bậc Đạo Sư, do sự biến đổi và đổi khác của Ngài, sầu, bi, khổ, ưu, não cũng sẽ không khởi lên.”

3. Ghaṭasuttaṃ

3. Kinh Ghaṭa

237. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahāmoggallāno rājagahe viharanti veḷuvane kalandakanivāpe ekavihāre. Atha kho āyasmā sāriputto sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā mahāmoggallāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā mahāmoggallānena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ [Pg.464] nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ etadavoca –

237. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Lúc bấy giờ, Tôn giả Sāriputta và Tôn giả Mahāmoggallāna đang trú ở Rājagaha, tại Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc, trong cùng một trú xứ. Rồi Tôn giả Sāriputta, vào buổi chiều, sau khi xuất khỏi nơi độc cư, đi đến chỗ Tôn giả Mahāmoggallāna; sau khi đến, đã cùng Tôn giả Mahāmoggallāna nói lên những lời chào đón, thăm hỏi. Sau khi trao đổi những lời chào đón, thăm hỏi đáng ghi nhớ, ngài ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Sāriputta nói với Tôn giả Mahāmoggallāna như sau:

‘‘Vippasannāni kho te, āvuso moggallāna, indriyāni; parisuddho mukhavaṇṇo pariyodāto santena nūnāyasmā mahāmoggallāno ajja vihārena vihāsī’’ti. ‘‘Oḷārikena khvāhaṃ, āvuso, ajja vihārena vihāsiṃ. Api ca, me ahosi dhammī kathā’’ti. ‘‘Kena saddhiṃ panāyasmato mahāmoggallānassa ahosi dhammī kathā’’ti? ‘‘Bhagavatā kho me, āvuso, saddhiṃ ahosi dhammī kathā’’ti. ‘‘Dūre kho, āvuso, bhagavā etarahi sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Kiṃ nu kho, āyasmā, mahāmoggallāno bhagavantaṃ iddhiyā upasaṅkami; udāhu bhagavā āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ iddhiyā upasaṅkamī’’ti? ‘‘Na khvāhaṃ, āvuso, bhagavantaṃ iddhiyā upasaṅkamiṃ; napi maṃ bhagavā iddhiyā upasaṅkami. Api ca, me yāvatā bhagavā ettāvatā dibbacakkhu visujjhi dibbā ca sotadhātu. Bhagavatopi yāvatāhaṃ ettāvatā dibbacakkhu visujjhi dibbā ca sotadhātū’’ti. ‘‘Yathākathaṃ panāyasmato mahāmoggallānassa bhagavatā saddhiṃ ahosi dhammī kathā’’ti?

“Này hiền giả Moggallāna, các căn của hiền giả thật trong sáng; sắc diện thanh tịnh, trong sạch. Có phải hôm nay Tôn giả Mahāmoggallāna đã an trú trong một trạng thái an trú an tịnh chăng?” “Này hiền giả, hôm nay tôi đã an trú trong một trạng thái an trú thô thiển. Tuy nhiên, tôi đã có một cuộc pháp đàm.” “Tôn giả Mahāmoggallāna đã có cuộc pháp đàm với ai vậy?” “Này hiền giả, tôi đã có cuộc pháp đàm với Đức Thế Tôn.” “Này hiền giả, Đức Thế Tôn ở xa, hiện đang trú tại Sāvatthī, trong vườn Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Có phải Tôn giả Mahāmoggallāna đã đến gặp Đức Thế Tôn bằng thần thông, hay Đức Thế Tôn đã đến gặp Tôn giả Mahāmoggallāna bằng thần thông?” “Này hiền giả, tôi đã không đến gặp Đức Thế Tôn bằng thần thông, và Đức Thế Tôn cũng không đến gặp tôi bằng thần thông. Tuy nhiên, thiên nhãn của tôi đã được thanh tịnh trong phạm vi có thể thấy Đức Thế Tôn, và thiên nhĩ giới của tôi cũng vậy. Thiên nhãn của Đức Thế Tôn cũng được thanh tịnh trong phạm vi có thể thấy tôi, và thiên nhĩ giới của Ngài cũng vậy.” “Vậy cuộc pháp đàm giữa Tôn giả Mahāmoggallāna và Đức Thế Tôn đã diễn ra như thế nào?”

‘‘Idhāhaṃ, āvuso, bhagavantaṃ etadavocaṃ – ‘āraddhavīriyo āraddhavīriyoti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, āraddhavīriyo hotī’ti? Evaṃ vutte, maṃ, āvuso, bhagavā etadavoca – ‘idha, moggallāna, bhikkhu āraddhavīriyo viharati – kāmaṃ taco ca nhāru ca aṭṭhī ca avasissatu, sarīre upasussatu maṃsalohitaṃ, yaṃ taṃ purisathāmena purisavīriyena purisaparakkamena pattabbaṃ na taṃ apāpuṇitvā vīriyassa saṇṭhānaṃ bhavissatīti. Evaṃ kho, moggallāna, āraddhavīriyo hotī’ti. Evaṃ kho me, āvuso, bhagavatā saddhiṃ ahosi dhammī kathā’’ti.

“Này hiền giả, ở đây, tôi đã bạch với Đức Thế Tôn như sau: ‘Bạch Thế Tôn, người ta nói là ‘tinh cần tinh tấn, tinh cần tinh tấn’. Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì được gọi là tinh cần tinh tấn?’ Khi được hỏi như vậy, này hiền giả, Đức Thế Tôn đã dạy tôi điều này: ‘Này Moggallāna, ở đây, vị Tỳ khưu an trú với tinh tấn đã được khởi sự, với ý nghĩ rằng: ‘Mong rằng chỉ còn da, gân, và xương; mong rằng thịt và máu trong thân này khô cạn đi; sẽ không có sự dừng lại của tinh tấn cho đến khi đạt được những gì có thể đạt được bằng sức người, bằng nghị lực của người, bằng sự nỗ lực của người.’ Này Moggallāna, như vậy là người tinh cần tinh tấn.’ Này hiền giả, như vậy đó là cuộc pháp đàm của tôi với Đức Thế Tôn.”

‘‘Seyyathāpi, āvuso, himavato pabbatarājassa parittā pāsāṇasakkharā yāvadeva upanikkhepanamattāya; evameva kho mayaṃ āyasmato mahāmoggallānassa yāvadeva upanikkhepanamattāya. Āyasmā hi mahāmoggallāno mahiddhiko mahānubhāvo ākaṅkhamāno kappaṃ tiṭṭheyyā’’ti.

“Này hiền giả, ví như so với vua núi Himavanta, vài viên sỏi nhỏ chỉ là để so sánh; cũng vậy, chúng tôi so với Tôn giả Mahāmoggallāna cũng chỉ là để so sánh mà thôi. Tôn giả Mahāmoggallāna thật có đại thần thông, đại oai lực. Nếu muốn, ngài có thể an trú đến một kiếp.”

‘‘Seyyathāpi[Pg.465], āvuso, mahatiyā loṇaghaṭāya parittā loṇasakkharāya yāvadeva upanikkhepanamattāya; evameva kho mayaṃ āyasmato sāriputtassa yāvadeva upanikkhepanamattāya. Āyasmā hi sāriputto bhagavatā anekapariyāyena thomito vaṇṇito pasattho –

“Này hiền giả, ví như so với một hũ muối lớn, vài hạt muối nhỏ chỉ là để so sánh; cũng vậy, chúng tôi so với Tôn giả Sāriputta cũng chỉ là để so sánh mà thôi. Tôn giả Sāriputta đã được Đức Thế Tôn tán thán, ca ngợi, tán dương qua nhiều phương diện –”

‘‘Sāriputtova paññāya, sīlena upasamena ca;

Yopi pāraṅgato bhikkhu, etāvaparamo siyā’’ti.

“Về trí tuệ, giới hạnh, và sự an tịnh, chính là Sāriputta. Vị Tỳ khưu nào đã đến bờ bên kia, vị ấy chỉ là bậc tối thượng đến chừng ấy mà thôi.”

Itiha te ubho mahānāgā aññamaññassa subhāsitaṃ sulapitaṃ samanumodiṃsūti. Tatiyaṃ.

Như vậy, hai vị đại long tượng ấy đã cùng nhau hoan hỷ về những lời khéo nói, khéo trình bày của nhau. Hết kinh thứ ba.

4. Navasuttaṃ

4. Kinh Tỳ Khưu Mới

238. Sāvatthiyaṃ viharati. Tena kho pana samayena aññataro navo bhikkhu pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto vihāraṃ pavisitvā appossukko tuṇhībhūto saṅkasāyati, na bhikkhūnaṃ veyyāvaccaṃ karoti cīvarakārasamaye. Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘idha, bhante, aññataro navo bhikkhu pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto vihāraṃ pavisitvā appossukko tuṇhībhūto saṅkasāyati, na bhikkhūnaṃ veyyāvaccaṃ karoti cīvarakārasamaye’’ti.

238. Trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, có một vị Tỳ khưu mới, sau bữa ăn, sau khi đi khất thực về, vào tịnh xá, sống không bận rộn, im lặng, lười biếng, không làm các công việc phục vụ cho các Tỳ khưu trong mùa may y. Bấy giờ, nhiều vị Tỳ khưu đi đến chỗ Đức Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, các Tỳ khưu ấy bạch với Đức Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, ở đây, có một vị Tỳ khưu mới, sau bữa ăn, sau khi đi khất thực về, vào tịnh xá, sống không bận rộn, im lặng, lười biếng, không làm các công việc phục vụ cho các Tỳ khưu trong mùa may y.”

Atha kho bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ āmantesi – ‘‘ehi tvaṃ, bhikkhu, mama vacanena taṃ bhikkhuṃ āmantehi ‘satthā taṃ, āvuso, āmantetī’’’ti. ‘‘Evaṃ bhante’’ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yena so bhikkhu tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṃ bhikkhuṃ etadavoca – ‘‘satthā taṃ, āvuso, āmantetī’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho so bhikkhu tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho taṃ bhikkhuṃ bhagavā etadavoca – ‘‘saccaṃ kira tvaṃ, bhikkhu, pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto vihāraṃ pavisitvā appossukko tuṇhībhūto saṅkasāyasi, na bhikkhūnaṃ veyyāvaccaṃ karosi cīvarakārasamaye’’ti? ‘‘Ahampi kho, bhante, sakaṃ kiccaṃ karomī’’ti.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn gọi một vị Tỳ khưu: “Này Tỳ khưu, hãy đi, nhân danh ta, hãy gọi vị Tỳ khưu ấy: ‘Hiền giả, Bậc Đạo Sư gọi hiền giả.’” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” Vị Tỳ khưu ấy vâng lời Đức Thế Tôn, đi đến chỗ vị Tỳ khưu kia; sau khi đến, nói với vị Tỳ khưu ấy: “Hiền giả, Bậc Đạo Sư gọi hiền giả.” “Thưa vâng, hiền giả.” Vị Tỳ khưu ấy đáp lời vị Tỳ khưu kia, đi đến chỗ Đức Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Đức Thế Tôn nói với vị Tỳ khưu đang ngồi một bên: “Này Tỳ khưu, có thật là ngươi, sau bữa ăn, sau khi đi khất thực về, vào tịnh xá, sống không bận rộn, im lặng, lười biếng, không làm các công việc phục vụ cho các Tỳ khưu trong mùa may y chăng?” “Bạch Thế Tôn, con cũng đang làm công việc của con.”

Atha [Pg.466] kho bhagavā tassa bhikkhuno cetasā cetoparivitakkamaññāya bhikkhū āmantesi – ‘‘mā kho tumhe, bhikkhave, etassa bhikkhuno ujjhāyittha. Eso kho, bhikkhave, bhikkhu catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī, yassa catthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’’ti.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn, với tâm của mình, biết được tư duy trong tâm của vị Tỳ khưu ấy, liền bảo các Tỳ khưu: “Này các Tỳ khưu, các ông chớ có khiển trách vị Tỳ khưu này. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu này là người chứng đắc không khó khăn, không mệt nhọc, không phiền lao bốn thiền thuộc về tăng thượng tâm, là những pháp hiện tại lạc trú, chứng đắc tùy theo ý muốn. Và mục đích mà vì đó các thiện gia nam tử chân chính xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, mục đích vô thượng của phạm hạnh ấy, vị ấy đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đắc và an trú ngay trong hiện tại.”

Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –

Đức Thế Tôn đã nói như vậy. Sau khi nói như vậy, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này: –

‘‘Nayidaṃ sithilamārabbha, nayidaṃ appena thāmasā;

Nibbānaṃ adhigantabbaṃ, sabbadukkhappamocanaṃ.

“Không phải với sự tinh tấn lơi lỏng, không phải với sức lực yếu kém, mà có thể chứng đắc Niết Bàn, sự giải thoát khỏi mọi khổ đau.”

‘‘Ayañca daharo bhikkhu, ayamuttamapuriso;

Dhāreti antimaṃ dehaṃ, jetvā māraṃ savāhini’’nti. catutthaṃ;

“Vị Tỳ-kheo này còn trẻ, là bậc tối thượng nhân; mang thân cuối cùng, sau khi chiến thắng Ma vương cùng đạo binh.”

5. Sujātasuttaṃ

5. Kinh Sujāta (Tô-già-đề)

239. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho āyasmā sujāto yena bhagavā tenupasaṅkami. Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ sujātaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna bhikkhū āmantesi – ‘‘ubhayenevāyaṃ, bhikkhave, kulaputto sobhati – yañca abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato, yassa catthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajjanti tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’’ti. Idamavoca bhagavā…pe… satthā –

239. Trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, Tôn giả Sujāta đi đến chỗ Thế Tôn. Thế Tôn thấy Tôn giả Sujāta từ xa đi lại. Thấy vậy, Ngài gọi các Tỳ-kheo: – Này các Tỳ-kheo, thiện nam tử này tỏa sáng ở cả hai phương diện: vừa có dung sắc xinh đẹp, dễ nhìn, khả ái, có dung sắc tuyệt vời; và vì mục đích gì mà các thiện nam tử chân chính xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, mục đích ấy là phạm hạnh vô thượng, cứu cánh, vị ấy đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại. Thế Tôn đã nói như vậy... bậc Đạo Sư –

‘‘Sobhati vatāyaṃ bhikkhu, ujubhūtena cetasā;

Vippayutto visaṃyutto, anupādāya nibbuto;

Dhāreti antimaṃ dehaṃ, jetvā māraṃ savāhini’’nti. pañcamaṃ;

“Vị Tỳ-kheo này thật tỏa sáng, với tâm ngay thẳng; không tương ưng, không bị trói buộc, không chấp thủ, đã tịch tịnh; mang thân cuối cùng, sau khi chiến thắng Ma vương cùng đạo binh.”

6. Lakuṇḍakabhaddiyasuttaṃ

6. Kinh Lakuṇḍaka Bhaddiya (Người Lùn Bhaddiya)

240. Sāvatthiyaṃ [Pg.467] viharati. Atha kho āyasmā lakuṇḍakabhaddiyo yena bhagavā tenupasaṅkami. Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ lakuṇḍakabhaddiyaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna bhikkhū āmantesi – ‘‘passatha no tumhe, bhikkhave, etaṃ bhikkhuṃ āgacchantaṃ dubbaṇṇaṃ duddasikaṃ okoṭimakaṃ bhikkhūnaṃ paribhūtarūpa’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Eso kho, bhikkhave, bhikkhu mahiddhiko mahānubhāvo, na ca sā samāpatti sulabharūpā yā tena bhikkhunā asamāpannapubbā. Yassa catthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’’ti. Idamavoca bhagavā…pe… satthā –

240. Trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, Tôn giả Lakuṇḍaka Bhaddiya đi đến chỗ Thế Tôn. Thế Tôn thấy Tôn giả Lakuṇḍaka Bhaddiya từ xa đi lại. Thấy vậy, Ngài gọi các Tỳ-kheo: – Này các Tỳ-kheo, các ông có thấy vị Tỳ-kheo đang đi lại kia không, xấu xí, khó nhìn, thấp lùn, và thường bị các Tỳ-kheo xem thường? – Thưa vâng, bạch Thế Tôn. – Này các Tỳ-kheo, vị Tỳ-kheo ấy có đại thần lực, có đại oai lực. Và không có loại thiền chứng nào dễ dàng chứng đắc mà lại chưa được vị Tỳ-kheo ấy chứng đắc. Và vì mục đích gì mà các thiện nam tử chân chính xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, mục đích ấy là phạm hạnh vô thượng, cứu cánh, vị ấy đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại. Thế Tôn đã nói như vậy... bậc Đạo Sư –

‘‘Haṃsā koñcā mayūrā ca, hatthayo pasadā migā;

Sabbe sīhassa bhāyanti, natthi kāyasmiṃ tulyatā.

“Ngỗng trời, diệc, công, voi, hươu, nai; tất cả đều sợ sư tử, dù thân hình không tương xứng.

‘‘Evameva manussesu, daharo cepi paññavā;

So hi tattha mahā hoti, neva bālo sarīravā’’ti. chaṭṭhaṃ;

“Cũng vậy, giữa loài người, dù trẻ tuổi mà có trí tuệ; người ấy thật là bậc vĩ đại, chứ không phải kẻ ngu có thân hình to lớn.”

7. Visākhasuttaṃ

7. Kinh Visākha

241. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Tena kho pana samayena āyasmā visākho pañcālaputto upaṭṭhānasālāyaṃ bhikkhū dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti, poriyā vācāya vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā pariyāpannāya anissitāya.

241. Tôi nghe như vầy – một thời Thế Tôn trú ở Vesālī, tại Đại Lâm, trong ngôi giảng đường có nóc nhọn. Bấy giờ, Tôn giả Visākha, con trai của người Pañcāla, ở trong phòng họp, dùng pháp thoại để chỉ dạy, khuyến khích, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ các Tỳ-kheo, với lời nói tao nhã, rõ ràng, không có lỗi, làm cho hiểu rõ ý nghĩa, bao hàm (Tứ đế), và không nương tựa (vào luân hồi).

Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena upaṭṭhānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘ko nu kho, bhikkhave, upaṭṭhānasālāyaṃ bhikkhū dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti poriyā vācāya vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā pariyāpannāya anissitāyā’’ti? ‘‘Āyasmā, bhante, visākho [Pg.468] pañcālaputto upaṭṭhānasālāyaṃ bhikkhū dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti, poriyā vācāya vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā pariyāpannāya anissitāyā’’ti.

Bấy giờ, vào buổi chiều, Thế Tôn từ nơi độc cư đứng dậy, đi đến phòng họp; sau khi đến, Ngài ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Ngồi xuống rồi, Thế Tôn gọi các Tỳ-kheo: – Này các Tỳ-kheo, ai ở trong phòng họp, dùng pháp thoại để chỉ dạy, khuyến khích, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ các Tỳ-kheo, với lời nói tao nhã, rõ ràng, không có lỗi, làm cho hiểu rõ ý nghĩa, bao hàm (Tứ đế), và không nương tựa (vào luân hồi)? – Bạch Thế Tôn, chính là Tôn giả Visākha, con trai của người Pañcāla, ở trong phòng họp, dùng pháp thoại để chỉ dạy, khuyến khích, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ các Tỳ-kheo, với lời nói tao nhã, rõ ràng, không có lỗi, làm cho hiểu rõ ý nghĩa, bao hàm (Tứ đế), và không nương tựa (vào luân hồi).

Atha kho bhagavā āyasmantaṃ visākhaṃ pañcālaputtaṃ āmantesi – ‘‘sādhu sādhu, visākha, sādhu kho tvaṃ, visākha, bhikkhū dhammiyā kathāya sandassesi…pe… atthassa viññāpaniyā pariyāpannāya anissitāyā’’ti.

Bấy giờ, Thế Tôn gọi Tôn giả Visākha, con trai của người Pañcāla: – Lành thay, lành thay, Visākha! Lành thay, này Visākha, ông đã dùng pháp thoại để chỉ dạy các Tỳ-kheo... làm cho hiểu rõ ý nghĩa, bao hàm (Tứ đế), và không nương tựa (vào luân hồi).

Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –

Thế Tôn đã nói như vậy. Sau khi nói vậy, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này –

‘‘Nābhāsamānaṃ jānanti, missaṃ bālehi paṇḍitaṃ;

Bhāsamānañca jānanti, desentaṃ amataṃ padaṃ.

“Người ta không nhận ra bậc trí, khi lẫn lộn với kẻ ngu, nếu vị ấy không nói; nhưng người ta nhận ra khi vị ấy nói, khi vị ấy thuyết giảng về con đường bất tử.

‘‘Bhāsaye jotaye dhammaṃ, paggaṇhe isinaṃ dhajaṃ;

Subhāsitadhajā isayo, dhammo hi isinaṃ dhajo’’ti. sattamaṃ;

“Hãy nói, hãy làm sáng tỏ Giáo pháp, hãy giương cao ngọn cờ của các bậc ẩn sĩ. Các bậc ẩn sĩ có lời khéo nói làm ngọn cờ, vì Giáo pháp chính là ngọn cờ của các bậc ẩn sĩ.”

8. Nandasuttaṃ

8. Kinh Nanda

242. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho āyasmā nando bhagavato mātucchāputto ākoṭitapaccākoṭitāni cīvarāni pārupitvā akkhīni añjetvā acchaṃ pattaṃ gahetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ nandaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘na kho te taṃ, nanda, patirūpaṃ kulaputtassa saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitassa, yaṃ tvaṃ ākoṭitapaccākoṭitāni cīvarāni pārupeyyāsi, akkhīni ca añjeyyāsi, acchañca pattaṃ dhāreyyāsi. Etaṃ kho te, nanda, patirūpaṃ kulaputtassa saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitassa, yaṃ tvaṃ āraññiko ca assasi, piṇḍapātiko ca paṃsukuliko ca kāmesu ca anapekkho vihareyyāsī’’ti. Idamavoca bhagavā…pe… satthā –

242. Trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, Tôn giả Nanda, con trai của dì Thế Tôn, đắp y được là phẳng phiu, kẻ mắt, mang bình bát sáng bóng, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Nanda đang ngồi một bên: – Này Nanda, điều này không thích hợp với ông, một thiện nam tử đã vì lòng tin xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, tức là việc ông đắp y được là phẳng phiu, kẻ mắt, và mang bình bát sáng bóng. Này Nanda, điều này mới thích hợp với ông, một thiện nam tử đã vì lòng tin xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, tức là ông nên là người sống trong rừng, người đi khất thực, người mặc y phấn tảo, và sống không luyến tiếc các dục. Thế Tôn đã nói như vậy... bậc Đạo Sư –

‘‘Kadāhaṃ nandaṃ passeyyaṃ, āraññaṃ paṃsukūlikaṃ;

Aññātuñchena yāpentaṃ, kāmesu anapekkhina’’nti.

“Khi nào Ta sẽ thấy Nanda, sống trong rừng, mặc y phấn tảo, sống bằng vật thực khất thực tầm thường, không luyến tiếc các dục?”

Atha [Pg.469] kho āyasmā nando aparena samayena āraññiko ca piṇḍapātiko ca paṃsukūliko ca kāmesu ca anapekkho vihāsīti. Aṭṭhamaṃ.

Bấy giờ, một thời gian sau, Tôn giả Nanda đã trở thành người sống trong rừng, người đi khất thực, người mặc y phấn tảo, và sống không luyến tiếc các dục.

9. Tissasuttaṃ

9. Kinh Tissa

243. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho āyasmā tisso bhagavato pitucchāputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi dukkhī dummano assūni pavattayamāno. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ tissaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu kho tvaṃ, tissa, ekamantaṃ nisinno dukkhī dummano assūni pavattayamāno’’ti? ‘‘Tathā hi pana maṃ, bhante, bhikkhū samantā vācāsannitodakena sañjambharimakaṃsū’’ti. ‘‘Tathāhi pana tvaṃ, tissa, vattā no ca vacanakkhamo; na kho te taṃ, tissa, patirūpaṃ kulaputtassa saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitassa, yaṃ tvaṃ vattā no ca vacanakkhamo. Etaṃ kho te, tissa, patirūpaṃ kulaputtassa saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitassa – ‘yaṃ tvaṃ vattā ca assa vacanakkhamo cā’’’ti.

243. Trú tại Sāvatthī. Lúc bấy giờ, Tôn giả Tissa, là con của người chú của Đức Thế Tôn, đi đến nơi Đức Thế Tôn đang ở; sau khi đến, đảnh lễ Đức Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên, buồn rầu, khổ tâm, nước mắt tuôn rơi. Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói với Tôn giả Tissa điều này: – Này Tissa, vì sao con lại ngồi một bên, buồn rầu, khổ tâm, nước mắt tuôn rơi như vậy? – Bạch Thế Tôn, quả thật là vì các vị tỳ khưu từ khắp nơi đã dùng những lời nói như mũi nhọn đâm chọc con. – Này Tissa, quả thật con là người hay nói nhưng lại không kham nhẫn được lời nói; này Tissa, điều đó không thích hợp cho con, một thiện nam tử đã vì lòng tin mà từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia, lại là người hay nói mà không kham nhẫn được lời nói. Này Tissa, điều này mới thích hợp cho con, một thiện nam tử đã vì lòng tin mà từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia: đó là con vừa là người hay nói, vừa là người kham nhẫn được lời nói.

Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –

Đức Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa:

‘‘Kiṃ nu kujjhasi mā kujjhi, akkodho tissa te varaṃ;

Kodhamānamakkhavinayatthañhi, tissa brahmacariyaṃ vussatī’’ti. navamaṃ;

“Này Tissa, sao lại phẫn nộ? Chớ nên phẫn nộ, không phẫn nộ, này Tissa, là điều tốt hơn cho con. Này Tissa, phạm hạnh được sống là để điều phục sân, mạn, và sự gièm pha.” (Kết thúc) phẩm thứ chín.

10. Theranāmakasuttaṃ

10. Kinh Vị Trưởng Lão (Theranāmaka)

244. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu theranāmako ekavihārī ceva hoti ekavihārassa ca vaṇṇavādī. So eko gāmaṃ piṇḍāya pavisati eko paṭikkamati eko raho nisīdati eko caṅkamaṃ adhiṭṭhāti. Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho [Pg.470] te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘idha, bhante, aññataro bhikkhu theranāmako ekavihārī ekavihārassa ca vaṇṇavādī’’ti.

244. Một thời, Đức Thế Tôn trú tại Rājagaha, trong Trúc Lâm, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc ấy, có một vị tỳ khưu tên là Thera (Trưởng Lão), vị ấy vừa là người sống một mình, vừa là người tán thán việc sống một mình. Vị ấy một mình đi vào làng để khất thực, một mình trở về, một mình ngồi nơi vắng vẻ, một mình kinh hành. Bấy giờ, nhiều vị tỳ khưu đi đến nơi Đức Thế Tôn đang ở; sau khi đến, đảnh lễ Đức Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, các vị tỳ khưu ấy bạch với Đức Thế Tôn điều này: – Bạch Thế Tôn, ở đây có một vị tỳ khưu tên là Thera, vị ấy là người sống một mình và là người tán thán việc sống một mình.

Atha kho bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ āmantesi – ‘‘ehi tvaṃ, bhikkhu, mama vacanena theraṃ bhikkhuṃ āmantehi – ‘satthā taṃ, āvuso thera, āmantetī’’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā thero tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ theraṃ etadavoca – ‘‘satthā taṃ, āvuso thera, āmantetī’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho āyasmā thero tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ theraṃ bhagavā etadavoca – ‘‘saccaṃ kira tvaṃ, thera, ekavihārī ekavihārassa ca vaṇṇavādī’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Yathā kathaṃ pana tvaṃ, thera, ekavihārī ekavihārassa ca vaṇṇavādī’’ti? ‘‘Idhāhaṃ, bhante, eko gāmaṃ piṇḍāya pavisāmi eko paṭikkamāmi eko raho nisīdāmi eko caṅkamaṃ adhiṭṭhāmi. Evaṃ khvāhaṃ, bhante, ekavihārī ekavihārassa ca vaṇṇavādī’’ti.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn gọi một vị tỳ khưu: – Này tỳ khưu, hãy đến đây, con hãy nhân danh ta gọi tỳ khưu Thera: ‘Thưa hiền giả Thera, bậc Đạo Sư cho gọi hiền giả.’ – ‘Thưa vâng, bạch Thế Tôn.’ Vị tỳ khưu ấy vâng đáp Đức Thế Tôn, rồi đi đến chỗ Tôn giả Thera; sau khi đến, vị ấy nói với Tôn giả Thera điều này: – ‘Thưa hiền giả Thera, bậc Đạo Sư cho gọi hiền giả.’ – ‘Thưa vâng, hiền giả.’ Tôn giả Thera vâng đáp vị tỳ khưu ấy, rồi đi đến nơi Đức Thế Tôn đang ở; sau khi đến, đảnh lễ Đức Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên. Đức Thế Tôn nói với Tôn giả Thera đang ngồi một bên điều này: – Này Thera, có thật là con sống một mình và tán thán việc sống một mình không? – Thưa vâng, bạch Thế Tôn. – Này Thera, con sống một mình và tán thán việc sống một mình như thế nào? – Bạch Thế Tôn, ở đây, con một mình đi vào làng để khất thực, một mình trở về, một mình ngồi nơi vắng vẻ, một mình kinh hành. Bạch Thế Tôn, con sống một mình và tán thán việc sống một mình là như vậy.

‘‘Attheso, thera, ekavihāro neso natthīti vadāmi. Api ca, thera, yathā ekavihāro vitthārena paripuṇṇo hoti taṃ suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho…pe…. ‘‘Kathañca, thera, ekavihāro vitthārena paripuṇṇo hoti. Idha, thera, yaṃ atītaṃ taṃ pahīnaṃ, yaṃ anāgataṃ taṃ paṭinissaṭṭhaṃ, paccuppannesu ca attabhāvapaṭilābhesu chandarāgo suppaṭivinīto. Evaṃ kho, thera, ekavihāro vitthārena paripuṇṇo hotī’’ti.

– Này Thera, có cách sống một mình như vậy, Ta không nói là không có. Tuy nhiên, này Thera, hãy lắng nghe và khéo tác ý về cách sống một mình được viên mãn một cách chi tiết; Ta sẽ nói. – Thưa vâng, bạch Thế Tôn... – Này Thera, thế nào là sống một mình được viên mãn một cách chi tiết? Này Thera, ở đây, cái gì thuộc về quá khứ thì đã được đoạn tận, cái gì thuộc về tương lai thì đã được từ bỏ, và đối với các sự thủ đắc tự thể ở hiện tại, tham dục đã được khéo điều phục. Này Thera, như vậy là sống một mình được viên mãn một cách chi tiết.

Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –

Đức Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa:

‘‘Sabbābhibhuṃ sabbaviduṃ sumedhaṃ,Sabbesu dhammesu anūpalittaṃ;

Sabbañjahaṃ taṇhākkhaye vimuttaṃ,Tamahaṃ naraṃ ekavihārīti brūmī’’ti. dasamaṃ;

“Bậc chinh phục tất cả, bậc biết tất cả, bậc thiện trí, không bị ô nhiễm trong tất cả các pháp; bậc từ bỏ tất cả, được giải thoát trong sự đoạn tận ái dục, người như vậy, Ta gọi là người sống một mình.” (Kết thúc) phẩm thứ mười.

11. Mahākappinasuttaṃ

11. Kinh Mahākappina

245. Sāvatthiyaṃ [Pg.471] viharati. Atha kho āyasmā mahākappino yena bhagavā tenupasaṅkami. Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ mahākappinaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna bhikkhū āmantesi – ‘‘passatha no tumhe bhikkhave, etaṃ bhikkhuṃ āgacchantaṃ odātakaṃ tanukaṃ tuṅganāsika’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Eso kho, bhikkhave, bhikkhu mahiddhiko mahānubhāvo. Na ca sā samāpatti sulabharūpā yā tena bhikkhunā asamāpannapubbā. Yassa catthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’’ti.

245. Trú tại Sāvatthī. Lúc bấy giờ, Tôn giả Mahākappina đi đến nơi Đức Thế Tôn đang ở. Đức Thế Tôn nhìn thấy Tôn giả Mahākappina từ xa đi đến. Sau khi thấy, Ngài gọi các vị tỳ khưu: – Này các tỳ khưu, các con có thấy vị tỳ khưu đang đi đến kia không, người có nước da trắng trẻo, thân hình mảnh khảnh, mũi cao? – Thưa vâng, bạch Thế Tôn. – Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ấy có đại thần lực, có đại oai lực. Không có định chứng nào mà vị tỳ khưu ấy chưa từng chứng đắc mà lại dễ dàng chứng đắc. Và mục đích mà các thiện nam tử chân chính từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia, là cứu cánh phạm hạnh vô thượng, vị ấy đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đắc và an trú ngay trong hiện tại.

Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –

Đức Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa:

‘‘Khattiyo seṭṭho janetasmiṃ, ye gottapaṭisārino;

Vijjācaraṇasampanno, so seṭṭho devamānuse.

“Trong chúng sanh mà truy tìm dòng dõi, dòng Sát-đế-lỵ là tối thượng; bậc đầy đủ minh và hạnh, vị ấy là tối thượng giữa trời và người.

‘‘Divā tapati ādicco, rattimābhāti candimā;

Sannaddho khattiyo tapati, jhāyī tapati brāhmaṇo;

Atha sabbamahorattiṃ, buddho tapati tejasā’’ti. ekādasamaṃ;

“Mặt trời chiếu sáng ban ngày, mặt trăng rạng ngời ban đêm; vua chúa lẫm liệt khi mang áo giáp, Bà-la-môn tỏa sáng khi thiền định; nhưng Đức Phật thì tỏa sáng bằng uy lực suốt cả ngày lẫn đêm.” (Kết thúc) phẩm thứ mười một.

12. Sahāyakasuttaṃ

12. Kinh Người Bạn Đồng Hành (Sahāyaka)

246. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho dve bhikkhū sahāyakā āyasmato mahākappinassa saddhivihārino yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu. Addasā kho bhagavā te bhikkhū dūratova āgacchante. Disvāna bhikkhū āmantesi – ‘‘passatha no tumhe, bhikkhave, ete bhikkhū sahāyake āgacchante kappinassa saddhivihārino’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Ete kho te bhikkhū mahiddhikā mahānubhāvā. Na ca sā samāpatti sulabharūpā, yā tehi bhikkhūhi asamāpannapubbā. Yassa catthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti.

246. Ngài đang trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, có hai vị tỳ-khưu là bạn đồng hành, là đệ tử cùng ở của trưởng lão Mahākappina, đi đến nơi đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn đã thấy hai vị tỳ-khưu ấy đang đi đến từ xa. Sau khi thấy, ngài gọi các vị tỳ-khưu: “Này các tỳ-khưu, các ông có thấy hai vị tỳ-khưu này, là bạn đồng hành, là đệ tử cùng ở của Kappina, đang đi đến không?” “Bạch Thế Tôn, vâng ạ.” “Hai vị tỳ-khưu này có đại thần lực, có đại oai lực. Và định nào mà hai vị tỳ-khưu ấy chưa từng chứng đắc thì không phải là dễ dàng đạt được. Và vì mục đích nào mà các thiện nam tử xuất gia, từ bỏ đời sống gia đình, sống không gia đình một cách chân chánh, mục đích cứu cánh của phạm hạnh vô thượng ấy, các vị ấy đang an trú, sau khi đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đắc và thành tựu ngay trong hiện tại.”

Idamavoca [Pg.472] bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –

Đức Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này:

‘‘Sahāyā vatime bhikkhū, cirarattaṃ sametikā;

Sameti nesaṃ saddhammo, dhamme buddhappavedite.

“Quả thật, các tỳ-khưu này là bạn đồng hành, đã hòa hợp trong một thời gian dài. Diệu pháp của họ hòa hợp, với Pháp do đức Phật tuyên thuyết.

‘‘Suvinītā kappinena, dhamme ariyappavedite;

Dhārenti antimaṃ dehaṃ, jetvā māraṃ savāhini’’nti. dvādasamaṃ;

“Được Kappina khéo huấn luyện, trong Pháp do bậc Thánh tuyên thuyết, họ mang thân cuối cùng, sau khi đã chiến thắng Ma vương cùng với quân đội.” Kinh thứ mười hai.

Bhikkhusaṃyuttaṃ samattaṃ.

Tương Ưng Tỳ Khưu đã kết thúc.

Tassuddānaṃ –

Kệ tóm tắt của phẩm ấy:

Kolito upatisso ca, ghaṭo cāpi pavuccati;

Navo sujāto bhaddi ca, visākho nando tisso ca;

Theranāmo ca kappino, sahāyena ca dvādasāti.

Kolita và Upatissa, Ghaṭa cũng được nói đến; Navo, Sujāto và Bhaddi, Visākho, Nando và Tisso; Theranāmo và Kappino, cùng với Sahāya là mười hai.

Nidānavaggo dutiyo.

Phẩm Nhân Duyên là phẩm thứ hai.

Tassuddānaṃ –

Kệ tóm tắt của phẩm ấy:

Nidānābhisamayadhātu, anamataggena kassapaṃ;

Sakkārarāhulalakkhaṇo, opamma-bhikkhunā vaggo.

Tương Ưng Nhân Duyên, Thắng Tri, Giới, Vô Thỉ, và Kassapa; Tương Ưng Lợi Lộc Cung Kính, Rāhula, Lakkhaṇa, Thí Dụ, và Tỳ Khưu là các phẩm.

Dutiyo tena pavuccatīti.

Do đó, được gọi là phẩm thứ hai.

Nidānavaggasaṃyuttapāḷi niṭṭhitā.

Kinh Tương Ưng Phẩm Nhân Duyên đã kết thúc.

বাংলা
পালি	অট্ঠকথা	টীকা	অন্ন
1101 পারাজিক পালি 1102 পাচিত্তিয় পালি 1103 মহাবগ্গ পালি (বিনয়) 1104 চূলবগ্গ পালি 1105 পরিবার পালি	1201 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-১ 1202 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-২ 1203 পাচিত্তিয় অট্ঠকথা 1204 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (বিনয়) 1205 চূলবগ্গ অট্ঠকথা 1206 পরিবার অট্ঠকথা	1301 সারত্থদীপনী টীকা-১ 1302 সারত্থদীপনী টীকা-২ 1303 সারত্থদীপনী টীকা-৩	1401 দ্বেমাতিকাপালি 1402 বিনয়সংগহ অট্ঠকথা 1403 বজিরবুদ্ধি টীকা 1404 বিমতিবিনোদনী টীকা-১ 1405 বিমতিবিনোদনী টীকা-২ 1406 বিনয়ালংকার টীকা-১ 1407 বিনয়ালংকার টীকা-২ 1408 কঙ্খাবিতরণীপুরাণ টীকা 1409 বিনয়বিনিচ্ছয়-উত্তরবিনিচ্ছয় 1410 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-১ 1411 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-২ 1412 পাচিত্যাদিযোজনাপালি 1413 খুদ্ধসিক্খা-মূলসিক্খা 8401 বিসুদ্ধিমগ্গ-১ 8402 বিসুদ্ধিমগ্গ-২ 8403 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-১ 8404 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-২ 8405 বিসুদ্ধিমগ্গ নিদানকথা 8406 দীঘনিকায় (পু-বি) 8407 মজ্ঝিমনিকায় (পু-বি) 8408 সংযুত্তনিকায় (পু-বি) 8409 অঙ্গুত্তরনিকায় (পু-বি) 8410 বিনয়পিটক (পু-বি) 8411 অভিধম্মপিটক (পু-বি) 8412 অট্ঠকথা (পু-বি) 8413 নিরুত্তিদীপনী 8414 পরমত্থদীপনী সংগহমহাটীকাপাঠ 8415 অনুদীপনীপাঠ 8416 পট্ঠানুদ্দেস দীপনীপাঠ 8417 নমক্কারটীকা 8418 মহাপণামপাঠ 8419 লক্খণাতো বুদ্ধথোমনাগাথা 8420 সুতবন্দনা 8421 কমলাঞ্জলি 8422 জিনালংকার 8423 পজ্জমধু 8424 বুদ্ধগুণগাথাবলী 8425 চূলগন্থবংস 8426 মহাবংস 8427 সাসনবংস 8428 কচ্চায়নব্যাকরণং 8429 মোগ্গল্লানব্যাকরণং 8430 সদ্দনীতিপ্পকরণং (পদমালা) 8431 সদ্দনীতিপ্পকরণং (ধাতুমালা) 8432 পদরূপসিদ্ধি 8433 মোগ্গল্লানপঞ্চিকা 8434 পযোগসিদ্ধিপাঠ 8435 বুত্তোদয়পাঠ 8436 অভিধানপ্পদীপিকাপাঠ 8437 অভিধানপ্পদীপিকাটীকা 8438 সুবোধালংকারপাঠ 8439 সুবোধালংকারটীকা 8440 বালাবতার গণ্ঠিপদত্থবিনিচ্ছয়সার 8441 লোকনীতি 8442 সুত্তন্তনীতি 8443 সূরস্সতীনীতি 8444 মহারহনীতি 8445 ধম্মনীতি 8446 কবিদপ্পণনীতি 8447 নীতিমঞ্জরী 8448 নরদক্খদীপনী 8449 চতুরারক্খদীপনী 8450 চাণক্যনীতি 8451 রসবাহিনী 8452 সীমাবিসোধনীপাঠ 8453 বেস্সন্তরগীতি 8454 মোগ্গল্লান বুত্তিবিবরণপঞ্চিকা 8455 থূপবংস 8456 দাঠাবংস 8457 ধাতুপাঠবিলাসিনিয়া 8458 ধাতুবংস 8459 হত্থবনগল্লবিহারবংস 8460 জিনচরিতয় 8461 জিনবংসদীপং 8462 তেলকটাহগাথা 8463 মিলিদটীকা 8464 পদমঞ্জরী 8465 পদসাধনং 8466 সদ্দবিন্দুপকরণং 8467 কচ্চায়নধাতুমঞ্জুসা 8468 সামন্তকূটবণ্ণনা
2101 সীলক্খন্ধবগ্গ পালি 2102 মহাবগ্গ পালি (দীঘ) 2103 পাথিকবগ্গ পালি	2201 সীলক্খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 2202 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (দীঘ) 2203 পাথিকবগ্গ অট্ঠকথা	2301 সীলক্খন্ধবগ্গ টীকা 2302 মহাবগ্গ টীকা (দীঘ) 2303 পাথিকবগ্গ টীকা 2304 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-১ 2305 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-২
3101 মূলপণ্ণাস পালি 3102 মজ্ঝিমপণ্ণাস পালি 3103 উপরিপণ্ণাস পালি	3201 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-১ 3202 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-২ 3203 মজ্ঝিমপণ্ণাস অট্ঠকথা 3204 উপরিপণ্ণাস অট্ঠকথা	3301 মূলপণ্ণাস টীকা 3302 মজ্ঝিমপণ্ণাস টীকা 3303 উপরিপণ্ণাস টীকা
4101 সগাথাবগ্গ পালি 4102 নিদানবগ্গ পালি 4103 খন্ধবগ্গ পালি 4104 সলায়তনবগ্গ পালি 4105 মহাবগ্গ পালি (সংযুত্ত)	4201 সগাথাবগ্গ অট্ঠকথা 4202 নিদানবগ্গ অট্ঠকথা 4203 খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 4204 সলায়তনবগ্গ অট্ঠকথা 4205 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (সংযুত্ত)	4301 সগাথাবগ্গ টীকা 4302 নিদানবগ্গ টীকা 4303 খন্ধবগ্গ টীকা 4304 সলায়তনবগ্গ টীকা 4305 মহাবগ্গ টীকা (সংযুত্ত)
5101 এককনিপাত পালি 5102 দুকনিপাত পালি 5103 তিকনিপাত পালি 5104 চতুক্কনিপাত পালি 5105 পঞ্চকনিপাত পালি 5106 ছক্কনিপাত পালি 5107 সত্তকনিপাত পালি 5108 অট্ঠকাদিনিপাত পালি 5109 নবকনিপাত পালি 5110 দশকনিপাত পালি 5111 একাদশকনিপাত পালি	5201 এককনিপাত অট্ঠকথা 5202 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত অট্ঠকথা 5203 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত অট্ঠকথা 5204 অট্ঠকাদিনিপাত অট্ঠকথা	5301 এককনিপাত টীকা 5302 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত টীকা 5303 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত টীকা 5304 অট্ঠকাদিনিপাত টীকা
6101 খুদ্ধকপাঠ পালি 6102 ধম্মপদ পালি 6103 উদান পালি 6104 ইতিবুত্তক পালি 6105 সুত্তনিপাত পালি 6106 বিমানবত্থু পালি 6107 পেতবত্থু পালি 6108 থেরগাথা পালি 6109 থেরীগাথা পালি 6110 অপদান পালি-১ 6111 অপদান পালি-২ 6112 বুদ্ধবংস পালি 6113 চরিয়াপিটক পালি 6114 জাতক পালি-১ 6115 জাতক পালি-২ 6116 মহানিদ্দেস পালি 6117 চূলনিদ্দেস পালি 6118 পটিসম্ভিদামগ্গ পালি 6119 নেত্তিপ্পকরণ পালি 6120 মিলিন্দপঞ্হ পালি 6121 পেটকোপদেস পালি	6201 খুদ্ধকপাঠ অট্ঠকথা 6202 ধম্মপদ অট্ঠকথা-১ 6203 ধম্মপদ অট্ঠকথা-২ 6204 উদান অট্ঠকথা 6205 ইতিবুত্তক অট্ঠকথা 6206 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-১ 6207 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-২ 6208 বিমানবত্থু অট্ঠকথা 6209 পেতবত্থু অট্ঠকথা 6210 থেরগাথা অট্ঠকথা-১ 6211 থেরগাথা অট্ঠকথা-২ 6212 থেরীগাথা অট্ঠকথা 6213 অপদান অট্ঠকথা-১ 6214 অপদান অট্ঠকথা-২ 6215 বুদ্ধবংস অট্ঠকথা 6216 চরিয়াপিটক অট্ঠকথা 6217 জাতক অট্ঠকথা-১ 6218 জাতক অট্ঠকথা-২ 6219 জাতক অট্ঠকথা-৩ 6220 জাতক অট্ঠকথা-৪ 6221 জাতক অট্ঠকথা-৫ 6222 জাতক অট্ঠকথা-৬ 6223 জাতক অট্ঠকথা-৭ 6224 মহানিদ্দেস অট্ঠকথা 6225 চূলনিদ্দেস অট্ঠকথা 6226 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-১ 6227 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-২ 6228 নেত্তিপ্পকরণ অট্ঠকথা	6301 নেত্তিপ্পকরণ টীকা 6302 নেত্তিবিভাবিনী
7101 ধম্মসংগণী পালি 7102 বিভঙ্গ পালি 7103 ধাতুকথা পালি 7104 পুগ্গলপঞ্ঞাত্তি পালি 7105 কথাবত্থু পালি 7106 যমক পালি-১ 7107 যমক পালি-২ 7108 যমক পালি-৩ 7109 পট্ঠান পালি-১ 7110 পট্ঠান পালি-২ 7111 পট্ঠান পালি-৩ 7112 পট্ঠান পালি-৪ 7113 পট্ঠান পালি-৫	7201 ধম্মসংগণি অট্ঠকথা 7202 সম্মোহবিনোদনী অট্ঠকথা 7203 পঞ্চপকরণ অট্ঠকথা	7301 ধম্মসংগণী-মূলটীকা 7302 বিভঙ্গ-মূলটীকা 7303 পঞ্চপকরণ-মূলটীকা 7304 ধম্মসংগণী-অনুটীকা 7305 পঞ্চপকরণ-অনুটীকা 7306 অভিধম্মাবতারো-নামরূপপরিচ্ছেদো 7307 অভিধম্মত্থসংগহো 7308 অভিধম্মাবতার-পুরাণটীকা 7309 অভিধম্মমাতিকাপালি

中文
巴利	義註	複註	藏外典籍
1101 巴拉基咖（波羅夷） 1102 巴吉帝亞（波逸提） 1103 大品（律藏） 1104 小品 1105 附隨	1201 巴拉基咖（波羅夷）義註-1 1202 巴拉基咖（波羅夷）義註-2 1203 巴吉帝亞（波逸提）義註 1204 大品義註（律藏） 1205 小品義註 1206 附隨義註	1301 心義燈-1 1302 心義燈-2 1303 心義燈-3	1401 疑惑度脫 1402 律攝註釋 1403 金剛智疏 1404 疑難解除疏-1 1405 疑難解除疏-2 1406 律莊嚴疏-1 1407 律莊嚴疏-2 1408 古老解惑疏 1409 律抉擇-上抉擇 1410 律抉擇疏-1 1411 律抉擇疏-2 1412 巴吉帝亞等啟請經 1413 小戒學-根本戒學 8401 清淨道論-1 8402 清淨道論-2 8403 清淨道大複註-1 8404 清淨道大複註-2 8405 清淨道論導論 8406 長部問答 8407 中部問答 8408 相應部問答 8409 增支部問答 8410 律藏問答 8411 論藏問答 8412 義注問答 8413 語言學詮釋手冊 8414 勝義顯揚 8415 隨燈論誦 8416 發趣論燈論 8417 禮敬文 8418 大禮敬文 8419 依相讚佛偈 8420 經讚 8421 蓮花供 8422 勝者莊嚴 8423 語蜜 8424 佛德偈集 8425 小史 8427 佛教史 8426 大史 8429 目犍連文法 8428 迦旃延文法 8430 文法寶鑑（詞幹篇） 8431 文法寶鑑（詞根篇） 8432 詞形成論 8433 目犍連五章 8434 應用成就讀本 8435 音韻論讀本 8436 阿毗曇燈讀本 8437 阿毗曇燈疏 8438 妙莊嚴論讀本 8439 妙莊嚴論疏 8440 初學入門義抉擇精要 8446 詩王智論 8447 智論花鬘 8445 法智論 8444 大羅漢智論 8441 世間智論 8442 經典智論 8443 勇士百智論 8450 考底利耶智論 8448 人眼燈 8449 四護衛燈 8451 妙味之流 8452 界清淨 8453 韋桑達拉頌 8454 目犍連語釋五章 8455 塔史 8456 佛牙史 8457 詞根讀本注釋 8458 舍利史 8459 象頭山寺史 8460 勝者行傳 8461 勝者宗燈 8462 油鍋偈 8463 彌蘭王問疏 8464 詞花鬘 8465 詞成就論 8466 正理滴論 8467 迦旃延詞根注 8468 邊境山注釋
2101 戒蘊品 2102 大品（長部） 2103 波梨品	2201 戒蘊品註義註 2202 大品義註（長部） 2203 波梨品義註	2301 戒蘊品疏 2302 大品複註（長部） 2303 波梨品複註 2304 戒蘊品新複註-1 2305 戒蘊品新複註-2
3101 根本五十經 3102 中五十經 3103 後五十經	3201 根本五十義註-1 3202 根本五十義註-2 3203 中五十義註 3204 後五十義註	3301 根本五十經複註 3302 中五十經複註 3303 後五十經複註
4101 有偈品 4102 因緣品 4103 蘊品 4104 六處品 4105 大品（相應部）	4201 有偈品義注 4202 因緣品義注 4203 蘊品義注 4204 六處品義注 4205 大品義注（相應部）	4301 有偈品複註 4302 因緣品註 4303 蘊品複註 4304 六處品複註 4305 大品複註（相應部）
5101 一集經 5102 二集經 5103 三集經 5104 四集經 5105 五集經 5106 六集經 5107 七集經 5108 八集等經 5109 九集經 5110 十集經 5111 十一集經	5201 一集義註 5202 二、三、四集義註 5203 五、六、七集義註 5204 八、九、十、十一集義註	5301 一集複註 5302 二、三、四集複註 5303 五、六、七集複註 5304 八集等複註
6101 小誦 6102 法句經 6103 自說 6104 如是語 6105 經集 6106 天宮事 6107 餓鬼事 6108 長老偈 6109 長老尼偈 6110 譬喻-1 6111 譬喻-2 6112 諸佛史 6113 所行藏 6114 本生-1 6115 本生-2 6116 大義釋 6117 小義釋 6118 無礙解道 6119 導論 6120 彌蘭王問 6121 藏釋	6201 小誦義注 6202 法句義注-1 6203 法句義注-2 6204 自說義注 6205 如是語義註 6206 經集義注-1 6207 經集義注-2 6208 天宮事義注 6209 餓鬼事義注 6210 長老偈義注-1 6211 長老偈義注-2 6212 長老尼義注 6213 譬喻義注-1 6214 譬喻義注-2 6215 諸佛史義注 6216 所行藏義注 6217 本生義注-1 6218 本生義注-2 6219 本生義注-3 6220 本生義注-4 6221 本生義注-5 6222 本生義注-6 6223 本生義注-7 6224 大義釋義注 6225 小義釋義注 6226 無礙解道義注-1 6227 無礙解道義注-2 6228 導論義注	6301 導論複註 6302 導論明解
7101 法集論 7102 分別論 7103 界論 7104 人施設論 7105 論事 7106 雙論-1 7107 雙論-2 7108 雙論-3 7109 發趣論-1 7110 發趣論-2 7111 發趣論-3 7112 發趣論-4 7113 發趣論-5	7201 法集論義註 7202 分別論義註（迷惑冰消） 7203 五部論義註	7301 法集論根本複註 7302 分別論根本複註 7303 五論根本複註 7304 法集論複註 7305 五論複註 7306 阿毘達摩入門 7307 攝阿毘達磨義論 7308 阿毘達摩入門古複註 7309 阿毘達摩論母

English
Pali Canon	Commentaries	Sub-commentaries	Other
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Français
Canon Pali	Commentaires	Sous-commentaires	Autres
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Deutsch
Pali-Kanon	Kommentare	Subkommentare	Sonstige
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

हिंदी
पाली कैनन	कमेंट्री	उप-टिप्पणियाँ	अन्य
1101 पाराजिक पाळि 1102 पाचित्तिय पाळि 1103 महावग्ग पाळि (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळि 1105 परिवार पाळि	1201 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-1 1202 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-2 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा	1301 सारत्थदीपनी टीका-1 1302 सारत्थदीपनी टीका-2 1303 सारत्थदीपनी टीका-3	1401 द्वेमातिकापाळि 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-1 1405 विमतिविनोदनी टीका-2 1406 विनयालंकार टीका-1 1407 विनयालंकार टीका-2 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-1 1411 विनयविनिच्छय टीका-2 1412 पाचित्यादियोजनापाळि 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-1 8402 विसुद्धिमग्ग-2 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-1 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-2 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अङ्गुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी सङ्गहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवन्दना 8421 कमलाञ्जलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगन्थवंस 8427 सासनवंस 8426 महावंस 8429 मोग्गल्लानब्याकरणं 8428 कच्चायनब्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपञ्चिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गण्ठिपदत्थविनिच्छयसार 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमञ्जरी 8445 धम्मनीति 8444 महारहनीति 8441 लोकनीति 8442 सुत्तन्तनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8450 चाणक्यनीति 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8451 रसवाहिनी 8452 सीमविसोधनीपाठ 8453 वेस्सन्तरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपञ्चिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमञ्जरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिन्दुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमञ्जुसा 8468 सामन्तकूटवण्णना
2101 सीलक्खन्धवग्ग पाळि 2102 महावग्ग पाळि (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळि	2201 सीलक्खन्धवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा	2301 सीलक्खन्धवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-1 2305 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-2
3101 मूलपण्णास पाळि 3102 मज्झिमपण्णास पाळि 3103 उपरिपण्णास पाळि	3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-1 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-2 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा	3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळि 4102 निदानवग्ग पाळि 4103 खन्धवग्ग पाळि 4104 सळायतनवग्ग पाळि 4105 महावग्ग पाळि (संयुत्त)	4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खन्धवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)	4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खन्धवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळि 5102 दुकनिपात पाळि 5103 तिकनिपात पाळि 5104 चतुक्कनिपात पाळि 5105 पञ्चकनिपात पाळि 5106 छक्कनिपात पाळि 5107 सत्तकनिपात पाळि 5108 अट्ठकादिनिपात पाळि 5109 नवकनिपात पाळि 5110 दसकनिपात पाळि 5111 एकादसकनिपात पाळि	5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा	5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळि 6102 धम्मपद पाळि 6103 उदान पाळि 6104 इतिवुत्तक पाळि 6105 सुत्तनिपात पाळि 6106 विमानवत्थु पाळि 6107 पेतवत्थु पाळि 6108 थेरगाथा पाळि 6109 थेरीगाथा पाळि 6110 अपदान पाळि-1 6111 अपदान पाळि-2 6112 बुद्धवंस पाळि 6113 चरियापिटक पाळि 6114 जातक पाळि-1 6115 जातक पाळि-2 6116 महानिद्देस पाळि 6117 चूळनिद्देस पाळि 6118 पटिसम्भिदामग्ग पाळि 6119 नेत्तिप्पकरण पाळि 6120 मिलिन्दपञ्ह पाळि 6121 पेटकोपदेस पाळि	6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-1 6203 धम्मपद अट्ठकथा-2 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-1 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-2 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-1 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-2 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-1 6214 अपदान अट्ठकथा-2 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-1 6218 जातक अट्ठकथा-2 6219 जातक अट्ठकथा-3 6220 जातक अट्ठकथा-4 6221 जातक अट्ठकथा-5 6222 जातक अट्ठकथा-6 6223 जातक अट्ठकथा-7 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-1 6227 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-2 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा	6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसङ्गणी पाळि 7102 विभङ्ग पाळि 7103 धातुकथा पाळि 7104 पुग्गलपञ्ञत्ति पाळि 7105 कथावत्थु पाळि 7106 यमक पाळि-1 7107 यमक पाळि-2 7108 यमक पाळि-3 7109 पट्ठान पाळि-1 7110 पट्ठान पाळि-2 7111 पट्ठान पाळि-3 7112 पट्ठान पाळि-4 7113 पट्ठान पाळि-5	7201 धम्मसङ्गणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पञ्चपकरण अट्ठकथा	7301 धम्मसङ्गणी-मूलटीका 7302 विभङ्ग-मूलटीका 7303 पञ्चपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसङ्गणी-अनुटीका 7305 पञ्चपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसङ्गहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळि

Indonesia
Kanon Pali	Komentar	Sub-komentar	Lainnya
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

日文
パーリ仏典	註釈書	副註釈書	その他
1101 パーラージカ・パーリ 1102 パーチッティヤ・パーリ 1103 マハーヴァッガ・パーリ（ヴィナヤ） 1104 チューラヴァッガ・パーリ 1105 パリヴァーラ・パーリ	1201 パーラージカカンダ・アッタカター-1 1202 パーラージカカンダ・アッタカター-2 1203 パーチッティヤ・アッタカター 1204 マハーヴァッガ・アッタカター（ヴィナヤ） 1205 チューラヴァッガ・アッタカター 1206 パリヴァーラ・アッタカター	1301 サーラッタディーパニー・ティーカー-1 1302 サーラッタディーパニー・ティーカー-2 1303 サーラッタディーパニー・ティーカー-3	1401 ドヴェマーティカー・パーリ 1402 ヴィナヤサンガハ・アッタカター 1403 ヴァジラブッディ・ティーカー 1404 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-1 1405 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-2 1406 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-1 1407 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-2 1408 カンカーウィタラニープラーナ・ティーカー 1409 ヴィナヤヴィニッチャヤ-ウッタラヴィニッチャヤ 1410 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-1 1411 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-2 1412 パーチッティヤーディヨージャナー・パーリ 1413 クッダシッカー-ムーラシッカー 8401 ヴィスッディマッガ-1 8402 ヴィスッディマッガ-2 8403 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-1 8404 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-2 8405 ヴィスッディマッガ・ニダーナカター 8406 ディーガニカーヤ（プ・ヴィ） 8407 マッジマニカーヤ（プ・ヴィ） 8408 サンユッタニカーヤ（プ・ヴィ） 8409 アングッタラニカーヤ（プ・ヴィ） 8410 ヴィナヤピタカ（プ・ヴィ） 8411 アビダンマピタカ（プ・ヴィ） 8412 アッタカター（プ・ヴィ） 8413 ニルッティディーパニー 8414 パラマッタディーパニー・サンガハマハーティカーパータ 8415 アヌディーパニーパータ 8416 パッターヌッデーサ・ディーパニーパータ 8417 ナマッカラ・ティーカー 8418 マハーパナーマ・パータ 8419 ラッカナート・ブッダトーマナーガーター 8420 スタヴァンダナー 8421 カマラーニャジャリ 8422 ジナランカーラ 8423 パッジャマドゥ 8424 ブッダグナガーター・ヴァリー 8425 チューラガンタヴァンサ 8427 サーサナヴァンサ 8426 マハーヴァンサ 8429 モッガラーナ・ビャーカラナン 8428 カッチャーヤナ・ビャーカラナン 8430 サッダニーティッパカラナン（パダマーラー） 8431 サッダニーティッパカラナン（ダートゥマーラー） 8432 パダルーパシッディ 8433 モッガラーナ・パンチカー 8434 パヨーガシッディ・パータ 8435 ヴットーダヤ・パータ 8436 アビダーナッパディーピカー・パータ 8437 アビダーナッパディーピカー・ティーカー 8438 スボーダーランカーラ・パータ 8439 スボーダーランカーラ・ティーカー 8440 バーラーヴァターラ・ガンティパダッタヴィニッチャヤサーラ 8446 カヴィダッパナニーティ 8447 ニーティマンジャリー 8445 ダンマニーティ 8444 マハーラハニーティ 8441 ローカニーティ 8442 スタンタニーティ 8443 スーラッサティニーティ 8450 チャーナキャニーティ 8448 ナラダッカディーパニー 8449 チャトゥラーラッカディーパニー 8451 ラサヴァーヒニー 8452 シーマヴィソーダニー・パータ 8453 ヴェッサンタラ・ギーティ 8454 モッガラーナ・ヴッティヴィヴァラナパンチカー 8455 トゥーパヴァンサ 8456 ダーターヴァンサ 8457 ダートゥパータヴィラーヴィシニヤー 8458 ダートゥヴァンサ 8459 ハッタヴァナッガラヴィハーラヴァンサ 8460 ジナチャリタヤ 8461 ジナヴァンサディーパン 8462 テーラカターガーター 8463 ミリダ・ティーカー 8464 パダマンジャリー 8465 パダサーダナン 8466 サッダビンドゥパカラナン 8467 カッチャーヤナ・ダートゥマンジューサー 8468 サーマンタクータ・ヴァンナナー
2101 シーラッカンダワッガ・パーリ 2102 マハーワッガ・パーリ（ディーガ） 2103 パーティカワッガ・パーリ	2201 シーラッカンダワッガ・アッタカター 2202 マハーワッガ・アッタカター（ディーガ） 2203 パーティカワッガ・アッタカター	2301 シーラッカンダワッガ・ティーカー 2302 マハーワッガ・ティーカー（ディーガ） 2303 パーティカワッガ・ティーカー 2304 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-1 2305 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-2
3101 ムーラパンナーサ・パーリ 3102 マッジマパンナーサ・パーリ 3103 ウパリパンナーサ・パーリ	3201 ムーラパンナーサ・アッタカター-1 3202 ムーラパンナーサ・アッタカター-2 3203 マッジマパンナーサ・アッタカター 3204 ウパリパンナーサ・アッタカター	3301 ムーラパンナーサ・ティーカー 3302 マッジマパンナーサ・ティーカー 3303 ウパリパンナーサ・ティーカー
4101 サガーター・ワッガ・パーリ 4102 ニダーナ・ワッガ・パーリ 4103 カンダ・ワッガ・パーリ 4104 サラーヤタナ・ワッガ・パーリ 4105 マハーワッガ・パーリ（サンユッタ）	4201 サガーター・ワッガ・アッタカター 4202 ニダーナ・ワッガ・アッタカター 4203 カンダ・ワッガ・アッタカター 4204 サラーヤタナ・ワッガ・アッタカター 4205 マハーワッガ・アッタカター（サンユッタ）	4301 サガーター・ワッガ・ティーカー 4302 ニダーナ・ワッガ・ティーカー 4303 カンダ・ワッガ・ティーカー 4304 サラーヤタナ・ワッガ・ティーカー 4305 マハーワッガ・ティーカー（サンユッタ）
5101 エーカカニパータ・パーリ 5102 ドゥカニパータ・パーリ 5103 ティカニパータ・パーリ 5104 チャトゥッカニパータ・パーリ 5105 パンチャカニパータ・パーリ 5106 チャッカニパータ・パーリ 5107 サッタカニパータ・パーリ 5108 アッタカーディニパータ・パーリ 5109 ナヴァカニパータ・パーリ 5110 ダサカニパータ・パーリ 5111 エーカーダサカニパータ・パーリ	5201 エーカカニパータ・アッタカター 5202 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・アッタカター 5203 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・アッタカター 5204 アッタカーディニパータ・アッタカター	5301 エーカカニパータ・ティーカー 5302 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・ティーカー 5303 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・ティーカー 5304 アッタカーディニパータ・ティーカー
6101 クッダカパータ・パーリ 6102 ダンマパダ・パーリ 6103 ウダーナ・パーリ 6104 イティヴッタカ・パーリ 6105 スッタニパータ・パーリ 6106 ヴィマーナヴァットゥ・パーリ 6107 ペーヴァットゥ・パーリ 6108 テーラガーター・パーリ 6109 テーリーガーター・パーリ 6110 アパダーナ・パーリ-1 6111 アパダーナ・パーリ-2 6112 ブッダヴァンサ・パーリ 6113 チャリヤーピタカ・パーリ 6114 ジャータカ・パーリ-1 6115 ジャータカ・パーリ-2 6116 マハーニッデーサ・パーリ 6117 チューラニッデーサ・パーリ 6118 パティサンビダーマッガ・パーリ 6119 ネッティッパカラナ・パーリ 6120 ミリンダパンハ・パーリ 6121 ペータコーパデーサ・パーリ	6201 クッダカパータ・アッタカター 6202 ダンマパダ・アッタカター-1 6203 ダンマパダ・アッタカター-2 6204 ウダーナ・アッタカター 6205 イティヴッタカ・アッタカター 6206 スッタニパータ・アッタカター-1 6207 スッタニパータ・アッタカター-2 6208 ヴィマーナヴァットゥ・アッタカター 6209 ペータヴァットゥ・アッタカター 6210 テーラガーター・アッタカター-1 6211 テーラガーター・アッタカター-2 6212 テーリーガーター・アッタカター 6213 アパダーナ・アッタカター-1 6214 アパダーナ・アッタカター-2 6215 ブッダヴァンサ・アッタカター 6216 チャリヤーピタカ・アッタカター 6217 ジャータカ・アッタカター-1 6218 ジャータカ・アッタカター-2 6219 ジャータカ・アッタカター-3 6220 ジャータカ・アッタカター-4 6221 ジャータカ・アッタカター-5 6222 ジャータカ・アッタカター-6 6223 ジャータカ・アッタカター-7 6224 マハーニッデーサ・アッタカター 6225 チューラニッデーサ・アッタカター 6226 パティサンビダーマッガ・アッタカター-1 6227 パティサンビダーマッガ・アッタカター-2 6228 ネッティッパカラナ・アッタカター	6301 ネッティッパカラナ・ティーカー 6302 ネッティヴィバーヴィニー
7101 ダンマサンガニー・パーリ 7102 ヴィバンガ・パーリ 7103 ダートゥカター・パーリ 7104 プッガラパンニャッティ・パーリ 7105 カター・ヴァットゥ・パーリ 7106 ヤマカ・パーリ-1 7107 ヤマカ・パーリ-2 7108 ヤマカ・パーリ-3 7109 パッターナ・パーリ-1 7110 パッターナ・パーリ-2 7111 パッターナ・パーリ-3 7112 パッターナ・パーリ-4 7113 パッターナ・パーリ-5	7201 ダンマサンガニ・アッタカター 7202 サンモーハヴィノーダニー・アッタカター 7203 パンチャパカラナ・アッタカター	7301 ダンマサンガニー・ムーラティーカー 7302 ヴィバンガ・ムーラティーカー 7303 パンチャパカラナ・ムーラティーカー 7304 ダンマサンガニー・アヌティーカー 7305 パンチャパカラナ・アヌティーカー 7306 アビダンマーヴァターロ・ナーマルーパパリッチェード 7307 アビダンマッタ・サンガホ 7308 アビダンマーヴァターラ・プラーナティーカー 7309 アビダンマ・マーティカーパーリ

ខ្មែរ
ព្រះត្រៃបិដកបាលី	អដ្ឋកថា	ដីកា	ផ្សេងទៀត
1101 បារាជិកបាឡិ 1102 បាចិត្តិយបាឡិ 1103 មហាវគ្គបាឡិ (វិន័យ) 1104 ចូឡវគ្គបាឡិ 1105 បរិវារបាឡិ	1201 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-១ 1202 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-២ 1203 បាចិត្តិយអដ្ឋកថា 1204 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (វិន័យ) 1205 ចូឡវគ្គអដ្ឋកថា 1206 បរិវារអដ្ឋកថា	1301 សារត្ថទីបនីដីកា-១ 1302 សារត្ថទីបនីដីកា-២ 1303 សារត្ថទីបនីដីកា-៣	1401 ទ្វេមាតិកាបាឡិ 1402 វិនយសង្គហអដ្ឋកថា 1403 វជិរពុទ្ធិដីកា 1404 វិមតិវិនោទនីដីកា-១ 1405 វិមតិវិនោទនីដីកា-២ 1406 វិនយាលង្ការដីកា-១ 1407 វិនយាលង្ការដីកា-២ 1408 កង្ខាវិតរណីបុរាណដីកា 1409 វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ 1410 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-១ 1411 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-២ 1412 បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ 1413 ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា 8401 វិសុទ្ធិមគ្គ-១ 8402 វិសុទ្ធិមគ្គ-២ 8403 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-១ 8404 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-២ 8405 វិសុទ្ធិមគ្គ និទានកថា 8406 ទីឃនិកាយ (បុ-វិ) 8407 មជ្ឈិមនិកាយ (បុ-វិ) 8408 សំយុត្តនិកាយ (បុ-វិ) 8409 អង្គុត្តរនិកាយ (បុ-វិ) 8410 វិនយបិដក (បុ-វិ) 8411 អភិធម្មបិដក (បុ-វិ) 8412 អដ្ឋកថា (បុ-វិ) 8413 និរុត្តិទីបនី 8414 បរមត្ថទីបនី សង្គហមហាដីកាបាឋ 8415 អនុទីបនីបាឋ 8416 បដ្ឋានុទ្ទេស ទីបនីបាឋ 8417 នមក្ការដីកា 8418 មហាបណាមបាឋ 8419 លក្ខណាតោ ពុទ្ធថោមនាគាថា 8420 សុតវន្ទនា 8421 កមលាញ្ជលិ 8422 ជិនាលង្ការ 8423 បជ្ជមធុ 8424 ពុទ្ធគុណគាថាវលី 8425 ចូឡគន្ថវង្ស 8427 សាសនវង្ស 8426 មហាវង្ស 8429 មោគ្គល្លានព្យាករណំ 8428 កច្ចាយនព្យាករណំ 8430 សទ្ទនីតិប្បករណំ (បទមាលា) 8431 សទ្ទនីតិប្បករណំ (ធាតុមាលា) 8432 បទរូបសិទ្ធិ 8433 មោគ្គល្លានបញ្ចិកា 8434 បយោគសិទ្ធិបាឋ 8435 វុត្តោទយបាឋ 8436 អភិធានប្បទីបិកាបាឋ 8437 អភិធានប្បទីបិកាដីកា 8438 សុពោធាលង្ការបាឋ 8439 សុពោធាលង្ការដីកា 8440 បាលាវតារ គណ្ឋិបទត្ថវិនិច្ឆយសារ 8446 កវិទប្បណនីតិ 8447 នីតិមញ្ជរី 8445 ធម្មនីតិ 8444 មហារហនីតិ 8441 លោកនីតិ 8442 សុត្តន្តនីតិ 8443 សូរស្សតិនីតិ 8450 ចាណក្យនីតិ 8448 នរទក្ខទីបនី 8449 ចតុរារក្ខទីបនី 8451 រសវាហិនី 8452 សីមវិសោធនីបាឋ 8453 វេស្សន្តរគីតិ 8454 មោគ្គល្លាន វុត្តិវិវរណបញ្ចិកា 8455 ថូបវង្ស 8456 ទាឋាវង្ស 8457 ធាតុបាឋវិលាសិនិយា 8458 ធាតុវង្ស 8459 ហត្ថវនគល្លវិហារវង្ស 8460 ជិនចរិតយ 8461 ជិនវង្សទីបំ 8462 តេលកដាហគាថា 8463 មិលិទដីកា 8464 បទមញ្ជរី 8465 បទសាធនំ 8466 សទ្ទពិន្ទុបករណំ 8467 កច្ចាយនធាតុមញ្ជុសា 8468 សាមន្តកូដវណ្ណនា
2101 សីលក្ខន្ធវគ្គបាឡិ 2102 មហាវគ្គបាឡិ (ទីឃ) 2103 បាថិកវគ្គបាឡិ	2201 សីលក្ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 2202 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (ទីឃ) 2203 បាថិកវគ្គអដ្ឋកថា	2301 សីលក្ខន្ធវគ្គដីកា 2302 មហាវគ្គដីកា (ទីឃ) 2303 បាថិកវគ្គដីកា 2304 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-១ 2305 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-២
3101 មូលបណ្ណាសបាឡិ 3102 មជ្ឈិមបណ្ណាសបាឡិ 3103 ឧបរិបណ្ណាសបាឡិ	3201 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-១ 3202 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-២ 3203 មជ្ឈិមបណ្ណាសអដ្ឋកថា 3204 ឧបរិបណ្ណាសអដ្ឋកថា	3301 មូលបណ្ណាសដីកា 3302 មជ្ឈិមបណ្ណាសដីកា 3303 ឧបរិបណ្ណាសដីកា
4101 សគាថាវគ្គបាឡិ 4102 និទានវគ្គបាឡិ 4103 ខន្ធវគ្គបាឡិ 4104 សឡាយតនវគ្គបាឡិ 4105 មហាវគ្គបាឡិ (សំយុត្ត)	4201 សគាថាវគ្គអដ្ឋកថា 4202 និទានវគ្គអដ្ឋកថា 4203 ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 4204 សឡាយតនវគ្គអដ្ឋកថា 4205 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (សំយុត្ត)	4301 សគាថាវគ្គដីកា 4302 និទានវគ្គដីកា 4303 ខន្ធវគ្គដីកា 4304 សឡាយតនវគ្គដីកា 4305 មហាវគ្គដីកា (សំយុត្ត)
5101 ឯកកនិបាតបាឡិ 5102 ទុកនិបាតបាឡិ 5103 តិកនិបាតបាឡិ 5104 ចតុក្កនិបាតបាឡិ 5105 បញ្ចកនិបាតបាឡិ 5106 ឆក្កនិបាតបាឡិ 5107 សត្តកនិបាតបាឡិ 5108 អដ្ឋកាទិនិបាតបាឡិ 5109 នវកនិបាតបាឡិ 5110 ទសកនិបាតបាឡិ 5111 ឯកាទសកនិបាតបាឡិ	5201 ឯកកនិបាតអដ្ឋកថា 5202 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតអដ្ឋកថា 5203 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតអដ្ឋកថា 5204 អដ្ឋកាទិនិបាតអដ្ឋកថា	5301 ឯកកនិបាតដីកា 5302 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតដីកា 5303 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតដីកា 5304 អដ្ឋកាទិនិបាតដីកា
6101 ខុទ្ទកបាឋបាឡិ 6102 ធម្មបទបាឡិ 6103 ឧទានបាឡិ 6104 ឥតិវុត្តកបាឡិ 6105 សុត្តនិបាតបាឡិ 6106 វិមានវត្ថុបាឡិ 6107 បេតវត្ថុបាឡិ 6108 ថេរគាថាបាឡិ 6109 ថេរីគាថាបាឡិ 6110 អបទានបាឡិ-១ 6111 អបទានបាឡិ-២ 6112 ពុទ្ធវង្សបាឡិ 6113 ចរិយាបិដកបាឡិ 6114 ជាតកបាឡិ-១ 6115 ជាតកបាឡិ-២ 6116 មហានិទ្ទេសបាឡិ 6117 ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ 6118 បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ 6119 នេត្តិប្បករណបាឡិ 6120 មិលិន្ទបញ្ហាបាឡិ 6121 បេដកោបទេសបាឡិ	6201 ខុទ្ទកបាឋអដ្ឋកថា 6202 ធម្មបទអដ្ឋកថា-១ 6203 ធម្មបទអដ្ឋកថា-២ 6204 ឧទានអដ្ឋកថា 6205 ឥតិវុត្តកអដ្ឋកថា 6206 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-១ 6207 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-២ 6208 វិមានវត្ថុអដ្ឋកថា 6209 បេតវត្ថុអដ្ឋកថា 6210 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-១ 6211 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-២ 6212 ថេរីគាថាអដ្ឋកថា 6213 អបទានអដ្ឋកថា-១ 6214 អបទានអដ្ឋកថា-២ 6215 ពុទ្ធវង្សអដ្ឋកថា 6216 ចរិយាបិដកអដ្ឋកថា 6217 ជាតកអដ្ឋកថា-១ 6218 ជាតកអដ្ឋកថា-២ 6219 ជាតកអដ្ឋកថា-៣ 6220 ជាតកអដ្ឋកថា-៤ 6221 ជាតកអដ្ឋកថា-៥ 6222 ជាតកអដ្ឋកថា-៦ 6223 ជាតកអដ្ឋកថា-៧ 6224 មហានិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6225 ចូឡនិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6226 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-១ 6227 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-២ 6228 នេត្តិប្បករណអដ្ឋកថា	6301 នេត្តិប្បករណដីកា 6302 នេត្តិវិភាវិនី
7101 ធម្មសង្គណីបាឡិ 7102 វិភង្គបាឡិ 7103 ធាតុកថាបាឡិ 7104 បុគ្គលបញ្ញត្តិបាឡិ 7105 កថាវត្ថុបាឡិ 7106 យមកបាឡិ-១ 7107 យមកបាឡិ-២ 7108 យមកបាឡិ-៣ 7109 បដ្ឋានបាឡិ-១ 7110 បដ្ឋានបាឡិ-២ 7111 បដ្ឋានបាឡិ-៣ 7112 បដ្ឋានបាឡិ-៤ 7113 បដ្ឋានបាឡិ-៥	7201 ធម្មសង្គណិអដ្ឋកថា 7202 សម្មោហវិនោទនីអដ្ឋកថា 7203 បញ្ចបករណអដ្ឋកថា	7301 ធម្មសង្គណី-មូលដីកា 7302 វិភង្គ-មូលដីកា 7303 បញ្ចបករណ-មូលដីកា 7304 ធម្មសង្គណី-អនុដីកា 7305 បញ្ចបករណ-អនុដីកា 7306 អភិធម្មាវតារោ-នាមរូបបរិច្ឆេទោ 7307 អភិធម្មត្ថសង្គហោ 7308 អភិធម្មាវតារ-បុរាណដីកា 7309 អភិធម្មមាតិកាបាឡិ

한국인
팔리 대장경	주석서	부주석서	기타
1101 빠라지카 빨리 1102 빠찟띠야 빨리 1103 마하왁가 빨리 (비나야) 1104 출라왁가 빨리 1105 빠리와라 빨리	1201 빠라지까깐다 앗타카타-1 1202 빠라지까깐다 앗타카타-2 1203 빠찟띠야 앗타카타 1204 마하왁가 앗타카타 (비나야) 1205 출라왁가 앗타카타 1206 빠리와라 앗타카타	1301 사랏타디빠니 띠까-1 1302 사랏타디빠니 띠까-2 1303 사랏타디빠니 띠까-3	1401 드베마띠까빨리 1402 위나야상가하 앗타카타 1403 와지라붓디 띠까 1404 위마띠위노다니 띠까-1 1405 위마띠위노다니 띠까-2 1406 위나야랑까라 띠까-1 1407 위나야랑까라 띠까-2 1408 깡카위따라니뿌라나 띠까 1409 위나야위닛차야-웃따라위닛차야 1410 위나야위닛차야 띠까-1 1411 위나야위닛차야 띠까-2 1412 빠찟땨디요자나빨리 1413 쿳닷시카-물라시카 8401 위숟디막가-1 8402 위숟디막가-2 8403 위숟디막가-마하띠까-1 8404 위숟디막가-마하띠까-2 8405 위숟디막가 니다나까타 8406 디가니까야 (뿌-위) 8407 맛지마니까야 (뿌-위) 8408 삼윳따니까야 (뿌-위) 8409 앙굳따라니까야 (뿌-위) 8410 위나야삐따까 (뿌-위) 8411 아비담마삐따까 (뿌-위) 8412 앗타카타 (뿌-위) 8413 니룻띠디빠니 8414 빠라맛타디빠니 상가하마하띠까빠타 8415 아누디빠니빠타 8416 빳타누ㄸ데사 디빠니빠타 8417 나막까라띠까 8418 마하빠나마빠타 8419 락카나또 붓다토마나가타 8420 수타완다나 8421 까말란자리 8422 지나랑까라 8423 빳자마두 8424 붓다구나가타왈리 8425 출라간타왕사 8427 사사나왕사 8426 마하왕사 8429 목갈라나뱌까라낭 8428 깟차야나뱌까라낭 8430 삿다니띠빠까라낭 (빠다말라) 8431 삿다니띠빠까라낭 (다두말라) 8432 빠다루빠싣디 8433 목갈라나빤찌까 8434 빠요가싣디빠타 8435 붇또다야빠타 8436 아비다나빠디피까빠타 8437 아비다나빠디피까띠까 8438 수보다랑까라빠타 8439 수보다랑까라띠까 8440 발라와따라 간티빠닷타위닛차야사라 8446 까위닷빠나니띠 8447 니띠만자리 8445 담마니띠 8444 마하라하니띠 8441 로까니띠 8442 숫딴따니띠 8443 수랏사띠니띠 8450 짜낙야니띠 8448 나라닥카디빠니 8449 짜뚜라락카디빠니 8451 라사와히니 8452 시마위소다니빠타 8453 웨산따라기띠 8454 목갈라나 붇띠위와라나빤찌까 8455 투빠왕사 8456 다타왕사 8457 다두빠타윌라시니야 8458 다두왕사 8459 핟타와나갈라위하라왕사 8460 지나짜리따야 8461 지나왕사디빵 8462 떼라까타하가타 8463 밀리다띠까 8464 빠다만자리 8465 빠다사다낭 8466 삿다빈두빠까라낭 8467 깟차야나다두만주사 8468 사만따꿋타완나나
2101 실락칸다왁가 빨리 2102 마하왁가 빨리 (디가) 2103 빠티까왁가 빨리	2201 실락칸다왁가 앗타카타 2202 마하왁가 앗타카타 (디가) 2203 빠티까왁가 앗타카타	2301 실락칸다왁가 띠까 2302 마하왁가 띠까 (디가) 2303 빠티까왁가 띠까 2304 실락칸다왁가-아비나와띠까-1 2305 실락칸다왁가-아비나와띠까-2
3101 물라빤나사 빨리 3102 맛지마빤나사 빨리 3103 우빠리빤나사 빨리	3201 물라빤나사 앗타카타-1 3202 물라빤나사 앗타카타-2 3203 맛지마빤나사 앗타카타 3204 우빠리빤나사 앗타카타	3301 물라빤나사 띠까 3302 맛지마빤나사 띠까 3303 우빠리빤나사 띠까
4101 사가타왁가 빨리 4102 니다나왁가 빨리 4103 칸다왁가 빨리 4104 살라야따나왁가 빨리 4105 마하왁가 빨리 (삼윳따)	4201 사가타왁가 앗타카타 4202 니다나왁가 앗타카타 4203 칸다왁가 앗타카타 4204 살라야따나왁가 앗타카타 4205 마하왁가 앗타카타 (삼윳따)	4301 사가타왁가 띠까 4302 니다나왁가 띠까 4303 칸다왁가 띠까 4304 살라야따나왁가 띠까 4305 마하왁가 띠까 (삼윳따)
5101 에까까니빠따 빨리 5102 두까니빠따 빨리 5103 띠까니빠따 빨리 5104 짜뚝까니빠따 빨리 5105 빤짜까니빠따 빨리 5106 착까니빠따 빨리 5107 삿따까니빠따 빨리 5108 앗타까디니빠따 빨리 5109 나와까니빠따 빨리 5110 다사까니빠따 빨리 5111 에까다사까니빠따 빨리	5201 에까까니빠따 앗타카타 5202 두까-띠까-짜뚝까니빠따 앗타카타 5203 빤짜까-착까-삿따까니빠따 앗타카타 5204 앗타까디니빠따 앗타카타	5301 에까까니빠따 띠까 5302 두까-띠까-짜뚝까니빠따 띠까 5303 빤짜까-착까-삿따까니빠따 띠까 5304 앗타까디니빠따 띠까
6101 쿳닥까빠타 빨리 6102 담마빠다 빨리 6103 우다나 빨리 6104 이띠웃따까 빨리 6105 숫따니빠따 빨리 6106 위마나왓투 빨리 6107 베따왓투 빨리 6108 테라가타 빨리 6109 테리가타 빨리 6110 아빠다나 빨리-1 6111 아빠다나 빨리-2 6112 붓다왕사 빨리 6113 짜리야삐따까 빨리 6114 자따까 빨리-1 6115 자따까 빨리-2 6116 마하닷데사 빨리 6117 출라닷데사 빨리 6118 빠티삼비다막가 빨리 6119 넷띠빠까라나 빨리 6120 밀린다빤하 빨리 6121 뻬따꼬빠데사 빨리	6201 쿳닥까빠타 앗타카타 6202 담마빠다 앗타카타-1 6203 담마빠다 앗타카타-2 6204 우다나 앗타카타 6205 이띠웃따까 앗타카타 6206 숫따니빠따 앗타카타-1 6207 숫따니빠따 앗타카타-2 6208 위마나왓투 앗타카타 6209 베따왓투 앗타카타 6210 테라가타 앗타카타-1 6211 테라가타 앗타카타-2 6212 테리가타 앗타카타 6213 아빠다나 앗타카타-1 6214 아빠다나 앗타카타-2 6215 붓다왕사 앗타카타 6216 짜리야삐따까 앗타카타 6217 자따까 앗타카타-1 6218 자따까 앗타카타-2 6219 자따까 앗타카타-3 6220 자따까 앗타카타-4 6221 자따까 앗타카타-5 6222 자따까 앗타카타-6 6223 자따까 앗타카타-7 6224 마하닷데사 앗타카타 6225 출라닷데사 앗타카타 6226 빠티삼비다막가 앗타카타-1 6227 빠티삼비다막가 앗타카타-2 6228 넷띠빠까라나 앗타카타	6301 넷띠빠까라나 띠까 6302 넷띠위바비니
7101 담마상가니 빨리 7102 위방가 빨리 7103 다뚜까타 빨리 7104 뿍갈라빤냣띠 빨리 7105 까타왓투 빨리 7106 야마까 빨리-1 7107 야마까 빨리-2 7108 야마까 빨리-3 7109 빳타나 빨리-1 7110 빳타나 빨리-2 7111 빳타나 빨리-3 7112 빳타나 빨리-4 7113 빳타나 빨리-5	7201 담마상가니 앗타카타 7202 삼모하위노다니 앗타카타 7203 빤짜빠까라나 앗타카타	7301 담마상가니-물라띠까 7302 위방가-물라띠까 7303 빤짜빠까라나-물라띠까 7304 담마상가니-아누띠까 7305 빤짜빠까라나-아누띠까 7306 아비담마와따로-나마루빠빠릳체도 7307 아비담맛타상가호 7308 아비담마와따라-뿌라나띠까 7309 아비담마마띠까빨리

ອັກສອນລາວ
ປາລີ	ອັດຖະກະຖາ	ຏີກາ	ອັນຍາ
1101 ປາຣາຊິກະ ປາລີ 1102 ປາຈິດຕິຍະ ປາລີ 1103 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ວິໄນ) 1104 ຈູລະວັກຄະ ປາລີ 1105 ປະລິວາລະ ປາລີ	1201 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-1 1202 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-2 1203 ປາຈິດຕິຍະ ອັດຖະກະຖາ 1204 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ວິໄນ) 1205 ຈູລະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 1206 ປະລິວາລະ ອັດຖະກະຖາ	1301 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-1 1302 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-2 1303 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-3	1401 ທເວມາຕິກາປາລີ 1402 ວິນະຍະສັງຄະຫະ ອັດຖະກະຖາ 1403 ວະຊິລະພຸດທິ ຏີກາ 1404 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-1 1405 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-2 1406 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-1 1407 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-2 1408 ກັງຂາວິຕະຣະນີປຸຣານະ ຏີກາ 1409 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ-ອຸຕຕະຣະວິນິດສະຍະ 1410 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-1 1411 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-2 1412 ປາຈິຕະຍາທິໂຍຊະນາປາລີ 1413 ຂຸທະທະສິກຂາ-ມູລະສິກຂາ 8401 ວິສຸດທິມັກຄະ-1 8402 ວິສຸດທິມັກຄະ-2 8403 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-1 8404 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-2 8405 ວິສຸດທິມັກຄະ ນິທານະກະຖາ 8406 ທີຆະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8407 ມັດຊິມະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8408 ສັງຍຸຕຕະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8409 ອັງຄຸຕຕະລະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8410 ວິນະຍະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8411 ອະພິທັມມະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8412 ອັດຖະກະຖາ (ປຸ-ວິ) 8413 ນິລຸຕຕິທີປະນີ 8414 ປະຣະມັດຖະທີປະນີ ສັງຄະຫະມະຫາຏີກາປາຖະ 8415 ອະນຸທີປະນີປາຖະ 8416 ປັດຖານຸທເທສະ ທີປະນີປາຖະ 8417 ນະມັກກາລະຏີກາ 8418 ມະຫາປະຖາມະປາຖະ 8419 ລັກຂະນາໂຕ ພຸດທະຖະມະນາຄາຖາ 8420 ສຸຕະວັນທະນາ 8421 ກະມະລາຍຈະລິ 8422 ຊິນາລັງກາລະ 8423 ປັດຊະມະທຸ 8424 ພຸດທະຄຸນະຄາຖາວະລີ 8425 ຈູລະຄັນຖະວັງສະ 8426 ມະຫາວັງສະ 8427 ສາສະນະວັງສະ 8428 ກັດຈາຍະນະພະຍາກະລະນັງ 8429 ມົກຄັນທານະພະຍາກະລະນັງ 8430 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ປະທະມາລາ) 8431 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ຘາຕຸມາລາ) 8432 ປະທະຣູປະສິດທິ 8433 ໂມຄັນທານະປັນຈິກາ 8434 ປະໂຍຄະສິດທິປາຖະ 8435 ວຸຕະໂທຍະປາຖະ 8436 ອະພິທານະປະປະທີປິກາປາຖະ 8437 ອະພິທານະປະປະທີປິກາຏີກາ 8438 ສຸໂພທາລັງກາລະປາຖະ 8439 ສຸໂພທາລັງກາລະຏີກາ 8440 ພາລາວະຕາລະ ຄັນຖິປະທັດຖະວິນິດສະຍະສາລະ 8441 ໂລກະນີຕິ 8442 ສຸດຕັນຕະນີຕິ 8443 ສູລັດສະຕິນີຕິ 8444 ມະຫາລະຫະນີຕິ 8445 ທັມມະນີຕິ 8446 ກະວິທັບປະຖານີຕິ 8447 ນີຕິມັນຊະລີ 8448 ນະລະທັກຂະທີປະນີ 8449 ຈະຕຸຣາລັກຂະທີປະນີ 8450 ຈານັກຍະນີຕິ 8451 ລະສະວາຫິນີ 8452 ສີມາວິໂສທະນີປາຖະ 8453 ເວສສັນຕະລະຄີຕິ 8454 ໂມຄັນທານະ ວຸຕຕິວິວະລະນະປັນຈິກາ 8455 ຖູປະວັງສະ 8456 ທາຐາວັງສະ 8457 ຘາຕຸປາຖະວິລາສິນີຍາ 8458 ຘາຕຸວັງສະ 8459 ຫັດຖະວະນະຄັນລະວິຫາລະວັງສະ 8460 ຊິນະຈະລິຕະຍະ 8461 ຊິນະວັງສະທີປັງ 8462 ເຕລະກະຕາຫາຄາຖາ 8463 ມິລິທະຏີກາ 8464 ປະທະມັນຊະລີ 8465 ປະທະສາຘະນັງ 8466 ສັດທະພິນທຸປະກະລະນັງ 8467 ກັດຈາຍະນະຘາຕຸມັນຊຸສາ 8468 ສາມັນຕະກູຏະວັນນະນາ
2101 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 2102 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ທີຆະ) 2103 ປາຖິກະວັກຄະ ປາລີ	2201 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 2202 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ທີຆະ) 2203 ປາຖິກະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ	2301 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 2302 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ທີຆະ) 2303 ປາຖິກະວັກຄະ ຏີກາ 2304 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-1 2305 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-2
3101 ມູລະປັນຍາສະ ປາລີ 3102 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ປາລີ 3103 ອຸປະລິປັນຍາສະ ປາລີ	3201 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-1 3202 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-2 3203 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ 3204 ອຸປະລິປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ	3301 ມູລະປັນຍາສະ ຏີກາ 3302 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ຏີກາ 3303 ອຸປະລິປັນຍາສະ ຏີກາ
4101 ສະຄາຖາວັກຄະ ປາລີ 4102 ນິທານະວັກຄະ ປາລີ 4103 ຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 4104 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ປາລີ 4105 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ສັງຍຸຕຕະ)	4201 ສະຄາຖາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4202 ນິທານະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4203 ຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4204 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4205 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ສັງຍຸຕຕະ)	4301 ສະຄາຖາວັກຄະ ຏີກາ 4302 ນິທານະວັກຄະ ຏີກາ 4303 ຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 4304 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ຏີກາ 4305 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ສັງຍຸຕຕະ)
5101 ເອກະກະນິປາຕະ ປາລີ 5102 ທຸກະນິປາຕະ ປາລີ 5103 ຕິກະນິປາຕະ ປາລີ 5104 ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ປາລີ 5105 ປັຈຈະກະນິປາຕະ ປາລີ 5106 ຉັກກະນິປາຕະ ປາລີ 5107 ສັດຕະກະນິປາຕະ ປາລີ 5108 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ປາລີ 5109 ນະວະກະນິປາຕະ ປາລີ 5110 ທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ 5111 ເອກາທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ	5201 ເອກະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5202 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5203 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5204 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ	5301 ເອກະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5302 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ຏີກາ 5303 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5304 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ຏີກາ
6101 ຂຸທະທະກະປາຖະ ປາລີ 6102 ທຳມະປະທະ ປາລີ 6103 ອຸທານະ ປາລີ 6104 ອິຕິວຸຕຕະກະ ປາລີ 6105 ສຸດຕະນິປາຕະ ປາລີ 6106 ວິມານະວັດຖຸ ປາລີ 6107 ເປຕະວັດຖຸ ປາລີ 6108 ເຖລະຄາຖາ ປາລີ 6109 ເຖລີຄາຖາ ປາລີ 6110 ອະປະທານະ ປາລີ-1 6111 ອະປະທານະ ປາລີ-2 6112 ພຸດທະວັງສະ ປາລີ 6113 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ປາລີ 6114 ຊາຕະກະ ປາລີ-1 6115 ຊາຕະກະ ປາລີ-2 6116 ມະຫານິທເທສະ ປາລີ 6117 ຈູລະນິທເທສະ ປາລີ 6118 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ປາລີ 6119 ເນຕຕິປະກະລະນະ ປາລີ 6120 ມິລິນທະປັນຫາ ປາລີ 6121 ເປຏະກົປເທສະ ປາລີ	6201 ຂຸທະທະກະປາຖະ ອັດຖະກະຖາ 6202 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-1 6203 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-2 6204 ອຸທານະ ອັດຖະກະຖາ 6205 ອິຕິວຸຕຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6206 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-1 6207 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-2 6208 ວິມານະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6209 ເປຕະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6210 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-1 6211 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-2 6212 ເຖລີຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ 6213 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-1 6214 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-2 6215 ພຸດທະວັງສະ ອັດຖະກະຖາ 6216 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6217 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-1 6218 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-2 6219 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-3 6220 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-4 6221 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-5 6222 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-6 6223 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-7 6224 ມະຫານິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6225 ຈູລະນິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6226 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-1 6227 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-2 6228 ເນຕຕິປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ	6301 ເນຕຕິປະກະລະນະ ຏີກາ 6302 ເນຕຕິວິພາວິນີ
7101 ທຳມະສັງຄະນີ ປາລີ 7102 ວິພັງຄະ ປາລີ 7103 ຘາຕຸກະຖາ ປາລີ 7104 ປຸກຄະລະປັນຍັດຕິ ປາລີ 7105 ກະຖາວັດຖຸ ປາລີ 7106 ຍະມະກະ ປາລີ-1 7107 ຍະມະກະ ປາລີ-2 7108 ຍະມະກະ ປາລີ-3 7109 ປັດຖານະ ປາລີ-1 7110 ປັດຖານະ ປາລີ-2 7111 ປັດຖານະ ປາລີ-3 7112 ປັດຖານະ ປາລີ-4 7113 ປັດຖານະ ປາລີ-5	7201 ທຳມະສັງຄະນິ ອັດຖະກະຖາ 7202 ສັມໂມຫະວິໂນທະນີ ອັດຖະກະຖາ 7203 ປັຈຈະປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ	7301 ທຳມະສັງຄະນີ-ມູລະຏີກາ 7302 ວິພັງຄະ-ມູລະຏີກາ 7303 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ມູລະຏີກາ 7304 ທຳມະສັງຄະນີ-ອະນຸຏີກາ 7305 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ອະນຸຏີກາ 7306 ອະພິທັມມາວະຕາໂຣ-ນາມະຣູປະປະຣິຈເທໂທ 7307 ອະພິທັມມັດຖະສັງຄະໂຫ 7308 ອະພິທັມມາວະຕາລະ-ປຸຣານະຏີກາ 7309 ອະພິທັມມາມາຕິກາປາລີ

मराठी
पाळी	अट्ठकथा	टीका	अन्य
1101 पाराजिक पाळी 1102 पाचित्तिय पाळी 1103 महावग्ग पाळी (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळी 1105 परिवार पाळी	1201 पाराजिककंड अट्ठकथा-१ 1202 पाराजिककंड अट्ठकथा-२ 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा	1301 सारत्थदीपनी टीका-१ 1302 सारत्थदीपनी टीका-२ 1303 सारत्थदीपनी टीका-३	1401 द्वेमातिकापाळी 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-१ 1405 विमतिविनोदनी टीका-२ 1406 विनयालंकार टीका-१ 1407 विनयालंकार टीका-२ 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-१ 1411 विनयविनिच्छय टीका-२ 1412 पाचित्यादियोजनापाळी 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-१ 8402 विसुद्धिमग्ग-२ 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-१ 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-२ 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अंगुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी संगहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवंदना 8421 कमलांजलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगंथवंस 8426 महावंस 8427 सासनवंस 8428 कच्चायनव्याकरणं 8429 मोग्गल्लानव्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपंचिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गंठिपदत्थविनिच्छयसार 8441 लोकनीति 8442 सुत्तंतनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8444 महारहनीति 8445 धम्मनीति 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमंजरी 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8450 चाणक्यनीति 8451 रसवाहिनी 8452 सीमाविसोधनीपाठ 8453 वेस्संतरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपंचिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमंजरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिंदुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमंजुसा 8468 सामंतकूटवण्णना
2101 सीलक्खंधवग्ग पाळी 2102 महावग्ग पाळी (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळी	2201 सीलक्खंधवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा	2301 सीलक्खंधवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-१ 2305 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-२
3101 मूलपण्णास पाळी 3102 मज्झिमपण्णास पाळी 3103 उपरिपण्णास पाळी	3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-१ 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-२ 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा	3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळी 4102 निदानवग्ग पाळी 4103 खंधवग्ग पाळी 4104 सळायतनवग्ग पाळी 4105 महावग्ग पाळी (संयुत्त)	4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खंधवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)	4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खंधवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळी 5102 दुकनिपात पाळी 5103 तिकनिपात पाळी 5104 चतुक्कनिपात पाळी 5105 पंचकनिपात पाळी 5106 छक्कनिपात पाळी 5107 सत्तकनिपात पाळी 5108 अट्ठकादिनिपात पाळी 5109 नवकनिपात पाळी 5110 दसकनिपात पाळी 5111 एकादसकनिपात पाळी	5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा	5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळी 6102 धम्मपद पाळी 6103 उदान पाळी 6104 इतिवुत्तक पाळी 6105 सुत्तनिपात पाळी 6106 विमानवत्थु पाळी 6107 पेतवत्थु पाळी 6108 थेरगाथा पाळी 6109 थेरीगाथा पाळी 6110 अपदान पाळी-१ 6111 अपदान पाळी-२ 6112 बुद्धवंस पाळी 6113 चरियापिटक पाळी 6114 जातक पाळी-१ 6115 जातक पाळी-२ 6116 महानिद्देस पाळी 6117 चूळनिद्देस पाळी 6118 पटिसंभिदामग्ग पाळी 6119 नेत्तिप्पकरण पाळी 6120 मिलिंदपंह पाळी 6121 पेटकोपदेस पाळी	6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-१ 6203 धम्मपद अट्ठकथा-२ 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-१ 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-२ 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-१ 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-२ 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-१ 6214 अपदान अट्ठकथा-२ 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-१ 6218 जातक अट्ठकथा-२ 6219 जातक अट्ठकथा-३ 6220 जातक अट्ठकथा-४ 6221 जातक अट्ठकथा-५ 6222 जातक अट्ठकथा-६ 6223 जातक अट्ठकथा-७ 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-१ 6227 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-२ 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा	6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसंगणी पाळी 7102 विभंग पाळी 7103 धातुकथा पाळी 7104 पुग्गलपंयत्ति पाळी 7105 कथावत्थु पाळी 7106 यमक पाळी-१ 7107 यमक पाळी-२ 7108 यमक पाळी-३ 7109 पट्ठान पाळी-१ 7110 पट्ठान पाळी-२ 7111 पट्ठान पाळी-३ 7112 पट्ठान पाळी-४ 7113 पट्ठान पाळी-५	7201 धम्मसंगणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पंचपकरण अट्ठकथा	7301 धम्मसंगणी-मूलटीका 7302 विभंग-मूलटीका 7303 पंचपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसंगणी-अनुटीका 7305 पंचपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसंगहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळी

မြန်မာ
ပါဠိတော်	အဋ္ဌကထာ	ဋီကာ	အခြား
1101 ပါရာဇိက ပါဠိ 1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ 1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ) 1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ 1105 ပရိဝါရ ပါဠိ	1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁ 1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂ 1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ 1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ) 1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ	1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁ 1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂ 1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃	1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ 1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ 1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ 1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁ 1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂ 1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁ 1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂ 1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ 1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ 1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁ 1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂ 1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ 1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ 8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁ 8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂ 8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁ 8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂ 8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ 8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ) 8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ) 8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ) 8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ) 8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ) 8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ) 8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ) 8413 နိရုတ္တိဒီပနီ 8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ 8415 အနုဒီပနီပါဌ 8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ 8417 နမက္ကာရဋီကာ 8418 မဟာပဏာမပါဌ 8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ 8420 သုတဝန္ဒနာ 8421 ကမလာဉ္ဇလိ 8422 ဇိနာလင်္ကာရ 8423 ပဇ္ဇမဓု 8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ 8425 စူဠဂန္ထဝံသ 8427 သာသနဝံသ 8426 မဟာဝံသ 8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ 8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ 8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ) 8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ) 8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ 8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ 8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ 8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ 8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ 8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ 8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ 8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ 8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ 8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ 8447 နီတိမဉ္ဇရီ 8445 ဓမ္မနီတိ 8444 မဟာရဟနီတိ 8441 လောကနီတိ 8442 သုတ္တန္တနီတိ 8443 သူရဿတိနီတိ 8450 စာဏကျနီတိ 8448 နရဒက္ခဒီပနီ 8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ 8451 ရသဝါဟိနီ 8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ 8453 ဝေဿန္တရဂီတိ 8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ 8455 ထူပဝံသ 8456 ဒါဌာဝံသ 8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ 8458 ဓါတုဝံသ 8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ 8460 ဇိနစရိတယ 8461 ဇိနဝံသဒီပံ 8462 တေလကဋာဟဂါထာ 8463 မိလိဒဋီကာ 8464 ပဒမဉ္ဇရီ 8465 ပဒသာဓနံ 8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ 8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ 8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ
2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ) 2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ	2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ) 2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ	2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ) 2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ 2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁ 2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂
3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ	3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁ 3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂ 3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ 3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ	3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ
4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ 4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ)	4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ)	4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ 4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ)
5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ 5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ 5103 တိကနိပါတ ပါဠိ 5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ 5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ 5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ 5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ 5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ 5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ 5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ 5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ	5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ	5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ 5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ 5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ 5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ
6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ 6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ 6103 ဥဒါန ပါဠိ 6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ 6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ 6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ 6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ 6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ 6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ 6110 အပဒါန ပါဠိ-၁ 6111 အပဒါန ပါဠိ-၂ 6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ 6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ 6114 ဇာတက ပါဠိ-၁ 6115 ဇာတက ပါဠိ-၂ 6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ 6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ 6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ 6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ	6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ 6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁ 6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂ 6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ 6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ 6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁ 6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂ 6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁ 6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂ 6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ 6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁ 6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂ 6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ 6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ 6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁ 6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂ 6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃ 6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄ 6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅ 6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆ 6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇ 6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁ 6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂ 6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ	6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ 6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ
7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ 7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ 7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ 7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ 7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ 7106 ယမက ပါဠိ-၁ 7107 ယမက ပါဠိ-၂ 7108 ယမက ပါဠိ-၃ 7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁ 7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂ 7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃ 7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄ 7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅	7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ 7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ 7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ	7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ 7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ 7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ 7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ 7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ 7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ 7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော 7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ 7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ

português
Páli	Aṭṭhakathā	Ṭīkā	Outro
1101 Ofensas Graves (Pārājika) 1102 Ofensas Leves (Pācittiya) 1103 Grande Seção do Vīnaya (Mahāvagga) 1104 Pequena Seção do Vīnaya (Cūḷavagga) 1105 Apêndice do Vīnaya (Parivāra)	1201 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 1 1202 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 2 1203 Comentário das Ofensas Leves 1204 Comentário da Grande Seção do Vīnaya 1205 Comentário da Pequena Seção do Vīnaya 1206 Comentário do Apêndice do Vīnaya	1301 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 1 1302 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 2 1303 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 3	1401 Texto das Duas Matrizes 1402 Comentário do Compêndio do Vīnaya 1403 Subcomentário de Vajirabuddhi 1404 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 1 1405 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 2 1406 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 1 1407 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 2 1408 Antigo Subcomentário que Supera Dúvidas 1409 Decisão sobre o Vīnaya e Decisão Superior 1410 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 1 1411 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 2 1412 Texto da Aplicação das Regras 1413 Pequeno Treinamento e Treinamento Fundamental 8401 Caminho da Purificação - Vol. 1 8402 Caminho da Purificação - Vol. 2 8403 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 1 8404 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 2 8405 História da Origem do Caminho da Purificação 8406 Coleção dos Longos Discursos (índice Pāli-Vietnamita) 8407 Coleção dos Discursos Médios (índice Pāli-Vietnamita) 8408 Coleção dos Discursos Agrupados (índice Pāli-Vietnamita) 8409 Coleção dos Discursos Numerados (índice Pāli-Vietnamita) 8410 Cesto da Disciplina (índice Pāli-Vietnamita) 8411 Cesto do Abhidhamma (índice Pāli-Vietnamita) 8412 Comentários (índice Pāli-Vietnamita) 8413 Elucidação da Etimologia 8414 Grande Subcomentário do Compêndio que Elucida o Sentido Supremo 8415 Texto do Subcomentário Elucidativo 8416 Texto Elucidativo sobre a Exposição das Condições 8417 Subcomentário da Saudação 8418 Grande Texto de Saudação 8419 Versos de Louvor a Buda pelos Sinais 8420 Saudação com Recitação 8421 Oferenda de Lótus 8422 Ornamento dos Vencedores 8423 Mel dos Versos 8424 Coleção de Versos sobre as Qualidades de Buda 8425 Pequena Crônica dos Livros 8427 Crônica do Ensinamento 8426 Grande Crônica 8429 Gramática de Moggallāna 8428 Gramática de Kaccāyana 8430 Tratado sobre a Gramática - Série de Palavras 8431 Tratado sobre a Gramática - Série de Raízes 8432 Realização das Formas das Palavras 8433 Comentário de Moggallāna 8434 Texto sobre a Realização da Aplicação 8435 Texto sobre a Origem dos Versos 8436 Texto do Dicionário Iluminado 8437 Subcomentário do Dicionário Iluminado 8438 Texto sobre o Ornamento da Boa Compreensão 8439 Subcomentário do Ornamento da Boa Compreensão 8440 Essência da Decisão sobre os Termos do Glossário de Bālāvatāra 8446 Ética do Poeta 8447 Coleção de Ética 8445 Ética do Dhamma 8444 Grande Ética Secreta 8441 Ética do Mundo 8442 Ética dos Suttas 8443 Ética do Herói 8450 Ética de Cāṇakya 8448 Elucidação sobre os Perigos para os Homens 8449 Elucidação sobre as Quatro Proteções 8451 O Fluxo do Sabor - Histórias Edificantes 8452 Texto sobre a Purificação dos Limites 8453 Canto de Vessantara 8454 Explicação do Comentário de Moggallāna 8455 Crônica das Estupas 8456 Crônica da Relíquia do Dente 8457 O Esplendor da Leitura dos Elementos 8458 Crônica das Relíquias 8459 Crônica do Mosteiro de Hatthavanagalla 8460 História do Vencedor 8461 Ilha da Linhagem dos Vencedores 8462 Versos da Panela de Óleo 8463 Subcomentário de Milinda 8464 Cacho de Flores de Palavras 8465 Realização das Palavras 8466 Tratado sobre os Pontos da Gramática 8467 Coleção de Raízes de Kaccāyana 8468 Descrição do Pico de Sāmantakūṭa
2101 Seção da Moralidade - Dīgha 2102 Grande Seção - Dīgha 2103 Seção de Pāthika - Dīgha	2201 Comentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2202 Comentário da Grande Seção - Dīgha 2203 Comentário da Seção de Pāthika - Dīgha	2301 Subcomentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2302 Subcomentário da Grande Seção - Dīgha 2303 Subcomentário da Seção de Pāthika - Dīgha 2304 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 1 2305 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 2
3101 Cinquenta Discursos Fundamentais - Majjhima 3102 Cinquenta Discursos Médios - Majjhima 3103 Cinquenta Discursos Superiores - Majjhima	3201 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 1 3202 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 2 3203 Comentário dos Cinquenta Médios 3204 Comentário dos Cinquenta Superiores	3301 Subcomentário dos Cinquenta Fundamentais 3302 Subcomentário dos Cinquenta Médios 3303 Subcomentário dos Cinquenta Superiores
4101 Seção com Versos - Saṃyutta 4102 Seção das Causas - Saṃyutta 4103 Seção dos Agregados - Saṃyutta 4104 Seção das Seis Bases dos Sentidos - Saṃyutta 4105 Grande Seção - Saṃyutta	4201 Comentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4202 Comentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4203 Comentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4204 Comentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4205 Comentário da Grande Seção - Saṃyutta	4301 Subcomentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4302 Subcomentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4303 Subcomentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4304 Subcomentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4305 Subcomentário da Grande Seção - Saṃyutta
5101 Grupos de Um - Aṅguttara 5102 Grupos de Dois - Aṅguttara 5103 Grupos de Três - Aṅguttara 5104 Grupos de Quatro - Aṅguttara 5105 Grupos de Cinco - Aṅguttara 5106 Grupos de Seis - Aṅguttara 5107 Grupos de Sete - Aṅguttara 5108 Grupos de Oito, etc. - Aṅguttara 5109 Grupos de Nove - Aṅguttara 5110 Grupos de Dez - Aṅguttara 5111 Grupos de Onze - Aṅguttara	5201 Comentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5202 Comentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5203 Comentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5204 Comentário dos Grupos de Oito, etc.	5301 Subcomentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5302 Subcomentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5303 Subcomentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5304 Subcomentário dos Grupos de Oito, etc.
6101 Pequena Leitura (Khuddakapāṭha) 6102 Versos do Dhamma (Dhammapada) 6103 Exclamações Inspiradas (Udāna) 6104 Assim Foi Dito (Itivuttaka) 6105 Coleção de Discursos (Suttanipāta) 6106 Histórias das Mansões Celestiais 6107 Histórias dos Fantasmas 6108 Versos dos Monges Anciãos 6109 Versos das Monjas Anciãs 6110 Histórias Passadas - Vol. 1 6111 Histórias Passadas - Vol. 2 6112 História dos Budas (Buddhavaṃsa) 6113 Cesto das Condutas (Cariyāpiṭaka) 6114 Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6115 Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6116 Grande Exposição (Mahāniddesa) 6117 Pequena Exposição (Cūḷaniddesa) 6118 Caminho da Discriminação Analítica 6119 O Guia (Nettippakaraṇa) 6120 As Perguntas de Milinda 6121 Instrução do Cesto (Peṭakopadesa)	6201 Comentário da Pequena Leitura 6202 Comentário do Dhammapada - Vol. 1 6203 Comentário do Dhammapada - Vol. 2 6204 Comentário do Udāna 6205 Comentário do Itivuttaka 6206 Comentário do Suttanipāta - Vol. 1 6207 Comentário do Suttanipāta - Vol. 2 6208 Comentário das Histórias das Mansões 6209 Comentário das Histórias dos Fantasmas 6210 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 1 6211 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 2 6212 Comentário dos Versos das Monjas 6213 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 1 6214 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 2 6215 Comentário da História dos Budas 6216 Comentário do Cesto das Condutas 6217 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6218 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6219 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 3 6220 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 4 6221 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 5 6222 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 6 6223 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 7 6224 Comentário da Grande Exposição 6225 Comentário da Pequena Exposição 6226 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 1 6227 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 2 6228 Comentário do Guia	6301 Subcomentário do Guia 6302 Elucidação do Guia
7101 Enumeração dos Fenômenos (Dhammasaṅgaṇī) 7102 Análise (Vibhaṅga) 7103 Discurso sobre os Elementos (Dhātukathā) 7104 Designação das Pessoas (Puggalapaññatti) 7105 Pontos da Discussão (Kathāvatthu) 7106 O Livro dos Pares - Vol. 1 7107 O Livro dos Pares - Vol. 2 7108 O Livro dos Pares - Vol. 3 7109 Condições de Originação - Vol. 1 7110 Condições de Originação - Vol. 2 7111 Condições de Originação - Vol. 3 7112 Condições de Originação - Vol. 4 7113 Condições de Originação - Vol. 5	7201 Comentário da Enumeração dos Fenômenos 7202 Comentário que Dissipa a Confusão 7203 Comentário dos Cinco Tratados	7301 Subcomentário Principal da Enumeração dos Fenômenos 7302 Subcomentário Principal da Análise 7303 Subcomentário Principal dos Cinco Tratados 7304 Subcomentário Secundário da Enumeração dos Fenômenos 7305 Subcomentário Secundário dos Cinco Tratados 7306 Introdução ao Abhidhamma - Análise de Nome e Forma 7307 Compêndio do Abhidhamma 7308 Antigo Subcomentário da Introdução ao Abhidhamma 7309 Matriz do Abhidhamma

русский
Палийский канон	Комментарии	Субкомментарии	Другое
1101 Параджика-пали 1102 Пачиттия-пали 1103 Махавагга-пали (Виная) 1104 Чулавагга-пали 1105 Паривара-пали	1201 Параджиканда-аттхакатха-1 1202 Параджиканда-аттхакатха-2 1203 Пачиттия-аттхакатха 1204 Махавагга-аттхакатха (Виная) 1205 Чулавагга-аттхакатха 1206 Паривара-аттхакатха	1301 Сараттхадипани-тика-1 1302 Сараттхадипани-тика-2 1303 Сараттхадипани-тика-3	1401 Двематика-пали 1402 Винаясангаха-аттхакатха 1403 Ваджирабуддхи-тика 1404 Вимативинодани-тика-1 1405 Вимативинодани-тика-2 1406 Винаяланкара-тика-1 1407 Винаяланкара-тика-2 1408 Канкхавитаранипурана-тика 1409 Винаявиниччая-уттаравиниччая 1410 Винаявиниччая-тика-1 1411 Винаявиниччая-тика-2 1412 Пачиттиядийоджана-пали 1413 Кхуддасиккха-муласиккха 8401 Висуддхимагга-1 8402 Висуддхимагга-2 8403 Висуддхимагга-махатика-1 8404 Висуддхимагга-махатика-2 8405 Висуддхимагга-ниданакатха 8406 Дигханикая (пу-ви) 8407 Мадджхиманикая (пу-ви) 8408 Самъюттаникая (пу-ви) 8409 Ангуттараникая (пу-ви) 8410 Винаяпитака (пу-ви) 8411 Абхидхаммапитака (пу-ви) 8412 Аттхакатха (пу-ви) 8413 Нируттидипани 8414 Параматтхадипани Сангахамахатикапатха 8415 Анудипанипатха 8416 Паттхануддеса дипанипатха 8417 Намаккаратика 8418 Махапанамапатха 8419 Лаккханато буддхатхоманагатха 8420 Сутавандана 8421 Камаланджали 8422 Джиналанкара 8423 Паджамадху 8424 Буддхагунагатхавали 8425 Чулагантхавамса 8427 Сасанавамса 8426 Махавамса 8429 Моггалланабьякарана 8428 Каччаянабьякарана 8430 Садданитиппакарана (падамала) 8431 Садданитиппакарана (дхатумала) 8432 Падарупасиддхи 8433 Могалланапанчика 8434 Пайогасиддхипатха 8435 Вуттодаяпатха 8436 Абхидханаппадипикапатха 8437 Абхидханаппадипикатика 8438 Субодхаланкарапатха 8439 Субодхаланкаратика 8440 Балаватара гантхипадаттхавиниччаясара 8446 Кавидаппананити 8447 Нитиманджари 8445 Дхамманити 8444 Махараханити 8441 Локанити 8442 Суттантанити 8443 Сурассатинити 8450 Чанакьянити 8448 Нарадаккхадипани 8449 Чатурараккхадипани 8451 Расавахини 8452 Симависодханипатха 8453 Вессантарагити 8454 Моггаллана вуттививаранапанчика 8455 Тхупавамса 8456 Датхавамса 8457 Дхатупатхавиласиния 8458 Дхатувамса 8459 Хаттхаванагаллавихаравамса 8460 Джиначаритая 8461 Джинавамсадипа 8462 Телакатахагатха 8463 Милидатика 8464 Падаманджари 8465 Падасадхана 8466 Саддабиндупакарана 8467 Каччаянадхатуманджуса 8468 Самантакутаваннана
2101 Силаккхандхавагга-пали 2102 Махавагга-пали (Дигха) 2103 Патхикавагга-пали	2201 Силаккхандхавагга-аттхакатха 2202 Махавагга-аттхакатха (Дигха) 2203 Патхикавагга-аттхакатха	2301 Силаккхандхавагга-тика 2302 Махавагга-тика (Дигха) 2303 Патхикавагга-тика 2304 Силаккхандхавагга-абхинаватика-1 2305 Силаккхандхавагга-абхинаватика-2
3101 Мулапаннаса-пали 3102 Мадджхимапаннаса-пали 3103 Упарипаннаса-пали	3201 Мулапаннаса-аттхакатха-1 3202 Мулапаннаса-аттхакатха-2 3203 Мадджхимапаннаса-аттхакатха 3204 Упарипаннаса-аттхакатха	3301 Мулапаннаса-тика 3302 Мадджхимапаннаса-тика 3303 Упарипаннаса-тика
4101 Сагатхавагга-пали 4102 Ниданавагга-пали 4103 Кхандхавагга-пали 4104 Салаятанавагга-пали 4105 Махавагга-пали (Самъютта)	4201 Сагатхавагга-аттхакатха 4202 Ниданавагга-аттхакатха 4203 Кхандхавагга-аттхакатха 4204 Салаятанавагга-аттхакатха 4205 Махавагга-аттхакатха (Самъютта)	4301 Сагатхавагга-тика 4302 Ниданавагга-тика 4303 Кхандхавагга-тика 4304 Салаятанавагга-тика 4305 Махавагга-тика (Самъютта)
5101 Экаканипата-пали 5102 Дуканипата-пали 5103 Тиканипата-пали 5104 Чатукканипата-пали 5105 Панчаканипата-пали 5106 Чхакканипата-пали 5107 Саттаканипата-пали 5108 Аттхакадинипата-пали 5109 Наваканипата-пали 5110 Дасаканипата-пали 5111 Экадасаканипата-пали	5201 Экаканипата-аттхакатха 5202 Дука-тика-чатукканипата-аттхакатха 5203 Панчака-чхакка-саттаканипата-аттхакатха 5204 Аттхакадинипата-аттхакатха	5301 Экаканипата-тика 5302 Дука-тика-чатукканипата-тика 5303 Панчака-чхакка-саттаканипата-тика 5304 Аттхакадинипата-тика
6101 Кхуддакапатха-пали 6102 Дхаммапада-пали 6103 Удана-пали 6104 Итивуттака-пали 6105 Суттанипата-пали 6106 Виманаваттху-пали 6107 Петаваттху-пали 6108 Тхерагатха-пали 6109 Тхеригатха-пали 6110 Ападана-пали-1 6111 Ападана-пали-2 6112 Буддхавамса-пали 6113 Чарияпитака-пали 6114 Джатака-пали-1 6115 Джатака-пали-2 6116 Маханиддеса-пали 6117 Чуланиддеса-пали 6118 Патисамбхидамагга-пали 6119 Неттиппакарана-пали 6120 Милиндапаньха-пали 6121 Петакопадеса-пали	6201 Кхуддакапатха-аттхакатха 6202 Дхаммапада-аттхакатха-1 6203 Дхаммапада-аттхакатха-2 6204 Удана-аттхакатха 6205 Итивуттака-аттхакатха 6206 Суттанипата-аттхакатха-1 6207 Суттанипата-аттхакатха-2 6208 Виманаваттху-аттхакатха 6209 Петаваттху-аттхакатха 6210 Тхерагатха-аттхакатха-1 6211 Тхерагатха-аттхакатха-2 6212 Тхеригатха-аттхакатха 6213 Ападана-аттхакатха-1 6214 Ападана-аттхакатха-2 6215 Буддхавамса-аттхакатха 6216 Чарияпитака-аттхакатха 6217 Джатака-аттхакатха-1 6218 Джатака-аттхакатха-2 6219 Джатака-аттхакатха-3 6220 Джатака-аттхакатха-4 6221 Джатака-аттхакатха-5 6222 Джатака-аттхакатха-6 6223 Джатака-аттхакатха-7 6224 Маханиддеса-аттхакатха 6225 Чуланиддеса-аттхакатха 6226 Патисамбхидамагга-аттхакатха-1 6227 Патисамбхидамагга-аттхакатха-2 6228 Неттиппакарана-аттхакатха	6301 Неттиппакарана-тика 6302 Неттивибхавини
7101 Дхаммасангани-пали 7102 Вибханга-пали 7103 Дхатукатха-пали 7104 Пуггалапаннятти-пали 7105 Катхаваттху-пали 7106 Ямака-пали-1 7107 Ямака-пали-2 7108 Ямака-пали-3 7109 Паттхана-пали-1 7110 Паттхана-пали-2 7111 Паттхана-пали-3 7112 Паттхана-пали-4 7113 Паттхана-пали-5	7201 Дхаммасангани-аттхакатха 7202 Саммохивинодани-аттхакатха 7203 Панчапакарана-аттхакатха	7301 Дхаммасангани-мулатика 7302 Вибханга-мулатика 7303 Панчапакарана-мулатика 7304 Дхаммасангани-анутика 7305 Панчапакарана-анутика 7306 Абхидхаммаватаро-намарупапариччхедо 7307 Абхидхамматтхасангахо 7308 Абхидхаммаватара-пуранатика 7309 Абхидхаммаматика-пали

සිංහල
පාලි කැනනය	විවරණ	අටුවා	වෙනත්
1101 පාරාජික පාළි 1102 පාචිත්තිය පාළි 1103 මහාවග්ග පාළි (විනය) 1104 චූළවග්ග පාළි 1105 පරිවාර පාළි	1201 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-1 1202 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-2 1203 පාචිත්තිය අට්ඨකථා 1204 මහාවග්ග අට්ඨකථා (විනය) 1205 චූළවග්ග අට්ඨකථා 1206 පරිවාර අට්ඨකථා	1301 සාරත්ථදීපනී ටීකා-1 1302 සාරත්ථදීපනී ටීකා-2 1303 සාරත්ථදීපනී ටීකා-3	1401 ද්වෙමාතිකාපාළි 1402 විනයසංගහ අට්ඨකථා 1403 වජිරබුද්ධි ටීකා 1404 විමතිවිනෝදනී ටීකා-1 1405 විමතිවිනෝදනී ටීකා-2 1406 විනයාලංකාර ටීකා-1 1407 විනයාලංකාර ටීකා-2 1408 කඞ්ඛාවිතරණීපුරාණ ටීකා 1409 විනයවිනිච්ඡය-උත්තරවිනිච්ඡය 1410 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-1 1411 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-2 1412 පාචිත්යාදියෝජනාපාළි 1413 ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා 8401 විසුද්ධිමග්ග-1 8402 විසුද්ධිමග්ග-2 8403 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-1 8404 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-2 8405 විසුද්ධිමග්ග නිදානකථා 8406 දීඝනිකාය (පු-වි) 8407 මජ්ඣිමනිකාය (පු-වි) 8408 සංයුත්තනිකාය (පු-වි) 8409 අඞ්ගුත්තරනිකාය (පු-වි) 8410 විනයපිටක (පු-වි) 8411 අභිධම්මපිටක (පු-වි) 8412 අට්ඨකථා (පු-වි) 8413 නිරුත්තිදීපනී 8414 පරමත්ථදීපනී සඞ්ගහමහාටීකාපාඨ 8415 අනුදීපනීපාඨ 8416 පට්ඨානුද්දේස දීපනීපාඨ 8417 නමක්කාරටීකා 8418 මහාපණාමපාඨ 8419 ලක්ඛණාතෝ බුද්ධථෝමනාගාථා 8420 සුතවන්දනා 8421 කමලාඤ්ජලි 8422 ජිනාලඞ්කාර 8423 පජ්ජමධු 8424 බුද්ධගුණගාථාවලී 8425 චූළගන්ථවංස 8427 සාසනවංස 8426 මහාවංස 8429 මොග්ගල්ලානබ්යාකරණං 8428 කච්චායනබ්යාකරණං 8430 සද්දනීතිප්පකරණං (පදමාලා) 8431 සද්දනීතිප්පකරණං (ධාතුමාලා) 8432 පදරූපසිද්ධි 8433 මොග්ගල්ලානපඤ්චිකා 8434 පයෝගසිද්ධිපාඨ 8435 වුත්තෝදයපාඨ 8436 අභිධානප්පදීපිකාපාඨ 8437 අභිධානප්පදීපිකාටීකා 8438 සුබෝධාලඞ්කාරපාඨ 8439 සුබෝධාලඞ්කාරටීකා 8440 බාලාවතාර ගණ්ඨිපදත්ථවිනිච්ඡයසාර 8446 කවිදප්පණනීති 8447 නීතිමඤ්ජරී 8445 ධම්මනීති 8444 මහාරහනීති 8441 ලෝකනීති 8442 සුත්තන්තනීති 8443 සූරස්සතිනීති 8450 චාණක්යනීති 8448 නරදක්ඛදීපනී 8449 චතුරාරක්ඛදීපනී 8451 රසවාහිනී 8452 සීමවිසෝධනීපාඨ 8453 වෙස්සන්තරගීති 8454 මොග්ගල්ලාන වුත්තිවිවරණපඤ්චිකා 8455 ථූපවංස 8456 දාඨාවංස 8457 ධාතුපාඨවිලාසිනියා 8458 ධාතුවංස 8459 හත්ථවනගල්ලවිහාරවංස 8460 ජිනචරිතය 8461 ජිනවංසදීපං 8462 තේලකටාහගාථා 8463 මිලිදටීකා 8464 පදමඤ්ජරී 8465 පදසාධනං 8466 සද්දබින්දුපකරණං 8467 කච්චායනධාතුමඤ්ජුසා 8468 සාමන්තකූටවණ්ණනා
2101 සීලක්ඛන්ධවග්ග පාළි 2102 මහාවග්ග පාළි (දීඝ) 2103 පාථිකවග්ග පාළි	2201 සීලක්ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 2202 මහාවග්ග අට්ඨකථා (දීඝ) 2203 පාථිකවග්ග අට්ඨකථා	2301 සීලක්ඛන්ධවග්ග ටීකා 2302 මහාවග්ග ටීකා (දීඝ) 2303 පාථිකවග්ග ටීකා 2304 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-1 2305 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-2
3101 මූලපණ්ණාස පාළි 3102 මජ්ඣිමපණ්ණාස පාළි 3103 උපරිපණ්ණාස පාළි	3201 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-1 3202 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-2 3203 මජ්ඣිමපණ්ණාස අට්ඨකථා 3204 උපරිපණ්ණාස අට්ඨකථා	3301 මූලපණ්ණාස ටීකා 3302 මජ්ඣිමපණ්ණාස ටීකා 3303 උපරිපණ්ණාස ටීකා
4101 සගාථාවග්ග පාළි 4102 නිදානවග්ග පාළි 4103 ඛන්ධවග්ග පාළි 4104 සළායතනවග්ග පාළි 4105 මහාවග්ග පාළි (සංයුත්ත)	4201 සගාථාවග්ග අට්ඨකථා 4202 නිදානවග්ග අට්ඨකථා 4203 ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 4204 සළායතනවග්ග අට්ඨකථා 4205 මහාවග්ග අට්ඨකථා (සංයුත්ත)	4301 සගාථාවග්ග ටීකා 4302 නිදානවග්ග ටීකා 4303 ඛන්ධවග්ග ටීකා 4304 සළායතනවග්ග ටීකා 4305 මහාවග්ග ටීකා (සංයුත්ත)
5101 එකකනිපාත පාළි 5102 දුකනිපාත පාළි 5103 තිකනිපාත පාළි 5104 චතුක්කනිපාත පාළි 5105 පඤ්චකනිපාත පාළි 5106 ඡක්කනිපාත පාළි 5107 සත්තකනිපාත පාළි 5108 අට්ඨකාදිනිපාත පාළි 5109 නවකනිපාත පාළි 5110 දසකනිපාත පාළි 5111 එකාදසකනිපාත පාළි	5201 එකකනිපාත අට්ඨකථා 5202 දුක-තික-චතුක්කනිපාත අට්ඨකථා 5203 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත අට්ඨකථා 5204 අට්ඨකාදිනිපාත අට්ඨකථා	5301 එකකනිපාත ටීකා 5302 දුක-තික-චතුක්කනිපාත ටීකා 5303 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත ටීකා 5304 අට්ඨකාදිනිපාත ටීකා
6101 ඛුද්දකපාඨ පාළි 6102 ධම්මපද පාළි 6103 උදාන පාළි 6104 ඉතිවුත්තක පාළි 6105 සුත්තනිපාත පාළි 6106 විමානවත්ථු පාළි 6107 පේතවත්ථු පාළි 6108 ථේරගාථා පාළි 6109 ථේරීගාථා පාළි 6110 අපදාන පාළි-1 6111 අපදාන පාළි-2 6112 බුද්ධවංස පාළි 6113 චරියාපිටක පාළි 6114 ජාතක පාළි-1 6115 ජාතක පාළි-2 6116 මහානිද්දේස පාළි 6117 චූළනිද්දේස පාළි 6118 පටිසම්භිදාමග්ග පාළි 6119 නෙත්තිප්පකරණ පාළි 6120 මිලින්දපඤ්හ පාළි 6121 පේටකෝපදේස පාළි	6201 ඛුද්දකපාඨ අට්ඨකථා 6202 ධම්මපද අට්ඨකථා-1 6203 ධම්මපද අට්ඨකථා-2 6204 උදාන අට්ඨකථා 6205 ඉතිවුත්තක අට්ඨකථා 6206 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-1 6207 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-2 6208 විමානවත්ථු අට්ඨකථා 6209 පේතවත්ථු අට්ඨකථා 6210 ථේරගාථා අට්ඨකථා-1 6211 ථේරගාථා අට්ඨකථා-2 6212 ථේරීගාථා අට්ඨකථා 6213 අපදාන අට්ඨකථා-1 6214 අපදාන අට්ඨකථා-2 6215 බුද්ධවංස අට්ඨකථා 6216 චරියාපිටක අට්ඨකථා 6217 ජාතක අට්ඨකථා-1 6218 ජාතක අට්ඨකථා-2 6219 ජාතක අට්ඨකථා-3 6220 ජාතක අට්ඨකථා-4 6221 ජාතක අට්ඨකථා-5 6222 ජාතක අට්ඨකථා-6 6223 ජාතක අට්ඨකථා-7 6224 මහානිද්දේස අට්ඨකථා 6225 චූළනිද්දේස අට්ඨකථා 6226 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-1 6227 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-2 6228 නෙත්තිප්පකරණ අට්ඨකථා	6301 නෙත්තිප්පකරණ ටීකා 6302 නෙත්තිවිභාවිනී
7101 ධම්මසංගණී පාළි 7102 විභඞ්ග පාළි 7103 ධාතුකථා පාළි 7104 පුග්ගලපඤ්ඤත්ති පාළි 7105 කථාවත්ථු පාළි 7106 යමක පාළි-1 7107 යමක පාළි-2 7108 යමක පාළි-3 7109 පට්ඨාන පාළි-1 7110 පට්ඨාන පාළි-2 7111 පට්ඨාන පාළි-3 7112 පට්ඨාන පාළි-4 7113 පට්ඨාන පාළි-5	7201 ධම්මසංගණි අට්ඨකථා 7202 සම්මෝහවිනෝදනී අට්ඨකථා 7203 පඤ්චපකරණ අට්ඨකථා	7301 ධම්මසංගණී-මූලටීකා 7302 විභඞ්ග-මූලටීකා 7303 පඤ්චපකරණ-මූලටීකා 7304 ධම්මසංගණී-අනුටීකා 7305 පඤ්චපකරණ-අනුටීකා 7306 අභිධම්මාවතාරෝ-නාමරූපපරිච්ඡේදෝ 7307 අභිධම්මත්ථසංගහෝ 7308 අභිධම්මාවතාර-පුරාණටීකා 7309 අභිධම්මමාතිකාපාළි

Español
El Canon Pali	Los Comentarios	Los Subcomentarios	Otros
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

แบบไทย
บาลีแคน	ข้อคิดเห็น	คำอธิบายย่อย	อื่น
1101 ปาราชิกปาฬิ 1102 ปาจิตติยปาฬิ 1103 มหาวคฺคปาฬิ (วินัย) 1104 จูฬวคฺคปาฬิ 1105 ปริวารปาฬิ	1201 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๑ 1202 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๒ 1203 ปาจิตฺติยอฏฺฐกถา 1204 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (วินัย) 1205 จูฬวคฺคอฏฺฐกถา 1206 ปริวารอฏฺฐกถา	1301 สารตฺถทีปนีฏีกา-๑ 1302 สารตฺถทีปนีฏีกา-๒ 1303 สารตฺถทีปนีฏีกา-๓	1401 ทเวมาติกาปาฬิ 1402 วินยสํคหอฏฺฐกถา 1403 วชิรพุทฺธิฏีกา 1404 วิมติวิโนทนีฏีกา-๑ 1405 วิมติวิโนทนีฏีกา-๒ 1406 วินยาลงฺการฏีกา-๑ 1407 วินยาลงฺการฏีกา-๒ 1408 กงฺขาวิตรณีปุราณฏีกา 1409 วินยวินิจฉย-อุตฺตรวินิจฉย 1410 วินยวินิจฉยฏีกา-๑ 1411 วินยวินิจฉยฏีกา-๒ 1412 ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ 1413 ขุทฺทสิกฺขา-มูลสิกฺขา 8401 วิสุทฺธิมคฺค-๑ 8402 วิสุทฺธิมคฺค-๒ 8403 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๑ 8404 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๒ 8405 วิสุทฺธิมคฺค-นิทานกถา 8406 ทีฆนิกาย (ปุ-วิ) 8407 มชฺฌิมนิกาย (ปุ-วิ) 8408 สํยุตฺตนิกาย (ปุ-วิ) 8409 องฺคุตฺตรนิกาย (ปุ-วิ) 8410 วินยปิฎก (ปุ-วิ) 8411 อภิธมฺมปิฎก (ปุ-วิ) 8412 อฏฺฐกถา (ปุ-วิ) 8413 นิรุตฺติทีปนี 8414 ปรมตฺถทีปนี สงฺคหมหาฏีกาปาฐ 8415 อนุทีปนีปาฐ 8416 ปฎฺฐานุทฺเทสทีปนีปาฐ 8417 นมกฺการฏีกา 8418 มหาปณามปาฐ 8419 ลกฺขณาโต พุทฺธโถมนาคาถา 8420 สุตวทน 8421 กมลาญฺชลิ 8422 ชินาลงฺการ 8423 ปชฺชมธุ 8424 พุทฺธคุณคาถาวลี 8425 จูฬคนฺถวํส 8427 สาสนวํส 8426 มหาวํส 8429 โมคฺคลฺลานพฺยากรณํ 8428 กจฺจายนพฺยากรณํ 8430 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ปทมาลา) 8431 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ธาตุมาลา) 8432 ปทรูปสิทฺธิ 8433 โมคคฺลานปญฺจิกา 8434 ปโยคสิทฺธิปาฐ 8435 วุตฺโตทยปาฐ 8436 อภิธานปฺปทีปิกาปาฐ 8437 อภิธานปฺปทีปิกาฏีกา 8438 สุโพธาลงฺการปาฐ 8439 สุโพธาลงฺการฏีกา 8440 พาลาวตาร คณฺฐิปทตฺถวินิจฺฉยสาร 8446 กวิทปฺปณนีติ 8447 นีติมญฺชรี 8445 ธมฺมนีติ 8444 มหารหนีติ 8441 โลกนีติ 8442 สุตฺตนฺตนีติ 8443 สูรสฺสตินีติ 8450 จาณกฺยนีติ 8448 นรทกฺขทีปนี 8449 จตุราวรกฺขทีปนี 8451 รสวาหินี 8452 สีมวิโสธนีปาฐ 8453 เวสฺสนฺตรคีติ 8454 โมคฺคลฺลาน วุตฺติวิวรณปญฺจิกา 8455 ถูปวํส 8456 ทาฐาวํส 8457 ธาตุปาฐวิลาสินิยา 8458 ธาตุวํส 8459 หตฺถวนคัลลวิหารวํส 8460 ชนจริตย 8461 ชนวํสทีปํ 8462 เตลกฏาหคาถา 8463 มิลิทฏีกา 8464 ปทมญฺชรี 8465 ปทสาธนํ 8466 สทฺทพินฺทุปกรณํ 8467 กจฺจายนธาตุมญฺชุสา 8468 สามนฺตกูฏวณฺณนา
2101 สีลกฺขนฺธวคฺคปาฬิ 2102 มหาวคฺคปาฬิ (ทีฆ) 2103 ปาถิกวคฺคปาฬิ	2201 สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 2202 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (ทีฆ) 2203 ปาถิกวคฺคอฏฺฐกถา	2301 สีลกฺขนฺธวคฺคฏีกา 2302 มหาวคฺคฏีกา (ทีฆ) 2303 ปาถิกวคฺคฏีกา 2304 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๑ 2305 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๒
3101 มูลปณฺณาสปาฬิ 3102 มชฺฌิมปณฺณาสปาฬิ 3103 อุปริปณฺณาสปาฬิ	3201 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๑ 3202 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๒ 3203 มชฺฌิมปณฺณาสอฏฺฐกถา 3204 อุปริปณฺณาสอฏฺฐกถา	3301 มูลปณฺณาสฏีกา 3302 มชฺฌิมปณฺณาสฏีกา 3303 อุปริปณฺณาสฏีกา
4101 สคาถาวคฺคปาฬิ 4102 นิทานวคฺคปาฬิ 4103 ขนฺธวคฺคปาฬิ 4104 สฬายตนวคฺคปาฬิ 4105 มหาวคฺคปาฬิ (สํยุตฺต)	4201 สคาถาวคฺคอฏฺฐกถา 4202 นิทานวคฺคอฏฺฐกถา 4203 ขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 4204 สฬายตนวคฺคอฏฺฐกถา 4205 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (สํยุตฺต)	4301 สคาถาวคฺคฏีกา 4302 นิทานวคฺคฏีกา 4303 ขนฺธวคฺคฏีกา 4304 สฬายตนวคฺคฏีกา 4305 มหาวคฺคฏีกา (สํยุตฺต)
5101 เอกกนิปาตปาฬิ 5102 ทุกนิปาตปาฬิ 5103 ติกนิปาตปาฬิ 5104 จตุกฺกนิปาตปาฬิ 5105 ปญฺจกนิปาตปาฬิ 5106 ฉกฺกนิปาตปาฬิ 5107 สตฺตกนิปาตปาฬิ 5108 อฏฺฐกาทินิปาตปาฬิ 5109 นวกนิปาตปาฬิ 5110 ทสกนิปาตปาฬิ 5111 เอกาทสกนิปาตปาฬิ	5201 เอกกนิปาตอฏฺฐกถา 5202 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตอฏฺฐกถา 5203 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตอฏฺฐกถา 5204 อฏฺฐกาทินิปาตอฏฺฐกถา	5301 เอกกนิปาตฏีกา 5302 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตฏีกา 5303 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตฏีกา 5304 อฏฺฐกาทินิปาตฏีกา
6101 ขุทฺทกปาฐปาฬิ 6102 ธมฺมปทปาฬิ 6103 อุทานปาฬิ 6104 อิติวุตฺตกปาฬิ 6105 สุตฺตนิบาตปาฬิ 6106 วิมานวตฺถุปาฬิ 6107 เปตวตฺถุปาฬิ 6108 เถรคาถาปาฬิ 6109 เถรีคาถาปาฬิ 6110 อปทานปาฬิ-๑ 6111 อปทานปาฬิ-๒ 6112 พุทธวงฺสปาฬิ 6113 จริยาปิฏกปาฬิ 6114 ชาตกปาฬิ-๑ 6115 ชาตกปาฬิ-๒ 6116 มหานิทฺเทสปาฬิ 6117 จูฬนิทฺเทสปาฬิ 6118 ปฏิสมฺภิทามคฺคปาฬิ 6119 เนตฺติปฺปกฺรณปาฬิ 6120 มิลินฺทปญฺหาปาฬิ 6121 เปฏโกปเทสปาฬิ	6201 ขุทฺทกปาฐอฏฺฐกถา 6202 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๑ 6203 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๒ 6204 อุทานอฏฺฐกถา 6205 อิติวุตฺตกอฏฺฐกถา 6206 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๑ 6207 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๒ 6208 วิมานวตฺถุอฏฺฐกถา 6209 เปตวตฺถุอฏฺฐกถา 6210 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๑ 6211 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๒ 6212 เถรีคาถาอฏฺฐกถา 6213 อปทานอฏฺฐกถา-๑ 6214 อปทานอฏฺฐกถา-๒ 6215 พุทธวงฺสอฏฺฐกถา 6216 จริยาปิฏกอฏฺฐกถา 6217 ชาตกอฏฺฐกถา-๑ 6218 ชาตกอฏฺฐกถา-๒ 6219 ชาตกอฏฺฐกถา-๓ 6220 ชาตกอฏฺฐกถา-๔ 6221 ชาตกอฏฺฐกถา-๕ 6222 ชาตกอฏฺฐกถา-๖ 6223 ชาตกอฏฺฐกถา-๗ 6224 มหานิทฺเทสอฏฺฐกถา 6225 จูฬนิทฺเทสอฏฺฐกถา 6226 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๑ 6227 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๒ 6228 เนตฺติปฺปกฺรณอฏฺฐกถา	6301 เนตฺติปฺปกฺรณฏีกา 6302 เนตฺติวิภาวินี
7101 ธมฺมสงฺคณีปาฬิ 7102 วิภงฺคปาฬิ 7103 ธาตุกถาปาฬิ 7104 ปุคฺคลปญฺญตฺติปาฬิ 7105 กถาวตฺถุปาฬิ 7106 ยมกปาฬิ-๑ 7107 ยมกปาฬิ-๒ 7108 ยมกปาฬิ-๓ 7109 ปฎฺฐานปาฬิ-๑ 7110 ปฎฺฐานปาฬิ-๒ 7111 ปฎฺฐานปาฬิ-๓ 7112 ปฎฺฐานปาฬิ-๔ 7113 ปฎฺฐานปาฬิ-๕	7201 ธมฺมสงฺคณิอฏฺฐกถา 7202 สมฺโมหวินิทนีอฏฺฐกถา 7203 ปญฺจปกรณอฏฺฐกถา	7301 ธมฺมสงฺคณีมูลฏีกา 7302 วิภงฺคมูลฏีกา 7303 ปญฺจปกรณมูลฏีกา 7304 ธมฺมสงฺคณีอนุฏีกา 7305 ปญฺจปกรณอนุฏีกา 7306 อภิธมฺมาวตาโร-นามรูปปริจฺเฉโท 7307 อภิธมฺมตฺถสงฺคโห 7308 อภิธมฺมาวตาร-ปุราณฏีกา 7309 อภิธมฺมมาติกาปาฬิ

བོད་མི
པཱ་ལི་གསུང་རབ།	འགྲེལ་བཤད།	འགྲེལ་བཤད་ཕྲན།	གཞན།
1101 ཕ་ར་ཇི་ཀ་པཱ་ལི། 1102 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་པཱ་ལི། 1103 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (ཝི་ན་ཡ) 1104 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 1105 པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི།	1201 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 1202 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 1203 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1204 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (ཝི་ན་ཡ) 1205 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1206 པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	1301 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1302 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1303 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༣	1401 དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། 1402 ཝི་ན་ཡ་སངྒ་ཧ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1403 ཝ་ཇི་ར་བུད་དྷི་ཊཱི་ཀཱ། 1404 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1405 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1406 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1407 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1408 ཀངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱི་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 1409 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙ་ཡ། 1410 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1411 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1412 པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཇ་ནཱ་པཱ་ལི། 1413 ཁུད་ད་སིཀྑཱ་མཱུ་ལ་སིཀྑཱ། 8401 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༡ 8402 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༢ 8403 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 8404 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 8405 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ། 8406 དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8407 མཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8408 སཾ་ཡུཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8409 ཨངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8410 ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8411 ཨ་བྷི་དྷམྨ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8412 ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (པུ་ཝི) 8413 ནི་རུཏྟི་དཱི་པ་ནཱི། 8414 པ་ར་མཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་སངྒ་ཧ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8415 ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8416 པཊྛཱ་ནུདྡེ་ས་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8417 ན་མཀྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8418 མ་ཧཱ་པ་ཎཱ་མ་པཱ་ཋ། 8419 ལཀྑ་ཎཱ་ཏོ་བུདྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ་གཱ་ཐཱ། 8420 སུ་ཏ་ཝནྡ་ནཱ། 8421 ཀ་མ་ལཱཉྫ་ལི། 8422 ཇི་ནཱ་ལངྐཱ་ར། 8423 པཛྫ་མ་དྷུ། 8424 བུདྡྷ་གུ་ཎ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ལཱི། 8425 ཙཱུ་ལ་གནྠ་ཝཾ་ས། 8427 སཱ་ས་ན་ཝཾ་ས། 8426 མ་ཧཱ་ཝཾ་ས། 8429 མོགྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8428 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8430 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (པ་ད་མཱ་ལཱ) 8431 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ) 8432 པ་ད་རཱུ་པ་སིད་དྷི། 8433 མོ་ག་ལླཱ་ན་པཉྩ་ཀཱ། 8434 པ་ཡོ་ག་སིད་དྷི་པཱ་ཋ། 8435 བུཏྟོ་ད་ཡ་པཱ་ཋ། 8436 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8437 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ། 8438 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་པཱ་ཋ། 8439 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8440 བཱ་ལཱ་ཝ་ཏཱ་ར་གཎྛི་པ་དཏྠ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་སཱ་ར། 8446 ཀ་ཝི་དཔྤ་ཎ་ནཱི་ཏི། 8447 ནཱི་ཏི་མཉྫ་རཱི། 8445 དྷམྨ་ནཱི་ཏི། 8444 མ་ཧཱ་ར་ཧ་ནཱི་ཏི། 8441 ལོ་ཀ་ནཱི་ཏི། 8442 སུཏྟནྟ་ནཱ་ཏི། 8443 སཱུ་རསྶ་ཏི་ནཱི་ཏི། 8450 ཙཱ་ཎཀྱ་ནཱི་ཏི། 8448 ན་ར་དཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8449 ཙ་ཏུ་རཱ་རཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8451 ར་ས་ཝཱ་ཧི་ནཱི། 8452 སཱི་མ་ཝི་སོ་ད་ནཱི་པཱ་ཋ། 8453 ཝེསྶནྟ་ར་གཱི་ཏི། 8454 མོགྒ་ལླཱ་ན་བུཏྟི་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཉྩ་ཀཱ། 8455 ཐཱུ་པ་ཝཾ་ས། 8456 དཱ་ཊྷཱ་ཝཾ་ས། 8457 དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ། 8458 དྷཱ་ཏུ་ཝཾ་ས། 8459 ཧཏྠ་ཝ་ན་གལླ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཾ་ས། 8460 ཇི་ན་ཙ་རི་ཏ་ཡ། 8461 ཇི་ན་ཝཾ་ས་དཱི་པཾ། 8462 ཏེ་ལ་ཀ་ཊཱ་ཧ་གཱ་ཐཱ། 8463 མི་ལི་ད་ཊཱི་ཀཱ། 8464 པ་ད་མཉྫ་རཱི། 8465 པ་ད་སཱ་ད་ནཾ། 8466 སདྡ་བིནྡུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ། 8467 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་དྷཱ་ཏུ་མཉྫུ་སཱ། 8468 སཱ་མནྟ་ཀཱུ་ཊ་ཝཎྞ་ནཱ།
2101 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 2102 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (དཱི་གྷ) 2103 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་པཱ་ལི།	2201 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 2202 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (དཱི་གྷ) 2203 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	2301 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2302 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (དཱི་གྷ) 2303 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2304 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 2305 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༢
3101 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3102 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3103 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།	3201 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 3202 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 3203 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 3204 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	3301 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3302 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3303 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
4101 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4102 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4103 ཁནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4104 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4105 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (སཾ་ཡུཏྟ)	4201 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4202 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4203 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4204 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4205 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)	4301 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4302 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4303 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4304 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4305 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)
5101 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5102 དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5103 ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5104 ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5105 པཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5106 ཆཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5107 སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5108 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5109 ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5110 ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5111 ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།	5201 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5202 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5203 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5204 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	5301 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5302 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5303 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5304 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
6101 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་པཱ་ལི། 6102 དྷམྨ་པ་ད་པཱ་ལི། 6103 ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི། 6104 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་པཱ་ལི། 6105 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 6106 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6107 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6108 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6109 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6110 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 6111 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 6112 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་པཱ་ལི། 6113 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི། 6114 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 6115 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 6116 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6117 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6118 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་པཱ་ལི། 6119 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལི། 6120 མི་ལིནྡ་པཉྷ་པཱ་ལི། 6121 པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་པཱ་ལི།	6201 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6202 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6203 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6204 ཨུ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6205 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6206 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6207 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6208 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6209 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6210 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6211 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6212 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6213 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6214 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6215 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6216 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6217 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6218 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6219 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༣ 6220 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༤ 6221 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༥ 6222 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༦ 6223 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༧ 6224 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6225 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6226 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6227 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6228 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	6301 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 6302 ནེཏྟི་ཝི་བྷཱི་ནཱི།
7101 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་པཱ་ལི། 7102 ཝི་བྷངྒ་པཱ་ལི། 7103 དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི། 7104 པུགྒ་ལ་པཉྙཏྟི་པཱ་ལི། 7105 ཀ་ཐཱ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 7106 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 7107 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 7108 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༣ 7109 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 7110 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 7111 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༣ 7112 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༤ 7113 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༥	7201 དྷམྨ་སངྒ་ཎི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7202 སམྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7203 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	7301 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7302 ཝི་བྷངྒ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7303 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7304 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7305 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7306 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ། 7307 ཨ་བྷི་དྷམྨཏྠ་སངྒ་ཧོ། 7308 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 7309 ཨ་བྷི་དྷམྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི།

Tiếng Việt
Kinh điển Pali	Chú giải	Phụ chú giải	Khác
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1 1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2 1203 Chú Giải Pācittiya 1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật) 1205 Chú Giải Cūḷavagga 1206 Chú Giải Parivāra	1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1 1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2 1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha 1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi 1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1 1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2 1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1 1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2 1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1 1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Thanh Tịnh Đạo - 1 8402 Thanh Tịnh Đạo - 2 8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1 8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2 8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo 8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8410 Tạng Luật (Vấn Đáp) 8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp) 8412 Chú Giải (Vấn Đáp) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Phụ Chú Giải Namakkāra 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8444 Mahārahanīti 8445 Dhammanīti 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8450 Cāṇakyanīti 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Phụ Chú Giải Milinda 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2203 Chú Giải Pāthikavagga	2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga 2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1 2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1 3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2 3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa	3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa 3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ)	4201 Chú Giải Sagāthāvagga 4202 Chú Giải Nidānavagga 4203 Chú Giải Khandhavagga 4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga 4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)	4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga 4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga 4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga 4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga 4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Chú Giải Ekakanipāta 5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta	5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta 5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi - 1 6111 Apadāna Pāḷi - 2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi - 1 6115 Jātaka Pāḷi - 2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Chú Giải Khuddakapāṭha 6202 Chú Giải Dhammapada - 1 6203 Chú Giải Dhammapada - 2 6204 Chú Giải Udāna 6205 Chú Giải Itivuttaka 6206 Chú Giải Suttanipāta - 1 6207 Chú Giải Suttanipāta - 2 6208 Chú Giải Vimānavatthu 6209 Chú Giải Petavatthu 6210 Chú Giải Theragāthā - 1 6211 Chú Giải Theragāthā - 2 6212 Chú Giải Therīgāthā 6213 Chú Giải Apadāna - 1 6214 Chú Giải Apadāna - 2 6215 Chú Giải Buddhavaṃsa 6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka 6217 Chú Giải Jātaka - 1 6218 Chú Giải Jātaka - 2 6219 Chú Giải Jātaka - 3 6220 Chú Giải Jātaka - 4 6221 Chú Giải Jātaka - 5 6222 Chú Giải Jātaka - 6 6223 Chú Giải Jātaka - 7 6224 Chú Giải Mahāniddesa 6225 Chú Giải Cūḷaniddesa 6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1 6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2 6228 Chú Giải Nettippakaraṇa	6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi - 1 7107 Yamaka Pāḷi - 2 7108 Yamaka Pāḷi - 3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5	7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi 7202 Chú Giải Sammohavinodanī 7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa	7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī 7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga 7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa 7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī 7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra 7309 Abhidhammamātikāpāḷi
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa Con xin đảnh lễ Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Đẳng Chánh Giác. Saṃyuttanikāyo Kinh Tương Ưng Bộ Nidānavaggo Phẩm Nhân Duyên 1. Nidānasaṃyuttaṃ 1. Tương Ưng Nhân Duyên 1. Buddhavaggo 1. Phẩm Phật 1. Paṭiccasamuppādasuttaṃ 1. Kinh Duyên Khởi 1. Evaṃ [Pg.243] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘paṭiccasamuppādaṃ vo, bhikkhave, desessāmi; taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 1. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: “Này các Tỳ khưu.” – “Bạch Thế Tôn,” các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau: “Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng cho các ông về Duyên khởi. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.” – “Thưa vâng, bạch Thế Tôn,” các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau: ‘‘Katamo ca, bhikkhave, paṭiccasamuppādo? Avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ; viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ; nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ; saḷāyatanapaccayā phasso; phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā; taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, paṭiccasamuppādo. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là Duyên khởi? Này các Tỳ khưu, do vô minh duyên, các hành sanh; do hành duyên, thức sanh; do thức duyên, danh sắc sanh; do danh sắc duyên, sáu xứ sanh; do sáu xứ duyên, xúc sanh; do xúc duyên, thọ sanh; do thọ duyên, ái sanh; do ái duyên, thủ sanh; do thủ duyên, hữu sanh; do hữu duyên, sanh sanh; do sanh duyên, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là Duyên khởi. ‘‘Avijjāya [Pg.244] tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho; viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho; nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho; saḷāyatananirodhā phassanirodho; phassanirodhā vedanānirodho; vedanānirodhā taṇhānirodho; taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti. Paṭhamaṃ. “Do sự đoạn diệt và ly tham không còn tàn dư của chính vô minh ấy nên hành diệt; do hành diệt nên thức diệt; do thức diệt nên danh sắc diệt; do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt; do sáu xứ diệt nên xúc diệt; do xúc diệt nên thọ diệt; do thọ diệt nên ái diệt; do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sanh diệt; do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” Thế Tôn đã nói như vậy. Các Tỳ khưu ấy hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy. (Kinh) thứ nhất. 2. Vibhaṅgasuttaṃ 2. Kinh Phân Tích 2. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘paṭiccasamuppādaṃ vo, bhikkhave, desessāmi vibhajissāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 2. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng và phân tích cho các ông về Duyên khởi. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.” – “Thưa vâng, bạch Thế Tôn,” các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau: ‘‘Katamo ca, bhikkhave, paṭiccasamuppādo? Avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ; viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ; nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ; saḷāyatanapaccayā phasso; phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā; taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là Duyên khởi? Này các Tỳ khưu, do vô minh duyên, các hành sanh; do hành duyên, thức sanh; do thức duyên, danh sắc sanh; do danh sắc duyên, sáu xứ sanh; do sáu xứ duyên, xúc sanh; do xúc duyên, thọ sanh; do thọ duyên, ái sanh; do ái duyên, thủ sanh; do thủ duyên, hữu sanh; do hữu duyên, sanh sanh; do sanh duyên, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. ‘‘Katamañca, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ? Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā āyuno saṃhāni indriyānaṃ paripāko; ayaṃ vuccati jarā. Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṃ maccu maraṇaṃ kālakiriyā khandhānaṃ bhedo kaḷevarassa nikkhepo ( ), idaṃ vuccati maraṇaṃ. Iti ayañca jarā, idañca maraṇaṃ. Idaṃ vuccati, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là già-chết? Sự già, sự suy yếu, răng rụng, tóc bạc, da nhăn, tuổi thọ giảm dần, các căn chín muồi của các chúng sanh này hay chúng sanh khác trong các loài chúng sanh này hay chúng sanh khác; đây được gọi là già. Sự từ bỏ, sự ra đi, sự tan rã, sự biến mất, sự chết, sự mệnh chung, sự làm nên thời, các uẩn tan hoại, thân xác bị vất bỏ của các chúng sanh này hay chúng sanh khác từ các loài chúng sanh này hay chúng sanh khác; đây được gọi là chết. Như vậy, đây là già và đây là chết. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là già-chết. ‘‘Katamā ca, bhikkhave, jāti? Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jāti sañjāti okkanti nibbatti abhinibbatti khandhānaṃ pātubhāvo āyatanānaṃ paṭilābho. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, jāti. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là sanh? Sự sanh, sự ra đời, sự nhập thai, sự hiện hữu, sự xuất hiện, sự biểu hiện của các uẩn, sự thành tựu các xứ của các chúng sanh này hay chúng sanh khác trong các loài chúng sanh này hay chúng sanh khác. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là sanh. ‘‘Katamo [Pg.245] ca, bhikkhave, bhavo? Tayo me, bhikkhave, bhavā – kāmabhavo, rūpabhavo, arūpabhavo. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhavo. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là hữu? Này các Tỳ khưu, có ba loại hữu này: dục hữu, sắc hữu, và vô sắc hữu. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là hữu. ‘‘Katamañca, bhikkhave, upādānaṃ? Cattārimāni, bhikkhave, upādānāni – kāmupādānaṃ, diṭṭhupādānaṃ, sīlabbatupādānaṃ, attavādupādānaṃ. Idaṃ vuccati, bhikkhave, upādānaṃ. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là thủ? Này các Tỳ khưu, có bốn loại thủ này: dục thủ, kiến thủ, giới cấm thủ, và ngã luận thủ. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là thủ. ‘‘Katamā ca, bhikkhave, taṇhā? Chayime, bhikkhave, taṇhākāyā – rūpataṇhā, saddataṇhā, gandhataṇhā, rasataṇhā, phoṭṭhabbataṇhā, dhammataṇhā. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, taṇhā. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là ái? Này các Tỳ khưu, có sáu thân ái này: sắc ái, thanh ái, hương ái, vị ái, xúc ái, và pháp ái. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là ái. ‘‘Katamā ca, bhikkhave, vedanā? Chayime, bhikkhave, vedanākāyā – cakkhusamphassajā vedanā, sotasamphassajā vedanā, ghānasamphassajā vedanā, jivhāsamphassajā vedanā, kāyasamphassajā vedanā, manosamphassajā vedanā. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, vedanā. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là thọ? Này các Tỳ khưu, có sáu thân thọ này: thọ sanh do nhãn xúc, thọ sanh do nhĩ xúc, thọ sanh do tỷ xúc, thọ sanh do thiệt xúc, thọ sanh do thân xúc, thọ sanh do ý xúc. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là thọ. ‘‘Katamo ca, bhikkhave, phasso? Chayime, bhikkhave, phassakāyā – cakkhusamphasso, sotasamphasso, ghānasamphasso, jivhāsamphasso, kāyasamphasso, manosamphasso. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, phasso. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là xúc? Này các Tỳ khưu, có sáu thân xúc này: nhãn xúc, nhĩ xúc, tỷ xúc, thiệt xúc, thân xúc, ý xúc. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là xúc. ‘‘Katamañca, bhikkhave, saḷāyatanaṃ? Cakkhāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, manāyatanaṃ – idaṃ vuccati, bhikkhave, saḷāyatanaṃ. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là sáu xứ? Nhãn xứ, nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ – Này các Tỳ khưu, đây được gọi là sáu xứ. ‘‘Katamañca, bhikkhave, nāmarūpaṃ? Vedanā, saññā, cetanā, phasso, manasikāro – idaṃ vuccati nāmaṃ. Cattāro ca mahābhūtā, catunnañca mahābhūtānaṃ upādāyarūpaṃ. Idaṃ vuccati rūpaṃ. Iti idañca nāmaṃ, idañca rūpaṃ. Idaṃ vuccati, bhikkhave, nāmarūpaṃ. Này các Tỳ khưu, thế nào là danh sắc? Thọ, tưởng, tư, xúc, tác ý – cái này được gọi là danh. Và bốn đại chủng, và sắc do bốn đại chủng tạo ra. Cái này được gọi là sắc. Như vậy, đây là danh và đây là sắc. Này các Tỳ khưu, cái này được gọi là danh sắc. ‘‘Katamañca, bhikkhave, viññāṇaṃ? Chayime, bhikkhave, viññāṇakāyā – cakkhuviññāṇaṃ, sotaviññāṇaṃ, ghānaviññāṇaṃ, jivhāviññāṇaṃ, kāyaviññāṇaṃ, manoviññāṇaṃ. Idaṃ vuccati, bhikkhave, viññāṇaṃ. Này các Tỳ khưu, thế nào là thức? Này các Tỳ khưu, có sáu loại thức này: nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức, ý thức. Này các Tỳ khưu, cái này được gọi là thức. ‘‘Katame ca, bhikkhave, saṅkhārā? Tayome, bhikkhave, saṅkhārā – kāyasaṅkhāro, vacīsaṅkhāro, cittasaṅkhāro. Ime vuccanti, bhikkhave, saṅkhārā. Này các Tỳ khưu, thế nào là các hành? Này các Tỳ khưu, có ba loại hành này: thân hành, khẩu hành, tâm hành. Này các Tỳ khưu, những cái này được gọi là các hành. ‘‘Katamā ca, bhikkhave, avijjā? Yaṃ kho, bhikkhave, dukkhe aññāṇaṃ, dukkhasamudaye aññāṇaṃ, dukkhanirodhe aññāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṃ. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, avijjā. Này các Tỳ khưu, thế nào là vô minh? Này các Tỳ khưu, sự không biết về khổ, sự không biết về khổ tập, sự không biết về khổ diệt, sự không biết về con đường đưa đến khổ diệt. Này các Tỳ khưu, cái này được gọi là vô minh. ‘‘Iti [Pg.246] kho, bhikkhave, avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Dutiyaṃ. Như vậy, này các Tỳ khưu, do duyên vô minh, các hành sanh khởi; do duyên các hành, thức sanh khởi...v.v... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Nhưng do sự đoạn diệt hoàn toàn không còn dư tàn của chính vô minh ấy, các hành diệt; do các hành diệt, thức diệt...v.v... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. Hết bài kinh thứ hai. 3. Paṭipadāsuttaṃ 3. Kinh Con Đường 3. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘micchāpaṭipadañca vo, bhikkhave, desessāmi sammāpaṭipadañca. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 3. Trú ở Sāvatthī...v.v... Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng cho các ông về tà đạo và chánh đạo. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói. 'Vâng, bạch Thế Tôn,' các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này: ‘‘Katamā ca, bhikkhave, micchāpaṭipadā? Avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, micchāpaṭipadā. Này các Tỳ khưu, thế nào là tà đạo? Này các Tỳ khưu, do duyên vô minh, các hành sanh khởi; do duyên các hành, thức sanh khởi...v.v... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là tà đạo. ‘‘Katamā ca, bhikkhave, sammāpaṭipadā? Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, sammāpaṭipadā’’ti. Tatiyaṃ. Này các Tỳ khưu, thế nào là chánh đạo? Do sự đoạn diệt hoàn toàn không còn dư tàn của chính vô minh ấy, các hành diệt; do các hành diệt, thức diệt...v.v... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là chánh đạo. Hết bài kinh thứ ba. 4. Vipassīsuttaṃ 4. Kinh Vipassī 4. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘vipassissa, bhikkhave, bhagavato arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi – ‘kicchaṃ vatāyaṃ loko āpanno jāyati ca jīyati ca mīyati ca cavati ca upapajjati ca. Atha ca panimassa dukkhassa nissaraṇaṃ nappajānāti jarāmaraṇassa. Kudāssu nāma imassa dukkhassa nissaraṇaṃ paññāyissati jarāmaraṇassā’’’ti? 4. Trú ở Sāvatthī...v.v... Này các Tỳ khưu, đối với Thế Tôn Vipassī, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, trước khi giác ngộ, khi chưa giác ngộ, vẫn còn là Bồ-tát, ý nghĩ này đã khởi lên: 'Thật khốn khổ thay thế gian này, phải sanh, già, chết, từ trần, rồi lại tái sanh. Thế mà lại không biết sự thoát ly khỏi khổ này, tức là khỏi già và chết. Ôi, bao giờ sự thoát ly khỏi khổ này, tức là khỏi già và chết, mới được biết đến?' ‘‘Atha kho bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho sati jarāmaraṇaṃ hoti, kiṃpaccayā jarāmaraṇa’nti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘jātiyā kho sati jarāmaraṇaṃ hoti, jātipaccayā jarāmaraṇa’’’nti. Rồi, này các Tỳ khưu, Bồ-tát Vipassī suy nghĩ: 'Do có cái gì, già và chết mới có? Do duyên gì mà có già và chết?' Rồi, này các Tỳ khưu, nhờ khéo tác ý, Bồ-tát Vipassī đã có sự giác ngộ bằng trí tuệ: 'Do có sanh, già và chết mới có; do duyên sanh mà có già và chết.' ‘‘Atha [Pg.247] kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho sati jāti hoti, kiṃpaccayā jātī’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘bhave kho sati jāti hoti, bhavapaccayā jātī’’’ti. Rồi, này các Tỳ khưu, Bồ-tát Vipassī suy nghĩ: 'Do có cái gì, sanh mới có? Do duyên gì mà có sanh?' Rồi, này các Tỳ khưu, nhờ khéo tác ý, Bồ-tát Vipassī đã có sự giác ngộ bằng trí tuệ: 'Do có hữu, sanh mới có; do duyên hữu mà có sanh.' ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho sati bhavo hoti, kiṃpaccayā bhavo’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘upādāne kho sati bhavo hoti, upādānapaccayā bhavo’’’ti. Rồi, này các Tỳ khưu, Bồ-tát Vipassī suy nghĩ: 'Do có cái gì, hữu mới có? Do duyên gì mà có hữu?' Rồi, này các Tỳ khưu, nhờ khéo tác ý, Bồ-tát Vipassī đã có sự giác ngộ bằng trí tuệ: 'Do có thủ, hữu mới có; do duyên thủ mà có hữu.' ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho sati upādānaṃ hoti, kiṃpaccayā upādāna’nti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘taṇhāya kho sati upādānaṃ hoti, taṇhāpaccayā upādāna’’’nti. Rồi, này các Tỳ khưu, Bồ-tát Vipassī suy nghĩ: 'Do có cái gì, thủ mới có? Do duyên gì mà có thủ?' Rồi, này các Tỳ khưu, nhờ khéo tác ý, Bồ-tát Vipassī đã có sự giác ngộ bằng trí tuệ: 'Do có ái, thủ mới có; do duyên ái mà có thủ.' ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho sati taṇhā hoti, kiṃpaccayā taṇhā’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘vedanāya kho sati taṇhā hoti, vedanāpaccayā taṇhā’’’ti. Rồi, này các Tỳ khưu, Bồ-tát Vipassī suy nghĩ: 'Do có cái gì, ái mới có? Do duyên gì mà có ái?' Rồi, này các Tỳ khưu, nhờ khéo tác ý, Bồ-tát Vipassī đã có sự giác ngộ bằng trí tuệ: 'Do có thọ, ái mới có; do duyên thọ mà có ái.' ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho sati vedanā hoti, kiṃpaccayā vedanā’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘phasse kho sati vedanā hoti, phassapaccayā vedanā’’’ti. Rồi, này các Tỳ khưu, Bồ-tát Vipassī suy nghĩ: 'Do có cái gì, thọ mới có? Do duyên gì mà có thọ?' Rồi, này các Tỳ khưu, nhờ khéo tác ý, Bồ-tát Vipassī đã có sự giác ngộ bằng trí tuệ: 'Do có xúc, thọ mới có; do duyên xúc mà có thọ.' ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho sati phasso hoti, kiṃpaccayā phasso’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘saḷāyatane kho sati phasso hoti, saḷāyatanapaccayā phasso’’’ti. Rồi, này các Tỳ khưu, Bồ-tát Vipassī suy nghĩ: 'Do có cái gì, xúc mới có? Do duyên gì mà có xúc?' Rồi, này các Tỳ khưu, nhờ khéo tác ý, Bồ-tát Vipassī đã có sự giác ngộ bằng trí tuệ: 'Do có sáu xứ, xúc mới có; do duyên sáu xứ mà có xúc.' ‘‘Atha [Pg.248] kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho sati saḷāyatanaṃ hoti, kiṃpaccayā saḷāyatana’nti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘nāmarūpe kho sati saḷāyatanaṃ hoti, nāmarūpapaccayā saḷāyatana’’’nti. Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì có mặt nên sáu xứ có mặt, do duyên gì có sáu xứ?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do danh sắc có mặt nên sáu xứ có mặt, do duyên danh sắc nên có sáu xứ.’ ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho sati nāmarūpaṃ hoti, kiṃpaccayā nāmarūpa’nti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘viññāṇe kho sati nāmarūpaṃ hoti, viññāṇapaccayā nāmarūpa’’’nti. Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì có mặt nên danh sắc có mặt, do duyên gì có danh sắc?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do thức có mặt nên danh sắc có mặt, do duyên thức nên có danh sắc.’ ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho sati viññāṇaṃ hoti, kiṃpaccayā viññāṇa’nti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘saṅkhāresu kho sati viññāṇaṃ hoti, saṅkhārapaccayā viññāṇa’’’nti. Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì có mặt nên thức có mặt, do duyên gì có thức?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do các hành có mặt nên thức có mặt, do duyên các hành nên có thức.’ ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho sati saṅkhārā honti, kiṃpaccayā saṅkhārā’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘avijjāya kho sati saṅkhārā honti, avijjāpaccayā saṅkhārā’’’ti. Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì có mặt nên các hành có mặt, do duyên gì có các hành?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do vô minh có mặt nên các hành có mặt, do duyên vô minh nên có các hành.’ ‘‘Iti hidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. ‘Samudayo, samudayo’ti kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi. Như vậy, do duyên vô minh nên có các hành; do duyên các hành nên có thức; … cho đến … như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đối với Bồ-tát Vipassī, về các pháp từ trước chưa từng được nghe, nhãn đã sanh, trí đã sanh, tuệ đã sanh, minh đã sanh, quang đã sanh, (với ý nghĩ): ‘Đây là sự tập khởi, đây là sự tập khởi.’ ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho asati jarāmaraṇaṃ na hoti, kissa nirodhā jarāmaraṇanirodho’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘jātiyā kho asati jarāmaraṇaṃ na hoti, jātinirodhā jarāmaraṇanirodho’’’ti. Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên già chết không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của già chết?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do sanh không có mặt nên già chết không có mặt, do sự diệt của sanh nên có sự diệt của già chết.’ ‘‘Atha [Pg.249] kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho asati jāti na hoti, kissa nirodhā jātinirodho’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘bhave kho asati jāti na hoti, bhavanirodhā jātinirodho’’’ti. Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên sanh không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của sanh?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do hữu không có mặt nên sanh không có mặt, do sự diệt của hữu nên có sự diệt của sanh.’ ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho asati bhavo na hoti, kissa nirodhā bhavanirodho’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘upādāne kho asati bhavo na hoti, upādānanirodhā bhavanirodho’’’ti. Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên hữu không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của hữu?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do thủ không có mặt nên hữu không có mặt, do sự diệt của thủ nên có sự diệt của hữu.’ ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho asati upādānaṃ na hoti, kissa nirodhā upādānanirodho’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘taṇhāya kho asati upādānaṃ na hoti, taṇhānirodhā upādānanirodho’’’ti. Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên thủ không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của thủ?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do ái không có mặt nên thủ không có mặt, do sự diệt của ái nên có sự diệt của thủ.’ ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho asati taṇhā na hoti, kissa nirodhā taṇhānirodho’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘vedanāya kho asati taṇhā na hoti, vedanānirodhā taṇhānirodho’’’ti. Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên ái không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của ái?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do thọ không có mặt nên ái không có mặt, do sự diệt của thọ nên có sự diệt của ái.’ ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho asati vedanā na hoti, kissa nirodhā vedanānirodho’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘phasse kho asati vedanā na hoti, phassanirodhā vedanānirodho’’’ti. Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên thọ không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của thọ?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do xúc không có mặt nên thọ không có mặt, do sự diệt của xúc nên có sự diệt của thọ.’ ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho asati phasso na hoti, kissa nirodhā phassanirodho’ti? Atha kho bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu [Pg.250] paññāya abhisamayo – ‘saḷāyatane kho asati phasso na hoti, saḷāyatananirodhā phassanirodho’’’ti. Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên xúc không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của xúc?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do sáu xứ không có mặt nên xúc không có mặt, do sự diệt của sáu xứ nên có sự diệt của xúc.’ ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho asati saḷāyatanaṃ na hoti, kissa nirodhā saḷāyatananirodho’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘nāmarūpe kho asati saḷāyatanaṃ na hoti, nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho’’’ti. Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên sáu xứ không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của sáu xứ?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do danh sắc không có mặt nên sáu xứ không có mặt, do sự diệt của danh sắc nên có sự diệt của sáu xứ.’ ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho asati nāmarūpaṃ na hoti, kissa nirodhā nāmarūpanirodho’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘viññāṇe kho asati nāmarūpaṃ na hoti, viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho’’’ti. Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Do cái gì không có mặt nên danh sắc không có mặt, do sự diệt của cái gì có sự diệt của danh sắc?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Do thức không có mặt nên danh sắc không có mặt, do sự diệt của thức nên có sự diệt của danh sắc.’ ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho asati viññāṇaṃ na hoti, kissa nirodhā viññāṇanirodho’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘saṅkhāresu kho asati viññāṇaṃ na hoti, saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho’’’ti. “Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì không có thì thức không có, do sự diệt của cái gì mà thức diệt?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Khi các hành không có thì thức không có, do các hành diệt nên thức diệt.’” ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi – ‘kimhi nu kho asati saṅkhārā na honti, kissa nirodhā saṅkhāranirodho’ti? Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘avijjāya kho asati saṅkhārā na honti, avijjānirodhā saṅkhāranirodho’’’ti. “Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì không có thì các hành không có, do sự diệt của cái gì mà các hành diệt?’ Này các Tỳ khưu, khi ấy Bồ-tát Vipassī, do như lý tác ý, đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Khi vô minh không có thì các hành không có, do vô minh diệt nên các hành diệt.’” ‘‘Iti hidaṃ avijjānirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotīti. ‘Nirodho, nirodho’ti kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi’’. Catutthaṃ. “Như vậy, do vô minh diệt nên các hành diệt; do các hành diệt nên thức diệt… cho đến… Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. ‘Diệt, diệt,’ này các Tỳ khưu, đối với Bồ-tát Vipassī, về các pháp từ trước chưa từng được nghe, pháp nhãn đã sanh, trí đã sanh, tuệ đã sanh, minh đã sanh, ánh sáng đã sanh.” Kinh thứ tư. (Sattannampi buddhānaṃ evaṃ vitthāretabbo). (Nên được trình bày chi tiết tương tự cho cả bảy vị Phật). 5. Sikhīsuttaṃ 5. Kinh Sikhī 5. Sikhissa[Pg.251], bhikkhave, bhagavato arahato sammāsambuddhassa…pe…. 5. Này các Tỳ khưu, đối với đức Thế Tôn Sikhī, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác... cho đến... 6. Vessabhūsuttaṃ 6. Kinh Vessabhū 6. Vessabhussa, bhikkhave, bhagavato arahato sammāsambuddhassa…pe…. 6. Này các Tỳ khưu, đối với đức Thế Tôn Vessabhū, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác... cho đến... 7. Kakusandhasuttaṃ 7. Kinh Kakusandha 7. Kakusandhassa, bhikkhave, bhagavato arahato sammāsambuddhassa…pe…. 7. Này các Tỳ khưu, đối với đức Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác... cho đến... 8. Koṇāgamanasuttaṃ 8. Kinh Koṇāgamana 8. Koṇāgamanassa, bhikkhave, bhagavato arahato sammāsambuddhassa…pe…. 8. Này các Tỳ khưu, đối với đức Thế Tôn Koṇāgamana, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác... cho đến... 9. Kassapasuttaṃ 9. Kinh Kassapa 9. Kassapassa, bhikkhave, bhagavato arahato sammāsambuddhassa…pe…. 9. Này các Tỳ khưu, đối với đức Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác... cho đến... 10. Gotamasuttaṃ 10. Kinh Gotama 10. ‘‘Pubbeva me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi – ‘kicchaṃ vatāyaṃ loko āpanno jāyati ca jīyati ca mīyati ca cavati ca upapajjati ca. Atha ca panimassa dukkhassa nissaraṇaṃ nappajānāti jarāmaraṇassa. Kudāssu nāma imassa dukkhassa nissaraṇaṃ paññāyissati jarāmaraṇassā’’’ti? 10. “Này các Tỳ khưu, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng đắc Chánh Đẳng Giác, khi còn là Bồ-tát, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Thật vậy, thế gian này đã rơi vào khổ não, nó sanh, già, chết, mệnh chung, rồi lại tái sanh. Và nó không biết sự thoát ly khỏi khổ đau này, tức là già và chết. Ôi, bao giờ sự thoát ly khỏi khổ đau này, tức là già và chết, mới được biết đến?’” ‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘kimhi nu kho sati jarāmaraṇaṃ hoti, kiṃpaccayā jarāmaraṇa’nti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘jātiyā kho sati jarāmaraṇaṃ hoti, jātipaccayā jarāmaraṇa’’’nti. “Này các Tỳ khưu, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì có thì già chết có, do duyên gì mà có già chết?’ Này các Tỳ khưu, do như lý tác ý, Ta đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Khi sanh có thì già chết có, do duyên sanh mà có già chết.’” ‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘kimhi nu kho sati jāti hoti…pe… bhavo… upādānaṃ… taṇhā… vedanā… phasso… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ… saṅkhārā honti, kiṃpaccayā saṅkhārā’ti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave[Pg.252], yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘avijjāya kho sati saṅkhārā honti, avijjāpaccayā saṅkhārā’’’ti. “Này các Tỳ khưu, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì có thì sanh có… cho đến… hữu… thủ… ái… thọ… xúc… sáu xứ… danh sắc… thức… các hành có, do duyên gì mà có các hành?’ Này các Tỳ khưu, do như lý tác ý, Ta đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Khi vô minh có thì các hành có, do duyên vô minh mà có các hành.’” ‘‘Iti hidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. ‘Samudayo, samudayo’ti kho me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi. “Như vậy, do duyên vô minh mà có các hành; do duyên các hành mà có thức… cho đến… Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. ‘Tập khởi, tập khởi,’ này các Tỳ khưu, đối với Ta, về các pháp từ trước chưa từng được nghe, pháp nhãn đã sanh, trí đã sanh, tuệ đã sanh, minh đã sanh, ánh sáng đã sanh. ‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘kimhi nu kho asati jarāmaraṇaṃ na hoti, kissa nirodhā jarāmaraṇanirodho’ti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘jātiyā kho asati jarāmaraṇaṃ na hoti, jātinirodhā jarāmaraṇanirodho’’’ti. “Này các Tỳ khưu, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì không có thì già chết không có, do sự diệt của cái gì mà già chết diệt?’ Này các Tỳ khưu, do như lý tác ý, Ta đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Khi sanh không có thì già chết không có, do sanh diệt nên già chết diệt.’” ‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘kimhi nu kho asati jāti na hoti…pe… bhavo… upādānaṃ… taṇhā… vedanā… phasso… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ… saṅkhārā na honti, kissa nirodhā saṅkhāranirodho’ti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘avijjāya kho asati saṅkhārā na honti, avijjānirodhā saṅkhāranirodho’’’ti. “Này các Tỳ khưu, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì không có thì sanh không có… cho đến… hữu… thủ… ái… thọ… xúc… sáu xứ… danh sắc… thức… các hành không có, do sự diệt của cái gì mà các hành diệt?’ Này các Tỳ khưu, do như lý tác ý, Ta đã có sự thấu triệt bằng trí tuệ rằng: ‘Khi vô minh không có thì các hành không có, do vô minh diệt nên các hành diệt.’” ‘‘Iti hidaṃ avijjānirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. ‘Nirodho, nirodho’ti kho me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādī’’ti. Dasamo. “Như vậy, do vô minh diệt nên các hành diệt; do các hành diệt nên thức diệt… cho đến… Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. ‘Diệt, diệt,’ này các Tỳ khưu, đối với Ta, về các pháp từ trước chưa từng được nghe, pháp nhãn đã sanh, trí đã sanh, tuệ đã sanh, minh đã sanh, ánh sáng đã sanh.” Kinh thứ mười. Buddhavaggo paṭhamo. Phẩm Phật, thứ nhất. Tassuddānaṃ – Phần tóm lược: Desanā vibhaṅgapaṭipadā ca,Vipassī sikhī ca vessabhū; Kakusandho koṇāgamano kassapo,Mahāsakyamuni ca gotamoti. Thuyết giảng, Phân tích, và Con đường, Vipassī, Sikhī, và Vessabhū; Kakusandha, Koṇāgamana, Kassapa, và Đại Thích-ca Mâu-ni Gotama. 2. Āhāravaggo 2. Phẩm Vật Thực 1. Āhārasuttaṃ 1. Kinh Vật Thực 11. Evaṃ [Pg.253] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme…pe… etadavoca – ‘‘cattārome, bhikkhave, āhārā bhūtānaṃ vā sattānaṃ ṭhitiyā sambhavesīnaṃ vā anuggahāya. Katame cattāro? Kabaḷīkāro āhāro – oḷāriko vā sukhumo vā, phasso dutiyo, manosañcetanā tatiyā, viññāṇaṃ catutthaṃ. Ime kho, bhikkhave, cattāro āhārā bhūtānaṃ vā sattānaṃ ṭhitiyā sambhavesīnaṃ vā anuggahāya’’. 11. Tôi nghe như vầy—Một thời, đức Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika… đã nói điều này: “Này các Tỳ khưu, có bốn loại vật thực này để duy trì các chúng sanh đã hiện hữu hoặc để hỗ trợ các chúng sanh đang tìm cầu sự hiện hữu. Bốn loại nào? Đoàn thực, dù thô hay tế; thứ hai là xúc thực; thứ ba là tư niệm thực; thứ tư là thức thực. Này các Tỳ khưu, đây là bốn loại vật thực để duy trì các chúng sanh đã hiện hữu hoặc để hỗ trợ các chúng sanh đang tìm cầu sự hiện hữu.” ‘‘Ime, bhikkhave, cattāro āhārā kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā? Ime cattāro āhārā taṇhānidānā taṇhāsamudayā taṇhājātikā taṇhāpabhavā. Taṇhā cāyaṃ, bhikkhave, kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā? Taṇhā vedanānidānā vedanāsamudayā vedanājātikā vedanāpabhavā. Vedanā cāyaṃ, bhikkhave, kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā? Vedanā phassanidānā phassasamudayā phassajātikā phassapabhavā. Phasso cāyaṃ, bhikkhave, kiṃnidāno kiṃsamudayo kiṃjātiko kiṃpabhavo? Phasso saḷāyatananidāno saḷāyatanasamudayo saḷāyatanajātiko saḷāyatanapabhavo. Saḷāyatanañcidaṃ, bhikkhave, kiṃnidānaṃ kiṃsamudayaṃ kiṃjātikaṃ kiṃpabhavaṃ? Saḷāyatanaṃ nāmarūpanidānaṃ nāmarūpasamudayaṃ nāmarūpajātikaṃ nāmarūpapabhavaṃ. Nāmarūpañcidaṃ, bhikkhave, kiṃnidānaṃ kiṃsamudayaṃ kiṃjātikaṃ kiṃpabhavaṃ? Nāmarūpaṃ viññāṇanidānaṃ viññāṇasamudayaṃ viññāṇajātikaṃ viññāṇapabhavaṃ. Viññāṇañcidaṃ, bhikkhave, kiṃnidānaṃ kiṃsamudayaṃ kiṃjātikaṃ kiṃpabhavaṃ? Viññāṇaṃ saṅkhāranidānaṃ saṅkhārasamudayaṃ saṅkhārajātikaṃ saṅkhārapabhavaṃ. Saṅkhārā cime, bhikkhave, kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā? Saṅkhārā avijjānidānā avijjāsamudayā avijjājātikā avijjāpabhavā. “Này các Tỳ khưu, bốn loại thực phẩm này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm sanh khởi, có gì làm nguồn gốc? Bốn loại thực phẩm này có ái làm nhân duyên, có ái làm tập khởi, có ái làm sanh khởi, có ái làm nguồn gốc. Và này các Tỳ khưu, ái này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm sanh khởi, có gì làm nguồn gốc? Ái có thọ làm nhân duyên, có thọ làm tập khởi, có thọ làm sanh khởi, có thọ làm nguồn gốc. Và này các Tỳ khưu, thọ này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm sanh khởi, có gì làm nguồn gốc? Thọ có xúc làm nhân duyên, có xúc làm tập khởi, có xúc làm sanh khởi, có xúc làm nguồn gốc. Và này các Tỳ khưu, xúc này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm sanh khởi, có gì làm nguồn gốc? Xúc có sáu xứ làm nhân duyên, có sáu xứ làm tập khởi, có sáu xứ làm sanh khởi, có sáu xứ làm nguồn gốc. Và này các Tỳ khưu, sáu xứ này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm sanh khởi, có gì làm nguồn gốc? Sáu xứ có danh sắc làm nhân duyên, có danh sắc làm tập khởi, có danh sắc làm sanh khởi, có danh sắc làm nguồn gốc. Và này các Tỳ khưu, danh sắc này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm sanh khởi, có gì làm nguồn gốc? Danh sắc có thức làm nhân duyên, có thức làm tập khởi, có thức làm sanh khởi, có thức làm nguồn gốc. Và này các Tỳ khưu, thức này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm sanh khởi, có gì làm nguồn gốc? Thức có các hành làm nhân duyên, có các hành làm tập khởi, có các hành làm sanh khởi, có các hành làm nguồn gốc. Và này các Tỳ khưu, các hành này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm sanh khởi, có gì làm nguồn gốc? Các hành có vô minh làm nhân duyên, có vô minh làm tập khởi, có vô minh làm sanh khởi, có vô minh làm nguồn gốc.” ‘‘Iti kho, bhikkhave, avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho [Pg.254] …pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Paṭhamaṃ. “Này các Tỳ khưu, chính như vậy, do duyên vô minh có các hành; do duyên các hành có thức;...v.v... như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Nhưng do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của chính vô minh nên các hành diệt; do các hành diệt nên thức diệt;...v.v... như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” Hết bài kinh thứ nhất. 2. Moḷiyaphaggunasuttaṃ 2. Kinh Moḷiyaphagguna 12. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘cattārome, bhikkhave, āhārā bhūtānaṃ vā sattānaṃ ṭhitiyā sambhavesīnaṃ vā anuggahāya. Katame cattāro? Kabaḷīkāro āhāro – oḷāriko vā sukhumo vā, phasso dutiyo, manosañcetanā tatiyā, viññāṇaṃ catutthaṃ. Ime kho, bhikkhave, cattāro āhārā bhūtānaṃ vā sattānaṃ ṭhitiyā sambhavesīnaṃ vā anuggahāyā’’ti. 12. Ngài trú ở Sāvatthī...v.v... “Này các Tỳ khưu, có bốn loại thực phẩm này để duy trì các chúng sanh đã sanh, hoặc để hỗ trợ các chúng sanh đang tìm cầu sự sanh. Bốn loại nào? Đoàn thực, hoặc thô hoặc tế; xúc thực là thứ hai; tư niệm thực là thứ ba; và thức thực là thứ tư. Này các Tỳ khưu, đây là bốn loại thực phẩm để duy trì các chúng sanh đã sanh, hoặc để hỗ trợ các chúng sanh đang tìm cầu sự sanh.” Evaṃ vutte, āyasmā moḷiyaphagguno bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bhante, viññāṇāhāraṃ āhāretī’’ti? ‘‘No kallo pañho’’ti bhagavā avoca – ‘‘‘āhāretī’ti ahaṃ na vadāmi. ‘Āhāretī’ti cāhaṃ vadeyyaṃ, tatrassa kallo pañho – ‘ko nu kho, bhante, āhāretī’ti? Evaṃ cāhaṃ na vadāmi. Evaṃ maṃ avadantaṃ yo evaṃ puccheyya – ‘kissa nu kho, bhante, viññāṇāhāro’ti, esa kallo pañho. Tatra kallaṃ veyyākaraṇaṃ – ‘viññāṇāhāro āyatiṃ punabbhavābhinibbattiyā paccayo, tasmiṃ bhūte sati saḷāyatanaṃ, saḷāyatanapaccayā phasso’’’ti. Khi được nói như vậy, Tôn giả Moḷiyaphagguna bạch với Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, ai ăn thức thực?’ Thế Tôn nói: ‘Câu hỏi không thích hợp. Ta không nói rằng: ‘có người ăn’. Nếu Ta nói: ‘có người ăn’, thì ở đây câu hỏi: ‘Bạch Thế Tôn, ai ăn?’ mới là thích hợp. Nhưng Ta không nói như vậy. Vì Ta không nói như vậy, nên nếu có người hỏi Ta như sau: ‘Bạch Thế Tôn, thức thực là duyên cho cái gì?’, thì đó mới là câu hỏi thích hợp. Ở đây, câu trả lời thích hợp là: ‘Thức thực là duyên cho sự tái sanh và hiện hữu trong tương lai; khi cái ấy có mặt thì sáu xứ có mặt; do duyên sáu xứ nên có xúc.’” ‘‘Ko nu kho, bhante, phusatī’’ti? ‘‘No kallo pañho’’ti bhagavā avoca – ‘‘‘phusatī’ti ahaṃ na vadāmi. ‘Phusatī’ti cāhaṃ vadeyyaṃ, tatrassa kallo pañho – ‘ko nu kho, bhante, phusatī’ti? Evaṃ cāhaṃ na vadāmi. Evaṃ maṃ avadantaṃ yo evaṃ puccheyya – ‘kiṃpaccayā nu kho, bhante, phasso’ti, esa kallo pañho. Tatra kallaṃ veyyākaraṇaṃ – ‘saḷāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā’’’ti. “‘Bạch Thế Tôn, ai xúc chạm?’ Thế Tôn nói: ‘Câu hỏi không thích hợp. Ta không nói rằng: ‘có người xúc chạm’. Nếu Ta nói: ‘có người xúc chạm’, thì ở đây câu hỏi: ‘Bạch Thế Tôn, ai xúc chạm?’ mới là thích hợp. Nhưng Ta không nói như vậy. Vì Ta không nói như vậy, nên nếu có người hỏi Ta như sau: ‘Bạch Thế Tôn, do duyên gì có xúc?’, thì đó mới là câu hỏi thích hợp. Ở đây, câu trả lời thích hợp là: ‘Do duyên sáu xứ nên có xúc; do duyên xúc nên có thọ.’” ‘‘Ko nu kho, bhante, vedayatī’’ti ? ‘‘No kallo pañho’’ti bhagavā avoca – ‘‘‘vedayatī’ti ahaṃ na vadāmi. ‘Vedayatī’ti cāhaṃ vadeyyaṃ, tatrassa kallo pañho – ‘ko nu kho, bhante, vedayatī’ti? Evaṃ cāhaṃ na vadāmi. Evaṃ maṃ avadantaṃ yo evaṃ puccheyya – ‘kiṃpaccayā nu kho, bhante, vedanā’ti, esa kallo pañho. Tatra kallaṃ veyyākaraṇaṃ – ‘phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā’’’ti. “‘Bạch Thế Tôn, ai cảm thọ?’ Thế Tôn nói: ‘Câu hỏi không thích hợp. Ta không nói rằng: ‘có người cảm thọ’. Nếu Ta nói: ‘có người cảm thọ’, thì ở đây câu hỏi: ‘Bạch Thế Tôn, ai cảm thọ?’ mới là thích hợp. Nhưng Ta không nói như vậy. Vì Ta không nói như vậy, nên nếu có người hỏi Ta như sau: ‘Bạch Thế Tôn, do duyên gì có thọ?’, thì đó mới là câu hỏi thích hợp. Ở đây, câu trả lời thích hợp là: ‘Do duyên xúc nên có thọ; do duyên thọ nên có ái.’” ‘‘Ko [Pg.255] nu kho, bhante, tasatī’’ti ? ‘‘No kallo pañho’’ti bhagavā avoca – ‘‘‘tasatī’ti ahaṃ na vadāmi. ‘Tasatī’ti cāhaṃ vadeyyaṃ, tatrassa kallo pañho – ‘ko nu kho, bhante, tasatī’ti? Evaṃ cāhaṃ na vadāmi. Evaṃ maṃ avadantaṃ yo evaṃ puccheyya – ‘kiṃpaccayā nu kho, bhante, taṇhā’ti, esa kallo pañho. Tatra kallaṃ veyyākaraṇaṃ – ‘vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādāna’’’nti. “‘Bạch Thế Tôn, ai ái nhiễm?’ Thế Tôn nói: ‘Câu hỏi không thích hợp. Ta không nói rằng: ‘có người ái nhiễm’. Nếu Ta nói: ‘có người ái nhiễm’, thì ở đây câu hỏi: ‘Bạch Thế Tôn, ai ái nhiễm?’ mới là thích hợp. Nhưng Ta không nói như vậy. Vì Ta không nói như vậy, nên nếu có người hỏi Ta như sau: ‘Bạch Thế Tôn, do duyên gì có ái?’, thì đó mới là câu hỏi thích hợp. Ở đây, câu trả lời thích hợp là: ‘Do duyên thọ nên có ái; do duyên ái nên có thủ.’” ‘‘Ko nu kho, bhante, upādiyatī’’ti? ‘‘No kallo pañho’’ti bhagavā avoca – ‘‘‘upādiyatī’ti ahaṃ na vadāmi. ‘Upādiyatī’ti cāhaṃ vadeyyaṃ, tatrassa kallo pañho – ‘ko nu kho, bhante, upādiyatī’ti? Evaṃ cāhaṃ na vadāmi. Evaṃ maṃ avadantaṃ yo evaṃ puccheyya – ‘kiṃpaccayā nu kho, bhante, upādāna’nti, esa kallo pañho. Tatra kallaṃ veyyākaraṇaṃ – ‘taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo’ti…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. “‘Bạch Thế Tôn, ai chấp thủ?’ Thế Tôn nói: ‘Câu hỏi không thích hợp. Ta không nói rằng: ‘có người chấp thủ’. Nếu Ta nói: ‘có người chấp thủ’, thì ở đây câu hỏi: ‘Bạch Thế Tôn, ai chấp thủ?’ mới là thích hợp. Nhưng Ta không nói như vậy. Vì Ta không nói như vậy, nên nếu có người hỏi Ta như sau: ‘Bạch Thế Tôn, do duyên gì có thủ?’, thì đó mới là câu hỏi thích hợp. Ở đây, câu trả lời thích hợp là: ‘Do duyên ái nên có thủ; do duyên thủ nên có hữu.’...v.v... như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. ‘‘Channaṃ tveva, phagguna, phassāyatanānaṃ asesavirāganirodhā phassanirodho; phassanirodhā vedanānirodho; vedanānirodhā taṇhānirodho; taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Dutiyaṃ. “Này Phagguna, chính do sự đoạn diệt và ly tham không còn tàn dư của sáu xứ xúc ấy nên xúc diệt; do xúc diệt nên thọ diệt; do thọ diệt nên ái diệt; do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sanh diệt; do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều được diệt tận. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” Kinh thứ hai. 3. Samaṇabrāhmaṇasuttaṃ 3. Kinh Sa-môn và Bà-la-môn 13. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ nappajānanti, jarāmaraṇasamudayaṃ nappajānanti, jarāmaraṇanirodhaṃ nappajānanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti; jātiṃ…pe… bhavaṃ… upādānaṃ… taṇhaṃ… vedanaṃ… phassaṃ… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ… saṅkhāre nappajānanti, saṅkhārasamudayaṃ nappajānanti, saṅkhāranirodhaṃ nappajānanti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti, na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā; na ca pana te āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ [Pg.256] vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti. 13. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào không biết rõ già chết, không biết rõ sự sanh khởi của già chết, không biết rõ sự đoạn diệt của già chết, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết; không biết rõ sanh... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức... các hành, không biết rõ sự sanh khởi của các hành, không biết rõ sự đoạn diệt của các hành, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành; này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy không được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, hay không được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn; và các vị tôn giả ấy cũng không tự mình chứng ngộ, chứng đạt và an trú trong mục đích của Sa-môn hạnh hay mục đích của Bà-la-môn hạnh ngay trong hiện tại, với thắng trí. ‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ pajānanti, jarāmaraṇasamudayaṃ pajānanti, jarāmaraṇanirodhaṃ pajānanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti; jātiṃ…pe… bhavaṃ… upādānaṃ… taṇhaṃ… vedanaṃ… phassaṃ… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ… saṅkhāre pajānanti, saṅkhārasamudayaṃ pajānanti, saṅkhāranirodhaṃ pajānanti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti, te kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā; te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Tatiyaṃ. “Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào biết rõ già chết, biết rõ sự sanh khởi của già chết, biết rõ sự đoạn diệt của già chết, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết; biết rõ sanh... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức... các hành, biết rõ sự sanh khởi của các hành, biết rõ sự đoạn diệt của các hành, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành; này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, và được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn; và các vị tôn giả ấy tự mình chứng ngộ, chứng đạt và an trú trong mục đích của Sa-môn hạnh và mục đích của Bà-la-môn hạnh ngay trong hiện tại, với thắng trí.” Kinh thứ ba. 4. Dutiyasamaṇabrāhmaṇasuttaṃ 4. Kinh Sa-môn và Bà-la-môn thứ hai 14. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ime dhamme nappajānanti, imesaṃ dhammānaṃ samudayaṃ nappajānanti, imesaṃ dhammānaṃ nirodhaṃ nappajānanti, imesaṃ dhammānaṃ nirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti, katame dhamme nappajānanti, katamesaṃ dhammānaṃ samudayaṃ nappajānanti, katamesaṃ dhammānaṃ nirodhaṃ nappajānanti, katamesaṃ dhammānaṃ nirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti’’? 14. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào không biết rõ các pháp này, không biết rõ sự sanh khởi của các pháp này, không biết rõ sự đoạn diệt của các pháp này, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các pháp này. Không biết rõ những pháp nào, không biết rõ sự sanh khởi của những pháp nào, không biết rõ sự đoạn diệt của những pháp nào, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của những pháp nào?” ‘‘Jarāmaraṇaṃ nappajānanti, jarāmaraṇasamudayaṃ nappajānanti, jarāmaraṇanirodhaṃ nappajānanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti; jātiṃ…pe… bhavaṃ… upādānaṃ… taṇhaṃ… vedanaṃ… phassaṃ… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ… saṅkhāre nappajānanti, saṅkhārasamudayaṃ nappajānanti, saṅkhāranirodhaṃ nappajānanti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti. Ime dhamme nappajānanti, imesaṃ dhammānaṃ samudayaṃ nappajānanti, imesaṃ dhammānaṃ nirodhaṃ nappajānanti, imesaṃ dhammānaṃ nirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti. Na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā, na ca pana te āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti. “Họ không biết rõ già chết, không biết rõ sự sanh khởi của già chết, không biết rõ sự đoạn diệt của già chết, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết; không biết rõ sanh... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức... các hành, không biết rõ sự sanh khởi của các hành, không biết rõ sự đoạn diệt của các hành, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành. Họ không biết rõ các pháp này, không biết rõ sự sanh khởi của các pháp này, không biết rõ sự đoạn diệt của các pháp này, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các pháp này. Này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy không được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, hay không được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn; và các vị tôn giả ấy cũng không tự mình chứng ngộ, chứng đạt và an trú trong mục đích của Sa-môn hạnh hay mục đích của Bà-la-môn hạnh ngay trong hiện tại, với thắng trí. ‘‘Ye [Pg.257] ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā ime dhamme pajānanti, imesaṃ dhammānaṃ samudayaṃ pajānanti, imesaṃ dhammānaṃ nirodhaṃ pajānanti, imesaṃ dhammānaṃ nirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti, katame dhamme pajānanti, katamesaṃ dhammānaṃ samudayaṃ pajānanti, katamesaṃ dhammānaṃ nirodhaṃ pajānanti, katamesaṃ dhammānaṃ nirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti? “Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào biết rõ các pháp này, biết rõ sự sanh khởi của các pháp này, biết rõ sự đoạn diệt của các pháp này, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các pháp này. Biết rõ những pháp nào, biết rõ sự sanh khởi của những pháp nào, biết rõ sự đoạn diệt của những pháp nào, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của những pháp nào? ‘‘Jarāmaraṇaṃ pajānanti, jarāmaraṇasamudayaṃ pajānanti, jarāmaraṇanirodhaṃ pajānanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti; jātiṃ…pe… bhavaṃ… upādānaṃ… taṇhaṃ… vedanaṃ… phassaṃ… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ… saṅkhāre pajānanti, saṅkhārasamudayaṃ pajānanti, saṅkhāranirodhaṃ pajānanti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti. Ime dhamme pajānanti, imesaṃ dhammānaṃ samudayaṃ pajānanti, imesaṃ dhammānaṃ nirodhaṃ pajānanti, imesaṃ dhammānaṃ nirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti. Te kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā, brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā. Te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Catutthaṃ. “Họ biết rõ già chết, biết rõ sự sanh khởi của già chết, biết rõ sự đoạn diệt của già chết, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết; biết rõ sanh... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức... các hành, biết rõ sự sanh khởi của các hành, biết rõ sự đoạn diệt của các hành, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành. Họ biết rõ các pháp này, biết rõ sự sanh khởi của các pháp này, biết rõ sự đoạn diệt của các pháp này, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các pháp này. Này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, và được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn. Và các vị tôn giả ấy tự mình chứng ngộ, chứng đạt và an trú trong mục đích của Sa-môn hạnh và mục đích của Bà-la-môn hạnh ngay trong hiện tại, với thắng trí.” Kinh thứ tư. 5. Kaccānagottasuttaṃ 5. Kinh Kaccānagotta 15. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho āyasmā kaccānagotto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā kaccānagotto bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘sammādiṭṭhi sammādiṭṭhī’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, sammādiṭṭhi hotī’’ti? 15. (Tại Sāvatthī, ngài đang an trú.) Bấy giờ, tôn giả Kaccānagotta đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, tôn giả Kaccānagotta bạch với Thế Tôn rằng: "Bạch Thế Tôn, được gọi là 'chánh kiến, chánh kiến'. Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì được gọi là chánh kiến?" ‘‘Dvayanissito khvāyaṃ, kaccāna, loko yebhuyyena – atthitañceva natthitañca. Lokasamudayaṃ kho, kaccāna, yathābhūtaṃ sammappaññāya passato yā loke natthitā sā na hoti. Lokanirodhaṃ kho, kaccāna, yathābhūtaṃ sammappaññāya passato yā loke atthitā sā na hoti. Upayupādānābhinivesavinibandho khvāyaṃ, kaccāna, loko yebhuyyena. Tañcāyaṃ upayupādānaṃ cetaso adhiṭṭhānaṃ abhinivesānusayaṃ na upeti na upādiyati nādhiṭṭhāti – ‘attā me’ti. ‘Dukkhameva uppajjamānaṃ [Pg.258] uppajjati, dukkhaṃ nirujjhamānaṃ nirujjhatī’ti na kaṅkhati na vicikicchati aparapaccayā ñāṇamevassa ettha hoti. Ettāvatā kho, kaccāna, sammādiṭṭhi hoti. "Này Kaccāna, thế gian này phần lớn y cứ vào hai cực đoan: hoặc là 'có' hoặc là 'không có'. Này Kaccāna, đối với người thấy được sự tập khởi của thế gian như thật bằng chánh trí tuệ, thì quan điểm 'không có' ở thế gian không tồn tại. Này Kaccāna, đối với người thấy được sự đoạn diệt của thế gian như thật bằng chánh trí tuệ, thì quan điểm 'có' ở thế gian không tồn tại. Này Kaccāna, thế gian này phần lớn bị trói buộc bởi sự chấp thủ, sự bám víu, và sự cố chấp. Vị ấy không đi đến, không bám víu, không an trú vào sự chấp thủ, sự bám víu, sự quyết tâm, sự cố chấp và tùy miên ấy của tâm rằng: 'Đây là tự ngã của tôi'. Vị ấy không nghi ngờ, không do dự rằng: 'Chỉ có khổ đang sanh khởi, chỉ có khổ đang đoạn diệt'. Ở đây, trí tuệ của vị ấy có được là không do duyên nơi người khác. Này Kaccāna, cho đến mức độ như vậy là có chánh kiến. ‘‘‘Sabbaṃ atthī’ti kho, kaccāna, ayameko anto. ‘Sabbaṃ natthī’ti ayaṃ dutiyo anto. Ete te, kaccāna, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti – ‘avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’’ti. Pañcamaṃ. "Này Kaccāna, 'tất cả đều có' là một cực đoan. 'Tất cả đều không có' là cực đoan thứ hai. Này Kaccāna, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết giảng Pháp theo trung đạo: 'Do vô minh làm duyên, các hành sanh khởi; do các hành làm duyên, thức sanh khởi... như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của chính vô minh ấy, các hành diệt; do các hành diệt, thức diệt... như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này'." 6. Dhammakathikasuttaṃ 6. Kinh Người Thuyết Pháp 16. Sāvatthiyaṃ …pe… atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘dhammakathiko dhammakathiko’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, dhammakathiko hotī’’ti? 16. Tại Sāvatthī... Bấy giờ, một vị tỳ khưu nào đó đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, vị tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn rằng: "Bạch Thế Tôn, được gọi là 'người thuyết pháp, người thuyết pháp'. Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì được gọi là người thuyết pháp?" ‘‘Jarāmaraṇassa ce bhikkhu nibbidāya virāgāya nirodhāya dhammaṃ deseti, ‘dhammakathiko bhikkhū’ti alaṃ vacanāya. Jarāmaraṇassa ce bhikkhu nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti, ‘dhammānudhammappaṭipanno bhikkhū’ti alaṃ vacanāya. Jarāmaraṇassa ce bhikkhu nibbidā virāgā nirodhā anupādāvimutto hoti, ‘diṭṭhadhammanibbānappatto bhikkhū’ti alaṃ vacanāya. "Này tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu thuyết pháp vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với già và chết, thì thật xứng đáng để gọi là 'vị tỳ khưu thuyết pháp'. Này tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu thực hành vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với già và chết, thì thật xứng đáng để gọi là 'vị tỳ khưu thực hành pháp và tùy pháp'. Này tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu do nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với già và chết mà được giải thoát không còn chấp thủ, thì thật xứng đáng để gọi là 'vị tỳ khưu đã chứng đạt Niết-bàn ngay trong hiện tại'. ‘‘Jātiyā ce bhikkhu…pe… bhavassa ce bhikkhu… upādānassa ce bhikkhu… taṇhāya ce bhikkhu… vedanāya ce bhikkhu… phassassa ce bhikkhu… saḷāyatanassa ce bhikkhu… nāmarūpassa ce bhikkhu… viññāṇassa ce bhikkhu… saṅkhārānaṃ ce bhikkhu… avijjāya ce bhikkhu nibbidāya virāgāya nirodhāya dhammaṃ deseti, ‘dhammakathiko bhikkhū’ti alaṃ vacanāya. Avijjāya ce bhikkhu nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti, ‘dhammānudhammappaṭipanno bhikkhū’ti alaṃ vacanāya. Avijjāya ce bhikkhu nibbidā virāgā nirodhā anupādāvimutto hoti, ‘diṭṭhadhammanibbānappatto bhikkhū’ti alaṃ vacanāyā’’ti. "Này tỳ khưu, nếu đối với sanh... này tỳ khưu, nếu đối với hữu... này tỳ khưu, nếu đối với thủ... này tỳ khưu, nếu đối với ái... này tỳ khưu, nếu đối với thọ... này tỳ khưu, nếu đối với xúc... này tỳ khưu, nếu đối với sáu xứ... này tỳ khưu, nếu đối với danh-sắc... này tỳ khưu, nếu đối với thức... này tỳ khưu, nếu đối với các hành... Này tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu thuyết pháp vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với vô minh, thì thật xứng đáng để gọi là 'vị tỳ khưu thuyết pháp'. Này tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu thực hành vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với vô minh, thì thật xứng đáng để gọi là 'vị tỳ khưu thực hành pháp và tùy pháp'. Này tỳ khưu, nếu vị tỳ khưu do nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với vô minh mà được giải thoát không còn chấp thủ, thì thật xứng đáng để gọi là 'vị tỳ khưu đã chứng đạt Niết-bàn ngay trong hiện tại'." 7. Acelakassapasuttaṃ 7. Kinh Acela Kassapa 17. Evaṃ [Pg.259] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi. Addasā kho acelo kassapo bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho acelo kassapo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘puccheyyāma mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ kañcideva desaṃ, sace no bhavaṃ gotamo okāsaṃ karoti pañhassa veyyākaraṇāyā’’ti. 17. Tôi nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú tại Rājagaha (Vương Xá), trong Trúc Lâm, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Bấy giờ, vào buổi sáng, Thế Tôn đắp y, mang bát và y, đi vào thành Rājagaha để khất thực. Du sĩ lõa thể Kassapa thấy Thế Tôn từ xa đi đến. Thấy vậy, ông đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, ông cùng Thế Tôn nói lên những lời chào hỏi thân thiện. Sau khi trao đổi những lời thăm hỏi đáng ghi nhớ, ông đứng sang một bên. Đứng một bên, du sĩ lõa thể Kassapa bạch với Thế Tôn rằng: "Chúng tôi muốn hỏi tôn giả Gotama về một vài vấn đề, nếu tôn giả Gotama cho phép chúng tôi cơ hội để giải đáp câu hỏi." ‘‘Akālo kho tāva, kassapa, pañhassa; antaragharaṃ paviṭṭhamhā’’ti. Dutiyampi kho acelo kassapo bhagavantaṃ etadavoca ‘‘puccheyyāma mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ kañcideva desaṃ, sace no bhavaṃ gotamo okāsaṃ karoti pañhassa veyyākaraṇāyā’’ti. ‘‘Akālo kho tāva, kassapa, pañhassa; antaragharaṃ paviṭṭhamhā’’ti. Tatiyampi kho acelo kassapo…pe… antaragharaṃ paviṭṭhamhāti. Evaṃ vutte, acelo kassapo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘na kho pana mayaṃ bhavantaṃ gotamaṃ bahudeva pucchitukāmā’’ti. ‘‘Puccha, kassapa, yadākaṅkhasī’’ti. "'Này Kassapa, chưa phải lúc để hỏi; chúng ta đang đi vào trong làng.' Lần thứ hai, du sĩ lõa thể Kassapa lại bạch với Thế Tôn: 'Chúng tôi muốn hỏi tôn giả Gotama về một vài vấn đề, nếu tôn giả Gotama cho phép chúng tôi cơ hội để giải đáp câu hỏi.' 'Này Kassapa, chưa phải lúc để hỏi; chúng ta đang đi vào trong làng.' Lần thứ ba, du sĩ lõa thể Kassapa... chúng ta đang đi vào trong làng. Khi được nói như vậy, du sĩ lõa thể Kassapa bạch với Thế Tôn: 'Chúng tôi thật sự không muốn hỏi tôn giả Gotama nhiều đâu.' 'Này Kassapa, hãy hỏi điều ông muốn hỏi.'" ‘‘Kiṃ nu kho, bho gotama, ‘sayaṃkataṃ dukkha’nti? ‘Mā hevaṃ, kassapā’ti bhagavā avoca. ‘Kiṃ pana, bho gotama, paraṃkataṃ dukkha’nti? ‘Mā hevaṃ, kassapā’ti bhagavā avoca. ‘Kiṃ nu kho, bho gotama, sayaṃkatañca paraṃkatañca dukkha’nti? ‘Mā hevaṃ, kassapā’ti bhagavā avoca. ‘Kiṃ pana bho gotama, asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkha’nti? ‘Mā hevaṃ, kassapā’ti bhagavā avoca. ‘Kiṃ nu kho, bho gotama, natthi dukkha’nti? ‘Na kho, kassapa, natthi dukkhaṃ. Atthi kho, kassapa, dukkha’nti. ‘Tena hi bhavaṃ gotamo dukkhaṃ na jānāti, na passatī’ti. ‘Na khvāhaṃ, kassapa, dukkhaṃ na jānāmi, na passāmi. Jānāmi khvāhaṃ, kassapa, dukkhaṃ; passāmi khvāhaṃ, kassapa, dukkha’’’nti. Thưa Tôn giả Gotama, có phải khổ là do tự mình làm chăng? Thế Tôn nói: 'Này Kassapa, chớ nói như vậy.' Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải khổ là do người khác làm chăng? Thế Tôn nói: 'Này Kassapa, chớ nói như vậy.' Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh khởi chăng? Thế Tôn nói: 'Này Kassapa, chớ nói như vậy.' Thưa Tôn giả Gotama, có phải là không có khổ chăng? 'Này Kassapa, không phải là không có khổ. Này Kassapa, thật sự có khổ.' 'Vậy thì Tôn giả Gotama không biết khổ, không thấy khổ.' 'Này Kassapa, không phải Ta không biết khổ, không thấy khổ. Này Kassapa, Ta thật sự biết khổ; này Kassapa, Ta thật sự thấy khổ.' ‘‘Ki nu kho, bho gotama, ‘sayaṃkataṃ dukkha’nti iti puṭṭho samāno ‘mā hevaṃ, kassapā’ti vadesi. ‘Kiṃ pana, bho gotama, paraṃkataṃ dukkha’nti iti [Pg.260] puṭṭho samāno ‘mā hevaṃ, kassapā’ti vadesi. ‘Kiṃ nu kho, bho gotama, sayaṃkatañca paraṃkatañca dukkha’nti iti puṭṭho samāno ‘mā hevaṃ, kassapā’ti vadesi. ‘Kiṃ pana, bho gotama, asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkha’nti iti puṭṭho samāno ‘mā hevaṃ, kassapā’ti vadesi. ‘Kiṃ nu kho, bho gotama, natthi dukkha’nti iti puṭṭho samāno ‘na kho, kassapa, natthi dukkhaṃ, atthi kho, kassapa, dukkha’nti vadesi. ‘Tena hi bhavaṃ gotamo dukkhaṃ na jānāti na passatī’ti iti puṭṭho samāno ‘na khvāhaṃ, kassapa, dukkhaṃ na jānāmi na passāmi. Jānāmi khvāhaṃ, kassapa, dukkhaṃ; passāmi khvāhaṃ, kassapa, dukkha’nti vadesi. Ācikkhatu ca me, bhante, bhagavā dukkhaṃ. Desetu ca me, bhante, bhagavā dukkha’’nti. Khi được hỏi: 'Thưa Tôn giả Gotama, có phải khổ là do tự mình làm chăng?', Ngài đã trả lời: 'Này Kassapa, chớ nói như vậy.' Khi được hỏi: 'Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải khổ là do người khác làm chăng?', Ngài đã trả lời: 'Này Kassapa, chớ nói như vậy.' Khi được hỏi: 'Thưa Tôn giả Gotama, có phải khổ là vừa do tự mình làm, vừa do người khác làm chăng?', Ngài đã trả lời: 'Này Kassapa, chớ nói như vậy.' Khi được hỏi: 'Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh khởi chăng?', Ngài đã trả lời: 'Này Kassapa, chớ nói như vậy.' Khi được hỏi: 'Thưa Tôn giả Gotama, có phải là không có khổ chăng?', Ngài đã trả lời: 'Này Kassapa, không phải là không có khổ. Này Kassapa, thật sự có khổ.' Khi được hỏi: 'Vậy thì Tôn giả Gotama không biết khổ, không thấy khổ', Ngài đã trả lời: 'Này Kassapa, không phải Ta không biết khổ, không thấy khổ. Này Kassapa, Ta thật sự biết khổ; này Kassapa, Ta thật sự thấy khổ.' Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn hãy chỉ rõ khổ cho con. Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn hãy thuyết giảng về khổ cho con. ‘‘‘So karoti so paṭisaṃvedayatī’ti kho, kassapa, ādito sato ‘sayaṃkataṃ dukkha’nti iti vadaṃ sassataṃ etaṃ pareti. ‘Añño karoti añño paṭisaṃvedayatī’ti kho, kassapa, vedanābhitunnassa sato ‘paraṃkataṃ dukkha’nti iti vadaṃ ucchedaṃ etaṃ pareti. Ete te, kassapa, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti – ‘avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’’ti. Này Kassapa, người nào nói: 'Người làm cũng là người cảm thọ', và cho rằng ngay từ đầu đã có một thực thể, khi nói 'khổ do tự mình làm' là rơi vào thường kiến. Này Kassapa, người nào nói: 'Người làm là khác, người cảm thọ là khác', và cho rằng có một thực thể bị cảm thọ chi phối, khi nói 'khổ do người khác làm' là rơi vào đoạn kiến. Này Kassapa, Như Lai không đi đến hai cực đoan ấy, thuyết giảng pháp theo trung đạo: 'Do vô minh duyên, các hành sanh; do hành duyên, thức sanh... v.v... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Do sự đoạn diệt và ly tham không còn tàn dư của chính vô minh ấy, các hành diệt; do hành diệt, thức diệt... v.v... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.' Evaṃ vutte, acelo kassapo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bhante, abhikkantaṃ, bhante! Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya…pe… cakkhumanto rūpāni dakkhantīti; evamevaṃ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ, bhante, bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Labheyyāhaṃ, bhante, bhagavato santike pabbajjaṃ, labheyyaṃ upasampada’’nti. Khi được nói như vậy, lõa thể Kassapa bạch với Thế Tôn rằng: 'Thật vi diệu, bạch Thế Tôn! Thật vi diệu, bạch Thế Tôn! Bạch Thế Tôn, cũng như người lật ngửa vật bị úp... v.v... để người có mắt có thể thấy các sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn trình bày bằng nhiều phương tiện. Bạch Thế Tôn, con xin quy y Thế Tôn, quy y Pháp và quy y Tăng chúng. Bạch Thế Tôn, mong con được xuất gia dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn, mong con được thọ cụ túc giới.' ‘‘Yo kho, kassapa, aññatitthiyapubbo imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhati pabbajjaṃ, ākaṅkhati upasampadaṃ, so cattāro māse parivasati. Catunnaṃ māsānaṃ accayena (parivutthaparivāsaṃ) āraddhacittā bhikkhū pabbājenti upasampādenti bhikkhubhāvāya. Api ca mayā puggalavemattatā viditā’’ti. Này Kassapa, người nào trước đây thuộc ngoại đạo, muốn được xuất gia, muốn được thọ cụ túc giới trong Pháp và Luật này, người ấy phải trải qua bốn tháng biệt trú. Sau khi hết bốn tháng, nếu các vị Tỳ khưu hài lòng, sẽ cho người ấy xuất gia, thọ cụ túc giới để trở thành Tỳ khưu. Tuy nhiên, Ta biết có sự khác biệt giữa các cá nhân. ‘‘Sace[Pg.261], bhante, aññatitthiyapubbo imasmiṃ dhammavinaye ākaṅkhati pabbajjaṃ, ākaṅkhati upasampadaṃ, cattāro māse parivasati. Catunnaṃ māsānaṃ accayena (parivutthaparivāsaṃ) āraddhacittā bhikkhū pabbājenti upasampādenti bhikkhubhāvāya. Ahaṃ cattāri vassāni parivasissāmi, catunnaṃ vassānaṃ accayena (parivutthaparivāsaṃ) āraddhacittā bhikkhū pabbājentu upasampādentu bhikkhubhāvāyā’’ti. Bạch Thế Tôn, nếu người trước đây thuộc ngoại đạo, muốn được xuất gia, muốn được thọ cụ túc giới trong Pháp và Luật này, phải trải qua bốn tháng biệt trú, và sau khi hết bốn tháng, nếu các vị Tỳ khưu hài lòng, sẽ cho người ấy xuất gia, thọ cụ túc giới để trở thành Tỳ khưu, thì con sẽ xin biệt trú trong bốn năm. Sau khi hết bốn năm, nếu các vị Tỳ khưu hài lòng, mong các vị cho con xuất gia, thọ cụ túc giới để trở thành Tỳ khưu. Alattha kho acelo kassapo bhagavato santike pabbajjaṃ, alattha upasampadaṃ. Acirūpasampanno ca panāyasmā kassapo eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva – yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti tadanuttaraṃ – brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi. ‘‘Khīṇā jāti vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’’ti abbhaññāsi. Aññataro ca panāyasmā kassapo arahataṃ ahosīti. Sattamaṃ. Lõa thể Kassapa đã được xuất gia dưới sự hướng dẫn của Thế Tôn, đã được thọ cụ túc giới. Và không lâu sau khi thọ cụ túc giới, Tôn giả Kassapa sống một mình, nơi vắng vẻ, không phóng dật, nhiệt tâm, tinh cần, và chẳng bao lâu, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại mục đích vô thượng của phạm hạnh mà vì đó các thiện nam tử đã chân chánh từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vị ấy biết rõ: 'Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lại trạng thái này nữa.' Và Tôn giả Kassapa đã trở thành một trong các vị A-la-hán. (Kinh) thứ bảy. 8. Timbarukasuttaṃ 8. Kinh Timbaruka 18. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho timbaruko paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho timbaruko paribbājako bhagavantaṃ etadavoca – 18. (Thế Tôn) trú ở Sāvatthī. Lúc bấy giờ, du sĩ Timbaruka đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã cùng Thế Tôn nói lên những lời chào hỏi thân hữu. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu và đáng ghi nhớ, vị ấy ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, du sĩ Timbaruka bạch với Thế Tôn rằng: ‘‘‘Kiṃ nu kho, bho gotama, sayaṃkataṃ sukhadukkha’nti? ‘Mā hevaṃ, timbarukā’ti bhagavā avoca. ‘Kiṃ pana, bho gotama, paraṃkataṃ sukhadukkha’nti? ‘Mā hevaṃ, timbarukā’ti bhagavā avoca. ‘Kiṃ nu kho, bho gotama, sayaṃkatañca paraṃkatañca sukhadukkha’nti? ‘Mā hevaṃ, timbarukā’ti bhagavā avoca. ‘Kiṃ pana, bho gotama, asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkha’nti? ‘Mā hevaṃ, timbarukā’ti bhagavā avoca. ‘Kiṃ nu kho, bho gotama, natthi sukhadukkha’nti? ‘Na kho, timbaruka, natthi sukhadukkhaṃ; atthi kho, timbaruka, sukhadukkha’nti. ‘Tena hi bhavaṃ gotamo sukhadukkhaṃ na jānāti, na passatī’ti? ‘Na khvāhaṃ, timbaruka, sukhadukkhaṃ na jānāmi, na passāmi. Jānāmi khvāhaṃ, timbaruka, sukhadukkhaṃ; passāmi khvāhaṃ, timbaruka, sukhadukkha’’’nti. “Thưa Tôn giả Gotama, có phải lạc và khổ là do tự mình làm ra chăng?” – “Này Timbaruka, chớ có nói như vậy,” Thế Tôn đáp. “Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải lạc và khổ là do người khác làm ra chăng?” – “Này Timbaruka, chớ có nói như vậy,” Thế Tôn đáp. “Thưa Tôn giả Gotama, có phải lạc và khổ là vừa do tự mình làm ra, vừa do người khác làm ra chăng?” – “Này Timbaruka, chớ có nói như vậy,” Thế Tôn đáp. “Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải lạc và khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà là ngẫu nhiên sanh khởi chăng?” – “Này Timbaruka, chớ có nói như vậy,” Thế Tôn đáp. “Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải là không có lạc và khổ chăng?” – “Này Timbaruka, không phải là không có lạc và khổ; này Timbaruka, có lạc và khổ.” – “Nếu vậy, Tôn giả Gotama không biết, không thấy lạc và khổ chăng?” – “Này Timbaruka, không phải Ta không biết, không thấy lạc và khổ. Này Timbaruka, Ta biết lạc và khổ; này Timbaruka, Ta thấy lạc và khổ.” ‘‘‘Kiṃ [Pg.262] nu kho, bho gotama, sayaṃkataṃ sukhadukkha’nti iti puṭṭho samāno ‘mā hevaṃ, timbarukā’ti vadesi. ‘Kiṃ pana, bho gotama, paraṃkataṃ sukhadukkha’nti iti puṭṭho samāno ‘mā hevaṃ, timbarukā’ti vadesi. ‘Kiṃ nu kho, bho gotama, sayaṃkatañca paraṃkatañca sukhadukkha’nti iti puṭṭho samāno ‘mā hevaṃ, timbarukā’ti vadesi. ‘Kiṃ pana, bho gotama, asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkha’nti iti puṭṭho samāno ‘mā hevaṃ, timbarukā’ti vadesi. ‘Kiṃ nu kho, bho gotama, natthi sukhadukkha’nti iti puṭṭho samāno ‘na kho, timbaruka, natthi sukhadukkhaṃ; atthi kho, timbaruka, sukhadukkha’nti vadesi. ‘Tena hi bhavaṃ gotamo sukhadukkhaṃ na jānāti, na passatī’ti iti puṭṭho samāno ‘na khvāhaṃ, timbaruka, sukhadukkhaṃ na jānāmi, na passāmi. Jānāmi khvāhaṃ, timbaruka, sukhadukkhaṃ; passāmi khvāhaṃ, timbaruka, sukhadukkha’nti vadesi. Ācikkhatu ca me bhavaṃ gotamo sukhadukkhaṃ. Desetu ca me bhavaṃ gotamo sukhadukkha’’nti. “Khi được hỏi: ‘Thưa Tôn giả Gotama, có phải lạc và khổ là do tự mình làm ra chăng?’, Ngài đã trả lời: ‘Này Timbaruka, chớ có nói như vậy.’ Khi được hỏi: ‘Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải lạc và khổ là do người khác làm ra chăng?’, Ngài đã trả lời: ‘Này Timbaruka, chớ có nói như vậy.’ Khi được hỏi: ‘Thưa Tôn giả Gotama, có phải lạc và khổ là vừa do tự mình làm ra, vừa do người khác làm ra chăng?’, Ngài đã trả lời: ‘Này Timbaruka, chớ có nói như vậy.’ Khi được hỏi: ‘Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải lạc và khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà là ngẫu nhiên sanh khởi chăng?’, Ngài đã trả lời: ‘Này Timbaruka, chớ có nói như vậy.’ Khi được hỏi: ‘Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải là không có lạc và khổ chăng?’, Ngài đã trả lời: ‘Này Timbaruka, không phải là không có lạc và khổ; này Timbaruka, có lạc và khổ.’ Khi được hỏi: ‘Nếu vậy, Tôn giả Gotama không biết, không thấy lạc và khổ chăng?’, Ngài đã trả lời: ‘Này Timbaruka, không phải Ta không biết, không thấy lạc và khổ. Này Timbaruka, Ta biết lạc và khổ; này Timbaruka, Ta thấy lạc và khổ.’ Xin Tôn giả Gotama hãy chỉ dạy cho con về lạc và khổ. Xin Tôn giả Gotama hãy thuyết giảng cho con về lạc và khổ.” ‘‘‘Sā vedanā, so vedayatī’ti kho, timbaruka, ādito sato ‘sayaṃkataṃ sukhadukkha’nti evampāhaṃ na vadāmi. ‘Aññā vedanā, añño vedayatī’ti kho, timbaruka, vedanābhitunnassa sato ‘paraṃkataṃ sukhadukkha’nti evampāhaṃ na vadāmi. Ete te, timbaruka, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti – ‘avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’’ti. “Này Timbaruka, với quan điểm từ ban đầu rằng: ‘Cảm thọ là gì, người cảm thọ là vậy’, thì sẽ đi đến kết luận: ‘Lạc và khổ là do tự mình làm ra.’ Ta không nói như vậy. Này Timbaruka, với quan điểm từ ban đầu rằng: ‘Cảm thọ là khác, người cảm thọ là khác’, thì đối với người bị cảm thọ chi phối, sẽ đi đến kết luận: ‘Lạc và khổ là do người khác làm ra.’ Ta không nói như vậy. Này Timbaruka, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: ‘Do vô minh duyên, các hành sanh khởi; do hành duyên, thức sanh khởi… vân vân… Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khổ uẩn này. Do sự đoạn diệt và ly tham không còn tàn dư của chính vô minh ấy nên hành diệt; do hành diệt nên thức diệt… vân vân… Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khổ uẩn này.’” Evaṃ vutte, timbaruko paribbājako bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… esāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Aṭṭhamaṃ. Khi được nghe như vậy, du sĩ Timbaruka bạch với Thế Tôn rằng: – “Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama!… vân vân… Con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y Tăng chúng. Mong Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là một người cận sự nam, từ hôm nay cho đến trọn đời đã đến nương tựa.” Kinh thứ tám. 9. Bālapaṇḍitasuttaṃ 9. Kinh Kẻ Ngu và Người Trí 19. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘avijjānīvaraṇassa, bhikkhave, bālassa taṇhāya sampayuttassa evamayaṃ kāyo samudāgato. Iti ayañceva kāyo bahiddhā ca nāmarūpaṃ, itthetaṃ dvayaṃ, dvayaṃ paṭicca phasso saḷevāyatanāni [Pg.263], yehi phuṭṭho bālo sukhadukkhaṃ paṭisaṃvedayati etesaṃ vā aññatarena’’. 19. Trú ở Sāvatthī… “Này các Tỷ-kheo, đối với kẻ ngu bị vô minh che lấp, bị ái dục trói buộc, thân này đã sanh khởi như vậy. Như vậy, có thân này và có danh sắc ở bên ngoài; do đó có cặp đôi này. Do duyên cặp đôi, có xúc, tức là sáu xứ. Do bị những xứ ấy xúc chạm, hoặc do một trong những xứ ấy, kẻ ngu cảm thọ lạc và khổ.” ‘‘Avijjānīvaraṇassa, bhikkhave, paṇḍitassa taṇhāya sampayuttassa evamayaṃ kāyo samudāgato. Iti ayañceva kāyo bahiddhā ca nāmarūpaṃ, itthetaṃ dvayaṃ, dvayaṃ paṭicca phasso saḷevāyatanāni, yehi phuṭṭho paṇḍito sukhadukkhaṃ paṭisaṃvedayati etesaṃ vā aññatarena’’. “Này các Tỷ-kheo, đối với người trí bị vô minh che lấp, bị ái dục trói buộc, thân này đã sanh khởi như vậy. Như vậy, có thân này và có danh sắc ở bên ngoài; do đó có cặp đôi này. Do duyên cặp đôi, có xúc, tức là sáu xứ. Do bị những xứ ấy xúc chạm, hoặc do một trong những xứ ấy, người trí cảm thọ lạc và khổ.” ‘‘Tatra, bhikkhave, ko viseso ko adhippayāso kiṃ nānākaraṇaṃ paṇḍitassa bālenā’’ti? ‘‘Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā, bhagavaṃnettikā, bhagavaṃpaṭisaraṇā. Sādhu vata, bhante, bhagavantaṃyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti. “Này các Tỷ-kheo, ở đây, đâu là sự khác biệt, đâu là sự đặc thù, đâu là sự dị biệt giữa người trí và kẻ ngu?” – “Bạch Thế Tôn, các pháp của chúng con lấy Thế Tôn làm căn bản, lấy Thế Tôn làm người dẫn dắt, lấy Thế Tôn làm nơi nương tựa. Lành thay, bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy làm sáng tỏ ý nghĩa của lời dạy này. Sau khi nghe từ Thế Tôn, các Tỷ-kheo sẽ ghi nhớ.” ‘‘Tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha, bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – “Vậy thì, này các Tỷ-kheo, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.” – “Vâng, bạch Thế Tôn.” Các Tỷ-kheo ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau: ‘‘Yāya ca, bhikkhave, avijjāya nivutassa bālassa yāya ca taṇhāya sampayuttassa ayaṃ kāyo samudāgato, sā ceva avijjā bālassa appahīnā sā ca taṇhā aparikkhīṇā. Taṃ kissa hetu? Na, bhikkhave, bālo acari brahmacariyaṃ sammā dukkhakkhayāya. Tasmā bālo kāyassa bhedā kāyūpago hoti, so kāyūpago samāno na parimuccati jātiyā jarāmaraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi. Na parimuccati dukkhasmāti vadāmi. “Này các Tỷ-kheo, do vô minh nào mà kẻ ngu bị che lấp, do ái dục nào mà kẻ ngu bị trói buộc, khiến cho thân này sanh khởi, thì chính vô minh ấy kẻ ngu chưa đoạn tận, và ái dục ấy chưa được trừ diệt. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, kẻ ngu đã không thực hành phạm hạnh để chơn chánh đoạn tận khổ đau. Do đó, sau khi thân hoại, kẻ ngu đi đến một thân khác; khi đi đến một thân khác, người ấy không được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng người ấy không được giải thoát khỏi khổ đau.” ‘‘Yāya ca, bhikkhave, avijjāya nivutassa paṇḍitassa yāya ca taṇhāya sampayuttassa ayaṃ kāyo samudāgato, sā ceva avijjā paṇḍitassa pahīnā, sā ca taṇhā parikkhīṇā. Taṃ kissa hetu? Acari, bhikkhave, paṇḍito brahmacariyaṃ sammā dukkhakkhayāya. Tasmā paṇḍito kāyassa bhedā na kāyūpago hoti. So akāyūpago samāno parimuccati jātiyā jarāmaraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi. Parimuccati dukkhasmāti vadāmi. Ayaṃ [Pg.264] kho, bhikkhave, viseso, ayaṃ adhippayāso, idaṃ nānākaraṇaṃ paṇḍitassa bālena yadidaṃ brahmacariyavāso’’ti. Navamaṃ. Này các Tỷ kheo, do vô minh nào mà người có trí bị che lấp, do ái nào mà bị trói buộc, khiến cho thân này được sinh khởi, thì chính vô minh ấy đã được người có trí đoạn tận, và ái ấy đã được đoạn trừ. Vì sao vậy? Này các Tỷ kheo, người có trí đã thực hành phạm hạnh để chân chánh đoạn tận khổ đau. Do đó, sau khi thân hoại, người có trí không đi đến một thân khác. Vị ấy, không đi đến một thân khác, được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng: ‘Vị ấy được giải thoát khỏi khổ đau’. Này các Tỷ kheo, đây chính là sự khác biệt, đây là sự vượt trội, đây là sự sai khác giữa người có trí và kẻ ngu, tức là việc sống đời phạm hạnh này. 10. Paccayasuttaṃ 10. Kinh Duyên 20. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘paṭiccasamuppādañca vo, bhikkhave, desessāmi paṭiccasamuppanne ca dhamme. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha, bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 20. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, Ta sẽ giảng cho các ông về lý duyên khởi và các pháp do duyên sanh. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói. – Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Các Tỷ kheo ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này: ‘‘Katamo ca, bhikkhave, paṭiccasamuppādo? Jātipaccayā, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ. Uppādā vā tathāgatānaṃ anuppādā vā tathāgatānaṃ, ṭhitāva sā dhātu dhammaṭṭhitatā dhammaniyāmatā idappaccayatā. Taṃ tathāgato abhisambujjhati abhisameti. Abhisambujjhitvā abhisametvā ācikkhati deseti paññāpeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti. ‘Passathā’ti cāha – ‘jātipaccayā, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ’’’. Và này các Tỷ kheo, thế nào là lý duyên khởi? Này các Tỷ kheo, do duyên sanh nên có già-chết. Dù các Như Lai có xuất hiện hay không xuất hiện, giới tánh ấy vẫn an trú, pháp trụ tánh, pháp quyết định tánh, y duyên tánh. Điều ấy, Như Lai hoàn toàn giác ngộ, hoàn toàn liễu tri. Sau khi hoàn toàn giác ngộ, hoàn toàn liễu tri, Ngài tuyên thuyết, giảng dạy, trình bày, thiết lập, khai thị, phân tích, làm cho hiển lộ. Và Ngài nói: ‘Hãy xem!’ – ‘Này các Tỷ kheo, do duyên sanh nên có già-chết’. ‘‘Bhavapaccayā, bhikkhave, jāti…pe… upādānapaccayā, bhikkhave, bhavo… taṇhāpaccayā, bhikkhave, upādānaṃ… vedanāpaccayā, bhikkhave, taṇhā… phassapaccayā, bhikkhave, vedanā… saḷāyatanapaccayā, bhikkhave, phasso… nāmarūpapaccayā, bhikkhave, saḷāyatanaṃ… viññāṇapaccayā, bhikkhave, nāmarūpaṃ… saṅkhārapaccayā, bhikkhave, viññāṇaṃ… avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā uppādā vā tathāgatānaṃ anuppādā vā tathāgatānaṃ, ṭhitāva sā dhātu dhammaṭṭhitatā dhammaniyāmatā idappaccayatā. Taṃ tathāgato abhisambujjhati abhisameti. Abhisambujjhitvā abhisametvā ācikkhati deseti paññāpeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti. ‘Passathā’ti cāha ‘avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā’. Iti kho, bhikkhave, yā tatra tathatā avitathatā anaññathatā idappaccayatā – ayaṃ vuccati, bhikkhave, paṭiccasamuppādo. Này các Tỷ kheo, do duyên hữu nên có sanh... do duyên thủ nên có hữu... do duyên ái nên có thủ... do duyên thọ nên có ái... do duyên xúc nên có thọ... do duyên sáu xứ nên có xúc... do duyên danh-sắc nên có sáu xứ... do duyên thức nên có danh-sắc... do duyên hành nên có thức... Này các Tỷ kheo, do duyên vô minh nên có các hành. Dù các Như Lai có xuất hiện hay không xuất hiện, giới tánh ấy vẫn an trú, pháp trụ tánh, pháp quyết định tánh, y duyên tánh. Điều ấy, Như Lai hoàn toàn giác ngộ, hoàn toàn liễu tri. Sau khi hoàn toàn giác ngộ, hoàn toàn liễu tri, Ngài tuyên thuyết, giảng dạy, trình bày, thiết lập, khai thị, phân tích, làm cho hiển lộ. Và Ngài nói: ‘Hãy xem!’ – ‘Này các Tỷ kheo, do duyên vô minh nên có các hành’. Như vậy, này các Tỷ kheo, cái gì ở đây là như tánh, bất ly tánh, bất dị tánh, y duyên tánh – này các Tỷ kheo, cái ấy được gọi là lý duyên khởi. ‘‘Katame ca, bhikkhave, paṭiccasamuppannā dhammā? Jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, aniccaṃ saṅkhataṃ paṭiccasamuppannaṃ khayadhammaṃ vayadhammaṃ virāgadhammaṃ nirodhadhammaṃ. Jāti, bhikkhave, aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammā. Bhavo, bhikkhave, anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno khayadhammo vayadhammo virāgadhammo nirodhadhammo. Upādānaṃ bhikkhave…pe… taṇhā, bhikkhave… vedanā, bhikkhave… phasso, bhikkhave… saḷāyatanaṃ, bhikkhave… nāmarūpaṃ, bhikkhave… viññāṇaṃ[Pg.265], bhikkhave… saṅkhārā, bhikkhave… avijjā, bhikkhave, aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammā. Ime vuccanti, bhikkhave, paṭiccasamuppannā dhammā. Và này các Tỷ kheo, thế nào là các pháp do duyên sanh? Này các Tỷ kheo, già-chết là vô thường, hữu vi, do duyên sanh, có tánh hủy diệt, có tánh biến hoại, có tánh ly tham, có tánh đoạn diệt. Này các Tỷ kheo, sanh là vô thường, hữu vi, do duyên sanh, có tánh hủy diệt, có tánh biến hoại, có tánh ly tham, có tánh đoạn diệt. Này các Tỷ kheo, hữu là vô thường, hữu vi, do duyên sanh, có tánh hủy diệt, có tánh biến hoại, có tánh ly tham, có tánh đoạn diệt. Này các Tỷ kheo, thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh-sắc... thức... các hành... Này các Tỷ kheo, vô minh là vô thường, hữu vi, do duyên sanh, có tánh hủy diệt, có tánh biến hoại, có tánh ly tham, có tánh đoạn diệt. Này các Tỷ kheo, những pháp này được gọi là các pháp do duyên sanh. ‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa ‘ayañca paṭiccasamuppādo, ime ca paṭiccasamuppannā dhammā’ yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā honti, so vata pubbantaṃ vā paṭidhāvissati – ‘ahosiṃ nu kho ahaṃ atītamaddhānaṃ, nanu kho ahosiṃ atītamaddhānaṃ, kiṃ nu kho ahosiṃ atītamaddhānaṃ, kathaṃ nu kho ahosiṃ atītamaddhānaṃ, kiṃ hutvā kiṃ ahosiṃ nu kho ahaṃ atītamaddhāna’nti; aparantaṃ vā upadhāvissati – ‘bhavissāmi nu kho ahaṃ anāgatamaddhānaṃ, nanu kho bhavissāmi anāgatamaddhānaṃ, kiṃ nu kho bhavissāmi anāgatamaddhānaṃ, kathaṃ nu kho bhavissāmi anāgatamaddhānaṃ, kiṃ hutvā kiṃ bhavissāmi nu kho ahaṃ anāgatamaddhāna’nti; etarahi vā paccuppannaṃ addhānaṃ ajjhattaṃ kathaṃkathī bhavissati – ‘ahaṃ nu khosmi, no nu khosmi, kiṃ nu khosmi, kathaṃ nu khosmi, ayaṃ nu kho satto kuto āgato, so kuhiṃ gamissatī’ti – netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Taṃ kissa hetu? Tathāhi, bhikkhave, ariyasāvakassa ayañca paṭiccasamuppādo ime ca paṭiccasamuppannā dhammā yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhā’’ti. Dasamaṃ. Này các Tỷ kheo, khi nào vị Thánh đệ tử đã khéo thấy như thật bằng chánh trí tuệ về ‘lý duyên khởi này và các pháp do duyên sanh này’, thì vị ấy chắc chắn sẽ không quay về quá khứ mà khởi lên rằng: ‘Có phải ta đã có trong quá khứ? Có phải ta đã không có trong quá khứ? Ta đã là gì trong quá khứ? Ta đã như thế nào trong quá khứ? Ta đã là gì rồi trở thành gì trong quá khứ?’; hoặc sẽ không hướng đến tương lai mà khởi lên rằng: ‘Có phải ta sẽ có trong tương lai? Có phải ta sẽ không có trong tương lai? Ta sẽ là gì trong tương lai? Ta sẽ như thế nào trong tương lai? Ta sẽ là gì rồi trở thành gì trong tương lai?’; hoặc bây giờ, trong hiện tại, sẽ không khởi lên nghi ngờ về tự thân rằng: ‘Có phải ta có? Có phải ta không có? Ta là gì? Ta như thế nào? Chúng sanh này từ đâu đến? Nó sẽ đi về đâu?’. Trường hợp ấy không xảy ra. Vì sao vậy? Này các Tỷ kheo, vì vị Thánh đệ tử đã khéo thấy như thật bằng chánh trí tuệ về lý duyên khởi này và các pháp do duyên sanh này. Āhāravaggo dutiyo. Phẩm Thức Ăn, thứ hai. Tassuddānaṃ – Phần Tóm Lược: Āhāraṃ phagguno ceva, dve ca samaṇabrāhmaṇā; Kaccānagotto dhammakathikaṃ, acelaṃ timbarukena ca; Bālapaṇḍitato ceva, dasamo paccayena cāti. Thức Ăn, và Phagguna, hai kinh Sa-môn Bà-la-môn; Kaccānagotta, Thuyết Pháp, Acela, và Timbaruka; Kẻ Ngu và Bậc Trí, và kinh thứ mười là Duyên. 3. Dasabalavaggo 3. Phẩm Mười Lực 1. Dasabalasuttaṃ 1. Kinh Mười Lực 21. Sāvatthiyaṃ [Pg.266] viharati…pe… ‘‘dasabalasamannāgato, bhikkhave, tathāgato catūhi ca vesārajjehi samannāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavatteti – iti rūpaṃ iti rūpassa samudayo iti rūpassa atthaṅgamo, iti vedanā iti vedanāya samudayo iti vedanāya atthaṅgamo, iti saññā iti saññāya samudayo iti saññāya atthaṅgamo, iti saṅkhārā iti saṅkhārānaṃ samudayo iti saṅkhārānaṃ atthaṅgamo, iti viññāṇaṃ iti viññāṇassa samudayo iti viññāṇassa atthaṅgamo. Iti imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjati. Imasmiṃ asati idaṃ na hoti, imassa nirodhā idaṃ nirujjhati. Yadidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Paṭhamaṃ. 21. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, Như Lai, bậc thành tựu mười lực, thành tựu bốn vô sở úy, tự nhận ở địa vị tối thượng, rống tiếng rống sư tử giữa các hội chúng, chuyển bánh xe Pháp cao thượng: ‘Đây là sắc, đây là sự sanh khởi của sắc, đây là sự đoạn diệt của sắc. Đây là thọ, đây là sự sanh khởi của thọ, đây là sự đoạn diệt của thọ. Đây là tưởng, đây là sự sanh khởi của tưởng, đây là sự đoạn diệt của tưởng. Đây là các hành, đây là sự sanh khởi của các hành, đây là sự đoạn diệt của các hành. Đây là thức, đây là sự sanh khởi của thức, đây là sự đoạn diệt của thức. Như vầy: Khi cái này có, cái kia có; do sự sanh khởi của cái này, cái kia sanh khởi. Khi cái này không có, cái kia không có; do sự đoạn diệt của cái này, cái kia đoạn diệt. Tức là, do duyên vô minh, các hành sanh khởi; do duyên các hành, thức sanh khởi... như vậy là sự sanh khởi của toàn bộ khối khổ này. Do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của chính vô minh, các hành diệt; do các hành diệt, thức diệt... như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.’ (Kinh) thứ nhất. 2. Dutiyadasabalasuttaṃ 2. Kinh Mười Lực Thứ Hai 22. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dasabalasamannāgato, bhikkhave, tathāgato catūhi ca vesārajjehi samannāgato āsabhaṃ ṭhānaṃ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṃ nadati, brahmacakkaṃ pavattetti – ‘iti rūpaṃ iti rūpassa samudayo iti rūpassa atthaṅgamo, iti vedanā iti vedanāya samudayo iti vedanāya atthaṅgamo, iti saññā iti saññāya samudayo iti saññāya atthaṅgamo, iti saṅkhārā iti saṅkhārānaṃ samudayo iti saṅkhārānaṃ atthaṅgamo, iti viññāṇaṃ iti viññāṇassa samudayo iti viññāṇassa atthaṅgamo. Iti imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjati; imasmiṃ asati idaṃ na hoti imassa nirodhā idaṃ nirujjhati. Yadidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti’’’. 22. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, Như Lai, bậc thành tựu mười lực, thành tựu bốn vô sở úy, tự nhận ở địa vị tối thượng, rống tiếng rống sư tử giữa các hội chúng, chuyển bánh xe Pháp cao thượng: ‘Đây là sắc, đây là sự sanh khởi của sắc, đây là sự đoạn diệt của sắc. Đây là thọ, đây là sự sanh khởi của thọ, đây là sự đoạn diệt của thọ. Đây là tưởng, đây là sự sanh khởi của tưởng, đây là sự đoạn diệt của tưởng. Đây là các hành, đây là sự sanh khởi của các hành, đây là sự đoạn diệt của các hành. Đây là thức, đây là sự sanh khởi của thức, đây là sự đoạn diệt của thức. Như vầy: Khi cái này có, cái kia có; do sự sanh khởi của cái này, cái kia sanh khởi; khi cái này không có, cái kia không có; do sự đoạn diệt của cái này, cái kia đoạn diệt. Tức là, do duyên vô minh, các hành sanh khởi; do duyên các hành, thức sanh khởi... như vậy là sự sanh khởi của toàn bộ khối khổ này. Do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của chính vô minh, các hành diệt; do các hành diệt, thức diệt... như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.’ ‘‘Evaṃ svākkhāto, bhikkhave, mayā dhammo uttāno vivaṭo pakāsito chinnapilotiko. Evaṃ svākkhāte kho, bhikkhave, mayā dhamme uttāne vivaṭe pakāsite chinnapilotike alameva saddhāpabbajitena kulaputtena vīriyaṃ ārabhituṃ – ‘kāmaṃ taco ca nhāru ca aṭṭhi [Pg.267] ca avasissatu, sarīre upasussatu maṃsalohitaṃ. Yaṃ taṃ purisathāmena purisavīriyena purisaparakkamena pattabbaṃ, na taṃ apāpuṇitvā vīriyassa saṇṭhānaṃ bhavissatī’’’ti. ‘Này các Tỳ khưu, Pháp đã được Ta khéo thuyết giảng như vậy, rõ ràng, rộng mở, hiển thị, không có vải vụn vá víu. Này các Tỳ khưu, khi Pháp đã được Ta khéo thuyết giảng như vậy, rõ ràng, rộng mở, hiển thị, không có vải vụn vá víu, thiện nam tử đã xuất gia vì đức tin thật xứng đáng để khởi sự tinh tấn rằng: ‘Dầu cho chỉ còn lại da, gân, và xương; thịt và máu trong thân hãy khô cạn đi. Điều gì có thể đạt được bằng sức lực của người nam, bằng sự tinh tấn của người nam, bằng sự nỗ lực của người nam, nếu chưa đạt được điều ấy, sự tinh tấn sẽ không dừng lại.’’ ‘‘Dukkhaṃ, bhikkhave, kusīto viharati vokiṇṇo pāpakehi akusalehi dhammehi, mahantañca sadatthaṃ parihāpeti. Āraddhavīriyo ca kho, bhikkhave, sukhaṃ viharati pavivitto pāpakehi akusalehi dhammehi, mahantañca sadatthaṃ paripūreti. Na, bhikkhave, hīnena aggassa patti hoti. Aggena ca kho, bhikkhave, aggassa patti hoti. Maṇḍapeyyamidaṃ, bhikkhave, brahmacariyaṃ, satthā sammukhībhūto. Tasmātiha, bhikkhave, vīriyaṃ ārabhatha appattassa pattiyā, anadhigatassa adhigamāya, asacchikatassa sacchikiriyāya. ‘Evaṃ no ayaṃ amhākaṃ pabbajjā avañjhā bhavissati saphalā saudrayā. Yesañca mayaṃ paribhuñjāma cīvara-piṇḍapātasenāsana-gilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ tesaṃ te kārā amhesu mahapphalā bhavissanti mahānisaṃsā’ti – evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṃ. Attatthaṃ vā hi, bhikkhave, sampassamānena alameva appamādena sampādetuṃ; paratthaṃ vā hi, bhikkhave, sampassamānena alameva appamādena sampādetuṃ; ubhayatthaṃ vā hi, bhikkhave, sampassamānena alameva appamādena sampādetu’’nti. Dutiyaṃ. ‘Này các Tỳ khưu, người lười biếng sống khổ sở, bị xen tạp với các pháp ác, bất thiện, và làm tổn thất lợi ích lớn lao của tự thân. Còn này các Tỳ khưu, người đã khởi sự tinh tấn sống an lạc, xa lìa các pháp ác, bất thiện, và làm viên mãn lợi ích lớn lao của tự thân. Này các Tỳ khưu, không có sự chứng đắc tối thượng bằng (sự tinh tấn) thấp kém. Này các Tỳ khưu, có sự chứng đắc tối thượng bằng (sự tinh tấn) tối thượng. Này các Tỳ khưu, phạm hạnh này là phần tinh túy đáng được uống, Bậc Đạo Sư đang hiện diện. Do đó, này các Tỳ khưu, hãy khởi sự tinh tấn để đạt được điều chưa đạt, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ, để thực chứng điều chưa thực chứng. ‘Như vậy, sự xuất gia này của chúng ta sẽ không vô ích, sẽ có kết quả, có thành tựu. Và những người mà chúng ta thọ dụng y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh, những sự cúng dường ấy của họ đối với chúng ta sẽ có quả lớn, có lợi ích lớn.’ Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy. Này các Tỳ khưu, người thấy rõ lợi ích của tự thân, thật xứng đáng để thành tựu với sự không dể duôi; hoặc này các Tỳ khưu, người thấy rõ lợi ích của người khác, thật xứng đáng để thành tựu với sự không dể duôi; hoặc này các Tỳ khưu, người thấy rõ lợi ích của cả hai, thật xứng đáng để thành tựu với sự không dể duôi.’ (Kinh) thứ hai. 3. Upanisasuttaṃ 3. Kinh Upanisa 23. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘jānato ahaṃ, bhikkhave, passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmi, no ajānato no apassato. Kiñca, bhikkhave, jānato kiṃ passato āsavānaṃ khayo hoti? Iti rūpaṃ iti rūpassa samudayo iti rūpassa atthaṅgamo, iti vedanā…pe… iti saññā… iti saṅkhārā… iti viññāṇaṃ iti viññāṇassa samudayo iti viññāṇassa atthaṅgamoti. Evaṃ kho, bhikkhave, jānato evaṃ passato āsavānaṃ khayo hoti’’. 23. Trú ở Sāvatthī... ‘Này các Tỳ khưu, Ta nói về sự đoạn tận các lậu hoặc cho người biết, cho người thấy; không phải cho người không biết, không phải cho người không thấy. Này các Tỳ khưu, biết gì, thấy gì mà có sự đoạn tận các lậu hoặc? ‘Đây là sắc, đây là sự sanh khởi của sắc, đây là sự đoạn diệt của sắc. Đây là thọ... đây là tưởng... đây là các hành... đây là thức, đây là sự sanh khởi của thức, đây là sự đoạn diệt của thức.’ Này các Tỳ khưu, biết như vậy, thấy như vậy thì có sự đoạn tận các lậu hoặc.’ ‘‘Yampissa taṃ, bhikkhave, khayasmiṃ khayeññāṇaṃ, tampi saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, khayeñāṇassa upanisā? ‘Vimuttī’tissa vacanīyaṃ. Vimuttimpāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, vimuttiyā [Pg.268] upanisā? ‘Virāgo’tissa vacanīyaṃ. Virāgampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, virāgassa upanisā? ‘Nibbidā’tissa vacanīyaṃ. Nibbidampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, nibbidāya upanisā? ‘Yathābhūtañāṇadassana’ntissa vacanīyaṃ. Yathābhūtañāṇadassanampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, yathābhūtañāṇadassanassa upanisā? ‘Samādhī’tissa vacanīyaṃ. Samādhimpāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. “Này các Tỳ khưu, trí về sự đoạn tận trong sự đoạn tận ấy, Ta nói rằng trí ấy cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của trí về sự đoạn tận là gì? Phải nói rằng: ‘Là giải thoát’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng giải thoát cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của giải thoát là gì? Phải nói rằng: ‘Là ly tham’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng ly tham cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của ly tham là gì? Phải nói rằng: ‘Là yếm ly’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng yếm ly cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của yếm ly là gì? Phải nói rằng: ‘Là như thật tri kiến’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng như thật tri kiến cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của như thật tri kiến là gì? Phải nói rằng: ‘Là định’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng định cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. ‘‘Kā ca, bhikkhave, samādhissa upanisā? ‘Sukha’ntissa vacanīyaṃ. Sukhampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, sukhassa upanisā? ‘Passaddhī’tissa vacanīyaṃ. Passaddhimpāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, passaddhiyā upanisā? ‘Pītī’tissa vacanīyaṃ. Pītimpāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, pītiyā upanisā? ‘Pāmojja’ntissa vacanīyaṃ. Pāmojjampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, pāmojjassa upanisā? ‘Saddhā’tissa vacanīyaṃ. Saddhampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. “Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của định là gì? Phải nói rằng: ‘Là lạc’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng lạc cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của lạc là gì? Phải nói rằng: ‘Là khinh an’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng khinh an cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của khinh an là gì? Phải nói rằng: ‘Là hỷ’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng hỷ cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của hỷ là gì? Phải nói rằng: ‘Là hoan hỷ’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng hoan hỷ cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của hoan hỷ là gì? Phải nói rằng: ‘Là tín’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng tín cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. ‘‘Kā ca, bhikkhave, saddhāya upanisā? ‘Dukkha’ntissa vacanīyaṃ. Dukkhampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, dukkhassa upanisā? ‘Jātī’tissa vacanīyaṃ. Jātimpāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, jātiyā upanisā? ‘Bhavo’tissa vacanīyaṃ. Bhavampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, bhavassa upanisā? ‘Upādāna’ntissa vacanīyaṃ. Upādānampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. Kā ca, bhikkhave, upādānassa upanisā? ‘Taṇhā’tissa vacanīyaṃ. Taṇhampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. “Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của tín là gì? Phải nói rằng: ‘Là khổ’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng khổ cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của khổ là gì? Phải nói rằng: ‘Là sanh’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng sanh cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của sanh là gì? Phải nói rằng: ‘Là hữu’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng hữu cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của hữu là gì? Phải nói rằng: ‘Là thủ’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng thủ cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của thủ là gì? Phải nói rằng: ‘Là ái’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng ái cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. ‘‘Kā ca, bhikkhave, taṇhāya upanisā? ‘Vedanā’tissa vacanīyaṃ…pe… ‘phasso’tissa vacanīyaṃ… ‘saḷāyatana’ntissa vacanīyaṃ… ‘nāmarūpa’ntissa vacanīyaṃ… ‘viññāṇa’ntissa vacanīyaṃ… ‘saṅkhārā’tissa vacanīyaṃ. Saṅkhārepāhaṃ, bhikkhave, saupanise vadāmi, no anupanise. Kā ca, bhikkhave, saṅkhārānaṃ upanisā? ‘Avijjā’tissa vacanīyaṃ. “Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của ái là gì? Phải nói rằng: ‘Là thọ’... phải nói rằng: ‘là xúc’... phải nói rằng: ‘là sáu xứ’... phải nói rằng: ‘là danh sắc’... phải nói rằng: ‘là thức’... phải nói rằng: ‘là các hành’. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng các hành cũng có nhân duyên, không phải không có nhân duyên. Và này các Tỳ khưu, nhân duyên của các hành là gì? Phải nói rằng: ‘Là vô minh’. ‘‘Iti [Pg.269] kho, bhikkhave, avijjūpanisā saṅkhārā, saṅkhārūpanisaṃ viññāṇaṃ, viññāṇūpanisaṃ nāmarūpaṃ, nāmarūpūpanisaṃ saḷāyatanaṃ, saḷāyatanūpaniso phasso, phassūpanisā vedanā, vedanūpanisā taṇhā, taṇhūpanisaṃ upādānaṃ, upādānūpaniso bhavo, bhavūpanisā jāti, jātūpanisaṃ dukkhaṃ, dukkhūpanisā saddhā, saddhūpanisaṃ pāmojjaṃ, pāmojjūpanisā pīti, pītūpanisā passaddhi, passaddhūpanisaṃ sukhaṃ, sukhūpaniso samādhi, samādhūpanisaṃ yathābhūtañāṇadassanaṃ, yathābhūtañāṇadassanūpanisā nibbidā, nibbidūpaniso virāgo, virāgūpanisā vimutti, vimuttūpanisaṃ khayeñāṇaṃ. “Như vậy, này các Tỳ khưu, các hành có vô minh làm nhân duyên, thức có các hành làm nhân duyên, danh sắc có thức làm nhân duyên, sáu xứ có danh sắc làm nhân duyên, xúc có sáu xứ làm nhân duyên, thọ có xúc làm nhân duyên, ái có thọ làm nhân duyên, thủ có ái làm nhân duyên, hữu có thủ làm nhân duyên, sanh có hữu làm nhân duyên, khổ có sanh làm nhân duyên, tín có khổ làm nhân duyên, hoan hỷ có tín làm nhân duyên, hỷ có hoan hỷ làm nhân duyên, khinh an có hỷ làm nhân duyên, lạc có khinh an làm nhân duyên, định có lạc làm nhân duyên, như thật tri kiến có định làm nhân duyên, yếm ly có như thật tri kiến làm nhân duyên, ly tham có yếm ly làm nhân duyên, giải thoát có ly tham làm nhân duyên, trí về sự đoạn tận có giải thoát làm nhân duyên. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, uparipabbate thullaphusitake deve vassante taṃ udakaṃ yathāninnaṃ pavattamānaṃ pabbatakandarapadarasākhā paripūreti. Pabbatakandarapadarasākhāparipūrā kusobbhe paripūrenti. Kusobbhā paripūrā mahāsobbhe paripūrenti. Mahāsobbhā paripūrā kunnadiyo paripūrenti. Kunnadiyo paripūrā mahānadiyo paripūrenti. Mahānadiyo paripūrā mahāsamuddaṃ paripūrenti. “Này các Tỳ khưu, ví như khi trời mưa hạt lớn trên đỉnh núi, nước ấy chảy xuống chỗ trũng làm đầy các hang núi, khe núi, và các dòng suối. Khi các hang núi, khe núi, và các dòng suối được làm đầy, chúng làm đầy các ao nhỏ. Khi các ao nhỏ được làm đầy, chúng làm đầy các hồ lớn. Khi các hồ lớn được làm đầy, chúng làm đầy các sông nhỏ. Khi các sông nhỏ được làm đầy, chúng làm đầy các sông lớn. Khi các sông lớn được làm đầy, chúng làm đầy biển cả. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, avijjūpanisā saṅkhārā, saṅkhārūpanisaṃ viññāṇaṃ, viññāṇūpanisaṃ nāmarūpaṃ, nāmarūpūpanisaṃ saḷāyatanaṃ, saḷāyatanūpaniso phasso, phassūpanisā vedanā, vedanūpanisā taṇhā, taṇhūpanisaṃ upādānaṃ, upādānūpaniso bhavo, bhavūpanisā jāti, jātūpanisaṃ dukkhaṃ, dukkhūpanisā saddhā, saddhūpanisaṃ pāmojjaṃ, pāmojjūpanisā pīti, pītūpanisā passaddhi, passaddhūpanisaṃ sukhaṃ, sukhūpaniso samādhi, samādhūpanisaṃ yathābhūtañāṇadassanaṃ, yathābhūtañāṇadassanūpanisā nibbidā, nibbidūpaniso virāgo, virāgūpanisā vimutti, vimuttūpanisaṃ khayeñāṇa’’nti. Tatiyaṃ. “Cũng vậy, này các Tỳ khưu, các hành có vô minh làm nhân duyên, thức có các hành làm nhân duyên, danh sắc có thức làm nhân duyên, sáu xứ có danh sắc làm nhân duyên, xúc có sáu xứ làm nhân duyên, thọ có xúc làm nhân duyên, ái có thọ làm nhân duyên, thủ có ái làm nhân duyên, hữu có thủ làm nhân duyên, sanh có hữu làm nhân duyên, khổ có sanh làm nhân duyên, tín có khổ làm nhân duyên, hoan hỷ có tín làm nhân duyên, hỷ có hoan hỷ làm nhân duyên, khinh an có hỷ làm nhân duyên, lạc có khinh an làm nhân duyên, định có lạc làm nhân duyên, như thật tri kiến có định làm nhân duyên, yếm ly có như thật tri kiến làm nhân duyên, ly tham có yếm ly làm nhân duyên, giải thoát có ly tham làm nhân duyên, trí về sự đoạn tận có giải thoát làm nhân duyên.” 4. Aññatitthiyasuttaṃ 4. Kinh Ngoại Đạo 24. Rājagahe viharati veḷuvane. Atha kho āyasmā sāriputto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi. Atha kho āyasmato sāriputtassa etadahosi – ‘‘atippago kho tāva rājagahe piṇḍāya carituṃ. Yaṃnūnāhaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyya’’nti. 24. Ngài đang trú tại Rājagaha, ở Veḷuvana. Bấy giờ, Tôn giả Sāriputta vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi vào thành Rājagaha để khất thực. Lúc ấy, Tôn giả Sāriputta khởi lên ý nghĩ này: 'Còn quá sớm để đi khất thực ở Rājagaha. Hay là ta nên đi đến tu viện của các du sĩ ngoại đạo.' Atha [Pg.270] kho āyasmā sāriputto yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ sāriputtaṃ te aññatitthiyā paribbājakā etadavocuṃ – Rồi Tôn giả Sāriputta đi đến tu viện của các du sĩ ngoại đạo. Sau khi đến, ngài đã trao đổi những lời chào hỏi thân mật với các du sĩ ngoại đạo ấy. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân thiện, đáng ghi nhớ, ngài ngồi xuống một bên. Khi Tôn giả Sāriputta đang ngồi một bên, các du sĩ ngoại đạo ấy đã nói với ngài như sau: ‘‘Santāvuso, sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti. Santi panāvuso sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā paraṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti. Santāvuso sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkatañca paraṃkatañca dukkhaṃ paññapenti. Santi panāvuso sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti. Idha, panāvuso sāriputta, samaṇo gotamo kiṃvādī kimakkhāyī? Kathaṃ byākaramānā ca mayaṃ vuttavādino ceva samaṇassa gotamassa assāma, na ca samaṇaṃ gotamaṃ abhūtena abbhācikkheyyāma, dhammassa cānudhammaṃ byākareyyāma, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyyā’’ti? “Thưa hiền hữu Sāriputta, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, họ tuyên bố rằng khổ do tự mình làm ra. Lại nữa, thưa hiền hữu Sāriputta, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, họ tuyên bố rằng khổ do người khác làm ra. Thưa hiền hữu Sāriputta, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, họ tuyên bố rằng khổ vừa do tự mình làm ra, vừa do người khác làm ra. Lại nữa, thưa hiền hữu Sāriputta, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, họ tuyên bố rằng khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà do ngẫu nhiên sanh khởi. Ở đây, thưa hiền hữu Sāriputta, Sa-môn Gotama có chủ trương gì, thuyết giảng điều gì? Chúng tôi phải trình bày như thế nào để vừa nói đúng lời của Sa-môn Gotama, vừa không xuyên tạc Sa-môn Gotama bằng điều không thật, lại vừa trình bày pháp đúng với chánh pháp, và không có một luận điểm hợp lý nào có thể bị chỉ trích?” ‘‘Paṭiccasamuppannaṃ kho, āvuso, dukkhaṃ vuttaṃ bhagavatā. Kiṃ paṭicca? Phassaṃ paṭicca. Iti vadaṃ vuttavādī ceva bhagavato assa, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkheyya, dhammassa cānudhammaṃ byākareyya, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyya. “Thưa các hiền hữu, Thế Tôn đã dạy rằng khổ là do duyên khởi. Duyên vào cái gì? Duyên vào xúc. Người nói như vậy là nói đúng lời của Thế Tôn, không xuyên tạc Thế Tôn bằng điều không thật, trình bày pháp đúng với chánh pháp, và không có một luận điểm hợp lý nào có thể bị chỉ trích.” ‘‘Tatrāvuso, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā. Yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā paraṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā. Yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkatañca paraṃkatañca dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā. Yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā. “Thưa các hiền hữu, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do tự mình làm ra, điều đó cũng do duyên xúc. Cả những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do người khác làm ra, điều đó cũng do duyên xúc. Cả những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ vừa do tự mình làm ra, vừa do người khác làm ra, điều đó cũng do duyên xúc. Cả những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà do ngẫu nhiên sanh khởi, điều đó cũng do duyên xúc.” ‘‘Tatrāvuso, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā paraṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Yepi te [Pg.271] samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkatañca paraṃkatañca dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’ti. “Thưa các hiền hữu, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do tự mình làm ra, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra. Cả những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do người khác làm ra, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra. Cả những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ vừa do tự mình làm ra, vừa do người khác làm ra, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra. Cả những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà do ngẫu nhiên sanh khởi, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra.” Assosi kho āyasmā ānando āyasmato sāriputtassa tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ imaṃ kathāsallāpaṃ. Atha kho āyasmā ānando rājagahe piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando yāvatako āyasmato sāriputtassa tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ ahosi kathāsallāpo taṃ sabbaṃ bhagavato ārocesi. Tôn giả Ānanda đã nghe được cuộc đối thoại này giữa Tôn giả Sāriputta và các du sĩ ngoại đạo ấy. Sau đó, Tôn giả Ānanda sau khi đi khất thực ở Rājagaha, dùng bữa xong, trên đường từ nơi khất thực trở về, đã đi đến chỗ Thế Tôn. Sau khi đến, ngài đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda đã thuật lại toàn bộ cuộc đối thoại của Tôn giả Sāriputta với các du sĩ ngoại đạo ấy cho Thế Tôn nghe. ‘‘Sādhu sādhu, ānanda, yathā taṃ sāriputto sammā byākaramāno byākareyya. Paṭiccasamuppannaṃ kho, ānanda, dukkhaṃ vuttaṃ mayā. Kiṃ paṭicca? Phassaṃ paṭicca. Iti vadaṃ vuttavādī ceva me assa, na ca maṃ abhūtena abbhācikkheyya, dhammassa cānudhammaṃ byākareyya, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyya. “Lành thay, lành thay, Ānanda! Sāriputta đã trả lời đúng như một người cần phải trả lời cho đúng. Này Ānanda, Ta đã dạy rằng khổ là do duyên khởi. Duyên vào cái gì? Duyên vào xúc. Người nói như vậy là nói đúng lời của Ta, không xuyên tạc Ta bằng điều không thật, trình bày pháp đúng với chánh pháp, và không có một luận điểm hợp lý nào có thể bị chỉ trích.” ‘‘Tatrānanda, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā. “Này Ānanda, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do tự mình làm ra, điều đó cũng do duyên xúc. Cả những vị... (như trên)... cả những vị... (như trên)... cả những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà do ngẫu nhiên sanh khởi, điều đó cũng do duyên xúc.” ‘‘Tatrānanda, yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. “Này Ānanda, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do tự mình làm ra, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra. Cả những vị... (như trên)... cả những vị... (như trên)... cả những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà do ngẫu nhiên sanh khởi, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra.” ‘‘Ekamidāhaṃ, ānanda, samayaṃ idheva rājagahe viharāmi veḷuvane kalandakanivāpe. Atha khvāhaṃ, ānanda, pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisiṃ. Tassa mayhaṃ, ānanda, etadahosi – ‘atippago [Pg.272] kho tāva rājagahe piṇḍāya carituṃ. Yaṃnūnāhaṃ yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkameyya’’’nti. “Này Ānanda, một thời ta ở tại Rājagaha này, trong Trúc Lâm, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Bấy giờ, này Ānanda, vào buổi sáng, ta đắp y, cầm y bát, đi vào thành Rājagaha để khất thực. Này Ānanda, ta suy nghĩ thế này: ‘Còn quá sớm để đi khất thực ở Rājagaha. Hay là ta đi đến trú xứ của các du sĩ ngoại đạo.’” ‘‘Atha khvāhaṃ, ānanda, yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ ārāmo tenupasaṅkamiṃ; upasaṅkamitvā tehi aññatitthiyehi paribbājakehi saddhiṃ sammodiṃ. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃ. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho maṃ, ānanda, te aññatitthiyā paribbājakā etadavocuṃ – “Bấy giờ, này Ānanda, ta đi đến trú xứ của các du sĩ ngoại đạo; sau khi đến, ta đã cùng các du sĩ ngoại đạo ấy trao đổi lời chào hỏi thân thiện. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân thiện và đáng ghi nhớ, ta ngồi xuống một bên. Này Ānanda, khi ta đang ngồi một bên, các du sĩ ngoại đạo ấy đã nói với ta điều này:” ‘Santāvuso gotama, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti. Santi panāvuso gotama, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā paraṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti. Santāvuso gotama, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkatañca paraṃkatañca dukkhaṃ paññapenti. Santi panāvuso gotama, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti. Idha no āyasmā gotamo kiṃvādī kimakkhāyī? Kathaṃ byākaramānā ca mayaṃ vuttavādino ceva āyasmato gotamassa assāma, na ca āyasmantaṃ gotamaṃ abhūtena abbhācikkheyyāma, dhammassa cānudhammaṃ byākareyyāma, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyyā’’’ti? “‘Thưa hiền giả Gotama, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do tự mình làm ra. Lại nữa, thưa hiền giả Gotama, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do người khác làm ra. Thưa hiền giả Gotama, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ vừa do tự mình làm ra, vừa do người khác làm ra. Lại nữa, thưa hiền giả Gotama, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà do ngẫu nhiên sinh khởi. Ở đây, Tôn giả Gotama chủ trương gì, tuyên thuyết gì? Làm thế nào để khi chúng tôi giải thích, chúng tôi vừa là người nói lại lời của Tôn giả Gotama, vừa không xuyên tạc Tôn giả Gotama bằng điều không thật, lại vừa giải thích pháp đúng với pháp, và không có một luận điểm hợp lý nào của chúng tôi bị rơi vào tình trạng đáng bị chỉ trích?’” ‘‘Evaṃ vuttāhaṃ, ānanda, te aññatitthiye paribbājake etadavocaṃ – ‘paṭiccasamuppannaṃ kho, āvuso, dukkhaṃ vuttaṃ mayā. Kiṃ paṭicca? Phassaṃ paṭicca. Iti vadaṃ vuttavādī ceva me assa, na ca maṃ abhūtena abbhācikkheyya, dhammassa cānudhammaṃ byākareyya, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyyā’’’ti. “Này Ānanda, khi được hỏi như vậy, ta đã nói với các du sĩ ngoại đạo ấy điều này: ‘Này các hiền giả, ta đã nói rằng khổ là do duyên sinh. Duyên vào cái gì? Duyên vào xúc. Người nào nói như vậy thì vừa là người nói lại lời của ta, vừa không xuyên tạc ta bằng điều không thật, lại vừa giải thích pháp đúng với pháp, và không có một luận điểm hợp lý nào bị rơi vào tình trạng đáng bị chỉ trích.’” ‘‘Tatrāvuso, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā. “‘Này các hiền giả, trong số đó, những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do tự mình làm ra, điều đó cũng do duyên xúc. Những vị ấy… v.v… những vị ấy… v.v… những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà do ngẫu nhiên sinh khởi, điều đó cũng do duyên xúc. ‘‘Tatrāvuso, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’ti. ‘‘Acchariyaṃ bhante, abbhutaṃ bhante[Pg.273]! Yatra hi nāma ekena padena sabbo attho vutto bhavissati. Siyā nu kho, bhante, esevattho vitthārena vuccamāno gambhīro ceva assa gambhīrāvabhāso cā’’ti? “‘Này các hiền giả, trong số đó, những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ do tự mình làm ra, việc họ sẽ cảm thọ mà không có xúc, điều này không thể xảy ra. Những vị ấy… v.v… những vị ấy… v.v… những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương hành động, tuyên bố rằng khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà do ngẫu nhiên sinh khởi, việc họ sẽ cảm thọ mà không có xúc, điều này không thể xảy ra.’ ‘Thật vi diệu, bạch Thế Tôn! Thật hy hữu, bạch Thế Tôn! Toàn bộ ý nghĩa đã được nói ra chỉ bằng một từ. Bạch Thế Tôn, nếu ý nghĩa này được giải thích một cách chi tiết, liệu nó có trở nên sâu sắc và có vẻ sâu sắc không?’” ‘‘Tena hānanda, taññevettha paṭibhātū’’ti. ‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – ‘jarāmaraṇaṃ, āvuso ānanda, kiṃnidānaṃ kiṃsamudayaṃ kiṃjātikaṃ kiṃpabhava’nti? Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ – ‘jarāmaraṇaṃ kho, āvuso, jātinidānaṃ jātisamudayaṃ jātijātikaṃ jātipabhava’nti. Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ. “‘Vậy thì, này Ānanda, hãy để điều đó sáng tỏ cho ngươi.’ ‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: “Này hiền giả Ānanda, già-chết có cái gì làm nhân duyên, có cái gì làm tập khởi, có cái gì làm nguồn sinh, có cái gì làm phát sinh?” Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: “Này các hiền giả, già-chết có sinh làm nhân duyên, có sinh làm tập khởi, có sinh làm nguồn sinh, có sinh làm phát sinh.” Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy. ‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – ‘jāti panāvuso ānanda, kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā’ti? Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ – ‘jāti kho, āvuso, bhavanidānā bhavasamudayā bhavajātikā bhavappabhavā’ti. Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ. “‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: “Còn sinh, này hiền giả Ānanda, có cái gì làm nhân duyên, có cái gì làm tập khởi, có cái gì làm nguồn sinh, có cái gì làm phát sinh?” Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: “Này các hiền giả, sinh có hữu làm nhân duyên, có hữu làm tập khởi, có hữu làm nguồn sinh, có hữu làm phát sinh.” Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy. ‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – ‘bhavo panāvuso ānanda, kiṃnidāno kiṃsamudayo kiṃjātiko kiṃpabhavo’ti? Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ – ‘bhavo kho, āvuso, upādānanidāno upādānasamudayo upādānajātiko upādānappabhavo’ti. Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ. “‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: “Còn hữu, này hiền giả Ānanda, có cái gì làm nhân duyên, có cái gì làm tập khởi, có cái gì làm nguồn sinh, có cái gì làm phát sinh?” Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: “Này các hiền giả, hữu có thủ làm nhân duyên, có thủ làm tập khởi, có thủ làm nguồn sinh, có thủ làm phát sinh.” Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy. ‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – upādānaṃ panāvuso…pe… taṇhā panāvuso…pe… vedanā panāvuso…pe… sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – ‘phasso panāvuso ānanda, kiṃnidāno kiṃsamudayo kiṃjātiko kiṃpabhavo’ti? Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ – ‘phasso kho, āvuso, saḷāyatananidāno saḷāyatanasamudayo saḷāyatanajātiko saḷāyatanappabhavo’ti. ‘Channaṃtveva, āvuso, phassāyatanānaṃ asesavirāganirodhā phassanirodho; phassanirodhā vedanānirodho; vedanānirodhā taṇhānirodho; taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’ti. Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyya’’nti. Catutthaṃ. “‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con: “Còn thủ, này hiền giả Ānanda…” v.v… “Còn ái, này hiền giả…” v.v… “Còn thọ, này hiền giả…” v.v… Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: “Còn xúc, này hiền giả Ānanda, có cái gì làm nhân duyên, có cái gì làm tập khởi, có cái gì làm nguồn sinh, có cái gì làm phát sinh?” Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: “Này các hiền giả, xúc có sáu xứ làm nhân duyên, có sáu xứ làm tập khởi, có sáu xứ làm nguồn sinh, có sáu xứ làm phát sinh.” “Này các hiền giả, do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của sáu xứ xúc này mà xúc diệt; do xúc diệt nên thọ diệt; do thọ diệt nên ái diệt; do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sinh diệt; do sinh diệt nên già-chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.’” 5. Bhūmijasuttaṃ 5. Kinh Bhūmija 25. Sāvatthiyaṃ [Pg.274] viharati. Atha kho āyasmā bhūmijo sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā bhūmijo āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – 25. (Thế Tôn) trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, vào buổi chiều, Tôn giả Bhūmija từ nơi độc cư đứng dậy, đi đến chỗ Tôn giả Sāriputta; sau khi đến, đã cùng Tôn giả Sāriputta chào hỏi thân mật. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân tình, đáng ghi nhớ, Tôn giả Bhūmija ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Bhūmija bạch với Tôn giả Sāriputta rằng: ‘‘Santāvuso sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ sukhadukkhaṃ paññapenti. Santi panāvuso sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā paraṃkataṃ sukhadukkhaṃ paññapenti. Santāvuso sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkatañca paraṃkatañca sukhadukkhaṃ paññapenti. Santi panāvuso sāriputta, eke samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkhaṃ paññapenti. Idha no, āvuso sāriputta, bhagavā kiṃvādī kimakkhāyī, kathaṃ byākaramānā ca mayaṃ vuttavādino ceva bhagavato assāma, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkheyyāma, dhammassa cānudhammaṃ byākareyyāma, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyyā’’ti? “Thưa hiền giả Sāriputta, có một số Sa-môn, Bà-la-môn là những người chủ trương về nghiệp, họ tuyên bố rằng lạc khổ là do tự mình làm. Lại nữa, thưa hiền giả Sāriputta, có một số Sa-môn, Bà-la-môn là những người chủ trương về nghiệp, họ tuyên bố rằng lạc khổ là do người khác làm. Thưa hiền giả Sāriputta, có một số Sa-môn, Bà-la-môn là những người chủ trương về nghiệp, họ tuyên bố rằng lạc khổ là vừa do tự mình làm vừa do người khác làm. Lại nữa, thưa hiền giả Sāriputta, có một số Sa-môn, Bà-la-môn là những người chủ trương về nghiệp, họ tuyên bố rằng lạc khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sinh khởi. Ở đây, thưa hiền giả Sāriputta, Thế Tôn của chúng ta chủ trương thế nào, tuyên thuyết thế nào? Chúng con phải trả lời như thế nào để vừa nói lên lời của Thế Tôn đã dạy, vừa không xuyên tạc Thế Tôn bằng điều không thật, lại vừa giải thích pháp đúng với pháp, và không có một luận điểm hợp pháp nào có thể bị chỉ trích?” ‘‘Paṭiccasamuppannaṃ kho, āvuso, sukhadukkhaṃ vuttaṃ bhagavatā. Kiṃ paṭicca? Phassaṃ paṭicca. Iti vadaṃ vuttavādī ceva bhagavato assa, na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkheyya, dhammassa cānudhammaṃ byākareyya, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyya. “Này hiền giả, lạc khổ đã được Thế Tôn nói là do duyên khởi. Duyên vào cái gì? Duyên vào xúc. Người nói như vậy là đã nói lên lời của Thế Tôn đã dạy, không xuyên tạc Thế Tôn bằng điều không thật, giải thích pháp đúng với pháp, và không có một luận điểm hợp pháp nào có thể bị chỉ trích. ‘‘Tatrāvuso, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ sukhadukkhaṃ paññapenti, tadapi phassapaccayā. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkhaṃ paññapenti, tadapi phassapaccayā. “Này hiền giả, trong số đó, những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương về nghiệp, tuyên bố rằng lạc khổ do tự mình làm, điều ấy cũng do duyên xúc. Những vị... (như trên)... những vị... (như trên)... những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương về nghiệp, tuyên bố rằng lạc khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sinh khởi, điều ấy cũng do duyên xúc. ‘‘Tatrāvuso, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ sukhadukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Yepi te…pe. … yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’ti. “Này hiền giả, trong số đó, những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương về nghiệp, tuyên bố rằng lạc khổ do tự mình làm, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra. Những vị... (như trên)... những vị... (như trên)... những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương về nghiệp, tuyên bố rằng lạc khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sinh khởi, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra.” Assosi [Pg.275] kho āyasmā ānando āyasmato sāriputtassa āyasmatā bhūmijena saddhiṃ imaṃ kathāsallāpaṃ. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando yāvatako āyasmato sāriputtassa āyasmatā bhūmijena saddhiṃ ahosi kathāsallāpo taṃ sabbaṃ bhagavato ārocesi. Tôn giả Ānanda đã nghe cuộc đối thoại này giữa Tôn giả Sāriputta và Tôn giả Bhūmija. Rồi Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda đã trình bày lại với Thế Tôn toàn bộ cuộc đối thoại đã diễn ra giữa Tôn giả Sāriputta và Tôn giả Bhūmija. ‘‘Sādhu sādhu, ānanda, yathā taṃ sāriputto sammā byākaramāno byākareyya. Paṭiccasamuppannaṃ kho, ānanda, sukhadukkhaṃ vuttaṃ mayā. Kiṃ paṭicca? Phassaṃ paṭicca. Iti vadaṃ vuttavādī ceva me assa, na ca maṃ abhūtena abbhācikkheyya, dhammassa cānudhammaṃ byākareyya, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyya. “Lành thay, lành thay, Ānanda! Sāriputta đã trả lời đúng như một người cần phải trả lời một cách đúng đắn. Này Ānanda, lạc khổ đã được Ta nói là do duyên khởi. Duyên vào cái gì? Duyên vào xúc. Người nói như vậy là đã nói lên lời của Ta đã dạy, không xuyên tạc Ta bằng điều không thật, giải thích pháp đúng với pháp, và không có một luận điểm hợp pháp nào có thể bị chỉ trích. ‘‘Tatrānanda, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ sukhadukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā kammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā. “Này Ānanda, trong số đó, những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương về nghiệp, tuyên bố rằng lạc khổ do tự mình làm, điều ấy cũng do duyên xúc. Những vị... (như trên)... những vị... (như trên)... những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương về nghiệp, tuyên bố rằng lạc khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sinh khởi, điều ấy cũng do duyên xúc. ‘‘Tatrānanda, ye te samaṇabrāhmaṇā kammavādā sayaṃkataṃ sukhadukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇākammavādā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ sukhadukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. “Này Ānanda, trong số đó, những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương về nghiệp, tuyên bố rằng lạc khổ do tự mình làm, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra. Những vị... (như trên)... những vị... (như trên)... những Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương về nghiệp, tuyên bố rằng lạc khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sinh khởi, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc là điều không thể xảy ra. ‘‘Kāye vā hānanda, sati kāyasañcetanāhetu uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Vācāya vā hānanda, sati vacīsañcetanāhetu uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Mane vā hānanda, sati manosañcetanāhetu uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ avijjāpaccayā ca. “Này Ānanda, khi có thân, do nhân là thân tư, lạc khổ nội tại sinh khởi. Này Ānanda, khi có lời nói, do nhân là khẩu tư, lạc khổ nội tại sinh khởi. Này Ānanda, khi có ý, do nhân là ý tư, lạc khổ nội tại sinh khởi. Và (những tư ấy) cũng do duyên vô minh. ‘‘Sāmaṃ vā taṃ, ānanda, kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Pare vā taṃ, ānanda, kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharonti, yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Sampajāno vā taṃ, ānanda, kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Asampajāno [Pg.276] vā taṃ, ānanda, kāyasaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. “Này Ānanda, hoặc tự mình tạo tác thân hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tại sinh khởi cho người ấy. Hoặc người khác tạo tác thân hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tại sinh khởi cho người ấy. Hoặc có tỉnh giác mà tạo tác thân hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tại sinh khởi cho người ấy. Hoặc không tỉnh giác mà tạo tác thân hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tại sinh khởi cho người ấy. ‘‘Sāmaṃ vā taṃ, ānanda, vacīsaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Pare vā taṃ, ānanda, vacīsaṅkhāraṃ abhisaṅkharonti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Sampajāno vā taṃ, ānanda…pe… asampajāno vā taṃ, ānanda, vacīsaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Này Ānanda, hoặc tự mình tạo tác khẩu hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. Hoặc những người khác, này Ānanda, tạo tác khẩu hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. Hoặc có tỉnh giác, này Ānanda... cho đến... hoặc không có tỉnh giác, này Ānanda, người ấy tạo tác khẩu hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. ‘‘Sāmaṃ vā taṃ, ānanda, manosaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Pare vā taṃ, ānanda, manosaṅkhāraṃ abhisaṅkharonti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Sampajāno vā taṃ, ānanda…pe… asampajāno vā taṃ, ānanda, manosaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Này Ānanda, hoặc tự mình tạo tác ý hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. Hoặc những người khác, này Ānanda, tạo tác ý hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. Hoặc có tỉnh giác, này Ānanda... cho đến... hoặc không có tỉnh giác, này Ānanda, người ấy tạo tác ý hành ấy, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. ‘‘Imesu, ānanda, dhammesu avijjā anupatitā. Avijjāya tveva, ānanda, asesavirāganirodhā so kāyo na hoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Sā vācā na hoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. So mano na hoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. Khettaṃ taṃ na hoti…pe… vatthu taṃ na hoti…pe… āyatanaṃ taṃ na hoti…pe… adhikaraṇaṃ taṃ na hoti yaṃpaccayāssa taṃ uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkha’’nti. Pañcamaṃ. Này Ānanda, trong các pháp này, vô minh đi theo sau. Này Ānanda, do sự ly tham và đoạn diệt vô minh một cách hoàn toàn, thân hành ấy không tồn tại, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. Khẩu hành ấy không tồn tại, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. Ý hành ấy không tồn tại, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. Mảnh đất ấy không tồn tại... cho đến... nền tảng ấy không tồn tại... cho đến... xứ ấy không tồn tại... cho đến... nguyên nhân ấy không tồn tại, do duyên ấy mà lạc khổ nội tâm sanh khởi. Hết phẩm thứ năm. 6. Upavāṇasuttaṃ 6. Kinh Upavāṇa 26. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho āyasmā upavāṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā upavāṇo bhagavantaṃ etadavoca – 26. Trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, Tôn giả Upavāṇa đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Upavāṇa bạch với Thế Tôn như sau: ‘‘Santi, bhante, eke samaṇabrāhmaṇā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti. Santi pana, bhante, eke samaṇabrāhmaṇā paraṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti. Santi pana, bhante, eke samaṇabrāhmaṇā sayaṃkatañca paraṃkatañca dukkhaṃ paññapenti. Santi pana, bhante, eke samaṇabrāhmaṇā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti. Idha no, bhante, bhagavā kiṃvādī kimakkhāyī kathaṃ byākaramānā ca mayaṃ vuttavādino ceva bhagavato assāma, na ca bhagavantaṃ abhūtena [Pg.277] abbhācikkheyyāma, dhammassa cānudhammaṃ byākareyyāma, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyyā’’ti? Bạch Thế Tôn, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương khổ do tự mình làm. Lại nữa, bạch Thế Tôn, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương khổ do người khác làm. Lại nữa, bạch Thế Tôn, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương khổ vừa do tự mình làm vừa do người khác làm. Lại nữa, bạch Thế Tôn, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chủ trương khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, sanh khởi ngẫu nhiên. Ở đây, bạch Thế Tôn, Thế Tôn chủ trương thế nào, thuyết giảng thế nào, để khi chúng con trình bày thì vừa nói đúng lời Thế Tôn đã dạy, không xuyên tạc Thế Tôn với điều không thật, lại vừa trình bày pháp và tùy pháp, và không có một đồng đạo nào có lý do để chỉ trích? ‘‘Paṭiccasamuppannaṃ kho, upavāṇa, dukkhaṃ vuttaṃ mayā. Kiṃ paṭicca? Phassaṃ paṭicca. Iti vadaṃ vuttavādī ceva me assa, na ca maṃ abhūtena abbhācikkheyya, dhammassa cānudhammaṃ byākareyya, na ca koci sahadhammiko vādānupāto gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyya. Này Upavāṇa, Ta nói rằng khổ là do duyên sanh. Duyên vào cái gì? Duyên vào xúc. Người nói như vậy là nói đúng lời Ta dạy, không xuyên tạc Ta với điều không thật, lại trình bày pháp và tùy pháp, và không có một đồng đạo nào có lý do để chỉ trích. ‘‘Tatra, upavāṇa, ye te samaṇabrāhmaṇā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti, tadapi phassapaccayā. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti tadapi phassapaccayā. Này Upavāṇa, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương khổ do tự mình làm, điều ấy cũng do duyên xúc. Những vị nào... cho đến... những vị nào... cho đến... những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, sanh khởi ngẫu nhiên, điều ấy cũng do duyên xúc. ‘‘Tatra, upavāṇa, ye te samaṇabrāhmaṇā sayaṃkataṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata añña phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Yepi te…pe… yepi te…pe… yepi te samaṇabrāhmaṇā asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ dukkhaṃ paññapenti, te vata aññatra phassā paṭisaṃvedissantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjatī’’ti. Chaṭṭhaṃ. Này Upavāṇa, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương khổ do tự mình làm, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc, trường hợp này không xảy ra. Những vị nào... cho đến... những vị nào... cho đến... những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương khổ không do tự mình làm, không do người khác làm, sanh khởi ngẫu nhiên, việc họ có thể cảm thọ mà không có xúc, trường hợp này không xảy ra. Hết bài kinh thứ sáu. 7. Paccayasuttaṃ 7. Kinh Duyên 27. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. 27. Trú ở Sāvatthī... cho đến... Này các Tỳ khưu, do duyên vô minh có các hành; do duyên các hành có thức... cho đến... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. ‘‘Katamañca, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ? Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā āyuno saṃhāni indriyānaṃ paripāko – ayaṃ vuccati jarā. Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṃ maccu maraṇaṃ kālakiriyā khandhānaṃ bhedo kaḷevarassa nikkhepo; idaṃ vuccati maraṇaṃ. Iti ayañca jarā idañca maraṇaṃ. Idaṃ vuccati, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ. Jātisamudayā jarāmaraṇasamudayo; jātinirodhā jarāmaraṇanirodho. Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo jarāmaraṇanirodhagāminī paṭipadā. Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là già chết? Sự già, sự suy yếu, răng rụng, tóc bạc, da nhăn, tuổi thọ giảm dần, các căn chín muồi của các chúng sanh này hay chúng sanh khác trong các loài chúng sanh này hay chúng sanh khác – đây được gọi là già. Sự từ bỏ, sự ra đi, sự tan rã, sự biến mất, sự chết, sự mệnh chung, sự làm nên thời gian, sự tan rã của các uẩn, sự vứt bỏ thân xác của các chúng sanh này hay chúng sanh khác từ các loài chúng sanh này hay chúng sanh khác; đây được gọi là chết. Như vậy, đây là già và đây là chết. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là già chết. Do sanh tập khởi nên già chết tập khởi; do sanh đoạn diệt nên già chết đoạn diệt. Con đường Thánh đạo Tám ngành này chính là con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết. Tức là: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. ‘‘Katamā [Pg.278] ca, bhikkhave, jāti…pe… katamo ca, bhikkhave, bhavo… katamañca, bhikkhave, upādānaṃ… katamā ca, bhikkhave, taṇhā… katamā ca, bhikkhave, vedanā… katamo ca, bhikkhave, phasso… katamañca, bhikkhave, saḷāyatanaṃ… katamañca, bhikkhave, nāmarūpaṃ… katamañca, bhikkhave, viññāṇaṃ…? Và này các Tỳ khưu, thế nào là sanh?... cho đến... Và này các Tỳ khưu, thế nào là hữu?... Và này các Tỳ khưu, thế nào là thủ?... Và này các Tỳ khưu, thế nào là ái?... Và này các Tỳ khưu, thế nào là thọ?... Và này các Tỳ khưu, thế nào là xúc?... Và này các Tỳ khưu, thế nào là sáu xứ?... Và này các Tỳ khưu, thế nào là danh sắc?... Và này các Tỳ khưu, thế nào là thức...? ‘‘Katame ca, bhikkhave, saṅkhārā? Tayome, bhikkhave, saṅkhārā – kāyasaṅkhāro, vacīsaṅkhāro, cittasaṅkhāro. Ime vuccanti, bhikkhave, saṅkhārā. Avijjāsamudayā saṅkhārasamudayo; avijjānirodhā saṅkhāranirodho. Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅkhāranirodhagāminī paṭipadā. Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. “Này các tỳ khưu, các hành là gì? Này các tỳ khưu, có ba loại hành này: thân hành, khẩu hành, tâm hành. Này các tỳ khưu, những điều này được gọi là các hành. Do vô minh sanh nên các hành sanh; do vô minh diệt nên các hành diệt. Thánh đạo tám ngành này chính là con đường đưa đến sự diệt tận của các hành. Tức là: chánh kiến... cho đến... chánh định.” ‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṃ paccayaṃ pajānāti, evaṃ paccayasamudayaṃ pajānāti, evaṃ paccayanirodhaṃ pajānāti, evaṃ paccayanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako diṭṭhisampanno itipi, dassanasampanno itipi, āgato imaṃ saddhammaṃ itipi, passati imaṃ saddhammaṃ itipi, sekkhena ñāṇena samannāgato itipi, sekkhāya vijjāya samannāgato itipi, dhammasotaṃ samāpanno itipi, ariyo nibbedhikapañño itipi, amatadvāraṃ āhacca tiṭṭhati itipī’’ti. Sattamaṃ. “Này các tỳ khưu, khi nào vị thánh đệ tử biết rõ duyên như vậy, biết rõ duyên sanh như vậy, biết rõ duyên diệt như vậy, biết rõ con đường đưa đến duyên diệt như vậy. Này các tỳ khưu, vị thánh đệ tử này được gọi là người đầy đủ chánh kiến, cũng được gọi là người đầy đủ tri kiến, cũng được gọi là người đã đến với diệu pháp này, cũng được gọi là người thấy được diệu pháp này, cũng được gọi là người đầy đủ trí tuệ của bậc hữu học, cũng được gọi là người đầy đủ minh của bậc hữu học, cũng được gọi là người đã nhập vào dòng pháp, cũng được gọi là bậc thánh có trí tuệ thể nhập, cũng được gọi là người đứng chạm vào cửa bất tử.” (Kinh) thứ bảy. 8. Bhikkhusuttaṃ 8. Kinh Tỳ Khưu 28. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘tatra kho…pe… idha, bhikkhave, bhikkhu jarāmaraṇaṃ pajānāti, jarāmaraṇasamudayaṃ pajānāti, jarāmaraṇanirodhaṃ pajānāti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, jātiṃ pajānāti…pe… bhavaṃ pajānāti… upādānaṃ pajānāti… taṇhaṃ pajānāti… vedanaṃ pajānāti… phassaṃ pajānāti… saḷāyatanaṃ pajānāti… nāmarūpaṃ pajānāti… viññāṇaṃ pajānāti… saṅkhāre pajānāti, saṅkhārasamudayaṃ pajānāti, saṅkhāranirodhaṃ pajānāti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti. 28. Trú ở Sāvatthī... cho đến... “Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu biết rõ già chết, biết rõ sự sanh khởi của già chết, biết rõ sự diệt tận của già chết, biết rõ con đường đưa đến sự diệt tận của già chết; biết rõ sanh... cho đến... biết rõ hữu... biết rõ thủ... biết rõ ái... biết rõ thọ... biết rõ xúc... biết rõ sáu xứ... biết rõ danh sắc... biết rõ thức... biết rõ các hành, biết rõ sự sanh khởi của các hành, biết rõ sự diệt tận của các hành, biết rõ con đường đưa đến sự diệt tận của các hành.” ‘‘Katamañca, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ? Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā āyuno saṃhāni indriyānaṃ paripāko – ayaṃ vuccati jarā. Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṃ maccu maraṇaṃ kālakiriyā khandhānaṃ bhedo kaḷevarassa nikkhepo; idaṃ vuccati [Pg.279] maraṇaṃ. Iti ayaṃ ca jarā idañca maraṇaṃ. Idaṃ vuccati, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ. Jātisamudayā jarāmaraṇasamudayo; jātinirodhā jarāmaraṇanirodho. Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo jarāmaraṇanirodhagāminī paṭipadā. Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. “Này các tỳ khưu, già chết là gì? Đối với các chúng sanh ấy trong từng giới loại chúng sanh ấy, sự già, sự suy yếu, răng rụng, tóc bạc, da nhăn, tuổi thọ giảm sút, các căn chín muồi – điều này được gọi là già. Đối với các chúng sanh ấy từ từng giới loại chúng sanh ấy, sự từ bỏ, sự ra đi, sự tan rã, sự biến mất, sự chết, sự mệnh chung, sự làm nên thời gian, sự tan rã của các uẩn, sự vứt bỏ thân xác; điều này được gọi là chết. Như vậy, đây là già và đây là chết. Này các tỳ khưu, điều này được gọi là già chết. Do sanh sanh khởi nên già chết sanh khởi; do sanh diệt nên già chết diệt. Thánh đạo tám ngành này chính là con đường đưa đến sự diệt tận của già chết. Tức là: chánh kiến... cho đến... chánh định.” ‘‘Katamā ca, bhikkhave, jāti…pe… katamo ca, bhikkhave, bhavo… katamañca, bhikkhave, upādānaṃ… vedanā… phasso… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ…. “Này các tỳ khưu, sanh là gì? ... cho đến ... Này các tỳ khưu, hữu là gì? ... Này các tỳ khưu, thủ là gì? ... ái ... thọ ... xúc ... sáu xứ ... danh sắc ... thức ... .” ‘‘Katame ca, bhikkhave, saṅkhārā? Tayome, bhikkhave, saṅkhārā – kāyasaṅkhāro, vacīsaṅkhāro, cittasaṅkhāro. Ime vuccanti, bhikkhave, saṅkhārā. Avijjāsamudayā saṅkhārasamudayo; avijjānirodhā saṅkhāranirodho. Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅkhāranirodhagāminī paṭipadā. Seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. “Này các tỳ khưu, các hành là gì? Này các tỳ khưu, có ba loại hành này: thân hành, khẩu hành, tâm hành. Này các tỳ khưu, những điều này được gọi là các hành. Do vô minh sanh nên các hành sanh; do vô minh diệt nên các hành diệt. Thánh đạo tám ngành này chính là con đường đưa đến sự diệt tận của các hành. Tức là: chánh kiến... cho đến... chánh định.” ‘‘Yato kho, bhikkhave, bhikkhu evaṃ jarāmaraṇaṃ pajānāti, evaṃ jarāmaraṇasamudayaṃ pajānāti, evaṃ jarāmaraṇanirodhaṃ pajānāti, evaṃ jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, evaṃ jātiṃ pajānāti…pe… bhavaṃ… upādānaṃ… taṇhaṃ… vedanaṃ… phassaṃ… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ … saṅkhāre… saṅkhārasamudayaṃ… saṅkhāranirodhaṃ… evaṃ saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu diṭṭhisampanno itipi, dassanasampanno itipi, āgato imaṃ saddhammaṃ itipi, passati imaṃ saddhammaṃ itipi, sekkhena ñāṇena samannāgato itipi, sekkhāya vijjāya samannāgato itipi, dhammasotaṃ samāpanno itipi, ariyo nibbedhikapañño itipi, amatadvāraṃ āhacca tiṭṭhati itipī’’ti. Aṭṭhamaṃ. “Này các tỳ khưu, khi nào vị tỳ khưu biết rõ già chết như vậy, biết rõ sự sanh khởi của già chết như vậy, biết rõ sự diệt tận của già chết như vậy, biết rõ con đường đưa đến sự diệt tận của già chết như vậy; biết rõ sanh như vậy... cho đến... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức ... các hành... sự sanh khởi của các hành... sự diệt tận của các hành... biết rõ con đường đưa đến sự diệt tận của các hành như vậy. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu này được gọi là người đầy đủ chánh kiến, cũng được gọi là người đầy đủ tri kiến, cũng được gọi là người đã đến với diệu pháp này, cũng được gọi là người thấy được diệu pháp này, cũng được gọi là người đầy đủ trí tuệ của bậc hữu học, cũng được gọi là người đầy đủ minh của bậc hữu học, cũng được gọi là người đã nhập vào dòng pháp, cũng được gọi là bậc thánh có trí tuệ thể nhập, cũng được gọi là người đứng chạm vào cửa bất tử.” (Kinh) thứ tám. 9. Samaṇabrāhmaṇasuttaṃ 9. Kinh Sa Môn Bà La Môn 29. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘tatra kho…pe… ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ na parijānanti, jarāmaraṇasamudayaṃ na parijānanti, jarāmaraṇanirodhaṃ na parijānanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ na parijānanti, jātiṃ na parijānanti…pe… bhavaṃ… upādānaṃ… taṇhaṃ… vedanaṃ… phassaṃ… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ… saṅkhāre… saṅkhārasamudayaṃ… saṅkhāranirodhaṃ… saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ na parijānanti. Na mete, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā. Na ca panete [Pg.280] āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti’’. 29. Trú ở Sāvatthī... cho đến... “Này các tỳ khưu, bất cứ những sa môn hay bà la môn nào không liễu tri già chết, không liễu tri sự sanh khởi của già chết, không liễu tri sự diệt tận của già chết, không liễu tri con đường đưa đến sự diệt tận của già chết; không liễu tri sanh... cho đến... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức... các hành... sự sanh khởi của các hành... sự diệt tận của các hành... không liễu tri con đường đưa đến sự diệt tận của các hành. Này các tỳ khưu, những sa môn hay bà la môn ấy không được xem là sa môn trong hàng sa môn, hay không được xem là bà la môn trong hàng bà la môn. Và những vị tôn giả ấy đã không tự mình chứng ngộ, thực chứng, và thành tựu an trú trong mục đích của sa môn hạnh hay mục đích của bà la môn hạnh ngay trong hiện tại.” ‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ parijānanti, jarāmaraṇasamudayaṃ parijānanti, jarāmaraṇanirodhaṃ parijānanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ parijānanti, jātiṃ parijānanti…pe… bhavaṃ… upādānaṃ… taṇhaṃ… vedanaṃ… phassaṃ… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ… saṅkhāre parijānanti, saṅkhārasamudayaṃ parijānanti, saṅkhāranirodhaṃ parijānanti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ parijānanti. Te kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā. Te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Navamaṃ. “Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào liễu tri già chết, liễu tri sự tập khởi của già chết, liễu tri sự đoạn diệt của già chết, liễu tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết; liễu tri sanh... cho đến... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức... liễu tri các hành, liễu tri sự tập khởi của các hành, liễu tri sự đoạn diệt của các hành, liễu tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành. Này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy được xem là Sa-môn trong các hàng Sa-môn và được xem là Bà-la-môn trong các hàng Bà-la-môn. Và các bậc tôn giả ấy, ngay trong hiện tại, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú mục đích của Sa-môn và mục đích của Bà-la-môn.” Kinh thứ chín. 10. Dutiyasamaṇabrāhmaṇasuttaṃ 10. Kinh Sa Môn Bà La Môn thứ hai 30. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘tatra kho…pe… ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ nappajānanti, jarāmaraṇasamudayaṃ nappajānanti, jarāmaraṇanirodhaṃ nappajānanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti te vata jarāmaraṇaṃ samatikkamma ṭhassantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati. Jātiṃ nappajānanti…pe… bhavaṃ… upādānaṃ… taṇhaṃ… vedanaṃ… phassaṃ… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ… saṅkhāre nappajānanti, saṅkhārasamudayaṃ nappajānanti, saṅkhāranirodhaṃ nappajānanti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti te vata saṅkhāre samatikkamma ṭhassantīti netaṃ ṭhānaṃ vijjati’’. 30. Trú ở Sāvatthī... cho đến... Tại đấy... cho đến... “Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào không biết rõ già chết, không biết rõ sự tập khởi của già chết, không biết rõ sự đoạn diệt của già chết, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết, mà họ sẽ vượt qua già chết và tồn tại, trường hợp này không xảy ra. Họ không biết rõ sanh... cho đến... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức... họ không biết rõ các hành, không biết rõ sự tập khởi của các hành, không biết rõ sự đoạn diệt của các hành, không biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành, mà họ sẽ vượt qua các hành và tồn tại, trường hợp này không xảy ra.” ‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ pajānanti, jarāmaraṇasamudayaṃ pajānanti, jarāmaraṇanirodhaṃ pajānanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti te vata jarāmaraṇaṃ samatikkamma ṭhassantīti ṭhānametaṃ vijjati. Jātiṃ pajānanti…pe… bhavaṃ… upādānaṃ… taṇhaṃ… vedanaṃ… phassaṃ… saḷāyatanaṃ… nāmarūpaṃ… viññāṇaṃ… saṅkhāre pajānanti, saṅkhārasamudayaṃ pajānanti, saṅkhāranirodhaṃ pajānanti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti. Te vata saṅkhāre samatikkamma ṭhassantīti ṭhānametaṃ vijjatī’’ti. Dasamaṃ. “Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào biết rõ già chết, biết rõ sự tập khởi của già chết, biết rõ sự đoạn diệt của già chết, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết, mà họ sẽ vượt qua già chết và tồn tại, trường hợp này có xảy ra. Họ biết rõ sanh... cho đến... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức... họ biết rõ các hành, biết rõ sự tập khởi của các hành, biết rõ sự đoạn diệt của các hành, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành, mà họ sẽ vượt qua các hành và tồn tại, trường hợp này có xảy ra.” Kinh thứ mười. Dasabalavaggo tatiyo. Phẩm Mười Sức, thứ ba. Tassuddānaṃ – Kệ tóm tắt của phẩm này: Dve [Pg.281] dasabalā upanisā ca, aññatitthiyabhūmijo; Upavāṇo paccayo bhikkhu, dve ca samaṇabrāhmaṇāti. Hai kinh Mười Sức, và kinh Cận Y, kinh Ngoại Đạo, kinh Bhūmija; kinh Upavāṇa, kinh Duyên, kinh Tỳ Khưu, và hai kinh Sa Môn Bà La Môn. 4. Kaḷārakhattiyavaggo 4. Phẩm Kaḷāra Khattiya 1. Bhūtasuttaṃ 1. Kinh Cái Đã Sanh 31. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati. Tatra kho bhagavā āyasmantaṃ sāriputtaṃ āmantesi – ‘‘vuttamidaṃ, sāriputta, pārāyane ajitapañhe – 31. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī. Tại đấy, Thế Tôn gọi Tôn giả Sāriputta: “Này Sāriputta, điều này đã được nói đến trong Phẩm Bỉ Ngạn, trong câu hỏi của Ajita: ‘‘Ye ca saṅkhātadhammāse, ye ca sekkhā puthū idha; Tesaṃ me nipako iriyaṃ, puṭṭho pabrūhi mārisā’’ti. “‘Những vị đã liễu tri các pháp, và những vị hữu học còn nhiều ở đây; được con hỏi, thưa ngài, bậc trí tuệ, xin hãy nói cho con về hành trạng của họ.’” ‘‘Imassa nu kho, sāriputta, saṃkhittena bhāsitassa kathaṃ vitthārena attho daṭṭhabbo’’ti? Evaṃ vutte, āyasmā sāriputto tuṇhī ahosi. Dutiyampi kho bhagavā āyasmantaṃ sāriputtaṃ āmantesi…pe… dutiyampi kho āyasmā sāriputto tuṇhī ahosi. Tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṃ sāriputtaṃ āmantesi – ‘‘vuttamidaṃ, sāriputta, pārāyane ajitapañhe – “Này Sāriputta, lời nói tóm tắt này, cần phải hiểu ý nghĩa chi tiết như thế nào?” Khi được nói vậy, Tôn giả Sāriputta giữ im lặng. Lần thứ hai, Thế Tôn gọi Tôn giả Sāriputta... cho đến... Lần thứ hai, Tôn giả Sāriputta cũng giữ im lặng. Lần thứ ba, Thế Tôn gọi Tôn giả Sāriputta: “Này Sāriputta, điều này đã được nói đến trong Phẩm Bỉ Ngạn, trong câu hỏi của Ajita: ‘‘Ye ca saṅkhātadhammāse, ye ca sekkhā puthū idha; Tesaṃ me nipako iriyaṃ, puṭṭho pabrūhi mārisā’’ti. “‘Những vị đã liễu tri các pháp, và những vị hữu học còn nhiều ở đây; được con hỏi, thưa ngài, bậc trí tuệ, xin hãy nói cho con về hành trạng của họ.’” ‘‘Imassa nu kho, sāriputta, saṃkhittena bhāsitassa kathaṃ vitthārena attho daṭṭhabbo’’ti? Tatiyampi kho āyasmā sāriputto tuṇhī ahosi. “Này Sāriputta, lời nói tóm tắt này, cần phải hiểu ý nghĩa chi tiết như thế nào?” Lần thứ ba, Tôn giả Sāriputta cũng giữ im lặng. ‘‘Bhūtamidanti, sāriputta, passasī’’ti? Bhūtamidanti, bhante, yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Bhūtamidanti yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā bhūtassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. Tadāhārasambhavanti yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Tadāhārasambhavanti yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā āhārasambhavassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno [Pg.282] hoti. Tadāhāranirodhā yaṃ bhūtaṃ taṃ nirodhadhammanti yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Tadāhāranirodhā yaṃ bhūtaṃ taṃ nirodhadhammanti yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā nirodhadhammassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. Evaṃ kho, bhante, sekkho hoti. “‘Này Sāriputta, con có thấy: ‘Cái này đã sanh’ không?’ ‘Bạch Thế Tôn, vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật: ‘Cái này đã sanh’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật: ‘Cái này đã sanh’, vị ấy thực hành để nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với cái đã sanh. Vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật: ‘Nó do vật thực làm cho sanh khởi’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật: ‘Nó do vật thực làm cho sanh khởi’, vị ấy thực hành để nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với cái do vật thực làm cho sanh khởi. Vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật: ‘Do vật thực đoạn diệt, cái gì đã sanh thì cái ấy là pháp có tính đoạn diệt’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật: ‘Do vật thực đoạn diệt, cái gì đã sanh thì cái ấy là pháp có tính đoạn diệt’, vị ấy thực hành để nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với pháp có tính đoạn diệt. Bạch Thế Tôn, như vậy là vị hữu học.’” ‘‘Kathañca, bhante, saṅkhātadhammo hoti? Bhūtamidanti, bhante, yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Bhūtamidanti yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā bhūtassa nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimutto hoti. Tadāhārasambhavanti yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Tadāhārasambhavanti yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā āhārasambhavassa nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimutto hoti. Tadāhāranirodhā yaṃ bhūtaṃ taṃ nirodhadhammanti yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Tadāhāranirodhā yaṃ bhūtaṃ taṃ nirodhadhammanti yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā nirodhadhammassa nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimutto hoti. Evaṃ kho, bhante, saṅkhātadhammo hoti. Iti kho, bhante, yaṃ taṃ vuttaṃ pārāyane ajitapañhe – “Bạch Thế Tôn, thế nào là bậc đã liễu tri các pháp? Bạch Thế Tôn, vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Đây là cái đã được sinh khởi’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Đây là cái đã được sinh khởi’, do nhờ nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với cái đã được sinh khởi nên được giải thoát, không còn chấp thủ. Vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Nó có sự sinh khởi từ vật thực’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Nó có sự sinh khởi từ vật thực’, do nhờ nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với cái có sự sinh khởi từ vật thực nên được giải thoát, không còn chấp thủ. Vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Do vật thực đoạn diệt nên cái đã được sinh khởi ấy là pháp có sự đoạn diệt’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Do vật thực đoạn diệt nên cái đã được sinh khởi ấy là pháp có sự đoạn diệt’, do nhờ nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với pháp có sự đoạn diệt nên được giải thoát, không còn chấp thủ. Bạch Thế Tôn, như vậy là bậc đã liễu tri các pháp. Bạch Thế Tôn, điều này đã được nói đến trong phẩm Pārāyana, ở câu hỏi của Ajita:” ‘‘Ye ca saṅkhātadhammāse, ye ca sekkhā puthū idha; Tesaṃ me nipako iriyaṃ, puṭṭho pabrūhi mārisā’’ti. “Những vị nào ở đây đã liễu tri các pháp, và những vị hữu học có rất nhiều; bậc trí tuệ, khi được con hỏi, xin hãy nói cho con về hạnh của các vị ấy, thưa ngài.” ‘‘Imassa khvāhaṃ, bhante, saṃkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmī’’ti. “Bạch Thế Tôn, đối với lời dạy được nói tóm tắt này, con hiểu ý nghĩa chi tiết như vậy.” ‘‘Sādhu sādhu, sāriputta, bhūtamidanti, sāriputta, yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Bhūtamidanti yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā bhūtassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭippanno hoti. Tadāhārasambhavanti yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Tadāhārasambhavanti yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā āhārasambhavassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. Tadāhāranirodhā yaṃ bhūtaṃ nirodhadhammanti yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Tadāhāranirodhā yaṃ bhūtaṃ taṃ nirodhadhammanti yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā nirodhadhammassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti. Evaṃ kho, sāriputta, sekkho hoti. “Lành thay, lành thay, Sāriputta! Này Sāriputta, vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Đây là cái đã được sinh khởi’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Đây là cái đã được sinh khởi’, vị ấy thực hành để nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với cái đã được sinh khởi. Vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Nó có sự sinh khởi từ vật thực’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Nó có sự sinh khởi từ vật thực’, vị ấy thực hành để nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với cái có sự sinh khởi từ vật thực. Vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Do vật thực đoạn diệt nên cái đã được sinh khởi là pháp có sự đoạn diệt’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Do vật thực đoạn diệt nên cái đã được sinh khởi ấy là pháp có sự đoạn diệt’, vị ấy thực hành để nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với pháp có sự đoạn diệt. Này Sāriputta, như vậy là bậc hữu học.” ‘‘Kathañca, sāriputta, saṅkhātadhammo hoti? Bhūtamidanti, sāriputta, yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Bhūtamidanti yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā [Pg.283] bhūtassa nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimutto hoti. Tadāhārasambhavanti yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Tadāhārasambhavanti yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā āhārasambhavassa nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimutto hoti. Tadāhāranirodhā yaṃ bhūtaṃ taṃ nirodhadhammanti yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Tadāhāranirodhā yaṃ bhūtaṃ taṃ nirodhadhammanti yathābhūtaṃ sammappaññā disvā nirodhadhammassa nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimutto hoti. Evaṃ kho, sāriputta, saṅkhātadhammo hoti. Iti kho, sāriputta, yaṃ taṃ vuttaṃ pārāyane ajitapañhe – “Này Sāriputta, thế nào là bậc đã liễu tri các pháp? Này Sāriputta, vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Đây là cái đã được sinh khởi’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Đây là cái đã được sinh khởi’, do nhờ nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với cái đã được sinh khởi nên được giải thoát, không còn chấp thủ. Vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Nó có sự sinh khởi từ vật thực’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Nó có sự sinh khởi từ vật thực’, do nhờ nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với cái có sự sinh khởi từ vật thực nên được giải thoát, không còn chấp thủ. Vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Do vật thực đoạn diệt nên cái đã được sinh khởi ấy là pháp có sự đoạn diệt’. Sau khi thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Do vật thực đoạn diệt nên cái đã được sinh khởi ấy là pháp có sự đoạn diệt’, do nhờ nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với pháp có sự đoạn diệt nên được giải thoát, không còn chấp thủ. Này Sāriputta, như vậy là bậc đã liễu tri các pháp. Này Sāriputta, điều này đã được nói đến trong phẩm Pārāyana, ở câu hỏi của Ajita:” ‘‘Ye ca saṅkhātadhammāse, ye ca sekkhā puthū idha; Tesaṃ me nipako iriyaṃ, puṭṭho pabrūhi mārisā’’ti. “Những vị nào ở đây đã liễu tri các pháp, và những vị hữu học có rất nhiều; bậc trí tuệ, khi được con hỏi, xin hãy nói cho con về hạnh của các vị ấy, thưa ngài.” ‘‘Imassa kho sāriputta saṃkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena attho daṭṭhabbo’’ti. Paṭhamaṃ. “Này Sāriputta, đối với lời dạy được nói tóm tắt này, ý nghĩa chi tiết nên được hiểu như vậy.” Hết phẩm thứ nhất. 2. Kaḷārasuttaṃ 2. Kinh Kaḷāra 32. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho kaḷārakhattiyo bhikkhu yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho kaḷārakhattiyo bhikkhu āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘moḷiyaphagguno, āvuso sāriputta, bhikkhu sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattoti. Na hi nūna so āyasmā imasmiṃ dhammavinaye assāsamalatthāti. Tena hāyasmā sāriputto imasmiṃ dhammavinaye assāsaṃ patto’’ti? 32. Ngài trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, tỳ khưu Kaḷārakhattiya đi đến chỗ trưởng lão Sāriputta; sau khi đến, đã cùng trưởng lão Sāriputta thăm hỏi. Sau khi trao đổi những lời thăm hỏi thân tình, đáng ghi nhớ, vị ấy ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, tỳ khưu Kaḷārakhattiya nói với trưởng lão Sāriputta điều này: “Thưa hiền giả Sāriputta, tỳ khưu Moḷiyaphagguna đã từ bỏ giới luật, hoàn tục rồi. Chắc hẳn vị trưởng lão ấy đã không tìm được sự an ổn trong Pháp và Luật này. Vậy thì, phải chăng trưởng lão Sāriputta đã đạt được sự an ổn trong Pháp và Luật này?” ‘‘Na khvāhaṃ, āvuso, kaṅkhāmī’’ti. ‘‘Āyatiṃ, panāvuso’’ti? “Thưa hiền giả, tôi không có sự hoài nghi.” “Còn trong tương lai thì sao, thưa hiền giả?” ‘‘Na khvāhaṃ, āvuso, vicikicchāmī’’ti. “Thưa hiền giả, tôi không có sự phân vân.” Atha kho kaḷārakhattiyo bhikkhu uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho kaḷārakhattiyo bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘āyasmatā, bhante, sāriputtena aññā byākatā – ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāmī’’ti. Bấy giờ, tỳ khưu Kaḷārakhattiya đứng dậy khỏi chỗ ngồi, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, tỳ khưu Kaḷārakhattiya bạch với Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, trưởng lão Sāriputta đã tuyên bố chánh trí: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa, tôi biết rõ như vậy’.” Atha kho bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ āmantesi – ‘‘ehi tvaṃ, bhikkhu, mama vacanena sāriputtaṃ āmantehi – ‘satthā taṃ, āvuso sāriputta, āmantetī’’’ti[Pg.284]. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘satthā taṃ, āvuso sāriputta, āmantetī’’ti. ‘‘Evaṃ, āvuso’’ti kho āyasmā sāriputto tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ sāriputtaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘saccaṃ kira tayā, sāriputta, aññā byākatā – ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāmī’’ti? ‘‘Na kho, bhante, etehi padehi etehi byañjanehi attho vutto’’ti. ‘‘Yena kenacipi, sāriputta, pariyāyena kulaputto aññaṃ byākaroti, atha kho byākataṃ byākatato daṭṭhabba’’nti. ‘‘Nanu ahampi, bhante, evaṃ vadāmi – ‘na kho, bhante, etehi padehi etehi byañjanehi attho vutto’’’ti. Khi ấy, Thế Tôn gọi một vị Tỳ khưu và bảo rằng: – ‘Này Tỳ khưu, thầy hãy đi, hãy nhân danh ta mà gọi Xá-lợi-phất rằng: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, bậc Đạo Sư gọi hiền giả.’’ – ‘Thưa vâng, bạch Thế Tôn.’ Vị Tỳ khưu ấy vâng lời Thế Tôn rồi đi đến chỗ Tôn giả Xá-lợi-phất; sau khi đến, vị ấy thưa với Tôn giả Xá-lợi-phất rằng: – ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, bậc Đạo Sư gọi hiền giả.’ – ‘Thưa vâng, hiền giả.’ Tôn giả Xá-lợi-phất vâng lời vị Tỳ khưu ấy rồi đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, Tôn giả đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Xá-lợi-phất đang ngồi một bên rằng: – ‘Này Xá-lợi-phất, có thật chăng là thầy đã tuyên bố chánh trí rằng: ‘Ta biết rằng: Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’?’ – ‘Bạch Thế Tôn, ý nghĩa đã không được nói ra bằng những từ ngữ này, bằng những văn tự này.’ – ‘Này Xá-lợi-phất, người thiện nam tử tuyên bố chánh trí bằng bất cứ phương cách nào, thì điều đã được tuyên bố nên được hiểu là đã được tuyên bố.’ – ‘Bạch Thế Tôn, chẳng phải con cũng đã nói như vầy: ‘Bạch Thế Tôn, ý nghĩa đã không được nói ra bằng những từ ngữ này, bằng những văn tự này.’ hay sao?’ ‘‘Sace taṃ, sāriputta, evaṃ puccheyyuṃ – ‘kathaṃ jānatā pana tayā, āvuso sāriputta, kathaṃ passatā aññā byākatā – khīṇā jāti vusitaṃ brahmacariyaṃ kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti. Evaṃ puṭṭho tvaṃ, sāriputta, kinti byākareyyāsī’’ti? – ‘Này Xá-lợi-phất, nếu có người hỏi thầy như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, do biết như thế nào, do thấy như thế nào mà hiền giả đã tuyên bố chánh trí rằng: ‘Ta biết rằng: Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’?’ Này Xá-lợi-phất, khi được hỏi như vậy, thầy sẽ trả lời như thế nào?’ ‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – ‘kathaṃ jānatā pana tayā, āvuso sāriputta, kathaṃ passatā aññā byākatā – khīṇā jāti vusitaṃ brahmacariyaṃ kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti; evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ – ‘yaṃnidānā, āvuso, jāti, tassa nidānassa khayā khīṇasmiṃ khīṇāmhīti viditaṃ. Khīṇāmhīti viditvā – khīṇājāti vusitaṃ brahmacariyaṃ kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti. Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyya’’nti. – ‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, do biết như thế nào, do thấy như thế nào mà hiền giả đã tuyên bố chánh trí rằng: ‘Ta biết rằng: Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’?’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: ‘Thưa các hiền giả, sanh có nhân duyên nào, do sự đoạn tận nhân duyên ấy, nên trong cái đã được đoạn tận, con biết rằng: ‘Ta đã được đoạn tận.’ Sau khi biết rằng: ‘Ta đã được đoạn tận,’ con biết rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.’ ‘‘Sace pana taṃ, sāriputta, evaṃ puccheyyuṃ – ‘jāti panāvuso sāriputta, kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā’ti? Evaṃ puṭṭho taṃ, sāriputta, kinti byākareyyāsī’’ti? ‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – ‘jāti panāvuso sāriputta, kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā’ti? Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ – ‘jāti kho, āvuso, bhavanidānā bhavasamudayā [Pg.285] bhavajātikā bhavappabhavā’ti. Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyya’’nti. – ‘Này Xá-lợi-phất, nếu có người hỏi thầy như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, sanh có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm phát sanh?’ Này Xá-lợi-phất, khi được hỏi như vậy, thầy sẽ trả lời như thế nào?’ – ‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, sanh có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm phát sanh?’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: ‘Thưa các hiền giả, sanh có hữu làm nhân duyên, có hữu làm tập khởi, có hữu làm nguồn sanh, có hữu làm phát sanh.’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.’ ‘‘Sace pana taṃ, sāriputta, evaṃ puccheyyuṃ – ‘bhavo panāvuso sāriputta, kiṃnidāno kiṃsamudayo kiṃjātiko kiṃpabhavo’ti? Evaṃ puṭṭho tvaṃ, sāriputta, kinti byākareyyāsī’’ti? ‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – ‘bhavo panāvuso sāriputta, kiṃnidāno kiṃsamudayo kiṃjātiko kiṃpabhavo’ti? Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ – ‘bhavo kho, āvuso, upādānanidāno upādānasamudayo upādānajātiko upādānappabhavo’ti. Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyya’’nti. – ‘Này Xá-lợi-phất, nếu có người hỏi thầy như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, hữu có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm phát sanh?’ Này Xá-lợi-phất, khi được hỏi như vậy, thầy sẽ trả lời như thế nào?’ – ‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, hữu có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm phát sanh?’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: ‘Thưa các hiền giả, hữu có thủ làm nhân duyên, có thủ làm tập khởi, có thủ làm nguồn sanh, có thủ làm phát sanh.’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.’ ‘‘Sace pana taṃ, sāriputta, evaṃ puccheyyuṃ – ‘upādānaṃ panāvuso…pe… sace pana taṃ, sāriputta, evaṃ puccheyyuṃ – taṇhā panāvuso sāriputta, kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā’ti? Evaṃ puṭṭho tvaṃ, sāriputta, kinti byākareyyāsī’’ti? ‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – taṇhā panāvuso sāriputta, kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā’ti? Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ – ‘taṇhā kho, āvuso, vedanānidānā vedanāsamudayā vedanājātikā vedanāpabhavā’ti. Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyya’’nti. – ‘Này Xá-lợi-phất, nếu có người hỏi thầy như vầy: ‘Thưa hiền giả, thủ... (v.v.)...’ Này Xá-lợi-phất, nếu có người hỏi thầy như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, ái có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm phát sanh?’ Này Xá-lợi-phất, khi được hỏi như vậy, thầy sẽ trả lời như thế nào?’ – ‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, ái có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm phát sanh?’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: ‘Thưa các hiền giả, ái có thọ làm nhân duyên, có thọ làm tập khởi, có thọ làm nguồn sanh, có thọ làm phát sanh.’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.’ ‘‘Sace pana taṃ, sāriputta, evaṃ puccheyyuṃ – ‘kathaṃ jānato pana te, āvuso sāriputta, kathaṃ passato yā vedanāsu nandī sā na upaṭṭhāsī’ti. Evaṃ puṭṭho tvaṃ, sāriputta, kinti byākareyyāsī’’ti? ‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – ‘kathaṃ jānato pana te, āvuso sāriputta, kathaṃ passato yā vedanāsu nandī sā na upaṭṭhāsī’ti evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ – ‘tisso kho imā, āvuso, vedanā. Katamā tisso? Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā. Imā kho, āvuso, tisso vedanā aniccā. Yadaniccaṃ taṃ dukkhanti viditaṃ, yā vedanāsu nandī sā na upaṭṭhāsī’ti. Evaṃ, puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyya’’nti. – ‘Này Xá-lợi-phất, nếu có người hỏi thầy như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, do biết như thế nào, do thấy như thế nào mà hỷ lạc ở nơi các cảm thọ đã không khởi lên cho hiền giả?’ Này Xá-lợi-phất, khi được hỏi như vậy, thầy sẽ trả lời như thế nào?’ – ‘Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: ‘Thưa hiền giả Xá-lợi-phất, do biết như thế nào, do thấy như thế nào mà hỷ lạc ở nơi các cảm thọ đã không khởi lên cho hiền giả?’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vầy: ‘Thưa các hiền giả, có ba loại cảm thọ này. Ba loại nào? Lạc thọ, khổ thọ, và bất khổ bất lạc thọ. Thưa các hiền giả, ba loại cảm thọ này là vô thường. Cái gì vô thường thì cái ấy là khổ, điều này đã được biết rõ. (Do đó) hỷ lạc ở nơi các cảm thọ đã không khởi lên.’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.’ ‘‘Sādhu sādhu, sāriputta. Ayampi kho, sāriputta, pariyāyo, etasseva atthassa saṃkhittena veyyākaraṇāya – ‘yaṃ kiñci vedayitaṃ taṃ dukkhasmi’’’nti. – ‘Lành thay, lành thay, này Xá-lợi-phất! Này Xá-lợi-phất, đây cũng là một phương cách để trả lời một cách tóm tắt cho cùng ý nghĩa ấy, rằng: ‘Bất cứ điều gì được cảm nhận, điều ấy nằm trong khổ.’’ ‘‘Sace [Pg.286] pana taṃ, sāriputta, evaṃ puccheyyuṃ – ‘kathaṃ vimokkhā pana tayā, āvuso sāriputta, aññā byākatā – khīṇā jāti vusitaṃ brahmacariyaṃ kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti? Evaṃ puṭṭho tvaṃ, sāriputta, kinti byākareyyāsī’’ti? ‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ – ‘kathaṃ vimokkhā pana tayā, āvuso sāriputta, aññā byākatā – khīṇā jāti vusitaṃ brahmacariyaṃ kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti. Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ – ‘ajjhattaṃ vimokkhā khvāhaṃ, āvuso, sabbupādānakkhayā tathā sato viharāmi yathā sataṃ viharantaṃ āsavā nānussavanti, attānañca nāvajānāmī’ti. Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyya’’nti. “Này Sāriputta, nếu có người hỏi ông rằng: ‘Thưa hiền giả Sāriputta, do nhờ sự giải thoát nào mà ngài đã tuyên bố chánh trí rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa’?’ Này Sāriputta, khi được hỏi như vậy, ông sẽ trả lời như thế nào?” “Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con rằng: ‘Thưa hiền giả Sāriputta, do nhờ sự giải thoát nào mà ngài đã tuyên bố chánh trí rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa’?’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như sau: ‘Thưa chư hiền, do nhờ sự giải thoát nội tâm, do sự đoạn tận tất cả các chấp thủ, tôi an trú với chánh niệm như vậy, và trong khi an trú với chánh niệm như vậy, các lậu hoặc không còn rỉ chảy, và tôi cũng không tự khinh miệt mình.’ Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy, con sẽ trả lời như vậy.” ‘‘Sādhu sādhu, sāriputta. Ayampi kho sāriputta, pariyāyo etasseva atthassa saṃkhittena veyyākaraṇāya – ye āsavā samaṇena vuttā tesvāhaṃ na kaṅkhāmi, te me pahīnāti na vicikicchāmī’’ti. Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvā sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṃ pāvisi. “Lành thay, lành thay, Sāriputta! Này Sāriputta, đây cũng là một phương cách để trả lời một cách tóm tắt về ý nghĩa ấy: ‘Đối với các lậu hoặc đã được vị Sa-môn nói đến, tôi không còn hoài nghi; rằng chúng đã được tôi đoạn tận, tôi không còn do dự.’” Đức Thế Tôn đã nói như vậy. Sau khi nói lời này, bậc Thiện Thệ từ chỗ ngồi đứng dậy và đi vào tịnh xá. Tatra kho āyasmā sāriputto acirapakkantassa bhagavato bhikkhū āmantesi – ‘‘pubbe appaṭisaṃviditaṃ maṃ, āvuso, bhagavā paṭhamaṃ pañhaṃ apucchi, tassa me ahosi dandhāyitattaṃ. Yato ca kho me, āvuso, bhagavā paṭhamaṃ pañhaṃ anumodi, tassa mayhaṃ, āvuso, etadahosi – divasaṃ cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, divasampāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi. Rattiṃ cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, rattimpāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi. Rattindivaṃ cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, rattindivampāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi. Dve rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya…pe… dve rattindivānipāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ…pe… tīṇi rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya…pe… tīṇi rattindivānipāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ…pe… cattāri rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya…pe… cattāri rattindivānipāhaṃ [Pg.287] bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ…pe… pañca rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya…pe… pañca rattindivānipāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ…pe… cha rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya…pe… cha rattindivānipāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ…pe… satta rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, satta rattindivānipāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehī’’ti. Lúc bấy giờ, không lâu sau khi Đức Thế Tôn rời đi, Tôn giả Sāriputta nói với các vị tỳ khưu: “Thưa chư hiền, trước đây, Đức Thế Tôn đã hỏi tôi câu hỏi đầu tiên mà tôi chưa được biết trước, do đó tôi đã có sự chậm trễ. Thưa chư hiền, kể từ khi Đức Thế Tôn đã hoan hỷ câu trả lời đầu tiên của tôi, thưa chư hiền, tôi đã khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Nếu Đức Thế Tôn hỏi ta về ý nghĩa này suốt cả một ngày với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau, ta cũng sẽ trả lời Đức Thế Tôn về ý nghĩa này suốt cả một ngày với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau. Nếu Đức Thế Tôn hỏi ta về ý nghĩa này suốt cả một đêm với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau, ta cũng sẽ trả lời Đức Thế Tôn về ý nghĩa này suốt cả một đêm với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau. Nếu Đức Thế Tôn hỏi ta về ý nghĩa này suốt cả một ngày một đêm với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau, ta cũng sẽ trả lời Đức Thế Tôn về ý nghĩa này suốt cả một ngày một đêm với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau. Nếu Đức Thế Tôn hỏi ta về ý nghĩa này suốt hai ngày hai đêm... ta cũng sẽ trả lời Đức Thế Tôn về ý nghĩa này suốt hai ngày hai đêm... nếu suốt ba ngày ba đêm... ta cũng sẽ trả lời suốt ba ngày ba đêm... nếu suốt bốn ngày bốn đêm... ta cũng sẽ trả lời suốt bốn ngày bốn đêm... nếu suốt năm ngày năm đêm... ta cũng sẽ trả lời suốt năm ngày năm đêm... nếu suốt sáu ngày sáu đêm... ta cũng sẽ trả lời suốt sáu ngày sáu đêm... nếu Đức Thế Tôn hỏi ta về ý nghĩa này suốt bảy ngày bảy đêm với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau, ta cũng sẽ trả lời Đức Thế Tôn về ý nghĩa này suốt bảy ngày bảy đêm với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau.’” Atha kho kaḷārakhattiyo bhikkhu uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho kaḷārakhattiyo bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘āyasmatā, bhante, sāriputtena sīhanādo nadito – pubbe appaṭisaṃviditaṃ maṃ, āvuso, bhagavā paṭhamaṃ pañhaṃ apucchi, tassa me ahosi dandhāyitattaṃ. Yato ca kho me, āvuso, bhagavā paṭhamaṃ pañhaṃ anumodi, tassa mayhaṃ, āvuso, etadahosi – divasaṃ cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, divasampāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi; rattiṃ cepi…pe… rattindivaṃ cepi maṃ bhagavā…pe… dve rattindivāni cepi maṃ bhagavā…pe… tīṇi… cattāri… pañca… cha… satta rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, satta rattindivānipāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehī’’ti. Lúc bấy giờ, tỳ khưu Kaḷārakhattiyo từ chỗ ngồi đứng dậy, đi đến chỗ Đức Thế Tôn; sau khi đến, vị ấy đảnh lễ Đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, tỳ khưu Kaḷārakhattiyo bạch với Đức Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, Tôn giả Sāriputta đã cất lên tiếng rống của sư tử: ‘Thưa chư hiền, trước đây, Đức Thế Tôn đã hỏi tôi câu hỏi đầu tiên mà tôi chưa được biết trước, do đó tôi đã có sự chậm trễ. Thưa chư hiền, kể từ khi Đức Thế Tôn đã hoan hỷ câu trả lời đầu tiên của tôi, thưa chư hiền, tôi đã khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Nếu Đức Thế Tôn hỏi ta về ý nghĩa này suốt cả một ngày với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau, ta cũng sẽ trả lời Đức Thế Tôn về ý nghĩa này suốt cả một ngày với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau; nếu suốt cả một đêm... nếu suốt cả một ngày một đêm... nếu suốt hai ngày hai đêm... nếu suốt ba... bốn... năm... sáu... nếu Đức Thế Tôn hỏi ta về ý nghĩa này suốt bảy ngày bảy đêm với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau, ta cũng sẽ trả lời Đức Thế Tôn về ý nghĩa này suốt bảy ngày bảy đêm với những từ ngữ khác nhau, với những phương cách khác nhau.’’” ‘‘Sā hi, bhikkhu, sāriputtassa dhammadhātu suppaṭividdhā, yassā dhammadhātuyā suppaṭividdhattā divasaṃ cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, divasampi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi. Rattiṃ cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, rattimpi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya…pe… rattindivaṃ cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ, rattindivampi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya… dve rattindivāni cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ, dve rattindivānipi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya… tīṇi rattindivāni cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ, tīṇi rattindivānipi me sāriputto etamatthaṃ [Pg.288] byākareyya… cattāri rattindivāni cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ, cattāri rattindivānipi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya… pañca rattindivāni cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ, pañca rattindivānipi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya… cha rattindivāni cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ, cha rattindivānipi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya… satta rattindivāni cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, satta rattindivānipi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehī’’ti. Dutiyaṃ. “Này Tỳ khưu, pháp giới ấy đã được Sāriputta khéo thâm nhập. Do vì đã khéo thâm nhập pháp giới ấy, nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt cả ngày bằng những từ ngữ khác nhau, bằng những phương pháp khác nhau, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt cả ngày bằng những từ ngữ khác nhau, bằng những phương pháp khác nhau. Nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt cả đêm bằng những từ ngữ khác nhau, bằng những phương pháp khác nhau, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt cả đêm... (như trên)... Nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt cả ngày đêm, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt cả ngày đêm... Nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt hai ngày đêm, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt hai ngày đêm... Nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt ba ngày đêm, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt ba ngày đêm... Nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt bốn ngày đêm, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt bốn ngày đêm... Nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt năm ngày đêm, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt năm ngày đêm... Nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt sáu ngày đêm, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt sáu ngày đêm... Nếu Như Lai hỏi Sāriputta về ý nghĩa này suốt bảy ngày đêm bằng những từ ngữ khác nhau, bằng những phương pháp khác nhau, thì Sāriputta cũng sẽ giải thích ý nghĩa này cho Như Lai suốt bảy ngày đêm bằng những từ ngữ khác nhau, bằng những phương pháp khác nhau.” Hết bài kinh thứ hai. 3. Ñāṇavatthusuttaṃ 3. Bài kinh về các Cơ Sở của Trí Tuệ 33. Sāvatthiyaṃ…pe… ‘‘catucattārīsaṃ vo, bhikkhave, ñāṇavatthūni desessāmi, taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 33. Tại Sāvatthī... (như trên)... “Này các Tỳ khưu, Như Lai sẽ thuyết giảng cho các ngươi bốn mươi bốn cơ sở của trí tuệ. Các ngươi hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý; Như Lai sẽ nói.” “Vâng, bạch Thế Tôn.” các Tỳ khưu ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này: ‘‘Katamāni, bhikkhave, catucattārīsaṃ ñāṇavatthūni? Jarāmaraṇe ñāṇaṃ, jarāmaraṇasamudaye ñāṇaṃ, jarāmaraṇanirodhe ñāṇaṃ, jarāmaraṇanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ; jātiyā ñāṇaṃ, jātisamudaye ñāṇaṃ, jātinirodhe ñāṇaṃ, jātinirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ; bhave ñāṇaṃ, bhavasamudaye ñāṇaṃ, bhavanirodhe ñāṇaṃ, bhavanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ; upādāne ñāṇaṃ, upādānasamudaye ñāṇaṃ, upādānanirodhe ñāṇaṃ, upādānanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ; taṇhāya ñāṇaṃ, taṇhāsamudaye ñāṇaṃ, taṇhānirodhe ñāṇaṃ, taṇhānirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ; vedanāya ñāṇaṃ, vedanāsamudaye ñāṇaṃ, vedanānirodhe ñāṇaṃ, vedanānirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ; phasse ñāṇaṃ…pe… saḷāyatane ñāṇaṃ… nāmarūpe ñāṇaṃ… viññāṇe ñāṇaṃ… saṅkhāresu ñāṇaṃ, saṅkhārasamudaye ñāṇaṃ, saṅkhāranirodhe ñāṇaṃ, saṅkhāranirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ. Imāni vuccanti, bhikkhave, catucattārīsaṃ ñāṇavatthūni. “Này các Tỳ khưu, bốn mươi bốn cơ sở của trí tuệ là những gì? Trí tuệ về già-chết, trí tuệ về sự sanh khởi của già-chết, trí tuệ về sự đoạn diệt của già-chết, trí tuệ về con đường đưa đến sự đoạn diệt của già-chết; trí tuệ về sanh, trí tuệ về sự sanh khởi của sanh, trí tuệ về sự đoạn diệt của sanh, trí tuệ về con đường đưa đến sự đoạn diệt của sanh; trí tuệ về hữu, trí tuệ về sự sanh khởi của hữu, trí tuệ về sự đoạn diệt của hữu, trí tuệ về con đường đưa đến sự đoạn diệt của hữu; trí tuệ về thủ, trí tuệ về sự sanh khởi của thủ, trí tuệ về sự đoạn diệt của thủ, trí tuệ về con đường đưa đến sự đoạn diệt của thủ; trí tuệ về ái, trí tuệ về sự sanh khởi của ái, trí tuệ về sự đoạn diệt của ái, trí tuệ về con đường đưa đến sự đoạn diệt của ái; trí tuệ về thọ, trí tuệ về sự sanh khởi của thọ, trí tuệ về sự đoạn diệt của thọ, trí tuệ về con đường đưa đến sự đoạn diệt của thọ; trí tuệ về xúc... (như trên)... trí tuệ về sáu xứ... trí tuệ về danh-sắc... trí tuệ về thức... trí tuệ về các hành, trí tuệ về sự sanh khởi của các hành, trí tuệ về sự đoạn diệt của các hành, trí tuệ về con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành. Này các Tỳ khưu, những điều này được gọi là bốn mươi bốn cơ sở của trí tuệ. ‘‘Katamañca, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ? Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā āyuno saṃhāni [Pg.289] indriyānaṃ paripāko, ayaṃ vuccati jarā. Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṃ maccu maraṇaṃ kālakiriyā khandhānaṃ bhedo kaḷevarassa nikkhepo. Idaṃ vuccati maraṇaṃ. Iti ayañca jarā, idañca maraṇaṃ; idaṃ vuccati, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ. “Và này các Tỳ khưu, già-chết là gì? Đối với các chúng sanh này hay chúng sanh khác trong loài chúng sanh này hay loài chúng sanh khác, sự già, sự suy yếu, răng rụng, tóc bạc, da nhăn, tuổi thọ suy giảm, các căn chín muồi, đây được gọi là già. Đối với các chúng sanh này hay chúng sanh khác từ loài chúng sanh này hay loài chúng sanh khác, sự chết, sự từ bỏ, sự tan rã, sự biến mất, cái chết, sự chết, sự làm ra thời gian, sự tan rã của các uẩn, sự vứt bỏ thân xác. Đây được gọi là chết. Như vậy, đây là già, và đây là chết; Này các Tỳ khưu, đây được gọi là già-chết. ‘‘Jātisamudayā jarāmaraṇasamudayo; jātinirodhā jarāmaraṇanirodho; ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo jarāmaraṇanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. “Do sanh khởi lên nên già-chết khởi lên; do sanh diệt nên già-chết diệt; chính con đường Thánh đạo Tám ngành này là con đường đưa đến sự đoạn diệt của già-chết, tức là: chánh kiến... (như trên)... chánh định. ‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṃ jarāmaraṇaṃ pajānāti, evaṃ jarāmaraṇasamudayaṃ pajānāti, evaṃ jarāmaraṇanirodhaṃ pajānāti, evaṃ jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, idamassa dhamme ñāṇaṃ. So iminā dhammena diṭṭhena viditena akālikena pattena pariyogāḷhena atītānāgatena yaṃ neti. “Này các Tỳ khưu, khi nào vị Thánh đệ tử biết rõ già-chết như vậy, biết rõ sự sanh khởi của già-chết như vậy, biết rõ sự đoạn diệt của già-chết như vậy, biết rõ con đường đưa đến sự đoạn diệt của già-chết như vậy, đây là trí tuệ về Pháp của vị ấy. Vị ấy, với pháp này đã được thấy, được biết, không có thời gian, đã đạt được, đã thâm nhập, dẫn đến (sự suy luận) về quá khứ và vị lai. ‘‘Ye kho keci atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ abbhaññaṃsu, jarāmaraṇasamudayaṃ abbhaññaṃsu, jarāmaraṇanirodhaṃ abbhaññaṃsu, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abbhaññaṃsu, sabbe te evameva abbhaññaṃsu, seyyathāpāhaṃ etarahi. “Bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong thời quá khứ đã thắng tri già-chết, đã thắng tri sự sanh khởi của già-chết, đã thắng tri sự đoạn diệt của già-chết, đã thắng tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của già-chết, tất cả các vị ấy đã thắng tri đúng như vậy, giống như Như Lai (thắng tri) bây giờ. ‘‘Yepi hi keci anāgatamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ abhijānissanti, jarāmaraṇasamudayaṃ abhijānissanti, jarāmaraṇanirodhaṃ abhijānissanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abhijānissanti, sabbe te evameva abhijānissanti, seyyathāpāhaṃ etarahīti. Idamassa anvaye ñāṇaṃ. “Và bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong thời vị lai sẽ thắng tri già-chết, sẽ thắng tri sự sanh khởi của già-chết, sẽ thắng tri sự đoạn diệt của già-chết, sẽ thắng tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của già-chết, tất cả các vị ấy sẽ thắng tri đúng như vậy, giống như Như Lai (thắng tri) bây giờ. Đây là trí tuệ tùy ứng của vị ấy. ‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imāni dve ñāṇāni parisuddhāni honti pariyodātāni – dhamme ñāṇañca anvaye ñāṇañca. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako diṭṭhisampanno itipi, dassanasampanno itipi, āgato imaṃ saddhammaṃ itipi, passati imaṃ saddhammaṃ itipi, sekkhena ñāṇena samannāgato itipi, sekkhāya vijjāya samannāgato itipi, dhammasotaṃ samāpanno itipi, ariyo nibbedhikapañño itipi, amatadvāraṃ āhacca tiṭṭhati itipīti. “Này các Tỳ khưu, khi nào vị Thánh đệ tử có hai loại trí này được thanh tịnh, được trong sạch – đó là trí về Pháp và trí tùy theo. Này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử này được gọi là: người thành tựu chánh kiến, người thành tựu tri kiến, người đã đến với Chánh pháp này, người thấy được Chánh pháp này, người thành tựu trí của bậc hữu học, người thành tựu minh của bậc hữu học, người đã nhập vào dòng Pháp, bậc Thánh có trí tuệ thể nhập, người đã đến và đứng ở ngưỡng cửa bất tử.” ‘‘Katamā ca, bhikkhave, jāti…pe… katamo ca, bhikkhave, bhavo… katamañca, bhikkhave, upādānaṃ… katamā ca, bhikkhave taṇhā… katamā ca, bhikkhave, vedanā… katamo ca, bhikkhave, phasso… katamañca, bhikkhave, saḷāyatanaṃ… katamañca, bhikkhave, nāmarūpaṃ [Pg.290]… katamañca, bhikkhave, viññāṇaṃ… katame ca, bhikkhave, saṅkhārā? Tayome, bhikkhave, saṅkhārā – kāyasaṅkhāro, vacīsaṅkhāro, cittasaṅkhāroti. Ime vuccanti, bhikkhave, saṅkhārā. “Này các Tỳ khưu, thế nào là sanh? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là hữu? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là thủ? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là ái? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là thọ? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là xúc? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là sáu xứ? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là danh sắc? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là thức? ... Này các Tỳ khưu, thế nào là các hành? Này các Tỳ khưu, có ba loại hành này: thân hành, khẩu hành, và tâm hành. Này các Tỳ khưu, những pháp này được gọi là các hành.” ‘‘Avijjāsamudayā saṅkhārasamudayo; avijjānirodhā saṅkhāranirodho; ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅkhāranirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. “Do vô minh tập khởi nên các hành tập khởi; do vô minh đoạn diệt nên các hành đoạn diệt; Thánh đạo Tám ngành này chính là con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành, tức là: chánh kiến... cho đến... chánh định.” ‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṃ saṅkhāre pajānāti, evaṃ saṅkhārasamudayaṃ pajānāti, evaṃ saṅkhāranirodhaṃ pajānāti, evaṃ saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, idamassa dhamme ñāṇaṃ. So iminā dhammena diṭṭhena viditena akālikena pattena pariyogāḷhena atītānāgatena yaṃ neti. “Này các Tỳ khưu, khi nào vị Thánh đệ tử tuệ tri các hành như vậy, tuệ tri sự tập khởi của các hành như vậy, tuệ tri sự đoạn diệt của các hành như vậy, tuệ tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành như vậy, đây là trí về Pháp của vị ấy. Vị ấy, với pháp này đã được thấy, được biết, không có thời gian, đã đạt được, đã thâm nhập, suy diễn đến quá khứ và vị lai.” ‘‘Ye kho keci atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā saṅkhāre abbhaññaṃsu, saṅkhārasamudayaṃ abbhaññaṃsu, saṅkhāranirodhaṃ abbhaññaṃsu, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abbhaññaṃsu, sabbe te evameva abbhaññaṃsu, seyyathāpāhaṃ etarahi. “Những Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong thời quá khứ đã thắng tri các hành, đã thắng tri sự tập khởi của các hành, đã thắng tri sự đoạn diệt của các hành, đã thắng tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành, tất cả các vị ấy đã thắng tri đúng như vậy, giống như Ta bây giờ.” ‘‘Yepi hi keci anāgatamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā saṅkhāre abhijānissanti, saṅkhārasamudayaṃ abhijānissanti, saṅkhāranirodhaṃ abhijānissanti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abhijānissanti, sabbe te evameva abhijānissanti, seyyathāpāhaṃ etarahi. Idamassa anvaye ñāṇaṃ. “Và những Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong thời vị lai sẽ thắng tri các hành, sẽ thắng tri sự tập khởi của các hành, sẽ thắng tri sự đoạn diệt của các hành, sẽ thắng tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành, tất cả các vị ấy sẽ thắng tri đúng như vậy, giống như Ta bây giờ. Đây là trí tùy theo của vị ấy.” ‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imāni dve ñāṇāni parisuddhāni honti pariyodātāni – dhamme ñāṇañca anvaye ñāṇañca. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako diṭṭhisampanno itipi, dassanasampanno itipi, āgato imaṃ saddhammaṃ itipi, passati imaṃ saddhammaṃ itipi, sekkhena ñāṇena samannāgato itipi, sekkhāya vijjāya samannāgato itipi, dhammasotaṃ samāpanno itipi, ariyo nibbedhikapañño itipi, amatadvāraṃ āhacca tiṭṭhati itipī’’ti. Tatiyaṃ. “Này các Tỳ khưu, khi nào vị Thánh đệ tử có hai loại trí này được thanh tịnh, được trong sạch – đó là trí về Pháp và trí tùy theo. Này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử này được gọi là: người thành tựu chánh kiến, người thành tựu tri kiến, người đã đến với Chánh pháp này, người thấy được Chánh pháp này, người thành tựu trí của bậc hữu học, người thành tựu minh của bậc hữu học, người đã nhập vào dòng Pháp, bậc Thánh có trí tuệ thể nhập, người đã đến và đứng ở ngưỡng cửa bất tử.” (Kinh) thứ ba. 4. Dutiyañāṇavatthusuttaṃ 4. Kinh Thứ Hai Về Nền Tảng Của Trí 34. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘sattasattari vo, bhikkhave, ñāṇavatthūni desessāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 34. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng cho các ngươi về bảy mươi bảy nền tảng của trí. Hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” Các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau: ‘‘Katamāni[Pg.291], bhikkhave, sattasattari ñāṇavatthūni? Jātipaccayā jarāmaraṇanti ñāṇaṃ; asati jātiyā natthi jarāmaraṇanti ñāṇaṃ; atītampi addhānaṃ jātipaccayā jarāmaraṇanti ñāṇaṃ, asati jātiyā natthi jarāmaraṇanti ñāṇaṃ; anāgatampi addhānaṃ jātipaccayā jarāmaraṇanti ñāṇaṃ, asati jātiyā natthi jarāmaraṇanti ñāṇaṃ; yampissa taṃ dhammaṭṭhitiñāṇaṃ tampi khayadhammaṃ vayadhammaṃ virāgadhammaṃ nirodhadhammanti ñāṇaṃ. “Này các Tỳ khưu, thế nào là bảy mươi bảy nền tảng của trí? Trí rằng: ‘Do sanh làm duyên nên có già chết’; trí rằng: ‘Khi sanh không có thì già chết không có’; trí rằng: ‘Trong thời quá khứ cũng vậy, do sanh làm duyên nên có già chết’; trí rằng: ‘Khi sanh không có thì già chết không có’; trí rằng: ‘Trong thời vị lai cũng vậy, do sanh làm duyên nên có già chết’; trí rằng: ‘Khi sanh không có thì già chết không có’; và trí rằng: ‘Trí về sự an trú của pháp nơi vị ấy cũng có bản chất là đoạn tận, hoại diệt, ly tham, đoạn diệt’.” ‘‘Bhavapaccayā jātīti ñāṇaṃ…pe… upādānapaccayā bhavoti ñāṇaṃ… taṇhāpaccayā upādānanti ñāṇaṃ… vedanāpaccayā taṇhāti ñāṇaṃ… phassapaccayā vedanāti ñāṇaṃ… saḷāyatanapaccayā phassoti ñāṇaṃ… nāmarūpapaccayā saḷāyatananti ñāṇaṃ… viññāṇapaccayā nāmarūpanti ñāṇaṃ… saṅkhārapaccayā viññāṇanti ñāṇaṃ; avijjāpaccayā saṅkhārāti ñāṇaṃ, asati avijjāya natthi saṅkhārāti ñāṇaṃ; atītampi addhānaṃ avijjāpaccayā saṅkhārāti ñāṇaṃ, asati avijjāya natthi saṅkhārāti ñāṇaṃ; anāgatampi addhānaṃ avijjāpaccayā saṅkhārāti ñāṇaṃ, asati avijjāya natthi saṅkhārāti ñāṇaṃ; yampissa taṃ dhammaṭṭhitiñāṇaṃ tampi khayadhammaṃ vayadhammaṃ virāgadhammaṃ nirodhadhammanti ñāṇaṃ. Imāni vuccanti, bhikkhave, sattasattari ñāṇavatthūnī’’ti. Catutthaṃ. “Trí rằng: ‘Do hữu làm duyên nên có sanh’... cho đến... trí rằng: ‘Do thủ làm duyên nên có hữu’... trí rằng: ‘Do ái làm duyên nên có thủ’... trí rằng: ‘Do thọ làm duyên nên có ái’... trí rằng: ‘Do xúc làm duyên nên có thọ’... trí rằng: ‘Do sáu xứ làm duyên nên có xúc’... trí rằng: ‘Do danh sắc làm duyên nên có sáu xứ’... trí rằng: ‘Do thức làm duyên nên có danh sắc’... trí rằng: ‘Do các hành làm duyên nên có thức’; trí rằng: ‘Do vô minh làm duyên nên có các hành’; trí rằng: ‘Khi vô minh không có thì các hành không có’; trí rằng: ‘Trong thời quá khứ cũng vậy, do vô minh làm duyên nên có các hành’; trí rằng: ‘Khi vô minh không có thì các hành không có’; trí rằng: ‘Trong thời vị lai cũng vậy, do vô minh làm duyên nên có các hành’; trí rằng: ‘Khi vô minh không có thì các hành không có’; và trí rằng: ‘Trí về sự an trú của pháp nơi vị ấy cũng có bản chất là đoạn tận, hoại diệt, ly tham, đoạn diệt’. Này các Tỳ khưu, những điều này được gọi là bảy mươi bảy nền tảng của trí.” (Kinh) thứ tư. 5. Avijjāpaccayasuttaṃ 5. Kinh Duyên Vô Minh 35. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī’’ti. Evaṃ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘katamaṃ nu kho, bhante, jarāmaraṇaṃ, kassa ca panidaṃ jarāmaraṇa’nti? ‘No kallo pañho’ti bhagavā avoca, ‘katamaṃ jarāmaraṇaṃ, kassa ca panidaṃ jarāmaraṇa’nti iti vā, bhikkhu, yo vadeyya, ‘aññaṃ jarāmaraṇaṃ aññassa ca panidaṃ jarāmaraṇa’nti, iti vā, bhikkhu, yo vadeyya, ubhayametaṃ ekatthaṃ byañjanameva nānaṃ. Taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā, bhikkhu, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso na hoti. Aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīranti vā, bhikkhu, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso na hoti. Ete te, bhikkhu, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti – ‘jātipaccayā jarāmaraṇa’’’nti. 35. Ngài ngự tại Sāvatthī... ... Này các tỳ khưu, do duyên vô minh, các hành sanh khởi; do duyên hành, thức sanh khởi... ... như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Khi được nói như vậy, một vị tỳ khưu bạch với đức Thế Tôn rằng: 'Bạch ngài, thế nào là già chết? Và già chết này là của ai?' Đức Thế Tôn nói: 'Câu hỏi không hợp lẽ'. Này tỳ khưu, người nào nói rằng: 'Thế nào là già chết? Và già chết này là của ai?' hoặc, này tỳ khưu, người nào nói rằng: 'Già chết là khác, và già chết này là của người khác', cả hai điều này có cùng một nghĩa, chỉ có văn tự là khác. Này tỳ khưu, khi có tà kiến rằng 'sinh mạng chính là thân thể', thì không có sự sống phạm hạnh. Hoặc, này tỳ khưu, khi có tà kiến rằng 'sinh mạng là khác, thân thể là khác', thì không có sự sống phạm hạnh. Này tỳ khưu, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: 'Do duyên sanh, có già chết'. ‘‘Katamā nu kho, bhante, jāti, kassa ca panāyaṃ jātī’’ti? ‘‘No kallo pañho’’ti bhagavā avoca, ‘‘‘katamā jāti, kassa ca panāyaṃ jātī’ti iti [Pg.292] vā, bhikkhu, yo vadeyya, ‘aññā jāti aññassa ca panāyaṃ jātī’ti iti vā, bhikkhu, yo vadeyya, ubhayametaṃ ekatthaṃ byañjanameva nānaṃ. Taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā, bhikkhu, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso na hoti. Aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīranti vā, bhikkhu, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso na hoti. Ete te, bhikkhu, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti – ‘bhavapaccayā jātī’’’ti. 'Bạch ngài, thế nào là sanh? Và sanh này là của ai?' Đức Thế Tôn nói: 'Câu hỏi không hợp lẽ'. Này tỳ khưu, người nào nói rằng: 'Thế nào là sanh? Và sanh này là của ai?' hoặc, này tỳ khưu, người nào nói rằng: 'Sanh là khác, và sanh này là của người khác', cả hai điều này có cùng một nghĩa, chỉ có văn tự là khác. Này tỳ khưu, khi có tà kiến rằng 'sinh mạng chính là thân thể', thì không có sự sống phạm hạnh. Hoặc, này tỳ khưu, khi có tà kiến rằng 'sinh mạng là khác, thân thể là khác', thì không có sự sống phạm hạnh. Này tỳ khưu, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: 'Do duyên hữu, có sanh'. ‘‘Katamo nu kho, bhante, bhavo, kassa ca panāyaṃ bhavo’’ti? ‘‘No kallo pañho’’ti bhagavā avoca, ‘‘‘katamo bhavo, kassa ca panāyaṃ bhavo’ti iti vā, bhikkhu, yo vadeyya, ‘añño bhavo aññassa ca panāyaṃ bhavo’ti iti vā, bhikkhu, yo vadeyya, ubhayametaṃ ekatthaṃ byañjanameva nānaṃ. Taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā, bhikkhu, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso na hoti; aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīranti vā, bhikkhu, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso na hoti. Ete te, bhikkhu, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti – ‘upādānapaccayā bhavo’ti…pe… ‘taṇhāpaccayā upādānanti… vedanāpaccayā taṇhāti… phassapaccayā vedanāti… saḷāyatanapaccayā phassoti… nāmarūpapaccayā saḷāyatananti… viññāṇapaccayā nāmarūpanti… saṅkhārapaccayā viññāṇa’’’nti. 'Bạch ngài, thế nào là hữu? Và hữu này là của ai?' Đức Thế Tôn nói: 'Câu hỏi không hợp lẽ'. Này tỳ khưu, người nào nói rằng: 'Thế nào là hữu? Và hữu này là của ai?' hoặc, này tỳ khưu, người nào nói rằng: 'Hữu là khác, và hữu này là của người khác', cả hai điều này có cùng một nghĩa, chỉ có văn tự là khác. Này tỳ khưu, khi có tà kiến rằng 'sinh mạng chính là thân thể', thì không có sự sống phạm hạnh; hoặc, này tỳ khưu, khi có tà kiến rằng 'sinh mạng là khác, thân thể là khác', thì không có sự sống phạm hạnh. Này tỳ khưu, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: 'Do duyên thủ, có hữu'... ... 'do duyên ái, có thủ... do duyên thọ, có ái... do duyên xúc, có thọ... do duyên sáu xứ, có xúc... do duyên danh sắc, có sáu xứ... do duyên thức, có danh sắc... do duyên hành, có thức'. ‘‘Katame nu kho, bhante, saṅkhārā, kassa ca panime saṅkhārā’’ti? ‘‘No kallo pañho’’ti bhagavā avoca, ‘‘‘katame saṅkhārā kassa ca panime saṅkhārā’ti iti vā, bhikkhu, yo vadeyya, ‘aññe saṅkhārā aññassa ca panime saṅkhārā’ti iti vā, bhikkhu, yo vadeyya, ubhayametaṃ ekatthaṃ byañjanameva nānaṃ. Taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā, bhikkhu, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso na hoti; aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīranti vā, bhikkhu, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso na hoti. Ete te, bhikkhu, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti – ‘avijjāpaccayā saṅkhārā’’’ti. 'Bạch ngài, thế nào là các hành? Và các hành này là của ai?' Đức Thế Tôn nói: 'Câu hỏi không hợp lẽ'. Này tỳ khưu, người nào nói rằng: 'Thế nào là các hành? Và các hành này là của ai?' hoặc, này tỳ khưu, người nào nói rằng: 'Các hành là khác, và các hành này là của người khác', cả hai điều này có cùng một nghĩa, chỉ có văn tự là khác. Này tỳ khưu, khi có tà kiến rằng 'sinh mạng chính là thân thể', thì không có sự sống phạm hạnh; hoặc, này tỳ khưu, khi có tà kiến rằng 'sinh mạng là khác, thân thể là khác', thì không có sự sống phạm hạnh. Này tỳ khưu, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: 'Do duyên vô minh, có các hành'. ‘‘Avijjāya tveva, bhikkhu, asesavirāganirodhā yānissa tāni visūkāyikāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici. ‘Katamaṃ jarāmaraṇaṃ, kassa ca panidaṃ jarāmaraṇaṃ’ iti vā, ‘aññaṃ jarāmaraṇaṃ, aññassa ca panidaṃ jarāmaraṇaṃ’ iti vā, ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ’ iti vā, ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ’ iti vā. Sabbānissa tāni pahīnāni bhavanti ucchinnamūlāni tālāvatthukatāni anabhāvaṅkatāni āyatiṃ anuppādadhammāni. Này tỳ khưu, chính do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của vô minh, nên bất cứ những tà kiến nào, dù là nhỏ nhặt, mà chúng là những sự quằn quại, những sự tranh chấp, những sự dao động, như là: 'Thế nào là già chết? Và già chết này là của ai?' hoặc 'Già chết là khác, và già chết này là của người khác' hoặc 'sinh mạng chính là thân thể' hoặc 'sinh mạng là khác, thân thể là khác' — tất cả những điều ấy đều được từ bỏ, bị cắt đứt tận gốc rễ, được làm cho như thân cây thốt nốt, được làm cho không còn hiện hữu, có pháp không sanh khởi trong tương lai. ‘‘Avijjāya [Pg.293] tveva, bhikkhu, asesavirāganirodhā yānissa tāni visūkāyikāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici. ‘Katamā jāti, kassa ca panāyaṃ jāti’ iti vā, ‘aññā jāti, aññassa ca panāyaṃ jāti’ iti vā, ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ’ iti vā, ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ’ iti vā. Sabbānissa tāni pahīnāni bhavanti ucchinnamūlāni tālāvatthukatāni anabhāvaṅkatāni āyatiṃ anuppādadhammāni. Này tỳ khưu, chính do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của vô minh, nên bất cứ những tà kiến nào, dù là nhỏ nhặt, mà chúng là những sự quằn quại, những sự tranh chấp, những sự dao động, như là: 'Thế nào là sanh? Và sanh này là của ai?' hoặc 'Sanh là khác, và sanh này là của người khác' hoặc 'sinh mạng chính là thân thể' hoặc 'sinh mạng là khác, thân thể là khác' — tất cả những điều ấy đều được từ bỏ, bị cắt đứt tận gốc rễ, được làm cho như thân cây thốt nốt, được làm cho không còn hiện hữu, có pháp không sanh khởi trong tương lai. ‘‘Avijjāya tveva, bhikkhu, asesavirāganirodhā yānissa tāni visūkāyikāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici. Katamo bhavo…pe… katamaṃ upādānaṃ… katamā taṇhā… katamā vedanā… katamo phasso… katamaṃ saḷāyatanaṃ… katamaṃ nāmarūpaṃ… katamaṃ viññāṇaṃ…pe…. Này tỳ khưu, chính do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của vô minh, nên bất cứ những tà kiến nào, dù là nhỏ nhặt, mà chúng là những sự quằn quại, những sự tranh chấp, những sự dao động. Thế nào là hữu?... ... thế nào là thủ?... thế nào là ái?... thế nào là thọ?... thế nào là xúc?... thế nào là sáu xứ?... thế nào là danh sắc?... thế nào là thức?... ... ‘‘Avijjāya tveva, bhikkhu, asesavirāganirodhā yānissa tāni visūkāyikāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici. ‘Katame saṅkhārā, kassa ca panime saṅkhārā’ iti vā, ‘aññe saṅkhārā, aññassa ca panime saṅkhārā’ iti vā, ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ’ iti vā, ‘aññaṃ jīvaṃ, aññaṃ sarīraṃ’ iti vā. Sabbānissa tāni pahīnāni bhavanti ucchinnamūlāni tālāvatthukatāni anabhāvaṅkatāni āyatiṃ anuppādadhammānī’’ti. Pañcamaṃ. Này Tỳ khưu, do sự đoạn diệt hoàn toàn không còn tàn dư của chính vô minh ấy, nên bất cứ những tà kiến nào của vị ấy, dù là những tà kiến gây chướng ngại, những tà kiến đối nghịch, những tà kiến dao động, như là: ‘Các hành là gì, và các hành này là của ai?’ hoặc là: ‘Các hành là khác, và các hành này là của người khác,’ hoặc là: ‘Sinh mạng chính là thân thể,’ hoặc là: ‘Sinh mạng là khác, thân thể là khác.’ Tất cả những tà kiến ấy của vị ấy đều được đoạn tận, được nhổ tận gốc rễ, được làm cho như thân cây tala không còn ngọn, được làm cho không thể hiện hữu, có đặc tính không sanh khởi trong tương lai. Hết kinh thứ năm. 6. Dutiyaavijjāpaccayasuttaṃ 6. Kinh Vô Minh Duyên (thứ hai) 36. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. 36. Ngài trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, do vô minh duyên, các hành sanh khởi; do hành duyên, thức sanh khởi... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. ‘‘‘Katamaṃ jarāmaraṇaṃ, kassa ca panidaṃ jarāmaraṇa’nti iti vā, bhikkhave, yo vadeyya, ‘aññaṃ jarāmaraṇaṃ, aññassa ca panidaṃ jarāmaraṇa’nti iti vā, bhikkhave, yo vadeyya, ubhayametaṃ ekatthaṃ byañjanameva nānaṃ. ‘Taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ’ iti vā, bhikkhave, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso na hoti. ‘Aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ’ iti vā, bhikkhave, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso na hoti. Ete te, bhikkhave, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti – ‘jātipaccayā jarāmaraṇa’’’nti. Này các Tỳ khưu, người nào nói rằng: ‘Già chết là gì, và già chết này là của ai?’ hoặc, này các Tỳ khưu, người nào nói rằng: ‘Già chết là khác, và già chết này là của người khác,’ cả hai điều này có cùng một ý nghĩa, chỉ khác nhau về văn tự. Này các Tỳ khưu, khi có tà kiến ‘sinh mạng chính là thân thể,’ thì không có sự sống phạm hạnh. Này các Tỳ khưu, khi có tà kiến ‘sinh mạng là khác, thân thể là khác,’ thì không có sự sống phạm hạnh. Này các Tỳ khưu, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: ‘Do sanh duyên, già chết sanh khởi.’ ‘‘Katamā [Pg.294] jāti…pe… katamo bhavo… katamaṃ upādānaṃ… katamā taṇhā… katamā vedanā… katamo phasso… katamaṃ saḷāyatanaṃ… katamaṃ nāmarūpaṃ… katamaṃ viññāṇaṃ… katame saṅkhārā, kassa ca panime saṅkhārāti iti vā, bhikkhave, yo vadeyya, ‘aññe saṅkhārā aññassa ca panime saṅkhārā’ti iti vā, bhikkhave, yo vadeyya, ubhayametaṃ ekatthaṃ byañjanameva nānaṃ. ‘Taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ’ iti vā, bhikkhave, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso na hoti. ‘Aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ’ iti vā, bhikkhave, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso na hoti. Ete te, bhikkhave, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti – ‘avijjāpaccayā saṅkhārā’’’ti. Sanh là gì? ... Hữu là gì? ... Thủ là gì? ... Ái là gì? ... Thọ là gì? ... Xúc là gì? ... Sáu xứ là gì? ... Danh sắc là gì? ... Thức là gì? ... Này các Tỳ khưu, người nào nói rằng: ‘Các hành là gì, và các hành này là của ai?’ hoặc, này các Tỳ khưu, người nào nói rằng: ‘Các hành là khác, và các hành này là của người khác,’ cả hai điều này có cùng một ý nghĩa, chỉ khác nhau về văn tự. Này các Tỳ khưu, khi có tà kiến ‘sinh mạng chính là thân thể,’ thì không có sự sống phạm hạnh. Này các Tỳ khưu, khi có tà kiến ‘sinh mạng là khác, thân thể là khác,’ thì không có sự sống phạm hạnh. Này các Tỳ khưu, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: ‘Do vô minh duyên, các hành sanh khởi.’ ‘‘Avijjāya tveva, bhikkhave, asesavirāganirodhā yānissa tāni visūkāyikāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici. ‘Katamaṃ jarāmaraṇaṃ, kassa ca panidaṃ jarāmaraṇaṃ’ iti vā, ‘aññaṃ jarāmaraṇaṃ, aññassa ca panidaṃ jarāmaraṇaṃ’ iti vā, ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ’ iti vā, ‘aññaṃ jīvaṃ, aññaṃ sarīraṃ’ iti vā. Sabbānissa tāni pahīnāni bhavanti ucchinnamūlāni tālāvatthukatāni anabhāvaṅkatāni āyatiṃ anuppādadhammāni. Này các Tỳ khưu, do sự đoạn diệt hoàn toàn không còn tàn dư của chính vô minh ấy, nên bất cứ những tà kiến nào của vị ấy, dù là những tà kiến gây chướng ngại, những tà kiến đối nghịch, những tà kiến dao động, như là: ‘Già chết là gì, và già chết này là của ai?’ hoặc là: ‘Già chết là khác, và già chết này là của người khác,’ hoặc là: ‘Sinh mạng chính là thân thể,’ hoặc là: ‘Sinh mạng là khác, thân thể là khác.’ Tất cả những tà kiến ấy của vị ấy đều được đoạn tận, được nhổ tận gốc rễ, được làm cho như thân cây tala không còn ngọn, được làm cho không thể hiện hữu, có đặc tính không sanh khởi trong tương lai. ‘‘Avijjāya tveva, bhikkhave, asesavirāganirodhā yānissa tāni visūkāyikāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici. Katamā jāti…pe… katamo bhavo… katamaṃ upādānaṃ… katamā taṇhā… katamā vedanā… katamo phasso… katamaṃ saḷāyatanaṃ… katamaṃ nāmarūpaṃ… katamaṃ viññāṇaṃ… ‘katame saṅkhārā, kassa ca panime saṅkhārā’ iti vā, ‘aññe saṅkhārā, aññassa ca panime saṅkhārā’ iti vā; ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīraṃ’ iti vā, ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīraṃ’ iti vā. Sabbānissa tāni pahīnāni bhavanti ucchinnamūlāni tālāvatthukatāni anabhāvaṅkatāni āyatiṃ anuppādadhammānī’’ti. Chaṭṭhaṃ. Này các Tỳ khưu, do sự đoạn diệt hoàn toàn không còn tàn dư của chính vô minh ấy, nên bất cứ những tà kiến nào của vị ấy, dù là những tà kiến gây chướng ngại, những tà kiến đối nghịch, những tà kiến dao động, như là: Sanh là gì? ... Hữu là gì? ... Thủ là gì? ... Ái là gì? ... Thọ là gì? ... Xúc là gì? ... Sáu xứ là gì? ... Danh sắc là gì? ... Thức là gì? ... ‘Các hành là gì, và các hành này là của ai?’ hoặc là: ‘Các hành là khác, và các hành này là của người khác;’ hoặc là: ‘Sinh mạng chính là thân thể,’ hoặc là: ‘Sinh mạng là khác, thân thể là khác.’ Tất cả những tà kiến ấy của vị ấy đều được đoạn tận, được nhổ tận gốc rễ, được làm cho như thân cây tala không còn ngọn, được làm cho không thể hiện hữu, có đặc tính không sanh khởi trong tương lai. Hết kinh thứ sáu. 7. Natumhasuttaṃ 7. Kinh Không Phải Của Các Ngươi 37. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘nāyaṃ, bhikkhave, kāyo tumhākaṃ napi aññesaṃ. Purāṇamidaṃ, bhikkhave, kammaṃ abhisaṅkhataṃ abhisañcetayitaṃ vedaniyaṃ daṭṭhabbaṃ’’. 37. Ngài trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, thân này không phải của các ngươi, cũng không phải của những người khác. Này các Tỳ khưu, đây là nghiệp cũ, cần phải được xem là đã được tạo tác, đã được tác ý, là đối tượng để cảm thọ. ‘‘Tatra [Pg.295] kho, bhikkhave, sutavā ariyasāvako paṭiccasamuppādaññeva sādhukaṃ yoniso manasi karoti – ‘iti imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjati; imasmiṃ asati idaṃ na hoti, imassa nirodhā idaṃ nirujjhati, yadidaṃ – avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’’ti. Sattamaṃ. Ở đây, này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử đa văn khéo tác ý như lý về chính lý duyên khởi: ‘Do cái này có, cái kia có; do cái này sanh, cái kia sanh. Do cái này không có, cái kia không có; do cái này diệt, cái kia diệt, tức là: do vô minh duyên, các hành sanh khởi; do hành duyên, thức sanh khởi... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Do sự đoạn diệt hoàn toàn không còn tàn dư của chính vô minh ấy, hành diệt; do hành diệt, thức diệt... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.’ Hết kinh thứ bảy. 8. Cetanāsuttaṃ 8. Kinh Tư Tác 38. Sāvatthinidānaṃ. ‘‘Yañca, bhikkhave, ceteti yañca pakappeti yañca anuseti, ārammaṇametaṃ hoti viññāṇassa ṭhitiyā. Ārammaṇe sati patiṭṭhā viññāṇassa hoti. Tasmiṃ patiṭṭhite viññāṇe virūḷhe āyatiṃ punabbhavābhinibbatti hoti. Āyatiṃ punabbhavābhinibbattiyā sati āyatiṃ jāti jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’. 38. Nhân duyên ở Sāvatthī. Này các Tỳ khưu, những gì một người tư tác, những gì một người hoạch định, và những gì một người có khuynh hướng tiềm ẩn, điều này trở thành đối tượng cho sự tồn tại của thức. Khi có đối tượng, thức có chỗ đứng. Khi thức đã có chỗ đứng và tăng trưởng, sự tái sanh trong tương lai xảy ra. Khi có sự tái sanh trong tương lai, thì sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não trong tương lai sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. ‘‘No ce, bhikkhave, ceteti no ce pakappeti, atha ce anuseti, ārammaṇametaṃ hoti viññāṇassa ṭhitiyā. Ārammaṇe sati patiṭṭhā viññāṇassa hoti. Tasmiṃ patiṭṭhite viññāṇe virūḷhe āyatiṃ punabbhavābhinibbatti hoti. Āyatiṃ punabbhavābhinibbattiyā sati āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Này các Tỳ khưu, nếu không có tác ý, nếu không có toan tính, nhưng lại có tùy miên, thì đây là đối tượng cho sự an trú của thức. Khi có đối tượng, có sự an trú của thức. Khi thức được an trú, được tăng trưởng, thì sự tái sanh trong đời tương lai xảy ra. Khi có sự tái sanh trong đời tương lai, thì sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não trong tương lai phát sanh. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. ‘‘Yato ca kho, bhikkhave, no ceva ceteti no ca pakappeti no ca anuseti, ārammaṇametaṃ na hoti viññāṇassa ṭhitiyā. Ārammaṇe asati patiṭṭhā viññāṇassa na hoti. Tadappatiṭṭhite viññāṇe avirūḷhe āyatiṃ punabbhavābhinibbatti na hoti. Āyatiṃ punabbhavābhinibbattiyā asati āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Aṭṭhamaṃ. Này các Tỳ khưu, khi nào không có tác ý, không có toan tính, và không có tùy miên, thì đây không phải là đối tượng cho sự an trú của thức. Khi không có đối tượng, không có sự an trú của thức. Khi thức không được an trú, không được tăng trưởng, thì sự tái sanh trong đời tương lai không xảy ra. Khi không có sự tái sanh trong đời tương lai, thì sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não trong tương lai được đoạn diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. (Kinh) thứ tám. 9. Dutiyacetanāsuttaṃ 9. Kinh Tác Ý Thứ Hai 39. Sāvatthiyaṃ [Pg.296] viharati…pe… ‘‘yañca, bhikkhave, ceteti yañca pakappeti yañca anuseti, ārammaṇametaṃ hoti viññāṇassa ṭhitiyā. Ārammaṇe sati patiṭṭhā viññāṇassa hoti. Tasmiṃ patiṭṭhite viññāṇe virūḷhe nāmarūpassa avakkanti hoti. Nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ; saḷāyatanapaccayā phasso; phassapaccayā vedanā…pe… taṇhā… upādānaṃ… bhavo… jāti… jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’. 39. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, điều gì được tác ý, điều gì được toan tính, và điều gì có tùy miên, thì đây là đối tượng cho sự an trú của thức. Khi có đối tượng, có sự an trú của thức. Khi thức được an trú, được tăng trưởng, thì có sự nhập vào của danh sắc. Do duyên danh sắc, có sáu xứ; do duyên sáu xứ, có xúc; do duyên xúc, có thọ... tham ái... chấp thủ... hữu... sanh... già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não phát sanh. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. ‘‘No ce, bhikkhave, ceteti no ce pakappeti, atha ce anuseti, ārammaṇametaṃ hoti viññāṇassa ṭhitiyā. Ārammaṇe sati patiṭṭhā viññāṇassa hoti. Tasmiṃ patiṭṭhite viññāṇe virūḷhe nāmarūpassa avakkanti hoti. Nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Này các Tỳ khưu, nếu không có tác ý, nếu không có toan tính, nhưng lại có tùy miên, thì đây là đối tượng cho sự an trú của thức. Khi có đối tượng, có sự an trú của thức. Khi thức được an trú, được tăng trưởng, thì có sự nhập vào của danh sắc. Do duyên danh sắc, có sáu xứ... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. ‘‘Yato ca kho, bhikkhave, no ceva ceteti no ca pakappeti no ca anuseti, ārammaṇametaṃ na hoti viññāṇassa ṭhitiyā. Ārammaṇe asati patiṭṭhā viññāṇassa na hoti. Tadappatiṭṭhite viññāṇe avirūḷhe nāmarūpassa avakkanti na hoti. Nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Navamaṃ. Này các Tỳ khưu, khi nào không có tác ý, không có toan tính, và không có tùy miên, thì đây không phải là đối tượng cho sự an trú của thức. Khi không có đối tượng, không có sự an trú của thức. Khi thức không được an trú, không được tăng trưởng, thì không có sự nhập vào của danh sắc. Do danh sắc diệt, sáu xứ diệt... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. (Kinh) thứ chín. 10. Tatiyacetanāsuttaṃ 10. Kinh Tác Ý Thứ Ba 40. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘yañca, bhikkhave, ceteti yañca pakappeti yañca anuseti ārammaṇametaṃ hoti viññāṇassa ṭhitiyā. Ārammaṇe sati patiṭṭhā viññāṇassa hoti. Tasmiṃ patiṭṭhite viññāṇe virūḷhe nati hoti. Natiyā sati āgatigati hoti. Āgatigatiyā sati cutūpapāto hoti. Cutūpapāte sati āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’. 40. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, điều gì được tác ý, điều gì được toan tính, và điều gì có tùy miên, thì đây là đối tượng cho sự an trú của thức. Khi có đối tượng, có sự an trú của thức. Khi thức được an trú, được tăng trưởng, thì có sự khuynh hướng. Khi có sự khuynh hướng, có sự đi đến và đi khỏi. Khi có sự đi đến và đi khỏi, có sự chết và sanh. Khi có sự chết và sanh, thì sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não trong tương lai phát sanh. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. ‘‘No ce, bhikkhave, ceteti no ce pakappeti atha ce anuseti, ārammaṇametaṃ hoti viññāṇassa ṭhitiyā. Ārammaṇe sati patiṭṭhā viññāṇassa hoti. Tasmiṃ patiṭṭhite viññāṇe virūḷhe nati hoti. Natiyā [Pg.297] sati āgatigati hoti. Āgatigatiyā sati cutūpapāto hoti. Cutūpapāte sati āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Này các Tỳ khưu, nếu không có tác ý, nếu không có toan tính, nhưng lại có tùy miên, thì đây là đối tượng cho sự an trú của thức. Khi có đối tượng, có sự an trú của thức. Khi thức được an trú, được tăng trưởng, thì có sự khuynh hướng. Khi có sự khuynh hướng, có sự đi đến và đi khỏi. Khi có sự đi đến và đi khỏi, có sự chết và sanh. Khi có sự chết và sanh, thì sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não trong tương lai phát sanh. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. ‘‘Yato ca kho, bhikkhave, no ceva ceteti no ca pakappeti no ca anuseti, ārammaṇametaṃ na hoti viññāṇassa ṭhitiyā. Ārammaṇe asati patiṭṭhā viññāṇassa na hoti. Tadappatiṭṭhite viññāṇe avirūḷhe nati na hoti. Natiyā asati āgatigati na hoti. Āgatigatiyā asati cutūpapāto na hoti. Cutūpapāte asati āyatiṃ jāti jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Dasamaṃ. Này các Tỳ khưu, khi nào không có tác ý, không có toan tính, và không có tùy miên, thì đây không phải là đối tượng cho sự an trú của thức. Khi không có đối tượng, không có sự an trú của thức. Khi thức không được an trú, không được tăng trưởng, thì không có sự khuynh hướng. Khi không có sự khuynh hướng, không có sự đi đến và đi khỏi. Khi không có sự đi đến và đi khỏi, không có sự chết và sanh. Khi không có sự chết và sanh, thì sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não trong tương lai được đoạn diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. (Kinh) thứ mười. Kaḷārakhattiyavaggo catuttho. Phẩm Kaḷārakhattiya, Thứ Tư. Tassuddānaṃ – Phần tóm lược của phẩm ấy: Bhūtamidaṃ kaḷārañca, duve ca ñāṇavatthūni; Avijjāpaccayā ca dve, natumhā cetanā tayoti. Bhūtamidaṃ và Kaḷāra, hai kinh Ñāṇavatthu; hai kinh Avijjāpaccayā, Na Tumhā, và ba kinh Cetanā. 5. Gahapativaggo 5. Phẩm Gia Chủ 1. Pañcaverabhayasuttaṃ 1. Kinh Năm Mối Oán Thù Và Sợ Hãi 41. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ bhagavā etadavoca – 41. Trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, gia chủ Anāthapiṇḍika đi đến nơi Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói điều này với gia chủ Anāthapiṇḍika đang ngồi một bên: ‘‘Yato kho, gahapati, ariyasāvakassa pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti, catūhi ca sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti, ariyo cassa ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho, so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano’’’ti. Này gia chủ, khi nào năm mối sợ hãi và oán thù của vị Thánh đệ tử được lắng dịu, và vị ấy được trang bị bốn chi phần của bậc Dự lưu, và Thánh pháp được vị ấy khéo thấy, khéo thâm nhập bằng trí tuệ, thì vị ấy, nếu muốn, có thể tự mình tuyên bố về mình rằng: ‘Ta đã đoạn tận địa ngục, đoạn tận loài súc sanh, đoạn tận cõi ngạ quỷ, đoạn tận các cõi dữ, ác thú, đọa xứ. Ta là bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, chắc chắn hướng đến giác ngộ.’ ‘‘Katamāni [Pg.298] pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti? Yaṃ, gahapati, pāṇātipātī pāṇātipātapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati, pāṇātipātā paṭiviratassa evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hoti. Năm nỗi sợ hãi và hận thù nào được lắng dịu? Này gia chủ, người sát sanh, do duyên sát sanh, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù ngay trong hiện tại, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù trong đời sau, và cảm thọ sự đau khổ và ưu phiền về mặt tâm lý. Đối với người từ bỏ sát sanh, nỗi sợ hãi và hận thù ấy được lắng dịu như vậy. ‘‘Yaṃ, gahapati, adinnādāyī adinnādānapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati, adinnādānā paṭiviratassa evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hoti. Này gia chủ, người lấy của không cho, do duyên lấy của không cho, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù ngay trong hiện tại, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù trong đời sau, và cảm thọ sự đau khổ và ưu phiền về mặt tâm lý. Đối với người từ bỏ lấy của không cho, nỗi sợ hãi và hận thù ấy được lắng dịu như vậy. ‘‘Yaṃ, gahapati, kāmesumicchācārī kāmesumicchācārapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati, kāmesumicchācārā paṭiviratassa evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hoti. Này gia chủ, người tà hạnh trong các dục, do duyên tà hạnh trong các dục, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù ngay trong hiện tại, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù trong đời sau, và cảm thọ sự đau khổ và ưu phiền về mặt tâm lý. Đối với người từ bỏ tà hạnh trong các dục, nỗi sợ hãi và hận thù ấy được lắng dịu như vậy. ‘‘Yaṃ, gahapati, musāvādī musāvādapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati, musāvādā paṭiviratassa evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hoti. Này gia chủ, người nói dối, do duyên nói dối, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù ngay trong hiện tại, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù trong đời sau, và cảm thọ sự đau khổ và ưu phiền về mặt tâm lý. Đối với người từ bỏ nói dối, nỗi sợ hãi và hận thù ấy được lắng dịu như vậy. ‘‘Yaṃ, gahapati, surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī surāmerayamajjapamādaṭṭhānapaccayā diṭṭhadhammikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, samparāyikampi bhayaṃ veraṃ pasavati, cetasikampi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratassa evaṃ taṃ bhayaṃ veraṃ vūpasantaṃ hoti. Imāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti. Này gia chủ, người dùng các chất say, rượu men, rượu nấu, là cơ sở của sự dể duôi, do duyên dùng các chất say, rượu men, rượu nấu, là cơ sở của sự dể duôi, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù ngay trong hiện tại, sanh ra nỗi sợ hãi và hận thù trong đời sau, và cảm thọ sự đau khổ và ưu phiền về mặt tâm lý. Đối với người từ bỏ dùng các chất say, rượu men, rượu nấu, là cơ sở của sự dể duôi, nỗi sợ hãi và hận thù ấy được lắng dịu như vậy. Đây là năm nỗi sợ hãi và hận thù được lắng dịu. ‘‘Katamehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti? Idha, gahapati, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’’’ti. Vị ấy thành tựu bốn chi phần Dự lưu nào? Ở đây, này gia chủ, vị Thánh đệ tử thành tựu niềm tin bất động đối với đức Phật: ‘Đức Thế Tôn là như vậy: Ngài là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.’ ‘‘Dhamme aveccappasādena samannāgato hoti – ‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhī’’’ti. (Vị ấy) thành tựu niềm tin bất động đối với Pháp: ‘Pháp đã được Đức Thế Tôn khéo thuyết giảng, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu.’ ‘‘Saṅghe [Pg.299] aveccappasādena samannāgato hoti – ‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ujuppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, ñāyappaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, sāmīcippaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho, yadidaṃ cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā, esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’’ti. (Vị ấy) thành tựu niềm tin bất động đối với Tăng: ‘Chúng đệ tử của Đức Thế Tôn là bậc diệu hạnh, chúng đệ tử của Đức Thế Tôn là bậc trực hạnh, chúng đệ tử của Đức Thế Tôn là bậc như lý hạnh, chúng đệ tử của Đức Thế Tôn là bậc chánh hạnh. Tức là bốn đôi tám vị. Chúng đệ tử của Đức Thế Tôn này là đáng được cúng dường, đáng được nghênh tiếp, đáng được bố thí, đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời.’ ‘‘Ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi acchiddehi asabalehi akammāsehi bhujissehi viññuppasatthehi aparāmaṭṭhehi samādhisaṃvattanikehi. Imehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti. (Vị ấy) thành tựu các giới được bậc Thánh ái mộ, không bị bẻ gãy, không bị sứt mẻ, không tỳ vết, không ô nhiễm, có tác dụng giải thoát, được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến thiền định. Vị ấy thành tựu bốn chi phần Dự lưu này. ‘‘Katamo cassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho? Idha, gahapati, ariyasāvako paṭiccasamuppādaññeva sādhukaṃ yoniso manasi karoti – ‘iti imasmiṃ sati idaṃ hoti, imasmiṃ asati idaṃ na hoti; imassuppādā idaṃ uppajjati, imassa nirodhā idaṃ nirujjhati. Yadidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’’ti. Ayamassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho. Và pháp Thánh nào được vị ấy khéo thấy, khéo thâm nhập bằng trí tuệ? Ở đây, này gia chủ, vị Thánh đệ tử khéo như lý tác ý về chính pháp Duyên khởi: ‘Do cái này có, cái kia có; do cái này không có, cái kia không có. Do cái này sanh, cái kia sanh; do cái này diệt, cái kia diệt. Tức là, do duyên vô minh, các hành sanh khởi; do duyên các hành, thức sanh khởi… v.v… Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của chính vô minh, các hành diệt; do các hành diệt, thức diệt… v.v… Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.’ Đây là pháp Thánh được vị ấy khéo thấy, khéo thâm nhập bằng trí tuệ. ‘‘Yato kho, gahapati, ariyasāvakassa imāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti, imehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti, ayañcassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho, so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano’’’ti. Này gia chủ, khi nào vị Thánh đệ tử có năm nỗi sợ hãi và hận thù này được lắng dịu, thành tựu bốn chi phần Dự lưu này, và pháp Thánh này được vị ấy khéo thấy, khéo thâm nhập bằng trí tuệ, vị ấy nếu muốn, có thể tự mình tuyên bố về mình rằng: ‘Ta đã đoạn tận địa ngục, đoạn tận bàng sanh, đoạn tận ngạ quỷ, đoạn tận cõi dữ, ác thú, đọa xứ. Ta là bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, chắc chắn, hướng đến Chánh giác.’ 2. Dutiyapañcaverabhayasuttaṃ 2. Kinh Năm Nỗi Sợ Hãi và Hận Thù, Phẩm Thứ Hai 42. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti, catūhi ca sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti, ariyo cassa ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti [Pg.300] suppaṭividdho, so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano’’’ti. 42. (Trú ở) Sāvatthī… v.v… Này các Tỳ khưu, khi nào vị Thánh đệ tử có năm nỗi sợ hãi và hận thù được lắng dịu, và thành tựu bốn chi phần Dự lưu, và pháp Thánh được vị ấy khéo thấy, khéo thâm nhập bằng trí tuệ, vị ấy nếu muốn, có thể tự mình tuyên bố về mình rằng: ‘Ta đã đoạn tận địa ngục, đoạn tận bàng sanh, đoạn tận ngạ quỷ, đoạn tận cõi dữ, ác thú, đọa xứ. Ta là bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, chắc chắn, hướng đến Chánh giác.’ ‘‘Katamāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti? Yaṃ, bhikkhave, pāṇātipātī …pe… yaṃ, bhikkhave, adinnādāyī…pe… yaṃ, bhikkhave, kāmesumicchācārī… yaṃ, bhikkhave, musāvādī… yaṃ, bhikkhave, surāmerayamajjapamādaṭṭhāyī…pe… imāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti. Năm nỗi sợ hãi và hận thù nào được lắng dịu? Này các Tỳ khưu, người sát sanh… v.v… Này các Tỳ khưu, người lấy của không cho… v.v… Này các Tỳ khưu, người tà hạnh trong các dục… Này các Tỳ khưu, người nói dối… Này các Tỳ khưu, người dùng các chất say, rượu men, rượu nấu, là cơ sở của sự dể duôi… v.v… Đây là năm nỗi sợ hãi và hận thù được lắng dịu. ‘‘Katamehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti? Idha, bhikkhave, ariyasāvako buddhe…pe… dhamme… saṅghe… ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti. Imehi catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti. “Thành tựu bốn chi phần Dự lưu nào? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Thánh đệ tử thành tựu (niềm tin) đối với đức Phật... đối với Pháp... đối với chúng Tăng... thành tựu các giới được các bậc Thánh ái mộ. Vị ấy thành tựu bốn chi phần Dự lưu này.” ‘‘Katamo cassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho? Idha, bhikkhave, ariyasāvako paṭiccasamuppādaññeva sādhukaṃ yoniso manasi karoti…pe… ayamassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho. “Và pháp Thánh nào đã được vị ấy khéo thấy, khéo thâm nhập bằng trí tuệ? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Thánh đệ tử khéo như lý tác ý chính lý Duyên khởi... Đây là pháp Thánh đã được vị ấy khéo thấy, khéo thâm nhập bằng trí tuệ.” ‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imāni pañca bhayāni verāni vūpasantāni honti, imehi ca catūhi sotāpattiyaṅgehi samannāgato hoti, ayañcassa ariyo ñāyo paññāya sudiṭṭho hoti suppaṭividdho, so ākaṅkhamāno attanāva attānaṃ byākareyya – ‘khīṇanirayomhi khīṇatiracchānayoni khīṇapettivisayo khīṇāpāyaduggativinipāto, sotāpannohamasmi avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano’’’ti. Dutiyaṃ. “Này các Tỳ khưu, khi nào vị Thánh đệ tử có năm sự sợ hãi và hận thù này được lắng dịu, thành tựu bốn chi phần Dự lưu này, và pháp Thánh này đã được vị ấy khéo thấy, khéo thâm nhập bằng trí tuệ, nếu mong muốn, vị ấy có thể tự mình tuyên bố về chính mình rằng: ‘Ta đã đoạn tận địa ngục, đoạn tận bàng sanh, đoạn tận ngạ quỷ, đoạn tận cõi dữ, ác thú, đọa xứ. Ta là bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, chắc chắn, hướng đến sự giác ngộ.’” Kinh thứ hai. 3. Dukkhasuttaṃ 3. Kinh Về Khổ 43. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dukkhassa, bhikkhave, samudayañca atthaṅgamañca desessāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 43. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng về sự tập khởi và sự đoạn diệt của khổ. Hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý; Ta sẽ nói.” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” Các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này: ‘‘Katamo ca, bhikkhave, dukkhassa samudayo? Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā. Ayaṃ kho, bhikkhave, dukkhassa samudayo. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự tập khởi của khổ? Do duyên con mắt và các sắc, nhãn thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc. Do duyên xúc, có thọ; do duyên thọ, có ái. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự tập khởi của khổ.” ‘‘Sotañca [Pg.301] paṭicca sadde ca uppajjati sotaviññāṇaṃ…pe… ghānañca paṭicca gandhe ca…pe… jivhañca paṭicca rase ca…pe… kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca…pe… manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā. Ayaṃ kho, bhikkhave, dukkhassa samudayo. “Do duyên tai và các tiếng, nhĩ thức sanh khởi... Do duyên mũi và các mùi... Do duyên lưỡi và các vị... Do duyên thân và các vật xúc chạm... Do duyên ý và các pháp, ý thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc. Do duyên xúc, có thọ; do duyên thọ, có ái. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự tập khởi của khổ.” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, dukkhassa atthaṅgamo? Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā. Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. Ayaṃ kho, bhikkhave, dukkhassa atthaṅgamo. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự đoạn diệt của khổ? Do duyên con mắt và các sắc, nhãn thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc. Do duyên xúc, có thọ; do duyên thọ, có ái. Do sự đoạn diệt, ly tham không còn dư tàn của chính ái ấy, nên thủ diệt; do thủ diệt, nên hữu diệt; do hữu diệt, nên sanh diệt; do sanh diệt, nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự đoạn diệt của khổ.” ‘‘Sotañca paṭicca sadde ca uppajjati sotaviññāṇaṃ…pe… ghānañca paṭicca gandhe ca…pe… jivhañca paṭicca rase ca…pe… kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca…pe… manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā. Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. Ayaṃ kho, bhikkhave, dukkhassa atthaṅgamo’’ti. Tatiyaṃ. “Do duyên tai và các tiếng, nhĩ thức sanh khởi... Do duyên mũi và các mùi... Do duyên lưỡi và các vị... Do duyên thân và các vật xúc chạm... Do duyên ý và các pháp, ý thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc. Do duyên xúc, có thọ; do duyên thọ, có ái. Do sự đoạn diệt, ly tham không còn dư tàn của chính ái ấy, nên thủ diệt; do thủ diệt, nên hữu diệt; do hữu diệt, nên sanh diệt; do sanh diệt, nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự đoạn diệt của khổ.” Kinh thứ ba. 4. Lokasuttaṃ 4. Kinh Về Thế Gian 44. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘lokassa, bhikkhave, samudayañca atthaṅgamañca desessāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 44. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng về sự tập khởi và sự đoạn diệt của thế gian. Hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý; Ta sẽ nói.” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” Các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này: ‘‘Katamo ca, bhikkhave, lokassa samudayo? Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā; taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Ayaṃ kho, bhikkhave, lokassa samudayo. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự tập khởi của thế gian? Do duyên con mắt và các sắc, nhãn thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc. Do duyên xúc, có thọ; do duyên thọ, có ái; do duyên ái, có thủ; do duyên thủ, có hữu; do duyên hữu, có sanh; do duyên sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự tập khởi của thế gian.” ‘‘Sotañca [Pg.302] paṭicca sadde ca…pe… ghānañca paṭicca gandhe ca… jivhañca paṭicca rase ca… kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca… manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā…pe… jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Ayaṃ kho, bhikkhave, lokassa samudayo. “Do duyên tai và các tiếng... Do duyên mũi và các mùi... Do duyên lưỡi và các vị... Do duyên thân và các vật xúc chạm... Do duyên ý và các pháp, ý thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc. Do duyên xúc, có thọ... do duyên sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự tập khởi của thế gian.” ‘‘Katamo ca, bhikkhave, lokassa atthaṅgamo? Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā. Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. Ayaṃ kho, bhikkhave, lokassa atthaṅgamo. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự đoạn diệt của thế gian? Do duyên con mắt và các sắc, nhãn thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp này là xúc. Do duyên xúc, có thọ; do duyên thọ, có ái. Do sự đoạn diệt, ly tham không còn dư tàn của chính ái ấy, nên thủ diệt; do thủ diệt, nên hữu diệt... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự đoạn diệt của thế gian.” ‘‘Sotañca paṭicca sadde ca…pe… ghānañca paṭicca gandhe ca… jivhañca paṭicca rase ca… kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca… manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā. Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. Ayaṃ kho, bhikkhave, lokassa atthaṅgamo’’ti. Catutthaṃ. “Do duyên tai và âm thanh… (lược)… do duyên mũi và hương… do duyên lưỡi và vị… do duyên thân và xúc chạm… do duyên ý và các pháp, ý thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp là xúc. Do duyên xúc nên có thọ; do duyên thọ nên có ái. Do chính ái ấy được ly tham đoạn diệt không còn dư tàn nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt… (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này được đoạn diệt. Này các Tỳ khưu, đây chính là sự đoạn diệt của thế gian.” (Kinh thứ tư). 5. Ñātikasuttaṃ 5. Kinh Ñātika 45. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā ñātike viharati giñjakāvasathe. Atha kho bhagavā rahogato paṭisallāno imaṃ dhammapariyāyaṃ abhāsi – 45. Như vầy tôi nghe. Một thời, Thế Tôn trú ở làng Ñātika, tại ngôi nhà gạch. Bấy giờ, Thế Tôn đi đến nơi vắng vẻ, độc cư, đã thuyết bài pháp này: ‘‘Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā; taṇhāpaccayā upādānaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. “Do duyên mắt và sắc, nhãn thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp là xúc. Do duyên xúc nên có thọ, do duyên thọ nên có ái; do duyên ái nên có thủ… (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này tập khởi. ‘‘Sotañca paṭicca sadde ca…pe… ghānañca paṭicca gandhe ca… jivhañca paṭicca rase ca… kāyañca paṭicca phoṭṭhabbe ca… manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā; taṇhāpaccayā upādānaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. “Do duyên tai và âm thanh… (lược)… do duyên mũi và hương… do duyên lưỡi và vị… do duyên thân và xúc chạm… do duyên ý và các pháp, ý thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp là xúc. Do duyên xúc nên có thọ; do duyên thọ nên có ái; do duyên ái nên có thủ… (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này tập khởi. ‘‘Cakkhuñca [Pg.303] paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā. Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. “Do duyên mắt và sắc, nhãn thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp là xúc. Do duyên xúc nên có thọ; do duyên thọ nên có ái. Do chính ái ấy được ly tham đoạn diệt không còn dư tàn nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt… (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này được đoạn diệt. ‘‘Sotañca paṭicca sadde ca…pe… manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ. Tiṇṇaṃ saṅgati phasso. Phassapaccayā vedanā; vedanāpaccayā taṇhā. Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. “Do duyên tai và âm thanh… (lược)… do duyên ý và các pháp, ý thức sanh khởi. Sự gặp gỡ của ba pháp là xúc. Do duyên xúc nên có thọ; do duyên thọ nên có ái. Do chính ái ấy được ly tham đoạn diệt không còn dư tàn nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt… (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này được đoạn diệt.” Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu bhagavato upassuti ṭhito hoti. Addasā kho bhagavā taṃ bhikkhuṃ upassuti ṭhitaṃ. Disvāna taṃ bhikkhuṃ etadavoca – ‘‘assosi no tvaṃ, bhikkhu, imaṃ dhammapariyāya’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’ti. ‘‘Uggaṇhāhi tvaṃ, bhikkhu, imaṃ dhammapariyāyaṃ; pariyāpuṇāhi tvaṃ, bhikkhu, imaṃ dhammapariyāyaṃ; dhārehi tvaṃ, bhikkhu, imaṃ dhammapariyāyaṃ. Atthasaṃhito ayaṃ, bhikkhu, dhammapariyāyo ādibrahmacariyako’’ti. Pañcamaṃ. Vào lúc ấy, có một vị Tỳ khưu đang đứng ở nơi có thể nghe được Thế Tôn. Thế Tôn thấy vị Tỳ khưu ấy đang đứng ở nơi có thể nghe được. Sau khi thấy, Ngài nói với vị Tỳ khưu ấy: “Này Tỳ khưu, ông có nghe bài pháp này không?” “Bạch Thế Tôn, có ạ.” “Này Tỳ khưu, ông hãy học thuộc bài pháp này; này Tỳ khưu, ông hãy thông suốt bài pháp này; này Tỳ khưu, ông hãy ghi nhớ bài pháp này. Này Tỳ khưu, bài pháp này liên hệ đến lợi ích, là khởi đầu của phạm hạnh.” (Kinh thứ năm). 6. Aññatarabrāhmaṇasuttaṃ 6. Kinh Vị Bà-la-môn Nào Đó 46. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho aññataro brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – 46. (Thế Tôn) trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, có một vị Bà-la-môn nào đó đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, vị ấy cùng Thế Tôn nói lời chào hỏi. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu đáng ghi nhớ, vị ấy ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, vị Bà-la-môn ấy bạch với Thế Tôn lời này: ‘‘Kiṃ nu kho, bho gotama, so karoti so paṭisaṃvedayatī’’ti? ‘‘‘So karoti so paṭisaṃvedayatī’ti kho, brāhmaṇa, ayameko anto’’. “Thưa Tôn giả Gotama, có phải chăng người làm cũng là người cảm thọ?” “Này Bà-la-môn, ‘người làm cũng là người cảm thọ’ là một cực đoan.” ‘‘Kiṃ pana, bho gotama, añño karoti, añño paṭisaṃvedayatī’’ti? ‘‘‘Añño karoti, añño paṭisaṃvedayatī’ti kho, brāhmaṇa, ayaṃ dutiyo anto. Ete te, brāhmaṇa, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti – ‘avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya [Pg.304] tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho …pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’’ti. “Vậy thưa Tôn giả Gotama, có phải người làm là khác, người cảm thọ là khác?” “Này Bà-la-môn, ‘người làm là khác, người cảm thọ là khác’ là cực đoan thứ hai. Này Bà-la-môn, không đi đến hai cực đoan này, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: ‘Do duyên vô minh nên có các hành; do duyên các hành nên có thức… (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này tập khởi. Do vô minh được ly tham đoạn diệt không còn dư tàn nên các hành diệt; do các hành diệt nên thức diệt … (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này được đoạn diệt.’” Evaṃ vutte, so brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama,…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Chaṭṭhaṃ. Khi được nói như vậy, vị Bà-la-môn ấy bạch với Thế Tôn: “Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama!... (lược)... Kể từ hôm nay, xin Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là một nam cư sĩ đã quy y cho đến trọn đời.” (Kinh thứ sáu). 7. Jāṇussoṇisuttaṃ 7. Kinh Jāṇussoṇi 47. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho jāṇussoṇi brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ…pe… ekamantaṃ nisinno kho jāṇussoṇi brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – 47. (Thế Tôn) trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, Bà-la-môn Jāṇussoṇi đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, vị ấy cùng Thế Tôn… (lược)… Ngồi xuống một bên, Bà-la-môn Jāṇussoṇi bạch với Thế Tôn lời này: ‘‘Kiṃ nu kho, bho, gotama, sabbamatthī’’ti? ‘‘‘Sabbamatthī’ti kho, brāhmaṇa, ayameko anto’’. “Thưa Tôn giả Gotama, có phải chăng tất cả đều có?” “Này Bà-la-môn, ‘tất cả đều có’ là một cực đoan.” ‘‘Kiṃ pana, bho gotama, sabbaṃ natthī’’ti? ‘‘‘Sabbaṃ natthī’ti kho, brāhmaṇa, ayaṃ dutiyo anto. Ete te, brāhmaṇa, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti – ‘avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’’ti. “Vậy thưa Tôn giả Gotama, có phải chăng tất cả đều không có?” “Này Bà-la-môn, ‘tất cả đều không có’ là cực đoan thứ hai. Này Bà-la-môn, không đi đến hai cực đoan này, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: ‘Do duyên vô minh nên có các hành; do duyên các hành nên có thức… (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này tập khởi. Do vô minh được ly tham đoạn diệt không còn dư tàn nên các hành diệt; do các hành diệt nên thức diệt… (lược)… Như vậy, toàn bộ khối khổ này được đoạn diệt.’” Evaṃ vutte, jāṇussoṇi brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ bho gotama…pe… pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Sattamaṃ. Khi được nói như vậy, Bà-la-môn Jāṇussoṇi bạch với Thế Tôn: “Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama!... (lược)... Kể từ hôm nay, xin Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là một nam cư sĩ đã quy y cho đến trọn đời.” (Kinh thứ bảy). 8. Lokāyatikasuttaṃ 8. Kinh Thế Tục Luận 48. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho lokāyatiko brāhmaṇo yena bhagavā…pe… ekamantaṃ nisinno kho lokāyatiko brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – 48. Tại Sāvatthī. Rồi vị Bà-la-môn theo phái Thuận Thế đi đến chỗ Thế Tôn... Sau khi ngồi xuống một bên, vị Bà-la-môn theo phái Thuận Thế ấy bạch với Thế Tôn rằng: ‘‘Kiṃ nu kho, bho gotama, sabbamatthī’’ti? ‘‘‘Sabbamatthī’ti kho, brāhmaṇa, jeṭṭhametaṃ lokāyataṃ’’. “Thưa Tôn giả Gotama, có phải tất cả đều hiện hữu không?” “Này Bà-la-môn, ‘tất cả đều hiện hữu’ là quan điểm Thuận Thế đầu tiên.” ‘‘Kiṃ [Pg.305] pana, bho gotama, sabbaṃ natthī’’ti? ‘‘‘Sabbaṃ natthī’ti kho, brāhmaṇa, dutiyametaṃ lokāyataṃ’’. “Vậy thì, thưa Tôn giả Gotama, có phải tất cả đều không hiện hữu không?” “Này Bà-la-môn, ‘tất cả đều không hiện hữu’ là quan điểm Thuận Thế thứ hai.” ‘‘Kiṃ nu kho, bho gotama, sabbamekatta’’nti? ‘‘‘Sabbamekatta’nti kho, brāhmaṇa, tatiyametaṃ lokāyataṃ’’. “Thưa Tôn giả Gotama, có phải tất cả là một không?” “Này Bà-la-môn, ‘tất cả là một’ là quan điểm Thuận Thế thứ ba.” ‘‘Kiṃ pana, bho gotama, sabbaṃ puthutta’’nti? ‘‘‘Sabbaṃ puthutta’nti kho, brāhmaṇa, catutthametaṃ lokāyataṃ’’. “Vậy thì, thưa Tôn giả Gotama, có phải tất cả là khác biệt không?” “Này Bà-la-môn, ‘tất cả là khác biệt’ là quan điểm Thuận Thế thứ tư.” ‘‘Ete te, brāhmaṇa, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṃ deseti – ‘avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’’ti. “Này Bà-la-môn, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: ‘Do duyên vô minh, có các hành; do duyên các hành, có thức... Cứ như vậy, toàn bộ khối khổ này tập khởi. Nhưng do sự đoạn diệt và ly tham không còn tàn dư của chính vô minh ấy, các hành diệt; do các hành diệt, thức diệt... Cứ như vậy, toàn bộ khối khổ này đoạn diệt.’” Evaṃ vutte, lokāyatiko brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama…pe… ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Aṭṭhamaṃ. Khi được nói như vậy, vị Bà-la-môn theo phái Thuận Thế bạch với Thế Tôn rằng: “Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama!... Kể từ hôm nay, mong Tôn giả Gotama ghi nhận con là người cận sự nam đã quy y trọn đời.” Kinh thứ tám. 9. Ariyasāvakasuttaṃ 9. Kinh Thánh Đệ Tử 49. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘na, bhikkhave, sutavato ariyasāvakassa evaṃ hoti – ‘kiṃ nu kho kismiṃ sati kiṃ hoti, kissuppādā kiṃ uppajjati? (Kismiṃ sati saṅkhārā honti, kismiṃ sati viññāṇaṃ hoti,) kismiṃ sati nāmarūpaṃ hoti, kismiṃ sati saḷāyatanaṃ hoti, kismiṃ sati phasso hoti, kismiṃ sati vedanā hoti, kismiṃ sati taṇhā hoti, kismiṃ sati upādānaṃ hoti, kismiṃ sati bhavo hoti, kismiṃ sati jāti hoti, kismiṃ sati jarāmaraṇaṃ hotī’’’ti? 49. Tại Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, đối với vị Thánh đệ tử có nghe pháp, ý nghĩ như vầy không khởi lên: ‘Do có cái gì, cái gì có mặt? Do cái gì sanh khởi, cái gì sanh khởi? (Do có cái gì, các hành có mặt? Do có cái gì, thức có mặt?) Do có cái gì, danh-sắc có mặt? Do có cái gì, sáu xứ có mặt? Do có cái gì, xúc có mặt? Do có cái gì, thọ có mặt? Do có cái gì, ái có mặt? Do có cái gì, thủ có mặt? Do có cái gì, hữu có mặt? Do có cái gì, sanh có mặt? Do có cái gì, già-chết có mặt?’” ‘‘Atha kho, bhikkhave, sutavato ariyasāvakassa aparappaccayā ñāṇamevettha hoti – ‘imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjati. (Avijjāya sati saṅkhārā honti; saṅkhāresu sati viññāṇaṃ hoti;) viññāṇe sati nāmarūpaṃ hoti; nāmarūpe sati saḷāyatanaṃ hoti[Pg.306]; saḷāyatane sati phasso hoti; phasse sati vedanā hoti; vedanāya sati taṇhā hoti; taṇhāya sati upādānaṃ hoti; upādāne sati bhavo hoti; bhave sati jāti hoti; jātiyā sati jarāmaraṇaṃ hotī’ti. So evaṃ pajānāti – ‘evamayaṃ loko samudayatī’’’ti. “Mà này các Tỳ khưu, đối với vị Thánh đệ tử có nghe pháp, không cần niềm tin nơi người khác, trí tuệ của vị ấy khởi lên ngay tại đây rằng: ‘Do cái này có, cái kia có; do cái này sanh, cái kia sanh. (Do vô minh có, các hành có; do các hành có, thức có;) do thức có, danh-sắc có; do danh-sắc có, sáu xứ có; do sáu xứ có, xúc có; do xúc có, thọ có; do thọ có, ái có; do ái có, thủ có; do thủ có, hữu có; do hữu có, sanh có; do sanh có, già-chết có.’ Vị ấy biết như vầy: ‘Thế gian này tập khởi như vậy.’” ‘‘Na, bhikkhave, sutavato ariyasāvakassa evaṃ hoti – ‘kiṃ nu kho kismiṃ asati kiṃ na hoti, kissa nirodhā kiṃ nirujjhati? (Kismiṃ asati saṅkhārā na honti, kismiṃ asati viññāṇaṃ na hoti,) kismiṃ asati nāmarūpaṃ na hoti, kismiṃ asati saḷāyatanaṃ na hoti, kismiṃ asati phasso na hoti, kismiṃ asati vedanā na hoti, kismiṃ asati taṇhā na hoti, kismiṃ asati upādānaṃ na hoti, kismiṃ asati bhavo na hoti, kismiṃ asati jāti na hoti, kismiṃ asati jarāmaraṇaṃ na hotī’’’ti? “Này các Tỳ khưu, đối với vị Thánh đệ tử có nghe pháp, ý nghĩ như vầy không khởi lên: ‘Do không có cái gì, cái gì không có mặt? Do cái gì diệt, cái gì diệt? (Do không có cái gì, các hành không có mặt? Do không có cái gì, thức không có mặt?) Do không có cái gì, danh-sắc không có mặt? Do không có cái gì, sáu xứ không có mặt? Do không có cái gì, xúc không có mặt? Do không có cái gì, thọ không có mặt? Do không có cái gì, ái không có mặt? Do không có cái gì, thủ không có mặt? Do không có cái gì, hữu không có mặt? Do không có cái gì, sanh không có mặt? Do không có cái gì, già-chết không có mặt?’” ‘‘Atha kho, bhikkhave, sutavato ariyasāvakassa aparappaccayā ñāṇamevettha hoti – ‘imasmiṃ asati idaṃ na hoti, imassa nirodhā idaṃ nirujjhati. (Avijjāya asati saṅkhārā na honti; saṅkhāresu asati viññāṇaṃ na hoti;) viññāṇe asati nāmarūpaṃ na hoti; nāmarūpe asati saḷāyatanaṃ na hoti…pe… bhavo na hoti… jāti na hoti… jātiyā asati jarāmaraṇaṃ na hotī’ti. So evaṃ pajānāti – ‘evamayaṃ loko nirujjhatī’’’ti. “Mà này các Tỳ khưu, đối với vị Thánh đệ tử có nghe pháp, không cần niềm tin nơi người khác, trí tuệ của vị ấy khởi lên ngay tại đây rằng: ‘Do cái này không có, cái kia không có; do cái này diệt, cái kia diệt. (Do vô minh không có, các hành không có; do các hành không có, thức không có;) do thức không có, danh-sắc không có; do danh-sắc không có, sáu xứ không có... hữu không có... sanh không có... do sanh không có, già-chết không có.’ Vị ấy biết như vầy: ‘Thế gian này đoạn diệt như vậy.’” ‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṃ lokassa samudayañca atthaṅgamañca yathābhūtaṃ pajānāti, ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako diṭṭhisampanno itipi…pe… amatadvāraṃ āhacca tiṭṭhati itipī’’ti. Navamaṃ. “Này các Tỳ khưu, khi nào vị Thánh đệ tử biết như thật về sự tập khởi và sự đoạn diệt của thế gian như vậy, này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử này được gọi là người có chánh kiến... là người đã đến và đứng tại cửa bất tử.” Kinh thứ chín. 10. Dutiyaariyasāvakasuttaṃ 10. Kinh Thánh Đệ Tử Thứ Hai 50. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘na, bhikkhave, sutavato ariyasāvakassa evaṃ hoti – ‘kiṃ nu kho kismiṃ sati kiṃ hoti, kissuppādā kiṃ uppajjati? Kismiṃ sati saṅkhārā honti, kismiṃ sati viññāṇaṃ hoti, kismiṃ sati nāmarūpaṃ hoti, kismiṃ sati saḷāyatanaṃ hoti, kismiṃ sati [Pg.307] phasso hoti, kismiṃ sati vedanā hoti, kismiṃ sati taṇhā hoti, kismiṃ sati upādānaṃ hoti, kismiṃ sati bhavo hoti, kismiṃ sati jāti hoti, kismiṃ sati jarāmaraṇaṃ hotī’’’ti? 50. Tại Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, đối với vị Thánh đệ tử có nghe pháp, ý nghĩ như vầy không khởi lên: ‘Do có cái gì, cái gì có mặt? Do cái gì sanh khởi, cái gì sanh khởi? Do có cái gì, các hành có mặt? Do có cái gì, thức có mặt? Do có cái gì, danh-sắc có mặt? Do có cái gì, sáu xứ có mặt? Do có cái gì, xúc có mặt? Do có cái gì, thọ có mặt? Do có cái gì, ái có mặt? Do có cái gì, thủ có mặt? Do có cái gì, hữu có mặt? Do có cái gì, sanh có mặt? Do có cái gì, già-chết có mặt?’” ‘‘Atha kho, bhikkhave, sutavato ariyasāvakassa aparappaccayā ñāṇamevettha hoti – ‘imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjati. Avijjāya sati saṅkhārā honti; saṅkhāresu sati viññāṇaṃ hoti; viññāṇe sati nāmarūpaṃ hoti; nāmarūpe sati saḷāyatanaṃ hoti; saḷāyatane sati phasso hoti; phasse sati vedanā hoti; vedanāya sati taṇhā hoti; taṇhāya sati upādānaṃ hoti; upādāne sati bhavo hoti; bhave sati jāti hoti; jātiyā sati jarāmaraṇaṃ hotī’ti. So evaṃ pajānāti – ‘evamayaṃ loko samudayatī’’’ti. “Mà này các Tỳ khưu, đối với vị Thánh đệ tử có nghe pháp, không cần niềm tin nơi người khác, trí tuệ của vị ấy khởi lên ngay tại đây rằng: ‘Do cái này có, cái kia có; do cái này sanh, cái kia sanh. Do vô minh có, các hành có; do các hành có, thức có; do thức có, danh-sắc có; do danh-sắc có, sáu xứ có; do sáu xứ có, xúc có; do xúc có, thọ có; do thọ có, ái có; do ái có, thủ có; do thủ có, hữu có; do hữu có, sanh có; do sanh có, già-chết có.’ Vị ấy biết như vầy: ‘Thế gian này tập khởi như vậy.’” ‘‘Na, bhikkhave, sutavato ariyasāvakassa evaṃ hoti – ‘kiṃ nu kho kismiṃ asati kiṃ na hoti, kissa nirodhā kiṃ nirujjhati? Kismiṃ asati saṅkhārā na honti, kismiṃ asati viññāṇaṃ na hoti, kismiṃ asati nāmarūpaṃ na hoti, kismiṃ asati saḷāyatanaṃ na hoti, kismiṃ asati phasso na hoti, kismiṃ asati vedanā na hoti, kismiṃ asati taṇhā na hoti…pe… upādānaṃ… bhavo… jāti… kismiṃ asati jarāmaraṇaṃ na hotī’’’ti? Này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử có học thức không có suy nghĩ như vầy: ‘Do cái gì không có mặt nên cái gì không có mặt? Do cái gì diệt nên cái gì bị diệt? Do cái gì không có mặt nên các hành không có mặt? Do cái gì không có mặt nên thức không có mặt? Do cái gì không có mặt nên danh sắc không có mặt? Do cái gì không có mặt nên sáu xứ không có mặt? Do cái gì không có mặt nên xúc không có mặt? Do cái gì không có mặt nên thọ không có mặt? Do cái gì không có mặt nên ái không có mặt? ... thủ ... hữu ... sanh ... Do cái gì không có mặt nên già chết không có mặt?’ ‘‘Atha kho, bhikkhave, sutavato ariyasāvakassa aparappaccayā ñāṇamevettha hoti – ‘imasmiṃ asati idaṃ na hoti, imassa nirodhā idaṃ nirujjhati. Avijjāya asati saṅkhārā na honti; saṅkhāresu asati viññāṇaṃ na hoti; viññāṇe asati nāmarūpaṃ na hoti; nāmarūpe asati saḷāyatanaṃ na hoti…pe… jātiyā asati jarāmaraṇaṃ na hotī’ti. So evaṃ pajānāti – ‘evamayaṃ loko nirujjhatī’’’ti. Này các Tỳ khưu, nhưng vị Thánh đệ tử có học thức, không do duyên người khác, trí tuệ khởi lên ở đây rằng: ‘Do cái này không có mặt, cái này không có mặt; do cái này diệt, cái này bị diệt. Do vô minh không có mặt, các hành không có mặt; do các hành không có mặt, thức không có mặt; do thức không có mặt, danh sắc không có mặt; do danh sắc không có mặt, sáu xứ không có mặt... do sanh không có mặt, già chết không có mặt.’ Vị ấy biết rõ như vầy: ‘Thế giới này diệt như vậy.’ ‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṃ lokassa samudayañca atthaṅgamañca yathābhūtaṃ pajānāti, ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako diṭṭhisampanno itipi, dassanasampanno itipi, āgato imaṃ saddhammaṃ itipi, passati imaṃ saddhammaṃ itipi, sekkhena ñāṇena samannāgato itipi, sekkhāya [Pg.308] vijjāya samannāgato itipi, dhammasotaṃ samāpanno itipi, ariyo nibbedhikapañño itipi, amatadvāraṃ āhacca tiṭṭhati itipī’’ti. Dasamaṃ. Này các Tỳ khưu, khi vị Thánh đệ tử biết rõ như thật về sự sanh khởi và sự đoạn diệt của thế giới như vậy, này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử này được gọi là người đầy đủ chánh kiến, cũng được gọi là người đầy đủ tri kiến, cũng được gọi là người đã đến với Chánh pháp này, cũng được gọi là người thấy Chánh pháp này, cũng được gọi là người đầy đủ trí tuệ của bậc hữu học, cũng được gọi là người đầy đủ minh của bậc hữu học, cũng được gọi là người đã nhập vào dòng pháp, cũng được gọi là bậc Thánh có trí tuệ thể nhập, cũng được gọi là người đứng chạm vào cửa bất tử. (Bài kinh thứ mười.) Gahapativaggo pañcamo. Phẩm Gia Chủ, thứ năm. Tassuddānaṃ – Kệ tóm tắt của phẩm ấy: Dve pañcaverabhayā vuttā, dukkhaṃ loko ca ñātikaṃ; Aññataraṃ jāṇussoṇi ca, lokāyatikena aṭṭhamaṃ; Dve ariyasāvakā vuttā, vaggo tena pavuccatīti. Hai kinh Năm Sự Oán Thù Sợ Hãi được nói, kinh Khổ, Thế Gian, và Thân Quyến; kinh Một Vị Nào Đó, và Jāṇussoṇi, với kinh Thế Tục là thứ tám; hai kinh Thánh Đệ Tử được nói, do đó được gọi là phẩm. 6. Dukkhavaggo 6. Phẩm Khổ 1. Parivīmaṃsanasuttaṃ 1. Kinh Thẩm Sát 51. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 51. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, trong khu vườn của Anāthapiṇḍika. Tại đó, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: “Này các Tỳ khưu.” “Bạch Thế Tôn,” các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói lời này: ‘‘Kittāvatā nu kho, bhikkhave, bhikkhū parivīmaṃsamāno parivīmaṃseyya sabbaso sammā dukkhakkhayāyā’’ti? ‘‘Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā bhagavaṃnettikā bhagavaṃpaṭisaraṇā. Sādhu vata, bhante, bhagavantaṃyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti. ‘‘Tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha, bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – “Này các Tỳ khưu, một Tỳ khưu khi thẩm sát, cần phải thẩm sát đến mức độ nào để đoạn tận hoàn toàn và chân chánh khổ đau?” “Bạch Thế Tôn, các pháp của chúng con có Thế Tôn là gốc rễ, có Thế Tôn là người dẫn dắt, có Thế Tôn là nơi nương tựa. Lành thay, bạch Thế Tôn, mong rằng ý nghĩa của lời nói này được tỏ rõ cho chính Thế Tôn. Sau khi nghe từ Thế Tôn, các Tỳ khưu sẽ ghi nhớ.” “Vậy thì, này các Tỳ khưu, hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý, Ta sẽ nói.” “Vâng, bạch Thế Tôn,” các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói lời này: ‘‘Idha, bhikkhave, bhikkhu parivīmaṃsamāno parivīmaṃsati – ‘yaṃ kho idaṃ anekavidhaṃ nānappakārakaṃ dukkhaṃ loke uppajjati jarāmaraṇaṃ; idaṃ nu kho dukkhaṃ kiṃnidānaṃ kiṃsamudayaṃ kiṃjātikaṃ kiṃpabhavaṃ? Kismiṃ sati jarāmaraṇaṃ hoti, kismiṃ asati jarāmaraṇaṃ na hotī’ti? So parivīmaṃsamāno evaṃ pajānāti – ‘yaṃ kho idaṃ anekavidhaṃ nānappakārakaṃ dukkhaṃ loke uppajjati [Pg.309] jarāmaraṇaṃ, idaṃ kho dukkhaṃ jātinidānaṃ jātisamudayaṃ jātijātikaṃ jātippabhavaṃ. Jātiyā sati jarāmaraṇaṃ hoti, jātiyā asati jarāmaraṇaṃ na hotī’’’ti. “Này các Tỳ khưu, ở đây, một Tỳ khưu khi thẩm sát, thẩm sát rằng: ‘Cái khổ nhiều loại, nhiều cách này sanh khởi trong thế gian, tức là già và chết; vậy cái khổ này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm nguồn gốc? Khi cái gì có mặt thì già và chết có mặt, khi cái gì không có mặt thì già và chết không có mặt?’ Vị ấy khi thẩm sát, biết rõ như vầy: ‘Cái khổ nhiều loại, nhiều cách này sanh khởi trong thế gian, tức là già và chết, cái khổ này có sanh làm nhân duyên, có sanh làm tập khởi, có sanh làm nguồn sanh, có sanh làm nguồn gốc. Khi sanh có mặt thì già và chết có mặt, khi sanh không có mặt thì già và chết không có mặt.’” ‘‘So jarāmaraṇañca pajānāti, jarāmaraṇasamudayañca pajānāti, jarāmaraṇanirodhañca pajānāti, yā ca jarāmaraṇanirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti, tathā paṭipanno ca hoti anudhammacārī; ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno jarāmaraṇanirodhāya. “Vị ấy biết rõ già và chết, biết rõ sự tập khởi của già và chết, biết rõ sự đoạn diệt của già và chết, và biết rõ con đường thực hành phù hợp đưa đến sự đoạn diệt của già và chết. Vị ấy là người thực hành như vậy, là người hành thuận theo pháp. Này các Tỳ khưu, Tỳ khưu này được gọi là người thực hành một cách hoàn toàn, chân chánh để đoạn tận khổ, để đoạn diệt già và chết.” ‘‘Athāparaṃ parivīmaṃsamāno parivīmaṃsati – ‘jāti panāyaṃ kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā, kismiṃ sati jāti hoti, kismiṃ asati jāti na hotī’ti? So parivīmaṃsamāno evaṃ pajānāti – ‘jāti bhavanidānā bhavasamudayā bhavajātikā bhavappabhavā; bhave sati jāti hoti, bhave asati jāti na hotī’’’ti. “Lại nữa, khi thẩm sát, vị ấy thẩm sát: ‘Vậy sanh này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm nguồn gốc? Khi cái gì có mặt thì sanh có mặt, khi cái gì không có mặt thì sanh không có mặt?’ Vị ấy khi thẩm sát, biết rõ như vầy: ‘Sanh có hữu làm nhân duyên, có hữu làm tập khởi, có hữu làm nguồn sanh, có hữu làm nguồn gốc; khi hữu có mặt thì sanh có mặt, khi hữu không có mặt thì sanh không có mặt.’” ‘‘So jātiñca pajānāti, jātisamudayañca pajānāti, jātinirodhañca pajānāti, yā ca jātinirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti, tathā paṭipanno ca hoti anudhammacārī; ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno jātinirodhāya. “Vị ấy biết rõ sanh, biết rõ sự tập khởi của sanh, biết rõ sự đoạn diệt của sanh, và biết rõ con đường thực hành phù hợp đưa đến sự đoạn diệt của sanh. Vị ấy là người thực hành như vậy, là người hành thuận theo pháp. Này các Tỳ khưu, Tỳ khưu này được gọi là người thực hành một cách hoàn toàn, chân chánh để đoạn tận khổ, để đoạn diệt sanh.” ‘‘Athāparaṃ parivīmaṃsamāno parivīmaṃsati – ‘bhavo panāyaṃ kiṃnidāno…pe… upādānaṃ panidaṃ kiṃnidānaṃ… taṇhā panāyaṃ kiṃnidānā… vedanā… phasso… saḷāyatanaṃ panidaṃ kiṃnidānaṃ… nāmarūpaṃ panidaṃ… viññāṇaṃ panidaṃ… saṅkhārā panime kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā; kismiṃ sati saṅkhārā honti, kismiṃ asati saṅkhārā na hontī’ti? So parivīmaṃsamāno evaṃ pajānāti – ‘saṅkhārā avijjānidānā avijjāsamudayā avijjājātikā avijjāpabhavā; avijjāya sati saṅkhārā honti, avijjāya asati saṅkhārā na hontī’’’ti. “Lại nữa, khi thẩm sát, vị ấy thẩm sát: ‘Vậy hữu này có gì làm nhân duyên? ... Thủ này có gì làm nhân duyên? ... Ái này có gì làm nhân duyên? ... Thọ ... Xúc ... Sáu xứ này có gì làm nhân duyên? ... Danh sắc này ... Thức này ... Các hành này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm nguồn gốc? Khi cái gì có mặt thì các hành có mặt, khi cái gì không có mặt thì các hành không có mặt?’ Vị ấy khi thẩm sát, biết rõ như vầy: ‘Các hành có vô minh làm nhân duyên, có vô minh làm tập khởi, có vô minh làm nguồn sanh, có vô minh làm nguồn gốc; khi vô minh có mặt thì các hành có mặt, khi vô minh không có mặt thì các hành không có mặt.’” ‘‘So saṅkhāre ca pajānāti, saṅkhārasamudayañca pajānāti, saṅkhāranirodhañca pajānāti, yā ca saṅkhāranirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti, tathā paṭipanno ca hoti anudhammacārī; ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno saṅkhāranirodhāya. Vị ấy biết rõ các hành, biết rõ sự tập khởi của các hành, biết rõ sự đoạn diệt của các hành, và biết rõ con đường thực hành đưa đến sự đoạn diệt của các hành. Vị ấy là người đã thực hành như vậy và là người thực hành tùy pháp. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu này được gọi là người đã thực hành một cách chân chánh về mọi phương diện để đoạn tận khổ, để đoạn diệt các hành. ‘‘Avijjāgato [Pg.310] yaṃ, bhikkhave, purisapuggalo puññaṃ ce saṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, puññūpagaṃ hoti viññāṇaṃ. Apuññaṃ ce saṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, apuññūpagaṃ hoti viññāṇaṃ. Āneñjaṃ ce saṅkhāraṃ abhisaṅkharoti āneñjūpagaṃ hoti viññāṇaṃ. Yato kho, bhikkhave, bhikkhuno avijjā pahīnā hoti vijjā uppannā, so avijjāvirāgā vijjuppādā neva puññābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti na apuññābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti na āneñjābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti. Anabhisaṅkharonto anabhisañcetayanto na kiñci loke upādiyati; anupādiyaṃ na paritassati, aparitassaṃ paccattaññeva parinibbāyati. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti. Này các Tỳ khưu, người bị vô minh chi phối, nếu tạo tác phước hành, thức sẽ đi đến cõi phước. Nếu tạo tác phi phước hành, thức sẽ đi đến cõi phi phước. Nếu tạo tác bất động hành, thức sẽ đi đến cõi bất động. Này các Tỳ khưu, khi nào vị Tỳ khưu đã đoạn tận vô minh, minh đã sanh khởi, vị ấy do ly tham vô minh, do minh sanh khởi, nên không tạo tác phước hành, không tạo tác phi phước hành, không tạo tác bất động hành. Do không tạo tác, không tác ý, vị ấy không chấp thủ bất cứ cái gì trong đời; do không chấp thủ, vị ấy không lo âu; do không lo âu, vị ấy tự mình nhập Vô dư Niết-bàn. Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’ ‘‘So sukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti. Dukkhaṃ ce vedanaṃ vedayati, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti. Adukkhamasukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti. So sukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, visaṃyutto naṃ vedayati. Dukkhaṃ ce vedanaṃ vedayati, visaṃyutto naṃ vedayati. Adukkhamasukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, visaṃyutto naṃ vedayati. Vị ấy, nếu cảm thọ một lạc thọ, vị ấy biết rõ: ‘Nó là vô thường’, biết rõ: ‘Nó không bị tham ái chi phối’, biết rõ: ‘Nó không đáng hoan hỷ’. Nếu cảm thọ một khổ thọ, vị ấy biết rõ: ‘Nó là vô thường’, biết rõ: ‘Nó không bị tham ái chi phối’, biết rõ: ‘Nó không đáng hoan hỷ’. Nếu cảm thọ một thọ bất khổ bất lạc, vị ấy biết rõ: ‘Nó là vô thường’, biết rõ: ‘Nó không bị tham ái chi phối’, biết rõ: ‘Nó không đáng hoan hỷ’. Vị ấy, nếu cảm thọ một lạc thọ, vị ấy cảm thọ nó một cách không bị trói buộc. Nếu cảm thọ một khổ thọ, vị ấy cảm thọ nó một cách không bị trói buộc. Nếu cảm thọ một thọ bất khổ bất lạc, vị ấy cảm thọ nó một cách không bị trói buộc. ‘‘So kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti, jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti. Kāyassa bhedā uddhaṃ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissanti, sarīrāni avasissantīti pajānāti. Vị ấy, khi cảm thọ một cảm thọ có thân làm giới hạn, biết rõ: ‘Ta đang cảm thọ một cảm thọ có thân làm giới hạn’. Khi cảm thọ một cảm thọ có mạng làm giới hạn, biết rõ: ‘Ta đang cảm thọ một cảm thọ có mạng làm giới hạn’. Vị ấy biết rõ: ‘Sau khi thân hoại, mạng chung, ngay tại đây, tất cả những gì được cảm thọ, do không được hoan hỷ, sẽ trở nên nguội lạnh, chỉ còn lại thân xác.’ ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso kumbhakārapākā uṇhaṃ kumbhaṃ uddharitvā same bhūmibhāge paṭisisseyya. Tatra yāyaṃ usmā sā tattheva vūpasameyya, kapallāni avasisseyyuṃ. Evameva kho, bhikkhave, bhikkhu kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti, jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno jīvitapariyantikaṃ [Pg.311] vedanaṃ vedayāmīti pajānāti. Kāyassa bhedā uddhaṃ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissanti, sarīrāni avasissantīti pajānāti. Này các Tỳ khưu, ví như một người lấy ra một cái bình nóng từ lò của người thợ gốm rồi đặt xuống trên một vùng đất bằng phẳng. Ở đó, hơi nóng nào có, nó sẽ nguội đi ngay tại đó, chỉ còn lại các mảnh vỡ. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu khi cảm thọ một cảm thọ có thân làm giới hạn, biết rõ: ‘Ta đang cảm thọ một cảm thọ có thân làm giới hạn’. Khi cảm thọ một cảm thọ có mạng làm giới hạn, biết rõ: ‘Ta đang cảm thọ một cảm thọ có mạng làm giới hạn’. Vị ấy biết rõ: ‘Sau khi thân hoại, mạng chung, ngay tại đây, tất cả những gì được cảm thọ, do không được hoan hỷ, sẽ trở nên nguội lạnh, chỉ còn lại thân xác.’ ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu kho khīṇāsavo bhikkhu puññābhisaṅkhāraṃ vā abhisaṅkhareyya apuññābhisaṅkhāraṃ vā abhisaṅkhareyya āneñjābhisaṅkhāraṃ vā abhisaṅkhareyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana saṅkhāresu asati, saṅkhāranirodhā api nu kho viññāṇaṃ paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana viññāṇe asati, viññāṇanirodhā api nu kho nāmarūpaṃ paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana nāmarūpe asati, nāmarūpanirodhā api nu kho saḷāyatanaṃ paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana saḷāyatane asati, saḷāyatananirodhā api nu kho phasso paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana phasse asati, phassanirodhā api nu kho vedanā paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana vedanāya asati, vedanānirodhā api nu kho taṇhā paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana taṇhāya asati, taṇhānirodhā api nu kho upādānaṃ paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana upādāne asati, upādānanirodhā api nu kho bhavo paññāyethā’’ti. ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana bhave asati, bhavanirodhā api nu kho jāti paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana jātiyā asati, jātinirodhā api nu kho jarāmaraṇaṃ paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. Này các Tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào? Vị Tỳ khưu đã đoạn tận lậu hoặc có thể nào tạo tác phước hành, hay phi phước hành, hay bất động hành không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi các hành hoàn toàn không có, do sự diệt của các hành, thức có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi thức hoàn toàn không có, do sự diệt của thức, danh sắc có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi danh sắc hoàn toàn không có, do sự diệt của danh sắc, sáu xứ có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi sáu xứ hoàn toàn không có, do sự diệt của sáu xứ, xúc có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi xúc hoàn toàn không có, do sự diệt của xúc, thọ có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi thọ hoàn toàn không có, do sự diệt của thọ, ái có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi ái hoàn toàn không có, do sự diệt của ái, thủ có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi thủ hoàn toàn không có, do sự diệt của thủ, hữu có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi hữu hoàn toàn không có, do sự diệt của hữu, sanh có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." "Khi sanh hoàn toàn không có, do sự diệt của sanh, già-chết có thể được biết đến không?" "Bạch Thế Tôn, không thể như vậy." ‘‘Sādhu sādhu, bhikkhave, evametaṃ, bhikkhave, netaṃ aññathā. Saddahatha me taṃ, bhikkhave, adhimuccatha, nikkaṅkhā ettha hotha nibbicikicchā. Esevanto dukkhassā’’ti. Paṭhamaṃ. Lành thay, lành thay, này các Tỳ khưu! Này các Tỳ khưu, sự việc là như vậy, không thể khác được. Này các Tỳ khưu, hãy tin tưởng điều đó nơi Ta, hãy quyết chắc, hãy không hoài nghi, không do dự ở đây. Đây chính là sự chấm dứt của khổ đau." (Bài kinh thứ nhất). 2. Upādānasuttaṃ 2. Kinh Thủ 52. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘upādāniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’. 52. Trú tại Sāvatthī... "Này các Tỳ khưu, đối với người sống thường quán thấy vị ngọt trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái tăng trưởng. Do ái làm duyên, thủ sanh khởi; do thủ làm duyên, hữu sanh khởi; do hữu làm duyên, sanh sanh khởi; do sanh làm duyên, già-chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy, đó là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này." ‘‘Seyyathāpi[Pg.312], bhikkhave, dasannaṃ vā kaṭṭhavāhānaṃ vīsāya vā kaṭṭhavāhānaṃ tiṃsāya vā kaṭṭhavāhānaṃ cattārīsāya vā kaṭṭhavāhānaṃ mahāaggikkhandho jaleyya. Tatra puriso kālena kālaṃ sukkhāni ceva tiṇāni pakkhipeyya, sukkhāni ca gomayāni pakkhipeyya, sukkhāni ca kaṭṭhāni pakkhipeyya. Evañhi so, bhikkhave, mahāaggikkhandho tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ jaleyya. Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. “Này các Tỳ khưu, ví như một đống lửa lớn cháy lên từ mười xe củi, hoặc hai mươi xe củi, hoặc ba mươi xe củi, hoặc bốn mươi xe củi. Ở đó, có người thỉnh thoảng lại cho vào cỏ khô, lại cho vào phân bò khô, lại cho vào củi khô. Này các Tỳ khưu, như vậy đống lửa lớn ấy, với nhiên liệu ấy, với vật liệu ấy, sẽ cháy trong một thời gian dài. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái tăng trưởng. Do duyên ái nên có thủ... v.v... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.” ‘‘Upādāniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. “Này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được đoạn diệt. Do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sanh diệt; do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não được đoạn diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, dasannaṃ vā kaṭṭhavāhānaṃ vīsāya vā tiṃsāya vā cattārīsāya vā kaṭṭhavāhānaṃ mahāaggikkhandho jaleyya; tatra puriso na kālena kālaṃ sukkhāni ceva tiṇāni pakkhipeyya, na sukkhāni ca gomayāni pakkhipeyya, na sukkhāni ca kaṭṭhāni pakkhipeyya. Evañhi so, bhikkhave, mahāaggikkhandho purimassa ca upādānassa pariyādānā aññassa ca anupahārā anāhāro nibbāyeyya. Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati, taṇhānirodhā upādānanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Dutiyaṃ. “Này các Tỳ khưu, ví như một đống lửa lớn cháy lên từ mười xe củi, hoặc hai mươi, hoặc ba mươi, hoặc bốn mươi xe củi; ở đó, có người thỉnh thoảng không cho vào cỏ khô, không cho vào phân bò khô, không cho vào củi khô. Này các Tỳ khưu, như vậy đống lửa lớn ấy, do nhiên liệu cũ đã hết và do không được cung cấp thêm nhiên liệu khác, không có vật thực, sẽ bị tắt ngấm. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được đoạn diệt, do ái diệt nên thủ diệt... v.v... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” (Kinh thứ hai). 3. Saṃyojanasuttaṃ 3. Kinh Về Các Kiết Sử 53. Sāvatthiyaṃ viharati …pe… ‘‘saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’. 53. Trú ở Sāvatthī... v.v... “Này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp có khả năng tạo ra kiết sử, ái tăng trưởng. Do duyên ái nên có thủ; do duyên thủ nên có hữu; do duyên hữu nên có sanh; do duyên sanh nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.” ‘‘Seyyathāpi[Pg.313], bhikkhave, telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya. Tatra puriso kālena kālaṃ telaṃ āsiñceyya vaṭṭiṃ upasaṃhareyya. Evañhi so, bhikkhave, telappadīpo tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ jaleyya. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. “Này các Tỳ khưu, ví như ngọn đèn dầu cháy được là nhờ vào dầu và tim đèn. Ở đó, có người thỉnh thoảng lại châm thêm dầu, lại sửa tim đèn. Này các Tỳ khưu, như vậy ngọn đèn dầu ấy, với nhiên liệu ấy, với vật liệu ấy, sẽ cháy trong một thời gian dài. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp có khả năng tạo ra kiết sử, ái tăng trưởng. Do duyên ái nên có thủ; do duyên thủ nên có hữu; do duyên hữu nên có sanh; do duyên sanh nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.” ‘‘Saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. “Này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp có khả năng tạo ra kiết sử, ái được đoạn diệt. Do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sanh diệt; do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não được đoạn diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya. Tatra puriso na kālena kālaṃ telaṃ āsiñceyya na vaṭṭiṃ upasaṃhareyya. Evañhi so, bhikkhave, telappadīpo purimassa ca upādānassa pariyādānā aññassa ca anupahārā anāhāro nibbāyeyya. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Tatiyaṃ. “Này các Tỳ khưu, ví như ngọn đèn dầu cháy được là nhờ vào dầu và tim đèn. Ở đó, có người thỉnh thoảng không châm thêm dầu, không sửa tim đèn. Này các Tỳ khưu, như vậy ngọn đèn dầu ấy, do nhiên liệu cũ đã hết và do không được cung cấp thêm nhiên liệu khác, không có vật thực, sẽ bị tắt ngấm. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp có khả năng tạo ra kiết sử, ái được đoạn diệt. Do ái diệt nên thủ diệt... v.v... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” (Kinh thứ ba). 4. Dutiyasaṃyojanasuttaṃ 4. Kinh Về Các Kiết Sử Thứ Hai 54. Sāvatthiyaṃ viharati …pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya. Tatra puriso kālena kālaṃ telaṃ āsiñceyya vaṭṭiṃ upasaṃhareyya. Evañhi so, bhikkhave, telappadīpo tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ jaleyya. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’. 54. Trú ở Sāvatthī... v.v... “Này các Tỳ khưu, ví như ngọn đèn dầu cháy được là nhờ vào dầu và tim đèn. Ở đó, có người thỉnh thoảng lại châm thêm dầu, lại sửa tim đèn. Này các Tỳ khưu, như vậy ngọn đèn dầu ấy, với nhiên liệu ấy, với vật liệu ấy, sẽ cháy trong một thời gian dài. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp có khả năng tạo ra kiết sử, ái tăng trưởng. Do duyên ái nên có thủ... v.v... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.” ‘‘Seyyathāpi[Pg.314], bhikkhave, telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya. Tatra puriso na kālena kālaṃ telaṃ āsiñceyya na vaṭṭiṃ upasaṃhareyya. Evañhi so, bhikkhave, telappadīpo purimassa ca upādānassa pariyādānā aññassa ca anupahārā anāhāro nibbāyeyya. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Catutthaṃ. “Ví như, này các Tỳ khưu, ngọn đèn dầu cháy được là nhờ vào dầu và tim đèn. Ở đó, có người thỉnh thoảng không châm thêm dầu, không sửa tim đèn. Này các Tỳ khưu, như vậy ngọn đèn dầu ấy, do nhiên liệu cũ đã hết và do không được cung cấp thêm nhiên liệu khác, không có vật thực, sẽ bị tắt ngấm. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp có khả năng tạo ra kiết sử, ái được đoạn diệt. Do ái diệt nên thủ diệt... v.v... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” (Kinh thứ tư). 5. Mahārukkhasuttaṃ 5. Kinh Về Cây Lớn 55. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘upādāniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’. 55. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy vị ngọt trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được tăng trưởng. Do ái làm duyên, thủ sanh khởi; do thủ làm duyên, hữu sanh khởi... ... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Tassa yāni ceva mūlāni adhogamāni, yāni ca tiriyaṅgamāni, sabbāni tāni uddhaṃ ojaṃ abhiharanti. Evañhi so, bhikkhave, mahārukkho tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyya. Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Ví như, này các Tỷ kheo, có một cây đại thọ. Tất cả những rễ của nó, cả những rễ đi xuống và những rễ đi ngang, đều hút nhựa sống lên trên. Như vậy, này các Tỷ kheo, cây đại thọ ấy lấy đó làm vật thực, lấy đó làm chất dinh dưỡng, có thể tồn tại trong một thời gian dài. Cũng thế, này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy vị ngọt trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được tăng trưởng. Do ái làm duyên, thủ sanh khởi... ... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. ‘‘Upādāniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. Này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy sự nguy hại trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được đoạn diệt. Do ái diệt, thủ diệt; do thủ diệt, hữu diệt... ... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṃ ādāya. So taṃ rukkhaṃ mūle chindeyya, mūlaṃ chinditvā palikhaṇeyya, palikhaṇitvā mūlāni uddhareyya antamaso usīranāḷimattānipi. So taṃ rukkhaṃ khaṇḍākhaṇḍikaṃ chindeyya, khaṇḍākhaṇḍikaṃ chinditvā phāleyya, phāletvā sakalikaṃ sakalikaṃ kareyya, sakalikaṃ sakalikaṃ karitvā vātātape visoseyya; vātātape visosetvā agginā ḍaheyya, agginā ḍahetvā masiṃ kareyya, masiṃ karitvā mahāvāte vā ophuṇeyya nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya. Evañhi so, bhikkhave, mahārukkho ucchinnamūlo [Pg.315] assa tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo. Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Pañcamaṃ. Ví như, này các Tỷ kheo, có một cây đại thọ. Rồi một người mang cuốc và giỏ đến. Người ấy chặt cây ấy ở gốc, sau khi chặt ở gốc, người ấy đào xung quanh, sau khi đào xung quanh, người ấy nhổ rễ lên, cho đến cả những rễ con nhỏ bằng cọng cỏ hương bài. Người ấy chặt cây ấy ra từng khúc, sau khi chặt ra từng khúc, người ấy chẻ ra, sau khi chẻ ra, người ấy làm thành từng mảnh vụn, sau khi làm thành từng mảnh vụn, người ấy phơi khô trong gió và nắng; sau khi phơi khô trong gió và nắng, người ấy đốt bằng lửa, sau khi đốt bằng lửa, người ấy làm thành tro, sau khi làm thành tro, người ấy hoặc là tung vào cơn gió mạnh, hoặc là thả trôi theo dòng sông chảy xiết. Như vậy, này các Tỷ kheo, cây đại thọ ấy sẽ bị cắt tận gốc, làm cho như thân cây tala, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Cũng thế, này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy sự nguy hại trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được đoạn diệt. Do ái diệt, thủ diệt; do thủ diệt, hữu diệt... ... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. 6. Dutiyamahārukkhasuttaṃ 6. Kinh Cây Đại Thọ Thứ Hai 56. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Tassa yāni ceva mūlāni adhogamāni, yāni ca tiriyaṅgamāni, sabbāni tāni uddhaṃ ojaṃ abhiharanti. Evañhi so, bhikkhave, mahārukkho tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyya. Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ …pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’. 56. Tại Sāvatthī... Ví như, này các Tỷ kheo, có một cây đại thọ. Tất cả những rễ của nó, cả những rễ đi xuống và những rễ đi ngang, đều hút nhựa sống lên trên. Như vậy, này các Tỷ kheo, cây đại thọ ấy lấy đó làm vật thực, lấy đó làm chất dinh dưỡng, có thể tồn tại trong một thời gian dài. Cũng thế, này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy vị ngọt trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được tăng trưởng. Do ái làm duyên, thủ sanh khởi... ... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṃ ādāya. So taṃ rukkhaṃ mūle chindeyya, mūle chetvā palikhaṇeyya, palikhaṇitvā mūlāni uddhareyya…pe… nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya. Evañhi so, bhikkhave, mahārukkho ucchinnamūlo assa tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo. Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Chaṭṭhaṃ. Ví như, này các Tỷ kheo, có một cây đại thọ. Rồi một người mang cuốc và giỏ đến. Người ấy chặt cây ấy ở gốc, sau khi chặt ở gốc, người ấy đào xung quanh, sau khi đào xung quanh, người ấy nhổ rễ lên... ... hoặc là thả trôi theo dòng sông chảy xiết. Như vậy, này các Tỷ kheo, cây đại thọ ấy sẽ bị cắt tận gốc, làm cho như thân cây tala, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Cũng thế, này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy sự nguy hại trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được đoạn diệt. Do ái diệt, thủ diệt... ... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. 7. Taruṇarukkhasuttaṃ 7. Kinh Cây Non 57. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’. 57. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy vị ngọt trong các pháp thuộc về kiết sử, ái được tăng trưởng. Do ái làm duyên, thủ sanh khởi... ... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, taruṇo rukkho. Tassa puriso kālena kālaṃ mūlāni palimajjeyya kālena kālaṃ paṃsuṃ dadeyya, kālena kālaṃ [Pg.316] udakaṃ dadeyya. Evañhi so, bhikkhave, taruṇo rukkho tadāhāro tadupādāno vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyya. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Ví như, này các Tỷ kheo, có một cây non. Một người thỉnh thoảng dọn dẹp rễ của nó, thỉnh thoảng bón đất, thỉnh thoảng tưới nước. Như vậy, này các Tỷ kheo, cây non ấy lấy đó làm vật thực, lấy đó làm chất dinh dưỡng, sẽ đạt đến sự tăng trưởng, phát triển, lớn mạnh. Cũng thế, này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy vị ngọt trong các pháp thuộc về kiết sử, ái được tăng trưởng. Do ái làm duyên, thủ sanh khởi... ... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. ‘‘Saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. Này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy sự nguy hại trong các pháp thuộc về kiết sử, ái được đoạn diệt. Do ái diệt, thủ diệt... ... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, taruṇo rukkho. Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṃ ādāya…pe… nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya. Evañhi so, bhikkhave, taruṇo rukkho ucchinnamūlo assa tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Sattamaṃ. Ví như, này các Tỷ kheo, có một cây non. Rồi một người mang cuốc và giỏ đến... ... hoặc là thả trôi theo dòng sông chảy xiết. Như vậy, này các Tỷ kheo, cây non ấy sẽ bị cắt tận gốc, làm cho như thân cây tala, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Cũng thế, này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy sự nguy hại trong các pháp thuộc về kiết sử, ái được đoạn diệt. Do ái diệt, thủ diệt... ... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. 8. Nāmarūpasuttaṃ 8. Kinh Danh Sắc 58. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato nāmarūpassa avakkanti hoti. Nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’. 58. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy vị ngọt trong các pháp thuộc về kiết sử, có sự đi vào của danh sắc. Do danh sắc làm duyên, sáu xứ sanh khởi... ... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Tassa yāni ceva mūlāni adhogamāni, yāni ca tiriyaṅgamāni, sabbāni tāni uddhaṃ ojaṃ abhiharanti. Evañhi so, bhikkhave, mahārukkho tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyya. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu assādānupassino viharato nāmarūpassa avakkanti hoti…pe…. “Này các Tỳ khưu, ví như một cây đại thọ. Những rễ nào của nó đi xuống dưới, và những rễ nào đi ngang, tất cả chúng đều hút chất dinh dưỡng lên trên. Này các Tỳ khưu, như vậy cây đại thọ ấy, với thức ăn đó, với sự chấp thủ đó, có thể tồn tại lâu dài. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp dẫn đến kiết sử, sự nhập vào của danh sắc xảy ra... cho đến...” ‘‘Saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato nāmarūpassa avakkanti na hoti. Nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. “Này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp dẫn đến kiết sử, sự nhập vào của danh sắc không xảy ra. Do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt... cho đến... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” ‘‘Seyyathāpi[Pg.317], bhikkhave, mahārukkho. Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṃ ādāya…pe… āyatiṃ anuppādadhammo. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato nāmarūpassa avakkanti na hoti. Nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Aṭṭhamaṃ. “Này các Tỳ khưu, ví như một cây đại thọ. Rồi một người mang cuốc và giỏ đến... cho đến... trong tương lai không thể sanh khởi lại được. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp dẫn đến kiết sử, sự nhập vào của danh sắc không xảy ra. Do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt... cho đến... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” (Kinh) thứ tám. 9. Viññāṇasuttaṃ 9. Kinh Thức 59. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato viññāṇassa avakkanti hoti. Viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’. 59. Trú ở Sāvatthī... cho đến... “Này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp dẫn đến kiết sử, sự nhập vào của thức xảy ra. Do thức làm duyên nên có danh sắc... cho đến... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.” ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Tassa yāni ceva mūlāni …pe… evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu assādānupassino viharato viññāṇassa avakkanti hoti…pe…. “Này các Tỳ khưu, ví như một cây đại thọ. Những rễ nào của nó... cho đến... Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp dẫn đến kiết sử, sự nhập vào của thức xảy ra... cho đến...” ‘‘Saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato viññāṇassa avakkanti na hoti. Viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. “Này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp dẫn đến kiết sử, sự nhập vào của thức không xảy ra. Do thức diệt nên danh sắc diệt... cho đến... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṃ ādāya…pe… āyatiṃ anuppādadhammo. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato viññāṇassa avakkanti na hoti. Viññāṇassa nirodhā nāmarūpanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Navamaṃ. “Này các Tỳ khưu, ví như một cây đại thọ. Rồi một người mang cuốc và giỏ đến... cho đến... trong tương lai không thể sanh khởi lại được. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp dẫn đến kiết sử, sự nhập vào của thức không xảy ra. Do thức diệt nên danh sắc diệt... cho đến... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” (Kinh) thứ chín. 10. Nidānasuttaṃ 10. Kinh Nhân Duyên 60. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kurūsu viharati kammāsadhammaṃ nāma kurūnaṃ nigamo. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante! Yāva gambhīro cāyaṃ, bhante, paṭiccasamuppādo gambhīrāvabhāso ca, atha ca pana me uttānakuttānako viya khāyatī’’ti. 60. Một thời, Thế Tôn trú ở xứ Kuru, tại một thị trấn của người Kuru tên là Kammāsadhamma. Bấy giờ, Tôn giả Ānanda đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, thật hy hữu! Bạch Thế Tôn, thật vi diệu! Bạch Thế Tôn, pháp Duyên khởi này thật là sâu xa và có vẻ sâu xa, thế mà đối với con, nó lại hiện ra như là rất cạn cợt.” ‘‘Mā [Pg.318] hevaṃ, ānanda, mā hevaṃ, ānanda ! Gambhīro cāyaṃ, ānanda, paṭiccasamuppādo gambhīrāvabhāso ca. Etassa, ānanda, dhammassa ananubodhā appaṭivedhā evamayaṃ pajā tantākulakajātā kulagaṇṭhikajātā muñjapabbajabhūtā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ saṃsāraṃ nātivattati. “Này Ānanda, đừng nói vậy! Này Ānanda, đừng nói vậy! Này Ānanda, pháp Duyên khởi này sâu xa và có vẻ sâu xa. Này Ānanda, chính vì không giác ngộ, không thâm nhập pháp này mà chúng sanh này trở thành rối ren như cuộn chỉ, rối mù như tổ chim, giống như cỏ muñja và lau sậy, không thể vượt qua khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ, luân hồi.” ‘‘Upādāniyesu, ānanda, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. “Này Ānanda, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái tăng trưởng. Do ái làm duyên nên có thủ; do thủ làm duyên nên có hữu; do hữu làm duyên nên có sanh; do sanh làm duyên nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.” ‘‘Seyyathāpi, ānanda, mahārukkho. Tassa yāni ceva mūlāni adhogamāni, yāni ca tiriyaṅgamāni, sabbāni tāni uddhaṃ ojaṃ abhiharanti. Evañhi so, ānanda, mahārukkho tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyya. Evameva kho, ānanda, upādāniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. “Này Ānanda, ví như một cây đại thọ. Những rễ nào của nó đi xuống dưới, và những rễ nào đi ngang, tất cả chúng đều hút chất dinh dưỡng lên trên. Này Ānanda, như vậy cây đại thọ ấy, với thức ăn đó, với sự chấp thủ đó, có thể tồn tại lâu dài. Cũng vậy, này Ānanda, đối với người sống quán thấy vị ngọt trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái tăng trưởng. Do ái làm duyên nên có thủ; do thủ làm duyên nên có hữu... cho đến... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.” ‘‘Upādāniyesu, ānanda, dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. “Này Ānanda, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái diệt. Do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt... cho đến... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” ‘‘Seyyathāpi, ānanda, mahārukkho. Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṃ ādāya. So taṃ rukkhaṃ mūle chindeyya, mūle chetvā palikhaṇeyya, palikhaṇitvā mūlāni uddhareyya antamaso usīranāḷimattānipi. So taṃ rukkhaṃ khaṇḍākhaṇḍikaṃ chindeyya. Khaṇḍākhaṇḍikaṃ chinditvā phāleyya; phāletvā sakalikaṃ sakalikaṃ kareyya, sakalikaṃ sakalikaṃ karitvā vātātape visoseyya, vātātape visosetvā agginā ḍaheyya, agginā ḍahetvā masiṃ kareyya, masiṃ karitvā mahāvāte vā ophuṇeyya, nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya. Evañhi so, ānanda, mahārukkho ucchinnamūlo assa tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo[Pg.319]. Evameva kho, ānanda, upādāniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Dasamaṃ. “Này Ānanda, ví như có một cây đại thọ. Rồi một người đàn ông mang cuốc và giỏ đến. Người ấy đốn cây ấy tận gốc, sau khi đốn tận gốc, người ấy đào đất, sau khi đào đất, người ấy nhổ lên các rễ, cho đến cả những rễ nhỏ như rễ cây sậy. Người ấy chặt cây ấy ra thành từng khúc. Sau khi chặt ra thành từng khúc, người ấy chẻ ra; sau khi chẻ ra, người ấy làm thành từng mảnh vụn, sau khi làm thành từng mảnh vụn, người ấy phơi khô trong gió và nắng, sau khi phơi khô trong gió và nắng, người ấy dùng lửa đốt, sau khi dùng lửa đốt, người ấy làm thành tro, sau khi làm thành tro, người ấy hoặc là tung trong gió lớn, hoặc là thả trôi trong dòng sông chảy xiết. Như vậy, này Ānanda, cây đại thọ ấy sẽ bị nhổ tận gốc, trở thành như thân cây ta-la, đi đến chỗ không hiện hữu, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Cũng vậy, này Ānanda, đối với vị đang trú, thường xuyên quán xét sự nguy hại trong các pháp có thể bị chấp thủ, ái được đoạn diệt. Do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sanh diệt; do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não được đoạn diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” (Kinh) thứ mười. Dukkhavaggo chaṭṭho. Phẩm Khổ là thứ sáu. Tassuddānaṃ – Phần tóm lược của phẩm ấy: Parivīmaṃsanupādānaṃ, dve ca saṃyojanāni ca; Mahārukkhena dve vuttā, taruṇena ca sattamaṃ; Nāmarūpañca viññāṇaṃ, nidānena ca te dasāti. Parivīmaṃsana (Thẩm Tra), Upādāna (Thủ), và hai kinh Saṃyojana (Kiết Sử); hai kinh được nói với Mahārukkha (Đại Thọ), và kinh thứ bảy với Taruṇa (Cây Non); Nāmarūpa (Danh Sắc) và Viññāṇa (Thức), và với Nidāna (Nhân Duyên), đó là mười kinh. 7. Mahāvaggo 7. Đại Phẩm 1. Assutavāsuttaṃ 1. Kinh Vô Văn 61. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme…pe… ‘‘assutavā, bhikkhave, puthujjano imasmiṃ cātumahābhūtikasmiṃ kāyasmiṃ nibbindeyyapi virajjeyyapi vimucceyyapi. Taṃ kissa hetu? Dissati, bhikkhave, imassa cātumahābhūtikassa kāyassa ācayopi apacayopi ādānampi nikkhepanampi. Tasmā tatrāssutavā puthujjano nibbindeyyapi virajjeyyapi vimucceyyapi’’. 61. Tôi nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika... “Này các Tỳ khưu, kẻ phàm phu vô văn có thể nhàm chán, có thể ly tham, có thể giải thoát đối với thân do bốn đại tạo thành này. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, sự tăng trưởng, sự suy giảm, sự hình thành, và sự hoại diệt của thân do bốn đại tạo thành này được thấy rõ. Do đó, ở nơi ấy, kẻ phàm phu vô văn có thể nhàm chán, có thể ly tham, có thể giải thoát.” ‘‘Yañca kho etaṃ, bhikkhave, vuccati cittaṃ itipi, mano itipi, viññāṇaṃ itipi, tatrāssutavā puthujjano nālaṃ nibbindituṃ nālaṃ virajjituṃ nālaṃ vimuccituṃ. Taṃ kissa hetu? Dīgharattañhetaṃ, bhikkhave, assutavato puthujjanassa ajjhositaṃ mamāyitaṃ parāmaṭṭhaṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti. Tasmā tatrāssutavā puthujjano nālaṃ nibbindituṃ nālaṃ virajjituṃ nālaṃ vimuccituṃ. “Và này các Tỳ khưu, đối với cái được gọi là tâm, hay ý, hay thức này, kẻ phàm phu vô văn không thể nhàm chán, không thể ly tham, không thể giải thoát. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, trong một thời gian dài, điều này đã được kẻ phàm phu vô văn chấp giữ, yêu mến, và nắm chặt: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’. Do đó, ở nơi ấy, kẻ phàm phu vô văn không thể nhàm chán, không thể ly tham, không thể giải thoát. ‘‘Varaṃ[Pg.320], bhikkhave, assutavā puthujjano imaṃ cātumahābhūtikaṃ kāyaṃ attato upagaccheyya, na tveva cittaṃ. Taṃ kissa hetu? Dissatāyaṃ, bhikkhave, cātumahābhūtiko kāyo ekampi vassaṃ tiṭṭhamāno dvepi vassāni tiṭṭhamāno tīṇipi vassāni tiṭṭhamāno cattāripi vassāni tiṭṭhamāno pañcapi vassāni tiṭṭhamāno dasapi vassāni tiṭṭhamāno vīsatipi vassāni tiṭṭhamāno tiṃsampi vassāni tiṭṭhamāno cattārīsampi vassāni tiṭṭhamāno paññāsampi vassāni tiṭṭhamāno vassasatampi tiṭṭhamāno, bhiyyopi tiṭṭhamāno. “Này các Tỳ khưu, thà rằng kẻ phàm phu vô văn xem thân do bốn đại tạo thành này là tự ngã, chứ không phải là tâm. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, thân do bốn đại tạo thành này được thấy tồn tại một năm, tồn tại hai năm, tồn tại ba năm, tồn tại bốn năm, tồn tại năm năm, tồn tại mười năm, tồn tại hai mươi năm, tồn tại ba mươi năm, tồn tại bốn mươi năm, tồn tại năm mươi năm, tồn tại một trăm năm, và tồn tại còn lâu hơn nữa. ‘‘Yañca kho etaṃ, bhikkhave, vuccati cittaṃ itipi, mano itipi, viññāṇaṃ itipi, taṃ rattiyā ca divasassa ca aññadeva uppajjati aññaṃ nirujjhati. Seyyathāpi, bhikkhave, makkaṭo araññe pavane caramāno sākhaṃ gaṇhati, taṃ muñcitvā aññaṃ gaṇhati, taṃ muñcitvā aññaṃ gaṇhati; evameva kho, bhikkhave, yamidaṃ vuccati cittaṃ itipi, mano itipi, viññāṇaṃ itipi, taṃ rattiyā ca divasassa ca aññadeva uppajjati aññaṃ nirujjhati. “Và này các Tỳ khưu, cái được gọi là tâm, hay ý, hay thức này, trong đêm cũng như ngày, cái này sanh khởi là khác, cái kia diệt đi là khác. Ví như, này các Tỳ khưu, một con khỉ đi trong rừng, trong lùm cây, nó nắm một cành cây, rồi thả cành ấy ra để nắm một cành khác, rồi thả cành ấy ra để nắm một cành khác; cũng vậy, này các Tỳ khưu, cái được gọi là tâm, hay ý, hay thức này, trong đêm cũng như ngày, cái này sanh khởi là khác, cái kia diệt đi là khác. ‘‘Tatra, bhikkhave, sutavā ariyasāvako paṭiccasamuppādaṃyeva sādhukaṃ yoniso manasi karoti – ‘iti imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjati; imasmiṃ asati idaṃ na hoti, imassa nirodhā idaṃ nirujjhati – yadidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā; saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’’ti. “Ở nơi đây, này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử có nghe pháp khéo tác ý như lý về chính lý duyên khởi: ‘Do cái này có, cái kia có; do cái này sanh, cái kia sanh. Do cái này không có, cái kia không có; do cái này diệt, cái kia diệt. Tức là, do vô minh duyên, các hành sanh khởi; do hành duyên, thức sanh khởi... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Do sự đoạn diệt và ly tham không còn tàn dư của chính vô minh ấy, nên hành diệt; do hành diệt nên thức diệt... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.’” ‘‘Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati, vedanāyapi nibbindati, saññāyapi nibbindati, saṅkhāresupi nibbindati, viññāṇasmimpi nibbindati; nibbindaṃ virajjati, virāgā vimuccati, vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Paṭhamaṃ. “Này các Tỳ khưu, khi thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có nghe pháp nhàm chán cả đối với sắc, nhàm chán cả đối với thọ, nhàm chán cả đối với tưởng, nhàm chán cả đối với các hành, nhàm chán cả đối với thức. Do nhàm chán nên ly tham, do ly tham nên được giải thoát. Trong sự giải thoát, trí khởi lên: ‘Ta đã được giải thoát’. Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lại trạng thái này nữa.’” (Kinh) thứ nhất. 2. Dutiyaassutavāsuttaṃ 2. Kinh Vô Văn Thứ Hai 62. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘assutavā, bhikkhave, puthujjano imasmiṃ cātumahābhūtikasmiṃ kāyasmiṃ nibbindeyyapi virajjeyyapi vimucceyyapi. Taṃ kissa hetu? Dissati, bhikkhave, imassa cātumahābhūtikassa kāyassa ācayopi [Pg.321] apacayopi ādānampi nikkhepanampi. Tasmā tatrāssutavā puthujjano nibbindeyyapi virajjeyyapi vimucceyyapi. Yañca kho etaṃ, bhikkhave, vuccati cittaṃ itipi, mano itipi, viññāṇaṃ itipi, tatrāssutavā puthujjano nālaṃ nibbindituṃ nālaṃ virajjituṃ nālaṃ vimuccituṃ. Taṃ kissa hetu? Dīgharattañhetaṃ, bhikkhave, assutavato puthujjanassa ajjhositaṃ mamāyitaṃ parāmaṭṭhaṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti. Tasmā tatrāssutavā puthujjano nālaṃ nibbindituṃ nālaṃ virajjituṃ nālaṃ vimuccituṃ’’. 62. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ-kheo, kẻ phàm phu vô văn có thể nhàm chán, có thể ly tham, có thể giải thoát đối với thân tứ đại này. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, sự tăng trưởng, sự suy tàn, sự sanh khởi, sự hoại diệt của thân tứ đại này được thấy rõ. Do đó, ở nơi thân ấy, kẻ phàm phu vô văn có thể nhàm chán, có thể ly tham, có thể giải thoát. Và này các Tỷ-kheo, đối với cái được gọi là tâm, là ý, là thức, ở nơi ấy, kẻ phàm phu vô văn không thể nhàm chán, không thể ly tham, không thể giải thoát. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, trong một thời gian dài, điều ấy đã được kẻ phàm phu vô văn chấp thủ, ái luyến, nắm giữ sai lầm rằng: 'Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi'. Do đó, ở nơi ấy, kẻ phàm phu vô văn không thể nhàm chán, không thể ly tham, không thể giải thoát. ‘‘Varaṃ, bhikkhave, assutavā puthujjano imaṃ cātumahābhūtikaṃ kāyaṃ attato upagaccheyya, na tveva cittaṃ. Taṃ kissa hetu? Dissatāyaṃ, bhikkhave, cātumahābhūtiko kāyo ekampi vassaṃ tiṭṭhamāno dvepi vassāni tiṭṭhamāno tīṇipi vassāni tiṭṭhamāno cattāripi vassāni tiṭṭhamāno pañcapi vassāni tiṭṭhamāno dasapi vassāni tiṭṭhamāno vīsatipi vassāni tiṭṭhamāno tiṃsampi vassāni tiṭṭhamāno cattārīsampi vassāni tiṭṭhamāno paññāsampi vassāni tiṭṭhamāno vassasatampi tiṭṭhamāno, bhiyyopi tiṭṭhamāno. Yañca kho etaṃ, bhikkhave, vuccati cittaṃ itipi, mano itipi, viññāṇaṃ itipi, taṃ rattiyā ca divasassa ca aññadeva uppajjati aññaṃ nirujjhati. Này các Tỷ-kheo, thà rằng kẻ phàm phu vô văn chấp nhận thân tứ đại này là tự ngã, chứ không phải là tâm. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, thân tứ đại này được thấy tồn tại một năm, tồn tại hai năm, tồn tại ba năm, tồn tại bốn năm, tồn tại năm năm, tồn tại mười năm, tồn tại hai mươi năm, tồn tại ba mươi năm, tồn tại bốn mươi năm, tồn tại năm mươi năm, tồn tại một trăm năm, và tồn tại còn hơn thế nữa. Còn cái được gọi là tâm, là ý, là thức, này các Tỷ-kheo, thì cả đêm lẫn ngày, cái khác sanh lên, cái khác diệt đi. ‘‘Tatra, bhikkhave, sutavā ariyasāvako paṭiccasamuppādaṃyeva sādhukaṃ yoniso manasi karoti – ‘iti imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjati; imasmiṃ asati idaṃ na hoti, imassa nirodhā idaṃ nirujjhatī’ti. Sukhavedaniyaṃ, bhikkhave, phassaṃ paṭicca uppajjati sukhavedanā. Tasseva sukhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṃ tajjaṃ vedayitaṃ sukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppannā sukhavedanā sā nirujjhati sā vūpasammati. Dukkhavedaniyaṃ, bhikkhave, phassaṃ paṭicca uppajjati dukkhavedanā. Tasseva dukkhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṃ tajjaṃ vedayitaṃ dukkhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppannā dukkhavedanā sā nirujjhati sā vūpasammati. Adukkhamasukhavedaniyaṃ, bhikkhave, phassaṃ paṭicca uppajjati adukkhamasukhavedanā. Tasseva adukkhamasukhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṃ tajjaṃ vedayitaṃ adukkhamasukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppannā adukkhamasukhavedanā sā nirujjhati sā vūpasammati. Này các Tỷ-kheo, ở đây, vị Thánh đệ tử có nghe pháp khéo tác ý như lý về chính pháp Duyên Khởi rằng: 'Như vầy, khi cái này có, cái kia có; do cái này sanh, cái kia sanh. Khi cái này không có, cái kia không có; do cái này diệt, cái kia diệt'. Này các Tỷ-kheo, duyên theo xúc có khả năng cảm thọ lạc, lạc thọ sanh khởi. Do sự diệt của chính xúc có khả năng cảm thọ lạc ấy, cảm thọ tương ứng, tức lạc thọ đã sanh khởi duyên theo xúc có khả năng cảm thọ lạc, nó diệt đi, nó lắng dịu. Này các Tỷ-kheo, duyên theo xúc có khả năng cảm thọ khổ, khổ thọ sanh khởi. Do sự diệt của chính xúc có khả năng cảm thọ khổ ấy, cảm thọ tương ứng, tức khổ thọ đã sanh khởi duyên theo xúc có khả năng cảm thọ khổ, nó diệt đi, nó lắng dịu. Này các Tỷ-kheo, duyên theo xúc có khả năng cảm thọ bất khổ bất lạc, thọ bất khổ bất lạc sanh khởi. Do sự diệt của chính xúc có khả năng cảm thọ bất khổ bất lạc ấy, cảm thọ tương ứng, tức thọ bất khổ bất lạc đã sanh khởi duyên theo xúc có khả năng cảm thọ bất khổ bất lạc, nó diệt đi, nó lắng dịu. ‘‘Seyyathāpi[Pg.322], bhikkhave, dvinnaṃ kaṭṭhānaṃ saṅghaṭṭanasamodhānā usmā jāyati tejo abhinibbattati. Tesaṃyeva dvinnaṃ kaṭṭhānaṃ nānākatavinibbhogā yā tajjā usmā sā nirujjhati sā vūpasammati; evameva kho, bhikkhave, sukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppajjati sukhavedanā. Tasseva sukhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṃ tajjaṃ vedayitaṃ sukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppannā sukhavedanā sā nirujjhati sā vūpasammati…pe… adukkhamasukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppajjati adukkhamasukhavedanā. Tasseva adukkhamasukhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṃ tajjaṃ vedayitaṃ adukkhamasukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppannā adukkhamasukhavedanā sā nirujjhati sā vūpasammati. Này các Tỷ-kheo, ví như do sự cọ xát và kết hợp của hai thanh củi, hơi nóng sanh ra, lửa phát sanh. Do sự tách rời và phân chia của chính hai thanh củi ấy, hơi nóng tương ứng ấy diệt đi, lắng dịu; cũng vậy, này các Tỷ-kheo, duyên theo xúc có khả năng cảm thọ lạc, lạc thọ sanh khởi. Do sự diệt của chính xúc có khả năng cảm thọ lạc ấy, cảm thọ tương ứng, tức lạc thọ đã sanh khởi duyên theo xúc có khả năng cảm thọ lạc, nó diệt đi, nó lắng dịu... vân vân... duyên theo xúc có khả năng cảm thọ bất khổ bất lạc, thọ bất khổ bất lạc sanh khởi. Do sự diệt của chính xúc có khả năng cảm thọ bất khổ bất lạc ấy, cảm thọ tương ứng, tức thọ bất khổ bất lạc đã sanh khởi duyên theo xúc có khả năng cảm thọ bất khổ bất lạc, nó diệt đi, nó lắng dịu. ‘‘Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako phassepi nibbindati, vedanāyapi nibbindati, saññāyapi nibbindati, saṅkhāresupi nibbindati, viññāṇasmimpi nibbindati; nibbindaṃ virajjati, virāgā vimuccati, vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Dutiyaṃ. Này các Tỷ-kheo, thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có nghe pháp nhàm chán cả xúc, nhàm chán cả thọ, nhàm chán cả tưởng, nhàm chán cả các hành, nhàm chán cả thức. Do nhàm chán nên ly tham, do ly tham nên giải thoát. Trong cái đã được giải thoát, trí khởi lên rằng: 'Ta đã được giải thoát'. Vị ấy tuệ tri: 'Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa'. Hết kinh thứ hai. 3. Puttamaṃsūpamasuttaṃ 3. Kinh Ví Dụ Thịt Con 63. Sāvatthiyaṃ …pe… ‘‘cattārome, bhikkhave, āhārā bhūtānaṃ vā sattānaṃ ṭhitiyā sambhavesīnaṃ vā anuggahāya. Katame cattāro? Kabaḷīkāro āhāro oḷāriko vā sukhumo vā, phasso dutiyo, manosañcetanā tatiyā, viññāṇaṃ catutthaṃ. Ime kho, bhikkhave, cattāro āhārā bhūtānaṃ vā sattānaṃ ṭhitiyā sambhavesīnaṃ vā anuggahāya’’. 63. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ-kheo, có bốn loại vật thực này để cho các chúng sanh đã sanh được tồn tại, hoặc để hỗ trợ cho các chúng sanh đang tìm cầu sự sanh. Bốn loại nào? Đoàn thực, hoặc thô hoặc tế; xúc thực là thứ hai; tư niệm thực là thứ ba; thức thực là thứ tư. Này các Tỷ-kheo, đây chính là bốn loại vật thực để cho các chúng sanh đã sanh được tồn tại, hoặc để hỗ trợ cho các chúng sanh đang tìm cầu sự sanh. ‘‘Kathañca, bhikkhave, kabaḷīkāro āhāro daṭṭhabbo? Seyyathāpi, bhikkhave, dve jāyampatikā parittaṃ sambalaṃ ādāya kantāramaggaṃ paṭipajjeyyuṃ. Tesamassa ekaputtako piyo manāpo. Atha kho tesaṃ, bhikkhave, dvinnaṃ jāyampatikānaṃ kantāragatānaṃ yā parittā sambalamattā, sā parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya. Siyā ca nesaṃ kantārāvaseso anatiṇṇo. Atha kho tesaṃ, bhikkhave, dvinnaṃ jāyampatikānaṃ evamassa – ‘amhākaṃ kho yā parittā sambalamattā sā parikkhīṇā pariyādiṇṇā. Atthi [Pg.323] cāyaṃ kantārāvaseso anittiṇṇo. Yaṃnūna mayaṃ imaṃ ekaputtakaṃ piyaṃ manāpaṃ vadhitvā vallūrañca soṇḍikañca karitvā puttamaṃsāni khādantā evaṃ taṃ kantārāvasesaṃ nitthareyyāma, mā sabbeva tayo vinassimhā’ti. Atha kho te, bhikkhave, dve jāyampatikā taṃ ekaputtakaṃ piyaṃ manāpaṃ vadhitvā vallūrañca soṇḍikañca karitvā puttamaṃsāni khādantā evaṃ taṃ kantārāvasesaṃ nitthareyyuṃ. Te puttamaṃsāni ceva khādeyyuṃ, ure ca paṭipiseyyuṃ – ‘kahaṃ, ekaputtaka, kahaṃ, ekaputtakā’ti. “Này các Tỳ khưu, đoàn thực nên được thấy như thế nào? Này các Tỳ khưu, ví như hai vợ chồng mang theo một ít lương thực đi vào con đường hoang địa. Họ có một người con trai duy nhất, thân yêu, khả ái. Rồi này các Tỳ khưu, khi hai vợ chồng ấy đang đi trong hoang địa, số lương thực ít ỏi của họ đã đi đến chỗ cạn kiệt, tiêu tận. Và phần hoang địa còn lại vẫn chưa được vượt qua. Bấy giờ, này các Tỳ khưu, hai vợ chồng ấy suy nghĩ như sau: ‘Số lương thực ít ỏi của chúng ta đã cạn kiệt, tiêu tận. Và phần hoang địa này vẫn còn chưa được vượt qua. Hay là chúng ta hãy giết đứa con trai duy nhất, thân yêu, khả ái này, làm thành thịt khô và thịt miếng, rồi ăn thịt con mà vượt qua phần hoang địa còn lại này, mong rằng cả ba chúng ta đừng bị hủy diệt.’ Rồi này các Tỳ khưu, hai vợ chồng ấy đã giết đứa con trai duy nhất, thân yêu, khả ái của họ, làm thành thịt khô và thịt miếng, rồi ăn thịt con mà vượt qua phần hoang địa còn lại ấy. Họ vừa ăn thịt con, vừa đấm ngực than rằng: ‘Con trai duy nhất ơi, con ở đâu? Con trai duy nhất ơi, con ở đâu?’” ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu te davāya vā āhāraṃ āhāreyyuṃ, madāya vā āhāraṃ āhāreyyuṃ, maṇḍanāya vā āhāraṃ āhāreyyuṃ, vibhūsanāya vā āhāraṃ āhāreyyu’’nti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Nanu te, bhikkhave, yāvadeva kantārassa nittharaṇatthāya āhāraṃ āhāreyyu’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Evameva khvāhaṃ, bhikkhave, kabaḷīkāro āhāro daṭṭhabbo’’ti vadāmi. Kabaḷīkāre, bhikkhave, āhāre pariññāte pañcakāmaguṇiko rāgo pariññāto hoti. Pañcakāmaguṇike rāge pariññāte natthi taṃ saṃyojanaṃ yena saṃyojanena saṃyutto ariyasāvako puna imaṃ lokaṃ āgaccheyya. “Các ông nghĩ thế nào, này các Tỳ khưu, có phải họ ăn món ăn ấy để vui đùa, hay để say sưa, hay để trang điểm, hay để trang sức chăng?” “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.” “Này các Tỳ khưu, có phải họ ăn món ăn ấy chỉ với mục đích vượt qua hoang địa chăng?” “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” “Này các Tỳ khưu, cũng vậy, Ta nói rằng: ‘Đoàn thực nên được thấy như vậy.’ Này các Tỳ khưu, khi đoàn thực được liễu tri thì tham ái trong năm dục trưởng dưỡng được liễu tri. Khi tham ái trong năm dục trưởng dưỡng được liễu tri, thì không còn kiết sử nào mà do bị kiết sử ấy trói buộc, vị Thánh đệ tử còn trở lại thế gian này nữa.” ‘‘Kathañca, bhikkhave, phassāhāro daṭṭhabbo? Seyyathāpi, bhikkhave, gāvī niccammā kuṭṭaṃ ce nissāya tiṭṭheyya. Ye kuṭṭanissitā pāṇā te naṃ khādeyyuṃ. Rukkhaṃ ce nissāya tiṭṭheyya, ye rukkhanissitā pāṇā te naṃ khādeyyuṃ. Udakaṃ ce nissāya tiṭṭheyya, ye udakanissitā pāṇā te naṃ khādeyyuṃ. Ākāsaṃ ce nissāya tiṭṭheyya, ye ākāsanissitā pāṇā te naṃ khādeyyuṃ. Yaṃ yadeva hi sā, bhikkhave, gāvī niccammā nissāya tiṭṭheyya, ye tannissitā pāṇā te naṃ khādeyyuṃ. Evameva khvāhaṃ, bhikkhave, ‘‘phassāhāro daṭṭhabbo’’ti vadāmi. Phasse, bhikkhave, āhāre pariññāte tisso vedanā pariññātā honti. Tīsu vedanāsu pariññātāsu ariyasāvakassa natthi kiñci uttarikaraṇīyanti vadāmi. “Này các Tỳ khưu, xúc thực nên được thấy như thế nào? Này các Tỳ khưu, ví như một con bò bị lột da. Nếu nó đứng tựa vào vách tường, những sinh vật sống nương vào vách tường sẽ cắn rỉa nó. Nếu nó đứng tựa vào một gốc cây, những sinh vật sống nương vào gốc cây sẽ cắn rỉa nó. Nếu nó đứng trong nước, những sinh vật sống nương vào nước sẽ cắn rỉa nó. Nếu nó đứng giữa hư không, những sinh vật sống nương vào hư không sẽ cắn rỉa nó. Này các Tỳ khưu, bất cứ nơi nào con bò bị lột da ấy đứng tựa vào, những sinh vật sống nương vào nơi đó sẽ cắn rỉa nó. Này các Tỳ khưu, cũng vậy, Ta nói rằng: ‘Xúc thực nên được thấy như vậy.’ Này các Tỳ khưu, khi xúc thực được liễu tri thì ba cảm thọ được liễu tri. Khi ba cảm thọ được liễu tri, Ta nói rằng vị Thánh đệ tử không còn gì phải làm thêm nữa.” ‘‘Kathañca[Pg.324], bhikkhave, manosañcetanāhāro daṭṭhabbo? Seyyathāpi, bhikkhave, aṅgārakāsu sādhikaporisā puṇṇā aṅgārānaṃ vītaccikānaṃ vītadhūmānaṃ. Atha puriso āgaccheyya jīvitukāmo amaritukāmo sukhakāmo dukkhappaṭikūlo. Tamenaṃ dve balavanto purisā nānābāhāsu gahetvā taṃ aṅgārakāsuṃ upakaḍḍheyyuṃ. Atha kho, bhikkhave, tassa purisassa ārakāvassa cetanā ārakā patthanā ārakā paṇidhi. Taṃ kissa hetu? Evañhi, bhikkhave, tassa purisassa hoti – ‘imaṃ cāhaṃ aṅgārakāsuṃ papatissāmi, tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigacchāmi maraṇamattaṃ vā dukkha’nti. Evameva khvāhaṃ, bhikkhave, ‘manosañcetanāhāro daṭṭhabbo’ti vadāmi. Manosañcetanāya, bhikkhave, āhāre pariññāte tisso taṇhā pariññātā honti. Tīsu taṇhāsu pariññātāsu ariyasāvakassa natthi kiñci uttarikaraṇīyanti vadāmi. “Này các Tỳ khưu, tư niệm thực nên được thấy như thế nào? Này các Tỳ khưu, ví như có một hố than hừng, sâu hơn một tầm người, đầy những than không có ngọn lửa, không có khói. Bấy giờ có một người đi đến, muốn sống, không muốn chết, muốn được an lạc, ghét bỏ đau khổ. Rồi có hai người đàn ông khỏe mạnh, nắm lấy hai cánh tay của người ấy, kéo đến hố than hừng. Này các Tỳ khưu, bấy giờ, người ấy sẽ có tư niệm muốn được ở xa, mong muốn được ở xa, ước nguyện được ở xa. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì người ấy nghĩ rằng: ‘Nếu ta rơi vào hố than hừng này, do nhân duyên ấy, ta sẽ đi đến cái chết hoặc đau khổ gần như chết.’ Này các Tỳ khưu, cũng vậy, Ta nói rằng: ‘Tư niệm thực nên được thấy như vậy.’ Này các Tỳ khưu, khi tư niệm thực được liễu tri thì ba loại ái được liễu tri. Khi ba loại ái được liễu tri, Ta nói rằng vị Thánh đệ tử không còn gì phải làm thêm nữa.” ‘‘Kathañca, bhikkhave, viññāṇāhāro daṭṭhabbo? Seyyathāpi, bhikkhave, coraṃ āgucāriṃ gahetvā rañño dasseyyuṃ – ‘ayaṃ te, deva, coro āgucārī, imassa yaṃ icchasi taṃ daṇḍaṃ paṇehī’ti. Tamenaṃ rājā evaṃ vadeyya – ‘gacchatha, bho, imaṃ purisaṃ pubbaṇhasamayaṃ sattisatena hanathā’ti. Tamenaṃ pubbaṇhasamayaṃ sattisatena haneyyuṃ. Atha rājā majjhanhikasamayaṃ evaṃ vadeyya – ‘ambho, kathaṃ so puriso’ti? ‘Tatheva, deva, jīvatī’ti. Tamenaṃ rājā evaṃ vadeyya – ‘gacchatha, bho, taṃ purisaṃ majjhanhikasamayaṃ sattisatena hanathā’ti. Tamenaṃ majjhanhikasamayaṃ sattisatena haneyyuṃ. Atha rājā sāyanhasamayaṃ evaṃ vadeyya – ‘ambho, kathaṃ so puriso’ti? ‘Tatheva, deva, jīvatī’ti. Tamenaṃ rājā evaṃ vadeyya – ‘gacchatha, bho, taṃ purisaṃ sāyanhasamayaṃ sattisatena hanathā’ti. Tamenaṃ sāyanhasamayaṃ sattisatena haneyyuṃ. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu so puriso divasaṃ tīhi sattisatehi haññamāno tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvediyethā’’ti? ‘‘Ekissāpi, bhante, sattiyā haññamāno tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvediyetha; ko pana vādo tīhi sattisatehi haññamāno’’ti! ‘‘Evameva khvāhaṃ, bhikkhave, viññāṇāhāro daṭṭhabboti vadāmi. Viññāṇe, bhikkhave, āhāre pariññāte nāmarūpaṃ pariññātaṃ hoti, nāmarūpe pariññāte ariyasāvakassa natthi kiñci uttarikaraṇīyanti vadāmī’’ti. Tatiyaṃ. “Này các Tỳ khưu, thức thực nên được thấy như thế nào? Này các Tỳ khưu, ví như người ta bắt một tên trộm phạm tội, rồi dẫn đến trình vua: ‘Tâu Đại vương, đây là tên trộm phạm tội của ngài, xin ngài hãy ra hình phạt nào mà ngài muốn đối với tên này.’ Vua có thể nói với họ như vầy: ‘Này các khanh, hãy đi, vào buổi sáng, hãy đâm người này một trăm ngọn giáo.’ Họ đâm người ấy một trăm ngọn giáo vào buổi sáng. Rồi vào buổi trưa, vua có thể nói như vầy: ‘Này các khanh, người ấy thế nào rồi?’ – ‘Tâu Đại vương, y vẫn còn sống như vậy.’ Vua có thể nói với họ như vầy: ‘Này các khanh, hãy đi, vào buổi trưa, hãy đâm người ấy một trăm ngọn giáo.’ Họ đâm người ấy một trăm ngọn giáo vào buổi trưa. Rồi vào buổi chiều, vua có thể nói như vầy: ‘Này các khanh, người ấy thế nào rồi?’ – ‘Tâu Đại vương, y vẫn còn sống như vậy.’ Vua có thể nói với họ như vầy: ‘Này các khanh, hãy đi, vào buổi chiều, hãy đâm người ấy một trăm ngọn giáo.’ Họ đâm người ấy một trăm ngọn giáo vào buổi chiều. Này các Tỳ khưu, các ngươi nghĩ thế nào? Người ấy bị đâm ba trăm ngọn giáo trong một ngày, do nhân duyên ấy, có cảm thọ khổ và ưu chăng?” – “Bạch Thế Tôn, bị đâm chỉ một ngọn giáo, do nhân duyên ấy, y cũng đã cảm thọ khổ và ưu rồi; huống nữa là bị đâm ba trăm ngọn giáo!” – “Cũng vậy, này các Tỳ khưu, Ta nói rằng thức thực nên được thấy như thế. Này các Tỳ khưu, khi thức thực được liễu tri thì danh sắc được liễu tri. Khi danh sắc được liễu tri, Ta nói rằng vị Thánh đệ tử không còn gì phải làm thêm nữa.” Hết kinh thứ ba. 4. Atthirāgasuttaṃ 4. Kinh Atthi Rāga 64. Sāvatthiyaṃ [Pg.325] viharati…pe… ‘‘cattārome, bhikkhave, āhārā bhūtānaṃ vā sattānaṃ ṭhitiyā sambhavesīnaṃ vā anuggahāya. Katame cattāro? Kabaḷīkāro āhāro oḷāriko vā sukhumo vā, phasso dutiyo, manosañcetanā tatiyā, viññāṇaṃ catutthaṃ. Ime kho, bhikkhave, cattāro āhārā bhūtānaṃ vā sattānaṃ ṭhitiyā sambhavesīnaṃ vā anuggahāya’’. 64. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, có bốn loại thực phẩm này để duy trì các chúng sanh đã sanh, hoặc để hỗ trợ các chúng sanh đang tìm cầu sự sanh. Bốn loại nào? Đoàn thực, hoặc thô hoặc tế; xúc thực là thứ hai; tư niệm thực là thứ ba; thức thực là thứ tư. Này các Tỳ khưu, chính bốn loại thực phẩm này để duy trì các chúng sanh đã sanh, hoặc để hỗ trợ các chúng sanh đang tìm cầu sự sanh. ‘‘Kabaḷīkāre ce, bhikkhave, āhāre atthi rāgo atthi nandī atthi taṇhā, patiṭṭhitaṃ tattha viññāṇaṃ virūḷhaṃ. Yattha patiṭṭhitaṃ viññāṇaṃ virūḷhaṃ, atthi tattha nāmarūpassa avakkanti. Yattha atthi nāmarūpassa avakkanti, atthi tattha saṅkhārānaṃ vuddhi. Yattha atthi saṅkhārānaṃ vuddhi, atthi tattha āyatiṃ punabbhavābhinibbatti. Yattha atthi āyatiṃ punabbhavābhinibbatti, atthi tattha āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ. Yattha atthi āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ, sasokaṃ taṃ, bhikkhave, sadaraṃ saupāyāsanti vadāmi. “Này các Tỳ khưu, nếu có tham, có hỷ, có ái đối với đoàn thực, thì thức được an trú và tăng trưởng ở đó. Nơi nào thức được an trú và tăng trưởng, nơi đó có sự đi xuống của danh sắc. Nơi nào có sự đi xuống của danh sắc, nơi đó có sự tăng trưởng của các hành. Nơi nào có sự tăng trưởng của các hành, nơi đó có sự tái sanh trong tương lai. Nơi nào có sự tái sanh trong tương lai, nơi đó có sanh, già, chết trong tương lai. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng nơi nào có sanh, già, chết trong tương lai, nơi đó có sầu, có bi, có khổ não. ‘‘Phasse ce, bhikkhave, āhāre…pe… manosañcetanāya ce, bhikkhave, āhāre… viññāṇe ce, bhikkhave, āhāre atthi rāgo atthi nandī atthi taṇhā, patiṭṭhitaṃ tattha viññāṇaṃ virūḷhaṃ. Yattha patiṭṭhitaṃ viññāṇaṃ virūḷhaṃ, atthi tattha nāmarūpassa avakkanti. Yattha atthi nāmarūpassa avakkanti, atthi tattha saṅkhārānaṃ vuddhi. Yattha atthi saṅkhārānaṃ vuddhi, atthi tattha āyatiṃ punabbhavābhinibbatti. Yattha atthi āyatiṃ punabbhavābhinibbatti, atthi tattha āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ. Yattha atthi āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ, sasokaṃ taṃ, bhikkhave, sadaraṃ saupāyāsanti vadāmi. “Này các Tỳ khưu, nếu có ... đối với xúc thực ... Này các Tỳ khưu, nếu có ... đối với tư niệm thực ... Này các Tỳ khưu, nếu có tham, có hỷ, có ái đối với thức thực, thì thức được an trú và tăng trưởng ở đó. Nơi nào thức được an trú và tăng trưởng, nơi đó có sự đi xuống của danh sắc. Nơi nào có sự đi xuống của danh sắc, nơi đó có sự tăng trưởng của các hành. Nơi nào có sự tăng trưởng của các hành, nơi đó có sự tái sanh trong tương lai. Nơi nào có sự tái sanh trong tương lai, nơi đó có sanh, già, chết trong tương lai. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng nơi nào có sanh, già, chết trong tương lai, nơi đó có sầu, có bi, có khổ não. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, rajako vā cittakārako vā sati rajanāya vā lākhāya vā haliddiyā vā nīliyā vā mañjiṭṭhāya vā suparimaṭṭhe vā phalake bhittiyā vā dussapaṭṭe vā itthirūpaṃ vā purisarūpaṃ vā abhinimmineyya sabbaṅgapaccaṅgaṃ; evameva kho, bhikkhave, kabaḷīkāre ce āhāre atthi rāgo atthi nandī atthi taṇhā, patiṭṭhitaṃ tattha viññāṇaṃ virūḷhaṃ. Yattha patiṭṭhitaṃ viññāṇaṃ virūḷhaṃ, atthi tattha nāmarūpassa avakkanti. Yattha atthi nāmarūpassa avakkanti, atthi tattha saṅkhārānaṃ vuddhi. Yattha atthi saṅkhārānaṃ vuddhi, atthi tattha āyatiṃ punabbhavābhinibbatti. Yattha atthi āyatiṃ punabbhavābhinibbatti, atthi tattha [Pg.326] āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ. Yattha atthi āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ, sasokaṃ taṃ, bhikkhave, sadaraṃ saupāyāsanti vadāmi. “Này các Tỳ khưu, ví như một người thợ nhuộm hoặc một họa sĩ, khi có thuốc nhuộm, hoặc cánh kiến, hoặc nghệ, hoặc chàm, hoặc màu đỏ son, có thể tạo ra hình một người nữ hoặc hình một người nam với đầy đủ các chi phần lớn nhỏ trên một tấm bảng được đánh bóng kỹ, hoặc trên tường, hoặc trên một tấm vải; cũng vậy, này các Tỳ khưu, nếu có tham, có hỷ, có ái đối với đoàn thực, thì thức được an trú và tăng trưởng ở đó. Nơi nào thức được an trú và tăng trưởng, nơi đó có sự đi xuống của danh sắc. Nơi nào có sự đi xuống của danh sắc, nơi đó có sự tăng trưởng của các hành. Nơi nào có sự tăng trưởng của các hành, nơi đó có sự tái sanh trong tương lai. Nơi nào có sự tái sanh trong tương lai, nơi đó có sanh, già, chết trong tương lai. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng nơi nào có sanh, già, chết trong tương lai, nơi đó có sầu, có bi, có khổ não. ‘‘Phasse ce, bhikkhave, āhāre…pe… manosañcetanāya ce, bhikkhave, āhāre… viññāṇe ce, bhikkhave, āhāre atthi rāgo atthi nandī atthi taṇhā, patiṭṭhitaṃ tattha viññāṇaṃ virūḷhaṃ. Yattha patiṭṭhitaṃ viññāṇaṃ virūḷhaṃ, atthi tattha nāmarūpassa avakkanti. Yattha atthi nāmarūpassa avakkanti, atthi tattha saṅkhārānaṃ vuddhi. Yattha atthi saṅkhārānaṃ vuddhi, atthi tattha āyatiṃ punabbhavābhinibbatti. Yattha atthi āyatiṃ punabbhavābhinibbatti, atthi tattha āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ. Yattha atthi āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ, sasokaṃ taṃ, bhikkhave, sadaraṃ saupāyāsanti vadāmi. “Này các Tỳ khưu, nếu có ... đối với xúc thực ... Này các Tỳ khưu, nếu có ... đối với tư niệm thực ... Này các Tỳ khưu, nếu có tham, có hỷ, có ái đối với thức thực, thì thức được an trú và tăng trưởng ở đó. Nơi nào thức được an trú và tăng trưởng, nơi đó có sự đi xuống của danh sắc. Nơi nào có sự đi xuống của danh sắc, nơi đó có sự tăng trưởng của các hành. Nơi nào có sự tăng trưởng của các hành, nơi đó có sự tái sanh trong tương lai. Nơi nào có sự tái sanh trong tương lai, nơi đó có sanh, già, chết trong tương lai. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng nơi nào có sanh, già, chết trong tương lai, nơi đó có sầu, có bi, có khổ não. ‘‘Kabaḷīkāre ce, bhikkhave, āhāre natthi rāgo natthi nandī natthi taṇhā, appatiṭṭhitaṃ tattha viññāṇaṃ avirūḷhaṃ. Yattha appatiṭṭhitaṃ viññāṇaṃ avirūḷhaṃ, natthi tattha nāmarūpassa avakkanti. Yattha natthi nāmarūpassa avakkanti, natthi tattha saṅkhārānaṃ vuddhi. Yattha natthi saṅkhārānaṃ vuddhi, natthi tattha āyatiṃ punabbhavābhinibbatti. Yattha natthi āyatiṃ punabbhavābhinibbatti, natthi tattha āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ. Yattha natthi āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ, asokaṃ taṃ, bhikkhave, adaraṃ anupāyāsanti vadāmi. Này các tỳ khưu, nếu đối với đoàn thực không có tham, không có hỷ, không có ái, thì ở đó thức không được an trú, không được tăng trưởng. Nơi nào thức không được an trú, không được tăng trưởng, thì ở đó không có sự đi vào của danh sắc. Nơi nào không có sự đi vào của danh sắc, thì ở đó không có sự tăng trưởng của các hành. Nơi nào không có sự tăng trưởng của các hành, thì ở đó không có sự tái sanh trong đời sau. Nơi nào không có sự tái sanh trong đời sau, thì ở đó không có sanh, già, chết trong đời sau. Này các tỳ khưu, nơi nào không có sanh, già, chết trong đời sau, Ta nói rằng nơi ấy không sầu, không muộn, không phiền. ‘‘Phasse ce, bhikkhave, āhāre…pe… manosañcetanāya ce, bhikkhave, āhāre… viññāṇe ce, bhikkhave, āhāre natthi rāgo natthi nandī natthi taṇhā, appatiṭṭhitaṃ tattha viññāṇaṃ avirūḷhaṃ. Yattha appatiṭṭhitaṃ viññāṇaṃ avirūḷhaṃ, natthi tattha nāmarūpassa avakkanti. Yattha natthi nāmarūpassa avakkanti, natthi tattha saṅkhārānaṃ vuddhi. Yattha natthi saṅkhārānaṃ vuddhi, natthi tattha āyatiṃ punabbhavābhinibbatti. Yattha natthi āyatiṃ punabbhavābhinibbatti, natthi tattha āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ. Yattha natthi āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ, asokaṃ taṃ, bhikkhave, adaraṃ anupāyāsanti vadāmi. Này các tỳ khưu, nếu đối với xúc thực... v.v... Này các tỳ khưu, nếu đối với tư niệm thực... Này các tỳ khưu, nếu đối với thức thực không có tham, không có hỷ, không có ái, thì ở đó thức không được an trú, không được tăng trưởng. Nơi nào thức không được an trú, không được tăng trưởng, thì ở đó không có sự đi vào của danh sắc. Nơi nào không có sự đi vào của danh sắc, thì ở đó không có sự tăng trưởng của các hành. Nơi nào không có sự tăng trưởng của các hành, thì ở đó không có sự tái sanh trong đời sau. Nơi nào không có sự tái sanh trong đời sau, thì ở đó không có sanh, già, chết trong đời sau. Nơi nào không có sanh, già, chết trong đời sau, Ta nói rằng nơi ấy không sầu, không muộn, không phiền. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, kūṭāgāraṃ vā kūṭāgārasālaṃ vā uttarāya vā dakkhiṇāya vā pācīnāya vā vātapānā sūriye uggacchante vātapānena rasmi pavisitvā kvāssa patiṭṭhitā’’ ti? ‘‘Pacchimāyaṃ, bhante, bhittiya’’nti. ‘‘Pacchimā ce, bhikkhave, bhitti nāssa kvāssa patiṭṭhitā’’ti? ‘‘Pathaviyaṃ, bhante’’ti. ‘‘Pathavī ce, bhikkhave[Pg.327], nāssa kvāssa patiṭṭhitā’’ti? ‘‘Āpasmiṃ, bhante’’ti. ‘‘Āpo ce, bhikkhave, nāssa kvāssa patiṭṭhitā’’ti? ‘‘Appatiṭṭhitā, bhante’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, kabaḷīkāre ce āhāre natthi rāgo natthi nandī natthi taṇhā…pe…. Này các tỳ khưu, ví như một ngôi nhà có nóc nhọn hoặc một gian sảnh có nóc nhọn, có cửa sổ ở phía bắc, hoặc phía nam, hoặc phía đông. Khi mặt trời mọc, tia sáng đi vào qua cửa sổ sẽ được an trú ở đâu? – Bạch Thế Tôn, nó sẽ được an trú ở bức tường phía tây. – Này các tỳ khưu, nếu không có bức tường phía tây, nó sẽ được an trú ở đâu? – Bạch Thế Tôn, nó sẽ được an trú ở trên đất. – Này các tỳ khưu, nếu không có đất, nó sẽ được an trú ở đâu? – Bạch Thế Tôn, nó sẽ được an trú ở trong nước. – Này các tỳ khưu, nếu không có nước, nó sẽ được an trú ở đâu? – Bạch Thế Tôn, nó sẽ không có chỗ an trú. – Cũng vậy, này các tỳ khưu, nếu đối với đoàn thực không có tham, không có hỷ, không có ái... v.v... ‘‘Phasse ce, bhikkhave, āhāre… manosañcetanāya ce, bhikkhave, āhāre… viññāṇe ce, bhikkhave, āhāre natthi rāgo natthi nandī natthi taṇhā, appatiṭṭhitaṃ tattha viññāṇaṃ avirūḷhaṃ. Yattha appatiṭṭhitaṃ viññāṇaṃ avirūḷhaṃ, natthi tattha nāmarūpassa avakkanti. Yattha natthi nāmarūpassa avakkanti, natthi tattha saṅkhārānaṃ vuddhi. Yattha natthi saṅkhārānaṃ vuddhi, natthi tattha āyatiṃ punabbhavābhinibbatti. Yattha natthi āyatiṃ punabbhavābhinibbatti, natthi tattha āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ. Yattha natthi āyatiṃ jātijarāmaraṇaṃ asokaṃ taṃ, bhikkhave, adaraṃ anupāyāsanti vadāmī’’ti. Catutthaṃ. Này các tỳ khưu, nếu đối với xúc thực... Này các tỳ khưu, nếu đối với tư niệm thực... Này các tỳ khưu, nếu đối với thức thực không có tham, không có hỷ, không có ái, thì ở đó thức không được an trú, không được tăng trưởng. Nơi nào thức không được an trú, không được tăng trưởng, thì ở đó không có sự đi vào của danh sắc. Nơi nào không có sự đi vào của danh sắc, thì ở đó không có sự tăng trưởng của các hành. Nơi nào không có sự tăng trưởng của các hành, thì ở đó không có sự tái sanh trong đời sau. Nơi nào không có sự tái sanh trong đời sau, thì ở đó không có sanh, già, chết trong đời sau. Nơi nào không có sanh, già, chết trong đời sau, Ta nói rằng nơi ấy không sầu, không muộn, không phiền. (Kinh) thứ tư. 5. Nagarasuttaṃ 5. Kinh Thành Phố 65. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘pubbe me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi – ‘kicchā vatāyaṃ loko āpanno jāyati ca jīyati ca mīyati ca cavati ca upapajjati ca. Atha ca panimassa dukkhassa nissaraṇaṃ nappajānāti jarāmaraṇassa. Kudāssu nāma imassa dukkhassa nissaraṇaṃ paññāyissati jarāmaraṇassā’ti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘kimhi nu kho sati jarāmaraṇaṃ hoti, kiṃpaccayā jarāmaraṇa’nti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘jātiyā kho sati jarāmaraṇaṃ hoti, jātipaccayā jarāmaraṇa’’’nti. 65. Trú ở Sāvatthī... v.v... Này các tỳ khưu, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng ngộ hoàn toàn, trong khi còn là vị Bồ Tát, Ta đã có suy nghĩ này: ‘Thật vậy, thế gian này đã rơi vào khổ não, vừa sanh, vừa già, vừa chết, vừa mệnh chung, vừa tái sanh. Và lại nữa, người ta không biết sự thoát ly khỏi khổ đau này, tức là già và chết. Ôi, bao giờ sự thoát ly khỏi khổ đau này, tức là già và chết, mới được biết đến?’ Này các tỳ khưu, Ta đã có suy nghĩ này: ‘Khi có cái gì, thì có già và chết? Do duyên gì mà có già và chết?’ Này các tỳ khưu, do như lý tác ý, sự liễu ngộ bằng trí tuệ đã khởi lên nơi Ta: ‘Khi có sanh, thì có già và chết; do duyên sanh mà có già và chết.’ ‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘kimhi nu kho sati jāti hoti…pe… bhavo hoti… upādānaṃ hoti… taṇhā hoti… vedanā hoti… phasso hoti… saḷāyatanaṃ hoti… nāmarūpaṃ hoti… kiṃpaccayā nāmarūpa’nti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘viññāṇe kho sati nāmarūpaṃ hoti, viññāṇapaccayā nāmarūpa’nti. Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘kimhi nu kho sati viññāṇaṃ hoti, kiṃpaccayā viññāṇa’nti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘nāmarūpe kho sati viññāṇaṃ hoti, nāmarūpapaccayā viññāṇa’’’nti. Này các tỳ khưu, Ta đã có suy nghĩ này: ‘Khi có cái gì, thì có sanh... v.v... có hữu... có thủ... có ái... có thọ... có xúc... có sáu xứ... có danh sắc? Do duyên gì mà có danh sắc?’ Này các tỳ khưu, do như lý tác ý, sự liễu ngộ bằng trí tuệ đã khởi lên nơi Ta: ‘Khi có thức, thì có danh sắc; do duyên thức mà có danh sắc.’ Này các tỳ khưu, Ta đã có suy nghĩ này: ‘Khi có cái gì, thì có thức? Do duyên gì mà có thức?’ Này các tỳ khưu, do như lý tác ý, sự liễu ngộ bằng trí tuệ đã khởi lên nơi Ta: ‘Khi có danh sắc, thì có thức; do duyên danh sắc mà có thức.’ ‘‘Tassa [Pg.328] mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – paccudāvattati kho idaṃ viññāṇaṃ nāmarūpamhā na paraṃ gacchati. Ettāvatā jāyetha vā jīyetha vā mīyetha vā cavetha vā upapajjetha vā, yadidaṃ nāmarūpapaccayā viññāṇaṃ; viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ; nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ; saḷāyatanapaccayā phasso…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. ‘Samudayo, samudayo’ti kho me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi ñāṇaṃ udapādi paññā udapādi vijjā udapādi āloko udapādi. Này các tỳ khưu, Ta đã có suy nghĩ này: ‘Thức này quay trở lại, nó không đi xa hơn danh sắc. Đến mức độ này mà có sanh, hoặc già, hoặc chết, hoặc mệnh chung, hoặc tái sanh, tức là: do duyên danh sắc mà có thức; do duyên thức mà có danh sắc; do duyên danh sắc mà có sáu xứ; do duyên sáu xứ mà có xúc... v.v... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.’ Này các tỳ khưu, đối với các pháp trước đây chưa từng được nghe, ‘Tập khởi, tập khởi,’ nhãn đã sanh khởi nơi Ta, trí đã sanh khởi, tuệ đã sanh khởi, minh đã sanh khởi, quang đã sanh khởi. ‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘kimhi nu kho asati, jarāmaraṇaṃ na hoti; kissa nirodhā jarāmaraṇanirodho’ti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘jātiyā kho asati, jarāmaraṇaṃ na hoti; jātinirodhā jarāmaraṇanirodho’ti. Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘kimhi nu kho asati jāti na hoti…pe… bhavo na hoti… upādānaṃ na hoti… taṇhā na hoti… vedanā na hoti… phasso na hoti… saḷāyatanaṃ na hoti… nāmarūpaṃ na hoti. Kissa nirodhā nāmarūpanirodho’ti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘viññāṇe kho asati, nāmarūpaṃ na hoti; viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho’’’ti. Này các tỳ khưu, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì không có, già chết không có? Do cái gì diệt, già chết diệt?’ Này các tỳ khưu, do như lý tác ý, trí tuệ thắng tri đã khởi lên nơi Ta: ‘Khi sanh không có, già chết không có; do sanh diệt, già chết diệt.’ Này các tỳ khưu, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì không có, sanh không có? ... hữu không có? ... thủ không có? ... ái không có? ... thọ không có? ... xúc không có? ... sáu xứ không có? ... danh sắc không có? Do cái gì diệt, danh sắc diệt?’ Này các tỳ khưu, do như lý tác ý, trí tuệ thắng tri đã khởi lên nơi Ta: ‘Khi thức không có, danh sắc không có; do thức diệt, danh sắc diệt.’ ‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘kimhi nu kho asati viññāṇaṃ na hoti; kissa nirodhā viññāṇanirodho’ti? Tassa mayhaṃ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo – ‘nāmarūpe kho asati, viññāṇaṃ na hoti; nāmarūpanirodhā viññāṇanirodho’’’ti. Này các tỳ khưu, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Khi cái gì không có, thức không có? Do cái gì diệt, thức diệt?’ Này các tỳ khưu, do như lý tác ý, trí tuệ thắng tri đã khởi lên nơi Ta: ‘Khi danh sắc không có, thức không có; do danh sắc diệt, thức diệt.’ ‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – adhigato kho myāyaṃ maggo bodhāya yadidaṃ – nāmarūpanirodhā viññāṇanirodho; viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho; nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho; saḷāyatananirodhā phassanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti. ‘Nirodho, nirodho’ti kho me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi ñāṇaṃ udapādi paññā udapādi vijjā udapādi āloko udapādi. Này các tỳ khưu, Ta đã khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Ta đã chứng đắc con đường này để giác ngộ, tức là: do danh sắc diệt, thức diệt; do thức diệt, danh sắc diệt; do danh sắc diệt, sáu xứ diệt; do sáu xứ diệt, xúc diệt... như vậy là sự diệt tận của toàn bộ khối khổ này.’ Này các tỳ khưu, đối với các pháp từ trước chưa từng được nghe, nơi Ta đã khởi lên nhãn, đã khởi lên trí, đã khởi lên tuệ, đã khởi lên minh, đã khởi lên quang, (với ý niệm): ‘Diệt, diệt’. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso araññe pavane caramāno passeyya purāṇaṃ maggaṃ purāṇañjasaṃ pubbakehi manussehi anuyātaṃ. So tamanugaccheyya[Pg.329]. Tamanugacchanto passeyya purāṇaṃ nagaraṃ purāṇaṃ rājadhāniṃ pubbakehi manussehi ajjhāvuṭṭhaṃ ārāmasampannaṃ vanasampannaṃ pokkharaṇīsampannaṃ uddhāpavantaṃ ramaṇīyaṃ. Atha kho so, bhikkhave, puriso rañño vā rājamahāmattassa vā āroceyya – ‘yagghe, bhante, jāneyyāsi – ahaṃ addasaṃ araññe pavane caramāno purāṇaṃ maggaṃ purāṇañjasaṃ pubbakehi manussehi anuyātaṃ tamanugacchiṃ. Tamanugacchanto addasaṃ purāṇaṃ nagaraṃ purāṇaṃ rājadhāniṃ pubbakehi manussehi ajjhāvuṭṭhaṃ ārāmasampannaṃ vanasampannaṃ pokkharaṇīsampannaṃ uddhāpavantaṃ ramaṇīyaṃ. Taṃ, bhante, nagaraṃ māpehī’ti. Atha kho so, bhikkhave, rājā vā rājamahāmatto vā taṃ nagaraṃ māpeyya. Tadassa nagaraṃ aparena samayena iddhañceva phītañca bāhujaññaṃ ākiṇṇamanussaṃ vuddhivepullappattaṃ. Evameva khvāhaṃ, bhikkhave, addasaṃ purāṇaṃ maggaṃ purāṇañjasaṃ pubbakehi sammāsambuddhehi anuyātaṃ. Này các tỳ khưu, ví như một người đi trong rừng, trong khu rừng rậm, có thể thấy một con đường cũ, một lối đi cũ đã được những người xưa đi qua. Người ấy đi theo con đường đó. Khi đi theo, người ấy có thể thấy một thành phố cũ, một kinh đô cũ đã được những người xưa ở, có vườn tược, có rừng cây, có hồ nước, có thành lũy, thật khả ái. Khi ấy, này các tỳ khưu, người ấy có thể báo cho vua hay đại thần của vua rằng: ‘Tâu đức vua, xin ngài biết cho, khi đi trong rừng, trong khu rừng rậm, con đã thấy một con đường cũ, một lối đi cũ đã được những người xưa đi qua. Con đã đi theo con đường đó. Khi đi theo, con đã thấy một thành phố cũ, một kinh đô cũ đã được những người xưa ở, có vườn tược, có rừng cây, có hồ nước, có thành lũy, thật khả ái. Tâu đức vua, xin ngài hãy xây dựng lại thành phố ấy.’ Khi ấy, này các tỳ khưu, vua hay đại thần của vua có thể xây dựng lại thành phố ấy. Về sau, thành phố ấy trở nên thịnh vượng, phồn vinh, đông dân, người ở chen chúc, đạt đến sự tăng trưởng và phát triển rộng lớn. Cũng vậy, này các tỳ khưu, Ta đã thấy một con đường cũ, một lối đi cũ đã được các vị Chánh Đẳng Giác xưa kia đi qua. ‘‘Katamo ca so, bhikkhave, purāṇamaggo purāṇañjaso pubbakehi sammāsambuddhehi anuyāto? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi…pe… sammāsamādhi. Ayaṃ kho so, bhikkhave, purāṇamaggo purāṇañjaso pubbakehi sammāsambuddhehi anuyāto, tamanugacchiṃ; tamanugacchanto jarāmaraṇaṃ abbhaññāsiṃ; jarāmaraṇasamudayaṃ abbhaññāsiṃ; jarāmaraṇanirodhaṃ abbhaññāsiṃ; jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abbhaññāsiṃ. Tamanugacchiṃ; tamanugacchanto jātiṃ abbhaññāsiṃ…pe… bhavaṃ abbhaññāsiṃ… upādānaṃ abbhaññāsiṃ… taṇhaṃ abbhaññāsiṃ… vedanaṃ abbhaññāsiṃ… phassaṃ abbhaññāsiṃ… saḷāyatanaṃ abbhaññāsiṃ… nāmarūpaṃ abbhaññāsiṃ… viññāṇaṃ abbhaññāsiṃ. Tamanugacchiṃ; tamanugacchanto saṅkhāre abbhaññāsiṃ; saṅkhārasamudayaṃ abbhaññāsiṃ; saṅkhāranirodhaṃ abbhaññāsiṃ; saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abbhaññāsiṃ. Tadabhiññā ācikkhiṃ bhikkhūnaṃ bhikkhunīnaṃ upāsakānaṃ upāsikānaṃ. Tayidaṃ, bhikkhave, brahmacariyaṃ iddhañceva phītañca vitthārikaṃ bāhujaññaṃ puthubhūtaṃ yāva devamanussehi suppakāsita’’nti. Pañcamaṃ. Và này các tỳ khưu, con đường cũ, lối đi cũ đã được các vị Chánh Đẳng Giác xưa kia đi qua ấy là gì? Chính là Thánh đạo Tám ngành này, tức là: chánh kiến... cho đến... chánh định. Này các tỳ khưu, đây chính là con đường cũ, lối đi cũ đã được các vị Chánh Đẳng Giác xưa kia đi qua. Ta đã đi theo con đường đó. Khi đi theo, Ta đã thắng tri già chết, đã thắng tri sự tập khởi của già chết, đã thắng tri sự đoạn diệt của già chết, đã thắng tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết. Ta đã đi theo con đường đó. Khi đi theo, Ta đã thắng tri sanh... cho đến... hữu... thủ... ái... thọ... xúc... sáu xứ... danh sắc... thức. Ta đã đi theo con đường đó. Khi đi theo, Ta đã thắng tri các hành, đã thắng tri sự tập khởi của các hành, đã thắng tri sự đoạn diệt của các hành, đã thắng tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành. Sau khi thắng tri điều đó, Ta đã tuyên thuyết cho các tỳ khưu, tỳ khưu ni, cận sự nam, cận sự nữ. Này các tỳ khưu, phạm hạnh này trở nên thịnh vượng, phồn vinh, phổ biến, được nhiều người biết đến, lan rộng, được chư thiên và loài người khéo tuyên bố. Hết phẩm thứ năm. 6. Sammasasuttaṃ 6. Kinh Suy Xét 66. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kurūsu viharati kammāsadhammaṃ nāma kurūnaṃ nigamo. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti [Pg.330] te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘sammasatha no tumhe, bhikkhave, antaraṃ sammasa’’nti. Evaṃ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ahaṃ kho, bhante, sammasāmi antaraṃ sammasa’’nti. ‘‘Yathā kathaṃ pana tvaṃ, bhikkhu, sammasasi antaraṃ sammasa’’nti? Atha kho so bhikkhu byākāsi. Yathā so bhikkhu byākāsi na so bhikkhu bhagavato cittaṃ ārādhesi. 66. Tôi nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú ở xứ Kuru, tại một thị trấn của người Kuru tên là Kammāsadhamma. Tại đó, Thế Tôn gọi các tỳ khưu: ‘Này các tỳ khưu.’ ‘Bạch Thế Tôn,’ các tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau: ‘Này các tỳ khưu, các ông có thực hành sự suy xét nội tâm không?’ Khi được nói vậy, một tỳ khưu bạch với Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, con có thực hành sự suy xét nội tâm.’ ‘Này tỳ khưu, vậy ông thực hành sự suy xét nội tâm như thế nào?’ Khi ấy, vị tỳ khưu ấy đã giải trình. Cách mà vị tỳ khưu ấy giải trình đã không làm cho tâm của Thế Tôn hài lòng. Evaṃ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘etassa, bhagavā, kālo; etassa, sugata, kālo; yaṃ bhagavā antaraṃ sammasaṃ bhāseyya. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti. ‘‘Tenahānanda, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – Khi được nói như vậy, tôn giả Ānanda bạch với đức Thế Tôn lời này: 'Bạch đức Thế Tôn, đây là thời điểm; bạch đức Thiện Thệ, đây là thời điểm để đức Thế Tôn thuyết giảng về sự thẩm sát nội tâm. Sau khi nghe (lời dạy của) đức Thế Tôn, các tỳ khưu sẽ ghi nhớ.' – 'Này Ānanda, vậy thì các ông hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý; Ta sẽ thuyết giảng.' – 'Xin vâng, bạch Thế Tôn.' Các tỳ khưu ấy đã đáp lời đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn đã nói lời này: ‘‘Idha, bhikkhave, bhikkhu sammasamāno sammasati antaraṃ sammasaṃ – ‘yaṃ kho idaṃ anekavidhaṃ nānappakārakaṃ dukkhaṃ loke uppajjati jarāmaraṇaṃ. Idaṃ kho dukkhaṃ kiṃnidānaṃ kiṃsamudayaṃ kiṃjātikaṃ kiṃpabhavaṃ, kismiṃ sati jarāmaraṇaṃ hoti, kismiṃ asati jarāmaraṇaṃ na hotī’ti? So sammasamāno evaṃ jānāti – ‘yaṃ kho idaṃ anekavidhaṃ nānappakārakaṃ dukkhaṃ loke uppajjati jarāmaraṇaṃ. Idaṃ kho dukkhaṃ upadhinidānaṃ upadhisamudayaṃ upadhijātikaṃ upadhipabhavaṃ, upadhismiṃ sati jarāmaraṇaṃ hoti, upadhismiṃ asati jarāmaraṇaṃ na hotī’ti. So jarāmaraṇañca pajānāti jarāmaraṇasamudayañca pajānāti jarāmaraṇanirodhañca pajānāti yā ca jarāmaraṇanirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti. Tathāpaṭipanno ca hoti anudhammacārī. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno jarāmaraṇanirodhāya. Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu trong khi thẩm sát, đã thẩm sát sự thẩm sát nội tâm như sau: 'Sự khổ này, có nhiều loại, có nhiều hình thức, khởi sanh ở trên đời, tức là già và chết. Sự khổ này có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm nguồn gốc? Khi có cái gì thì có già và chết, khi không có cái gì thì không có già và chết?' Vị ấy trong khi thẩm sát, biết như vầy: 'Sự khổ này, có nhiều loại, có nhiều hình thức, khởi sanh ở trên đời, tức là già và chết. Sự khổ này có chấp thủ làm nhân duyên, có chấp thủ làm tập khởi, có chấp thủ làm nguồn sanh, có chấp thủ làm nguồn gốc. Khi có chấp thủ thì có già và chết, khi không có chấp thủ thì không có già và chết.' Vị ấy tuệ tri về già và chết, tuệ tri về sự tập khởi của già và chết, tuệ tri về sự đoạn diệt của già và chết, và tuệ tri về con đường thực hành tương xứng đưa đến sự đoạn diệt của già và chết. Và vị ấy là người đã thực hành như vậy, là người thực hành thuận theo pháp. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu này được gọi là người đã thực hành một cách chân chánh về mọi phương diện để đoạn tận khổ đau, để đoạn diệt già và chết. ‘‘Athāparaṃ sammasamāno sammasati antaraṃ sammasaṃ – ‘upadhi panāyaṃ kiṃnidāno kiṃsamudayo kiṃjātiko kiṃpabhavo, kismiṃ sati upadhi hoti, kismiṃ asati upadhi na hotī’ti? So sammasamāno evaṃ jānāti – ‘upadhi taṇhānidāno taṇhāsamudayo taṇhājātiko taṇhāpabhavo, taṇhāya sati upadhi hoti, taṇhāya asati upadhi na hotī’ti. So upadhiñca pajānāti upadhisamudayañca pajānāti upadhinirodhañca [Pg.331] pajānāti yā ca upadhinirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti. Tathā paṭipanno ca hoti anudhammacārī. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno upadhinirodhāya. Lại nữa, trong khi thẩm sát, vị ấy thẩm sát sự thẩm sát nội tâm như sau: 'Còn chấp thủ này, có gì làm nhân duyên, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn sanh, có gì làm nguồn gốc? Khi có cái gì thì có chấp thủ, khi không có cái gì thì không có chấp thủ?' Vị ấy trong khi thẩm sát, biết như vầy: 'Chấp thủ có ái dục làm nhân duyên, có ái dục làm tập khởi, có ái dục làm nguồn sanh, có ái dục làm nguồn gốc. Khi có ái dục thì có chấp thủ, khi không có ái dục thì không có chấp thủ.' Vị ấy tuệ tri về chấp thủ, tuệ tri về sự tập khởi của chấp thủ, tuệ tri về sự đoạn diệt của chấp thủ, và tuệ tri về con đường thực hành tương xứng đưa đến sự đoạn diệt của chấp thủ. Và vị ấy là người đã thực hành như vậy, là người thực hành thuận theo pháp. Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu này được gọi là người đã thực hành một cách chân chánh về mọi phương diện để đoạn tận khổ đau, để đoạn diệt chấp thủ. ‘‘Athāparaṃ sammasamāno sammasati antaraṃ sammasaṃ – ‘taṇhā panāyaṃ kattha uppajjamānā uppajjati, kattha nivisamānā nivisatī’ti? So sammasamāno evaṃ jānāti – yaṃ kho loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati. Kiñca loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ? Cakkhuṃ loke piyarūpaṃ, sātarūpaṃ. Etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati. Sotaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ…pe… ghānaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ… jivhā loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ… kāyo loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ… mano loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati ettha nivisamānā nivisati. Lại nữa, trong khi thẩm sát, vị ấy thẩm sát sự thẩm sát nội tâm như sau: 'Còn ái dục này, khi khởi sanh thì khởi sanh ở đâu, khi an trú thì an trú ở đâu?' Vị ấy trong khi thẩm sát, biết như vầy: 'Bất cứ cái gì ở trên đời có sắc thái khả ái, có sắc thái khả hỷ, thì ái dục này khi khởi sanh, nó khởi sanh ở đấy; khi an trú, nó an trú ở đấy. Và cái gì ở trên đời có sắc thái khả ái, có sắc thái khả hỷ? Mắt ở trên đời là pháp có sắc thái khả ái, có sắc thái khả hỷ. Ái dục này khi khởi sanh, nó khởi sanh ở đấy; khi an trú, nó an trú ở đấy. Tai ở trên đời là pháp có sắc thái khả ái, có sắc thái khả hỷ... mũi ở trên đời là pháp có sắc thái khả ái, có sắc thái khả hỷ... lưỡi ở trên đời là pháp có sắc thái khả ái, có sắc thái khả hỷ... thân ở trên đời là pháp có sắc thái khả ái, có sắc thái khả hỷ... ý ở trên đời là pháp có sắc thái khả ái, có sắc thái khả hỷ. Ái dục này khi khởi sanh, nó khởi sanh ở đấy; khi an trú, nó an trú ở đấy. ‘‘Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ niccato addakkhuṃ sukhato addakkhuṃ attato addakkhuṃ ārogyato addakkhuṃ khemato addakkhuṃ. Te taṇhaṃ vaḍḍhesuṃ. Ye taṇhaṃ vaḍḍhesuṃ te upadhiṃ vaḍḍhesuṃ. Ye upadhiṃ vaḍḍhesuṃ te dukkhaṃ vaḍḍhesuṃ. Ye dukkhaṃ vaḍḍhesuṃ te na parimucciṃsu jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, na parimucciṃsu dukkhasmāti vadāmi. Này các tỳ khưu, bất cứ những sa-môn hay bà-la-môn nào trong thời quá khứ, đã thấy pháp có sắc thái khả ái, sắc thái khả hỷ ở trên đời là thường còn, là an lạc, là tự ngã, là không bệnh, là an ổn, thì họ đã làm tăng trưởng ái dục. Những ai đã làm tăng trưởng ái dục, họ đã làm tăng trưởng chấp thủ. Những ai đã làm tăng trưởng chấp thủ, họ đã làm tăng trưởng khổ đau. Những ai đã làm tăng trưởng khổ đau, họ đã không được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ đã không được giải thoát khỏi khổ đau. ‘‘Yepi hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ niccato dakkhissanti sukhato dakkhissanti attato dakkhissanti ārogyato dakkhissanti khemato dakkhissanti. Te taṇhaṃ vaḍḍhissanti. Ye taṇhaṃ vaḍḍhissanti te upadhiṃ vaḍḍhissanti. Ye upadhiṃ vaḍḍhissanti te dukkhaṃ vaḍḍhissanti. Ye dukkhaṃ vaḍḍhissanti te na parimuccissanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, na parimuccissanti dukkhasmāti vadāmi. Này các tỳ khưu, bất cứ những sa-môn hay bà-la-môn nào trong thời vị lai, sẽ thấy pháp có sắc thái khả ái, sắc thái khả hỷ ở trên đời là thường còn, là an lạc, là tự ngã, là không bệnh, là an ổn, thì họ sẽ làm tăng trưởng ái dục. Những ai sẽ làm tăng trưởng ái dục, họ sẽ làm tăng trưởng chấp thủ. Những ai sẽ làm tăng trưởng chấp thủ, họ sẽ làm tăng trưởng khổ đau. Những ai sẽ làm tăng trưởng khổ đau, họ sẽ không được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ sẽ không được giải thoát khỏi khổ đau. ‘‘Yepi hi keci, bhikkhave, etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ niccato passanti sukhato passanti attato passanti ārogyato passanti khemato passanti. Te taṇhaṃ vaḍḍhenti[Pg.332]. Ye taṇhaṃ vaḍḍhenti te upadhiṃ vaḍḍhenti. Ye upadhiṃ vaḍḍhenti te dukkhaṃ vaḍḍhenti. Ye dukkhaṃ vaḍḍhenti te na parimuccanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, na parimuccanti dukkhasmāti vadāmi. Này các tỳ khưu, bất cứ những sa-môn hay bà-la-môn nào trong thời hiện tại, thấy pháp có sắc thái khả ái, sắc thái khả hỷ ở trên đời là thường còn, là an lạc, là tự ngã, là không bệnh, là an ổn, thì họ làm tăng trưởng ái dục. Những ai làm tăng trưởng ái dục, họ làm tăng trưởng chấp thủ. Những ai làm tăng trưởng chấp thủ, họ làm tăng trưởng khổ đau. Những ai làm tăng trưởng khổ đau, họ không được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ không được giải thoát khỏi khổ đau. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, āpānīyakaṃso vaṇṇasampanno gandhasampanno rasasampanno. So ca kho visena saṃsaṭṭho. Atha puriso āgaccheyya ghammābhitatto ghammapareto kilanto tasito pipāsito. Tamenaṃ evaṃ vadeyyuṃ – ‘ayaṃ te, ambho purisa, āpānīyakaṃso vaṇṇasampanno gandhasampanno rasasampanno; so ca kho visena saṃsaṭṭho. Sace ākaṅkhasi piva. Pivato hi kho taṃ chādessati vaṇṇenapi gandhenapi rasenapi, pivitvā ca pana tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigacchasi maraṇamattaṃ vā dukkha’nti. So taṃ āpānīyakaṃsaṃ sahasā appaṭisaṅkhā piveyya, nappaṭinissajjeyya. So tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigaccheyya maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ. Evameva kho, bhikkhave, ye hi keci atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ…pe… anāgatamaddhānaṃ…pe… etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ niccato passanti sukhato passanti attato passanti ārogyato passanti khemato passanti, te taṇhaṃ vaḍḍhenti. Ye taṇhaṃ vaḍḍhenti te upadhiṃ vaḍḍhenti. Ye upadhiṃ vaḍḍhenti te dukkhaṃ vaḍḍhenti. Ye dukkhaṃ vaḍḍhenti te na parimuccanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, na parimuccanti dukkhasmāti vadāmi. “Này các Tỳ khưu, ví như có một chén rượu đầy đủ màu sắc, hương thơm, và mùi vị. Nhưng chén rượu ấy lại được pha lẫn với thuốc độc. Bấy giờ, có một người đi đến, bị nóng bức, bị sức nóng hành hạ, mệt mỏi, khát nước, khô cổ. Người ta nói với người ấy như sau: ‘Này ông, chén rượu này đầy đủ màu sắc, hương thơm, và mùi vị; nhưng nó được pha lẫn với thuốc độc. Nếu ông muốn, hãy uống đi. Khi uống, nó sẽ làm ông thích thú về màu sắc, hương thơm, và mùi vị, nhưng sau khi uống, do nhân duyên ấy, ông sẽ đi đến cái chết hoặc sự đau khổ gần bằng cái chết.’ Người ấy không suy xét, vội vàng uống chén rượu ấy, không từ bỏ nó. Do nhân duyên ấy, người ấy đi đến cái chết hoặc sự đau khổ gần bằng cái chết. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong quá khứ, ... hay trong tương lai, ... hay trong hiện tại, đối với những gì trong thế gian là sắc khả ái, sắc khả hỷ, họ xem là thường, xem là lạc, xem là ngã, xem là không bệnh, xem là an ổn, thì họ làm tăng trưởng ái. Những ai làm tăng trưởng ái, họ làm tăng trưởng sanh y. Những ai làm tăng trưởng sanh y, họ làm tăng trưởng khổ. Những ai làm tăng trưởng khổ, họ không giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ không giải thoát khỏi khổ.” ‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ aniccato addakkhuṃ dukkhato addakkhuṃ anattato addakkhuṃ rogato addakkhuṃ bhayato addakkhuṃ, te taṇhaṃ pajahiṃsu. Ye taṇhaṃ pajahiṃsu te upadhiṃ pajahiṃsu. Ye upadhiṃ pajahiṃsu te dukkhaṃ pajahiṃsu. Ye dukkhaṃ pajahiṃsu te parimucciṃsu jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, parimucciṃsu dukkhasmāti vadāmi. “Này các Tỳ khưu, bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong quá khứ, đối với những gì trong thế gian là sắc khả ái, sắc khả hỷ, họ đã thấy là vô thường, đã thấy là khổ, đã thấy là vô ngã, đã thấy là bệnh hoạn, đã thấy là đáng sợ, thì họ đã từ bỏ ái. Những ai đã từ bỏ ái, họ đã từ bỏ sanh y. Những ai đã từ bỏ sanh y, họ đã từ bỏ khổ. Những ai đã từ bỏ khổ, họ đã được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ đã được giải thoát khỏi khổ.” ‘‘Yepi hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ aniccato dakkhissanti dukkhato dakkhissanti anattato [Pg.333] dakkhissanti rogato dakkhissanti bhayato dakkhissanti, te taṇhaṃ pajahissanti. Ye taṇhaṃ pajahissanti…pe… parimuccissanti dukkhasmāti vadāmi. “Này các Tỳ khưu, bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong tương lai, đối với những gì trong thế gian là sắc khả ái, sắc khả hỷ, họ sẽ thấy là vô thường, sẽ thấy là khổ, sẽ thấy là vô ngã, sẽ thấy là bệnh hoạn, sẽ thấy là đáng sợ, thì họ sẽ từ bỏ ái. Những ai sẽ từ bỏ ái, họ sẽ từ bỏ sanh y. Những ai sẽ từ bỏ sanh y, họ sẽ từ bỏ khổ. Những ai sẽ từ bỏ khổ, họ sẽ được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ sẽ được giải thoát khỏi khổ.” ‘‘Yepi hi keci, bhikkhave, etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ aniccato passanti dukkhato passanti anattato passanti rogato passanti bhayato passanti, te taṇhaṃ pajahanti. Ye taṇhaṃ pajahanti te upadhiṃ pajahanti. Ye upadhiṃ pajahanti te dukkhaṃ pajahanti. Ye dukkhaṃ pajahanti te parimuccanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, parimuccanti dukkhasmāti vadāmi. “Này các Tỳ khưu, bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong hiện tại, đối với những gì trong thế gian là sắc khả ái, sắc khả hỷ, họ thấy là vô thường, thấy là khổ, thấy là vô ngã, thấy là bệnh hoạn, thấy là đáng sợ, thì họ từ bỏ ái. Những ai từ bỏ ái, họ từ bỏ sanh y. Những ai từ bỏ sanh y, họ từ bỏ khổ. Những ai từ bỏ khổ, họ được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ được giải thoát khỏi khổ.” ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, āpānīyakaṃso vaṇṇasampanno gandhasampanno rasasampanno. So ca kho visena saṃsaṭṭho. Atha puriso āgaccheyya ghammābhitatto ghammapareto kilanto tasito pipāsito. Tamenaṃ evaṃ vadeyyuṃ – ‘ayaṃ te, ambho purisa, āpānīyakaṃso vaṇṇasampanno gandhasampanno rasasampanno so ca kho visena saṃsaṭṭho. Sace ākaṅkhasi piva. Pivato hi kho taṃ chādessati vaṇṇenapi gandhenapi rasenapi; pivitvā ca pana tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigacchasi maraṇamattaṃ vā dukkha’nti. Atha kho, bhikkhave, tassa purisassa evamassa – ‘sakkā kho me ayaṃ surāpipāsitā pānīyena vā vinetuṃ dadhimaṇḍakena vā vinetuṃ bhaṭṭhaloṇikāya vā vinetuṃ loṇasovīrakena vā vinetuṃ, na tvevāhaṃ taṃ piveyyaṃ, yaṃ mama assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’ti. So taṃ āpānīyakaṃsaṃ paṭisaṅkhā na piveyya, paṭinissajjeyya. So tatonidānaṃ na maraṇaṃ vā nigaccheyya maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ. Evameva kho, bhikkhave, ye hi keci atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ aniccato addakkhuṃ dukkhato addakkhuṃ anattato addakkhuṃ rogato addakkhuṃ bhayato addakkhuṃ, te taṇhaṃ pajahiṃsu. Ye taṇhaṃ pajahiṃsu te upadhiṃ pajahiṃsu. Ye upadhiṃ pajahiṃsu te dukkhaṃ pajahiṃsu. Ye dukkhaṃ pajahiṃsu te parimucciṃsu jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, parimucciṃsu dukkhasmāti vadāmi. “Này các Tỳ khưu, ví như có một chén rượu đầy đủ màu sắc, hương thơm, và mùi vị. Nhưng chén rượu ấy lại được pha lẫn với thuốc độc. Bấy giờ, có một người đi đến, bị nóng bức, bị sức nóng hành hạ, mệt mỏi, khát nước, khô cổ. Người ta nói với người ấy như sau: ‘Này ông, chén rượu này đầy đủ màu sắc, hương thơm, và mùi vị; nhưng nó được pha lẫn với thuốc độc. Nếu ông muốn, hãy uống đi. Khi uống, nó sẽ làm ông thích thú về màu sắc, hương thơm, và mùi vị; nhưng sau khi uống, do nhân duyên ấy, ông sẽ đi đến cái chết hoặc sự đau khổ gần bằng cái chết.’ Bấy giờ, này các Tỳ khưu, người ấy có thể suy nghĩ như sau: ‘Ta có thể dập tắt cơn khát này bằng nước, hoặc bằng váng sữa chua, hoặc bằng nước bột rang pha muối, hoặc bằng cháo chua mặn. Ta sẽ không uống thứ mà sẽ không đưa đến lợi ích và an lạc lâu dài cho ta.’ Người ấy, sau khi suy xét, không uống chén rượu ấy, mà từ bỏ nó. Do nhân duyên ấy, người ấy không đi đến cái chết hoặc sự đau khổ gần bằng cái chết. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào trong quá khứ, đối với những gì trong thế gian là sắc khả ái, sắc khả hỷ, họ đã thấy là vô thường, đã thấy là khổ, đã thấy là vô ngã, đã thấy là bệnh hoạn, đã thấy là đáng sợ, thì họ đã từ bỏ ái. Những ai đã từ bỏ ái, họ đã từ bỏ sanh y. Những ai đã từ bỏ sanh y, họ đã từ bỏ khổ. Những ai đã từ bỏ khổ, họ đã được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ đã được giải thoát khỏi khổ.” ‘‘Yepi [Pg.334] hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṃ…pe… etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ aniccato passanti dukkhato passanti anattato passanti rogato passanti bhayato passanti, te taṇhaṃ pajahanti. Ye taṇhaṃ pajahanti te upadhiṃ pajahanti. Ye upadhiṃ pajahanti te dukkhaṃ pajahanti. Ye dukkhaṃ pajahanti te parimuccanti jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, parimuccanti dukkhasmāti vadāmī’’ti. Chaṭṭhaṃ. “Này các tỳ khưu, những vị sa-môn hay bà-la-môn nào trong tương lai... này các tỳ khưu, những vị sa-môn hay bà-la-môn nào trong hiện tại, đối với những gì ở đời là khả ái, khả hỷ, họ thấy chúng là vô thường, thấy là khổ, thấy là vô ngã, thấy là bệnh, thấy là nguy hiểm, những vị ấy đoạn tận ái. Những vị nào đoạn tận ái, những vị ấy đoạn tận chấp thủ. Những vị nào đoạn tận chấp thủ, những vị ấy đoạn tận khổ. Những vị nào đoạn tận khổ, những vị ấy được giải thoát khỏi sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não. Ta nói rằng, họ được giải thoát khỏi khổ đau.” Hết phẩm thứ sáu. 7. Naḷakalāpīsuttaṃ 7. Kinh Bó Lau (Naḷakalāpī) 67. Ekaṃ samayaṃ āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahākoṭṭhiko bārāṇasiyaṃ viharanti isipatane migadāye. Atha kho āyasmā mahākoṭṭhiko sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā mahākoṭṭhiko āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, sayaṃkataṃ jarāmaraṇaṃ, paraṃkataṃ jarāmaraṇaṃ, sayaṃkatañca paraṃkatañca jarāmaraṇaṃ, udāhu asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ jarāmaraṇa’’nti? ‘‘Na kho, āvuso koṭṭhika, sayaṃkataṃ jarāmaraṇaṃ, na paraṃkataṃ jarāmaraṇaṃ, na sayaṃkatañca paraṃkatañca jarāmaraṇaṃ, nāpi asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ jarāmaraṇaṃ. Api ca, jātipaccayā jarāmaraṇa’’nti. 67. Một thời, trưởng lão Sāriputta và trưởng lão Mahākoṭṭhika trú ở Bārāṇasī, tại Isipatana, Migadāya. Rồi trưởng lão Mahākoṭṭhika, vào buổi chiều, từ nơi độc cư đứng dậy, đi đến chỗ trưởng lão Sāriputta; sau khi đến, đã cùng trưởng lão Sāriputta nói chuyện thân hữu. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu, đáng ghi nhớ, bèn ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, trưởng lão Mahākoṭṭhika nói với trưởng lão Sāriputta: – Thưa hiền giả Sāriputta, có phải già chết là do tự mình làm? Già chết là do người khác làm? Già chết là do cả tự mình làm và người khác làm? Hay già chết không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh? – Này hiền giả Koṭṭhika, già chết không phải do tự mình làm, già chết không phải do người khác làm, già chết không phải do cả tự mình làm và người khác làm, già chết cũng không phải không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh. Nhưng do duyên sanh nên có già chết. ‘‘Kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, sayaṃkatā jāti, paraṃkatā jāti, sayaṃkatā ca paraṃkatā ca jāti, udāhu asayaṃkārā aparaṃkārā adhiccasamuppannā jātī’’ti? ‘‘Na kho, āvuso koṭṭhika, sayaṃkatā jāti, na paraṃkatā jāti, na sayaṃkatā ca paraṃkatā ca jāti, nāpi asayaṃkārā aparaṃkārā adhiccasamuppannā jāti. Api ca, bhavapaccayā jātī’’ti. – Thưa hiền giả Sāriputta, có phải sanh là do tự mình làm? Sanh là do người khác làm? Sanh là do cả tự mình làm và người khác làm? Hay sanh không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh? – Này hiền giả Koṭṭhika, sanh không phải do tự mình làm, sanh không phải do người khác làm, sanh không phải do cả tự mình làm và người khác làm, sanh cũng không phải không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh. Nhưng do duyên hữu nên có sanh. ‘‘Kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, sayaṃkato bhavo…pe… sayaṃkataṃ upādānaṃ… sayaṃkatā taṇhā… sayaṃkatā vedanā… sayaṃkato phasso… sayaṃkataṃ saḷāyatanaṃ… sayaṃkataṃ nāmarūpaṃ, paraṃkataṃ nāmarūpaṃ, sayaṃkatañca paraṃkatañca nāmarūpaṃ, udāhu asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ nāmarūpa’’nti[Pg.335]? ‘‘Na kho, āvuso koṭṭhika, sayaṃkataṃ nāmarūpaṃ, na paraṃkataṃ nāmarūpaṃ, na sayaṃkatañca paraṃkatañca nāmarūpaṃ, nāpi asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ, adhiccasamuppannaṃ nāmarūpaṃ. Api ca, viññāṇapaccayā nāmarūpa’’nti. – Thưa hiền giả Sāriputta, có phải hữu là do tự mình làm?... có phải thủ là do tự mình làm?... có phải ái là do tự mình làm?... có phải thọ là do tự mình làm?... có phải xúc là do tự mình làm?... có phải sáu xứ là do tự mình làm?... có phải danh sắc là do tự mình làm? Danh sắc là do người khác làm? Danh sắc là do cả tự mình làm và người khác làm? Hay danh sắc không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh? – Này hiền giả Koṭṭhika, danh sắc không phải do tự mình làm, danh sắc không phải do người khác làm, danh sắc không phải do cả tự mình làm và người khác làm, danh sắc cũng không phải không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh. Nhưng do duyên thức nên có danh sắc. ‘‘Kiṃ nu kho, āvuso sāriputta, sayaṅkataṃ viññāṇaṃ, paraṅkataṃ viññāṇaṃ, sayaṃkatañca paraṃkatañca viññāṇaṃ, udāhu asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ viññāṇa’’nti? ‘‘Na kho, āvuso koṭṭhika, sayaṃkataṃ viññāṇaṃ, na paraṃkataṃ viññāṇaṃ na sayaṃkatañca paraṃkatañca viññāṇaṃ, nāpi asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ viññāṇaṃ. Api ca, nāmarūpapaccayā viññāṇa’’nti. – Thưa hiền giả Sāriputta, có phải thức là do tự mình làm? Thức là do người khác làm? Thức là do cả tự mình làm và người khác làm? Hay thức không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh? – Này hiền giả Koṭṭhika, thức không phải do tự mình làm, thức không phải do người khác làm, thức không phải do cả tự mình làm và người khác làm, thức cũng không phải không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh. Nhưng do duyên danh sắc nên có thức. ‘‘Idāneva kho mayaṃ āyasmato sāriputtassa bhāsitaṃ evaṃ ājānāma – ‘na khvāvuso koṭṭhika, sayaṃkataṃ nāmarūpaṃ, na paraṃkataṃ nāmarūpaṃ, na sayaṃkatañca paraṃkatañca nāmarūpaṃ, nāpi asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ nāmarūpaṃ. Api ca, viññāṇapaccayā nāmarūpa’’’nti. – Ngay bây giờ, chúng tôi hiểu lời nói của trưởng lão Sāriputta như sau: ‘Này hiền giả Koṭṭhika, danh sắc không phải do tự mình làm, danh sắc không phải do người khác làm, danh sắc không phải do cả tự mình làm và người khác làm, danh sắc cũng không phải không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh. Nhưng do duyên thức nên có danh sắc.’ ‘‘Idāneva ca pana mayaṃ āyasmato sāriputtassa bhāsitaṃ evaṃ ājānāma – ‘na khvāvuso koṭṭhika, sayaṃkataṃ viññāṇaṃ, na paraṃkataṃ viññāṇaṃ, na sayaṃkatañca paraṃkatañca viññāṇaṃ, nāpi asayaṃkāraṃ aparaṃkāraṃ adhiccasamuppannaṃ viññāṇaṃ. Api ca, nāmarūpapaccayā viññāṇa’’’nti. – Và ngay bây giờ, chúng tôi lại hiểu lời nói của trưởng lão Sāriputta như sau: ‘Này hiền giả Koṭṭhika, thức không phải do tự mình làm, thức không phải do người khác làm, thức không phải do cả tự mình làm và người khác làm, thức cũng không phải không do tự mình làm, không do người khác làm, mà do ngẫu nhiên sanh. Nhưng do duyên danh sắc nên có thức.’ ‘‘Yathā kathaṃ panāvuso sāriputta, imassa bhāsitassa attho daṭṭhabbo’’ti? ‘‘Tenahāvuso, upamaṃ te karissāmi. Upamāyapidhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṃ jānanti. Seyyathāpi, āvuso, dve naḷakalāpiyo aññamaññaṃ nissāya tiṭṭheyyuṃ. Evameva kho, āvuso, nāmarūpapaccayā viññāṇaṃ; viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ; nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ; saḷāyatanapaccayā phasso…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Tāsaṃ ce, āvuso, naḷakalāpīnaṃ ekaṃ ākaḍḍheyya, ekā papateyya; aparaṃ ce ākaḍḍheyya, aparā papateyya. Evameva kho, āvuso, nāmarūpanirodhā viññāṇanirodho; viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho; nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho; saḷāyatananirodhā phassanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. ‘‘Acchariyaṃ[Pg.336], āvuso sāriputta; abbhutaṃ, āvuso sāriputta! Yāvasubhāsitaṃ cidaṃ āyasmatā sāriputtena. Idañca pana mayaṃ āyasmato sāriputtassa bhāsitaṃ imehi chattiṃsāya vatthūhi anumodāma – ‘jarāmaraṇassa ce, āvuso, bhikkhu nibbidāya virāgāya nirodhāya dhammaṃ deseti, dhammakathiko bhikkhūti alaṃ vacanāya. Jarāmaraṇassa ce, āvuso, bhikkhu nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti, dhammānudhammappaṭipanno bhikkhūti alaṃ vacanāya. Jarāmaraṇassa ce, āvuso, bhikkhu nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimutto hoti, diṭṭhadhammanibbānappatto bhikkhūti alaṃ vacanāya. Jātiyā ce… bhavassa ce… upādānassa ce… taṇhāya ce… vedanāya ce… phassassa ce… saḷāyatanassa ce… nāmarūpassa ce… viññāṇassa ce… saṅkhārānaṃ ce… avijjāya ce, āvuso, bhikkhu nibbidāya virāgāya nirodhāya dhammaṃ deseti, dhammakathiko bhikkhūti alaṃ vacanāya. Avijjāya ce, āvuso, bhikkhu nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti, dhammānudhammappaṭipanno bhikkhūti alaṃ vacanāya. Avijjāya ce, āvuso, bhikkhu nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimutto hoti, diṭṭhadhammanibbānappatto bhikkhūti alaṃ vacanāyā’’’ti. Sattamaṃ. “Thưa hiền giả Sāriputta, vậy ý nghĩa của lời dạy này cần được hiểu như thế nào?” “Này hiền giả, vậy thì tôi sẽ đưa ra một ví dụ cho bạn. Ở đây, có những người trí hiểu được ý nghĩa của lời nói qua ví dụ. Này hiền giả, ví như hai bó sậy dựa vào nhau mà đứng. Cũng vậy, này hiền giả, do duyên danh-sắc, thức sanh khởi; do duyên thức, danh-sắc sanh khởi; do duyên danh-sắc, sáu xứ sanh khởi; do duyên sáu xứ, xúc sanh khởi… (v.v.)… như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này. Này hiền giả, nếu rút một trong hai bó sậy ấy ra, bó kia sẽ ngã xuống; nếu rút bó còn lại ra, bó kia sẽ ngã xuống. Cũng vậy, này hiền giả, do danh-sắc diệt, thức diệt; do thức diệt, danh-sắc diệt; do danh-sắc diệt, sáu xứ diệt; do sáu xứ diệt, xúc diệt… (v.v.)… như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” “Thật vi diệu, thưa hiền giả Sāriputta; thật hy hữu, thưa hiền giả Sāriputta! Lời dạy này đã được Tôn giả Sāriputta khéo nói như vậy. Và chúng tôi xin tùy hỷ lời dạy này của Tôn giả Sāriputta với ba mươi sáu trường hợp này: ‘Này hiền giả, nếu vị tỳ khưu thuyết pháp vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với già-chết, vị ấy xứng đáng được gọi là ‘tỳ khưu thuyết pháp’. Này hiền giả, nếu vị tỳ khưu thực hành vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với già-chết, vị ấy xứng đáng được gọi là ‘tỳ khưu thực hành pháp và tùy pháp’. Này hiền giả, nếu vị tỳ khưu do nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, được giải thoát không còn chấp thủ đối với già-chết, vị ấy xứng đáng được gọi là ‘tỳ khưu đã chứng đạt Niết-bàn trong hiện tại’. Nếu đối với sanh… nếu đối với hữu… nếu đối với thủ… nếu đối với ái… nếu đối với thọ… nếu đối với xúc… nếu đối với sáu xứ… nếu đối với danh-sắc… nếu đối với thức… nếu đối với các hành… Này hiền giả, nếu vị tỳ khưu thuyết pháp vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với vô minh, vị ấy xứng đáng được gọi là ‘tỳ khưu thuyết pháp’. Này hiền giả, nếu vị tỳ khưu thực hành vì sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt đối với vô minh, vị ấy xứng đáng được gọi là ‘tỳ khưu thực hành pháp và tùy pháp’. Này hiền giả, nếu vị tỳ khưu do nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, được giải thoát không còn chấp thủ đối với vô minh, vị ấy xứng đáng được gọi là ‘tỳ khưu đã chứng đạt Niết-bàn trong hiện tại’.” Kinh thứ bảy. 8. Kosambisuttaṃ 8. Kinh Kosambi 68. Ekaṃ samayaṃ āyasmā ca musilo āyasmā ca paviṭṭho āyasmā ca nārado āyasmā ca ānando kosambiyaṃ viharanti ghositārāme. Atha kho āyasmā paviṭṭho āyasmantaṃ musilaṃ etadavoca – ‘‘aññatreva, āvuso musila, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato musilassa paccattameva ñāṇaṃ – ‘jātipaccayā jarāmaraṇa’’’nti? ‘‘Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi – ‘jātipaccayā jarāmaraṇa’’’nti. 68. Một thời, Tôn giả Musila, Tôn giả Paviṭṭha, Tôn giả Nārada, và Tôn giả Ānanda trú tại Kosambi, ở tu viện Ghosita. Lúc bấy giờ, Tôn giả Paviṭṭha nói với Tôn giả Musila điều này: “Thưa hiền giả Musila, ngoài tín, ngoài ý thích, ngoài truyền thống, ngoài sự suy xét về các lý do, ngoài sự chấp nhận một quan điểm sau khi cân nhắc, có phải Tôn giả Musila có trí tuệ của riêng mình rằng: ‘Do duyên sanh, có già-chết’ không?” “Thưa hiền giả Paviṭṭha, ngoài tín, ngoài ý thích, ngoài truyền thống, ngoài sự suy xét về các lý do, ngoài sự chấp nhận một quan điểm sau khi cân nhắc, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Do duyên sanh, có già-chết’.” ‘‘Aññatreva, āvuso musila, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato musilassa [Pg.337] paccattameva ñāṇaṃ – ‘bhavapaccayā jātīti…pe… upādānapaccayā bhavoti… taṇhāpaccayā upādānanti… vedanāpaccayā taṇhāti… phassapaccayā vedanāti… saḷāyatanapaccayā phassoti… nāmarūpapaccayā saḷāyatananti… viññāṇapaccayā nāmarūpanti… saṅkhārapaccayā viññāṇanti… avijjāpaccayā saṅkhārā’’’ti? ‘‘Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi – ‘avijjāpaccayā saṅkhārā’’’ti. “Thưa hiền giả Musila, ngoài tín, ngoài ý thích, ngoài truyền thống, ngoài sự suy xét về các lý do, ngoài sự chấp nhận một quan điểm sau khi cân nhắc, có phải Tôn giả Musila có trí tuệ của riêng mình rằng: ‘Do duyên hữu, có sanh… (v.v.)… do duyên thủ, có hữu… do duyên ái, có thủ… do duyên thọ, có ái… do duyên xúc, có thọ… do duyên sáu xứ, có xúc… do duyên danh-sắc, có sáu xứ… do duyên thức, có danh-sắc… do duyên các hành, có thức… do duyên vô minh, có các hành’ không?” “Thưa hiền giả Paviṭṭha, ngoài tín, ngoài ý thích, ngoài truyền thống, ngoài sự suy xét về các lý do, ngoài sự chấp nhận một quan điểm sau khi cân nhắc, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Do duyên vô minh, có các hành’.” ‘‘Aññatreva, āvuso musila, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato musilassa paccattameva ñāṇaṃ – ‘jātinirodhā jarāmaraṇanirodho’’’ti? ‘‘Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi – ‘jātinirodhā jarāmaraṇanirodho’’’ti. “Thưa hiền giả Musila, ngoài tín, ngoài ý thích, ngoài truyền thống, ngoài sự suy xét về các lý do, ngoài sự chấp nhận một quan điểm sau khi cân nhắc, có phải Tôn giả Musila có trí tuệ của riêng mình rằng: ‘Do sanh diệt, già-chết diệt’ không?” “Thưa hiền giả Paviṭṭha, ngoài tín, ngoài ý thích, ngoài truyền thống, ngoài sự suy xét về các lý do, ngoài sự chấp nhận một quan điểm sau khi cân nhắc, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Do sanh diệt, già-chết diệt’.” ‘‘Aññatreva, āvuso musila, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato musilassa paccattameva ñāṇaṃ – ‘bhavanirodhā jātinirodhoti…pe… upādānanirodhā bhavanirodhoti… taṇhānirodhā upādānanirodhoti… vedanānirodhā taṇhānirodhoti… phassanirodhā vedanānirodhoti… saḷāyatananirodhā phassanirodhoti… nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodhoti… viññāṇanirodhā nāmarūpanirodhoti … saṅkhāranirodhā viññāṇanirodhoti… avijjānirodhā saṅkhāranirodho’’’ti? ‘‘Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi – ‘avijjānirodhā saṅkhāranirodho’’’ti. “Này hiền giả Musila, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, Tôn giả Musila có trí tuệ của riêng mình biết rằng: ‘Do hữu diệt nên sanh diệt’... cho đến... ‘do thủ diệt nên hữu diệt’... ‘do ái diệt nên thủ diệt’... ‘do thọ diệt nên ái diệt’... ‘do xúc diệt nên thọ diệt’... ‘do sáu xứ diệt nên xúc diệt’... ‘do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt’... ‘do thức diệt nên danh sắc diệt’... ‘do các hành diệt nên thức diệt’... ‘do vô minh diệt nên các hành diệt’ không?” “Này hiền giả Paviṭṭha, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Do vô minh diệt nên các hành diệt’.” ‘‘Aññatreva, āvuso musila, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato musilassa paccattameva ñāṇaṃ – ‘bhavanirodho nibbāna’’’nti? ‘‘Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra [Pg.338] ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi – ‘bhavanirodho nibbāna’’’nti. “Này hiền giả Musila, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, Tôn giả Musila có trí tuệ của riêng mình biết rằng: ‘Sự diệt của hữu là Niết-bàn’ không?” “Này hiền giả Paviṭṭha, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Sự diệt của hữu là Niết-bàn’.” ‘‘Tenahāyasmā musilo arahaṃ khīṇāsavo’’ti? Evaṃ vutte, āyasmā musilo tuṇhī ahosi. Atha kho āyasmā nārado āyasmantaṃ paviṭṭhaṃ etadavoca – ‘‘sādhāvuso paviṭṭha, ahaṃ etaṃ pañhaṃ labheyyaṃ. Maṃ etaṃ pañhaṃ puccha. Ahaṃ te etaṃ pañhaṃ byākarissāmī’’ti. ‘‘Labhatāyasmā nārado etaṃ pañhaṃ. Pucchāmahaṃ āyasmantaṃ nāradaṃ etaṃ pañhaṃ. Byākarotu ca me āyasmā nārado etaṃ pañhaṃ’’. “Vậy thì Tôn giả Musila là bậc A-la-hán, đã tận trừ các lậu hoặc phải không?” Khi được nói như vậy, Tôn giả Musila đã giữ im lặng. Bấy giờ, Tôn giả Nārada nói với Tôn giả Paviṭṭha: “Lành thay, này hiền giả Paviṭṭha, tôi xin nhận câu hỏi này. Hãy hỏi tôi câu hỏi này. Tôi sẽ trả lời câu hỏi này cho hiền giả.” “Mong Tôn giả Nārada nhận câu hỏi này. Tôi sẽ hỏi Tôn giả Nārada câu hỏi này. Và mong Tôn giả Nārada trả lời câu hỏi này cho tôi.” ‘‘Aññatreva, āvuso nārada, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato nāradassa paccattameva ñāṇaṃ – ‘jātipaccayā jarāmaraṇa’’’nti? ‘‘Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi – ‘jātipaccayā jarāmaraṇa’’’nti. “Này hiền giả Nārada, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, Tôn giả Nārada có trí tuệ của riêng mình biết rằng: ‘Do sanh làm duyên nên có già-chết’ không?” “Này hiền giả Paviṭṭha, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Do sanh làm duyên nên có già-chết’.” ‘‘Aññatreva, āvuso nārada, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato nāradassa paccattameva ñāṇaṃ – bhavapaccayā jāti…pe… avijjāpaccayā saṅkhārā’’ti? ‘‘Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi – ‘avijjāpaccayā saṅkhārā’’’ti. “Này hiền giả Nārada, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, Tôn giả Nārada có trí tuệ của riêng mình biết rằng: ‘Do hữu làm duyên nên có sanh’... cho đến... ‘do vô minh làm duyên nên có các hành’ không?” “Này hiền giả Paviṭṭha, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Do vô minh làm duyên nên có các hành’.” ‘‘Aññatreva, āvuso nārada, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato nāradassa paccattameva ñāṇaṃ – ‘jātinirodhā jarāmaraṇanirodho’’’ti? ‘‘Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi – ‘jātinirodhā jarāmaraṇanirodho’’’ti. “Này hiền giả Nārada, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, Tôn giả Nārada có trí tuệ của riêng mình biết rằng: ‘Do sanh diệt nên già-chết diệt’ không?” “Này hiền giả Paviṭṭha, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Do sanh diệt nên già-chết diệt’.” ‘‘Aññatreva, āvuso nārada, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato nāradassa [Pg.339] paccattameva ñāṇaṃ – ‘bhavanirodhā jātinirodhoti…pe… avijjānirodhā saṅkhāranirodho’’’ti? ‘‘Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi – ‘avijjānirodhā saṅkhāranirodho’’’ti. “Này hiền giả Nārada, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, Tôn giả Nārada có trí tuệ của riêng mình biết rằng: ‘Do hữu diệt nên sanh diệt’... cho đến... ‘do vô minh diệt nên các hành diệt’ không?” “Này hiền giả Paviṭṭha, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Do vô minh diệt nên các hành diệt’.” ‘‘Aññatreva, āvuso nārada, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā atthāyasmato nāradassa paccattameva ñāṇaṃ – ‘bhavanirodho nibbāna’’’nti? ‘‘Aññatreva, āvuso paviṭṭha, saddhāya aññatra ruciyā aññatra anussavā aññatra ākāraparivitakkā aññatra diṭṭhinijjhānakkhantiyā ahametaṃ jānāmi ahametaṃ passāmi – ‘bhavanirodho nibbāna’’’nti. “Này hiền giả Nārada, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, Tôn giả Nārada có trí tuệ của riêng mình biết rằng: ‘Sự diệt của hữu là Niết-bàn’ không?” “Này hiền giả Paviṭṭha, ngoài niềm tin, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét theo các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi cân nhắc các quan điểm, tôi biết điều này, tôi thấy điều này: ‘Sự diệt của hữu là Niết-bàn’.” ‘‘Tenahāyasmā nārado arahaṃ khīṇāsavo’’ti? ‘‘‘Bhavanirodho nibbāna’nti kho me, āvuso, yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ, na camhi arahaṃ khīṇāsavo. Seyyathāpi, āvuso, kantāramagge udapāno. Tatra nevassa rajju na udakavārako. Atha puriso āgaccheyya ghammābhitatto ghammapareto kilanto tasito pipāsito, so taṃ udapānaṃ olokeyya. Tassa ‘udaka’nti hi kho ñāṇaṃ assa, na ca kāyena phusitvā vihareyya. Evameva kho, āvuso, ‘bhavanirodho nibbāna’nti yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ, na camhi arahaṃ khīṇāsavo’’ti. “Vậy thì, tôn giả Nārada là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc phải không?” “Này hiền hữu, tôi đã dùng chánh trí tuệ thấy rõ như thật rằng: ‘Sự diệt tận của kiếp hữu là Niết-bàn’, nhưng tôi không phải là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc. Này hiền hữu, ví như trên con đường hoang vắng có một cái giếng. Ở đó không có dây cũng không có gàu múc nước. Rồi một người đi đến, bị nóng bức thiêu đốt, bị nóng bức hành hạ, mệt mỏi, khát nước, thèm nước. Người ấy nhìn vào giếng đó. Người ấy có cái biết rằng: ‘Đây là nước’, nhưng không thể dùng thân để tiếp xúc với nước. Cũng vậy, này hiền hữu, tôi đã dùng chánh trí tuệ thấy rõ như thật rằng: ‘Sự diệt tận của kiếp hữu là Niết-bàn’, nhưng tôi không phải là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc.” Evaṃ vutte, āyasmā ānando āyasmantaṃ paviṭṭhaṃ etadavoca – ‘‘evaṃvādī tvaṃ, āvuso paviṭṭha, āyasmantaṃ nāradaṃ kiṃ vadesī’’ti? ‘‘Evaṃvādāhaṃ, āvuso ānanda, āyasmantaṃ nāradaṃ na kiñci vadāmi aññatra kalyāṇā aññatra kusalā’’ti. Aṭṭhamaṃ. Khi được nói như vậy, tôn giả Ānanda nói với tôn giả Paviṭṭha rằng: “Này hiền hữu Paviṭṭha, ngài nói gì về tôn giả Nārada, người đã nói như vậy?” “Này hiền hữu Ānanda, đối với tôn giả Nārada, người đã nói như vậy, tôi không nói điều gì khác ngoài điều thiện lành, ngoài điều tốt đẹp.” Kinh thứ tám. 9. Upayantisuttaṃ 9. Kinh Upayanti 69. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho…pe… ‘‘mahāsamuddo, bhikkhave, upayanto mahānadiyo upayāpeti, mahānadiyo upayantiyo kunnadiyo [Pg.340] upayāpenti, kunnadiyo upayantiyo mahāsobbhe upayāpenti, mahāsobbhā upayantā kusobbhe upayāpenti. Evameva kho, bhikkhave, avijjā upayantī saṅkhāre upayāpeti, saṅkhārā upayantā viññāṇaṃ upayāpenti, viññāṇaṃ upayantaṃ nāmarūpaṃ upayāpeti, nāmarūpaṃ upayantaṃ saḷāyatanaṃ upayāpeti, saḷāyatanaṃ upayantaṃ phassaṃ upayāpeti, phasso upayanto vedanaṃ upayāpeti, vedanā upayantī taṇhaṃ upayāpeti, taṇhā upayantī upādānaṃ upayāpeti, upādānaṃ upayantaṃ bhavaṃ upayāpeti, bhavo upayanto jātiṃ upayāpeti, jāti upayantī jarāmaraṇaṃ upayāpeti. 69. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, trong khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Tại đó... “Này các Tỳ khưu, khi biển lớn dâng lên, nó làm cho các sông lớn dâng lên; khi các sông lớn dâng lên, chúng làm cho các sông nhỏ dâng lên; khi các sông nhỏ dâng lên, chúng làm cho các hồ lớn dâng lên; khi các hồ lớn dâng lên, chúng làm cho các hồ nhỏ dâng lên. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, khi vô minh dâng lên, nó làm cho các hành dâng lên; khi các hành dâng lên, chúng làm cho thức dâng lên; khi thức dâng lên, nó làm cho danh sắc dâng lên; khi danh sắc dâng lên, nó làm cho sáu xứ dâng lên; khi sáu xứ dâng lên, nó làm cho xúc dâng lên; khi xúc dâng lên, nó làm cho thọ dâng lên; khi thọ dâng lên, nó làm cho ái dâng lên; khi ái dâng lên, nó làm cho thủ dâng lên; khi thủ dâng lên, nó làm cho hữu dâng lên; khi hữu dâng lên, nó làm cho sanh dâng lên; khi sanh dâng lên, nó làm cho già chết dâng lên. ‘‘Mahāsamuddo, bhikkhave, apayanto mahānadiyo apayāpeti, mahānadiyo apayantiyo kunnadiyo apayāpenti, kunnadiyo apayantiyo mahāsobbhe apayāpenti, mahāsobbhā apayantā kusobbhe apayāpenti. Evameva kho, bhikkhave, avijjā apayantī saṅkhāre apayāpeti, saṅkhārā apayantā viññāṇaṃ apayāpenti, viññāṇaṃ apayantaṃ nāmarūpaṃ apayāpeti, nāmarūpaṃ apayantaṃ saḷāyatanaṃ apayāpeti, saḷāyatanaṃ apayantaṃ phassaṃ apayāpeti, phasso apayanto vedanaṃ apayāpeti, vedanā apayantī taṇhaṃ apayāpeti, taṇhā apayantī upādānaṃ apayāpeti, upādānaṃ apayantaṃ bhavaṃ apayāpeti, bhavo apayanto jātiṃ apayāpeti, jāti apayantī jarāmaraṇaṃ apayāpetī’’ti. Navamaṃ. “Này các Tỳ khưu, khi biển lớn rút xuống, nó làm cho các sông lớn rút xuống; khi các sông lớn rút xuống, chúng làm cho các sông nhỏ rút xuống; khi các sông nhỏ rút xuống, chúng làm cho các hồ lớn rút xuống; khi các hồ lớn rút xuống, chúng làm cho các hồ nhỏ rút xuống. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, khi vô minh rút xuống, nó làm cho các hành rút xuống; khi các hành rút xuống, chúng làm cho thức rút xuống; khi thức rút xuống, nó làm cho danh sắc rút xuống; khi danh sắc rút xuống, nó làm cho sáu xứ rút xuống; khi sáu xứ rút xuống, nó làm cho xúc rút xuống; khi xúc rút xuống, nó làm cho thọ rút xuống; khi thọ rút xuống, nó làm cho ái rút xuống; khi ái rút xuống, nó làm cho thủ rút xuống; khi thủ rút xuống, nó làm cho hữu rút xuống; khi hữu rút xuống, nó làm cho sanh rút xuống; khi sanh rút xuống, nó làm cho già chết rút xuống.” Kinh thứ chín. 10. Susimasuttaṃ 10. Kinh Susima 70. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena bhagavā sakkato hoti garukato mānito pūjito apacito lābhī cīvara-piṇḍapāta-senāsana-gilānappaccaya-bhesajjaparikkhārānaṃ. Bhikkhusaṅghopi sakkato hoti garukato mānito pūjito apacito lābhī cīvara-piṇḍapāta-senāsanagilānappaccaya-bhesajjaparikkhārānaṃ. Aññatitthiyā pana paribbājakā asakkatā honti agarukatā amānitā apūjitā anapacitā, na lābhino cīvara-piṇḍapāta-senāsanagilānappaccaya-bhesajjaparikkhārānaṃ. 70. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Rājagaha, tại Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, Thế Tôn được tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường, cung phụng, và nhận được các vật dụng như y, vật thực khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Tăng chúng Tỳ khưu cũng được tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường, cung phụng, và nhận được các vật dụng như y, vật thực khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Còn các du sĩ ngoại đạo thì không được tôn kính, không được trọng vọng, không được quý mến, không được cúng dường, không được cung phụng, và không nhận được các vật dụng như y, vật thực khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Tena [Pg.341] kho pana samayena susimo paribbājako rājagahe paṭivasati mahatiyā paribbājakaparisāya saddhiṃ. Atha kho susimassa paribbājakassa parisā susimaṃ paribbājakaṃ etadavocuṃ – ‘‘ehi tvaṃ, āvuso susima, samaṇe gotame brahmacariyaṃ cara. Tvaṃ dhammaṃ pariyāpuṇitvā amhe vāceyyāsi. Taṃ mayaṃ dhammaṃ pariyāpuṇitvā gihīnaṃ bhāsissāma. Evaṃ mayampi sakkatā bhavissāma garukatā mānitā pūjitā apacitā lābhino cīvara-piṇḍapātasenāsana-gilānappaccaya-bhesajjaparikkhārāna’’nti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho susimo paribbājako sakāya parisāya paṭissuṇitvā yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho susimo paribbājako āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘icchāmahaṃ, āvuso ānanda, imasmiṃ dhammavinaye brahmacariyaṃ caritu’’nti. Vào lúc bấy giờ, du sĩ Susima trú ở Rājagaha cùng với một hội chúng du sĩ đông đảo. Bấy giờ, hội chúng của du sĩ Susima nói với du sĩ Susima rằng: “Này hiền hữu Susima, hãy đến, hãy thực hành phạm hạnh nơi Sa-môn Gotama. Sau khi học thuộc Giáo pháp, ngài hãy dạy lại cho chúng tôi. Chúng tôi, sau khi học thuộc Giáo pháp ấy, sẽ thuyết giảng cho các hàng tại gia. Như vậy, chúng tôi cũng sẽ được tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường, cung phụng, và nhận được các vật dụng như y, vật thực khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.” “Thưa vâng, các hiền hữu.” Du sĩ Susima sau khi vâng lời hội chúng của mình, liền đi đến chỗ tôn giả Ānanda; sau khi đến, đã cùng tôn giả Ānanda chào hỏi thân mật. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân thiện, đáng ghi nhớ, ông ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, du sĩ Susima nói với tôn giả Ānanda rằng: “Thưa hiền hữu Ānanda, tôi muốn thực hành phạm hạnh trong Giáo pháp và Giới luật này.” Atha kho āyasmā ānando susimaṃ paribbājakaṃ ādāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ayaṃ, bhante, susimo paribbājako evamāha – ‘icchāmahaṃ, āvuso ānanda, imasmiṃ dhammavinaye brahmacariyaṃ caritu’’nti. ‘‘Tenahānanda, susimaṃ pabbājethā’’ti. Alattha kho susimo paribbājako bhagavato santike pabbajjaṃ, alattha upasampadaṃ. Bấy giờ, tôn giả Ānanda dẫn du sĩ Susima đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, du sĩ Susima này đã nói như sau: ‘Thưa hiền hữu Ānanda, tôi muốn thực hành phạm hạnh trong Giáo pháp và Giới luật này.’” “Vậy thì, này Ānanda, hãy cho Susima xuất gia.” Du sĩ Susima đã được xuất gia dưới sự hiện diện của Thế Tôn, đã được thọ cụ túc giới. Tena kho pana samayena sambahulehi bhikkhūhi bhagavato santike aññā byākatā hoti – ‘‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyāti pajānāmā’’ti. Assosi kho āyasmā susimo – ‘‘sambahulehi kira bhikkhūhi bhagavato santike aññā byākatā – ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāmā’’ti. Atha kho āyasmā susimo yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tehi bhikkhūhi saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā susimo te bhikkhū etadavoca – ‘‘saccaṃ kirāyasmantehi [Pg.342] bhagavato santike aññā byākatā – ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāmā’’ti? ‘‘Evamāvuso’’ti. Vào lúc bấy giờ, có nhiều vị tỳ khưu đã tuyên bố chứng đắc A-la-hán quả ở trước đức Thế Tôn rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa, chúng tôi biết rõ như vậy.’ Tôn giả Susima đã nghe được rằng: ‘Nghe nói có nhiều vị tỳ khưu đã tuyên bố chứng đắc A-la-hán quả ở trước đức Thế Tôn rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa, chúng tôi biết rõ như vậy.’’ Rồi tôn giả Susima đi đến chỗ các vị tỳ khưu ấy; sau khi đến, đã cùng các vị tỳ khưu ấy thăm hỏi xã giao. Sau khi trao đổi những lời thăm hỏi thân tình đáng ghi nhớ, ngài ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, tôn giả Susima nói với các vị tỳ khưu ấy điều này: ‘Nghe nói có thật là các hiền giả đã tuyên bố chứng đắc A-la-hán quả ở trước đức Thế Tôn rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa, chúng tôi biết rõ như vậy’ phải không?’ ‘Thưa hiền giả, đúng vậy.’ ‘‘Api pana tumhe āyasmanto evaṃ jānantā evaṃ passantā anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhotha – ekopi hutvā bahudhā hotha, bahudhāpi hutvā eko hotha; āvibhāvaṃ, tirobhāvaṃ, tirokuṭṭaṃ tiropākāraṃ tiropabbataṃ asajjamānā gacchatha, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṃ karotha, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne gacchatha, seyyathāpi pathaviyaṃ; ākāsepi pallaṅkena kamatha, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṃmahiddhike evaṃmahānubhāve pāṇinā parimasatha parimajjatha, yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vattethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, āvuso’’. ‘Này các hiền giả, phải chăng trong khi biết như vậy, thấy như vậy, các ngài có thể chứng nghiệm được các loại thần thông đa dạng – từ một thân hiện ra nhiều thân, từ nhiều thân hiện ra một thân; hiện hình, tàng hình; đi xuyên tường, xuyên thành, xuyên núi không bị trở ngại, như đi trong hư không; độn thổ và trồi lên khỏi mặt đất, như ở trong nước; đi trên mặt nước không chìm, như đi trên đất liền; ngồi kiết-già bay đi trong hư không, như loài chim có cánh; với bàn tay có thể chạm và vuốt ve mặt trăng và mặt trời, những vật có đại thần lực, đại oai lực như thế; và có thể dùng thân để tác động quyền năng cho đến cõi Phạm thiên chăng?’ ‘Thưa hiền giả, không phải vậy.’ ‘‘Api pana tumhe āyasmanto evaṃ jānantā evaṃ passantā dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇātha dibbe ca mānuse ca ye dūre santike cā’’ti? ‘‘No hetaṃ, āvuso’’. ‘Này các hiền giả, phải chăng trong khi biết như vậy, thấy như vậy, với thiên nhĩ giới thanh tịnh, siêu nhân, các ngài có thể nghe được cả hai loại âm thanh, của chư thiên và của loài người, dù ở xa hay ở gần chăng?’ ‘Thưa hiền giả, không phải vậy.’ ‘‘Api pana tumhe āyasmanto evaṃ jānantā evaṃ passantā parasattānaṃ parapuggalānaṃ cetasā ceto paricca pajānātha – sarāgaṃ vā cittaṃ sarāgaṃ cittanti pajānātha; vītarāgaṃ vā cittaṃ vītarāgaṃ cittanti pajānātha; sadosaṃ vā cittaṃ sadosaṃ cittanti pajānātha; vītadosaṃ vā cittaṃ vītadosaṃ cittanti pajānātha; samohaṃ vā cittaṃ samohaṃ cittanti pajānātha; vītamohaṃ vā cittaṃ vītamohaṃ cittanti pajānātha; saṃkhittaṃ vā cittaṃ saṃkhittaṃ cittanti pajānātha; vikkhittaṃ vā cittaṃ vikkhittaṃ cittanti pajānātha; mahaggataṃ vā cittaṃ mahaggataṃ cittanti pajānātha; amahaggataṃ vā cittaṃ amahaggataṃ cittanti pajānātha; sauttaraṃ vā cittaṃ sauttaraṃ cittanti pajānātha; anuttaraṃ vā cittaṃ anuttaraṃ cittanti pajānātha; samāhitaṃ vā cittaṃ samāhitaṃ cittanti pajānātha; asamāhitaṃ vā cittaṃ asamāhitaṃ cittanti pajānātha; vimuttaṃ vā cittaṃ vimuttaṃ cittanti pajānātha[Pg.343]; avimuttaṃ vā cittaṃ avimuttaṃ cittanti pajānāthā’’ti? ‘‘No hetaṃ, āvuso’’. ‘Này các hiền giả, phải chăng trong khi biết như vậy, thấy như vậy, các ngài có thể dùng tâm của mình để thấu hiểu tâm của các chúng sanh khác, của các cá nhân khác – các ngài biết tâm có tham là ‘tâm có tham’; hay biết tâm không tham là ‘tâm không tham’; biết tâm có sân là ‘tâm có sân’; hay biết tâm không sân là ‘tâm không sân’; biết tâm có si là ‘tâm có si’; hay biết tâm không si là ‘tâm không si’; biết tâm co rút là ‘tâm co rút’; hay biết tâm phân tán là ‘tâm phân tán’; biết tâm quảng đại là ‘tâm quảng đại’; hay biết tâm không quảng đại là ‘tâm không quảng đại’; biết tâm hữu thượng là ‘tâm hữu thượng’; hay biết tâm vô thượng là ‘tâm vô thượng’; biết tâm có định là ‘tâm có định’; hay biết tâm không định là ‘tâm không định’; biết tâm giải thoát là ‘tâm giải thoát’; hay biết tâm không giải thoát là ‘tâm không giải thoát’ chăng?’ ‘Thưa hiền giả, không phải vậy.’ ‘‘Api pana tumhe āyasmanto evaṃ jānantā evaṃ passantā anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussaratha, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattārīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi, anekepi saṃvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe – ‘amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhapaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṃ; tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhapaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti. Iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarathā’’ti? ‘‘No hetaṃ, āvuso’’. ‘Này các hiền giả, phải chăng trong khi biết như vậy, thấy như vậy, các ngài có thể nhớ lại nhiều đời sống quá khứ, nghĩa là – một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều kiếp hoại, nhiều kiếp thành, nhiều kiếp thành hoại – ‘Ở nơi kia, tôi có tên như thế, dòng họ như thế, dung sắc như thế, thức ăn như thế, trải nghiệm khổ lạc như thế, tuổi thọ như thế. Sau khi chết ở nơi ấy, tôi đã sanh vào nơi nọ; ở đó tôi cũng có tên như thế, dòng họ như thế, dung sắc như thế, thức ăn như thế, trải nghiệm khổ lạc như thế, tuổi thọ như thế. Sau khi chết ở nơi ấy, tôi đã sanh vào nơi đây.’ Như vậy, các ngài có thể nhớ lại nhiều đời sống quá khứ cùng với các khía cạnh và chi tiết của chúng chăng?’ ‘Thưa hiền giả, không phải vậy.’ ‘‘Api pana tumhe āyasmanto evaṃ jānantā evaṃ passantā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passatha cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānātha – ‘ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā, ariyānaṃ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā; ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā, ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā’ti, iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passatha cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāthā’’ti? ‘‘No hetaṃ, āvuso’’. “Này chư hiền giả, trong khi biết như vậy, trong khi thấy như vậy, các vị có dùng thiên nhãn thanh tịnh, siêu việt mắt người thường, thấy các chúng sanh đang chết đi, đang sanh ra, hạ liệt, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, đi đến thiện thú, đi đến ác thú, và có biết rõ các chúng sanh đi theo nghiệp của mình rằng: ‘Này các hiền giả, thật vậy, các chúng sanh này đã thành tựu thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành, phỉ báng các bậc Thánh, có tà kiến, chấp trì các nghiệp tà kiến; sau khi thân hoại mạng chung, họ đã sanh vào cõi khổ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các hiền giả, còn các chúng sanh này đã thành tựu thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành, không phỉ báng các bậc Thánh, có chánh kiến, chấp trì các nghiệp chánh kiến; sau khi thân hoại mạng chung, họ đã sanh vào thiện thú, thiên giới’ hay không? Như vậy, các vị có dùng thiên nhãn thanh tịnh, siêu việt mắt người thường, thấy các chúng sanh đang chết đi, đang sanh ra, hạ liệt, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, đi đến thiện thú, đi đến ác thú, và có biết rõ các chúng sanh đi theo nghiệp của mình hay không?” “Thưa hiền giả, không phải vậy.” ‘‘Api pana tumhe āyasmanto evaṃ jānantā evaṃ passantā ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe āruppā, te kāyena phusitvā viharathā’’ti? ‘‘No hetaṃ, āvuso’’. “Này chư hiền giả, trong khi biết như vậy, trong khi thấy như vậy, các vị có vượt qua các sắc, an trú sau khi đã chạm đến bằng thân những pháp giải thoát vô sắc an tịnh ấy hay không?” “Thưa hiền giả, không phải vậy.” ‘‘Ettha [Pg.344] dāni āyasmanto idañca veyyākaraṇaṃ imesañca dhammānaṃ asamāpatti; idaṃ no, āvuso, katha’’nti? ‘‘Paññāvimuttā kho mayaṃ, āvuso susimā’’ti. “Này chư hiền giả, ở đây, vừa có lời giải đáp này, lại vừa có sự không chứng đắc các pháp này. Thưa hiền giả, việc này là thế nào?” “Này hiền giả Susima, thật vậy, chúng tôi là những vị tuệ giải thoát.” ‘‘Na khvāhaṃ imassa āyasmantānaṃ saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ ājānāmi. Sādhu me āyasmanto tathā bhāsantu yathāhaṃ imassa āyasmantānaṃ saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ ājāneyya’’nti. ‘‘Ājāneyyāsi vā tvaṃ, āvuso susima, na vā tvaṃ ājāneyyāsi atha kho paññāvimuttā maya’’nti. “Tôi thật không hiểu rõ ý nghĩa chi tiết của lời nói tóm tắt này của chư hiền giả. Lành thay, mong chư hiền giả hãy nói cho tôi theo cách mà tôi có thể hiểu rõ ý nghĩa chi tiết của lời nói tóm tắt này của chư hiền giả.” “Này hiền giả Susima, dù hiền giả có hiểu hay không hiểu, nhưng thật vậy, chúng tôi là những vị tuệ giải thoát.” Atha kho āyasmā susimo uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā susimo yāvatako tehi bhikkhūhi saddhiṃ ahosi kathāsallāpo taṃ sabbaṃ bhagavato ārocesi. ‘‘Pubbe kho, susima, dhammaṭṭhitiñāṇaṃ, pacchā nibbāne ñāṇa’’nti. Rồi Tôn giả Susima đứng dậy khỏi chỗ ngồi, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Susima trình bày lên Thế Tôn toàn bộ cuộc đối thoại đã diễn ra với các vị Tỳ khưu ấy. “Này Susima, thật vậy, trước là trí về sự an trú của các pháp, sau là trí về Niết-bàn.” ‘‘Na khvāhaṃ, bhante, imassa bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ ājānāmi. Sādhu me, bhante, bhagavā tathā bhāsatu yathāhaṃ imassa bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṃ ājāneyya’’nti. ‘‘Ājāneyyāsi vā tvaṃ, susima, na vā tvaṃ ājāneyyāsi, atha kho dhammaṭṭhitiñāṇaṃ pubbe, pacchā nibbāne ñāṇaṃ’’. “Bạch Thế Tôn, con thật không hiểu rõ ý nghĩa chi tiết của lời dạy tóm tắt này của Thế Tôn. Lành thay, bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn hãy thuyết giảng cho con theo cách mà con có thể hiểu rõ ý nghĩa chi tiết của lời dạy tóm tắt này của Thế Tôn.” “Này Susima, dù ngươi có hiểu hay không hiểu, nhưng thật vậy, trước là trí về sự an trú của các pháp, sau là trí về Niết-bàn.” ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, susima, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Vedanā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ, dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Saññā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… ‘‘saṅkhārā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ [Pg.345] dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. “Này Susima, ngươi nghĩ thế nào về điều này, sắc là thường hay vô thường?” “Bạch Thế Tôn, là vô thường.” “Cái gì vô thường, nó là khổ hay lạc?” “Bạch Thế Tôn, là khổ.” “Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có thích hợp để xem xét nó rằng: ‘Đây là của tôi, đây là tôi, đây là tự ngã của tôi’ hay không?” “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.” “Thọ là thường hay vô thường?” “Bạch Thế Tôn, là vô thường.” “Cái gì vô thường, nó là khổ hay lạc?” “Bạch Thế Tôn, là khổ.” “Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có thích hợp để xem xét nó rằng: ‘Đây là của tôi, đây là tôi, đây là tự ngã của tôi’ hay không?” “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.” “Tưởng là thường hay vô thường?” “Bạch Thế Tôn, là vô thường.” …v.v… “Các hành là thường hay vô thường?” “Bạch Thế Tôn, là vô thường.” “Cái gì vô thường, nó là khổ hay lạc?” “Bạch Thế Tôn, là khổ.” “Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có thích hợp để xem xét nó rằng: ‘Đây là của tôi, đây là tôi, đây là tự ngã của tôi’ hay không?” “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.” “Thức là thường hay vô thường?” “Bạch Thế Tôn, là vô thường.” “Cái gì vô thường, nó là khổ hay lạc?” “Bạch Thế Tôn, là khổ.” “Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có thích hợp để xem xét nó rằng: ‘Đây là của tôi, đây là tôi, đây là tự ngã của tôi’ hay không?” “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.” ‘‘Tasmātiha, susima, yaṃ kiñci rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ rūpaṃ netaṃ mama nesohamasmi na meso attāti; evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. Yā kāci vedanā atītānāgatapaccuppannā ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikā vā sukhumā vā hīnā vā paṇītā vā yā dūre santike vā, sabbā vedanā netaṃ mama nesohamasmi na meso attāti; evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. Yā kāci saññā…pe… ye keci saṅkhārā atītānāgatapaccuppannā ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikā vā sukhumā vā hīnā vā paṇītā vā ye dūre santike vā, sabbe saṅkhārā netaṃ mama nesohamasmi na meso attāti; evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. Yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ viññāṇaṃ netaṃ mama nesohamasmi na meso attāti; evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ. “Này Susima, do vậy, bất kỳ sắc pháp nào, quá khứ, vị lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, hạ liệt hay cao thượng, xa hay gần, tất cả sắc pháp ấy cần phải được thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Bất kỳ thọ nào, quá khứ, vị lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, hạ liệt hay cao thượng, xa hay gần, tất cả thọ ấy cần phải được thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Bất kỳ tưởng nào… Bất kỳ hành nào, quá khứ, vị lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, hạ liệt hay cao thượng, xa hay gần, tất cả các hành ấy cần phải được thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Bất kỳ thức nào, quá khứ, vị lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, hạ liệt hay cao thượng, xa hay gần, tất cả thức ấy cần phải được thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’” ‘‘Evaṃ passaṃ, susima, sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati, vedanāyapi nibbindati, saññāyapi nibbindati, saṅkhāresupi nibbindati, viññāṇasmimpi nibbindati. Nibbindaṃ virajjati, virāgā vimuccati, vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti. “Này Susima, khi thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có nghe nhiều y nhàm chán đối với sắc, y nhàm chán đối với thọ, y nhàm chán đối với tưởng, y nhàm chán đối với các hành, y nhàm chán đối với thức. Do nhàm chán, y ly tham. Do ly tham, y được giải thoát. Trong sự giải thoát, trí khởi lên rằng: ‘Ta đã được giải thoát’. Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa’.” ‘‘‘Jātipaccayā jarāmaraṇa’nti, susima, passasī’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘‘Bhavapaccayā jātī’ti, susima, passasī’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘‘Upādānapaccayā bhavo’ti, susima, passasī’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘‘Taṇhāpaccayā upādāna’nti, susima, passasī’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Vedanāpaccayā taṇhāti… phassapaccayā vedanāti… saḷāyatanapaccayā phassoti… nāmarūpapaccayā saḷāyatananti… viññāṇapaccayā nāmarūpanti… saṅkhārapaccayā viññāṇanti… avijjāpaccayā saṅkhārāti, susima, passasī’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. “Này Susima, có phải ông thấy rằng: ‘Do duyên sanh nên có già chết’ không?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” “Này Susima, có phải ông thấy rằng: ‘Do duyên hữu nên có sanh’ không?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” “Này Susima, có phải ông thấy rằng: ‘Do duyên thủ nên có hữu’ không?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” “Này Susima, có phải ông thấy rằng: ‘Do duyên ái nên có thủ’ không?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” “Do duyên thọ nên có ái… do duyên xúc nên có thọ… do duyên sáu xứ nên có xúc… do duyên danh sắc nên có sáu xứ… do duyên thức nên có danh sắc… do duyên các hành nên có thức… Này Susima, có phải ông thấy rằng: ‘Do duyên vô minh nên có các hành’ không?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” ‘‘‘Jātinirodhā [Pg.346] jarāmaraṇanirodho’ti, susima, passasī’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘‘Bhavanirodhā jātinirodho’ti susima, passasī’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Upādānanirodhā bhavanirodhoti… taṇhānirodhā upādānanirodhoti… vedanānirodhā taṇhānirodhoti… phassanirodhā vedanānirodhoti… saḷāyatananirodhā phassanirodhoti… nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodhoti… viññāṇanirodhā nāmarūpanirodhoti… saṅkhāranirodhā viññāṇanirodhoti… avijjānirodhā saṅkhāranirodhoti, susima, passasī’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. “Này Susima, có phải ông thấy rằng: ‘Do sanh diệt nên già chết diệt’ không?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” “Này Susima, có phải ông thấy rằng: ‘Do hữu diệt nên sanh diệt’ không?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” “Do thủ diệt nên hữu diệt… do ái diệt nên thủ diệt… do thọ diệt nên ái diệt… do xúc diệt nên thọ diệt… do sáu xứ diệt nên xúc diệt… do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt… do thức diệt nên danh sắc diệt… do các hành diệt nên thức diệt… Này Susima, có phải ông thấy rằng: ‘Do vô minh diệt nên các hành diệt’ không?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” ‘‘Api pana tvaṃ, susima, evaṃ jānanto evaṃ passanto anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhosi – ekopi hutvā bahudhā hosi, bahudhāpi hutvā eko hosi; āvibhāvaṃ, tirobhāvaṃ, tirokuṭṭaṃ tiropākāraṃ tiropabbataṃ asajjamāno gacchasi, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṃ karosi, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāno gacchasi, seyyathāpi pathaviyaṃ; ākāsepi pallaṅkena kamasi, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṃmahiddhike evaṃmahānubhāve pāṇinā parimasasi parimajjasi, yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vattesī’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. “Này Susima, có phải khi biết như vậy, thấy như vậy, ông có thể chứng nghiệm các loại thần thông sai khác – một thân hiện ra nhiều thân, nhiều thân hiện ra một thân; hiện hình, biến hình, đi ngang qua vách, qua tường, qua núi như đi qua hư không; độn thổ, trồi lên khỏi đất như ở trong nước; đi trên nước không chìm như đi trên đất liền; ngồi kiết già đi trên hư không như con chim có cánh; với tay chạm và rờ mặt trăng, mặt trời, những vật có đại thần lực, đại uy đức như vậy; có thể dùng thân để tự tại bay đến cõi Phạm Thiên không?” “Thưa không, bạch Thế Tôn.” ‘‘Api pana tvaṃ, susima, evaṃ jānanto evaṃ passanto dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇasi dibbe ca mānuse ca ye dūre santike cā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. “Này Susima, có phải khi biết như vậy, thấy như vậy, với thiên nhĩ giới thanh tịnh, siêu nhân, ông có thể nghe được hai loại tiếng, chư thiên và loài người, ở xa hay ở gần không?” “Thưa không, bạch Thế Tôn.” ‘‘Api pana tvaṃ, susima, evaṃ jānanto evaṃ passanto parasattānaṃ parapuggalānaṃ cetasā ceto paricca pajānāsi – sarāgaṃ vā cittaṃ sarāgaṃ cittanti pajānāsi…pe… vimuttaṃ vā cittaṃ vimuttaṃ cittanti pajānāsī’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. “Này Susima, có phải khi biết như vậy, thấy như vậy, ông có thể với tâm của mình biết được tâm của các chúng sanh khác, các người khác – tâm có tham, ông biết là tâm có tham... tâm giải thoát, ông biết là tâm giải thoát không?” “Thưa không, bạch Thế Tôn.” ‘‘Api pana tvaṃ, susima, evaṃ jānanto evaṃ passanto anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarasi, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ…pe… iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarasī’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. “Này Susima, có phải khi biết như vậy, thấy như vậy, ông có thể nhớ lại các đời sống quá khứ, như một đời... như vậy, ông có thể nhớ lại các đời sống quá khứ với các nét đại cương và các chi tiết không?” “Thưa không, bạch Thế Tôn.” ‘‘Api pana tvaṃ, susima, evaṃ jānanto evaṃ passanto dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passasi cavamāne…pe… yathākammūpage satte pajānāsī’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. “Này Susima, có phải khi biết như vậy, thấy như vậy, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, ông có thể thấy các chúng sanh... và biết rõ chúng sanh tùy theo hạnh nghiệp của họ không?” “Thưa không, bạch Thế Tôn.” ‘‘Api [Pg.347] pana tvaṃ, susima, evaṃ jānanto evaṃ passanto ye te santā vimokkhā atikkamma rūpe, āruppā te kāyena phusitvā viharasī’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. “Này Susima, có phải khi biết như vậy, thấy như vậy, ông có thể vượt qua các sắc, chứng được các giải thoát vô sắc an tịnh và an trú trong các pháp ấy bằng thân không?” “Thưa không, bạch Thế Tôn.” ‘‘Ettha dāni, susima, idañca veyyākaraṇaṃ imesañca dhammānaṃ asamāpatti, idaṃ no, susima, katha’’nti? “Này Susima, ở đây, vừa có lời giải đáp này, lại vừa có sự không chứng đắc các pháp này. Này Susima, làm sao lại có việc này?” Atha kho āyasmā susimo bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘accayo maṃ, bhante, accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yvāhaṃ evaṃ svākkhāte dhammavinaye dhammatthenako pabbajito. Tassa me, bhante, bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃ saṃvarāyā’’ti. Bấy giờ, Tôn giả Susima cúi đầu đảnh lễ dưới chân Thế Tôn, và bạch với Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, lỗi lầm đã xâm chiếm con, do con ngu si, mê muội, bất thiện, vì con đã xuất gia trong Pháp và Luật khéo thuyết giảng này như một kẻ trộm Pháp. Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn chấp nhận lỗi lầm của con là một lỗi lầm, để con phòng hộ trong tương lai.” ‘‘Taggha tvaṃ, susima, accayo accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yo tvaṃ evaṃ svākkhāte dhammavinaye dhammatthenako pabbajito. Seyyathāpi, susima, coraṃ āgucāriṃ gahetvā rañño dasseyyuṃ – ‘ayaṃ te, deva, coro āgucārī, imassa yaṃ icchasi taṃ daṇḍaṃ paṇehī’ti. Tamenaṃ rājā evaṃ vadeyya – ‘gacchatha, bho, imaṃ purisaṃ daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā kharassarena paṇavena rathiyāya rathiyaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhāmetvā dakkhiṇato nagarassa sīsaṃ chindathā’ti. Tamenaṃ rañño purisā daḷhāya rajjuyā pacchābāhaṃ gāḷhabandhanaṃ bandhitvā khuramuṇḍaṃ karitvā kharassarena paṇavena rathiyāya rathiyaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ parinetvā dakkhiṇena dvārena nikkhāmetvā dakkhiṇato nagarassa sīsaṃ chindeyyuṃ. Taṃ kiṃ maññasi, susima, api nu so puriso tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvediyethā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. “Này Susima, thật vậy, lỗi lầm đã xâm chiếm ngươi, do ngươi ngu si, mê muội, bất thiện, vì ngươi đã xuất gia trong Pháp và Luật khéo thuyết giảng này như một kẻ trộm Pháp. Này Susima, ví như người ta bắt một tên trộm phạm tội, rồi dẫn đến cho vua và thưa: ‘Tâu Đại vương, đây là tên trộm phạm tội. Xin Đại vương tùy ý trừng phạt nó.’ Rồi nhà vua ra lệnh như sau: ‘Này các khanh, hãy đi, trói người này bằng dây thừng chắc chắn, hai tay trói quặt ra sau lưng, cạo trọc đầu, rồi đánh trống với âm thanh chói tai, dẫn đi từ đường này sang đường khác, từ ngã tư này sang ngã tư khác, rồi đưa ra khỏi thành qua cửa phía nam, và chặt đầu nó ở phía nam thành phố.’ Rồi người của vua trói người ấy bằng dây thừng chắc chắn, hai tay trói quặt ra sau lưng, cạo trọc đầu, rồi đánh trống với âm thanh chói tai, dẫn đi từ đường này sang đường khác, từ ngã tư này sang ngã tư khác, rồi đưa ra khỏi thành qua cửa phía nam, và chặt đầu nó ở phía nam thành phố. Này Susima, ngươi nghĩ thế nào? Người ấy có vì nhân duyên đó mà phải chịu khổ ưu chăng?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” ‘‘Yaṃ kho so, susima, puriso tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvediyetha. Yā evaṃ svākkhāte dhammavinaye dhammatthenakassa pabbajjā, ayaṃ tato dukkhavipākatarā ca kaṭukavipākatarā ca, api ca vinipātāya saṃvattati. Yato ca kho tvaṃ, susima, accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikarosi taṃ te mayaṃ paṭiggaṇhāma. Vuddhi hesā, susima, ariyassa vinaye [Pg.348] yo accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikaroti, āyatiñca saṃvaraṃ āpajjatī’’ti. Dasamaṃ. “Này Susima, người ấy vì nhân duyên đó mà phải chịu khổ ưu. Nhưng việc xuất gia như một kẻ trộm Pháp trong Pháp và Luật khéo thuyết giảng này, việc này còn mang lại kết quả đau khổ hơn, kết quả cay đắng hơn, và còn dẫn đến đọa xứ. Nhưng này Susima, vì ngươi đã thấy lỗi lầm là lỗi lầm và sám hối đúng như Pháp, nên chúng ta chấp nhận cho ngươi. Này Susima, trong giới luật của bậc Thánh, đây là sự tăng trưởng, tức là người nào thấy lỗi lầm là lỗi lầm, sám hối đúng như Pháp, và thực hành sự phòng hộ trong tương lai.” Kinh thứ mười. Mahāvaggo sattamo. Phẩm Lớn, thứ bảy. Tassuddānaṃ – Phần Tóm Lược: Dve assutavatā vuttā, puttamaṃsena cāparaṃ; Atthirāgo ca nagaraṃ, sammasaṃ naḷakalāpiyaṃ; Kosambī upayanti ca, dasamo susimena cāti. Hai kinh Vô Văn được thuyết giảng, tiếp theo là kinh Thịt Con; Kinh Có Tham Ái và kinh Thành Phố, kinh Quán Xét, kinh Bó Sậy; Kinh Kosambī và kinh Tiến Đến, và thứ mười là kinh Susima. 8. Samaṇabrāhmaṇavaggo 8. Phẩm Sa-môn Bà-la-môn 1. Jarāmaraṇasuttaṃ 1. Kinh Già Chết 71. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā…pe… ‘‘ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ nappajānanti, jarāmaraṇasamudayaṃ nappajānanti, jarāmaraṇanirodhaṃ nappajānanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti, na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā, na ca pana te āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti. 71. Tôi nghe như vầy: Một thời Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Tại đấy, Thế Tôn... (nói): “Này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào không tuệ tri về già-chết, không tuệ tri về sự tập khởi của già-chết, không tuệ tri về sự đoạn diệt của già-chết, không tuệ tri về con đường đưa đến sự đoạn diệt của già-chết, thì này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy không được xem là Sa-môn giữa các Sa-môn, hay là Bà-la-môn giữa các Bà-la-môn. Và các vị ấy cũng không tự mình, ngay trong hiện tại, với thắng trí, chứng ngộ, và an trú vào mục đích của đời sống Sa-môn hay mục đích của đời sống Bà-la-môn. ‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ pajānanti…pe… paṭipadaṃ pajānanti, te kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā, te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. (Suttanto eko). Paṭhamaṃ. “Còn này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn nào tuệ tri về già-chết... tuệ tri về con đường... thì này các Tỳ khưu, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy được xem là Sa-môn giữa các Sa-môn, và là Bà-la-môn giữa các Bà-la-môn. Và các vị ấy, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí, chứng ngộ, và an trú vào mục đích của đời sống Sa-môn và mục đích của đời sống Bà-la-môn.” (Một bài kinh). Kinh thứ nhất. 2-11. Jātisuttādidasakaṃ 2-11. Mười Kinh Bắt Đầu Bằng Kinh Sanh 72. Sāvatthiyaṃ [Pg.349] viharati…pe… jātiṃ nappajānanti…pe…. 72. Trú ở Sāvatthī... (nói)... không tuệ tri về sanh... (3) Bhavaṃ nappajānanti…pe…. (3) Không tuệ tri về hữu... (4) Upādānaṃ nappajānanti…pe…. (4) Không tuệ tri về thủ... (5) Taṇhaṃ nappajānanti…pe…. (5) Không tuệ tri về ái... (6) Vedanaṃ nappajānanti…pe…. (6) Không tuệ tri về thọ... (7) Phassaṃ nappajānanti…pe…. (7) Không tuệ tri về xúc... (8) Saḷāyatanaṃ nappajānanti…pe…. (8) Không tuệ tri về sáu xứ... (9) Nāmarūpaṃ nappajānanti…pe…. (9) Không tuệ tri về danh-sắc... (10) Viññāṇaṃ nappajānanti…pe…. (10) Không tuệ tri về thức... (11) ‘‘Saṅkhāre nappajānanti, saṅkhārasamudayaṃ nappajānanti, saṅkhāranirodhaṃ nappajānanti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti…pe… saṅkhāre pajānanti…pe… sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Ekādasamaṃ. (11) “Không tuệ tri về các hành, không tuệ tri về sự tập khởi của các hành, không tuệ tri về sự đoạn diệt của các hành, không tuệ tri về con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành... tuệ tri về các hành... tự mình với thắng trí, chứng ngộ, và an trú.” Kinh thứ mười một. Samaṇabrāhmaṇavaggo aṭṭhamo. Phẩm Sa-môn Bà-la-môn, thứ tám. Tassuddānaṃ – Phần Tóm Lược: Paccayekādasa vuttā, catusaccavibhajjanā; Samaṇabrāhmaṇavaggo, nidāne bhavati aṭṭhamo. Mười một kinh về các duyên được thuyết, phân tích Tứ Thánh Đế; Phẩm Sa-môn Bà-la-môn, là phẩm thứ tám trong Tương Ưng Nhân Duyên. Vagguddānaṃ – Phần Tóm Lược Các Phẩm: Buddho āhāro dasabalo, kaḷāro gahapatipañcamo; Dukkhavaggo mahāvaggo, aṭṭhamo samaṇabrāhmaṇoti. Phẩm Phật, phẩm Thực Phẩm, phẩm Mười Lực, phẩm Kaḷāra, thứ năm là phẩm Gia Chủ; Phẩm Khổ, phẩm Lớn, và thứ tám là phẩm Sa-môn Bà-la-môn. 9. Antarapeyyālaṃ 9. Phần Lược Thuật Xen Kẽ 1. Satthusuttaṃ 1. Kinh Bậc Đạo Sư 73. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, ajānatā apassatā yathābhūtaṃ jarāmaraṇe yathābhūtaṃ ñāṇāya satthā pariyesitabbo; jarāmaraṇasamudayaṃ ajānatā apassatā yathābhūtaṃ jarāmaraṇasamudaye yathābhūtaṃ [Pg.350] ñāṇāya satthā pariyesitabbo; jarāmaraṇanirodhaṃ ajānatā apassatā yathābhūtaṃ jarāmaraṇanirodhe yathābhūtaṃ ñāṇāya satthā pariyesitabbo; jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ ajānatā apassatā yathābhūtaṃ jarāmaraṇanirodhagāminiyā paṭipadāya yathābhūtaṃ ñāṇāya satthā pariyesitabbo’’ti. (Suttanto eko). Paṭhamaṃ. 73. Trú ở Sāvatthī... v.v... "Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sự già chết đúng theo thực tại thì nên tìm kiếm bậc Đạo Sư để có trí tuệ đúng theo thực tại về sự già chết; người không biết, không thấy sự tập khởi của già chết đúng theo thực tại thì nên tìm kiếm bậc Đạo Sư để có trí tuệ đúng theo thực tại về sự tập khởi của già chết; người không biết, không thấy sự đoạn diệt của già chết đúng theo thực tại thì nên tìm kiếm bậc Đạo Sư để có trí tuệ đúng theo thực tại về sự đoạn diệt của già chết; người không biết, không thấy con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết đúng theo thực tại thì nên tìm kiếm bậc Đạo Sư để có trí tuệ đúng theo thực tại về con đường đưa đến sự đoạn diệt của già chết." (Một bài kinh). Kinh thứ nhất. (Sabbesaṃ peyyālo evaṃ vitthāretabbo) (Phần lược thuật của tất cả các bài kinh nên được triển khai như vậy). 2-11. Dutiyasatthusuttādidasakaṃ 2-11. Mười Kinh Bắt Đầu Với Kinh Bậc Đạo Sư Thứ Nhì. (2) Jātiṃ, bhikkhave, ajānatā apassatā yathābhūtaṃ…pe…. (2) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sự sanh đúng theo thực tại... v.v... (3) Bhavaṃ, bhikkhave, ajānatā apassatā yathābhūtaṃ…pe…. (3) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sự hữu đúng theo thực tại... v.v... (4) Upādānaṃ, bhikkhave, ajānatā apassatā yathābhūtaṃ…pe…. (4) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sự chấp thủ đúng theo thực tại... v.v... (5) Taṇhaṃ, bhikkhave, ajānatā apassatā yathābhūtaṃ…pe…. (5) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sự ái đúng theo thực tại... v.v... (6) Vedanaṃ, bhikkhave, ajānatā apassatā yathābhūtaṃ…pe…. (6) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sự thọ đúng theo thực tại... v.v... (7) Phassaṃ, bhikkhave, ajānatā apassatā yathābhūtaṃ…pe…. (7) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sự xúc đúng theo thực tại... v.v... (8) Saḷāyatanaṃ, bhikkhave, ajānatā apassatā yathābhūtaṃ…pe…. (8) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sáu xứ đúng theo thực tại... v.v... (9) Nāmarūpaṃ, bhikkhave, ajānatā apassatā yathābhūtaṃ…pe…. (9) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy danh sắc đúng theo thực tại... v.v... (10) Viññāṇaṃ, bhikkhave, ajānatā apassatā yathābhūtaṃ…pe…. (10) Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy thức đúng theo thực tại... v.v... (11) ‘‘Saṅkhāre, bhikkhave, ajānatā apassatā yathābhūtaṃ saṅkhāresu yathābhūtaṃ ñāṇāya satthā pariyesitabbo; saṅkhārasamudayaṃ ajānatā apassatā yathābhūtaṃ saṅkhārasamudaye yathābhūtaṃ ñāṇāya satthā pariyesitabbo; saṅkhāranirodhaṃ ajānatā apassatā yathābhūtaṃ saṅkhāranirodhe yathābhūtaṃ ñāṇāya satthā pariyesitabbo; saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ ajānatā apassatā yathābhūtaṃ saṅkhāranirodhagāminiyā paṭipadāya yathābhūtaṃ ñāṇāya satthā pariyesitabbo’’ti. Ekādasamaṃ. (11) "Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy các hành đúng theo thực tại thì nên tìm kiếm bậc Đạo Sư để có trí tuệ đúng theo thực tại về các hành; người không biết, không thấy sự tập khởi của các hành đúng theo thực tại thì nên tìm kiếm bậc Đạo Sư để có trí tuệ đúng theo thực tại về sự tập khởi của các hành; người không biết, không thấy sự đoạn diệt của các hành đúng theo thực tại thì nên tìm kiếm bậc Đạo Sư để có trí tuệ đúng theo thực tại về sự đoạn diệt của các hành; người không biết, không thấy con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành đúng theo thực tại thì nên tìm kiếm bậc Đạo Sư để có trí tuệ đúng theo thực tại về con đường đưa đến sự đoạn diệt của các hành." Kinh thứ mười một. (Sabbesaṃ catusaccikaṃ kātabbaṃ). (Tất cả các bài kinh nên được thực hiện theo bốn sự thật). 2-12. Sikkhāsuttādipeyyālaekādasakaṃ 2-12. Mười Một Kinh Lược Thuật Bắt Đầu Với Kinh Học Tập. (2) ‘‘Jarāmaraṇaṃ[Pg.351], bhikkhave, ajānatā apassatā yathābhūtaṃ jarāmaraṇe yathābhūtaṃ ñāṇāya sikkhā karaṇīyā. (2) "Này các Tỳ khưu, người không biết, không thấy sự già chết đúng theo thực tại thì nên thực hành việc học tập để có trí tuệ đúng theo thực tại về sự già chết. (Peyyālo. Catusaccikaṃ kātabbaṃ). (Lược thuật. Nên được thực hiện theo bốn sự thật). (3) Jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, ajānatā…pe… yogo karaṇīyo…pe…. (3) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự nỗ lực... v.v... (4) Jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, ajānatā…pe… chando karaṇīyo…pe…. (4) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành ý muốn... v.v... (5) Jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, ajānatā…pe… ussoḷhī karaṇīyā…pe…. (5) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự cố gắng... v.v... (6) Jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, ajānatā…pe… appaṭivānī karaṇīyā…pe…. (6) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự không thối chuyển... v.v... (7) Jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, ajānatā…pe… ātappaṃ karaṇīyaṃ…pe…. (7) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự nhiệt tâm... v.v... (8) Jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, ajānatā…pe… vīriyaṃ karaṇīyaṃ…pe…. (8) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự tinh tấn... v.v... (9) Jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, ajānatā…pe… sātaccaṃ karaṇīyaṃ…pe…. (9) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự kiên trì... v.v... (10) Jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, ajānatā…pe… sati karaṇīyā…pe…. (10) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự chánh niệm... v.v... (11) Jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, ajānatā…pe… sampajaññaṃ karaṇīyaṃ…pe…. (11) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự tỉnh giác... v.v... (12) Jarāmaraṇaṃ, bhikkhave, ajānatā…pe… appamādo karaṇīyo…pe…. (12) Này các Tỳ khưu, người không biết sự già chết... v.v... nên thực hành sự không dể duôi... v.v... Antarapeyyālo navamo. Phần Lược Thuật Trung Gian thứ chín. Tassuddānaṃ – Phần Tóm Lược: Satthā sikkhā ca yogo ca, chando ussoḷhipañcamī; Appaṭivāni ātappaṃ, vīriyaṃ sātaccamuccati; Sati ca sampajaññañca, appamādena dvādasāti. Bậc Đạo Sư, học tập, và nỗ lực, ý muốn, và cố gắng là thứ năm; Không thối chuyển, nhiệt tâm, tinh tấn, kiên trì được nói đến; Chánh niệm và tỉnh giác, và không dể duôi là mười hai. Suttantā antarapeyyālā niṭṭhitā. Các kinh Antarapeyyālā đã được chấm dứt. Pare te dvādasa honti, suttā dvattiṃsa satāni; Catusaccena te vuttā, peyyālaantaramhi yeti. Mười hai kinh kia là (Antarapeyyālā). Có một trăm ba mươi hai kinh. Những kinh nào được nói ở giữa phần lược giản, những kinh ấy được nói về Tứ Đế. Antarapeyyālesu uddānaṃ samattaṃ. Phần tóm lược về các kinh Antarapeyyāla đã được chấm dứt. Nidānasaṃyuttaṃ samattaṃ. Tương Ưng Nhân Duyên đã được chấm dứt. 2. Abhisamayasaṃyuttaṃ 2. Tương Ưng Minh Kiến 1. Nakhasikhāsuttaṃ 1. Kinh Đầu Móng Tay 74. Evaṃ [Pg.352] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho bhagavā parittaṃ nakhasikhāyaṃ paṃsuṃ āropetvā bhikkhū āmantesi – ‘‘taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yo vāyaṃ mayā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito, ayaṃ vā mahāpathavī’’ti? 74. Như vầy tôi nghe. Một thời Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, Thế Tôn lấy một ít đất trên đầu móng tay rồi gọi các vị tỳ-khưu: – Này các tỳ-khưu, các ông nghĩ thế nào? Cái nào nhiều hơn, một ít đất Ta lấy trên đầu móng tay, hay là quả đất lớn này? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ mahāpathavī. Appamattako bhagavatā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito. Neva satimaṃ kalaṃ upeti na sahassimaṃ kalaṃ upeti na satasahassimaṃ kalaṃ upeti mahāpathaviṃ upanidhāya bhagavatā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa abhisametāvino etadeva bahutaraṃ dukkhaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattakaṃ avasiṭṭhaṃ. Neva satimaṃ kalaṃ upeti na sahassimaṃ kalaṃ upeti na satasahassimaṃ kalaṃ upeti purimaṃ dukkhakkhandhaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya yadidaṃ sattakkhattuṃparamatā. Evaṃ mahatthiyo kho, bhikkhave, dhammābhisamayo; evaṃ mahatthiyo dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Paṭhamaṃ. – Bạch Thế Tôn, cái này nhiều hơn, tức là quả đất lớn. Một ít đất mà Thế Tôn lấy trên đầu móng tay thì quá ít ỏi. So với quả đất lớn, một ít đất mà Thế Tôn lấy trên đầu móng tay không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn. – Cũng vậy, này các tỳ-khưu, đối với vị Thánh đệ tử, người có chánh kiến, người đã minh kiến, thì khổ đã được đoạn tận, đã được chấm dứt là nhiều hơn; phần còn lại thì quá ít ỏi. So với khổ uẩn đã được đoạn tận, đã được chấm dứt trong quá khứ, thì phần khổ tối đa là bảy lần sanh nữa không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn. Này các tỳ-khưu, sự minh kiến Chánh pháp có lợi ích lớn như vậy; sự thành tựu Pháp nhãn có lợi ích lớn như vậy. 2. Pokkharaṇīsuttaṃ 2. Kinh Cái Hồ 75. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, pokkharaṇī paññāsayojanāni āyāmena paññāsayojanāni vitthārena paññāsayojanāni ubbedhena, puṇṇā udakassa samatittikā kākapeyyā. Tato puriso kusaggena udakaṃ uddhareyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā kusaggena udakaṃ ubbhataṃ yaṃ vā pokkharaṇiyā udaka’’nti? 75. Trú ở Sāvatthī... – Ví như, này các tỳ-khưu, có một cái hồ, dài năm mươi do-tuần, rộng năm mươi do-tuần, sâu năm mươi do-tuần, nước chứa đầy đến bờ, vừa tầm quạ uống. Từ hồ ấy, một người lấy lên một giọt nước bằng đầu ngọn cỏ kusa. Này các tỳ-khưu, các ông nghĩ thế nào? Cái nào nhiều hơn, nước được lấy lên bằng đầu ngọn cỏ kusa, hay là nước trong hồ? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ pokkharaṇiyā udakaṃ. Appamattakaṃ kusaggena udakaṃ ubbhataṃ. Neva satimaṃ kalaṃ upeti [Pg.353] na sahassimaṃ kalaṃ upeti na satasahassimaṃ kalaṃ upeti pokkharaṇiyā udakaṃ upanidhāya kusaggena udakaṃ ubbhata’’nti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa abhisametāvino etadeva bahutaraṃ dukkhaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattakaṃ avasiṭṭhaṃ. Neva satimaṃ kalaṃ upeti na sahassimaṃ kalaṃ upeti na satasahassimaṃ kalaṃ upeti purimaṃ dukkhakkhandhaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya, yadidaṃ sattakkhattuṃparamatā. Evaṃ mahatthiyo kho, bhikkhave, dhammābhisamayo; evaṃ mahatthiyo dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Dutiyaṃ. – Bạch Thế Tôn, cái này nhiều hơn, tức là nước trong hồ. Nước được lấy lên bằng đầu ngọn cỏ kusa thì quá ít ỏi. So với nước trong hồ, nước được lấy lên bằng đầu ngọn cỏ kusa không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn. – Cũng vậy, này các tỳ-khưu, đối với vị Thánh đệ tử, người có chánh kiến, người đã minh kiến, thì khổ đã được đoạn tận, đã được chấm dứt là nhiều hơn; phần còn lại thì quá ít ỏi. So với khổ uẩn đã được đoạn tận, đã được chấm dứt trong quá khứ, thì phần khổ tối đa là bảy lần sanh nữa không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn. Này các tỳ-khưu, sự minh kiến Chánh pháp có lợi ích lớn như vậy; sự thành tựu Pháp nhãn có lợi ích lớn như vậy. 3. Sambhejjaudakasuttaṃ 3. Kinh Nước Hợp Lưu 76. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, yatthimā mahānadiyo saṃsandanti samenti, seyyathidaṃ – gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī, tato puriso dve vā tīṇi vā udakaphusitāni uddhareyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yāni vā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni yaṃ vā sambhejjaudaka’’nti? 76. Trú ở Sāvatthī... – Ví như, này các tỳ-khưu, tại nơi mà các sông lớn này hợp lưu, chảy vào với nhau, tức là sông Gaṅgā, Yamunā, Aciravatī, Sarabhū, Mahī. Từ nơi ấy, một người lấy lên hai hay ba giọt nước. Này các tỳ-khưu, các ông nghĩ thế nào? Cái nào nhiều hơn, hai hay ba giọt nước được lấy lên, hay là nước hợp lưu? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ yadidaṃ sambhejjaudakaṃ; appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti sambhejjaudakaṃ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatānī’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Tatiyaṃ. – Bạch Thế Tôn, cái này nhiều hơn, tức là nước hợp lưu. Hai hay ba giọt nước được lấy lên thì quá ít ỏi. So với nước hợp lưu, hai hay ba giọt nước được lấy lên không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn. – Cũng vậy, này các tỳ-khưu... sự thành tựu Pháp nhãn có lợi ích lớn như vậy. 4. Dutiyasambhejjaudakasuttaṃ 4. Kinh Nước Hợp Lưu Thứ Hai 77. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, yatthimā mahānadiyo saṃsandanti samenti, seyyathidaṃ – gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī, taṃ udakaṃ parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya ṭhapetvā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā sambhejjaudakaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ yāni vā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānī’’ti? 77. Trú ở Sāvatthī... – Ví như, này các tỳ-khưu, tại nơi mà các sông lớn này hợp lưu, chảy vào với nhau, tức là sông Gaṅgā, Yamunā, Aciravatī, Sarabhū, Mahī. Nước ấy có thể bị cạn kiệt, bị chấm dứt, ngoại trừ hai hay ba giọt nước. Này các tỳ-khưu, các ông nghĩ thế nào? Cái nào nhiều hơn, nước hợp lưu đã bị cạn kiệt, đã bị chấm dứt, hay là hai hay ba giọt nước còn lại? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ sambhejjaudakaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhāni. Neva satimaṃ kalaṃ [Pg.354] upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti sambhejjaudakaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānī’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Catutthaṃ. – Bạch Thế Tôn, cái này nhiều hơn, tức là nước hợp lưu đã bị cạn kiệt, đã bị chấm dứt. Hai hay ba giọt nước còn lại thì quá ít ỏi. So với nước hợp lưu đã bị cạn kiệt, đã bị chấm dứt, hai hay ba giọt nước còn lại không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn. – Cũng vậy, này các tỳ-khưu... sự thành tựu Pháp nhãn có lợi ích lớn như vậy. 5. Pathavīsuttaṃ 5. Kinh Trái Đất 78. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, puriso mahāpathaviyā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhipeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yā vā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhittā ayaṃ vā mahāpathavī’’ti? 78. Trú ở Sāvatthī... – Ví như, này các tỳ-khưu, một người đặt xuống bảy viên đất cỡ bằng hột táo. Này các tỳ-khưu, các ông nghĩ thế nào? Cái nào nhiều hơn, bảy viên đất cỡ bằng hột táo đã được đặt xuống, hay là quả đất lớn này? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ mahāpathavī; appamattikā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhittā. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti mahāpathaviṃ upanidhāya satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhittā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Pañcamaṃ. “Bạch ngài, chính đại địa này là nhiều hơn; bảy viên sỏi có kích thước bằng hột táo được đặt xuống là rất ít. So với đại địa, bảy viên sỏi có kích thước bằng hột táo được đặt xuống không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn.” “Này các tỳ khưu, cũng tương tự như vậy ... cho đến ... sự chứng đắc pháp nhãn.” Kinh thứ năm. 6. Dutiyapathavīsuttaṃ 6. Kinh Đại Địa Thứ Hai 79. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, mahāpathavī parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, ṭhapetvā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā mahāpathaviyā parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ yā vā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā avasiṭṭhā’’ti? 79. Trú ở Sāvatthī ... cho đến ... “Này các tỳ khưu, ví như đại địa này đi đến chỗ tiêu hủy, tận diệt, ngoại trừ bảy viên sỏi có kích thước bằng hột táo. Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, cái nào nhiều hơn, phần đại địa đã bị tiêu hủy, tận diệt, hay là bảy viên sỏi có kích thước bằng hột táo còn sót lại?” ‘‘Etadeva bhante, bahutaraṃ, mahāpathaviyā, yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattikā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā avasiṭṭhā. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti mahāpathaviyā parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā avasiṭṭhā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Chaṭṭhaṃ. “Bạch ngài, chính phần đại địa đã bị tiêu hủy, tận diệt này là nhiều hơn; bảy viên sỏi có kích thước bằng hột táo còn sót lại là rất ít. So với phần đại địa đã bị tiêu hủy, tận diệt, bảy viên sỏi có kích thước bằng hột táo còn sót lại không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn.” “Này các tỳ khưu, cũng tương tự như vậy ... cho đến ... sự chứng đắc pháp nhãn.” Kinh thứ sáu. 7. Samuddasuttaṃ 7. Kinh Biển Cả 80. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, puriso mahāsamuddato dve vā tīṇi vā udakaphusitāni uddhareyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave[Pg.355], katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yāni vā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni yaṃ vā mahāsamudde udaka’’nti? 80. Trú ở Sāvatthī ... cho đến ... “Này các tỳ khưu, ví như một người múc ra hai hoặc ba giọt nước từ biển cả. Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, cái nào nhiều hơn, hai hoặc ba giọt nước đã được múc ra, hay là nước ở trong biển cả?” ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ, yadidaṃ mahāsamudde udakaṃ; appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti mahāsamudde udakaṃ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatānī’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Sattamaṃ. “Bạch ngài, chính nước ở trong biển cả này là nhiều hơn; hai hoặc ba giọt nước đã được múc ra là rất ít. So với nước ở trong biển cả, hai hoặc ba giọt nước đã được múc ra không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn.” “Này các tỳ khưu, cũng tương tự như vậy ... cho đến ... sự chứng đắc pháp nhãn.” Kinh thứ bảy. 8. Dutiyasamuddasuttaṃ 8. Kinh Biển Cả Thứ Hai 81. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, mahāsamuddo parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, ṭhapetvā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā mahāsamudde udakaṃ parikkhīṇaṃ pariyādinnaṃ yāni vā dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānī’’ti? 81. Trú ở Sāvatthī ... cho đến ... “Này các tỳ khưu, ví như biển cả đi đến chỗ tiêu hủy, tận diệt, ngoại trừ hai hoặc ba giọt nước. Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, cái nào nhiều hơn, phần nước trong biển cả đã bị tiêu hủy, tận diệt, hay là hai hoặc ba giọt nước còn sót lại?” ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ mahāsamudde udakaṃ, yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhāni. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti mahāsamudde udakaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānī’’ti. ‘‘Evameva kho bhikkhave…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Aṭṭhamaṃ. “Bạch ngài, chính phần nước trong biển cả đã bị tiêu hủy, tận diệt này là nhiều hơn; hai hoặc ba giọt nước còn sót lại là rất ít. So với phần nước trong biển cả đã bị tiêu hủy, tận diệt, hai hoặc ba giọt nước còn sót lại không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn.” “Này các tỳ khưu, cũng tương tự như vậy ... cho đến ... sự chứng đắc pháp nhãn.” Kinh thứ tám. 9. Pabbatasuttaṃ 9. Kinh Ngọn Núi 82. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, puriso himavato pabbatarājassa satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhipeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yā vā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā yo vā himavā pabbatarājā’’ti? 82. Trú ở Sāvatthī ... cho đến ... “Này các tỳ khưu, ví như một người đặt xuống gần vua các loài núi Himavā bảy viên sỏi có kích thước bằng hột cải. Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, cái nào nhiều hơn, bảy viên sỏi có kích thước bằng hột cải được đặt xuống, hay là vua các loài núi Himavā?” ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ yadidaṃ himavā pabbatarājā; appamattikā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti [Pg.356] na satasahassimaṃ kalaṃ upenti himavantaṃ pabbatarājānaṃ upanidhāya satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā’’ti. ‘‘Evameva kho…pe… dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Navamaṃ. “Bạch ngài, chính vua các loài núi Himavā này là nhiều hơn; bảy viên sỏi có kích thước bằng hột cải được đặt xuống là rất ít. So với vua các loài núi Himavā, bảy viên sỏi có kích thước bằng hột cải được đặt xuống không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn.” “Cũng tương tự như vậy ... cho đến ... sự chứng đắc pháp nhãn.” Kinh thứ chín. 10. Dutiyapabbatasuttaṃ 10. Kinh Ngọn Núi Thứ Hai 83. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, himavā pabbatarājā parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, ṭhapetvā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā himavato pabbatarājassa parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ yā vā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā avasiṭṭhā’’ti? 83. Trú ở Sāvatthī ... cho đến ... “Này các tỳ khưu, ví như vua các loài núi Himavā đi đến chỗ tiêu hủy, tận diệt, ngoại trừ bảy viên sỏi có kích thước bằng hột cải. Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, cái nào nhiều hơn, phần của vua các loài núi Himavā đã bị tiêu hủy, tận diệt, hay là bảy viên sỏi có kích thước bằng hột cải còn sót lại?” ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ himavato pabbatarājassa yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattikā satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā avasiṭṭhā. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti himavato pabbatarājassa parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya satta sāsapamattiyo pāsāṇasakkharā avasiṭṭhā’’ti. “Bạch ngài, chính phần của vua các loài núi Himavā đã bị tiêu hủy, tận diệt này là nhiều hơn; bảy viên sỏi có kích thước bằng hột cải còn sót lại là rất ít. So với phần của vua các loài núi Himavā đã bị tiêu hủy, tận diệt, bảy viên sỏi có kích thước bằng hột cải còn sót lại không đáng một phần trăm, không đáng một phần ngàn, không đáng một phần trăm ngàn.” ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa abhisametāvino etadeva bahutaraṃ dukkhaṃ yadidaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ; appamattakaṃ avasiṭṭhaṃ. Neva satimaṃ kalaṃ upeti na sahassimaṃ kalaṃ upeti na satasahassimaṃ kalaṃ upeti purimaṃ dukkhakkhandhaṃ parikkhīṇaṃ pariyādiṇṇaṃ upanidhāya yadidaṃ sattakkhattuṃparamatā. Evaṃ mahatthiyo kho, bhikkhave, dhammābhisamayo, evaṃ mahatthiyo dhammacakkhupaṭilābho’’ti. Dasamaṃ. Này các Tỳ khưu, cũng tương tự như vậy, đối với vị Thánh đệ tử là người có đầy đủ chánh kiến, là người đã thấu triệt, chính cái khổ này đã được đoạn tận, đã được chấm dứt là nhiều hơn; phần còn sót lại là rất ít. So sánh với khối khổ đã được đoạn tận, đã được chấm dứt trước đây, cái khổ tối đa còn lại trong bảy kiếp sống không bằng một phần trăm, không bằng một phần ngàn, không bằng một phần trăm ngàn. Này các Tỳ khưu, sự thấu triệt Chánh pháp có lợi ích lớn như vậy, sự chứng đắc pháp nhãn có lợi ích lớn như vậy. Hết bài kinh thứ mười. 11. Tatiyapabbatasuttaṃ 11. Bài kinh Núi Thứ Ba 84. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, puriso sinerussa pabbatarājassa satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhipeyya. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yā vā satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā yo vā sineru pabbatarājā’’ti? 84. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, ví như một người đặt bảy viên sỏi nhỏ bằng hạt đậu xanh gần vua núi Sineru. Này các Tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào về điều này, cái nào nhiều hơn, bảy viên sỏi nhỏ bằng hạt đậu xanh được đặt gần hay là vua núi Sineru? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ yadidaṃ sineru pabbatarājā; appamattikā satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā. Neva satimaṃ kalaṃ upenti na sahassimaṃ [Pg.357] kalaṃ upenti na satasahassimaṃ kalaṃ upenti sineruṃ pabbatarājānaṃ upanidhāya satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittā’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa adhigamaṃ upanidhāya aññatitthiyasamaṇabrāhmaṇaparibbājakānaṃ adhigamo neva satimaṃ kalaṃ upeti na sahassimaṃ kalaṃ upeti na satasahassimaṃ kalaṃ upeti. Evaṃ mahādhigamo, bhikkhave, diṭṭhisampanno puggalo, evaṃ mahābhiñño’’ti. Ekādasamaṃ. Bạch Thế Tôn, chính vua núi Sineru này là nhiều hơn; bảy viên sỏi nhỏ bằng hạt đậu xanh được đặt gần là rất ít. So với vua núi Sineru, bảy viên sỏi nhỏ bằng hạt đậu xanh được đặt gần không bằng một phần trăm, không bằng một phần ngàn, không bằng một phần trăm ngàn. Này các Tỳ khưu, cũng tương tự như vậy, so với sự chứng đắc của vị Thánh đệ tử là người có đầy đủ chánh kiến, sự chứng đắc của các Sa-môn, Bà-la-môn, du sĩ ngoại đạo không bằng một phần trăm, không bằng một phần ngàn, không bằng một phần trăm ngàn. Này các Tỳ khưu, người có đầy đủ chánh kiến có sự chứng đắc vĩ đại như vậy, có thắng trí vĩ đại như vậy. Hết bài kinh thứ mười một. Abhisamayasaṃyuttaṃ samattaṃ. Tương Ưng Thấu Triệt đã kết thúc. Tassuddānaṃ – Phần tóm lược của phẩm ấy: Nakhasikhā pokkharaṇī, sambhejjaudake ca dve; Dve pathavī dve samuddā, tayo ca pabbatūpamāti. Móng Tay, Hồ Sen, hai bài kinh Nước Hợp Lưu; Hai Đất, hai Biển, và ba bài kinh Ví Dụ Núi. 3. Dhātusaṃyuttaṃ 3. Tương Ưng Giới 1. Nānattavaggo 1. Phẩm Đa Dạng 1. Dhātunānattasuttaṃ 1. Bài kinh Đa Dạng Giới 85. Sāvatthiyaṃ [Pg.358] viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ vo, bhikkhave, desessāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 85. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng cho các ông về sự đa dạng của các giới. Hãy lắng nghe điều đó, hãy khéo tác ý; Ta sẽ nói. 'Vâng, bạch Thế Tôn,' các Tỳ khưu ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này: ‘‘Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Cakkhudhātu rūpadhātu cakkhuviññāṇadhātu, sotadhātu saddadhātu sotaviññāṇadhātu, ghānadhātu gandhadhātu ghānaviññāṇadhātu, jivhādhātu rasadhātu jivhāviññāṇadhātu, kāyadhātu phoṭṭhabbadhātu kāyaviññāṇadhātu, manodhātu dhammadhātu manoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānatta’’nti. Paṭhamaṃ. Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự đa dạng của các giới? Nhãn giới, sắc giới, nhãn thức giới; nhĩ giới, thanh giới, nhĩ thức giới; tỷ giới, hương giới, tỷ thức giới; thiệt giới, vị giới, thiệt thức giới; thân giới, xúc giới, thân thức giới; ý giới, pháp giới, ý thức giới – Này các Tỳ khưu, đây được gọi là sự đa dạng của các giới. Hết bài kinh thứ nhất. 2. Phassanānattasuttaṃ 2. Bài kinh Đa Dạng Xúc 86. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati phassanānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Cakkhudhātu sotadhātu ghānadhātu jivhādhātu kāyadhātu manodhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’. 86. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của xúc sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự đa dạng của các giới? Nhãn giới, nhĩ giới, tỷ giới, thiệt giới, thân giới, ý giới – Này các Tỳ khưu, đây được gọi là sự đa dạng của các giới. ‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ? Cakkhudhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati cakkhusamphasso. Sotadhātuṃ paṭicca… ghānadhātuṃ paṭicca … jivhādhātuṃ paṭicca… kāyadhātuṃ paṭicca… manodhātuṃ paṭicca uppajjati manosamphasso. Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānatta’’nti. Dutiyaṃ. Và này các Tỳ khưu, thế nào là do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của xúc sanh khởi? Này các Tỳ khưu, do duyên nhãn giới, nhãn xúc sanh khởi. Do duyên nhĩ giới... do duyên tỷ giới... do duyên thiệt giới... do duyên thân giới... do duyên ý giới, ý xúc sanh khởi. Này các Tỳ khưu, như vậy, do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của xúc sanh khởi. Hết bài kinh thứ hai. 3. Nophassanānattasuttaṃ 3. Bài kinh Không Phải Đa Dạng Xúc 87. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Cakkhudhātu…pe… manodhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’. 87. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của xúc sanh khởi, chứ không phải do duyên sự đa dạng của xúc mà sự đa dạng của các giới sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự đa dạng của các giới? Nhãn giới... cho đến... ý giới – Này các Tỳ khưu, đây được gọi là sự đa dạng của các giới. ‘‘Kathañca[Pg.359], bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ? Cakkhudhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati cakkhusamphasso, no cakkhusamphassaṃ paṭicca uppajjati cakkhudhātu…pe… manodhātuṃ paṭicca uppajjati manosamphasso, no manosamphassaṃ paṭicca uppajjati manodhātu. Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānatta’’nti. Tatiyaṃ. Và này các Tỳ khưu, thế nào là do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của xúc sanh khởi, chứ không phải do duyên sự đa dạng của xúc mà sự đa dạng của các giới sanh khởi? Này các Tỳ khưu, do duyên nhãn giới, nhãn xúc sanh khởi, chứ không phải do duyên nhãn xúc mà nhãn giới sanh khởi... cho đến... do duyên ý giới, ý xúc sanh khởi, chứ không phải do duyên ý xúc mà ý giới sanh khởi. Này các Tỳ khưu, như vậy, do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của xúc sanh khởi, chứ không phải do duyên sự đa dạng của xúc mà sự đa dạng của các giới sanh khởi. Hết bài kinh thứ ba. 4. Vedanānānattasuttaṃ 4. Bài kinh Đa Dạng Thọ 88. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Cakkhudhātu …pe… manodhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’. 88. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của xúc sanh khởi, do duyên sự đa dạng của xúc mà sự đa dạng của thọ sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự đa dạng của các giới? Nhãn giới... cho đến... ý giới – Này các Tỳ khưu, đây được gọi là sự đa dạng của các giới. ‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ? Cakkhudhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati cakkhusamphasso, cakkhusamphassaṃ paṭicca uppajjati cakkhusamphassajā vedanā…pe… manodhātuṃ paṭicca uppajjati manosamphasso, manosamphassaṃ paṭicca uppajjati manosamphassajā vedanā. Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānatta’’nti. Catutthaṃ. Này các Tỳ khưu, do duyên giới đa dạng mà xúc đa dạng sanh khởi, do duyên xúc đa dạng mà thọ đa dạng sanh khởi là như thế nào? Này các Tỳ khưu, do duyên nhãn giới mà nhãn xúc sanh khởi, do duyên nhãn xúc mà thọ do nhãn xúc sanh khởi... cho đến... do duyên ý giới mà ý xúc sanh khởi, do duyên ý xúc mà thọ do ý xúc sanh khởi. Này các Tỳ khưu, chính là như vậy, do duyên giới đa dạng mà xúc đa dạng sanh khởi, do duyên xúc đa dạng mà thọ đa dạng sanh khởi. 5. Dutiyavedanānānattasuttaṃ 5. Kinh Đa Dạng Về Thọ Thứ Hai 89. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ, no vedanānānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Cakkhudhātu…pe… manodhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’. 89. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, do duyên giới đa dạng mà xúc đa dạng sanh khởi, do duyên xúc đa dạng mà thọ đa dạng sanh khởi, nhưng không phải do duyên thọ đa dạng mà xúc đa dạng sanh khởi, không phải do duyên xúc đa dạng mà giới đa dạng sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, giới đa dạng là gì? Nhãn giới... cho đến... ý giới – Này các Tỳ khưu, đây được gọi là giới đa dạng. ‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ, no vedanānānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ? Cakkhudhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati cakkhusamphasso, cakkhusamphassaṃ paṭicca uppajjati cakkhusamphassajā vedanā, no cakkhusamphassajaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati cakkhusamphasso, no cakkhusamphassaṃ paṭicca uppajjati cakkhudhātu…pe… manodhātuṃ paṭicca uppajjati manosamphasso, manosamphassaṃ [Pg.360] paṭicca uppajjati manosamphassajā vedanā, no manosamphassajaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati manosamphasso, no manosamphassaṃ paṭicca uppajjati manodhātu. Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ, no vedanānānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānatta’’nti. Pañcamaṃ. Này các Tỳ khưu, do duyên giới đa dạng mà xúc đa dạng sanh khởi, do duyên xúc đa dạng mà thọ đa dạng sanh khởi, nhưng không phải do duyên thọ đa dạng mà xúc đa dạng sanh khởi, không phải do duyên xúc đa dạng mà giới đa dạng sanh khởi là như thế nào? Này các Tỳ khưu, do duyên nhãn giới mà nhãn xúc sanh khởi, do duyên nhãn xúc mà thọ do nhãn xúc sanh khởi, nhưng không phải do duyên thọ do nhãn xúc sanh mà nhãn xúc sanh khởi, không phải do duyên nhãn xúc mà nhãn giới sanh khởi... cho đến... do duyên ý giới mà ý xúc sanh khởi, do duyên ý xúc mà thọ do ý xúc sanh khởi, nhưng không phải do duyên thọ do ý xúc sanh mà ý xúc sanh khởi, không phải do duyên ý xúc mà ý giới sanh khởi. Này các Tỳ khưu, chính là như vậy, do duyên giới đa dạng mà xúc đa dạng sanh khởi, do duyên xúc đa dạng mà thọ đa dạng sanh khởi, nhưng không phải do duyên thọ đa dạng mà xúc đa dạng sanh khởi, không phải do duyên xúc đa dạng mà giới đa dạng sanh khởi. 6. Bāhiradhātunānattasuttaṃ 6. Kinh Đa Dạng Về Ngoại Giới 90. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ vo, bhikkhave, desessāmi. Taṃ suṇātha…pe… katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Rūpadhātu saddadhātu gandhadhātu rasadhātu phoṭṭhabbadhātu dhammadhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānatta’’nti. Chaṭṭhaṃ. 90. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giảng cho các ngươi về giới đa dạng. Hãy lắng nghe điều ấy... Và này các Tỳ khưu, giới đa dạng là gì? Sắc giới, thanh giới, hương giới, vị giới, xúc giới, pháp giới – Này các Tỳ khưu, đây được gọi là giới đa dạng. 7. Saññānānattasuttaṃ 7. Kinh Đa Dạng Về Tưởng 91. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Rūpadhātu…pe… dhammadhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’. 91. Trú ở Sāvatthī... Các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn: 'Xin vâng, bạch Thế Tôn.' Thế Tôn đã nói điều này: 'Này các Tỳ khưu, do duyên giới đa dạng mà tưởng đa dạng sanh khởi, do duyên tưởng đa dạng mà tầm đa dạng sanh khởi, do duyên tầm đa dạng mà dục đa dạng sanh khởi, do duyên dục đa dạng mà nhiệt não đa dạng sanh khởi, do duyên nhiệt não đa dạng mà tìm cầu đa dạng sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, giới đa dạng là gì? Sắc giới... cho đến... pháp giới – Này các Tỳ khưu, đây được gọi là giới đa dạng.' ‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ? Này các Tỳ khưu, do duyên giới đa dạng mà tưởng đa dạng sanh khởi, do duyên tưởng đa dạng mà tầm đa dạng sanh khởi, do duyên tầm đa dạng mà dục đa dạng sanh khởi, do duyên dục đa dạng mà nhiệt não đa dạng sanh khởi, do duyên nhiệt não đa dạng mà tìm cầu đa dạng sanh khởi là như thế nào? ‘‘Rūpadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati rūpasaññā, rūpasaññaṃ paṭicca uppajjati rūpasaṅkappo, rūpasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati rūpacchando, rūpacchandaṃ paṭicca uppajjati rūpapariḷāho, rūpapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati rūpapariyesanā…pe… dhammadhātuṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati dhammasaṅkappo, dhammasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati dhammacchando, dhammacchandaṃ paṭicca uppajjati dhammapariḷāho, dhammapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati dhammapariyesanā. Này các Tỳ khưu, do duyên sắc giới mà sắc tưởng sanh khởi, do duyên sắc tưởng mà sắc tầm sanh khởi, do duyên sắc tầm mà sắc dục sanh khởi, do duyên sắc dục mà sắc nhiệt não sanh khởi, do duyên sắc nhiệt não mà sự tìm cầu sắc sanh khởi... cho đến... do duyên pháp giới mà pháp tưởng sanh khởi, do duyên pháp tưởng mà pháp tầm sanh khởi, do duyên pháp tầm mà pháp dục sanh khởi, do duyên pháp dục mà pháp nhiệt não sanh khởi, do duyên pháp nhiệt não mà sự tìm cầu pháp sanh khởi. ‘‘Evaṃ, kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ [Pg.361] paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānatta’’nti. Sattamaṃ. Này các Tỳ khưu, chính là như vậy, do duyên giới đa dạng mà tưởng đa dạng sanh khởi, do duyên tưởng đa dạng mà tầm đa dạng sanh khởi, do duyên tầm đa dạng mà dục đa dạng sanh khởi, do duyên dục đa dạng mà nhiệt não đa dạng sanh khởi, do duyên nhiệt não đa dạng mà tìm cầu đa dạng sanh khởi. 8. Nopariyesanānānattasuttaṃ 8. Kinh Đa Dạng Về Không Tìm Cầu 92. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ; no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, no pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, no chandanānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Rūpadhātu…pe… dhammadhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’. 92. Trú ở Sāvatthī... Này các tỳ khưu, do duyên sự đa dạng của các giới nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tưởng nên sự đa dạng của các tầm sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tầm nên sự đa dạng của các dục sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các dục nên sự đa dạng của các nhiệt não sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các nhiệt não nên sự đa dạng của sự tìm cầu sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu nên sự đa dạng của các nhiệt não sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các nhiệt não nên sự đa dạng của các dục sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các dục nên sự đa dạng của các tầm sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các tầm nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các tưởng nên sự đa dạng của các giới sanh khởi. Và này các tỳ khưu, thế nào là sự đa dạng của các giới? Sắc giới... cho đến... pháp giới – này các tỳ khưu, đây được gọi là sự đa dạng của các giới. ‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati…pe… pariyesanānānattaṃ; no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, no pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, no chandanānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ? Và này các tỳ khưu, thế nào là do duyên sự đa dạng của các giới nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tưởng... cho đến... sự đa dạng của sự tìm cầu sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu nên sự đa dạng của các nhiệt não sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các nhiệt não nên sự đa dạng của các dục sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các dục nên sự đa dạng của các tầm sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các tầm nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các tưởng nên sự đa dạng của các giới sanh khởi? ‘‘Rūpadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati rūpasaññā…pe… dhammadhātuṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati…pe… dhammapariyesanā; no dhammapariyesanaṃ paṭicca uppajjati dhammapariḷāho, no dhammapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati dhammacchando, no dhammacchandaṃ paṭicca uppajjati dhammasaṅkappo, no dhammasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, no dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati dhammadhātu. Này các tỳ khưu, do duyên sắc giới nên sắc tưởng sanh khởi... cho đến... do duyên pháp giới nên pháp tưởng sanh khởi, do duyên pháp tưởng... cho đến... sự tìm cầu pháp sanh khởi; không phải do duyên sự tìm cầu pháp nên nhiệt não về pháp sanh khởi, không phải do duyên nhiệt não về pháp nên dục về pháp sanh khởi, không phải do duyên dục về pháp nên tầm về pháp sanh khởi, không phải do duyên tầm về pháp nên pháp tưởng sanh khởi, không phải do duyên pháp tưởng nên pháp giới sanh khởi. ‘‘Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati…pe… pariyesanānānattaṃ; no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, no pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, no chandanānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānatta’’nti. Aṭṭhamaṃ. Này các tỳ khưu, quả thật như vậy, do duyên sự đa dạng của các giới nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tưởng... cho đến... sự đa dạng của sự tìm cầu sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu nên sự đa dạng của các nhiệt não sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các nhiệt não nên sự đa dạng của các dục sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các dục nên sự đa dạng của các tầm sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các tầm nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các tưởng nên sự đa dạng của các giới sanh khởi. (Kinh) thứ tám. 9. Bāhiraphassanānattasuttaṃ 9. Kinh Về Sự Đa Dạng Của Xúc Ngoại Phần 93. Sāvatthiyaṃ [Pg.362] viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ, vedanānānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, chandanānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ, pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati lābhanānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Rūpadhātu…pe… dhammadhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’. 93. Trú ở Sāvatthī... Này các tỳ khưu, do duyên sự đa dạng của các giới nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tưởng nên sự đa dạng của các tầm sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tầm nên sự đa dạng của các xúc sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các xúc nên sự đa dạng của các thọ sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các thọ nên sự đa dạng của các dục sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các dục nên sự đa dạng của các nhiệt não sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các nhiệt não nên sự đa dạng của sự tìm cầu sanh khởi, do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu nên sự đa dạng của sự được lợi sanh khởi. Và này các tỳ khưu, thế nào là sự đa dạng của các giới? Sắc giới... cho đến... pháp giới – này các tỳ khưu, đây được gọi là sự đa dạng của các giới. ‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati…pe… lābhanānattaṃ? Và này các tỳ khưu, thế nào là do duyên sự đa dạng của các giới nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tưởng... cho đến... sự đa dạng của sự được lợi sanh khởi? ‘‘Rūpadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati rūpasaññā, rūpasaññaṃ paṭicca uppajjati rūpasaṅkappo, rūpasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati rūpasamphasso, rūpasamphassaṃ paṭicca uppajjati rūpasamphassajā vedanā, rūpasamphassajaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati rūpacchando, rūpacchandaṃ paṭicca uppajjati rūpapariḷāho, rūpapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati rūpapariyesanā, rūpapariyesanaṃ paṭicca uppajjati rūpalābho…pe… dhammadhātuṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati dhammasaṅkappo, dhammasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati dhammasamphasso, dhammasamphassaṃ paṭicca uppajjati dhammasamphassajā vedanā, dhammasamphassajaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati dhammacchando, dhammacchandaṃ paṭicca uppajjati dhammapariḷāho, dhammapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati dhammapariyesanā, dhammapariyesanaṃ paṭicca uppajjati dhammalābho. Này các tỳ khưu, do duyên sắc giới nên sắc tưởng sanh khởi, do duyên sắc tưởng nên sắc tầm sanh khởi, do duyên sắc tầm nên sắc xúc sanh khởi, do duyên sắc xúc nên thọ sanh từ sắc xúc sanh khởi, do duyên thọ sanh từ sắc xúc nên sắc dục sanh khởi, do duyên sắc dục nên nhiệt não về sắc sanh khởi, do duyên nhiệt não về sắc nên sự tìm cầu sắc sanh khởi, do duyên sự tìm cầu sắc nên sự được lợi về sắc sanh khởi... cho đến... do duyên pháp giới nên pháp tưởng sanh khởi, do duyên pháp tưởng nên pháp tầm sanh khởi, do duyên pháp tầm nên pháp xúc sanh khởi, do duyên pháp xúc nên thọ sanh từ pháp xúc sanh khởi, do duyên thọ sanh từ pháp xúc nên pháp dục sanh khởi, do duyên pháp dục nên nhiệt não về pháp sanh khởi, do duyên nhiệt não về pháp nên sự tìm cầu pháp sanh khởi, do duyên sự tìm cầu pháp nên sự được lợi về pháp sanh khởi. ‘‘Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati…pe… pariyesanānānattaṃ, pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati lābhanānatta’’nti. Navamaṃ. Này các tỳ khưu, quả thật như vậy, do duyên sự đa dạng của các giới nên sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tưởng... cho đến... sự đa dạng của sự tìm cầu sanh khởi, do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu nên sự đa dạng của sự được lợi sanh khởi. (Kinh) thứ chín. 10. Dutiyabāhiraphassanānattasuttaṃ 10. Kinh Thứ Hai Về Sự Đa Dạng Của Xúc Ngoại Phần 94. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātunānattaṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, phassa… vedanā… chanda… pariḷāha… pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati lābhanānattaṃ; no lābhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ, no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, no pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati…pe… chanda… vedanā… phassa… saṅkappa… saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca [Pg.363] uppajjati dhātunānattaṃ. Katamañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ? Rūpadhātu…pe… dhammadhātu – idaṃ vuccati, bhikkhave, dhātunānattaṃ’’. 94. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của các tưởng sanh khởi; do duyên sự đa dạng của các tưởng mà sự đa dạng của các tầm sanh khởi; ... xúc... thọ... dục... nhiệt não... do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu mà sự đa dạng của sự thành tựu sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của sự thành tựu mà sự đa dạng của sự tìm cầu sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu mà sự đa dạng của sự nhiệt não sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của sự nhiệt não mà sanh khởi... cho đến... dục... thọ... xúc... tầm... sự đa dạng của các tưởng; không phải do duyên sự đa dạng của các tưởng mà sự đa dạng của các giới sanh khởi. Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự đa dạng của các giới? Sắc giới... cho đến... pháp giới. Này các Tỳ khưu, đây được gọi là sự đa dạng của các giới. ‘‘Kathañca, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ? Phassa… vedanā… chanda… pariḷāha… pariyesanā… lābha… no lābhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ, no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāha… chanda… vedanā… phassa… no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānattaṃ? Và này các Tỳ khưu, thế nào là do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, do duyên sự đa dạng của các tưởng mà sự đa dạng của các tầm sanh khởi? ... xúc... thọ... dục... nhiệt não... tìm cầu... thành tựu... không phải do duyên sự đa dạng của sự thành tựu mà sự đa dạng của sự tìm cầu sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu mà sự đa dạng của sự nhiệt não sanh khởi... dục... thọ... xúc... không phải do duyên sự đa dạng của các tầm mà sự đa dạng của các tưởng sanh khởi, không phải do duyên sự đa dạng của các tưởng mà sự đa dạng của các giới sanh khởi? ‘‘Rūpadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati rūpasaññā…pe… dhammadhātuṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati…pe… dhammapariyesanā, dhammapariyesanaṃ paṭicca uppajjati dhammalābho; no dhammalābhaṃ paṭicca uppajjati dhammapariyesanā, no dhammapariyesanaṃ paṭicca uppajjati dhammapariḷāho, no dhammapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati dhammacchando, no dhammacchandaṃ paṭicca uppajjati dhammasamphassajā vedanā, no dhammasamphassajaṃ vedanaṃ paṭicca uppajjati dhammasamphasso, no dhammasamphassaṃ paṭicca uppajjati dhammasaṅkappo, no dhammasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati dhammasaññā, no dhammasaññaṃ paṭicca uppajjati dhammadhātu. Này các Tỳ khưu, do duyên sắc giới mà sắc tưởng sanh khởi... cho đến... do duyên pháp giới mà pháp tưởng sanh khởi; do duyên pháp tưởng mà sanh khởi... cho đến... sự tìm cầu pháp; do duyên sự tìm cầu pháp mà sự thành tựu pháp sanh khởi; không phải do duyên sự thành tựu pháp mà sự tìm cầu pháp sanh khởi; không phải do duyên sự tìm cầu pháp mà sự nhiệt não về pháp sanh khởi; không phải do duyên sự nhiệt não về pháp mà dục về pháp sanh khởi; không phải do duyên dục về pháp mà thọ sanh từ xúc với pháp sanh khởi; không phải do duyên thọ sanh từ xúc với pháp mà xúc với pháp sanh khởi; không phải do duyên xúc với pháp mà tầm về pháp sanh khởi; không phải do duyên tầm về pháp mà tưởng về pháp sanh khởi; không phải do duyên tưởng về pháp mà pháp giới sanh khởi. ‘‘Evaṃ kho, bhikkhave, dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, saññānānattaṃ paṭicca uppajjati…pe… saṅkappa… phassa… vedanā… chanda… pariḷāha… pariyesanā… lābha… no lābhanānattaṃ paṭicca uppajjati pariyesanānānattaṃ, no pariyesanānānattaṃ paṭicca uppajjati pariḷāhanānattaṃ, no pariḷāhanānattaṃ paṭicca uppajjati chandanānattaṃ, no chandanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattaṃ, no vedanānānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ, no phassanānattaṃ paṭicca uppajjati saṅkappanānattaṃ, no saṅkappanānattaṃ paṭicca uppajjati saññānānattaṃ, no saññānānattaṃ paṭicca uppajjati dhātunānatta’’nti. Dasamaṃ. Này các Tỳ khưu, như vậy, do duyên sự đa dạng của các giới mà sự đa dạng của các tưởng sanh khởi; do duyên sự đa dạng của các tưởng mà sanh khởi... cho đến... tầm... xúc... thọ... dục... nhiệt não... tìm cầu... thành tựu... không phải do duyên sự đa dạng của sự thành tựu mà sự đa dạng của sự tìm cầu sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của sự tìm cầu mà sự đa dạng của sự nhiệt não sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của sự nhiệt não mà sự đa dạng của dục sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của dục mà sự đa dạng của thọ sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của thọ mà sự đa dạng của xúc sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của xúc mà sự đa dạng của tầm sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của tầm mà sự đa dạng của tưởng sanh khởi; không phải do duyên sự đa dạng của tưởng mà sự đa dạng của giới sanh khởi. (Kinh thứ mười). Nānattavaggo paṭhamo. Phẩm Đa Dạng, thứ nhất. Tassuddānaṃ – Phần tóm lược của phẩm ấy: Dhātuphassañca no cetaṃ, vedanā apare duve; Etaṃ ajjhattapañcakaṃ, dhātusaññañca no cetaṃ; Phassassa apare duve, etaṃ bāhirapañcakanti. (Kinh) Giới, Xúc, và Không Phải Xúc, hai kinh Thọ tiếp theo; đó là năm kinh nội phần. (Kinh) Giới, Tưởng, và Không Phải Tưởng, hai kinh Xúc tiếp theo; đó là năm kinh ngoại phần. 2. Dutiyavaggo 2. Phẩm Thứ Hai 1. Sattadhātusuttaṃ 1. Kinh Bảy Giới 95. Sāvatthiyaṃ [Pg.364] viharati…pe… ‘‘sattimā, bhikkhave, dhātuyo. Katamā satta? Ābhādhātu, subhadhātu, ākāsānañcāyatanadhātu, viññāṇañcāyatanadhātu, ākiñcaññāyatanadhātu, nevasaññānāsaññāyatanadhātu, saññāvedayitanirodhadhātu – imā kho, bhikkhave, satta dhātuyo’’ti. 95. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, có bảy giới này. Thế nào là bảy? Quang giới, tịnh giới, không vô biên xứ giới, thức vô biên xứ giới, vô sở hữu xứ giới, phi tưởng phi phi tưởng xứ giới, tưởng thọ diệt giới. Này các Tỳ khưu, đây chính là bảy giới. Evaṃ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘yā cāyaṃ, bhante, ābhādhātu yā ca subhadhātu yā ca ākāsānañcāyatanadhātu yā ca viññāṇañcāyatanadhātu yā ca ākiñcaññāyatanadhātu yā ca nevasaññānāsaññāyatanadhātu yā ca saññāvedayitanirodhadhātu – imā nu kho, bhante, dhātuyo kiṃ paṭicca paññāyantī’’ti? Khi được nói như vậy, một Tỳ khưu nọ bạch với Thế Tôn điều này: 'Bạch Thế Tôn, quang giới, tịnh giới, không vô biên xứ giới, thức vô biên xứ giới, vô sở hữu xứ giới, phi tưởng phi phi tưởng xứ giới, và tưởng thọ diệt giới – bạch Thế Tôn, những giới này được nhận biết do duyên gì?' ‘‘Yāyaṃ, bhikkhu, ābhādhātu – ayaṃ dhātu andhakāraṃ paṭicca paññāyati. Yāyaṃ, bhikkhu, subhadhātu – ayaṃ dhātu asubhaṃ paṭicca paññāyati. Yāyaṃ, bhikkhu, ākāsānañcāyatanadhātu – ayaṃ dhātu rūpaṃ paṭicca paññāyati. Yāyaṃ, bhikkhu, viññāṇañcāyatanadhātu – ayaṃ dhātu ākāsānañcāyatanaṃ paṭicca paññāyati. Yāyaṃ, bhikkhu, ākiñcaññāyatanadhātu – ayaṃ dhātu viññāṇañcāyatanaṃ paṭicca paññāyati. Yāyaṃ, bhikkhu, nevasaññānāsaññāyatanadhātu – ayaṃ dhātu ākiñcaññāyatanaṃ paṭicca paññāyati. Yāyaṃ, bhikkhu, saññāvedayitanirodhadhātu – ayaṃ dhātu nirodhaṃ paṭicca paññāyatī’’ti. Này Tỳ khưu, quang giới này – giới này được nhận biết do duyên bóng tối. Này Tỳ khưu, tịnh giới này – giới này được nhận biết do duyên bất tịnh. Này Tỳ khưu, không vô biên xứ giới này – giới này được nhận biết do duyên sắc. Này Tỳ khưu, thức vô biên xứ giới này – giới này được nhận biết do duyên không vô biên xứ. Này Tỳ khưu, vô sở hữu xứ giới này – giới này được nhận biết do duyên thức vô biên xứ. Này Tỳ khưu, phi tưởng phi phi tưởng xứ giới này – giới này được nhận biết do duyên vô sở hữu xứ. Này Tỳ khưu, tưởng thọ diệt giới này – giới này được nhận biết do duyên sự diệt. ‘‘Yā cāyaṃ, bhante, ābhādhātu yā ca subhadhātu yā ca ākāsānañcāyatanadhātu yā ca viññāṇañcāyatanadhātu yā ca ākiñcaññāyatanadhātu yā ca nevasaññānāsaññāyatanadhātu yā ca saññāvedayitanirodhadhātu – imā nu kho, bhante, dhātuyo kathaṃ samāpatti pattabbā’’ti? Bạch Thế Tôn, quang giới, tịnh giới, không vô biên xứ giới, thức vô biên xứ giới, vô sở hữu xứ giới, phi tưởng phi phi tưởng xứ giới, và tưởng thọ diệt giới – bạch Thế Tôn, những giới này nên được chứng đắc bằng sự nhập định như thế nào? ‘‘Yā cāyaṃ, bhikkhu, ābhādhātu yā ca subhadhātu yā ca ākāsānañcāyatanadhātu yā ca viññāṇañcāyatanadhātu yā ca ākiñcaññāyatanadhātu – imā dhātuyo saññāsamāpatti pattabbā. Yāyaṃ, bhikkhu, nevasaññānāsaññāyatanadhātu – ayaṃ dhātu saṅkhārāvasesasamāpatti pattabbā[Pg.365]. Yāyaṃ, bhikkhu, saññāvedayitanirodhadhātu – ayaṃ dhātu nirodhasamāpatti pattabbā’’ti. Paṭhamaṃ. “Này Tỳ khưu, quang giới này, tịnh giới, không vô biên xứ giới, thức vô biên xứ giới, và vô sở hữu xứ giới – những giới này cần được chứng đạt bằng tưởng định. Này Tỳ khưu, phi tưởng phi phi tưởng xứ giới này – giới này cần được chứng đạt bằng định còn lại các hành. Này Tỳ khưu, tưởng thọ diệt giới này – giới này cần được chứng đạt bằng diệt định.” Kinh thứ nhất. 2. Sanidānasuttaṃ 2. Kinh Có Nhân Duyên 96. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘sanidānaṃ, bhikkhave, uppajjati kāmavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati byāpādavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati vihiṃsāvitakko, no anidānaṃ’’. 96. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, dục tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; sân tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; hại tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên.” ‘‘Kathañca, bhikkhave, sanidānaṃ uppajjati kāmavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati byāpādavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati vihiṃsāvitakko, no anidānaṃ? Kāmadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati kāmasaññā, kāmasaññaṃ paṭicca uppajjati kāmasaṅkappo, kāmasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati kāmacchando, kāmacchandaṃ paṭicca uppajjati kāmapariḷāho, kāmapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati kāmapariyesanā. Kāmapariyesanaṃ, bhikkhave, pariyesamāno assutavā puthujjano tīhi ṭhānehi micchā paṭipajjati – kāyena, vācāya, manasā. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là dục tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; sân tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; hại tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên? Này các Tỳ khưu, do duyên dục giới, dục tưởng khởi lên; do duyên dục tưởng, dục tư duy khởi lên; do duyên dục tư duy, dục dục khởi lên; do duyên dục dục, dục nhiệt não khởi lên; do duyên dục nhiệt não, sự tìm cầu dục khởi lên. Này các Tỳ khưu, trong khi tìm cầu dục, kẻ phàm phu vô văn thực hành tà hạnh qua ba phương diện: bằng thân, bằng lời, bằng ý.” ‘‘Byāpādadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati byāpādasaññā, byāpādasaññaṃ paṭicca uppajjati byāpādasaṅkappo…pe… byāpādacchando… byāpādapariḷāho… byāpādapariyesanā… byāpādapariyesanaṃ, bhikkhave, pariyesamāno assutavā puthujjano tīhi ṭhānehi micchā paṭipajjati – kāyena, vācāya, manasā. “Này các Tỳ khưu, do duyên sân giới, sân tưởng khởi lên; do duyên sân tưởng, sân tư duy khởi lên... sân dục... sân nhiệt não... sự tìm cầu sân... Này các Tỳ khưu, trong khi tìm cầu sân, kẻ phàm phu vô văn thực hành tà hạnh qua ba phương diện: bằng thân, bằng lời, bằng ý.” ‘‘Vihiṃsādhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati vihiṃsāsaññā; vihiṃsāsaññaṃ paṭicca uppajjati vihiṃsāsaṅkappo…pe… vihiṃsāchando… vihiṃsāpariḷāho… vihiṃsāpariyesanā… vihiṃsāpariyesanaṃ, bhikkhave, pariyesamāno assutavā puthujjano tīhi ṭhānehi micchā paṭipajjati – kāyena, vācāya, manasā. “Này các Tỳ khưu, do duyên hại giới, hại tưởng khởi lên; do duyên hại tưởng, hại tư duy khởi lên... hại dục... hại nhiệt não... sự tìm cầu hại... Này các Tỳ khưu, trong khi tìm cầu hại, kẻ phàm phu vô văn thực hành tà hạnh qua ba phương diện: bằng thân, bằng lời, bằng ý.” ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso ādittaṃ tiṇukkaṃ sukkhe tiṇadāye nikkhipeyya; no ce hatthehi ca pādehi ca khippameva nibbāpeyya. Evañhi, bhikkhave, ye tiṇakaṭṭhanissitā pāṇā te anayabyasanaṃ āpajjeyyuṃ. Evameva kho, bhikkhave, yo hi koci samaṇo vā brāhmaṇo vā uppannaṃ visamagataṃ saññaṃ na khippameva pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṃ [Pg.366] gameti, so diṭṭhe ceva dhamme dukkhaṃ viharati savighātaṃ saupāyāsaṃ sapariḷāhaṃ; kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā duggati pāṭikaṅkhā. “Này các Tỳ khưu, ví như một người ném một bó đuốc cỏ đang cháy vào một đống cỏ khô; nếu người ấy không nhanh chóng dập tắt nó bằng tay và chân, thì này các Tỳ khưu, những sinh vật sống nương tựa vào cỏ và cây củi ấy sẽ gặp phải tai họa và bất hạnh. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào, khi một tưởng bất chính đã khởi lên mà không nhanh chóng từ bỏ, loại trừ, chấm dứt, làm cho nó không còn hiện hữu, thì vị ấy sống đau khổ, có phiền não, có ưu não, có nhiệt não ngay trong hiện tại; và sau khi thân hoại mạng chung, ác thú được chờ đợi.” ‘‘Sanidānaṃ, bhikkhave, uppajjati nekkhammavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati abyāpādavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati avihiṃsāvitakko, no anidānaṃ. “Này các Tỳ khưu, ly dục tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; vô sân tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; vô hại tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên.” ‘‘Kathañca, bhikkhave, sanidānaṃ uppajjati nekkhammavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati abyāpādavitakko, no anidānaṃ; sanidānaṃ uppajjati avihiṃsāvitakko, no anidānaṃ? Nekkhammadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati nekkhammasaññā, nekkhammasaññaṃ paṭicca uppajjati nekkhammasaṅkappo, nekkhammasaṅkappaṃ paṭicca uppajjati nekkhammacchando, nekkhammacchandaṃ paṭicca uppajjati nekkhammapariḷāho, nekkhammapariḷāhaṃ paṭicca uppajjati nekkhammapariyesanā; nekkhammapariyesanaṃ, bhikkhave, pariyesamāno sutavā ariyasāvako tīhi ṭhānehi sammā paṭipajjati – kāyena, vācāya, manasā. “Và này các Tỳ khưu, thế nào là ly dục tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; vô sân tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên; vô hại tầm khởi lên có nhân duyên, không phải không có nhân duyên? Này các Tỳ khưu, do duyên ly dục giới, ly dục tưởng khởi lên; do duyên ly dục tưởng, ly dục tư duy khởi lên; do duyên ly dục tư duy, ly dục dục khởi lên; do duyên ly dục dục, ly dục nhiệt não khởi lên; do duyên ly dục nhiệt não, sự tìm cầu ly dục khởi lên; Này các Tỳ khưu, trong khi tìm cầu ly dục, vị Thánh đệ tử có nghe nhiều thực hành chánh hạnh qua ba phương diện: bằng thân, bằng lời, bằng ý.” ‘‘Abyāpādadhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati abyāpādasaññā, abyāpādasaññaṃ paṭicca uppajjati abyāpādasaṅkappo…pe… abyāpādacchando… abyāpādapariḷāho… abyāpādapariyesanā, abyāpādapariyesanaṃ, bhikkhave, pariyesamāno sutavā ariyasāvako tīhi ṭhānehi sammā paṭipajjati – kāyena, vācāya, manasā. “Này các Tỳ khưu, do duyên vô sân giới, vô sân tưởng khởi lên; do duyên vô sân tưởng, vô sân tư duy khởi lên... vô sân dục... vô sân nhiệt não... sự tìm cầu vô sân. Này các Tỳ khưu, trong khi tìm cầu vô sân, vị Thánh đệ tử có nghe nhiều thực hành chánh hạnh qua ba phương diện: bằng thân, bằng lời, bằng ý.” ‘‘Avihiṃsādhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati avihiṃsāsaññā, avihiṃsāsaññaṃ paṭicca uppajjati avihiṃsāsaṅkappo, avihiṃsāsaṅkappaṃ paṭicca uppajjati avihiṃsāchando, avihiṃsāchandaṃ paṭicca uppajjati avihiṃsāpariḷāho, avihiṃsāpariḷāhaṃ paṭicca uppajjati avihiṃsāpariyesanā; avihiṃsāpariyesanaṃ, bhikkhave, pariyesamāno sutavā ariyasāvako tīhi ṭhānehi sammā paṭipajjati – kāyena, vācāya, manasā. “Này các Tỳ khưu, do duyên vô hại giới, vô hại tưởng khởi lên; do duyên vô hại tưởng, vô hại tư duy khởi lên; do duyên vô hại tư duy, vô hại dục khởi lên; do duyên vô hại dục, vô hại nhiệt não khởi lên; do duyên vô hại nhiệt não, sự tìm cầu vô hại khởi lên. Này các Tỳ khưu, trong khi tìm cầu vô hại, vị Thánh đệ tử có nghe nhiều thực hành chánh hạnh qua ba phương diện: bằng thân, bằng lời, bằng ý.” ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso ādittaṃ tiṇukkaṃ sukkhe tiṇadāye nikkhipeyya; tamenaṃ hatthehi ca pādehi ca khippameva nibbāpeyya. Evañhi, bhikkhave, ye tiṇakaṭṭhanissitā pāṇā te na anayabyasanaṃ āpajjeyyuṃ. Evameva kho, bhikkhave, yo hi koci samaṇo vā brāhmaṇo vā uppannaṃ visamagataṃ saññaṃ khippameva pajahati vinodeti byantīkaroti [Pg.367] anabhāvaṃ gameti, so diṭṭhe ceva dhamme sukhaṃ viharati avighātaṃ anupāyāsaṃ apariḷāhaṃ; kāyassa ca bhedā paraṃ maraṇā sugati pāṭikaṅkhā’’ti. Dutiyaṃ. “Này các Tỳ khưu, ví như có người ném một bó đuốc cỏ đang cháy vào một đám cỏ khô; người ấy nên nhanh chóng dùng tay và chân để dập tắt nó. Như vậy, này các Tỳ khưu, những sinh vật sống nương vào cỏ và củi sẽ không gặp phải tai họa và bất hạnh. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào, khi một tưởng sai lệch đã khởi lên, liền nhanh chóng từ bỏ, loại trừ, làm cho chấm dứt, làm cho không còn tồn tại, vị ấy sống an lạc ngay trong hiện tại, không bị phiền não, không bị ưu não, không bị nhiệt não; và sau khi thân hoại mạng chung, có thể trông đợi một cõi lành.” Hết bài kinh thứ hai. 3. Giñjakāvasathasuttaṃ 3. Kinh Giñjakāvasatha (Ngôi Nhà Gạch) 97. Ekaṃ samayaṃ bhagavā ñātike viharati giñjakāvasathe. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 97. Một thời, Thế Tôn trú ở Ñātika, tại ngôi nhà gạch (Giñjakāvasatha). Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: – Này các Tỳ khưu. – Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau: ‘‘Dhātuṃ, bhikkhave, paṭicca uppajjati saññā, uppajjati diṭṭhi, uppajjati vitakko’’ti. Evaṃ vutte, āyasmā kaccāno bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘yāyaṃ, bhante, diṭṭhi – ‘asammāsambuddhesu sammāsambuddhā’ti, ayaṃ nu kho, bhante, diṭṭhi kiṃ paṭicca paññāyatī’’ti? “Này các Tỳ khưu, do duyên giới mà tưởng sanh khởi, kiến sanh khởi, tầm sanh khởi.” Khi được nói vậy, Tôn giả Kaccāna bạch Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, cái kiến này: ‘Ở những vị không phải là bậc Chánh Đẳng Giác lại cho là bậc Chánh Đẳng Giác,’ bạch Thế Tôn, cái kiến này do duyên gì mà được biết đến?” ‘‘Mahati kho esā, kaccāna, dhātu yadidaṃ avijjādhātu. Hīnaṃ, kaccāna, dhātuṃ paṭicca uppajjati hīnā saññā, hīnā diṭṭhi, hīno vitakko, hīnā cetanā, hīnā patthanā, hīno paṇidhi, hīno puggalo, hīnā vācā; hīnaṃ ācikkhati deseti paññapeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti; hīnā tassa upapattīti vadāmi. “Này Kaccāna, giới này thật là lớn, tức là vô minh giới. Này Kaccāna, do duyên giới hạ liệt mà sanh khởi tưởng hạ liệt, kiến hạ liệt, tầm hạ liệt, tư hạ liệt, mong cầu hạ liệt, chí nguyện hạ liệt, con người hạ liệt, lời nói hạ liệt; người ấy trình bày, giảng dạy, tuyên bố, thiết lập, khai mở, phân tích, làm cho hiển lộ điều hạ liệt. Ta nói rằng sự tái sanh của người ấy là hạ liệt. ‘‘Majjhimaṃ, kaccāna, dhātuṃ paṭicca uppajjati majjhimā saññā, majjhimā diṭṭhi, majjhimo vitakko, majjhimā cetanā, majjhimā patthanā, majjhimo paṇidhi, majjhimo puggalo, majjhimā vācā; majjhimaṃ ācikkhati deseti paññapeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti; majjhimā tassa upapattīti vadāmi. “Này Kaccāna, do duyên giới trung bình mà sanh khởi tưởng trung bình, kiến trung bình, tầm trung bình, tư trung bình, mong cầu trung bình, chí nguyện trung bình, con người trung bình, lời nói trung bình; người ấy trình bày, giảng dạy, tuyên bố, thiết lập, khai mở, phân tích, làm cho hiển lộ điều trung bình. Ta nói rằng sự tái sanh của người ấy là trung bình. ‘‘Paṇītaṃ, kaccāna, dhātuṃ paṭicca uppajjati paṇītā saññā, paṇītā diṭṭhi, paṇīto vitakko, paṇītā cetanā, paṇītā patthanā, paṇīto paṇidhi, paṇīto puggalo, paṇītā vācā; paṇītaṃ ācikkhati deseti paññapeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti; paṇītā tassa upapattīti vadāmī’’ti. Tatiyaṃ. “Này Kaccāna, do duyên giới cao thượng mà sanh khởi tưởng cao thượng, kiến cao thượng, tầm cao thượng, tư cao thượng, mong cầu cao thượng, chí nguyện cao thượng, con người cao thượng, lời nói cao thượng; người ấy trình bày, giảng dạy, tuyên bố, thiết lập, khai mở, phân tích, làm cho hiển lộ điều cao thượng. Ta nói rằng sự tái sanh của người ấy là cao thượng.” Hết bài kinh thứ ba. 4. Hīnādhimuttikasuttaṃ 4. Kinh Hīnādhimuttika (Khuynh Hướng Hạ Liệt) 98. Sāvatthiyaṃ [Pg.368] viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’. 98. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, các chúng sanh thường tụ hội, hòa hợp với nhau theo giới. Những người có khuynh hướng hạ liệt thường tụ hội, hòa hợp với những người có khuynh hướng hạ liệt. Những người có khuynh hướng cao thượng thường tụ hội, hòa hợp với những người có khuynh hướng cao thượng.” ‘‘Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandiṃsu samiṃsu. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu. “Này các Tỳ khưu, trong thời quá khứ cũng vậy, các chúng sanh đã tụ hội, đã hòa hợp với nhau theo giới. Những người có khuynh hướng hạ liệt đã tụ hội, đã hòa hợp với những người có khuynh hướng hạ liệt. Những người có khuynh hướng cao thượng đã tụ hội, đã hòa hợp với những người có khuynh hướng cao thượng. ‘‘Anāgatampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandissanti samessanti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti. “Này các Tỳ khưu, trong thời vị lai cũng vậy, các chúng sanh sẽ tụ hội, sẽ hòa hợp với nhau theo giới. Những người có khuynh hướng hạ liệt sẽ tụ hội, sẽ hòa hợp với những người có khuynh hướng hạ liệt. Những người có khuynh hướng cao thượng sẽ tụ hội, sẽ hòa hợp với những người có khuynh hướng cao thượng. ‘‘Etarahipi kho, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Catutthaṃ. “Này các Tỳ khưu, trong thời hiện tại cũng vậy, các chúng sanh thường tụ hội, hòa hợp với nhau theo giới. Những người có khuynh hướng hạ liệt thường tụ hội, hòa hợp với những người có khuynh hướng hạ liệt. Những người có khuynh hướng cao thượng thường tụ hội, hòa hợp với những người có khuynh hướng cao thượng.” Hết bài kinh thứ tư. 5. Caṅkamasuttaṃ 5. Kinh Caṅkama (Kinh Hành) 99. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Tena kho pana samayena āyasmā sāriputto sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; āyasmāpi kho mahāmoggallāno sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; āyasmāpi kho mahākassapo sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; āyasmāpi kho anuruddho sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; āyasmāpi kho puṇṇo mantāniputto sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; āyasmāpi kho upāli sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; āyasmāpi kho ānando sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati; devadattopi kho sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ bhagavato avidūre caṅkamati. 99. Một thời, Thế Tôn trú ở Rājagaha (Vương Xá), trên núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu). Vào lúc ấy, Tôn giả Sāriputta cùng với nhiều Tỳ khưu đang kinh hành không xa Thế Tôn. Tôn giả Mahāmoggallāna cũng cùng với nhiều Tỳ khưu đang kinh hành không xa Thế Tôn. Tôn giả Anuruddha cũng cùng với nhiều Tỳ khưu đang kinh hành không xa Thế Tôn. Tôn giả Puṇṇa Mantāniputta cũng cùng với nhiều Tỳ khưu đang kinh hành không xa Thế Tôn. Tôn giả Upāli cũng cùng với nhiều Tỳ khưu đang kinh hành không xa Thế Tôn. Tôn giả Ānanda cũng cùng với nhiều Tỳ khưu đang kinh hành không xa Thế Tôn. Devadatta cũng cùng với nhiều Tỳ khưu đang kinh hành không xa Thế Tôn. Atha [Pg.369] kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘passatha no tumhe, bhikkhave, sāriputtaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū mahāpaññā. Passatha no tumhe, bhikkhave, moggallānaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū mahiddhikā. Passatha no tumhe, bhikkhave, kassapaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū dhutavādā. Passatha no tumhe, bhikkhave, anuruddhaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū dibbacakkhukā. Passatha no tumhe, bhikkhave, puṇṇaṃ mantāniputtaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū dhammakathikā. Passatha no tumhe, bhikkhave, upāliṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū vinayadharā. Passatha no tumhe, bhikkhave, ānandaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū bahussutā. Passatha no tumhe, bhikkhave, devadattaṃ sambahulehi bhikkhūhi saddhiṃ caṅkamanta’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbe kho ete, bhikkhave, bhikkhū pāpicchā’’. Rồi đức Thế Tôn gọi các vị tỳ khưu: – Này các tỳ khưu, các con có thấy Sāriputta đang đi kinh hành cùng với nhiều vị tỳ khưu không? – Bạch Thế Tôn, có ạ. – Này các tỳ khưu, tất cả các vị tỳ khưu ấy đều là bậc đại trí tuệ. Này các tỳ khưu, các con có thấy Moggallāna đang đi kinh hành cùng với nhiều vị tỳ khưu không? – Bạch Thế Tôn, có ạ. – Này các tỳ khưu, tất cả các vị tỳ khưu ấy đều là bậc đại thần thông. Này các tỳ khưu, các con có thấy Kassapa đang đi kinh hành cùng với nhiều vị tỳ khưu không? – Bạch Thế Tôn, có ạ. – Này các tỳ khưu, tất cả các vị tỳ khưu ấy đều là người thực hành hạnh đầu đà. Này các tỳ khưu, các con có thấy Anuruddha đang đi kinh hành cùng với nhiều vị tỳ khưu không? – Bạch Thế Tôn, có ạ. – Này các tỳ khưu, tất cả các vị tỳ khưu ấy đều là bậc có thiên nhãn. Này các tỳ khưu, các con có thấy Puṇṇa Mantāniputta đang đi kinh hành cùng với nhiều vị tỳ khưu không? – Bạch Thế Tôn, có ạ. – Này các tỳ khưu, tất cả các vị tỳ khưu ấy đều là bậc thuyết pháp. Này các tỳ khưu, các con có thấy Upāli đang đi kinh hành cùng với nhiều vị tỳ khưu không? – Bạch Thế Tôn, có ạ. – Này các tỳ khưu, tất cả các vị tỳ khưu ấy đều là bậc trì luật. Này các tỳ khưu, các con có thấy Ānanda đang đi kinh hành cùng với nhiều vị tỳ khưu không? – Bạch Thế Tôn, có ạ. – Này các tỳ khưu, tất cả các vị tỳ khưu ấy đều là bậc đa văn. Này các tỳ khưu, các con có thấy Devadatta đang đi kinh hành cùng với nhiều vị tỳ khưu không? – Bạch Thế Tôn, có ạ. – Này các tỳ khưu, tất cả các vị tỳ khưu ấy đều có ước muốn xấu xa. ‘‘Dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandiṃsu samiṃsu. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu. – Này các tỳ khưu, chúng sanh thường kết giao, tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém; những người có khuynh hướng cao thượng thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng. Này các tỳ khưu, trong thời quá khứ cũng vậy, chúng sanh đã kết giao, đã tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém đã kết giao, đã tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém; những người có khuynh hướng cao thượng đã kết giao, đã tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng. ‘‘Anāgatampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandissanti samessanti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti. Này các tỳ khưu, trong thời vị lai cũng vậy, chúng sanh sẽ kết giao, sẽ tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém sẽ kết giao, sẽ tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém; những người có khuynh hướng cao thượng sẽ kết giao, sẽ tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng. ‘‘Etarahipi kho, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Pañcamaṃ. Này các tỳ khưu, ngay cả trong thời hiện tại cũng vậy, chúng sanh thường kết giao, tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém; những người có khuynh hướng cao thượng thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng. (Kinh thứ) năm. 6. Sagāthāsuttaṃ 6. Kinh Sagāthā 100. Sāvatthiyaṃ [Pg.370] viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandiṃsu samiṃsu. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu’’. 100. Trú ở Sāvatthī... – Này các tỳ khưu, chúng sanh thường kết giao, tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém. Này các tỳ khưu, trong thời quá khứ cũng vậy, chúng sanh đã kết giao, đã tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém đã kết giao, đã tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém. ‘‘Anāgatampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandissanti samessanti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti. Này các tỳ khưu, trong thời vị lai cũng vậy, chúng sanh sẽ kết giao, sẽ tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém sẽ kết giao, sẽ tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém. ‘‘Etarahipi kho, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Này các tỳ khưu, ngay cả trong thời hiện tại cũng vậy, chúng sanh thường kết giao, tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gūtho gūthena saṃsandati sameti; muttaṃ muttena saṃsandati sameti; kheḷo kheḷena saṃsandati sameti; pubbo pubbena saṃsandati sameti; lohitaṃ lohitena saṃsandati sameti; evameva kho, bhikkhave, dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho addhānaṃ…pe… anāgatampi kho addhānaṃ…pe… etarahipi kho paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Hīnādhimuttikā hīnādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. – Này các tỳ khưu, ví như phân kết hợp, tụ hội với phân; nước tiểu kết hợp, tụ hội với nước tiểu; nước bọt kết hợp, tụ hội với nước bọt; mủ kết hợp, tụ hội với mủ; máu kết hợp, tụ hội với máu. Này các tỳ khưu, cũng tương tự như thế, chúng sanh thường kết giao, tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém. Trong thời quá khứ cũng vậy... trong thời vị lai cũng vậy... ngay cả trong thời hiện tại cũng vậy, chúng sanh thường kết giao, tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng thấp kém thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng thấp kém. ‘‘Dhātusova bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandiṃsu samiṃsu. Kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu. – Này các tỳ khưu, chúng sanh thường kết giao, tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng cao thượng thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng. Này các tỳ khưu, trong thời quá khứ cũng vậy, chúng sanh đã kết giao, đã tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng cao thượng đã kết giao, đã tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng. ‘‘Anāgatampi kho, bhikkhave, addhānaṃ…pe… etarahipi kho, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Này các tỳ khưu, trong thời vị lai cũng vậy... Này các tỳ khưu, ngay cả trong thời hiện tại cũng vậy, chúng sanh thường kết giao, tụ hội theo giới tính. Những người có khuynh hướng cao thượng thường kết giao, tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, khīraṃ khīrena saṃsandati sameti; telaṃ telena saṃsandati sameti; sappi sappinā saṃsandati sameti; madhu madhunā saṃsandati sameti; phāṇitaṃ phāṇitena saṃsandati sameti; evameva kho, bhikkhave, dhātusova [Pg.371] sattā saṃsandanti samenti. Kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho addhānaṃ… anāgatampi kho addhānaṃ… etarahipi kho paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Kalyāṇādhimuttikā kalyāṇādhimuttikehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. “Này các Tỳ khưu, ví như sữa hòa hợp với sữa, dầu hòa hợp với dầu, bơ tinh hòa hợp với bơ tinh, mật ong hòa hợp với mật ong, đường phèn hòa hợp với đường phèn. Này các Tỳ khưu, cũng vậy, các chúng sanh hòa hợp, tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người có khuynh hướng cao thượng hòa hợp, tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng. Trong thời quá khứ... trong thời vị lai... và cả trong thời hiện tại, các chúng sanh hòa hợp, tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người có khuynh hướng cao thượng hòa hợp, tụ hội với những người có khuynh hướng cao thượng.” Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā – Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa: ‘‘Saṃsaggā vanatho jāto, asaṃsaggena chijjati; Parittaṃ dārumāruyha, yathā sīde mahaṇṇave. “Do giao du, rừng phiền não sanh khởi; do không giao du, nó bị chặt đứt. Giống như người bị chìm trong biển lớn, sau khi leo lên một khúc gỗ nhỏ. ‘‘Evaṃ kusītamāgamma, sādhujīvipi sīdati; Tasmā taṃ parivajjeyya, kusītaṃ hīnavīriyaṃ. Cũng vậy, do nương tựa người lười biếng, người sống tốt đẹp cũng bị chìm đắm. Vì thế, hãy nên tránh xa người lười biếng, kẻ kém tinh tấn ấy. ‘‘Pavivittehi ariyehi, pahitattehi jhāyīhi ; Niccaṃ āraddhavīriyehi, paṇḍitehi sahāvase’’ti. Hãy sống cùng với các bậc hiền trí, những vị sống viễn ly, bậc Thánh, những vị có tâm hướng đến Niết-bàn, những vị thiền định, những vị luôn tinh cần.” 7. Assaddhasaṃsandanasuttaṃ 7. Kinh Giao Du Với Người Vô Tín 101. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’. 101. Tại Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, các chúng sanh hòa hợp, tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người vô tín hòa hợp, tụ hội với những người vô tín; những người không hổ thẹn hòa hợp, tụ hội với những người không hổ thẹn; những người không ghê sợ hòa hợp, tụ hội với những người không ghê sợ; những người ít học hòa hợp, tụ hội với những người ít học; những người lười biếng hòa hợp, tụ hội với những người lười biếng; những người thất niệm hòa hợp, tụ hội với những người thất niệm; những người trí tuệ kém hòa hợp, tụ hội với những người trí tuệ kém.” ‘‘Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandiṃsu samiṃsu. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandiṃsu samiṃsu. “Này các Tỳ khưu, trong thời quá khứ, các chúng sanh đã hòa hợp, đã tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người vô tín đã hòa hợp, đã tụ hội với những người vô tín; những người không hổ thẹn đã hòa hợp, đã tụ hội với những người không hổ thẹn; những người không ghê sợ đã hòa hợp, đã tụ hội với những người không ghê sợ; những người ít học đã hòa hợp, đã tụ hội với những người ít học; những người lười biếng đã hòa hợp, đã tụ hội với những người lười biếng; những người thất niệm đã hòa hợp, đã tụ hội với những người thất niệm; những người trí tuệ kém đã hòa hợp, đã tụ hội với những người trí tuệ kém. ‘‘Anāgatampi [Pg.372] kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandissanti samessanti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti; anottappino anottappīhi saddhiṃ…pe… appassutā appassutehi saddhiṃ…pe… kusītā kusītehi saddhiṃ…pe… muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ…pe… duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandissanti samessanti. “Này các Tỳ khưu, trong thời vị lai, các chúng sanh sẽ hòa hợp, sẽ tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người vô tín sẽ hòa hợp, sẽ tụ hội với những người vô tín; những người không hổ thẹn sẽ hòa hợp, sẽ tụ hội với những người không hổ thẹn; những người không ghê sợ...; những người ít học...; những người lười biếng...; những người thất niệm...; những người trí tuệ kém sẽ hòa hợp, sẽ tụ hội với những người trí tuệ kém. ‘‘Etarahipi kho, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ…pe… anottappino anottappīhi saddhiṃ…pe… appassutā appassutehi saddhiṃ…pe… kusītā kusītehi saddhiṃ…pe… muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. “Này các Tỳ khưu, và cả trong thời hiện tại, các chúng sanh hòa hợp, tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người vô tín hòa hợp, tụ hội với những người vô tín; những người không hổ thẹn...; những người không ghê sợ...; những người ít học...; những người lười biếng...; những người thất niệm hòa hợp, tụ hội với những người thất niệm; những người trí tuệ kém hòa hợp, tụ hội với những người trí tuệ kém. ‘‘Dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; bahussutā bahussutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; āraddhavīriyā āraddhavīriyehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; upaṭṭhitassatino upaṭṭhitassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ…pe… anāgatampi kho, bhikkhave…pe… etarahipi kho, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Sattamaṃ. “Này các Tỳ khưu, các chúng sanh hòa hợp, tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người có tín hòa hợp, tụ hội với những người có tín; những người có hổ thẹn hòa hợp, tụ hội với những người có hổ thẹn; những người có ghê sợ hòa hợp, tụ hội với những người có ghê sợ; những người đa văn hòa hợp, tụ hội với những người đa văn; những người tinh tấn hòa hợp, tụ hội với những người tinh tấn; những người an trú niệm hòa hợp, tụ hội với những người an trú niệm; những người có trí tuệ hòa hợp, tụ hội với những người có trí tuệ. Này các Tỳ khưu, trong thời quá khứ... Này các Tỳ khưu, trong thời vị lai... Này các Tỳ khưu, và cả trong thời hiện tại, các chúng sanh hòa hợp, tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người có tín hòa hợp, tụ hội với những người có tín; ... những người có trí tuệ hòa hợp, tụ hội với những người có trí tuệ.” (Kinh) thứ bảy. 8. Assaddhamūlakasuttaṃ 8. Kinh Căn Bản Vô Tín 102. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Atītampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandiṃsu samiṃsu…pe… anāgatampi kho, bhikkhave, addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandissanti samessanti…pe…. 102. Tại Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, các chúng sanh hòa hợp, tụ hội với nhau theo giới tánh. Những người vô tín hòa hợp, tụ hội với những người vô tín; những người không hổ thẹn hòa hợp, tụ hội với những người không hổ thẹn; những người trí tuệ kém hòa hợp, tụ hội với những người trí tuệ kém. Những người có tín hòa hợp, tụ hội với những người có tín; những người có hổ thẹn hòa hợp, tụ hội với những người có hổ thẹn; những người có trí tuệ hòa hợp, tụ hội với những người có trí tuệ. Này các Tỳ khưu, trong thời quá khứ, các chúng sanh đã hòa hợp, đã tụ hội với nhau theo giới tánh... Này các Tỳ khưu, trong thời vị lai, các chúng sanh sẽ hòa hợp, sẽ tụ hội với nhau theo giới tánh...” ‘‘Etarahipi [Pg.373] kho, bhikkhave, paccuppannaṃ addhānaṃ dhātusova sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentīti. (1) Này các Tỳ khưu, ngay cả trong hiện tại, các chúng sanh cũng hội họp, hòa hợp với nhau theo giới tánh. Những người không có đức tin hội họp, hòa hợp với những người không có đức tin; những người không có tàm hội họp, hòa hợp với những người không có tàm; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có đức tin hội họp, hòa hợp với những người có đức tin; những người có tàm hội họp, hòa hợp với những người có tàm; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ. ‘‘Dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe… paṭhamavāro viya vitthāretabbo. (2) Này các Tỳ khưu, các chúng sanh hội họp, hòa hợp với nhau theo giới tánh. Những người không có đức tin hội họp, hòa hợp với những người không có đức tin; những người không có quý hội họp, hòa hợp với những người không có quý; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có đức tin hội họp, hòa hợp với những người có đức tin; những người có quý hội họp, hòa hợp với những người có quý; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... nên được diễn giải rộng như đoạn đầu tiên. ‘‘Dhātusova, bhikkhave…pe… assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; bahussutā bahussutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (3) Này các Tỳ khưu, theo giới tánh... (như trên)... những người không có đức tin hội họp, hòa hợp với những người không có đức tin; những người ít nghe hội họp, hòa hợp với những người ít nghe; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có đức tin hội họp, hòa hợp với những người có đức tin; những người nghe nhiều hội họp, hòa hợp với những người nghe nhiều; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)... ‘‘Dhātusova, bhikkhave…pe… assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; āraddhavīriyā āraddhavīriyehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (4) Này các Tỳ khưu, theo giới tánh... (như trên)... những người không có đức tin hội họp, hòa hợp với những người không có đức tin; những người lười biếng hội họp, hòa hợp với những người lười biếng; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có đức tin hội họp, hòa hợp với những người có đức tin; những người tinh tấn hội họp, hòa hợp với những người tinh tấn; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)... ‘‘Dhātusova, bhikkhave…pe… assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; upaṭṭhitassatino upaṭṭhitassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentīti…pe…. Aṭṭhamaṃ. (5) Này các Tỳ khưu, theo giới tánh... (như trên)... những người không có đức tin hội họp, hòa hợp với những người không có đức tin; những người thất niệm hội họp, hòa hợp với những người thất niệm; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có đức tin hội họp, hòa hợp với những người có đức tin; những người an trú niệm hội họp, hòa hợp với những người an trú niệm; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)... Kinh thứ tám. 9. Ahirikamūlakasuttaṃ 9. Kinh Căn Bản Vô Tàm 103. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova…pe… ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti[Pg.374], duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ sasandanti samenti, ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti, paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (1) 103. Trú ở Sāvatthī... (như trên)... theo giới tánh... (như trên)... những người không có tàm hội họp, hòa hợp với những người không có tàm; những người không có quý hội họp, hòa hợp với những người không có quý; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có tàm hội họp, hòa hợp với những người có tàm; những người có quý hội họp, hòa hợp với những người có quý; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)... ‘‘Ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, bahussutā bahussutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (2) Những người không có tàm hội họp, hòa hợp với những người không có tàm; những người ít nghe hội họp, hòa hợp với những người ít nghe; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có tàm hội họp, hòa hợp với những người có tàm; những người nghe nhiều hội họp, hòa hợp với những người nghe nhiều; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)... ‘‘Ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, āraddhavīriyā āraddhavīriyehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (3) Những người không có tàm hội họp, hòa hợp với những người không có tàm; những người lười biếng hội họp, hòa hợp với những người lười biếng; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có tàm hội họp, hòa hợp với những người có tàm; những người tinh tấn hội họp, hòa hợp với những người tinh tấn; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)... ‘‘Ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti, duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti, upaṭṭhitassatino upaṭṭhitassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti, paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentīti…pe…. Navamaṃ. (4) Những người không có tàm hội họp, hòa hợp với những người không có tàm; những người thất niệm hội họp, hòa hợp với những người thất niệm; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có tàm hội họp, hòa hợp với những người có tàm; những người an trú niệm hội họp, hòa hợp với những người an trú niệm; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)... Kinh thứ chín. 10. Anottappamūlakasuttaṃ 10. Kinh Căn Bản Vô Quý 104. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; bahussutā bahussutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (1) 104. Trú ở Sāvatthī... (như trên)... Này các Tỳ khưu, các chúng sanh hội họp, hòa hợp với nhau theo giới tánh. Những người không có quý hội họp, hòa hợp với những người không có quý; những người ít nghe hội họp, hòa hợp với những người ít nghe; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có quý hội họp, hòa hợp với những người có quý; những người nghe nhiều hội họp, hòa hợp với những người nghe nhiều; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)... ‘‘Anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; āraddhavīriyā āraddhavīriyehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (2) Những người không có quý hội họp, hòa hợp với những người không có quý; những người lười biếng hội họp, hòa hợp với những người lười biếng; những người thiểu trí hội họp, hòa hợp với những người thiểu trí; những người có quý hội họp, hòa hợp với những người có quý; những người tinh tấn hội họp, hòa hợp với những người tinh tấn; những người có trí tuệ hội họp, hòa hợp với những người có trí tuệ... (như trên)... ‘‘Anottappino [Pg.375] anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; upaṭṭhitassatino upaṭṭhitassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentīti…pe…. Dasamaṃ. (3) “Những người không ghê sợ tội lỗi thường giao du, kết hợp với những người không ghê sợ tội lỗi; những người thất niệm thường giao du, kết hợp với những người thất niệm; những người kém trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người kém trí tuệ. Những người có ghê sợ tội lỗi thường giao du, kết hợp với những người có ghê sợ tội lỗi; những người an trú niệm thường giao du, kết hợp với những người an trú niệm; những người có trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người có trí tuệ...” Kinh thứ mười. (3) 11. Appassutamūlakasuttaṃ 11. Kinh Căn Bản Về Ít Học 105. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; bahussutā bahussutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; āraddhavīriyā āraddhavīriyehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti…pe…. (1) 105. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, các chúng sanh thường giao du, kết hợp theo giới tánh. Những người ít học thường giao du, kết hợp với những người ít học; những người biếng nhác thường giao du, kết hợp với những người biếng nhác; những người kém trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người kém trí tuệ. Những người học nhiều thường giao du, kết hợp với những người học nhiều; những người tinh tấn thường giao du, kết hợp với những người tinh tấn; những người có trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người có trí tuệ...” (1) ‘‘Appassutā appassutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; bahussutā bahussutehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; upaṭṭhitassatino upaṭṭhitassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentīti…pe…. Ekādasamaṃ. (2) “Những người ít học thường giao du, kết hợp với những người ít học; những người thất niệm thường giao du, kết hợp với những người thất niệm; những người kém trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người kém trí tuệ. Những người học nhiều thường giao du, kết hợp với những người học nhiều; những người an trú niệm thường giao du, kết hợp với những người an trú niệm; những người có trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người có trí tuệ...” Kinh thứ mười một. (2) 12. Kusītamūlakasuttaṃ 12. Kinh Căn Bản Về Biếng Nhác 106. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Kusītā kusītehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; muṭṭhassatino muṭṭhassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; āraddhavīriyā āraddhavīriyehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; upaṭṭhitassatino upaṭṭhitassatīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentīti…pe…. Dvādasamaṃ. 106. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, các chúng sanh thường giao du, kết hợp theo giới tánh. Những người biếng nhác thường giao du, kết hợp với những người biếng nhác; những người thất niệm thường giao du, kết hợp với những người thất niệm; những người kém trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người kém trí tuệ. Những người tinh tấn thường giao du, kết hợp với những người tinh tấn; những người an trú niệm thường giao du, kết hợp với những người an trú niệm; những người có trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người có trí tuệ...” Kinh thứ mười hai. Dutiyo vaggo. Phẩm Thứ Hai. Tassuddānaṃ – Phần tóm lược của phẩm ấy: Sattimā [Pg.376] sanidānañca, giñjakāvasathena ca; Hīnādhimutti caṅkamaṃ, sagāthā assaddhasattamaṃ. Bảy, có nguyên nhân, và nhà gạch; Khuynh hướng thấp kém, kinh hành, có kệ ngôn, và thứ bảy là không có đức tin. Assaddhamūlakā pañca, cattāro ahirikamūlakā; Anottappamūlakā tīṇi, duve appassutena ca. Năm kinh căn bản về không có đức tin, bốn kinh căn bản về không có hổ thẹn; Ba kinh căn bản về không ghê sợ tội lỗi, và hai kinh về ít học. Kusītaṃ ekakaṃ vuttaṃ, suttantā tīṇi pañcakā; Bāvīsati vuttā suttā, dutiyo vaggo pavuccatīti. Một kinh về biếng nhác được nói đến, ba bộ năm kinh; Hai mươi hai kinh được nói đến, phẩm thứ hai được gọi là như vậy. 3. Kammapathavaggo 3. Phẩm Về Các Con Đường Của Nghiệp 1. Asamāhitasuttaṃ 1. Kinh Không Định Tĩnh 107. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; asamāhitā asamāhitehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’. 107. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, các chúng sanh thường giao du, kết hợp theo giới tánh. Những người không có đức tin thường giao du, kết hợp với những người không có đức tin; những người không có hổ thẹn thường giao du, kết hợp với những người không có hổ thẹn; những người không ghê sợ tội lỗi thường giao du, kết hợp với những người không ghê sợ tội lỗi; những người không định tĩnh thường giao du, kết hợp với những người không định tĩnh; những người kém trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người kém trí tuệ.” ‘‘Saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; samāhitā samāhitehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Paṭhamaṃ. “Những người có đức tin thường giao du, kết hợp với những người có đức tin; những người có hổ thẹn thường giao du, kết hợp với những người có hổ thẹn; những người có ghê sợ tội lỗi thường giao du, kết hợp với những người có ghê sợ tội lỗi; những người định tĩnh thường giao du, kết hợp với những người định tĩnh; những người có trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người có trí tuệ.” Kinh thứ nhất. 2. Dussīlasuttaṃ 2. Kinh Về Người Ác Giới 108. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Assaddhā assaddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ahirikā ahirikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; anottappino anottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; dussīlā dussīlehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; duppaññā duppaññehi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’. 108. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, các chúng sanh thường giao du, kết hợp theo giới tánh. Những người không có đức tin thường giao du, kết hợp với những người không có đức tin; những người không có hổ thẹn thường giao du, kết hợp với những người không có hổ thẹn; những người không ghê sợ tội lỗi thường giao du, kết hợp với những người không ghê sợ tội lỗi; những người ác giới thường giao du, kết hợp với những người ác giới; những người kém trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người kém trí tuệ.” ‘‘Saddhā saddhehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; hirimanā hirimanehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; ottappino ottappīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; sīlavanto [Pg.377] sīlavantehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; paññavanto paññavantehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Dutiyaṃ. “Những người có đức tin thường giao du, kết hợp với những người có đức tin; những người có hổ thẹn thường giao du, kết hợp với những người có hổ thẹn; những người có ghê sợ tội lỗi thường giao du, kết hợp với những người có ghê sợ tội lỗi; những người có giới đức thường giao du, kết hợp với những người có giới đức; những người có trí tuệ thường giao du, kết hợp với những người có trí tuệ.” Kinh thứ hai. 3. Pañcasikkhāpadasuttaṃ 3. Kinh Về Năm Học Giới 109. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Pāṇātipātino pāṇātipātīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; adinnādāyino adinnādāyīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kāmesumicchācārino kāmesumicchācārīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; musāvādino musāvādīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; surāmerayamajjappamādaṭṭhāyino surāmerayamajjappamādaṭṭhāyīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’. 109. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, các chúng sanh thường giao du, kết hợp theo giới tánh. Những người sát sanh thường giao du, kết hợp với những người sát sanh; những người lấy của không cho thường giao du, kết hợp với những người lấy của không cho; những người tà hạnh trong các dục thường giao du, kết hợp với những người tà hạnh trong các dục; những người nói dối thường giao du, kết hợp với những người nói dối; những người dùng các loại rượu men, rượu nấu, chất gây say, là cơ sở của sự dễ duôi, thường giao du, kết hợp với những người dùng các loại rượu men, rượu nấu, chất gây say, là cơ sở của sự dễ duôi.” ‘‘Pāṇātipātā paṭiviratā pāṇātipātā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; adinnādānā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kāmesumicchācārā paṭiviratā kāmesumicchācārā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; musāvādā paṭiviratā musāvādā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; surāmerayamajjappamādaṭṭhānā paṭiviratā surāmerayamajjappamādaṭṭhānā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Tatiyaṃ. “Những người từ bỏ sát sanh thường giao du, kết hợp với những người từ bỏ sát sanh; những người từ bỏ lấy của không cho thường giao du, kết hợp với những người từ bỏ lấy của không cho; những người từ bỏ tà hạnh trong các dục thường giao du, kết hợp với những người từ bỏ tà hạnh trong các dục; những người từ bỏ nói dối thường giao du, kết hợp với những người từ bỏ nói dối; những người từ bỏ dùng các loại rượu men, rượu nấu, chất gây say, là cơ sở của sự dễ duôi, thường giao du, kết hợp với những người từ bỏ dùng các loại rượu men, rượu nấu, chất gây say, là cơ sở của sự dễ duôi.” Kinh thứ ba. 4. Sattakammapathasuttaṃ 4. Kinh Về Bảy Con Đường Của Nghiệp 110. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Pāṇātipātino pāṇātipātīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; adinnādāyino adinnādāyīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; kāmesumicchācārino kāmesumicchācārīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; musāvādino musāvādīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; pisuṇavācā pisuṇavācehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; pharusavācā pharusavācehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; samphappalāpino samphappalāpīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’. 110. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, các chúng sanh đi chung với nhau, tụ hội với nhau theo giới. Những người sát sanh đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người sát sanh; những người lấy của không cho đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người lấy của không cho; những người tà hạnh trong các dục đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người tà hạnh trong các dục; những người nói dối đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người nói dối; những người nói hai lưỡi đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người nói hai lưỡi; những người nói lời thô ác đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người nói lời thô ác; những người nói lời vô ích đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người nói lời vô ích. ‘‘Pāṇātipātā paṭiviratā…pe… adinnādānā paṭiviratā… kāmesumicchācārā paṭiviratā… musāvādā paṭiviratā… pisuṇāya vācāya paṭiviratā pisuṇāya vācāya paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; pharusāya vācāya paṭiviratā pharusāya vācāya paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; samphappalāpā paṭiviratā samphappalāpā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Catutthaṃ. Những người từ bỏ sát sanh... từ bỏ lấy của không cho... từ bỏ tà hạnh trong các dục... từ bỏ nói dối... những người từ bỏ nói hai lưỡi đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người từ bỏ nói hai lưỡi; những người từ bỏ nói lời thô ác đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người từ bỏ nói lời thô ác; những người từ bỏ nói lời vô ích đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người từ bỏ nói lời vô ích. 5. Dasakammapathasuttaṃ 5. 5. Kinh Mười Nghiệp Đạo 111. Sāvatthiyaṃ [Pg.378] viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Pāṇātipātino pāṇātipātīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; adinnādāyino…pe… kāmesumicchācārino… musāvādino… pisuṇavācā… pharusavācā… samphappalāpino samphappalāpīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; abhijjhāluno abhijjhālūhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; byāpannacittā byāpannacittehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’. 111. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, các chúng sanh đi chung với nhau, tụ hội với nhau theo giới. Những người sát sanh đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người sát sanh; những người lấy của không cho... những người tà hạnh trong các dục... những người nói dối... những người nói hai lưỡi... những người nói lời thô ác... những người nói lời vô ích đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người nói lời vô ích; những người tham lam đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người tham lam; những người có sân tâm đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có sân tâm; những người có tà kiến đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có tà kiến. ‘‘Pāṇātipātā paṭiviratā pāṇātipātā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; adinnādānā paṭiviratā…pe… kāmesumicchācārā paṭiviratā… musāvādā paṭiviratā… pisuṇāya vācāya… pharusāya vācāya… samphappalāpā paṭiviratā samphappalāpā paṭiviratehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; anabhijjhāluno anabhijjhālūhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; abyāpannacittā abyāpannacittehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikehi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Pañcamaṃ. Những người từ bỏ sát sanh đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người từ bỏ sát sanh; những người từ bỏ lấy của không cho... những người từ bỏ tà hạnh trong các dục... những người từ bỏ nói dối... những người từ bỏ nói hai lưỡi... những người từ bỏ nói lời thô ác... những người từ bỏ nói lời vô ích đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người từ bỏ nói lời vô ích; những người không tham lam đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người không tham lam; những người không có sân tâm đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người không có sân tâm; những người có chánh kiến đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có chánh kiến. 6. Aṭṭhaṅgikasuttaṃ 6. 6. Kinh Tám Chi 112. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; micchāsaṅkappā…pe… micchāvācā… micchākammantā… micchāājīvā… micchāvāyāmā… micchāsatino … micchāsamādhino micchāsamādhīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti. Sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; sammāsaṅkappā…pe… sammāvācā… sammākammantā… sammāājīvā… sammāvāyāmā… sammāsatino… sammāsamādhino sammāsamādhīhi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Chaṭṭhaṃ. 112. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, các chúng sanh đi chung với nhau, tụ hội với nhau theo giới. Những người có tà kiến đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có tà kiến; những người có tà tư duy... tà ngữ... tà nghiệp... tà mạng... tà tinh tấn... tà niệm... những người có tà định đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có tà định. Những người có chánh kiến đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có chánh kiến; những người có chánh tư duy... chánh ngữ... chánh nghiệp... chánh mạng... chánh tinh tấn... chánh niệm... những người có chánh định đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có chánh định. 7. Dasaṅgasuttaṃ 7. 7. Kinh Mười Chi 113. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dhātusova, bhikkhave, sattā saṃsandanti samenti. Micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; micchāsaṅkappā…pe… micchāvācā… micchākammantā… micchāājīvā… micchāvāyāmā… micchāsatino [Pg.379]… micchāsamādhino micchāsamādhīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; micchāñāṇino micchāñāṇīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; micchāvimuttino micchāvimuttīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti’’. 113. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, các chúng sanh đi chung với nhau, tụ hội với nhau theo giới. Những người có tà kiến đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có tà kiến; những người có tà tư duy... tà ngữ... tà nghiệp... tà mạng... tà tinh tấn... tà niệm... những người có tà định đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có tà định; những người có tà trí đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có tà trí; những người có tà giải thoát đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có tà giải thoát. ‘‘Sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikehi saddhiṃ saṃsandanti samenti; sammāsaṅkappā…pe… sammāvācā… sammākammantā… sammāājīvā… sammāvāyāmā… sammāsatino… sammāsamādhino… sammāñāṇino sammāñāṇīhi saddhiṃ saṃsandanti samenti; sammāvimuttino sammāvimuttīhi saddhiṃ saṃsandanti samentī’’ti. Sattamaṃ. Những người có chánh kiến đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có chánh kiến; những người có chánh tư duy... chánh ngữ... chánh nghiệp... chánh mạng... chánh tinh tấn... chánh niệm... chánh định... những người có chánh trí đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có chánh trí; những người có chánh giải thoát đi chung với nhau, tụ hội với nhau cùng với những người có chánh giải thoát. Sattannaṃ suttantānaṃ uddānaṃ – Kệ tóm tắt của bảy bài kinh: Asamāhitaṃ dussīlaṃ, pañca sikkhāpadāni ca; Satta kammapathā vuttā, dasakammapathena ca; Chaṭṭhaṃ aṭṭhaṅgiko vutto, dasaṅgena ca sattamaṃ. Không định tĩnh, ác giới, và năm học giới; Bảy nghiệp đạo được nói, và mười nghiệp đạo; Thứ sáu được nói là tám chi, và thứ bảy là mười chi. Kammapathavaggo tatiyo. Phẩm Nghiệp Đạo, thứ ba. 4. Catutthavaggo 4. Phẩm Thứ Tư 1. Catudhātusuttaṃ 1. 1. Kinh Bốn Giới 114. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme…pe… ‘‘catasso imā, bhikkhave, dhātuyo. Katamā catasso? Pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu – imā kho, bhikkhave, catasso dhātuyo’’ti. Paṭhamaṃ. 114. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika... Này các Tỷ kheo, có bốn giới này. Bốn giới nào? Địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới – này các Tỷ kheo, đây là bốn giới. 2. Pubbesambodhasuttaṃ 2. 2. Kinh Trước Khi Giác Ngộ 115. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘pubbeva me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi – ‘ko nu kho pathavīdhātuyā assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇaṃ; ko āpodhātuyā assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇaṃ; ko tejodhātuyā [Pg.380] assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇaṃ; ko vāyodhātuyā assādo, ko ādīnavo, kiṃ nissaraṇa’’’nti? 115. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, trước khi giác ngộ, khi chưa chứng ngộ, trong khi còn là Bồ-tát, Ta đã khởi lên suy nghĩ này: ‘Vị ngọt của địa giới là gì, sự nguy hại là gì, sự xuất ly là gì? Vị ngọt của thủy giới là gì, sự nguy hại là gì, sự xuất ly là gì? Vị ngọt của hỏa giới là gì, sự nguy hại là gì, sự xuất ly là gì? Vị ngọt của phong giới là gì, sự nguy hại là gì, sự xuất ly là gì?’ ‘‘Tassa mayhaṃ, bhikkhave, etadahosi – ‘yaṃ kho pathavīdhātuṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ pathavīdhātuyā assādo; yaṃ pathavīdhātu aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā, ayaṃ pathavīdhātuyā ādīnavo; yo pathavīdhātuyā chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ, idaṃ pathavīdhātuyā nissaraṇaṃ. Yaṃ āpodhātuṃ paṭicca…pe… yaṃ tejodhātuṃ paṭicca…pe… yaṃ vāyodhātuṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ vāyodhātuyā assādo; yaṃ vāyodhātu aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā, ayaṃ vāyodhātuyā ādīnavo; yo vāyodhātuyā chandarāgavinayo chandarāgappahānaṃ, idaṃ vāyodhātuyā nissaraṇaṃ’’’. “Này các Tỳ khưu, Ta đã có suy nghĩ này: ‘Do duyên địa đại mà lạc và hỷ sanh khởi, đây là vị ngọt của địa đại; địa đại là vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, đây là sự nguy hại của địa đại; sự điều phục dục tham, sự đoạn trừ dục tham đối với địa đại, đây là sự xuất ly khỏi địa đại. Do duyên thủy đại... ... Do duyên hỏa đại... ... Do duyên phong đại mà lạc và hỷ sanh khởi, đây là vị ngọt của phong đại; phong đại là vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, đây là sự nguy hại của phong đại; sự điều phục dục tham, sự đoạn trừ dục tham đối với phong đại, đây là sự xuất ly khỏi phong đại’.” ‘‘Yāvakīvañcāhaṃ, bhikkhave, imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ evaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ na abbhaññāsiṃ, neva tāvāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paccaññāsiṃ. “Này các Tỳ khưu, chừng nào Ta chưa thắng tri như thật về bốn đại này như vầy: vị ngọt là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, sự xuất ly là sự xuất ly, thì chừng ấy, này các Tỳ khưu, trong thế giới cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, trong chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, Ta chưa xác nhận đã chứng ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác. ‘‘Yato ca khvāhaṃ, bhikkhave, imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ evaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, athāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paccaññāsiṃ. Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi – ‘akuppā me vimutti, ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo’’’ti. Dutiyaṃ. “Và khi nào, này các Tỳ khưu, Ta đã thắng tri như thật về bốn đại này như vầy: vị ngọt là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, sự xuất ly là sự xuất ly, bấy giờ, này các Tỳ khưu, trong thế giới cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, trong chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, Ta xác nhận đã chứng ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác. Và tri kiến đã sanh khởi nơi Ta: ‘Tâm giải thoát của Ta là bất động, đây là đời sống cuối cùng, nay không còn tái sanh nữa.’” (Kinh thứ hai). 3. Acariṃsuttaṃ 3. Kinh Acariṃ (Đã đi tìm) 116. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘pathavīdhātuyāhaṃ, bhikkhave, assādapariyesanaṃ acariṃ, yo pathavīdhātuyā assādo tadajjhagamaṃ, yāvatā pathavīdhātuyā assādo paññāya me so sudiṭṭho. Pathavīdhātuyāhaṃ, bhikkhave, ādīnavapariyesanaṃ acariṃ, yo pathavīdhātuyā ādīnavo tadajjhagamaṃ[Pg.381], yāvatā pathavīdhātuyā ādīnavo paññāya me so sudiṭṭho. Pathavīdhātuyāhaṃ, bhikkhave, nissaraṇapariyesanaṃ acariṃ, yaṃ pathavīdhātuyā nissaraṇaṃ tadajjhagamaṃ, yāvatā pathavīdhātuyā nissaraṇaṃ paññāya me taṃ sudiṭṭhaṃ’’. 116. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm vị ngọt của địa đại. Vị ngọt nào của địa đại, Ta đã đạt được điều ấy. Cho đến mức độ nào là vị ngọt của địa đại, điều ấy đã được Ta thấy rõ bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm sự nguy hại của địa đại. Sự nguy hại nào của địa đại, Ta đã đạt được điều ấy. Cho đến mức độ nào là sự nguy hại của địa đại, điều ấy đã được Ta thấy rõ bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm sự xuất ly khỏi địa đại. Sự xuất ly nào khỏi địa đại, Ta đã đạt được điều ấy. Cho đến mức độ nào là sự xuất ly khỏi địa đại, điều ấy đã được Ta thấy rõ bằng trí tuệ.” ‘‘Āpodhātuyāhaṃ, bhikkhave…pe… tejodhātuyāhaṃ, bhikkhave… vāyodhātuyāhaṃ, bhikkhave, assādapariyesanaṃ acariṃ, yo vāyodhātuyā assādo tadajjhagamaṃ, yāvatā vāyodhātuyā assādo paññāya me so sudiṭṭho. Vāyodhātuyāhaṃ, bhikkhave, ādīnavapariyesanaṃ acariṃ, yo vāyodhātuyā ādīnavo tadajjhagamaṃ, yāvatā vāyodhātuyā ādīnavo paññāya me so sudiṭṭho. Vāyodhātuyāhaṃ, bhikkhave, nissaraṇapariyesanaṃ acariṃ, yaṃ vāyodhātuyā nissaraṇaṃ tadajjhagamaṃ, yāvatā vāyodhātuyā nissaraṇaṃ paññāya me taṃ sudiṭṭhaṃ. “Này các Tỳ khưu, đối với thủy đại... ... Này các Tỳ khưu, đối với hỏa đại... Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm vị ngọt của phong đại. Vị ngọt nào của phong đại, Ta đã đạt được điều ấy. Cho đến mức độ nào là vị ngọt của phong đại, điều ấy đã được Ta thấy rõ bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm sự nguy hại của phong đại. Sự nguy hại nào của phong đại, Ta đã đạt được điều ấy. Cho đến mức độ nào là sự nguy hại của phong đại, điều ấy đã được Ta thấy rõ bằng trí tuệ. Này các Tỳ khưu, Ta đã đi tìm kiếm sự xuất ly khỏi phong đại. Sự xuất ly nào khỏi phong đại, Ta đã đạt được điều ấy. Cho đến mức độ nào là sự xuất ly khỏi phong đại, điều ấy đã được Ta thấy rõ bằng trí tuệ. ‘‘Yāvakīvañcāhaṃ, bhikkhave, imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ na abbhaññāsiṃ, neva tāvāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paccaññāsiṃ. “Này các Tỳ khưu, chừng nào Ta chưa thắng tri như thật về bốn đại này: vị ngọt là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, sự xuất ly là sự xuất ly, thì chừng ấy, này các Tỳ khưu, trong thế giới cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, trong chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, Ta chưa xác nhận đã chứng ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác. ‘‘Yato ca khvāhaṃ, bhikkhave, imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, athāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paccaññāsiṃ. Ñāṇañca pana me dassanaṃ udapādi – ‘akuppā me vimutti, ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo’’’ti. Tatiyaṃ. “Và khi nào, này các Tỳ khưu, Ta đã thắng tri như thật về bốn đại này: vị ngọt là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, sự xuất ly là sự xuất ly, bấy giờ, này các Tỳ khưu, trong thế giới cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, trong chúng sanh cùng với Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, Ta xác nhận đã chứng ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác. Và tri kiến đã sanh khởi nơi Ta: ‘Tâm giải thoát của Ta là bất động, đây là đời sống cuối cùng, nay không còn tái sanh nữa.’” (Kinh thứ ba). 4. Nocedaṃsuttaṃ 4. Kinh Nocedaṃ (Nếu không có) 117. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘no cedaṃ, bhikkhave, pathavīdhātuyā assādo abhavissa, nayidaṃ sattā pathavīdhātuyā sārajjeyyuṃ. Yasmā [Pg.382] ca kho, bhikkhave, atthi pathavīdhātuyā assādo, tasmā sattā pathavīdhātuyā sārajjanti. No cedaṃ, bhikkhave, pathavīdhātuyā ādīnavo abhavissa, nayidaṃ sattā pathavīdhātuyā nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi pathavīdhātuyā ādīnavo, tasmā sattā pathavīdhātuyā nibbindanti. No cedaṃ, bhikkhave, pathavīdhātuyā nissaraṇaṃ abhavissa, nayidaṃ sattā pathavīdhātuyā nissareyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi pathavīdhātuyā nissaraṇaṃ, tasmā sattā pathavīdhātuyā nissaranti’’. 117. Trú ở Sāvatthī... “Này các Tỳ khưu, nếu không có vị ngọt của địa đại này, thì chúng sanh đã không tham đắm địa đại này. Và này các Tỳ khưu, vì có vị ngọt của địa đại, nên chúng sanh tham đắm địa đại. Này các Tỳ khưu, nếu không có sự nguy hại của địa đại này, thì chúng sanh đã không nhàm chán địa đại này. Và này các Tỳ khưu, vì có sự nguy hại của địa đại, nên chúng sanh nhàm chán địa đại. Này các Tỳ khưu, nếu không có sự xuất ly khỏi địa đại này, thì chúng sanh đã không xuất ly khỏi địa đại này. Và này các Tỳ khưu, vì có sự xuất ly khỏi địa đại, nên chúng sanh xuất ly khỏi địa đại.” ‘‘No cedaṃ, bhikkhave, āpodhātuyā assādo abhavissa…pe… no cedaṃ, bhikkhave, tejodhātuyā…pe… no cedaṃ, bhikkhave, vāyodhātuyā assādo abhavissa, nayidaṃ sattā vāyodhātuyā sārajjeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi vāyodhātuyā assādo, tasmā sattā vāyodhātuyā sārajjanti. No cedaṃ, bhikkhave, vāyodhātuyā ādīnavo abhavissa, nayidaṃ sattā vāyodhātuyā nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi vāyodhātuyā ādīnavo, tasmā sattā vāyodhātuyā nibbindanti. No cedaṃ, bhikkhave, vāyodhātuyā nissaraṇaṃ abhavissa, nayidaṃ sattā vāyodhātuyā nissareyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, atthi vāyodhātuyā nissaraṇaṃ, tasmā sattā vāyodhātuyā nissaranti. Này các Tỳ khưu, nếu không có vị ngọt của thủy đại... Này các Tỳ khưu, nếu không có vị ngọt của hỏa đại... Này các Tỳ khưu, nếu không có vị ngọt của phong đại, thì chúng sanh đã không tham đắm ở phong đại. Và này các Tỳ khưu, bởi vì có vị ngọt của phong đại, cho nên chúng sanh tham đắm ở phong đại. Này các Tỳ khưu, nếu không có sự nguy hại của phong đại, thì chúng sanh đã không nhàm chán ở phong đại. Và này các Tỳ khưu, bởi vì có sự nguy hại của phong đại, cho nên chúng sanh nhàm chán ở phong đại. Này các Tỳ khưu, nếu không có sự xuất ly khỏi phong đại, thì chúng sanh đã không xuất ly khỏi phong đại. Và này các Tỳ khưu, bởi vì có sự xuất ly khỏi phong đại, cho nên chúng sanh xuất ly khỏi phong đại. ‘‘Yāvakīvañcime, bhikkhave, sattā imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ na abbhaññaṃsu, neva tāvime bhikkhave, sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakā sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya nissaṭā visaṃyuttā vippamuttā vimariyādikatena cetasā vihariṃsu. Này các Tỳ khưu, khi nào chúng sanh chưa như thật thắng tri vị ngọt là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, sự xuất ly là sự xuất ly của bốn đại này, thì này các Tỳ khưu, khi ấy chúng sanh vẫn chưa được xem là đã thoát ly, không bị ràng buộc, được giải thoát khỏi thế gian gồm có chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, khỏi thế hệ này gồm có Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, và đã không an trú với tâm không còn giới hạn. ‘‘Yato ca kho, bhikkhave, sattā imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ assādañca assādato ādīnavañca ādīnavato nissaraṇañca nissaraṇato yathābhūtaṃ abbhaññaṃsu, atha, bhikkhave, sattā sadevakā lokā samārakā sabrahmakā sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya nissaṭā visaṃyuttā vippamuttā vimariyādikatena cetasā viharantī’’ti. Catutthaṃ. Và này các Tỳ khưu, khi nào chúng sanh đã như thật thắng tri vị ngọt là vị ngọt, sự nguy hại là sự nguy hại, sự xuất ly là sự xuất ly của bốn đại này, thì này các Tỳ khưu, khi ấy chúng sanh được xem là đã thoát ly, không bị ràng buộc, được giải thoát khỏi thế gian gồm có chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, khỏi thế hệ này gồm có Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên và loài người, và an trú với tâm không còn giới hạn. Hết bài kinh thứ tư. 5. Ekantadukkhasuttaṃ 5. Kinh Hoàn Toàn Khổ 118. Sāvatthiyaṃ [Pg.383] viharati…pe… ‘‘pathavīdhātu ce hidaṃ, bhikkhave, ekantadukkhā abhavissa dukkhānupatitā dukkhāvakkantā anavakkantā sukhena, nayidaṃ sattā pathavīdhātuyā sārajjeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, pathavīdhātu sukhā sukhānupatitā sukhāvakkantā anavakkantā dukkhena, tasmā sattā pathavīdhātuyā sārajjanti’’. 118. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, nếu địa đại này hoàn toàn là khổ, đi đôi với khổ, thấm sâu vào khổ, không thấm sâu vào lạc, thì chúng sanh đã không tham đắm ở địa đại. Và này các Tỳ khưu, bởi vì địa đại là lạc, đi đôi với lạc, thấm sâu vào lạc, không thấm sâu vào khổ, cho nên chúng sanh tham đắm ở địa đại. ‘‘Āpodhātu ce hidaṃ, bhikkhave…pe… tejodhātu ce hidaṃ, bhikkhave… vāyodhātu ce hidaṃ, bhikkhave, ekantadukkhā abhavissa dukkhānupatitā dukkhāvakkantā anavakkantā sukhena, nayidaṃ sattā vāyodhātuyā sārajjeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, vāyodhātu sukhā sukhānupatitā sukhāvakkantā anavakkantā dukkhena, tasmā sattā vāyodhātuyā sārajjanti. Này các Tỳ khưu, nếu thủy đại này... Này các Tỳ khưu, nếu hỏa đại này... Này các Tỳ khưu, nếu phong đại này hoàn toàn là khổ, đi đôi với khổ, thấm sâu vào khổ, không thấm sâu vào lạc, thì chúng sanh đã không tham đắm ở phong đại. Và này các Tỳ khưu, bởi vì phong đại là lạc, đi đôi với lạc, thấm sâu vào lạc, không thấm sâu vào khổ, cho nên chúng sanh tham đắm ở phong đại. ‘‘Pathavīdhātu ce hidaṃ, bhikkhave, ekantasukhā abhavissa sukhānupatitā sukhāvakkantā anavakkantā dukkhena, nayidaṃ sattā pathavīdhātuyā nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, pathavīdhātu dukkhā dukkhānupatitā dukkhāvakkantā anavakkantā sukhena, tasmā sattā pathavīdhātuyā nibbindanti. Này các Tỳ khưu, nếu địa đại này hoàn toàn là lạc, đi đôi với lạc, thấm sâu vào lạc, không thấm sâu vào khổ, thì chúng sanh đã không nhàm chán ở địa đại. Và này các Tỳ khưu, bởi vì địa đại là khổ, đi đôi với khổ, thấm sâu vào khổ, không thấm sâu vào lạc, cho nên chúng sanh nhàm chán ở địa đại. ‘‘Āpodhātu ce hidaṃ, bhikkhave…pe… tejodhātu ce hidaṃ, bhikkhave… vāyodhātu ce hidaṃ, bhikkhave, ekantasukhā abhavissa sukhānupatitā sukhāvakkantā anavakkantā dukkhena, nayidaṃ sattā vāyodhātuyā nibbindeyyuṃ. Yasmā ca kho, bhikkhave, vāyodhātu dukkhā dukkhānupatitā dukkhāvakkantā anavakkantā sukhena, tasmā sattā vāyodhātuyā nibbindantī’’ti. Pañcamaṃ. Này các Tỳ khưu, nếu thủy đại này... Này các Tỳ khưu, nếu hỏa đại này... Này các Tỳ khưu, nếu phong đại này hoàn toàn là lạc, đi đôi với lạc, thấm sâu vào lạc, không thấm sâu vào khổ, thì chúng sanh đã không nhàm chán ở phong đại. Và này các Tỳ khưu, bởi vì phong đại là khổ, đi đôi với khổ, thấm sâu vào khổ, không thấm sâu vào lạc, cho nên chúng sanh nhàm chán ở phong đại. Hết bài kinh thứ năm. 6. Abhinandasuttaṃ 6. Kinh Hoan Hỷ 119. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘yo, bhikkhave, pathavīdhātuṃ abhinandati, dukkhaṃ so abhinandati. Yo dukkhaṃ abhinandati, aparimutto so dukkhasmāti vadāmi. Yo āpodhātuṃ abhinandati…pe… yo tejodhātuṃ… yo vāyodhātuṃ abhinandati, dukkhaṃ so abhinandati. Yo dukkhaṃ abhinandati, aparimutto so dukkhasmāti vadāmi’’. 119. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, người nào hoan hỷ địa đại, người ấy hoan hỷ sự khổ. Người nào hoan hỷ sự khổ, người ấy không được giải thoát khỏi sự khổ, Ta nói vậy. Người nào hoan hỷ thủy đại... người nào hoan hỷ hỏa đại... người nào hoan hỷ phong đại, người ấy hoan hỷ sự khổ. Người nào hoan hỷ sự khổ, người ấy không được giải thoát khỏi sự khổ, Ta nói vậy. ‘‘Yo [Pg.384] ca kho, bhikkhave, pathavīdhātuṃ nābhinandati, dukkhaṃ so nābhinandati. Yo dukkhaṃ nābhinandati, parimutto so dukkhasmāti vadāmi. Yo āpodhātuṃ…pe… yo tejodhātuṃ… yo vāyodhātuṃ nābhinandati, dukkhaṃ so nābhinandati. Yo dukkhaṃ nābhinandati, parimutto so dukkhasmāti vadāmī’’ti. Chaṭṭhaṃ. Và này các Tỳ khưu, người nào không hoan hỷ địa đại, người ấy không hoan hỷ sự khổ. Người nào không hoan hỷ sự khổ, người ấy được giải thoát khỏi sự khổ, Ta nói vậy. Người nào không hoan hỷ thủy đại... người nào không hoan hỷ hỏa đại... người nào không hoan hỷ phong đại, người ấy không hoan hỷ sự khổ. Người nào không hoan hỷ sự khổ, người ấy được giải thoát khỏi sự khổ, Ta nói vậy. Hết bài kinh thứ sáu. 7. Uppādasuttaṃ 7. Kinh Sự Sanh Khởi 120. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘yo, bhikkhave, pathavīdhātuyā uppādo ṭhiti abhinibbatti pātubhāvo, dukkhasseso uppādo rogānaṃ ṭhiti jarāmaraṇassa pātubhāvo. Yo āpodhātuyā…pe… yo tejodhātuyā… yo vāyodhātuyā uppādo ṭhiti abhinibbatti pātubhāvo, dukkhasseso uppādo rogānaṃ ṭhiti jarāmaraṇassa pātubhāvo’’. 120. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, sự sanh khởi, sự tồn tại, sự tái sanh, sự biểu hiện của địa đại, chính là sự sanh khởi của khổ, sự tồn tại của bệnh tật, sự biểu hiện của già và chết. Sự sanh khởi của thủy đại... sự sanh khởi của hỏa đại... sự sanh khởi, sự tồn tại, sự tái sanh, sự biểu hiện của phong đại, chính là sự sanh khởi của khổ, sự tồn tại của bệnh tật, sự biểu hiện của già và chết. ‘‘Yo ca kho, bhikkhave, pathavīdhātuyā nirodho vūpasamo atthaṅgamo, dukkhasseso nirodho rogānaṃ vūpasamo jarāmaraṇassa atthaṅgamo. Yo āpodhātuyā…pe… yo tejodhātuyā… yo vāyodhātuyā nirodho vūpasamo atthaṅgamo, dukkhasseso nirodho rogānaṃ vūpasamo jarāmaraṇassa atthaṅgamo’’ti. Sattamaṃ. Và này các Tỳ khưu, sự đoạn diệt, sự lắng dịu, sự biến mất của địa đại, chính là sự đoạn diệt của khổ, sự lắng dịu của bệnh tật, sự biến mất của già và chết. Sự đoạn diệt của thủy đại... sự đoạn diệt của hỏa đại... sự đoạn diệt, sự lắng dịu, sự biến mất của phong đại, chính là sự đoạn diệt của khổ, sự lắng dịu của bệnh tật, sự biến mất của già và chết. Hết bài kinh thứ bảy. 8. Samaṇabrāhmaṇasuttaṃ 8. Kinh Sa Môn Và Bà La Môn 121. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘catasso imā, bhikkhave, dhātuyo. Katamā catasso? Pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu. Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānanti, na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā; na ca pana te āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti’’. 121. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, có bốn đại này. Bốn đại nào? Địa đại, thủy đại, hỏa đại, phong đại. Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào không như thật tuệ tri vị ngọt, sự nguy hiểm, và sự xuất ly của bốn đại này, này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy không được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, không được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn; và những vị tôn giả ấy không tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú trong mục đích của Sa-môn hay mục đích của Bà-la-môn ngay trong hiện tại. ‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānanti, te ca kho [Pg.385] me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā; te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Aṭṭhamaṃ. Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào như thật tuệ tri vị ngọt, sự nguy hiểm, và sự xuất ly của bốn đại này, này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn; và những vị tôn giả ấy tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú trong mục đích của Sa-môn và mục đích của Bà-la-môn ngay trong hiện tại. (Kinh) thứ tám. 9. Dutiyasamaṇabrāhmaṇasuttaṃ 9. Kinh Sa-môn và Bà-la-môn thứ hai. 122. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘catasso imā, bhikkhave, dhātuyo. Katamā catasso? Pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu. Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā imāsaṃ catunnaṃ dhātūnaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānanti…pe… pajānanti…pe… sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Navamaṃ. 122. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, có bốn đại này. Bốn đại nào? Địa đại, thủy đại, hỏa đại, phong đại. Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào không như thật tuệ tri sự sanh khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hiểm, và sự xuất ly của bốn đại này... (nên được triển khai)... tuệ tri... tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú. (Kinh) thứ chín. 10. Tatiyasamaṇabrāhmaṇasuttaṃ 10. Kinh Sa-môn và Bà-la-môn thứ ba. 123. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā pathavīdhātuṃ nappajānanti, pathavīdhātusamudayaṃ nappajānanti, pathavīdhātunirodhaṃ nappajānanti, pathavīdhātunirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti…pe… āpodhātuṃ nappajānanti… tejodhātuṃ nappajānanti… vāyodhātuṃ nappajānanti, vāyodhātusamudayaṃ nappajānanti, vāyodhātunirodhaṃ nappajānanti, vāyodhātunirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti, na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā; na ca pana te āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti’’. 123. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào không tuệ tri địa đại, không tuệ tri sự sanh khởi của địa đại, không tuệ tri sự đoạn diệt của địa đại, không tuệ tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của địa đại... không tuệ tri thủy đại... không tuệ tri hỏa đại... không tuệ tri phong đại, không tuệ tri sự sanh khởi của phong đại, không tuệ tri sự đoạn diệt của phong đại, không tuệ tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của phong đại, này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy không được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, không được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn; và những vị tôn giả ấy không tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú trong mục đích của Sa-môn hay mục đích của Bà-la-môn ngay trong hiện tại. ‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā pathavīdhātuṃ pajānanti, pathavīdhātusamudayaṃ pajānanti, pathavīdhātunirodhaṃ pajānanti, pathavīdhātunirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti… ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā…pe… āpodhātuṃ pajānanti… tejodhātuṃ pajānanti… vāyodhātuṃ pajānanti, vāyodhātusamudayaṃ pajānanti, vāyodhātunirodhaṃ pajānanti, vāyodhātunirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānanti, te [Pg.386] ca kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā; te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Dasamaṃ. Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào tuệ tri địa đại, tuệ tri sự sanh khởi của địa đại, tuệ tri sự đoạn diệt của địa đại, tuệ tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của địa đại... Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào... tuệ tri thủy đại... tuệ tri hỏa đại... tuệ tri phong đại, tuệ tri sự sanh khởi của phong đại, tuệ tri sự đoạn diệt của phong đại, tuệ tri con đường đưa đến sự đoạn diệt của phong đại, này các Tỳ khưu, đối với Ta, những Sa-môn hay Bà-la-môn ấy được xem là Sa-môn trong hàng Sa-môn, được xem là Bà-la-môn trong hàng Bà-la-môn; và những vị tôn giả ấy tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú trong mục đích của Sa-môn và mục đích của Bà-la-môn ngay trong hiện tại. (Kinh) thứ mười. Catuttho vaggo. Phẩm thứ tư. Tassuddānaṃ – Kệ tóm tắt của phẩm ấy: Catasso pubbe acariṃ, nocedañca dukkhena ca; Abhinandañca uppādo, tayo samaṇabrāhmaṇāti. Bốn đại, Trước kia, Bậc thầy, Nếu không, và Khổ; Hoan hỷ, và Sanh khởi, ba kinh Sa-môn và Bà-la-môn. Dhātusaṃyuttaṃ samattaṃ. Tương Ưng Đại đã xong. 4. Anamataggasaṃyuttaṃ 4. Tương Ưng Vô Thỉ. 1. Paṭhamavaggo 1. Phẩm thứ nhất. 1. Tiṇakaṭṭhasuttaṃ 1. Kinh Cỏ và Củi. 124. Evaṃ [Pg.387] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 124. Như vầy tôi nghe. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của Anāthapiṇḍika. Tại đó, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: 'Này các Tỳ khưu'. 'Bạch Thế Tôn', các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này: ‘‘Anamataggoyaṃ bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Seyyathāpi, bhikkhave, puriso yaṃ imasmiṃ jambudīpe tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ taṃ chetvā ekajjhaṃ saṃharitvā caturaṅgulaṃ caturaṅgulaṃ ghaṭikaṃ katvā nikkhipeyya – ‘ayaṃ me mātā, tassā me mātu ayaṃ mātā’ti, apariyādinnāva bhikkhave, tassa purisassa mātumātaro assu, atha imasmiṃ jambudīpe tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Evaṃ dīgharattaṃ vo, bhikkhave, dukkhaṃ paccanubhūtaṃ tibbaṃ paccanubhūtaṃ byasanaṃ paccanubhūtaṃ, kaṭasī vaḍḍhitā. Yāvañcidaṃ, bhikkhave, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ alaṃ virajjituṃ alaṃ vimuccitu’’nti. Paṭhamaṃ. Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này là vô thỉ. Điểm khởi đầu không thể nhận biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, đang lang thang, lưu chuyển. Này các Tỳ khưu, ví như một người đàn ông, sau khi chặt tất cả cỏ, củi, cành, lá ở cõi Jambudīpa này, gom lại một chỗ, làm thành những khúc nhỏ dài bốn ngón tay rồi đặt xuống và nói: 'Đây là mẹ của ta, đây là mẹ của mẹ ta', này các Tỳ khưu, các bà mẹ của mẹ người đàn ông ấy vẫn chưa hết, trong khi cỏ, củi, cành, lá ở cõi Jambudīpa này đã đi đến chỗ tận diệt, cạn kiệt. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì vòng luân hồi này là vô thỉ. Điểm khởi đầu không thể nhận biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái trói buộc, đang lang thang, lưu chuyển. Này các Tỳ khưu, trong một thời gian dài như vậy, các con đã trải qua khổ, đã trải qua sự đau đớn, đã trải qua tai họa, đã làm cho nghĩa địa lớn thêm. Này các Tỳ khưu, chừng ấy là đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát. (Kinh) thứ nhất. 2. Pathavīsuttaṃ 2. Kinh Địa Đại. 125. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Seyyathāpi, bhikkhave, puriso imaṃ mahāpathaviṃ kolaṭṭhimattaṃ kolaṭṭhimattaṃ mattikāguḷikaṃ karitvā nikkhipeyya – ‘ayaṃ me pitā, tassa me pitu ayaṃ pitā’ti, apariyādinnāva bhikkhave, tassa purisassa pitupitaro assu, athāyaṃ mahāpathavī parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya[Pg.388]. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Evaṃ dīgharattaṃ vo, bhikkhave, dukkhaṃ paccanubhūtaṃ tibbaṃ paccanubhūtaṃ byasanaṃ paccanubhūtaṃ, kaṭasī vaḍḍhitā. Yāvañcidaṃ, bhikkhave, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ, alaṃ virajjituṃ, alaṃ vimuccitu’’nti. Dutiyaṃ. 125. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ-kheo, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm. Khởi điểm ban đầu không thể được biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang lang thang, luân hồi. Này các Tỷ-kheo, ví như một người đàn ông lấy đất từ đại địa này, vo thành những viên đất sét cỡ hạt táo, rồi đặt xuống và nói: ‘Đây là cha ta, đây là cha của cha ta’. Này các Tỷ-kheo, các đời cha ông của người ấy vẫn chưa hết, mà đại địa này đã đi đến chỗ tiêu hoại, tận diệt. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm. Khởi điểm ban đầu không thể được biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang lang thang, luân hồi. Như vậy, này các Tỷ-kheo, trong một thời gian dài, các ông đã kinh nghiệm khổ, đã kinh nghiệm sự đau đớn, đã kinh nghiệm sự bất hạnh, nghĩa địa đã được vun cao. Này các Tỷ-kheo, chừng ấy đã đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát. Kinh thứ hai. 3. Assusuttaṃ 3. Kinh Nước Mắt 126. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā vo iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ amanāpasampayogā manāpavippayogā kandantānaṃ rodantānaṃ assu passannaṃ paggharitaṃ, yaṃ vā catūsu mahāsamuddesu udaka’’nti? ‘‘Yathā kho mayaṃ, bhante, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāma, etadeva, bhante, bahutaraṃ yaṃ no iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ amanāpasampayogā manāpavippayogā kandantānaṃ rodantānaṃ assu passannaṃ paggharitaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu udaka’’nti. 126. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ-kheo, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm. Khởi điểm ban đầu không thể được biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang lang thang, luân hồi. Này các Tỷ-kheo, các ông nghĩ thế nào, cái nào nhiều hơn: nước mắt đã tuôn rơi, đã chảy ra của các ông, những người đang lang thang, luân hồi trong một thời gian dài này, do phải kết hợp với những điều không vừa ý, do phải chia lìa với những điều vừa ý, đang than khóc, kêu la; hay là nước trong bốn biển lớn? Bạch Thế Tôn, theo như chúng con hiểu Pháp do Thế Tôn thuyết giảng, bạch Thế Tôn, chính điều này nhiều hơn: nước mắt đã tuôn rơi, đã chảy ra của chúng con, những người đang lang thang, luân hồi trong một thời gian dài này, do phải kết hợp với những điều không vừa ý, do phải chia lìa với những điều vừa ý, đang than khóc, kêu la; chứ không phải là nước trong bốn biển lớn. ‘‘Sādhu sādhu, bhikkhave, sādhu kho me tumhe, bhikkhave, evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānātha. Etadeva, bhikkhave, bahutaraṃ yaṃ vo iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ amanāpasampayogā manāpavippayogā kandantānaṃ rodantānaṃ assu passannaṃ paggharitaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu udakaṃ. Dīgharattaṃ vo, bhikkhave, mātumaraṇaṃ paccanubhūtaṃ; tesaṃ vā mātumaraṇaṃ paccanubhontānaṃ amanāpasampayogā manāpavippayogā kandantānaṃ rodantānaṃ assu passannaṃ paggharitaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu udakaṃ. Dīgharattaṃ vo, bhikkhave, pitumaraṇaṃ paccanubhūtaṃ …pe… bhātumaraṇaṃ paccanubhūtaṃ… bhaginimaraṇaṃ paccanubhūtaṃ… puttamaraṇaṃ paccanubhūtaṃ… dhītumaraṇaṃ paccanubhūtaṃ… ñātibyasanaṃ paccanubhūtaṃ… bhogabyasanaṃ paccanubhūtaṃ. Dīgharattaṃ vo, bhikkhave, rogabyasanaṃ paccanubhūtaṃ, tesaṃ vo rogabyasanaṃ paccanubhontānaṃ amanāpasampayogā manāpavippayogā kandantānaṃ rodantānaṃ assu passannaṃ paggharitaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu udakaṃ. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro [Pg.389] …pe… yāvañcidaṃ, bhikkhave, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ, alaṃ virajjituṃ, alaṃ vimuccitu’’nti. Tatiyaṃ. Lành thay, lành thay, này các Tỷ-kheo! Này các Tỷ-kheo, lành thay các ông đã hiểu đúng như vậy Pháp do ta thuyết giảng. Này các Tỷ-kheo, chính điều này nhiều hơn: nước mắt đã tuôn rơi, đã chảy ra của các ông, những người đang lang thang, luân hồi trong một thời gian dài này, do phải kết hợp với những điều không vừa ý, do phải chia lìa với những điều vừa ý, đang than khóc, kêu la; chứ không phải là nước trong bốn biển lớn. Này các Tỷ-kheo, trong một thời gian dài, các ông đã kinh nghiệm cái chết của mẹ; khi kinh nghiệm cái chết của mẹ, do phải kết hợp với những điều không vừa ý, do phải chia lìa với những điều vừa ý, đang than khóc, kêu la, nước mắt đã tuôn rơi, đã chảy ra của các ông nhiều hơn, chứ không phải là nước trong bốn biển lớn. Này các Tỷ-kheo, trong một thời gian dài, các ông đã kinh nghiệm cái chết của cha... cái chết của anh em... cái chết của chị em... cái chết của con trai... cái chết của con gái... sự mất mát thân quyến... sự mất mát tài sản. Này các Tỷ-kheo, trong một thời gian dài, các ông đã kinh nghiệm sự bất hạnh do bệnh tật; khi kinh nghiệm sự bất hạnh do bệnh tật, do phải kết hợp với những điều không vừa ý, do phải chia lìa với những điều vừa ý, đang than khóc, kêu la, nước mắt đã tuôn rơi, đã chảy ra của các ông nhiều hơn, chứ không phải là nước trong bốn biển lớn. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm... chừng ấy đã đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát. Kinh thứ ba. 4. Khīrasuttaṃ 4. Kinh Sữa 127. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā vo iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ mātuthaññaṃ pītaṃ, yaṃ vā catūsu mahāsamuddesu udaka’’nti? ‘‘Yathā kho mayaṃ, bhante, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāma, etadeva, bhante, bahutaraṃ yaṃ no iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ mātuthaññaṃ pītaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu udaka’’nti. 127. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ-kheo, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm. Khởi điểm ban đầu không thể được biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang lang thang, luân hồi. Này các Tỷ-kheo, các ông nghĩ thế nào, cái nào nhiều hơn: sữa mẹ mà các ông đã uống, những người đang lang thang, luân hồi trong một thời gian dài này; hay là nước trong bốn biển lớn? Bạch Thế Tôn, theo như chúng con hiểu Pháp do Thế Tôn thuyết giảng, bạch Thế Tôn, chính điều này nhiều hơn: sữa mẹ mà chúng con đã uống, những người đang lang thang, luân hồi trong một thời gian dài này; chứ không phải là nước trong bốn biển lớn. ‘‘Sādhu sādhu, bhikkhave, sādhu kho me tumhe, bhikkhave, evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānātha. Etadeva, bhikkhave, bahutaraṃ yaṃ vo iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ mātuthaññaṃ pītaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu udakaṃ. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro…pe… alaṃ vimuccitu’’nti. Catutthaṃ. Lành thay, lành thay, này các Tỷ-kheo! Này các Tỷ-kheo, lành thay các ông đã hiểu đúng như vậy Pháp do ta thuyết giảng. Này các Tỷ-kheo, chính điều này nhiều hơn: sữa mẹ mà các ông đã uống, những người đang lang thang, luân hồi trong một thời gian dài này; chứ không phải là nước trong bốn biển lớn. Vì sao vậy? Này các Tỷ-kheo, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm... đủ để giải thoát. Kinh thứ tư. 5. Pabbatasuttaṃ 5. Kinh Núi 128. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ārāme. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kīvadīgho nu kho, bhante, kappo’’ti? ‘‘Dīgho kho, bhikkhu, kappo. So na sukaro saṅkhātuṃ ettakāni vassāni iti vā, ettakāni vassasatāni iti vā, ettakāni vassasahassāni iti vā, ettakāni vassasatasahassāni iti vā’’ti. 128. Tại Sāvatthī... trong tịnh xá. Khi ấy, một vị Tỷ-kheo đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, vị Tỷ-kheo ấy bạch với Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, một kiếp dài bao lâu?’ ‘Này Tỷ-kheo, một kiếp thì dài. Không dễ để đếm được là ‘bấy nhiêu năm’, hay ‘bấy nhiêu trăm năm’, hay ‘bấy nhiêu ngàn năm’, hay ‘bấy nhiêu trăm ngàn năm’. ‘‘Sakkā pana, bhante, upamaṃ kātu’’nti? ‘‘Sakkā, bhikkhū’’ti bhagavā avoca. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhu, mahāselo pabbato yojanaṃ āyāmena yojanaṃ vitthārena yojanaṃ ubbedhena acchinno asusiro ekagghano. Tamenaṃ puriso vassasatassa vassasatassa accayena kāsikena vatthena [Pg.390] sakiṃ sakiṃ parimajjeyya. Khippataraṃ kho so, bhikkhu, mahāselo pabbato iminā upakkamena parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, na tveva kappo. Evaṃ dīgho, bhikkhu, kappo. Evaṃ dīghānaṃ kho, bhikkhu, kappānaṃ neko kappo saṃsito, nekaṃ kappasataṃ saṃsitaṃ, nekaṃ kappasahassaṃ saṃsitaṃ, nekaṃ kappasatasahassaṃ saṃsitaṃ. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhu, saṃsāro. Pubbā koṭi…pe… yāvañcidaṃ, bhikkhu, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ, alaṃ virajjituṃ, alaṃ vimuccitu’’nti. Pañcamaṃ. – Bạch Thế Tôn, có thể nào nêu lên ví dụ được không? – Này Tỳ khưu, có thể được. – Đức Thế Tôn nói. – Này Tỳ khưu, ví như có một tảng núi đá lớn, dài một do-tuần, rộng một do-tuần, cao một do-tuần, không có lỗ hổng, không có kẽ nứt, là một khối đặc. Rồi có một người, cứ mỗi một trăm năm lại đến dùng một tấm vải lụa xứ Kāsi lau qua một lần. Này Tỳ khưu, tảng núi đá lớn ấy do nỗ lực này mà có thể bị bào mòn, bị tiêu mất còn nhanh hơn, chứ một kiếp thì không. Này Tỳ khưu, một kiếp dài lâu đến như vậy. Này Tỳ khưu, đối với các kiếp dài lâu như vậy, chúng ta đã không chỉ luân chuyển một kiếp, không chỉ luân chuyển một trăm kiếp, không chỉ luân chuyển một ngàn kiếp, không chỉ luân chuyển một trăm ngàn kiếp. Vì sao vậy? Này Tỳ khưu, vòng luân hồi này là vô thủy. Khởi điểm ban đầu... ... Này Tỳ khưu, chừng ấy là đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát. (Kinh) thứ năm. 6. Sāsapasuttaṃ 6. Kinh Hạt Cải 129. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā…pe… ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kīvadīgho, nu kho, bhante, kappo’’ti? ‘‘Dīgho kho, bhikkhu, kappo. So na sukaro saṅkhātuṃ ettakāni vassāni iti vā…pe… ettakāni vassasatasahassāni iti vā’’ti. 129. Ngài trú ở Sāvatthī. Rồi một Tỳ khưu đi đến chỗ Thế Tôn... ... Sau khi ngồi xuống một bên, vị Tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn rằng: – Bạch Thế Tôn, một kiếp dài lâu đến mức nào? – Này Tỳ khưu, một kiếp thì dài lâu. Thật không dễ để đếm được rằng: ‘Nó gồm bao nhiêu năm... ... hay bao nhiêu trăm ngàn năm.’ ‘‘Sakkā pana, bhante, upamaṃ kātu’’nti? ‘‘Sakkā, bhikkhū’’ti bhagavā avoca. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhu, āyasaṃ nagaraṃ yojanaṃ āyāmena yojanaṃ vitthārena yojanaṃ ubbedhena, puṇṇaṃ sāsapānaṃ guḷikābaddhaṃ. Tato puriso vassasatassa vassasatassa accayena ekamekaṃ sāsapaṃ uddhareyya. Khippataraṃ kho so, bhikkhu mahāsāsaparāsi iminā upakkamena parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyya, na tveva kappo. Evaṃ dīgho kho, bhikkhu, kappo. Evaṃ dīghānaṃ kho, bhikkhu, kappānaṃ neko kappo saṃsito, nekaṃ kappasataṃ saṃsitaṃ, nekaṃ kappasahassaṃ saṃsitaṃ, nekaṃ kappasatasahassaṃ saṃsitaṃ. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhu, saṃsāro …pe… alaṃ vimuccitu’’nti. Chaṭṭhaṃ. – Bạch Thế Tôn, có thể nào nêu lên ví dụ được không? – Này Tỳ khưu, có thể được. – Đức Thế Tôn nói. – Này Tỳ khưu, ví như có một thành phố bằng sắt, dài một do-tuần, rộng một do-tuần, cao một do-tuần, chứa đầy những hạt cải được nén thành một khối đặc. Rồi có một người, cứ mỗi một trăm năm lại đến lấy ra một hạt cải. Này Tỳ khưu, đống hạt cải lớn ấy do nỗ lực này mà có thể bị vơi đi, bị tiêu mất còn nhanh hơn, chứ một kiếp thì không. Này Tỳ khưu, một kiếp dài lâu đến như vậy. Này Tỳ khưu, đối với các kiếp dài lâu như vậy, chúng ta đã không chỉ luân chuyển một kiếp, không chỉ luân chuyển một trăm kiếp, không chỉ luân chuyển một ngàn kiếp, không chỉ luân chuyển một trăm ngàn kiếp. Vì sao vậy? Này Tỳ khưu, vòng luân hồi này là vô thủy... ... đủ để giải thoát. (Kinh) thứ sáu. 7. Sāvakasuttaṃ 7. Kinh Thinh Văn 130. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā…pe… ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘kīvabahukā nu kho, bhante, kappā abbhatītā atikkantā’’ti? ‘‘Bahukā kho, bhikkhave[Pg.391], kappā abbhatītā atikkantā. Te na sukarā saṅkhātuṃ – ‘ettakā kappā iti vā, ettakāni kappasatāni iti vā, ettakāni kappasahassāni iti vā, ettakāni kappasatasahassāni iti vā’’’ti. 130. Ngài trú ở Sāvatthī. Rồi nhiều vị Tỳ khưu đi đến chỗ Thế Tôn... ... Sau khi ngồi xuống một bên, các Tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn rằng: – Bạch Thế Tôn, các kiếp đã trôi qua, đã đi vào quá khứ thì nhiều đến mức nào? – Này các Tỳ khưu, các kiếp đã trôi qua, đã đi vào quá khứ thì rất nhiều. Thật không dễ để đếm được rằng: ‘Có bao nhiêu kiếp, hay bao nhiêu trăm kiếp, hay bao nhiêu ngàn kiếp, hay bao nhiêu trăm ngàn kiếp.’ ‘‘Sakkā pana, bhante, upamaṃ kātu’’nti? ‘‘Sakkā, bhikkhave’’ti bhagavā avoca. ‘‘Idhassu, bhikkhave, cattāro sāvakā vassasatāyukā vassasatajīvino. Te divase divase kappasatasahassaṃ kappasatasahassaṃ anussareyyuṃ. Ananussaritāva bhikkhave, tehi kappā assu, atha kho te cattāro sāvakā vassasatāyukā vassasatajīvino vassasatassa accayena kālaṃ kareyyuṃ. Evaṃ bahukā kho, bhikkhave, kappā abbhatītā atikkantā. Te na sukarā saṅkhātuṃ – ‘ettakā kappā iti vā, ettakāni kappasatāni iti vā, ettakāni kappasahassāni iti vā, ettakāni kappasatasahassāni iti vā’ti. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro…pe… alaṃ vimuccitu’’nti. Sattamaṃ. – Bạch Thế Tôn, có thể nào nêu lên ví dụ được không? – Này các Tỳ khưu, có thể được. – Đức Thế Tôn nói. – Này các Tỳ khưu, ví như có bốn vị Thinh văn, sống một trăm tuổi, có tuổi thọ một trăm năm. Mỗi ngày, họ nhớ lại một trăm ngàn kiếp. Này các Tỳ khưu, các kiếp ấy vẫn chưa được họ nhớ lại cho hết, mà bốn vị Thinh văn ấy, những người sống một trăm tuổi, có tuổi thọ một trăm năm, sau một trăm năm đã mệnh chung. Này các Tỳ khưu, các kiếp đã trôi qua, đã đi vào quá khứ thì nhiều đến như vậy. Thật không dễ để đếm được rằng: ‘Có bao nhiêu kiếp, hay bao nhiêu trăm kiếp, hay bao nhiêu ngàn kiếp, hay bao nhiêu trăm ngàn kiếp.’ Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này là vô thủy... ... đủ để giải thoát. (Kinh) thứ bảy. 8. Gaṅgāsuttaṃ 8. Kinh Sông Hằng 131. Rājagahe viharati veḷuvane. Atha kho aññataro brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kīvabahukā nu kho, bho gotama, kappā abbhatītā atikkantā’’ti? ‘‘Bahukā kho, brāhmaṇa, kappā abbhatītā atikkantā. Te na sukarā saṅkhātuṃ – ‘ettakā kappā iti vā, ettakāni kappasatāni iti vā, ettakāni kappasahassāni iti vā, ettakāni kappasatasahassāni iti vā’’’ti. 131. Ngài trú ở Rājagaha, tại Veḷuvana. Rồi một Bà-la-môn đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, vị ấy cùng Thế Tôn trao đổi lời chào hỏi. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân thiện, đáng ghi nhớ, vị ấy ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, vị Bà-la-môn ấy bạch với Thế Tôn rằng: – Thưa Tôn giả Gotama, các kiếp đã trôi qua, đã đi vào quá khứ thì nhiều đến mức nào? – Này Bà-la-môn, các kiếp đã trôi qua, đã đi vào quá khứ thì rất nhiều. Thật không dễ để đếm được rằng: ‘Có bao nhiêu kiếp, hay bao nhiêu trăm kiếp, hay bao nhiêu ngàn kiếp, hay bao nhiêu trăm ngàn kiếp.’ ‘‘Sakkā pana, bho gotama, upamaṃ kātu’’nti? ‘‘Sakkā, brāhmaṇā’’ti bhagavā avoca. ‘‘Seyyathāpi, brāhmaṇa, yato cāyaṃ gaṅgā nadī pabhavati yattha ca mahāsamuddaṃ appeti, yā etasmiṃ antare vālikā sā na sukarā saṅkhātuṃ – ‘ettakā vālikā iti vā, ettakāni vālikasatāni iti vā, ettakāni vālikasahassāni iti vā, ettakāni vālikasatasahassāni iti vā’ti. Tato bahutarā kho, brāhmaṇa, kappā abbhatītā atikkantā. Te na sukarā saṅkhātuṃ – ‘ettakā kappā iti [Pg.392] vā, ettakāni kappasatāni iti vā, ettakāni kappasahassāni iti vā, ettakāni kappasatasahassāni iti vā’ti. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, brāhmaṇa, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Evaṃ dīgharattaṃ kho, brāhmaṇa, dukkhaṃ paccanubhūtaṃ tibbaṃ paccanubhūtaṃ byasanaṃ paccanubhūtaṃ, kaṭasī vaḍḍhitā. Yāvañcidaṃ, brāhmaṇa, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ, alaṃ virajjituṃ, alaṃ vimuccitu’’nti. "Thưa Tôn giả Gotama, có thể nào nêu lên một ví dụ được không?" "Này Bà-la-môn, có thể được." Đức Thế Tôn nói. "Này Bà-la-môn, ví như sông Hằng này, từ nơi nó phát nguồn cho đến chỗ nó đổ vào biển cả, số cát ở khoảng giữa thật khó mà đếm được rằng: 'Có từng ấy hạt cát', hay 'có từng ấy trăm hạt cát', hay 'có từng ấy ngàn hạt cát', hay 'có từng ấy trăm ngàn hạt cát'. Này Bà-la-môn, các kiếp đã trôi qua, đã vượt qua còn nhiều hơn thế nữa. Thật khó mà đếm được chúng rằng: 'Có từng ấy kiếp', hay 'có từng ấy trăm kiếp', hay 'có từng ấy ngàn kiếp', hay 'có từng ấy trăm ngàn kiếp'. Vì sao vậy? Này Bà-la-môn, vòng luân hồi này không có khởi điểm. Điểm khởi đầu không thể nhận biết được đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái dục trói buộc, đang trôi lăn, đang lang thang. Này Bà-la-môn, trong một thời gian dài như vậy, khổ đã được kinh qua, sự khốc liệt đã được kinh qua, tai họa đã được kinh qua, nghĩa địa đã được vun bồi. Này Bà-la-môn, chừng ấy là đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát." Evaṃ vutte, so brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhikkantaṃ, bho gotama, abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Aṭṭhamaṃ. Khi được nói như vậy, vị Bà-la-môn ấy bạch với Đức Thế Tôn rằng: "Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama! ... (cho đến) ... Mong Tôn giả Gotama hãy xem con là một người cận sự nam, từ hôm nay cho đến trọn đời đã quy y." Kinh thứ tám. 9. Daṇḍasuttaṃ 9. Kinh Cây Gậy 132. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Seyyathāpi, bhikkhave, daṇḍo uparivehāsaṃ khitto sakimpi mūlena nipatati, sakimpi majjhena nipatati, sakimpi antena nipatati; evameva kho, bhikkhave, avijjānīvaraṇā sattā taṇhāsaṃyojanā sandhāvantā saṃsarantā sakimpi asmā lokā paraṃ lokaṃ gacchanti, sakimpi parasmā lokā imaṃ lokaṃ āgacchanti. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro…pe… alaṃ vimuccitu’’nti. Navamaṃ. 132. Trú ở Sāvatthī... (cho đến) ... "Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này không có khởi điểm. Điểm khởi đầu không thể nhận biết được đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái dục trói buộc, đang trôi lăn, đang lang thang. Này các Tỳ khưu, ví như một cây gậy được tung lên không trung, có lúc nó rơi xuống bằng gốc, có lúc nó rơi xuống bằng thân, có lúc nó rơi xuống bằng ngọn; cũng vậy, này các Tỳ khưu, các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái dục trói buộc, đang trôi lăn, đang lang thang, có lúc từ thế giới này đi đến thế giới khác, có lúc từ thế giới khác đi đến thế giới này. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này không có khởi điểm... (cho đến) ... đủ để giải thoát." Kinh thứ chín. 10. Puggalasuttaṃ 10. Kinh Người 133. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 133. Một thời, Đức Thế Tôn trú ở Rājagaha, trên núi Gijjhakūṭa. Tại đó, Đức Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: "Này các Tỳ khưu." "Bạch Thế Tôn," những Tỳ khưu ấy vâng đáp Đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn nói điều này: ‘‘Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro…pe… ekapuggalassa, bhikkhave, kappaṃ sandhāvato saṃsarato siyā evaṃ mahā aṭṭhikaṅkalo aṭṭhipuñjo aṭṭhirāsi yathāyaṃ vepullo pabbato, sace saṃhārako assa, sambhatañca na vinasseyya. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro…pe… alaṃ vimuccitu’’nti. "Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này không có khởi điểm... (cho đến) ... Này các Tỳ khưu, xương của một người, trong một kiếp trôi lăn, lang thang, nếu có người thu gom lại và nếu những gì đã thu gom không bị hủy hoại, thì sẽ có một đống xương, một chồng xương, một núi xương lớn như núi Vepulla này. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này không có khởi điểm... (cho đến) ... đủ để giải thoát." Idamavoca [Pg.393] bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā – Đức Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa: ‘‘Ekassekena kappena, puggalassaṭṭhisañcayo; Siyā pabbatasamo rāsi, iti vuttaṃ mahesinā. "Xương của một người trong một kiếp, tích tụ lại thành một đống lớn bằng ngọn núi, bậc Đại Sĩ đã nói như vậy." ‘‘So kho panāyaṃ akkhāto, vepullo pabbato mahā; Uttaro gijjhakūṭassa, magadhānaṃ giribbaje. "Ngọn núi Vepulla vĩ đại ấy được tuyên bố là ở phía bắc của núi Gijjhakūṭa, tại Giribbaja của người Magadha." ‘‘Yato ca ariyasaccāni, sammappaññāya passati; Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ, dukkhassa ca atikkamaṃ; Ariyaṃ caṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, dukkhūpasamagāminaṃ. "Và khi người ấy với chánh trí tuệ thấy được các Thánh đế: Khổ, sự tập khởi của khổ, sự vượt qua khổ, và con đường Thánh tám ngành đưa đến sự chấm dứt khổ." ‘‘Sa sattakkhattuṃparamaṃ, sandhāvitvāna puggalo; Dukkhassantakaro hoti, sabbasaṃyojanakkhayā’’ti. dasamaṃ; "Người ấy, sau khi trôi lăn tối đa bảy lần nữa, sẽ chấm dứt khổ đau, do sự đoạn tận tất cả các kiết sử." Kinh thứ mười. Paṭhamo vaggo. Phẩm thứ nhất. Tassuddānaṃ – Kệ tóm tắt của phẩm: Tiṇakaṭṭhañca pathavī, assu khīrañca pabbataṃ; Sāsapā sāvakā gaṅgā, daṇḍo ca puggalena cāti. Cỏ và Gỗ, Đất, Nước Mắt và Sữa, và Núi; Hạt Cải, Các Đệ Tử, Sông Hằng, Cây Gậy và Người. 2. Dutiyavaggo 2. Phẩm Thứ Hai 1. Duggatasuttaṃ 1. Kinh Người Bất Hạnh 134. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati. Tatra kho bhagavā bhikkhu āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Yaṃ, bhikkhave, passeyyātha duggataṃ durūpetaṃ niṭṭhamettha gantabbaṃ – ‘amhehipi evarūpaṃ paccanubhūtaṃ iminā dīghena addhunā’ti. Taṃ kissa hetu…pe… yāvañcidaṃ, bhikkhave, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ alaṃ virajjituṃ alaṃ vimuccitu’’nti. Paṭhamaṃ. 134. Một thời, Đức Thế Tôn trú ở Sāvatthī. Tại đó, Đức Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: "Này các Tỳ khưu." "Bạch Thế Tôn," những Tỳ khưu ấy vâng đáp Đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn nói điều này: "Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này không có khởi điểm. Điểm khởi đầu không thể nhận biết được đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái dục trói buộc, đang trôi lăn, đang lang thang. Này các Tỳ khưu, khi các ông thấy một người bất hạnh, xấu xí, các ông nên đi đến kết luận này: 'Chúng ta cũng đã từng trải qua tình trạng như vậy trong suốt quãng đường dài này.' Vì sao vậy? ... (cho đến) ... Này các Tỳ khưu, chừng ấy là đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát." Kinh thứ nhất. 2. Sukhitasuttaṃ 2. Kinh Người Hạnh Phúc 135. Sāvatthiyaṃ [Pg.394] viharati…pe… ‘‘anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro…pe… yaṃ, bhikkhave, passeyyātha sukhitaṃ susajjitaṃ, niṭṭhamettha gantabbaṃ – ‘amhehipi evarūpaṃ paccanubhūtaṃ iminā dīghena addhunā’ti. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati…pe… alaṃ vimuccitu’’nti. Dutiyaṃ. 135. Trú ở Sāvatthī... (cho đến) ... "Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này không có khởi điểm... (cho đến) ... Này các Tỳ khưu, khi các ông thấy một người hạnh phúc, được trang điểm đẹp đẽ, các ông nên đi đến kết luận này: 'Chúng ta cũng đã từng trải qua tình trạng như vậy trong suốt quãng đường dài này.' Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này không có khởi điểm. Điểm khởi đầu không thể nhận biết được... (cho đến) ... đủ để giải thoát." Kinh thứ hai. 3. Tiṃsamattasuttaṃ 3. Kinh Ba Mươi 136. Rājagahe viharati veḷuvane. Atha kho tiṃsamattā pāveyyakā bhikkhū sabbe āraññikā sabbe piṇḍapātikā sabbe paṃsukūlikā sabbe tecīvarikā sabbe sasaṃyojanā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Atha kho bhagavato etadahosi – ‘‘ime kho tiṃsamattā pāveyyakā bhikkhū sabbe āraññikā sabbe piṇḍapātikā sabbe paṃsukūlikā sabbe tecīvarikā sabbe sasaṃyojanā. Yaṃnūnāhaṃ imesaṃ tathā dhammaṃ deseyyaṃ yathā nesaṃ imasmiṃyeva āsane anupādāya āsavehi cittāni vimucceyyu’’nti. Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 136. Thế Tôn trú tại Rājagaha, trong khu rừng Veḷuvana. Bấy giờ, có khoảng ba mươi vị tỳ khưu người Pāvā, tất cả đều là những vị sống trong rừng, tất cả đều là những vị đi khất thực, tất cả đều là những vị mặc y phấn tảo, tất cả đều là những vị chỉ dùng ba y, tất cả đều còn các kiết sử, đã đi đến nơi Thế Tôn. Sau khi đến, họ đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Bấy giờ, Thế Tôn khởi lên ý nghĩ này: 'Khoảng ba mươi vị tỳ khưu người Pāvā này, tất cả đều là những vị sống trong rừng, tất cả đều là những vị đi khất thực, tất cả đều là những vị mặc y phấn tảo, tất cả đều là những vị chỉ dùng ba y, tất cả đều còn các kiết sử. Ta hãy thuyết pháp cho họ theo cách mà ngay tại chỗ ngồi này, tâm của họ sẽ được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không còn chấp thủ.' Rồi Thế Tôn gọi các vị tỳ khưu: 'Này các tỳ khưu.' – 'Bạch Thế Tôn,' các vị tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này: ‘‘Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yaṃ vā vo iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ sīsacchinnānaṃ lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ, yaṃ vā catūsu mahāsamuddesu udaka’’nti? ‘‘Yathā kho mayaṃ, bhante, bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāma, etadeva, bhante, bahutaraṃ, yaṃ no iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ sīsacchinnānaṃ lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu udaka’’nti. “Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm. Điểm khởi đầu không thể nhận ra đối với chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang trôi lăn, lưu chuyển. Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào? Cái nào nhiều hơn: máu đã tuôn chảy, đã đổ ra do bị chặt đầu của các ông, những người đang trôi lăn, lưu chuyển trong suốt thời gian dài này, hay là nước trong bốn biển lớn?” – “Bạch Thế Tôn, theo như chúng con hiểu được giáo pháp do Thế Tôn thuyết giảng, bạch Thế Tôn, chính điều này là nhiều hơn: máu đã tuôn chảy, đã đổ ra do bị chặt đầu của chúng con, những người đang trôi lăn, lưu chuyển trong suốt thời gian dài này; chứ không phải là nước trong bốn biển lớn.” ‘‘Sādhu sādhu, bhikkhave, sādhu kho me tumhe, bhikkhave, evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānātha. Etadeva, bhikkhave, bahutaraṃ, yaṃ vo iminā dīghena addhunā sandhāvataṃ saṃsarataṃ sīsacchinnānaṃ lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu [Pg.395] udakaṃ. Dīgharattaṃ vo, bhikkhave, gunnaṃ sataṃ gobhūtānaṃ sīsacchinnānaṃ lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu udakaṃ. Dīgharattaṃ vo, bhikkhave, mahiṃsānaṃ sataṃ mahiṃsabhūtānaṃ sīsacchinnānaṃ lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ …pe… dīgharattaṃ vo, bhikkhave, urabbhānaṃ sataṃ urabbhabhūtānaṃ…pe… ajānaṃ sataṃ ajabhūtānaṃ… migānaṃ sataṃ migabhūtānaṃ… kukkuṭānaṃ sataṃ kukkuṭabhūtānaṃ… sūkarānaṃ sataṃ sūkarabhūtānaṃ… dīgharattaṃ vo, bhikkhave, corā gāmaghātāti gahetvā sīsacchinnānaṃ lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ. Dīgharattaṃ vo, bhikkhave, corā pāripanthikāti gahetvā sīsacchinnānaṃ lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ. Dīgharattaṃ vo, bhikkhave, corā pāradārikāti gahetvā sīsacchinnānaṃ lohitaṃ passannaṃ paggharitaṃ, na tveva catūsu mahāsamuddesu udakaṃ. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro…pe… alaṃ vimuccitu’’nti. “Lành thay, lành thay, này các tỳ khưu! Này các tỳ khưu, thật tốt khi các ông hiểu được giáo pháp do ta thuyết giảng như vậy. Này các tỳ khưu, chính điều này là nhiều hơn: máu đã tuôn chảy, đã đổ ra do bị chặt đầu của các ông, những người đang trôi lăn, lưu chuyển trong suốt thời gian dài này; chứ không phải là nước trong bốn biển lớn. Này các tỳ khưu, trong một thời gian dài, khi là những con bò, máu đã tuôn chảy, đã đổ ra do bị chặt đầu của các ông khi sanh làm bò, chứ không phải là nước trong bốn biển lớn. Này các tỳ khưu, trong một thời gian dài, khi là những con trâu, máu đã tuôn chảy, đã đổ ra do bị chặt đầu của các ông khi sanh làm trâu... ... trong một thời gian dài, khi là những con cừu, khi sanh làm cừu... ... khi là những con dê, khi sanh làm dê... khi là những con nai, khi sanh làm nai... khi là những con gà, khi sanh làm gà... khi là những con heo, khi sanh làm heo... Này các tỳ khưu, trong một thời gian dài, khi bị bắt vì là kẻ cướp phá làng mạc, máu đã tuôn chảy, đã đổ ra do bị chặt đầu của các ông. Này các tỳ khưu, trong một thời gian dài, khi bị bắt vì là kẻ cướp đường, máu đã tuôn chảy, đã đổ ra do bị chặt đầu của các ông. Này các tỳ khưu, trong một thời gian dài, khi bị bắt vì là kẻ ngoại tình, máu đã tuôn chảy, đã đổ ra do bị chặt đầu của các ông, chứ không phải là nước trong bốn biển lớn. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm... ... đã đủ để giải thoát.” ‘‘Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti. Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṃ bhaññamāne tiṃsamattānaṃ pāveyyakānaṃ bhikkhūnaṃ anupādāya āsavehi cittāni vimucciṃsū’’ti. Tatiyaṃ. Thế Tôn đã nói điều này. Các vị tỳ khưu ấy hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Thế Tôn. Và trong khi bài pháp giải thích này đang được thuyết giảng, tâm của khoảng ba mươi vị tỳ khưu người Pāvā đã được giải thoát khỏi các lậu hoặc, không còn chấp thủ. (Kinh thứ) ba. 4. Mātusuttaṃ 4. Kinh Người Mẹ 137. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro…pe… na so, bhikkhave, satto sulabharūpo yo namātābhūtapubbo iminā dīghena addhunā. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro…pe… alaṃ vimuccitu’’nti. Catutthaṃ. 137. Trú tại Sāvatthī... ... “Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm... ... Này các tỳ khưu, không dễ gì tìm được một chúng sanh chưa từng là mẹ của các ông trong suốt thời gian dài này. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm... ... đã đủ để giải thoát.” (Kinh thứ) tư. 5. Pitusuttaṃ 5. Kinh Người Cha 138. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro…pe… na so, bhikkhave, satto sulabharūpo yo napitābhūtapubbo …pe… alaṃ vimuccitu’’nti. Pañcamaṃ. 138. Trú tại Sāvatthī... ... “Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm... ... Này các tỳ khưu, không dễ gì tìm được một chúng sanh chưa từng là cha của các ông... ... đã đủ để giải thoát.” (Kinh thứ) năm. 6. Bhātusuttaṃ 6. Kinh Người Anh Em 139. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘na so, bhikkhave, satto sulabharūpo yo nabhātābhūtapubbo…pe… alaṃ vimuccitu’’nti. Chaṭṭhaṃ. 139. Trú tại Sāvatthī... ... “Này các tỳ khưu, không dễ gì tìm được một chúng sanh chưa từng là anh em của các ông... ... đã đủ để giải thoát.” (Kinh thứ) sáu. 7. Bhaginisuttaṃ 7. Kinh Người Chị Em 140. Sāvatthiyaṃ [Pg.396] viharati…pe… ‘‘na so, bhikkhave, satto sulabharūpo yo nabhaginibhūtapubbo…pe… alaṃ vimuccitu’’nti. Sattamaṃ. 140. Trú tại Sāvatthī... ... “Này các tỳ khưu, không dễ gì tìm được một chúng sanh chưa từng là chị em của các ông... ... đã đủ để giải thoát.” (Kinh thứ) bảy. 8. Puttasuttaṃ 8. Kinh Người Con Trai 141. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘na so, bhikkhave, satto sulabharūpo yo naputtabhūtapubbo…pe… alaṃ vimuccitu’’nti. Aṭṭhamaṃ. 141. Trú tại Sāvatthī... ... “Này các tỳ khưu, không dễ gì tìm được một chúng sanh chưa từng là con trai của các ông... ... đã đủ để giải thoát.” (Kinh thứ) tám. 9. Dhītusuttaṃ 9. Kinh Người Con Gái 142. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Na so, bhikkhave, satto sulabharūpo yo na dhītābhūtapubbo iminā dīghena addhunā. Taṃ kissa hetu? Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Evaṃ dīgharattaṃ vo, bhikkhave, dukkhaṃ paccanubhūtaṃ tibbaṃ paccanubhūtaṃ byasanaṃ paccanubhūtaṃ, kaṭasī vaḍḍhitā. Yāvañcidaṃ, bhikkhave, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ, alaṃ virajjituṃ, alaṃ vimuccitu’’nti. Navamaṃ. 142. Trú tại Sāvatthī... ... “Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm. Điểm khởi đầu không thể nhận ra đối với chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang trôi lăn, lưu chuyển. Này các tỳ khưu, không dễ gì tìm được một chúng sanh chưa từng là con gái của các ông trong suốt thời gian dài này. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vòng luân hồi này không thể biết được khởi điểm. Điểm khởi đầu không thể nhận ra đối với chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang trôi lăn, lưu chuyển. Này các tỳ khưu, trong một thời gian dài như vậy, các ông đã phải chịu đựng khổ đau, đã phải chịu đựng sự thống khổ, đã phải chịu đựng sự bất hạnh, làm cho các nghĩa địa ngày càng lớn thêm. Này các tỳ khưu, chừng ấy là đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát.” (Kinh thứ) chín. 10. Vepullapabbatasuttaṃ 10. Kinh Núi Vepulla 143. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 143. Một thời, Thế Tôn trú ở Rājagaha (Vương Xá), tại núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu). Tại đấy, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: “Này các Tỳ khưu”. “Bạch Thế Tôn”, các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau: ‘‘Anamataggoyaṃ, bhikkhave, saṃsāro. Pubbā koṭi na paññāyati avijjānīvaraṇānaṃ sattānaṃ taṇhāsaṃyojanānaṃ sandhāvataṃ saṃsarataṃ. Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, imassa vepullassa pabbatassa ‘pācīnavaṃso’tveva samaññā udapādi. Tena kho pana, bhikkhave, samayena manussānaṃ ‘tivarā’tveva samaññā udapādi. Tivarānaṃ, bhikkhave, manussānaṃ cattārīsa vassasahassāni āyuppamāṇaṃ ahosi. Tivarā, bhikkhave, manussā pācīnavaṃsaṃ pabbataṃ catūhena ārohanti, catūhena orohanti. Tena kho pana, bhikkhave[Pg.397], samayena kakusandho bhagavā arahaṃ sammāsambuddho loke uppanno hoti. Kakusandhassa, bhikkhave, bhagavato arahato sammāsambuddhassa vidhurasañjīvaṃ nāma sāvakayugaṃ ahosi aggaṃ bhaddayugaṃ. Passatha, bhikkhave, sā cevimassa pabbatassa samaññā antarahitā, te ca manussā kālaṅkatā, so ca bhagavā parinibbuto. Evaṃ aniccā, bhikkhave, saṅkhārā; evaṃ addhuvā, bhikkhave, saṅkhārā; evaṃ anassāsikā, bhikkhave, saṅkhārā. Yāvañcidaṃ, bhikkhave, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ, alaṃ virajjituṃ, alaṃ vimuccituṃ. “Này các Tỳ khưu, vô thỉ là vòng luân hồi này. Khởi điểm đầu tiên không thể biết được đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị ái kiết sử trói buộc, đang trôi lăn, lưu chuyển. Này các Tỳ khưu, đã từng xảy ra trong quá khứ, ngọn núi Vepulla này có tên gọi là Pācīnavaṃsa. Và này các Tỳ khưu, vào thời ấy, loài người có tên gọi là Tivarā. Này các Tỳ khưu, tuổi thọ của loài người Tivarā là bốn mươi ngàn năm. Này các Tỳ khưu, người Tivarā leo lên núi Pācīnavaṃsa mất bốn ngày, và xuống núi cũng mất bốn ngày. Này các Tỳ khưu, vào thời ấy, Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã xuất hiện ở đời. Này các Tỳ khưu, Thế Tôn Kakusandha, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác có một cặp đệ tử Thinh văn tên là Vidhura và Sañjīva, là cặp đệ tử tối thắng, tốt lành. Này các Tỳ khưu, hãy xem, tên gọi ấy của ngọn núi này đã biến mất, những người ấy đã qua đời, và vị Thế Tôn ấy đã nhập Vô Dư Niết-bàn. Này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là vô thường như vậy; này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là không bền vững như vậy; này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là không đáng tin cậy như vậy. Này các Tỳ khưu, chừng ấy là đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát.” ‘‘Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, imassa vepullassa pabbatassa ‘vaṅkako’tveva samaññā udapādi. Tena kho pana, bhikkhave, samayena manussānaṃ ‘rohitassā’tveva samaññā udapādi. Rohitassānaṃ, bhikkhave, manussānaṃ tiṃsavassasahassāni āyuppamāṇaṃ ahosi. Rohitassā, bhikkhave, manussā vaṅkakaṃ pabbataṃ tīhena ārohanti, tīhena orohanti. Tena kho pana, bhikkhave, samayena koṇāgamano bhagavā arahaṃ sammāsambuddho loke uppanno hoti. Koṇāgamanassa, bhikkhave, bhagavato arahato sammāsambuddhassa bhiyyosuttaraṃ nāma sāvakayugaṃ ahosi aggaṃ bhaddayugaṃ. Passatha, bhikkhave, sā cevimassa pabbatassa samaññā antarahitā, te ca manussā kālaṅkatā, so ca bhagavā parinibbuto. Evaṃ aniccā, bhikkhave, saṅkhārā…pe… alaṃ vimuccituṃ. “Này các Tỳ khưu, đã từng xảy ra trong quá khứ, ngọn núi Vepulla này có tên gọi là Vaṅkaka. Và này các Tỳ khưu, vào thời ấy, loài người có tên gọi là Rohitassā. Này các Tỳ khưu, tuổi thọ của loài người Rohitassā là ba mươi ngàn năm. Này các Tỳ khưu, người Rohitassā leo lên núi Vaṅkaka mất ba ngày, và xuống núi cũng mất ba ngày. Này các Tỳ khưu, vào thời ấy, Thế Tôn Koṇāgamana, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã xuất hiện ở đời. Này các Tỳ khưu, Thế Tôn Koṇāgamana, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác có một cặp đệ tử Thinh văn tên là Bhiyyosa và Uttara, là cặp đệ tử tối thắng, tốt lành. Này các Tỳ khưu, hãy xem, tên gọi ấy của ngọn núi này đã biến mất, những người ấy đã qua đời, và vị Thế Tôn ấy đã nhập Vô Dư Niết-bàn. Này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là vô thường như vậy... đủ để giải thoát.” ‘‘Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, imassa vepullassa pabbatassa ‘supasso’tveva samaññā udapādi. Tena kho pana, bhikkhave, samayena manussānaṃ ‘suppiyā’tveva samaññā udapādi. Suppiyānaṃ, bhikkhave, manussānaṃ vīsativassasahassāni āyuppamāṇaṃ ahosi. Suppiyā, bhikkhave, manussā supassaṃ pabbataṃ dvīhena ārohanti, dvīhena orohanti. Tena kho pana, bhikkhave, samayena kassapo bhagavā arahaṃ sammāsambuddho loke uppanno hoti. Kassapassa, bhikkhave, bhagavato arahato sammāsambuddhassa tissabhāradvājaṃ nāma sāvakayugaṃ ahosi aggaṃ bhaddayugaṃ. Passatha, bhikkhave, sā cevimassa pabbatassa samaññā antarahitā, te ca manussā kālaṅkatā, so ca bhagavā parinibbuto. Evaṃ aniccā, bhikkhave, saṅkhārā; evaṃ addhuvā, bhikkhave, saṅkhārā…pe… alaṃ vimuccituṃ. “Này các Tỳ khưu, đã từng xảy ra trong quá khứ, ngọn núi Vepulla này có tên gọi là Supassa. Và này các Tỳ khưu, vào thời ấy, loài người có tên gọi là Suppiyā. Này các Tỳ khưu, tuổi thọ của loài người Suppiyā là hai mươi ngàn năm. Này các Tỳ khưu, người Suppiyā leo lên núi Supassa mất hai ngày, và xuống núi cũng mất hai ngày. Này các Tỳ khưu, vào thời ấy, Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác đã xuất hiện ở đời. Này các Tỳ khưu, Thế Tôn Kassapa, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác có một cặp đệ tử Thinh văn tên là Tissa và Bhāradvāja, là cặp đệ tử tối thắng, tốt lành. Này các Tỳ khưu, hãy xem, tên gọi ấy của ngọn núi này đã biến mất, những người ấy đã qua đời, và vị Thế Tôn ấy đã nhập Vô Dư Niết-bàn. Này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là vô thường như vậy; này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là không bền vững như vậy... đủ để giải thoát.” ‘‘Etarahi [Pg.398] kho pana, bhikkhave, imassa vepullassa pabbatassa ‘vepullo’tveva samaññā udapādi. Etarahi kho pana, bhikkhave, imesaṃ manussānaṃ ‘māgadhakā’tveva samaññā udapādi. Māgadhakānaṃ, bhikkhave, manussānaṃ appakaṃ āyuppamāṇaṃ parittaṃ lahukaṃ ; yo ciraṃ jīvati so vassasataṃ appaṃ vā bhiyyo. Māgadhakā, bhikkhave, manussā vepullaṃ pabbataṃ muhuttena ārohanti muhuttena orohanti. Etarahi kho panāhaṃ, bhikkhave, arahaṃ sammāsambuddho loke uppanno. Mayhaṃ kho pana, bhikkhave, sāriputtamoggallānaṃ nāma sāvakayugaṃ aggaṃ bhaddayugaṃ. Bhavissati, bhikkhave, so samayo yā ayañcevimassa pabbatassa samaññā antaradhāyissati, ime ca manussā kālaṃ karissanti, ahañca parinibbāyissāmi. Evaṃ aniccā, bhikkhave, saṅkhārā; evaṃ addhuvā, bhikkhave, saṅkhārā; evaṃ anassāsikā, bhikkhave, saṅkhārā. Yāvañcidaṃ, bhikkhave, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṃ, alaṃ virajjituṃ, alaṃ vimuccitu’’nti. “Còn bây giờ, này các Tỳ khưu, ngọn núi Vepulla này có tên gọi là Vepulla. Và bây giờ, này các Tỳ khưu, những người này có tên gọi là người Māgadhakā (Ma-kiệt-đà). Này các Tỳ khưu, tuổi thọ của người Māgadhakā thì ít ỏi, ngắn ngủi, chóng qua; người nào sống lâu thì được một trăm năm hoặc hơn một chút. Này các Tỳ khưu, người Māgadhakā leo lên núi Vepulla trong một khoảnh khắc, và xuống núi cũng trong một khoảnh khắc. Và bây giờ, này các Tỳ khưu, Ta, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, đã xuất hiện ở đời. Này các Tỳ khưu, Ta có một cặp đệ tử Thinh văn tên là Sāriputta và Moggallāna, là cặp đệ tử tối thắng, tốt lành. Này các Tỳ khưu, sẽ có thời mà tên gọi này của ngọn núi này sẽ biến mất, những người này sẽ qua đời, và Ta cũng sẽ nhập Vô Dư Niết-bàn. Này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là vô thường như vậy; này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là không bền vững như vậy; này các Tỳ khưu, các pháp hữu vi là không đáng tin cậy như vậy. Này các Tỳ khưu, chừng ấy là đủ để nhàm chán đối với tất cả các pháp hữu vi, đủ để ly tham, đủ để giải thoát.” Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā – Thế Tôn đã nói như vậy. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này: ‘‘Pācīnavaṃso tivarānaṃ, rohitassāna vaṅkako; Suppiyānaṃ supassoti, māgadhānañca vepullo. “Thời người Tivarā, núi là Pācīnavaṃsa, Thời người Rohitassā, núi là Vaṅkaka; Thời người Suppiyā, núi là Supassa, Và thời người Māgadha, núi là Vepulla.” ‘‘Aniccā vata saṅkhārā, uppādavayadhammino; Uppajjitvā nirujjhanti, tesaṃ vūpasamo sukho’’ti. dasamaṃ; “Ôi, các pháp hữu vi thật vô thường, Có bản chất sanh và diệt; Sanh lên rồi lại bị diệt đi, Sự tịch tịnh của chúng là an lạc.” (Kinh thứ mười) Dutiyo vaggo. Phẩm thứ hai. Tassuddānaṃ – Phần tóm lược của phẩm: Duggataṃ sukhitañceva, tiṃsa mātāpitena ca; Bhātā bhaginī putto ca, dhītā vepullapabbataṃ. Nghèo khó và Hạnh phúc, Ba mươi, Mẹ và Cha; Anh, Chị, Con trai, Con gái, và núi Vepulla. Anamataggasaṃyuttaṃ samattaṃ. Tương Ưng Vô Thỉ kết thúc. 5. Kassapasaṃyuttaṃ 5. Tương Ưng Kassapa 1. Santuṭṭhasuttaṃ 1. Kinh Tri Túc 144. Sāvatthiyaṃ [Pg.399] viharati…pe… ‘‘santuṭṭhāyaṃ, bhikkhave, kassapo itarītarena cīvarena, itarītaracīvarasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī; na ca cīvarahetu anesanaṃ appatirūpaṃ āpajjati; aladdhā ca cīvaraṃ na paritassati; laddhā ca cīvaraṃ agadhito amucchito anajjhāpanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati’’. 144. Tại Sāvatthī... Này các tỳ khưu, Kassapa này biết đủ với bất kỳ loại y phục nào, và tán dương sự biết đủ với bất kỳ loại y phục nào; vị ấy không rơi vào sự tìm cầu không thích đáng, không phù hợp vì lý do y phục; khi không nhận được y phục, vị ấy không lo lắng; và khi nhận được y phục, vị ấy sử dụng nó mà không tham đắm, không mê muội, không bị trói buộc, thấy rõ sự nguy hại, có trí tuệ về sự thoát ly. ‘‘Santuṭṭhāyaṃ, bhikkhave, kassapo itarītarena piṇḍapātena, itarītarapiṇḍapātasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī; na ca piṇḍapātahetu anesanaṃ appatirūpaṃ āpajjati; aladdhā ca piṇḍapātaṃ na paritassati; laddhā ca piṇḍapātaṃ agadhito amucchito anajjhāpanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati. Này các tỳ khưu, Kassapa này biết đủ với bất kỳ loại vật thực khất thực nào, và tán dương sự biết đủ với bất kỳ loại vật thực khất thực nào; vị ấy không rơi vào sự tìm cầu không thích đáng, không phù hợp vì lý do vật thực khất thực; khi không nhận được vật thực khất thực, vị ấy không lo lắng; và khi nhận được vật thực khất thực, vị ấy sử dụng nó mà không tham đắm, không mê muội, không bị trói buộc, thấy rõ sự nguy hại, có trí tuệ về sự thoát ly. ‘‘Santuṭṭhāyaṃ, bhikkhave, kassapo itarītarena senāsanena, itarītarasenāsanasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī; na ca senāsanahetu anesanaṃ appatirūpaṃ āpajjati; aladdhā ca senāsanaṃ na paritassati; laddhā ca senāsanaṃ agadhito amucchito anajjhāpanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati. Này các tỳ khưu, Kassapa này biết đủ với bất kỳ loại sàng tọa nào, và tán dương sự biết đủ với bất kỳ loại sàng tọa nào; vị ấy không rơi vào sự tìm cầu không thích đáng, không phù hợp vì lý do sàng tọa; khi không nhận được sàng tọa, vị ấy không lo lắng; và khi nhận được sàng tọa, vị ấy sử dụng nó mà không tham đắm, không mê muội, không bị trói buộc, thấy rõ sự nguy hại, có trí tuệ về sự thoát ly. ‘‘Santuṭṭhāyaṃ, bhikkhave, kassapo itarītarena gilānappaccayabhesajjaparikkhārena, itarītaragilānappaccayabhesajjaparikkhārasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī; na ca gilānappaccayabhesajjaparikkhārahetu anesanaṃ appatirūpaṃ āpajjati; aladdhā ca gilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ na paritassati; laddhā ca gilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ agadhito amucchito anajjhāpanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati. Này các tỳ khưu, Kassapa này biết đủ với bất kỳ loại dược phẩm và vật dụng trị bệnh nào, và tán dương sự biết đủ với bất kỳ loại dược phẩm và vật dụng trị bệnh nào; vị ấy không rơi vào sự tìm cầu không thích đáng, không phù hợp vì lý do dược phẩm và vật dụng trị bệnh; khi không nhận được dược phẩm và vật dụng trị bệnh, vị ấy không lo lắng; và khi nhận được dược phẩm và vật dụng trị bệnh, vị ấy sử dụng nó mà không tham đắm, không mê muội, không bị trói buộc, thấy rõ sự nguy hại, có trí tuệ về sự thoát ly. ‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘santuṭṭhā bhavissāma itarītarena cīvarena, itarītaracīvarasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādino; na ca cīvarahetu anesanaṃ appatirūpaṃ āpajjissāma; aladdhā ca cīvaraṃ na ca paritassissāma; laddhā ca cīvaraṃ agadhitā amucchitā anajjhāpannā ādīnavadassāvino nissaraṇapaññā paribhuñjissāma’’’. (Evaṃ sabbaṃ kātabbaṃ). Này các tỳ khưu, vì thế ở đây các thầy phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ biết đủ với bất kỳ loại y phục nào, và sẽ là người tán dương sự biết đủ với bất kỳ loại y phục nào; chúng ta sẽ không rơi vào sự tìm cầu không thích đáng, không phù hợp vì lý do y phục; khi không nhận được y phục, chúng ta sẽ không lo lắng; và khi nhận được y phục, chúng ta sẽ sử dụng nó mà không tham đắm, không mê muội, không bị trói buộc, thấy rõ sự nguy hại, có trí tuệ về sự thoát ly’. (Tất cả nên được thực hành như vậy). ‘‘‘Santuṭṭhā [Pg.400] bhavissāma itarītarena piṇḍapātena…pe… santuṭṭhā bhavissāma itarītarena senāsanena…pe… santuṭṭhā bhavissāma itarītarena gilānappaccayabhesajjaparikkhārena, itarītaragilānappaccayabhesajjaparikkhārasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādino; na ca gilānappaccayabhesajjaparikkhārahetu anesanaṃ appatirūpaṃ āpajjissāma aladdhā ca gilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ na paritassissāma; laddhā ca gilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ agadhitā amucchitā anajjhāpannā ādīnavadassāvino nissaraṇapaññā paribhuñjissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṃ. Kassapena vā hi vo, bhikkhave, ovadissāmi yo vā panassa kassapasadiso, ovaditehi ca pana vo tathattāya paṭipajjitabba’’nti. Paṭhamaṃ. ‘Chúng ta sẽ biết đủ với bất kỳ loại vật thực khất thực nào... (tương tự)... chúng ta sẽ biết đủ với bất kỳ loại sàng tọa nào... (tương tự)... chúng ta sẽ biết đủ với bất kỳ loại dược phẩm và vật dụng trị bệnh nào, và sẽ là người tán dương sự biết đủ với bất kỳ loại dược phẩm và vật dụng trị bệnh nào; chúng ta sẽ không rơi vào sự tìm cầu không thích đáng, không phù hợp vì lý do dược phẩm và vật dụng trị bệnh; khi không nhận được dược phẩm và vật dụng trị bệnh, chúng ta sẽ không lo lắng; và khi nhận được dược phẩm và vật dụng trị bệnh, chúng ta sẽ sử dụng nó mà không tham đắm, không mê muội, không bị trói buộc, thấy rõ sự nguy hại, có trí tuệ về sự thoát ly’. Này các tỳ khưu, quả thật các thầy phải học tập như vậy. Này các tỳ khưu, Ta sẽ khuyên dạy các thầy bằng (gương của) Kassapa, hoặc bằng bất cứ ai giống như Kassapa. Và khi đã được khuyên dạy, các thầy phải thực hành để đạt được trạng thái ấy. (Kinh thứ nhất). 2. Anottappīsuttaṃ 2. Kinh Anottappī 145. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ āyasmā ca mahākassapo āyasmā ca sāriputto bārāṇasiyaṃ viharanti isipatane migadāye. Atha kho āyasmā sāriputto sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā mahākassapo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā mahākassapena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto āyasmantaṃ mahākassapaṃ etadavoca – ‘‘vuccati hidaṃ, āvuso kassapa, anātāpī anottappī abhabbo sambodhāya abhabbo nibbānāya abhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya; ātāpī ca kho ottappī bhabbo sambodhāya bhabbo nibbānāya bhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāyā’’ti. 145. Tôi nghe như vầy: Một thời, trưởng lão Mahākassapa và trưởng lão Sāriputta trú ở Bārāṇasī, tại Isipatana, Migadāya. Bấy giờ, vào buổi chiều, trưởng lão Sāriputta ra khỏi nơi độc cư, đi đến chỗ trưởng lão Mahākassapa; sau khi đến, đã cùng trưởng lão Mahākassapa chào hỏi thân mật. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân thiện, đáng ghi nhớ, ngài ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, trưởng lão Sāriputta nói với trưởng lão Mahākassapa điều này: ‘Thưa hiền giả Kassapa, có lời nói rằng: “Người không nhiệt tâm, không hổ thẹn, thì không có khả năng giác ngộ, không có khả năng đạt Niết-bàn, không có khả năng chứng đắc sự an ổn vô thượng khỏi các ách phược. Còn người có nhiệt tâm, có hổ thẹn, thì có khả năng giác ngộ, có khả năng đạt Niết-bàn, có khả năng chứng đắc sự an ổn vô thượng khỏi các ách phược”’. ‘‘Kittāvatā nu kho, āvuso, anātāpī hoti anottappī abhabbo sambodhāya abhabbo nibbānāya abhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya; kittāvatā ca panāvuso, ātāpī hoti ottappī bhabbo sambodhāya bhabbo nibbānāya bhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāyā’’ti? ‘‘Idhāvuso, bhikkhu ‘anuppannā me pāpakā akusalā dhammā uppajjamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti [Pg.401] na ātappaṃ karoti, ‘uppannā me pāpakā akusalā dhammā appahīyamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti na ātappaṃ karoti, ‘anuppannā me kusalā dhammānuppajjamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti na ātappaṃ karoti, ‘uppannā me kusalā dhammā nirujjhamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti na ātappaṃ karoti. Evaṃ kho, āvuso, anātāpī hoti’’. ‘Thưa hiền giả, cho đến mức độ nào một người được gọi là không nhiệt tâm, không hổ thẹn, không có khả năng giác ngộ, không có khả năng đạt Niết-bàn, không có khả năng chứng đắc sự an ổn vô thượng khỏi các ách phược? Và cho đến mức độ nào, thưa hiền giả, một người được gọi là có nhiệt tâm, có hổ thẹn, có khả năng giác ngộ, có khả năng đạt Niết-bàn, có khả năng chứng đắc sự an ổn vô thượng khỏi các ách phược?’ ‘Này hiền giả, ở đây, vị tỳ khưu không nỗ lực nhiệt tâm với ý nghĩ: “Các pháp ác, bất thiện chưa sanh khởi nơi ta, nếu sanh khởi, sẽ dẫn đến sự bất lợi cho ta.” Vị ấy không nỗ lực nhiệt tâm với ý nghĩ: “Các pháp ác, bất thiện đã sanh khởi nơi ta, nếu không được đoạn trừ, sẽ dẫn đến sự bất lợi cho ta.” Vị ấy không nỗ lực nhiệt tâm với ý nghĩ: “Các pháp thiện chưa sanh khởi nơi ta, nếu không sanh khởi, sẽ dẫn đến sự bất lợi cho ta.” Vị ấy không nỗ lực nhiệt tâm với ý nghĩ: “Các pháp thiện đã sanh khởi nơi ta, nếu bị đoạn diệt, sẽ dẫn đến sự bất lợi cho ta.” Này hiền giả, như vậy là người không nhiệt tâm’. ‘‘Kathañcāvuso, anottappī hoti? Idhāvuso, bhikkhu ‘anuppannā me pāpakā akusalā dhammā uppajjamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti na ottappati, ‘uppannā me pāpakā akusalā dhammā appahīyamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti na ottappati, ‘anuppannā me kusalā dhammānuppajjamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti na ottappati, ‘uppannā me kusalā dhammā nirujjhamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti na ottappati. Evaṃ kho, āvuso, anottappī hoti. Evaṃ kho, āvuso, anātāpī anottappī abhabbo sambodhāya abhabbo nibbānāya abhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. “Này chư hiền, thế nào là người không ghê sợ tội lỗi? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu không ghê sợ rằng: ‘Các pháp ác, bất thiện chưa sanh khởi nơi ta, nếu sanh khởi, sẽ đưa đến bất lợi’; vị ấy không ghê sợ rằng: ‘Các pháp ác, bất thiện đã sanh khởi nơi ta, nếu không được đoạn trừ, sẽ đưa đến bất lợi’; vị ấy không ghê sợ rằng: ‘Các pháp thiện chưa sanh khởi nơi ta, nếu không sanh khởi, sẽ đưa đến bất lợi’; vị ấy không ghê sợ rằng: ‘Các pháp thiện đã sanh khởi nơi ta, nếu bị đoạn diệt, sẽ đưa đến bất lợi’. Này chư hiền, như vậy là người không ghê sợ tội lỗi. Này chư hiền, như vậy, người không nhiệt tâm, không ghê sợ tội lỗi thì không có khả năng giác ngộ, không có khả năng đạt đến Niết-bàn, không có khả năng chứng đắc sự an ổn vô thượng khỏi các ách phược.” ‘‘Kathañcāvuso, ātāpī hoti? Idhāvuso, bhikkhu ‘anuppannā me pāpakā akusalā dhammā uppajjamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti ātappaṃ karoti, ‘uppannā me pāpakā akusalā dhammā appahīyamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti ātappaṃ karoti, anuppannā me kusalā dhammā…pe… ātappaṃ karoti. Evaṃ kho, āvuso, ātāpī hoti. “Này chư hiền, thế nào là người có nhiệt tâm? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu nỗ lực nhiệt tâm rằng: ‘Các pháp ác, bất thiện chưa sanh khởi nơi ta, nếu sanh khởi, sẽ đưa đến bất lợi’; vị ấy nỗ lực nhiệt tâm rằng: ‘Các pháp ác, bất thiện đã sanh khởi nơi ta, nếu không được đoạn trừ, sẽ đưa đến bất lợi’; vị ấy nỗ lực nhiệt tâm rằng: ‘Các pháp thiện chưa sanh khởi nơi ta... v.v...’. Này chư hiền, như vậy là người có nhiệt tâm.” ‘‘Kathañcāvuso, ottappī hoti? Idhāvuso, bhikkhu ‘anuppannā me pāpakā akusalā dhammā uppajjamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti ottappati, ‘uppannā me pāpakā akusalā dhammā appahīyamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti ottappati, ‘anuppannā me kusalā dhammā anuppajjamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti ottappati, ‘uppannā me kusalā dhammā nirujjhamānā anatthāya saṃvatteyyu’nti ottappati. Evaṃ kho, āvuso, ottappī hoti. Evaṃ kho, āvuso, ātāpī ottappī bhabbo sambodhāya bhabbo nibbānāya bhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāyā’’ti. Dutiyaṃ. “Này chư hiền, thế nào là người ghê sợ tội lỗi? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu ghê sợ rằng: ‘Các pháp ác, bất thiện chưa sanh khởi nơi ta, nếu sanh khởi, sẽ đưa đến bất lợi’; vị ấy ghê sợ rằng: ‘Các pháp ác, bất thiện đã sanh khởi nơi ta, nếu không được đoạn trừ, sẽ đưa đến bất lợi’; vị ấy ghê sợ rằng: ‘Các pháp thiện chưa sanh khởi nơi ta, nếu không sanh khởi, sẽ đưa đến bất lợi’; vị ấy ghê sợ rằng: ‘Các pháp thiện đã sanh khởi nơi ta, nếu bị đoạn diệt, sẽ đưa đến bất lợi’. Này chư hiền, như vậy là người ghê sợ tội lỗi. Này chư hiền, như vậy, người có nhiệt tâm, có ghê sợ tội lỗi thì có khả năng giác ngộ, có khả năng đạt đến Niết-bàn, có khả năng chứng đắc sự an ổn vô thượng khỏi các ách phược.” Hết bài kinh thứ hai. 3. Candūpamasuttaṃ 3. Kinh Ví Dụ Mặt Trăng 146. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘candūpamā, bhikkhave, kulāni upasaṅkamatha – apakasseva kāyaṃ, apakassa cittaṃ, niccanavakā kulesu appagabbhā. Seyyathāpi[Pg.402], bhikkhave, puriso jarudapānaṃ vā olokeyya pabbatavisamaṃ vā nadīviduggaṃ vā – apakasseva kāyaṃ, apakassa cittaṃ; evameva kho, bhikkhave, candūpamā kulāni upasaṅkamatha – apakasseva kāyaṃ, apakassa cittaṃ, niccanavakā kulesu appagabbhā’’. 146. Trú ở Sāvatthī... “Này các tỳ khưu, hãy đến gần các gia đình như mặt trăng, giữ thân xa cách, giữ tâm xa cách, luôn luôn như người mới đến, không sỗ sàng trong các gia đình. Này các tỳ khưu, ví như một người nhìn xuống giếng cạn cũ, hoặc núi non hiểm trở, hoặc bờ sông vực thẳm, người ấy giữ thân xa cách, giữ tâm xa cách; cũng vậy, này các tỳ khưu, hãy đến gần các gia đình như mặt trăng, giữ thân xa cách, giữ tâm xa cách, luôn luôn như người mới đến, không sỗ sàng trong các gia đình.” ‘‘Kassapo, bhikkhave, candūpamo kulāni upasaṅkamati – apakasseva kāyaṃ, apakassa cittaṃ, niccanavako kulesu appagabbho. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, kathaṃrūpo bhikkhu arahati kulāni upasaṅkamitu’’nti? ‘‘Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā bhagavaṃnettikā bhagavaṃpaṭisaraṇā. Sādhu vata, bhante, bhagavantaṃyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti. “Này các tỳ khưu, Kassapa đến gần các gia đình như mặt trăng, giữ thân xa cách, giữ tâm xa cách, luôn luôn như người mới đến, không sỗ sàng trong các gia đình. Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, vị tỳ khưu như thế nào thì xứng đáng đến gần các gia đình?” – “Bạch Thế Tôn, các pháp của chúng con lấy Thế Tôn làm gốc rễ, lấy Thế Tôn làm người hướng dẫn, lấy Thế Tôn làm nơi nương tựa. Lành thay, bạch Thế Tôn, mong rằng ý nghĩa của lời dạy này được chính Thế Tôn giải thích. Sau khi nghe từ Thế Tôn, các tỳ khưu sẽ ghi nhớ.” Atha kho bhagavā ākāse pāṇiṃ cālesi. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, ayaṃ ākāse pāṇi na sajjati na gayhati na bajjhati; evameva kho, bhikkhave, yassa kassaci bhikkhuno kulāni upasaṅkamato kulesu cittaṃ na sajjati na gayhati na bajjhati – ‘labhantu lābhakāmā, puññakāmā karontu puññānī’ti; yathāsakena lābhena attamano hoti sumano, evaṃ paresaṃ lābhena attamano hoti sumano; evarūpo kho, bhikkhave, bhikkhu arahati kulāni upasaṅkamituṃ. Khi ấy, Thế Tôn vẫy tay trong hư không. “Này các tỳ khưu, ví như bàn tay này trong hư không không dính mắc, không nắm giữ, không bị trói buộc; cũng vậy, này các tỳ khưu, tâm của bất kỳ vị tỳ khưu nào đến gần các gia đình mà không dính mắc, không nắm giữ, không bị trói buộc trong các gia đình ấy – (với ý nghĩ rằng): ‘Mong những người mong cầu lợi lộc được lợi lộc, mong những người mong cầu phước báu làm các phước báu’; như khi tự mình được lợi lộc thì hoan hỷ, vui mừng, cũng vậy, khi người khác được lợi lộc cũng hoan hỷ, vui mừng; này các tỳ khưu, vị tỳ khưu như vậy xứng đáng đến gần các gia đình.” ‘‘Kassapassa, bhikkhave, kulāni upasaṅkamato kulesu cittaṃ na sajjati na gayhati na bajjhati – ‘labhantu lābhakāmā, puññakāmā karontu puññānī’ti; yathāsakena lābhena attamano hoti sumano; evaṃ paresaṃ lābhena attamano hoti sumano. “Này các tỳ khưu, tâm của Kassapa khi đến gần các gia đình không dính mắc, không nắm giữ, không bị trói buộc trong các gia đình ấy – (với ý nghĩ rằng): ‘Mong những người mong cầu lợi lộc được lợi lộc, mong những người mong cầu phước báu làm các phước báu’; như khi tự mình được lợi lộc thì hoan hỷ, vui mừng, cũng vậy, khi người khác được lợi lộc cũng hoan hỷ, vui mừng.” ‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, kathaṃrūpassa bhikkhuno aparisuddhā dhammadesanā hoti, kathaṃrūpassa bhikkhuno parisuddhā dhammadesanā hotī’’ti? ‘‘Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā bhagavaṃnettikā bhagavaṃpaṭisaraṇā. Sādhu vata, bhante, bhagavantaṃyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti. ‘‘Tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – “Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, việc thuyết pháp của vị tỳ khưu như thế nào là không trong sạch, và việc thuyết pháp của vị tỳ khưu như thế nào là trong sạch?” – “Bạch Thế Tôn, các pháp của chúng con lấy Thế Tôn làm gốc rễ, lấy Thế Tôn làm người hướng dẫn, lấy Thế Tôn làm nơi nương tựa. Lành thay, bạch Thế Tôn, mong rằng ý nghĩa của lời dạy này được chính Thế Tôn giải thích. Sau khi nghe từ Thế Tôn, các tỳ khưu sẽ ghi nhớ.” – “Vậy thì, này các tỳ khưu, hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý, Ta sẽ nói.” – “Vâng, bạch Thế Tôn.” – Các vị tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này: ‘‘Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu evaṃcitto paresaṃ dhammaṃ deseti – ‘aho vata me dhammaṃ suṇeyyuṃ, sutvā ca pana dhammaṃ pasīdeyyuṃ, pasannā ca [Pg.403] me pasannākāraṃ kareyyu’nti; evarūpassa kho, bhikkhave, bhikkhuno aparisuddhā dhammadesanā hoti. “Này các tỳ khưu, bất kỳ vị tỳ khưu nào có tâm như vầy mà thuyết pháp cho người khác: ‘Ồ, mong sao họ nghe pháp của ta, và sau khi nghe, mong sao họ tín thành, và sau khi tín thành, mong sao họ thể hiện thái độ tín thành đối với ta’; này các tỳ khưu, việc thuyết pháp của vị tỳ khưu như vậy là không trong sạch.” ‘‘Yo ca kho, bhikkhave, bhikkhu evaṃcitto paresaṃ dhammaṃ deseti – ‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhīti. Aho, vata me dhammaṃ suṇeyyuṃ, sutvā ca pana dhammaṃ ājāneyyuṃ, ājānitvā ca pana tathattāya paṭipajjeyyu’nti. Iti dhammasudhammataṃ paṭicca paresaṃ dhammaṃ deseti, kāruññaṃ paṭicca anuddayaṃ paṭicca anukampaṃ upādāya paresaṃ dhammaṃ deseti. Evarūpassa kho, bhikkhave, bhikkhuno parisuddhā dhammadesanā hoti. “Và này các tỳ khưu, bất kỳ vị tỳ khưu nào có tâm như vầy mà thuyết pháp cho người khác: ‘Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có tính hướng thượng, được người trí tự mình chứng ngộ. Ồ, mong sao họ nghe pháp của ta, và sau khi nghe, mong sao họ hiểu biết pháp, và sau khi hiểu biết, mong sao họ thực hành để đạt được chân lý.’ Như vậy, vị ấy thuyết pháp cho người khác do vì tính chất tốt đẹp của Pháp, do vì lòng bi, do vì lòng thương xót, do vì lòng trắc ẩn. Này các tỳ khưu, việc thuyết pháp của vị tỳ khưu như vậy là trong sạch.” ‘‘Kassapo, bhikkhave, evaṃcitto paresaṃ dhammaṃ deseti – ‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhīti. Aho, vata me dhammaṃ suṇeyyuṃ, sutvā ca pana dhammaṃ ājāneyyuṃ, ājānitvā ca pana tathattāya paṭipajjeyyu’nti. Iti dhammasudhammataṃ paṭicca paresaṃ dhammaṃ deseti, kāruññaṃ paṭicca anuddayaṃ paṭicca anukampaṃ upādāya paresaṃ dhammaṃ deseti. Kassapena vā hi vo, bhikkhave, ovadissāmi yo vā panassa kassapasadiso, ovaditehi ca pana vo tathattāya paṭipajjitabba’’nti. Tatiyaṃ. “Này các Tỳ khưu, Kassapa thuyết pháp cho người khác với tâm như vầy: ‘Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết giảng, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu. Mong thay, họ sẽ nghe pháp của ta, sau khi nghe xong, mong thay họ sẽ hiểu pháp, sau khi hiểu xong, mong thay họ sẽ thực hành đúng theo pháp ấy.’ Vị ấy thuyết pháp cho người khác vì tính chất tốt đẹp của Pháp, vị ấy thuyết pháp cho người khác vì lòng bi mẫn, vì lòng thương xót, vì lòng trắc ẩn. Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giáo huấn các ngươi bằng (tấm gương của) Kassapa, hoặc bằng người nào khác giống như Kassapa. Và sau khi được giáo huấn, các ngươi phải thực hành đúng theo như vậy.” Kinh thứ ba. 4. Kulūpakasuttaṃ 4. Kinh Kulūpaka (Thân Cận Gia Đình) 147. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, kathaṃrūpo bhikkhu arahati kulūpako hotuṃ, kathaṃrūpo bhikkhu na arahati kulūpako hotu’’nti? Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe… bhagavā etadavoca – 147. Ngự tại Sāvatthī... ... “Này các Tỳ khưu, các ngươi nghĩ thế nào, Tỳ khưu như thế nào thì xứng đáng là người thân cận gia đình, Tỳ khưu như thế nào thì không xứng đáng là người thân cận gia đình?” – “Bạch Thế Tôn, các pháp của chúng con lấy Thế Tôn làm gốc rễ...” ... Thế Tôn đã nói điều này: ‘‘Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu evaṃcitto kulāni upasaṅkamati – ‘dentuyeva me, mā nādaṃsu; bahukaññeva me dentu, mā thokaṃ; paṇītaññeva me dentu, mā lūkhaṃ; sīghaññeva me dentu, mā dandhaṃ; sakkaccaññeva me dentu, mā asakkacca’nti. Tassa ce, bhikkhave, bhikkhuno evaṃcittassa kulāni upasaṅkamato na denti, tena bhikkhu sandīyati; so tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Thokaṃ denti, no bahukaṃ…pe… lūkhaṃ denti, no paṇītaṃ… dandhaṃ denti, no sīghaṃ, tena bhikkhu sandīyati; so tatonidānaṃ [Pg.404] dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Asakkaccaṃ denti, no sakkaccaṃ; tena bhikkhu sandīyati; so tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Evarūpo kho, bhikkhave, bhikkhu na arahati kūlūpako hotuṃ. “Này các Tỳ khưu, bất kỳ Tỳ khưu nào đến gần các gia đình với tâm như vầy: ‘Mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta, chứ đừng không cúng dường; mong rằng họ cúng dường cho ta thật nhiều, chứ đừng ít; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta vật thực tinh hảo, chứ đừng thô xấu; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta nhanh chóng, chứ đừng chậm chạp; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta một cách cung kính, chứ đừng bất kính.’ Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu có tâm như vậy đến gần các gia đình mà họ không cúng dường, do vậy vị Tỳ khưu ấy bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường ít, không nhiều... ... họ cúng dường vật thực thô xấu, không tinh hảo... họ cúng dường chậm chạp, không nhanh chóng, do vậy vị Tỳ khưu ấy bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường một cách bất kính, không cung kính; do vậy vị Tỳ khưu ấy bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy cảm thọ khổ và ưu. Này các Tỳ khưu, một vị Tỳ khưu như vậy không xứng đáng là người thân cận gia đình. ‘‘Yo ca kho, bhikkhave, bhikkhu evaṃcitto kulāni upasaṅkamati – ‘taṃ kutettha labbhā parakulesu – dentuyeva me, mā nādaṃsu; bahukaññeva me dentu, mā thokaṃ; paṇītaññeva me dentu, mā lūkhaṃ; dīghaññeva me dentu, mā dandhaṃ; sakkaccaññeva me dentu, mā asakkacca’nti. Tassa ce, bhikkhave, bhikkhuno evaṃcittassa kulāni upasaṅkamato na denti; tena bhikkhu na sandīyati; so na tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Thokaṃ denti, no bahukaṃ; tena bhikkhu na sandīyati; so na tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Lūkhaṃ denti, no paṇītaṃ; tena bhikkhu na sandīyati; so na tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Dandhaṃ denti, no sīghaṃ; tena bhikkhu na sandīyati; so na tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Asakkaccaṃ denti, no sakkaccaṃ; tena bhikkhu na sandīyati; so na tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Evarūpo kho, bhikkhave, bhikkhu arahati kulūpako hotuṃ. “Và này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào đến gần các gia đình với tâm như vầy: ‘Làm sao có thể có được điều này ở gia đình người khác – rằng: mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta, chứ đừng không cúng dường; mong rằng họ cúng dường cho ta thật nhiều, chứ đừng ít; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta vật thực tinh hảo, chứ đừng thô xấu; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta nhanh chóng, chứ đừng chậm chạp; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta một cách cung kính, chứ đừng bất kính?’ Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu có tâm như vậy đến gần các gia đình mà họ không cúng dường, do vậy vị Tỳ khưu ấy không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường ít, không nhiều; do vậy vị Tỳ khưu ấy không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường vật thực thô xấu, không tinh hảo; do vậy vị Tỳ khưu ấy không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường chậm chạp, không nhanh chóng; do vậy vị Tỳ khưu ấy không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường một cách bất kính, không cung kính; do vậy vị Tỳ khưu ấy không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Này các Tỳ khưu, một vị Tỳ khưu như vậy xứng đáng là người thân cận gia đình. ‘‘Kassapo, bhikkhave, evaṃcitto kulāni upasaṅkamati – ‘taṃ kutettha labbhā parakulesu – dentuyeva me, mā nādaṃsu; bahukaññeva me dentu, mā thokaṃ; paṇītaññeva me dentu, mā lūkhaṃ; sīghaññeva me dentu, mā dandhaṃ; sakkaccaññeva me dentu, mā asakkacca’nti. Tassa ce, bhikkhave, kassapassa evaṃcittassa kulāni upasaṅkamato na denti; tena kassapo na sandīyati; so na tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Thokaṃ denti, no bahukaṃ; tena kassapo na sandīyati; so na tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Lūkhaṃ denti, no paṇītaṃ; tena kassapo na sandīyati; so na tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Dandhaṃ denti, no sīghaṃ; tena kassapo na sandīyati; so na tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Asakkaccaṃ denti, no sakkaccaṃ; tena kassapo na sandīyati; so na tatonidānaṃ dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedayati. Kassapena vā hi vo, bhikkhave, ovadissāmi yo vā panassa kassapasadiso. Ovaditehi ca pana vo tathattāya paṭipajjitabba’’nti. Catutthaṃ. “Này các Tỳ khưu, Kassapa đến gần các gia đình với tâm như vầy: ‘Làm sao có thể có được điều này ở gia đình người khác – rằng: mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta, chứ đừng không cúng dường; mong rằng họ cúng dường cho ta thật nhiều, chứ đừng ít; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta vật thực tinh hảo, chứ đừng thô xấu; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta nhanh chóng, chứ đừng chậm chạp; mong rằng họ chỉ cúng dường cho ta một cách cung kính, chứ đừng bất kính?’ Này các Tỳ khưu, nếu Kassapa có tâm như vậy đến gần các gia đình mà họ không cúng dường, do vậy Kassapa không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường ít, không nhiều; do vậy Kassapa không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường vật thực thô xấu, không tinh hảo; do vậy Kassapa không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường chậm chạp, không nhanh chóng; do vậy Kassapa không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Họ cúng dường một cách bất kính, không cung kính; do vậy Kassapa không bị dằn vặt; do nhân duyên ấy, vị ấy không cảm thọ khổ và ưu. Này các Tỳ khưu, Ta sẽ giáo huấn các ngươi bằng (tấm gương của) Kassapa, hoặc bằng người nào khác giống như Kassapa. Và sau khi được giáo huấn, các ngươi phải thực hành đúng theo như vậy.” Kinh thứ tư. 5. Jiṇṇasuttaṃ 5. Kinh Jiṇṇa (Già Yếu) 148. Evaṃ [Pg.405] me sutaṃ…pe… rājagahe veḷuvane. Atha kho āyasmā mahākassapo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ mahākassapaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘jiṇṇosi dāni tvaṃ, kassapa, garukāni ca te imāni sāṇāni paṃsukūlāni nibbasanāni. Tasmātiha tvaṃ, kassapa, gahapatāni ceva cīvarāni dhārehi, nimantanāni ca bhuñjāhi, mama ca santike viharāhī’’ti. 148. Tôi nghe như vầy... ... tại Rājagaha, trong Trúc Lâm. Bấy giờ, Tôn giả Mahākassapa đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Mahākassapa đang ngồi một bên như sau: “Này Kassapa, nay ông đã già rồi. Những y phấn tảo bằng vải gai này của ông thì nặng nề. Vì vậy, này Kassapa, ông hãy mặc y do gia chủ cúng dường, hãy dùng các bữa ăn do được mời, và hãy ở gần bên Ta.” ‘‘Ahaṃ kho, bhante, dīgharattaṃ āraññiko ceva āraññikattassa ca vaṇṇavādī, piṇḍapātiko ceva piṇḍapātikattassa ca vaṇṇavādī, paṃsukūliko ceva paṃsukūlikattassa ca vaṇṇavādī, tecīvariko ceva tecīvarikattassa ca vaṇṇavādī, appiccho ceva appicchatāya ca vaṇṇavādī, santuṭṭho ceva santuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī, pavivitto ceva pavivekassa ca vaṇṇavādī, asaṃsaṭṭho ceva asaṃsaggassa ca vaṇṇavādī, āraddhavīriyo ceva vīriyārambhassa ca vaṇṇavādī’’ti. “Bạch Thế Tôn, trong một thời gian dài, con vừa là người sống ở rừng, vừa là người tán thán hạnh sống ở rừng; vừa là người đi khất thực, vừa là người tán thán hạnh đi khất thực; vừa là người mặc y phấn tảo, vừa là người tán thán hạnh mặc y phấn tảo; vừa là người chỉ dùng ba y, vừa là người tán thán hạnh chỉ dùng ba y; vừa là người thiểu dục, vừa là người tán thán hạnh thiểu dục; vừa là người biết đủ, vừa là người tán thán hạnh biết đủ; vừa là người sống độc cư, vừa là người tán thán hạnh sống độc cư; vừa là người không giao du, vừa là người tán thán hạnh không giao du; vừa là người tinh tấn, vừa là người tán thán sự tinh tấn.” ‘‘Kiṃ pana tvaṃ, kassapa, atthavasaṃ sampassamāno dīgharattaṃ āraññiko ceva āraññikattassa ca vaṇṇavādī, piṇḍapātiko ceva…pe… paṃsukūliko ceva… tecīvariko ceva… appiccho ceva… santuṭṭho ceva… pavivitto ceva… asaṃsaṭṭho ceva… āraddhavīriyo ceva vīriyārambhassa ca vaṇṇavādī’’ti? “Này Kassapa, thấy được lợi ích gì mà ông, trong một thời gian dài, vừa là người sống ở rừng, vừa là người tán thán hạnh sống ở rừng; vừa là người đi khất thực... cho đến... vừa là người mặc y phấn tảo... vừa là người chỉ dùng ba y... vừa là người thiểu dục... vừa là người biết đủ... vừa là người sống độc cư... vừa là người không giao du... vừa là người tinh tấn, vừa là người tán thán sự tinh tấn?” ‘‘Dve khvāhaṃ, bhante, atthavase sampassamāno dīgharattaṃ āraññiko ceva āraññikattassa ca vaṇṇavādī, piṇḍapātiko ceva…pe… paṃsukūliko ceva… tecīvariko ceva… appiccho ceva… santuṭṭho ceva… pavivitto ceva… asaṃsaṭṭho ceva… āraddhavīriyo ceva vīriyārambhassa ca vaṇṇavādī. Attano ca diṭṭhadhammasukhavihāraṃ sampassamāno, pacchimañca janataṃ anukampamāno – ‘appeva nāma pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjeyyuṃ’. ‘Ye kira te ahesuṃ buddhānubuddhasāvakā te dīgharattaṃ āraññikā ceva ahesuṃ āraññikattassa ca vaṇṇavādino…pe… piṇḍapātikā ceva ahesuṃ [Pg.406] …pe… paṃsukūlikā ceva ahesuṃ… tecīvarikā ceva ahesuṃ… appicchā ceva ahesuṃ… santuṭṭhā ceva ahesuṃ… pavivittā ceva ahesuṃ… asaṃsaṭṭhā ceva ahesuṃ… āraddhavīriyā ceva ahesuṃ vīriyārambhassa ca vaṇṇavādino’ti. Te tathattāya paṭipajjissanti, tesaṃ taṃ bhavissati dīgharattaṃ hitāya sukhāya. “Bạch Thế Tôn, con thấy được hai lợi ích nên trong một thời gian dài, con vừa là người sống ở rừng, vừa là người tán thán hạnh sống ở rừng; vừa là người đi khất thực... cho đến... vừa là người mặc y phấn tảo... vừa là người chỉ dùng ba y... vừa là người thiểu dục... vừa là người biết đủ... vừa là người sống độc cư... vừa là người không giao du... vừa là người tinh tấn, vừa là người tán thán sự tinh tấn. Con vừa thấy được sự an lạc trong hiện tại cho chính mình, vừa có lòng thương tưởng đến thế hệ sau – ‘Mong rằng thế hệ sau sẽ noi theo tấm gương đã thấy’. ‘Quả thật, những vị đệ tử của các vị Phật và các vị giác ngộ theo Phật, trong một thời gian dài, các vị ấy vừa là người sống ở rừng, vừa là người tán thán hạnh sống ở rừng... cho đến... vừa là người đi khất thực... cho đến... vừa là người mặc y phấn tảo... vừa là người chỉ dùng ba y... vừa là người thiểu dục... vừa là người biết đủ... vừa là người sống độc cư... vừa là người không giao du... vừa là người tinh tấn, vừa là người tán thán sự tinh tấn’. Họ sẽ thực hành theo như vậy, điều ấy sẽ đem lại cho họ lợi ích và an lạc trong một thời gian dài.” ‘‘Ime khvāhaṃ, bhante, dve atthavase sampassamāno dīgharattaṃ āraññiko ceva āraññikattassa ca vaṇṇavādī, piṇḍapātiko ceva…pe… paṃsukūliko ceva… tecīvariko ceva… appiccho ceva… santuṭṭho ceva… pavivitto ceva… asaṃsaṭṭho ceva… āraddhavīriyo ceva vīriyārambhassa ca vaṇṇavādī’’ti. “Bạch Thế Tôn, chính vì thấy được hai lợi ích này mà trong một thời gian dài, con vừa là người sống ở rừng, vừa là người tán thán hạnh sống ở rừng; vừa là người đi khất thực... cho đến... vừa là người mặc y phấn tảo... vừa là người chỉ dùng ba y... vừa là người thiểu dục... vừa là người biết đủ... vừa là người sống độc cư... vừa là người không giao du... vừa là người tinh tấn, vừa là người tán thán sự tinh tấn.” ‘‘Sādhu sādhu, kassapa. Bahujanahitāya kira tvaṃ, kassapa, paṭipanno bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Tasmātiha tvaṃ, kassapa, sāṇāni ceva paṃsukūlāni dhārehi nibbasanāni, piṇḍāya ca carāhi, araññe ca viharāhī’’ti. Pañcamaṃ. “Lành thay, lành thay, Kassapa! Này Kassapa, quả thật ông đã thực hành vì lợi ích cho nhiều người, vì hạnh phúc cho nhiều người, vì lòng thương tưởng đối với thế gian, vì mục đích, vì lợi ích, vì hạnh phúc cho chư thiên và loài người. Vì vậy, này Kassapa, ông hãy mặc y phấn tảo bằng vải gai đã cũ sờn, hãy đi khất thực, và hãy sống trong rừng.” 6. Ovādasuttaṃ 6. Kinh Giáo Giới 149. Rājagahe veḷuvane. Atha kho āyasmā mahākassapo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ mahākassapaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘ovada, kassapa, bhikkhū; karohi, kassapa, bhikkhūnaṃ dhammiṃ kathaṃ. Ahaṃ vā, kassapa, bhikkhū ovadeyyaṃ tvaṃ vā; ahaṃ vā bhikkhūnaṃ dhammiṃ kathaṃ kareyyaṃ tvaṃ vā’’ti. 149. Tại Rājagaha, ở Veḷuvana. Khi ấy, Tôn giả Mahākassapa đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Mahākassapa đang ngồi một bên rằng: “Này Kassapa, hãy giáo giới các vị tỳ-khưu; này Kassapa, hãy thuyết pháp cho các vị tỳ-khưu. Này Kassapa, hoặc là ta, hoặc là ông nên giáo giới các vị tỳ-khưu; hoặc là ta, hoặc là ông nên thuyết pháp cho các vị tỳ-khưu.” ‘‘Dubbacā kho, bhante, etarahi bhikkhū, dovacassakaraṇehi dhammehi samannāgatā, akkhamā, appadakkhiṇaggāhino anusāsaniṃ. Idhāhaṃ, bhante, addasaṃ bhaṇḍañca nāma bhikkhuṃ ānandassa saddhivihāriṃ abhijikañca nāma bhikkhuṃ anuruddhassa saddhivihāriṃ aññamaññaṃ sutena accāvadante – ‘ehi, bhikkhu, ko bahutaraṃ bhāsissati, ko sundarataraṃ bhāsissati, ko cirataraṃ bhāsissatī’’’ti. “Bạch Thế Tôn, ngày nay các vị tỳ-khưu thật khó dạy bảo, có những phẩm chất khiến họ trở nên khó dạy bảo, không kham nhẫn, không biết tiếp thu lời chỉ dạy một cách trân trọng. Bạch Thế Tôn, ở đây con đã thấy tỳ-khưu tên Bhaṇḍa, là bạn đồng trú của Ānanda, và tỳ-khưu tên Abhijika, là bạn đồng trú của Anuruddha, đang tranh cãi hơn thua với nhau về sở học rằng: ‘Này tỳ-khưu, hãy lại đây, ai sẽ nói được nhiều hơn, ai sẽ nói được hay hơn, ai sẽ nói được lâu hơn?’” Atha [Pg.407] kho bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ āmantesi – ‘‘ehi tvaṃ, bhikkhu, mama vacanena bhaṇḍañca bhikkhuṃ ānandassa saddhivihāriṃ abhijikañca bhikkhuṃ anuruddhassa saddhivihāriṃ āmantehi – ‘satthā āyasmante āmantetī’’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca – ‘‘satthā āyasmante āmantetī’’ti. Khi ấy, Thế Tôn gọi một vị tỳ-khưu đến và bảo: “Này tỳ-khưu, hãy lại đây, ông hãy nhân danh ta mà gọi tỳ-khưu Bhaṇḍa, bạn đồng trú của Ānanda, và tỳ-khưu Abhijika, bạn đồng trú của Anuruddha, rằng: ‘Thưa các Tôn giả, Bậc Đạo Sư cho gọi các ngài.’” Vị tỳ-khưu ấy vâng lời Thế Tôn: “Xin vâng, bạch Thế Tôn,” rồi đi đến chỗ hai vị tỳ-khưu kia; sau khi đến, vị ấy nói với hai vị tỳ-khưu rằng: “Thưa các Tôn giả, Bậc Đạo Sư cho gọi các ngài.” ‘‘Evamāvuso’’ti kho te bhikkhū tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinne kho te bhikkhū bhagavā etadavoca – ‘‘saccaṃ kira tumhe, bhikkhave, aññamaññaṃ sutena accāvadatha – ‘ehi, bhikkhu, ko bahutaraṃ bhāsissati, ko sundarataraṃ bhāsissati, ko cirataraṃ bhāsissatī’’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Kiṃ nu kho me tumhe, bhikkhave, evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānātha – ‘etha tumhe, bhikkhave, aññamaññaṃ sutena accāvadatha – ehi, bhikkhu, ko bahutaraṃ bhāsissati, ko sundarataraṃ bhāsissati, ko cirataraṃ bhāsissatī’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘No ce kira me tumhe, bhikkhave, evaṃ dhammaṃ desitaṃ ājānātha, atha kiṃ carahi tumhe, moghapurisā, kiṃ jānantā kiṃ passantā evaṃ svākkhāte dhammavinaye pabbajitā samānā aññamaññaṃ sutena accāvadatha – ‘ehi, bhikkhu, ko bahutaraṃ bhāsissati, ko sundarataraṃ bhāsissati, ko cirataraṃ bhāsissatī’’’ti. “Thưa hiền giả, vâng ạ.” Các tỳ khưu ấy đã vâng lời vị tỳ khưu kia rồi đi đến nơi đức Thế Tôn ngự; sau khi đến, họ đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một nơi hợp lẽ. Khi các tỳ khưu ấy đang ngồi một nơi hợp lẽ, đức Thế Tôn đã nói điều này: “Này các tỳ khưu, có thật chăng các ngươi đã tranh cãi với nhau về điều nghe được rằng: ‘Này tỳ khưu, hãy đến đây, ai sẽ nói được nhiều hơn, ai sẽ nói được hay hơn, ai sẽ nói được lâu hơn?’” “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” “Này các tỳ khưu, các ngươi có biết giáo pháp đã được ta thuyết giảng như vầy chăng: ‘Này các tỳ khưu, các ngươi hãy đến đây, hãy tranh cãi với nhau về điều nghe được rằng: Này tỳ khưu, hãy đến đây, ai sẽ nói được nhiều hơn, ai sẽ nói được hay hơn, ai sẽ nói được lâu hơn?’” “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.” “Này các tỳ khưu, nếu các ngươi không biết giáo pháp đã được ta thuyết giảng như vậy, thì này các kẻ trống rỗng kia, do biết gì, do thấy gì mà các ngươi, trong khi đã xuất gia trong Pháp và Luật đã được khéo thuyết giảng như vầy, lại tranh cãi với nhau về điều nghe được rằng: ‘Này tỳ khưu, hãy đến đây, ai sẽ nói được nhiều hơn, ai sẽ nói được hay hơn, ai sẽ nói được lâu hơn?’” Atha kho te bhikkhū bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘accayo no, bhante, accagamā, yathābāle yathāmūḷhe yathāakusale, ye mayaṃ evaṃ svākkhāte dhammavinaye pabbajitā samānā aññamaññaṃ sutena accāvadimha – ‘ehi, bhikkhu, ko bahutaraṃ bhāsissati, ko sundarataraṃ bhāsissati, ko cirataraṃ bhāsissatī’ti. Tesaṃ no, bhante, bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃ saṃvarāyā’’ti. Khi ấy, các tỳ khưu ấy đã cúi đầu đảnh lễ dưới chân đức Thế Tôn và bạch với Ngài điều này: “Bạch Thế Tôn, lỗi lầm đã xâm chiếm chúng con, như kẻ ngu dại, như kẻ si mê, như kẻ bất thiện, chúng con là những người trong khi đã xuất gia trong Pháp và Luật đã được khéo thuyết giảng như vầy, lại tranh cãi với nhau về điều nghe được rằng: ‘Này tỳ khưu, hãy đến đây, ai sẽ nói được nhiều hơn, ai sẽ nói được hay hơn, ai sẽ nói được lâu hơn?’ Bạch Thế Tôn, xin đức Thế Tôn hãy chấp nhận lỗi lầm của chúng con đúng như là lỗi lầm, để phòng hộ trong tương lai.” ‘‘Taggha tumhe, bhikkhave, accayo accagamā yathābāle yathāmūḷhe yathāakusale, ye tumhe evaṃ svākkhāte dhammavinaye pabbajitā samānā aññamaññaṃ sutena accāvadittha – ‘ehi, bhikkhu, ko bahutaraṃ bhāsissati, ko [Pg.408] sundarataraṃ bhāsissati, ko cirataraṃ bhāsissatī’ti. Yato ca kho tumhe, bhikkhave, accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikarotha, taṃ vo mayaṃ paṭiggaṇhāma. Vuddhi hesā, bhikkhave, ariyassa vinaye yo accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikaroti āyatiñca saṃvaraṃ āpajjatī’’ti. Chaṭṭhaṃ. “Này các tỳ khưu, quả thật lỗi lầm đã xâm chiếm các ngươi, như kẻ ngu dại, như kẻ si mê, như kẻ bất thiện, các ngươi là những người trong khi đã xuất gia trong Pháp và Luật đã được khéo thuyết giảng như vầy, lại tranh cãi với nhau về điều nghe được rằng: ‘Này tỳ khưu, hãy đến đây, ai sẽ nói được nhiều hơn, ai sẽ nói được hay hơn, ai sẽ nói được lâu hơn?’ Này các tỳ khưu, khi nào các ngươi thấy được lỗi lầm đúng như là lỗi lầm và sửa chữa đúng theo Pháp, ta chấp nhận điều đó của các ngươi. Này các tỳ khưu, đây là sự tăng trưởng trong giới luật của bậc Thánh: người nào thấy được lỗi lầm đúng như là lỗi lầm, sửa chữa đúng theo Pháp, và đạt đến sự phòng hộ trong tương lai.” Hết bài kinh thứ sáu. 7. Dutiyaovādasuttaṃ 7. Kinh Giáo Giới Thứ Hai 150. Rājagahe viharati veḷuvane. Atha kho āyasmā mahākassapo yena bhagavā tenupasaṅkami…pe… ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ mahākassapaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘ovada, kassapa, bhikkhū; karohi, kassapa, bhikkhūnaṃ dhammiṃ kathaṃ. Ahaṃ vā, kassapa, bhikkhū ovadeyyaṃ tvaṃ vā; ahaṃ vā bhikkhūnaṃ dhammiṃ kathaṃ kareyyaṃ tvaṃ vā’’ti. 150. Trú tại Rājagaha, ở Veḷuvana. Khi ấy, trưởng lão Mahākassapa đã đi đến nơi đức Thế Tôn ngự... (vân vân)... Khi trưởng lão Mahākassapa đang ngồi một nơi hợp lẽ, đức Thế Tôn đã nói điều này: “Này Kassapa, hãy giáo giới các tỳ khưu; này Kassapa, hãy thuyết pháp cho các tỳ khưu. Này Kassapa, hoặc là ta sẽ giáo giới các tỳ khưu, hoặc là ngươi; hoặc là ta sẽ thuyết pháp cho các tỳ khưu, hoặc là ngươi.” ‘‘Dubbacā kho, bhante, etarahi bhikkhū, dovacassakaraṇehi dhammehi samannāgatā akkhamā appadakkhiṇaggāhino anusāsaniṃ. Yassa kassaci, bhante, saddhā natthi kusalesu dhammesu, hirī natthi kusalesu dhammesu, ottappaṃ natthi kusalesu dhammesu, vīriyaṃ natthi kusalesu dhammesu, paññā natthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no vuddhi. “Bạch Thế Tôn, hiện nay các tỳ khưu thật khó dạy bảo, họ có những pháp làm cho khó dạy bảo, không kham nhẫn, không cung kính tiếp nhận lời giáo huấn. Bạch Thế Tôn, bất cứ ai không có đức tin vào các thiện pháp, không có tàm vào các thiện pháp, không có quý vào các thiện pháp, không có tinh tấn vào các thiện pháp, không có trí tuệ vào các thiện pháp, đối với người ấy, ngày hay đêm nào đến, chỉ có thể trông đợi sự suy giảm trong các thiện pháp, không có sự tăng trưởng.” ‘‘Seyyathāpi, bhante, kāḷapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāyateva vaṇṇena, hāyati maṇḍalena, hāyati ābhāya, hāyati ārohapariṇāhena. Evameva kho, bhante, yassa kassaci saddhā natthi kusalesu dhammesu…pe… hirī natthi… ottappaṃ natthi … vīriyaṃ natthi… paññā natthi… kusalesu dhammesu tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no vuddhi. “Bạch Thế Tôn, ví như mặt trăng trong hạ huyền, ngày hay đêm nào đến, nó suy giảm về màu sắc, suy giảm về hình tròn, suy giảm về ánh sáng, suy giảm về kích thước và chu vi. Cũng vậy, bạch Thế Tôn, bất cứ ai không có đức tin vào các thiện pháp... (vân vân)... không có tàm... không có quý... không có tinh tấn... không có trí tuệ... vào các thiện pháp, đối với người ấy, ngày hay đêm nào đến, chỉ có thể trông đợi sự suy giảm trong các thiện pháp, không có sự tăng trưởng.” ‘‘‘Assaddho purisapuggalo’ti, bhante, parihānametaṃ; ‘ahiriko purisapuggalo’ti, bhante, parihānametaṃ; ‘anottappī purisapuggalo’ti, bhante, parihānametaṃ; ‘kusīto purisapuggalo’ti, bhante, parihānametaṃ; ‘duppañño purisapuggalo’ti, bhante, parihānametaṃ; ‘kodhano [Pg.409] purisapuggalo’ti, bhante, parihānametaṃ; ‘upanāhī purisapuggalo’ti, bhante, parihānametaṃ; ‘na santi bhikkhū ovādakā’ti, bhante, parihānametaṃ. “Bạch Thế Tôn, ‘người không có đức tin’ - đây là sự suy giảm. Bạch Thế Tôn, ‘người không có tàm’ - đây là sự suy giảm. Bạch Thế Tôn, ‘người không có quý’ - đây là sự suy giảm. Bạch Thế Tôn, ‘người lười biếng’ - đây là sự suy giảm. Bạch Thế Tôn, ‘người trí tuệ thấp kém’ - đây là sự suy giảm. Bạch Thế Tôn, ‘người hay sân hận’ - đây là sự suy giảm. Bạch Thế Tôn, ‘người hay phẫn uất’ - đây là sự suy giảm. Bạch Thế Tôn, ‘không có các tỳ khưu giáo giới’ - đây là sự suy giảm.” ‘‘Yassa kassaci, bhante, saddhā atthi kusalesu dhammesu, hirī atthi kusalesu dhammesu, ottappaṃ atthi kusalesu dhammesu, vīriyaṃ atthi kusalesu dhammesu, paññā atthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. “Bạch Thế Tôn, bất cứ ai có đức tin vào các thiện pháp, có tàm vào các thiện pháp, có quý vào các thiện pháp, có tinh tấn vào các thiện pháp, có trí tuệ vào các thiện pháp, đối với người ấy, ngày hay đêm nào đến, chỉ có thể trông đợi sự tăng trưởng trong các thiện pháp, không có sự suy giảm.” ‘‘Seyyathāpi, bhante, juṇhapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vaḍḍhateva vaṇṇena, vaḍḍhati maṇḍalena, vaḍḍhati ābhāya, vaḍḍhati ārohapariṇāhena. Evameva kho, bhante, yassa kassaci saddhā atthi kusalesu dhammesu… hirī atthi…pe… ottappaṃ atthi… vīriyaṃ atthi… paññā atthi kusalesu dhammesu tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Bạch ngài, ví như mặt trăng trong tuần trăng sáng, mỗi đêm hay ngày trôi qua, thì tăng trưởng về màu sắc, tăng trưởng về chu vi, tăng trưởng về ánh sáng, tăng trưởng về chiều cao và đường kính. Cũng vậy, bạch ngài, bất cứ người nào có niềm tin vào các thiện pháp, ... có lòng hổ thẹn, ... có lòng ghê sợ, ... có tinh tấn, ... có trí tuệ trong các thiện pháp, thì mỗi đêm hay ngày trôi qua, đối với người ấy chỉ có thể mong đợi sự tăng trưởng trong các thiện pháp, chứ không có sự suy giảm. ‘‘‘Saddho purisapuggalo’ti, bhante, aparihānametaṃ; ‘hirimā purisapuggalo’ti, bhante, aparihānametaṃ; ‘ottappī purisapuggalo’ti, bhante, aparihānametaṃ; ‘āraddhavīriyo purisapuggalo’ti, bhante, aparihānametaṃ; ‘paññavā purisapuggalo’ti, bhante, aparihānametaṃ; ‘akkodhano purisapuggalo’ti, bhante, aparihānametaṃ; ‘anupanāhī purisapuggalo’ti, bhante, aparihānametaṃ; ‘santi bhikkhū ovādakā’ti, bhante, aparihānameta’’nti. Bạch ngài, ‘người có niềm tin’ – đây là điều không suy giảm. Bạch ngài, ‘người có lòng hổ thẹn’ – đây là điều không suy giảm. Bạch ngài, ‘người có lòng ghê sợ’ – đây là điều không suy giảm. Bạch ngài, ‘người có tinh tấn được khởi xướng’ – đây là điều không suy giảm. Bạch ngài, ‘người có trí tuệ’ – đây là điều không suy giảm. Bạch ngài, ‘người không sân hận’ – đây là điều không suy giảm. Bạch ngài, ‘người không phẫn uất’ – đây là điều không suy giảm. Bạch ngài, ‘có các vị tỳ khưu giáo giới’ – đây là điều không suy giảm. ‘‘Sādhu sādhu, kassapa. Yassa kassaci, kassapa, saddhā natthi kusalesu dhammesu…pe… hirī natthi… ottappaṃ natthi… vīriyaṃ natthi… paññā natthi kusalesu dhammesu tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no vuddhi. Lành thay, lành thay, này Kassapa. Này Kassapa, bất cứ người nào không có niềm tin vào các thiện pháp, ... không có lòng hổ thẹn, ... không có lòng ghê sợ, ... không có tinh tấn, ... không có trí tuệ trong các thiện pháp, thì mỗi đêm hay ngày trôi qua, đối với người ấy chỉ có thể mong đợi sự suy giảm trong các thiện pháp, chứ không có sự tăng trưởng. ‘‘Seyyathāpi, kassapa, kāḷapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāyateva vaṇṇena…pe… hāyati ārohapariṇāhena. Evameva kho, kassapa, yassa kassaci saddhā natthi kusalesu dhammesu…pe… hirī natthi… ottappaṃ natthi… vīriyaṃ natthi… paññā natthi kusalesu dhammesu tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no vuddhi. ‘Assaddho purisapuggalo’ti, kassapa, parihānametaṃ[Pg.410]; ahiriko…pe… anottappī… kusīto… duppañño… kodhano… ‘upanāhī purisapuggalo’ti, kassapa, parihānametaṃ; ‘na santi bhikkhū ovādakā’ti, kassapa, parihānametaṃ. Này Kassapa, ví như mặt trăng trong tuần trăng tối, mỗi đêm hay ngày trôi qua, thì suy giảm về màu sắc, ... suy giảm về chiều cao và đường kính. Cũng vậy, này Kassapa, bất cứ người nào không có niềm tin vào các thiện pháp, ... không có lòng hổ thẹn, ... không có lòng ghê sợ, ... không có tinh tấn, ... không có trí tuệ trong các thiện pháp, thì mỗi đêm hay ngày trôi qua, đối với người ấy chỉ có thể mong đợi sự suy giảm trong các thiện pháp, chứ không có sự tăng trưởng. Này Kassapa, ‘người không có niềm tin’ – đây là điều suy giảm; người không có lòng hổ thẹn, ... người không có lòng ghê sợ, ... người lười biếng, ... người có trí tuệ thấp kém, ... người sân hận, ... Này Kassapa, ‘người phẫn uất’ – đây là điều suy giảm. Này Kassapa, ‘không có các vị tỳ khưu giáo giới’ – đây là điều suy giảm. ‘‘Yassa kassaci, kassapa, saddhā atthi kusalesu dhammesu…pe… hirī atthi… ottappaṃ atthi… vīriyaṃ atthi… paññā atthi kusalesu dhammesu tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Này Kassapa, bất cứ người nào có niềm tin vào các thiện pháp, ... có lòng hổ thẹn, ... có lòng ghê sợ, ... có tinh tấn, ... có trí tuệ trong các thiện pháp, thì mỗi đêm hay ngày trôi qua, đối với người ấy chỉ có thể mong đợi sự tăng trưởng trong các thiện pháp, chứ không có sự suy giảm. ‘‘Seyyathāpi, kassapa, juṇhapakkhe candassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vaḍḍhateva vaṇṇena, vaḍḍhati maṇḍalena, vaḍḍhati ābhāya, vaḍḍhati ārohapariṇāhena. Evameva kho, kassapa, yassa kassaci saddhā atthi kusalesu dhammesu hirī atthi… ottappaṃ atthi… vīriyaṃ atthi… paññā atthi kusalesu dhammesu tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. Này Kassapa, ví như mặt trăng trong tuần trăng sáng, mỗi đêm hay ngày trôi qua, thì tăng trưởng về màu sắc, tăng trưởng về chu vi, tăng trưởng về ánh sáng, tăng trưởng về chiều cao và đường kính. Cũng vậy, này Kassapa, bất cứ người nào có niềm tin vào các thiện pháp, có lòng hổ thẹn, ... có lòng ghê sợ, ... có tinh tấn, ... có trí tuệ trong các thiện pháp, thì mỗi đêm hay ngày trôi qua, đối với người ấy chỉ có thể mong đợi sự tăng trưởng trong các thiện pháp, chứ không có sự suy giảm. ‘‘‘Saddho purisapuggalo’ti, kassapa, aparihānametaṃ; hirimā…pe… ottappī… āraddhavīriyo… paññavā… akkodhano… ‘anupanāhī purisapuggalo’ti, kassapa, aparihānametaṃ; ‘santi bhikkhū ovādakā’ti, kassapa, aparihānameta’’nti. Sattamaṃ. Này Kassapa, ‘người có niềm tin’ – đây là điều không suy giảm; người có lòng hổ thẹn, ... người có lòng ghê sợ, ... người có tinh tấn được khởi xướng, ... người có trí tuệ, ... người không sân hận, ... Này Kassapa, ‘người không phẫn uất’ – đây là điều không suy giảm. Này Kassapa, ‘có các vị tỳ khưu giáo giới’ – đây là điều không suy giảm. (Kinh) thứ bảy. 8. Tatiyaovādasuttaṃ 8. Kinh Giáo Giới (thứ ba) 151. Rājagahe kalandakanivāpe. Atha kho āyasmā mahākassapo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ mahākassapaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘ovada, kassapa, bhikkhū; karohi, kassapa, bhikkhūnaṃ dhammiṃ kathaṃ. Ahaṃ vā, kassapa, bhikkhūnaṃ ovadeyyaṃ tvaṃ vā; ahaṃ vā bhikkhūnaṃ dhammiṃ kathaṃ kareyyaṃ tvaṃ vā’’ti. 151. Tại Rājagaha, ở Kalandakanivāpa. Bấy giờ, trưởng lão Mahākassapa đi đến chỗ đức Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Đức Thế Tôn đã nói điều này với trưởng lão Mahākassapa đang ngồi một bên: ‘Này Kassapa, hãy giáo giới các vị tỳ khưu; này Kassapa, hãy thuyết pháp cho các vị tỳ khưu. Này Kassapa, hoặc là ta hoặc là ông nên giáo giới các vị tỳ khưu; hoặc là ta hoặc là ông nên thuyết pháp cho các vị tỳ khưu.’ ‘‘Dubbacā kho, bhante, etarahi bhikkhū, dovacassakaraṇehi dhammehi samannāgatā, akkhamā, appadakkhiṇaggāhino anusāsanī’’nti. ‘‘Tathā hi pana, kassapa, pubbe therā bhikkhū āraññikā ceva ahesuṃ āraññikattassa ca vaṇṇavādino, piṇḍapātikā ceva ahesuṃ piṇḍapātikattassa ca vaṇṇavādino[Pg.411], paṃsukūlikā ceva ahesuṃ paṃsukūlikattassa ca vaṇṇavādino, tecīvarikā ceva ahesuṃ tecīvarikattassa ca vaṇṇavādino, appicchā ceva ahesuṃ appicchatāya ca vaṇṇavādino, santuṭṭhā ceva ahesuṃ santuṭṭhiyā ca vaṇṇavādino, pavivittā ceva ahesuṃ pavivekassa ca vaṇṇavādino, asaṃsaṭṭhā ceva ahesuṃ asaṃsaggassa ca vaṇṇavādino, āraddhavīriyā ceva ahesuṃ vīriyārambhassa ca vaṇṇavādino. Bạch ngài, hiện nay các vị tỳ khưu thật khó dạy bảo, sở hữu những pháp khiến cho khó dạy bảo, không kham nhẫn, không tiếp thu lời giáo huấn một cách trân trọng. Này Kassapa, quả thật là như vậy. Trước đây, các vị trưởng lão tỳ khưu vừa là những vị sống ở rừng và vừa là những vị tán thán việc sống ở rừng; vừa là những vị đi khất thực và vừa là những vị tán thán việc đi khất thực; vừa là những vị mặc y phấn tảo và vừa là những vị tán thán việc mặc y phấn tảo; vừa là những vị chỉ dùng ba y và vừa là những vị tán thán việc chỉ dùng ba y; vừa là những vị thiểu dục và vừa là những vị tán thán sự thiểu dục; vừa là những vị biết đủ và vừa là những vị tán thán sự biết đủ; vừa là những vị sống độc cư và vừa là những vị tán thán việc sống độc cư; vừa là những vị không giao du và vừa là những vị tán thán việc không giao du; vừa là những vị có tinh tấn được khởi xướng và vừa là những vị tán thán sự khởi xướng tinh tấn. ‘‘Tatra yo hoti bhikkhu āraññiko ceva āraññikattassa ca vaṇṇavādī, piṇḍapātiko ceva piṇḍapātikattassa ca vaṇṇavādī, paṃsukūliko ceva paṃsukūlikattassa ca vaṇṇavādī, tecīvariko ceva tecīvarikattassa ca vaṇṇavādī, appiccho ceva appicchatāya ca vaṇṇavādī, santuṭṭho ceva santuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī, pavivitto ceva pavivekassa ca vaṇṇavādī, asaṃsaṭṭho ceva asaṃsaggassa ca vaṇṇavādī, āraddhavīriyo ceva vīriyārambhassa ca vaṇṇavādī, taṃ therā bhikkhū āsanena nimantenti – ‘ehi, bhikkhu, ko nāmāyaṃ bhikkhu, bhaddako vatāyaṃ bhikkhu, sikkhākāmo vatāyaṃ bhikkhu; ehi, bhikkhu, idaṃ āsanaṃ nisīdāhī’’’ti. “Trong số ấy, vị tỳ khưu nào vừa là người sống ở rừng, vừa là người tán thán hạnh sống ở rừng; vừa là người đi khất thực, vừa là người tán thán hạnh đi khất thực; vừa là người mặc y phấn tảo, vừa là người tán thán hạnh mặc y phấn tảo; vừa là người chỉ dùng ba y, vừa là người tán thán hạnh chỉ dùng ba y; vừa là người ít ham muốn, vừa là người tán thán hạnh ít ham muốn; vừa là người biết đủ, vừa là người tán thán hạnh biết đủ; vừa là người sống độc cư, vừa là người tán thán hạnh sống độc cư; vừa là người không giao du, vừa là người tán thán hạnh không giao du; vừa là người tinh cần, vừa là người tán thán sự tinh cần, thì các vị tỳ khưu trưởng lão mời vị ấy bằng chỗ ngồi: ‘Hãy đến đây, tỳ khưu, vị tỳ khưu này tên là gì? Vị tỳ khưu này thật là hiền thiện! Vị tỳ khưu này thật là ham học! Hãy đến đây, tỳ khưu, đây là chỗ ngồi, mời ngài ngồi xuống.’” ‘‘Tatra, kassapa, navānaṃ bhikkhūnaṃ evaṃ hoti – ‘yo kira so hoti bhikkhu āraññiko ceva āraññikattassa ca vaṇṇavādī, piṇḍapātiko ceva…pe… paṃsukūliko ceva… tecīvariko ceva… appiccho ceva… santuṭṭho ceva… pavivitto ceva… asaṃsaṭṭho ceva… āraddhavīriyo ceva vīriyārambhassa ca vaṇṇavādī, taṃ therā bhikkhū āsanena nimantenti – ehi, bhikkhu, ko nāmāyaṃ bhikkhu, bhaddako vatāyaṃ bhikkhu, sikkhākāmo vatāyaṃ bhikkhu; ehi, bhikkhu, idaṃ āsanaṃ nisīdāhī’ti. Te tathattāya paṭipajjanti; tesaṃ taṃ hoti dīgharattaṃ hitāya sukhāya. “Này Kassapa, trong trường hợp ấy, các vị tỳ khưu trẻ tuổi khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Vị tỳ khưu nào là người sống ở rừng và tán thán hạnh sống ở rừng, là người đi khất thực... (vân vân)... là người tinh cần và tán thán sự tinh cần, thì được các vị tỳ khưu trưởng lão mời bằng chỗ ngồi: ‘Hãy đến đây, tỳ khưu, vị tỳ khưu này tên là gì? Vị tỳ khưu này thật là hiền thiện! Vị tỳ khưu này thật là ham học! Hãy đến đây, tỳ khưu, đây là chỗ ngồi, mời ngài ngồi xuống.’ Rồi họ thực hành để được như vậy; và điều đó mang lại lợi ích, hạnh phúc cho họ trong một thời gian dài. ‘‘Etarahi pana, kassapa, therā bhikkhū na ceva āraññikā na ca āraññikattassa vaṇṇavādino, na ceva piṇḍapātikā na ca piṇḍapātikattassa vaṇṇavādino, na ceva paṃsukūlikā na ca paṃsukūlikattassa vaṇṇavādino, na ceva tecīvarikā na ca tecīvarikattassa vaṇṇavādino, na ceva appicchā na ca appicchatāya vaṇṇavādino, na ceva santuṭṭhā na ca santuṭṭhiyā vaṇṇavādino, na ceva pavivittā na ca pavivekassa vaṇṇavādino, na ceva asaṃsaṭṭhā na ca asaṃsaggassa vaṇṇavādino, na ceva āraddhavīriyā na ca vīriyārambhassa vaṇṇavādino. “Nhưng này Kassapa, ngày nay các vị tỳ khưu trưởng lão không phải là người sống ở rừng, cũng không tán thán hạnh sống ở rừng; không phải là người đi khất thực, cũng không tán thán hạnh đi khất thực; không phải là người mặc y phấn tảo, cũng không tán thán hạnh mặc y phấn tảo; không phải là người chỉ dùng ba y, cũng không tán thán hạnh chỉ dùng ba y; không phải là người ít ham muốn, cũng không tán thán hạnh ít ham muốn; không phải là người biết đủ, cũng không tán thán hạnh biết đủ; không phải là người sống độc cư, cũng không tán thán hạnh sống độc cư; không phải là người không giao du, cũng không tán thán hạnh không giao du; không phải là người tinh cần, cũng không tán thán sự tinh cần. ‘‘Tatra [Pg.412] yo hoti bhikkhu ñāto yasassī lābhī cīvara-piṇḍapāta-senāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ taṃ therā bhikkhū āsanena nimantenti – ‘ehi, bhikkhu, ko nāmāyaṃ bhikkhu, bhaddako vatāyaṃ bhikkhu, sabrahmacārikāmo vatāyaṃ bhikkhu; ehi, bhikkhu, idaṃ āsanaṃ nisīdāhī’’’ti. “Trong số ấy, vị tỳ khưu nào nổi tiếng, có danh vọng, nhận được các vật dụng là y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh, thì các vị tỳ khưu trưởng lão mời vị ấy bằng chỗ ngồi: ‘Hãy đến đây, tỳ khưu, vị tỳ khưu này tên là gì? Vị tỳ khưu này thật là hiền thiện! Vị tỳ khưu này thật được các bạn đồng phạm hạnh quý mến! Hãy đến đây, tỳ khưu, đây là chỗ ngồi, mời ngài ngồi xuống.’” ‘‘Tatra, kassapa, navānaṃ bhikkhūnaṃ evaṃ hoti – ‘yo kira so hoti bhikkhu ñāto yasassī lābhī cīvara-piṇḍapāta-senāsana-gilānappaccayabhesajjaparikkhārānaṃ taṃ therā bhikkhū āsanena nimantenti – ehi, bhikkhu, ko nāmāyaṃ bhikkhu, bhaddako vatāyaṃ bhikkhu, sabrahmacārikāmo vatāyaṃ bhikkhu; ehi, bhikkhu, idaṃ āsanaṃ nisīdāhī’ti. Te tathattāya paṭipajjanti. Tesaṃ taṃ hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. Yañhi taṃ, kassapa, sammā vadamāno vadeyya – ‘upaddutā brahmacārī brahmacārūpaddavena abhipatthanā brahmacārī brahmacāriabhipatthanenā’ti, etarahi taṃ, kassapa, sammā vadamāno vadeyya – ‘upaddutā brahmacārī brahmacārūpaddavena abhipatthanā brahmacārī brahmacāriabhipatthanenā’’’ti. Aṭṭhamaṃ. “Này Kassapa, trong trường hợp ấy, các vị tỳ khưu trẻ tuổi khởi lên suy nghĩ như sau: ‘Vị tỳ khưu nào nổi tiếng, có danh vọng, nhận được các vật dụng là y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh, thì được các vị tỳ khưu trưởng lão mời bằng chỗ ngồi: ‘Hãy đến đây, tỳ khưu, vị tỳ khưu này tên là gì? Vị tỳ khưu này thật là hiền thiện! Vị tỳ khưu này thật được các bạn đồng phạm hạnh quý mến! Hãy đến đây, tỳ khưu, đây là chỗ ngồi, mời ngài ngồi xuống.’ Rồi họ thực hành để được như vậy. Và điều đó mang lại sự không lợi ích, sự đau khổ cho họ trong một thời gian dài. Này Kassapa, nếu có người nói đúng, người ấy sẽ nói rằng: ‘Những người tu phạm hạnh bị tai họa bởi tai họa của đời sống phạm hạnh; những người tu phạm hạnh bị khao khát bởi sự khao khát của đời sống phạm hạnh.’ Này Kassapa, ngày nay, nếu có người nói đúng, người ấy sẽ nói rằng: ‘Những người tu phạm hạnh bị tai họa bởi tai họa của đời sống phạm hạnh; những người tu phạm hạnh bị khao khát bởi sự khao khát của đời sống phạm hạnh.’” 9. Jhānābhiññasuttaṃ 9. Kinh Thiền và Thắng Trí 152. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati’’. 152. Trú ở Sāvatthī... “Này các tỳ khưu, khi nào Ta muốn, Ta ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào vị ấy muốn, vị ấy ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ.” ‘‘Ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati vitakkavicārānaṃ vūpasamā…pe… dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. “Này các tỳ khưu, khi nào Ta muốn, Ta diệt tầm và tứ, chứng và trú thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tĩnh nhất tâm. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào vị ấy muốn, vị ấy diệt tầm và tứ... (vân vân)... chứng và trú thiền thứ hai. ‘‘Ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharāmi sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṃvedemi, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati pītiyā [Pg.413] ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. “Này các tỳ khưu, khi nào Ta muốn, Ta ly hỷ, trú xả, chánh niệm, tỉnh giác, thân cảm sự lạc, chứng và trú thiền thứ ba, một trạng thái mà các bậc Thánh gọi là ‘xả niệm lạc trú’. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào vị ấy muốn, vị ấy ly hỷ, trú xả, chánh niệm, tỉnh giác, thân cảm sự lạc, một trạng thái mà các bậc Thánh gọi là ‘xả niệm lạc trú’, chứng và trú thiền thứ ba. ‘‘Ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati sukhassa ca pahānā …pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, do đã đoạn trừ lạc và khổ, do ưu và hỷ đã chấm dứt từ trước, Ta chứng đạt và an trú vào thiền thứ tư, trạng thái không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn, do đã đoạn trừ lạc và khổ ... chứng đạt và an trú vào thiền thứ tư. ‘‘Ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā paṭighasaññānaṃ atthaṅgamā nānattasaññānaṃ amanasikārā ananto ākāsoti ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharāmi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati sabbaso rūpasaññānaṃ samatikkamā…pe… ākāsānañcāyatanaṃ upasampajja viharati. Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, do đã hoàn toàn vượt qua sắc tưởng, do các đối ngại tưởng đã chấm dứt, do không tác ý đến các tưởng sai biệt, với ý niệm ‘hư không là vô biên,’ Ta chứng đạt và an trú vào Không Vô Biên Xứ. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn, do đã hoàn toàn vượt qua sắc tưởng ... chứng đạt và an trú vào Không Vô Biên Xứ. ‘‘Ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma anantaṃ viññāṇanti viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharāmi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati sabbaso ākāsānañcāyatanaṃ samatikkamma anantaṃ viññāṇanti viññāṇañcāyatanaṃ upasampajja viharati. Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, do đã hoàn toàn vượt qua Không Vô Biên Xứ, với ý niệm ‘thức là vô biên,’ Ta chứng đạt và an trú vào Thức Vô Biên Xứ. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn, do đã hoàn toàn vượt qua Không Vô Biên Xứ, với ý niệm ‘thức là vô biên,’ chứng đạt và an trú vào Thức Vô Biên Xứ. ‘‘Ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi sabbaso viññāṇañcāyatanaṃ samatikkamma ‘natthi kiñcī’ti ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharāmi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati…pe… ākiñcaññāyatanaṃ upasampajja viharati. Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, do đã hoàn toàn vượt qua Thức Vô Biên Xứ, với ý niệm ‘không có gì cả,’ Ta chứng đạt và an trú vào Vô Sở Hữu Xứ. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn ... chứng đạt và an trú vào Vô Sở Hữu Xứ. ‘‘Ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi sabbaso ākiñcaññāyatanaṃ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṃ upasampajja viharāmi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati…pe… nevasaññānāsaññāyatanaṃ upasampajja viharati. Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, do đã hoàn toàn vượt qua Vô Sở Hữu Xứ, Ta chứng đạt và an trú vào Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn ... chứng đạt và an trú vào Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. ‘‘Ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṃ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharāmi. Kassapopi, bhikkhave…pe… saññāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharati. Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, do đã hoàn toàn vượt qua Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, Ta chứng đạt và an trú vào Diệt Thọ Tưởng Định. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy ... chứng đạt và an trú vào Diệt Thọ Tưởng Định. ‘‘Ahaṃ[Pg.414], bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhomi – ekopi hutvā bahudhā homi, bahudhāpi hutvā eko homi; āvibhāvaṃ, tirobhāvaṃ, tirokuṭṭaṃ, tiropākāraṃ, tiropabbataṃ, asajjamāno gacchāmi, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṃ karomi, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne gacchāmi, seyyathāpi pathaviyaṃ; ākāsepi pallaṅkena kamāmi, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṃmahiddhike evaṃmahānubhāve pāṇinā parimasāmi parimajjāmi; yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vattemi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati anekavihitaṃ iddhividhaṃ paccanubhoti…pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṃ vatteti. Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, Ta trải nghiệm được nhiều loại thần thông khác nhau: từ một thân hiện ra nhiều thân, từ nhiều thân hiện ra một thân; hiện hình, biến mất; đi xuyên qua tường, qua vách, qua núi không bị trở ngại, như đi trong hư không; độn thổ và trồi lên trong đất, như ở trong nước; đi trên nước không chìm, như đi trên đất; ngồi kiết-già bay đi trong hư không, như con chim có cánh; Ta dùng tay chạm và rờ mặt trăng và mặt trời, những vật có đại thần lực, đại oai đức như vậy; Ta dùng thân để tác động quyền năng cho đến cõi Phạm Thiên. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn, vị ấy trải nghiệm được nhiều loại thần thông khác nhau ... dùng thân để tác động quyền năng cho đến cõi Phạm Thiên. ‘‘Ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇāmi, dibbe ca mānuse ca, ye dūre santike ca. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati dibbāya sotadhātuyā…pe… dūre santike ca. Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, với thiên nhĩ giới thanh tịnh, siêu phàm, Ta nghe được cả hai loại âm thanh, của chư thiên và của loài người, dù ở xa hay ở gần. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn, với thiên nhĩ giới ... nghe được các âm thanh dù ở xa hay ở gần. ‘‘Ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi parasattānaṃ parapuggalānaṃ cetasā ceto paricca pajānāmi – sarāgaṃ vā cittaṃ sarāgaṃ cittanti pajānāmi, vītarāgaṃ vā cittaṃ vītarāgaṃ cittanti pajānāmi, sadosaṃ vā cittaṃ…pe… vītadosaṃ vā cittaṃ… samohaṃ vā cittaṃ… vītamohaṃ vā cittaṃ… saṃkhittaṃ vā cittaṃ… vikkhittaṃ vā cittaṃ… mahaggataṃ vā cittaṃ… amahaggataṃ vā cittaṃ… sauttaraṃ vā cittaṃ… anuttaraṃ vā cittaṃ… samāhitaṃ vā cittaṃ… asamāhitaṃ vā cittaṃ… vimuttaṃ vā cittaṃ… avimuttaṃ vā cittaṃ avimuttaṃ cittanti pajānāmi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati parasattānaṃ parapuggalānaṃ cetasā ceto paricca pajānāti – sarāgaṃ vā cittaṃ sarāgaṃ cittanti pajānāti…pe… avimuttaṃ vā cittaṃ avimuttaṃ cittanti pajānāti. Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, với tâm của mình, Ta biết rõ tâm của các chúng sanh khác, của các người khác như sau: Ta biết tâm có tham là ‘tâm có tham,’ Ta biết tâm không tham là ‘tâm không tham,’ Ta biết tâm có sân ... tâm không sân ... tâm có si ... tâm không si ... tâm co rút ... tâm phân tán ... tâm quảng đại ... tâm không quảng đại ... tâm hữu thượng ... tâm vô thượng ... tâm có định ... tâm không có định ... tâm được giải thoát ... Ta biết tâm chưa được giải thoát là ‘tâm chưa được giải thoát.’ Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn, vị ấy biết rõ tâm của các chúng sanh khác, của các người khác như sau: vị ấy biết tâm có tham là ‘tâm có tham’ ... vị ấy biết tâm chưa được giải thoát là ‘tâm chưa được giải thoát.’ ‘‘Ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarāmi, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṃsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi, anekepi saṃvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṃvaṭṭavivaṭṭakappe – ‘amutrāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto[Pg.415], so tato cuto amutra udapādiṃ; tatrāpāsiṃ evaṃnāmo evaṃgotto evaṃvaṇṇo evamāhāro evaṃsukhadukkhappaṭisaṃvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti. Iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarāmi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ…pe… iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati. Này các tỳ khưu, Ta, khi nào muốn, Ta nhớ lại nhiều đời sống quá khứ khác nhau, cụ thể là: một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều kiếp hoại, nhiều kiếp thành, nhiều kiếp thành hoại — ‘Ở nơi kia, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, sắc tướng như thế này, ăn uống như thế này, trải nghiệm khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết ở nơi đó, ta được sanh ra ở nơi nọ. Ở đó, ta cũng có tên như thế này, dòng họ như thế này, sắc tướng như thế này, ăn uống như thế này, trải nghiệm khổ lạc như thế này, tuổi thọ đến mức như thế này. Sau khi chết ở nơi đó, ta được sanh ra ở đây.’ Như vậy, Ta nhớ lại nhiều đời sống quá khứ khác nhau với các đặc điểm và chi tiết của chúng. Này các tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, khi nào muốn, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ khác nhau, cụ thể là: một đời ... Như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ khác nhau với các đặc điểm và chi tiết của chúng. ‘‘Ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passāmi cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāmi – ‘ime vata, bhonto, sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṃ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā; te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannā, ime vā pana, bhonto, sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṃ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā; te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā’ti. Iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passāmi cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāmi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne…pe… yathākammūpage satte pajānāti. “Này các Tỳ khưu, trong khi còn mong muốn, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, Ta thấy các chúng sanh đang chết, đang sanh, hạ liệt, cao sang, đẹp đẽ, thô xấu, thiện thú, ác thú; Ta biết rõ các chúng sanh tùy theo hạnh nghiệp của chúng: ‘Chư hiền, những chúng sanh này đã thành tựu thân ác hành, thành tựu khẩu ác hành, thành tựu ý ác hành, phỉ báng các bậc Thánh, có tà kiến, chấp thủ các nghiệp theo tà kiến; sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Hoặc chư hiền, những chúng sanh này đã thành tựu thân thiện hành, thành tựu khẩu thiện hành, thành tựu ý thiện hành, không phỉ báng các bậc Thánh, có chánh kiến, chấp thủ các nghiệp theo chánh kiến; sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào thiện thú, thiên giới, cõi đời này.’ Như vậy, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, Ta thấy các chúng sanh đang chết, đang sanh, hạ liệt, cao sang, đẹp đẽ, thô xấu, thiện thú, ác thú; Ta biết rõ các chúng sanh tùy theo hạnh nghiệp của chúng. Này các Tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, trong khi còn mong muốn, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, vị ấy thấy các chúng sanh đang chết... cho đến... vị ấy biết rõ các chúng sanh tùy theo hạnh nghiệp của chúng.” ‘‘Ahaṃ, bhikkhave, āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmi. Kassapopi, bhikkhave, āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’’ti. Navamaṃ. “Này các Tỳ khưu, do đoạn tận các lậu hoặc, Ta đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú trong ngay hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Này các Tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú trong ngay hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.” 10. Upassayasuttaṃ 10. Kinh Trú Xứ 153. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ āyasmā mahākassapo sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā ānando pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yenāyasmā [Pg.416] mahākassapo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākassapaṃ etadavoca – ‘‘āyāma, bhante kassapa, yena aññataro bhikkhunupassayo tenupasaṅkamissāmā’’ti. ‘‘Gaccha tvaṃ, āvuso ānanda, bahukicco tvaṃ bahukaraṇīyo’’ti. Dutiyampi kho āyasmā ānando āyasmantaṃ mahākassapaṃ etadavoca – ‘‘āyāma, bhante kassapa, yena aññataro bhikkhunupassayo tenupasaṅkamissāmā’’ti. ‘‘Gaccha tvaṃ, āvuso ānanda, bahukicco tvaṃ bahukaraṇīyo’’ti. Tatiyampi kho āyasmā ānando āyasmantaṃ mahākassapaṃ etadavoca – ‘‘āyāma, bhante kassapa, yena aññataro bhikkhunupassayo tenupasaṅkamissāmā’’ti. 153. Tôi nghe như vầy – một thời, Tôn giả Mahā Kassapa trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của Anāthapiṇḍika. Rồi Tôn giả Ānanda vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi đến chỗ Tôn giả Mahā Kassapa; sau khi đến, nói với Tôn giả Mahā Kassapa điều này: “Thưa Tôn giả Kassapa, chúng ta hãy đi đến một trú xứ của Tỳ khưu ni nào đó.” “Này hiền giả Ānanda, hiền giả hãy đi đi. Hiền giả có nhiều công việc, nhiều phận sự.” Lần thứ hai, Tôn giả Ānanda lại nói với Tôn giả Mahā Kassapa điều này: “Thưa Tôn giả Kassapa, chúng ta hãy đi đến một trú xứ của Tỳ khưu ni nào đó.” “Này hiền giả Ānanda, hiền giả hãy đi đi. Hiền giả có nhiều công việc, nhiều phận sự.” Lần thứ ba, Tôn giả Ānanda lại nói với Tôn giả Mahā Kassapa điều này: “Thưa Tôn giả Kassapa, chúng ta hãy đi đến một trú xứ của Tỳ khưu ni nào đó.” Atha kho āyasmā mahākassapo pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya āyasmatā ānandena pacchāsamaṇena yena aññataro bhikkhunupassayo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho sambahulā bhikkhuniyo yenāyasmā mahākassapo tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākassapaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho tā bhikkhuniyo āyasmā mahākassapo dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi. Atha kho āyasmā mahākassapo tā bhikkhuniyo dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. Rồi Tôn giả Mahā Kassapa vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, cùng với Tôn giả Ānanda đi theo sau, đi đến một trú xứ của Tỳ khưu ni nào đó; sau khi đến, ngài ngồi trên chỗ đã soạn sẵn. Rồi nhiều Tỳ khưu ni đi đến chỗ Tôn giả Mahā Kassapa; sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Mahā Kassapa rồi ngồi xuống một bên. Tôn giả Mahā Kassapa đã thuyết pháp, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ các Tỳ khưu ni đang ngồi một bên bằng một bài pháp thoại. Rồi Tôn giả Mahā Kassapa, sau khi đã thuyết pháp, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ các Tỳ khưu ni bằng một bài pháp thoại, từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi. Atha kho thullatissā bhikkhunī anattamanā anattamanavācaṃ nicchāresi – ‘‘kiṃ pana ayyo mahākassapo, ayyassa ānandassa vedehamunino sammukhā dhammaṃ bhāsitabbaṃ maññati? Seyyathāpi nāma sūcivāṇijako sūcikārassa santike sūciṃ vikketabbaṃ maññeyya; evameva ayyo mahākassapo ayyassa ānandassa vedehamunino sammukhā dhammaṃ bhāsitabbaṃ maññatī’’ti. Lúc ấy, Tỳ khưu ni Thullatissā không hoan hỷ, đã thốt ra lời không hoan hỷ: “Tại sao Tôn giả Mahā Kassapa lại nghĩ rằng nên thuyết pháp trước mặt Tôn giả Ānanda, bậc trí tuệ ẩn sĩ? Ví như một người bán kim lại nghĩ rằng nên bán kim cho người thợ làm kim; cũng vậy, Tôn giả Mahā Kassapa lại nghĩ rằng nên thuyết pháp trước mặt Tôn giả Ānanda, bậc trí tuệ ẩn sĩ.” Assosi kho āyasmā mahākassapo thullatissāya bhikkhuniyā imaṃ vācaṃ bhāsamānāya. Atha kho āyasmā mahākassapo āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu kho, āvuso ānanda, ahaṃ sūcivāṇijako, tvaṃ sūcikāro; udāhu ahaṃ sūcikāro, tvaṃ sūcivāṇijako’’ti? ‘‘Khama[Pg.417], bhante kassapa, bālo mātugāmo’’ti. ‘‘Āgamehi tvaṃ, āvuso ānanda, mā te saṅgho uttari upaparikkhi’’. Tôn giả Mahā Kassapa đã nghe được những lời này của Tỳ khưu ni Thullatissā đang nói. Rồi Tôn giả Mahā Kassapa nói với Tôn giả Ānanda điều này: “Này hiền giả Ānanda, có phải ta là người bán kim, còn hiền giả là người làm kim; hay ta là người làm kim, còn hiền giả là người bán kim?” “Xin Tôn giả Kassapa hãy kham nhẫn. Người nữ thật là ngu si.” “Này hiền giả Ānanda, hiền giả hãy chờ đó. Kẻo Tăng chúng lại điều tra hiền giả thêm nữa.” ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, āvuso ānanda, api nu tvaṃ bhagavato sammukhā bhikkhusaṅghe upanīto – ‘ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi. Ānandopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharatī’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. “Này hiền giả Ānanda, hiền giả nghĩ thế nào? Có bao giờ hiền giả được Thế Tôn giới thiệu trước chúng Tỳ khưu rằng: ‘Này các Tỳ khưu, trong khi còn mong muốn, Ta ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Này các Tỳ khưu, Ānanda cũng vậy, trong khi còn mong muốn, ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ’ hay không?” “Thưa Tôn giả, không phải vậy.” ‘‘Ahaṃ kho, āvuso, bhagavato sammukhā bhikkhusaṅghe upanīto – ‘ahaṃ, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhāmi vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi. Kassapopi, bhikkhave, yāvadeva ākaṅkhati vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi…pe… paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharatī’ti…pe…. (Navannaṃ anupubbavihārasamāpattīnaṃ pañcannañca abhiññānaṃ evaṃ vitthāro veditabbo.) “Này hiền giả, trước mặt Thế Tôn, giữa chúng Tỳ khưu, tôi đã được giới thiệu (so sánh) rằng: ‘Này các Tỳ khưu, Ta, chừng nào muốn, ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú Sơ thiền, có tầm, có tứ, với hỷ và lạc do ly dục sanh. Này các Tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, chừng nào muốn, ly dục, ly các pháp bất thiện... (như trên)... chứng và trú Sơ thiền.’ ... (Phần chi tiết về chín bậc thiền tuần tự và năm thắng trí cũng nên được hiểu tương tự như vậy.)” ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, āvuso ānanda, api nu tvaṃ bhagavato sammukhā bhikkhusaṅghe upanīto – ‘ahaṃ, bhikkhave, āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmi. Ānandopi, bhikkhave, āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. “Này hiền giả Ānanda, hiền giả nghĩ thế nào? Có phải hiền giả đã được Thế Tôn giới thiệu (so sánh) trước mặt Ngài, giữa chúng Tỳ khưu rằng: ‘Này các Tỳ khưu, Ta, do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đắc và an trú ngay trong hiện tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô lậu. Này các Tỳ khưu, Ānanda cũng vậy, do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đắc và an trú ngay trong hiện tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô lậu’ không?” “Thưa Tôn giả, không phải vậy.” ‘‘Ahaṃ kho, āvuso, bhagavato sammukhā bhikkhusaṅghe upanīto – ‘ahaṃ, bhikkhave, āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmi. Kassapopi, bhikkhave, āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’’’ti. “Này hiền giả, trước mặt Thế Tôn, giữa chúng Tỳ khưu, tôi đã được giới thiệu (so sánh) rằng: ‘Này các Tỳ khưu, Ta, do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đắc và an trú ngay trong hiện tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô lậu. Này các Tỳ khưu, Kassapa cũng vậy, do đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đắc và an trú ngay trong hiện tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô lậu.’” ‘‘Sattaratanaṃ vā, āvuso, nāgaṃ aḍḍhaṭṭhamaratanaṃ vā tālapattikāya chādetabbaṃ maññeyya, yo me cha abhiññā chādetabbaṃ maññeyyā’’ti. “Này hiền giả, người nào nghĩ rằng sáu thắng trí của tôi có thể được che giấu, thì người ấy cũng có thể nghĩ rằng một con voi cao bảy cubit hay bảy cubit rưỡi có thể được che giấu bằng một chiếc lá cọ.” Cavittha ca pana thullatissā bhikkhunī brahmacariyamhāti. Dasamaṃ. Và Tỳ khưu ni Thullatissā đã từ bỏ phạm hạnh. (Kinh thứ) mười. 11. Cīvarasuttaṃ 11. Kinh về Y 154. Ekaṃ [Pg.418] samayaṃ āyasmā mahākassapo rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā ānando dakkhiṇagirismiṃ cārikaṃ carati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ. 154. Một thời, Tôn giả Mahākassapa trú ở Rājagaha, tại Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Lúc bấy giờ, Tôn giả Ānanda đang du hành ở Dakkhiṇagiri cùng với đại chúng Tỳ khưu. Tena kho pana samayena āyasmato ānandassa tiṃsamattā saddhivihārino bhikkhū sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattā bhavanti yebhuyyena kumārabhūtā. Atha kho āyasmā ānando dakkhiṇagirismiṃ yathābhirantaṃ cārikaṃ caritvā yena rājagahaṃ veḷuvanaṃ kalandakanivāpo yenāyasmā mahākassapo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākassapaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ ānandaṃ āyasmā mahākassapo etadavoca – ‘‘kati nu kho, āvuso ānanda, atthavase paṭicca bhagavatā kulesu tikabhojanaṃ paññatta’’nti? Lúc bấy giờ, khoảng ba mươi vị Tỳ khưu đồng trú của Tôn giả Ānanda, phần lớn là những người trẻ tuổi, đã từ bỏ học pháp và hoàn tục. Bấy giờ, Tôn giả Ānanda, sau khi du hành ở Dakkhiṇagiri tùy thích, đã đi đến Rājagaha, đến Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc, đến chỗ Tôn giả Mahākassapa; sau khi đến, đã đảnh lễ Tôn giả Mahākassapa rồi ngồi xuống một bên. Tôn giả Mahākassapa nói với Tôn giả Ānanda đang ngồi một bên rằng: ‘Này hiền giả Ānanda, do mấy lý do mà Thế Tôn đã chế định về việc ăn ba bữa tại các gia đình?’” ‘‘Tayo kho, bhante kassapa, atthavase paṭicca bhagavatā kulesu tikabhojanaṃ paññattaṃ – dummaṅkūnaṃ puggalānaṃ niggahāya pesalānaṃ bhikkhūnaṃ phāsuvihārāya, mā pāpicchā pakkhaṃ nissāya saṅghaṃ bhindeyyuṃ, kulānuddayatāya ca. Ime kho, bhante kassapa, tayo atthavase paṭicca bhagavatā kulesu tikabhojanaṃ paññatta’’nti. “Thưa Tôn giả Kassapa, do ba lý do mà Thế Tôn đã chế định về việc ăn ba bữa tại các gia đình: để kiềm chế những người khó dạy, để các Tỳ khưu có giới hạnh được an trú thoải mái, để những người có ác dục không dựa vào phe đảng mà chia rẽ Tăng chúng, và vì lòng thương tưởng đến các gia đình. Thưa Tôn giả Kassapa, chính vì ba lý do này mà Thế Tôn đã chế định về việc ăn ba bữa tại các gia đình.” ‘‘Atha kiñcarahi tvaṃ, āvuso ānanda, imehi navehi bhikkhūhi indriyesu aguttadvārehi bhojane amattaññūhi jāgariyaṃ ananuyuttehi saddhiṃ cārikaṃ carasi? Sassaghātaṃ maññe carasi, kulūpaghātaṃ maññe carasi. Olujjati kho te, āvuso ānanda, parisā; palujjanti kho te, āvuso, navappāyā. Na vāyaṃ kumārako mattamaññāsī’’ti. “Vậy thì tại sao, này hiền giả Ānanda, hiền giả lại du hành cùng với những Tỳ khưu mới tu này, những người không phòng hộ các căn, không biết tiết độ trong ăn uống, không chuyên tâm tỉnh giác? Tôi nghĩ rằng hiền giả đang đi như kẻ phá hoại mùa màng, tôi nghĩ rằng hiền giả đang đi như kẻ phá hoại gia đình. Này hiền giả Ānanda, hội chúng của hiền giả đang tan rã; này hiền giả, những người mới tu của hiền giả đang tan rã. Cậu bé này không biết chừng mực.” ‘‘Api me, bhante kassapa, sirasmiṃ palitāni jātāni. Atha ca pana mayaṃ ajjāpi āyasmato mahākassapassa kumārakavādā na muccāmā’’ti. ‘‘Tathā hi pana tvaṃ, āvuso ānanda, imehi navehi bhikkhūhi indriyesu aguttadvārehi bhojane amattaññūhi jāgariyaṃ ananuyuttehi saddhiṃ cārikaṃ carasi, sassaghātaṃ maññe carasi, kulūpaghātaṃ maññe carasi. Olujjati [Pg.419] kho te, āvuso ānanda, parisā; palujjanti kho te, āvuso, navappāyā. Na vāyaṃ kumārako mattamaññāsī’’ti. “Thưa Tôn giả Kassapa, tóc trên đầu con đã bạc rồi. Thế mà cho đến nay, chúng con vẫn chưa thoát khỏi cách gọi là ‘cậu bé’ của Tôn giả Mahākassapa.” “Đúng vậy, này hiền giả Ānanda, hiền giả lại du hành cùng với những Tỳ khưu mới tu này, những người không phòng hộ các căn, không biết tiết độ trong ăn uống, không chuyên tâm tỉnh giác. Tôi nghĩ rằng hiền giả đang đi như kẻ phá hoại mùa màng, tôi nghĩ rằng hiền giả đang đi như kẻ phá hoại gia đình. Này hiền giả Ānanda, hội chúng của hiền giả đang tan rã; này hiền giả, những người mới tu của hiền giả đang tan rã. Cậu bé này không biết chừng mực.” Assosi kho thullanandā bhikkhunī – ‘‘ayyena kira mahākassapena ayyo ānando vedehamuni kumārakavādena apasādito’’ti. Tỳ khưu ni Thullanandā đã nghe rằng: “Tôn giả Mahākassapa đã khiển trách Tôn giả Ānanda, bậc thánh nhân xứ Videha, bằng cách gọi ngài là ‘cậu bé’.” Atha kho thullanandā bhikkhunī anattamanā anattamanavācaṃ nicchāresi – ‘‘kiṃ pana ayyo mahākassapo aññatitthiyapubbo samāno ayyaṃ ānandaṃ vedehamuniṃ kumārakavādena apasādetabbaṃ maññatī’’ti! Assosi kho āyasmā mahākassapo thullanandāya bhikkhuniyā imaṃ vācaṃ bhāsamānāya. Bấy giờ, Tỳ khưu ni Thullanandā không hài lòng và đã thốt ra những lời không hài lòng: “Tại sao Tôn giả Mahākassapa, một người trước đây từng là ngoại đạo, lại nghĩ rằng có thể khiển trách Tôn giả Ānanda, bậc thánh nhân xứ Videha, bằng cách gọi ngài là ‘cậu bé’ chứ!” Tôn giả Mahākassapa đã nghe được những lời này do Tỳ khưu ni Thullanandā nói. Atha kho āyasmā mahākassapo āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca – ‘‘tagghāvuso ānanda, thullanandāya bhikkhuniyā sahasā appaṭisaṅkhā vācā bhāsitā. Yatvāhaṃ, āvuso, kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito, nābhijānāmi aññaṃ satthāraṃ uddisitā, aññatra tena bhagavatā arahatā sammāsambuddhena. Pubbe me, āvuso, agārikabhūtassa sato etadahosi – ‘sambādho gharāvāso rajāpatho, abbhokāso pabbajjā. Nayidaṃ sukaraṃ agāraṃ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṃ ekantaparisuddhaṃ saṅkhalikhitaṃ brahmacariyaṃ carituṃ. Yaṃnūnāhaṃ kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajeyya’nti. So khvāhaṃ, āvuso, aparena samayena paṭapilotikānaṃ saṅghāṭiṃ kāretvā ye loke arahanto te uddissa kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajiṃ. Bấy giờ, Tôn giả Mahākassapa nói với Tôn giả Ānanda điều này: Này hiền giả Ānanda, thật vậy, Tỳ-kheo-ni Thullanandā đã nói lời vội vàng, không suy xét. Này hiền giả, kể từ khi tôi cạo bỏ râu tóc, đắp y cà-sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, tôi không biết đã chỉ định một vị thầy nào khác, ngoại trừ Đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ấy. Này hiền giả, trước kia, khi còn là người tại gia, tôi đã có suy nghĩ thế này: ‘Đời sống tại gia thật chật hẹp, là con đường của bụi bặm; đời sống xuất gia như khoảng trời quang đãng. Thật không dễ dàng cho người sống tại gia có thể thực hành phạm hạnh một cách hoàn toàn đầy đủ, hoàn toàn thanh tịnh, được gọt giũa như vỏ ốc. Vậy ta hãy cạo bỏ râu tóc, đắp y cà-sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình’. Này hiền giả, sau một thời gian, tôi đã làm một y tăng-già-lê bằng những mảnh vải vụn, hướng đến các bậc A-la-hán trên đời, rồi cạo bỏ râu tóc, đắp y cà-sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. So evaṃ pabbajito samāno addhānamaggappaṭipanno addasaṃ bhagavantaṃ antarā ca rājagahaṃ antarā ca nāḷandaṃ bahuputte cetiye nisinnaṃ. Disvāna me etadahosi – ‘satthārañca vatāhaṃ passeyyaṃ, bhagavantameva passeyyaṃ; sugatañca vatāhaṃ passeyyaṃ, bhagavantameva passeyyaṃ; sammāsambuddhañca vatāhaṃ passeyyaṃ; bhagavantameva passeyya’nti. So khvāhaṃ, āvuso, tattheva bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṃ etadavocaṃ – ‘satthā me, bhante, bhagavā, sāvakohamasmi; satthā me, bhante, bhagavā, sāvakohamasmī’ti[Pg.420]. Evaṃ vutte maṃ, āvuso, bhagavā etadavoca – ‘yo kho, kassapa, evaṃ sabbacetasā samannāgataṃ sāvakaṃ ajānaññeva vadeyya jānāmīti, apassaññeva vadeyya passāmīti, muddhāpi tassa vipateyya. Ahaṃ kho pana, kassapa, jānaññeva vadāmi jānāmīti, passaññeva vadāmi passāmī’ti. Khi đã xuất gia như vậy, trong lúc đang đi trên một con đường dài, tôi đã thấy Đức Thế Tôn đang ngồi tại bảo tháp Bahuputta, giữa thành Rājagaha và thành Nāḷandā. Sau khi thấy Ngài, tôi đã có suy nghĩ thế này: ‘Nếu ta muốn thấy một vị Đạo Sư, ta chỉ nên thấy chính Đức Thế Tôn; nếu ta muốn thấy một bậc Thiện Thệ, ta chỉ nên thấy chính Đức Thế Tôn; nếu ta muốn thấy một bậc Chánh Đẳng Giác, ta chỉ nên thấy chính Đức Thế Tôn’. Này hiền giả, ngay tại nơi đó, tôi đã cúi đầu đảnh lễ dưới chân Đức Thế Tôn và bạch với Ngài rằng: ‘Bạch Thế Tôn, Thế Tôn là Đạo Sư của con, con là đệ tử của Ngài; bạch Thế Tôn, Thế Tôn là Đạo Sư của con, con là đệ tử của Ngài’. Này hiền giả, khi tôi nói vậy, Đức Thế Tôn đã nói với tôi điều này: ‘Này Kassapa, người nào đối với một đệ tử có tâm trọn vẹn như vậy, mà không biết lại nói “Ta biết”, không thấy lại nói “Ta thấy”, thì đầu của người ấy sẽ vỡ ra. Nhưng này Kassapa, Ta biết nên Ta nói “Ta biết”, Ta thấy nên Ta nói “Ta thấy”’. Tasmātiha te, kassapa, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘tibbaṃ me hirottappaṃ paccupaṭṭhitaṃ bhavissati theresu navesu majjhimesū’ti. Evañhi te, kassapa, sikkhitabbaṃ. Vì vậy, này Kassapa, ở đây con phải học tập như sau: ‘Lòng tàm quý mãnh liệt của ta sẽ được thiết lập đối với các vị trưởng lão, các vị tân tỳ-kheo, và các vị trung niên’. Này Kassapa, con phải học tập như vậy. Tasmātiha te, kassapa, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘yaṃ kiñci dhammaṃ suṇissāmi kusalūpasaṃhitaṃ sabbaṃ taṃ aṭṭhiṃ katvā manasi karitvā sabbacetasā samannāharitvā ohitasoto dhammaṃ suṇissāmī’ti. Evañhi te, kassapa, sikkhitabbaṃ. Vì vậy, này Kassapa, ở đây con phải học tập như sau: ‘Bất cứ pháp nào liên hệ đến điều thiện mà ta sẽ nghe, ta sẽ lắng nghe tất cả pháp ấy, chú tâm, tác ý, hướng tâm trọn vẹn, lắng tai nghe pháp’. Này Kassapa, con phải học tập như vậy. Tasmātiha te, kassapa, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘sātasahagatā ca me kāyagatāsati na vijahissatī’ti. Evañhi te, kassapa, sikkhitabbanti. Vì vậy, này Kassapa, ở đây con phải học tập như sau: ‘Niệm thân đi kèm với sự an lạc sẽ không bị ta từ bỏ’. Này Kassapa, con phải học tập như vậy. ‘‘Atha kho maṃ, āvuso, bhagavā iminā ovādena ovaditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. Sattāhameva khvāhaṃ, āvuso, saraṇo raṭṭhapiṇḍaṃ bhuñjiṃ’’. Aṭṭhamiyā aññā udapādi. Này hiền giả, bấy giờ, sau khi giáo huấn tôi bằng lời giáo huấn này, Đức Thế Tôn đã đứng dậy từ chỗ ngồi và ra đi. Này hiền giả, trong bảy ngày, tôi đã dùng vật thực khất thực của quốc độ mà vẫn còn phiền não. Vào ngày thứ tám, trí tuệ tối hậu đã khởi lên. ‘‘Atha kho, āvuso, bhagavā maggā okkamma yena aññataraṃ rukkhamūlaṃ tenupasaṅkami. Atha khvāhaṃ, āvuso, paṭapilotikānaṃ saṅghāṭiṃ catugguṇaṃ paññapetvā bhagavantaṃ etadavocaṃ – ‘idha, bhante, bhagavā nisīdatu, yaṃ mamassa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’ti. Nisīdi kho, āvuso, bhagavā paññatte āsane. Nisajja kho maṃ, āvuso, bhagavā etadavoca – ‘mudukā kho tyāyaṃ, kassapa, paṭapilotikānaṃ saṅghāṭī’ti. ‘Paṭiggaṇhātu me, bhante, bhagavā paṭapilotikānaṃ saṅghāṭiṃ anukampaṃ upādāyā’ti. ‘Dhāressasi pana me tvaṃ, kassapa, sāṇāni paṃsukūlāni nibbasanānī’ti. ‘Dhāressāmahaṃ, bhante, bhagavato sāṇāni paṃsukūlāni nibbasanānī’ti. ‘‘So khvāhaṃ, āvuso, paṭapilotikānaṃ saṅghāṭiṃ bhagavato pādāsiṃ. Ahaṃ pana bhagavato sāṇāni paṃsukūlāni nibbasanāni paṭipajjiṃ’’. Này hiền giả, bấy giờ, Đức Thế Tôn rời khỏi con đường và đi đến gốc của một cây nọ. Này hiền giả, bấy giờ, tôi đã gấp y tăng-già-lê bằng vải vụn làm bốn, trải ra và bạch với Đức Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy ngồi nơi đây, điều đó sẽ mang lại lợi ích và an lạc lâu dài cho con’. Này hiền giả, Đức Thế Tôn đã ngồi xuống trên chỗ ngồi đã được soạn sẵn. Sau khi ngồi, này hiền giả, Đức Thế Tôn đã nói với tôi điều này: ‘Này Kassapa, y tăng-già-lê bằng vải vụn này của con thật mềm mại’. ‘Bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn vì lòng bi mẫn mà nhận lấy y tăng-già-lê bằng vải vụn của con’. ‘Nhưng này Kassapa, con có thể mặc y phấn tảo bằng vải gai đã cũ của ta không?’. ‘Bạch Thế Tôn, con sẽ mặc y phấn tảo bằng vải gai đã cũ của Đức Thế Tôn’. Này hiền giả, tôi đã dâng y tăng-già-lê bằng vải vụn lên Đức Thế Tôn, và tôi đã nhận lấy để mặc y phấn tảo bằng vải gai đã cũ của Đức Thế Tôn. ‘‘Yañhi taṃ, āvuso, sammā vadamāno vadeyya – ‘bhagavato putto oraso mukhato jāto dhammajo dhammanimmito dhammadāyādo, paṭiggahitāni [Pg.421] sāṇāni paṃsukūlāni nibbasanānī’ti, mamaṃ taṃ sammā vadamāno vadeyya – ‘bhagavato putto oraso mukhato jāto dhammajo dhammanimmito dhammadāyādo, paṭiggahitāni sāṇāni paṃsukūlāni nibbasanānī’’’ti. Này hiền giả, nếu có người muốn nói một cách đúng đắn, người ấy nên nói rằng: ‘Là người con của Đức Thế Tôn, sinh ra từ ngực, sinh ra từ miệng, do Pháp sinh, do Pháp tạo, là người thừa tự Pháp, đã nhận lấy y phấn tảo bằng vải gai đã cũ’. Nếu muốn nói một cách đúng đắn về tôi, người ấy nên nói như vậy: ‘Là người con của Đức Thế Tôn, sinh ra từ ngực, sinh ra từ miệng, do Pháp sinh, do Pháp tạo, là người thừa tự Pháp, đã nhận lấy y phấn tảo bằng vải gai đã cũ’. ‘‘Ahaṃ kho, āvuso, yāvadeva ākaṅkhāmi vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi. Ahaṃ kho, āvuso, yāvade ākaṅkhāmi…pe… (navannaṃ anupubbavihārasamāpattinaṃ pañcannañca abhiññānaṃ evaṃ vitthāro veditabbo). Này hiền giả, khi nào tôi muốn, tôi ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sinh, có tầm có tứ. Này hiền giả, khi nào tôi muốn... (phần lược bỏ nên được hiểu là sự trình bày chi tiết về chín bậc thiền chứng tuần tự và năm loại thắng trí). ‘‘Ahaṃ kho, āvuso, āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmi; sattaratanaṃ vā, āvuso, nāgaṃ aḍḍhaṭṭhamaratanaṃ vā tālapattikāya chādetabbaṃ maññeyya, yo me cha abhiññā chādetabbaṃ maññeyyā’’ti. Này hiền giả, do đoạn tận các lậu hoặc, tôi đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đắc và an trú ngay trong hiện tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô lậu. Này hiền giả, người nào nghĩ rằng có thể che giấu sáu thắng trí của tôi, thì cũng giống như người nghĩ rằng có thể dùng một chiếc lá cọ để che giấu một con voi cao bảy hoặc bảy rưỡi ratana. Cavittha ca pana thullanandā bhikkhunī brahmacariyamhāti. Ekādasamaṃ. Và Tỳ-kheo-ni Thullanandā đã từ bỏ phạm hạnh. (Kinh) thứ mười một. 12. Paraṃmaraṇasuttaṃ 12. Kinh Về Sau Khi Chết 155. Ekaṃ samayaṃ āyasmā ca mahākassapo āyasmā ca sāriputto bārāṇasiyaṃ viharanti isipatane migadāye. Atha kho āyasmā sāriputto sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā mahākassapo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā mahākassapena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto āyasmantaṃ mahākassapaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu kho, āvuso kassapa, hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’ti? ‘‘Abyākataṃ kho etaṃ, āvuso, bhagavatā – ‘hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’’ti. ‘‘Kiṃ panāvuso, na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’ti? ‘‘Evampi kho, āvuso, abyākataṃ bhagavatā – ‘na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’’ti. ‘‘Kiṃ nu kho, āvuso, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’ti? ‘‘Abyākataṃ kho etaṃ, āvuso, bhagavatā – ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’’ti. ‘‘Kiṃ panāvuso, neva hoti, na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’ti? ‘‘Evampi kho, āvuso, abyākataṃ bhagavatā – ‘neva hoti na na hoti tathāgato [Pg.422] paraṃ maraṇā’’’ti. ‘‘Kasmā cetaṃ, āvuso, abyākataṃ bhagavatā’’ti? ‘‘Na hetaṃ, āvuso, atthasaṃhitaṃ nādibrahmacariyakaṃ na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati. Tasmā taṃ abyākataṃ bhagavatā’’ti. 155. Một thời, Tôn giả Đại Ca-diếp và Tôn giả Xá-lợi-phất trú tại Ba-la-nại, ở Chư Thiên Đọa Xứ, vườn Lộc Uyển. Bấy giờ, Tôn giả Xá-lợi-phất, vào buổi chiều, sau khi xuất khỏi độc cư, đi đến chỗ Tôn giả Đại Ca-diếp; sau khi đến, đã cùng Tôn giả Đại Ca-diếp chào hỏi thân mật. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân mật, đáng ghi nhớ, ngài ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Xá-lợi-phất nói với Tôn giả Đại Ca-diếp điều này: – Này hiền giả Ca-diếp, có phải Như Lai tồn tại sau khi chết không? – Này hiền giả, điều này đã không được Thế Tôn trả lời dứt khoát: ‘Như Lai tồn tại sau khi chết’. – Vậy, này hiền giả, có phải Như Lai không tồn tại sau khi chết không? – Này hiền giả, điều này cũng không được Thế Tôn trả lời dứt khoát: ‘Như Lai không tồn tại sau khi chết’. – Này hiền giả, có phải Như Lai vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết không? – Này hiền giả, điều này đã không được Thế Tôn trả lời dứt khoát: ‘Như Lai vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết’. – Vậy, này hiền giả, có phải Như Lai không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết không? – Này hiền giả, điều này cũng không được Thế Tôn trả lời dứt khoát: ‘Như Lai không tồn tại cũng không không tồn tại sau khi chết’. – Này hiền giả, tại sao điều này không được Thế Tôn trả lời dứt khoát? – Này hiền giả, vì điều này không liên hệ đến lợi ích, không phải là phạm hạnh căn bản, không đưa đến nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Do đó, điều ấy không được Thế Tôn trả lời dứt khoát. ‘‘Atha kiñcarahāvuso, byākataṃ bhagavatā’’ti? ‘‘Idaṃ ‘dukkha’nti kho, āvuso, byākataṃ bhagavatā; ayaṃ ‘dukkhasamudayo’ti byākataṃ bhagavatā; ayaṃ ‘dukkhanirodho’ti byākataṃ bhagavatā; ayaṃ ‘dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti byākataṃ bhagavatā’’ti. ‘‘Kasmā cetaṃ, āvuso, byākataṃ bhagavatā’’ti? ‘‘Etañhi, āvuso, atthasaṃhitaṃ etaṃ ādibrahmacariyakaṃ etaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati. Tasmā taṃ byākataṃ bhagavatā’’ti. Dvādasamaṃ. – Vậy thì, này hiền giả, điều gì đã được Thế Tôn trả lời dứt khoát? – Này hiền giả, ‘Đây là khổ’ đã được Thế Tôn trả lời dứt khoát; ‘Đây là khổ tập’ đã được Thế Tôn trả lời dứt khoát; ‘Đây là khổ diệt’ đã được Thế Tôn trả lời dứt khoát; ‘Đây là con đường đưa đến khổ diệt’ đã được Thế Tôn trả lời dứt khoát. – Này hiền giả, tại sao điều này được Thế Tôn trả lời dứt khoát? – Vì điều này, này hiền giả, liên hệ đến lợi ích, đây là phạm hạnh căn bản, đưa đến nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Do đó, điều ấy đã được Thế Tôn trả lời dứt khoát. 13. Saddhammappatirūpakasuttaṃ 13. Kinh Chánh Pháp Giả Mạo 156. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā mahākassapo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā mahākassapo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo, yena pubbe appatarāni ceva sikkhāpadāni ahesuṃ bahutarā ca bhikkhū aññāya saṇṭhahiṃsu? Ko pana, bhante, hetu ko paccayo, yenetarahi bahutarāni ceva sikkhāpadāni appatarā ca bhikkhū aññāya saṇṭhahantī’’ti? ‘‘Evañcetaṃ, kassapa, hoti sattesu hāyamānesu saddhamme antaradhāyamāne, bahutarāni ceva sikkhāpadāni honti appatarā ca bhikkhū aññāya saṇṭhahanti. Na tāva, kassapa, saddhammassa antaradhānaṃ hoti yāva na saddhammappatirūpakaṃ loke uppajjati. Yato ca kho, kassapa, saddhammappatirūpakaṃ loke uppajjati, atha saddhammassa antaradhānaṃ hoti’’. 156. Tôi nghe như vầy – một thời Thế Tôn trú tại Sāvatthī, ở Jetavana, khu vườn của Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, Tôn giả Đại Ca-diếp đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Đại Ca-diếp bạch với Thế Tôn điều này: – Bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì mà trước kia có ít học giới hơn, nhưng lại có nhiều Tỳ-khưu hơn chứng đắc A-la-hán quả? Và bạch Thế Tôn, do nhân gì, do duyên gì mà hiện nay có nhiều học giới hơn, nhưng lại có ít Tỳ-khưu hơn chứng đắc A-la-hán quả? – Này Ca-diếp, sự việc là như vậy: khi các chúng sanh đang suy thoái, khi chánh pháp đang biến mất, thì có nhiều học giới hơn và có ít Tỳ-khưu hơn chứng đắc A-la-hán quả. Này Ca-diếp, chánh pháp chưa biến mất chừng nào chánh pháp giả mạo chưa khởi lên ở đời. Và này Ca-diếp, khi nào chánh pháp giả mạo khởi lên ở đời, khi ấy chánh pháp biến mất. ‘‘Seyyathāpi, kassapa, na tāva jātarūpassa antaradhānaṃ hoti yāva na jātarūpappatirūpakaṃ loke uppajjati. Yato ca kho, kassapa, jātarūpappatirūpakaṃ loke uppajjati, atha jātarūpassa antaradhānaṃ hoti. Evameva kho, kassapa, na tāva saddhammassa antaradhānaṃ hoti yāva [Pg.423] na saddhammappatirūpakaṃ loke uppajjati. Yato ca kho, kassapa, saddhammappatirūpakaṃ loke uppajjati, atha saddhammassa antaradhānaṃ hoti. – Ví như, này Ca-diếp, vàng thật chưa biến mất chừng nào vàng giả chưa khởi lên ở đời. Và này Ca-diếp, khi nào vàng giả khởi lên ở đời, khi ấy vàng thật biến mất. Cũng vậy, này Ca-diếp, chánh pháp chưa biến mất chừng nào chánh pháp giả mạo chưa khởi lên ở đời. Và này Ca-diếp, khi nào chánh pháp giả mạo khởi lên ở đời, khi ấy chánh pháp biến mất. ‘‘Na kho, kassapa, pathavīdhātu saddhammaṃ antaradhāpeti, na āpodhātu saddhammaṃ antaradhāpeti, na tejodhātu saddhammaṃ antaradhāpeti, na vāyodhātu saddhammaṃ antaradhāpeti; atha kho idheva te uppajjanti moghapurisā ye imaṃ saddhammaṃ antaradhāpenti. Seyyathāpi, kassapa, nāvā ādikeneva opilavati; na kho, kassapa, evaṃ saddhammassa antaradhānaṃ hoti. – Này Ca-diếp, địa đại không làm cho chánh pháp biến mất, thủy đại không làm cho chánh pháp biến mất, hỏa đại không làm cho chánh pháp biến mất, phong đại không làm cho chánh pháp biến mất; mà chính những kẻ ngu si sanh khởi ngay trong giáo pháp này, họ làm cho chánh pháp này biến mất. Ví như, này Ca-diếp, một chiếc thuyền chìm chỉ vì quá tải; này Ca-diếp, sự biến mất của chánh pháp không phải xảy ra như vậy. ‘‘Pañca khome, kassapa, okkamaniyā dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, kassapa, bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo satthari agāravā viharanti appatissā, dhamme agāravā viharanti appatissā, saṅghe agāravā viharanti appatissā, sikkhāya agāravā viharanti appatissā, samādhismiṃ agāravā viharanti appatissā – ime kho, kassapa, pañca okkamaniyā dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. – Này Ca-diếp, có năm pháp đưa đến suy thoái này, dẫn đến sự hỗn loạn và biến mất của chánh pháp. Năm pháp ấy là gì? Này Ca-diếp, ở đây, các Tỳ-khưu, Tỳ-khưu-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ sống không tôn kính, không vâng phục Bậc Đạo Sư; sống không tôn kính, không vâng phục Pháp; sống không tôn kính, không vâng phục Tăng; sống không tôn kính, không vâng phục học giới; sống không tôn kính, không vâng phục định. – Này Ca-diếp, chính năm pháp đưa đến suy thoái này dẫn đến sự hỗn loạn và biến mất của chánh pháp. ‘‘Pañca khome, kassapa, dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, kassapa, bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo satthari sagāravā viharanti sappatissā, dhamme sagāravā viharanti sappatissā, saṅghe sagāravā viharanti sappatissā, sikkhāya sagāravā viharanti sappatissā, samādhismiṃ sagāravā viharanti sappatissā – ime kho, kassapa, pañca dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattantī’’ti. Terasamaṃ. Này Kassapa, có năm pháp này đưa đến sự tồn tại, không nhầm lẫn, không biến mất của Chánh pháp. Thế nào là năm? Này Kassapa, ở đây, các tỳ khưu, tỳ khưu ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ sống có lòng tôn kính, vâng thuận đối với bậc Đạo Sư; sống có lòng tôn kính, vâng thuận đối với Pháp; sống có lòng tôn kính, vâng thuận đối với Tăng; sống có lòng tôn kính, vâng thuận đối với học giới; sống có lòng tôn kính, vâng thuận đối với thiền định. Này Kassapa, chính năm pháp này đưa đến sự tồn tại, không nhầm lẫn, không biến mất của Chánh pháp. Kinh thứ mười ba. Kassapasaṃyuttaṃ samattaṃ. Tương Ưng Kassapa đã hoàn tất. Tassuddānaṃ – Phần kệ tóm tắt của tương ưng ấy: Santuṭṭhañca anottappī, candūpamaṃ kulūpakaṃ; Jiṇṇaṃ tayo ca ovādā, jhānābhiññā upassayaṃ; Cīvaraṃ paraṃmaraṇaṃ, saddhammappatirūpakanti. Kinh Tri Túc và Không Tàm Quý, kinh Ví Như Mặt Trăng, kinh Thân Cận Gia Đình; Kinh Già Yếu, ba kinh Giáo Giới, kinh Thiền và Thắng Trí, kinh Nương Tựa; Kinh Y, kinh Sau Khi Chết, và kinh Chánh Pháp Giả Mạo. 6. Lābhasakkārasaṃyuttaṃ 6. Tương Ưng Lợi Đắc và Cung Kính 1. Paṭhamavaggo 1. Phẩm Thứ Nhất 1. Dāruṇasuttaṃ 1. Kinh Khốc Liệt 157. Evaṃ [Pg.424] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 157. Tôi nghe như vầy – một thời Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Tại đấy, Thế Tôn gọi các tỳ khưu: "Này các tỳ khưu." – "Bạch Thế Tôn," các tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này: ‘‘Dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘uppannaṃ lābhasakkārasilokaṃ pajahissāma, na ca no uppanno lābhasakkārasiloko cittaṃ pariyādāya ṭhassatī’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Paṭhamaṃ. Này các tỳ khưu, lợi đắc, cung kính, và danh tiếng là khốc liệt, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại cho việc chứng đắc an ổn vô thượng khỏi các ách phược. Vì vậy, này các tỳ khưu, các con phải tu học như sau: ‘Chúng ta sẽ từ bỏ lợi đắc, cung kính, và danh tiếng đã khởi lên, và lợi đắc, cung kính, và danh tiếng đã khởi lên sẽ không chiếm hữu và tồn tại trong tâm của chúng ta.’ Này các tỳ khưu, các con phải tu học như vậy. Kinh thứ nhất. 2. Baḷisasuttaṃ 2. Kinh Lưỡi Câu 158. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Seyyathāpi, bhikkhave, bāḷisiko āmisagataṃ baḷisaṃ gambhīre udakarahade pakkhipeyya. Tamenaṃ aññataro āmisacakkhu maccho gileyya. Evañhi so, bhikkhave, maccho gilabaḷiso bāḷisikassa anayaṃ āpanno byasanaṃ āpanno yathākāmakaraṇīyo bāḷisikassa’’. 158. Trú ở Sāvatthī... Này các tỳ khưu, lợi đắc, cung kính, và danh tiếng là khốc liệt, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại cho việc chứng đắc an ổn vô thượng khỏi các ách phược. Ví như, này các tỳ khưu, một người câu cá quăng một lưỡi câu có mồi vào một hồ nước sâu. Một con cá nào đó ham mồi sẽ nuốt lấy nó. Như vậy, này các tỳ khưu, con cá ấy đã nuốt lưỡi câu của người câu cá, gặp phải tai họa, gặp phải hoạn nạn, bị người câu cá muốn làm gì thì làm. ‘‘Bāḷisikoti kho, bhikkhave, mārassetaṃ pāpimato adhivacanaṃ. Baḷisanti kho, bhikkhave, lābhasakkārasilokassetaṃ adhivacanaṃ. Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu uppannaṃ lābhasakkārasilokaṃ assādeti nikāmeti, ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu gilabaḷiso mārassa anayaṃ āpanno byasanaṃ āpanno yathākāmakaraṇīyo pāpimato. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave[Pg.425], lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘uppannaṃ lābhasakkārasilokaṃ pajahissāma, na ca no uppanno lābhasakkārasiloko cittaṃ pariyādāya ṭhassatī’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Dutiyaṃ. Này các tỳ khưu, 'người câu cá' chính là tên gọi của Ác ma. Này các tỳ khưu, 'lưỡi câu' chính là tên gọi của lợi đắc, cung kính, và danh tiếng. Này các tỳ khưu, bất kỳ tỳ khưu nào thưởng thức, khao khát lợi đắc, cung kính, và danh tiếng đã khởi lên, tỳ khưu này, này các tỳ khưu, được gọi là người đã nuốt lưỡi câu của Ma vương, gặp phải tai họa, gặp phải hoạn nạn, bị Ác ma muốn làm gì thì làm. Thật vậy, này các tỳ khưu, lợi đắc, cung kính, và danh tiếng là khốc liệt, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại cho việc chứng đắc an ổn vô thượng khỏi các ách phược. Vì vậy, này các tỳ khưu, các con phải tu học như sau: ‘Chúng ta sẽ từ bỏ lợi đắc, cung kính, và danh tiếng đã khởi lên, và lợi đắc, cung kính, và danh tiếng đã khởi lên sẽ không chiếm hữu và tồn tại trong tâm của chúng ta.’ Này các tỳ khưu, các con phải tu học như vậy. Kinh thứ hai. 3. Kummasuttaṃ 3. Kinh Con Rùa 159. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… adhigamāya. Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, aññatarasmiṃ udakarahade mahākummakulaṃ ciranivāsi ahosi. Atha kho, bhikkhave, aññataro kummo aññataraṃ kummaṃ etadavoca – ‘mā kho tvaṃ, tāta kumma, etaṃ padesaṃ agamāsī’ti. Agamāsi kho, bhikkhave, so kummo taṃ padesaṃ. Tamenaṃ luddo papatāya vijjhi. Atha kho, bhikkhave, so kummo yena so kummo tenupasaṅkami. Addasā kho, bhikkhave, so kummo taṃ kummaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna taṃ kummaṃ etadavoca – ‘kacci tvaṃ, tāta kumma, na taṃ padesaṃ agamāsī’ti? ‘Agamāsiṃ khvāhaṃ, tāta kumma, taṃ padesa’nti. ‘Kacci panāsi, tāta kumma, akkhato anupahato’ti? ‘Akkhato khomhi, tāta kumma, anupahato, atthi ca me idaṃ suttakaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandha’nti. ‘Tagghasi, tāta kumma, khato, taggha upahato. Etena hi te, tāta kumma, suttakena pitaro ca pitāmahā ca anayaṃ āpannā byasanaṃ āpannā. Gaccha dāni tvaṃ, tāta kumma, na dāni tvaṃ amhāka’’’nti. 159. Trú ở Sāvatthī... Này các tỳ khưu, lợi đắc, cung kính, và danh tiếng là khốc liệt... là chướng ngại cho việc chứng đắc. Này các tỳ khưu, thuở xưa, trong một hồ nước nọ có một họ rùa lớn sống đã lâu đời. Bấy giờ, này các tỳ khưu, một con rùa nói với một con rùa khác: 'Này bạn rùa, bạn chớ có đi đến vùng đó.' Nhưng, này các tỳ khưu, con rùa ấy đã đi đến vùng đó. Một người thợ săn đã đâm nó bằng một cây lao móc. Bấy giờ, này các tỳ khưu, con rùa ấy đi đến chỗ con rùa kia. Này các tỳ khưu, con rùa kia thấy con rùa nọ từ xa đi lại. Thấy vậy, nó nói với con rùa nọ: 'Này bạn rùa, có phải bạn đã không đi đến vùng đó không?' – 'Này bạn rùa, tôi đã đi đến vùng đó.' – 'Vậy, này bạn rùa, bạn có bị thương, có bị tổn hại không?' – 'Này bạn rùa, tôi không bị thương, không bị tổn hại, nhưng có sợi dây này cứ theo sau lưng tôi mãi.' – 'Này bạn rùa, quả thật bạn đã bị thương, quả thật bạn đã bị tổn hại. Chính vì sợi dây này, này bạn rùa, mà cha và ông của bạn đã gặp tai họa, gặp hoạn nạn. Bây giờ bạn hãy đi đi, này bạn rùa, bây giờ bạn không còn là của chúng tôi nữa.' ‘‘Luddoti kho, bhikkhave, mārassetaṃ pāpimato adhivacanaṃ. Papatāti kho, bhikkhave, lābhasakkārasilokassetaṃ adhivacanaṃ. Suttakanti kho, bhikkhave, nandirāgassetaṃ adhivacanaṃ. Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu uppannaṃ lābhasakkārasilokaṃ assādeti nikāmeti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu giddho papatāya anayaṃ āpanno byasanaṃ āpanno yathākāmakaraṇīyo pāpimato. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Tatiyaṃ. Này các tỳ khưu, 'người thợ săn' chính là tên gọi của Ác ma. Này các tỳ khưu, 'lao móc' chính là tên gọi của lợi đắc, cung kính, và danh tiếng. Này các tỳ khưu, 'sợi dây' chính là tên gọi của hỷ tham. Này các tỳ khưu, bất kỳ tỳ khưu nào thưởng thức, khao khát lợi đắc, cung kính, và danh tiếng đã khởi lên – tỳ khưu này, này các tỳ khưu, được gọi là người tham đắm lao móc, gặp phải tai họa, gặp phải hoạn nạn, bị Ác ma muốn làm gì thì làm. Thật vậy, này các tỳ khưu, lợi đắc, cung kính, và danh tiếng là khốc liệt... Này các tỳ khưu, các con phải tu học như vậy. Kinh thứ ba. 4. Dīghalomikasuttaṃ 4. Kinh Dīghalomika 160. Sāvatthiyaṃ [Pg.426] viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… adhigamāya. Seyyathāpi, bhikkhave, dīghalomikā eḷakā kaṇṭakagahanaṃ paviseyya. Sā tatra tatra sajjeyya, tatra tatra gayheyya, tatra tatra bajjheyya, tatra tatra anayabyasanaṃ āpajjeyya. ‘Evameva kho, bhikkhave, idhekacco bhikkhu lābhasakkārasilokena abhibhūto pariyādiṇṇacitto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisati. So tatra tatra sajjati, tatra tatra gayhati, tatra tatra bajjhati, tatra tatra anayabyasanaṃ āpajjati. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’’nti. Catutthaṃ. 160. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... để chứng đắc. Này các Tỳ khưu, ví như con cừu cái lông dài đi vào bụi gai. Nó bị vướng mắc chỗ này chỗ kia, bị nắm giữ chỗ này chỗ kia, bị trói buộc chỗ này chỗ kia, gặp phải tai họa và khốn khổ chỗ này chỗ kia. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có Tỳ khưu bị lợi lộc, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, vào buổi sáng đắp y, mang bát y, đi vào làng hoặc thị trấn để khất thực. Vị ấy bị vướng mắc chỗ này chỗ kia, bị nắm giữ chỗ này chỗ kia, bị trói buộc chỗ này chỗ kia, gặp phải tai họa và khốn khổ chỗ này chỗ kia. Như vậy, này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Các con phải tu học như vậy. (Kinh thứ tư). 5. Mīḷhakasuttaṃ 5. Kinh Con Bọ Hung 161. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… adhigamāya. Seyyathāpi, bhikkhave, mīḷhakā gūthādī gūthapūrā puṇṇā gūthassa. Purato cassa mahāgūthapuñjo. Sā tena aññā mīḷhakā atimaññeyya – ‘ahamhi gūthādī gūthapūrā puṇṇā gūthassa, purato ca myāyaṃ mahāgūthapuñjo’ti. Evameva kho, bhikkhave, idhekacco bhikkhu lābhasakkārasilokena abhibhūto pariyādiṇṇacitto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisati. So tattha bhuttāvī ca hoti yāvadattho, nimantito ca svātanāya, piṇḍapāto cassa pūro. So ārāmaṃ gantvā bhikkhugaṇassa majjhe vikatthati – ‘bhuttāvī camhi yāvadattho, nimantito camhi svātanāya, piṇḍapāto ca myāyaṃ pūro, lābhī camhi cīvara-piṇḍapāta-senāsana-gilānappaccaya-bhesajjaparikkhārānaṃ, ime panaññe bhikkhū appapuññā appesakkhā na lābhino cīvara-piṇḍapātasenāsana-gilānappaccaya-bhesajja-parikkhārāna’nti. So tena lābhasakkārasilokena abhibhūto pariyādiṇṇacitto aññe pesale bhikkhū atimaññati. Tañhi tassa, bhikkhave, moghapurisassa hoti dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Pañcamaṃ. 161. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... để chứng đắc. Này các Tỳ khưu, ví như con bọ hung ăn phân, đầy phân, ngập trong phân. Trước mặt nó là một đống phân lớn. Do đó, nó có thể khinh thường những con bọ hung khác: 'Ta ăn phân, đầy phân, ngập trong phân, và trước mặt ta là đống phân lớn này'. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có Tỳ khưu bị lợi lộc, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, vào buổi sáng đắp y, mang bát y, đi vào làng hoặc thị trấn để khất thực. Vị ấy ở đó đã ăn no đủ, được mời cho ngày mai, và bát của vị ấy đầy vật thực. Vị ấy đến tu viện và khoe khoang giữa chúng Tỳ khưu: 'Tôi đã ăn no đủ, được mời cho ngày mai, bát của tôi đầy, tôi nhận được y phục, vật thực, chỗ ở, thuốc men và vật dụng cho người bệnh. Còn những Tỳ khưu khác này ít phước, ít uy lực, không nhận được y phục, vật thực, chỗ ở, thuốc men và vật dụng cho người bệnh'. Do bị lợi lộc, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, vị ấy khinh thường các Tỳ khưu khả ái khác. Điều đó, này các Tỳ khưu, đối với kẻ ngu si ấy, sẽ đưa đến bất hạnh và đau khổ lâu dài. Như vậy, này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Các con phải tu học như vậy. (Kinh thứ năm). 6. Asanisuttaṃ 6. Kinh Sấm Sét 162. Sāvatthiyaṃ [Pg.427] viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… adhigamāya. Kaṃ, bhikkhave, asanivicakkaṃ āgacchatu, sekhaṃ appattamānasaṃ lābhasakkārasiloko anupāpuṇātu’’. 162. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... để chứng đắc. Này các Tỳ khưu, bánh xe sấm sét sẽ giáng xuống ai? Lợi lộc, cung kính, và danh vọng sẽ đến với vị hữu học có tâm chưa thành tựu. ‘‘Asanivicakkanti kho, bhikkhave, lābhasakkārasilokassetaṃ adhivacanaṃ. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Chaṭṭhaṃ. Này các Tỳ khưu, 'bánh xe sấm sét' chính là tên gọi của lợi lộc, cung kính, và danh vọng. Như vậy, này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Các con phải tu học như vậy. (Kinh thứ sáu). 7. Diddhasuttaṃ 7. Kinh Mũi Tên Tẩm Độc 163. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… adhigamāya. Kaṃ, bhikkhave, diddhagatena visallena sallena vijjhatu, sekhaṃ appattamānasaṃ lābhasakkārasiloko anupāpuṇātu’’. 163. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... để chứng đắc. Này các Tỳ khưu, mũi tên tẩm độc, mũi tên độc sẽ bắn trúng ai? Lợi lộc, cung kính, và danh vọng sẽ đến với vị hữu học có tâm chưa thành tựu. ‘‘Sallanti kho, bhikkhave, lābhasakkārasilokassetaṃ adhivacanaṃ. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Sattamaṃ. Này các Tỳ khưu, 'mũi tên' chính là tên gọi của lợi lộc, cung kính, và danh vọng. Như vậy, này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Các con phải tu học như vậy. (Kinh thứ bảy). 8. Siṅgālasuttaṃ 8. Kinh Con Chó Rừng 164. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… adhigamāya. Assuttha no tumhe, bhikkhave, rattiyā paccūsasamayaṃ [Pg.428] jarasiṅgālassa vassamānassā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Eso kho, bhikkhave, jarasiṅgālo ukkaṇḍakena nāma rogajātena phuṭṭho neva bilagato ramati, na rukkhamūlagato ramati, na ajjhokāsagato ramati; yena yena gacchati, yattha yattha tiṭṭhati, yattha yattha nisīdati, yattha yattha nipajjati; tattha tattha anayabyasanaṃ āpajjati. Evameva kho, bhikkhave, idhekacco bhikkhu lābhasakkārasilokena abhibhūto pariyādiṇṇacitto neva suññāgāragato ramati, na rukkhamūlagato ramati, na ajjhokāsagato ramati; yena yena gacchati, yattha yattha tiṭṭhati, yattha yattha nisīdati, yattha yattha nipajjati; tattha tattha anayabyasanaṃ āpajjati. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Aṭṭhamaṃ. 164. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... để chứng đắc. Các con có nghe tiếng con chó rừng già tru lên vào lúc rạng đông không? "Bạch Thế Tôn, có". Này các Tỳ khưu, con chó rừng già ấy bị một chứng bệnh gọi là ukkaṇḍaka, nó không vui thích khi ở trong hang, không vui thích khi ở dưới gốc cây, không vui thích khi ở ngoài trời trống; bất cứ nơi nào nó đi, bất cứ nơi nào nó đứng, bất cứ nơi nào nó ngồi, bất cứ nơi nào nó nằm; ở đó nó gặp phải tai họa và khốn khổ. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có Tỳ khưu bị lợi lộc, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, không vui thích khi ở nơi vắng vẻ, không vui thích khi ở dưới gốc cây, không vui thích khi ở ngoài trời trống; bất cứ nơi nào vị ấy đi, bất cứ nơi nào vị ấy đứng, bất cứ nơi nào vị ấy ngồi, bất cứ nơi nào vị ấy nằm; ở đó vị ấy gặp phải tai họa và khốn khổ. Như vậy, này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Các con phải tu học như vậy. (Kinh thứ tám). 9. Verambhasuttaṃ 9. Kinh Gió Verambha 165. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… adhigamāya. Upari, bhikkhave, ākāse verambhā nāma vātā vāyanti. Tattha yo pakkhī gacchati tamenaṃ verambhā vātā khipanti. Tassa verambhavātakkhittassa aññeneva pādā gacchanti, aññena pakkhā gacchanti, aññena sīsaṃ gacchati, aññena kāyo gacchati. Evameva kho, bhikkhave, idhekacco bhikkhu lābhasakkārasilokena abhibhūto pariyādiṇṇacitto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisati arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya arakkhitena cittena, anupaṭṭhitāya satiyā, asaṃvutehi indriyehi. So tattha passati mātugāmaṃ dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā. Tassa mātugāmaṃ disvā dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā rāgo cittaṃ anuddhaṃseti. So rāgānuddhaṃsitena cittena sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati. Tassa aññe cīvaraṃ haranti, aññe pattaṃ haranti, aññe nisīdanaṃ haranti, aññe sūcigharaṃ haranti, verambhavātakkhittasseva sakuṇassa. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Navamaṃ. 165. Tại Sāvatthī... ... “Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... là chướng ngại cho việc chứng đắc. Này các Tỳ khưu, ở trên không trung có những ngọn gió tên là Verambhā thổi. Ở đấy, con chim nào bay đi thì bị những ngọn gió Verambhā ấy quăng đi. Con chim ấy bị những ngọn gió Verambhā quăng đi, chân của nó đi một ngả, cánh đi một ngả, đầu đi một ngả, thân đi một ngả. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, ở đây có Tỳ khưu bị lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chi phối, vào buổi sáng đắp y, mang y bát, đi vào làng hay thị trấn để khất thực, với thân không được phòng hộ, với lời nói không được phòng hộ, với tâm không được phòng hộ, với niệm không được an trú, với các căn không được chế ngự. Vị ấy ở đấy thấy người phụ nữ mặc y phục không chỉnh tề hoặc che đậy không chỉnh tề. Sau khi thấy người phụ nữ mặc y phục không chỉnh tề hoặc che đậy không chỉnh tề, tham ái xâm chiếm tâm vị ấy. Vị ấy với tâm bị tham ái xâm chiếm, từ bỏ học pháp, hoàn tục. Những người khác lấy y của vị ấy, những người khác lấy bát, những người khác lấy tọa cụ, những người khác lấy túi kim, giống như con chim bị gió Verambhā quăng đi. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy.” (Kinh) thứ chín. 10. Sagāthakasuttaṃ 10. Kinh Có Kệ Ngôn 166. Sāvatthiyaṃ [Pg.429] viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… adhigamāya. Idhāhaṃ, bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ passāmi sakkārena abhibhūtaṃ pariyādiṇṇacittaṃ, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannaṃ. Idha panāhaṃ, bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ passāmi asakkārena abhibhūtaṃ pariyādiṇṇacittaṃ, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannaṃ. Idha panāhaṃ, bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ passāmi sakkārena ca asakkārena ca tadubhayena abhibhūtaṃ pariyādiṇṇacittaṃ, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapannaṃ. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. 166. Tại Sāvatthī... ... “Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... là chướng ngại cho việc chứng đắc. Này các Tỳ khưu, ở đây Ta thấy có hạng người bị sự cung kính chinh phục, tâm bị chi phối, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây Ta thấy có hạng người bị sự không cung kính chinh phục, tâm bị chi phối, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Lại nữa, này các Tỳ khưu, ở đây Ta thấy có hạng người bị cả sự cung kính và không cung kính, cả hai điều ấy chinh phục, tâm bị chi phối, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy.” Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā – Đức Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa: ‘‘Yassa sakkariyamānassa, asakkārena cūbhayaṃ; Samādhi na vikampati, appamāṇavihārino. “Vị nào đang được cung kính, hay không được cung kính, hay cả hai; Định của vị ấy không lay động, vị trú trong vô lượng.” ‘‘Taṃ jhāyinaṃ sātatikaṃ, sukhumaṃ diṭṭhivipassakaṃ; Upādānakkhayārāmaṃ, āhu sappuriso itī’’ti. dasamaṃ; “Vị ấy là người thiền định, tinh cần, thấy rõ với tuệ vi tế, vui thích trong sự đoạn tận chấp thủ, được gọi là bậc chân nhân.” (Kinh) thứ mười. Paṭhamo vaggo. Phẩm Thứ Nhất. Tassuddānaṃ – Phần tóm lược của phẩm ấy: Dāruṇo baḷisaṃ kummaṃ, dīghalomi ca mīḷhakaṃ; Asani diddhaṃ siṅgālaṃ, verambhena sagāthakanti. Tàn khốc, Lưỡi câu, Con rùa, Lông dài và Phân, Sét đánh, Tẩm độc, Chó rừng, Gió Verambha, và Có kệ ngôn. 2. Dutiyavaggo 2. Phẩm Thứ Hai 1. Suvaṇṇapātisuttaṃ 1. Kinh Bát Vàng 167. Sāvatthiyaṃ [Pg.430] viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… adhigamāya. Idhāhaṃ, bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ evaṃ cetasā ceto paricca pajānāmi – ‘na cāyamāyasmā suvaṇṇapātiyāpi rūpiyacuṇṇaparipūrāya hetu sampajānamusā bhāseyyā’ti. Tamenaṃ passāmi aparena samayena lābhasakkārasilokena abhibhūtaṃ pariyādiṇṇacittaṃ sampajānamusā bhāsantaṃ. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Paṭhamaṃ. 167. Tại Sāvatthī... ... “Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... là chướng ngại cho việc chứng đắc. Này các Tỳ khưu, ở đây Ta với tâm của mình, sau khi thấu suốt tâm của một người, Ta biết như sau: ‘Vị tôn giả này sẽ không cố ý nói dối dù chỉ vì một cái bát bằng vàng đầy bột bạc.’ Nhưng một thời gian sau, Ta thấy vị ấy bị lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chi phối, đang cố ý nói dối. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy.” (Kinh) thứ nhất. 2. Rūpiyapātisuttaṃ 2. Kinh Bát Bạc 168. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… idhāhaṃ, bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ evaṃ cetasā ceto paricca pajānāmi – ‘na cāyamāyasmā rūpiyapātiyāpi suvaṇṇacuṇṇaparipūrāya hetu sampajānamusā bhāseyyā’ti. Tamenaṃ passāmi aparena samayena lābhasakkārasilokena abhibhūtaṃ pariyādiṇṇacittaṃ sampajānamusā bhāsantaṃ. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Dutiyaṃ. 168. Tại Sāvatthī... ... “Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... ... Này các Tỳ khưu, ở đây Ta với tâm của mình, sau khi thấu suốt tâm của một người, Ta biết như sau: ‘Vị tôn giả này sẽ không cố ý nói dối dù chỉ vì một cái bát bằng bạc đầy bột vàng.’ Nhưng một thời gian sau, Ta thấy vị ấy bị lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chi phối, đang cố ý nói dối. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy.” (Kinh) thứ hai. 3-10. Suvaṇṇanikkhasuttādiaṭṭhakaṃ 3-10. Tám Kinh Bắt Đầu Bằng Kinh Đồng Tiền Vàng 169. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘idhāhaṃ, bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ evaṃ cetasā ceto paricca pajānāmi – ‘na cāyamāyasmā suvaṇṇanikkhassāpi hetu…pe… suvaṇṇanikkhasatassāpi hetu… siṅgīnikkhassāpi hetu… siṅgīnikkhasatassāpi hetu… pathaviyāpi jātarūpaparipūrāya hetu… āmisakiñcikkhahetupi… jīvitahetupi… janapadakalyāṇiyāpi hetu sampajānamusā bhāseyyā’ti. Tamenaṃ passāmi aparena samayena lābhasakkārasilokena abhibhūtaṃ pariyādiṇṇacittaṃ sampajānamusā bhāsantaṃ. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Dasamaṃ. 169. Tại Sāvatthī... ... “Này các Tỳ khưu, ở đây Ta với tâm của mình, sau khi thấu suốt tâm của một người, Ta biết như sau: ‘Vị tôn giả này sẽ không cố ý nói dối dù chỉ vì một đồng tiền vàng... ... dù vì một trăm đồng tiền vàng... dù vì một đồng tiền vàng siṅgī... dù vì một trăm đồng tiền vàng siṅgī... dù vì trái đất đầy vàng... dù vì một chút lợi lộc vật chất... dù vì mạng sống... dù vì người phụ nữ đẹp nhất xứ...’ Nhưng một thời gian sau, Ta thấy vị ấy bị lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chi phối, đang cố ý nói dối. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các con phải học tập như vậy.” (Kinh) thứ mười. Dutiyo vaggo. Phẩm Thứ Hai. Tassuddānaṃ – Phần tóm lược của phẩm ấy: Dve [Pg.431] pāti dve suvaṇṇā ca, siṅgīhi apare duve; Pathavī kiñcikkhajīvitaṃ, janapadakalyāṇiyā dasāti. Hai kinh về Bát, hai về Vàng, hai kinh khác về Siṅgī; Trái đất, Chút lợi lộc, Mạng sống, Người phụ nữ đẹp nhất xứ, là mười kinh. 3. Tatiyavaggo 3. Phẩm Thứ Ba 1. Mātugāmasuttaṃ 1. Kinh Người Phụ Nữ 170. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… na tassa, bhikkhave, mātugāmo eko ekassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati yassa lābhasakkārasiloko cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko …pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Paṭhamaṃ. 170. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Này các Tỳ khưu, một người phụ nữ không thể chiếm giữ và đứng vững trong tâm của một người nào đó, mà lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng lại có thể chiếm giữ và đứng vững trong tâm của người ấy. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy. (Kinh) thứ nhất. 2. Kalyāṇīsuttaṃ 2. Kinh Người Đẹp 171. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… na tassa, bhikkhave, janapadakalyāṇī ekā ekassa cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati yassa lābhasakkārasiloko cittaṃ pariyādāya tiṭṭhati. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Dutiyaṃ. 171. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Này các Tỳ khưu, một người phụ nữ đẹp nhất xứ không thể chiếm giữ và đứng vững trong tâm của một người nào đó, mà lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng lại có thể chiếm giữ và đứng vững trong tâm của người ấy. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy. (Kinh) thứ hai. 3. Ekaputtakasuttaṃ 3. Kinh Con Trai Duy Nhất 172. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… saddhā, bhikkhave, upāsikā ekaputtakaṃ piyaṃ manāpaṃ evaṃ sammā āyācamānā āyāceyya – ‘tādiso, tāta, bhavāhi yādiso citto ca gahapati hatthako ca āḷavako’ti. Esā, bhikkhave, tulā etaṃ pamāṇaṃ mama sāvakānaṃ upāsakānaṃ, yadidaṃ citto ca gahapati hatthako ca āḷavako. Sace kho tvaṃ, tāta, agārasmā anagāriyaṃ pabbajasi; tādiso, tāta, bhavāhi yādisā sāriputtamoggallānāti. Esā, bhikkhave, tulā etaṃ pamāṇaṃ mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ, yadidaṃ sāriputtamoggalānā[Pg.432]. Mā ca kho tvaṃ, tāta, sekhaṃ appattamānasaṃ lābhasakkārasiloko anupāpuṇātūti. Tañce, bhikkhave, bhikkhuṃ sekhaṃ appattamānasaṃ lābhasakkārasiloko anupāpuṇāti, so tassa hoti antarāyāya. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Tatiyaṃ. 172. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Này các Tỳ khưu, một nữ cận sự có đức tin, khi muốn cầu nguyện một cách đúng đắn cho người con trai duy nhất, thân yêu, khả ái của mình, nên cầu nguyện rằng: ‘Này con yêu, con hãy trở thành người giống như gia chủ Citta và Hatthaka ở Āḷavī.’ Này các Tỳ khưu, đây là cán cân, đây là thước đo cho các nam đệ tử tại gia của Ta, tức là gia chủ Citta và Hatthaka ở Āḷavī. ‘Này con yêu, nếu con từ bỏ đời sống gia đình, sống không gia đình, xuất gia; thì này con yêu, con hãy trở thành người giống như Sāriputta và Moggallāna.’ Này các Tỳ khưu, đây là cán cân, đây là thước đo cho các đệ tử Tỳ khưu của Ta, tức là Sāriputta và Moggallāna. ‘Và này con yêu, mong rằng lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng đừng đến với con khi con còn là bậc hữu học, tâm chưa thành tựu.’ Này các Tỳ khưu, nếu lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng đến với vị Tỳ khưu còn là bậc hữu học, tâm chưa thành tựu, thì điều đó trở thành chướng ngại cho vị ấy. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy. (Kinh) thứ ba. 4. Ekadhītusuttaṃ 4. Kinh Con Gái Duy Nhất 173. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… saddhā bhikkhave upāsikā ekaṃ dhītaraṃ piyaṃ manāpaṃ evaṃ sammā āyācamānā āyāceyya – ‘tādisā, ayye, bhavāhi yādisā khujjuttarā ca upāsikā veḷukaṇḍakiyā ca nandamātā’ti. Esā, bhikkhave, tulā etaṃ pamāṇaṃ mama sāvikānaṃ upāsikānaṃ, yadidaṃ khujjuttarā ca upāsikā veḷukaṇḍakiyā ca nandamātā. Sace kho tvaṃ, ayye, agārasmā anagāriyaṃ pabbajasi; tādisā, ayye, bhavāhi yādisā khemā ca bhikkhunī uppalavaṇṇā cāti. Esā, bhikkhave, tulā etaṃ pamāṇaṃ mama sāvikānaṃ bhikkhunīnaṃ, yadidaṃ khemā ca bhikkhunī uppalavaṇṇā ca. Mā ca kho tvaṃ, ayye, sekhaṃ appattamānasaṃ lābhasakkārasiloko anupāpuṇātūti. Taṃ ce, bhikkhave, bhikkhuniṃ sekhaṃ appattamānasaṃ lābhasakkārasiloko anupāpuṇāti, so tassā hoti antarāyāya. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Catutthaṃ. 173. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc... Này các Tỳ khưu, một nữ cận sự có đức tin, khi muốn cầu nguyện một cách đúng đắn cho người con gái duy nhất, thân yêu, khả ái của mình, nên cầu nguyện rằng: ‘Này con yêu, con hãy trở thành người giống như nữ cận sự Khujjuttarā và Nandamātā ở Veḷukaṇḍakī.’ Này các Tỳ khưu, đây là cán cân, đây là thước đo cho các nữ đệ tử tại gia của Ta, tức là nữ cận sự Khujjuttarā và Nandamātā ở Veḷukaṇḍakī. ‘Này con yêu, nếu con từ bỏ đời sống gia đình, sống không gia đình, xuất gia; thì này con yêu, con hãy trở thành người giống như Tỳ khưu ni Khemā và Tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā.’ Này các Tỳ khưu, đây là cán cân, đây là thước đo cho các nữ đệ tử Tỳ khưu ni của Ta, tức là Tỳ khưu ni Khemā và Tỳ khưu ni Uppalavaṇṇā. ‘Và này con yêu, mong rằng lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng đừng đến với con khi con còn là bậc hữu học, tâm chưa thành tựu.’ Này các Tỳ khưu, nếu lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng đến với vị Tỳ khưu ni còn là bậc hữu học, tâm chưa thành tựu, thì điều đó trở thành chướng ngại cho vị ấy. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng là tàn khốc như vậy... Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy. (Kinh) thứ tư. 5. Samaṇabrāhmaṇasuttaṃ 5. Kinh Sa-môn và Bà-la-môn 174. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā lābhasakkārasilokassa assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānanti, na me te, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā, na ca pana te āyasmantā sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti. Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā lābhasakkārasilokassa assādañca ādīnavañca [Pg.433] nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānanti, te ca kho me, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā, te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Pañcamaṃ. 174. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào không biết như thật về vị ngọt, sự nguy hại, và lối thoát khỏi lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng, thì này các Tỳ khưu, đối với Ta, họ không được xem là Sa-môn trong số các Sa-môn, hay là Bà-la-môn trong số các Bà-la-môn. Và các vị tôn giả ấy không sống, trong hiện tại, sau khi đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, mục đích của đời sống Sa-môn hay mục đích của đời sống Bà-la-môn. Nhưng này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào biết như thật về vị ngọt, sự nguy hại, và lối thoát khỏi lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng, thì này các Tỳ khưu, đối với Ta, họ được xem là Sa-môn trong số các Sa-môn, và là Bà-la-môn trong số các Bà-la-môn. Và các vị tôn giả ấy sống, trong hiện tại, sau khi đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, mục đích của đời sống Sa-môn và mục đích của đời sống Bà-la-môn. (Kinh) thứ năm. 6. Dutiyasamaṇabrāhmaṇasuttaṃ 6. Kinh Sa-môn và Bà-la-môn thứ hai 175. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā lābhasakkārasilokassa samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānanti…pe… pajānanti…pe… sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Chaṭṭhaṃ. 175. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào không biết như thật về sự sanh khởi, sự đoạn diệt, vị ngọt, sự nguy hại, và lối thoát khỏi lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng... (như trên)... những ai biết... (như trên)... họ sống, trong hiện tại, sau khi đã tự mình chứng ngộ với thắng trí. (Kinh) thứ sáu. 7. Tatiyasamaṇabrāhmaṇasuttaṃ 7. Kinh Sa-môn và Bà-la-môn thứ ba 176. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā lābhasakkārasilokaṃ yathābhūtaṃ nappajānanti, lābhasakkārasilokasamudayaṃ nappajānanti, lābhasakkārasilokanirodhaṃ nappajānanti, lābhasakkārasilokanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ nappajānanti …pe… pajānanti…pe… sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Sattamaṃ. 176. Tại Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, bất kỳ Sa-môn hay Bà-la-môn nào không biết như thật về lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng, không biết sự sanh khởi của lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng, không biết sự đoạn diệt của lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng, không biết con đường đưa đến sự đoạn diệt của lợi dưỡng, cung kính, và danh vọng... (như trên)... những ai biết... (như trên)... họ sống, trong hiện tại, sau khi đã tự mình chứng ngộ với thắng trí. (Kinh) thứ bảy. 8. Chavisuttaṃ 8. Kinh Da 177. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko. Lābhasakkārasiloko, bhikkhave, chaviṃ chindati, chaviṃ chetvā cammaṃ chindati, cammaṃ chetvā maṃsaṃ chindati, maṃsaṃ chetvā nhāruṃ chindati, nhāruṃ chetvā aṭṭhiṃ chindati, aṭṭhiṃ chetvā aṭṭhimiñjaṃ āhacca tiṭṭhati. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Aṭṭhamaṃ. 177. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng cắt lớp da mỏng, sau khi cắt lớp da mỏng thì cắt lớp da dày, sau khi cắt lớp da dày thì cắt thịt, sau khi cắt thịt thì cắt gân, sau khi cắt gân thì cắt xương, sau khi cắt xương thì chạm đến tủy xương rồi dừng lại. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt như thế ấy... Này các Tỳ khưu, các ngươi nên học tập như vậy. (Kinh) thứ tám. 9. Rajjusuttaṃ 9. Kinh Dây Thừng (Rajju) 178. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko. Lābhasakkārasiloko, bhikkhave, chaviṃ chindati, chaviṃ chetvā cammaṃ chindati, cammaṃ chetvā maṃsaṃ chindati, maṃsaṃ chetvā nhāruṃ chindati, nhāruṃ chetvā aṭṭhiṃ chindati, aṭṭhiṃ chetvā aṭṭhimiñjaṃ āhacca tiṭṭhati’’. 178. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng cắt lớp da mỏng, sau khi cắt lớp da mỏng thì cắt lớp da dày, sau khi cắt lớp da dày thì cắt thịt, sau khi cắt thịt thì cắt gân, sau khi cắt gân thì cắt xương, sau khi cắt xương thì chạm đến tủy xương rồi dừng lại. ‘‘Seyyathāpi[Pg.434], bhikkhave, balavā puriso daḷhāya vāḷarajjuyā jaṅghaṃ veṭhetvā ghaṃseyya. Sā chaviṃ chindeyya, chaviṃ chetvā cammaṃ chindeyya, cammaṃ chetvā maṃsaṃ chindeyya, maṃsaṃ chetvā nhāruṃ chindeyya, nhāruṃ chetvā aṭṭhiṃ chindeyya, aṭṭhiṃ chetvā aṭṭhimiñjaṃ āhacca tiṭṭheyya. Evameva kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko chaviṃ chindati, chaviṃ chetvā cammaṃ chindati, cammaṃ chetvā maṃsaṃ chindati, maṃsaṃ chetvā nhāruṃ chindati, nhāruṃ chetvā aṭṭhiṃ chindati, aṭṭhiṃ chetvā aṭṭhiṃmiñjaṃ āhacca tiṭṭhati. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Navamaṃ. Ví như, này các Tỳ khưu, một người đàn ông lực lưỡng, sau khi quấn ống chân bằng một sợi dây lông đuôi ngựa chắc chắn rồi chà xát. Sợi dây ấy có thể cắt lớp da mỏng, sau khi cắt lớp da mỏng thì có thể cắt lớp da dày, sau khi cắt lớp da dày thì có thể cắt thịt, sau khi cắt thịt thì có thể cắt gân, sau khi cắt gân thì có thể cắt xương, sau khi cắt xương thì có thể chạm đến tủy xương rồi dừng lại. Cũng thế ấy, này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng cắt lớp da mỏng, sau khi cắt lớp da mỏng thì cắt lớp da dày, sau khi cắt lớp da dày thì cắt thịt, sau khi cắt thịt thì cắt gân, sau khi cắt gân thì cắt xương, sau khi cắt xương thì chạm đến tủy xương rồi dừng lại. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt như thế ấy... Này các Tỳ khưu, các ngươi nên học tập như vậy. (Kinh) thứ chín. 10. Bhikkhusuttaṃ 10. Kinh Tỳ Khưu (Bhikkhu) 179. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘yopi so, bhikkhave, bhikkhu arahaṃ khīṇāsavo tassapāhaṃ lābhasakkārasiloko antarāyāya vadāmī’’ti. Evaṃ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kissa pana, bhante, khīṇāsavassa bhikkhuno lābhasakkārasiloko antarāyāyā’’ti? ‘‘Yā hissa sā, ānanda, akuppā cetovimutti nāhaṃ tassā lābhasakkārasilokaṃ antarāyāya vadāmi. Ye ca khvassa, ānanda, appamattassa ātāpino pahitattassa viharato diṭṭhadhammasukhavihārā adhigatā tesāhamassa lābhasakkārasilokaṃ antarāyāya vadāmi. Evaṃ dāruṇo kho, ānanda, lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Tasmātihānanda, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘uppannaṃ lābhasakkārasilokaṃ pajahissāma, na ca no uppanno lābhasakkārasiloko cittaṃ pariyādāya ṭhassatī’ti. Evañhi vo, ānanda, sikkhitabba’’nti. Dasamaṃ. 179. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là chướng ngại pháp ngay cả đối với vị Tỳ khưu là bậc A-la-hán, đã tận trừ các lậu hoặc. Khi được nói như vậy, trưởng lão Ānanda đã bạch với Thế Tôn điều này: ‘Bạch Thế Tôn, vì sao lợi dưỡng, cung kính, danh vọng lại là chướng ngại pháp đối với vị Tỳ khưu đã tận trừ các lậu hoặc?’ Này Ānanda, Ta không nói rằng lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là chướng ngại pháp đối với tâm giải thoát bất động của vị ấy. Tuy nhiên, này Ānanda, đối với những hiện tại lạc trú mà vị ấy đã chứng đắc trong khi trú không dể duôi, nhiệt tâm, tinh cần, Ta nói rằng lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là chướng ngại pháp đối với những điều ấy. Này Ānanda, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại pháp cho việc chứng đắc vô thượng an ổn khỏi các ách như vậy. Vì thế, này Ānanda, ở đây các ngươi nên học tập như vầy: ‘Chúng ta sẽ từ bỏ lợi dưỡng, cung kính, danh vọng đã sanh khởi, và lợi dưỡng, cung kính, danh vọng đã sanh khởi sẽ không chiếm giữ và tồn tại trong tâm của chúng ta.’ Này Ānanda, các ngươi nên học tập như vậy. (Kinh) thứ mười. Tatiyo vaggo. Phẩm Thứ Ba. Tassuddānaṃ – Phần Tóm Lược: Mātugāmo ca kalyāṇī, putto ca ekadhītu ca; Samaṇabrāhmaṇā tīṇi, chavi rajju ca bhikkhunāti. Người nữ và người đẹp, con trai và con gái duy nhất; Ba kinh Sa-môn Bà-la-môn, Da, Dây Thừng, và Tỳ Khưu. 4. Catutthavaggo 4. Phẩm Thứ Tư 1. Bhindisuttaṃ 1. Kinh Phá Vỡ (Bhindi) 180. Sāvatthiyaṃ [Pg.435] viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko. Lābhasakkārasilokena abhibhūto pariyādiṇṇacitto, bhikkhave, devadatto saṅghaṃ bhindi. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… sikkhitabba’’nti. Paṭhamaṃ. 180. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt. Này các Tỳ khưu, do bị lợi dưỡng, cung kính, danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, Devadatta đã phá vỡ Tăng đoàn. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt như thế ấy... nên học tập. (Kinh) thứ nhất. 2. Kusalamūlasuttaṃ 2. Kinh Căn Lành (Kusalamūla) 181. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko. Lābhasakkārasilokena abhibhūtassa pariyādiṇṇacittassa, bhikkhave, devadattassa kusalamūlaṃ samucchedamagamā. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… sikkhitabba’’nti. Dutiyaṃ. 181. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt. Này các Tỳ khưu, đối với Devadatta, người bị lợi dưỡng, cung kính, danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, các căn lành đã bị cắt đứt. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt như thế ấy... nên học tập. (Kinh) thứ hai. 3. Kusaladhammasuttaṃ 3. Kinh Pháp Lành (Kusaladhamma) 182. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko. Lābhasakkārasilokena abhibhūtassa pariyādiṇṇacittassa, bhikkhave, devadattassa kusalo dhammo samucchedamagamā. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… sikkhitabba’’nti. Tatiyaṃ. 182. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt. Này các Tỳ khưu, đối với Devadatta, người bị lợi dưỡng, cung kính, danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, pháp lành đã bị cắt đứt. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt như thế ấy... nên học tập. (Kinh) thứ ba. 4. Sukkadhammasuttaṃ 4. Kinh Pháp Trắng (Sukkadhamma) 183. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko. Lābhasakkārasilokena abhibhūtassa pariyādiṇṇacittassa, bhikkhave, devadattassa sukko dhammo samucchedamagamā. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… sikkhitabba’’nti. Catutthaṃ. 183. Trú ở Sāvatthī... Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt. Này các Tỳ khưu, đối với Devadatta, người bị lợi dưỡng, cung kính, danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, pháp trắng đã bị cắt đứt. Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng là khốc liệt như thế ấy... nên học tập. (Kinh) thứ tư. 5. Acirapakkantasuttaṃ 5. Kinh Vừa Mới Ra Đi (Acirapakkanta) 184. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate acirapakkante devadatte. Tatra kho bhagavā devadattaṃ ārabbha bhikkhū āmantesi [Pg.436] – ‘‘attavadhāya, bhikkhave, devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi, parābhavāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi’’. 184. Một thời, Thế Tôn trú ở Rājagaha, tại núi Gijjhakūṭa, không bao lâu sau khi Devadatta ra đi. Tại đấy, Thế Tôn đã nhân Devadatta mà gọi các Tỳ khưu: ‘Này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng đã sanh khởi cho Devadatta để tự hủy hoại, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng đã sanh khởi cho Devadatta để bị suy vong.’ ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, kadalī attavadhāya phalaṃ deti, parābhavāya phalaṃ deti; evameva kho, bhikkhave, attavadhāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi, parābhavāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi. Ví như, này các Tỳ khưu, cây chuối trổ quả để tự hủy hoại, trổ quả để bị suy vong; cũng thế ấy, này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng đã sanh khởi cho Devadatta để tự hủy hoại, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng đã sanh khởi cho Devadatta để bị suy vong. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, veḷu attavadhāya phalaṃ deti, parābhavāya phalaṃ deti; evameva kho, bhikkhave, attavadhāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi, parābhavāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi. Ví như, này các Tỳ khưu, cây tre trổ quả để tự hủy hoại, trổ quả để bị suy vong; cũng thế ấy, này các Tỳ khưu, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng đã sanh khởi cho Devadatta để tự hủy hoại, lợi dưỡng, cung kính, danh vọng đã sanh khởi cho Devadatta để bị suy vong. ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, naḷo attavadhāya phalaṃ deti, parābhavāya phalaṃ deti; evameva kho, bhikkhave, attavadhāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi, parābhavāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi. “Này các Tỳ khưu, ví như cây lau ra trái để tự hủy hoại, ra trái để bị tàn lụi; cũng vậy, này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng đã sanh khởi cho Devadatta để tự hủy hoại, để bị tàn lụi.” ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, assatarī attavadhāya gabbhaṃ gaṇhāti, parābhavāya gabbhaṃ gaṇhāti; evameva kho, bhikkhave, attavadhāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi, parābhavāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. “Này các Tỳ khưu, ví như con la cái mang thai để tự hủy hoại, mang thai để bị tàn lụi; cũng vậy, này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng đã sanh khởi cho Devadatta để tự hủy hoại, để bị tàn lụi. Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng thật là ghê gớm. Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy.” Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā – Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa: ‘‘Phalaṃ ve kadaliṃ hanti, phalaṃ veḷuṃ phalaṃ naḷaṃ; Sakkāro kāpurisaṃ hanti, gabbho assatariṃ yathāti’’. pañcamaṃ; “Quả thật, quả chuối giết cây chuối, quả tre giết cây tre, quả lau giết cây lau; sự cung kính giết kẻ ác nhân, như bào thai giết con la cái.” (Kinh thứ) năm. 6. Pañcarathasatasuttaṃ 6. Kinh Năm Trăm Cỗ Xe 185. Rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena devadattassa ajātasattukumāro pañcahi rathasatehi sāyaṃ pātaṃ [Pg.437] upaṭṭhānaṃ gacchati, pañca ca thālipākasatāni bhattābhihāro abhiharīyati. Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘devadattassa, bhante, ajātasattukumāro pañcahi rathasatehi sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhānaṃ gacchati, pañca ca thālipākasatāni bhattābhihāro abhiharīyatī’’ti. ‘‘Mā, bhikkhave, devadattassa lābhasakkārasilokaṃ pihayittha. Yāvakīvañca, bhikkhave, devadattassa ajātasattukumāro pañcahi rathasatehi sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhānaṃ gamissati, pañca ca thālipākasatāni bhattābhihāro āharīyissati, hāniyeva, bhikkhave, devadattassa pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no vuddhi’’. 185. Trú tại Rājagaha, trong Trúc Lâm, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, thái tử Ajātasattu đi đến hầu hạ Devadatta vào buổi sáng và buổi chiều với năm trăm cỗ xe, và năm trăm nồi cơm được dâng cúng. Bấy giờ, một số đông Tỳ khưu đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, họ đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, các Tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn: – ‘Bạch Thế Tôn, thái tử Ajātasattu đi đến hầu hạ Devadatta vào buổi sáng và buổi chiều với năm trăm cỗ xe, và năm trăm nồi cơm được dâng cúng.’ – ‘Này các Tỳ khưu, chớ có ham muốn lợi lộc, cung kính, và danh vọng của Devadatta. Này các Tỳ khưu, trong khi thái tử Ajātasattu còn đi đến hầu hạ Devadatta vào buổi sáng và buổi chiều với năm trăm cỗ xe, và năm trăm nồi cơm còn được dâng cúng, thì này các Tỳ khưu, chỉ có sự suy giảm trong các thiện pháp là điều được trông đợi ở Devadatta, chứ không phải sự tăng trưởng.’” ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, caṇḍassa kukkurassa nāsāya pittaṃ bhindeyyuṃ, evañhi so, bhikkhave, kukkuro bhiyyosomattāya caṇḍataro assa; evameva, bhikkhave, yāvakīvañca devadattassa ajātasattukumāro pañcahi rathasatehi sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhānaṃ gamissati, pañca ca thālipākasatāni bhattābhihāro āharīyissati, hāniyeva, bhikkhave, devadattassa pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no vuddhi. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko…pe… evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Chaṭṭhaṃ. “Này các Tỳ khưu, ví như người ta đập mật vào mũi một con chó dữ, thì này các Tỳ khưu, con chó ấy sẽ trở nên hung dữ hơn bội phần; cũng vậy, này các Tỳ khưu, trong khi thái tử Ajātasattu còn đi đến hầu hạ Devadatta vào buổi sáng và buổi chiều với năm trăm cỗ xe, và năm trăm nồi cơm còn được dâng cúng, thì này các Tỳ khưu, chỉ có sự suy giảm trong các thiện pháp là điều được trông đợi ở Devadatta, chứ không phải sự tăng trưởng. Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng thật là ghê gớm... vân vân... Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy.” (Kinh thứ) sáu. 7. Mātusuttaṃ 7. Kinh Người Mẹ 186. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Idhāhaṃ, bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ evaṃ cetasā ceto paricca pajānāmi – ‘na cāyamāyasmā mātupi hetu sampajānamusā bhāseyyā’ti. Tamenaṃ passāmi aparena samayena lābhasakkārasilokena abhibhūtaṃ pariyādiṇṇacittaṃ sampajānamusā bhāsantaṃ. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘uppannaṃ lābhasakkārasilokaṃ pajahissāma. Na ca no uppanno lābhasakkārasiloko cittaṃ pariyādāya ṭhassatī’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Sattamaṃ. 186. Trú tại Sāvatthī... vân vân... “Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là ghê gớm, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại cho việc chứng đắc an ổn vô thượng khỏi các ách缚. Này các Tỳ khưu, ở đây, Ta với tâm của mình, thấu suốt tâm của một hạng người và biết rằng: ‘Vị tôn giả này sẽ không nói lời dối trá có chủ ý ngay cả vì lý do người mẹ.’ Rồi vào một lúc khác, Ta thấy vị ấy, bị lợi lộc, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, đang nói lời dối trá có chủ ý. Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng thật là ghê gớm, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại cho việc chứng đắc an ổn vô thượng khỏi các ách缚. Vì vậy, này các Tỳ khưu, ở đây các ngươi phải học tập như vầy: ‘Chúng ta sẽ từ bỏ lợi lộc, cung kính, và danh vọng đã sanh khởi. Và lợi lộc, cung kính, và danh vọng đã sanh khởi sẽ không chiếm đoạt và tồn tại trong tâm của chúng ta.’ Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy.” (Kinh thứ) bảy. 8-13. Pitusuttādichakkaṃ 8-13. Sáu Kinh Bắt Đầu Bằng Kinh Người Cha 187. Sāvatthiyaṃ [Pg.438] viharati…pe… ‘‘dāruṇo, bhikkhave, lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Idhāhaṃ, bhikkhave, ekaccaṃ puggalaṃ evaṃ cetasā ceto paricca pajānāmi – ‘na cāyamāyasmā pitupi hetu…pe… bhātupi hetu… bhaginiyāpi hetu… puttassapi hetu… dhītuyāpi hetu… pajāpatiyāpi hetu sampajānamusā bhāseyyā’ti. Tamenaṃ passāmi aparena samayena lābhasakkārasilokena abhibhūtaṃ pariyādiṇṇacittaṃ sampajānamusā bhāsantaṃ. Evaṃ dāruṇo kho, bhikkhave, lābhasakkārasiloko kaṭuko pharuso antarāyiko anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘uppannaṃ lābhasakkārasilokaṃ pajahissāma, na ca no uppanno lābhasakkārasiloko cittaṃ pariyādāya ṭhassatī’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Terasamaṃ. 187. Trú tại Sāvatthī... vân vân... “Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng là ghê gớm, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại cho việc chứng đắc an ổn vô thượng khỏi các ách缚. Này các Tỳ khưu, ở đây, Ta với tâm của mình, thấu suốt tâm của một hạng người và biết rằng: ‘Vị tôn giả này sẽ không nói lời dối trá có chủ ý ngay cả vì lý do người cha... vân vân... vì lý do người anh... vì lý do người chị... vì lý do người con trai... vì lý do người con gái... vì lý do người vợ.’ Rồi vào một lúc khác, Ta thấy vị ấy, bị lợi lộc, cung kính, và danh vọng chinh phục, tâm bị chiếm đoạt, đang nói lời dối trá có chủ ý. Này các Tỳ khưu, lợi lộc, cung kính, và danh vọng thật là ghê gớm, cay đắng, thô bạo, là chướng ngại cho việc chứng đắc an ổn vô thượng khỏi các ách缚. Vì vậy, này các Tỳ khưu, ở đây các ngươi phải học tập như vầy: ‘Chúng ta sẽ từ bỏ lợi lộc, cung kính, và danh vọng đã sanh khởi, và lợi lộc, cung kính, và danh vọng đã sanh khởi sẽ không chiếm đoạt và tồn tại trong tâm của chúng ta.’ Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy.” (Kinh thứ) mười ba. Catuttho vaggo. Phẩm Thứ Tư. Tassuddānaṃ – Phần Tóm Lược: Bhindi mūlaṃ duve dhammā, pakkantaṃ ratha mātari; Pitā bhātā ca bhaginī, putto dhītā pajāpatīti. Chia rẽ, Cội rễ, hai Pháp, Ra đi, Cỗ xe, Người mẹ; Người cha, người anh, và người chị, Con trai, con gái, và người vợ. Lābhasakkārasaṃyuttaṃ samattaṃ. Tương Ưng Lợi Lộc và Cung Kính đã hoàn tất. 7. Rāhulasaṃyuttaṃ 7. Tương Ưng Rāhula 1. Paṭhamavaggo 1. Phẩm Thứ Nhất 1. Cakkhusuttaṃ 1. Kinh Con Mắt 188. Evaṃ [Pg.439] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā rāhulo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rāhulo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sādhu me, bhante, bhagavā saṃkhittena dhammaṃ desetu, yamahaṃ bhagavato dhammaṃ sutvā eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto vihareyya’’nti. 188. Tôi nghe như vầy. Một thời, đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī, trong khu vườn của ông Anāthapiṇḍika ở Jeta. Bấy giờ, tôn giả Rāhula đi đến chỗ đức Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi đã ngồi xuống một bên, tôn giả Rāhula đã bạch với đức Thế Tôn điều này: “Bạch ngài, lành thay nếu đức Thế Tôn thuyết giảng Pháp cho con một cách tóm tắt, để sau khi nghe Pháp từ đức Thế Tôn, con có thể sống một mình, ẩn dật, không dể duôi, nhiệt tâm, tinh cần.” ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, rāhula, cakkhuṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sotaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe…. ‘‘Ghānaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe… ‘‘jivhā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… ‘‘kāyo nicco vā anicco vā’’ti? ‘‘Anicco, bhante’’ …pe… ‘‘mano nicco vā anicco vā’’ti? ‘‘Anicco, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. “Này Rāhula, con nghĩ thế nào, con mắt là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” – “Cái gì vô thường là khổ hay lạc?” – “Bạch ngài, là khổ.” – “Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có thích hợp để xem xét rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không?” – “Bạch ngài, không phải vậy.” – “Lỗ tai là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Lỗ mũi là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Lưỡi là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Thân là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Ý là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” – “Cái gì vô thường là khổ hay lạc?” – “Bạch ngài, là khổ.” – “Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có thích hợp để xem xét rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không?” – “Bạch ngài, không phải vậy.” ‘‘Evaṃ passaṃ, rāhula, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati …pe… sotasmimpi nibbindati… ghānasmimpi nibbindati… jivhāyapi nibbindati… kāyasmimpi nibbindati… manasmimpi nibbindati; nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Paṭhamaṃ. “Này Rāhula, khi thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có học thức trở nên nhàm chán đối với con mắt ... (lược) ... đối với lỗ tai ... đối với lỗ mũi ... đối với lưỡi ... đối với thân ... đối với ý. Do nhàm chán, vị ấy ly tham. Do ly tham, vị ấy được giải thoát. Nơi sự giải thoát, có trí tuệ rằng: ‘Đã được giải thoát.’ Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’” Kinh thứ nhất. 2. Rūpasuttaṃ 2. Kinh Sắc 189. Sāvatthiyaṃ [Pg.440] viharati…pe… ‘‘taṃ kiṃ maññasi, rāhula, rūpā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… saddā… gandhā… rasā… phoṭṭhabbā… dhammā niccā vā aniccā vāti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… ‘‘evaṃ passaṃ, rāhula, sutavā ariyasāvako rūpesupi nibbindati… saddesupi nibbindati… gandhesupi nibbindati… rasesupi nibbindati… phoṭṭhabbesupi nibbindati… dhammesupi nibbindati; nibbindaṃ virajjati…pe… pajānātī’’ti. Dutiyaṃ. 189. Trú tại Sāvatthī ... (lược) ... “Này Rāhula, con nghĩ thế nào, các sắc là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... các tiếng ... các mùi hương ... các vị nếm ... các vật xúc chạm ... các pháp là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Này Rāhula, khi thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có học thức trở nên nhàm chán đối với các sắc ... đối với các tiếng ... đối với các mùi hương ... đối với các vị nếm ... đối với các vật xúc chạm ... đối với các pháp. Do nhàm chán, vị ấy ly tham ... (lược) ... vị ấy biết rõ.” Kinh thứ hai. 3. Viññāṇasuttaṃ 3. Kinh Thức 190. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘taṃ kiṃ maññasi, rāhula, cakkhuviññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe… ‘‘sotaviññāṇaṃ…pe… ghānaviññāṇaṃ… jivhāviññāṇaṃ… kāyaviññāṇaṃ… manoviññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’ …pe… ‘‘evaṃ passaṃ, rāhula, sutavā ariyasāvako cakkhuviññāṇasmimpi nibbindati…pe… sotaviññāṇasmimpi nibbindati… ghānaviññāṇasmimpi nibbindati… jivhāviññāṇasmimpi nibbindati… kāyaviññāṇasmimpi nibbindati… manoviññāṇasmimpi nibbindati; nibbindaṃ virajjati…pe… pajānātī’’ti. Tatiyaṃ. 190. Trú tại Sāvatthī ... (lược) ... “Này Rāhula, con nghĩ thế nào, nhãn thức là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Nhĩ thức ... (lược) ... tỷ thức ... thiệt thức ... thân thức ... ý thức là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Này Rāhula, khi thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có học thức trở nên nhàm chán đối với nhãn thức ... (lược) ... đối với nhĩ thức ... đối với tỷ thức ... đối với thiệt thức ... đối với thân thức ... đối với ý thức. Do nhàm chán, vị ấy ly tham ... (lược) ... vị ấy biết rõ.” Kinh thứ ba. 4. Samphassasuttaṃ 4. Kinh Xúc 191. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘taṃ kiṃ maññasi, rāhula, cakkhusamphasso nicco vā anicco vā’’ti? ‘‘Anicco, bhante’’…pe… ‘‘sotasamphasso…pe… ghānasamphasso… jivhāsamphasso… kāyasamphasso… manosamphasso nicco vā anicco vā’’ti? ‘‘Anicco, bhante’’…pe… ‘‘evaṃ passaṃ, rāhula, sutavā ariyasāvako cakkhusamphassasmimpi nibbindati…pe… sotasamphassasmimpi nibbindati… ghānasamphassasmimpi nibbindati… jivhāsamphassasmimpi nibbindati… kāyasamphassasmimpi nibbindati… manosamphassasmimpi nibbindati; nibbindaṃ virajjati…pe… pajānātī’’ti. Catutthaṃ. 191. Trú tại Sāvatthī ... (lược) ... “Này Rāhula, con nghĩ thế nào, nhãn xúc là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Nhĩ xúc ... (lược) ... tỷ xúc ... thiệt xúc ... thân xúc ... ý xúc là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Này Rāhula, khi thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có học thức trở nên nhàm chán đối với nhãn xúc ... (lược) ... đối với nhĩ xúc ... đối với tỷ xúc ... đối với thiệt xúc ... đối với thân xúc ... đối với ý xúc. Do nhàm chán, vị ấy ly tham ... (lược) ... vị ấy biết rõ.” Kinh thứ tư. 5. Vedanāsuttaṃ 5. Kinh Thọ 192. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘taṃ kiṃ maññasi, rāhula, cakkhusamphassajā vedanā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… ‘‘sotasamphassajā vedanā…pe… ghānasamphassajā vedanā… jivhāsamphassajā vedanā… kāyasamphassajā vedanā… manosamphassajā vedanā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā[Pg.441], bhante’’…pe… ‘‘evaṃ passaṃ, rāhula, sutavā ariyasāvako cakkhusamphassajāya vedanāyapi nibbindati…pe… sota… ghāna… jivhā… kāya… manosamphassajāya vedanāyapi nibbindati…pe… pajānātī’’ti. Pañcamaṃ. 192. Trú tại Sāvatthī ... (lược) ... “Này Rāhula, con nghĩ thế nào, cảm thọ sanh từ nhãn xúc là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Cảm thọ sanh từ nhĩ xúc ... (lược) ... cảm thọ sanh từ tỷ xúc ... cảm thọ sanh từ thiệt xúc ... cảm thọ sanh từ thân xúc ... cảm thọ sanh từ ý xúc là thường hay vô thường?” – “Bạch ngài, là vô thường.” ... (lược) ... “Này Rāhula, khi thấy như vậy, vị Thánh đệ tử có học thức trở nên nhàm chán đối với cảm thọ sanh từ nhãn xúc ... (lược) ... đối với cảm thọ sanh từ nhĩ ... tỷ ... thiệt ... thân ... ý xúc. Do nhàm chán ... (lược) ... vị ấy biết rõ.” Kinh thứ năm. 6. Saññāsuttaṃ 6. Kinh Tưởng 193. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘taṃ kiṃ maññasi, rāhula, rūpasaññā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… ‘‘saddasaññā…pe… gandhasaññā… rasasaññā… phoṭṭhabbasaññā… dhammasaññā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… ‘‘evaṃ passaṃ, rāhula, sutavā ariyasāvako rūpasaññāyapi nibbindati…pe… saddasaññāyapi nibbindati… gandhasaññāyapi nibbindati… rasasaññāyapi nibbindati… phoṭṭhabbasaññāyapi nibbindati… dhammasaññāyapi nibbindati…pe… pajānātī’’ti. Chaṭṭhaṃ. 193. Trú ở Sāvatthī... ... Này Rāhula, thầy nghĩ thế nào, sắc tưởng là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... ... thanh tưởng ... hương tưởng ... vị tưởng ... xúc tưởng ... pháp tưởng là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... Này Rāhula, vị Thánh đệ tử có nghe và thấy như vậy thì nhàm chán cả sắc tưởng, ... nhàm chán cả thanh tưởng, ... nhàm chán cả hương tưởng, ... nhàm chán cả vị tưởng, ... nhàm chán cả xúc tưởng, ... nhàm chán cả pháp tưởng, ... vị ấy biết rõ. Kinh thứ sáu. 7. Sañcetanāsuttaṃ 7. Kinh Tư Tác 194. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘taṃ kiṃ maññasi, rāhula, rūpasañcetanā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… ‘‘saddasañcetanā…pe… gandhasañcetanā… rasasañcetanā … phoṭṭhabbasañcetanā… dhammasañcetanā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… ‘‘evaṃ passaṃ, rāhula, sutavā ariyasāvako rūpasañcetanāyapi nibbindati…pe… saddasañcetanāyapi nibbindati… gandhasañcetanāyapi nibbindati… rasasañcetanāyapi nibbindati… phoṭṭhabbasañcetanāyapi nibbindati… dhammasañcetanāyapi nibbindati…pe… pajānātī’’ti. Sattamaṃ. 194. Trú ở Sāvatthī... ... Này Rāhula, thầy nghĩ thế nào, sắc tư tác là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... ... thanh tư tác ... hương tư tác ... vị tư tác ... xúc tư tác ... pháp tư tác là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... Này Rāhula, vị Thánh đệ tử có nghe và thấy như vậy thì nhàm chán cả sắc tư tác, ... nhàm chán cả thanh tư tác, ... nhàm chán cả hương tư tác, ... nhàm chán cả vị tư tác, ... nhàm chán cả xúc tư tác, ... nhàm chán cả pháp tư tác, ... vị ấy biết rõ. Kinh thứ bảy. 8. Taṇhāsuttaṃ 8. Kinh Ái 195. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘taṃ kiṃ maññasi, rāhula, rūpataṇhā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… ‘‘saddataṇhā…pe… gandhataṇhā… rasataṇhā… phoṭṭhabbataṇhā… dhammataṇhā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… ‘‘evaṃ passaṃ, rāhula, sutavā ariyasāvako rūpataṇhāyapi nibbindati…pe… saddataṇhāyapi nibbindati… gandhataṇhāyapi nibbindati… rasataṇhāyapi nibbindati… phoṭṭhabbataṇhāya nibbindati… dhammataṇhāyapi nibbindati …pe… pajānātī’’ti. Aṭṭhamaṃ. 195. Trú ở Sāvatthī... ... Này Rāhula, thầy nghĩ thế nào, sắc ái là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... ... thanh ái ... hương ái ... vị ái ... xúc ái ... pháp ái là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... Này Rāhula, vị Thánh đệ tử có nghe và thấy như vậy thì nhàm chán cả sắc ái, ... nhàm chán cả thanh ái, ... nhàm chán cả hương ái, ... nhàm chán cả vị ái, ... nhàm chán cả xúc ái, ... nhàm chán cả pháp ái, ... vị ấy biết rõ. Kinh thứ tám. 9. Dhātusuttaṃ 9. Kinh Giới 196. Sāvatthiyaṃ [Pg.442] viharati…pe… ‘‘taṃ kiṃ maññasi, rāhula, pathavīdhātu niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… ‘‘āpodhātu…pe… tejodhātu… vāyodhātu… ākāsadhātu… viññāṇadhātu niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… ‘‘evaṃ passaṃ, rāhula, sutavā ariyasāvako pathavīdhātuyāpi nibbindati…pe… āpodhātuyāpi nibbindati… tejodhātuyāpi nibbindati… vāyodhātuyāpi nibbindati… ākāsadhātuyāpi nibbindati… viññāṇadhātuyāpi nibbindati…pe… pajānātī’’ti. Navamaṃ. 196. Trú ở Sāvatthī... ... Này Rāhula, thầy nghĩ thế nào, địa đại là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... ... thủy đại ... hỏa đại ... phong đại ... không đại ... thức đại là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... Này Rāhula, vị Thánh đệ tử có nghe và thấy như vậy thì nhàm chán cả địa đại, ... nhàm chán cả thủy đại, ... nhàm chán cả hỏa đại, ... nhàm chán cả phong đại, ... nhàm chán cả không đại, ... nhàm chán cả thức đại, ... vị ấy biết rõ. Kinh thứ chín. 10. Khandhasuttaṃ 10. Kinh Uẩn 197. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘taṃ kiṃ maññasi, rāhula, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe… ‘‘vedanā…pe… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe… ‘‘evaṃ passaṃ, rāhula, sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati…pe… vedanāyapi nibbindati… saññāyapi nibbindati… saṅkhāresupi nibbindati… viññāṇasmimpi nibbindati; nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Dasamaṃ. 197. Trú ở Sāvatthī... ... Này Rāhula, thầy nghĩ thế nào, sắc là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... ... thọ ... tưởng ... các hành ... thức là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... Này Rāhula, vị Thánh đệ tử có nghe và thấy như vậy thì nhàm chán cả sắc, ... nhàm chán cả thọ, ... nhàm chán cả tưởng, ... nhàm chán cả các hành, ... nhàm chán cả thức; do nhàm chán nên ly tham; do ly tham nên được giải thoát; trong sự giải thoát, khởi lên trí tuệ rằng: ‘Đã được giải thoát.’ Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’ Kinh thứ mười. Paṭhamo vaggo. Phẩm Thứ Nhất. Tassuddānaṃ – Phần Tóm Lược: Cakkhu rūpañca viññāṇaṃ, samphasso vedanāya ca; Saññā sañcetanā taṇhā, dhātu khandhena te dasāti. Mắt, sắc và thức, xúc và với thọ; Tưởng, tư tác, ái, giới, với uẩn là mười kinh. 2. Dutiyavaggo 2. Phẩm Thứ Hai 1. Cakkhusuttaṃ 1. Kinh Mắt 198. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho āyasmā rāhulo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ rāhulaṃ [Pg.443] bhagavā etadavoca – ‘‘taṃ kiṃ maññasi, rāhula, cakkhuṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? ‘‘Aniccaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ, dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sotaṃ…pe… ghānaṃ… jivhā… kāyo… mano nicco vā anicco vā’’ti? ‘‘Anicco, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ, dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā’’ti? ‘‘Dukkhaṃ, bhante’’. ‘‘Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ – ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Evaṃ passaṃ, rāhula, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati…pe… sotasmimpi nibbindati… ghānasmimpi nibbindati … jivhāyapi nibbindati… kāyasmimpi nibbindati… manasmimpi nibbindati; nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī’’ti. Etena peyyālena dasa suttantā kātabbā. Paṭhamaṃ. 198. Tôi nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, Tôn giả Rāhula đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Rāhula đang ngồi một bên như sau: – Này Rāhula, thầy nghĩ thế nào, con mắt là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. – Cái gì vô thường là khổ hay vui? – Bạch Thế Tôn, là khổ. – Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có hợp lý để xem xét rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không? – Bạch Thế Tôn, không hợp lý. – Lỗ tai ... lỗ mũi ... lưỡi ... thân ... ý là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. – Cái gì vô thường là khổ hay vui? – Bạch Thế Tôn, là khổ. – Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có hợp lý để xem xét rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không? – Bạch Thế Tôn, không hợp lý. – Này Rāhula, vị Thánh đệ tử có nghe và thấy như vậy thì nhàm chán cả con mắt, ... nhàm chán cả lỗ tai, ... nhàm chán cả lỗ mũi, ... nhàm chán cả lưỡi, ... nhàm chán cả thân, ... nhàm chán cả ý; do nhàm chán nên ly tham; do ly tham nên được giải thoát; trong sự giải thoát, khởi lên trí tuệ rằng: ‘Đã được giải thoát.’ Vị ấy biết rõ: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’ Mười bài kinh nên được thực hiện theo cách tóm lược này. Kinh thứ nhất. 2-10. Rūpādisuttanavakaṃ 2-10. Chín Kinh về Sắc, v.v... 199. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘taṃ kiṃ maññasi, rāhula, rūpā niccā vā aniccā vā’’ti? ‘‘Aniccā, bhante’’…pe… saddā… gandhā… rasā… phoṭṭhabbā… dhammā…. 199. Trú ở Sāvatthī... ... Này Rāhula, thầy nghĩ thế nào, các sắc là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. ... các thanh ... các hương ... các vị ... các xúc ... các pháp... ‘‘Cakkhuviññāṇaṃ…pe… sotaviññāṇaṃ… ghānaviññāṇaṃ… jivhāviññāṇaṃ… kāyaviññāṇaṃ… manoviññāṇaṃ…. “Nhãn thức... (như trên)... nhĩ thức... tỷ thức... thiệt thức... thân thức... ý thức...” ‘‘Cakkhusamphasso…pe… sotasamphasso… ghānasamphasso… jivhāsamphasso… kāyasamphasso… manosamphasso…. “Nhãn xúc... (như trên)... nhĩ xúc... tỷ xúc... thiệt xúc... thân xúc... ý xúc...” ‘‘Cakkhusamphassajā vedanā…pe… sotasamphassajā vedanā… ghānasamphassajā vedanā… jivhāsamphassajā vedanā… kāyasamphassajā vedanā… manosamphassajā vedanā…. “Thọ do nhãn xúc sanh... (như trên)... thọ do nhĩ xúc sanh... thọ do tỷ xúc sanh... thọ do thiệt xúc sanh... thọ do thân xúc sanh... thọ do ý xúc sanh...” ‘‘Rūpasaññā…pe… saddasaññā… gandhasaññā… rasasaññā… phoṭṭhabbasaññā… dhammasaññā…. “Sắc tưởng... (như trên)... thanh tưởng... hương tưởng... vị tưởng... xúc tưởng... pháp tưởng...” ‘‘Rūpasañcetanā…pe… saddasañcetanā… gandhasañcetanā… rasasañcetanā… phoṭṭhabbasañcetanā… dhammasañcetanā…. “Sắc tư... (như trên)... thanh tư... hương tư... vị tư... xúc tư... pháp tư...” ‘‘Rūpataṇhā [Pg.444] …pe… saddataṇhā… gandhataṇhā… rasataṇhā… phoṭṭhabbataṇhā… dhammataṇhā…. “Sắc ái... (như trên)... thanh ái... hương ái... vị ái... xúc ái... pháp ái...” ‘‘Pathavīdhātu…pe… āpodhātu… tejodhātu… vāyodhātu… ākāsadhātu … viññāṇadhātu…. “Địa đại... (như trên)... thủy đại... hỏa đại... phong đại... không đại... thức đại...” ‘‘Rūpaṃ …pe… vedanā… saññā… saṅkhārā… viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? Aniccaṃ, bhante…pe… evaṃ passaṃ rāhula…pe… nāparaṃ itthattāyāti pajānātīti. Dasamaṃ. “Sắc... (như trên)... thọ... tưởng... các hành... thức là thường hay vô thường?” – “Bạch Thế Tôn, là vô thường.”... (như trên)... “Này Rāhula, khi thấy như vậy... (như trên)... vị ấy biết rằng: ‘... không còn trở lui trạng thái này nữa.’” Kinh thứ mười. 11. Anusayasuttaṃ 11. Kinh Tùy Miên 200. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho āyasmā rāhulo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rāhulo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kathaṃ nu kho, bhante, jānato kathaṃ passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na hontī’’ti? ‘‘Yaṃ kiñci, rāhula, rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ rūpaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Yā kāci vedanā…pe… yā kāci saññā… ye keci saṅkhārā… yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ viññāṇaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya passati. Evaṃ kho, rāhula, jānato evaṃ passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā na hontī’’ti. Ekādasamaṃ. 200. Ngài đang trú ở Sāvatthī. Rồi Tôn giả Rāhula đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Rāhula bạch với Thế Tôn điều này: – “Bạch Thế Tôn, do biết như thế nào, do thấy như thế nào mà đối với thân có thức này và đối với tất cả tướng ở bên ngoài, các tùy miên về ngã chấp, ngã sở chấp, và mạn không hiện hữu?” – “Này Rāhula, bất cứ sắc nào, quá khứ, tương lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, tất cả sắc ấy vị ấy thấy với chánh trí tuệ đúng như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Bất cứ thọ nào... (như trên)... bất cứ tưởng nào... bất cứ các hành nào... bất cứ thức nào, quá khứ, tương lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, tất cả thức ấy vị ấy thấy với chánh trí tuệ đúng như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Này Rāhula, do biết như vậy, do thấy như vậy mà đối với thân có thức này và đối với tất cả tướng ở bên ngoài, các tùy miên về ngã chấp, ngã sở chấp, và mạn không hiện hữu.” Kinh thứ mười một. 12. Apagatasuttaṃ 12. Kinh Đoạn Trừ 201. Sāvatthinidānaṃ. Atha kho āyasmā rāhulo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rāhulo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kathaṃ nu kho, bhante, jānato kathaṃ passato imasmiṃ ca saviññāṇake kāye [Pg.445] bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānāpagataṃ mānasaṃ hoti vidhā samatikkantaṃ santaṃ suvimutta’’nti? ‘‘Yaṃ kiñci, rāhula, rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā sabbaṃ rūpaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā anupādā vimutto hoti’’. 201. Nhân duyên ở Sāvatthī. Rồi Tôn giả Rāhula đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Rāhula bạch với Thế Tôn điều này: – “Bạch Thế Tôn, do biết như thế nào, do thấy như thế nào mà đối với thân có thức này và đối với tất cả tướng ở bên ngoài, tâm được đoạn trừ ngã chấp, ngã sở chấp, và mạn, vượt qua các loại mạn, được tịch tịnh, được khéo giải thoát?” – “Này Rāhula, bất cứ sắc nào, quá khứ, tương lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, tất cả sắc ấy, sau khi thấy với chánh trí tuệ đúng như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi,’ vị ấy được giải thoát không còn chấp thủ.” ‘‘Yā kāci vedanā…pe… yā kāci saññā… ye keci saṅkhārā… yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ viññāṇaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya disvā anupādā vimutto hoti. Evaṃ kho, rāhula, jānato evaṃ passato imasmiñca saviññāṇake kāye bahiddhā ca sabbanimittesu ahaṅkāramamaṅkāramānāpagataṃ mānasaṃ hoti vidhā samatikkantaṃ santaṃ suvimutta’’nti. Dvādasamaṃ. “Bất cứ thọ nào... (như trên)... bất cứ tưởng nào... bất cứ các hành nào... bất cứ thức nào, quá khứ, tương lai, hay hiện tại, bên trong hay bên ngoài, thô hay tế, thấp kém hay cao thượng, xa hay gần, tất cả thức ấy, sau khi thấy với chánh trí tuệ đúng như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi,’ vị ấy được giải thoát không còn chấp thủ. Này Rāhula, do biết như vậy, do thấy như vậy mà đối với thân có thức này và đối với tất cả tướng ở bên ngoài, tâm được đoạn trừ ngã chấp, ngã sở chấp, và mạn, vượt qua các loại mạn, được tịch tịnh, được khéo giải thoát.” Kinh thứ mười hai. Dutiyo vaggo. Phẩm Thứ Hai. Tassuddānaṃ – Phần tóm lược của phẩm: Cakkhu rūpañca viññāṇaṃ, samphasso vedanāya ca; Saññā sañcetanā taṇhā, dhātu khandhena te dasa; Anusayaṃ apagatañceva, vaggo tena pavuccatīti. Mắt, sắc, và thức, xúc và cùng với thọ; Tưởng, tư, ái, đại, và uẩn là mười kinh ấy; Tùy miên và đoạn trừ, do đó phẩm được gọi tên. Rāhulasaṃyuttaṃ samattaṃ. Tương Ưng Rāhula đã hoàn tất. 8. Lakkhaṇasaṃyuttaṃ 8. Tương Ưng Lakkhaṇa 1. Paṭhamavaggo 1. Phẩm Thứ Nhất 1. Aṭṭhisuttaṃ 1. Kinh Xương 202. Evaṃ [Pg.446] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena āyasmā ca lakkhaṇo āyasmā ca mahāmoggallāno gijjhakūṭe pabbate viharanti. Atha kho āyasmā mahāmoggallāno pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yenāyasmā lakkhaṇo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ lakkhaṇaṃ etadavoca – ‘‘āyāmāvuso lakkhaṇa, rājagahaṃ piṇḍāya pavisissāmā’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho āyasmā lakkhaṇo āyasmato mahāmoggallānassa paccassosi. Atha kho āyasmā mahāmoggallāno gijjhakūṭā pabbatā orohanto aññatarasmiṃ padese sitaṃ pātvākāsi. Atha kho āyasmā lakkhaṇo āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, āvuso moggallāna, hetu ko paccayo sitassa pātukammāyā’’ti? ‘‘Akālo kho, āvuso lakkhaṇa, etassa pañhassa. Bhagavato maṃ santike etaṃ pañhaṃ pucchā’’ti. 202. Tôi nghe như vầy: Một thời, đức Thế Tôn trú ở Rājagaha (Vương Xá), tại Veḷuvana (Trúc Lâm), nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, Tôn giả Lakkhaṇa và Tôn giả Mahāmoggallāna trú ở núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu). Rồi Tôn giả Mahāmoggallāna, vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi đến chỗ Tôn giả Lakkhaṇa; sau khi đến, nói với Tôn giả Lakkhaṇa rằng: 'Này hiền giả Lakkhaṇa, chúng ta hãy đi vào thành Rājagaha để khất thực.' 'Thưa vâng, hiền giả,' Tôn giả Lakkhaṇa đáp lời Tôn giả Mahāmoggallāna. Rồi Tôn giả Mahāmoggallāna, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, đã mỉm cười ở một nơi. Bấy giờ, Tôn giả Lakkhaṇa nói với Tôn giả Mahāmoggallāna rằng: 'Này hiền giả Moggallāna, do nhân gì, do duyên gì mà ngài mỉm cười?' 'Này hiền giả Lakkhaṇa, chưa phải lúc cho câu hỏi này. Hãy hỏi ta câu hỏi này trước sự hiện diện của đức Thế Tôn.' Atha kho āyasmā ca lakkhaṇo āyasmā ca mahāmoggallāno rājagahe piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā lakkhaṇo āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ etadavoca – ‘‘idhāyasmā mahāmoggallāno gijjhakūṭā pabbatā orohanto aññatarasmiṃ padese sitaṃ pātvākāsi. Ko nu kho, āvuso moggallāna, hetu ko paccayo sitassa pātukammāyā’’ti? Rồi Tôn giả Lakkhaṇa và Tôn giả Mahāmoggallāna, sau khi đi khất thực ở Rājagaha, sau bữa ăn, đã trở về từ chuyến khất thực, đi đến chỗ đức Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Lakkhaṇa nói với Tôn giả Mahāmoggallāna rằng: 'Vừa rồi, Tôn giả Mahāmoggallāna, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, đã mỉm cười ở một nơi. Này hiền giả Moggallāna, do nhân gì, do duyên gì mà ngài mỉm cười?' ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ aṭṭhikasaṅkhalikaṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Tamenaṃ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā [Pg.447] anupatitvā phāsuḷantarikāhi vitudenti vitacchenti virājenti. Sā sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti. Tassa mayhaṃ, āvuso, etadahosi – ‘acchariyaṃ vata, bho, abbhutaṃ vata, bho! Evarūpopi nāma satto bhavissati! Evarūpopi nāma yakkho bhavissati! Evarūpopi nāma attabhāvapaṭilābho bhavissatī’’’ti!! Này hiền giả, ở đây, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một ngạ quỷ chỉ là bộ xương khô đang bay đi trong không trung. Lũ kền kền, quạ, và diều hâu đuổi theo, mổ, xé, và rỉa nó từ giữa các xương sườn. Nó kêu lên một tiếng thống khổ. Này hiền giả, tôi đã suy nghĩ thế này: 'Ôi, thật kỳ diệu! Ôi, thật phi thường! Lại có một chúng sanh như thế này! Lại có một dạ xoa như thế này! Lại có một sự thủ đắc thân thể như thế này!' Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘cakkhubhūtā vata, bhikkhave, sāvakā viharanti; ñāṇabhūtā vata, bhikkhave, sāvakā viharanti, yatra hi nāma sāvako evarūpaṃ ñassati vā dakkhati vā sakkhiṃ vā karissati. Pubbeva me so, bhikkhave, satto diṭṭho ahosi, api cāhaṃ na byākāsiṃ. Ahañcetaṃ byākareyyaṃ, pare ca me na saddaheyyuṃ. Ye me na saddaheyyuṃ, tesaṃ taṃ assa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. Eso, bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe goghātako ahosi. So tassa kammassa vipākena bahūni vassāni bahūni vassasatāni bahūni vassasahassāni bahūni vassasatasahassāni niraye paccitvā tasseva kammassa vipākāvasesena evarūpaṃ attabhāvapaṭilābhaṃ paṭisaṃvedayatī’’ti. (Sabbesaṃ suttantānaṃ eseva peyyālo). Paṭhamaṃ. Bấy giờ, đức Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: 'Này các Tỳ khưu, các vị đệ tử sống thật sự đã trở thành con mắt, thật sự đã trở thành trí tuệ, vì rằng một vị đệ tử có thể biết, có thể thấy, hoặc có thể làm chứng cho một cảnh tượng như vậy. Này các Tỳ khưu, trước đây Ta cũng đã thấy chúng sanh ấy, nhưng Ta đã không tuyên bố. Nếu Ta tuyên bố điều ấy, những người khác sẽ không tin Ta. Đối với những ai không tin Ta, điều đó sẽ dẫn đến bất hạnh và đau khổ cho họ trong một thời gian dài. Này các Tỳ khưu, chúng sanh này đã từng là một người đồ tể giết bò ngay tại thành Rājagaha này. Do quả báo của nghiệp đó, sau khi bị nung nấu trong địa ngục nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn năm, do quả báo còn sót lại của chính nghiệp đó, nó đang phải gánh chịu một sự thủ đắc thân thể như vậy.' (Đây là phần lặp lại cho tất cả các kinh). Kinh thứ nhất. 2. Pesisuttaṃ 2. Kinh Về Miếng Thịt 203. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ maṃsapesiṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Tamenaṃ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti virājenti. Sā sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… eso, bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe goghātako ahosi…pe…. Dutiyaṃ. 203. Này hiền giả, ở đây, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một ngạ quỷ là một miếng thịt đang bay đi trong không trung. Lũ kền kền, quạ, và diều hâu đuổi theo, xé, và rỉa nó. Nó kêu lên một tiếng thống khổ... ... Này các Tỳ khưu, chúng sanh này đã từng là một người đồ tể giết bò ngay tại thành Rājagaha này... ... Kinh thứ hai. 3. Piṇḍasuttaṃ 3. Kinh Về Cục Thịt 204. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ maṃsapiṇḍaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tamenaṃ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti virājenti. Sā sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… eso, bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe sākuṇiko ahosi…pe…. Tatiyaṃ. 204. Này hiền giả, ở đây, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một ngạ quỷ là một cục thịt đang bay đi trong không trung. Lũ kền kền, quạ, và diều hâu đuổi theo, xé, và rỉa nó. Nó kêu lên một tiếng thống khổ... ... Này các Tỳ khưu, chúng sanh này đã từng là một người bẫy chim ngay tại thành Rājagaha này... ... Kinh thứ ba. 4. Nicchavisuttaṃ 4. Kinh Về Người Không Da 205. ‘‘Idhāhaṃ[Pg.448], āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ nicchaviṃ purisaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tamenaṃ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti virājenti. So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… eso, bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe orabbhiko ahosi…pe…. Catutthaṃ. 205. Này hiền giả, ở đây, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một người đàn ông không có da đang bay đi trong không trung. Lũ kền kền, quạ, và diều hâu đuổi theo, xé, và rỉa nó. Người ấy kêu lên một tiếng thống khổ... ... Này các Tỳ khưu, chúng sanh này đã từng là một người đồ tể giết cừu ngay tại thành Rājagaha này... ... Kinh thứ tư. 5. Asilomasuttaṃ 5. Kinh Về Lông Kiếm 206. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ asilomaṃ purisaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tassa te asī uppatitvā uppatitvā tasseva kāye nipatanti. So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… eso, bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe sūkariko ahosi…pe…. Pañcamaṃ. 206. Này hiền giả, ở đây, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một người đàn ông có lông là kiếm đang bay đi trong không trung. Những lưỡi kiếm ấy của y bay lên rồi lại rơi xuống chính thân thể của y. Người ấy kêu lên một tiếng thống khổ... ... Này các Tỳ khưu, chúng sanh này đã từng là một người đồ tể giết heo ngay tại thành Rājagaha này... ... Kinh thứ năm. 6. Sattisuttaṃ 6. Kinh Về Ngọn Giáo 207. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ sattilomaṃ purisaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tassa tā sattiyo uppatitvā uppatitvā tasseva kāye nipatanti. So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… eso, bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe māgaviko ahosi…pe…. Chaṭṭhaṃ. 207. Này hiền giả, ở đây, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một người đàn ông có lông là giáo đang bay đi trong không trung. Những ngọn giáo ấy của y bay lên rồi lại rơi xuống chính thân thể của y. Người ấy kêu lên một tiếng thống khổ... ... Này các Tỳ khưu, chúng sanh này đã từng là một người thợ săn hươu nai ngay tại thành Rājagaha này... ... Kinh thứ sáu. 7. Usulomasuttaṃ 7. Kinh Về Lông Tên 208. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ usulomaṃ purisaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tassa te usū uppatitvā uppatitvā tasseva kāye nipatanti. So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… eso, bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe kāraṇiko ahosi…pe…. Sattamaṃ. 208. Này hiền giả, ở đây, trong khi đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã thấy một người đàn ông có lông là tên đang bay đi trong không trung. Những mũi tên ấy của y bay lên rồi lại rơi xuống chính thân thể của y. Người ấy kêu lên một tiếng thống khổ... ... Này các Tỳ khưu, chúng sanh này đã từng là một người đao phủ ngay tại thành Rājagaha này... ... Kinh thứ bảy. 8. Sūcilomasuttaṃ 8. Kinh Lông Kim 209. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ sūcilomaṃ purisaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tassa tā sūciyo uppatitvā uppatitvā tasseva kāye nipatanti. So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… eso[Pg.449], bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe sūto ahosi…pe…. Aṭṭhamaṃ. 209. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một người đàn ông có lông là kim đang đi trên hư không. Những cây kim ấy của người ấy bay lên bay lên rồi rơi xuống ngay trên thân của người ấy. Người ấy đã cất lên tiếng kêu đau đớn... Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã từng là người đánh xe ở ngay tại thành Rājagaha này... Kinh thứ tám.” 9. Dutiyasūcilomasuttaṃ 9. Kinh Lông Kim Thứ Hai 210. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ sūcilomaṃ purisaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tassa tā sūciyo sīse pavisitvā mukhato nikkhamanti; mukhe pavisitvā urato nikkhamanti; ure pavisitvā udarato nikkhamanti; udare pavisitvā ūrūhi nikkhamanti; ūrūsu pavisitvā jaṅghāhi nikkhamanti; jaṅghāsu pavisitvā pādehi nikkhamanti; so sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… eso, bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe sūcako ahosi…pe…. Navamaṃ. 210. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một người đàn ông có lông là kim đang đi trên hư không. Những cây kim ấy của người ấy đi vào ở đầu rồi đi ra từ miệng; đi vào ở miệng rồi đi ra từ ngực; đi vào ở ngực rồi đi ra từ bụng; đi vào ở bụng rồi đi ra từ đùi; đi vào ở đùi rồi đi ra từ cẳng chân; đi vào ở cẳng chân rồi đi ra từ bàn chân; người ấy đã cất lên tiếng kêu đau đớn... Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã từng là người chỉ điểm ở ngay tại thành Rājagaha này... Kinh thứ chín.” 10. Kumbhaṇḍasuttaṃ 10. Kinh Kumbhaṇḍa (Âm Nang) 211. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ kumbhaṇḍaṃ purisaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. So gacchantopi teva aṇḍe khandhe āropetvā gacchati. Nisīdantopi tesveva aṇḍesu nisīdati. Tamenaṃ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti virājenti. So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… eso, bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe gāmakūṭako ahosi…pe…. Dasamaṃ. 211. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một người đàn ông có âm nang to như cái hũ đang đi trên hư không. Trong khi đi, người ấy đặt chính hai hòn dái ấy lên vai rồi đi. Trong khi ngồi, người ấy cũng ngồi trên chính hai hòn dái ấy. Các con diều hâu, các con quạ, và các con ó theo sau, theo sau mổ xẻ, rỉa rói người ấy. Người ấy đã cất lên tiếng kêu đau đớn... Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã từng là vị quan tòa lừa đảo dân làng ở ngay tại thành Rājagaha này... Kinh thứ mười.” Paṭhamo vaggo. Phẩm Thứ Nhất. Tassuddānaṃ – Phần Tóm Lược: Aṭṭhi pesi ubho gāvaghātakā,Piṇḍo sākuṇiyo nicchavorabbhi; Asi sūkariko sattimāgavi,Usu kāraṇiko sūci sārathi; Yo ca sibbiyati sūcako hi so,Aṇḍabhāri ahu gāmakūṭakoti. Ngạ quỷ xương, ngạ quỷ thịt, cả hai là kẻ giết bò; Ngạ quỷ cục thịt là người bẫy chim, ngạ quỷ không da là kẻ giết cừu; Ngạ quỷ lông kiếm là kẻ giết heo, ngạ quỷ lông giáo là thợ săn nai; Ngạ quỷ lông tên là đao phủ, ngạ quỷ lông kim là người đánh xe; Và người bị khâu vá chính là kẻ chỉ điểm, Kẻ mang gánh nặng âm nang đã là quan tòa lừa đảo dân làng. 2. Dutiyavaggo 2. Phẩm Thứ Hai 1. Sasīsakasuttaṃ 1. Kinh Cùng Với Cái Đầu 212. Evaṃ [Pg.450] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ rājagahe veḷuvane. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ purisaṃ gūthakūpe sasīsakaṃ nimuggaṃ…pe… eso, bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe pāradāriko ahosi…pe…. Paṭhamaṃ. 212. Tôi nghe như vầy – một thời ở tại Rājagaha, trong khu rừng Veluvana. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một người đàn ông bị chìm ngập cùng với cái đầu trong hố phân... Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã từng là kẻ ngoại tình ở ngay tại thành Rājagaha này... Kinh thứ nhất.” 2. Gūthakhādasuttaṃ 2. Kinh Ăn Phân 213. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ purisaṃ gūthakūpe nimuggaṃ ubhohi hatthehi gūthaṃ khādantaṃ…pe… eso, bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe duṭṭhabrāhmaṇo ahosi. So kassapassa sammāsambuddhassa pāvacane bhikkhusaṅghaṃ bhattena nimantetvā doṇiyo gūthassa pūrāpetvā etadavoca – aho bhonto, yāvadatthaṃ bhuñjantu ceva harantu cāti…pe…. Dutiyaṃ. 213. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một người đàn ông bị chìm ngập trong hố phân đang dùng cả hai tay để ăn phân... Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã từng là một bà-la-môn xấu xa ở ngay tại thành Rājagaha này. Người ấy, trong giáo pháp của đức Chánh Đẳng Giác Kassapa, sau khi mời chúng Tỳ khưu dùng bữa, đã cho đổ đầy các máng bằng phân rồi nói lời này: ‘Này các ngài, xin hãy ăn và mang đi tùy thích’... Kinh thứ hai.” 3. Nicchavitthisuttaṃ 3. Kinh Người Nữ Không Da 214. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ nicchaviṃ itthiṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Tamenaṃ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti virājenti. Sā sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… esā, bhikkhave, itthī imasmiṃyeva rājagahe aticārinī ahosi…pe…. Tatiyaṃ. 214. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một người nữ không có da đang đi trên hư không. Các con diều hâu, các con quạ, và các con ó theo sau, theo sau mổ xẻ, rỉa rói người nữ ấy. Người nữ ấy đã cất lên tiếng kêu đau đớn... Này các tỳ khưu, người nữ này đã từng là người vợ ngoại tình ở ngay tại thành Rājagaha này... Kinh thứ ba.” 4. Maṅgulitthisuttaṃ 4. Kinh Người Nữ Xấu Xí 215. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ itthiṃ duggandhaṃ maṅguliṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Tamenaṃ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti virājenti. Sā sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… esā, bhikkhave, itthī imasmiṃyeva rājagahe ikkhaṇikā ahosi…pe…. Catutthaṃ. 215. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một người nữ hôi thối, xấu xí đang đi trên hư không. Các con diều hâu, các con quạ, và các con ó theo sau, theo sau mổ xẻ, rỉa rói người nữ ấy. Người nữ ấy đã cất lên tiếng kêu đau đớn... Này các tỳ khưu, người nữ này đã từng là một nữ thầy bói ở ngay tại thành Rājagaha này... Kinh thứ tư.” 5. Okilinīsuttaṃ 5. Kinh Người Nữ Bị Than Rơi Vãi 216. ‘‘Idhāhaṃ[Pg.451], āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ itthiṃ uppakkaṃ okiliniṃ okiriniṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Sā sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… esā, bhikkhave, itthī kaliṅgassa rañño aggamahesī ahosi. Sā issāpakatā sapattiṃ aṅgārakaṭāhena okiri…pe…. Pañcamaṃ. 216. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một người nữ bị cháy nám, bị than hồng rơi vãi, bị rắc đầy than hồng đang đi trên hư không. Người nữ ấy đã cất lên tiếng kêu đau đớn... Này các tỳ khưu, người nữ này đã từng là chánh cung hoàng hậu của vua xứ Kaliṅga. Do bị lòng ganh tỵ thôi thúc, bà ta đã đổ một chảo than hồng lên người vợ bé... Kinh thứ năm.” 6. Asīsakasuttaṃ 6. Kinh Không Đầu 217. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ asīsakaṃ kabandhaṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tassa ure akkhīni ceva honti mukhañca. Tamenaṃ gijjhāpi kākāpi kulalāpi anupatitvā anupatitvā vitacchenti virājenti. So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… eso, bhikkhave, satto imasmiṃyeva rājagahe hāriko nāma coraghātako ahosi…pe…. Chaṭṭhaṃ. 217. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một thân người không đầu đang đi trên hư không. Mắt và miệng của nó ở trên ngực. Các con diều hâu, các con quạ, và các con ó theo sau, theo sau mổ xẻ, rỉa rói nó. Nó đã cất lên tiếng kêu đau đớn... Này các tỳ khưu, chúng sanh ấy đã từng là một đao phủ chuyên giết trộm tên là Hārika ở ngay tại thành Rājagaha này... Kinh thứ sáu.” 7. Pāpabhikkhusuttaṃ 7. Kinh Tỳ Khưu Ác 218. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ bhikkhuṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tassa saṅghāṭipi ādittā sampajjalitā sajotibhūtā, pattopi āditto sampajjalito sajotibhūto, kāyabandhanampi ādittaṃ sampajjalitaṃ sajotibhūtaṃ, kāyopi āditto sampajjalito sajotibhūto. So sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti…pe… eso, bhikkhave, bhikkhu kassapassa sammāsambuddhassa pāvacane pāpabhikkhu ahosi…pe…. Sattamaṃ. 218. “Này hiền hữu, ở đây, trong khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa, tôi đã nhìn thấy một vị tỳ khưu đang đi trên hư không. Tăng-già-lê của vị ấy bị bốc cháy, bừng cháy, rực lửa; bình bát cũng bị bốc cháy, bừng cháy, rực lửa; dây thắt lưng cũng bị bốc cháy, bừng cháy, rực lửa; thân thể cũng bị bốc cháy, bừng cháy, rực lửa. Vị ấy đã cất lên tiếng kêu đau đớn... Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu này đã từng là một tỳ khưu ác trong giáo pháp của đức Chánh Đẳng Giác Kassapa... Kinh thứ bảy.” 8. Pāpabhikkhunīsuttaṃ 8. Kinh Tỳ Khưu Ni Ác 219. ‘‘Addasaṃ bhikkhuniṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Tassā saṅghāṭipi ādittā…pe… pāpabhikkhunī ahosi…pe…. Aṭṭhamaṃ. 219. “Tôi đã nhìn thấy một vị tỳ khưu ni đang đi trên hư không. Tăng-già-lê của vị ấy cũng bị bốc cháy... đã từng là một tỳ khưu ni ác... Kinh thứ tám.” 9. Pāpasikkhamānasuttaṃ 9. Kinh Thức-xoa-ma-na Ác 220. ‘‘Addasaṃ [Pg.452] sikkhamānaṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Tassā saṅghāṭipi ādittā…pe… pāpasikkhamānā ahosi…pe…. Navamaṃ. 220. “Tôi đã nhìn thấy một vị thức-xoa-ma-na đang đi trên hư không. Tăng-già-lê của vị ấy cũng bị bốc cháy... đã từng là một thức-xoa-ma-na ác... Kinh thứ chín.” 10. Pāpasāmaṇerasuttaṃ 10. Kinh Sa-di Ác 221. ‘‘Addasaṃ sāmaṇeraṃ vehāsaṃ gacchantaṃ. Tassa saṅghāṭipi ādittā…pe… pāpasāmaṇero ahosi…pe…. Dasamaṃ. 221. “Tôi đã nhìn thấy một vị sa-di đang đi trên hư không. Tăng-già-lê của vị ấy cũng bị bốc cháy... đã từng là một sa-di ác... Kinh thứ mười.” 11. Pāpasāmaṇerīsuttaṃ 11. Kinh Vị Sa-di-ni Ác Hạnh 222. ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, gijjhakūṭā pabbatā orohanto addasaṃ sāmaṇeriṃ vehāsaṃ gacchantiṃ. Tassā saṅghāṭipi ādittā sampajjalitā sajotibhūtā, pattopi āditto sampajjalito sajotibhūto, kāyabandhanampi ādittaṃ sampajjalitaṃ sajotibhūtaṃ, kāyopi āditto sampajjalito sajotibhūto. Sā sudaṃ aṭṭassaraṃ karoti. Tassa mayhaṃ, āvuso, etadahosi – ‘acchariyaṃ vata, bho, abbhutaṃ vata, bho! Evarūpopi nāma satto bhavissati! Evarūpopi nāma yakkho bhavissati! Evarūpopi nāma attabhāvapaṭilābho bhavissatī’’’ti!! 222. “Này hiền giả, ở đây, khi đang đi xuống từ núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu), tôi đã trông thấy một vị sa-di-ni đang đi trên hư không. Y tăng-già-lê của vị ấy đang bốc cháy, rực lửa, sáng chói; cái bát của vị ấy đang bốc cháy, rực lửa, sáng chói; dây thắt lưng của vị ấy đang bốc cháy, rực lửa, sáng chói; thân thể của vị ấy đang bốc cháy, rực lửa, sáng chói. Vị ấy đang la hét đau đớn. Này hiền giả, tôi đã khởi lên ý nghĩ này: ‘Chư vị ơi, thật là kỳ diệu thay! Chư vị ơi, thật là hy hữu thay! Lại có một chúng sanh như thế này! Lại có một dạ-xoa như thế này! Lại có sự thành tựu thân mạng như thế này!’” Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘cakkhubhūtā vata, bhikkhave, sāvakā viharanti; ñāṇabhūtā vata, bhikkhave, sāvakā viharanti, yatra hi nāma sāvako evarūpaṃ ñassati vā dakkhati vā sakkhiṃ vā karissati. Pubbeva me sā, bhikkhave, sāmaṇerī diṭṭhā ahosi. Api cāhaṃ na byākāsiṃ. Ahañcetaṃ byākareyyaṃ, pare ca me na saddaheyyuṃ. Ye me na saddaheyyuṃ, tesaṃ taṃ assa dīgharattaṃ ahitāya dukkhāya. Esā, bhikkhave, sāmaṇerī kassapassa sammāsambuddhassa pāvacane pāpasāmaṇerī ahosi. Sā tassa kammassa vipākena bahūni vassāni bahūni vassasatāni bahūni vassasahassāni bahūni vassasatasahassāni niraye paccitvā tasseva kammassa vipākāvasesena evarūpaṃ attabhāvapaṭilābhaṃ paṭisaṃvedayatī’’ti. Ekādasamaṃ. Khi ấy, Thế Tôn gọi các tỳ khưu và dạy: “Này các tỳ khưu, các vị thinh văn đang sống với con mắt (pháp nhãn) đã được sanh khởi! Này các tỳ khưu, các vị thinh văn đang sống với trí tuệ đã được sanh khởi! Do đó, một vị thinh văn có thể biết, có thể thấy, hoặc có thể làm chứng cho một cảnh tượng như vậy. Này các tỳ khưu, trước đây Như Lai cũng đã từng thấy vị sa-di-ni ấy, nhưng Như Lai đã không tuyên bố. Nếu Như Lai tuyên bố điều ấy, những người khác có thể không tin Như Lai. Đối với những ai không tin Như Lai, điều ấy sẽ dẫn đến sự bất hạnh và đau khổ lâu dài cho họ. Này các tỳ khưu, vị sa-di-ni này đã là một sa-di-ni ác hạnh trong giáo pháp của đức Chánh Đẳng Giác Kassapa. Do kết quả của nghiệp ấy, vị ấy đã bị nấu trong địa ngục trong nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, nhiều trăm ngàn năm. Và do quả báo còn sót lại của chính nghiệp ấy, vị ấy đang phải trải nghiệm sự thành tựu thân mạng như thế này.” Dutiyo vaggo. Phẩm Thứ Hai. Tassuddānaṃ – Phần tóm lược: Kūpe [Pg.453] nimuggo hi so pāradāriko; Gūthakhādi ahu duṭṭhabrāhmaṇo. Kẻ bị chìm trong hố phân là người ngoại tình; kẻ ăn phân là vị bà-la-môn ác độc. Nicchavitthi aticārinī ahu; Maṅgulitthi ahu ikkhaṇitthikā. Người đàn bà không da là người đã ngoại tình; người đàn bà xấu xí là một nữ thầy bói. Okilini sapattaṅgārokiri; Sīsacchinno ahu coraghātako. Người đàn bà bị than hồng bao phủ là người đã đổ than hồng lên tình địch; người bị chặt đầu là kẻ giết trộm. Bhikkhu bhikkhunī sikkhamānā; Sāmaṇero atha sāmaṇerikā. Vị tỳ khưu, vị tỳ khưu ni, vị học nữ, vị sa-di, và vị sa-di-ni. Kassapassa vinayasmiṃ pabbajjaṃ; Pāpakammaṃ kariṃsu tāvadeti. Những người này, sau khi xuất gia trong giáo pháp của đức Kassapa, đã làm các việc ác. Lakkhaṇasaṃyuttaṃ samattaṃ. Tương Ưng Lakkhana Kết Thúc. 9. Opammasaṃyuttaṃ 9. Tương Ưng Ví Dụ 1. Kūṭasuttaṃ 1. Kinh Nóc Nhà 223. Evaṃ [Pg.454] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, kūṭāgārassa yā kāci gopānasiyo sabbā tā kūṭaṅgamā kūṭasamosaraṇā kūṭasamugghātā sabbā tā samugghātaṃ gacchanti; evameva kho, bhikkhave, ye keci akusalā dhammā sabbe te avijjāmūlakā avijjāsamosaraṇā avijjāsamugghātā, sabbe te samugghātaṃ gacchanti. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘appamattā viharissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Paṭhamaṃ. 223. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Tại đấy, Thế Tôn gọi các tỳ khưu: “Này các tỳ khưu.” – “Bạch Thế Tôn,” các vị tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói như sau: “Này các tỳ khưu, ví như tất cả các kèo của một ngôi nhà có nóc nhọn đều hướng về nóc, quy tụ về nóc, hợp nhất ở nóc, tất cả chúng đều đi đến chỗ hợp nhất; cũng vậy, này các tỳ khưu, bất cứ pháp bất thiện nào, tất cả chúng đều có vô minh làm gốc rễ, quy tụ về vô minh, hợp nhất ở vô minh, tất cả chúng đều đi đến chỗ hợp nhất. Do đó, này các tỳ khưu, các con phải tu tập như sau: ‘Chúng ta sẽ sống không dể duôi.’ Này các tỳ khưu, các con phải tu tập như vậy.” 2. Nakhasikhasuttaṃ 2. Kinh Đầu Móng Tay 224. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho bhagavā parittaṃ nakhasikhāyaṃ paṃsuṃ āropetvā bhikkhū āmantesi – ‘‘taṃ kiṃ maññatha bhikkhave, katamaṃ nu kho bahutaraṃ, yo vāyaṃ mayā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito ayaṃ vā mahāpathavī’’ti? ‘‘Etadeva, bhante, bahutaraṃ yadidaṃ mahāpathavī. Appamattakoyaṃ bhagavatā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito. Saṅkhampi na upeti upanidhimpi na upeti kalabhāgampi na upeti mahāpathaviṃ upanidhāya bhagavatā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito’’ti. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, appakā te sattā ye manussesu paccājāyanti; atha kho eteyeva bahutarā sattā ye aññatra manussehi paccājāyanti. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘appamattā viharissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Dutiyaṃ. 224. Trú ở Sāvatthī. Khi ấy, Thế Tôn lấy một ít bụi đất trên đầu móng tay và gọi các tỳ khưu: “Này các tỳ khưu, các con nghĩ sao? Cái nào nhiều hơn, một ít bụi đất Như Lai lấy trên đầu móng tay này, hay là quả đại địa này?” – “Bạch Thế Tôn, quả đại địa này nhiều hơn rất nhiều. Một ít bụi đất mà Thế Tôn lấy trên đầu móng tay này thật là nhỏ nhoi. So với quả đại địa, nó không đáng để đếm, không đáng để so sánh, không đáng là một phần nhỏ.” – “Cũng vậy, này các tỳ khưu, số chúng sanh được tái sanh làm người thì rất ít; còn số chúng sanh được tái sanh ngoài cõi người thì nhiều hơn rất nhiều. Do đó, này các tỳ khưu, các con phải tu tập như sau: ‘Chúng ta sẽ sống không dể duôi.’ Này các tỳ khưu, các con phải tu tập như vậy.” 3. Kulasuttaṃ 3. Kinh Gia Đình 225. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, yāni kānici kulāni bahutthikāni appapurisāni tāni suppadhaṃsiyāni honti corehi kumbhatthenakehi[Pg.455]; evameva kho, bhikkhave, yassa kassaci bhikkhuno mettācetovimutti abhāvitā abahulīkatā so suppadhaṃsiyo hoti amanussehi. Seyyathāpi, bhikkhave, yāni kānici kulāni appitthikāni bahupurisāni tāni duppadhaṃsiyāni honti corehi kumbhatthenakehi, evameva kho, bhikkhave, yassa kassaci bhikkhuno mettācetovimutti bhāvitā bahulīkatā so duppadhaṃsiyo hoti amanussehi. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘mettā no cetovimutti bhāvitā bhavissati bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Tatiyaṃ. 225. Trú ở Sāvatthī… “Này các tỳ khưu, ví như những gia đình nào có nhiều phụ nữ, ít đàn ông, thì dễ bị bọn trộm cướp có đèn trong nồi phá hoại. Cũng vậy, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào không tu tập, không làm cho sung mãn tâm giải thoát do từ bi, thì dễ bị các phi nhân phá hoại. Này các tỳ khưu, ví như những gia đình nào có ít phụ nữ, nhiều đàn ông, thì khó bị bọn trộm cướp có đèn trong nồi phá hoại. Cũng vậy, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào đã tu tập, đã làm cho sung mãn tâm giải thoát do từ bi, thì khó bị các phi nhân phá hoại. Do đó, này các tỳ khưu, các con phải tu tập như sau: ‘Tâm giải thoát do từ bi của chúng ta sẽ được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như nền tảng, được thiết lập, được thực hành thuần thục, được khéo khởi sự.’ Này các tỳ khưu, các con phải tu tập như vậy.” 4. Okkhāsuttaṃ 4. Kinh Okkhā 226. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘yo, bhikkhave, pubbaṇhasamayaṃ okkhāsataṃ dānaṃ dadeyya, yo majjhanhikasamayaṃ okkhāsataṃ dānaṃ dadeyya, yo sāyanhasamayaṃ okkhāsataṃ dānaṃ dadeyya, yo vā pubbaṇhasamayaṃ antamaso gadduhanamattampi mettacittaṃ bhāveyya, yo vā majjhanhikasamayaṃ antamaso gadduhanamattampi mettacittaṃ bhāveyya, yo vā sāyanhasamayaṃ antamaso gadduhanamattampi mettacittaṃ bhāveyya, idaṃ tato mahapphalataraṃ. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘mettā no cetovimutti bhāvitā bhavissati bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Catutthaṃ. 226. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, người nào vào buổi sáng bố thí một trăm nồi nấu, người nào vào buổi trưa bố thí một trăm nồi nấu, người nào vào buổi chiều bố thí một trăm nồi nấu; hoặc người nào vào buổi sáng, dù chỉ trong khoảnh khắc vắt sữa bò, tu tập tâm từ; hoặc người nào vào buổi trưa, dù chỉ trong khoảnh khắc vắt sữa bò, tu tập tâm từ; hoặc người nào vào buổi chiều, dù chỉ trong khoảnh khắc vắt sữa bò, tu tập tâm từ; việc này có quả lớn hơn việc kia. Vì vậy, này các Tỷ kheo, các con phải học tập như sau: ‘Tâm giải thoát do từ của chúng ta sẽ được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như nền tảng, được an lập, được tích lũy, được khéo khởi sự.’ Này các Tỷ kheo, các con phải học tập như vậy. Kinh thứ tư. 5. Sattisuttaṃ 5. Kinh Cây Thương 227. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, satti tiṇhaphalā. Atha puriso āgaccheyya – ‘ahaṃ imaṃ sattiṃ tiṇhaphalaṃ pāṇinā vā muṭṭhinā vā paṭileṇissāmi paṭikoṭṭissāmi paṭivaṭṭessāmī’ti. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, bhabbo nu kho so puriso amuṃ sattiṃ tiṇhaphalaṃ pāṇinā vā muṭṭhinā vā paṭileṇetuṃ paṭikoṭṭetuṃ paṭivaṭṭetu’’nti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Taṃ kissa hetu’’? ‘‘Asu hi, bhante, satti tiṇhaphalā na sukarā pāṇinā vā muṭṭhinā vā paṭileṇetuṃ paṭikoṭṭetuṃ paṭivaṭṭetuṃ. Yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assā’’ti. 227. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, ví như có một cây thương có lưỡi sắc bén. Rồi một người đàn ông đến và nói: ‘Ta sẽ dùng lòng bàn tay hoặc nắm tay để bẻ cong, đập gãy, và uốn vặn cây thương có lưỡi sắc bén này.’ Này các Tỷ kheo, các con nghĩ thế nào, người đàn ông ấy có thể dùng lòng bàn tay hoặc nắm tay để bẻ cong, đập gãy, và uốn vặn cây thương có lưỡi sắc bén kia không?” “Bạch Thế Tôn, không thể được.” “Vì sao vậy?” “Bạch Thế Tôn, vì cây thương kia có lưỡi sắc bén, không dễ gì dùng lòng bàn tay hoặc nắm tay để bẻ cong, đập gãy, và uốn vặn nó. Người đàn ông ấy chỉ chuốc lấy mệt mỏi và phiền não mà thôi.” ‘‘Evameva [Pg.456] kho, bhikkhave, yassa kassaci bhikkhuno mettācetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā, tassa ce amanusso cittaṃ khipitabbaṃ maññeyya; atha kho sveva amanusso kilamathassa vighātassa bhāgī assa. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘mettā no cetovimutti bhāvitā bhavissati bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Pañcamaṃ. Cũng vậy, này các Tỷ kheo, đối với bất kỳ Tỷ kheo nào đã tu tập, làm cho sung mãn, làm như cỗ xe, làm như nền tảng, an lập, tích lũy, và khéo khởi sự tâm giải thoát do từ, nếu một phi nhân nghĩ rằng có thể khuấy động tâm của vị ấy, thì chính phi nhân ấy sẽ chỉ chuốc lấy mệt mỏi và phiền não. Vì vậy, này các Tỷ kheo, các con phải học tập như sau: ‘Tâm giải thoát do từ của chúng ta sẽ được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như nền tảng, được an lập, được tích lũy, được khéo khởi sự.’ Này các Tỷ kheo, các con phải học tập như vậy. Kinh thứ năm. 6. Dhanuggahasuttaṃ 6. Kinh Người Cung Thủ 228. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, cattāro daḷhadhammā dhanuggahā susikkhitā katahatthā katūpāsanā catuddisā ṭhitā assu. Atha puriso āgaccheyya – ‘ahaṃ imesaṃ catunnaṃ daḷhadhammānaṃ dhanuggahānaṃ susikkhitānaṃ katahatthānaṃ katūpāsanānaṃ catuddisā kaṇḍe khitte appatiṭṭhite pathaviyaṃ gahetvā āharissāmī’ti. Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, ‘javano puriso paramena javena samannāgato’ti alaṃ vacanāyā’’ti? 228. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, ví như có bốn người cung thủ, cung khỏe, được huấn luyện kỹ, tay nghề điêu luyện, đã biểu diễn tài năng, đứng ở bốn phương. Rồi một người đàn ông đến và nói: ‘Ta sẽ bắt và mang về những mũi tên do bốn người cung thủ cung khỏe, được huấn luyện kỹ, tay nghề điêu luyện, đã biểu diễn tài năng này bắn ra từ bốn phương trước khi chúng chạm đất.’ Này các Tỷ kheo, các con nghĩ thế nào, có thể gọi người ấy là ‘người đàn ông nhanh nhẹn, sở hữu tốc độ phi thường’ được không?” ‘‘Ekassa cepi, bhante, daḷhadhammassa dhanuggahassa susikkhitassa katahatthassa katūpāsanassa kaṇḍaṃ khittaṃ appatiṭṭhitaṃ pathaviyaṃ gahetvā āhareyya – ‘javano puriso paramena javena samannāgato’ti alaṃ vacanāya, ko pana vādo catunnaṃ daḷhadhammānaṃ dhanuggahānaṃ susikkhitānaṃ katahatthānaṃ katūpāsanāna’’nti? “Bạch Thế Tôn, nếu người ấy có thể bắt và mang về mũi tên do một người cung thủ cung khỏe, được huấn luyện kỹ, tay nghề điêu luyện, đã biểu diễn tài năng bắn ra trước khi nó chạm đất, thì đã đủ để gọi là ‘người đàn ông nhanh nhẹn, sở hữu tốc độ phi thường’ rồi. Huống nữa là đối với bốn người cung thủ cung khỏe, được huấn luyện kỹ, tay nghề điêu luyện, đã biểu diễn tài năng!” ‘‘Yathā ca, bhikkhave, tassa purisassa javo, yathā ca candimasūriyānaṃ javo, tato sīghataro. Yathā ca, bhikkhave, tassa purisassa javo yathā ca candimasūriyānaṃ javo yathā ca yā devatā candimasūriyānaṃ purato dhāvanti tāsaṃ devatānaṃ javo, ( ) tato sīghataraṃ āyusaṅkhārā khiyanti. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘appamattā viharissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Chaṭṭhaṃ. “Này các Tỷ kheo, so với tốc độ của người đàn ông ấy, tốc độ của mặt trời và mặt trăng còn nhanh hơn. So với tốc độ của người đàn ông ấy, so với tốc độ của mặt trời và mặt trăng, và so với tốc độ của các vị trời chạy trước mặt trời và mặt trăng, các hành về mạng sống còn tiêu hoại nhanh hơn nữa. Vì vậy, này các Tỷ kheo, các con phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ sống không buông lung.’ Này các Tỷ kheo, các con phải học tập như vậy. Kinh thứ sáu.” 7. Āṇisuttaṃ 7. Kinh Cái Nêm 229. Sāvatthiyaṃ [Pg.457] viharati…pe… ‘‘bhūtapubbaṃ, bhikkhave, dasārahānaṃ ānako nāma mudiṅgo ahosi. Tassa dasārahā ānake ghaṭite aññaṃ āṇiṃ odahiṃsu. Ahu kho so, bhikkhave, samayo yaṃ ānakassa mudiṅgassa porāṇaṃ pokkharaphalakaṃ antaradhāyi. Āṇisaṅghāṭova avasissi. Evameva kho, bhikkhave, bhavissanti bhikkhū anāgatamaddhānaṃ, ye te suttantā tathāgatabhāsitā gambhīrā gambhīratthā lokuttarā suññatappaṭisaṃyuttā, tesu bhaññamānesu na sussūsissanti na sotaṃ odahissanti na aññā cittaṃ upaṭṭhāpessanti na ca te dhamme uggahetabbaṃ pariyāpuṇitabbaṃ maññissanti’’. 229. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, thuở xưa, dòng họ Dasāraha có một cái trống tên là Ānaka. Khi trống Ānaka bị nứt, dòng họ Dasāraha lại đóng một cái nêm khác vào. Này các Tỷ kheo, rồi có lúc mặt da cũ của trống Ānaka biến mất, chỉ còn lại toàn là những cái nêm ghép lại. Cũng vậy, này các Tỷ kheo, trong tương lai sẽ có những Tỷ kheo, khi những kinh điển do Như Lai thuyết giảng, sâu sắc, nghĩa lý thâm sâu, siêu thế, liên quan đến tánh không được đọc lên, họ sẽ không muốn nghe, không lắng tai, không hướng tâm đến để hiểu biết, và sẽ không cho rằng những pháp ấy đáng để học thuộc và ghi nhớ.” ‘‘Ye pana te suttantā kavikatā kāveyyā cittakkharā cittabyañjanā bāhirakā sāvakabhāsitā, tesu bhaññamānesu sussūsissanti, sotaṃ odahissanti, aññā cittaṃ upaṭṭhāpessanti, te ca dhamme uggahetabbaṃ pariyāpuṇitabbaṃ maññissanti. Evametesaṃ, bhikkhave, suttantānaṃ tathāgatabhāsitānaṃ gambhīrānaṃ gambhīratthānaṃ lokuttarānaṃ suññatappaṭisaṃyuttānaṃ antaradhānaṃ bhavissati. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘ye te suttantā tathāgatabhāsitā gambhīrā gambhīratthā lokuttarā suññatappaṭisaṃyuttā, tesu bhaññamānesu sussūsissāma, sotaṃ odahissāma, aññā cittaṃ upaṭṭhāpessāma, te ca dhamme uggahetabbaṃ pariyāpuṇitabbaṃ maññissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Sattamaṃ. ‘Còn những kinh nào do thi sĩ sáng tác, thuộc thể loại thi ca, chữ nghĩa hoa mỹ, văn cú trau chuốt, là ngoại đạo, do các đệ tử ngoại đạo thuyết giảng, khi những kinh ấy được thuyết giảng, họ sẽ muốn lắng nghe, sẽ lắng tai nghe, sẽ khởi tâm để hiểu biết, và họ sẽ nghĩ rằng những pháp ấy cần được học thuộc và ghi nhớ. Này các tỳ khưu, như vậy, sự biến mất của những kinh do Như Lai thuyết giảng, những kinh sâu sắc, ý nghĩa thâm sâu, siêu thế, tương ứng với tánh không sẽ xảy ra. Vì vậy, này các tỳ khưu, ở đây các thầy phải học tập như sau: – ‘Những kinh nào do Như Lai thuyết giảng, những kinh sâu sắc, ý nghĩa thâm sâu, siêu thế, tương ứng với tánh không, khi những kinh ấy được thuyết giảng, chúng ta sẽ muốn lắng nghe, sẽ lắng tai nghe, sẽ khởi tâm để hiểu biết, và chúng ta sẽ nghĩ rằng những pháp ấy cần được học thuộc và ghi nhớ’. Này các tỳ khưu, các thầy phải học tập như vậy’’. Hết bài kinh thứ bảy. 8. Kaliṅgarasuttaṃ 8. Bài kinh Kaliṅgara 230. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – 230. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesālī, tại Đại Lâm, trong ngôi giảng đường có nóc nhọn. Tại đó, Thế Tôn gọi các tỳ khưu: ‘Này các tỳ khưu’. ‘Bạch Thế Tôn’, các tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này: ‘‘Kaliṅgarūpadhānā, bhikkhave, etarahi licchavī viharanti appamattā ātāpino upāsanasmiṃ. Tesaṃ rājā māgadho ajātasattu vedehiputto na labhati otāraṃ na labhati ārammaṇaṃ. Bhavissanti, bhikkhave[Pg.458], anāgatamaddhānaṃ licchavī sukhumālā mudutalunahatthapādā te mudukāsu seyyāsu tūlabimbohanāsu yāvasūriyuggamanā seyyaṃ kappissanti. Tesaṃ rājā māgadho ajātasattu vedehiputto lacchati otāraṃ lacchati ārammaṇaṃ. ‘Này các tỳ khưu, hiện nay những người Licchavi sống với chiếc gối bằng khúc gỗ, không dể duôi, nhiệt tâm trong việc rèn luyện. Do đó, vua Ajātasattu của xứ Māgadha, con của bà Vedehi, không tìm được cơ hội, không tìm được duyên cớ (để tấn công) họ. Này các tỳ khưu, trong tương lai, những người Licchavi sẽ trở nên yếu đuối, tay chân mềm mại. Họ sẽ ngủ trên những chiếc giường êm ái, với những chiếc gối bằng bông gòn, cho đến khi mặt trời mọc. Khi ấy, vua Ajātasattu của xứ Māgadha, con của bà Vedehi, sẽ tìm được cơ hội, sẽ tìm được duyên cớ (để tấn công) họ. ‘‘Kaliṅgarūpadhānā, bhikkhave, etarahi bhikkhū viharanti appamattā ātāpino padhānasmiṃ. Tesaṃ māro pāpimā na labhati otāraṃ na labhati ārammaṇaṃ. Bhavissanti, bhikkhave, anāgatamaddhānaṃ bhikkhū sukhumā mudutalunahatthapādā. Te mudukāsu seyyāsu tūlabimbohanāsu yāvasūriyuggamanā seyyaṃ kappissanti. Tesaṃ māro pāpimā lacchati otāraṃ lacchati ārammaṇaṃ. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘kaliṅgarūpadhānā viharissāma appamattā ātāpino padhānasmi’nti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Aṭṭhamaṃ. Này các tỳ khưu, hiện nay các tỳ khưu sống với chiếc gối bằng khúc gỗ, không dể duôi, nhiệt tâm trong sự tinh tấn. Do đó, Ác ma không tìm được cơ hội, không tìm được duyên cớ (để cám dỗ) họ. Này các tỳ khưu, trong tương lai, các tỳ khưu sẽ trở nên yếu đuối, tay chân mềm mại. Họ sẽ ngủ trên những chiếc giường êm ái, với những chiếc gối bằng bông gòn, cho đến khi mặt trời mọc. Khi ấy, Ác ma sẽ tìm được cơ hội, sẽ tìm được duyên cớ (để cám dỗ) họ. Vì vậy, này các tỳ khưu, ở đây các thầy phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ sống với chiếc gối bằng khúc gỗ, không dể duôi, nhiệt tâm trong sự tinh tấn’. Này các tỳ khưu, các thầy phải học tập như vậy’’. Hết bài kinh thứ tám. 9. Nāgasuttaṃ 9. Bài kinh Con Voi 231. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññataro navo bhikkhu ativelaṃ kulāni upasaṅkamati. Tamenaṃ bhikkhū evamāhaṃsu – ‘‘māyasmā ativelaṃ kulāni upasaṅkamī’’ti. So bhikkhu bhikkhūhi vuccamāno evamāha – ‘‘ime hi nāma therā bhikkhū kulāni upasaṅkamitabbaṃ maññissanti, kimaṅgaṃ panāha’’nti? 231. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, trong khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, có một vị tỳ khưu mới tu thường lui tới các gia đình quá giờ. Các tỳ khưu nói với vị ấy như sau: ‘Thưa hiền giả, chớ lui tới các gia đình quá giờ’. Vị tỳ khưu ấy, khi được các tỳ khưu nói vậy, đã trả lời như sau: ‘Các vị trưởng lão tỳ khưu này còn nghĩ rằng nên lui tới các gia đình, huống nữa là tôi?’. Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘idha, bhante, aññataro navo bhikkhu ativelaṃ kulāni upasaṅkamati. Tamenaṃ bhikkhū evamāhaṃsu – ‘māyasmā ativelaṃ kulāni upasaṅkamī’ti. So bhikkhu bhikkhūhi vuccamāno evamāha – ‘ime hi nāma therā bhikkhū kulāni upasaṅkamitabbaṃ maññissanti, kimaṅgaṃ panāha’’’nti. Rồi một số đông tỳ khưu đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, các tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, ở đây có một vị tỳ khưu mới tu thường lui tới các gia đình quá giờ. Các tỳ khưu nói với vị ấy như sau: ‘Thưa hiền giả, chớ lui tới các gia đình quá giờ’. Vị tỳ khưu ấy, khi được các tỳ khưu nói vậy, đã trả lời như sau: ‘Các vị trưởng lão tỳ khưu này còn nghĩ rằng nên lui tới các gia đình, huống nữa là tôi?’. ‘‘Bhūtapubbaṃ[Pg.459], bhikkhave, araññāyatane mahāsarasī. Taṃ nāgā upanissāya viharanti. Te taṃ sarasiṃ ogāhetvā soṇḍāya bhisamuḷālaṃ abbuhetvā suvikkhālitaṃ vikkhāletvā akaddamaṃ saṅkhāditvā ajjhoharanti. Tesaṃ taṃ vaṇṇāya ceva hoti balāya ca, na ca tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigacchanti maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ. Tesaṃyeva kho pana, bhikkhave, mahānāgānaṃ anusikkhamānā taruṇā bhiṅkacchāpā taṃ sarasiṃ ogāhetvā soṇḍāya bhisamuḷālaṃ abbuhetvā na suvikkhālitaṃ vikkhāletvā sakaddamaṃ asaṅkhāditvā ajjhoharanti. Tesaṃ taṃ neva vaṇṇāya hoti na balāya. Tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigacchanti maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ. ‘Này các tỳ khưu, thuở xưa, trong một khu rừng có một hồ nước lớn. Những con voi sống nương tựa vào hồ nước ấy. Chúng lội xuống hồ, dùng vòi nhổ lên những củ và ngó sen, rửa cho thật sạch, không còn bùn đất, rồi nhai và nuốt. Việc ấy giúp chúng có được vẻ đẹp và sức mạnh, và do nhân duyên ấy, chúng không đi đến chỗ chết hoặc đau khổ gần chết. Này các tỳ khưu, bắt chước những con voi lớn ấy, những con voi con còn non trẻ cũng lội xuống hồ, dùng vòi nhổ lên những củ và ngó sen, nhưng không rửa cho thật sạch, còn dính bùn đất, không nhai kỹ mà nuốt. Việc ấy không giúp chúng có được vẻ đẹp và sức mạnh. Do nhân duyên ấy, chúng đi đến chỗ chết hoặc đau khổ gần chết. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, idha therā bhikkhū pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisanti. Te tattha dhammaṃ bhāsanti. Tesaṃ gihī pasannākāraṃ karonti. Te taṃ lābhaṃ agadhitā amucchitā anajjhopannā ādīnavadassāvino nissaraṇapaññā paribhuñjanti. Tesaṃ taṃ vaṇṇāya ceva hoti balāya ca, na ca tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigacchanti maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ. Tesaṃyeva kho pana, bhikkhave, therānaṃ bhikkhūnaṃ anusikkhamānā navā bhikkhū pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisanti. Te tattha dhammaṃ bhāsanti. Tesaṃ gihī pasannākāraṃ karonti. Te taṃ lābhaṃ gadhitā mucchitā ajjhopannā anādīnavadassāvino anissaraṇapaññā paribhuñjanti. Tesaṃ taṃ neva vaṇṇāya hoti na balāya, te tatonidānaṃ maraṇaṃ vā nigacchanti maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘agadhitā amucchitā anajjhopannā ādīnavadassāvino nissaraṇapaññā taṃ lābhaṃ paribhuñjissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Navamaṃ. “Này các Tỳ khưu, cũng vậy, ở đây, các vị Tỳ khưu trưởng lão, vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi vào làng hoặc thị trấn để khất thực. Ở đó, họ thuyết Pháp. Các gia chủ tỏ lòng tịnh tín đối với họ. Họ thọ dụng vật thực ấy mà không tham đắm, không say mê, không bị trói buộc, thấy rõ sự nguy hiểm, với trí tuệ hướng đến sự giải thoát. Việc thọ dụng ấy giúp cho họ có được dung sắc và sức lực, và do nhân duyên ấy, họ không đi đến cái chết hay sự đau khổ tương đương cái chết. Lại nữa, này các Tỳ khưu, các vị Tỳ khưu trẻ noi gương các vị Tỳ khưu trưởng lão ấy, vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi vào làng hoặc thị trấn để khất thực. Ở đó, họ thuyết Pháp. Các gia chủ tỏ lòng tịnh tín đối với họ. Họ thọ dụng vật thực ấy với lòng tham đắm, say mê, bị trói buộc, không thấy rõ sự nguy hiểm, không có trí tuệ hướng đến sự giải thoát. Việc thọ dụng ấy không giúp cho họ có được dung sắc, cũng không có sức lực, và do nhân duyên ấy, họ đi đến cái chết hay sự đau khổ tương đương cái chết. Vì vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, các ngươi phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ thọ dụng vật thực này mà không tham đắm, không say mê, không bị trói buộc, thấy rõ sự nguy hiểm, với trí tuệ hướng đến sự giải thoát’. Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy.” Kinh thứ chín. 10. Biḷārasuttaṃ 10. Kinh Con Mèo 232. Sāvatthiyaṃ viharati. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu ativelaṃ kulesu cārittaṃ āpajjati. Tamenaṃ bhikkhū evamāhaṃsu – ‘‘māyasmā ativelaṃ kulesu cārittaṃ āpajjī’’ti. So bhikkhu bhikkhūhi vuccamāno na viramati. Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu[Pg.460]; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘idha, bhante, aññataro bhikkhu ativelaṃ kulesu cārittaṃ āpajjati. Tamenaṃ bhikkhū evamāhaṃsu – ‘māyasmā ativelaṃ kulesu cārittaṃ āpajjī’ti. So bhikkhu bhikkhūhi vuccamāno na viramatī’’ti. 232. Trú ở Sāvatthī. Vào lúc bấy giờ, có một Tỳ khưu nọ thường lui tới các gia đình quá lâu. Các Tỳ khưu khác nói với vị ấy rằng: “Thưa hiền giả, xin đừng lui tới các gia đình quá lâu”. Vị Tỳ khưu ấy, dù được các Tỳ khưu khác nhắc nhở, vẫn không từ bỏ. Rồi một số đông Tỳ khưu đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, các Tỳ khưu ấy bạch với Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, ở đây, có một Tỳ khưu nọ thường lui tới các gia đình quá lâu. Các Tỳ khưu khác nói với vị ấy rằng: ‘Thưa hiền giả, xin đừng lui tới các gia đình quá lâu’. Vị Tỳ khưu ấy, dù được các Tỳ khưu khác nhắc nhở, vẫn không từ bỏ”. ‘‘Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, biḷāro sandhisamalasaṅkaṭīre ṭhito ahosi mudumūsiṃ maggayamāno – ‘yadāyaṃ mudumūsi gocarāya pakkamissati, tattheva naṃ gahetvā khādissāmī’ti. Atha kho so, bhikkhave, mudumūsi gocarāya pakkāmi. Tamenaṃ biḷāro gahetvā sahasā saṅkhāditvā ajjhohari. Tassa so mudumūsi antampi khādi, antaguṇampi khādi. So tatonidānaṃ maraṇampi nigacchi maraṇamattampi dukkhaṃ. “Này các Tỳ khưu, thuở xưa, có một con mèo đứng ở nơi giao tiếp, chỗ dơ bẩn, đống rác, rình mò một con chuột nhắt, nghĩ rằng: ‘Khi nào con chuột nhắt này đi ra kiếm ăn, ta sẽ bắt nó ngay tại đó và ăn thịt’. Rồi này các Tỳ khưu, con chuột nhắt ấy đi ra kiếm ăn. Con mèo liền vồ lấy nó, vội vàng nuốt chửng mà không nhai. Con chuột nhắt ấy cắn đứt cả ruột già và ruột non của con mèo. Do nhân duyên ấy, con mèo đi đến cái chết hoặc sự đau khổ tương đương cái chết. ‘‘Evameva kho, bhikkhave, idhekacco bhikkhu pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisati arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya arakkhitena cittena, anupaṭṭhitāya satiyā, asaṃvutehi indriyehi. So tattha passati mātugāmaṃ dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā. Tassa mātugāmaṃ disvā dunnivatthaṃ vā duppārutaṃ vā rāgo cittaṃ anuddhaṃseti. So rāgānuddhaṃsena cittena maraṇaṃ vā nigacchati maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ. Maraṇañhetaṃ, bhikkhave, ariyassa vinaye yo sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattati. Maraṇamattañhetaṃ, bhikkhave, dukkhaṃ yadidaṃ aññataraṃ saṃkiliṭṭhaṃ āpattiṃ āpajjati. Yathārūpāya āpattiyā vuṭṭhānaṃ paññāyati. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘rakkhiteneva kāyena rakkhitāya vācāya rakkhitena cittena, upaṭṭhitāya satiyā, saṃvutehi indriyehi gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Dasamaṃ. “Này các Tỳ khưu, cũng vậy, ở đây, có Tỳ khưu nọ, vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi vào làng hoặc thị trấn để khất thực với thân không được phòng hộ, khẩu không được phòng hộ, ý không được phòng hộ, niệm không được an trú, các căn không được thu thúc. Ở đó, vị ấy thấy một người nữ mặc y phục không chỉnh tề hoặc hở hang. Do thấy người nữ mặc y phục không chỉnh tề hoặc hở hang, tham dục xâm chiếm tâm trí vị ấy. Với tâm trí bị tham dục xâm chiếm, vị ấy đi đến cái chết hoặc sự đau khổ tương đương cái chết. Này các Tỳ khưu, trong giới luật của bậc Thánh, cái chết chính là việc từ bỏ học giới, trở lại đời sống thấp kém. Này các Tỳ khưu, sự đau khổ tương đương cái chết chính là việc phạm phải một trong các tội uế nhiễm, loại tội mà từ đó có thể thấy được sự xuất tội. Vì vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, các ngươi phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ đi vào làng hoặc thị trấn để khất thực với thân được phòng hộ, khẩu được phòng hộ, ý được phòng hộ, niệm được an trú, các căn được thu thúc’. Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy.” Kinh thứ mười. 11. Siṅgālasuttaṃ 11. Kinh Con Chó Rừng 233. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘assuttha no tumhe, bhikkhave, rattiyā paccūsasamayaṃ jarasiṅgālassa vassamānassā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Eso kho, bhikkhave, jarasiṅgālo ukkaṇḍakena nāma rogajātena phuṭṭho. So yena [Pg.461] yena icchati tena tena gacchati; yattha yattha icchati tattha tattha tiṭṭhati; yattha yattha icchati tattha tattha nisīdati; yattha yattha icchati tattha tattha nipajjati; sītakopi naṃ vāto upavāyati. Sādhu khvassa, bhikkhave, yaṃ idhekacco sakyaputtiyapaṭiñño evarūpampi attabhāvapaṭilābhaṃ paṭisaṃvediyetha. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘appamattā viharissāmā’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Ekādasamaṃ. 233. Trú ở Sāvatthī… Này các Tỳ khưu, vào lúc rạng đông, các ngươi có nghe tiếng con chó rừng già đang tru không? — Bạch Thế Tôn, có ạ. — Này các Tỳ khưu, con chó rừng già ấy bị mắc một chứng bệnh gọi là ukkaṇḍaka. Nó muốn đi đâu thì đi, muốn đứng đâu thì đứng, muốn ngồi đâu thì ngồi, muốn nằm đâu thì nằm. Và một cơn gió lạnh thổi đến nó. Này các Tỳ khưu, một người tự xưng là Thích tử trong giáo pháp này, không nên phải chịu đựng một sự tái sanh có thân phận như vậy. Vì vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, các ngươi phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ sống không phóng dật’. Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy. Kinh thứ mười một. 12. Dutiyasiṅgālasuttaṃ 12. Kinh Con Chó Rừng Thứ Hai 234. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘assuttha no tumhe, bhikkhave, rattiyā paccūsasamayaṃ jarasiṅgālassa vassamānassā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Siyā kho, bhikkhave, tasmiṃ jarasiṅgāle yā kāci kataññutā kataveditā, na tveva idhekacce sakyaputtiyapaṭiññe siyā yā kāci kataññutā kataveditā. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘kataññuno bhavissāma katavedino; na ca no amhesu appakampi kataṃ nassissatī’ti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Dvādasamaṃ. 234. Trú ở Sāvatthī… Này các Tỳ khưu, vào lúc rạng đông, các ngươi có nghe tiếng con chó rừng già đang tru không? — Bạch Thế Tôn, có ạ. — Này các Tỳ khưu, nơi con chó rừng già ấy, có thể có chút lòng biết ơn, nhớ ơn nào đó; nhưng ở đây, nơi một người tự xưng là Thích tử, lại có thể không có chút lòng biết ơn, nhớ ơn nào cả. Vì vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, các ngươi phải học tập như sau: ‘Chúng ta sẽ là người biết ơn, nhớ ơn; và đối với chúng ta, dù là việc nhỏ được làm cũng sẽ không bị mất đi’. Này các Tỳ khưu, các ngươi phải học tập như vậy. Kinh thứ mười hai. Opammasaṃyuttaṃ samattaṃ. Phẩm Tương Ưng Ví Dụ Kết Thúc. Tassuddānaṃ – Phần tóm lược: Kūṭaṃ nakhasikhaṃ kulaṃ, okkhā satti dhanuggaho; Āṇi kaliṅgaro nāgo, biḷāro dve siṅgālakāti. Kinh Kūṭa, kinh Nakhasikha, kinh Kula, kinh Okkhā, kinh Satti, kinh Dhanuggaha; kinh Āṇi, kinh Kaliṅgara, kinh Nāga, kinh Biḷāra, và hai kinh Siṅgālaka. 10. Bhikkhusaṃyuttaṃ 10. Tương Ưng Tỳ Khưu 1. Kolitasuttaṃ 1. Kinh Kolita 235. Evaṃ [Pg.462] me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho āyasmā mahāmoggallāno bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso bhikkhave’’ti. ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato mahāmoggallānassa paccassosuṃ. 235. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Lúc bấy giờ, Tôn giả Mahāmoggallāna gọi các Tỳ khưu: “Này chư Hiền Tỳ khưu.” Các Tỳ khưu ấy vâng đáp Tôn giả Mahāmoggallāna: “Thưa Hiền giả.” Āyasmā mahāmoggallāno etadavoca – ‘‘idha mayhaṃ, āvuso, rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘ariyo tuṇhībhāvo, ariyo tuṇhībhāvoti vuccati. Katamo nu kho ariyo tuṇhībhāvo’ti? Tassa mayhaṃ āvuso, etadahosi – ‘idha bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati ariyo tuṇhībhāvo’ti. So khvāhaṃ, āvuso, vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja vihariṃ. Tassa mayhaṃ, āvuso, iminā vihārena viharato vitakkasahagatā saññā manasikārā samudācaranti’’. Tôn giả Mahāmoggallāna nói như sau: “Này chư Hiền, khi tôi ở một mình, nơi vắng vẻ, tâm tư này đã khởi lên trong tôi: ‘Sự im lặng của bậc Thánh, sự im lặng của bậc Thánh,’ người ta thường nói vậy. Thế nào là sự im lặng của bậc Thánh? Này chư Hiền, rồi tôi suy nghĩ như sau: ‘Ở đây, vị Tỳ khưu, sau khi làm cho tầm và tứ lắng dịu, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái nội tĩnh nhất tâm, không tầm không tứ, do định sanh, có hỷ và lạc. Đây được gọi là sự im lặng của bậc Thánh.’ Này chư Hiền, tôi đã, sau khi làm cho tầm và tứ lắng dịu, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái nội tĩnh nhất tâm, không tầm không tứ, do định sanh, có hỷ và lạc. Này chư Hiền, trong khi tôi trú trong trạng thái ấy, các tưởng và tác ý đi kèm với tầm khởi lên.” ‘‘Atha kho maṃ, āvuso, bhagavā iddhiyā upasaṅkamitvā etadavoca – ‘moggallāna, moggallāna, mā, brāhmaṇa, ariyaṃ tuṇhībhāvaṃ pamādo, ariye tuṇhībhāve cittaṃ saṇṭhapehi, ariye tuṇhībhāve cittaṃ ekodibhāvaṃ karohi, ariye tuṇhībhāve cittaṃ samādahā’ti. So khvāhaṃ, āvuso, aparena samayena vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi. Yañhi taṃ, āvuso, sammā vadamāno vadeyya – ‘satthārā anuggahito sāvako mahābhiññataṃ patto’ti, mamaṃ taṃ sammā vadamāno vadeyya – ‘satthārā anuggahito sāvako mahābhiññataṃ patto’’’ti. Paṭhamaṃ. “Rồi này chư Hiền, Thế Tôn dùng thần thông đến gần tôi và nói như sau: ‘Này Moggallāna, này Moggallāna, này Bà la môn, chớ có phóng dật đối với sự im lặng của bậc Thánh. Hãy an trú tâm trong sự im lặng của bậc Thánh, hãy làm cho tâm nhất hướng trong sự im lặng của bậc Thánh, hãy định tâm trong sự im lặng của bậc Thánh.’ Rồi này chư Hiền, vào một lúc khác, sau khi làm cho tầm và tứ lắng dịu, tôi chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái nội tĩnh nhất tâm, không tầm không tứ, do định sanh, có hỷ và lạc. Này chư Hiền, nếu có ai nói một cách chân chánh, người ấy có thể nói: ‘Vị đệ tử được Bậc Đạo Sư hỗ trợ đã đạt đến đại thần thông.’ Nói về tôi, người ấy có thể nói một cách chân chánh rằng: ‘Vị đệ tử được Bậc Đạo Sư hỗ trợ đã đạt đến đại thần thông.’” 2. Upatissasuttaṃ 2. Kinh Upatissa 236. Sāvatthiyaṃ [Pg.463] viharati. Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso bhikkhave’’ti. ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṃ. Āyasmā sāriputto etadavoca – 236. Trú ở Sāvatthī. Lúc bấy giờ, Tôn giả Sāriputta gọi các Tỳ khưu: “Này chư Hiền Tỳ khưu.” Các Tỳ khưu ấy vâng đáp Tôn giả Sāriputta: “Thưa Hiền giả.” Tôn giả Sāriputta nói như sau: ‘‘Idha mayhaṃ, āvuso, rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘atthi nu kho taṃ kiñci lokasmiṃ yassa me vipariṇāmaññathābhāvā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’ti? Tassa mayhaṃ, āvuso, etadahosi – ‘natthi kho taṃ kiñci lokasmiṃ yassa me vipariṇāmaññathābhāvā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’’ti. “Này chư Hiền, khi tôi ở một mình, nơi vắng vẻ, tâm tư này đã khởi lên trong tôi: ‘Có cái gì ở trên đời này, mà do sự biến đổi và đổi khác của nó, có thể làm khởi lên trong tôi sầu, bi, khổ, ưu, não chăng?’ Này chư Hiền, rồi tôi suy nghĩ như sau: ‘Không có cái gì ở trên đời này, mà do sự biến đổi và đổi khác của nó, có thể làm khởi lên trong tôi sầu, bi, khổ, ưu, não.’” Evaṃ vutte, āyasmā ānando āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca – ‘‘satthupi kho te, āvuso sāriputta, vipariṇāmaññathābhāvā nuppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? ‘‘Satthupi kho me, āvuso, vipariṇāmaññathābhāvā nuppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā, api ca me evamassa – ‘mahesakkho vata, bho, satthā antarahito mahiddhiko mahānubhāvo. Sace hi bhagavā ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyya tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussāna’nti. Tathā hi panāyasmato sāriputtassa dīgharattaṃ ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā susamūhatā. Tasmā āyasmato sāriputtassa satthupi vipariṇāmaññathābhāvā nuppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti. Dutiyaṃ. Khi được nói vậy, Tôn giả Ānanda nói với Tôn giả Sāriputta: “Thưa Hiền giả Sāriputta, ngay cả đối với Bậc Đạo Sư, do sự biến đổi và đổi khác của Ngài, sầu, bi, khổ, ưu, não cũng sẽ không khởi lên cho Hiền giả sao?” “Thưa Hiền giả, ngay cả đối với Bậc Đạo Sư, do sự biến đổi và đổi khác của Ngài, sầu, bi, khổ, ưu, não cũng sẽ không khởi lên cho tôi. Tuy nhiên, tôi sẽ có ý nghĩ như vầy: ‘Than ôi, Bậc Đạo Sư có đại quyền lực, đại thần lực, đại oai lực đã viên tịch! Nếu Thế Tôn còn tại thế lâu dài, điều ấy sẽ vì lợi ích cho nhiều người, vì hạnh phúc cho nhiều người, vì lòng thương tưởng thế gian, vì sự tốt đẹp, lợi ích, hạnh phúc cho chư Thiên và loài người.’ Quả thật, Tôn giả Sāriputta từ lâu đã nhổ sạch các tùy miên về ngã chấp, ngã sở chấp và mạn. Do đó, đối với Tôn giả Sāriputta, ngay cả đối với Bậc Đạo Sư, do sự biến đổi và đổi khác của Ngài, sầu, bi, khổ, ưu, não cũng sẽ không khởi lên.” 3. Ghaṭasuttaṃ 3. Kinh Ghaṭa 237. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahāmoggallāno rājagahe viharanti veḷuvane kalandakanivāpe ekavihāre. Atha kho āyasmā sāriputto sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā mahāmoggallāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā mahāmoggallānena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ [Pg.464] nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā sāriputto āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ etadavoca – 237. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Lúc bấy giờ, Tôn giả Sāriputta và Tôn giả Mahāmoggallāna đang trú ở Rājagaha, tại Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc, trong cùng một trú xứ. Rồi Tôn giả Sāriputta, vào buổi chiều, sau khi xuất khỏi nơi độc cư, đi đến chỗ Tôn giả Mahāmoggallāna; sau khi đến, đã cùng Tôn giả Mahāmoggallāna nói lên những lời chào đón, thăm hỏi. Sau khi trao đổi những lời chào đón, thăm hỏi đáng ghi nhớ, ngài ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Sāriputta nói với Tôn giả Mahāmoggallāna như sau: ‘‘Vippasannāni kho te, āvuso moggallāna, indriyāni; parisuddho mukhavaṇṇo pariyodāto santena nūnāyasmā mahāmoggallāno ajja vihārena vihāsī’’ti. ‘‘Oḷārikena khvāhaṃ, āvuso, ajja vihārena vihāsiṃ. Api ca, me ahosi dhammī kathā’’ti. ‘‘Kena saddhiṃ panāyasmato mahāmoggallānassa ahosi dhammī kathā’’ti? ‘‘Bhagavatā kho me, āvuso, saddhiṃ ahosi dhammī kathā’’ti. ‘‘Dūre kho, āvuso, bhagavā etarahi sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Kiṃ nu kho, āyasmā, mahāmoggallāno bhagavantaṃ iddhiyā upasaṅkami; udāhu bhagavā āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ iddhiyā upasaṅkamī’’ti? ‘‘Na khvāhaṃ, āvuso, bhagavantaṃ iddhiyā upasaṅkamiṃ; napi maṃ bhagavā iddhiyā upasaṅkami. Api ca, me yāvatā bhagavā ettāvatā dibbacakkhu visujjhi dibbā ca sotadhātu. Bhagavatopi yāvatāhaṃ ettāvatā dibbacakkhu visujjhi dibbā ca sotadhātū’’ti. ‘‘Yathākathaṃ panāyasmato mahāmoggallānassa bhagavatā saddhiṃ ahosi dhammī kathā’’ti? “Này hiền giả Moggallāna, các căn của hiền giả thật trong sáng; sắc diện thanh tịnh, trong sạch. Có phải hôm nay Tôn giả Mahāmoggallāna đã an trú trong một trạng thái an trú an tịnh chăng?” “Này hiền giả, hôm nay tôi đã an trú trong một trạng thái an trú thô thiển. Tuy nhiên, tôi đã có một cuộc pháp đàm.” “Tôn giả Mahāmoggallāna đã có cuộc pháp đàm với ai vậy?” “Này hiền giả, tôi đã có cuộc pháp đàm với Đức Thế Tôn.” “Này hiền giả, Đức Thế Tôn ở xa, hiện đang trú tại Sāvatthī, trong vườn Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Có phải Tôn giả Mahāmoggallāna đã đến gặp Đức Thế Tôn bằng thần thông, hay Đức Thế Tôn đã đến gặp Tôn giả Mahāmoggallāna bằng thần thông?” “Này hiền giả, tôi đã không đến gặp Đức Thế Tôn bằng thần thông, và Đức Thế Tôn cũng không đến gặp tôi bằng thần thông. Tuy nhiên, thiên nhãn của tôi đã được thanh tịnh trong phạm vi có thể thấy Đức Thế Tôn, và thiên nhĩ giới của tôi cũng vậy. Thiên nhãn của Đức Thế Tôn cũng được thanh tịnh trong phạm vi có thể thấy tôi, và thiên nhĩ giới của Ngài cũng vậy.” “Vậy cuộc pháp đàm giữa Tôn giả Mahāmoggallāna và Đức Thế Tôn đã diễn ra như thế nào?” ‘‘Idhāhaṃ, āvuso, bhagavantaṃ etadavocaṃ – ‘āraddhavīriyo āraddhavīriyoti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, āraddhavīriyo hotī’ti? Evaṃ vutte, maṃ, āvuso, bhagavā etadavoca – ‘idha, moggallāna, bhikkhu āraddhavīriyo viharati – kāmaṃ taco ca nhāru ca aṭṭhī ca avasissatu, sarīre upasussatu maṃsalohitaṃ, yaṃ taṃ purisathāmena purisavīriyena purisaparakkamena pattabbaṃ na taṃ apāpuṇitvā vīriyassa saṇṭhānaṃ bhavissatīti. Evaṃ kho, moggallāna, āraddhavīriyo hotī’ti. Evaṃ kho me, āvuso, bhagavatā saddhiṃ ahosi dhammī kathā’’ti. “Này hiền giả, ở đây, tôi đã bạch với Đức Thế Tôn như sau: ‘Bạch Thế Tôn, người ta nói là ‘tinh cần tinh tấn, tinh cần tinh tấn’. Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì được gọi là tinh cần tinh tấn?’ Khi được hỏi như vậy, này hiền giả, Đức Thế Tôn đã dạy tôi điều này: ‘Này Moggallāna, ở đây, vị Tỳ khưu an trú với tinh tấn đã được khởi sự, với ý nghĩ rằng: ‘Mong rằng chỉ còn da, gân, và xương; mong rằng thịt và máu trong thân này khô cạn đi; sẽ không có sự dừng lại của tinh tấn cho đến khi đạt được những gì có thể đạt được bằng sức người, bằng nghị lực của người, bằng sự nỗ lực của người.’ Này Moggallāna, như vậy là người tinh cần tinh tấn.’ Này hiền giả, như vậy đó là cuộc pháp đàm của tôi với Đức Thế Tôn.” ‘‘Seyyathāpi, āvuso, himavato pabbatarājassa parittā pāsāṇasakkharā yāvadeva upanikkhepanamattāya; evameva kho mayaṃ āyasmato mahāmoggallānassa yāvadeva upanikkhepanamattāya. Āyasmā hi mahāmoggallāno mahiddhiko mahānubhāvo ākaṅkhamāno kappaṃ tiṭṭheyyā’’ti. “Này hiền giả, ví như so với vua núi Himavanta, vài viên sỏi nhỏ chỉ là để so sánh; cũng vậy, chúng tôi so với Tôn giả Mahāmoggallāna cũng chỉ là để so sánh mà thôi. Tôn giả Mahāmoggallāna thật có đại thần thông, đại oai lực. Nếu muốn, ngài có thể an trú đến một kiếp.” ‘‘Seyyathāpi[Pg.465], āvuso, mahatiyā loṇaghaṭāya parittā loṇasakkharāya yāvadeva upanikkhepanamattāya; evameva kho mayaṃ āyasmato sāriputtassa yāvadeva upanikkhepanamattāya. Āyasmā hi sāriputto bhagavatā anekapariyāyena thomito vaṇṇito pasattho – “Này hiền giả, ví như so với một hũ muối lớn, vài hạt muối nhỏ chỉ là để so sánh; cũng vậy, chúng tôi so với Tôn giả Sāriputta cũng chỉ là để so sánh mà thôi. Tôn giả Sāriputta đã được Đức Thế Tôn tán thán, ca ngợi, tán dương qua nhiều phương diện –” ‘‘Sāriputtova paññāya, sīlena upasamena ca; Yopi pāraṅgato bhikkhu, etāvaparamo siyā’’ti. “Về trí tuệ, giới hạnh, và sự an tịnh, chính là Sāriputta. Vị Tỳ khưu nào đã đến bờ bên kia, vị ấy chỉ là bậc tối thượng đến chừng ấy mà thôi.” Itiha te ubho mahānāgā aññamaññassa subhāsitaṃ sulapitaṃ samanumodiṃsūti. Tatiyaṃ. Như vậy, hai vị đại long tượng ấy đã cùng nhau hoan hỷ về những lời khéo nói, khéo trình bày của nhau. Hết kinh thứ ba. 4. Navasuttaṃ 4. Kinh Tỳ Khưu Mới 238. Sāvatthiyaṃ viharati. Tena kho pana samayena aññataro navo bhikkhu pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto vihāraṃ pavisitvā appossukko tuṇhībhūto saṅkasāyati, na bhikkhūnaṃ veyyāvaccaṃ karoti cīvarakārasamaye. Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘idha, bhante, aññataro navo bhikkhu pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto vihāraṃ pavisitvā appossukko tuṇhībhūto saṅkasāyati, na bhikkhūnaṃ veyyāvaccaṃ karoti cīvarakārasamaye’’ti. 238. Trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, có một vị Tỳ khưu mới, sau bữa ăn, sau khi đi khất thực về, vào tịnh xá, sống không bận rộn, im lặng, lười biếng, không làm các công việc phục vụ cho các Tỳ khưu trong mùa may y. Bấy giờ, nhiều vị Tỳ khưu đi đến chỗ Đức Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, các Tỳ khưu ấy bạch với Đức Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, ở đây, có một vị Tỳ khưu mới, sau bữa ăn, sau khi đi khất thực về, vào tịnh xá, sống không bận rộn, im lặng, lười biếng, không làm các công việc phục vụ cho các Tỳ khưu trong mùa may y.” Atha kho bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ āmantesi – ‘‘ehi tvaṃ, bhikkhu, mama vacanena taṃ bhikkhuṃ āmantehi ‘satthā taṃ, āvuso, āmantetī’’’ti. ‘‘Evaṃ bhante’’ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yena so bhikkhu tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṃ bhikkhuṃ etadavoca – ‘‘satthā taṃ, āvuso, āmantetī’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho so bhikkhu tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho taṃ bhikkhuṃ bhagavā etadavoca – ‘‘saccaṃ kira tvaṃ, bhikkhu, pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto vihāraṃ pavisitvā appossukko tuṇhībhūto saṅkasāyasi, na bhikkhūnaṃ veyyāvaccaṃ karosi cīvarakārasamaye’’ti? ‘‘Ahampi kho, bhante, sakaṃ kiccaṃ karomī’’ti. Bấy giờ, Đức Thế Tôn gọi một vị Tỳ khưu: “Này Tỳ khưu, hãy đi, nhân danh ta, hãy gọi vị Tỳ khưu ấy: ‘Hiền giả, Bậc Đạo Sư gọi hiền giả.’” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” Vị Tỳ khưu ấy vâng lời Đức Thế Tôn, đi đến chỗ vị Tỳ khưu kia; sau khi đến, nói với vị Tỳ khưu ấy: “Hiền giả, Bậc Đạo Sư gọi hiền giả.” “Thưa vâng, hiền giả.” Vị Tỳ khưu ấy đáp lời vị Tỳ khưu kia, đi đến chỗ Đức Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Đức Thế Tôn nói với vị Tỳ khưu đang ngồi một bên: “Này Tỳ khưu, có thật là ngươi, sau bữa ăn, sau khi đi khất thực về, vào tịnh xá, sống không bận rộn, im lặng, lười biếng, không làm các công việc phục vụ cho các Tỳ khưu trong mùa may y chăng?” “Bạch Thế Tôn, con cũng đang làm công việc của con.” Atha [Pg.466] kho bhagavā tassa bhikkhuno cetasā cetoparivitakkamaññāya bhikkhū āmantesi – ‘‘mā kho tumhe, bhikkhave, etassa bhikkhuno ujjhāyittha. Eso kho, bhikkhave, bhikkhu catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī, yassa catthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’’ti. Bấy giờ, Đức Thế Tôn, với tâm của mình, biết được tư duy trong tâm của vị Tỳ khưu ấy, liền bảo các Tỳ khưu: “Này các Tỳ khưu, các ông chớ có khiển trách vị Tỳ khưu này. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu này là người chứng đắc không khó khăn, không mệt nhọc, không phiền lao bốn thiền thuộc về tăng thượng tâm, là những pháp hiện tại lạc trú, chứng đắc tùy theo ý muốn. Và mục đích mà vì đó các thiện gia nam tử chân chính xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, mục đích vô thượng của phạm hạnh ấy, vị ấy đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đắc và an trú ngay trong hiện tại.” Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā – Đức Thế Tôn đã nói như vậy. Sau khi nói như vậy, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này: – ‘‘Nayidaṃ sithilamārabbha, nayidaṃ appena thāmasā; Nibbānaṃ adhigantabbaṃ, sabbadukkhappamocanaṃ. “Không phải với sự tinh tấn lơi lỏng, không phải với sức lực yếu kém, mà có thể chứng đắc Niết Bàn, sự giải thoát khỏi mọi khổ đau.” ‘‘Ayañca daharo bhikkhu, ayamuttamapuriso; Dhāreti antimaṃ dehaṃ, jetvā māraṃ savāhini’’nti. catutthaṃ; “Vị Tỳ-kheo này còn trẻ, là bậc tối thượng nhân; mang thân cuối cùng, sau khi chiến thắng Ma vương cùng đạo binh.” 5. Sujātasuttaṃ 5. Kinh Sujāta (Tô-già-đề) 239. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho āyasmā sujāto yena bhagavā tenupasaṅkami. Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ sujātaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna bhikkhū āmantesi – ‘‘ubhayenevāyaṃ, bhikkhave, kulaputto sobhati – yañca abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato, yassa catthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajjanti tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’’ti. Idamavoca bhagavā…pe… satthā – 239. Trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, Tôn giả Sujāta đi đến chỗ Thế Tôn. Thế Tôn thấy Tôn giả Sujāta từ xa đi lại. Thấy vậy, Ngài gọi các Tỳ-kheo: – Này các Tỳ-kheo, thiện nam tử này tỏa sáng ở cả hai phương diện: vừa có dung sắc xinh đẹp, dễ nhìn, khả ái, có dung sắc tuyệt vời; và vì mục đích gì mà các thiện nam tử chân chính xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, mục đích ấy là phạm hạnh vô thượng, cứu cánh, vị ấy đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại. Thế Tôn đã nói như vậy... bậc Đạo Sư – ‘‘Sobhati vatāyaṃ bhikkhu, ujubhūtena cetasā; Vippayutto visaṃyutto, anupādāya nibbuto; Dhāreti antimaṃ dehaṃ, jetvā māraṃ savāhini’’nti. pañcamaṃ; “Vị Tỳ-kheo này thật tỏa sáng, với tâm ngay thẳng; không tương ưng, không bị trói buộc, không chấp thủ, đã tịch tịnh; mang thân cuối cùng, sau khi chiến thắng Ma vương cùng đạo binh.” 6. Lakuṇḍakabhaddiyasuttaṃ 6. Kinh Lakuṇḍaka Bhaddiya (Người Lùn Bhaddiya) 240. Sāvatthiyaṃ [Pg.467] viharati. Atha kho āyasmā lakuṇḍakabhaddiyo yena bhagavā tenupasaṅkami. Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ lakuṇḍakabhaddiyaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna bhikkhū āmantesi – ‘‘passatha no tumhe, bhikkhave, etaṃ bhikkhuṃ āgacchantaṃ dubbaṇṇaṃ duddasikaṃ okoṭimakaṃ bhikkhūnaṃ paribhūtarūpa’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Eso kho, bhikkhave, bhikkhu mahiddhiko mahānubhāvo, na ca sā samāpatti sulabharūpā yā tena bhikkhunā asamāpannapubbā. Yassa catthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’’ti. Idamavoca bhagavā…pe… satthā – 240. Trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, Tôn giả Lakuṇḍaka Bhaddiya đi đến chỗ Thế Tôn. Thế Tôn thấy Tôn giả Lakuṇḍaka Bhaddiya từ xa đi lại. Thấy vậy, Ngài gọi các Tỳ-kheo: – Này các Tỳ-kheo, các ông có thấy vị Tỳ-kheo đang đi lại kia không, xấu xí, khó nhìn, thấp lùn, và thường bị các Tỳ-kheo xem thường? – Thưa vâng, bạch Thế Tôn. – Này các Tỳ-kheo, vị Tỳ-kheo ấy có đại thần lực, có đại oai lực. Và không có loại thiền chứng nào dễ dàng chứng đắc mà lại chưa được vị Tỳ-kheo ấy chứng đắc. Và vì mục đích gì mà các thiện nam tử chân chính xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, mục đích ấy là phạm hạnh vô thượng, cứu cánh, vị ấy đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại. Thế Tôn đã nói như vậy... bậc Đạo Sư – ‘‘Haṃsā koñcā mayūrā ca, hatthayo pasadā migā; Sabbe sīhassa bhāyanti, natthi kāyasmiṃ tulyatā. “Ngỗng trời, diệc, công, voi, hươu, nai; tất cả đều sợ sư tử, dù thân hình không tương xứng. ‘‘Evameva manussesu, daharo cepi paññavā; So hi tattha mahā hoti, neva bālo sarīravā’’ti. chaṭṭhaṃ; “Cũng vậy, giữa loài người, dù trẻ tuổi mà có trí tuệ; người ấy thật là bậc vĩ đại, chứ không phải kẻ ngu có thân hình to lớn.” 7. Visākhasuttaṃ 7. Kinh Visākha 241. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Tena kho pana samayena āyasmā visākho pañcālaputto upaṭṭhānasālāyaṃ bhikkhū dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti, poriyā vācāya vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā pariyāpannāya anissitāya. 241. Tôi nghe như vầy – một thời Thế Tôn trú ở Vesālī, tại Đại Lâm, trong ngôi giảng đường có nóc nhọn. Bấy giờ, Tôn giả Visākha, con trai của người Pañcāla, ở trong phòng họp, dùng pháp thoại để chỉ dạy, khuyến khích, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ các Tỳ-kheo, với lời nói tao nhã, rõ ràng, không có lỗi, làm cho hiểu rõ ý nghĩa, bao hàm (Tứ đế), và không nương tựa (vào luân hồi). Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena upaṭṭhānasālā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘ko nu kho, bhikkhave, upaṭṭhānasālāyaṃ bhikkhū dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti poriyā vācāya vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā pariyāpannāya anissitāyā’’ti? ‘‘Āyasmā, bhante, visākho [Pg.468] pañcālaputto upaṭṭhānasālāyaṃ bhikkhū dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti, poriyā vācāya vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā pariyāpannāya anissitāyā’’ti. Bấy giờ, vào buổi chiều, Thế Tôn từ nơi độc cư đứng dậy, đi đến phòng họp; sau khi đến, Ngài ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Ngồi xuống rồi, Thế Tôn gọi các Tỳ-kheo: – Này các Tỳ-kheo, ai ở trong phòng họp, dùng pháp thoại để chỉ dạy, khuyến khích, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ các Tỳ-kheo, với lời nói tao nhã, rõ ràng, không có lỗi, làm cho hiểu rõ ý nghĩa, bao hàm (Tứ đế), và không nương tựa (vào luân hồi)? – Bạch Thế Tôn, chính là Tôn giả Visākha, con trai của người Pañcāla, ở trong phòng họp, dùng pháp thoại để chỉ dạy, khuyến khích, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ các Tỳ-kheo, với lời nói tao nhã, rõ ràng, không có lỗi, làm cho hiểu rõ ý nghĩa, bao hàm (Tứ đế), và không nương tựa (vào luân hồi). Atha kho bhagavā āyasmantaṃ visākhaṃ pañcālaputtaṃ āmantesi – ‘‘sādhu sādhu, visākha, sādhu kho tvaṃ, visākha, bhikkhū dhammiyā kathāya sandassesi…pe… atthassa viññāpaniyā pariyāpannāya anissitāyā’’ti. Bấy giờ, Thế Tôn gọi Tôn giả Visākha, con trai của người Pañcāla: – Lành thay, lành thay, Visākha! Lành thay, này Visākha, ông đã dùng pháp thoại để chỉ dạy các Tỳ-kheo... làm cho hiểu rõ ý nghĩa, bao hàm (Tứ đế), và không nương tựa (vào luân hồi). Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā – Thế Tôn đã nói như vậy. Sau khi nói vậy, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này – ‘‘Nābhāsamānaṃ jānanti, missaṃ bālehi paṇḍitaṃ; Bhāsamānañca jānanti, desentaṃ amataṃ padaṃ. “Người ta không nhận ra bậc trí, khi lẫn lộn với kẻ ngu, nếu vị ấy không nói; nhưng người ta nhận ra khi vị ấy nói, khi vị ấy thuyết giảng về con đường bất tử. ‘‘Bhāsaye jotaye dhammaṃ, paggaṇhe isinaṃ dhajaṃ; Subhāsitadhajā isayo, dhammo hi isinaṃ dhajo’’ti. sattamaṃ; “Hãy nói, hãy làm sáng tỏ Giáo pháp, hãy giương cao ngọn cờ của các bậc ẩn sĩ. Các bậc ẩn sĩ có lời khéo nói làm ngọn cờ, vì Giáo pháp chính là ngọn cờ của các bậc ẩn sĩ.” 8. Nandasuttaṃ 8. Kinh Nanda 242. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho āyasmā nando bhagavato mātucchāputto ākoṭitapaccākoṭitāni cīvarāni pārupitvā akkhīni añjetvā acchaṃ pattaṃ gahetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ nandaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘na kho te taṃ, nanda, patirūpaṃ kulaputtassa saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitassa, yaṃ tvaṃ ākoṭitapaccākoṭitāni cīvarāni pārupeyyāsi, akkhīni ca añjeyyāsi, acchañca pattaṃ dhāreyyāsi. Etaṃ kho te, nanda, patirūpaṃ kulaputtassa saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitassa, yaṃ tvaṃ āraññiko ca assasi, piṇḍapātiko ca paṃsukuliko ca kāmesu ca anapekkho vihareyyāsī’’ti. Idamavoca bhagavā…pe… satthā – 242. Trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, Tôn giả Nanda, con trai của dì Thế Tôn, đắp y được là phẳng phiu, kẻ mắt, mang bình bát sáng bóng, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tôn giả Nanda đang ngồi một bên: – Này Nanda, điều này không thích hợp với ông, một thiện nam tử đã vì lòng tin xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, tức là việc ông đắp y được là phẳng phiu, kẻ mắt, và mang bình bát sáng bóng. Này Nanda, điều này mới thích hợp với ông, một thiện nam tử đã vì lòng tin xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, tức là ông nên là người sống trong rừng, người đi khất thực, người mặc y phấn tảo, và sống không luyến tiếc các dục. Thế Tôn đã nói như vậy... bậc Đạo Sư – ‘‘Kadāhaṃ nandaṃ passeyyaṃ, āraññaṃ paṃsukūlikaṃ; Aññātuñchena yāpentaṃ, kāmesu anapekkhina’’nti. “Khi nào Ta sẽ thấy Nanda, sống trong rừng, mặc y phấn tảo, sống bằng vật thực khất thực tầm thường, không luyến tiếc các dục?” Atha [Pg.469] kho āyasmā nando aparena samayena āraññiko ca piṇḍapātiko ca paṃsukūliko ca kāmesu ca anapekkho vihāsīti. Aṭṭhamaṃ. Bấy giờ, một thời gian sau, Tôn giả Nanda đã trở thành người sống trong rừng, người đi khất thực, người mặc y phấn tảo, và sống không luyến tiếc các dục. 9. Tissasuttaṃ 9. Kinh Tissa 243. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho āyasmā tisso bhagavato pitucchāputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi dukkhī dummano assūni pavattayamāno. Atha kho bhagavā āyasmantaṃ tissaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu kho tvaṃ, tissa, ekamantaṃ nisinno dukkhī dummano assūni pavattayamāno’’ti? ‘‘Tathā hi pana maṃ, bhante, bhikkhū samantā vācāsannitodakena sañjambharimakaṃsū’’ti. ‘‘Tathāhi pana tvaṃ, tissa, vattā no ca vacanakkhamo; na kho te taṃ, tissa, patirūpaṃ kulaputtassa saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitassa, yaṃ tvaṃ vattā no ca vacanakkhamo. Etaṃ kho te, tissa, patirūpaṃ kulaputtassa saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitassa – ‘yaṃ tvaṃ vattā ca assa vacanakkhamo cā’’’ti. 243. Trú tại Sāvatthī. Lúc bấy giờ, Tôn giả Tissa, là con của người chú của Đức Thế Tôn, đi đến nơi Đức Thế Tôn đang ở; sau khi đến, đảnh lễ Đức Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên, buồn rầu, khổ tâm, nước mắt tuôn rơi. Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói với Tôn giả Tissa điều này: – Này Tissa, vì sao con lại ngồi một bên, buồn rầu, khổ tâm, nước mắt tuôn rơi như vậy? – Bạch Thế Tôn, quả thật là vì các vị tỳ khưu từ khắp nơi đã dùng những lời nói như mũi nhọn đâm chọc con. – Này Tissa, quả thật con là người hay nói nhưng lại không kham nhẫn được lời nói; này Tissa, điều đó không thích hợp cho con, một thiện nam tử đã vì lòng tin mà từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia, lại là người hay nói mà không kham nhẫn được lời nói. Này Tissa, điều này mới thích hợp cho con, một thiện nam tử đã vì lòng tin mà từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia: đó là con vừa là người hay nói, vừa là người kham nhẫn được lời nói. Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā – Đức Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa: ‘‘Kiṃ nu kujjhasi mā kujjhi, akkodho tissa te varaṃ; Kodhamānamakkhavinayatthañhi, tissa brahmacariyaṃ vussatī’’ti. navamaṃ; “Này Tissa, sao lại phẫn nộ? Chớ nên phẫn nộ, không phẫn nộ, này Tissa, là điều tốt hơn cho con. Này Tissa, phạm hạnh được sống là để điều phục sân, mạn, và sự gièm pha.” (Kết thúc) phẩm thứ chín. 10. Theranāmakasuttaṃ 10. Kinh Vị Trưởng Lão (Theranāmaka) 244. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu theranāmako ekavihārī ceva hoti ekavihārassa ca vaṇṇavādī. So eko gāmaṃ piṇḍāya pavisati eko paṭikkamati eko raho nisīdati eko caṅkamaṃ adhiṭṭhāti. Atha kho sambahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho [Pg.470] te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ – ‘‘idha, bhante, aññataro bhikkhu theranāmako ekavihārī ekavihārassa ca vaṇṇavādī’’ti. 244. Một thời, Đức Thế Tôn trú tại Rājagaha, trong Trúc Lâm, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc ấy, có một vị tỳ khưu tên là Thera (Trưởng Lão), vị ấy vừa là người sống một mình, vừa là người tán thán việc sống một mình. Vị ấy một mình đi vào làng để khất thực, một mình trở về, một mình ngồi nơi vắng vẻ, một mình kinh hành. Bấy giờ, nhiều vị tỳ khưu đi đến nơi Đức Thế Tôn đang ở; sau khi đến, đảnh lễ Đức Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, các vị tỳ khưu ấy bạch với Đức Thế Tôn điều này: – Bạch Thế Tôn, ở đây có một vị tỳ khưu tên là Thera, vị ấy là người sống một mình và là người tán thán việc sống một mình. Atha kho bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ āmantesi – ‘‘ehi tvaṃ, bhikkhu, mama vacanena theraṃ bhikkhuṃ āmantehi – ‘satthā taṃ, āvuso thera, āmantetī’’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā thero tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ theraṃ etadavoca – ‘‘satthā taṃ, āvuso thera, āmantetī’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho āyasmā thero tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ theraṃ bhagavā etadavoca – ‘‘saccaṃ kira tvaṃ, thera, ekavihārī ekavihārassa ca vaṇṇavādī’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Yathā kathaṃ pana tvaṃ, thera, ekavihārī ekavihārassa ca vaṇṇavādī’’ti? ‘‘Idhāhaṃ, bhante, eko gāmaṃ piṇḍāya pavisāmi eko paṭikkamāmi eko raho nisīdāmi eko caṅkamaṃ adhiṭṭhāmi. Evaṃ khvāhaṃ, bhante, ekavihārī ekavihārassa ca vaṇṇavādī’’ti. Bấy giờ, Đức Thế Tôn gọi một vị tỳ khưu: – Này tỳ khưu, hãy đến đây, con hãy nhân danh ta gọi tỳ khưu Thera: ‘Thưa hiền giả Thera, bậc Đạo Sư cho gọi hiền giả.’ – ‘Thưa vâng, bạch Thế Tôn.’ Vị tỳ khưu ấy vâng đáp Đức Thế Tôn, rồi đi đến chỗ Tôn giả Thera; sau khi đến, vị ấy nói với Tôn giả Thera điều này: – ‘Thưa hiền giả Thera, bậc Đạo Sư cho gọi hiền giả.’ – ‘Thưa vâng, hiền giả.’ Tôn giả Thera vâng đáp vị tỳ khưu ấy, rồi đi đến nơi Đức Thế Tôn đang ở; sau khi đến, đảnh lễ Đức Thế Tôn, rồi ngồi xuống một bên. Đức Thế Tôn nói với Tôn giả Thera đang ngồi một bên điều này: – Này Thera, có thật là con sống một mình và tán thán việc sống một mình không? – Thưa vâng, bạch Thế Tôn. – Này Thera, con sống một mình và tán thán việc sống một mình như thế nào? – Bạch Thế Tôn, ở đây, con một mình đi vào làng để khất thực, một mình trở về, một mình ngồi nơi vắng vẻ, một mình kinh hành. Bạch Thế Tôn, con sống một mình và tán thán việc sống một mình là như vậy. ‘‘Attheso, thera, ekavihāro neso natthīti vadāmi. Api ca, thera, yathā ekavihāro vitthārena paripuṇṇo hoti taṃ suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho…pe…. ‘‘Kathañca, thera, ekavihāro vitthārena paripuṇṇo hoti. Idha, thera, yaṃ atītaṃ taṃ pahīnaṃ, yaṃ anāgataṃ taṃ paṭinissaṭṭhaṃ, paccuppannesu ca attabhāvapaṭilābhesu chandarāgo suppaṭivinīto. Evaṃ kho, thera, ekavihāro vitthārena paripuṇṇo hotī’’ti. – Này Thera, có cách sống một mình như vậy, Ta không nói là không có. Tuy nhiên, này Thera, hãy lắng nghe và khéo tác ý về cách sống một mình được viên mãn một cách chi tiết; Ta sẽ nói. – Thưa vâng, bạch Thế Tôn... – Này Thera, thế nào là sống một mình được viên mãn một cách chi tiết? Này Thera, ở đây, cái gì thuộc về quá khứ thì đã được đoạn tận, cái gì thuộc về tương lai thì đã được từ bỏ, và đối với các sự thủ đắc tự thể ở hiện tại, tham dục đã được khéo điều phục. Này Thera, như vậy là sống một mình được viên mãn một cách chi tiết. Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā – Đức Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa: ‘‘Sabbābhibhuṃ sabbaviduṃ sumedhaṃ,Sabbesu dhammesu anūpalittaṃ; Sabbañjahaṃ taṇhākkhaye vimuttaṃ,Tamahaṃ naraṃ ekavihārīti brūmī’’ti. dasamaṃ; “Bậc chinh phục tất cả, bậc biết tất cả, bậc thiện trí, không bị ô nhiễm trong tất cả các pháp; bậc từ bỏ tất cả, được giải thoát trong sự đoạn tận ái dục, người như vậy, Ta gọi là người sống một mình.” (Kết thúc) phẩm thứ mười. 11. Mahākappinasuttaṃ 11. Kinh Mahākappina 245. Sāvatthiyaṃ [Pg.471] viharati. Atha kho āyasmā mahākappino yena bhagavā tenupasaṅkami. Addasā kho bhagavā āyasmantaṃ mahākappinaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna bhikkhū āmantesi – ‘‘passatha no tumhe bhikkhave, etaṃ bhikkhuṃ āgacchantaṃ odātakaṃ tanukaṃ tuṅganāsika’’nti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Eso kho, bhikkhave, bhikkhu mahiddhiko mahānubhāvo. Na ca sā samāpatti sulabharūpā yā tena bhikkhunā asamāpannapubbā. Yassa catthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’’ti. 245. Trú tại Sāvatthī. Lúc bấy giờ, Tôn giả Mahākappina đi đến nơi Đức Thế Tôn đang ở. Đức Thế Tôn nhìn thấy Tôn giả Mahākappina từ xa đi đến. Sau khi thấy, Ngài gọi các vị tỳ khưu: – Này các tỳ khưu, các con có thấy vị tỳ khưu đang đi đến kia không, người có nước da trắng trẻo, thân hình mảnh khảnh, mũi cao? – Thưa vâng, bạch Thế Tôn. – Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ấy có đại thần lực, có đại oai lực. Không có định chứng nào mà vị tỳ khưu ấy chưa từng chứng đắc mà lại dễ dàng chứng đắc. Và mục đích mà các thiện nam tử chân chính từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia, là cứu cánh phạm hạnh vô thượng, vị ấy đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đắc và an trú ngay trong hiện tại. Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā – Đức Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa: ‘‘Khattiyo seṭṭho janetasmiṃ, ye gottapaṭisārino; Vijjācaraṇasampanno, so seṭṭho devamānuse. “Trong chúng sanh mà truy tìm dòng dõi, dòng Sát-đế-lỵ là tối thượng; bậc đầy đủ minh và hạnh, vị ấy là tối thượng giữa trời và người. ‘‘Divā tapati ādicco, rattimābhāti candimā; Sannaddho khattiyo tapati, jhāyī tapati brāhmaṇo; Atha sabbamahorattiṃ, buddho tapati tejasā’’ti. ekādasamaṃ; “Mặt trời chiếu sáng ban ngày, mặt trăng rạng ngời ban đêm; vua chúa lẫm liệt khi mang áo giáp, Bà-la-môn tỏa sáng khi thiền định; nhưng Đức Phật thì tỏa sáng bằng uy lực suốt cả ngày lẫn đêm.” (Kết thúc) phẩm thứ mười một. 12. Sahāyakasuttaṃ 12. Kinh Người Bạn Đồng Hành (Sahāyaka) 246. Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho dve bhikkhū sahāyakā āyasmato mahākappinassa saddhivihārino yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu. Addasā kho bhagavā te bhikkhū dūratova āgacchante. Disvāna bhikkhū āmantesi – ‘‘passatha no tumhe, bhikkhave, ete bhikkhū sahāyake āgacchante kappinassa saddhivihārino’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Ete kho te bhikkhū mahiddhikā mahānubhāvā. Na ca sā samāpatti sulabharūpā, yā tehi bhikkhūhi asamāpannapubbā. Yassa catthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti tadanuttaraṃ brahmacariyapariyosānaṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. 246. Ngài đang trú ở Sāvatthī. Bấy giờ, có hai vị tỳ-khưu là bạn đồng hành, là đệ tử cùng ở của trưởng lão Mahākappina, đi đến nơi đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn đã thấy hai vị tỳ-khưu ấy đang đi đến từ xa. Sau khi thấy, ngài gọi các vị tỳ-khưu: “Này các tỳ-khưu, các ông có thấy hai vị tỳ-khưu này, là bạn đồng hành, là đệ tử cùng ở của Kappina, đang đi đến không?” “Bạch Thế Tôn, vâng ạ.” “Hai vị tỳ-khưu này có đại thần lực, có đại oai lực. Và định nào mà hai vị tỳ-khưu ấy chưa từng chứng đắc thì không phải là dễ dàng đạt được. Và vì mục đích nào mà các thiện nam tử xuất gia, từ bỏ đời sống gia đình, sống không gia đình một cách chân chánh, mục đích cứu cánh của phạm hạnh vô thượng ấy, các vị ấy đang an trú, sau khi đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đắc và thành tựu ngay trong hiện tại.” Idamavoca [Pg.472] bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā – Đức Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này: ‘‘Sahāyā vatime bhikkhū, cirarattaṃ sametikā; Sameti nesaṃ saddhammo, dhamme buddhappavedite. “Quả thật, các tỳ-khưu này là bạn đồng hành, đã hòa hợp trong một thời gian dài. Diệu pháp của họ hòa hợp, với Pháp do đức Phật tuyên thuyết. ‘‘Suvinītā kappinena, dhamme ariyappavedite; Dhārenti antimaṃ dehaṃ, jetvā māraṃ savāhini’’nti. dvādasamaṃ; “Được Kappina khéo huấn luyện, trong Pháp do bậc Thánh tuyên thuyết, họ mang thân cuối cùng, sau khi đã chiến thắng Ma vương cùng với quân đội.” Kinh thứ mười hai. Bhikkhusaṃyuttaṃ samattaṃ. Tương Ưng Tỳ Khưu đã kết thúc. Tassuddānaṃ – Kệ tóm tắt của phẩm ấy: Kolito upatisso ca, ghaṭo cāpi pavuccati; Navo sujāto bhaddi ca, visākho nando tisso ca; Theranāmo ca kappino, sahāyena ca dvādasāti. Kolita và Upatissa, Ghaṭa cũng được nói đến; Navo, Sujāto và Bhaddi, Visākho, Nando và Tisso; Theranāmo và Kappino, cùng với Sahāya là mười hai. Nidānavaggo dutiyo. Phẩm Nhân Duyên là phẩm thứ hai. Tassuddānaṃ – Kệ tóm tắt của phẩm ấy: Nidānābhisamayadhātu, anamataggena kassapaṃ; Sakkārarāhulalakkhaṇo, opamma-bhikkhunā vaggo. Tương Ưng Nhân Duyên, Thắng Tri, Giới, Vô Thỉ, và Kassapa; Tương Ưng Lợi Lộc Cung Kính, Rāhula, Lakkhaṇa, Thí Dụ, và Tỳ Khưu là các phẩm. Dutiyo tena pavuccatīti. Do đó, được gọi là phẩm thứ hai. Nidānavaggasaṃyuttapāḷi niṭṭhitā. Kinh Tương Ưng Phẩm Nhân Duyên đã kết thúc.