နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ

礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者

သံယုတ္တနိကာယော

相应部

သဂါထာဝဂ္ဂေါ

有偈品

၁. ဒေဝတာသံယုတ္တံ

1. 诸天相应

၁. နဠဝဂ္ဂေါ

1. 芦苇品

၁. ဩဃတရဏသုတ္တံ

1. 渡暴流经

၁. ဧဝံ [Pg.1] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ အညတရာ ဒေဝတာ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘‘ကထံ နု တွံ, မာရိသ, ဩဃမတရီ’တိ? ‘အပ္ပတိဋ္ဌံ ခွာဟံ, အာဝုသော, အနာယူဟံ ဩဃမတရိ’န္တိ. ‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, မာရိသ, အပ္ပတိဋ္ဌံ အနာယူဟံ ဩဃမတရီ’တိ? ‘ယဒါခွာဟံ, အာဝုသော, သန္တိဋ္ဌာမိ တဒါဿု သံသီဒါမိ; ယဒါခွာဟံ, အာဝုသော, အာယူဟာမိ တဒါဿု နိဗ္ဗုယှာမိ. ဧဝံ ခွာဟံ, အာဝုသော, အပ္ပတိဋ္ဌံ အနာယူဟံ ဩဃမတရိ’’’န္တိ.

1. 如是我闻。一时，世尊住在舍卫城(Sāvatthī)的祇陀林给孤独园。那时，一位天神在后半夜，以殊胜的容色遍照整个祇陀林，来到世尊那里，向世尊行礼后，站在一旁。站在一旁的那位天神对世尊说：“仁者，您是如何渡过暴流的呢？”“贤友，我以不住立、不奋力而渡过暴流。”“可是，仁者，您是如何以不住立、不奋力而渡过暴流的呢？”“贤友，当我住立时，我便沉没；当我奋力时，我便漂流。贤友，就是这样，我以不住立、不奋力而渡过暴流。”

‘‘စိရဿံ ဝတ ပဿာမိ, ဗြာဟ္မဏံ ပရိနိဗ္ဗုတံ;

အပ္ပတိဋ္ဌံ အနာယူဟံ, တိဏ္ဏံ လောကေ ဝိသတ္တိက’’န္တိ. –

“久矣我今见，寂灭之梵志；不住立不奋，已渡世间着。”

ဣဒမဝေါစ [Pg.2] သာ ဒေဝတာ. သမနုညော သတ္ထာ အဟောသိ. အထ ခေါ သာ ဒေဝတာ – ‘‘သမနုညော မေ သတ္ထာ’’တိ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

那位天神说了这番话。导师认可了。于是，那位天神心想：“导师已认可我”，便向世尊行礼，右绕后，随即就在那里消失了。

၂. နိမောက္ခသုတ္တံ

2. 解脱经

၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ အညတရာ ဒေဝတာ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

2. 缘起于舍卫城。那时，一位天神在后半夜，以殊胜的容色遍照整个祇陀林，来到世尊那里，向世尊行礼后，站在一旁。站在一旁的那位天神对世尊说：

‘‘ဇာနာသိ နော တွံ, မာရိသ, သတ္တာနံ နိမောက္ခံ ပမောက္ခံ ဝိဝေက’’န္တိ?

“阁下，你知道众生的解脱、自在与远离吗？”

‘‘ဇာနာမိ ခွာဟံ, အာဝုသော, သတ္တာနံ နိမောက္ခံ ပမောက္ခံ ဝိဝေက’’န္တိ.

“贤友，我确实知道众生的解脱、彻底解脱与远离。”

‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ, မာရိသ, ဇာနာသိ သတ္တာနံ နိမောက္ခံ ပမောက္ခံ ဝိဝေက’’န္တိ?

“可是，仁者，您是如何知道众生的解脱、彻底解脱与远离的呢？”

‘‘နန္ဒီဘဝပရိက္ခယာ, သညာဝိညာဏသင်္ခယာ, ဝေဒနာနံ နိရောဓာ ဥပသမာ – ဧဝံ ခွာဟံ, အာဝုသော, ဇာနာမိ သတ္တာနံ နိမောက္ခံ ပမောက္ခံ ဝိဝေက’’န္တိ.

“贤友，因喜有的灭尽，因想与识的灭尽，因诸受的止息与寂静，我如此了知众生之解脱、遍解脱、远离。”

၃. ဥပနီယသုတ္တံ

3. 流逝经

၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

3. 舍卫城因缘。那位天人立于一隅，在世尊面前诵此偈：

‘‘ဥပနီယတိ ဇီဝိတမပ္ပမာယု,ဇရူပနီတဿ န သန္တိ တာဏာ;

ဧတံ ဘယံ မရဏေ ပေက္ခမာနော,ပုညာနိ ကယိရာထ သုခါဝဟာနီ’’တိ.

“生命被引向，寿命短促， 为老所逼者，无有庇护所。 于死观见此怖畏， 应作招乐之福德。”

‘‘ဥပနီယတိ ဇီဝိတမပ္ပမာယု,ဇရူပနီတဿ န သန္တိ တာဏာ;

ဧတံ ဘယံ မရဏေ ပေက္ခမာနော,လောကာမိသံ ပဇဟေ သန္တိပေက္ခော’’တိ.

“生命被引向，寿命短促， 为老所逼者，无有庇护所。 于死观见此怖畏， 求寂静者应舍世间利诱。”

၄. အစ္စေန္တိသုတ္တံ

4. 消逝经

၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.3]. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

4. 源于舍卫城。那时，有个天神站在世尊面前，说了这首偈：

‘‘အစ္စေန္တိ ကာလာ တရယန္တိ ရတ္တိယော,ဝယောဂုဏာ အနုပုဗ္ဗံ ဇဟန္တိ;

ဧတံ ဘယံ မရဏေ ပေက္ခမာနော,ပုညာနိ ကယိရာထ သုခါဝဟာနီ’’တိ.

“时光飞逝，日夜变迁， 年华阶段，次第舍弃。 于死观见此怖畏， 应作招乐之福德。”

‘‘အစ္စေန္တိ ကာလာ တရယန္တိ ရတ္တိယော,ဝယောဂုဏာ အနုပုဗ္ဗံ ဇဟန္တိ;

ဧတံ ဘယံ မရဏေ ပေက္ခမာနော,လောကာမိသံ ပဇဟေ သန္တိပေက္ခော’’တိ.

“时光飞逝，日夜变迁， 年华阶段，次第舍弃。 于死观见此怖畏， 求寂静者应舍世间利诱。”

၅. ကတိဆိန္ဒသုတ္တံ

5. 几断经

၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

5. 源于舍卫城。这时，那位天神站在世尊旁边，说了这偈颂：

‘‘ကတိ ဆိန္ဒေ ကတိ ဇဟေ, ကတိ စုတ္တရိ ဘာဝယေ;

ကတိ သင်္ဂါတိဂေါ ဘိက္ခု, ဩဃတိဏ္ဏောတိ ဝုစ္စတီ’’တိ.

“应断几，应舍几， 更应增修几？ 比丘越几着， 得称渡暴流？”

‘‘ပဉ္စ ဆိန္ဒေ ပဉ္စ ဇဟေ, ပဉ္စ စုတ္တရိ ဘာဝယေ;

ပဉ္စ သင်္ဂါတိဂေါ ဘိက္ခု, ဩဃတိဏ္ဏောတိ ဝုစ္စတီ’’တိ.

“应断五，应舍五， 更应增修五。 比丘越五着， 得称渡暴流。”

၆. ဇာဂရသုတ္တံ

6. 警寤经

၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

6. 源于舍卫城。那时，站在一旁的天神在世尊面前，说了这首偈：

‘‘ကတိ ဇာဂရတံ သုတ္တာ, ကတိ သုတ္တေသု ဇာဂရာ;

ကတိဘိ ရဇမာဒေတိ, ကတိဘိ ပရိသုဇ္ဈတီ’’တိ.

“醒者有几眠， 眠者有几醒？ 由几而取尘， 由几而清净？”

‘‘ပဉ္စ ဇာဂရတံ သုတ္တာ, ပဉ္စ သုတ္တေသု ဇာဂရာ;

ပဉ္စဘိ ရဇမာဒေတိ, ပဉ္စဘိ ပရိသုဇ္ဈတီ’’တိ.

“醒者有五眠， 眠者有五醒。 由五而取尘， 由五而清净。”

၇. အပ္ပဋိဝိဒိတသုတ္တံ

7. 未通达经

၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.4]. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

7. 舍卫城因缘。那位天人立于一隅，在世尊面前诵此偈：

‘‘ယေသံ ဓမ္မာ အပ္ပဋိဝိဒိတာ, ပရဝါဒေသု နီယရေ ;

သုတ္တာ တေ နပ္ပဗုဇ္ဈန္တိ, ကာလော တေသံ ပဗုဇ္ဈိတု’’န္တိ.

“诸法未通达， 为他论所导； 彼等眠不醒， 今是觉醒时。”

‘‘ယေသံ ဓမ္မာ သုပ္ပဋိဝိဒိတာ, ပရဝါဒေသု န နီယရေ;

တေ သမ္ဗုဒ္ဓါ သမ္မဒညာ, စရန္တိ ဝိသမေ သမ’’န္တိ.

“诸法善通达， 不为他论导； 彼等正觉者， 于不等行等。”

၈. သုသမ္မုဋ္ဌသုတ္တံ

8. 迷失经

၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

8. 舍卫城因缘。那位天人立于一隅，在世尊面前诵此偈：

‘‘ယေသံ ဓမ္မာ သုသမ္မုဋ္ဌာ, ပရဝါဒေသု နီယရေ;

သုတ္တာ တေ နပ္ပဗုဇ္ဈန္တိ, ကာလော တေသံ ပဗုဇ္ဈိတု’’န္တိ.

彼等心迷法，随他论流转。 彼等犹沉睡，今当是醒时。

‘‘ယေသံ ဓမ္မာ အသမ္မုဋ္ဌာ, ပရဝါဒေသု န နီယရေ;

တေ သမ္ဗုဒ္ဓါ သမ္မဒညာ, စရန္တိ ဝိသမေ သမ’’န္တိ.

“于四谛法无忘失，不为外道邪说导；彼等正觉正了知，于不平坦中平等行。”

၉. မာနကာမသုတ္တံ

9. 慢欲经

၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

9. 缘起于舍卫城(Sāvatthī)。彼天神立于一旁，在世尊面前，诵此偈言：

‘‘န မာနကာမဿ ဒမော ဣဓတ္ထိ,န မောနမတ္ထိ အသမာဟိတဿ;

ဧကော အရညေ ဝိဟရံ ပမတ္တော,န မစ္စုဓေယျဿ တရေယျ ပါရ’’န္တိ.

“于此，欲求我慢者无调伏，心未得定者无圣智；独住林野而放逸，不能度脱死域之彼岸。”

‘‘မာနံ ပဟာယ သုသမာဟိတတ္တော,သုစေတသော သဗ္ဗဓိ ဝိပ္ပမုတ္တော;

ဧကော အရညေ ဝိဟရံ အပ္ပမတ္တော,သ မစ္စုဓေယျဿ တရေယျ ပါရ’’န္တိ.

“舍断我慢，善得正定，心意贤善，于一切处解脱；独住林野不放逸，彼能度脱死域之彼岸。”

၁၀. အရညသုတ္တံ

10. 林野经

၁၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.5]. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

10. 缘起于舍卫城(Sāvatthī)。彼天神立于一旁，以偈颂对世尊言：

‘‘အရညေ ဝိဟရန္တာနံ, သန္တာနံ ဗြဟ္မစာရိနံ;

ဧကဘတ္တံ ဘုဉ္ဇမာနာနံ, ကေန ဝဏ္ဏော ပသီဒတီ’’တိ.

“住于森林中，寂静修梵行； 仅食一餐者，何故容颜净？”

‘‘အတီတံ နာနုသောစန္တိ, နပ္ပဇပ္ပန္တိ နာဂတံ;

ပစ္စုပ္ပန္နေန ယာပေန္တိ, တေန ဝဏ္ဏော ပသီဒတိ’’.

“不忧于过去，不希求未来；以现在维生，是故容色清净。”

‘‘အနာဂတပ္ပဇပ္ပာယ, အတီတဿာနုသောစနာ;

ဧတေန ဗာလာ သုဿန္တိ, နဠောဝ ဟရိတော လုတော’’တိ.

贪求未来故，亦忧于过去； 因此愚者槁，如青芦被斩。”

နဠဝဂ္ဂေါ ပဌမော.

芦品第一

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ဩဃံ နိမောက္ခံ ဥပနေယျံ, အစ္စေန္တိ ကတိဆိန္ဒိ စ;

ဇာဂရံ အပ္ပဋိဝိဒိတာ, သုသမ္မုဋ္ဌာ မာနကာမိနာ;

အရညေ ဒသမော ဝုတ္တော, ဝဂ္ဂေါ တေန ပဝုစ္စတိ.

洪流与解脱，导入与超越； 若干与断除，觉醒与未觉； 心迷与欲慢，林野说第十， 此被称为一品。

၂. နန္ဒနဝဂ္ဂေါ

2. 欢喜园品

၁. နန္ဒနသုတ္တံ

1. 欢喜园经

၁၁. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

11. 如是我闻。一时，世尊住在舍卫城(Sāvatthī)给孤独(Anāthapiṇḍika)园的祇陀林(Jetavana)中。尔时，世尊对众比丘说：“诸比丘！”“尊者！”众比丘回答世尊。世尊说：

‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဘိက္ခဝေ, အညတရာ တာဝတိံသကာယိကာ ဒေဝတာ နန္ဒနေ ဝနေ အစ္ဆရာသံဃပရိဝုတာ ဒိဗ္ဗေဟိ ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ သမပ္ပိတာ သမင်္ဂီဘူတာ ပရိစာရိယမာနာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

“诸比丘，此乃往昔之事。某位三十三天(Tāvatiṃsa)的天神，在欢喜园(Nandana)中，为天女众所围绕，具足、圆满五种天界欲乐并享受之。于尔时，诵此偈言：

‘‘န [Pg.6] တေ သုခံ ပဇာနန္တိ, ယေ န ပဿန္တိ နန္ဒနံ;

အာဝါသံ နရဒေဝါနံ, တိဒသာနံ ယသဿိန’’န္တိ.

“不见欢喜园，彼不知乐； 人天之住处，三十三天之荣光。”

‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘိက္ခဝေ, အညတရာ ဒေဝတာ တံ ဒေဝတံ ဂါထာယ ပစ္စဘာသိ –

比丘们，此语说毕，另一位天神便以偈颂回答那位天神：

‘‘န တွံ ဗာလေ ပဇာနာသိ, ယထာ အရဟတံ ဝစော;

အနိစ္စာ သဗ္ဗသင်္ခါရာ, ဥပ္ပာဒဝယဓမ္မိနော;

ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ နိရုဇ္ဈန္တိ, တေသံ ဝူပသမော သုခေါ’’တိ.

“汝愚痴者不知，如阿罗汉之语： 一切行无常，有生灭法； 生起后灭去，其寂止为乐。”

၂. နန္ဒတိသုတ္တံ

2. 欢喜经

၁၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

12. 缘起于舍卫城。彼天神立于一旁，在世尊面前，诵此偈言：

‘‘နန္ဒတိ ပုတ္တေဟိ ပုတ္တိမာ,ဂေါမာ ဂေါဟိ တထေဝ နန္ဒတိ;

ဥပဓီဟိ နရဿ နန္ဒနာ,န ဟိ သော နန္ဒတိ ယော နိရူပဓီ’’တိ.

“有子者因子而喜，有牛者亦因牛而喜；人的喜悦来自执取，无执取者实无喜。”

‘‘သောစတိ ပုတ္တေဟိ ပုတ္တိမာ,ဂေါမာ ဂေါဟိ တထေဝ သောစတိ;

ဥပဓီဟိ နရဿ သောစနာ,န ဟိ သော သောစတိ ယော နိရူပဓီ’’တိ.

“有子者因子而忧，有牛者亦因牛而忧；人的忧愁来自执取，无执取者实无忧。”

၃. နတ္ထိပုတ္တသမသုတ္တံ

3. 无等子爱经

၁၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

13. 缘起于舍卫城。彼天神立于一旁，在世尊面前，诵此偈言：

‘‘နတ္ထိ ပုတ္တသမံ ပေမံ, နတ္ထိ ဂေါသမိတံ ဓနံ;

နတ္ထိ သူရိယသမာ အာဘာ, သမုဒ္ဒပရမာ သရာ’’တိ.

“无有爱等子，无有财等牛； 无有光等日，池中海为最。”

‘‘နတ္ထိ အတ္တသမံ ပေမံ, နတ္ထိ ဓညသမံ ဓနံ;

နတ္ထိ ပညာသမာ အာဘာ, ဝုဋ္ဌိ ဝေ ပရမာ သရာ’’တိ.

“爱无等同于己，财无等同于谷；光无等同于慧，雨实为无上泽。”

၄. ခတ္တိယသုတ္တံ

4. 剎帝利经

၁၄. ‘‘ခတ္တိယော [Pg.7] ဒွိပဒံ သေဋ္ဌော, ဗလီဗဒ္ဒေါ စတုပ္ပဒံ.

14. “刹帝利二足最， 犍牛四足最；

ကောမာရီ သေဋ္ဌာ ဘရိယာနံ, ယော စ ပုတ္တာန ပုဗ္ဗဇော’’တိ.

少女妻中最， 长子子中最。”

‘‘သမ္ဗုဒ္ဓေါ ဒွိပဒံ သေဋ္ဌော, အာဇာနီယော စတုပ္ပဒံ;

သုဿူသာ သေဋ္ဌာ ဘရိယာနံ, ယော စ ပုတ္တာနမဿဝေါ’’တိ.

“正觉者二足最， 善驯马四足最； 顺从妇诸妻最， 孝顺子中最。”

၅. သဏမာနသုတ္တံ

5. 鸣响经

၁၅. ‘‘ဌိတေ မဇ္ဈနှိကေ ကာလေ, သန္နိသီဝေသု ပက္ခိသု.

15. “正午时分，众鸟栖息时，

သဏတေဝ ဗြဟာရညံ, တံ ဘယံ ပဋိဘာတိ မ’’န္တိ.

大森林仿佛鸣响，那恐怖于我显现。”

‘‘ဌိတေ မဇ္ဈနှိကေ ကာလေ, သန္နိသီဝေသု ပက္ခိသု;

သဏတေဝ ဗြဟာရညံ, သာ ရတိ ပဋိဘာတိ မ’’န္တိ.

“正午时分，众鸟栖息时，大森林仿佛鸣响，那喜悦于我显现。”

၆. နိဒ္ဒါတန္ဒီသုတ္တံ

6. 瞌睡与怠惰经

၁၆. ‘‘နိဒ္ဒါ တန္ဒီ ဝိဇမ္ဘိတာ, အရတီ ဘတ္တသမ္မဒေါ.

16. “瞌睡、怠惰、伸欠，不乐、饭食昏沉，

ဧတေန နပ္ပကာသတိ, အရိယမဂ္ဂေါ ဣဓ ပါဏိန’’န္တိ.

因此于此世，圣道不显于众生。”

‘‘နိဒ္ဒံ တန္ဒိံ ဝိဇမ္ဘိတံ, အရတိံ ဘတ္တသမ္မဒံ;

ဝီရိယေန နံ ပဏာမေတွာ, အရိယမဂ္ဂေါ ဝိသုဇ္ဈတီ’’တိ.

“瞌睡、怠惰、伸欠，不乐、饭食昏沉，以精进将其逐出，圣道得以清净。”

၇. ဒုက္ကရသုတ္တံ

7. 难行经

၁၇. ‘‘ဒုက္ကရံ ဒုတ္တိတိက္ခဉ္စ, အဗျတ္တေန စ သာမညံ.

17. “于无智者，沙门身份难行亦难忍，

ဗဟူဟိ တတ္ထ သမ္ဗာဓာ, ယတ္ထ ဗာလော ဝိသီဒတီ’’တိ.

此中有诸多障碍，愚人于此沉没。”

‘‘ကတိဟံ စရေယျ သာမညံ, စိတ္တံ စေ န နိဝါရယေ;

ပဒေ ပဒေ ဝိသီဒေယျ, သင်္ကပ္ပာနံ ဝသာနုဂေါ’’တိ.

“随顺诸想者，步步皆沉没；若心不防护，沙门身份能行几日？”

‘‘ကုမ္မောဝ အင်္ဂါနိ သကေ ကပါလေ,သမောဒဟံ ဘိက္ခု မနောဝိတက္ကေ;

အနိဿိတော အညမဟေဌယာနော,ပရိနိဗ္ဗုတော နူပဝဒေယျ ကဉ္စီ’’တိ.

“如龟藏肢体于己壳，比丘当收摄心寻；无所依止不害他，寂灭者不责于谁。”

၈. ဟိရီသုတ္တံ

8. 惭经

၁၈. ‘‘ဟိရီနိသေဓော [Pg.8] ပုရိသော, ကောစိ လောကသ္မိံ ဝိဇ္ဇတိ.

18. ““世间中是否存在，受惭而自制之人，

ယော နိန္ဒံ အပဗောဓတိ, အဿော ဘဒြော ကသာမိဝါ’’တိ.

能如良马见鞭，警醒于责难？”

‘‘ဟိရီနိသေဓာ တနုယာ, ယေ စရန္တိ သဒါ သတာ;

အန္တံ ဒုက္ခဿ ပပ္ပုယျ, စရန္တိ ဝိသမေ သမ’’န္တိ.

“受惭而自制者，此等稀有， 彼等常正念而行； 已达苦之究竟， 于险处行平等。”

၉. ကုဋိကာသုတ္တံ

9. 孤邸经

၁၉.

19.

‘‘ကစ္စိ တေ ကုဋိကာ နတ္ထိ, ကစ္စိ နတ္ထိ ကုလာဝကာ;

ကစ္စိ သန္တာနကာ နတ္ထိ, ကစ္စိ မုတ္တောသိ ဗန္ဓနာ’’တိ.

“你没有小屋吗？你没有巢吗？ 你没有（家族）延续吗？你已解脱束缚了吗？”

‘‘တဂ္ဃ မေ ကုဋိကာ နတ္ထိ, တဂ္ဃ နတ္ထိ ကုလာဝကာ;

တဂ္ဃ သန္တာနကာ နတ္ထိ, တဂ္ဃ မုတ္တောမှိ ဗန္ဓနာ’’တိ.

“诚然我没有小屋，诚然我没有巢； 诚然我没有（家族）延续，诚然我已解脱束缚。”

‘‘ကိန္တာဟံ ကုဋိကံ ဗြူမိ, ကိံ တေ ဗြူမိ ကုလာဝကံ;

ကိံ တေ သန္တာနကံ ဗြူမိ, ကိန္တာဟံ ဗြူမိ ဗန္ဓန’’န္တိ.

“我称你何为小屋？我称你何为巢？ 我称你何为（家族）延续？我称你何为束缚？”

‘‘မာတရံ ကုဋိကံ ဗြူသိ, ဘရိယံ ဗြူသိ ကုလာဝကံ;

ပုတ္တေ သန္တာနကေ ဗြူသိ, တဏှံ မေ ဗြူသိ ဗန္ဓန’’န္တိ.

“你称母亲为小屋，你称妻子为巢； 你称儿子为（家族）延续，你称渴爱为束缚。”

‘‘သာဟု တေ ကုဋိကာ နတ္ထိ, သာဟု နတ္ထိ ကုလာဝကာ;

သာဟု သန္တာနကာ နတ္ထိ, သာဟု မုတ္တောသိ ဗန္ဓနာ’’တိ.

“善哉！你没有小屋，善哉！你没有巢； 善哉！你没有（家族）延续，善哉！你已解脱束缚。”

၁၀. သမိဒ္ဓိသုတ္တံ

10. 三弥提经

၂၀. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ တပေါဒါရာမေ. အထ ခေါ အာယသ္မာ သမိဒ္ဓိ ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ပစ္စုဋ္ဌာယ ယေန တပေါဒါ တေနုပသင်္ကမိ ဂတ္တာနိ ပရိသိဉ္စိတုံ. တပေါဒေ ဂတ္တာနိ ပရိသိဉ္စိတွာ ပစ္စုတ္တရိတွာ ဧကစီဝရော အဋ္ဌာသိ ဂတ္တာနိ ပုဗ္ဗာပယမာနော. အထ ခေါ အညတရာ ဒေဝတာ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ တပေါဒံ ဩဘာသေတွာ ယေန အာယသ္မာ သမိဒ္ဓိ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဝေဟာသံ ဌိတာ အာယသ္မန္တံ သမိဒ္ဓိံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

20. 如是我闻。一时，世尊住王舍城(Rājagaha)温泉园(Tapodārāma)。尔时，具寿三弥提(Samiddhi)于夜后分，黎明时分，起而前往温泉(Tapodā)沐浴。于温泉沐浴已，复从水出，着一衣，立而晾干身体。时，有某天神，于深夜，以殊胜之容色，遍照整个温泉，诣具寿三弥提所。至已，立于空中，以偈颂对具寿三弥提曰：

‘‘အဘုတွာ [Pg.9] ဘိက္ခသိ ဘိက္ခု, န ဟိ ဘုတွာန ဘိက္ခသိ;

ဘုတွာန ဘိက္ခု ဘိက္ခဿု, မာ တံ ကာလော ဥပစ္စဂါ’’တိ.

“比丘，汝未享受而行乞，非于享受后行乞；比丘，当享受后再行乞，莫令时机空逝去。”

‘‘ကာလံ ဝေါဟံ န ဇာနာမိ, ဆန္နော ကာလော န ဒိဿတိ;

တသ္မာ အဘုတွာ ဘိက္ခာမိ, မာ မံ ကာလော ဥပစ္စဂါ’’တိ.

“我不知死时，死时被覆盖而不可见；是故不享受而行乞，莫令修行之时逝去。”

အထ ခေါ သာ ဒေဝတာ ပထဝိယံ ပတိဋ္ဌဟိတွာ အာယသ္မန္တံ သမိဒ္ဓိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဒဟရော တွံ ဘိက္ခု, ပဗ္ဗဇိတော သုသု ကာဠကေသော, ဘဒြေန ယောဗ္ဗနေန သမန္နာဂတော, ပဌမေန ဝယသာ, အနိက္ကီဠိတာဝီ ကာမေသု. ဘုဉ္ဇ, ဘိက္ခု, မာနုသကေ ကာမေ; မာ သန္ဒိဋ္ဌိကံ ဟိတွာ ကာလိကံ အနုဓာဝီ’’တိ.

那时，彼天神立于地上，对具寿三弥提(Samiddhi)说道：“比丘，你年轻而出家，尚是黑发少年，具足美好的青春，处于初年之时，未曾嬉戏于诸欲。比丘，享受人间诸欲吧！莫舍弃现前之欲，而追逐未来之欲。”

‘‘န ခွာဟံ, အာဝုသော, သန္ဒိဋ္ဌိကံ ဟိတွာ ကာလိကံ အနုဓာဝါမိ. ကာလိကဉ္စ ခွာဟံ, အာဝုသော, ဟိတွာ သန္ဒိဋ္ဌိကံ အနုဓာဝါမိ. ကာလိကာ ဟိ, အာဝုသော, ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟုပါယာသာ; အာဒီနဝေါ ဧတ္ထ ဘိယျော. သန္ဒိဋ္ဌိကော အယံ ဓမ္မော အကာလိကော ဧဟိပဿိကော ဩပနေယျိကော ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟီ’’တိ.

“贤友，我并非舍弃现前之欲而追逐未来之欲。贤友，我正是舍弃未来之欲而追逐现见之法。因为，贤友，世尊已说，未来之欲多苦、多恼，此中过患更多。此法是现见的、无时的、来见的、能引导的、为智者们各别亲证的。”

‘‘ကထဉ္စ, ဘိက္ခု, ကာလိကာ ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟုပါယာသာ, အာဒီနဝေါ ဧတ္ထ ဘိယျော? ကထံ သန္ဒိဋ္ဌိကော အယံ ဓမ္မော အကာလိကော ဧဟိပဿိကော ဩပနေယျိကော ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟီ’’တိ?

“比丘，世尊是如何宣说未来之欲多苦、多恼，此中过患更多的呢？此法又是如何是现见的、无时的、来见的、能引导的、为智者们各别亲证的呢？”

‘‘အဟံ ခေါ, အာဝုသော, နဝေါ အစိရပဗ္ဗဇိတော အဓုနာဂတော ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ. န တာဟံ သက္ကောမိ ဝိတ္ထာရေန အာစိက္ခိတုံ. အယံ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ တပေါဒါရာမေ. တံ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတမတ္ထံ ပုစ္ဆ. ယထာ တေ ဘဂဝါ ဗျာကရောတိ တထာ နံ ဓာရေယျာသီ’’တိ.

“贤友，我乃新学，出家不久，刚入此法与律。我无法为你详细解说。那位世尊、阿罗汉、正等觉者正住在王舍城(Rājagaha)的温泉园(Tapodārāma)。你去到世尊那里，询问此义。世尊如何为你解说，你当如何受持。”

‘‘န ခေါ, ဘိက္ခု, သုကရော သော ဘဂဝါ အမှေဟိ ဥပသင်္ကမိတုံ, အညာဟိ မဟေသက္ခာဟိ ဒေဝတာဟိ ပရိဝုတော. သစေ ခေါ တွံ, ဘိက္ခု, တံ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတမတ္ထံ ပုစ္ဆေယျာသိ, မယမ္ပိ အာဂစ္ဆေယျာမ ဓမ္မဿဝနာယာ’’တိ. ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ အာယသ္မာ သမိဒ္ဓိ တဿာ ဒေဝတာယ ပဋိဿုတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ သမိဒ္ဓိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

“比丘，那位世尊不容易被我们亲近，他为其他具大威力的天神所围绕。比丘，你若能前往亲近那位世尊，询问此事，我们也会前来听法。”“好的，贤友。”具寿三弥提应允那位天神后，便前往世尊之处。抵达后，他顶礼世尊，坐于一旁。坐于一旁后，具寿三弥提对世尊如此说道：

‘‘ဣဓာဟံ[Pg.10], ဘန္တေ, ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ပစ္စုဋ္ဌာယ ယေန တပေါဒါ တေနုပသင်္ကမိံ ဂတ္တာနိ ပရိသိဉ္စိတုံ. တပေါဒေ ဂတ္တာနိ ပရိသိဉ္စိတွာ ပစ္စုတ္တရိတွာ ဧကစီဝရော အဋ္ဌာသိံ ဂတ္တာနိ ပုဗ္ဗာပယမာနော. အထ ခေါ, ဘန္တေ, အညတရာ ဒေဝတာ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ တပေါဒံ ဩဘာသေတွာ ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဝေဟာသံ ဌိတာ ဣမာယ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

“世尊，我于此地，于夜晚黎明时分起身，前往温泉（Tapodā）清洗身体。在温泉清洗身体后，从水中出来，我穿着一件衣，站着让身体干燥。世尊，那时，某位天神于深夜，以殊胜之色，遍照整个温泉，来到我这里；抵达后，立于空中，以此偈颂对我说道：

‘‘အဘုတွာ ဘိက္ခသိ ဘိက္ခု, န ဟိ ဘုတွာန ဘိက္ခသိ;

ဘုတွာန ဘိက္ခု ဘိက္ခဿု, မာ တံ ကာလော ဥပစ္စဂါ’’တိ.

“比丘，你未曾享受便行乞，而非享受后行乞。比丘，享受之后再行乞，莫让时机错过你！”

‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ အဟံ, ဘန္တေ, တံ ဒေဝတံ ဂါထာယ ပစ္စဘာသိံ –

“世尊，听闻此言，我以偈颂回答那位天神：”

‘‘ကာလံ ဝေါဟံ န ဇာနာမိ, ဆန္နော ကာလော န ဒိဿတိ;

တသ္မာ အဘုတွာ ဘိက္ခာမိ, မာ မံ ကာလော ဥပစ္စဂါ’’တိ.

“我实不知死期，死期隐密不可见；是故未曾享受而行乞，莫让我错失修行之时。”

‘‘အထ ခေါ, ဘန္တေ, သာ ဒေဝတာ ပထဝိယံ ပတိဋ္ဌဟိတွာ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဒဟရော တွံ, ဘိက္ခု, ပဗ္ဗဇိတော သုသု ကာဠကေသော, ဘဒြေန ယောဗ္ဗနေန သမန္နာဂတော, ပဌမေန ဝယသာ, အနိက္ကီဠိတာဝီ ကာမေသု. ဘုဉ္ဇ, ဘိက္ခု, မာနုသကေ ကာမေ; မာ သန္ဒိဋ္ဌိကံ ဟိတွာ ကာလိကံ အနုဓာဝီ’’’တိ.

“世尊，那时，那位天神立于地上，对我如此说道：‘比丘，你年少出家，尚且年轻，黑发，具足美好的青春，处于初年之时，未曾在诸欲中嬉戏。比丘，享受人间的欲乐吧！莫要舍弃现前的，而去追逐未来的。’”

‘‘ဧဝံ ဝုတ္တာဟံ, ဘန္တေ, တံ ဒေဝတံ ဧတဒဝေါစံ – ‘န ခွာဟံ, အာဝုသော, သန္ဒိဋ္ဌိကံ ဟိတွာ ကာလိကံ အနုဓာဝါမိ; ကာလိကဉ္စ ခွာဟံ, အာဝုသော, ဟိတွာ သန္ဒိဋ္ဌိကံ အနုဓာဝါမိ. ကာလိကာ ဟိ, အာဝုသော, ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟုပါယာသာ; အာဒီနဝေါ ဧတ္ထ ဘိယျော. သန္ဒိဋ္ဌိကော အယံ ဓမ္မော အကာလိကော ဧဟိပဿိကော ဩပနေယျိကော ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟီ’’’တိ.

“大德，如是说已，我对此天神言：‘贤友，我实非舍弃现见的，而追逐待时的；贤友，我实是舍弃待时的，而追逐现见的。贤友，世尊已说，诸欲是待时的，多苦多恼，于此中过患更多。此法是现见的、无时的、来即见的、能导向的，为诸智者所当各别亲证。’”

‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘန္တေ, သာ ဒေဝတာ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ကထဉ္စ, ဘိက္ခု, ကာလိကာ ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟုပါယာသာ; အာဒီနဝေါ ဧတ္ထ ဘိယျော? ကထံ သန္ဒိဋ္ဌိကော အယံ ဓမ္မော အကာလိကော ဧဟိပဿိကော ဩပနေယျိကော ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟီ’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တာဟံ, ဘန္တေ, တံ ဒေဝတံ ဧတဒဝေါစံ – ‘အဟံ ခေါ, အာဝုသော, နဝေါ အစိရပဗ္ဗဇိတော အဓုနာဂတော ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ, န တာဟံ သက္ကောမိ ဝိတ္ထာရေန အာစိက္ခိတုံ. အယံ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ တပေါဒါရာမေ. တံ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတမတ္ထံ ပုစ္ဆ. ယထာ တေ ဘဂဝါ ဗျာကရောတိ တထာ နံ ဓာရေယျာသီ’’’တိ.

“大德，如是说已，那位天神对我言：‘比丘，世尊如何说诸欲是待时的，多苦多恼，于此中过患更多？此法又如何是现见的、无时的、来即见的、能导向的，为诸智者所当各别亲证呢？’大德，当那位天神如是说时，我对他言：‘贤友，我实是新学，出家不久，刚来此法与律，我不能为你详细解说。那位世尊、阿罗汉、正等觉者，正住在王舍城的温泉园(Tapodārāma)。你且去到世尊那里请教此事。世尊如何为你解说，你当如何受持。’”

‘‘ဧဝံ [Pg.11] ဝုတ္တေ, ဘန္တေ, သာ ဒေဝတာ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘န ခေါ, ဘိက္ခု, သုကရော သော ဘဂဝါ အမှေဟိ ဥပသင်္ကမိတုံ, အညာဟိ မဟေသက္ခာဟိ ဒေဝတာဟိ ပရိဝုတော. သစေ ခေါ, တွံ ဘိက္ခု, တံ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတမတ္ထံ ပုစ္ဆေယျာသိ, မယမ္ပိ အာဂစ္ဆေယျာမ ဓမ္မဿဝနာယာ’တိ. သစေ, ဘန္တေ, တဿာ ဒေဝတာယ သစ္စံ ဝစနံ, ဣဓေဝ သာ ဒေဝတာ အဝိဒူရေ’’တိ.

“大德，如是说已，那位天神对我言：‘比丘，我们不容易去亲近那位世尊，因为他被其他有大威力的天神围绕着。比丘，你若能去到那位世尊那里请教此事，我们也会前来听法。’大德，如果那位天神所言是实，那么他就在此不远处。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, သာ ဒေဝတာ အာယသ္မန္တံ သမိဒ္ဓိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပုစ္ဆ, ဘိက္ခု, ပုစ္ဆ, ဘိက္ခု, ယမဟံ အနုပ္ပတ္တာ’’တိ.

当如是说时，那位天神对具寿三弥提(Samiddhi)说：“问吧，比丘，问吧，比丘，我已到此。”

အထ ခေါ ဘဂဝါ တံ ဒေဝတံ ဂါထာဟိ အဇ္ဈဘာသိ –

于是，世尊以偈颂对那位天神说：

‘‘အက္ခေယျသညိနော သတ္တာ, အက္ခေယျသ္မိံ ပတိဋ္ဌိတာ;

အက္ခေယျံ အပရိညာယ, ယောဂမာယန္တိ မစ္စုနော.

“众生执想于可述，安住于可述之中；未能遍知于可述，终入死主之系缚。”

‘‘အက္ခေယျဉ္စ ပရိညာယ, အက္ခာတာရံ န မညတိ;

တဉှိ တဿ န ဟောတီတိ, ယေန နံ ဝဇ္ဇာ န တဿ အတ္ထိ;

သစေ ဝိဇာနာသိ ဝဒေဟိ ယက္ခာ’’တိ.

“遍知所称说法后，不思量有被称说者；于彼，此实已不有，用以称说彼之因亦无。夜叉，你若了知，请说吧！”

‘‘န ခွာဟံ, ဘန္တေ, ဣမဿ ဘဂဝတာ သင်္ခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာမိ. သာဓု မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ တထာ ဘာသတု ယထာဟံ ဣမဿ ဘဂဝတာ သင်္ခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ ဇာနေယျ’’န္တိ.

“世尊，我不了知世尊简略所说的这番话的详细义理。世尊，愿世尊为我善说，好让我能了知世尊简略所说的这番话的详细义理。”

‘‘သမော ဝိသေသီ ဥဒ ဝါ နိဟီနော,ယော မညတီ သော ဝိဝဒေထ တေန;

တီသု ဝိဓာသု အဝိကမ္ပမာနော,သမော ဝိသေသီတိ န တဿ ဟောတိ;

သစေ ဝိဇာနာသိ ဝဒေဟိ ယက္ခာ’’တိ.

“若人认为自己‘（与人）相等’、‘优越’或‘低劣’，他便会因此而争论；于此三种我慢中不动摇者，对他而言，没有‘（我）是相等’、‘优越’或‘低劣’（这回事）。夜叉，你若了知，请说吧！”

‘‘ဣမဿာပိ ခွာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ သင်္ခိတ္တေန ဘာသိတဿ န ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာမိ. သာဓု မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ တထာ ဘာသတု ယထာဟံ ဣမဿ ဘဂဝတာ သင်္ခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ ဇာနေယျ’’န္တိ.

“世尊，我也不了知世尊简略所说的这番话的详细义理。世尊，愿世尊为我善说，好让我能了知世尊简略所说的这番话的详细义理。”

‘‘ပဟာသိ သင်္ခံ န ဝိမာနမဇ္ဈဂါ, အစ္ဆေစ္ဆိ တဏှံ ဣဓ နာမရူပေ;

တံ ဆိန္နဂန္ထံ အနိဃံ နိရာသံ, ပရိယေသမာနာ နာဇ္ဈဂမုံ;

ဒေဝါ မနုဿာ ဣဓ ဝါ ဟုရံ ဝါ, သဂ္ဂေသု ဝါ သဗ္ဗနိဝေသနေသု;

သစေ ဝိဇာနာသိ ဝဒေဟိ ယက္ခာ’’တိ.

“他舍弃了概念，不落于我慢；在此名色中，他断除了渴爱。那断结、无恼、无求者，天神与人类，于此世或他世，于天界或一切住处，遍寻而不得见。夜叉，你若了知，请说吧！”

‘‘ဣမဿ [Pg.12] ခွာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ သင်္ခိတ္တေန ဘာသိတဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာမိ –

“世尊，对于世尊简略所说的这番话，我如此详细地了知其义理——”

‘‘ပါပံ န ကယိရာ ဝစသာ မနသာ,ကာယေန ဝါ ကိဉ္စန သဗ္ဗလောကေ;

ကာမေ ပဟာယ သတိမာ သမ္ပဇာနော,ဒုက္ခံ န သေဝေထ အနတ္ထသံဟိတ’’န္တိ.

“不以言语、心意、身体，于全世界造作任何恶；舍弃诸欲，具念正知，不应习行无益之苦。”

နန္ဒနဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော.

难陀品第二

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

နန္ဒနာ နန္ဒတိ စေဝ, နတ္ထိပုတ္တသမေန စ;

ခတ္တိယော သဏမာနော စ, နိဒ္ဒါတန္ဒီ စ ဒုက္ကရံ;

ဟိရီ ကုဋိကာ နဝမော, ဒသမော ဝုတ္တော သမိဒ္ဓိနာတိ.

难陀与欢喜，以及无子同；刹帝利、萨那摩那，昏沉懈怠与难行；惭与孤邸为第九，第十经说萨弥提。

၃. သတ္တိဝဂ္ဂေါ

3. 矛品

၁. သတ္တိသုတ္တံ

1. 矛经

၂၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

21. 舍卫城因缘。那位天神站在一旁，在世尊跟前说了这首偈：

‘‘သတ္တိယာ ဝိယ ဩမဋ္ဌော, ဍယှမာနောဝ မတ္ထကေ;

ကာမရာဂပ္ပဟာနာယ, သတော ဘိက္ခု ပရိဗ္ဗဇေ’’တိ.

“犹如被矛刺，犹如头燃火，比丘具念而行，为断除欲贪。”

‘‘သတ္တိယာ ဝိယ ဩမဋ္ဌော, ဍယှမာနောဝ မတ္ထကေ;

သက္ကာယဒိဋ္ဌိပ္ပဟာနာယ, သတော ဘိက္ခု ပရိဗ္ဗဇေ’’တိ.

“犹如被矛所刺，犹如头被火烧，比丘应具念而行，为断除有身见。”

၂. ဖုသတိသုတ္တံ

2. 触经

၂၂.

22.

‘‘နာဖုသန္တံ ဖုသတိ စ, ဖုသန္တဉ္စ တတော ဖုသေ;

တသ္မာ ဖုသန္တံ ဖုသတိ, အပ္ပဒုဋ္ဌပဒေါသိန’’န္တိ.

“（果报）不触于未触者，而触于已触者；是故，果报触及于触者，即伤害无过之人。”

‘‘ယော [Pg.13] အပ္ပဒုဋ္ဌဿ နရဿ ဒုဿတိ,သုဒ္ဓဿ ပေါသဿ အနင်္ဂဏဿ;

တမေဝ ဗာလံ ပစ္စေတိ ပါပံ,သုခုမော ရဇော ပဋိဝါတံဝ ခိတ္တော’’တိ.

“若人冒犯无过之人，清净无秽之人，恶业反归于彼愚者，犹如逆风扬尘。”

၃. ဇဋာသုတ္တံ

3. 缠结经

၂၃.

23.

‘‘အန္တော ဇဋာ ဗဟိ ဇဋာ, ဇဋာယ ဇဋိတာ ပဇာ;

တံ တံ ဂေါတမ ပုစ္ဆာမိ, ကော ဣမံ ဝိဇဋယေ ဇဋ’’န္တိ.

“内有缠结，外有缠结，众生被缠结所缠缚。我为此请问乔达摩：谁能解开此缠结？”

‘‘သီလေ ပတိဋ္ဌာယ နရော သပညော, စိတ္တံ ပညဉ္စ ဘာဝယံ;

အာတာပီ နိပကော ဘိက္ခု, သော ဣမံ ဝိဇဋယေ ဇဋံ.

“有智慧的人，立足于戒，修习心与慧；热忱、审慎的比丘，他能解开此缠结。”

‘‘ယေသံ ရာဂေါ စ ဒေါသော စ, အဝိဇ္ဇာ စ ဝိရာဇိတာ;

ခီဏာသဝါ အရဟန္တော, တေသံ ဝိဇဋိတာ ဇဋာ.

“于其贪、嗔与无明，皆已离染、消褪者，彼等漏尽阿罗汉，其缠结已被解开。”

‘‘ယတ္ထ နာမဉ္စ ရူပဉ္စ, အသေသံ ဥပရုဇ္ဈတိ;

ပဋိဃံ ရူပသညာ စ, ဧတ္ထေသာ ဆိဇ္ဇတေ ဇဋာ’’တိ.

“于何处名与色，以及抗拒想、色想，无余止息，于彼处此缠结即被斩断。”

၄. မနောနိဝါရဏသုတ္တံ

4. 制止心经

၂၄. ‘‘ယတော ယတော မနော နိဝါရယေ,

24. “从任何及任何处，若能制止心，”

န ဒုက္ခမေတိ နံ တတော တတော;

သ သဗ္ဗတော မနော နိဝါရယေ,သ သဗ္ဗတော ဒုက္ခာ ပမုစ္စတိ’’.

“便不从彼彼处遭遇苦；若能从一切处制止心，便能从一切苦中解脱。”

‘‘န သဗ္ဗတော မနော နိဝါရယေ,န မနော သံယတတ္တမာဂတံ;

ယတော ယတော စ ပါပကံ,တတော တတော မနော နိဝါရယေ’’တိ.

“不应从一切处制止心，心已达调伏则不应制止；然而，恶念从何处生起，即应从彼处制止心。”

၅. အရဟန္တသုတ္တံ

5. 阿罗汉经

၂၅.

25.

‘‘ယော ဟောတိ ဘိက္ခု အရဟံ ကတာဝီ,ခီဏာသဝေါ အန္တိမဒေဟဓာရီ;

အဟံ ဝဒါမီတိပိ သော ဝဒေယျ,မမံ ဝဒန္တီတိပိ သော ဝဒေယျာ’’တိ.

“若有比丘是阿罗汉，已作已办，诸漏已尽，持最后身；他会说‘我言说’，或说‘他们言说我’吗？”

‘‘ယော [Pg.14] ဟောတိ ဘိက္ခု အရဟံ ကတာဝီ,ခီဏာသဝေါ အန္တိမဒေဟဓာရီ;

အဟံ ဝဒါမီတိပိ သော ဝဒေယျ,မမံ ဝဒန္တီတိပိ သော ဝဒေယျ;

လောကေ သမညံ ကုသလော ဝိဒိတွာ,ဝေါဟာရမတ္တေန သော ဝေါဟရေယျာ’’တိ.

“若有比丘是阿罗汉，已作已办，诸漏已尽，持最后身；他可以说‘我言说’，也可以说‘他们言说我’。他善巧了知世间名言，仅依世俗语而说。”

‘‘ယော ဟောတိ ဘိက္ခု အရဟံ ကတာဝီ,ခီဏာသဝေါ အန္တိမဒေဟဓာရီ;

မာနံ နု ခေါ သော ဥပဂမ္မ ဘိက္ခု,အဟံ ဝဒါမီတိပိ သော ဝဒေယျ;

မမံ ဝဒန္တီတိပိ သော ဝဒေယျာ’’တိ.

“若有比丘是阿罗汉，已作已办，诸漏已尽，持最后身；难道那比丘是生起我慢，才说‘我言说’，或说‘他们言说我’吗？”

‘‘ပဟီနမာနဿ န သန္တိ ဂန္ထာ,ဝိဓူပိတာ မာနဂန္ထဿ သဗ္ဗေ;

သ ဝီတိဝတ္တော မညတံ သုမေဓော,အဟံ ဝဒါမီတိပိ သော ဝဒေယျ.

“于慢已断者，诸结不存在；所有慢之结，皆已被摧毁。彼善慧者已超越臆想，他亦可说：‘我言说’，”

‘‘မမံ ဝဒန္တီတိပိ သော ဝဒေယျ;

လောကေ သမညံ ကုသလော ဝိဒိတွာ;

ဝေါဟာရမတ္တေန သော ဝေါဟရေယျာ’’တိ.

“他亦可说：‘他人言说我’。他善巧了知世间之名相，仅依世俗言说而称说。”

၆. ပဇ္ဇောတသုတ္တံ

6. 光经

၂၆.

26.

‘‘ကတိ လောကသ္မိံ ပဇ္ဇောတာ, ယေဟိ လောကော ပကာသတိ ;

ဘဂဝန္တံ ပုဋ္ဌုမာဂမ္မ, ကထံ ဇာနေမု တံ မယ’’န္တိ.

“世间有几道光，世界由之而照亮？我等前来请问世尊，我们如何能了知此事？”

‘‘စတ္တာရော လောကေ ပဇ္ဇောတာ, ပဉ္စမေတ္ထ န ဝိဇ္ဇတိ;

ဒိဝါ တပတိ အာဒိစ္စော, ရတ္တိမာဘာတိ စန္ဒိမာ.

“世间有四道光，此处无有第五者；白日太阳照耀，夜晚月亮发光。”

‘‘အထ အဂ္ဂိ ဒိဝါရတ္တိံ, တတ္ထ တတ္ထ ပကာသတိ;

သမ္ဗုဒ္ဓေါ တပတံ သေဋ္ဌော, ဧသာ အာဘာ အနုတ္တရာ’’တိ.

“再者，火于昼夜在处处照耀；而正等觉者，于照耀者中最胜，此光明无上。”

၇. သရသုတ္တံ

7. 流经

၂၇.

27.

‘‘ကုတော [Pg.15] သရာ နိဝတ္တန္တိ, ကတ္ထ ဝဋ္ဋံ န ဝတ္တတိ;

ကတ္ထ နာမဉ္စ ရူပဉ္စ, အသေသံ ဥပရုဇ္ဈတီ’’တိ.

“诸流从何处回转？轮转在何处不行？名与色在何处无余息灭？”

‘‘ယတ္ထ အာပေါ စ ပထဝီ, တေဇော ဝါယော န ဂါဓတိ;

အတော သရာ နိဝတ္တန္တိ, ဧတ္ထ ဝဋ္ဋံ န ဝတ္တတိ;

ဧတ္ထ နာမဉ္စ ရူပဉ္စ, အသေသံ ဥပရုဇ္ဈတီ’’တိ.

“于何处水、地、火、风无立足；诸流从彼处回转，轮转于此处不行；于此处名与色，无余地息灭。”

၈. မဟဒ္ဓနသုတ္တံ

8. 大富经

၂၈.

28.

‘‘မဟဒ္ဓနာ မဟာဘောဂါ, ရဋ္ဌဝန္တောပိ ခတ္တိယာ;

အညမညာဘိဂိဇ္ဈန္တိ, ကာမေသု အနလင်္ကတာ.

“大富者、大享乐者，乃至拥有国土的刹帝利，于诸欲乐不知足，而互相贪求。”

‘‘တေသု ဥဿုက္ကဇာတေသု, ဘဝသောတာနုသာရိသု;

ကေဓ တဏှံ ပဇဟိံသု, ကေ လောကသ္မိံ အနုဿုကာ’’တိ.

“于彼等生起热望、随有流者中，有谁舍断了贪爱？世间有谁无有热望？”

‘‘ဟိတွာ အဂါရံ ပဗ္ဗဇိတာ, ဟိတွာ ပုတ္တံ ပသုံ ဝိယံ;

ဟိတွာ ရာဂဉ္စ ဒေါသဉ္စ, အဝိဇ္ဇဉ္စ ဝိရာဇိယ;

ခီဏာသဝါ အရဟန္တော, တေ လောကသ္မိံ အနုဿုကာ’’တိ.

“舍家而出家，舍子与爱畜；舍贪亦舍嗔，并于无明离染。彼等漏尽阿罗汉，于世间无有热望。”

၉. စတုစက္ကသုတ္တံ

9. 四轮经

၂၉.

29.

‘‘စတုစက္ကံ နဝဒွါရံ, ပုဏ္ဏံ လောဘေန သံယုတံ;

ပင်္ကဇာတံ မဟာဝီရ, ကထံ ယာတြာ ဘဝိဿတီ’’တိ.

“大雄啊！此身具四轮、九门，充满污秽，与贪欲相连，生于污泥，如何能得解脱？”

‘‘ဆေတွာ နဒ္ဓိံ ဝရတ္တဉ္စ, ဣစ္ဆာ လောဘဉ္စ ပါပကံ;

သမူလံ တဏှမဗ္ဗုယှ, ဧဝံ ယာတြာ ဘဝိဿတီ’’တိ.

“斩断忿恨与（烦恼）绳索，以及邪恶的欲与贪，将渴爱连根拔除，如是，解脱方能实现。”

၁၀. ဧဏိဇင်္ဃသုတ္တံ

10. 羚胫经

၃၀.

30.

‘‘ဧဏိဇင်္ဃံ ကိသံ ဝီရံ, အပ္ပာဟာရံ အလောလုပံ;

သီဟံ ဝေကစရံ နာဂံ, ကာမေသု အနပေက္ခိနံ;

ဥပသင်္ကမ္မ ပုစ္ဆာမ, ကထံ ဒုက္ခာ ပမုစ္စတီ’’တိ.

“于羚羊胫、瘦、勇猛、少食、无贪者，于独行如狮、如象、于诸欲无所顾念者——我等走近请问：如何得从苦中解脱？”

‘‘ပဉ္စ [Pg.16] ကာမဂုဏာ လောကေ, မနောဆဋ္ဌာ ပဝေဒိတာ;

ဧတ္ထ ဆန္ဒံ ဝိရာဇေတွာ, ဧဝံ ဒုက္ခာ ပမုစ္စတီ’’တိ.

“世间已宣说五欲，以意为第六；于此离染欲，如是解脱苦。”

သတ္တိဝဂ္ဂေါ တတိယော.

枪矛品第三。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂：

သတ္တိယာ ဖုသတိ စေဝ, ဇဋာ မနောနိဝါရဏာ;

အရဟန္တေန ပဇ္ဇောတော, သရာ မဟဒ္ဓနေန စ;

စတုစက္ကေန နဝမံ, ဧဏိဇင်္ဃေန တေ ဒသာတိ.

枪矛与触，发结与心止；阿罗汉与光，箭与大财富；四轮为第九，羚足此等十。

၄. သတုလ္လပကာယိကဝဂ္ဂေါ

4. 善士天众品

၁. သဗ္ဘိသုတ္တံ

1. 贤者经

၃၁. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ သတုလ္လပကာယိကာ ဒေဝတာယော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ ဧကာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

31. 如是我闻。一时，世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇陀林给孤独园。那时，众多善士天众(Satullapakāyikā)的天神，于深夜时分，以殊胜的光彩遍照整个祇陀林，来到世尊之处。抵达后，他们礼敬世尊，然后立于一旁。立于一旁时，一位天神在世尊面前说了这首偈颂：

‘‘သဗ္ဘိရေဝ သမာသေထ, သဗ္ဘိ ကုဗ္ဗေထ သန္ထဝံ;

သတံ သဒ္ဓမ္မမညာယ, သေယျော ဟောတိ န ပါပိယော’’တိ.

“应只与贤者交往，应与贤者为友；了知贤者之正法，能得增胜不堕恶。”

အထ ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

那时，另一位天神在世尊面前说了这首偈颂：

‘‘သဗ္ဘိရေဝ သမာသေထ, သဗ္ဘိ ကုဗ္ဗေထ သန္ထဝံ;

သတံ သဒ္ဓမ္မမညာယ, ပညာ လဗ္ဘတိ နာညတော’’တိ.

“应只与贤者交往，应与贤者为友；了知贤者之正法，能得智慧非由他。”

အထ ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

那时，另一位天神在世尊面前说了这首偈颂：

‘‘သဗ္ဘိရေဝ သမာသေထ, သဗ္ဘိ ကုဗ္ဗေထ သန္ထဝံ;

သတံ သဒ္ဓမ္မမညာယ, သောကမဇ္ဈေ န သောစတီ’’တိ.

“应只与贤者交往，应与贤者为友；了知贤者之正法，处忧愁中不忧愁。”

အထ [Pg.17] ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

那时，另一位天神在世尊面前说了这首偈颂：

‘‘သဗ္ဘိရေဝ သမာသေထ, သဗ္ဘိ ကုဗ္ဗေထ သန္ထဝံ;

သတံ သဒ္ဓမ္မမညာယ, ဉာတိမဇ္ဈေ ဝိရောစတီ’’တိ.

“应只与贤者交往，应与贤者为友；了知贤者之正法，于亲族中得显耀。”

အထ ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

那时，另一位天神在世尊面前说了这首偈颂：

‘‘သဗ္ဘိရေဝ သမာသေထ, သဗ္ဘိ ကုဗ္ဗေထ သန္ထဝံ;

သတံ သဒ္ဓမ္မမညာယ, သတ္တာ ဂစ္ဆန္တိ သုဂ္ဂတိ’’န္တိ.

“应只与贤者交往，应与贤者为友；了知贤者之正法，众生得生于善趣。”

အထ ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

那时，另一位天神在世尊面前说了这首偈颂：

‘‘သဗ္ဘိရေဝ သမာသေထ, သဗ္ဘိ ကုဗ္ဗေထ သန္ထဝံ;

သတံ သဒ္ဓမ္မမညာယ, သတ္တာ တိဋ္ဌန္တိ သာတတ’’န္တိ.

“应只与善士为伍，应与善士交好；了知善士之正法，有情长久住安乐。”

အထ ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကဿ နု ခေါ, ဘဂဝါ, သုဘာသိတ’’န္တိ? သဗ္ဗာသံ ဝေါ သုဘာသိတံ ပရိယာယေန, အပိ စ မမပိ သုဏာထ –

尔时，另一位天子对世尊说此言：“世尊，是谁说得好呢？”“汝等所说，从某方面而言皆是善说。然亦听我所说——”

‘‘သဗ္ဘိရေဝ သမာသေထ, သဗ္ဘိ ကုဗ္ဗေထ သန္ထဝံ;

သတံ သဒ္ဓမ္မမညာယ, သဗ္ဗဒုက္ခာ ပမုစ္စတီ’’တိ.

“应只与善士为伍，应与善士交好；了知善士之正法，得脱一切苦。”

ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. အတ္တမနာ တာ ဒေဝတာယော ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယိံသူတိ.

世尊说此言。彼诸天子心生欢喜，顶礼世尊，右绕三匝，即于其处消失。

၂. မစ္ဆရိသုတ္တံ

2. 悭吝经

၃၂. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ သတုလ္လပကာယိကာ ဒေဝတာယော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ ဧကာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

32. 一时，世尊住舍卫城(Sāvatthī)祇陀林给孤独园。尔时，众多属于娑都罗波天众(Satullapakāyikā)的天子，于后夜时分，以胜妙之色，遍照祇陀林，前来诣于世尊所在之处。既至，顶礼世尊，立于一旁。立于一旁之一天子，于世尊前，说此偈曰：

‘‘မစ္ဆေရာ စ ပမာဒါ စ, ဧဝံ ဒါနံ န ဒီယတိ ;

ပုညံ အာကင်္ခမာနေန, ဒေယျံ ဟောတိ ဝိဇာနတာ’’တိ.

“由悭吝与放逸，故不施与；求福德之智者，当行布施。”

အထ [Pg.18] ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

尔时，另一位天子于世尊前，说此诸偈曰：

‘‘ယဿေဝ ဘီတော န ဒဒါတိ မစ္ဆရီ, တဒေဝါဒဒတော ဘယံ;

ဇိဃစ္ဆာ စ ပိပါသာ စ, ယဿ ဘာယတိ မစ္ဆရီ;

တမေဝ ဗာလံ ဖုသတိ, အသ္မိံ လောကေ ပရမှိ စ.

“悭者畏惧而不施，不施者实有怖畏；悭者所畏之饥渴，正触恼彼愚痴人，于此世以及他世。

‘‘တသ္မာ ဝိနေယျ မစ္ဆေရံ, ဒဇ္ဇာ ဒါနံ မလာဘိဘူ;

ပုညာနိ ပရလောကသ္မိံ, ပတိဋ္ဌာ ဟောန္တိ ပါဏိန’’န္တိ.

“是故，应调伏悭吝，克服秽垢行布施；福德于来世，为有情之依止。”

အထ ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

尔时，另一位天子于世尊前，说此诸偈曰：

‘‘တေ မတေသု န မီယန္တိ, ပန္ထာနံဝ သဟဗ္ဗဇံ;

အပ္ပသ္မိံ ယေ ပဝေစ္ဆန္တိ, ဧသ ဓမ္မော သနန္တနော.

“犹如旅途同行者，于少物中亦施与；彼等于死者中不死，此乃永恒之古法。

‘‘အပ္ပသ္မေကေ ပဝေစ္ဆန္တိ, ဗဟုနေကေ န ဒိစ္ဆရေ;

အပ္ပသ္မာ ဒက္ခိဏာ ဒိန္နာ, သဟဿေန သမံ မိတာ’’တိ.

“或有人于少物中施，或有人虽多而不欲施；由少物所施之供养，堪与千施相等。”

အထ ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

尔时，另一位天神于世尊前，诵此诸偈：

‘‘ဒုဒ္ဒဒံ ဒဒမာနာနံ, ဒုက္ကရံ ကမ္မ ကုဗ္ဗတံ;

အသန္တော နာနုကုဗ္ဗန္တိ, သတံ ဓမ္မော ဒုရနွယော.

“施难施之物，作难作之业；非善士不仿效，善士之法难遵循。

‘‘တသ္မာ သတဉ္စ အသတံ, နာနာ ဟောတိ ဣတော ဂတိ;

အသန္တော နိရယံ ယန္တိ, သန္တော သဂ္ဂပရာယနာ’’တိ.

“是故善士与非善士，从此去向各不同；非善士趣向地狱，善士以天界为归趣。”

အထ ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကဿ နု ခေါ, ဘဂဝါ, သုဘာသိတ’’န္တိ?

尔时，另一位天神对世尊言：“世尊，究竟是谁说得好呢？”

‘‘သဗ္ဗာသံ ဝေါ သုဘာသိတံ ပရိယာယေန; အပိ စ မမပိ သုဏာထ –

“就某个层面而言，你们所说皆是善说；然而，亦请听我言——”

‘‘ဓမ္မံ စရေ ယောပိ သမုဉ္ဇကံ စရေ,ဒါရဉ္စ ပေါသံ ဒဒမပ္ပကသ္မိံ;

သတံ သဟဿာနံ သဟဿယာဂိနံ,ကလမ္ပိ နာဂ္ဃန္တိ တထာဝိဓဿ တေ’’တိ.

“若人行于法，捡拾、养妻、从微少中布施；十万行千金之祭者，亦不及此人功德之百分之一。”

အထ [Pg.19] ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

尔时，另一位天神以偈颂对世尊言：

‘‘ကေနေသ ယညော ဝိပုလော မဟဂ္ဂတော,သမေန ဒိန္နဿ န အဂ္ဃမေတိ;

ကထံ သတံ သဟဿာနံ သဟဿယာဂိနံ,ကလမ္ပိ နာဂ္ဃန္တိ တထာဝိဓဿ တေ’’တိ.

“为何此广大昂贵之祭祀，竟不及如法布施之价值？为何十万行千金之祭者，亦不及此人功德之百分之一？”

‘‘ဒဒန္တိ ဟေကေ ဝိသမေ နိဝိဋ္ဌာ,ဆေတွာ ဝဓိတွာ အထ သောစယိတွာ;

သာ ဒက္ခိဏာ အဿုမုခါ သဒဏ္ဍာ,သမေန ဒိန္နဿ န အဂ္ဃမေတိ.

“有些人立于不义而行施，经过砍杀、杀害、并使其忧愁；彼含泪与暴力的供养，不及如法布施之价值。

‘‘ဧဝံ သတံ သဟဿာနံ သဟဿယာဂိနံ;

ကလမ္ပိ နာဂ္ဃန္တိ တထာဝိဓဿ တေ’’တိ.

“如是，十万行千金之祭者，亦不及此人功德之百分之一。”

၃. သာဓုသုတ္တံ

3. 善哉经

၃၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ သတုလ္လပကာယိကာ ဒေဝတာယော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ ဧကာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ –

33. 舍卫城因缘。尔时，众多属于娑都罗波天众(Satullapakāyikā)的天女，于后夜时分，以殊胜之容色，遍照祇陀林，前来拜见世尊。既至，顶礼世尊，退立一面。立于一面时，一位天女于世尊前，诵此感兴语：

‘‘သာဓု ခေါ, မာရိသ, ဒါနံ;

မစ္ဆေရာ စ ပမာဒါ စ, ဧဝံ ဒါနံ န ဒီယတိ;

ပုညံ အာကင်္ခမာနေန, ဒေယျံ ဟောတိ ဝိဇာနတာ’’တိ.

“尊者，布施诚然为善；然因悭吝与放逸，布施乃不得行。欲求福德之智者，应当行于布施。”

အထ ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ –

尔时，另一位天女于世尊前，诵此感兴语：

‘‘သာဓု ခေါ, မာရိသ, ဒါနံ;

အပိ စ အပ္ပကသ္မိမ္ပိ သာဟု ဒါနံ’’.

“尊者，布施诚然为善；纵然布施微少，亦复为善。”

‘‘အပ္ပသ္မေကေ ပဝေစ္ဆန္တိ, ဗဟုနေကေ န ဒိစ္ဆရေ;

အပ္ပသ္မာ ဒက္ခိဏာ ဒိန္နာ, သဟဿေန သမံ မိတာ’’တိ.

“一些人从少量中分享布施，一些人虽多却不愿施；从少量中所作的布施，堪与千施相等。”

အထ [Pg.20] ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ –

于是，另一位天人在世尊面前诵此自说语——

‘‘သာဓု ခေါ, မာရိသ, ဒါနံ;

အပ္ပကသ္မိမ္ပိ သာဟု ဒါနံ;

အပိ စ သဒ္ဓါယပိ သာဟု ဒါနံ’’.

“仁者，布施诚然是善；即使少量布施亦是善；而且，以信而施亦是善。”

‘‘ဒါနဉ္စ ယုဒ္ဓဉ္စ သမာနမာဟု,အပ္ပာပိ သန္တာ ဗဟုကေ ဇိနန္တိ;

အပ္ပမ္ပိ စေ သဒ္ဒဟာနော ဒဒါတိ,တေနေဝ သော ဟောတိ သုခီ ပရတ္ထာ’’တိ.

“人言布施与战斗相等，少数贤者亦能战胜多数人。若有信者施与少量，仅因此他在来世得安乐。”

အထ ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ –

于是，另一位天人在世尊面前诵此自说语——

‘‘သာဓု ခေါ, မာရိသ, ဒါနံ;

အပ္ပကသ္မိမ္ပိ သာဟု ဒါနံ;

သဒ္ဓါယပိ သာဟု ဒါနံ;

အပိ စ ဓမ္မလဒ္ဓဿာပိ သာဟု ဒါနံ’’.

“仁者，布施诚然是善；即使少量布施亦是善；以信而施亦是善；而且，布施如法所得之物亦是善。”

‘‘ယော ဓမ္မလဒ္ဓဿ ဒဒါတိ ဒါနံ,ဥဋ္ဌာနဝီရိယာဓိဂတဿ ဇန္တု;

အတိက္ကမ္မ သော ဝေတရဏိံ ယမဿ,ဒိဗ္ဗာနိ ဌာနာနိ ဥပေတိ မစ္စော’’တိ.

“若有众生，将勤奋努力所得之物，布施给已证法者，彼凡夫将超越阎魔之Vettaraṇī河，到达天界。”

အထ ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ –

于是，另一位天人在世尊面前诵此自说语——

‘‘သာဓု ခေါ, မာရိသ, ဒါနံ;

အပ္ပကသ္မိမ္ပိ သာဟု ဒါနံ;

သဒ္ဓါယပိ သာဟု ဒါနံ;

ဓမ္မလဒ္ဓဿာပိ သာဟု ဒါနံ;

အပိ စ ဝိစေယျ ဒါနမ္ပိ သာဟု ဒါနံ’’.

“仁者，布施诚然是善；即使少量布施亦是善；以信而施亦是善；布施如法所得之物亦是善；而且，选择后布施亦是善。”

‘‘ဝိစေယျ ဒါနံ သုဂတပ္ပသတ္ထံ,ယေ ဒက္ခိဏေယျာ ဣဓ ဇီဝလောကေ;

ဧတေသု ဒိန္နာနိ မဟပ္ဖလာနိ,ဗီဇာနိ ဝုတ္တာနိ ယထာ သုခေတ္တေ’’တိ.

“选择后布施为善逝所赞叹。于此生命世界中，凡是应供者，布施于他们，能得大果报，犹如良田播善种。”

အထ ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ –

于是，另一位天人在世尊面前诵此自说语——

‘‘သာဓု ခေါ, မာရိသ, ဒါနံ;

အပ္ပကသ္မိမ္ပိ သာဟု ဒါနံ;

သဒ္ဓါယပိ သာဟု ဒါနံ;

ဓမ္မလဒ္ဓဿာပိ သာဟု ဒါနံ;

ဝိစေယျ ဒါနမ္ပိ သာဟု ဒါနံ;

အပိ စ ပါဏေသုပိ သာဓု သံယမော’’.

“仁者，布施诚然是善；即使少量布施亦是善；以信而施亦是善；布施如法所得之物亦是善；选择后布施亦是善；而且，于众生处防护亦是善。”

‘‘ယော [Pg.21] ပါဏဘူတာနိ အဟေဌယံ စရံ,ပရူပဝါဒါ န ကရောန္တိ ပါပံ;

ဘီရုံ ပသံသန္တိ န ဟိ တတ္ထ သူရံ,ဘယာ ဟိ သန္တော န ကရောန္တိ ပါပ’’န္တိ.

“彼人行不伤害众生，因畏他人非议而不作恶。于此，人赞知惧者而非勇者；善人实因畏惧而不作恶。”

အထ ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကဿ နု ခေါ, ဘဂဝါ, သုဘာသိတ’’န္တိ?

于是，另一位天人对世尊说：“世尊，究竟谁说的是善说呢？”

‘‘သဗ္ဗာသံ ဝေါ သုဘာသိတံ ပရိယာယေန, အပိ စ မမပိ သုဏာထ –

“你们所有人的话，各有其道，都是善说。不过，也请听我说——”

‘‘သဒ္ဓါ ဟိ ဒါနံ ဗဟုဓာ ပသတ္ထံ,ဒါနာ စ ခေါ ဓမ္မပဒံဝ သေယျော;

ပုဗ္ဗေ စ ဟိ ပုဗ္ဗတရေ စ သန္တော,နိဗ္ဗာနမေဝဇ္ဈဂမုံ သပညာ’’တိ.

“信施确实广受赞扬，然法道实比布施更殊胜。于过去与更久远之过去，具慧善人们，唯证得涅槃。”

၄. နသန္တိသုတ္တံ

4. 无有经

၃၄. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ သတုလ္လပကာယိကာ ဒေဝတာယော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ ဧကာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

34. 一时，世尊住于舍卫城(Sāvatthī)祇陀林给孤独园。尔时，众多属于娑都罗巴天群(Satullapakāyikā)的天神，于后夜时分，容色殊胜，以其光芒遍照祇陀林，前来拜见世尊。抵达后，他们顶礼世尊，然后立于一旁。其中一位天神立于一旁后，于世尊面前诵此偈颂：

‘‘န သန္တိ ကာမာ မနုဇေသု နိစ္စာ,သန္တီဓ ကမနီယာနိ ယေသု ဗဒ္ဓေါ;

ယေသု ပမတ္တော အပုနာဂမနံ,အနာဂန္တာ ပုရိသော မစ္စုဓေယျာ’’တိ.

“于人中，诸欲非恒常，然此世间有可爱之物。凡夫为彼所缚、沉溺放逸，无法从死之领域，达至不还之境。”

‘‘ဆန္ဒဇံ အဃံ ဆန္ဒဇံ ဒုက္ခံ;

ဆန္ဒဝိနယာ အဃဝိနယော;

အဃဝိနယာ ဒုက္ခဝိနယော’’တိ.

“苦难由欲求而生，痛苦由欲求而生；由调伏欲求，则调伏苦难；由调伏苦难，则调伏痛苦。”

‘‘န တေ ကာမာ ယာနိ စိတြာနိ လောကေ,သင်္ကပ္ပရာဂေါ ပုရိသဿ ကာမော;

တိဋ္ဌန္တိ စိတြာနိ တထေဝ လောကေ,အထေတ္ထ ဓီရာ ဝိနယန္တိ ဆန္ဒံ.

“世间多彩之物，彼等非为欲；人之欲，乃是思欲之贪。多彩之物仍存于世，而智者于此调伏其欲求。”

‘‘ကောဓံ [Pg.22] ဇဟေ ဝိပ္ပဇဟေယျ မာနံ,သံယောဇနံ သဗ္ဗမတိက္ကမေယျ;

တံ နာမရူပသ္မိမသဇ္ဇမာနံ,အကိဉ္စနံ နာနုပတန္တိ ဒုက္ခာ.

“当舍弃愤怒，尽除我慢，超越一切结缚。于名色无所执著、一无所有者，诸苦不降临于彼。”

‘‘ပဟာသိ သင်္ခံ န ဝိမာနမဇ္ဈဂါ,အစ္ဆေစ္ဆိ တဏှံ ဣဓ နာမရူပေ;

တံ ဆိန္နဂန္ထံ အနိဃံ နိရာသံ,ပရိယေသမာနာ နာဇ္ဈဂမုံ;

ဒေဝါ မနုဿာ ဣဓ ဝါ ဟုရံ ဝါ,သဂ္ဂေသု ဝါ သဗ္ဗနိဝေသနေသူ’’တိ.

“他已舍弃诸般计度，不陷于我慢，已斩断于此名色之渴爱。诸天与人，于此世或他世，于诸天界或一切住处，遍寻那断结、无恼、无望者，而不得见。”

‘‘တံ စေ ဟိ နာဒ္ဒက္ခုံ တထာဝိမုတ္တံ (ဣစ္စာယသ္မာ မောဃရာဇာ),ဒေဝါ မနုဿာ ဣဓ ဝါ ဟုရံ ဝါ;

နရုတ္တမံ အတ္ထစရံ နရာနံ,ယေ တံ နမဿန္တိ ပသံသိယာ တေ’’တိ.

（具寿莫伽罗阇(Mogharāja)问道：）“若诸天与人，于此世或他世，未曾得见那如是解脱、为众人行利益事的人中至尊，那么，凡礼敬他者，彼等应受赞扬否？”

‘‘ပသံသိယာ တေပိ ဘဝန္တိ ဘိက္ခူ (မောဃရာဇာတိ ဘဂဝါ),ယေ တံ နမဿန္တိ တထာဝိမုတ္တံ;

အညာယ ဓမ္မံ ဝိစိကိစ္ဆံ ပဟာယ,သင်္ဂါတိဂါ တေပိ ဘဝန္တိ ဘိက္ခူ’’တိ.

（世尊对莫伽罗阇(Mogharāja)说：）“比丘，彼等礼敬如是解脱者，亦应受赞扬。彼等了知正法、断除疑惑，亦成为超越执著者。”

၅. ဥဇ္ဈာနသညိသုတ္တံ

5. 非难想经

၃၅. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဥဇ္ဈာနသညိကာ ဒေဝတာယော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဝေဟာသံ အဋ္ဌံသု. ဝေဟာသံ ဌိတာ ခေါ ဧကာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

35. 一时，世尊住舍卫城(Sāvatthī)祇陀林给孤独(Anāthapiṇḍika)园。尔时，众多好非议想(ujjhānasaññikā)的天神，容色绝妙，于后夜时分，以身光遍照整个祇陀林，前来诣于世尊之处；诣已，住于空中。立于空中之一天神，于世尊面前，说此偈言：

‘‘အညထာ သန္တမတ္တာနံ, အညထာ ယော ပဝေဒယေ;

နိကစ္စ ကိတဝဿေဝ, ဘုတ္တံ ထေယျေန တဿ တံ.

“自身实为一种，却宣说为他种；犹如捕鸟人狡诈捕食，其所受用乃为盗取。”

‘‘ယဉှိ ကယိရာ တဉှိ ဝဒေ, ယံ န ကယိရာ န တံ ဝဒေ;

အကရောန္တံ ဘာသမာနာနံ, ပရိဇာနန္တိ ပဏ္ဍိတာ’’တိ.

“若有所为，方应言；若未曾为，则不言。言说而不行者，智者悉能辨。”

‘‘န ယိဒံ ဘာသိတမတ္တေန, ဧကန္တသဝနေန ဝါ;

အနုက္ကမိတဝေ သက္ကာ, ယာယံ ပဋိပဒါ ဒဠှာ;

ယာယ ဓီရာ ပမုစ္စန္တိ, ဈာယိနော မာရဗန္ဓနာ.

“此坚固之道，非仅凭言说或纯粹听闻即可行持；禅修之智者，正是依此道，从魔之束缚中解脱。”

‘‘န [Pg.23] ဝေ ဓီရာ ပကုဗ္ဗန္တိ, ဝိဒိတွာ လောကပရိယာယံ;

အညာယ နိဗ္ဗုတာ ဓီရာ, တိဏ္ဏာ လောကေ ဝိသတ္တိက’’န္တိ.

“诸智者实不作此言，因已了知世间法之流转；诸智者彻知圣谛而寂灭，已渡越世间之执着。”

အထ ခေါ တာ ဒေဝတာယော ပထဝိယံ ပတိဋ္ဌဟိတွာ ဘဂဝတော ပါဒေသု သိရသာ နိပတိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘အစ္စယော နော, ဘန္တေ, အစ္စဂမာ ယထာဗာလံ ယထာမူဠှံ ယထာအကုသလံ, ယာ မယံ ဘဂဝန္တံ အာသာဒေတဗ္ဗံ အမညိမှာ. တာသံ နော, ဘန္တေ, ဘဂဝါ အစ္စယံ အစ္စယတော ပဋိဂ္ဂဏှာတု အာယတိံ သံဝရာယာ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ သိတံ ပါတွာကာသိ. အထ ခေါ တာ ဒေဝတာယော ဘိယျောသောမတ္တာယ ဥဇ္ဈာယန္တိယော ဝေဟာသံ အဗ္ဘုဂ္ဂဉ္ဆုံ. ဧကာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

于是，彼诸天神降立于地，以头顶礼世尊双足后，对世尊说：“尊者，我等已被过失所胜，此乃我等之愚、我等之痴、我等之不善，竟以为世尊可以冒犯。尊者，为令我等于未来能善防护，恳请世尊接受我等之过为过。”尔时，世尊显现微笑。于是，彼诸天神愈加非议，飞升空中。其中一天神于世尊面前，说此偈言：

‘‘အစ္စယံ ဒေသယန္တီနံ, ယော စေ န ပဋိဂဏှတိ;

ကောပန္တရော ဒေါသဂရု, သ ဝေရံ ပဋိမုဉ္စတီ’’တိ.

“于显露过失者，若人不予接受；彼人内怀忿怒，以瞋为重，实乃自缚其怨。”

‘‘အစ္စယော စေ န ဝိဇ္ဇေထ, နောစိဓာပဂတံ သိယာ;

ဝေရာနိ န စ သမ္မေယျုံ, ကေနီဓ ကုသလော သိယာ’’တိ.

“若无过失，于此亦无罪愆；若怨恨不息，于此世间，何能有善巧者？”

‘‘ကဿစ္စယာ န ဝိဇ္ဇန္တိ, ကဿ နတ္ထိ အပါဂတံ;

ကော န သမ္မောဟမာပါဒိ, ကော စ ဓီရော သဒါ သတော’’တိ.

“谁无过失？谁无罪愆？谁不曾陷入迷惘？谁又是恒常具念之智者？”

‘‘တထာဂတဿ ဗုဒ္ဓဿ, သဗ္ဗဘူတာနုကမ္ပိနော;

တဿစ္စယာ န ဝိဇ္ဇန္တိ, တဿ နတ္ထိ အပါဂတံ;

သော န သမ္မောဟမာပါဒိ, သောဝ ဓီရော သဒါ သတော’’တိ.

“于怜悯一切众生的如来、佛陀，他没有过失，亦无过错；他不至于迷惘，唯他才是恒常具念的智者。”

‘‘အစ္စယံ ဒေသယန္တီနံ, ယော စေ န ပဋိဂဏှတိ;

ကောပန္တရော ဒေါသဂရု, သ ဝေရံ ပဋိမုဉ္စတိ;

တံ ဝေရံ နာဘိနန္ဒာမိ, ပဋိဂ္ဂဏှာမိ ဝေါစ္စယ’’န္တိ.

“于承认过失者，若人不予接受，其人内怀忿怒，深怀瞋恚，便是自缚于怨。我不喜此怨，我接受你们的过失。”

၆. သဒ္ဓါသုတ္တံ

6. 信经

၃၆. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ သတုလ္လပကာယိကာ ဒေဝတာယော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ [Pg.24] ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ ဧကာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

36. 一时，世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇陀林给孤独园。当时，许多属于萨都罗巴天(Satullapakāyikā)的天神，于后夜时分，以殊胜的光芒遍照整个祇陀林，来到世尊之处。他们来到后，顶礼世尊，然后立于一旁。立于一旁后，一位天神在世尊面前说了这首偈颂：

‘‘သဒ္ဓါ ဒုတိယာ ပုရိသဿ ဟောတိ,နော စေ အဿဒ္ဓိယံ အဝတိဋ္ဌတိ;

ယသော စ ကိတ္တီ စ တတွဿ ဟောတိ,သဂ္ဂဉ္စ သော ဂစ္ဆတိ သရီရံ ဝိဟာယာ’’တိ.

“信为人之伴，若不立于不信，彼人因此得声名与赞誉，舍此身后，得生天界。”

အထ ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

那时，另一位天神在世尊面前说了这些偈颂：

‘‘ကောဓံ ဇဟေ ဝိပ္ပဇဟေယျ မာနံ,သံယောဇနံ သဗ္ဗမတိက္ကမေယျ;

တံ နာမရူပသ္မိမသဇ္ဇမာနံ,အကိဉ္စနံ နာနုပတန္တိ သင်္ဂါ’’တိ.

“应舍弃忿怒，应断除我慢，应超越一切结。于名色不执著，无所滞碍者，诸执著不随。”

‘‘ပမာဒမနုယုဉ္ဇန္တိ, ဗာလာ ဒုမ္မေဓိနော ဇနာ;

အပ္ပမာဒဉ္စ မေဓာဝီ, ဓနံ သေဋ္ဌံဝ ရက္ခတိ.

“愚昧无智之人，耽于放逸；而贤智者守护不放逸，犹如守护最上之财。

‘‘မာ ပမာဒမနုယုဉ္ဇေထ, မာ ကာမရတိ သန္ထဝံ;

အပ္ပမတ္တော ဟိ ဈာယန္တော, ပပ္ပောတိ ပရမံ သုခ’’န္တိ.

“莫耽于放逸，莫耽于欲乐与亲昵。不放逸的禅修者，能证得至上之乐。”

၇. သမယသုတ္တံ

7. 集会经

၃၇. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သက္ကေသု ဝိဟရတိ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ မဟာဝနေ မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ပဉ္စမတ္တေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဗ္ဗေဟေဝ အရဟန္တေဟိ; ဒသဟိ စ လောကဓာတူဟိ ဒေဝတာ ယေဘုယျေန သန္နိပတိတာ ဟောန္တိ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. အထ ခေါ စတုန္နံ သုဒ္ဓါဝါသကာယိကာနံ ဒေဝတာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ ဘဂဝါ သက္ကေသု ဝိဟရတိ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ မဟာဝနေ မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ပဉ္စမတ္တေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဗ္ဗေဟေဝ အရဟန္တေဟိ; ဒသဟိ စ လောကဓာတူဟိ ဒေဝတာ ယေဘုယျေန သန္နိပတိတာ ဟောန္တိ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. ယံနူန မယမ္ပိ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမေယျာမ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ပစ္စေကံ ဂါထံ ဘာသေယျာမာ’’တိ.

37. 如是我闻：一时，世尊住在释迦国的迦毗罗卫(Kapilavatthu)，于大林中，与大比丘僧团共住，有五百位比丘，皆是阿罗汉。又，从十千世界，诸天神多已集会，为得见世尊及比丘僧团。尔时，四位净居天(Suddhāvāsakāyika)界的梵天生起此念：“此世尊住在释迦国的迦毗罗卫，于大林中，与大比丘僧团共住，有五百位比丘，皆是阿罗汉。又，从十千世界，诸天神多已集会，为得见世尊及比丘僧团。我等何不往诣世尊之处，于世尊前各说一偈？”

အထ [Pg.25] ခေါ တာ ဒေဝတာ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ. ဧဝမေဝ – သုဒ္ဓါဝါသေသု ဒေဝေသု အန္တရဟိတာ ဘဂဝတော ပုရတော ပါတုရဟေသုံ. အထ ခေါ တာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ ဧကာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

尔时，彼诸梵天，譬如力士伸出屈臂，或屈回伸臂，如是于净居天中隐没，现于世尊面前。尔时，彼诸梵天礼敬世尊后，立于一面。立于一面后，一位梵天于世尊前说此偈：

‘‘မဟာသမယော ပဝနသ္မိံ, ဒေဝကာယာ သမာဂတာ;

အာဂတမှ ဣမံ ဓမ္မသမယံ, ဒက္ခိတာယေ အပရာဇိတသံဃ’’န္တိ.

“大林中大集会，天众已云集。我等来此法会，为见无能胜僧团。”

အထ ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

尔时，另一位梵天于世尊前说此偈：

‘‘တတြ ဘိက္ခဝေါ သမာဒဟံသု, စိတ္တမတ္တနော ဥဇုကံ အကံသု ;

သာရထီဝ နေတ္တာနိ ဂဟေတွာ, ဣန္ဒြိယာနိ ရက္ခန္တိ ပဏ္ဍိတာ’’တိ.

“彼处诸比丘，善持等持，令自心正直。如御者执缰，贤者护诸根。”

အထ ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

尔时，另一位梵天于世尊前说此偈：

‘‘ဆေတွာ ခီလံ ဆေတွာ ပလိဃံ, ဣန္ဒခီလံ ဦဟစ္စ မနေဇာ;

တေ စရန္တိ သုဒ္ဓါ ဝိမလာ, စက္ခုမတာ သုဒန္တာ သုသုနာဂါ’’တိ.

“断橛与断闩，拔除帝释柱，无有贪爱者；彼等游行，清净无垢，具眼善调伏，是年少龙象。”

အထ ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

那时，另一位天神在世尊面前说了这首偈：

‘‘ယေ ကေစိ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂတာသေ, န တေ ဂမိဿန္တိ အပါယဘူမိံ;

ပဟာယ မာနုသံ ဒေဟံ, ဒေဝကာယံ ပရိပူရေဿန္တီ’’တိ.

“凡是皈依佛陀者，他们将不去往恶趣；舍弃人身后，将圆满天众之身。”

၈. သကလိကသုတ္တံ

8. 石片经

၃၈. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ မဒ္ဒကုစ္ဆိသ္မိံ မိဂဒါယေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝတော ပါဒေါ သကလိကာယ ခတော ဟောတိ. ဘုသာ သုဒံ ဘဂဝတော ဝေဒနာ ဝတ္တန္တိ သာရီရိကာ ဝေဒနာ ဒုက္ခာ တိဗ္ဗာ ခရာ ကဋုကာ အသာတာ အမနာပါ; တာ သုဒံ ဘဂဝါ သတော သမ္ပဇာနော အဓိဝါသေတိ အဝိဟညမာနော. အထ ခေါ ဘဂဝါ စတုဂ္ဂုဏံ သံဃာဋိံ ပညာပေတွာ ဒက္ခိဏေန ပဿေန သီဟသေယျံ ကပ္ပေတိ ပါဒေ ပါဒံ အစ္စာဓာယ သတော သမ္ပဇာနော.

38. 如是我闻。一时，世尊住在王舍城(Rājagaha)的玛达古弃(Maddakucchi)鹿野苑。当时，世尊的脚被石片所伤。世尊生起了强烈的身体感受——痛苦、剧烈、粗厉、剧痛、不适意、不愉快；他具念、正知地忍受着，不受其扰。于是，世尊将僧伽梨(saṅghāṭi)折成四叠铺好，然后以右胁作狮子卧，一脚稍叠于另一脚上，具念而正知。

အထ [Pg.26] ခေါ သတ္တသတာ သတုလ္လပကာယိကာ ဒေဝတာယော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ မဒ္ဒကုစ္ဆိံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ ဧကာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ – ‘‘နာဂေါ ဝတ, ဘော, သမဏော ဂေါတမော; နာဂဝတာ စ သမုပ္ပန္နာ သာရီရိကာ ဝေဒနာ ဒုက္ခာ တိဗ္ဗာ ခရာ ကဋုကာ အသာတာ အမနာပါ သတော သမ္ပဇာနော အဓိဝါသေတိ အဝိဟညမာနော’’တိ.

那时，有七百位萨都罗巴天神(Satullapakāyikā)，在后夜时分，以其殊胜的光彩，遍照整个玛达古弃，来到世尊跟前。抵达后，他们顶礼世尊，然后立于一旁。立于一旁后，一位天神在世尊面前发出感叹：“诸位，沙门乔达摩(Gotama)真是一位龙象！如龙象一般，他忍受着生起的身体感受——痛苦、剧烈、粗厉、剧痛、不适意、不愉快——具念而正知，不受其扰。”

အထ ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ – ‘‘သီဟော ဝတ, ဘော, သမဏော ဂေါတမော; သီဟဝတာ စ သမုပ္ပန္နာ သာရီရိကာ ဝေဒနာ ဒုက္ခာ တိဗ္ဗာ ခရာ ကဋုကာ အသာတာ အမနာပါ သတော သမ္ပဇာနော အဓိဝါသေတိ အဝိဟညမာနော’’တိ.

于是，另一位天神在世尊面前发出感叹：“诸位，沙门乔达摩真是一头雄狮！如雄狮一般，他忍受着生起的身体感受——痛苦、剧烈、粗厉、剧痛、不适意、不愉快——具念而正知，不受其扰。”

အထ ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ – ‘‘အာဇာနီယော ဝတ, ဘော, သမဏော ဂေါတမော; အာဇာနီယဝတာ စ သမုပ္ပန္နာ သာရီရိကာ ဝေဒနာ ဒုက္ခာ တိဗ္ဗာ ခရာ ကဋုကာ အသာတာ အမနာပါ သတော သမ္ပဇာနော အဓိဝါသေတိ အဝိဟညမာနော’’တိ.

于是，另一位天神在世尊面前发出感叹：“诸位，沙门乔达摩真是一匹良马！如良马一般，他忍受着生起的身体感受——痛苦、剧烈、粗厉、剧痛、不适意、不愉快——具念而正知，不受其扰。”

အထ ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ – ‘‘နိသဘော ဝတ, ဘော, သမဏော ဂေါတမော; နိသဘဝတာ စ သမုပ္ပန္နာ သာရီရိကာ ဝေဒနာ ဒုက္ခာ တိဗ္ဗာ ခရာ ကဋုကာ အသာတာ အမနာပါ သတော သမ္ပဇာနော အဓိဝါသေတိ အဝိဟညမာနော’’တိ.

于是，另一位天神在世尊面前发出此感兴语：“诸位，沙门乔达摩实乃牛王(nisabha)！以其为牛王故，对已生起的身体之苦、剧烈、粗暴、辛辣、不适意、不愉快之受，具念正知，不为所恼而忍耐。”

အထ ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ – ‘‘ဓောရယှော ဝတ, ဘော, သမဏော ဂေါတမော; ဓောရယှဝတာ စ သမုပ္ပန္နာ သာရီရိကာ ဝေဒနာ ဒုက္ခာ တိဗ္ဗာ ခရာ ကဋုကာ အသာတာ အမနာပါ သတော သမ္ပဇာနော အဓိဝါသေတိ အဝိဟညမာနော’’တိ.

于是，另一位天神在世尊面前发出此感兴语：“诸位，沙门乔达摩实乃能负重轭者(dhorayha)！以其为能负重轭者故，对已生起的身体之苦、剧烈、粗暴、辛辣、不适意、不愉快之受，具念正知，不为所恼而忍耐。”

အထ ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ – ‘‘ဒန္တော ဝတ, ဘော, သမဏော ဂေါတမော; ဒန္တဝတာ စ သမုပ္ပန္နာ သာရီရိကာ ဝေဒနာ ဒုက္ခာ တိဗ္ဗာ ခရာ ကဋုကာ အသာတာ အမနာပါ သတော သမ္ပဇာနော အဓိဝါသေတိ အဝိဟညမာနော’’တိ.

于是，另一位天神在世尊面前发出此感兴语：“诸位，沙门乔达摩实乃已调伏者(danta)！以其为已调伏者故，对已生起的身体之苦、剧烈、粗暴、辛辣、不适意、不愉快之受，具念正知，不为所恼而忍耐。”

အထ ခေါ အပရာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ – ‘‘ပဿ သမာဓိံ သုဘာဝိတံ စိတ္တဉ္စ သုဝိမုတ္တံ, န စာဘိနတံ န စာပနတံ န [Pg.27] စ သသင်္ခါရနိဂ္ဂယှဝါရိတဂတံ. ယော ဧဝရူပံ ပုရိသနာဂံ ပုရိသသီဟံ ပုရိသအာဇာနီယံ ပုရိသနိသဘံ ပုရိသဓောရယှံ ပုရိသဒန္တံ အတိက္ကမိတဗ္ဗံ မညေယျ ကိမညတြ အဒဿနာ’’တိ.

于是，另一位天神在世尊面前发出此感兴语：“且看善修之定，与善解脱之心！不倾向，不背离，亦非由有为努力所抑制。若有人认为能冒犯如此之人中龙象、人中雄狮、人中良驹、人中牛王、人中能负重轭者、人中已调伏者，除了出于无见，还能是什么呢？”

‘‘ပဉ္စဝေဒါ သတံ သမံ, တပဿီ ဗြာဟ္မဏာ စရံ;

စိတ္တဉ္စ နေသံ န သမ္မာ ဝိမုတ္တံ, ဟီနတ္ထရူပါ န ပါရင်္ဂမာ တေ.

通晓五吠陀的婆罗门，虽百年间修持苦行；然其心未得正解脱，本质低劣，不到彼岸。

‘‘တဏှာဓိပန္နာ ဝတသီလဗဒ္ဓါ, လူခံ တပံ ဝဿသတံ စရန္တာ;

စိတ္တဉ္စ နေသံ န သမ္မာ ဝိမုတ္တံ, ဟီနတ္ထရူပါ န ပါရင်္ဂမာ တေ.

为渴爱所征服，为誓戒所束缚，虽百年间修持严酷苦行；然其心未得正解脱，本质低劣，不到彼岸。

‘‘န မာနကာမဿ ဒမော ဣဓတ္ထိ, န မောနမတ္ထိ အသမာဟိတဿ;

ဧကော အရညေ ဝိဟရံ ပမတ္တော, န မစ္စုဓေယျဿ တရေယျ ပါရ’’န္တိ.

于此，慢欲者无有调伏，心未定者无有牟尼智。纵然林间独住而放逸，则不能渡过死域之彼岸。

‘‘မာနံ ပဟာယ သုသမာဟိတတ္တော, သုစေတသော သဗ္ဗဓိ ဝိပ္ပမုတ္တော;

ဧကော အရညေ ဝိဟရမပ္ပမတ္တော, သ မစ္စုဓေယျဿ တရေယျ ပါရ’’န္တိ.

舍弃我慢，自我善定，心意清净，于一切处解脱；林间独住而不放逸，彼能渡过死域之彼岸。

၉. ပဌမပဇ္ဇုန္နဓီတုသုတ္တံ

9. 第一雨神之女经

၃၉. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ. အထ ခေါ ကောကနဒါ ပဇ္ဇုန္နဿ ဓီတာ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ မဟာဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ ကောကနဒါ ပဇ္ဇုန္နဿ ဓီတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

39. 如是我闻。一时，世尊住在毗舍离(Vesālī)大林的重阁讲堂(Kūṭāgārasālā)。那时，雨神(Pajjunna)之女拘迦那陀(Kokanadā)天女，容色殊胜，于后夜时分，以光明遍照整个大林后，来到世尊之处；抵达后，礼敬世尊，然后立于一旁。立于一旁后，那位雨神之女拘迦那陀天女，在世尊面前说了这些偈颂：

‘‘ဝေသာလိယံ ဝနေ ဝိဟရန္တံ, အဂ္ဂံ သတ္တဿ သမ္ဗုဒ္ဓံ;

ကောကနဒါဟမသ္မိ အဘိဝန္ဒေ, ကောကနဒါ ပဇ္ဇုန္နဿ ဓီတာ.

“我是雨神之女拘迦那陀；我礼敬住于毗舍离林中、为众生之最上的正自觉者。”

‘‘သုတမေဝ ပုရေ အာသိ, ဓမ္မော စက္ခုမတာနုဗုဒ္ဓေါ;

သာဟံ ဒါနိ သက္ခိ ဇာနာမိ, မုနိနော ဒေသယတော သုဂတဿ.

“往昔我仅听闻，具眼者所觉之法；如今我亲证了，善逝、牟尼所宣说。”

‘‘ယေ ကေစိ အရိယံ ဓမ္မံ, ဝိဂရဟန္တာ စရန္တိ ဒုမ္မေဓာ;

ဥပေန္တိ ရောရုဝံ ဃောရံ, စိရရတ္တံ ဒုက္ခံ အနုဘဝန္တိ.

“凡有愚昧者，诋毁圣法而行；他们堕入可怖的号叫地狱(Roruva)，长夜受苦。”

‘‘ယေ စ ခေါ အရိယေ ဓမ္မေ, ခန္တိယာ ဥပသမေန ဥပေတာ;

ပဟာယ မာနုသံ ဒေဟံ, ဒေဝကာယ ပရိပူရေဿန္တီ’’တိ.

“而于圣法中，具足忍耐与寂静者；他们舍弃人身后，将投生天界。”

၁၀. ဒုတိယပဇ္ဇုန္နဓီတုသုတ္တံ

10. 第二雨神女经

၄၀. ဧဝံ [Pg.28] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ. အထ ခေါ စူဠကောကနဒါ ပဇ္ဇုန္နဿ ဓီတာ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ မဟာဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ စူဠကောကနဒါ ပဇ္ဇုန္နဿ ဓီတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

40. 如是我闻。一时，世尊住在毗舍离(Vesālī)大林的重阁讲堂(Kūṭāgārasālā)。那时，雨神(Pajjunna)之女小拘迦那陀(Cūḷakokanadā)天女，容色殊胜，于后夜时分，以光明遍照整个大林后，来到世尊之处；抵达后，礼敬世尊，然后立于一旁。立于一旁后，那位雨神之女小拘迦那陀天女，在世尊面前说了这些偈颂：

‘‘ဣဓာဂမာ ဝိဇ္ဇုပဘာသဝဏ္ဏာ, ကောကနဒါ ပဇ္ဇုန္နဿ ဓီတာ;

ဗုဒ္ဓဉ္စ ဓမ္မဉ္စ နမဿမာနာ, ဂါထာစိမာ အတ္ထဝတီ အဘာသိ.

“身光如电闪的雨神之女拘迦那陀，为礼敬佛陀与法而来此，宣说了这些有意义的偈颂。”

‘‘ဗဟုနာပိ ခေါ တံ ဝိဘဇေယျံ, ပရိယာယေန တာဒိသော ဓမ္မော;

သံခိတ္တမတ္ထံ လပယိဿာမိ, ယာဝတာ မေ မနသာ ပရိယတ္တံ.

“我虽能以多种方式广为解说此法，此法确是如此；但我将仅依我心之所通达，简要地宣说其义。”

‘‘ပါပံ န ကယိရာ ဝစသာ မနသာ,ကာယေန ဝါ ကိဉ္စန သဗ္ဗလောကေ;

ကာမေ ပဟာယ သတိမာ သမ္ပဇာနော,ဒုက္ခံ န သေဝေထ အနတ္ထသံဟိတ’’န္တိ.

“于一切世间，不应以语、以意、或以身造作任何恶业；舍弃诸欲，具念、正知，不应亲近与无益相应的苦。”

သတုလ္လပကာယိကဝဂ္ဂေါ စတုတ္ထော.

娑都罗天神品第四。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

သဗ္ဘိမစ္ဆရိနာ သာဓု, န သန္တုဇ္ဈာနသညိနော;

သဒ္ဓါ သမယော သကလိကံ, ဥဘော ပဇ္ဇုန္နဓီတရောတိ.

《善人经》、《悭吝经》、《善哉经》、《不有经》、《寻过想经》、《信经》、《集会经》、《碎片经》，以及二篇《雨神女经》。

၅. အာဒိတ္တဝဂ္ဂေါ

5. 燃火品

၁. အာဒိတ္တသုတ္တံ

1. 燃火经

၄၁. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ အညတရာ ဒေဝတာ အဘိက္ကန္တာယ [Pg.29] ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

41. 如是我闻。一时，世尊住于舍卫城(Sāvatthī)祇陀林(Jetavana)给孤独(Anāthapiṇḍika)园。尔时，有位天神于后夜时分，容色殊胜，遍照整个祇陀林，往诣世尊所在之处。抵达后，顶礼世尊，立于一旁。那位立于一旁的天神，于世尊面前，说此等偈颂：

‘‘အာဒိတ္တသ္မိံ အဂါရသ္မိံ, ယံ နီဟရတိ ဘာဇနံ;

တံ တဿ ဟောတိ အတ္ထာယ, နော စ ယံ တတ္ထ ဍယှတိ.

“于燃火之屋，所取出之器物，能为己所用；而非那留在其中被焚烧的。

‘‘ဧဝံ အာဒိတ္တကော လောကော, ဇရာယ မရဏေန စ;

နီဟရေထေဝ ဒါနေန, ဒိန္နံ ဟောတိ သုနီဟတံ.

“如是，世间为老与死所燃，应以布施而取出；所施之物，是为善取。

‘‘ဒိန္နံ သုခဖလံ ဟောတိ, နာဒိန္နံ ဟောတိ တံ တထာ;

စောရာ ဟရန္တိ ရာဇာနော, အဂ္ဂိ ဍဟတိ နဿတိ.

“布施有乐果，不施则不然；未施之物，或为盗贼、国王所夺，或为火烧，或会毁坏。

‘‘အထ အန္တေန ဇဟတိ, သရီရံ သပရိဂ္ဂဟံ;

ဧတဒညာယ မေဓာဝီ, ဘုဉ္ဇေထ စ ဒဒေထ စ;

ဒတွာ စ ဘုတွာ စ ယထာနုဘာဝံ;

အနိန္ဒိတော သဂ္ဂမုပေတိ ဌာန’’န္တိ.

“人于命终时，舍弃身与财。智者知此事，当用亦当施。依己力施与用，无有可谴责，得生于天界。”

၂. ကိံဒဒသုတ္တံ

2. 施何物经

၄၂.

42.

‘‘ကိံဒဒေါ ဗလဒေါ ဟောတိ, ကိံဒဒေါ ဟောတိ ဝဏ္ဏဒေါ;

ကိံဒဒေါ သုခဒေါ ဟောတိ, ကိံဒဒေါ ဟောတိ စက္ခုဒေါ;

ကော စ သဗ္ဗဒဒေါ ဟောတိ, တံ မေ အက္ခာဟိ ပုစ္ဆိတော’’တိ.

“施何物者为施力？施何物者为施色？施何物者为施乐？施何物者为施眼？何人是施一切者？我今所问，请为我解说。”

‘‘အန္နဒေါ ဗလဒေါ ဟောတိ, ဝတ္ထဒေါ ဟောတိ ဝဏ္ဏဒေါ;

ယာနဒေါ သုခဒေါ ဟောတိ, ဒီပဒေါ ဟောတိ စက္ခုဒေါ.

“施食物者为施力，施衣服者为施色，施车乘者为施乐，施灯明者为施眼。

‘‘သော စ သဗ္ဗဒဒေါ ဟောတိ, ယော ဒဒါတိ ဥပဿယံ;

အမတံ ဒဒေါ စ သော ဟောတိ, ယော ဓမ္မမနုသာသတီ’’တိ.

“施与住处者，彼为施一切者；教导正法者，彼为施不死者。”

၃. အန္နသုတ္တံ

3. 食物经

၄၃.

43.

‘‘အန္နမေဝါဘိနန္ဒန္တိ, ဥဘယေ ဒေဝမာနုသာ;

အထ ကော နာမ သော ယက္ခော, ယံ အန္နံ နာဘိနန္ဒတီ’’တိ.

“天与人二者，皆喜爱食物；然则，是何名之夜叉，竟不喜爱食物？”

‘‘ယေ [Pg.30] နံ ဒဒန္တိ သဒ္ဓါယ, ဝိပ္ပသန္နေန စေတသာ;

တမေဝ အန္နံ ဘဇတိ, အသ္မိံ လောကေ ပရမှိ စ.

“凡是以信心、以清净心布施食物者，那食物就只跟随他们，于此世及于他世。”

‘‘တသ္မာ ဝိနေယျ မစ္ဆေရံ, ဒဇ္ဇာ ဒါနံ မလာဘိဘူ;

ပုညာနိ ပရလောကသ္မိံ, ပတိဋ္ဌာ ဟောန္တိ ပါဏိန’’န္တိ.

“是故，应除去悭吝，克服污垢而行布施；功德是众生于他世的依止。”

၄. ဧကမူလသုတ္တံ

4. 一根经

၄၄.

44.

‘‘ဧကမူလံ ဒွိရာဝဋ္ဋံ, တိမလံ ပဉ္စပတ္ထရံ;

သမုဒ္ဒံ ဒွါဒသာဝဋ္ဋံ, ပါတာလံ အတရီ ဣသီ’’တိ.

“一根，二回转；三垢，五铺展；十二涡流之海，此无底深渊，仙人已渡。”

၅. အနောမသုတ္တံ

5. 殊胜经

၄၅.

45.

‘‘အနောမနာမံ နိပုဏတ္ထဒဿိံ, ပညာဒဒံ ကာမာလယေ အသတ္တံ;

တံ ပဿထ သဗ္ဗဝိဒုံ သုမေဓံ, အရိယေ ပထေ ကမမာနံ မဟေသိ’’န္တိ.

“其名‘殊胜’，洞见微义，施予智慧，不执于欲宅。你们当见此一切知者、善慧者，于圣道上行进之大仙。”

၆. အစ္ဆရာသုတ္တံ

6. 天女经

၄၆.

46.

‘‘အစ္ဆရာဂဏသံဃုဋ္ဌံ, ပိသာစဂဏသေဝိတံ;

ဝနန္တံ မောဟနံ နာမ, ကထံ ယာတြာ ဘဝိဿတီ’’တိ.

“天女众喧嚣，毕舍遮(pisāca)众所栖息，此名为‘迷妄’之林，如何能得通过？”

‘‘ဥဇုကော နာမ သော မဂ္ဂေါ, အဘယာ နာမ သာ ဒိသာ;

ရထော အကူဇနော နာမ, ဓမ္မစက္ကေဟိ သံယုတော.

“那条道路名为‘正直’，那个方向名为‘无畏’，那辆车名为‘无声’，装配着法之轮。

‘‘ဟိရီ တဿ အပါလမ္ဗော, သတျဿ ပရိဝါရဏံ;

ဓမ္မာဟံ သာရထိံ ဗြူမိ, သမ္မာဒိဋ္ဌိပုရေဇဝံ.

“惭为其凭倚，念为其车篷；我宣说以正见为前导之法为御者。

‘‘ယဿ ဧတာဒိသံ ယာနံ, ဣတ္ထိယာ ပုရိသဿ ဝါ;

သ ဝေ ဧတေန ယာနေန, နိဗ္ဗာနဿေဝ သန္တိကေ’’တိ.

“无论是女或男，凡有此等车乘者，实凭此车乘，已近涅槃。”

၇. ဝနရောပသုတ္တံ

7. 植林者经

၄၇.

47.

‘‘ကေသံ ဒိဝါ စ ရတ္တော စ, သဒါ ပုညံ ပဝဍ္ဎတိ;

ဓမ္မဋ္ဌာ သီလသမ္ပန္နာ, ကေ ဇနာ သဂ္ဂဂါမိနော’’တိ.

“谁的福德日夜恒常增长？谁是住于法者？谁是具足戒行者？哪些人会去到天界？”

‘‘အာရာမရောပါ ဝနရောပါ, ယေ ဇနာ သေတုကာရကာ;

ပပဉ္စ ဥဒပါနဉ္စ, ယေ ဒဒန္တိ ဥပဿယံ.

“种植园林者、种植树林者，以及造桥之人；施设饮水台、水井，并施予住所者。

‘‘တေသံ [Pg.31] ဒိဝါ စ ရတ္တော စ, သဒါ ပုညံ ပဝဍ္ဎတိ;

ဓမ္မဋ္ဌာ သီလသမ္ပန္နာ, တေ ဇနာ သဂ္ဂဂါမိနော’’တိ.

“他们的福德日夜恒常增长；他们是住于法者，具足戒行者；那些人会去到天界。”

၈. ဇေတဝနသုတ္တံ

8. 祇陀林经

၄၈.

48.

‘‘ဣဒဉှိ တံ ဇေတဝနံ, ဣသိသံဃနိသေဝိတံ;

အာဝုတ္ထံ ဓမ္မရာဇေန, ပီတိသဉ္ဇနနံ မမ.

“这正是那祇陀林，为圣僧团所栖息，法王曾安住于此，令我生起喜悦。

‘‘ကမ္မံ ဝိဇ္ဇာ စ ဓမ္မော စ, သီလံ ဇီဝိတမုတ္တမံ;

ဧတေန မစ္စာ သုဇ္ဈန္တိ, န ဂေါတ္တေန ဓနေန ဝါ.

“业、明与法，戒与最上生命——凡夫因此而得清净，非因种姓或财富。”

‘‘တသ္မာ ဟိ ပဏ္ဍိတော ပေါသော, သမ္ပဿံ အတ္ထမတ္တနော;

ယောနိသော ဝိစိနေ ဓမ္မံ, ဧဝံ တတ္ထ ဝိသုဇ္ဈတိ.

“是故，智者为见自身之义利，应如理审察法，如是于彼得清净。

‘‘သာရိပုတ္တောဝ ပညာယ, သီလေန ဥပသမေန စ;

ယောပိ ပါရင်္ဂတော ဘိက္ခု, ဧတာဝပရမော သိယာ’’တိ.

“以智慧、戒与寂静，唯舍利弗为最上；任何已达彼岸的比丘，至多亦不过如此。”

၉. မစ္ဆရိသုတ္တံ

9. 悭吝经

၄၉.

49.

‘‘ယေဓ မစ္ဆရိနော လောကေ, ကဒရိယာ ပရိဘာသကာ;

အညေသံ ဒဒမာနာနံ, အန္တရာယကရာ နရာ.

“于此世间，有些人悭吝、鄙吝、好辱骂，为行布施的他人制造障碍。”

‘‘ကီဒိသော တေသံ ဝိပါကော, သမ္ပရာယော စ ကီဒိသော;

ဘဂဝန္တံ ပုဋ္ဌုမာဂမ္မ, ကထံ ဇာနေမု တံ မယ’’န္တိ.

“彼等之果报为何？来世又为何？我等为请问世尊而来，我等如何得知此事？”

‘‘ယေဓ မစ္ဆရိနော လောကေ, ကဒရိယာ ပရိဘာသကာ;

အညေသံ ဒဒမာနာနံ, အန္တရာယကရာ နရာ.

“于此世间，有些人悭吝、鄙吝、好辱骂，为行布施的他人制造障碍。”

‘‘နိရယံ တိရစ္ဆာနယောနိံ, ယမလောကံ ဥပပဇ္ဇရေ;

သစေ ဧန္တိ မနုဿတ္တံ, ဒလိဒ္ဒေ ဇာယရေ ကုလေ.

“他们投生于地狱、畜生胎、阎魔界；若得为人，则生于贫穷之家。”

‘‘စောဠံ ပိဏ္ဍော ရတီ ခိဍ္ဍာ, ယတ္ထ ကိစ္ဆေန လဗ္ဘတိ;

ပရတော အာသီသရေ ဗာလာ, တမ္ပိ တေသံ န လဗ္ဘတိ;

ဒိဋ္ဌေ ဓမ္မေသ ဝိပါကော, သမ္ပရာယေ စ ဒုဂ္ဂတီ’’တိ.

“于彼处，衣服、饮食、娱乐、嬉戏，皆艰难获得；愚人期望于他人，然此亦不可得。此为现法之果报，来世则为恶趣。”

‘‘ဣတိဟေတံ ဝိဇာနာမ, အညံ ပုစ္ဆာမ ဂေါတမ;

ယေဓ လဒ္ဓါ မနုဿတ္တံ, ဝဒညူ ဝီတမစ္ဆရာ.

“此事我等已知悉。乔达摩，我等欲问他事：于此世间，有些人获得人身，慷慨大方，远离悭吝。”

‘‘ဗုဒ္ဓေ [Pg.32] ပသန္နာ ဓမ္မေ စ, သံဃေ စ တိဗ္ဗဂါရဝါ;

ကီဒိသော တေသံ ဝိပါကော, သမ္ပရာယော စ ကီဒိသော;

ဘဂဝန္တံ ပုဋ္ဌုမာဂမ္မ, ကထံ ဇာနေမု တံ မယ’’န္တိ.

“于佛、法、僧具足净信，且有深切敬意——彼等之果报为何？来世又为何？我等为请问世尊而来，我等如何得知此事？”

‘‘ယေဓ လဒ္ဓါ မနုဿတ္တံ, ဝဒညူ ဝီတမစ္ဆရာ;

ဗုဒ္ဓေ ပသန္နာ ဓမ္မေ စ, သံဃေ စ တိဗ္ဗဂါရဝါ;

ဧတေ သဂ္ဂါ ပကာသန္တိ, ယတ္ထ တေ ဥပပဇ္ဇရေ.

“于此世间，获得人身，慷慨大方，远离悭吝，于佛、法、僧具足净信，且有深切敬意——他们令其所生之天界光明灿烂。”

‘‘သစေ ဧန္တိ မနုဿတ္တံ, အဍ္ဎေ အာဇာယရေ ကုလေ;

စောဠံ ပိဏ္ဍော ရတီ ခိဍ္ဍာ, ယတ္ထာကိစ္ဆေန လဗ္ဘတိ.

“若得为人，则生于富裕之家；于彼处，衣服、饮食、娱乐、嬉戏，皆不难获得。”

‘‘ပရသမ္ဘတေသု ဘောဂေသု, ဝသဝတ္တီဝ မောဒရေ;

ဒိဋ္ဌေ ဓမ္မေသ ဝိပါကော, သမ္ပရာယေ စ သုဂ္ဂတီ’’တိ.

“于他人所积之财富，他们如自在天般享乐；此为现法之果报，来世则为善趣。”

၁၀. ဃဋီကာရသုတ္တံ

10. 陶师经

၅၀.

50.

‘‘အဝိဟံ ဥပပန္နာသေ, ဝိမုတ္တာ သတ္တ ဘိက္ခဝေါ;

ရာဂဒေါသပရိက္ခီဏာ, တိဏ္ဏာ လောကေ ဝိသတ္တိက’’န္တိ.

“七位比丘已生于无烦天，他们已得解脱，贪与瞋已尽，已渡越世间之执着。”

‘‘ကေ စ တေ အတရုံ ပင်္ကံ, မစ္စုဓေယျံ သုဒုတ္တရံ;

ကေ ဟိတွာ မာနုသံ ဒေဟံ, ဒိဗ္ဗယောဂံ ဥပစ္စဂု’’န္တိ.

“是哪些人渡过了难以渡越的死亡领域的泥沼？是哪些人舍弃了人身，超越了天界之轭？”

‘‘ဥပကော ပလဂဏ္ဍော စ, ပုက္ကုသာတိ စ တေ တယော;

ဘဒ္ဒိယော ခဏ္ဍဒေဝေါ စ, ဗာဟုရဂ္ဂိ စ သိင်္ဂိယော ;

တေ ဟိတွာ မာနုသံ ဒေဟံ, ဒိဗ္ဗယောဂံ ဥပစ္စဂု’’န္တိ.

“优波迦、波罗犍陀与布估萨帝，此三人，以及跋提耶、犍陀提婆、巴胡拉吉与辛吉耶；他们舍弃了人身，超越了天界之轭。”

‘‘ကုသလီ ဘာသသီ တေသံ, မာရပါသပ္ပဟာယိနံ;

ကဿ တေ ဓမ္မမညာယ, အစ္ဆိဒုံ ဘဝဗန္ဓန’’န္တိ.

“你宣说那些舍弃魔罗之系缚者的善妙；他们了知谁之法，断尽了有之系缚？”

‘‘န အညတြ ဘဂဝတာ, နာညတြ တဝ သာသနာ;

ယဿ တေ ဓမ္မမညာယ, အစ္ဆိဒုံ ဘဝဗန္ဓနံ.

“非离于世尊，非离于您的教法；他们了知您的法，断尽了有之系缚。”

‘‘ယတ္ထ နာမဉ္စ ရူပဉ္စ, အသေသံ ဥပရုဇ္ဈတိ;

တံ တေ ဓမ္မံ ဣဓညာယ, အစ္ဆိဒုံ ဘဝဗန္ဓန’’န္တိ.

“于名与色无余灭尽之处，他们在此了知彼法，断尽了有之系缚。”

‘‘ဂမ္ဘီရံ ဘာသသီ ဝါစံ, ဒုဗ္ဗိဇာနံ သုဒုဗ္ဗုဓံ;

ကဿ တွံ ဓမ္မမညာယ, ဝါစံ ဘာသသိ ဤဒိသ’’န္တိ.

“你所说之语甚深，难知难觉；你了知谁之法，说出如是之语？”

‘‘ကုမ္ဘကာရော [Pg.33] ပုရေ အာသိံ, ဝေကဠိင်္ဂေ ဃဋီကရော;

မာတာပေတ္တိဘရော အာသိံ, ကဿပဿ ဥပါသကော.

“我昔为陶师，名 घटikāra，在维卡林伽（Vekaḷiṅga）；我孝养父母，是迦叶世尊的优婆塞。”

‘‘ဝိရတော မေထုနာ ဓမ္မာ, ဗြဟ္မစာရီ နိရာမိသော;

အဟုဝါ တေ သဂါမေယျော, အဟုဝါ တေ ပုရေ သခါ.

“我远离淫欲法，修梵行，无物欲；我曾是您的同村人，曾是您的旧友。”

‘‘သောဟမေတေ ပဇာနာမိ, ဝိမုတ္တေ သတ္တ ဘိက္ခဝေါ;

ရာဂဒေါသပရိက္ခီဏေ, တိဏ္ဏေ လောကေ ဝိသတ္တိက’’န္တိ.

“我了知此七位比丘已解脱，贪与瞋已尽，已度世间之执着。”

‘‘ဧဝမေတံ တဒါ အာသိ, ယထာ ဘာသသိ ဘဂ္ဂဝ;

ကုမ္ဘကာရော ပုရေ အာသိ, ဝေကဠိင်္ဂေ ဃဋီကရော;

မာတာပေတ္တိဘရော အာသိ, ကဿပဿ ဥပါသကော.

“巴伽瓦，昔日确是如此，如你所说；他昔为陶师，名 घटikāra，在维卡林伽；他孝养父母，是迦叶世尊的优婆塞。”

‘‘ဝိရတော မေထုနာ ဓမ္မာ, ဗြဟ္မစာရီ နိရာမိသော;

အဟုဝါ မေ သဂါမေယျော, အဟုဝါ မေ ပုရေ သခါ’’တိ.

“他远离淫欲法，修梵行，无物欲；他曾是我的同村人，曾是我的旧友。”

‘‘ဧဝမေတံ ပုရာဏာနံ, သဟာယာနံ အဟု သင်္ဂမော;

ဥဘိန္နံ ဘာဝိတတ္တာနံ, သရီရန္တိမဓာရိန’’န္တိ.

“昔日旧友之相会，确是如此；彼二者皆已修成自身，持有最后之身。”

အာဒိတ္တဝဂ္ဂေါ ပဉ္စမော.

燃品第五

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

အာဒိတ္တံ ကိံဒဒံ အန္နံ, ဧကမူလအနောမိယံ;

အစ္ဆရာဝနရောပဇေတံ, မစ္ဆရေန ဃဋီကရောတိ.

《燃经》、《何施经》、《食经》、《一根经》、《无劣经》、《天女经》、《植林经》、《祇陀经》、《悭吝经》与《 घटikāra经》。

၆. ဇရာဝဂ္ဂေါ

6. 衰老品

၁. ဇရာသုတ္တံ

1. 衰老经

၅၁.

51.

‘‘ကိံသု ယာဝ ဇရာ သာဓု, ကိံသု သာဓု ပတိဋ္ဌိတံ;

ကိံသု နရာနံ ရတနံ, ကိံသု စောရေဟိ ဒူဟရ’’န္တိ.

“何者至老仍为善？何者善安住？何者是人之珍宝？何者盗贼难夺取？”

‘‘သီလံ ယာဝ ဇရာ သာဓု, သဒ္ဓါ သာဓု ပတိဋ္ဌိတာ;

ပညာ နရာနံ ရတနံ, ပုညံ စောရေဟိ ဒူဟရ’’န္တိ.

“戒至老仍为善，信善安住；慧是人之珍宝，福德盗贼难夺取。”

၂. အဇရသာသုတ္တံ

2. 不朽经

၅၂.

52.

‘‘ကိံသု [Pg.34] အဇရသာ သာဓု, ကိံသု သာဓု အဓိဋ္ဌိတံ;

ကိံသု နရာနံ ရတနံ, ကိံသု စောရေဟျဟာရိယ’’န္တိ.

“何者不朽为善？何者善安住？何者是人之珍宝？何者盗贼不能夺？”

‘‘သီလံ အဇရသာ သာဓု, သဒ္ဓါ သာဓု အဓိဋ္ဌိတာ;

ပညာ နရာနံ ရတနံ, ပုညံ စောရေဟျဟာရိယ’’န္တိ.

“戒不朽为善，信善安住；慧是人之珍宝，福德盗贼不能夺。”

၃. မိတ္တသုတ္တံ

3. 友经

၅၃.

53.

‘‘ကိံသု ပဝသတော မိတ္တံ, ကိံသု မိတ္တံ သကေ ဃရေ;

ကိံ မိတ္တံ အတ္ထဇာတဿ, ကိံ မိတ္တံ သမ္ပရာယိက’’န္တိ.

“什么是远行者的朋友？什么是居家的朋友？什么是有事者的朋友？什么是来世的朋友？”

‘‘သတ္ထော ပဝသတော မိတ္တံ, မာတာ မိတ္တံ သကေ ဃရေ;

သဟာယော အတ္ထဇာတဿ, ဟောတိ မိတ္တံ ပုနပ္ပုနံ;

သယံကတာနိ ပုညာနိ, တံ မိတ္တံ သမ္ပရာယိက’’န္တိ.

“同伴是远行者的朋友，母亲是居家的朋友；有事发生时，一再相助的同伴是朋友；自己所造的福德，是来世的朋友。”

၄. ဝတ္ထုသုတ္တံ

4. 事经

၅၄.

54.

‘‘ကိံသု ဝတ္ထု မနုဿာနံ, ကိံသူဓ ပရမော သခါ;

ကိံသု ဘူတာ ဥပဇီဝန္တိ, ယေ ပါဏာ ပထဝိဿိတာ’’တိ.

“什么是人的事？什么是此间最好的朋友？那些依地而住的众生，依何而活？”

‘‘ပုတ္တာ ဝတ္ထု မနုဿာနံ, ဘရိယာ စ ပရမော သခါ;

ဝုဋ္ဌိံ ဘူတာ ဥပဇီဝန္တိ, ယေ ပါဏာ ပထဝိဿိတာ’’တိ.

“子女是人的事，妻子是最好的朋友；那些依地而住的众生，依雨而活。”

၅. ပဌမဇနသုတ္တံ

5. 第一生起经

၅၅.

55.

‘‘ကိံသု ဇနေတိ ပုရိသံ, ကိံသု တဿ ဝိဓာဝတိ;

ကိံသု သံသာရမာပါဒိ, ကိံသု တဿ မဟဗ္ဘယ’’န္တိ.

“什么生起人？他的什么在奔走？什么进入轮回？什么是他的大怖畏？”

‘‘တဏှာ ဇနေတိ ပုရိသံ, စိတ္တမဿ ဝိဓာဝတိ;

သတ္တော သံသာရမာပါဒိ, ဒုက္ခမဿ မဟဗ္ဘယ’’န္တိ.

“渴爱生起人，他的心在奔走；有情进入轮回，苦是他的大怖畏。”

၆. ဒုတိယဇနသုတ္တံ

6. 第二生起经

၅၆.

56.

‘‘ကိံသု [Pg.35] ဇနေတိ ပုရိသံ, ကိံသု တဿ ဝိဓာဝတိ;

ကိံသု သံသာရမာပါဒိ, ကိသ္မာ န ပရိမုစ္စတီ’’တိ.

“什么生起人？他的什么在奔走？什么进入轮回？为何不得解脱？”

‘‘တဏှာ ဇနေတိ ပုရိသံ, စိတ္တမဿ ဝိဓာဝတိ;

သတ္တော သံသာရမာပါဒိ, ဒုက္ခာ န ပရိမုစ္စတီ’’တိ.

“渴爱生起人，他的心在奔走；有情进入轮回，从苦不得解脱。”

၇. တတိယဇနသုတ္တံ

7. 第三生起经

၅၇.

57.

‘‘ကိံသု ဇနေတိ ပုရိသံ, ကိံသု တဿ ဝိဓာဝတိ;

ကိံသု သံသာရမာပါဒိ, ကိံသု တဿ ပရာယန’’န္တိ.

“什么生起人？他的什么在奔走？什么进入轮回？什么是他的归趣？”

‘‘တဏှာ ဇနေတိ ပုရိသံ, စိတ္တမဿ ဝိဓာဝတိ;

သတ္တော သံသာရမာပါဒိ, ကမ္မံ တဿ ပရာယန’’န္တိ.

“渴爱生起人，他的心在奔走；有情进入轮回，业是他的归趣。”

၈. ဥပ္ပထသုတ္တံ

8. 邪道经

၅၈.

58.

‘‘ကိံသု ဥပ္ပထော အက္ခာတော, ကိံသု ရတ္တိန္ဒိဝက္ခယော;

ကိံ မလံ ဗြဟ္မစရိယဿ, ကိံ သိနာနမနောဒက’’န္တိ.

“什么被称为邪道？什么是日夜的耗尽？什么是梵行之垢？什么是无水之浴？”

‘‘ရာဂေါ ဥပ္ပထော အက္ခာတော, ဝယော ရတ္တိန္ဒိဝက္ခယော;

ဣတ္ထီ မလံ ဗြဟ္မစရိယဿ, ဧတ္ထာယံ သဇ္ဇတေ ပဇာ;

တပေါ စ ဗြဟ္မစရိယဉ္စ, တံ သိနာနမနောဒက’’န္တိ.

“贪欲被称为邪道，年寿是日夜的耗尽；女人是梵行之垢，众生于此执着；苦行与梵行，那是无水之浴。”

၉. ဒုတိယသုတ္တံ

9. 伴侣经

၅၉.

59.

‘‘ကိံသု ဒုတိယာ ပုရိသဿ ဟောတိ, ကိံသု စေနံ ပသာသတိ;

ကိဿ စာဘိရတော မစ္စော, သဗ္ဗဒုက္ခာ ပမုစ္စတီ’’တိ.

“什么是人的伴侣？什么教导他？世人乐于何事，能从一切苦中解脱？”

‘‘သဒ္ဓါ ဒုတိယာ ပုရိသဿ ဟောတိ, ပညာ စေနံ ပသာသတိ;

နိဗ္ဗာနာဘိရတော မစ္စော, သဗ္ဗဒုက္ခာ ပမုစ္စတီ’’တိ.

“信心是人的同伴，智慧教导他；有情乐于涅槃，从一切苦中解脱。”

၁၀. ကဝိသုတ္တံ

10. 诗人经

၆၀.

60.

‘‘ကိံသု နိဒါနံ ဂါထာနံ, ကိံသု တာသံ ဝိယဉ္ဇနံ;

ကိံသု သန္နိဿိတာ ဂါထာ, ကိံသု ဂါထာနမာသယော’’တိ.

“偈颂的根源是什么？其文句是什么？偈颂依止于什么？偈颂的住处是什么？”

‘‘ဆန္ဒော [Pg.36] နိဒါနံ ဂါထာနံ, အက္ခရာ တာသံ ဝိယဉ္ဇနံ;

နာမသန္နိဿိတာ ဂါထာ, ကဝိ ဂါထာနမာသယော’’တိ.

“韵律是偈颂的根源，字母是其文句；偈颂依止于名，诗人是偈颂的住处。”

ဇရာဝဂ္ဂေါ ဆဋ္ဌော.

老品第六

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ဇရာ အဇရသာ မိတ္တံ, ဝတ္ထု တီဏိ ဇနာနိ စ;

ဥပ္ပထော စ ဒုတိယော စ, ကဝိနာ ပူရိတော ဝဂ္ဂေါတိ.

老、不老、友、事，三篇生，以及歧途、第二，连同诗人，此品圆满。

၇. အဒ္ဓဝဂ္ဂေါ

7. 统摄品

၁. နာမသုတ္တံ

1. 名经

၆၁.

61.

‘‘ကိံသု သဗ္ဗံ အဒ္ဓဘဝိ, ကိသ္မာ ဘိယျော န ဝိဇ္ဇတိ;

ကိဿဿု ဧကဓမ္မဿ, သဗ္ဗေဝ ဝသမနွဂူ’’တိ.

“何者统摄一切？无有何者超越它？一切皆归于何一法之掌控？”

‘‘နာမံ သဗ္ဗံ အဒ္ဓဘဝိ, နာမာ ဘိယျော န ဝိဇ္ဇတိ;

နာမဿ ဧကဓမ္မဿ, သဗ္ဗေဝ ဝသမနွဂူ’’တိ.

“名统摄一切，无有何者超越名；一切皆归于名此一法之掌控。”

၂. စိတ္တသုတ္တံ

2. 心经

၆၂.

62.

‘‘ကေနဿု နီယတိ လောကော, ကေနဿု ပရိကဿတိ;

ကိဿဿု ဧကဓမ္မဿ, သဗ္ဗေဝ ဝသမနွဂူ’’တိ.

“世间由何所引导？由何所牵引？一切皆归于何一法之掌控？”

‘‘စိတ္တေန နီယတိ လောကော, စိတ္တေန ပရိကဿတိ;

စိတ္တဿ ဧကဓမ္မဿ, သဗ္ဗေဝ ဝသမနွဂူ’’တိ.

“世间由心所引导，由心所牵引；一切皆归于心此一法之掌控。”

၃. တဏှာသုတ္တံ

3. 渴爱经

၆၃.

63.

‘‘ကေနဿု နီယတိ လောကော, ကေနဿု ပရိကဿတိ;

ကိဿဿု ဧကဓမ္မဿ, သဗ္ဗေဝ ဝသမနွဂူ’’တိ.

“世间由何所引导？由何所牵引？一切皆归于何一法之掌控？”

‘‘တဏှာယ နီယတိ လောကော, တဏှာယ ပရိကဿတိ;

တဏှာယ ဧကဓမ္မဿ, သဗ္ဗေဝ ဝသမနွဂူ’’တိ.

“世间由渴爱所引导，由渴爱所牵引；一切皆归于渴爱此一法之掌控。”

၄. သံယောဇနသုတ္တံ

4. 结缚经

၆၄.

64.

‘‘ကိံသု [Pg.37] သံယောဇနော လောကော, ကိံသု တဿ ဝိစာရဏံ;

ကိဿဿု ဝိပ္ပဟာနေန, နိဗ္ဗာနံ ဣတိ ဝုစ္စတီ’’တိ.

“世间的结缚是什么？它的漫游是什么？舍离了什么，被称为涅槃？”

‘‘နန္ဒီသံယောဇနော လောကော, ဝိတက္ကဿ ဝိစာရဏံ;

တဏှာယ ဝိပ္ပဟာနေန, နိဗ္ဗာနံ ဣတိ ဝုစ္စတီ’’တိ.

“欢喜是世间的结缚，寻是它的漫游；舍离了渴爱，被称为涅槃。”

၅. ဗန္ဓနသုတ္တံ

5. 束缚经

၆၅.

65.

‘‘ကိံသု သမ္ဗန္ဓနော လောကော, ကိံသု တဿ ဝိစာရဏံ;

ကိဿဿု ဝိပ္ပဟာနေန, သဗ္ဗံ ဆိန္ဒတိ ဗန္ဓန’’န္တိ.

“世间的束缚是什么？它的漫游是什么？舍离了什么，能斩断一切束缚？”

‘‘နန္ဒီသမ္ဗန္ဓနော လောကော, ဝိတက္ကဿ ဝိစာရဏံ;

တဏှာယ ဝိပ္ပဟာနေန, သဗ္ဗံ ဆိန္ဒတိ ဗန္ဓန’’န္တိ.

“欢喜是世间的束缚，寻是它的漫游；舍离了渴爱，能斩断一切束缚。”

၆. အတ္တဟတသုတ္တံ

6. 自损经

၆၆.

66.

‘‘ကေနဿုဗ္ဘာဟတော လောကော, ကေနဿု ပရိဝါရိတော;

ကေန သလ္လေန ဩတိဏ္ဏော, ကိဿ ဓူပါယိတော သဒါ’’တိ.

“世间为谁所征服？为谁所围绕？为谁之箭所刺？恒为谁所燃烧？”

‘‘မစ္စုနာဗ္ဘာဟတော လောကော, ဇရာယ ပရိဝါရိတော;

တဏှာသလ္လေန ဩတိဏ္ဏော, ဣစ္ဆာဓူပါယိတော သဒါ’’တိ.

“世间为死所征服，为老所围绕；为渴爱之箭所刺，恒为欲所燃烧。”

၇. ဥဍ္ဍိတသုတ္တံ

7. 钩取经

၆၇.

67.

‘‘ကေနဿု ဥဍ္ဍိတော လောကော, ကေနဿု ပရိဝါရိတော;

ကေနဿု ပိဟိတော လောကော, ကိသ္မိံ လောကော ပတိဋ္ဌိတော’’တိ.

“世间为谁所钩取？为谁所围绕？世间为谁所覆盖？世间立于何处？”

‘‘တဏှာယ ဥဍ္ဍိတော လောကော, ဇရာယ ပရိဝါရိတော;

မစ္စုနာ ပိဟိတော လောကော, ဒုက္ခေ လောကော ပတိဋ္ဌိတော’’တိ.

“世间为渴爱所钩取，为老所围绕；世间为死所覆盖，世间立于苦。”

၈. ပိဟိတသုတ္တံ

8. 覆盖经

၆၈.

68.

‘‘ကေနဿု ပိဟိတော လောကော, ကိသ္မိံ လောကော ပတိဋ္ဌိတော;

ကေနဿု ဥဍ္ဍိတော လောကော, ကေနဿု ပရိဝါရိတော’’တိ.

“世间为谁所覆盖？世间立于何处？世间为谁所钩取？为谁所围绕？”

‘‘မစ္စုနာ [Pg.38] ပိဟိတော လောကော, ဒုက္ခေ လောကော ပတိဋ္ဌိတော;

တဏှာယ ဥဍ္ဍိတော လောကော, ဇရာယ ပရိဝါရိတော’’တိ.

“世间为死所覆盖，世间立于苦；世间为渴爱所钩取，为老所围绕。”

၉. ဣစ္ဆာသုတ္တံ

9. 欲求经

၆၉.

69.

‘‘ကေနဿု ဗဇ္ဈတီ လောကော, ကိဿ ဝိနယာယ မုစ္စတိ;

ကိဿဿု ဝိပ္ပဟာနေန, သဗ္ဗံ ဆိန္ဒတိ ဗန္ဓန’’န္တိ.

“世间为谁所束缚？调伏于谁而解脱？舍断于谁，能斩断一切束缚？”

‘‘ဣစ္ဆာယ ဗဇ္ဈတီ လောကော, ဣစ္ဆာဝိနယာယ မုစ္စတိ;

ဣစ္ဆာယ ဝိပ္ပဟာနေန, သဗ္ဗံ ဆိန္ဒတိ ဗန္ဓန’’န္တိ.

“世间为欲求所束缚，调伏欲求而解脱；舍断欲求，能斩断一切束缚。”

၁၀. လောကသုတ္တံ

10. 世间经

၇၀.

70.

‘‘ကိသ္မိံ လောကော သမုပ္ပန္နော, ကိသ္မိံ ကုဗ္ဗတိ သန္ထဝံ;

ကိဿ လောကော ဥပါဒါယ, ကိသ္မိံ လောကော ဝိဟညတီ’’တိ.

“世间于何处生起？于何处行亲密？执取于何物？于何处受折磨？”

‘‘ဆသု လောကော သမုပ္ပန္နော, ဆသု ကုဗ္ဗတိ သန္ထဝံ;

ဆန္နမေဝ ဥပါဒါယ, ဆသု လောကော ဝိဟညတီ’’တိ.

“世间于六处生起，于六处行亲密；唯执取于六处，于六处受折磨。”

အဒ္ဓဝဂ္ဂေါ သတ္တမော.

第七品完。

တဿုဒ္ဒါနံ –

此品之摄颂：

နာမံ စိတ္တဉ္စ တဏှာ စ, သံယောဇနဉ္စ ဗန္ဓနာ;

အဗ္ဘာဟတုဍ္ဍိတော ပိဟိတော, ဣစ္ဆာ လောကေန တေ ဒသာတိ.

《名》、《心》、《渴爱》、《结》与《缚》；《征服》、《钩取》、《覆盖》、《欲求》与《世间》，此为十经。

၈. ဆေတွာဝဂ္ဂေါ

8. 斩断品

၁. ဆေတွာသုတ္တံ

1. 斩断经

၇၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

71. 缘起于舍卫城。一位天神立于一旁，以偈颂对世尊说：

‘‘ကိံသု ဆေတွာ သုခံ သေတိ, ကိံသု ဆေတွာ န သောစတိ;

ကိဿဿု ဧကဓမ္မဿ, ဝဓံ ရောစေသိ ဂေါတမာ’’တိ.

“斩断何者得安眠？斩断何者不忧愁？乔达摩，您嘉许灭除哪一法？”

‘‘ကောဓံ [Pg.39] ဆေတွာ သုခံ သေတိ, ကောဓံ ဆေတွာ န သောစတိ;

ကောဓဿ ဝိသမူလဿ, မဓုရဂ္ဂဿ ဒေဝတေ;

ဝဓံ အရိယာ ပသံသန္တိ, တဉှိ ဆေတွာ န သောစတီ’’တိ.

“斩断瞋恚得安眠，斩断瞋恚不忧愁。天神，圣者们赞叹灭除那毒根蜜顶的瞋恚，因为斩断它，便不再忧愁。”

၂. ရထသုတ္တံ

2. 车经

၇၂.

72.

‘‘ကိံသု ရထဿ ပညာဏံ, ကိံသု ပညာဏမဂ္ဂိနော;

ကိံသု ရဋ္ဌဿ ပညာဏံ, ကိံသု ပညာဏမိတ္ထိယာ’’တိ.

“何为车之标识？何为火之标识？何为国之标识？何为女之标识？”

‘‘ဓဇော ရထဿ ပညာဏံ, ဓူမော ပညာဏမဂ္ဂိနော;

ရာဇာ ရဋ္ဌဿ ပညာဏံ, ဘတ္တာ ပညာဏမိတ္ထိယာ’’တိ.

“旗为车之标识，烟为火之标识；王为国之标识，夫为女之标识。”

၃. ဝိတ္တသုတ္တံ

3. 财富经

၇၃.

73.

‘‘ကိံသူဓ ဝိတ္တံ ပုရိသဿ သေဋ္ဌံ, ကိံသု သုစိဏ္ဏော သုခမာဝဟတိ;

ကိံသု ဟဝေ သာဒုတရံ ရသာနံ, ကထံဇီဝိံ ဇီဝိတမာဟု သေဋ္ဌ’’န္တိ.

“于此，何为人之最胜财？何法善行能引安乐？诸味之中，何味更甘美？云何而活，其生被称为最胜？”

‘‘သဒ္ဓီဓ ဝိတ္တံ ပုရိသဿ သေဋ္ဌံ, ဓမ္မော သုစိဏ္ဏော သုခမာဝဟတိ;

သစ္စံ ဟဝေ သာဒုတရံ ရသာနံ, ပညာဇီဝိံ ဇီဝိတမာဟု သေဋ္ဌ’’န္တိ.

“于此，信为人之最胜财，法若善行能引安乐；真实确为诸味更甘美，以慧而活，其生被称为最胜。”

၄. ဝုဋ္ဌိသုတ္တံ

4. 雨经

၇၄.

74.

‘‘ကိံသု ဥပ္ပတတံ သေဋ္ဌံ, ကိံသု နိပတတံ ဝရံ;

ကိံသု ပဝဇမာနာနံ, ကိံသု ပဝဒတံ ဝရ’’န္တိ.

“升起者中，何物最胜？落下者中，何物最佳？行进者中，何者最胜？言说者中，何人最佳？”

‘‘ဗီဇံ ဥပ္ပတတံ သေဋ္ဌံ, ဝုဋ္ဌိ နိပတတံ ဝရာ;

ဂါဝေါ ပဝဇမာနာနံ, ပုတ္တော ပဝဒတံ ဝရောတိ.

“升起者中种子最胜，落下者中雨水最佳；行进者中牛为最胜，言说者中子为最佳。”

‘‘ဝိဇ္ဇာ ဥပ္ပတတံ သေဋ္ဌာ, အဝိဇ္ဇာ နိပတတံ ဝရာ;

သံဃော ပဝဇမာနာနံ, ဗုဒ္ဓေါ ပဝဒတံ ဝရော’’တိ.

“明为升起者之最胜，无明为落下者之最佳；僧伽为行进者之最胜，佛陀为言说者之最佳。”

၅. ဘီတာသုတ္တံ

5. 怖畏经

၇၅.

75.

‘‘ကိံသူဓ ဘီတာ ဇနတာ အနေကာ,မဂ္ဂေါ စနေကာယတနပ္ပဝုတ္တော;

ပုစ္ဆာမိ တံ ဂေါတမ ဘူရိပည,ကိသ္မိံ ဌိတော ပရလောကံ န ဘာယေ’’တိ.

“于此，众多之人为何怖畏？道已由多门宣说。广慧之乔达摩，我今问您：安住于何法，则不惧后世？”

‘‘ဝါစံ [Pg.40] မနဉ္စ ပဏိဓာယ သမ္မာ,ကာယေန ပါပါနိ အကုဗ္ဗမာနော;

ဗဝှန္နပါနံ ဃရမာဝသန္တော,သဒ္ဓေါ မုဒူ သံဝိဘာဂီ ဝဒညူ;

ဧတေသု ဓမ္မေသု ဌိတော စတူသု,ဓမ္မေ ဌိတော ပရလောကံ န ဘာယေ’’တိ.

“善立言语与心意，身不作诸恶；居家而饮食丰足，具信、柔和、乐于分享、善施。安住于此四法，住立于正法者，不惧于后世。”

၆. နဇီရတိသုတ္တံ

6. 不朽经

၇၆.

76.

‘‘ကိံ ဇီရတိ ကိံ န ဇီရတိ, ကိံသု ဥပ္ပထောတိ ဝုစ္စတိ;

ကိံသု ဓမ္မာနံ ပရိပန္ထော, ကိံသု ရတ္တိန္ဒိဝက္ခယော;

ကိံ မလံ ဗြဟ္မစရိယဿ, ကိံ သိနာနမနောဒကံ.

“何者会朽坏？何者不朽坏？何者被称为歧途？何者是诸法之障碍？何为日夜之损耗？何为梵行之垢染？何为无水之沐浴？”

‘‘ကတိ လောကသ္မိံ ဆိဒ္ဒါနိ, ယတ္ထ ဝိတ္တံ န တိဋ္ဌတိ;

ဘဂဝန္တံ ပုဋ္ဌုမာဂမ္မ, ကထံ ဇာနေမု တံ မယ’’န္တိ.

“世间有多少漏洞，令财富无法存留？我等前来请问世尊，我们如何能知晓？”

‘‘ရူပံ ဇီရတိ မစ္စာနံ, နာမဂေါတ္တံ န ဇီရတိ;

ရာဂေါ ဥပ္ပထောတိ ဝုစ္စတိ.

“世人之色身会朽坏，名与氏则不朽坏；贪欲被称为歧途。”

‘‘လောဘော ဓမ္မာနံ ပရိပန္ထော, ဝယော ရတ္တိန္ဒိဝက္ခယော;

ဣတ္ထီ မလံ ဗြဟ္မစရိယဿ, ဧတ္ထာယံ သဇ္ဇတေ ပဇာ;

တပေါ စ ဗြဟ္မစရိယဉ္စ, တံ သိနာနမနောဒကံ.

“贪是诸善法之障碍，年岁是日夜之消逝；女人是梵行之污垢，众生于此执著；苦行与梵行，此即无水之沐浴。”

‘‘ဆ လောကသ္မိံ ဆိဒ္ဒါနိ, ယတ္ထ ဝိတ္တံ န တိဋ္ဌတိ;

အာလသျဉ္စ ပမာဒေါ စ, အနုဋ္ဌာနံ အသံယမော;

နိဒ္ဒါ တန္ဒီ စ တေ ဆိဒ္ဒေ, သဗ္ဗသော တံ ဝိဝဇ္ဇယေ’’တိ.

“世间有六个漏洞，福德资财无法存留：懒惰、放逸、不勤奋、不自制、嗜睡与疲倦。此等漏洞，应完全避免。”

၇. ဣဿရိယသုတ္တံ

7. 主宰经

၇၇.

77.

‘‘ကိံသု ဣဿရိယံ လောကေ, ကိံသု ဘဏ္ဍာနမုတ္တမံ;

ကိံသု သတ္ထမလံ လောကေ, ကိံသု လောကသ္မိမဗ္ဗုဒံ.

“世间何者为主宰？何为财物之最上者？世间何为武器之垢？世间何为祸患？”

‘‘ကိံသု ဟရန္တံ ဝါရေန္တိ, ဟရန္တော ပန ကော ပိယော;

ကိံသု ပုနပ္ပုနာယန္တံ, အဘိနန္ဒန္တိ ပဏ္ဍိတာ’’တိ.

“谁在拿取时会遭阻止？谁在拿取时会受喜爱？谁一再前来，为智者所欣喜？”

‘‘ဝသော [Pg.41] ဣဿရိယံ လောကေ, ဣတ္ထီ ဘဏ္ဍာနမုတ္တမံ;

ကောဓော သတ္ထမလံ လောကေ, စောရာ လောကသ္မိမဗ္ဗုဒါ.

“掌控是世间的主宰，女人是财物之最上者；嗔是世间的武器之垢，盗贼是世间的祸患。”

‘‘စောရံ ဟရန္တံ ဝါရေန္တိ, ဟရန္တော သမဏော ပိယော;

သမဏံ ပုနပ္ပုနာယန္တံ, အဘိနန္ဒန္တိ ပဏ္ဍိတာ’’တိ.

“盗贼拿取时会遭阻止，沙门拿取时会受喜爱；沙门一再前来，为智者所欣喜。”

၈. ကာမသုတ္တံ

8. 欲经

၇၈.

78.

‘‘ကိမတ္ထကာမော န ဒဒေ, ကိံ မစ္စော န ပရိစ္စဇေ;

ကိံသု မုဉ္စေယျ ကလျာဏံ, ပါပိကံ န စ မောစယေ’’တိ.

“求利益者不施何物？世人不舍何物？应说何善言，不应说何恶言？”

‘‘အတ္တာနံ န ဒဒေ ပေါသော, အတ္တာနံ န ပရိစ္စဇေ;

ဝါစံ မုဉ္စေယျ ကလျာဏံ, ပါပိကဉ္စ န မောစယေ’’တိ.

“人不应施予自身，不应舍弃自身；应说善言，不应说恶言。”

၉. ပါထေယျသုတ္တံ

9. 行资经

၇၉.

79.

‘‘ကိံသု ဗန္ဓတိ ပါထေယျံ, ကိံသု ဘောဂါနမာသယော;

ကိံသု နရံ ပရိကဿတိ, ကိံသု လောကသ္မိ ဒုဇ္ဇဟံ;

ကိသ္မိံ ဗဒ္ဓါ ပုထူ သတ္တာ, ပါသေန သကုဏီ ယထာ’’တိ.

“何物捆绑行资？何为财富之所依？何物牵引人？世间何物难舍弃？众多有情被何物所缚，犹如飞鸟陷入罗网？”

‘‘သဒ္ဓါ ဗန္ဓတိ ပါထေယျံ, သိရီ ဘောဂါနမာသယော;

ဣစ္ဆာ နရံ ပရိကဿတိ, ဣစ္ဆာ လောကသ္မိ ဒုဇ္ဇဟာ;

ဣစ္ဆာဗဒ္ဓါ ပုထူ သတ္တာ, ပါသေန သကုဏီ ယထာ’’တိ.

“信捆绑行资，幸运为财富之所依；欲牵引人，欲在世间难舍弃；众多有情为欲所缚，犹如飞鸟陷入罗网。”

၁၀. ပဇ္ဇောတသုတ္တံ

10. 光明经

၈၀.

80.

‘‘ကိံသု လောကသ္မိ ပဇ္ဇောတော, ကိံသု လောကသ္မိ ဇာဂရော;

ကိံသု ကမ္မေ သဇီဝါနံ, ကိမဿ ဣရိယာပထော.

“世间何为光明？世间何为觉醒？劳作者的同伴为何？其生计为何？”

‘‘ကိံသု အလသံ အနလသဉ္စ, မာတာ ပုတ္တံဝ ပေါသတိ;

ကိံ ဘူတာ ဥပဇီဝန္တိ, ယေ ပါဏာ ပထဝိဿိတာ’’တိ.

“何物如母育子般，养育懒惰者与勤勉者？依地而住的众生，赖何物维生？”

‘‘ပညာ လောကသ္မိ ပဇ္ဇောတော, သတိ လောကသ္မိ ဇာဂရော;

ဂါဝေါ ကမ္မေ သဇီဝါနံ, သီတဿ ဣရိယာပထော.

“智慧是世间的光明，念是世间的觉醒；牛是劳作者的同伴，犁是其生计。”

‘‘ဝုဋ္ဌိ အလသံ အနလသဉ္စ, မာတာ ပုတ္တံဝ ပေါသတိ;

ဝုဋ္ဌိံ ဘူတာ ဥပဇီဝန္တိ, ယေ ပါဏာ ပထဝိဿိတာ’’တိ.

“雨水如母育子般，养育懒惰者与勤勉者；依地而住的众生，赖雨水维生。”

၁၁. အရဏသုတ္တံ

11. 无诤经

၈၁.

81.

‘‘ကေသူဓ [Pg.42] အရဏာ လောကေ, ကေသံ ဝုသိတံ န နဿတိ;

ကေဓ ဣစ္ဆံ ပရိဇာနန္တိ, ကေသံ ဘောဇိဿိယံ သဒါ.

“此世间谁是无诤者？谁的梵行不毁坏？谁能遍知欲求？谁能永远得自在？

‘‘ကိံသု မာတာ ပိတာ ဘာတာ, ဝန္ဒန္တိ နံ ပတိဋ္ဌိတံ;

ကိံသု ဣဓ ဇာတိဟီနံ, အဘိဝါဒေန္တိ ခတ္တိယာ’’တိ.

“父母兄弟礼敬哪位安立者？刹帝利在此礼敬哪位出身低贱者？”

‘‘သမဏီဓ အရဏာ လောကေ, သမဏာနံ ဝုသိတံ န နဿတိ;

သမဏာ ဣစ္ဆံ ပရိဇာနန္တိ, သမဏာနံ ဘောဇိဿိယံ သဒါ.

“此世间沙门是无诤者，沙门的梵行不毁坏；沙门遍知欲求，沙门永远得自在。

‘‘သမဏံ မာတာ ပိတာ ဘာတာ, ဝန္ဒန္တိ နံ ပတိဋ္ဌိတံ;

သမဏီဓ ဇာတိဟီနံ, အဘိဝါဒေန္တိ ခတ္တိယာ’’တိ.

“父母兄弟礼敬安立的沙门；刹帝利在此礼敬出身低贱的沙门。”

ဆေတွာဝဂ္ဂေါ အဋ္ဌမော.

第八，斩断品

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ဆေတွာ ရထဉ္စ စိတ္တဉ္စ, ဝုဋ္ဌိ ဘီတာ နဇီရတိ;

ဣဿရံ ကာမံ ပါထေယျံ, ပဇ္ဇောတော အရဏေန စာတိ.

斩断、车、心、雨、怖畏、不衰、主宰、欲、行资、光明与无诤。

ဒေဝတာသံယုတ္တံ သမတ္တံ.

天神相应 终

၂. ဒေဝပုတ္တသံယုတ္တံ

2. 天子相应

၁. ပဌမဝဂ္ဂေါ

1. 第一品

၁. ပဌမကဿပသုတ္တံ

1. 第一迦叶经

၈၂. ဧဝံ [Pg.43] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ ကဿပေါ ဒေဝပုတ္တော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ ကဿပေါ ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘိက္ခုံ ဘဂဝါ ပကာသေသိ, နော စ ဘိက္ခုနော အနုသာသ’’န္တိ. ‘‘တေန ဟိ ကဿပ, တညေဝေတ္ထ ပဋိဘာတူ’’တိ.

82. 如是我闻：一时，世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇陀林(Jetavana)给孤独园(Anāthapiṇḍikassa ārāma)。那时，迦叶(Kassapa)天子于后夜时分，以殊胜的光芒遍照整个祇陀林，来到世尊那里。抵达后，他顶礼世尊，然后站在一旁。站在一旁的迦叶天子对世尊说：“世尊，您阐明了比丘，但没有阐明对比丘的教诫。”“那么，迦叶，就让你来阐明吧。”

‘‘သုဘာသိတဿ သိက္ခေထ, သမဏူပါသနဿ စ;

ဧကာသနဿ စ ရဟော, စိတ္တဝူပသမဿ စာ’’တိ.

“应当学习善说，以及亲近沙门；也当学习独坐静处，以及平息自心。”

ဣဒမဝေါစ ကဿပေါ ဒေဝပုတ္တော; သမနုညော သတ္ထာ အဟောသိ. အထ ခေါ ကဿပေါ ဒေဝပုတ္တော ‘‘သမနုညော မေ သတ္ထာ’’တိ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

迦叶天子说了这话，导师予以认可。于是，迦叶天子心想：“导师已认可我。”便顶礼世尊，右绕后，就在那里消失了。

၂. ဒုတိယကဿပသုတ္တံ

2. 第二迦叶经

၈၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ ကဿပေါ ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

83. 舍卫城（Sāvatthī）因缘。迦叶（Kassapa）天子立于一旁，于世尊前，说此偈言：

‘‘ဘိက္ခု သိယာ ဈာယီ ဝိမုတ္တစိတ္တော,အာကင်္ခေ စေ ဟဒယဿာနုပတ္တိံ;

လောကဿ ဉတွာ ဥဒယဗ္ဗယဉ္စ,သုစေတသော အနိဿိတော တဒါနိသံသော’’တိ.

“比丘若希求证得阿拉汉果，则应为禅修者，心已解脱；了知世间之生灭后，具善心而无所依止，此即是其果报。”

၃. မာဃသုတ္တံ

3. 摩伽经

၈၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ မာဃော ဒေဝပုတ္တော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ[Pg.44]. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ မာဃော ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

84. 舍卫城（Sāvatthī）因缘。其时，摩伽（Māgha）天子于后夜时分，容色殊胜，遍照整个祇陀林（Jetavana）后，前来拜见世尊。他走近后，顶礼世尊，立于一旁。立于一旁后，摩伽天子以偈颂对世尊言：

‘‘ကိံသု ဆေတွာ သုခံ သေတိ, ကိံသု ဆေတွာ န သောစတိ;

ကိဿဿု ဧကဓမ္မဿ, ဝဓံ ရောစေသိ ဂေါတမာ’’တိ.

“斩断何物得安眠？斩断何物得无忧？乔达摩，您称许断除哪一法？”

‘‘ကောဓံ ဆေတွာ သုခံ သေတိ, ကောဓံ ဆေတွာ န သောစတိ;

ကောဓဿ ဝိသမူလဿ, မဓုရဂ္ဂဿ ဝတြဘူ;

ဝဓံ အရိယာ ပသံသန္တိ, တဉှိ ဆေတွာ န သောစတီ’’တိ.

“斩断愤怒得安眠，斩断愤怒得无忧。征服Vatra者，愤怒根毒而顶蜜，圣者赞其断，断彼实无忧。”

၄. မာဂဓသုတ္တံ

4. 摩揭陀经

၈၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ မာဂဓော ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

85. 舍卫城（Sāvatthī）因缘。摩揭陀（Māgadha）天子立于一旁，以偈颂对世尊言：

‘‘ကတိ လောကသ္မိံ ပဇ္ဇောတာ, ယေဟိ လောကော ပကာသတိ;

ဘဝန္တံ ပုဋ္ဌုမာဂမ္မ, ကထံ ဇာနေမု တံ မယ’’န္တိ.

“世间光明有几何？世界由之而显耀。我等前来请教尊者，此事我等如何知？”

‘‘စတ္တာရော လောကေ ပဇ္ဇောတာ, ပဉ္စမေတ္ထ န ဝိဇ္ဇတိ;

ဒိဝါ တပတိ အာဒိစ္စော, ရတ္တိမာဘာတိ စန္ဒိမာ.

“世间光明有四种，此处无有第五者；白日太阳照耀，夜晚明月发光。

‘‘အထ အဂ္ဂိ ဒိဝါရတ္တိံ, တတ္ထ တတ္ထ ပကာသတိ;

သမ္ဗုဒ္ဓေါ တပတံ သေဋ္ဌော, ဧသာ အာဘာ အနုတ္တရာ’’တိ.

“再者，火焰日与夜，于各处皆放光；正自觉者于发光者中为最胜，此是无上之光明。”

၅. ဒါမလိသုတ္တံ

5. 达摩利经

၈၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ ဒါမလိ ဒေဝပုတ္တော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ ဒါမလိ ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

86. 舍卫城（Sāvatthī）因缘。其时，达摩利（Dāmali）天子于后夜时分，容色殊胜，遍照整个祇陀林（Jetavana）后，前来拜见世尊。他走近后，顶礼世尊，立于一旁。立于一旁后，达摩利天子于世尊前，说此偈言：

‘‘ကရဏီယမေတံ ဗြာဟ္မဏေန, ပဓာနံ အကိလာသုနာ;

ကာမာနံ ဝိပ္ပဟာနေန, န တေနာသီသတေ ဘဝ’’န္တိ.

“婆罗门应不懈地作此精勤；以舍离诸欲，因而不希求于有。”

‘‘နတ္ထိ ကိစ္စံ ဗြာဟ္မဏဿ (ဒါမလီတိ ဘဂဝါ),ကတကိစ္စော ဟိ ဗြာဟ္မဏော.

（世尊对达摩利说：）“婆罗门已无所应作，因为婆罗门是已作所作者。”

‘‘ယာဝ [Pg.45] န ဂါဓံ လဘတိ နဒီသု,အာယူဟတိ သဗ္ဗဂတ္တေဘိ ဇန္တု;

ဂါဓဉ္စ လဒ္ဓါန ထလေ ဌိတော ယော,နာယူဟတီ ပါရဂတော ဟိ သောဝ.

“众生在河中未得立足处时，便以全身奋力游；一旦获得立足处，立于坚实之地，他就不再努力，因为他已到彼岸。”

‘‘ဧသူပမာ ဒါမလိ ဗြာဟ္မဏဿ,ခီဏာသဝဿ နိပကဿ ဈာယိနော;

ပပ္ပုယျ ဇာတိမရဏဿ အန္တံ,နာယူဟတီ ပါရဂတော ဟိ သော’’တိ.

“达摩利，此即婆罗门之譬喻：漏尽、具慧、禅修者，已达生死之尽头，他不再努力，因为他已到彼岸。”

၆. ကာမဒသုတ္တံ

6. 迦摩达经

၈၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ ကာမဒေါ ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဒုက္ကရံ ဘဂဝါ, သုဒုက္ကရံ ဘဂဝါ’’တိ.

87. 缘于舍卫城。在一旁站立的迦摩达天子对世尊说了这番话：“世尊，难行啊！世尊，极其难行啊！”

‘‘ဒုက္ကရံ ဝါပိ ကရောန္တိ (ကာမဒါတိ ဘဂဝါ),သေခါ သီလသမာဟိတာ;

ဌိတတ္တာ အနဂါရိယုပေတဿ,တုဋ္ဌိ ဟောတိ သုခါဝဟာ’’တိ.

（世尊对迦摩达说：）“有学之人戒行具足，心性坚定，他们亦能行难行之事；对出家者而言，知足能带来安乐。”

‘‘ဒုလ္လဘာ ဘဂဝါ ယဒိဒံ တုဋ္ဌီ’’တိ.

“世尊，这所谓的知足，实为难得。”

‘‘ဒုလ္လဘံ ဝါပိ လဘန္တိ (ကာမဒါတိ ဘဂဝါ),စိတ္တဝူပသမေ ရတာ;

ယေသံ ဒိဝါ စ ရတ္တော စ,ဘာဝနာယ ရတော မနော’’တိ.

（世尊对迦摩达说：）“那些乐于心寂止、其心日夜乐于修习的人，他们亦能获得难得的知足。”

‘‘ဒုဿမာဒဟံ ဘဂဝါ ယဒိဒံ စိတ္တ’’န္တိ.

“世尊，这所谓的心，实难调定。”

‘‘ဒုဿမာဒဟံ ဝါပိ သမာဒဟန္တိ (ကာမဒါတိ ဘဂဝါ),ဣန္ဒြိယူပသမေ ရတာ;

တေ ဆေတွာ မစ္စုနော ဇာလံ,အရိယာ ဂစ္ဆန္တိ ကာမဒါ’’တိ.

（世尊对迦摩达说：）“那些乐于诸根寂静的人，他们亦能调定难调定之心。迦摩达，那些圣者斩断死神之网而去。”

‘‘ဒုဂ္ဂမော [Pg.46] ဘဂဝါ ဝိသမော မဂ္ဂေါ’’တိ.

“世尊，道路难行，崎岖不平。”

‘‘ဒုဂ္ဂမေ ဝိသမေ ဝါပိ, အရိယာ ဂစ္ဆန္တိ ကာမဒ;

အနရိယာ ဝိသမေ မဂ္ဂေ, ပပတန္တိ အဝံသိရာ;

အရိယာနံ သမော မဂ္ဂေါ, အရိယာ ဟိ ဝိသမေ သမာ’’တိ.

“迦摩达，纵然难行、崎岖，圣者们依然前行。非圣者在崎岖的道路上头朝下地堕落。对圣者而言，道路是平坦的，因为圣者在不平的众生中是平等的。”

၇. ပဉ္စာလစဏ္ဍသုတ္တံ

7. 般遮罗旃陀经

၈၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ ပဉ္စာလစဏ္ဍော ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

88. 缘于舍卫城。在一旁站立的般遮罗旃陀天子，于世尊面前诵此偈颂：

‘‘သမ္ဗာဓေ ဝတ ဩကာသံ, အဝိန္ဒိ ဘူရိမေဓသော;

ယော ဈာနမဗုဇ္ဈိ ဗုဒ္ဓေါ, ပဋိလီနနိသဘော မုနီ’’တိ.

“在障碍中，大慧者确实觅得了空间；觉悟禅那的佛陀、牟尼，乃是离慢者中的最上者。”

‘‘သမ္ဗာဓေ ဝါပိ ဝိန္ဒန္တိ (ပဉ္စာလစဏ္ဍာတိ ဘဂဝါ),ဓမ္မံ နိဗ္ဗာနပတ္တိယာ;

ယေ သတိံ ပစ္စလတ္ထံသု,သမ္မာ တေ သုသမာဟိတာ’’တိ.

（世尊对般遮罗旃陀说：）“即使在障碍中，那些已获得念的人，也能觅得通往涅槃之法；他们已正确地善入等持。”

၈. တာယနသုတ္တံ

8. 多衍那经

၈၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ တာယနော ဒေဝပုတ္တော ပုရာဏတိတ္ထကရော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ တာယနော ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

89. 缘起于舍卫城。尔时，名为塔亚那(Tāyana)的天子，一位往昔的外道师，于后夜时分，以殊胜的容色遍照祇陀林，来到世尊之处。抵达后，他顶礼世尊，立于一旁。立于一旁的塔亚那天子，在世尊面前诵说此诸偈：

‘‘ဆိန္ဒ သောတံ ပရက္ကမ္မ, ကာမေ ပနုဒ ဗြာဟ္မဏ;

နပ္ပဟာယ မုနီ ကာမေ, နေကတ္တမုပပဇ္ဇတိ.

“婆罗门，当努力斩断欲流，当移除诸欲。牟尼若不舍离诸欲，则不得一心。

‘‘ကယိရာ စေ ကယိရာထေနံ, ဒဠှမေနံ ပရက္ကမေ;

သိထိလော ဟိ ပရိဗ္ဗာဇော, ဘိယျော အာကိရတေ ရဇံ.

“若要行，则应行之，应坚固地努力。诚然，懈怠的出家人，会扬起更多的尘垢。

‘‘အကတံ ဒုက္ကဋံ သေယျော, ပစ္ဆာ တပတိ ဒုက္ကဋံ;

ကတဉ္စ သုကတံ သေယျော, ယံ ကတွာ နာနုတပ္ပတိ.

“不作恶作为佳，恶作于后令人热恼；已作善业则为佳，所作之后无追悔。

‘‘ကုသော [Pg.47] ယထာ ဒုဂ္ဂဟိတော, ဟတ္ထမေဝါနုကန္တတိ;

သာမညံ ဒုပ္ပရာမဋ္ဌံ, နိရယာယူပကဍ္ဎတိ.

“犹如吉祥草执取不善，只会割伤其手；不善行持的沙门身份，则会拖人入地狱。

‘‘ယံ ကိဉ္စိ သိထိလံ ကမ္မံ, သံကိလိဋ္ဌဉ္စ ယံ ဝတံ;

သင်္ကဿရံ ဗြဟ္မစရိယံ, န တံ ဟောတိ မဟပ္ဖလ’’န္တိ.

“任何懈怠之业，任何染污之行，以及可疑的梵行，彼皆无大果报。”

ဣဒမဝေါစ တာယနော ဒေဝပုတ္တော; ဣဒံ ဝတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

塔亚那天子说此言已，顶礼世尊，作右绕后，即于彼处消失。

အထ ခေါ ဘဂဝါ တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဣမံ, ဘိက္ခဝေ, ရတ္တိံ တာယနော နာမ ဒေဝပုတ္တော ပုရာဏတိတ္ထကရော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ မံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တာယနော ဒေဝပုတ္တော မမ သန္တိကေ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

尔时，世尊于彼夜过后，对诸比丘说：“诸比丘，此夜，有名为塔亚那(Tāyana)的天子，一位往昔的外道师，于后夜时分，以殊胜的容色遍照祇陀林，来到我处。抵达后，他顶礼我，立于一旁。诸比丘，立于一旁的塔亚那天子，在我面前诵说此诸偈：

‘‘ဆိန္ဒ သောတံ ပရက္ကမ္မ, ကာမေ ပနုဒ ဗြာဟ္မဏ;

နပ္ပဟာယ မုနီ ကာမေ, နေကတ္တမုပပဇ္ဇတိ.

“婆罗门，当努力斩断欲流，当移除诸欲。牟尼若不舍离诸欲，则不得一心。”

‘‘ကယိရာ စေ ကယိရာထေနံ, ဒဠှမေနံ ပရက္ကမေ;

သိထိလော ဟိ ပရိဗ္ဗာဇော, ဘိယျော အာကိရတေ ရဇံ.

“若要行，则应行之，应坚固地努力。诚然，懈怠的出家人，会扬起更多的尘垢。”

‘‘အကတံ ဒုက္ကဋံ သေယျော, ပစ္ဆာ တပတိ ဒုက္ကဋံ;

ကတဉ္စ သုကတံ သေယျော, ယံ ကတွာ နာနုတပ္ပတိ.

“不作恶作为佳，恶作于后令人热恼；已作善业则为佳，所作之后无追悔。”

‘‘ကုသော ယထာ ဒုဂ္ဂဟိတော, ဟတ္ထမေဝါနုကန္တတိ;

သာမညံ ဒုပ္ပရာမဋ္ဌံ, နိရယာယူပကဍ္ဎတိ.

譬如吉祥草若执持不当，反会割伤其手；沙门身份若处置不当，则会拖向地狱。

‘‘ယံ ကိဉ္စိ သိထိလံ ကမ္မံ, သံကိလိဋ္ဌဉ္စ ယံ ဝတံ;

သင်္ကဿရံ ဗြဟ္မစရိယံ, န တံ ဟောတိ မဟပ္ဖလ’’န္တိ.

任何懈怠的行为，任何染污的誓愿，及可疑的梵行，皆不会有大果报。

‘‘ဣဒမဝေါစ, ဘိက္ခဝေ, တာယနော ဒေဝပုတ္တော, ဣဒံ ဝတွာ မံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယိ. ဥဂ္ဂဏှာထ, ဘိက္ခဝေ, တာယနဂါထာ; ပရိယာပုဏာထ, ဘိက္ခဝေ, တာယနဂါထာ; ဓာရေထ, ဘိက္ခဝေ, တာယနဂါထာ. အတ္ထသံဟိတာ, ဘိက္ခဝေ, တာယနဂါထာ အာဒိဗြဟ္မစရိယိကာ’’တိ.

“诸比丘，此为塔亚那(Tāyana)天子所说。说完此话，他顶礼我，右绕后，即于其处消失。诸比丘，你们当学习塔亚那的偈颂；诸比丘，你们当传授塔亚那的偈颂；诸比丘，你们当忆持塔亚那的偈颂。诸比丘，塔亚那的偈颂与义利相应，是梵行的开端。”

၉. စန္ဒိမသုတ္တံ

9. 月天子经

၉၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.48]. တေန ခေါ ပန သမယေန စန္ဒိမာ ဒေဝပုတ္တော ရာဟုနာ အသုရိန္ဒေန ဂဟိတော ဟောတိ. အထ ခေါ စန္ဒိမာ ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝန္တံ အနုဿရမာနော တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

90. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。尔时，月天子(Candimā devaputta)为阿修罗王罗睺(Rāhu)所捕。于是，月天子忆念世尊，于彼时诵此偈颂：

‘‘နမော တေ ဗုဒ္ဓ ဝီရတ္ထု, ဝိပ္ပမုတ္တောသိ သဗ္ဗဓိ;

သမ္ဗာဓပဋိပန္နောသ္မိ, တဿ မေ သရဏံ ဘဝါ’’တိ.

“礼敬您，佛陀，大雄者！您于一切中已解脱；我已陷入困境，请您做我的皈依处！”

အထ ခေါ ဘဂဝါ စန္ဒိမံ ဒေဝပုတ္တံ အာရဗ္ဘ ရာဟုံ အသုရိန္ဒံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

于是，世尊因月天子之故，以偈颂对阿修罗王罗睺说：

‘‘တထာဂတံ အရဟန္တံ, စန္ဒိမာ သရဏံ ဂတော;

ရာဟု စန္ဒံ ပမုဉ္စဿု, ဗုဒ္ဓါ လောကာနုကမ္ပကာ’’တိ.

“月天子已皈依如来、阿罗汉；罗睺，请释放月天子！诸佛是世间的悲悯者。”

အထ ခေါ ရာဟု အသုရိန္ဒော စန္ဒိမံ ဒေဝပုတ္တံ မုဉ္စိတွာ တရမာနရူပေါ ယေန ဝေပစိတ္တိ အသုရိန္ဒော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ သံဝိဂ္ဂေါ လောမဟဋ္ဌဇာတော ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတံ ခေါ ရာဟုံ အသုရိန္ဒံ ဝေပစိတ္တိ အသုရိန္ဒော ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

于是，阿修罗王罗睺释放了月天子后，急忙赶往阿修罗王韦巴吉帝那里；到达后，他惊慌失措、汗毛直竖，站立在一旁。阿修罗王韦巴吉帝以偈颂对站在一旁的阿修罗王罗睺说道：

‘‘ကိံ နု သန္တရမာနောဝ, ရာဟု စန္ဒံ ပမုဉ္စသိ;

သံဝိဂ္ဂရူပေါ အာဂမ္မ, ကိံ နု ဘီတောဝ တိဋ္ဌသီ’’တိ.

“罗睺，你为何如此匆忙地释放了月天子？你为何惊慌失措地前来，又为何恐惧地站立着？”

‘‘သတ္တဓာ မေ ဖလေ မုဒ္ဓါ, ဇီဝန္တော န သုခံ လဘေ;

ဗုဒ္ဓဂါထာဘိဂီတောမှိ, နော စေ မုဉ္စေယျ စန္ဒိမ’’န္တိ.

“我因佛陀的偈颂而极其恐惧，若不释放月天子，我的头颅将裂成七片，纵然活着也得不到安乐。”

၁၀. သူရိယသုတ္တံ

10. 日天子经

၉၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. တေန ခေါ ပန သမယေန သူရိယော ဒေဝပုတ္တော ရာဟုနာ အသုရိန္ဒေန ဂဟိတော ဟောတိ. အထ ခေါ သူရိယော ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝန္တံ အနုဿရမာနော တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

91. 舍卫城（Sāvatthī）因缘。那时，日天子（Sūriya devaputta）为阿修罗主罗睺（Rāhu）所捕。于是，日天子忆念世尊，于其时诵此偈颂：

‘‘နမော တေ ဗုဒ္ဓ ဝီရတ္ထု, ဝိပ္ပမုတ္တောသိ သဗ္ဗဓိ;

သမ္ဗာဓပဋိပန္နောသ္မိ, တဿ မေ သရဏံ ဘဝါ’’တိ.

“礼敬您，佛陀，勇健者！您于一切处已解脱；我已陷入困境，请您为我作归依处！”

အထ ခေါ ဘဂဝါ သူရိယံ ဒေဝပုတ္တံ အာရဗ္ဘ ရာဟုံ အသုရိန္ဒံ ဂါထာဟိ အဇ္ဈဘာသိ –

于是，世尊缘于日天子，以诸偈颂对阿修罗主罗睺说：

‘‘တထာဂတံ [Pg.49] အရဟန္တံ, သူရိယော သရဏံ ဂတော;

ရာဟု သူရိယံ ပမုဉ္စဿု, ဗုဒ္ဓါ လောကာနုကမ္ပကာ.

“日天子已归依如来、阿罗汉；罗睺，请释放日天子！诸佛怜悯于世间。”

‘‘ယော အန္ဓကာရေ တမသိ ပဘင်္ကရော,ဝေရောစနော မဏ္ဍလီ ဥဂ္ဂတေဇော;

မာ ရာဟု ဂိလီ စရမန္တလိက္ခေ,ပဇံ မမံ ရာဟု ပမုဉ္စ သူရိယ’’န္တိ.

“于黑暗、幽暗中造光明者，光辉、圆满、具猛烈威力；罗睺，莫吞噬于空中运行的日天子。罗睺，释放我的孩子日天子！”

အထ ခေါ ရာဟု အသုရိန္ဒော သူရိယံ ဒေဝပုတ္တံ မုဉ္စိတွာ တရမာနရူပေါ ယေန ဝေပစိတ္တိ အသုရိန္ဒော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ သံဝိဂ္ဂေါ လောမဟဋ္ဌဇာတော ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတံ ခေါ ရာဟုံ အသုရိန္ဒံ ဝေပစိတ္တိ အသုရိန္ဒော ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

于是，阿修罗主罗睺释放日天子后，急速前往阿修罗主韦巴吉帝（Vepacitti）之处；到达后，他既惊慌又毛骨悚然，站立一旁。阿修罗主韦巴吉帝以偈颂对站于一旁的阿修罗主罗睺说：

‘‘ကိံ နု သန္တရမာနောဝ, ရာဟု သူရိယံ ပမုဉ္စသိ;

သံဝိဂ္ဂရူပေါ အာဂမ္မ, ကိံ နု ဘီတောဝ တိဋ္ဌသီ’’တိ.

“罗睺，为何你如此匆忙地释放了日天子？为何惊慌地前来，又为何恐惧地站立着？”

‘‘သတ္တဓာ မေ ဖလေ မုဒ္ဓါ, ဇီဝန္တော န သုခံ လဘေ;

ဗုဒ္ဓဂါထာဘိဂီတောမှိ, နော စေ မုဉ္စေယျ သူရိယ’’န္တိ.

“我为佛陀偈颂所慑伏，若不释放日天子，我的头颅将裂成七片，纵然活着也得不到安乐。”

ပဌမော ဝဂ္ဂေါ.

第一品

တဿုဒ္ဒါနံ –

此品之摄颂：

ဒွေ ကဿပါ စ မာဃော စ, မာဂဓော ဒါမလိ ကာမဒေါ;

ပဉ္စာလစဏ္ဍော တာယနော, စန္ဒိမသူရိယေန တေ ဒသာတိ.

二迦叶、摩伽、摩伽陀、达摩利、伽摩多、般遮罗旃陀、陀衍那，以及月天子和日天子，此为十经。

၂. အနာထပိဏ္ဍိကဝဂ္ဂေါ

2. 给孤独品

၁. စန္ဒိမသသုတ္တံ

1. 月天子经

၉၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ စန္ဒိမသော ဒေဝပုတ္တော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ[Pg.50]. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ စန္ဒိမသော ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

92. 舍卫城（Sāvatthī）因缘。那时，月天子（Candimasa）于深夜时分，容色殊胜，遍照整个祇陀林（Jetavana），来到世尊之处；来到后，礼敬世尊，站立一旁。站于一旁的月天子在世尊面前诵此偈颂：

‘‘တေ ဟိ သောတ္ထိံ ဂမိဿန္တိ, ကစ္ဆေ ဝါမကသေ မဂါ;

ဈာနာနိ ဥပသမ္ပဇ္ဇ, ဧကောဒိ နိပကာ သတာ’’တိ.

“彼等将得安稳，如鹿在安宁的山湾水曲；已入诸禅，一心、审慎、具念。”

‘‘တေ ဟိ ပါရံ ဂမိဿန္တိ, ဆေတွာ ဇာလံဝ အမ္ဗုဇော;

ဈာနာနိ ဥပသမ္ပဇ္ဇ, အပ္ပမတ္တာ ရဏဉ္ဇဟာ’’တိ.

“彼等实至彼岸，如鱼破网；已入诸禅，不放逸而舍弃烦恼。”

၂. ဝေဏ္ဍုသုတ္တံ

2. 韦堵经

၉၃. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ ဝေဏ္ဍု ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

93. 韦堵(Veṇḍu)天子站于一旁，在世尊面前说了这首偈颂：

‘‘သုခိတာဝ တေ မနုဇာ, သုဂတံ ပယိရုပါသိယ;

ယုဉ္ဇံ ဂေါတမသာသနေ, အပ္ပမတ္တာ နု သိက္ခရေ’’တိ.

“亲近善逝者，彼等人实为安乐；于乔达摩教法中，不放逸地努力修学。”

‘‘ယေ မေ ပဝုတ္တေ သိဋ္ဌိပဒေ (ဝေဏ္ဍူတိ ဘဂဝါ),အနုသိက္ခန္တိ ဈာယိနော;

ကာလေ တေ အပ္ပမဇ္ဇန္တာ,န မစ္စုဝသဂါ သိယု’’န္တိ.

（世尊说：）“韦堵！于我所宣说的教诫之道，禅修者随之修学；彼等适时不放逸，将不为死神所掌控。”

၃. ဒီဃလဋ္ဌိသုတ္တံ

3. 长杖经

၉၄. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. အထ ခေါ ဒီဃလဋ္ဌိ ဒေဝပုတ္တော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ ဝေဠုဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ ဒီဃလဋ္ဌိ ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

94. 如是我闻。一时，世尊住在王舍城的竹林迦兰陀园。那时，长杖(Dīghalaṭṭhi)天子于深夜时分，容色殊胜，遍照整个竹林，来到世尊之处；来到后，礼敬世尊，站于一旁。站于一旁的长杖天子在世尊面前说了这首偈颂：

‘‘ဘိက္ခု သိယာ ဈာယီ ဝိမုတ္တစိတ္တော,အာကင်္ခေ စေ ဟဒယဿာနုပတ္တိံ;

လောကဿ ဉတွာ ဥဒယဗ္ဗယဉ္စ,သုစေတသော အနိဿိတော တဒါနိသံသော’’တိ.

“比丘若欲证得心的目标，当为禅修者，心已解脱；当了知世间之生灭，心意清净，无所依止，此即其利。”

၄. နန္ဒနသုတ္တံ

4. 难陀那经

၉၅. ဧကမန္တံ [Pg.51] ဌိတော ခေါ နန္ဒနော ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

95. 难陀那(Nandana)天子站于一旁，以偈颂对世尊说：

‘‘ပုစ္ဆာမိ တံ ဂေါတမ ဘူရိပည,အနာဝဋံ ဘဂဝတော ဉာဏဒဿနံ;

ကထံဝိဓံ သီလဝန္တံ ဝဒန္တိ,ကထံဝိဓံ ပညဝန္တံ ဝဒန္တိ;

ကထံဝိဓော ဒုက္ခမတိစ္စ ဣရိယတိ,ကထံဝိဓံ ဒေဝတာ ပူဇယန္တီ’’တိ.

“我请问您，广慧的乔达摩——世尊的知见无有障碍：怎样的人被称为具戒者？怎样的人被称为具慧者？怎样的人超越痛苦而行？怎样的人为诸天所崇敬？”

‘‘ယော သီလဝါ ပညဝါ ဘာဝိတတ္တော,သမာဟိတော ဈာနရတော သတီမာ;

သဗ္ဗဿ သောကာ ဝိဂတာ ပဟီနာ,ခီဏာသဝေါ အန္တိမဒေဟဓာရီ.

“彼具戒、具慧、已修习自身，已得定、乐于禅修、具念；所有愁忧已离、已断，诸漏已尽，是最后身持有者。”

‘‘တထာဝိဓံ သီလဝန္တံ ဝဒန္တိ,တထာဝိဓံ ပညဝန္တံ ဝဒန္တိ;

တထာဝိဓော ဒုက္ခမတိစ္စ ဣရိယတိ,တထာဝိဓံ ဒေဝတာ ပူဇယန္တီ’’တိ.

“这样的人被称为具戒者，这样的人被称为具慧者；这样的人超越痛苦而行，这样的人为诸天所崇敬。”

၅. စန္ဒနသုတ္တံ

5. 旃檀经

၉၆. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ စန္ဒနော ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

96. 旃檀(Candana)天子站立在一旁，以偈颂对世尊说：

‘‘ကထံသု တရတိ ဩဃံ, ရတ္တိန္ဒိဝမတန္ဒိတော;

အပ္ပတိဋ္ဌေ အနာလမ္ဗေ, ကော ဂမ္ဘီရေ န သီဒတီ’’တိ.

“谁能昼夜不懈怠，渡过暴流？于无立足处、无攀缘处，谁于深渊中不沉没？”

‘‘သဗ္ဗဒါ သီလသမ္ပန္နော, ပညဝါ သုသမာဟိတော;

အာရဒ္ဓဝီရိယော ပဟိတတ္တော, ဩဃံ တရတိ ဒုတ္တရံ.

“常时具足戒，有慧善得定，已发起精进，已策励其心，能渡难渡之暴流。

‘‘ဝိရတော ကာမသညာယ, ရူပသံယောဇနာတိဂေါ;

နန္ဒီရာဂပရိက္ခီဏော, သော ဂမ္ဘီရေ န သီဒတီ’’တိ.

“离于欲想，超越色结，喜贪已尽者，他于深渊中不沉没。”

၆. ဝါသုဒတ္တသုတ္တံ

6. 婆薮达多经

၉၇. ဧကမန္တံ [Pg.52] ဌိတော ခေါ ဝါသုဒတ္တော ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

97. 婆薮达多(Vāsudatta)天子站立在一旁，在世尊面前说了这首偈颂：

‘‘သတ္တိယာ ဝိယ ဩမဋ္ဌော, ဍယှမာနောဝ မတ္ထကေ;

ကာမရာဂပ္ပဟာနာယ, သတော ဘိက္ခု ပရိဗ္ဗဇေ’’တိ.

“如被矛所刺，如头被火烧，比丘应具念，为断欲贪而游行。”

‘‘သတ္တိယာ ဝိယ ဩမဋ္ဌော, ဍယှမာနောဝ မတ္ထကေ;

သက္ကာယဒိဋ္ဌိပ္ပဟာနာယ, သတော ဘိက္ခု ပရိဗ္ဗဇေ’’တိ.

“如被矛所刺，如头被火烧，比丘应具念，为断有身见而游行。”

၇. သုဗြဟ္မသုတ္တံ

7. 须梵摩经

၉၈. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ သုဗြဟ္မာ ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

98. 须梵摩(Subrahmā)天子站立在一旁，以偈颂对世尊说：

‘‘နိစ္စံ ဥတြသ္တမိဒံ စိတ္တံ, နိစ္စံ ဥဗ္ဗိဂ္ဂမိဒံ မနော;

အနုပ္ပန္နေသု ကိစ္ဆေသု, အထော ဥပ္ပတိတေသု စ;

သစေ အတ္ထိ အနုတြသ္တံ, တံ မေ အက္ခာဟိ ပုစ္ဆိတော’’တိ.

“于未生及已生之苦恼事，此心常惊恐，此意恒不安。若有无畏之境，我既发问，请为我解说。”

‘‘နာညတြ ဗောဇ္ဈာ တပသာ, နာညတြိန္ဒြိယသံဝရာ;

နာညတြ သဗ္ဗနိဿဂ္ဂါ, သောတ္ထိံ ပဿာမိ ပါဏိန’’န္တိ.

“除了觉支与苦行，除了诸根律仪，除了彻底舍离，我看不见众生有何安稳。”

‘‘ဣဒမဝေါစ…ပေ… တတ္ထေဝန္တရဓာယီ’’တိ.

那时，须梵摩天子随喜世尊之语，顶礼、右绕世尊后，就在那里消失了。

၈. ကကုဓသုတ္တံ

8. 迦拘陀经

၉၉. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာကေတေ ဝိဟရတိ အဉ္ဇနဝနေ မိဂဒါယေ. အထ ခေါ ကကုဓော ဒေဝပုတ္တော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ အဉ္ဇနဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ ကကုဓော ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘နန္ဒသိ, သမဏာ’’တိ? ‘‘ကိံ လဒ္ဓါ, အာဝုသော’’တိ? ‘‘တေန ဟိ, သမဏ, သောစသီ’’တိ? ‘‘ကိံ ဇီယိတ္ထ, အာဝုသော’’တိ? ‘‘တေန ဟိ, သမဏ, နေဝ နန္ဒသိ န စ သောစသီ’’တိ? ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ.

99. 如是我闻：一时，世尊住在娑枳多(Sāketa)的安阇那林(Añjanavana)鹿野苑(Migadāya)中。那时，迦拘陀(Kakudha)天子在深夜时分，身放殊胜光明，遍照整个安阇那林，来到世尊所在之处。走近后向世尊礼敬，站在一旁。站在一旁的迦拘陀天子对世尊说：“沙门，你喜悦吗？”“贤友，得到什么而喜悦？”“那么，沙门，你忧愁吗？”“贤友，失去什么而忧愁？”“那么，沙门，你既不喜悦也不忧愁吗？”“正是如此，贤友。”

‘‘ကစ္စိ [Pg.53] တွံ အနဃော ဘိက္ခု, ကစ္စိ နန္ဒီ န ဝိဇ္ဇတိ;

ကစ္စိ တံ ဧကမာသီနံ, အရတီ နာဘိကီရတီ’’တိ.

“比丘，你无恼吗？你无喜悦吗？当你独住时，不为不乐所侵扰吗？”

‘‘အနဃော ဝေ အဟံ ယက္ခ, အထော နန္ဒီ န ဝိဇ္ဇတိ;

အထော မံ ဧကမာသီနံ, အရတီ နာဘိကီရတီ’’တိ.

“夜叉，我实无恼，亦无喜悦；并且我独住时，不为不乐所侵扰。”

‘‘ကထံ တွံ အနဃော ဘိက္ခု, ကထံ နန္ဒီ န ဝိဇ္ဇတိ;

ကထံ တံ ဧကမာသီနံ, အရတီ နာဘိကီရတီ’’တိ.

“比丘，你如何无恼？如何无喜悦？当你独住时，如何不为不乐所侵扰？”

‘‘အဃဇာတဿ ဝေ နန္ဒီ, နန္ဒီဇာတဿ ဝေ အဃံ;

အနန္ဒီ အနဃော ဘိက္ခု, ဧဝံ ဇာနာဟိ အာဝုသော’’တိ.

“贤友，当知：有苦者实有喜悦，有喜悦者实有苦。比丘无喜悦亦无苦。”

‘‘စိရဿံ ဝတ ပဿာမိ, ဗြာဟ္မဏံ ပရိနိဗ္ဗုတံ;

အနန္ဒိံ အနဃံ ဘိက္ခုံ, တိဏ္ဏံ လောကေ ဝိသတ္တိက’’န္တိ.

“我真是许久才见到一位已般涅槃的婆罗门，一位无喜悦、无苦、已渡越世间执著的比丘。”

၉. ဥတ္တရသုတ္တံ

9. 郁多罗经

၁၀၀. ရာဇဂဟနိဒါနံ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ ဥတ္တရော ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

100. 缘于王舍城。郁多罗天子站于一旁，在世尊面前说了这首偈颂：

‘‘ဥပနီယတိ ဇီဝိတမပ္ပမာယု,ဇရူပနီတဿ န သန္တိ တာဏာ;

ဧတံ ဘယံ မရဏေ ပေက္ခမာနော,ပုညာနိ ကယိရာထ သုခါဝဟာနီ’’တိ.

“生命被引向（尽头），寿命短暂；为衰老所迫者，无有庇护；见此死亡之怖畏，应行能带来安乐的福德。”

‘‘ဥပနီယတိ ဇီဝိတမပ္ပမာယု,ဇရူပနီတဿ န သန္တိ တာဏာ;

ဧတံ ဘယံ မရဏေ ပေက္ခမာနော,လောကာမိသံ ပဇဟေ သန္တိပေက္ခော’’တိ.

“生命被引向（尽头），寿命短暂；为衰老所迫者，无有庇护；见此死亡之怖畏，希求寂静者应舍弃世间之饵。”

၁၀. အနာထပိဏ္ဍိကသုတ္တံ

10. 给孤独经

၁၀၁. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ အနာထပိဏ္ဍိကော ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

101. 给孤独天子站于一旁，在世尊面前说了这些偈颂：

‘‘ဣဒဉှိ တံ ဇေတဝနံ, ဣသိသံဃနိသေဝိတံ;

အာဝုတ္ထံ ဓမ္မရာဇေန, ပီတိသဉ္ဇနနံ မမ.

“此乃祇陀林，为仙人僧团所依止；法王曾住此，令我生喜悦。”

‘‘ကမ္မံ [Pg.54] ဝိဇ္ဇာ စ ဓမ္မော စ, သီလံ ဇီဝိတမုတ္တမံ;

ဧတေန မစ္စာ သုဇ္ဈန္တိ, န ဂေါတ္တေန ဓနေန ဝါ.

“业、明与法，戒与最上之活命；众生由此而清净，非由种姓或财富。”

‘‘တသ္မာ ဟိ ပဏ္ဍိတော ပေါသော, သမ္ပဿံ အတ္ထမတ္တနော;

ယောနိသော ဝိစိနေ ဓမ္မံ, ဧဝံ တတ္ထ ဝိသုဇ္ဈတိ.

“是故贤智之人，审视自身之义利，应如理审察法，如是于彼得清净。”

‘‘သာရိပုတ္တောဝ ပညာယ, သီလေန ဥပသမေန စ;

ယောပိ ပါရင်္ဂတော ဘိက္ခု, ဧတာဝပရမော သိယာ’’တိ.

“以智慧、戒与寂静，舍利弗实为第一；任何已达彼岸的比丘，亦以他为最高极限。”

ဣဒမဝေါစ အနာထပိဏ္ဍိကော ဒေဝပုတ္တော. ဣဒံ ဝတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

给孤独天子说了这番话。说完后，他礼敬世尊，行右绕礼，随即当场隐没。

အထ ခေါ ဘဂဝါ တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဣမံ, ဘိက္ခဝေ, ရတ္တိံ အညတရော ဒေဝပုတ္တော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ မံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သော ဒေဝပုတ္တော မမ သန္တိကေ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

其后，世尊于天明时分对比丘们说：“诸比丘，昨夜，一位天子于深夜时分，以其殊胜的光彩遍照祇陀林，来到我这里。抵达后，他向我行礼，然后站在一旁。诸比丘，那位天子站在一旁，在我面前说了这些偈颂：

‘‘ဣဒဉှိ တံ ဇေတဝနံ, ဣသိသံဃနိသေဝိတံ;

အာဝုတ္ထံ ဓမ္မရာဇေန, ပီတိသဉ္ဇနနံ မမ.

“此乃祇陀林，为仙人众所依止，法王曾居住于此，令我心生喜悦。

‘‘ကမ္မံ ဝိဇ္ဇာ စ ဓမ္မော စ, သီလံ ဇီဝိတမုတ္တမံ;

ဧတေန မစ္စာ သုဇ္ဈန္တိ, န ဂေါတ္တေန ဓနေန ဝါ.

“业、明与法，戒与最上之生活；众生以此而清净，非因种姓或财富。

‘‘တသ္မာ ဟိ ပဏ္ဍိတော ပေါသော, သမ္ပဿံ အတ္ထမတ္တနော;

ယောနိသော ဝိစိနေ ဓမ္မံ, ဧဝံ တတ္ထ ဝိသုဇ္ဈတိ.

“是故贤智之人，见自己之义利，应如理思择法，如是于彼得清净。

‘‘သာရိပုတ္တောဝ ပညာယ, သီလေန ဥပသမေန စ;

ယောပိ ပါရင်္ဂတော ဘိက္ခု, ဧတာဝပရမော သိယာ’’တိ.

“以智慧、戒行与寂静，舍利弗实为第一；任何已达彼岸的比丘，至多亦不过如此。”

‘‘ဣဒမဝေါစ, ဘိက္ခဝေ, သော ဒေဝပုတ္တော. ဣဒံ ဝတွာ မံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယီ’’တိ.

“诸比丘，那位天子说了此话。说完此话，他向我行礼，右绕后，随即当场隐没。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သော ဟိ နူန, ဘန္တေ, အနာထပိဏ္ဍိကော ဒေဝပုတ္တော ဘဝိဿတိ. အနာထပိဏ္ဍိကော ဂဟပတိ အာယသ္မန္တေ သာရိပုတ္တေ အဘိပ္ပသန္နော အဟောသီ’’တိ. ‘‘သာဓု [Pg.55] သာဓု, အာနန္ဒ, ယာဝတကံ ခေါ, အာနန္ဒ, တက္ကာယ ပတ္တဗ္ဗံ အနုပ္ပတ္တံ တံ တယာ. အနာထပိဏ္ဍိကော ဟိ သော, အာနန္ဒ, ဒေဝပုတ္တော’’တိ.

如是说已，具寿阿难对世尊说：“世尊，诚然，那位想必是给孤独天子。给孤独长者对具寿舍利弗有极深的净信。”“善哉，善哉，阿难！阿难，凡依推测所应达到者，你皆已达到。阿难，诚然，那位是给孤独天子。”

အနာထပိဏ္ဍိကဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော.

给孤独品第二

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

စန္ဒိမသော စ ဝေဏ္ဍု စ, ဒီဃလဋ္ဌိ စ နန္ဒနော;

စန္ဒနော ဝါသုဒတ္တော စ, သုဗြဟ္မာ ကကုဓေန စ;

ဥတ္တရော နဝမော ဝုတ္တော, ဒသမော အနာထပိဏ္ဍိကောတိ.

月光、温荼、长杖、难陀、旃檀、善施、善梵、角峰，优多罗为第九，说给孤独为第十。

၃. နာနာတိတ္ထိယဝဂ္ဂေါ

3. 诸外道品

၁. သိဝသုတ္တံ

1. 湿婆经

၁၀၂. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ သိဝေါ ဒေဝပုတ္တော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ သိဝေါ ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

102. 如是我闻：一时，世尊住于舍卫城(Sāvatthī)祇陀林给孤独园。尔时，希瓦(Siva)天子于后夜时分，以殊胜之色，遍照祇陀林，往诣世尊所在之处。诣已，敬礼世尊，于一面立。立于一面之希瓦天子，于世尊前，说此诸偈：

‘‘သဗ္ဘိရေဝ သမာသေထ, သဗ္ဘိ ကုဗ္ဗေထ သန္ထဝံ;

သတံ သဒ္ဓမ္မမညာယ, သေယျော ဟောတိ န ပါပိယော.

“应只与善士交往，应与善士作亲交；了知善士之正法，则为贤胜不为劣。

‘‘သဗ္ဘိရေဝ သမာသေထ, သဗ္ဘိ ကုဗ္ဗေထ သန္ထဝံ;

သတံ သဒ္ဓမ္မမညာယ, ပညာ လဗ္ဘတိ နာညတော.

“应只与善士交往，应与善士作亲交；了知善士之正法，得智慧而非由他。

‘‘သဗ္ဘိရေဝ သမာသေထ, သဗ္ဘိ ကုဗ္ဗေထ သန္ထဝံ;

သတံ သဒ္ဓမ္မမညာယ, သောကမဇ္ဈေ န သောစတိ.

“应只与善士交往，应与善士作亲交；了知善士之正法，处愁之中不忧愁。

‘‘သဗ္ဘိရေဝ သမာသေထ, သဗ္ဘိ ကုဗ္ဗေထ သန္ထဝံ;

သတံ သဒ္ဓမ္မမညာယ, ဉာတိမဇ္ဈေ ဝိရောစတိ.

“应只与善士交往，应与善士作亲交；了知善士之正法，于亲族中而辉耀。

‘‘သဗ္ဘိရေဝ [Pg.56] သမာသေထ, သဗ္ဘိ ကုဗ္ဗေထ သန္ထဝံ;

သတံ သဒ္ဓမ္မမညာယ, သတ္တာ ဂစ္ဆန္တိ သုဂ္ဂတိံ.

“应只与善士交往，应与善士作亲交；了知善士之正法，众生趣向于善趣。

‘‘သဗ္ဘိရေဝ သမာသေထ, သဗ္ဘိ ကုဗ္ဗေထ သန္ထဝံ;

သတံ သဒ္ဓမ္မမညာယ, သတ္တာ တိဋ္ဌန္တိ သာတတ’’န္တိ.

“应只与善士交往，应与善士作亲交；了知善士之正法，众生得以常安住。”

အထ ခေါ ဘဂဝါ သိဝံ ဒေဝပုတ္တံ ဂါထာယ ပစ္စဘာသိ –

尔时，世尊以偈回答希瓦天子：

‘‘သဗ္ဘိရေဝ သမာသေထ, သဗ္ဘိ ကုဗ္ဗေထ သန္ထဝံ;

သတံ သဒ္ဓမ္မမညာယ, သဗ္ဗဒုက္ခာ ပမုစ္စတီ’’တိ.

“应只与善士交往，应与善士作亲交；了知善士之正法，得从一切苦解脱。”

၂. ခေမသုတ္တံ

2. 安稳经

၁၀၃. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ ခေမော ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

103. 立于一面之安稳(Khema)天子，于世尊前，说此诸偈：

‘‘စရန္တိ ဗာလာ ဒုမ္မေဓာ, အမိတ္တေနေဝ အတ္တနာ;

ကရောန္တာ ပါပကံ ကမ္မံ, ယံ ဟောတိ ကဋုကပ္ဖလံ.

“愚痴无慧者，待己如寇仇，造作诸恶业，终得苦涩果。

‘‘န တံ ကမ္မံ ကတံ သာဓု, ယံ ကတွာ အနုတပ္ပတိ;

ယဿ အဿုမုခေါ ရောဒံ, ဝိပါကံ ပဋိသေဝတိ.

“所作业不善，作已而追悔；泪流满面哭，承受其果报。

‘‘တဉ္စ ကမ္မံ ကတံ သာဓု, ယံ ကတွာ နာနုတပ္ပတိ;

ယဿ ပတီတော သုမနော, ဝိပါကံ ပဋိသေဝတိ.

“所作业乃善，作已不追悔；欣喜心愉悦，承受其果报。”

‘‘ပဋိကစ္စေဝ တံ ကယိရာ, ယံ ဇညာ ဟိတမတ္တနော;

န သာကဋိကစိန္တာယ, မန္တာ ဓီရော ပရက္ကမေ.

“若知于己有利，则应及早行之；智者不应以车夫之思虑而努力。

‘‘ယထာ သာကဋိကော မဋ္ဌံ, သမံ ဟိတွာ မဟာပထံ;

ဝိသမံ မဂ္ဂမာရုယှ, အက္ခစ္ဆိန္နောဝ ဈာယတိ.

“犹如车夫舍弃平坦平整的大道，走上崎岖不平之路，车轴断裂而忧思。

‘‘ဧဝံ ဓမ္မာ အပက္ကမ္မ, အဓမ္မမနုဝတ္တိယ;

မန္ဒော မစ္စုမုခံ ပတ္တော, အက္ခစ္ဆိန္နောဝ ဈာယတီ’’တိ.

“如是，愚人背离正法、随顺非法，到达死亡之口时，便如车轴断裂者般忧思。”

၃. သေရီသုတ္တံ

3. 尸利经

၁၀၄. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ သေရီ ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

104. 尸利(Serī)天子站于一旁，以偈颂对世尊说：

‘‘အန္နမေဝါဘိနန္ဒန္တိ[Pg.57], ဥဘယေ ဒေဝမာနုသာ;

အထ ကော နာမ သော ယက္ခော, ယံ အန္နံ နာဘိနန္ဒတီ’’တိ.

“天与人二者，皆喜爱食物；然则，是何夜叉，不喜爱食物？”

‘‘ယေ နံ ဒဒန္တိ သဒ္ဓါယ, ဝိပ္ပသန္နေန စေတသာ;

တမေဝ အန္နံ ဘဇတိ, အသ္မိံ လောကေ ပရမှိ စ.

“凡以信心、以清净心布施食物者，此食物即于此世及他世追随于彼。

‘‘တသ္မာ ဝိနေယျ မစ္ဆေရံ, ဒဇ္ဇာ ဒါနံ မလာဘိဘူ;

ပုညာနိ ပရလောကသ္မိံ, ပတိဋ္ဌာ ဟောန္တိ ပါဏိန’’န္တိ.

“是故，应去除悭吝，克服污垢而行布施；于来世中，诸福德是众生之依止。”

‘‘အစ္ဆရိယံ, ဘန္တေ, အဗ္ဘုတံ, ဘန္တေ! ယာဝသုဘာသိတမိဒံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ –

“世尊，稀有！世尊，未曾有！世尊，此乃世尊所善说：

‘‘ယေ နံ ဒဒန္တိ သဒ္ဓါယ, ဝိပ္ပသန္နေန စေတသာ;

တမေဝ အန္နံ ဘဇတိ, အသ္မိံ လောကေ ပရမှိ စ.

“‘凡以信心、以清净心布施食物者，此食物即于此世及他世追随于彼。

‘‘တသ္မာ ဝိနေယျ မစ္ဆေရံ, ဒဇ္ဇာ ဒါနံ မလာဘိဘူ;

ပုညာနိ ပရလောကသ္မိံ, ပတိဋ္ဌာ ဟောန္တိ ပါဏိန’’န္တိ.

“‘是故，应去除悭吝，克服污垢而行布施；于来世中，诸福德是众生之依止。’”

‘‘ဘူတပုဗ္ဗာဟံ, ဘန္တေ, သိရီ နာမ ရာဇာ အဟောသိံ ဒါယကော ဒါနပတိ ဒါနဿ ဝဏ္ဏဝါဒီ. တဿ မယှံ, ဘန္တေ, စတူသု ဒွါရေသု ဒါနံ ဒီယိတ္ထ သမဏ-ဗြာဟ္မဏ-ကပဏဒ္ဓိက-ဝနိဗ္ဗကယာစကာနံ. အထ ခေါ မံ, ဘန္တေ, ဣတ္ထာဂါရံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတဒဝေါစ – ‘ဒေဝဿ ခေါ ဒါနံ ဒီယတိ; အမှာကံ ဒါနံ န ဒီယတိ. သာဓု မယမ္ပိ ဒေဝံ နိဿာယ ဒါနာနိ ဒဒေယျာမ, ပုညာနိ ကရေယျာမာ’တိ. တဿ မယှံ, ဘန္တေ, ဧတဒဟောသိ – ‘အဟံ ခေါသ္မိ ဒါယကော ဒါနပတိ ဒါနဿ ဝဏ္ဏဝါဒီ. ဒါနံ ဒဿာမာတိ ဝဒန္တေ ကိန္တိ ဝဒေယျ’န္တိ? သော ခွာဟံ, ဘန္တေ, ပဌမံ ဒွါရံ ဣတ္ထာဂါရဿ အဒါသိံ. တတ္ထ ဣတ္ထာဂါရဿ ဒါနံ ဒီယိတ္ထ; မမ ဒါနံ ပဋိက္ကမိ.

世尊，我于过去世曾是一位名叫尸利（Sirī）的国王，是布施者、布施主、布施的赞叹者。世尊，我在四门为沙门、婆罗门、穷人、旅人、乞丐与求乞者布施。其后，世尊，后宫众人前来我处，对我说道：“唯有大王您在行布施，我们没有布施。善哉！愿我们也能依止大王行诸布施、做诸功德！”世尊，我当时心想：“我确实是布施者、布施主、布施的赞叹者。对于说‘我们欲行布施’的人，我该怎么说呢？”于是，世尊，我便将第一门交给了后宫。在那里，由后宫行布施，我的布施便中止了。

‘‘အထ ခေါ မံ, ဘန္တေ, ခတ္တိယာ အနုယန္တာ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတဒဝေါစုံ – ‘ဒေဝဿ ခေါ ဒါနံ ဒီယတိ; ဣတ္ထာဂါရဿ ဒါနံ ဒီယတိ; အမှာကံ ဒါနံ န ဒီယတိ. သာဓု မယမ္ပိ ဒေဝံ နိဿာယ ဒါနာနိ ဒဒေယျာမ, ပုညာနိ ကရေယျာမာ’တိ. တဿ မယှံ, ဘန္တေ, ဧတဒဟောသိ – ‘အဟံ ခေါသ္မိ ဒါယကော ဒါနပတိ ဒါနဿ ဝဏ္ဏဝါဒီ. ဒါနံ ဒဿာမာတိ ဝဒန္တေ ကိန္တိ ဝဒေယျ’န္တိ[Pg.58]? သော ခွာဟံ, ဘန္တေ, ဒုတိယံ ဒွါရံ ခတ္တိယာနံ အနုယန္တာနံ အဒါသိံ. တတ္ထ ခတ္တိယာနံ အနုယန္တာနံ ဒါနံ ဒီယိတ္ထ, မမ ဒါနံ ပဋိက္ကမိ.

其后，世尊，随行的刹帝利们前来我处，对我说道：“大王您在行布施，后宫也在行布施，我们却没有布施。善哉！愿我们也能依止大王行诸布施、做诸功德！”世尊，我当时心想：“我确实是布施者、布施主、布施的赞叹者。对于说‘我们欲行布施’的人，我该怎么说呢？”于是，世尊，我便将第二门交给了随行的刹帝利们。在那里，由随行的刹帝利们行布施，我的布施便中止了。

‘‘အထ ခေါ မံ, ဘန္တေ, ဗလကာယော ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတဒဝေါစ – ‘ဒေဝဿ ခေါ ဒါနံ ဒီယတိ; ဣတ္ထာဂါရဿ ဒါနံ ဒီယတိ; ခတ္တိယာနံ အနုယန္တာနံ ဒါနံ ဒီယတိ; အမှာကံ ဒါနံ န ဒီယတိ. သာဓု မယမ္ပိ ဒေဝံ နိဿာယ ဒါနာနိ ဒဒေယျာမ, ပုညာနိ ကရေယျာမာ’တိ. တဿ မယှံ, ဘန္တေ, ဧတဒဟောသိ – ‘အဟံ ခေါသ္မိ ဒါယကော ဒါနပတိ ဒါနဿ ဝဏ္ဏဝါဒီ. ဒါနံ ဒဿာမာတိ ဝဒန္တေ ကိန္တိ ဝဒေယျ’န္တိ? သော ခွာဟံ ဘန္တေ, တတိယံ ဒွါရံ ဗလကာယဿ အဒါသိံ. တတ္ထ ဗလကာယဿ ဒါနံ ဒီယိတ္ထ, မမ ဒါနံ ပဋိက္ကမိ.

其后，世尊，军队前来我处，对我说道：“大王在行布施，后宫在行布施，随行的刹帝利在行布施，而我等却未行布施。善哉！愿我等亦能依止大王而行诸布施，作诸福德！”世尊，我生此念：“我实为施者、施主，是布施的赞叹者。对说‘我们欲行布施’者，我能说什么呢？”世尊，于是我将第三门施予军队。在那里，军队得以行布施，而我的布施便终止了。

‘‘အထ ခေါ မံ, ဘန္တေ, ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတဒဝေါစုံ – ‘ဒေဝဿ ခေါ ဒါနံ ဒီယတိ; ဣတ္ထာဂါရဿ ဒါနံ ဒီယတိ; ခတ္တိယာနံ အနုယန္တာနံ ဒါနံ ဒီယတိ; ဗလကာယဿ ဒါနံ ဒီယတိ; အမှာကံ ဒါနံ န ဒီယတိ. သာဓု မယမ္ပိ ဒေဝံ နိဿာယ ဒါနာနိ ဒဒေယျာမ, ပုညာနိ ကရေယျာမာ’တိ. တဿ မယှံ, ဘန္တေ, ဧတဒဟောသိ – ‘အဟံ ခေါသ္မိ ဒါယကော ဒါနပတိ ဒါနဿ ဝဏ္ဏဝါဒီ. ဒါနံ ဒဿာမာတိ ဝဒန္တေ ကိန္တိ ဝဒေယျ’န္တိ? သော ခွာဟံ, ဘန္တေ, စတုတ္ထံ ဒွါရံ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာနံ အဒါသိံ. တတ္ထ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာနံ ဒါနံ ဒီယိတ္ထ, မမ ဒါနံ ပဋိက္ကမိ.

其后，世尊，婆罗门、居士前来我处，对我说道：“大王在行布施，后宫在行布施，随行的刹帝利在行布施，军队在行布施，而我等却未行布施。善哉！愿我等亦能依止大王而行诸布施，作诸福德！”世尊，我生此念：“我实为施者、施主，是布施的赞叹者。对说‘我们欲行布施’者，我能说什么呢？”世尊，于是我将第四门施予婆罗门、居士。在那里，婆罗门、居士得以行布施，而我的布施便终止了。’

‘‘အထ ခေါ မံ, ဘန္တေ, ပုရိသာ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတဒဝေါစုံ – ‘န ခေါ ဒါနိ ဒေဝဿ ကောစိ ဒါနံ ဒီယတီ’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တာဟံ, ဘန္တေ, တေ ပုရိသေ ဧတဒဝေါစံ – ‘တေန ဟိ, ဘဏေ, ယော ဗာဟိရေသု ဇနပဒေသု အာယော သဉ္ဇာယတိ တတော ဥပဍ္ဎံ အန္တေပုရေ ပဝေသေထ, ဥပဍ္ဎံ တတ္ထေဝ ဒါနံ ဒေထ သမဏ-ဗြာဟ္မဏ-ကပဏဒ္ဓိက-ဝနိဗ္ဗက-ယာစကာန’န္တိ. သော ခွာဟံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဒီဃရတ္တံ ကတာနံ ပုညာနံ ဧဝံ ဒီဃရတ္တံ ကတာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပရိယန္တံ နာဓိဂစ္ဆာမိ – ဧတ္တကံ ပုညန္တိ ဝါ ဧတ္တကော ပုညဝိပါကောတိ ဝါ ဧတ္တကံ သဂ္ဂေ ဌာတဗ္ဗန္တိ ဝါတိ. အစ္ဆရိယံ, ဘန္တေ, အဗ္ဘုတံ, ဘန္တေ! ယာဝသုဘာသိတမိဒံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ –

“世尊，当时臣子们来见我，对我说：‘大王，如今已无处可为您行布施了。’世尊，我听后便对那些臣子们说：‘那么，各位，将边远地区征收的税收，一半送入内宫，一半就在当地布施给沙门、婆罗门、穷人、旅人、乞丐与有求者。’世尊，我如此长久所作的福德，如此长久所行的善法，其边际我尚不能知：‘福德有这么多’，或‘福德的果报有这么多’，或‘应在天界住这么久’。世尊，真是稀有！世尊，真是未曾有！世尊所说的此言，是多么的善说啊：

‘‘ယေ နံ ဒဒန္တိ သဒ္ဓါယ, ဝိပ္ပသန္နေန စေတသာ;

တမေဝ အန္နံ ဘဇတိ, အသ္မိံ လောကေ ပရမှိ စ.

“若人以净信，以明净之心施予；彼食即随彼，于此世与于他世。

‘‘တသ္မာ ဝိနေယျ မစ္ဆေရံ, ဒဇ္ဇာ ဒါနံ မလာဘိဘူ;

ပုညာနိ ပရလောကသ္မိံ, ပတိဋ္ဌာ ဟောန္တိ ပါဏိန’’န္တိ.

“是故应除悭，克胜垢而行布施；福德于来世，实为众生之依止。”

၄. ဃဋီကာရသုတ္တံ

4. 伽提迦罗经

၁၀၅. ဧကမန္တံ [Pg.59] ဌိတော ခေါ ဃဋီကာရော ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

105. 名为伽提迦罗(Ghaṭīkāra)的天子立于一旁，在世尊面前说了这首偈颂：

‘‘အဝိဟံ ဥပပန္နာသေ, ဝိမုတ္တာ သတ္တ ဘိက္ခဝေါ;

ရာဂဒေါသပရိက္ခီဏာ, တိဏ္ဏာ လောကေ ဝိသတ္တိက’’န္တိ.

“生往无烦天(Aviha)，有七位解脱比丘；贪与瞋已尽，已度世间之执著。”

‘‘ကေ စ တေ အတရုံ ပင်္ကံ, မစ္စုဓေယျံ သုဒုတ္တရံ;

ကေ ဟိတွာ မာနုသံ ဒေဟံ, ဒိဗ္ဗယောဂံ ဥပစ္စဂု’’န္တိ.

“是哪些人渡过了泥沼——极难逾越的死域？是哪些人舍弃了人身，超越了天界之轭？”

‘‘ဥပကော ပလဂဏ္ဍော စ, ပုက္ကုသာတိ စ တေ တယော;

ဘဒ္ဒိယော ခဏ္ဍဒေဝေါ စ, ဗာဟုရဂ္ဂိ စ သင်္ဂိယော ;

တေ ဟိတွာ မာနုသံ ဒေဟံ, ဒိဗ္ဗယောဂံ ဥပစ္စဂု’’န္တိ.

“是优波迦(Upaka)、波罗犍陀(Palagaṇḍa)与布估萨帝(Pukkusāti)此三位，以及跋提(Bhaddiya)、犍陀提婆(Khaṇḍadeva)、婆睺罗耆(Bāhuraggi)与僧耆耶(Saṅgiya)；他们舍弃了人身，超越了天界之轭。”

‘‘ကုသလီ ဘာသသီ တေသံ, မာရပါသပ္ပဟာယိနံ;

ကဿ တေ ဓမ္မမညာယ, အစ္ဆိဒုံ ဘဝဗန္ဓန’’န္တိ.

“你善说此等已舍魔罗之罗网者；他们是了知谁的法，才截断了有之系缚？”

‘‘န အညတြ ဘဂဝတာ, နာညတြ တဝ သာသနာ;

ယဿ တေ ဓမ္မမညာယ, အစ္ဆိဒုံ ဘဝဗန္ဓနံ.

“非离于世尊，非离于您的教法；他们正是了知了您的法，才截断了有之系缚。

‘‘ယတ္ထ နာမဉ္စ ရူပဉ္စ, အသေသံ ဥပရုဇ္ဈတိ;

တံ တေ ဓမ္မံ ဣဓညာယ, အစ္ဆိဒုံ ဘဝဗန္ဓန’’န္တိ.

“名与色于何处无余止息；他们于此教法中了知此法，截断了有之系缚。”

‘‘ဂမ္ဘီရံ ဘာသသီ ဝါစံ, ဒုဗ္ဗိဇာနံ သုဒုဗ္ဗုဓံ;

ကဿ တွံ ဓမ္မမညာယ, ဝါစံ ဘာသသိ ဤဒိသ’’န္တိ.

“汝所说之语甚深，难解、极难觉悟；汝了知谁之法，而说如是之语？”

‘‘ကုမ္ဘကာရော ပုရေ အာသိံ, ဝေကဠိင်္ဂေ ဃဋီကရော;

မာတာပေတ္တိဘရော အာသိံ, ကဿပဿ ဥပါသကော.

“往昔于吠迦陵伽(Vekaḷiṅga)，我为陶师，名伽提迦罗；我曾奉养父母，为迦叶世尊之优婆塞。”

‘‘ဝိရတော မေထုနာ ဓမ္မာ, ဗြဟ္မစာရီ နိရာမိသော;

အဟုဝါ တေ သဂါမေယျော, အဟုဝါ တေ ပုရေ သခါ.

“远离淫欲法，梵行无物欲；我曾与汝同村，往昔曾为汝友。”

‘‘သောဟမေတေ ပဇာနာမိ, ဝိမုတ္တေ သတ္တ ဘိက္ခဝေါ;

ရာဂဒေါသပရိက္ခီဏေ, တိဏ္ဏေ လောကေ ဝိသတ္တိက’’န္တိ.

“我了知此七位比丘，彼等已解脱，贪瞋皆已尽，已度世间之爱。”

‘‘ဧဝမေတံ တဒါ အာသိ, ယထာ ဘာသသိ ဘဂ္ဂဝ;

ကုမ္ဘကာရော ပုရေ အာသိ, ဝေကဠိင်္ဂေ ဃဋီကရော.

“巴伽瓦，诚如汝言，往昔之事亦复如是；往昔于吠迦陵伽，彼为陶师，名伽提迦罗。”

‘‘မာတာပေတ္တိဘရော [Pg.60] အာသိ, ကဿပဿ ဥပါသကော;

ဝိရတော မေထုနာ ဓမ္မာ, ဗြဟ္မစာရီ နိရာမိသော;

အဟုဝါ မေ သဂါမေယျော, အဟုဝါ မေ ပုရေ သခါ’’တိ.

“彼曾奉养父母，为迦叶世尊之优婆塞；远离淫欲法，梵行无物欲；彼曾与我同村，往昔曾为我友。”

‘‘ဧဝမေတံ ပုရာဏာနံ, သဟာယာနံ အဟု သင်္ဂမော;

ဥဘိန္နံ ဘာဝိတတ္တာနံ, သရီရန္တိမဓာရိန’’န္တိ.

“如是，此乃两位已修成自身、身负最后之身的旧友之会。”

၅. ဇန္တုသုတ္တံ

5. 阇菟经

၁၀၆. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ, ကောသလေသု ဝိဟရန္တိ ဟိမဝန္တပဿေ အရညကုဋိကာယ ဥဒ္ဓတာ ဥန္နဠာ စပလာ မုခရာ ဝိကိဏ္ဏဝါစာ မုဋ္ဌဿတိနော အသမ္ပဇာနာ အသမာဟိတာ ဝိဗ္ဘန္တစိတ္တာ ပါကတိန္ဒြိယာ.

106. 如是我闻。一时，众多比丘住在憍萨罗(Kosala)雪山旁的森林孤邸中，掉举、高慢、轻浮、饶舌、言语散乱、失念、无正知、心无等持、心乱、诸根放逸。

အထ ခေါ ဇန္တု ဒေဝပုတ္တော တဒဟုပေါသထေ ပန္နရသေ ယေန တေ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တေ ဘိက္ခူ ဂါထာဟိ အဇ္ဈဘာသိ –

尔时，阇菟(Jantu)天子于十五布萨日，前往彼等比丘之处；既至，以偈颂对彼等比丘言：

‘‘သုခဇီဝိနော ပုရေ အာသုံ, ဘိက္ခူ ဂေါတမသာဝကာ;

အနိစ္ဆာ ပိဏ္ဍမေသနာ, အနိစ္ဆာ သယနာသနံ;

လောကေ အနိစ္စတံ ဉတွာ, ဒုက္ခဿန္တံ အကံသု တေ.

“往昔乔达摩声闻比丘，安乐而住；于食无欲，于卧具无欲；彼等了知世间无常，已作苦之终尽。

‘‘ဒုပ္ပောသံ ကတွာ အတ္တာနံ, ဂါမေ ဂါမဏိကာ ဝိယ;

ဘုတွာ ဘုတွာ နိပဇ္ဇန္တိ, ပရာဂါရေသု မုစ္ဆိတာ.

“令自身难于供养，如村中之村长；食已复食而后卧，沉迷于他人家中。

‘‘သံဃဿ အဉ္ဇလိံ ကတွာ, ဣဓေကစ္စေ ဝဒါမဟံ ;

အပဝိဒ္ဓါ အနာထာ တေ, ယထာ ပေတာ တထေဝ တေ.

“我向僧团合掌，于此说某些人；彼等被弃无依，恰如死者一般。

‘‘ယေ ခေါ ပမတ္တာ ဝိဟရန္တိ, တေ မေ သန္ဓာယ ဘာသိတံ;

ယေ အပ္ပမတ္တာ ဝိဟရန္တိ, နမော တေသံ ကရောမဟ’’န္တိ.

“我所说者，乃针对放逸而住之人；于不放逸而住者，我致归敬礼。”

၆. ရောဟိတဿသုတ္တံ

6. 罗希陀娑经

၁၀၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ ရောဟိတဿော ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယတ္ထ နု ခေါ, ဘန္တေ, န ဇာယတိ န ဇီယတိ န မီယတိ န စဝတိ န ဥပပဇ္ဇတိ, သက္ကာ နု ခေါ သော, ဘန္တေ, ဂမနေန လောကဿ [Pg.61] အန္တော ဉာတုံ ဝါ ဒဋ္ဌုံ ဝါ ပါပုဏိတုံ ဝါ’’တိ? ‘‘ယတ္ထ ခေါ, အာဝုသော, န ဇာယတိ န ဇီယတိ န မီယတိ န စဝတိ န ဥပပဇ္ဇတိ, နာဟံ တံ ဂမနေန လောကဿ အန္တံ ဉာတေယျံ ဒဋ္ဌေယျံ ပတ္တေယျန္တိ ဝဒါမီ’’တိ.

107. 在舍卫城(Sāvatthī)。娄喜塔娑(Rohitassa)天子站于一旁，对世尊说：“尊者，于其处不生、不老、不死、不逝、不再生，尊者，能否以行走去了知、得见、抵达世界之边际呢？”“贤友，于其处不生、不老、不死、不逝、不再生，我不说能以行走去了知、得见、抵达世界之边际。”

‘‘အစ္ဆရိယံ, ဘန္တေ, အဗ္ဘုတံ, ဘန္တေ! ယာဝသုဘာသိတမိဒံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ – ‘ယတ္ထ ခေါ, အာဝုသော, န ဇာယတိ န ဇီယတိ န မီယတိ န စဝတိ န ဥပပဇ္ဇတိ, နာဟံ တံ ဂမနေန လောကဿ အန္တံ ဉာတေယျံ ဒဋ္ဌေယျံ ပတ္တေယျန္တိ ဝဒါမီ’တိ.

“稀有，尊者！未曾有，尊者！世尊所说此言，何其善说：“贤友，于其处不生、不老、不死、不逝、不再生，我不说能以行走去了知、得见、抵达世界之边际。””

‘‘ဘူတပုဗ္ဗာဟံ, ဘန္တေ, ရောဟိတဿော နာမ ဣသိ အဟောသိံ ဘောဇပုတ္တော ဣဒ္ဓိမာ ဝေဟာသင်္ဂမော. တဿ မယှံ, ဘန္တေ, ဧဝရူပေါ ဇဝေါ အဟောသိ; သေယျထာပိ နာမ ဒဠှဓမ္မာ ဓနုဂ္ဂဟော သုသိက္ခိတော ကတဟတ္ထော ကတယောဂ္ဂေါ ကတူပါသနော လဟုကေန အသနေန အပ္ပကသိရေနေဝ တိရိယံ တာလစ္ဆာယံ အတိပါတေယျ. တဿ မယှံ, ဘန္တေ, ဧဝရူပေါ ပဒဝီတိဟာရော အဟောသိ; သေယျထာပိ နာမ ပုရတ္ထိမာ သမုဒ္ဒါ ပစ္ဆိမော သမုဒ္ဒေါ. တဿ မယှံ, ဘန္တေ, ဧဝရူပံ ဣစ္ဆာဂတံ ဥပ္ပဇ္ဇိ – ‘အဟံ ဂမနေန လောကဿ အန္တံ ပါပုဏိဿာမီ’တိ. သော ခွာဟံ, ဘန္တေ, ဧဝရူပေန ဇဝေန သမန္နာဂတော ဧဝရူပေန စ ပဒဝီတိဟာရေန အညတြေဝ အသိတ-ပီတ-ခါယိတ-သာယိတာ အညတြ ဥစ္စာရ-ပဿာဝကမ္မာ အညတြ နိဒ္ဒါကိလမထပဋိဝိနောဒနာ ဝဿသတာယုကော ဝဿသတဇီဝီ ဝဿသတံ ဂန္တွာ အပ္ပတွာဝ လောကဿ အန္တံ အန္တရာဝ ကာလင်္ကတော.

“尊者，往昔我曾为名叫娄喜塔娑(Rohitassa)的仙人，是食邑主之子，具神通，能行于空中。尊者，我曾有如是神速，犹如一位持强弓、善学、手巧、勤练、技艺娴熟的弓手，能以轻箭毫不费力地横越棕榈树影。尊者，我曾有如是步履，其一步之遥，犹如从东海到西海。尊者，我生起如是愿望：“我将以行走抵达世界之边际！”尊者，我具足如是神速与如是步履，除食、饮、嚼、尝，除大小便利，除消除睡眠与疲劳外，寿百岁，住世百年，行进百年，然未及世界之边际，便中途命终。”

‘‘အစ္ဆရိယံ, ဘန္တေ, အဗ္ဘုတံ, ဘန္တေ! ယာဝသုဘာသိတမိဒံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ – ‘ယတ္ထ ခေါ, အာဝုသော, န ဇာယတိ န ဇီယတိ န မီယတိ န စဝတိ န ဥပပဇ္ဇတိ, နာဟံ တံ ဂမနေန လောကဿ အန္တံ ဉာတေယျံ ဒဋ္ဌေယျံ ပတ္တေယျန္တိ ဝဒါမီ’’’တိ.

稀有，世尊！未曾有，世尊！世尊此言善说至极：“贤友，于其处不生、不老、不死、不死没、不再生，我亦不说以行走能了知、能得见、能抵达世间之边际。”

‘‘န ခေါ ပနာဟံ, အာဝုသော, အပ္ပတွာ လောကဿ အန္တံ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယံ ဝဒါမိ. အပိ စ ခွာဟံ, အာဝုသော, ဣမသ္မိံယေဝ ဗျာမမတ္တေ ကဠေဝရေ သသညိမှိ သမနကေ လောကဉ္စ ပညပေမိ လောကသမုဒယဉ္စ လောကနိရောဓဉ္စ လောကနိရောဓဂါမိနိဉ္စ ပဋိပဒန္တိ.

贤友，我不说未抵达世间之边际便能终结痛苦。然而，贤友，我正是在这有想有心的一寻之身中，宣说世间、世间集、世间灭以及导向世间灭之道。

‘‘ဂမနေန န ပတ္တဗ္ဗော, လောကဿန္တော ကုဒါစနံ;

န စ အပ္ပတွာ လောကန္တံ, ဒုက္ခာ အတ္ထိ ပမောစနံ.

以行走绝不能抵达世间之边际；未达世间边际，亦无从苦中解脱。

‘‘တသ္မာ [Pg.62] ဟဝေ လောကဝိဒူ သုမေဓော,လောကန္တဂူ ဝုသိတဗြဟ္မစရိယော;

လောကဿ အန္တံ သမိတာဝိ ဉတွာ,နာသီသတိ လောကမိမံ ပရဉ္စာ’’တိ.

是故，具善慧之世间知者，已达世间边际，已行梵行，已得寂静，了知世间之边际后，不希求此世与他世。

၇. နန္ဒသုတ္တံ

7. 难陀经

၁၀၈. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ နန္ဒော ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

108. 难陀天子立于一旁，在世尊面前说此偈颂：

‘‘အစ္စေန္တိ ကာလာ တရယန္တိ ရတ္တိယော,ဝယောဂုဏာ အနုပုဗ္ဗံ ဇဟန္တိ;

ဧတံ ဘယံ မရဏေ ပေက္ခမာနော,ပုညာနိ ကယိရာထ သုခါဝဟာနီ’’တိ.

时光流逝，夜晚飞逝，年华渐次舍离。见此死亡之怖畏，当行带来安乐的福业。

‘‘အစ္စေန္တိ ကာလာ တရယန္တိ ရတ္တိယော,ဝယောဂုဏာ အနုပုဗ္ဗံ ဇဟန္တိ;

ဧတံ ဘယံ မရဏေ ပေက္ခမာနော,လောကာမိသံ ပဇဟေ သန္တိပေက္ခော’’တိ.

时光流逝，夜晚飞逝，年华渐次舍离。见此死亡之怖畏，寻求寂静者当舍弃世间之饵。

၈. နန္ဒိဝိသာလသုတ္တံ

8. 欢喜大经

၁၀၉. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ နန္ဒိဝိသာလော ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

109. 欢喜大天子立于一旁，以偈颂对世尊说：

‘‘စတုစက္ကံ နဝဒွါရံ, ပုဏ္ဏံ လောဘေန သံယုတံ;

ပင်္ကဇာတံ မဟာဝီရ, ကထံ ယာတြာ ဘဝိဿတီ’’တိ.

具四轮，有九门，充满不净，为贪欲所系；从污泥而生。大雄啊，如何才能出离？

‘‘ဆေတွာ နဒ္ဓိံ ဝရတ္တဉ္စ, ဣစ္ဆာလောဘဉ္စ ပါပကံ;

သမူလံ တဏှမဗ္ဗုယှ, ဧဝံ ယာတြာ ဘဝိဿတီ’’တိ.

斩断忿恨与诸余烦恼，以及邪恶的欲与贪，将渴爱连根拔除，如是得以出离。

၉. သုသိမသုတ္တံ

9. 须尸摩经

၁၁၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘တုယှမ္ပိ နော, အာနန္ဒ, သာရိပုတ္တော ရုစ္စတီ’’တိ?

110. 舍卫城因缘。那时，具寿阿难前往世尊之处；抵达后，他向世尊顶礼，然后坐于一旁。世尊对坐于一旁的具寿阿难说：“阿难，你是否也喜爱舍利弗呢？”

‘‘ကဿ [Pg.63] ဟိ နာမ, ဘန္တေ, အဗာလဿ အဒုဋ္ဌဿ အမူဠှဿ အဝိပလ္လတ္ထစိတ္တဿ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော န ရုစ္စေယျ? ပဏ္ဍိတော, ဘန္တေ, အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. မဟာပညော, ဘန္တေ, အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. ပုထုပညော, ဘန္တေ, အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. ဟာသပညော, ဘန္တေ, အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. ဇဝနပညော, ဘန္တေ, အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. တိက္ခပညော, ဘန္တေ, အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. နိဗ္ဗေဓိကပညော, ဘန္တေ, အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. အပ္ပိစ္ဆော, ဘန္တေ, အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. သန္တုဋ္ဌော, ဘန္တေ, အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. ပဝိဝိတ္တော, ဘန္တေ, အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. အသံသဋ္ဌော, ဘန္တေ, အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. အာရဒ္ဓဝီရိယော, ဘန္တေ, အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. ဝတ္တာ, ဘန္တေ, အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. ဝစနက္ခမော, ဘန္တေ, အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. စောဒကော, ဘန္တေ, အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. ပါပဂရဟီ, ဘန္တေ, အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. ကဿ ဟိ နာမ, ဘန္တေ, အဗာလဿ အဒုဋ္ဌဿ အမူဠှဿ အဝိပလ္လတ္ထစိတ္တဿ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော န ရုစ္စေယျာ’’တိ?

“世尊，对于不愚痴、不怀恶意、不迷惑、心不颠倒的人来说，有谁会不喜爱具寿舍利弗呢？世尊，具寿舍利弗是智者。世尊，具寿舍利弗有大智慧。世尊，具寿舍利弗有广智慧。世尊，具寿舍利弗有喜智慧。世尊，具寿舍利弗有速智慧。世尊，具寿舍利弗有锐智慧。世尊，具寿舍利弗有决择智慧。世尊，具寿舍利弗少欲。世尊，具寿舍利弗知足。世尊，具寿舍利弗独处。世尊，具寿舍利弗不杂。世尊，具寿舍利弗勤精进。世尊，具寿舍利弗是善说者。世尊，具寿舍利弗能堪忍言语。世尊，具寿舍利弗是善举罪者。世尊，具寿舍利弗是呵责邪恶者。世尊，对于不愚痴、不怀恶意、不迷惑、心不颠倒的人来说，有谁会不喜爱具寿舍利弗呢？”

‘‘ဧဝမေတံ, အာနန္ဒ, ဧဝမေတံ, အာနန္ဒ! ကဿ ဟိ နာမ, အာနန္ဒ, အဗာလဿ အဒုဋ္ဌဿ အမူဠှဿ အဝိပလ္လတ္ထစိတ္တဿ သာရိပုတ္တော န ရုစ္စေယျ? ပဏ္ဍိတော, အာနန္ဒ, သာရိပုတ္တော. မဟာပညော, အာနန္ဒ, သာရိပုတ္တော. ပုထုပညော, အာနန္ဒ, သာရိပုတ္တော. ဟာသပညော, အာနန္ဒ, သာရိပုတ္တော. ဇဝနပညော, အာနန္ဒ, သာရိပုတ္တော. တိက္ခပညော, အာနန္ဒ, သာရိပုတ္တော. နိဗ္ဗေဓိကပညော, အာနန္ဒ, သာရိပုတ္တော. အပ္ပိစ္ဆော, အာနန္ဒ, သာရိပုတ္တော. သန္တုဋ္ဌော, အာနန္ဒ, သာရိပုတ္တော. ပဝိဝိတ္တော, အာနန္ဒ, သာရိပုတ္တော. အသံသဋ္ဌော, အာနန္ဒ, သာရိပုတ္တော. အာရဒ္ဓဝီရိယော, အာနန္ဒ, သာရိပုတ္တော. ဝတ္တာ, အာနန္ဒ, သာရိပုတ္တော. ဝစနက္ခမော, အာနန္ဒ, သာရိပုတ္တော. စောဒကော, အာနန္ဒ, သာရိပုတ္တော. ပါပဂရဟီ, အာနန္ဒ, သာရိပုတ္တော. ကဿ ဟိ နာမ, အာနန္ဒ, အဗာလဿ အဒုဋ္ဌဿ အမူဠှဿ အဝိပလ္လတ္ထစိတ္တဿ သာရိပုတ္တော န ရုစ္စေယျာ’’တိ?

“正是如此，阿难，正是如此，阿难！阿难，对于不愚痴、不怀恶意、不迷惑、心不颠倒的人来说，谁会不喜欢舍利弗呢？阿难，舍利弗有智慧。阿难，舍利弗有大智慧。阿难，舍利弗有广博智慧。阿难，舍利弗有喜悦智慧。阿难，舍利弗有捷疾智慧。阿难，舍利弗有敏锐智慧。阿难，舍利弗有通达智慧。阿难，舍利弗少欲。阿难，舍利弗知足。阿难，舍利弗乐于闲静。阿难，舍利弗不相混杂。阿难，舍利弗勤行精进。阿难，舍利弗能教诫。阿难，舍利弗能堪忍言语。阿难，舍利弗能举罪。阿难，舍利弗呵责邪恶。阿难，对于不愚痴、不怀恶意、不迷惑、心不颠倒的人来说，谁会不喜欢舍利弗呢？”

အထ ခေါ သုသိမော ဒေဝပုတ္တော အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ မဟတိယာ ဒေဝပုတ္တပရိသာယ ပရိဝုတော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ သုသိမော ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

那时，当具寿舍利弗的功德被称扬时，须尸摩(Susima)天子为一大群天子所围绕，前往世尊之处；走近后，向世尊顶礼，然后站在一旁。站在一旁的须尸摩天子对世尊说了这番话：

‘‘ဧဝမေတံ[Pg.64], ဘဂဝါ, ဧဝမေတံ, သုဂတ. ကဿ ဟိ နာမ, ဘန္တေ, အဗာလဿ အဒုဋ္ဌဿ အမူဠှဿ အဝိပလ္လတ္ထစိတ္တဿ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော န ရုစ္စေယျ? ပဏ္ဍိတော, ဘန္တေ, အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. မဟာပညော, ဘန္တေ, ပုထုပညော, ဘန္တေ, ဟာသပညော, ဘန္တေ, ဇဝနပညော, ဘန္တေ, တိက္ခပညော, ဘန္တေ, နိဗ္ဗေဓိကပညော, ဘန္တေ, အပ္ပိစ္ဆော, ဘန္တေ, သန္တုဋ္ဌော, ဘန္တေ, ပဝိဝိတ္တော, ဘန္တေ, အသံသဋ္ဌော, ဘန္တေ, အာရဒ္ဓဝီရိယော, ဘန္တေ, ဝတ္တာ, ဘန္တေ, ဝစနက္ခမော, ဘန္တေ, စောဒကော, ဘန္တေ, ပါပဂရဟီ, ဘန္တေ, အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော. ကဿ ဟိ နာမ, ဘန္တေ, အဗာလဿ အဒုဋ္ဌဿ အမူဠှဿ အဝိပလ္လတ္ထစိတ္တဿ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော န ရုစ္စေယျ?

“正是如此，世尊！正是如此，善逝！世尊，对于不愚痴、不嗔害、不迷乱、心不颠倒的人，谁会不喜欢具寿舍利弗呢？世尊，具寿舍利弗是智者。世尊，具寿舍利弗具大智慧。世尊，具寿舍利弗具广博慧。世尊，具寿舍利弗具喜悦慧。世尊，具寿舍利弗具捷慧。世尊，具寿舍利弗具锐慧。世尊，具寿舍利弗具洞察慧。世尊，具寿舍利弗少欲。世尊，具寿舍利弗知足。世尊，具寿舍利弗远离。世尊，具寿舍利弗不交染。世尊，具寿舍利弗勤勉精进。世尊，具寿舍利弗是教诫者。世尊，具寿舍利弗能忍受言语。世尊，具寿舍利弗是规劝者。世尊，具寿舍利弗是谴责邪恶者。世尊，对于不愚痴、不嗔害、不迷乱、心不颠倒的人，谁会不喜欢具寿舍利弗呢？”

‘‘အဟမ္ပိ ဟိ, ဘန္တေ, ယညဒေဝ ဒေဝပုတ္တပရိသံ ဥပသင်္ကမိံ, ဧတဒေဝ ဗဟုလံ သဒ္ဒံ သုဏာမိ – ‘ပဏ္ဍိတော အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော; မဟာပညော အာယသ္မာ, ပုထုပညော အာယသ္မာ, ဟာသပညော အာယသ္မာ, ဇဝနပညော အာယသ္မာ, တိက္ခပညော အာယသ္မာ, နိဗ္ဗေဓိကပညော အာယသ္မာ, အပ္ပိစ္ဆော အာယသ္မာ, သန္တုဋ္ဌော အာယသ္မာ, ပဝိဝိတ္တော အာယသ္မာ, အသံသဋ္ဌော အာယသ္မာ, အာရဒ္ဓဝီရိယော အာယသ္မာ, ဝတ္တာ အာယသ္မာ, ဝစနက္ခမော အာယသ္မာ, စောဒကော အာယသ္မာ, ပါပဂရဟီ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော’တိ. ကဿ ဟိ နာမ, ဘန္တေ, အဗာလဿ အဒုဋ္ဌဿ အမူဠှဿ အဝိပလ္လတ္ထစိတ္တဿ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော န ရုစ္စေယျာ’’တိ?

“世尊，我无论前往哪个天子集会，都常常听到这同样的声音：‘具寿舍利弗是智者；具寿具大智慧，具寿具广博慧，具寿具喜悦慧，具寿具捷慧，具寿具锐慧，具寿具洞察慧；具寿少欲，具寿知足，具寿远离，具寿不交染，具寿勤勉精进；具寿是教诫者，具寿能忍受言语，具寿是规劝者，具寿舍利弗是谴责邪恶者。’世尊，对于不愚痴、不嗔害、不迷乱、心不颠倒的人，谁会不喜欢具寿舍利弗呢？”

အထ ခေါ သုသိမဿ ဒေဝပုတ္တဿ ဒေဝပုတ္တပရိသာ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ အတ္တမနာ ပမုဒိတာ ပီတိသောမနဿဇာတာ ဥစ္စာဝစာ ဝဏ္ဏနိဘာ ဥပဒံသေတိ.

那时，当具寿舍利弗的功德被称扬时，须尸摩天子及其天众心满意足，欢欣喜悦，生起喜悦与愉悦，显现出种种光彩。

‘‘သေယျထာပိ နာမ မဏိ ဝေဠုရိယော သုဘော ဇာတိမာ အဋ္ဌံသော သုပရိကမ္မကတော ပဏ္ဍုကမ္ဗလေ နိက္ခိတ္တော ဘာသတေ စ တပတေ စ ဝိရောစတိ စ; ဧဝမေဝံ သုသိမဿ ဒေဝပုတ္တဿ ဒေဝပုတ္တပရိသာ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ အတ္တမနာ ပမုဒိတာ ပီတိသောမနဿဇာတာ ဥစ္စာဝစာ ဝဏ္ဏနိဘာ ဥပဒံသေတိ.

“譬如善好、纯种、八面、善加琢磨的吠琉璃宝珠，被置于淡红色毛毯上，即发光、照耀、闪耀；如是，当具寿舍利弗之德被称说时，苏သိ摩天子的天子众，心意满足，欢悦，生起喜与善意，显现出种种色泽的光彩。

‘‘သေယျထာပိ နာမ နိက္ခံ ဇမ္ဗောနဒံ ဒက္ခကမ္မာရပုတ္တဥက္ကာမုခသုကုသလသမ္ပဟဋ္ဌံ ပဏ္ဍုကမ္ဗလေ နိက္ခိတ္တံ ဘာသတေ စ တပတေ စ ဝိရောစတိ စ; ဧဝမေဝံ သုသိမဿ ဒေဝပုတ္တဿ ဒေဝပုတ္တပရိသာ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ အတ္တမနာ ပမုဒိတာ ပီတိသောမနဿဇာတာ ဥစ္စာဝစာ ဝဏ္ဏနိဘာ ဥပဒံသေတိ.

“譬如由熟练金匠之子在炉口善巧锻造的阎浮檀金饰，被置于淡红色毛毯上，即发光、照耀、闪耀；如是，当具寿舍利弗之德被称说时，苏သိ摩天子的天子众，心意满足，欢悦，生起喜与善意，显现出种种色泽的光彩。

‘‘သေယျထာပိ [Pg.65] နာမ သရဒသမယေ ဝိဒ္ဓေ ဝိဂတဝလာဟကေ ဒေဝေ ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ဩသဓိတာရကာ ဘာသတေ စ တပတေ စ ဝိရောစတိ စ; ဧဝမေဝံ သုသိမဿ ဒေဝပုတ္တဿ ဒေဝပုတ္တပရိသာ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ အတ္တမနာ ပမုဒိတာ ပီတိသောမနဿဇာတာ ဥစ္စာဝစာ ဝဏ္ဏနိဘာ ဥပဒံသေတိ.

“譬如于秋时，在晴朗无云之天空，于夜之黎明时分，药星发光、照耀、闪耀；如是，当具寿舍利弗之德被称说时，苏သိ摩天子的天子众，心意满足，欢悦，生起喜与善意，显现出种种色泽的光彩。

‘‘သေယျထာပိ နာမ သရဒသမယေ ဝိဒ္ဓေ ဝိဂတဝလာဟကေ ဒေဝေ အာဒိစ္စော နဘံ အဗ္ဘုဿက္ကမာနော သဗ္ဗံ အာကာသဂတံ တမဂတံ အဘိဝိဟစ္စ ဘာသတေ စ တပတေ စ ဝိရောစတိ စ; ဧဝမေဝံ သုသိမဿ ဒေဝပုတ္တဿ ဒေဝပုတ္တပရိသာ အာယသ္မတော သာရိပုတ္တဿ ဝဏ္ဏေ ဘညမာနေ အတ္တမနာ ပမုဒိတာ ပီတိသောမနဿဇာတာ ဥစ္စာဝစာ ဝဏ္ဏနိဘာ ဥပဒံသေတိ.

“譬如于秋时，在晴朗无云之天空，太阳升上天空，破除一切空中之黑暗后，即发光、照耀、闪耀；如是，当具寿舍利弗之德被称说时，苏သိ摩天子的天子众，心意满足，欢悦，生起喜与善意，显现出种种色泽的光彩。

အထ ခေါ သုသိမော ဒေဝပုတ္တော အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ အာရဗ္ဘ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

于是，苏သိ摩天子就具寿舍利弗之事，在世尊面前说了这首偈颂：

‘‘ပဏ္ဍိတောတိ သမညာတော, သာရိပုတ္တော အကောဓနော;

အပ္ပိစ္ဆော သောရတော ဒန္တော, သတ္ထုဝဏ္ဏာဘတော ဣသီ’’တိ.

“舍利弗被称为贤者，无有嗔恚；少欲、柔和、已调伏，为导师所称誉之圣者。”

အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ အာရဗ္ဘ သုသိမံ ဒေဝပုတ္တံ ဂါထာယ ပစ္စဘာသိ –

于是，世尊就具寿舍利弗之事，以偈颂回答苏သိ摩天子：

‘‘ပဏ္ဍိတောတိ သမညာတော, သာရိပုတ္တော အကောဓနော;

အပ္ပိစ္ဆော သောရတော ဒန္တော, ကာလံ ကင်္ခတိ သုဒန္တော’’ တိ.

“被称为智者，舍利弗无瞋；少欲、柔和、已调伏，善调伏者期待圆寂之时。”

၁၀. နာနာတိတ္ထိယသာဝကသုတ္တံ

10. 诸异学弟子经

၁၁၁. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ နာနာတိတ္ထိယသာဝကာ ဒေဝပုတ္တာ အသမော စ သဟလိ စ နီကော စ အာကောဋကော စ ဝေဂဗ္ဘရိ စ မာဏဝဂါမိယော စ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဝေဠုဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ [Pg.66] ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ အသမော ဒေဝပုတ္တော ပူရဏံ ကဿပံ အာရဗ္ဘ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

111. 如是我闻。一时，世尊住王舍城竹林迦兰陀园。尔时，众多异学弟子天子——阿萨摩(Asama)、萨哈利(Sahali)、尼伽(Nīka)、阿拘吒(Ākoṭaka)、维伽跋利(Vegabbhari)与摩那婆伽弥(Māṇavagāmiyo)——于后夜时分，以殊胜之色，遍照整个竹林，前来至世尊处。既至，顶礼世尊，退立一面。立于一面之阿萨摩天子，就富兰那·迦叶(Pūraṇa Kassapa)，于世尊面前说此偈曰：

‘‘ဣဓ ဆိန္ဒိတမာရိတေ, ဟတဇာနီသု ကဿပေါ;

န ပါပံ သမနုပဿတိ, ပုညံ ဝါ ပန အတ္တနော;

သ ဝေ ဝိဿာသမာစိက္ခိ, သတ္ထာ အရဟတိ မာနန’’န္တိ.

“于此斩伐与杀害中，于殴打与劫掠中，迦叶不见此为恶，亦不见己有福德。彼实宣说令人安心之教，彼师应受尊敬。”

အထ ခေါ သဟလိ ဒေဝပုတ္တော မက္ခလိံ ဂေါသာလံ အာရဗ္ဘ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

尔时，萨哈利天子就末伽梨·果萨拉(Makkhali Gosāla)，于世尊面前说此偈曰：

‘‘တပေါဇိဂုစ္ဆာယ သုသံဝုတတ္တော,ဝါစံ ပဟာယ ကလဟံ ဇနေန;

သမောသဝဇ္ဇာ ဝိရတော သစ္စဝါဒီ,န ဟိ နူန တာဒိသံ ကရောတိ ပါပ’’န္တိ.

“苦行厌离善自制，舍弃与人之诤言；远离过失说实语，如是之人实不作恶。”

အထ ခေါ နီကော ဒေဝပုတ္တော နိဂဏ္ဌံ နာဋပုတ္တံ အာရဗ္ဘ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

尔时，尼伽天子就尼乾陀·若提子(Nigaṇṭha Nāṭaputta)，于世尊面前说此偈曰：

‘‘ဇေဂုစ္ဆီ နိပကော ဘိက္ခု, စာတုယာမသုသံဝုတော;

ဒိဋ္ဌံ သုတဉ္စ အာစိက္ခံ, န ဟိ နူန ကိဗ္ဗိသီ သိယာ’’တိ.

“厌恶罪恶具智慧，比丘善制四禁行；宣说所见与所闻，彼实不会有罪过。”

အထ ခေါ အာကောဋကော ဒေဝပုတ္တော နာနာတိတ္ထိယေ အာရဗ္ဘ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

尔时，阿拘吒天子就诸异学，于世尊面前说此偈曰：

‘‘ပကုဓကော ကာတိယာနော နိဂဏ္ဌော,ယေ စာပိမေ မက္ခလိပူရဏာသေ;

ဂဏဿ သတ္ထာရော သာမညပ္ပတ္တာ,န ဟိ နူန တေ သပ္ပုရိသေဟိ ဒူရေ’’တိ.

“波拘陀·迦旃延(Pakudha Kātiyāna)、尼乾陀，以及末伽梨与富兰那，皆为教派之导师，已达沙门位，实不远离善丈夫。”

အထ ခေါ ဝေဂဗ္ဘရိ ဒေဝပုတ္တော အာကောဋကံ ဒေဝပုတ္တံ ဂါထာယ ပစ္စဘာသိ –

尔时，维伽跋利天子以偈回答阿拘吒天子曰：

‘‘သဟာစရိတေန ဆဝေါ သိဂါလော,န ကောတ္ထုကော သီဟသမော ကဒါစိ;

နဂ္ဂေါ မုသာဝါဒီ ဂဏဿ သတ္ထာ,သင်္ကဿရာစာရော န သတံ သရိက္ခော’’တိ.

“仅与狮子同行，卑劣的豺狼，绝不能等同于狮子。裸体、妄语、教派之师，行为可憎，无法与善人相比。”

အထ [Pg.67] ခေါ မာရော ပါပိမာ ဗေဂဗ္ဘရိံ ဒေဝပုတ္တံ အနွာဝိသိတွာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

尔时，恶魔波旬附体于韦丹跋利(Veṭambhari)天子，在世尊面前说了这首偈：

‘‘တပေါဇိဂုစ္ဆာယ အာယုတ္တာ, ပါလယံ ပဝိဝေကိယံ;

ရူပေ စ ယေ နိဝိဋ္ဌာသေ, ဒေဝလောကာဘိနန္ဒိနော;

တေ ဝေ သမ္မာနုသာသန္တိ, ပရလောကာယ မာတိယာ’’တိ.

“那些致力于苦行与厌离，守护远离，执著于色，欣乐天界者，他们确实为来世而善教凡人。”

အထ ခေါ ဘဂဝါ, ‘မာရော အယံ ပါပိမာ’ ဣတိ ဝိဒိတွာ, မာရံ ပါပိမန္တံ ဂါထာယ ပစ္စဘာသိ –

尔时，世尊识知“此是恶魔波旬”后，以偈回答恶魔波旬：

‘‘ယေ ကေစိ ရူပါ ဣဓ ဝါ ဟုရံ ဝါ,ယေ စန္တလိက္ခသ္မိံ ပဘာသဝဏ္ဏာ;

သဗ္ဗေဝ တေ တေ နမုစိပ္ပသတ္ထာ,အာမိသံဝ မစ္ဆာနံ ဝဓာယ ခိတ္တာ’’တိ.

“于此世或他世，所有一切色，以及空中光耀之色，那牟质啊，彼等皆为你所赞，如为杀鱼而投饵。”

အထ ခေါ မာဏဝဂါမိယော ဒေဝပုတ္တော ဘဂဝန္တံ အာရဗ္ဘ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

尔时，摩那婆伽弥(Māṇavagāmiya)天子就世尊之事，在世尊面前说了这些偈：

‘‘ဝိပုလော ရာဇဂဟီယာနံ, ဂိရိသေဋ္ဌော ပဝုစ္စတိ;

သေတော ဟိမဝတံ သေဋ္ဌော, အာဒိစ္စော အဃဂါမိနံ.

“毗富罗(Vipula)山，于王舍城诸山中，被称为最胜；雪山(Himavanta)中白山(Seto)最胜，空中行者中太阳最胜。

‘‘သမုဒ္ဒေါ ဥဒဓိနံ သေဋ္ဌော, နက္ခတ္တာနဉ္စ စန္ဒိမာ ;

သဒေဝကဿ လောကဿ, ဗုဒ္ဓေါ အဂ္ဂေါ ပဝုစ္စတီ’’တိ.

“于诸水藏中，大海为最胜；于诸星宿中，月亮为最胜；于有天之世界，佛陀被称为至上。”

နာနာတိတ္ထိယဝဂ္ဂေါ တတိယော.

异学品，第三。

တဿုဒ္ဒါနံ –

此品摄颂：

သိဝေါ ခေမော စ သေရီ စ, ဃဋီ ဇန္တု စ ရောဟိတော;

နန္ဒော နန္ဒိဝိသာလော စ, သုသိမော နာနာတိတ္ထိယေန တေ ဒသာတိ.

尸婆、翅摩、舍利、伽提卡罗、禅头、罗希多、难陀、欢喜大、须尸摩，与《异学经》，此为十经。

ဒေဝပုတ္တသံယုတ္တံ သမတ္တံ.

《天子相应》究竟。

၃. ကောသလသံယုတ္တံ

3. 憍萨罗相应

၁. ပဌမဝဂ္ဂေါ

1. 第一品

၁. ဒဟရသုတ္တံ

1. 年幼经

၁၁၂. ဧဝံ [Pg.68] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘဝမ္ပိ နော ဂေါတမော အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ပဋိဇာနာတီ’’တိ? ‘‘ယဉှိ တံ, မဟာရာဇ, သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ ‘အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ’တိ, မမေဝ တံ သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ. အဟဉှိ, မဟာရာဇ, အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ’’တိ.

112. 如是我闻。一时，世尊住在舍卫城（Sāvatthī）祇陀林（Jetavana）给孤独（Anāthapiṇḍika）园。尔时，憍萨罗（Kosala）国波斯匿王（Pasenadi）前往世尊之处；抵达后，与世尊互致问候，交换了愉悦且值得忆念的言辞后，坐于一旁。坐于一旁的憍萨罗国波斯匿王对世尊说：“乔达摩（Gotama）尊者，您也宣称已证得无上正等正觉吗？”“大王，若要正确地说‘已证得无上正等正觉’，此话说的正是我。大王，我确实已证得无上正等正觉。”

‘‘ယေပိ တေ, ဘော ဂေါတမ, သမဏဗြာဟ္မဏာ သံဃိနော ဂဏိနော ဂဏာစရိယာ ဉာတာ ယသဿိနော တိတ္ထကရာ သာဓုသမ္မတာ ဗဟုဇနဿ, သေယျထိဒံ – ပူရဏော ကဿပေါ, မက္ခလိ ဂေါသာလော, နိဂဏ္ဌော နာဋပုတ္တော, သဉ္စယော ဗေလဋ္ဌပုတ္တော, ပကုဓော ကစ္စာယနော, အဇိတော ကေသကမ္ဗလော; တေပိ မယာ ‘အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါတိ ပဋိဇာနာထာ’တိ ပုဋ္ဌာ သမာနာ အနုတ္တရံ သမ္မာသမ္ဗောဓိံ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါတိ န ပဋိဇာနန္တိ. ကိံ ပန ဘဝံ ဂေါတမော ဒဟရော စေဝ ဇာတိယာ နဝေါ စ ပဗ္ဗဇ္ဇာယာ’’တိ?

“乔达摩尊者，那些有僧团、有徒众、为团体导师、知名、有声望、为宗派之主、被大众尊为善士的沙门婆罗门，例如富兰那·迦叶（Pūraṇa Kassapa）、末伽梨·果萨拉（Makkhali Gosāla）、尼乾陀·若提子（Nigaṇṭha Nāṭaputta）、散惹夷·毗罗梨子（Sañcaya Belaṭṭhaputta）、波拘陀·迦旃延（Pakudha Kaccāyana）、阿耆多·翅舍钦婆罗（Ajita Kesakambala）；就连他们，在我问其：‘您宣称已证得无上正等正觉吗？’之时，都不作此宣称。乔达摩尊者您，出身尚轻，出家未久，为何却作此宣称呢？”

‘‘စတ္တာရော ခေါ မေ, မဟာရာဇ, ဒဟရာတိ န ဥညာတဗ္ဗာ, ဒဟရာတိ န ပရိဘောတဗ္ဗာ. ကတမေ စတ္တာရော? ခတ္တိယော ခေါ, မဟာရာဇ, ဒဟရောတိ န ဥညာတဗ္ဗော, ဒဟရောတိ န ပရိဘောတဗ္ဗော. ဥရဂေါ ခေါ, မဟာရာဇ, ဒဟရောတိ န ဥညာတဗ္ဗော, ဒဟရောတိ န ပရိဘောတဗ္ဗော. အဂ္ဂိ ခေါ, မဟာရာဇ, ဒဟရောတိ န ဥညာတဗ္ဗော, ဒဟရောတိ န ပရိဘောတဗ္ဗော. ဘိက္ခု, ခေါ, မဟာရာဇ, ဒဟရောတိ န ဥညာတဗ္ဗော, ဒဟရောတိ န ပရိဘောတဗ္ဗော. ဣမေ ခေါ, မဟာရာဇ, စတ္တာရော ဒဟရာတိ န ဥညာတဗ္ဗာ, ဒဟရာတိ န ပရိဘောတဗ္ဗာ’’တိ.

“大王，有四者虽年幼，却不可轻视，不可藐视。是哪四者呢？大王，刹帝利（khattiya）虽年幼，却不可轻视，不可藐视。大王，蛇（uraga）虽年幼，却不可轻视，不可藐视。大王，火（aggi）虽年幼，却不可轻视，不可藐视。大王，比丘虽年幼，却不可轻视，不可藐视。大王，此四者虽年幼，却不可轻视，不可藐视。”

ဣဒမဝေါစ [Pg.69] ဘဂဝါ. ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော အထာပရံ ဧတဒဝေါစ သတ္ထာ –

世尊说了这话。善逝说了这话后，导师复说此言：

‘‘ခတ္တိယံ ဇာတိသမ္ပန္နံ, အဘိဇာတံ ယသဿိနံ;

ဒဟရောတိ နာဝဇာနေယျ, န နံ ပရိဘဝေ နရော.

“于出身圆满、血统尊贵、声名显赫之刹帝利，人莫因其年少而轻蔑，亦不应凌辱之。

‘‘ဌာနဉှိ သော မနုဇိန္ဒော, ရဇ္ဇံ လဒ္ဓါန ခတ္တိယော;

သော ကုဒ္ဓေါ ရာဇဒဏ္ဍေန, တသ္မိံ ပက္ကမတေ ဘုသံ;

တသ္မာ တံ ပရိဝဇ္ဇေယျ, ရက္ခံ ဇီဝိတမတ္တနော.

“诚然，彼人主刹帝利，一旦获得王权；若其发怒，即以王罚猛烈惩治于彼人。是故，为守护自身生命者，应当回避之。

‘‘ဂါမေ ဝါ ယဒိ ဝါ ရညေ, ယတ္ထ ပဿေ ဘုဇင်္ဂမံ;

ဒဟရောတိ နာဝဇာနေယျ, န နံ ပရိဘဝေ နရော.

“于村庄或于林野，无论何处见到蛇，人莫因其幼小而轻蔑，亦不应凌辱之。

‘‘ဥစ္စာဝစေဟိ ဝဏ္ဏေဟိ, ဥရဂေါ စရတိ တေဇသီ ;

သော အာသဇ္ဇ ဍံသေ ဗာလံ, နရံ နာရိဉ္စ ဧကဒါ;

တသ္မာ တံ ပရိဝဇ္ဇေယျ, ရက္ခံ ဇီဝိတမတ္တနော.

“彼蛇具威力，以种种色相而行；或时走近，咬噬愚痴男女。是故，为守护自身生命者，应当回避之。

‘‘ပဟူတဘက္ခံ ဇာလိနံ, ပါဝကံ ကဏှဝတ္တနိံ;

ဒဟရောတိ နာဝဇာနေယျ, န နံ ပရိဘဝေ နရော.

“于食量巨大、火焰炽盛、行迹焦黑之火，人莫因其微小而轻蔑，亦不应轻忽之。

‘‘လဒ္ဓါ ဟိ သော ဥပါဒါနံ, မဟာ ဟုတွာန ပါဝကော;

သော အာသဇ္ဇ ဍဟေ ဗာလံ, နရံ နာရိဉ္စ ဧကဒါ;

တသ္မာ တံ ပရိဝဇ္ဇေယျ, ရက္ခံ ဇီဝိတမတ္တနော.

“诚然，彼火一旦获得燃料，即变得巨大；或时走近，焚烧愚痴男女。是故，为守护自身生命者，应当回避之。

‘‘ဝနံ ယဒဂ္ဂိ ဍဟတိ, ပါဝကော ကဏှဝတ္တနီ;

ဇာယန္တိ တတ္ထ ပါရောဟာ, အဟောရတ္တာနမစ္စယေ.

“行迹焦黑之火焚烧森林，然经日夜消逝，彼处新芽复生。

‘‘ယဉ္စ ခေါ သီလသမ္ပန္နော, ဘိက္ခု ဍဟတိ တေဇသာ;

န တဿ ပုတ္တာ ပသဝေါ, ဒါယာဒါ ဝိန္ဒရေ ဓနံ;

အနပစ္စာ အဒါယာဒါ, တာလာဝတ္ထူ ဘဝန္တိ တေ.

“然而，为具戒比丘以其威力所焚之人，彼无子息亦无牲畜，继承者不得其财富。彼等无有子嗣、无有继承人，犹如断顶之棕榈树。

‘‘တသ္မာ ဟိ ပဏ္ဍိတော ပေါသော, သမ္ပဿံ အတ္ထမတ္တနော;

ဘုဇင်္ဂမံ ပါဝကဉ္စ, ခတ္တိယဉ္စ ယသဿိနံ;

ဘိက္ခုဉ္စ သီလသမ္ပန္နံ, သမ္မဒေဝ သမာစရေ’’တိ.

“是故，洞见自身利益的贤智之人，应对蛇、火、声名显赫的刹帝利，以及具戒的比丘，皆正当行事。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘန္တေ, အဘိက္ကန္တံ, ဘန္တေ! သေယျထာပိ ဘန္တေ, နိက္ကုဇ္ဇိတံ ဝါ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ[Pg.70], ပဋိစ္ဆန္နံ ဝါ ဝိဝရေယျ, မူဠှဿ ဝါ မဂ္ဂံ အာစိက္ခေယျ, အန္ဓကာရေ ဝါ တေလပဇ္ဇောတံ ဓာရေယျ – ‘စက္ခုမန္တော ရူပါနိ ဒက္ခန္တီ’တိ; ဧဝမေဝံ ဘဂဝတာ အနေကပရိယာယေန ဓမ္မော ပကာသိတော. ဧသာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. ဥပါသကံ မံ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ.

如是说已，憍萨罗(Kosala)国波斯匿(Pasenadi)王对世尊说：“世尊，绝妙！世尊，绝妙！世尊，譬如扶正倒置之物，或揭开覆盖之物，或为迷路者指示道路，或于暗中持油灯，（心想：）‘有眼者将见到色’；正是如此，世尊以种种方式开示了法。世尊，我今归依世尊、法及比丘僧伽。世尊，愿您忆持我为优婆塞，从今日起，终生归依。”

၂. ပုရိသသုတ္တံ

2. 士夫经

၁၁၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတိ နု ခေါ, ဘန္တေ, ပုရိသဿ ဓမ္မာ အဇ္ဈတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ အဖာသုဝိဟာရာယာ’’တိ?

113. 缘起于舍卫城(Sāvatthī)。尔时，憍萨罗国波斯匿王前往世尊之处。抵达后，礼敬世尊，然后坐于一旁。坐于一旁的憍萨罗国波斯匿王对世尊说：“世尊，有几法于人自身中生起时，是为无益、为苦、为不安乐而生起的呢？”

‘‘တယော ခေါ, မဟာရာဇ, ပုရိသဿ ဓမ္မာ အဇ္ဈတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ အဖာသုဝိဟာရာယ. ကတမေ တယော? လောဘော ခေါ, မဟာရာဇ, ပုရိသဿ ဓမ္မော အဇ္ဈတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနော ဥပ္ပဇ္ဇတိ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ အဖာသုဝိဟာရာယ. ဒေါသော ခေါ, မဟာရာဇ, ပုရိသဿ ဓမ္မော အဇ္ဈတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနော ဥပ္ပဇ္ဇတိ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ အဖာသုဝိဟာရာယ. မောဟော ခေါ, မဟာရာဇ, ပုရိသဿ ဓမ္မော အဇ္ဈတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနော ဥပ္ပဇ္ဇတိ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ အဖာသုဝိဟာရာယ. ဣမေ ခေါ, မဟာရာဇ, တယော ပုရိသဿ ဓမ္မာ အဇ္ဈတ္တံ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ အဖာသုဝိဟာရာယာ’’တိ. ဣဒမဝေါစ…ပေ…

“大王，有三法于人自身中生起时，是为无益、为苦、为不安乐而生起的。是哪三法呢？大王，贪(lobha)法于人自身中生起时，是为无益、为苦、为不安乐而生起的。大王，嗔(dosa)法于人自身中生起时，是为无益、为苦、为不安乐而生起的。大王，痴(moha)法于人自身中生起时，是为无益、为苦、为不安乐而生起的。大王，此三法于人自身中生起时，是为无益、为苦、为不安乐而生起的。”

‘‘လောဘော ဒေါသော စ မောဟော စ, ပုရိသံ ပါပစေတသံ;

ဟိံသန္တိ အတ္တသမ္ဘူတာ, တစသာရံဝ သမ္ဖလ’’န္တိ.

“贪、嗔与痴，于自身生起，伤害那恶心之人，犹如竹实，自毁其身。”

၃. ဇရာမရဏသုတ္တံ

3. 老死经

၁၁၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဇာတဿ အညတြ ဇရာမရဏာ’’တိ? ‘‘နတ္ထိ ခေါ, မဟာရာဇ, ဇာတဿ အညတြ ဇရာမရဏာ. ယေပိ တေ, မဟာရာဇ, ခတ္တိယမဟာသာလာ အဍ္ဎာ မဟဒ္ဓနာ မဟာဘောဂါ ပဟူတဇာတရူပရဇတာ [Pg.71] ပဟူတဝိတ္တူပကရဏာ ပဟူတဓနဓညာ, တေသမ္ပိ ဇာတာနံ နတ္ထိ အညတြ ဇရာမရဏာ. ယေပိ တေ, မဟာရာဇ, ဗြာဟ္မဏမဟာသာလာ…ပေ… ဂဟပတိမဟာသာလာ အဍ္ဎာ မဟဒ္ဓနာ မဟာဘောဂါ ပဟူတဇာတရူပရဇတာ ပဟူတဝိတ္တူပကရဏာ ပဟူတဓနဓညာ, တေသမ္ပိ ဇာတာနံ နတ္ထိ အညတြ ဇရာမရဏာ. ယေပိ တေ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခူ အရဟန္တော ခီဏာသဝါ ဝုသိတဝန္တော ကတကရဏီယာ ဩဟိတဘာရာ အနုပ္ပတ္တသဒတ္ထာ ပရိက္ခီဏဘဝသံယောဇနာ သမ္မဒညာဝိမုတ္တာ, တေသံ ပါယံ ကာယော ဘေဒနဓမ္မော နိက္ခေပနဓမ္မော’’တိ. ဣဒမဝေါစ…ပေ…

114. 缘于舍卫城(Sāvatthī)。憍萨罗(Kosala)国主波斯匿王(Pasenadi)坐在一旁，对世尊这么说：“世尊，对已生者而言，有免于老死这回事吗？”“大王，对已生者而言，没有免于老死这回事。大王，即使是那些刹帝利(khattiya)巨富，他们富有、大财、大受用，多金银，多资具，多钱谷，对他们这些已生者而言，也没有免于老死这回事。大王，即使是那些婆罗门(brāhmaṇa)巨富……乃至居士(gahapati)巨富，他们富有、大财、大受用，多金银，多资具，多钱谷，对他们这些已生者而言，也没有免于老死这回事。大王，即使是那些比丘、阿罗汉、漏尽者、梵行已立者、所作已办者、重担已卸者、已达己利者、已尽有结者、正智解脱者，他们的这个身体也是有毁坏、被舍弃的自性。”

‘‘ဇီရန္တိ ဝေ ရာဇရထာ သုစိတ္တာ,အထော သရီရမ္ပိ ဇရံ ဥပေတိ;

သတဉ္စ ဓမ္မော န ဇရံ ဥပေတိ,သန္တော ဟဝေ သဗ္ဘိ ပဝေဒယန္တီ’’တိ.

“绚丽王车实朽坏，此身亦将趋于老；然善人之法不老朽，善人实与善人说。”

၄. ပိယသုတ္တံ

4. 可爱经

၁၁၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘန္တေ, ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘ကေသံ နု ခေါ ပိယော အတ္တာ, ကေသံ အပ္ပိယော အတ္တာ’တိ? တဿ မယှံ, ဘန္တေ, ဧတဒဟောသိ – ‘ယေ စ ခေါ ကေစိ ကာယေန ဒုစ္စရိတံ စရန္တိ, ဝါစာယ ဒုစ္စရိတံ စရန္တိ, မနသာ ဒုစ္စရိတံ စရန္တိ; တေသံ အပ္ပိယော အတ္တာ’. ကိဉ္စာပိ တေ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘ပိယော နော အတ္တာ’တိ, အထ ခေါ တေသံ အပ္ပိယော အတ္တာ. တံ ကိဿ ဟေတု? ယဉှိ အပ္ပိယော အပ္ပိယဿ ကရေယျ, တံ တေ အတ္တနာဝ အတ္တနော ကရောန္တိ; တသ္မာ တေသံ အပ္ပိယော အတ္တာ. ယေ စ ခေါ ကေစိ ကာယေန သုစရိတံ စရန္တိ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရန္တိ, မနသာ သုစရိတံ စရန္တိ; တေသံ ပိယော အတ္တာ. ကိဉ္စာပိ တေ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘အပ္ပိယော နော အတ္တာ’တိ; အထ ခေါ တေသံ ပိယော အတ္တာ. တံ ကိဿ ဟေတု? ယဉှိ ပိယော ပိယဿ ကရေယျ, တံ တေ အတ္တနာဝ အတ္တနော ကရောန္တိ; တသ္မာ တေသံ ပိယော အတ္တာ’’တိ.

115. 在舍卫城(Sāvatthī)。坐于一旁的憍萨罗国(Kosala)波斯匿王(Pasenadi)对世尊这样说：“大德，我于闲静处独坐时，心中生起这样的思虑：‘究竟谁是爱自己的，谁是不爱自己的呢？’大德，我这样想：‘凡是行身恶行、语恶行、意恶行者，他们即是不爱自己之人。即使他们会说：“我们爱自己”，但他们其实不爱自己。这是什么原因呢？因为敌人会对敌人所做之事，他们却由自己对自己而做；因此他们不爱自己。而凡是行身善行、语善行、意善行者，他们即是爱自己之人。即使他们会说：“我们不爱自己”，但他们其实爱自己。这是什么原因呢？因为朋友会对朋友所做之事，他们却由自己对自己而做；因此他们爱自己。”’

‘‘ဧဝမေတံ, မဟာရာဇ, ဧဝမေတံ, မဟာရာဇ! ယေ ဟိ ကေစိ, မဟာရာဇ, ကာယေန ဒုစ္စရိတံ စရန္တိ, ဝါစာယ ဒုစ္စရိတံ စရန္တိ, မနသာ ဒုစ္စရိတံ စရန္တိ; တေသံ အပ္ပိယော အတ္တာ. ကိဉ္စာပိ တေ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘ပိယော နော အတ္တာ’တိ, အထ ခေါ တေသံ အပ္ပိယော အတ္တာ. တံ ကိဿ ဟေတု? ယဉှိ, မဟာရာဇ, အပ္ပိယော အပ္ပိယဿ ကရေယျ, တံ တေ အတ္တနာဝ အတ္တနော ကရောန္တိ; တသ္မာ တေသံ အပ္ပိယော အတ္တာ. ယေ စ ခေါ ကေစိ, မဟာရာဇ, ကာယေန [Pg.72] သုစရိတံ စရန္တိ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရန္တိ, မနသာ သုစရိတံ စရန္တိ; တေသံ ပိယော အတ္တာ. ကိဉ္စာပိ တေ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘အပ္ပိယော နော အတ္တာ’တိ; အထ ခေါ တေသံ ပိယော အတ္တာ. တံ ကိဿ ဟေတု? ယဉှိ မဟာရာဇ, ပိယော ပိယဿ ကရေယျ, တံ တေ အတ္တနာဝ အတ္တနော ကရောန္တိ; တသ္မာ တေသံ ပိယော အတ္တာ’’တိ. ဣဒမဝေါစ…ပေ…

“诚然如是，大王！诚然如是，大王！大王，凡有人以身行恶行，以语行恶行，以意行恶行，彼等即不爱自己。彼等纵然如是说：“我等爱自己”，然而，彼等实不爱自己。此是何因？大王，不爱者会对不爱者所做之事，彼等却由自己对自己而做，是故彼等不爱自己。大王，而凡有人以身行善行，以语行善行，以意行善行，彼等即爱自己。彼等纵然如是说：“我等不爱自己”，然而，彼等实爱自己。此是何因？大王，喜爱者会对喜爱者所做之事，彼等却由自己对自己而做，是故彼等爱自己。”

‘‘အတ္တာနဉ္စေ ပိယံ ဇညာ, န နံ ပါပေန သံယုဇေ;

န ဟိ တံ သုလဘံ ဟောတိ, သုခံ ဒုက္ကဋကာရိနာ.

“若知自身可爱，则不令与恶相应；行恶作者，安乐实难得。

‘‘အန္တကေနာဓိပန္နဿ, ဇဟတော မာနုသံ ဘဝံ;

ကိဉှိ တဿ သကံ ဟောတိ, ကိဉ္စ အာဒါယ ဂစ္ဆတိ;

ကိဉ္စဿ အနုဂံ ဟောတိ, ဆာယာဝ အနပါယိနီ.

“为死神所降伏，舍离人有者，何物是其所有？又能带走什么？何物跟随于彼，如影不离？

‘‘ဥဘော ပုညဉ္စ ပါပဉ္စ, ယံ မစ္စော ကုရုတေ ဣဓ;

တဉှိ တဿ သကံ ဟောတိ, တဉ္စ အာဒါယ ဂစ္ဆတိ;

တဉ္စဿ အနုဂံ ဟောတိ, ဆာယာဝ အနပါယိနီ.

“人于此世所作的福与恶，此二者实为其所有，彼携此而去，此亦跟随于彼，如影不离。

‘‘တသ္မာ ကရေယျ ကလျာဏံ, နိစယံ သမ္ပရာယိကံ;

ပုညာနိ ပရလောကသ္မိံ, ပတိဋ္ဌာ ဟောန္တိ ပါဏိန’’န္တိ.

“是故当行善，积福为来世；福德于他世，是众生所依。”

၅. အတ္တရက္ခိတသုတ္တံ

5. 自护经

၁၁၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘန္တေ, ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘ကေသံ နု ခေါ ရက္ခိတော အတ္တာ, ကေသံ အရက္ခိတော အတ္တာ’တိ? တဿ မယှံ, ဘန္တေ, ဧတဒဟောသိ – ‘ယေ ခေါ ကေစိ ကာယေန ဒုစ္စရိတံ စရန္တိ, ဝါစာယ ဒုစ္စရိတံ စရန္တိ, မနသာ ဒုစ္စရိတံ စရန္တိ; တေသံ အရက္ခိတော အတ္တာ. ကိဉ္စာပိ တေ ဟတ္ထိကာယော ဝါ ရက္ခေယျ, အဿကာယော ဝါ ရက္ခေယျ, ရထကာယော ဝါ ရက္ခေယျ, ပတ္တိကာယော ဝါ ရက္ခေယျ; အထ ခေါ တေသံ အရက္ခိတော အတ္တာ. တံ ကိဿ ဟေတု? ဗာဟိရာ ဟေသာ ရက္ခာ, နေသာ ရက္ခာ အဇ္ဈတ္တိကာ; တသ္မာ တေသံ အရက္ခိတော အတ္တာ. ယေ စ ခေါ ကေစိ ကာယေန သုစရိတံ စရန္တိ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရန္တိ, မနသာ သုစရိတံ စရန္တိ; တေသံ ရက္ခိတော အတ္တာ. ကိဉ္စာပိ တေ နေဝ ဟတ္ထိကာယော ရက္ခေယျ, န အဿကာယော ရက္ခေယျ, န ရထကာယော ရက္ခေယျ[Pg.73], န ပတ္တိကာယော ရက္ခေယျ; အထ ခေါ တေသံ ရက္ခိတော အတ္တာ. တံ ကိဿ ဟေတု? အဇ္ဈတ္တိကာ ဟေသာ ရက္ခာ, နေသာ ရက္ခာ ဗာဟိရာ; တသ္မာ တေသံ ရက္ခိတော အတ္တာ’’’တိ.

116. 缘起于舍卫城（Sāvatthī）。憍萨罗（Kosala）的波斯匿王（Pasenadi）坐在一旁，对世尊这样说：“尊者，我独处静思时，心中生起这样的思惟：‘谁的自身是受保护的，谁的自身是未受保护的呢？’尊者，我这样想：‘凡是行身恶行、语恶行、意恶行者，其自身未受保护。即使有象军、马军、车军、步军保护他们，其自身仍然未受保护。那是什么原因呢？因为这是外在的保护，不是内在的保护，所以其自身未受保护。而凡是行身善行、语善行、意善行者，其自身受到保护。即使没有象军、马军、车军、步军保护他们，其自身仍然受到保护。那是什么原因呢？因为这是内在的保护，不是外在的保护，所以其自身受到保护。’”

‘‘ဧဝမေတံ, မဟာရာဇ, ဧဝမေတံ, မဟာရာဇ! ယေ ဟိ ကေစိ, မဟာရာဇ, ကာယေန ဒုစ္စရိတံ စရန္တိ…ပေ… တေသံ အရက္ခိတော အတ္တာ. တံ ကိဿ ဟေတု? ဗာဟိရာ ဟေသာ, မဟာရာဇ, ရက္ခာ, နေသာ ရက္ခာ အဇ္ဈတ္တိကာ; တသ္မာ တေသံ အရက္ခိတော အတ္တာ. ယေ စ ခေါ ကေစိ, မဟာရာဇ, ကာယေန သုစရိတံ စရန္တိ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရန္တိ, မနသာ သုစရိတံ စရန္တိ; တေသံ ရက္ခိတော အတ္တာ. ကိဉ္စာပိ တေ နေဝ ဟတ္ထိကာယော ရက္ခေယျ, န အဿကာယော ရက္ခေယျ, န ရထကာယော ရက္ခေယျ, န ပတ္တိကာယော ရက္ခေယျ; အထ ခေါ တေသံ ရက္ခိတော အတ္တာ. တံ ကိဿ ဟေတု? အဇ္ဈတ္တိကာ ဟေသာ, မဟာရာဇ, ရက္ခာ, နေသာ ရက္ခာ ဗာဟိရာ; တသ္မာ တေသံ ရက္ခိတော အတ္တာ’’တိ. ဣဒမဝေါစ…ပေ…

“大王，正是如此，正是如此！大王，凡是以身行恶行……乃至……其自身未被守护。此是何因？大王，此乃外在之守护，非内在之守护，是故其自身未被守护。而凡是以身行善行、以语行善行、以意行善行者，其自身已被守护。纵使象军、马军、车军、步军不守护他们，其自身仍已被守护。此是何因？大王，此乃内在之守护，非外在之守护，是故其自身已被守护。”

‘‘ကာယေန သံဝရော သာဓု, သာဓု ဝါစာယ သံဝရော;

မနသာ သံဝရော သာဓု, သာဓု သဗ္ဗတ္ထ သံဝရော;

သဗ္ဗတ္ထ သံဝုတော လဇ္ဇီ, ရက္ခိတောတိ ပဝုစ္စတီ’’တိ.

“身防护为善，语防护亦善；意防护为善，于一切处防护亦善。于一切处防护、具惭愧者，被称为‘已守护者’。”

၆. အပ္ပကသုတ္တံ

6. 少数经

၁၁၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘန္တေ, ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘အပ္ပကာ တေ သတ္တာ လောကသ္မိံ ယေ ဥဠာရေ ဥဠာရေ ဘောဂေ လဘိတွာ န စေဝ မဇ္ဇန္တိ, န စ ပမဇ္ဇန္တိ, န စ ကာမေသု ဂေဓံ အာပဇ္ဇန္တိ, န စ သတ္တေသု ဝိပ္ပဋိပဇ္ဇန္တိ. အထ ခေါ ဧတေဝ ဗဟုတရာ သတ္တာ လောကသ္မိံ ယေ ဥဠာရေ ဥဠာရေ ဘောဂေ လဘိတွာ မဇ္ဇန္တိ စေဝ ပမဇ္ဇန္တိ, စ ကာမေသု စ ဂေဓံ အာပဇ္ဇန္တိ, သတ္တေသု စ ဝိပ္ပဋိပဇ္ဇန္တီ’’’တိ.

117. 在舍卫城(Sāvatthī)。憍萨罗国波斯匿王坐于一旁后，对世尊这么说：“尊者，我在此处，到闲静处独坐时，心中生起如此的思惟：‘世间上，那些有情获得广大财富后，不沉醉、不放逸、不于欲乐生起贪著、不对有情行恶，他们是少数。而世间上，那些有情获得广大财富后，沉醉、放逸、于欲乐生起贪著、对有情行恶，他们才是多数。’”’

‘‘ဧဝမေတံ, မဟာရာဇ, ဧဝမေတံ, မဟာရာဇ! အပ္ပကာ တေ, မဟာရာဇ, သတ္တာ လောကသ္မိံ, ယေ ဥဠာရေ ဥဠာရေ ဘောဂေ လဘိတွာ န စေဝ မဇ္ဇန္တိ, န စ ပမဇ္ဇန္တိ, န စ ကာမေသု ဂေဓံ အာပဇ္ဇန္တိ, န စ သတ္တေသု ဝိပ္ပဋိပဇ္ဇန္တိ. အထ ခေါ ဧတေဝ ဗဟုတရာ သတ္တာ လောကသ္မိံ, ယေ ဥဠာရေ ဥဠာရေ ဘောဂေ လဘိတွာ [Pg.74] မဇ္ဇန္တိ စေဝ ပမဇ္ဇန္တိ စ ကာမေသု စ ဂေဓံ အာပဇ္ဇန္တိ, သတ္တေသု စ ဝိပ္ပဋိပဇ္ဇန္တီ’’တိ. ဣဒမဝေါစ…ပေ…

“大王，正是这样！大王，正是这样！大王，世间上，那些获得巨大财富后，不沉醉、不放逸、不于欲乐中起贪著、不侵害众生的，这样的众生实在稀少。然而，世间上大多数众生，在获得巨大财富后，会沉醉、放逸、于欲乐中起贪著，并且侵害众生。”

‘‘သာရတ္တာ ကာမဘောဂေသု, ဂိဒ္ဓါ ကာမေသု မုစ္ဆိတာ;

အတိသာရံ န ဗုဇ္ဈန္တိ, မိဂါ ကူဋံဝ ဩဍ္ဍိတံ;

ပစ္ဆာသံ ကဋုကံ ဟောတိ, ဝိပါကော ဟိဿ ပါပကော’’တိ.

“于欲乐财物深生染著，贪于诸欲而痴迷；不知己之过，如鹿入陷阱。其后必有苦，果报实恶哉。”

၇. အဍ္ဍကရဏသုတ္တံ

7. 审判经

၁၁၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓာဟံ, ဘန္တေ, အဍ္ဍကရဏေ နိသိန္နော ပဿာမိ ခတ္တိယမဟာသာလေပိ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလေပိ ဂဟပတိမဟာသာလေပိ အဍ္ဎေ မဟဒ္ဓနေ မဟာဘောဂေ ပဟူတဇာတရူပရဇတေ ပဟူတဝိတ္တူပကရဏေ ပဟူတဓနဓညေ ကာမဟေတု ကာမနိဒါနံ ကာမာဓိကရဏံ သမ္ပဇာနမုသာ ဘာသန္တေ. တဿ မယှံ, ဘန္တေ, ဧတဒဟောသိ – ‘အလံ ဒါနိ မေ အဍ္ဍကရဏေန, ဘဒြမုခေါ ဒါနိ အဍ္ဍကရဏေန ပညာယိဿတီ’’’တိ.

118. 缘起于舍卫城。坐于一旁的憍萨罗国波斯匿王对世尊说此言：“世尊，我在此处坐堂审案时，看见刹帝利大家、婆罗门大家、居士大家，他们富裕、大富、大有，拥有大量金银、大量资财用具、大量钱财谷物，却因欲、源于欲、依于欲而故意说谎。世尊，我当时心生此念：‘如今我已受够审案之事！如今，就让贤卿因审案而闻名吧！’”

‘‘(ဧဝမေတံ, မဟာရာဇ, ဧဝမေတံ မဟာရာဇ!) ယေပိ တေ, မဟာရာဇ, ခတ္တိယမဟာသာလာ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလာ ဂဟပတိမဟာသာလာ အဍ္ဎာ မဟဒ္ဓနာ မဟာဘောဂါ ပဟူတဇာတရူပရဇတာ ပဟူတဝိတ္တူပကရဏာ ပဟူတဓနဓညာ ကာမဟေတု ကာမနိဒါနံ ကာမာဓိကရဏံ သမ္ပဇာနမုသာ ဘာသန္တိ; တေသံ တံ ဘဝိဿတိ ဒီဃရတ္တံ အဟိတာယ ဒုက္ခာယာ’’တိ. ဣဒမဝေါစ…ပေ…

“大王，正是这样！大王，正是这样！那些刹帝利大家、婆罗门大家、居士大家，他们富裕、大富、大有，拥有大量金银、大量资财用具、大量钱财谷物，却因欲、源于欲、依于欲而故意说谎，那将在长时中为他们带来无益与痛苦。”

‘‘သာရတ္တာ ကာမဘောဂေသု, ဂိဒ္ဓါ ကာမေသု မုစ္ဆိတာ;

အတိသာရံ န ဗုဇ္ဈန္တိ, မစ္ဆာ ခိပ္ပံဝ ဩဍ္ဍိတံ;

ပစ္ဆာသံ ကဋုကံ ဟောတိ, ဝိပါကော ဟိဿ ပါပကော’’တိ.

“于欲乐财物深生染著，贪于诸欲而痴迷；不知己之过，如鱼入鱼笼。其后必有苦，果报实恶哉。”

၈. မလ္လိကာသုတ္တံ

8. 茉莉夫人经

၁၁၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. တေန ခေါ ပန သမယေန ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော မလ္လိကာယ ဒေဝိယာ သဒ္ဓိံ ဥပရိပါသာဒဝရဂတော ဟောတိ. အထ ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော မလ္လိကံ ဒေဝိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ တေ, မလ္လိကေ, ကောစညော အတ္တနာ ပိယတရော’’တိ? ‘‘နတ္ထိ ခေါ မေ, မဟာရာဇ, ကောစညော အတ္တနာ ပိယတရော. တုယှံ ပန, မဟာရာဇ, အတ္ထညော [Pg.75] ကောစိ အတ္တနာ ပိယတရော’’တိ? ‘‘မယှမ္ပိ ခေါ, မလ္လိကေ, နတ္ထညော ကောစိ အတ္တနာ ပိယတရော’’တိ.

119. 在舍卫城（Sāvatthī）。尔时，憍萨罗国（Kosala）波斯匿王（Pasenadi）与茉莉（Mallikā）夫人同在殊胜的宫殿顶上。于是，憍萨罗国波斯匿王对茉莉夫人说：“茉莉，对你而言，有任何其他人比你自己更亲爱吗？”“大王，对我而言，没有任何其他人比我自己更亲爱。然而，大王，对您而言，有任何其他人比您自己更亲爱吗？”“茉莉，对我而言，也没有任何其他人比我自己更亲爱。”

အထ ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ပါသာဒါ ဩရောဟိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓာဟံ, ဘန္တေ, မလ္လိကာယ ဒေဝိယာ သဒ္ဓိံ ဥပရိပါသာဒဝရဂတော မလ္လိကံ ဒေဝိံ ဧတဒဝေါစံ – ‘အတ္ထိ နု ခေါ တေ, မလ္လိကေ, ကောစညော အတ္တနာ ပိယတရော’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘန္တေ, မလ္လိကာ ဒေဝီ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘နတ္ထိ ခေါ မေ, မဟာရာဇ, ကောစညော အတ္တနာ ပိယတရော. တုယှံ ပန, မဟာရာဇ, အတ္ထညော ကောစိ အတ္တနာ ပိယတရော’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တာဟံ, ဘန္တေ, မလ္လိကံ ဒေဝိံ ဧတဒဝေါစံ – ‘မယှမ္ပိ ခေါ, မလ္လိကေ, နတ္ထညော ကောစိ အတ္တနာ ပိယတရော’’တိ.

于是，憍萨罗国波斯匿王从宫殿下来，前往世尊之处。趋前顶礼世尊后，坐于一旁。坐于一旁后，憍萨罗国波斯匿王对世尊说：“世尊，我与茉莉夫人同在殊胜的宫殿顶上时，曾对茉莉夫人说：‘茉莉，对你而言，有任何其他人比你自己更亲爱吗？’世尊，我如此说后，茉莉夫人对我回答说：‘大王，对我而言，没有任何其他人比我自己更亲爱。然而，大王，对您而言，有任何其他人比您自己更亲爱吗？’世尊，她如此回答后，我便对茉莉夫人说：‘茉莉，对我而言，也没有任何其他人比我自己更亲爱。’”

အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

于是，世尊了知此事后，就在那时说了这首偈颂：

‘‘သဗ္ဗာ ဒိသာ အနုပရိဂမ္မ စေတသာ,နေဝဇ္ဈဂါ ပိယတရမတ္တနာ ကွစိ;

ဧဝံ ပိယော ပုထု အတ္တာ ပရေသံ,တသ္မာ န ဟိံသေ ပရမတ္တကာမော’’တိ.

“以心遍行于诸方，未见有比己更爱者。如是他人亦各爱其己，是故爱己者不应害他。”

၉. ယညသုတ္တံ

9. 祭祀经

၁၂၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. တေန ခေါ ပန သမယေန ရညော ပသေနဒိဿ ကောသလဿ မဟာယညော ပစ္စုပဋ္ဌိတော ဟောတိ, ပဉ္စ စ ဥသဘသတာနိ ပဉ္စ စ ဝစ္ဆတရသတာနိ ပဉ္စ စ ဝစ္ဆတရိသတာနိ ပဉ္စ စ အဇသတာနိ ပဉ္စ စ ဥရဗ္ဘသတာနိ ထူဏူပနီတာနိ ဟောန္တိ ယညတ္ထာယ. ယေပိဿ တေ ဟောန္တိ ဒါသာတိ ဝါ ပေဿာတိ ဝါ ကမ္မကရာတိ ဝါ, တေပိ ဒဏ္ဍတဇ္ဇိတာ ဘယတဇ္ဇိတာ အဿုမုခါ ရုဒမာနာ ပရိကမ္မာနိ ကရောန္တိ.

120. 缘起于舍卫城(Sāvatthī)。尔时，憍萨罗(Kosala)国波斯匿王(Pasenadi)正准备一场大祭祀，有五百头公牛、五百头小公牛、五百头小母牛、五百只山羊和五百只绵羊为祭祀而被绑缚于祭祀柱上。而他的那些奴隶、仆人与工人，也都因畏惧刑罚、畏惧危险，泪流满面地哭泣着进行准备工作。

အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ သာဝတ္ထိံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိံသု. သာဝတ္ထိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဣဓ, ဘန္တေ, ရညော ပသေနဒိဿ ကောသလဿ မဟာယညော ပစ္စုပဋ္ဌိတော [Pg.76] ဟောတိ, ပဉ္စ စ ဥသဘသတာနိ ပဉ္စ စ ဝစ္ဆတရသတာနိ ပဉ္စ စ ဝစ္ဆတရိသတာနိ ပဉ္စ စ အဇသတာနိ ပဉ္စ စ ဥရဗ္ဘသတာနိ ထူဏူပနီတာနိ ဟောန္တိ ယညတ္ထာယ. ယေပိဿ တေ ဟောန္တိ ဒါသာတိ ဝါ ပေဿာတိ ဝါ ကမ္မကရာတိ ဝါ, တေပိ ဒဏ္ဍတဇ္ဇိတာ ဘယတဇ္ဇိတာ အဿုမုခါ ရုဒမာနာ ပရိကမ္မာနိ ကရောန္တီ’’တိ.

尔时，众多比丘于上午时分，着衣持钵，进入舍卫城乞食。于舍卫城乞食已，饭后，从乞食处返回，前往世尊之处。抵达后，向世尊顶礼，退坐一面。坐于一面后，彼等比丘对世尊说：“世尊，于此，憍萨罗国波斯匿王正准备一场大祭祀，有五百头公牛、五百头小公牛、五百头小母牛、五百只山羊和五百只绵羊为祭祀而被绑缚于祭祀柱上。而他的那些奴隶、仆人与工人，也都因畏惧刑罚、畏惧危险，泪流满面地哭泣着进行准备工作。”

အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

尔时，世尊了知此事，即于彼时诵此等偈颂：

‘‘အဿမေဓံ ပုရိသမေဓံ, သမ္မာပါသံ ဝါဇပေယျံ နိရဂ္ဂဠှံ;

မဟာယညာ မဟာရမ္ဘာ, န တေ ဟောန္တိ မဟပ္ဖလာ.

“马祭(Assamedha)、人祭(Purisamedha)、善索祭(Sammāpāsa)、力饮祭(Vājapeyya)、无遮祭(Niraggaḷa)——此等大祭祀，所作繁多，然无大果报。

‘‘အဇေဠကာ စ ဂါဝေါ စ, ဝိဝိဓာ ယတ္ထ ဟညရေ;

န တံ သမ္မဂ္ဂတာ ယညံ, ဥပယန္တိ မဟေသိနော.

“于彼祭祀中，种种山羊、绵羊与牛被杀害，正行之大仙们，不亲近如是祭祀。

‘‘ယေ စ ယညာ နိရာရမ္ဘာ, ယဇန္တိ အနုကုလံ သဒါ;

အဇေဠကာ စ ဂါဝေါ စ, ဝိဝိဓာ နေတ္ထ ဟညရေ;

ဧတံ သမ္မဂ္ဂတာ ယညံ, ဥပယန္တိ မဟေသိနော.

“而彼等祭祀，所作甚简，依家传而常行，其中种种山羊、绵羊与牛皆不被杀害——正行之大仙们，亲近如是祭祀。

‘‘ဧတံ ယဇေထ မေဓာဝီ, ဧသော ယညော မဟပ္ဖလော;

ဧတဉှိ ယဇမာနဿ, သေယျော ဟောတိ န ပါပိယော;

ယညော စ ဝိပုလော ဟောတိ, ပသီဒန္တိ စ ဒေဝတာ’’တိ.

“智者应行此祭祀，此祭有大果报；于祭祀者，是为殊胜，非为下劣；祭祀广大，诸天亦欣悦。”

၁၀. ဗန္ဓနသုတ္တံ

10. 束缚经

၁၂၁. တေန ခေါ ပန သမယေန ရညာ ပသေနဒိနာ ကောသလေန မဟာဇနကာယော ဗန္ဓာပိတော ဟောတိ, အပ္ပေကစ္စေ ရဇ္ဇူဟိ အပ္ပေကစ္စေ အန္ဒူဟိ အပ္ပေကစ္စေ သင်္ခလိကာဟိ.

121. 尔时，憍萨罗国(Kosala)波斯匿王(Pasenadi)已下令囚禁众多民众，一些人用绳索，一些人用镣铐，一些人用锁链。

အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ သာဝတ္ထိံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိံသု. သာဝတ္ထိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဣဓ, ဘန္တေ, ရညာ ပသေနဒိနာ ကောသလေန မဟာဇနကာယော ဗန္ဓာပိတော, အပ္ပေကစ္စေ ရဇ္ဇူဟိ အပ္ပေကစ္စေ အန္ဒူဟိ အပ္ပေကစ္စေ သင်္ခလိကာဟီ’’တိ.

尔时，众多比丘于上午时分，著衣持钵，进入舍卫城(Sāvatthī)乞食。于舍卫城乞食后，饭食已毕，从乞食处返回，前往世尊之处。抵达后，顶礼世尊，坐于一旁。坐于一旁后，彼等比丘对世尊说：“世尊，于此，憍萨罗国波斯匿王已下令囚禁众多民众，一些人用绳索，一些人用镣铐，一些人用锁链。”

အထ [Pg.77] ခေါ ဘဂဝါ ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

于是，世尊了知此事后，即于彼时诵此等偈：

‘‘န တံ ဒဠှံ ဗန္ဓနမာဟု ဓီရာ,ယဒါယသံ ဒါရုဇံ ပဗ္ဗဇဉ္စ;

သာရတ္တရတ္တာ မဏိကုဏ္ဍလေသု,ပုတ္တေသု ဒါရေသု စ ယာ အပေက္ခာ.

“智者不说由铁、木或麻草所成的束缚为坚固；而于珠宝耳环、子女妻子，有深染之顾恋，”

‘‘ဧတံ ဒဠှံ ဗန္ဓနမာဟု ဓီရာ,ဩဟာရိနံ သိထိလံ ဒုပ္ပမုဉ္စံ;

ဧတမ္ပိ ဆေတွာန ပရိဗ္ဗဇန္တိ,အနပေက္ခိနော ကာမသုခံ ပဟာယာ’’တိ.

“智者说此方为坚固束缚，其能下引，看似松弛而难解脱。亦断此束缚，舍离欲乐，无有顾恋而游方。”

ပဌမော ဝဂ္ဂေါ.

第一品

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ဒဟရော ပုရိသော ဇရာ, ပိယံ အတ္တာနရက္ခိတော;

အပ္ပကာ အဍ္ဍကရဏံ, မလ္လိကာ ယညဗန္ဓနန္တိ.

年少、人、老、爱、自护，少数、审判、茉莉夫人，祭祀与束缚。

၂. ဒုတိယဝဂ္ဂေါ

2. 第二品

၁. သတ္တဇဋိလသုတ္တံ

1. 七结发者经

၁၂၂. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ပုဗ္ဗာရာမေ မိဂါရမာတုပါသာဒေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ဗဟိဒွါရကောဋ္ဌကေ နိသိန္နော ဟောတိ. အထ ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ.

122. 一时，世尊住于舍卫城(Sāvatthī)东园(Pubbārāma)鹿母讲堂(Migāramātupāsāda)。尔时，世尊于傍晚时分，从宴坐而起，坐于外门楼。时，憍萨罗国波斯匿王前来拜见世尊。抵达后，顶礼世尊，坐于一旁。

တေန ခေါ ပန သမယေန သတ္တ စ ဇဋိလာ သတ္တ စ နိဂဏ္ဌာ သတ္တ စ အစေလကာ သတ္တ စ ဧကသာဋကာ သတ္တ စ ပရိဗ္ဗာဇကာ ပရူဠှကစ္ဆနခလောမာ ခါရိဝိဝိဓမာဒါယ ဘဂဝတော အဝိဒူရေ အတိက္ကမန္တိ. အထ ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဒက္ခိဏဇာဏုမဏ္ဍလံ [Pg.78] ပထဝိယံ နိဟန္တွာ ယေန တေ သတ္တ စ ဇဋိလာ သတ္တ စ နိဂဏ္ဌာ သတ္တ စ အစေလကာ သတ္တ စ ဧကသာဋကာ သတ္တ စ ပရိဗ္ဗာဇကာ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ တိက္ခတ္တုံ နာမံ သာဝေသိ – ‘‘ရာဇာဟံ, ဘန္တေ, ပသေနဒိ ကောသလော…ပေ… ရာဇာဟံ, ဘန္တေ, ပသေနဒိ ကောသလော’’တိ.

当时，有七位结发者、七位尼乾子、七位裸行者、七位单衣者和七位游方者，他们腋毛、指甲与体毛俱长，带着各种苦行用具，从世尊不远处经过。于是，憍萨罗王波斯匿从座位上起身，将上衣披于一肩，右膝跪地，向那七位结发者、七位尼乾子、七位裸行者、七位单衣者和七位游方者合掌，三次报上自己的名字：“尊者们，我是憍萨罗王波斯匿……（中略）……尊者们，我是憍萨罗王波斯匿。”

အထ ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော အစိရပက္ကန္တေသု တေသု သတ္တသု စ ဇဋိလေသု သတ္တသု စ နိဂဏ္ဌေသု သတ္တသု စ အစေလကေသု သတ္တသု စ ဧကသာဋကေသု သတ္တသု စ ပရိဗ္ဗာဇကေသု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယေ တေ, ဘန္တေ, လောကေ အရဟန္တော ဝါ အရဟတ္တမဂ္ဂံ ဝါ သမာပန္နာ ဧတေ တေသံ အညတရာ’’တိ.

在那七位结发者、七位尼乾子、七位裸行者、七位单衣者和七位游方者离开后不久，憍萨罗王波斯匿来到世尊那里；抵达后，顶礼世尊，然后坐在一旁。坐在一旁后，憍萨罗王波斯匿对世尊说：“世尊，世间的阿罗汉，或已进入阿罗汉道的人，这些人就是他们中的一部分。”

‘‘ဒုဇ္ဇာနံ ခေါ ဧတံ, မဟာရာဇ, တယာ ဂိဟိနာ ကာမဘောဂိနာ ပုတ္တသမ္ဗာဓသယနံ အဇ္ဈာဝသန္တေန ကာသိကစန္ဒနံ ပစ္စနုဘောန္တေန မာလာဂန္ဓဝိလေပနံ ဓာရယန္တေန ဇာတရူပရဇတံ သာဒိယန္တေန – ‘ဣမေ ဝါ အရဟန္တော, ဣမေ ဝါ အရဟတ္တမဂ္ဂံ သမာပန္နာ’’’တိ.

“大王，你是在家享受感官欲乐、过着妻儿围绕的拥挤生活、使用迦尸檀香、佩戴花环、香水与香膏、接受金银的在家人，对你来说，这确实难以了知：‘这些人是阿罗汉，还是已进入阿罗汉道的人。’”

‘‘သံဝါသေန ခေါ, မဟာရာဇ, သီလံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တဉ္စ ခေါ ဒီဃေန အဒ္ဓုနာ, န ဣတ္တရံ; မနသိကရောတာ, နော အမနသိကရောတာ; ပညဝတာ, နော ဒုပ္ပညေန. သံဝေါဟာရေန ခေါ, မဟာရာဇ, သောစေယျံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တဉ္စ ခေါ ဒီဃေန အဒ္ဓုနာ, န ဣတ္တရံ; မနသိကရောတာ, နော အမနသိကရောတာ; ပညဝတာ, နော ဒုပ္ပညေန. အာပဒါသု ခေါ, မဟာရာဇ, ထာမော ဝေဒိတဗ္ဗော. သော စ ခေါ ဒီဃေန အဒ္ဓုနာ, န ဣတ္တရံ; မနသိကရောတာ, နော အမနသိကရောတာ; ပညဝတာ, နော ဒုပ္ပညေန. သာကစ္ဆာယ, ခေါ, မဟာရာဇ, ပညာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. သာ စ ခေါ ဒီဃေန အဒ္ဓုနာ, န ဣတ္တရံ; မနသိကရောတာ, နော အမနသိကရောတာ; ပညဝတာ, နော ဒုပ္ပညေနာ’’တိ.

“大王，通过共住可知其戒。而且那须经由长时，而非短暂；由作意者，非不作意者；由有慧者，非劣慧者。大王，通过交谈可知其清净。而且那须经由长时，而非短暂；由作意者，非不作意者；由有慧者，非劣慧者。大王，于灾患时可知其毅力。而且那须经由长时，而非短暂；由作意者，非不作意者；由有慧者，非劣慧者。大王，通过讨论可知其慧。而且那须经由长时，而非短暂；由作意者，非不作意者；由有慧者，非劣慧者。”

‘‘အစ္ဆရိယံ, ဘန္တေ, အဗ္ဘုတံ ဘန္တေ! ယာဝ သုဘာသိတမိဒံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ – ‘ဒုဇ္ဇာနံ ခေါ ဧတံ, မဟာရာဇ, တယာ ဂိဟိနာ ကာမဘောဂိနာ ပုတ္တသမ္ဗာဓသယနံ အဇ္ဈာဝသန္တေန ကာသိကစန္ဒနံ ပစ္စနုဘောန္တေန မာလာဂန္ဓဝိလေပနံ ဓာရယန္တေန ဇာတရူပရဇတံ သာဒိယန္တေန – ဣမေ ဝါ အရဟန္တော, ဣမေ ဝါ အရဟတ္တမဂ္ဂံ သမာပန္နာ’တိ. သံဝါသေန ခေါ, မဟာရာဇ, သီလံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တဉ္စ ခေါ ဒီဃေန အဒ္ဓုနာ, န ဣတ္တရံ; မနသိကရောတာ, နော အမနသိကရောတာ; ပညဝတာ, နော ဒုပ္ပညေန. သံဝေါဟာရေန ခေါ မဟာရာဇ[Pg.79], သောစေယျံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တဉ္စ ခေါ ဒီဃေန အဒ္ဓုနာ, န ဣတ္တရံ; မနသိကရောတာ, နော အမနသိကရောတာ; ပညဝတာ, နော ဒုပ္ပညေန. အာပဒါသု ခေါ, မဟာရာဇ, ထာမော ဝေဒိတဗ္ဗော. သော စ ခေါ ဒီဃေန အဒ္ဓုနာ, န ဣတ္တရံ; မနသိကရောတာ, နော အမနသိကရောတာ; ပညဝတာ, နော ဒုပ္ပညေန. သာကစ္ဆာယ ခေါ, မဟာရာဇ, ပညာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. သာ စ ခေါ ဒီဃေန အဒ္ဓုနာ, န ဣတ္တရံ; မနသိကရောတာ, နော အမနသိကရောတာ; ပညဝတာ, နော ဒုပ္ပညေနာ’’တိ.

“尊者，稀有！尊者，未曾有！尊者，世尊此言说得多么善妙啊：‘大王，你是在家人，享受欲乐，住于子女拥挤之处，受用迦尸国檀香，持用花鬘、香与涂香，领受金银，对你而言，这确实是难知的：“此等是阿罗汉，或此等是已进入阿罗汉道者。”大王，通过共住可知其戒。而且那须经由长时，而非短暂；由作意者，非不作意者；由有慧者，非劣慧者。大王，通过交谈可知其清净。而且那须经由长时，而非短暂；由作意者，非不作意者；由有慧者，非劣慧者。大王，于灾患时可知其毅力。而且那须经由长时，而非短暂；由作意者，非不作意者；由有慧者，非劣慧者。大王，通过讨论可知其慧。而且那须经由长时，而非短暂；由作意者，非不作意者；由有慧者，非劣慧者。’”

‘‘ဧတေ, ဘန္တေ, မမ ပုရိသာ စရာ ဩစရကာ ဇနပဒံ ဩစရိတွာ အာဂစ္ဆန္တိ. တေဟိ ပဌမံ ဩစိဏ္ဏံ အဟံ ပစ္ဆာ ဩသာပယိဿာမိ. ဣဒါနိ တေ, ဘန္တေ, တံ ရဇောဇလ္လံ ပဝါဟေတွာ သုနှာတာ သုဝိလိတ္တာ ကပ္ပိတကေသမဿူ ဩဒါတဝတ္ထာ ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ သမပ္ပိတာ သမင်္ဂီဘူတာ ပရိစာရေဿန္တီ’’တိ.

“世尊，这些人是我的探子、侦察员，他们巡视国土后回来。他们先行侦察，我随后再做决断。世尊，现在他们已洗去尘垢，善沐浴，善涂香，修剪好头发和胡须，穿着洁白的衣服，正具足、圆满地享受着五种感官欲乐。”

အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

于是，世尊了知此事后，就在那时说了这些偈颂：

‘‘န ဝဏ္ဏရူပေန နရော သုဇာနော,န ဝိဿသေ ဣတ္တရဒဿနေန;

သုသညတာနဉှိ ဝိယဉ္ဇနေန,အသညတာ လောကမိမံ စရန္တိ.

“不应以容色识人，不应因一见而信；不自制者在此世，伪作善制者之相而行。

‘‘ပတိရူပကော မတ္တိကာကုဏ္ဍလောဝ,လောဟဍ္ဎမာသောဝ သုဝဏ္ဏဆန္နော;

စရန္တိ လောကေ ပရိဝါရဆန္နာ,အန္တော အသုဒ္ဓါ ဗဟိ သောဘမာနာ’’တိ.

“犹如伪造的陶土耳环，犹如镀金的青铜半钱；他们为随从围绕而行，内里不净而外表光鲜。”

၂. ပဉ္စရာဇသုတ္တံ

2. 五王经

၁၂၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. တေန ခေါ ပန သမယေန ပဉ္စန္နံ ရာဇူနံ ပသေနဒိပမုခါနံ ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ သမပ္ပိတာနံ သမင်္ဂီဘူတာနံ ပရိစာရယမာနာနံ အယမန္တရာကထာ ဥဒပါဒိ – ‘‘ကိံ နု ခေါ ကာမာနံ အဂ္ဂ’’န္တိ? တတြေကစ္စေ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ရူပါ ကာမာနံ အဂ္ဂ’’န္တိ. ဧကစ္စေ ဧဝမာဟံသု [Pg.80] – ‘‘သဒ္ဒါ ကာမာနံ အဂ္ဂ’’န္တိ. ဧကစ္စေ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ဂန္ဓာ ကာမာနံ အဂ္ဂ’’န္တိ. ဧကစ္စေ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ရသာ ကာမာနံ အဂ္ဂ’’န္တိ. ဧကစ္စေ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ ကာမာနံ အဂ္ဂ’’န္တိ. ယတော ခေါ တေ ရာဇာနော နာသက္ခိံသု အညမညံ သညာပေတုံ.

123. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。那时，以波斯匿王为首的五位国王，具足、圆满地享受着五种感官欲乐，他们之间生起了这样的谈话：“诸欲之中，什么是最上的呢？”其中一些人这样说：“色是诸欲中最上的。”另一些人这样说：“声是诸欲中最上的。”另一些人这样说：“香是诸欲中最上的。”另一些人这样说：“味是诸欲中最上的。”另一些人这样说：“触是诸欲中最上的。”由于那些国王们无法互相说服。

အထ ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော တေ ရာဇာနော ဧတဒဝေါစ – ‘‘အာယာမ, မာရိသာ, ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိဿာမ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတမတ္ထံ ပဋိပုစ္ဆိဿာမ. ယထာ နော ဘဂဝါ ဗျာကရိဿတိ တထာ နံ ဓာရေဿာမာ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, မာရိသာ’’တိ ခေါ တေ ရာဇာနော ရညော ပသေနဒိဿ ကောသလဿ ပစ္စဿောသုံ.

于是，憍萨罗王波斯匿对那些国王们说：“贤友们，来，我们去见世尊；去到之后，我们将请问世尊这件事。世尊为我们如何解释，我们就那样奉持。”那些国王们应诺憍萨罗王波斯匿说：“好的，贤友。”

အထ ခေါ တေ ပဉ္စ ရာဇာနော ပသေနဒိပမုခါ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓ, ဘန္တေ, အမှာကံ ပဉ္စန္နံ ရာဇူနံ ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ သမပ္ပိတာနံ သမင်္ဂီဘူတာနံ ပရိစာရယမာနာနံ အယမန္တရာကထာ ဥဒပါဒိ – ‘ကိံ နု ခေါ ကာမာနံ အဂ္ဂ’န္တိ? ဧကစ္စေ ဧဝမာဟံသု – ‘ရူပါ ကာမာနံ အဂ္ဂ’န္တိ. ဧကစ္စေ ဧဝမာဟံသု – ‘သဒ္ဒါ ကာမာနံ အဂ္ဂ’န္တိ. ဧကစ္စေ ဧဝမာဟံသု – ‘ဂန္ဓာ ကာမာနံ အဂ္ဂ’န္တိ. ဧကစ္စေ ဧဝမာဟံသု – ‘ရသာ ကာမာနံ အဂ္ဂ’န္တိ. ဧကစ္စေ ဧဝမာဟံသု – ‘ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ ကာမာနံ အဂ္ဂ’န္တိ. ကိံ နု ခေါ, ဘန္တေ, ကာမာနံ အဂ္ဂ’’န္တိ?

尔时，以波斯匿王(Pasenadi)为首的那五位国王来到世尊之处。他们来到后，顶礼世尊，然后坐于一旁。坐于一旁的憍萨罗(Kosala)国波斯匿王对世尊说了这番话：“尊者，我们这五位国王，具足、圆满、享受着五种欲妙，在我们之间生起了这样的谈话：‘诸欲之中，什么是最上的呢？’有些人这样说：‘色是诸欲中最上的。’有些人这样说：‘声是诸欲中最上的。’有些人这样说：‘香是诸欲中最上的。’有些人这样说：‘味是诸欲中最上的。’有些人这样说：‘触是诸欲中最上的。’尊者，诸欲之中，究竟什么是最上的呢？”

‘‘မနာပပရိယန္တံ ခွာဟံ, မဟာရာဇ, ပဉ္စသု ကာမဂုဏေသု အဂ္ဂန္တိ ဝဒါမိ. တေဝ, မဟာရာဇ, ရူပါ ဧကစ္စဿ မနာပါ ဟောန္တိ, တေဝ ရူပါ ဧကစ္စဿ အမနာပါ ဟောန္တိ. ယေဟိ စ ယော ရူပေဟိ အတ္တမနော ဟောတိ ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပော, သော တေဟိ ရူပေဟိ အညံ ရူပံ ဥတ္တရိတရံ ဝါ ပဏီတတရံ ဝါ န ပတ္ထေတိ. တေ တဿ ရူပါ ပရမာ ဟောန္တိ. တေ တဿ ရူပါ အနုတ္တရာ ဟောန္တိ.

“大王，我宣说，在五种欲妙中，以可意为究竟。大王，同样的色，对某些人是可意的，而对另一些人是不可意的。若人因某些色而心意满足、意愿圆满，他便不会再希求其他更超胜或更殊妙的色。对他而言，那些色是最高的；对他而言，那些色是无上的。”

‘‘တေဝ, မဟာရာဇ, သဒ္ဒါ ဧကစ္စဿ မနာပါ ဟောန္တိ, တေဝ သဒ္ဒါ ဧကစ္စဿ အမနာပါ ဟောန္တိ. ယေဟိ စ ယော သဒ္ဒေဟိ အတ္တမနော ဟောတိ ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပော, သော တေဟိ သဒ္ဒေဟိ အညံ သဒ္ဒံ ဥတ္တရိတရံ ဝါ [Pg.81] ပဏီတတရံ ဝါ န ပတ္ထေတိ. တေ တဿ သဒ္ဒါ ပရမာ ဟောန္တိ. တေ တဿ သဒ္ဒါ အနုတ္တရာ ဟောန္တိ.

“大王，同样的声，对某些人是可意的，而对另一些人是不可意的。若人因某些声而心意满足、意愿圆满，他便不会再希求其他更超胜或更殊妙的声。对他而言，那些声是最高的；对他而言，那些声是无上的。”

‘‘တေဝ, မဟာရာဇ, ဂန္ဓာ ဧကစ္စဿ မနာပါ ဟောန္တိ, တေဝ ဂန္ဓာ ဧကစ္စဿ အမနာပါ ဟောန္တိ. ယေဟိ စ ယော ဂန္ဓေဟိ အတ္တမနော ဟောတိ ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပော, သော တေဟိ ဂန္ဓေဟိ အညံ ဂန္ဓံ ဥတ္တရိတရံ ဝါ ပဏီတတရံ ဝါ န ပတ္ထေတိ. တေ တဿ ဂန္ဓာ ပရမာ ဟောန္တိ. တေ တဿ ဂန္ဓာ အနုတ္တရာ ဟောန္တိ.

“大王，正是那些香，对某些人是可意的，也正是那些香，对某些人是不可意的。若有人因某些香而心满意足、意愿圆满，他便不会再希求其他更超胜或更殊妙的香。对他而言，那些香是最高的；对他而言，那些香是无上的。”

‘‘တေဝ, မဟာရာဇ, ရသာ ဧကစ္စဿ မနာပါ ဟောန္တိ, တေဝ ရသာ ဧကစ္စဿ အမနာပါ ဟောန္တိ. ယေဟိ စ ယော ရသေဟိ အတ္တမနော ဟောတိ ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပော, သော တေဟိ ရသေဟိ အညံ ရသံ ဥတ္တရိတရံ ဝါ ပဏီတတရံ ဝါ န ပတ္ထေတိ. တေ တဿ ရသာ ပရမာ ဟောန္တိ. တေ တဿ ရသာ အနုတ္တရာ ဟောန္တိ.

“大王，正是那些味，对某些人是可意的，也正是那些味，对某些人是不可意的。若有人因某些味而心满意足、意愿圆满，他便不会再希求其他更超胜或更殊妙的味。对他而言，那些味是最高的；对他而言，那些味是无上的。”

‘‘တေဝ, မဟာရာဇ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ ဧကစ္စဿ မနာပါ ဟောန္တိ, တေဝ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ ဧကစ္စဿ အမနာပါ ဟောန္တိ. ယေဟိ စ ယော ဖောဋ္ဌဗ္ဗေဟိ အတ္တမနော ဟောတိ ပရိပုဏ္ဏသင်္ကပ္ပော, သော တေဟိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေဟိ အညံ ဖောဋ္ဌဗ္ဗံ ဥတ္တရိတရံ ဝါ ပဏီတတရံ ဝါ န ပတ္ထေတိ. တေ တဿ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ ပရမာ ဟောန္တိ. တေ တဿ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ အနုတ္တရာ ဟောန္တီ’’တိ.

“大王，正是那些触，对某些人是可意的，也正是那些触，对某些人是不可意的。若有人因某些触而心满意足、意愿圆满，他便不会再希求其他更超胜或更殊妙的触。对他而言，那些触是最高的；对他而言，那些触是无上的。”

တေန ခေါ ပန သမယေန စန္ဒနင်္ဂလိကော ဥပါသကော တဿံ ပရိသာယံ နိသိန္နော ဟောတိ. အထ ခေါ စန္ဒနင်္ဂလိကော ဥပါသကော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပဋိဘာတိ မံ ဘဂဝါ, ပဋိဘာတိ မံ သုဂတာ’’တိ. ‘‘ပဋိဘာတု တံ စန္ဒနင်္ဂလိကာ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ.

其时，优婆塞旃陀那伽利(Candanaṅgaliko)正坐于彼会众中。其后，优婆塞旃陀那伽利从座起身，将上衣偏袒一肩，朝向世尊之处，合掌顶礼，对世尊如此说道：“世尊，我有所感悟！善逝，我有所感悟！”世尊说：“旃陀那伽利，那么，让你所感悟的显现吧。”

အထ ခေါ စန္ဒနင်္ဂလိကော ဥပါသကော ဘဂဝတော သမ္မုခါ တဒနုရူပါယ ဂါထာယ အဘိတ္ထဝိ –

其后，优婆塞旃陀那伽利在世尊面前，以一首相应的偈颂赞叹道：

‘‘ပဒုမံ ယထာ ကောကနဒံ သုဂန္ဓံ,ပါတော သိယာ ဖုလ္လမဝီတဂန္ဓံ;

အင်္ဂီရသံ ပဿ ဝိရောစမာနံ,တပန္တမာဒိစ္စမိဝန္တလိက္ခေ’’တိ.

“犹如红莲极芬芳，清晨绽放香未央；当见鸯耆罗娑(Aṅgīrasa)光耀，如日当空遍照放。”

အထ [Pg.82] ခေါ တေ ပဉ္စ ရာဇာနော စန္ဒနင်္ဂလိကံ ဥပါသကံ ပဉ္စဟိ ဥတ္တရာသင်္ဂေဟိ အစ္ဆာဒေသုံ. အထ ခေါ စန္ဒနင်္ဂလိကော ဥပါသကော တေဟိ ပဉ္စဟိ ဥတ္တရာသင်္ဂေဟိ ဘဂဝန္တံ အစ္ဆာဒေသီတိ.

尔时，彼五王以五件上衣赠予优婆塞旃陀那伽利。其后，优婆塞旃陀那伽利即以彼五件上衣供养世尊。

၃. ဒေါဏပါကသုတ္တံ

3. 斗饭经

၁၂၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. တေန ခေါ ပန သမယေန ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ဒေါဏပါကကုရံ ဘုဉ္ဇတိ. အထ ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ဘုတ္တာဝီ မဟဿာသီ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ.

124. 缘在舍卫城(Sāvatthī)。尔时，憍萨罗国波斯匿王食一斗饭。食后，气息粗重，来诣世尊所在，稽首世尊，退坐一面。

အထ ခေါ ဘဂဝါ ရာဇာနံ ပသေနဒိံ ကောသလံ ဘုတ္တာဝိံ မဟဿာသိံ ဝိဒိတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

尔时，世尊知憍萨罗国波斯匿王食后气息粗重，即于彼时，说此偈言：

‘‘မနုဇဿ သဒါ သတီမတော,မတ္တံ ဇာနတော လဒ္ဓဘောဇနေ;

တနုကဿ ဘဝန္တိ ဝေဒနာ,သဏိကံ ဇီရတိ အာယုပါလယ’’န္တိ.

“于人常具念，于食知节量，彼受则轻微，缓消以护寿。”

တေန ခေါ ပန သမယေန သုဒဿနော မာဏဝေါ ရညော ပသေနဒိဿ ကောသလဿ ပိဋ္ဌိတော ဌိတော ဟောတိ. အထ ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော သုဒဿနံ မာဏဝံ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧဟိ တွံ, တာတ သုဒဿန, ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ ပရိယာပုဏိတွာ မမ ဘတ္တာဘိဟာရေ (ဘတ္တာဘိဟာရေ) ဘာသ. အဟဉ္စ တေ ဒေဝသိကံ ကဟာပဏသတံ (ကဟာပဏသတံ) နိစ္စံ ဘိက္ခံ ပဝတ္တယိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ ဒေဝါ’’တိ ခေါ သုဒဿနော မာဏဝေါ ရညော ပသေနဒိဿ ကောသလဿ ပဋိဿုတွာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ ပရိယာပုဏိတွာ ရညော ပသေနဒိဿ ကောသလဿ ဘတ္တာဘိဟာရေ သုဒံ ဘာသတိ –

尔时，有名善见之青年，立于憍萨罗国波斯匿王之后。时，憍萨罗国波斯匿王告善见青年言：“来，善见童子！汝当诣世尊所，学此偈颂，于我食时为我诵之。我当每日恒予汝百钱以为资具。”“如是，大王。”善见青年应诺王命，即诣世尊所，学此偈颂，于憍萨罗国波斯匿王食时，诵此偈言：

‘‘မနုဇဿ သဒါ သတီမတော,မတ္တံ ဇာနတော လဒ္ဓဘောဇနေ;

တနုကဿ ဘဝန္တိ ဝေဒနာ,သဏိကံ ဇီရတိ အာယုပါလယ’’န္တိ.

“于人常具念，于食知节量，彼受则轻微，缓消以护寿。”

အထ [Pg.83] ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော အနုပုဗ္ဗေန နာဠိကောဒနပရမတာယ သဏ္ဌာသိ. အထ ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော အပရေန သမယေန သုသလ္လိခိတဂတ္တော ပါဏိနာ ဂတ္တာနိ အနုမဇ္ဇန္တော တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ – ‘‘ဥဘယေန ဝတ မံ သော ဘဂဝါ အတ္ထေန အနုကမ္ပိ – ဒိဋ္ဌဓမ္မိကေန စေဝ အတ္ထေန သမ္ပရာယိကေန စာ’’တိ.

于是，憍萨罗国的波斯匿王逐渐将食量减至以一那利卡米饭为上限。后来，憍萨罗国的波斯匿王身体变得非常清减，他用手抚摸着自己的肢体，在那时发出了这句感兴语：“世尊确实以两种利益怜悯了我——现世的利益和来世的利益。”

၄. ပဌမသင်္ဂါမသုတ္တံ

4. 初战经

၁၂၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော စတုရင်္ဂိနိံ သေနံ သန္နယှိတွာ ရာဇာနံ ပသေနဒိံ ကောသလံ အဗ္ဘုယျာသိ ယေန ကာသိ. အဿောသိ ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော – ‘‘ရာဇာ ကိရ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော စတုရင်္ဂိနိံ သေနံ သန္နယှိတွာ မမံ အဗ္ဘုယျာတော ယေန ကာသီ’’တိ. အထ ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော စတုရင်္ဂိနိံ သေနံ သန္နယှိတွာ ရာဇာနံ မာဂဓံ အဇာတသတ္တုံ ဝေဒေဟိပုတ္တံ ပစ္စုယျာသိ ယေန ကာသိ. အထ ခေါ ရာဇာ စ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော ရာဇာ စ ပသေနဒိ ကောသလော သင်္ဂါမေသုံ. တသ္မိံ ခေါ ပန သင်္ဂါမေ ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော ရာဇာနံ ပသေနဒိံ ကောသလံ ပရာဇေသိ. ပရာဇိတော စ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော သကမေဝ ရာဇဓာနိံ သာဝတ္ထိံ ပစ္စုယျာသိ.

125. 舍卫城因缘。尔时，摩揭陀国国王韦提希子阿闍世，集结四支军，向迦尸(Kāsi)进军，攻打憍萨罗国的波斯匿王。憍萨罗国的波斯匿王听闻：“据说摩揭陀国国王韦提希子阿闍世已集结四支军，向迦尸进军来攻打我。”于是，憍萨罗国的波斯匿王也集结四支军，向迦尸进发，迎战摩揭陀国国王韦提希子阿闍世。尔后，摩揭陀国国王韦提希子阿闍世与憍萨罗国的波斯匿王交战。在那场战斗中，摩揭陀国国王韦提希子阿闍世击败了憍萨罗国的波斯匿王。战败的憍萨罗国波斯匿王，便返回自己的都城舍卫城。

အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ သာဝတ္ထိံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိံသု. သာဝတ္ထိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ –

尔时，众多比丘于上午时着衣，取衣钵，为乞食故，进入舍卫城。于舍卫城行乞食已，食后，从乞食归，诣世尊所。诣已，顶礼世尊，坐于一面。彼诸比丘坐于一面，白世尊言：

‘‘ဣဓ, ဘန္တေ, ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော စတုရင်္ဂိနိံ သေနံ သန္နယှိတွာ ရာဇာနံ ပသေနဒိံ ကောသလံ အဗ္ဘုယျာသိ ယေန ကာသိ. အဿောသိ ခေါ, ဘန္တေ, ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော – ‘ရာဇာ ကိရ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော စတုရင်္ဂိနိံ သေနံ သန္နယှိတွာ မမံ အဗ္ဘုယျာတော ယေန ကာသီ’တိ. အထ ခေါ, ဘန္တေ, ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော [Pg.84] စတုရင်္ဂိနိံ သေနံ သန္နယှိတွာ ရာဇာနံ မာဂဓံ အဇာတသတ္တုံ ဝေဒေဟိပုတ္တံ ပစ္စုယျာသိ ယေန ကာသိ. အထ ခေါ, ဘန္တေ, ရာဇာ စ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော ရာဇာ စ ပသေနဒိ ကောသလော သင်္ဂါမေသုံ. တသ္မိံ ခေါ ပန, ဘန္တေ, သင်္ဂါမေ ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော ရာဇာနံ ပသေနဒိံ ကောသလံ ပရာဇေသိ. ပရာဇိတော စ, ဘန္တေ, ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော သကမေဝ ရာဇဓာနိံ သာဝတ္ထိံ ပစ္စုယျာသီ’’တိ.

“世尊，在此，摩揭陀王、韦提希子阿阇世集结四兵，前往迦尸(Kāsi)攻打憍萨罗王波斯匿。世尊，憍萨罗王波斯匿听说：‘据说摩揭陀王、韦提希子阿阇世已集结四兵，前来迦尸(Kāsi)攻打我。’于是，世尊，憍萨罗王波斯匿也集结四兵，前往迦尸(Kāsi)迎击摩揭陀王、韦提希子阿阇世。于是，世尊，摩揭陀王、韦提希子阿阇世与憍萨罗王波斯匿交战。在那场战斗中，世尊，摩揭陀王、韦提希子阿阇世击败了憍萨罗王波斯匿。世尊，战败的憍萨罗王波斯匿撤回了自己的王都舍卫城(Sāvatthī)。”

‘‘ရာဇာ, ဘိက္ခဝေ, မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော ပါပမိတ္တော ပါပသဟာယော ပါပသမ္ပဝင်္ကော; ရာဇာ စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပသေနဒိ ကောသလော ကလျာဏမိတ္တော ကလျာဏသဟာယော ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကော. အဇ္ဇေဝ, ဘိက္ခဝေ, ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ဣမံ ရတ္တိံ ဒုက္ခံ သေတိ ပရာဇိတော’’တိ. ဣဒမဝေါစ…ပေ…

“诸比丘，摩揭陀王、韦提希子阿阇世有恶友、恶伴，心向于恶。而憍萨罗王波斯匿，诸比丘，有善友、善伴，心向于善。诸比丘，就在今天，战败的憍萨罗王波斯匿将于此夜痛苦难眠。”

‘‘ဇယံ ဝေရံ ပသဝတိ, ဒုက္ခံ သေတိ ပရာဇိတော;

ဥပသန္တော သုခံ သေတိ, ဟိတွာ ဇယပရာဇယ’’န္တိ.

“胜利生怨怼，败者夜难寐；舍弃胜与败，寂静者安眠。”

၅. ဒုတိယသင်္ဂါမသုတ္တံ

5. 第二战役经

၁၂၆. အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော စတုရင်္ဂိနိံ သေနံ သန္နယှိတွာ ရာဇာနံ ပသေနဒိံ ကောသလံ အဗ္ဘုယျာသိ ယေန ကာသိ. အဿောသိ ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော – ‘‘ရာဇာ ကိရ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော စတုရင်္ဂိနိံ သေနံ သန္နယှိတွာ မမံ အဗ္ဘုယျာတော ယေန ကာသီ’’တိ. အထ ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော စတုရင်္ဂိနိံ သေနံ သန္နယှိတွာ ရာဇာနံ မာဂဓံ အဇာတသတ္တုံ ဝေဒေဟိပုတ္တံ ပစ္စုယျာသိ ယေန ကာသိ. အထ ခေါ ရာဇာ စ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော ရာဇာ စ ပသေနဒိ ကောသလော သင်္ဂါမေသုံ. တသ္မိံ ခေါ ပန သင်္ဂါမေ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ရာဇာနံ မာဂဓံ အဇာတသတ္တုံ ဝေဒေဟိပုတ္တံ ပရာဇေသိ, ဇီဝဂ္ဂါဟဉ္စ နံ အဂ္ဂဟေသိ. အထ ခေါ ရညော ပသေနဒိဿ ကောသလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကိဉ္စာပိ ခေါ မျာယံ [Pg.85] ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော အဒုဗ္ဘန္တဿ ဒုဗ္ဘတိ, အထ စ ပန မေ ဘာဂိနေယျော ဟောတိ. ယံနူနာဟံ ရညော မာဂဓဿ အဇာတသတ္တုနော ဝေဒေဟိပုတ္တဿ သဗ္ဗံ ဟတ္ထိကာယံ ပရိယာဒိယိတွာ သဗ္ဗံ အဿကာယံ ပရိယာဒိယိတွာ သဗ္ဗံ ရထကာယံ ပရိယာဒိယိတွာ သဗ္ဗံ ပတ္တိကာယံ ပရိယာဒိယိတွာ ဇီဝန္တမေဝ နံ ဩသဇ္ဇေယျ’’န္တိ.

126. 那时，摩揭陀(Māgadha)国王阿闍世(Ajātasattu)韦提希子(Vedehiputta)集结四军，向迦尸(Kāsi)进军，攻打憍萨罗(Kosala)国王波斯匿王(Pasenadi)。憍萨罗国王波斯匿王听闻：“摩揭陀国王阿闍世韦提希子集结四军，正向迦尸进军攻打我。”于是，憍萨罗国王波斯匿王亦集结四军，向迦尸进军，迎战摩揭陀国王阿闍世韦提希子。其后，摩揭陀国王阿闍世韦提希子与憍萨罗国王波斯匿王交战。在那场战斗中，憍萨罗国王波斯匿王击败了摩揭陀国王阿闍世韦提希子，并将他活捉。那时，憍萨罗国王波斯匿王生起此念：“这摩揭陀国王阿闍世韦提希子，在我未曾侵犯他时侵犯我，但他毕竟是我的外甥。我何不夺取摩揭陀国王阿闍世韦提希子的所有象军、所有马军、所有车军、所有步军后，将他活着释放呢？”

အထ ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ရညော မာဂဓဿ အဇာတသတ္တုနော ဝေဒေဟိပုတ္တဿ သဗ္ဗံ ဟတ္ထိကာယံ ပရိယာဒိယိတွာ သဗ္ဗံ အဿကာယံ ပရိယာဒိယိတွာ သဗ္ဗံ ရထကာယံ ပရိယာဒိယိတွာ သဗ္ဗံ ပတ္တိကာယံ ပရိယာဒိယိတွာ ဇီဝန္တမေဝ နံ ဩသဇ္ဇိ.

于是，憍萨罗国王波斯匿王夺取了摩揭陀国王阿闍世韦提希子的所有象军、所有马军、所有车军、所有步军后，将他活着释放了。

အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ သာဝတ္ထိံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိံသု. သာဝတ္ထိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ –

尔时，众多比丘于上午时分，著好衣，持了衣钵，进入舍卫城(Sāvatthī)乞食。于舍卫城行乞，饭食之后，从乞食处返回，前往世尊之处；抵达后，顶礼世尊，退坐一面。坐于一面的彼等比丘白世尊言：

‘‘ဣဓ, ဘန္တေ, ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော စတုရင်္ဂိနိံ သေနံ သန္နယှိတွာ ရာဇာနံ ပသေနဒိံ ကောသလံ အဗ္ဘုယျာသိ ယေန ကာသိ. အဿောသိ ခေါ, ဘန္တေ, ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော – ‘ရာဇာ ကိရ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော စတုရင်္ဂိနိံ သေနံ သန္နယှိတွာ မမံ အဗ္ဘုယျာတော ယေန ကာသီ’တိ. အထ ခေါ, ဘန္တေ, ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော စတုရင်္ဂိနိံ သေနံ သန္နယှိတွာ ရာဇာနံ မာဂဓံ အဇာတသတ္တုံ ဝေဒေဟိပုတ္တံ ပစ္စုယျာသိ ယေန ကာသိ. အထ ခေါ, ဘန္တေ, ရာဇာ စ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော ရာဇာ စ ပသေနဒိ ကောသလော သင်္ဂါမေသုံ. တသ္မိံ ခေါ ပန, ဘန္တေ, သင်္ဂါမေ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ရာဇာနံ မာဂဓံ အဇာတသတ္တုံ ဝေဒေဟိပုတ္တံ ပရာဇေသိ, ဇီဝဂ္ဂါဟဉ္စ နံ အဂ္ဂဟေသိ. အထ ခေါ, ဘန္တေ, ရညော ပသေနဒိဿ ကောသလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘ကိဉ္စာပိ ခေါ မျာယံ ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော အဒုဗ္ဘန္တဿ ဒုဗ္ဘတိ, အထ စ ပန မေ ဘာဂိနေယျော ဟောတိ. ယံနူနာဟံ ရညော မာဂဓဿ အဇာတသတ္တုနော ဝေဒေဟိပုတ္တဿ သဗ္ဗံ ဟတ္ထိကာယံ ပရိယာဒိယိတွာ သဗ္ဗံ အဿကာယံ သဗ္ဗံ ရထကာယံ သဗ္ဗံ ပတ္တိကာယံ ပရိယာဒိယိတွာ ဇီဝန္တမေဝ နံ ဩသဇ္ဇေယျ’’’န္တိ.

“世尊，于此，摩揭陀国王、韦提希子阿闍世集结四部军队，向迦尸(Kāsi)进发，攻打憍萨罗王波斯匿。世尊，憍萨罗王波斯匿闻：‘摩揭陀国王、韦提希子阿闍世集结四部军队，向迦尸进发，前来攻打我。’于是，世尊，憍萨罗王波斯匿亦集结四部军队，向迦尸进发，迎击摩揭陀国王、韦提希子阿闍世。世尊，摩揭陀国王、韦提希子阿闍世与憍萨罗王波斯匿交战。世尊，于彼战中，憍萨罗王波斯匿击败摩揭陀国王、韦提希子阿闍世，并将其活捉。其后，世尊，憍萨罗王波斯匿生起此念：‘此摩揭陀国王、韦提希子阿闍世，我未曾加害于他，他却来加害我，然他亦是我外甥。我何不尽夺其象军、马军、车军、步军，而活着将他释放？’”

‘‘အထ [Pg.86] ခေါ, ဘန္တေ, ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ရညော မာဂဓဿ အဇာတသတ္တုနော ဝေဒေဟိပုတ္တဿ သဗ္ဗံ ဟတ္ထိကာယံ ပရိယာဒိယိတွာ သဗ္ဗံ အဿကာယံ ပရိယာဒိယိတွာ သဗ္ဗံ ရထကာယံ ပရိယာဒိယိတွာ သဗ္ဗံ ပတ္တိကာယံ ပရိယာဒိယိတွာ ဇီဝန္တမေဝ နံ ဩသဇ္ဇီ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

“尊者，那时，憍萨罗(Kosala)国王波斯匿(Pasenadi)夺取了摩揭陀(Māgadha)国王韦提希子(Vedehiputta)阿闍世(Ajātasattu)的所有象兵、所有马兵、所有车兵、所有步兵后，便将活着的他释放了。”其后，世尊了知此事，即于彼时诵说此等偈颂：

‘‘ဝိလုမ္ပတေဝ ပုရိသော, ယာဝဿ ဥပကပ္ပတိ;

ယဒါ စညေ ဝိလုမ္ပန္တိ, သော ဝိလုတ္တော ဝိလုပ္ပတိ.

“只要还能得逞，人便去掠夺；当他人来掠夺，被掠夺者复去掠夺。”

‘‘ဌာနဉှိ မညတိ ဗာလော, ယာဝ ပါပံ န ပစ္စတိ;

ယဒါ စ ပစ္စတိ ပါပံ, အထ ဒုက္ခံ နိဂစ္ဆတိ.

“只要恶业未成熟，愚人还以为是幸事；但当恶业成熟时，他便遭受痛苦。”

‘‘ဟန္တာ လဘတိ ဟန္တာရံ, ဇေတာရံ လဘတေ ဇယံ;

အက္ကောသကော စ အက္ကောသံ, ရောသေတာရဉ္စ ရောသကော;

အထ ကမ္မဝိဝဋ္ဋေန, သော ဝိလုတ္တော ဝိလုပ္ပတီ’’တိ.

“杀害者将遇到杀害者，征服者将遇到征服者；辱骂者将遭到辱骂，激怒者将遭到激怒。如是，依业的轮转，那掠夺者被掠夺。”

၆. မလ္လိကာသုတ္တံ

6. 茉莉夫人经

၁၂၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. အထ ခေါ အညတရော ပုရိသော ယေန ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ရညော ပသေနဒိဿ ကောသလဿ ဥပကဏ္ဏကေ အာရောစေသိ – ‘‘မလ္လိကာ, ဒေဝ, ဒေဝီ ဓီတရံ ဝိဇာတာ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော အနတ္တမနော အဟောသိ.

127. 缘于舍卫城(Sāvatthī)。尔时，憍萨罗国王波斯匿前往世尊之处。抵达后，礼敬世尊，坐于一旁。其后，有一人前往憍萨罗国王波斯匿之处，抵达后，于憍萨罗国王波斯匿耳边禀告：“大王，茉莉(Mallikā)王后产下一女。”闻此言已，憍萨罗国王波斯匿心生不悦。

အထ ခေါ ဘဂဝါ ရာဇာနံ ပသေနဒိံ ကောသလံ အနတ္တမနတံ ဝိဒိတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

尔时，世尊了知憍萨罗国王波斯匿心生不悦，即于彼时诵说此等偈颂：

‘‘ဣတ္ထီပိ ဟိ ဧကစ္စိယာ, သေယျာ ပေါသ ဇနာဓိပ;

မေဓာဝိနီ သီလဝတီ, သဿုဒေဝါ ပတိဗ္ဗတာ.

“人主啊，当善养育！有些女子实胜于男子，她有智慧、具足戒行，敬事公婆、忠贞于夫。”

‘‘တဿာ ယော ဇာယတိ ပေါသော, သူရော ဟောတိ ဒိသမ္ပတိ;

တာဒိသာ သုဘဂိယာ ပုတ္တော, ရဇ္ဇမ္ပိ အနုသာသတီ’’တိ.

“四方之主啊，彼女所生之子，将成勇士；如此贤妇之子，亦能统理国事。”

၇. အပ္ပမာဒသုတ္တံ

7. 不放逸经

၁၂၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.87]. ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဧကော ဓမ္မော ယော ဥဘော အတ္ထေ သမဓိဂ္ဂယှ တိဋ္ဌတိ – ဒိဋ္ဌဓမ္မိကဉ္စေဝ အတ္ထံ သမ္ပရာယိကဉ္စာ’’တိ?

128. 缘起于舍卫城。坐于一旁。坐于一旁的憍萨罗国波斯匿王对世尊说：“世尊，是否存在这样一法，它能同时把握两种利益——即现世的利益与来世的利益？”

‘‘အတ္ထိ ခေါ, မဟာရာဇ, ဧကော ဓမ္မော ယော ဥဘော အတ္ထေ သမဓိဂ္ဂယှ တိဋ္ဌတိ – ဒိဋ္ဌဓမ္မိကဉ္စေဝ အတ္ထံ သမ္ပရာယိကဉ္စာ’’တိ.

“大王，确实存在这样一法，它能同时把握两种利益——即现世的利益与来世的利益。”

‘‘ကတမော ပန, ဘန္တေ, ဧကော ဓမ္မော, ယော ဥဘော အတ္ထေ သမဓိဂ္ဂယှ တိဋ္ဌတိ – ဒိဋ္ဌဓမ္မိကဉ္စေဝ အတ္ထံ သမ္ပရာယိကဉ္စာ’’တိ?

“世尊，那么，是哪一法能同时把握两种利益——即现世的利益与来世的利益呢？”

‘‘အပ္ပမာဒေါ ခေါ, မဟာရာဇ, ဧကော ဓမ္မော, ယော ဥဘော အတ္ထေ သမဓိဂ္ဂယှ တိဋ္ဌတိ – ဒိဋ္ဌဓမ္မိကဉ္စေဝ အတ္ထံ သမ္ပရာယိကဉ္စာတိ. သေယျထာပိ, မဟာရာဇ, ယာနိ ကာနိစိ ဇင်္ဂလာနံ ပါဏာနံ ပဒဇာတာနိ, သဗ္ဗာနိ တာနိ ဟတ္ထိပဒေ သမောဓာနံ ဂစ္ဆန္တိ, ဟတ္ထိပဒံ တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ – ယဒိဒံ မဟန္တတ္တေန; ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, အပ္ပမာဒေါ ဧကော ဓမ္မော, ယော ဥဘော အတ္ထေ သမဓိဂ္ဂယှ တိဋ္ဌတိ – ဒိဋ္ဌဓမ္မိကဉ္စေဝ အတ္ထံ သမ္ပရာယိကဉ္စာ’’တိ. ဣဒမဝေါစ…ပေ…

“大王，不放逸就是那一法，它能同时把握两种利益——即现世的利益与来世的利益。大王，譬如所有陆行生物的足迹，都能被纳入象迹之中，象迹因其巨大而被认为是其中最胜的；同样地，大王，不放逸就是那一法，它能同时把握两种利益——即现世的利益与来世的利益。”世尊说了此语……

‘‘အာယုံ အရောဂိယံ ဝဏ္ဏံ, သဂ္ဂံ ဥစ္စာကုလီနတံ;

ရတိယော ပတ္ထယန္တေန, ဥဠာရာ အပရာပရာ.

“凡是希求长寿、健康、美貌，天界、高贵出身，以及种种崇高之乐者，

‘‘အပ္ပမာဒံ ပသံသန္တိ, ပုညကိရိယာသု ပဏ္ဍိတာ;

အပ္ပမတ္တော ဥဘော အတ္ထေ, အဓိဂ္ဂဏှာတိ ပဏ္ဍိတော.

智者们于福德善业中赞叹不放逸。不放逸的智者，能把握此二种利益：

‘‘ဒိဋ္ဌေ ဓမ္မေ စ ယော အတ္ထော, ယော စတ္ထော သမ္ပရာယိကော;

အတ္ထာဘိသမယာ ဓီရော, ပဏ္ဍိတောတိ ပဝုစ္စတီ’’တိ.

即现世的利益，以及来世的利益。因通达此二利，贤智者被称为“智者”。’

၈. ကလျာဏမိတ္တသုတ္တံ

8. 善友经

၁၂၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓ မယှံ, ဘန္တေ, ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘သွာက္ခာတော ဘဂဝတာ ဓမ္မော, သော စ ခေါ ကလျာဏမိတ္တဿ ကလျာဏသဟာယဿ ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကဿ, နော ပါပမိတ္တဿ နော ပါပသဟာယဿ နော ပါပသမ္ပဝင်္ကဿာ’’’တိ.

129. 缘起于舍卫城。坐在一旁后，憍萨罗王波斯匿对世尊说了这番话：“尊者，当我在此独处静坐时，心中生起如此思量：‘世尊所善说的法，是为有善友、善伴、心向贤善者而说，而非为有恶友、恶伴、心向邪恶者而说。’”

‘‘ဧဝမေတံ, မဟာရာဇ, ဧဝမေတံ, မဟာရာဇ! သွာက္ခာတော[Pg.88], မဟာရာဇ, မယာ ဓမ္မော. သော စ ခေါ ကလျာဏမိတ္တဿ ကလျာဏသဟာယဿ ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကဿ, နော ပါပမိတ္တဿ နော ပါပသဟာယဿ နော ပါပသမ္ပဝင်္ကဿာတိ.

“正是如此，大王！正是如此，大王！大王，我所善说的法，是为有善友、善伴、心向贤善者而说，非为有恶友、恶伴、心向邪恶者而说。”

‘‘ဧကမိဒါဟံ, မဟာရာဇ, သမယံ သက္ကေသု ဝိဟရာမိ နဂရကံ နာမ သကျာနံ နိဂမော. အထ ခေါ, မဟာရာဇ, အာနန္ဒော ဘိက္ခု ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ မံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ, မဟာရာဇ, အာနန္ဒော ဘိက္ခု မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဥပဍ္ဎမိဒံ, ဘန္တေ, ဗြဟ္မစရိယဿ – ယဒိဒံ ကလျာဏမိတ္တတာ ကလျာဏသဟာယတာ ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကတာ’’’တိ.

“大王，曾于一时，我住在释迦族一个名为‘都邑’(Nagaraka)的市镇。其时，大王，阿难比丘来到我这里，向我行礼后，坐于一旁。大王，坐于一旁的阿难比丘对我说了这番话：‘尊者，此乃梵行之半，即：有善友、有善伴、心向贤善。’”

‘‘ဧဝံ ဝုတ္တာဟံ, မဟာရာဇ, အာနန္ဒံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစံ – ‘မာ ဟေဝံ, အာနန္ဒ, မာ ဟေဝံ, အာနန္ဒ! သကလမေဝ ဟိဒံ, အာနန္ဒ, ဗြဟ္မစရိယံ – ယဒိဒံ ကလျာဏမိတ္တတာ ကလျာဏသဟာယတာ ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကတာ. ကလျာဏမိတ္တဿေတံ, အာနန္ဒ, ဘိက္ခုနော ပါဋိကင်္ခံ ကလျာဏသဟာယဿ ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကဿ အရိယံ အဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ ဘာဝေဿတိ အရိယံ အဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ ဗဟုလီကရိဿတိ’’’.

“大王，听他如是说后，我对阿难比丘说了这番话：‘阿难，莫作是说！阿难，莫作是说！阿难，此即是全部的梵行，即：有善友、有善伴、心向贤善。阿难，于有善友、善伴、心向贤善的比丘，可预期他将修习、多修习圣八支道。’”

‘‘ကထဉ္စ, အာနန္ဒ, ဘိက္ခု ကလျာဏမိတ္တော ကလျာဏသဟာယော ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကော အရိယံ အဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ ဘာဝေတိ, အရိယံ အဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ ဗဟုလီကရောတိ? ဣဓာနန္ဒ, ဘိက္ခု သမ္မာဒိဋ္ဌိံ ဘာဝေတိ ဝိဝေကနိဿိတံ ဝိရာဂနိဿိတံ နိရောဓနိဿိတံ ဝေါဿဂ္ဂပရိဏာမိံ, သမ္မာသင်္ကပ္ပံ ဘာဝေတိ…ပေ… သမ္မာဝါစံ ဘာဝေတိ…ပေ… သမ္မာကမ္မန္တံ ဘာဝေတိ…ပေ… သမ္မာအာဇီဝံ ဘာဝေတိ…ပေ… သမ္မာဝါယာမံ ဘာဝေတိ…ပေ… သမ္မာသတိံ ဘာဝေတိ…ပေ… သမ္မာသမာဓိံ ဘာဝေတိ ဝိဝေကနိဿိတံ ဝိရာဂနိဿိတံ နိရောဓနိဿိတံ ဝေါဿဂ္ဂပရိဏာမိံ. ဧဝံ ခေါ, အာနန္ဒ, ဘိက္ခု ကလျာဏမိတ္တော ကလျာဏသဟာယော ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကော အရိယံ အဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ ဘာဝေတိ, အရိယံ အဋ္ဌင်္ဂိကံ မဂ္ဂံ ဗဟုလီကရောတိ. တဒမိနာပေတံ, အာနန္ဒ, ပရိယာယေန ဝေဒိတဗ္ဗံ ယထာ သကလမေဝိဒံ ဗြဟ္မစရိယံ – ယဒိဒံ ကလျာဏမိတ္တတာ ကလျာဏသဟာယတာ ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကတာ’’တိ.

阿难，有善友、善伴侣、心向善士的比丘，是如何修习、多修圣八支道的呢？于此，阿难，比丘修习正见，它依于远离，依于离贪，依于灭尽，导向舍弃；他修习正思维……修习正语……修习正业……修习正命……修习正精进……修习正念……他修习正定，它依于远离，依于离贪，依于灭尽，导向舍弃。阿难，有善友、善伴侣、心向善士的比丘，就是这样修习、多修圣八支道的。阿难，应以此理趣了知，此全部梵行，即是善友谊、善伴侣谊、心向善士谊。

‘‘မမဉှိ, အာနန္ဒ, ကလျာဏမိတ္တံ အာဂမ္မ ဇာတိဓမ္မာ သတ္တာ ဇာတိယာ ပရိမုစ္စန္တိ, ဇရာဓမ္မာ သတ္တာ ဇရာယ ပရိမုစ္စန္တိ, ဗျာဓိဓမ္မာ သတ္တာ ဗျာဓိတော ပရိမုစ္စန္တိ, မရဏဓမ္မာ သတ္တာ မရဏေန ပရိမုစ္စန္တိ, သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသဓမ္မာ သတ္တာ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသေဟိ ပရိမုစ္စန္တိ. ဣမိနာ ခေါ ဧတံ, အာနန္ဒ, ပရိယာယေန ဝေဒိတဗ္ဗံ ယထာ သကလမေဝိဒံ [Pg.89] ဗြဟ္မစရိယံ – ယဒိဒံ ကလျာဏမိတ္တတာ ကလျာဏသဟာယတာ ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကတာ’’တိ.

阿难，正是依止我为善友，有生法之众生从生解脱，有老法之众生从老解脱，有病法之众生从病解脱，有死法之众生从死解脱，有愁、悲、苦、忧、恼法之众生从愁、悲、苦、忧、恼解脱。阿难，确实应以此理趣了知，此全部梵行，即是善友谊、善伴侣谊、心向善士谊。

‘‘တသ္မာတိဟ တေ, မဟာရာဇ, ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ကလျာဏမိတ္တော ဘဝိဿာမိ ကလျာဏသဟာယော ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကော’တိ. ဧဝဉှိ တေ, မဟာရာဇ, သိက္ခိတဗ္ဗံ.

是故，大王，你应如是修学：“我将成为有善友者、有善伴侣者、心向善士者。”大王，你确实应如是修学。

‘‘ကလျာဏမိတ္တဿ တေ, မဟာရာဇ, ကလျာဏသဟာယဿ ကလျာဏသမ္ပဝင်္ကဿ အယံ ဧကော ဓမ္မော ဥပနိဿာယ ဝိဟာတဗ္ဗော – အပ္ပမာဒေါ ကုသလေသု ဓမ္မေသု.

大王，你作为具善友、具善伴侣、心向善士者，应依止此一法而住，即：于诸善法中不放逸。

‘‘အပ္ပမတ္တဿ တေ, မဟာရာဇ, ဝိဟရတော အပ္ပမာဒံ ဥပနိဿာယ, ဣတ္ထာဂါရဿ အနုယန္တဿ ဧဝံ ဘဝိဿတိ – ‘ရာဇာ ခေါ အပ္ပမတ္တော ဝိဟရတိ, အပ္ပမာဒံ ဥပနိဿာယ. ဟန္ဒ, မယမ္ပိ အပ္ပမတ္တာ ဝိဟရာမ, အပ္ပမာဒံ ဥပနိဿာယာ’’’တိ.

“大王，当您依止不放逸、不放逸地安住时，您随从的后宫将会这样想：‘国王确实依止不放逸，不放逸地安住。来！我们也依止不放逸，不放逸地安住吧。’”

‘‘အပ္ပမတ္တဿ တေ, မဟာရာဇ, ဝိဟရတော အပ္ပမာဒံ ဥပနိဿာယ, ခတ္တိယာနမ္ပိ အနုယန္တာနံ ဧဝံ ဘဝိဿတိ – ‘ရာဇာ ခေါ အပ္ပမတ္တော ဝိဟရတိ အပ္ပမာဒံ ဥပနိဿာယ. ဟန္ဒ, မယမ္ပိ အပ္ပမတ္တာ ဝိဟရာမ, အပ္ပမာဒံ ဥပနိဿာယာ’’’တိ.

“大王，当您依止不放逸、不放逸地安住时，您随从的刹帝利们也将会这样想：‘国王确实依止不放逸，不放逸地安住。来！我们也依止不放逸，不放逸地安住吧。’”

‘‘အပ္ပမတ္တဿ တေ, မဟာရာဇ, ဝိဟရတော အပ္ပမာဒံ ဥပနိဿာယ, ဗလကာယဿပိ ဧဝံ ဘဝိဿတိ – ‘ရာဇာ ခေါ အပ္ပမတ္တော ဝိဟရတိ အပ္ပမာဒံ ဥပနိဿာယ. ဟန္ဒ, မယမ္ပိ အပ္ပမတ္တာ ဝိဟရာမ, အပ္ပမာဒံ ဥပနိဿာယာ’’’တိ.

“大王，当您依止不放逸、不放逸地安住时，您的军队也将会这样想：‘国王确实依止不放逸，不放逸地安住。来！我们也依止不放逸，不放逸地安住吧。’”

‘‘အပ္ပမတ္တဿ တေ, မဟာရာဇ, ဝိဟရတော အပ္ပမာဒံ ဥပနိဿာယ, နေဂမဇာနပဒဿပိ ဧဝံ ဘဝိဿတိ – ‘ရာဇာ ခေါ အပ္ပမတ္တော ဝိဟရတိ, အပ္ပမာဒံ ဥပနိဿာယ. ဟန္ဒ, မယမ္ပိ အပ္ပမတ္တာ ဝိဟရာမ, အပ္ပမာဒံ ဥပနိဿာယာ’’’တိ?

“大王，当您依止不放逸、不放逸地安住时，您市镇和地方的居民也将会这样想：‘国王确实依止不放逸，不放逸地安住。来！我们也依止不放逸，不放逸地安住吧。’”

‘‘အပ္ပမတ္တဿ တေ, မဟာရာဇ, ဝိဟရတော အပ္ပမာဒံ ဥပနိဿာယ, အတ္တာပိ ဂုတ္တော ရက္ခိတော ဘဝိဿတိ – ဣတ္ထာဂါရမ္ပိ ဂုတ္တံ ရက္ခိတံ ဘဝိဿတိ, ကောသကောဋ္ဌာဂါရမ္ပိ ဂုတ္တံ ရက္ခိတံ ဘဝိဿတီ’’တိ. ဣဒမဝေါစ…ပေ…

“大王，当您依止不放逸、不放逸地安住时，您自身将得到守护、得到保护；后宫将得到守护、得到保护；国库与粮仓也将得到守护、得到保护。”

‘‘ဘောဂေ ပတ္ထယမာနေန, ဥဠာရေ အပရာပရေ;

အပ္ပမာဒံ ပသံသန္တိ, ပုညကိရိယာသု ပဏ္ဍိတာ.

“对于希求种种广大财富者，智者们在福业中赞叹不放逸。

‘‘အပ္ပမတ္တော ဥဘော အတ္ထေ, အဓိဂ္ဂဏှာတိ ပဏ္ဍိတော;

ဒိဋ္ဌေ [Pg.90] ဓမ္မေ စ ယော အတ္ထော, ယော စတ္ထော သမ္ပရာယိကော;

အတ္ထာဘိသမယာ ဓီရော, ပဏ္ဍိတောတိ ပဝုစ္စတီ’’တိ.

“不放逸的智者，能获得两种利益：现法中的利益，以及来世的利益。因通达此二利，贤者被称为‘智者’。”

၉. ပဌမအပုတ္တကသုတ္တံ

9. 第一无子嗣经

၁၃၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ဒိဝါ ဒိဝဿ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ရာဇာနံ ပသေနဒိံ ကောသလံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဟန္ဒ, ကုတော နု တွံ, မဟာရာဇ, အာဂစ္ဆသိ ဒိဝါ ဒိဝဿာ’’တိ?

130. 舍卫城因缘。那时，憍萨罗国波斯匿王于日中之时，前往世尊之处。抵达后，向世尊行礼，坐于一旁。世尊对坐于一旁的憍萨罗国波斯匿王说了这番话：“来，大王，您日中之时从何处而来？”

‘‘ဣဓ, ဘန္တေ, သာဝတ္ထိယံ သေဋ္ဌိ ဂဟပတိ ကာလင်္ကတော. တမဟံ အပုတ္တကံ သာပတေယျံ ရာဇန္တေပုရံ အတိဟရိတွာ အာဂစ္ဆာမိ. အသီတိ, ဘန္တေ, သတသဟဿာနိ ဟိရညဿေဝ, ကော ပန ဝါဒေါ ရူပိယဿ! တဿ ခေါ ပန, ဘန္တေ, သေဋ္ဌိဿ ဂဟပတိဿ ဧဝရူပေါ ဘတ္တဘောဂေါ အဟောသိ – ကဏာဇကံ ဘုဉ္ဇတိ ဗိလင်္ဂဒုတိယံ. ဧဝရူပေါ ဝတ္ထဘောဂေါ အဟောသိ – သာဏံ ဓာရေတိ တိပက္ခဝသနံ. ဧဝရူပေါ ယာနဘောဂေါ အဟောသိ – ဇဇ္ဇရရထကေန ယာတိ ပဏ္ဏဆတ္တကေန ဓာရိယမာနေနာ’’တိ.

“世尊，在舍卫城(Sāvatthī)，有一位长者居士去世了。我刚把这位无子嗣者的财产运入王宫而来。世尊，仅黄金就有八百万，更不用说白银了！然而，世尊，那位长者居士的饮食是这样的——他吃碎米，配以酸粥。他的衣着是这样的——他穿用三块布拼成的麻衣。他的车乘是这样的——他乘坐一辆破旧的小车，撑着一把树叶伞出行。”

‘‘ဧဝမေတံ, မဟာရာဇ, ဧဝမေတံ, မဟာရာဇ! အသပ္ပုရိသော ခေါ, မဟာရာဇ, ဥဠာရေ ဘောဂေ လဘိတွာ နေဝတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတိ, န မာတာပိတရော သုခေတိ ပီဏေတိ, န ပုတ္တဒါရံ သုခေတိ ပီဏေတိ, န ဒါသကမ္မကရပေါရိသေ သုခေတိ ပီဏေတိ, န မိတ္တာမစ္စေ သုခေတိ ပီဏေတိ, န သမဏဗြာဟ္မဏေသု ဥဒ္ဓဂ္ဂိကံ ဒက္ခိဏံ ပတိဋ္ဌာပေတိ သောဝဂ္ဂိကံ သုခဝိပါကံ သဂ္ဂသံဝတ္တနိကံ. တဿ တေ ဘောဂေ ဧဝံ သမ္မာ အပရိဘုဉ္ဇိယမာနေ ရာဇာနော ဝါ ဟရန္တိ စောရာ ဝါ ဟရန္တိ အဂ္ဂိ ဝါ ဍဟတိ ဥဒကံ ဝါ ဝဟတိ အပ္ပိယာ ဝါ ဒါယာဒါ ဟရန္တိ. ဧဝံသ တေ, မဟာရာဇ, ဘောဂါ သမ္မာ အပရိဘုဉ္ဇိယမာနာ ပရိက္ခယံ ဂစ္ဆန္တိ, နော ပရိဘောဂံ.

“正是这样，大王，正是这样，大王！大王，非善士获得巨大的财富后，既不令自己快乐满足，不令父母快乐满足，不令妻儿快乐满足，不令奴仆、雇工、佣人快乐满足，不令朋友、同僚快乐满足，也不在沙门、婆罗门中设立导向上界、导向天界、有安乐果报、能转生于天的布施。当他的财富未被如理受用时，国王夺走，盗贼夺走，火烧毁，水冲走，或不为他所喜的继承人夺走。大王，就这样，那些未被如理受用的财富走向毁坏，而非受用。”

‘‘သေယျထာပိ, မဟာရာဇ, အမနုဿဋ္ဌာနေ ပေါက္ခရဏီ အစ္ဆောဒကာ သီတောဒကာ သာတောဒကာ သေတောဒကာ သုပတိတ္ထာ ရမဏီယာ. တံ ဇနော နေဝ ဟရေယျ န ပိဝေယျ န နဟာယေယျ န ယထာပစ္စယံ ဝါ ကရေယျ. ဧဝဉှိ တံ, မဟာရာဇ, ဥဒကံ သမ္မာ အပရိဘုဉ္ဇိယမာနံ ပရိက္ခယံ ဂစ္ဆေယျ[Pg.91], နော ပရိဘောဂံ. ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, အသပ္ပုရိသော ဥဠာရေ ဘောဂေ လဘိတွာ နေဝတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတိ, န မာတာပိတရော သုခေတိ ပီဏေတိ, န ပုတ္တဒါရံ သုခေတိ ပီဏေတိ, န ဒါသကမ္မကရပေါရိသေ သုခေတိ ပီဏေတိ, န မိတ္တာမစ္စေ သုခေတိ ပီဏေတိ, န သမဏဗြာဟ္မဏေသု ဥဒ္ဓဂ္ဂိကံ ဒက္ခိဏံ ပတိဋ္ဌာပေတိ သောဝဂ္ဂိကံ သုခဝိပါကံ သဂ္ဂသံဝတ္တနိကံ. တဿ တေ ဘောဂေ ဧဝံ သမ္မာ အပရိဘုဉ္ဇိယမာနေ ရာဇာနော ဝါ ဟရန္တိ စောရာ ဝါ ဟရန္တိ အဂ္ဂိ ဝါ ဍဟတိ ဥဒကံ ဝါ ဝဟတိ အပ္ပိယာ ဝါ ဒါယာဒါ ဟရန္တိ. ဧဝံသ တေ, မဟာရာဇ, ဘောဂါ သမ္မာ အပရိဘုဉ္ဇိယမာနာ ပရိက္ခယံ ဂစ္ဆန္တိ, နော ပရိဘောဂံ.

“大王，譬如在无人之地有一座莲池，池水清澈、清凉、甘甜、洁白，有良好的渡口，令人愉悦。但人们不去取用，不去饮用，不去沐浴，也不按所需使用。大王，这样，那池水因未被正当使用而会耗尽，不会被享用。同样地，大王，非善人获得了丰厚的财富后，既不让自己快乐满足，也不让父母快乐满足，不让妻儿快乐满足，不让奴仆、仆使快乐满足，不让朋友、同僚快乐满足，也不在沙门、婆罗门中设立导向上、导向善趣、有乐果报、转生天界的布施。他的那些财富如此未被正当使用，或者被国王们拿走，或者被盗贼们拿走，或者被火烧毁，或者被水冲走，或者被不喜爱的继承人拿走。大王，这样，他的财富因未被正当使用而耗尽，不被享用。”

‘‘သပ္ပုရိသော စ ခေါ, မဟာရာဇ, ဥဠာရေ ဘောဂေ လဘိတွာ အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတိ, မာတာပိတရော သုခေတိ ပီဏေတိ, ပုတ္တဒါရံ သုခေတိ ပီဏေတိ, ဒါသကမ္မကရပေါရိသေ သုခေတိ ပီဏေတိ, မိတ္တာမစ္စေ သုခေတိ ပီဏေတိ, သမဏဗြာဟ္မဏေသု ဥဒ္ဓဂ္ဂိကံ ဒက္ခိဏံ ပတိဋ္ဌာပေတိ သောဝဂ္ဂိကံ သုခဝိပါကံ သဂ္ဂသံဝတ္တနိကံ. တဿ တေ ဘောဂေ ဧဝံ သမ္မာ ပရိဘုဉ္ဇိယမာနေ နေဝ ရာဇာနော ဟရန္တိ, န စောရာ ဟရန္တိ, န အဂ္ဂိ ဍဟတိ, န ဥဒကံ ဝဟတိ, န အပ္ပိယာ ဒါယာဒါ ဟရန္တိ. ဧဝံသ တေ, မဟာရာဇ, ဘောဂါ သမ္မာ ပရိဘုဉ္ဇိယမာနာ ပရိဘောဂံ ဂစ္ဆန္တိ, နော ပရိက္ခယံ.

“大王，善人获得了丰厚的财富后，让自己快乐满足，让父母快乐满足，让妻儿快乐满足，让奴仆、仆使快乐满足，让朋友、同僚快乐满足，并且在沙门、婆罗门中设立导向上、导向善趣、有乐果报、转生天界的布施。他的那些财富如此被正当使用，国王们拿不走，盗贼们拿不走，火烧不毁，水冲不走，不喜爱的继承人也拿不走。大王，这样，他的财富因被正当使用而得到享用，不会耗尽。”

‘‘သေယျထာပိ, မဟာရာဇ, ဂါမဿ ဝါ နိဂမဿ ဝါ အဝိဒူရေ ပေါက္ခရဏီ အစ္ဆောဒကာ သီတောဒကာ သာတောဒကာ သေတောဒကာ သုပတိတ္ထာ ရမဏီယာ. တဉ္စ ဥဒကံ ဇနော ဟရေယျပိ ပိဝေယျပိ နဟာယေယျပိ ယထာပစ္စယမ္ပိ ကရေယျ. ဧဝဉှိ တံ, မဟာရာဇ, ဥဒကံ သမ္မာ ပရိဘုဉ္ဇိယမာနံ ပရိဘောဂံ ဂစ္ဆေယျ, နော ပရိက္ခယံ. ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, သပ္ပုရိသော ဥဠာရေ ဘောဂေ လဘိတွာ အတ္တာနံ သုခေတိ ပီဏေတိ, မာတာပိတရော သုခေတိ ပီဏေတိ, ပုတ္တဒါရံ သုခေတိ ပီဏေတိ, ဒါသကမ္မကရပေါရိသေ သုခေတိ ပီဏေတိ, မိတ္တာမစ္စေ သုခေတိ ပီဏေတိ, သမဏဗြာဟ္မဏေသု ဥဒ္ဓဂ္ဂိကံ ဒက္ခိဏံ ပတိဋ္ဌာပေတိ သောဝဂ္ဂိကံ သုခဝိပါကံ သဂ္ဂသံဝတ္တနိကံ. တဿ တေ ဘောဂေ ဧဝံ သမ္မာ ပရိဘုဉ္ဇိယမာနေ နေဝ ရာဇာနော ဟရန္တိ, န စောရာ ဟရန္တိ, န အဂ္ဂိ ဍဟတိ, န ဥဒကံ ဝဟတိ, န အပ္ပိယာ ဒါယာဒါ ဟရန္တိ. ဧဝံသ တေ, မဟာရာဇ, ဘောဂါ သမ္မာ ပရိဘုဉ္ဇိယမာနာ ပရိဘောဂံ ဂစ္ဆန္တိ, နော ပရိက္ခယ’’န္တိ.

“大王，譬如在村庄或市镇不远处有一座莲池，池水清澈、清凉、甘甜、洁白，有良好的渡口，令人愉悦。人们会取用、饮用、沐浴，并按所需使用那池水。大王，这样，那池水因被正当使用而得到享用，不会耗尽。同样地，大王，善人获得了丰厚的财富后，让自己快乐满足，也让父母快乐满足，让妻儿快乐满足，让奴仆、佣人、雇工快乐满足，让朋友、同僚快乐满足，并且在沙门、婆罗门中设立导向上、导向善趣、有乐果报、转生天界的布施。他的那些财富如此被正当使用，国王们拿不走，盗贼们拿不走，火烧不毁，水冲不走，不喜爱的继承人也拿不走。大王，这样，他的财富因被正当使用而得到享用，不会耗尽。”

‘‘အမနုဿဋ္ဌာနေ [Pg.92] ဥဒကံဝ သီတံ,တဒပေယျမာနံ ပရိသောသမေတိ;

ဧဝံ ဓနံ ကာပုရိသော လဘိတွာ,နေဝတ္တနာ ဘုဉ္ဇတိ နော ဒဒါတိ.

“犹如无人之地的清凉之水，因无人饮用而枯竭；卑劣之人获得财富也是如此，既不自用，也不施与。”

ဓီရော စ ဝိညူ အဓိဂမ္မ ဘောဂေ,သော ဘုဉ္ဇတိ ကိစ္စကရော စ ဟောတိ;

သော ဉာတိသံဃံ နိသဘော ဘရိတွာ,အနိန္ဒိတော သဂ္ဂမုပေတိ ဌာန’’န္တိ.

“而贤智的明辨者获得财富后，他会享用并履行其责；他如牛王般扶养亲族，无有可责，去到天界。”

၁၀. ဒုတိယအပုတ္တကသုတ္တံ

10. 无子经第二

၁၃၁. အထ ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ဒိဝါ ဒိဝဿ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ရာဇာနံ ပသေနဒိံ ကောသလံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဟန္ဒ, ကုတော နု တွံ, မဟာရာဇ, အာဂစ္ဆသိ ဒိဝါ ဒိဝဿာ’’တိ?

131. 那时，憍萨罗国波斯匿王于白昼时分前往世尊之处。抵达后，礼敬世尊，然后坐于一旁。世尊对坐在一旁的憍萨罗国波斯匿王说：“大王，你白昼时分从何处来？”

‘‘ဣဓ, ဘန္တေ, သာဝတ္ထိယံ သေဋ္ဌိ ဂဟပတိ ကာလင်္ကတော. တမဟံ အပုတ္တကံ သာပတေယျံ ရာဇန္တေပုရံ အတိဟရိတွာ အာဂစ္ဆာမိ. သတံ, ဘန္တေ, သတသဟဿာနိ ဟိရညဿေဝ, ကော ပန ဝါဒေါ ရူပိယဿ! တဿ ခေါ ပန, ဘန္တေ, သေဋ္ဌိဿ ဂဟပတိဿ ဧဝရူပေါ ဘတ္တဘောဂေါ အဟောသိ – ကဏာဇကံ ဘုဉ္ဇတိ ဗိလင်္ဂဒုတိယံ. ဧဝရူပေါ ဝတ္ထဘောဂေါ အဟောသိ – သာဏံ ဓာရေတိ တိပက္ခဝသနံ. ဧဝရူပေါ ယာနဘောဂေါ အဟောသိ – ဇဇ္ဇရရထကေန ယာတိ ပဏ္ဏဆတ္တကေန ဓာရိယမာနေနာ’’တိ.

“世尊，在舍卫城(Sāvatthī)有位长者居士命终了。我将他无子嗣继承的财产运入王宫后才来。世尊，仅黄金便有一千万，更何况白银！然而，世尊，这位长者居士的饮食是这样的：吃碎米饭，配以酸粥。他的衣着是这样的：穿三片拼成的粗麻布衣。他的车乘是这样的：乘坐破旧的小车，撑着树叶做的伞。”

‘‘ဧဝမေတံ, မဟာရာဇ, ဧဝမေတံ, မဟာရာဇ! ဘူတပုဗ္ဗံ သော, မဟာရာဇ, သေဋ္ဌိ ဂဟပတိ တဂ္ဂရသိခိံ နာမ ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓံ ပိဏ္ဍပါတေန ပဋိပါဒေသိ. ‘ဒေထ သမဏဿ ပိဏ္ဍ’န္တိ ဝတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ. ဒတွာ စ ပန ပစ္ဆာ ဝိပ္ပဋိသာရီ အဟောသိ – ‘ဝရမေတံ ပိဏ္ဍပါတံ ဒါသာ ဝါ ကမ္မကရာ ဝါ ဘုဉ္ဇေယျု’န္တိ. ဘာတု စ ပန ဧကပုတ္တကံ သာပတေယျဿ ကာရဏာ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ.

“正是如此，大王，正是如此！大王，过去那位长者居士曾以饭食供养一位名叫塔伽拉西奇(Taggarasikhi)的辟支佛。他说：‘给沙门饭食！’说完便从座位起身离去。然而，布施之后，他却感到后悔：‘这饭食还不如让奴仆或佣人吃！’而且，他还为了财产的缘故，夺走了他兄弟独子的性命。

‘‘ယံ ခေါ သော, မဟာရာဇ, သေဋ္ဌိ ဂဟပတိ တဂ္ဂရသိခိံ ပစ္စေကသမ္ဗုဒ္ဓံ ပိဏ္ဍပါတေန ပဋိပါဒေသိ, တဿ ကမ္မဿ ဝိပါကေန သတ္တက္ခတ္တုံ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇိ. တဿေဝ ကမ္မဿ ဝိပါကာဝသေသေန ဣမိဿာယေဝ သာဝတ္ထိယာ [Pg.93] သတ္တက္ခတ္တုံ သေဋ္ဌိတ္တံ ကာရေသိ. ယံ ခေါ သော, မဟာရာဇ, သေဋ္ဌိ ဂဟပတိ ဒတွာ ပစ္ဆာ ဝိပ္ပဋိသာရီ အဟောသိ – ‘ဝရမေတံ ပိဏ္ဍပါတံ ဒါသာ ဝါ ကမ္မကရာ ဝါ ဘုဉ္ဇေယျု’န္တိ, တဿ ကမ္မဿ ဝိပါကေန နာဿုဠာရာယ ဘတ္တဘောဂါယ စိတ္တံ နမတိ, နာဿုဠာရာယ ဝတ္ထဘောဂါယ စိတ္တံ နမတိ, နာဿုဠာရာယ ယာနဘောဂါယ စိတ္တံ နမတိ, နာဿုဠာရာနံ ပဉ္စန္နံ ကာမဂုဏာနံ ဘောဂါယ စိတ္တံ နမတိ. ယံ ခေါ သော, မဟာရာဇ, သေဋ္ဌိ ဂဟပတိ ဘာတု စ ပန ဧကပုတ္တကံ သာပတေယျဿ ကာရဏာ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ, တဿ ကမ္မဿ ဝိပါကေန ဗဟူနိ ဝဿာနိ ဗဟူနိ ဝဿသတာနိ ဗဟူနိ ဝဿသဟဿာနိ ဗဟူနိ ဝဿသတသဟဿာနိ နိရယေ ပစ္စိတ္ထ. တဿေဝ ကမ္မဿ ဝိပါကာဝသေသေန ဣဒံ သတ္တမံ အပုတ္တကံ သာပတေယျံ ရာဇကောသံ ပဝေသေတိ. တဿ ခေါ, မဟာရာဇ, သေဋ္ဌိဿ ဂဟပတိဿ ပုရာဏဉ္စ ပုညံ ပရိက္ခီဏံ, နဝဉ္စ ပုညံ အနုပစိတံ. အဇ္ဇ ပန, မဟာရာဇ, သေဋ္ဌိ ဂဟပတိ မဟာရောရုဝေ နိရယေ ပစ္စတီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ, သေဋ္ဌိ ဂဟပတိ မဟာရောရုဝံ နိရယံ ဥပပန္နော’’တိ. ‘‘ဧဝံ, မဟာရာဇ, သေဋ္ဌိ ဂဟပတိ မဟာရောရုဝံ နိရယံ ဥပပန္နော’’တိ. ဣဒမဝေါစ…ပေ….

“大王，那位长者居士因以食物供养了塔伽拉尸弃(Taggarasikhi)辟支佛，以此业的果报，七次往生善趣天界。又以此业的残余果报，他在这舍卫城(Sāvatthī)中七次成为巨富。大王，那位长者居士布施后心生后悔：‘这食物宁可给奴仆或佣人吃。’以此业的果报，他的心不倾向于享用上等的食物，不倾向于享用上等的衣服，不倾向于享用上等的车乘，不倾向于享用上等的五种欲乐。大王，那位长者居士又为了财产，杀害了他兄弟的独子，以此业的果报，他在地狱中被烧煮了许多年、许多百年、许多千年、许多十万年。又以此业的残余果报，这第七次，他因无子嗣，财产被没入王库。大王，那位长者居士过去的福德已尽，新的福德又未积聚。而今，大王，那位长者居士正在大号叫地狱(Mahāroruva)中被烧煮。”“尊者，那位长者居士真的往生大号叫地狱了吗？”“大王，是的，那位长者居士已往生大号叫地狱。”世尊说了这番话……

‘‘ဓညံ ဓနံ ရဇတံ ဇာတရူပံ, ပရိဂ္ဂဟံ ဝါပိ ယဒတ္ထိ ကိဉ္စိ;

ဒါသာ ကမ္မကရာ ပေဿာ, ယေ စဿ အနုဇီဝိနော.

“谷物、财富、白银与黄金，或任何拥有的财物；奴仆、佣人与侍从，以及所有依附他维生的人。”

‘‘သဗ္ဗံ နာဒါယ ဂန္တဗ္ဗံ, သဗ္ဗံ နိက္ခိပ္ပဂါမိနံ ;

ယဉ္စ ကရောတိ ကာယေန, ဝါစာယ ဥဒ စေတသာ.

“这一切都无法带走，一切都终将舍弃；而他以身、语、或意所造作的业，”

‘‘တဉှိ တဿ သကံ ဟောတိ, တဉ္စ အာဒါယ ဂစ္ဆတိ;

တဉ္စဿ အနုဂံ ဟောတိ, ဆာယာဝ အနပါယိနီ.

“那才是他自己的财产，他带着那业离去；那业会紧随着他，如影随形不离弃。”

‘‘တသ္မာ ကရေယျ ကလျာဏံ, နိစယံ သမ္ပရာယိကံ;

ပုညာနိ ပရလောကသ္မိံ, ပတိဋ္ဌာ ဟောန္တိ ပါဏိန’’န္တိ.

“是故当行善，积聚来世之资粮；福德于他世，是众生之依处。”

ဒုတိယော ဝဂ္ဂေါ.

第二品。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂：

ဇဋိလာ ပဉ္စ ရာဇာနော, ဒေါဏပါကကုရေန စ;

သင်္ဂါမေန ဒွေ ဝုတ္တာနိ, မလ္လိကာ ဒွေ အပ္ပမာဒေန စ;

အပုတ္တကေန ဒွေ ဝုတ္တာ, ဝဂ္ဂေါ တေန ပဝုစ္စတီတိ.

结发、五王与多那波迦，战争经二篇，茉莉夫人经，不放逸经二篇，无子经说二篇，此品因此而说。

၃. တတိယဝဂ္ဂေါ

3. 第三品

၁. ပုဂ္ဂလသုတ္တံ

1. 人经

၁၃၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.94]. အထ ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ရာဇာနံ ပသေနဒိံ ကောသလံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘စတ္တာရောမေ, မဟာရာဇ, ပုဂ္ဂလာ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိံ. ကတမေ စတ္တာရော? တမောတမပရာယနော, တမောဇောတိပရာယနော, ဇောတိတမပရာယနော, ဇောတိဇောတိပရာယနော’’.

132. 舍卫城因缘。那时，憍萨罗国波斯匿王去到世尊那里；去到后，他顶礼世尊，然后坐于一旁。世尊对坐于一旁的憍萨罗国波斯匿王说：“大王，世间有这四种人存在、可见。是哪四种呢？从黑暗走向黑暗者，从黑暗走向光明者，从光明走向黑暗者，以及从光明走向光明者。”

‘‘ကထဉ္စ, မဟာရာဇ ပုဂ္ဂလော တမောတမပရာယနော ဟောတိ? ဣဓ, မဟာရာဇ, ဧကစ္စော ပုဂ္ဂလော နီစေ ကုလေ ပစ္စာဇာတော ဟောတိ, စဏ္ဍာလကုလေ ဝါ ဝေနကုလေ ဝါ နေသာဒကုလေ ဝါ ရထကာရကုလေ ဝါ ပုက္ကုသကုလေ ဝါ ဒလိဒ္ဒေ အပ္ပန္နပါနဘောဇနေ ကသိရဝုတ္တိကေ, ယတ္ထ ကသိရေန ဃာသစ္ဆာဒေါ လဗ္ဘတိ. သော စ ဟောတိ ဒုဗ္ဗဏ္ဏော ဒုဒ္ဒသိကော ဩကောဋိမကော ဗဝှာဗာဓော ကာဏော ဝါ ကုဏီ ဝါ ခဉ္ဇော ဝါ ပက္ခဟတော ဝါ, န လာဘီ အန္နဿ ပါနဿ ဝတ္ထဿ ယာနဿ မာလာဂန္ဓဝိလေပနဿ သေယျာဝသထပဒီပေယျဿ. သော ကာယေန ဒုစ္စရိတံ စရတိ, ဝါစာယ ဒုစ္စရိတံ စရတိ, မနသာ ဒုစ္စရိတံ စရတိ. သော ကာယေန ဒုစ္စရိတံ စရိတွာ ဝါစာယ ဒုစ္စရိတံ စရိတွာ မနသာ ဒုစ္စရိတံ စရိတွာ, ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇတိ.

“大王，怎样的人是从黑暗走向黑暗者呢？大王，在此，某人投生于卑贱之家——或旃陀罗家、或竹匠家、或猎人家、或车匠家、或清扫工家；贫穷、饮食匮乏、生活困苦，在那里，衣食难以获得。而且他丑陋、难看、身材矮小、多病，或瞎眼、或手有残疾、或瘸腿、或瘫痪，不得食物、饮料、衣服、车辆、花环、香、涂油、床、住所、灯具。他以身行恶行，以语行恶行，以意行恶行。他以身行恶行、以语行恶行、以意行恶行之后，身坏命终，投生于恶趣、恶道、堕处、地狱。”

‘‘သေယျထာပိ, မဟာရာဇ, ပုရိသော အန္ဓကာရာ ဝါ အန္ဓကာရံ ဂစ္ဆေယျ, တမာ ဝါ တမံ ဂစ္ဆေယျ, လောဟိတမလာ ဝါ လောဟိတမလံ ဂစ္ဆေယျ. တထူပမာဟံ, မဟာရာဇ, ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ. ဧဝံ ခေါ, မဟာရာဇ, ပုဂ္ဂလော တမောတမပရာယနော ဟောတိ.

大王，譬如有人从黑暗走向黑暗，从幽暗走向幽暗，或从血污走向血污。大王，我说此位个人有如是譬喻。大王，如此，此位个人即是从黑暗趣向黑暗者。

‘‘ကထဉ္စ, မဟာရာဇ, ပုဂ္ဂလော တမောဇောတိပရာယနော ဟောတိ? ဣဓ, မဟာရာဇ, ဧကစ္စော ပုဂ္ဂလော နီစေ ကုလေ ပစ္စာဇာတော ဟောတိ, စဏ္ဍာလကုလေ ဝါ ဝေနကုလေ ဝါ နေသာဒကုလေ ဝါ ရထကာရကုလေ ဝါ ပုက္ကုသကုလေ ဝါ ဒလိဒ္ဒေ အပ္ပန္နပါနဘောဇနေ ကသိရဝုတ္တိကေ, ယတ္ထ ကသိရေန ဃာသစ္ဆာဒေါ လဗ္ဘတိ. သော စ ခေါ ဟောတိ ဒုဗ္ဗဏ္ဏော ဒုဒ္ဒသိကော [Pg.95] ဩကောဋိမကော ဗဝှာဗာဓော, ကာဏော ဝါ ကုဏီ ဝါ ခဉ္ဇော ဝါ ပက္ခဟတော ဝါ, န လာဘီ အန္နဿ ပါနဿ ဝတ္ထဿ ယာနဿ မာလာဂန္ဓဝိလေပနဿ သေယျာဝသထပဒီပေယျဿ. သော ကာယေန သုစရိတံ စရတိ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရတိ, မနသာ သုစရိတံ စရတိ. သော ကာယေန သုစရိတံ စရိတွာ ဝါစာယ သုစရိတံ စရိတွာ မနသာ သုစရိတံ စရိတွာ, ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇတိ.

大王，个人如何是从黑暗趣向光明呢？大王，于此，某一个人投生于卑贱之家——或旃陀罗(caṇḍāla)家、或竹匠家、或猎人家、或皮革匠家、或清扫工家；贫穷、饮食匮乏、生活困苦，于彼处，衣食难以获得。并且他相貌丑陋、其貌不扬、身材矮小、多病，或瞎眼、或手有残疾、或瘸腿、或瘫痪，不得食物、饮料、衣服、车辆、花环、香、涂油、床、住所、灯具。他以身行善行，以语行善行，以意行善行。他以身行善行、以语行善行、以意行善行后，身坏命终，投生于善趣、天界中。

‘‘သေယျထာပိ, မဟာရာဇ, ပုရိသော ပထဝိယာ ဝါ ပလ္လင်္ကံ အာရောဟေယျ, ပလ္လင်္ကာ ဝါ အဿပိဋ္ဌိံ အာရောဟေယျ, အဿပိဋ္ဌိယာ ဝါ ဟတ္ထိက္ခန္ဓံ အာရောဟေယျ, ဟတ္ထိက္ခန္ဓာ ဝါ ပါသာဒံ အာရောဟေယျ. တထူပမာဟံ, မဟာရာဇ, ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ. ဧဝံ ခေါ, မဟာရာဇ, ပုဂ္ဂလော တမောဇောတိပရာယနော ဟောတိ.

大王，譬如有人从地面登上床座，从床座登上马背，从马背登上象背，从象背登上楼阁。大王，我说此位个人有如是譬喻。大王，如此，此位个人即是从黑暗趣向光明者。

‘‘ကထဉ္စ, မဟာရာဇ, ပုဂ္ဂလော ဇောတိတမပရာယနော ဟောတိ? ဣဓ, မဟာရာဇ, ဧကစ္စော ပုဂ္ဂလော ဥစ္စေ ကုလေ ပစ္စာဇာတော ဟောတိ, ခတ္တိယမဟာသာလကုလေ ဝါ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလကုလေ ဝါ ဂဟပတိမဟာသာလကုလေ ဝါ, အဍ္ဎေ မဟဒ္ဓနေ မဟာဘောဂေ ပဟူတဇာတရူပရဇတေ ပဟူတဝိတ္တူပကရဏေ ပဟူတဓနဓညေ. သော စ ဟောတိ အဘိရူပေါ ဒဿနီယော ပါသာဒိကော, ပရမာယ ဝဏ္ဏပေါက္ခရတာယ သမန္နာဂတော, လာဘီ အန္နဿ ပါနဿ ဝတ္ထဿ ယာနဿ မာလာဂန္ဓဝိလေပနဿ သေယျာဝသထပဒီပေယျဿ. သော ကာယေန ဒုစ္စရိတံ စရတိ, ဝါစာယ ဒုစ္စရိတံ စရတိ, မနသာ ဒုစ္စရိတံ စရတိ. သော ကာယေန ဒုစ္စရိတံ စရိတွာ ဝါစာယ ဒုစ္စရိတံ စရိတွာ မနသာ ဒုစ္စရိတံ စရိတွာ, ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇတိ.

“大王，怎样的人是从光明走向黑暗者呢？大王，在此，某人投生于高贵之家——或刹帝利(khattiya)大富家、或婆罗门(brāhmaṇa)大富家、或居士(gahapati)大富家；富有、多财、多受用，拥有大量金银、大量财物与用具、大量财富与谷物。而且他相貌英俊、端正、令人信乐，具足最上等的容色，获得食物、饮料、衣服、车辆、花环、香、涂油、床、住所、灯具。他以身行恶行，以语行恶行，以意行恶行。他以身行恶行、以语行恶行、以意行恶行之后，身坏命终，投生于恶趣、恶道、堕处、地狱。”

‘‘သေယျထာပိ, မဟာရာဇ, ပုရိသော ပါသာဒါ ဝါ ဟတ္ထိက္ခန္ဓံ ဩရောဟေယျ, ဟတ္ထိက္ခန္ဓာ ဝါ အဿပိဋ္ဌိံ ဩရောဟေယျ, အဿပိဋ္ဌိယာ ဝါ ပလ္လင်္ကံ ဩရောဟေယျ, ပလ္လင်္ကာ ဝါ ပထဝိံ ဩရောဟေယျ, ပထဝိယာ ဝါ အန္ဓကာရံ ပဝိသေယျ. တထူပမာဟံ, မဟာရာဇ, ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ. ဧဝံ ခေါ, မဟာရာဇ, ပုဂ္ဂလော ဇောတိတမပရာယနော ဟောတိ.

“大王，譬如有人从楼阁下到象背，从象背下到马背，从马背下到床座，从床座下到地上，再从地上进入黑暗。大王，我说此人与此譬喻相似。大王，这样，一个人就是从光明走向黑暗者。”

‘‘ကထဉ္စ, မဟာရာဇ, ပုဂ္ဂလော ဇောတိဇောတိပရာယနော ဟောတိ? ဣဓ, မဟာရာဇ, ဧကစ္စော ပုဂ္ဂလော ဥစ္စေ ကုလေ ပစ္စာဇာတော ဟောတိ, ခတ္တိယမဟာသာလကုလေ ဝါ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလကုလေ ဝါ ဂဟပတိမဟာသာလကုလေ [Pg.96] ဝါ, အဍ္ဎေ မဟဒ္ဓနေ မဟာဘောဂေ ပဟူတဇာတရူပရဇတေ ပဟူတဝိတ္တူပကရဏေ ပဟူတဓနဓညေ. သော စ ဟောတိ အဘိရူပေါ ဒဿနီယော ပါသာဒိကော, ပရမာယ ဝဏ္ဏပေါက္ခရတာယ သမန္နာဂတော, လာဘီ အန္နဿ ပါနဿ ဝတ္ထဿ ယာနဿ မာလာဂန္ဓဝိလေပနဿ သေယျာဝသထပဒီပေယျဿ. သော ကာယေန သုစရိတံ စရတိ, ဝါစာယ သုစရိတံ စရတိ, မနသာ သုစရိတံ စရတိ. သော ကာယေန သုစရိတံ စရိတွာ ဝါစာယ သုစရိတံ စရိတွာ မနသာ သုစရိတံ စရိတွာ, ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇတိ.

“大王，人如何是光明而以光明为归趣者呢？大王，在此，某个人生于高贵之家——或刹帝利大家族，或婆罗门大家族，或居士大家族——富裕、大富、大受用，多金银，多资具，多财谷。他又相貌俊美、悦意、端正，具足最上妙色。他获得食物、饮料、衣服、车乘、花鬘、香、涂香、床、住所、灯明。他身行善行，语行善行，意行善行。他身行善行，语行善行，意行善行后，身坏命终，往生于善趣、天界。”

‘‘သေယျထာပိ, မဟာရာဇ, ပုရိသော ပလ္လင်္ကာ ဝါ ပလ္လင်္ကံ သင်္ကမေယျ, အဿပိဋ္ဌိယာ ဝါ အဿပိဋ္ဌိံ သင်္ကမေယျ, ဟတ္ထိက္ခန္ဓာ ဝါ ဟတ္ထိက္ခန္ဓံ သင်္ကမေယျ, ပါသာဒါ ဝါ ပါသာဒံ သင်္ကမေယျ. တထူပမာဟံ, မဟာရာဇ, ဣမံ ပုဂ္ဂလံ ဝဒါမိ. ဧဝံ ခေါ, မဟာရာဇ, ပုဂ္ဂလော ဇောတိဇောတိပရာယနော ဟောတိ. ဣမေ ခေါ, မဟာရာဇ, စတ္တာရော ပုဂ္ဂလာ သန္တော သံဝိဇ္ဇမာနာ လောကသ္မိ’’န္တိ. ဣဒမဝေါစ…ပေ…

“大王，譬如有人从一座床座移至另一座床座，从一匹马背移至另一匹马背，从一头象肩移至另一头象肩，从一座殿堂移至另一座殿堂。大王，我说此人亦是如此。大王，如是，人是光明而以光明为归趣者。大王，这四种人确实存在于世间。”世尊说了此义……

‘‘ဒလိဒ္ဒေါ ပုရိသော ရာဇ, အဿဒ္ဓေါ ဟောတိ မစ္ဆရီ;

ကဒရိယော ပါပသင်္ကပ္ပော, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ အနာဒရော.

“大王，贫穷之人无信而悭吝；鄙吝、心怀恶念、具邪见、不恭敬。”

‘‘သမဏေ ဗြာဟ္မဏေ ဝါပိ, အညေ ဝါပိ ဝနိဗ္ဗကေ;

အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ, နတ္ထိကော ဟောတိ ရောသကော.

“辱骂、斥骂沙门、婆罗门，或其他乞食者；是拨无因果者，且易怒。”

‘‘ဒဒမာနံ နိဝါရေတိ, ယာစမာနာန ဘောဇနံ;

တာဒိသော ပုရိသော ရာဇ, မီယမာနော ဇနာဓိပ;

ဥပေတိ နိရယံ ဃောရံ, တမောတမပရာယနော.

“人主，大王啊！他阻止他人向乞食者布施食物；如是之人在命终之时，堕于恐怖地狱，是从黑暗到更黑暗者。”

‘‘ဒလိဒ္ဒေါ ပုရိသော ရာဇ, သဒ္ဓေါ ဟောတိ အမစ္ဆရီ;

ဒဒါတိ သေဋ္ဌသင်္ကပ္ပော, အဗျဂ္ဂမနသော နရော.

“大王，贫穷之人有信而不悭吝，心怀胜念，意不动摇而行布施。”

‘‘သမဏေ ဗြာဟ္မဏေ ဝါပိ, အညေ ဝါပိ ဝနိဗ္ဗကေ;

ဥဋ္ဌာယ အဘိဝါဒေတိ, သမစရိယာယ သိက္ခတိ.

“他起身礼敬沙门、婆罗门，或任何其他乞食者，并修习平等行。”

‘‘ဒဒမာနံ န ဝါရေတိ, ယာစမာနာန ဘောဇနံ;

တာဒိသော ပုရိသော ရာဇ, မီယမာနော ဇနာဓိပ;

ဥပေတိ တိဒိဝံ ဌာနံ, တမောဇောတိပရာယနော.

不阻止向乞求者布施食物；人主啊，大王，这样的人命终之时，去往天界，是从黑暗趋向光明者。

‘‘အဍ္ဎော [Pg.97] စေ ပုရိသော ရာဇ, အဿဒ္ဓေါ ဟောတိ မစ္ဆရီ;

ကဒရိယော ပါပသင်္ကပ္ပော, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ အနာဒရော.

大王，若富裕之人无信、悭吝；鄙吝、怀有恶念、具邪见、不敬。

‘‘သမဏေ ဗြာဟ္မဏေ ဝါပိ, အညေ ဝါပိ ဝနိဗ္ဗကေ;

အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ, နတ္ထိကော ဟောတိ ရောသကော.

他辱骂、斥骂沙门、婆罗门，或其他乞食者；他持虚无见、好怒。

‘‘ဒဒမာနံ နိဝါရေတိ, ယာစမာနာန ဘောဇနံ;

တာဒိသော ပုရိသော ရာဇ, မီယမာနော ဇနာဓိပ;

ဥပေတိ နိရယံ ဃောရံ, ဇောတိတမပရာယနော.

阻止向乞求者布施食物；人主啊，大王，这样的人命终之时，去往恐怖的地狱，是从光明趋向黑暗者。

‘‘အဍ္ဎော စေ ပုရိသော ရာဇ, သဒ္ဓေါ ဟောတိ အမစ္ဆရီ;

ဒဒါတိ သေဋ္ဌသင်္ကပ္ပော, အဗျဂ္ဂမနသော နရော.

大王，若富裕之人有信、不悭吝；他以殊胜之念布施，心意安稳。

‘‘သမဏေ ဗြာဟ္မဏေ ဝါပိ, အညေ ဝါပိ ဝနိဗ္ဗကေ;

ဥဋ္ဌာယ အဘိဝါဒေတိ, သမစရိယာယ သိက္ခတိ.

他起身礼敬沙门、婆罗门，或其他乞食者，并学习平等行。

‘‘ဒဒမာနံ န ဝါရေတိ, ယာစမာနာန ဘောဇနံ;

တာဒိသော ပုရိသော ရာဇ, မီယမာနော ဇနာဓိပ;

ဥပေတိ တိဒိဝံ ဌာနံ, ဇောတိဇောတိပရာယနော’’တိ.

不阻止向乞求者布施食物；人主啊，大王，这样的人命终之时，去往天界，是从光明趋向光明者。”

၂. အယျိကာသုတ္တံ

2. 祖母经

၁၃၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ရာဇာနံ ပသေနဒိံ ကောသလံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဟန္ဒ, ကုတော နု တွံ, မဟာရာဇ, အာဂစ္ဆသိ ဒိဝါဒိဝဿာ’’တိ?

133. 缘于舍卫城(Sāvatthī)。当时，憍萨罗(Kosala)国波斯匿王(Pasenadi)坐于一旁，世尊对他说道：“大王，您这日正当中，是从何处来？”

‘‘အယျိကာ မေ, ဘန္တေ, ကာလင်္ကတာ ဇိဏ္ဏာ ဝုဍ္ဎာ မဟလ္လိကာ အဒ္ဓဂတာ ဝယောအနုပ္ပတ္တာ ဝီသဝဿသတိကာ ဇာတိယာ. အယျိကာ ခေါ ပန မေ, ဘန္တေ, ပိယာ ဟောတိ မနာပါ. ဟတ္ထိရတနေန စေပါဟံ, ဘန္တေ, လဘေယျံ ‘မာ မေ အယျိကာ ကာလမကာသီ’တိ, ဟတ္ထိရတနမ္ပာဟံ ဒဒေယျံ – ‘မာ မေ အယျိကာ ကာလမကာသီ’တိ. အဿရတနေန စေပါဟံ, ဘန္တေ, လဘေယျံ ‘မာ မေ အယျိကာ ကာလမကာသီ’တိ, အဿရတနမ္ပာဟံ ဒဒေယျံ – ‘မာ မေ အယျိကာ ကာလမကာသီ’တိ. ဂါမဝရေန စေပါဟံ ဘန္တေ, လဘေယျံ ‘မာ မေ အယျိကာ ကာလမကာသီ’တိ, ဂါမဝရမ္ပာဟံ ဒဒေယျံ – ‘မာ မေ အယျိကာ ကာလမကာသီ’တိ. ဇနပဒပဒေသေန စေပါဟံ, ဘန္တေ, လဘေယျံ [Pg.98] ‘မာ မေ အယျိကာ ကာလမကာသီ’တိ, ဇနပဒပဒေသမ္ပာဟံ ဒဒေယျံ – ‘မာ မေ အယျိကာ ကာလမကာသီ’တိ. ‘သဗ္ဗေ သတ္တာ, မဟာရာဇ, မရဏဓမ္မာ မရဏပရိယောသာနာ မရဏံ အနတီတာ’တိ. ‘အစ္ဆရိယံ, ဘန္တေ, အဗ္ဘုတံ, ဘန္တေ! ယာဝသုဘာသိတမိဒံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ – သဗ္ဗေ သတ္တာ မရဏဓမ္မာ မရဏပရိယောသာနာ မရဏံ အနတီတာ’’’တိ.

“世尊，我的祖母去世了。她衰老、年迈、尊贵、年寿已高、已届晚年，生年一百二十岁。世尊，我的祖母于我，是可爱、可意的。世尊，若我能以象宝换得‘愿我祖母不死’，我愿付出象宝，只为‘愿我祖母不死’。世尊，若我能以马宝换得‘愿我祖母不死’，我愿付出马宝，只为‘愿我祖母不死’。世尊，若我能以上等村庄换得‘愿我祖母不死’，我愿付出上等村庄，只为‘愿我祖母不死’。世尊，若我能以一方国土换得‘愿我祖母不死’，我愿付出一方国土，只为‘愿我祖母不死’。”“大王，一切有情皆有死法，以死为终，不能超越死亡。”“世尊，稀有！世尊，未曾有！世尊，世尊此言善说乃尔：‘一切有情皆有死法，以死为终，不能超越死亡。’”

‘‘ဧဝမေတံ, မဟာရာဇ, ဧဝမေတံ, မဟာရာဇ! သဗ္ဗေ သတ္တာ မရဏဓမ္မာ မရဏပရိယောသာနာ မရဏံ အနတီတာ. သေယျထာပိ, မဟာရာဇ, ယာနိ ကာနိစိ ကုမ္ဘကာရဘာဇနာနိ အာမကာနိ စေဝ ပက္ကာနိ စ သဗ္ဗာနိ တာနိ ဘေဒနဓမ္မာနိ ဘေဒနပရိယောသာနာနိ ဘေဒနံ အနတီတာနိ; ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, သဗ္ဗေ သတ္တာ မရဏဓမ္မာ မရဏပရိယောသာနာ မရဏံ အနတီတာ’’တိ. ဣဒမဝေါစ…ပေ…

“大王，正是如此！大王，正是如此！一切有情皆有死法，以死为终，不能超越死亡。大王，譬如陶工的所有陶器，无论是未烧制的还是已烧制的，彼一切皆有破碎法，以破碎为终，不能超越破碎。正是如此，大王，一切有情皆有死法，以死为终，不能超越死亡。”

‘‘သဗ္ဗေ သတ္တာ မရိဿန္တိ, မရဏန္တဉှိ ဇီဝိတံ;

ယထာကမ္မံ ဂမိဿန္တိ, ပုညပါပဖလူပဂါ;

နိရယံ ပါပကမ္မန္တာ, ပုညကမ္မာ စ သုဂ္ဂတိံ.

“一切有情皆将死，生命实以死为终；领受善恶之果，随其业而往趣；作恶者堕地狱，行善者生善趣。

‘‘တသ္မာ ကရေယျ ကလျာဏံ, နိစယံ သမ္ပရာယိကံ;

ပုညာနိ ပရလောကသ္မိံ, ပတိဋ္ဌာ ဟောန္တိ ပါဏိန’’န္တိ.

是故应行善，为来世积福；诸福于他世，是众生依处。”

၃. လောကသုတ္တံ

3. 世间经

၁၃၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတိ နု ခေါ, ဘန္တေ, လောကဿ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ အဖာသုဝိဟာရာယာ’’တိ? ‘‘တယော ခေါ, မဟာရာဇ, လောကဿ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ အဖာသုဝိဟာရာယ. ကတမေ တယော? လောဘော ခေါ, မဟာရာဇ, လောကဿ ဓမ္မော, ဥပ္ပဇ္ဇမာနော ဥပ္ပဇ္ဇတိ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ အဖာသုဝိဟာရာယ. ဒေါသော ခေါ, မဟာရာဇ, လောကဿ ဓမ္မော, ဥပ္ပဇ္ဇမာနော ဥပ္ပဇ္ဇတိ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ အဖာသုဝိဟာရာယ. မောဟော ခေါ, မဟာရာဇ, လောကဿ ဓမ္မော, ဥပ္ပဇ္ဇမာနော ဥပ္ပဇ္ဇတိ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ အဖာသုဝိဟာရာယ. ဣမေ ခေါ, မဟာရာဇ, တယော လောကဿ ဓမ္မာ ဥပ္ပဇ္ဇမာနာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ အဖာသုဝိဟာရာယာ’’တိ. ဣဒမဝေါစ…ပေ…

134. 舍卫城（Sāvatthī）因缘。坐于一旁的憍萨罗（Kosala）国波斯匿（Pasenadi）王对世尊说：“尊者，有多少法于世间生起时，是为了无益、为苦、为不安住而生起呢？”“大王，有三法于世间生起时，是为了无益、为苦、为不安住而生起。是哪三法呢？大王，贪法于世间生起，是为了无益、为苦、为不安住。大王，嗔法于世间生起，是为了无益、为苦、为不安住。大王，痴法于世间生起，是为了无益、为苦、为不安住。大王，这三法于世间生起时，是为了无益、为苦、为不安住而生起。”

‘‘လောဘော [Pg.99] ဒေါသော စ မောဟော စ, ပုရိသံ ပါပစေတသံ;

ဟိံသန္တိ အတ္တသမ္ဘူတာ, တစသာရံဝ သမ္ဖလ’’န္တိ.

贪、嗔与痴，从自身生，伤害恶心之人，犹如竹实自毁其身。

၄. ဣဿတ္တသုတ္တံ

4. 弓术经

၁၃၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတ္ထ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဒါနံ ဒါတဗ္ဗ’’န္တိ? ‘‘ယတ္ထ ခေါ, မဟာရာဇ, စိတ္တံ ပသီဒတီ’’တိ. ‘‘ကတ္ထ ပန, ဘန္တေ, ဒိန္နံ မဟပ္ဖလ’’န္တိ? ‘‘အညံ ခေါ ဧတံ, မဟာရာဇ, ကတ္ထ ဒါနံ ဒါတဗ္ဗံ, အညံ ပနေတံ ကတ္ထ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလန္တိ? သီလဝတော ခေါ, မဟာရာဇ, ဒိန္နံ မဟပ္ဖလံ, နော တထာ ဒုဿီလေ. တေန ဟိ, မဟာရာဇ, တညေဝေတ္ထ ပဋိပုစ္ဆိဿာမိ. ယထာ, တေ ခမေယျ, တထာ နံ ဗျာကရေယျာသိ. တံ ကိံ မညသိ, မဟာရာဇ, ဣဓ တျဿ ယုဒ္ဓံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ သင်္ဂါမော သမုပဗျူဠှော. အထ အာဂစ္ဆေယျ ခတ္တိယကုမာရော အသိက္ခိတော အကတဟတ္ထော အကတယောဂ္ဂေါ အကတူပါသနော ဘီရု ဆမ္ဘီ ဥတြာသီ ပလာယီ. ဘရေယျာသိ တံ ပုရိသံ, အတ္ထော စ တေ တာဒိသေန ပုရိသေနာ’’တိ? ‘‘နာဟံ, ဘန္တေ, ဘရေယျံ တံ ပုရိသံ, န စ မေ အတ္ထော တာဒိသေန ပုရိသေနာ’’တိ. ‘‘အထ အာဂစ္ဆေယျ ဗြာဟ္မဏကုမာရော အသိက္ခိတော…ပေ… အထ အာဂစ္ဆေယျ ဝေဿကုမာရော အသိက္ခိတော…ပေ… အထ အာဂစ္ဆေယျ သုဒ္ဒကုမာရော အသိက္ခိတော…ပေ… န စ မေ အတ္ထော တာဒိသေန ပုရိသေနာ’’တိ.

135. 缘于舍卫城(Sāvatthī)。憍萨罗国(Kosala)的波斯匿王(Pasenadi)在一旁坐下后，对世尊(Bhagavā)说了这话：“世尊，应当向何处布施呢？”“大王，应布施于心生净信之处。”“那么，世尊，向何处布施有大果报呢？”“大王，‘应向何处布施’是一问，而‘向何处布施有大果报’是另一问。大王，布施给持戒者有大果报，对破戒者则并非如此。那么，大王，我就此反问你。你认为怎样合适，就怎样回答。大王，你认为如何？假设你这里战事当前，军队已集结部署。这时来了一位刹帝利族青年，他未受训练，手不善巧，未经练习，未经演练，胆怯、颤抖、恐惧、会逃跑。你会雇用此人吗？你需要这样的人吗？”“世尊，我不会雇用此人，我也不需要这样的人。”“又或者，来了一位未受训练的婆罗门族青年……乃至……又或者，来了一位吠舍族青年……乃至……又或者，来了一位首陀罗族青年……你也会说：‘我也不需要这样的人’。”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, မဟာရာဇ, ဣဓ တျဿ ယုဒ္ဓံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ သင်္ဂါမော သမုပဗျူဠှော. အထ အာဂစ္ဆေယျ ခတ္တိယကုမာရော သုသိက္ခိတော ကတဟတ္ထော ကတယောဂ္ဂေါ ကတူပါသနော အဘီရု အစ္ဆမ္ဘီ အနုတြာသီ အပလာယီ. ဘရေယျာသိ တံ ပုရိသံ, အတ္ထော စ တေ တာဒိသေန ပုရိသေနာ’’တိ? ‘‘ဘရေယျာဟံ, ဘန္တေ, တံ ပုရိသံ, အတ္ထော စ မေ တာဒိသေန ပုရိသေနာ’’တိ. ‘‘အထ အာဂစ္ဆေယျ ဗြာဟ္မဏကုမာရော…ပေ… အထ အာဂစ္ဆေယျ ဝေဿကုမာရော…ပေ… အထ အာဂစ္ဆေယျ သုဒ္ဒကုမာရော သုသိက္ခိတော ကတဟတ္ထော ကတယောဂ္ဂေါ ကတူပါသနော အဘီရု အစ္ဆမ္ဘီ အနုတြာသီ အပလာယီ. ဘရေယျာသိ တံ ပုရိသံ, အတ္ထော စ တေ တာဒိသေန ပုရိသေနာ’’တိ? ‘‘ဘရေယျာဟံ, ဘန္တေ, တံ ပုရိသံ, အတ္ထော စ မေ တာဒိသေန ပုရိသေနာ’’တိ.

“大王，你认为如何？于此，你战事已临，战阵已布。这时来了一位刹帝利族青年，他善习弓术、技艺娴熟、训练有素，无畏、不惊、不恐、不退。你会任用此人吗？你需要这样的人吗？”“大德，我会任用此人，我需要这样的人。”“那么，如果来了一位婆罗门族青年……乃至……如果来了一位吠舍族青年……乃至……如果来了一位首陀罗族青年，他善习弓术、技艺娴熟、训练有素，无畏、不惊、不恐、不退。你会任用此人吗？你需要这样的人吗？”“大德，我会任用此人，我需要这样的人。”

‘‘ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ယသ္မာ ကသ္မာ စေပိ ကုလာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော ဟောတိ, သော စ ဟောတိ ပဉ္စင်္ဂဝိပ္ပဟီနော ပဉ္စင်္ဂသမန္နာဂတော, တသ္မိံ [Pg.100] ဒိန္နံ မဟပ္ဖလံ ဟောတိ. ကတမာနိ ပဉ္စင်္ဂါနိ ပဟီနာနိ ဟောန္တိ? ကာမစ္ဆန္ဒော ပဟီနော ဟောတိ, ဗျာပါဒေါ ပဟီနော ဟောတိ, ထိနမိဒ္ဓံ ပဟီနံ ဟောတိ, ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စံ ပဟီနံ ဟောတိ, ဝိစိကိစ္ဆာ ပဟီနာ ဟောတိ. ဣမာနိ ပဉ္စင်္ဂါနိ ပဟီနာနိ ဟောန္တိ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ဟောတိ? အသေက္ခေန သီလက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, အသေက္ခေန သမာဓိက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, အသေက္ခေန ပညာက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ, အသေက္ခေန ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော ဟောတိ. ဣမေဟိ ပဉ္စဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော ဟောတိ. ဣတိ ပဉ္စင်္ဂဝိပ္ပဟီနေ ပဉ္စင်္ဂသမန္နာဂတေ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလ’’န္တိ. ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ…ပေ… သတ္ထာ –

“大王，正是这样。无论出自何种家族，从在家而出家者，如果他已断除五支，具足五支，那么布施于彼则有大果报。哪五支已被断除呢？贪欲已被断除，瞋恚已被断除，昏沉睡眠已被断除，掉举追悔已被断除，疑已被断除。这五支已被断除。具足哪五支呢？具足无学戒蕴，具足无学定蕴，具足无学慧蕴，具足无学解脱蕴，具足无学解脱知见蕴。具足这五支。如此，布施于已断除五支、具足五支者，有大果报。”世尊说了这些……导师说——

‘‘ဣဿတ္တံ ဗလဝီရိယဉ္စ, ယသ္မိံ ဝိဇ္ဇေထ မာဏဝေ;

တံ ယုဒ္ဓတ္ထော ဘရေ ရာဇာ, နာသူရံ ဇာတိပစ္စယာ.

“若有青年具弓术，兼备力量与精进，君王为战当任用，不因出身用懦夫。

‘‘တထေဝ ခန္တိသောရစ္စံ, ဓမ္မာ ယသ္မိံ ပတိဋ္ဌိတာ;

အရိယဝုတ္တိံ မေဓာဝိံ, ဟီနဇစ္စမ္ပိ ပူဇယေ.

“同样地，于何人中，安住着忍耐与柔和此二法；对于那有智慧、行圣行的贤者，纵使出身低贱，也应供养。

‘‘ကာရယေ အဿမေ ရမ္မေ, ဝါသယေတ္ထ ဗဟုဿုတေ;

ပပဉ္စ ဝိဝနေ ကယိရာ, ဒုဂ္ဂေ သင်္ကမနာနိ စ.

“应建造悦意的净修处，令多闻者安住于此；应在林中建造蓄水处，在险难处构筑桥梁与步道。

‘‘အန္နံ ပါနံ ခါဒနီယံ, ဝတ္ထသေနာသနာနိ စ;

ဒဒေယျ ဥဇုဘူတေသု, ဝိပ္ပသန္နေန စေတသာ.

“食物、饮品、嚼食，衣物与卧具，应以清净心，施予正直之人。

‘‘ယထာ ဟိ မေဃော ထနယံ, ဝိဇ္ဇုမာလီ သတက္ကကု;

ထလံ နိန္နဉ္စ ပူရေတိ, အဘိဝဿံ ဝသုန္ဓရံ.

“犹如具电光、有百峰的云，轰鸣着，普降大雨于地，充满高地与低谷。

‘‘တထေဝ သဒ္ဓေါ သုတဝါ, အဘိသင်္ခစ္စ ဘောဇနံ;

ဝနိဗ္ဗကေ တပ္ပယတိ, အန္နပါနေန ပဏ္ဍိတော.

“同样地，有信、多闻的智者，备办好饮食，以食物和饮品满足行乞者。

‘‘အာမောဒမာနော ပကိရေတိ, ဒေထ ဒေထာတိ ဘာသတိ;

တံ ဟိဿ ဂဇ္ဇိတံ ဟောတိ, ဒေဝဿေဝ ပဝဿတော;

သာ ပုညဓာရာ ဝိပုလာ, ဒါတာရံ အဘိဝဿတီ’’တိ.

“他心怀喜悦地布施，并说道：‘布施吧！布施吧！’这便是他的雷鸣，犹如天降豪雨时的雷鸣。那广大的功德之流，沛然降注于布施者。”

၅. ပဗ္ဗတူပမသုတ္တံ

5. 山喻经

၁၃၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.101]. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ရာဇာနံ ပသေနဒိံ ကောသလံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဟန္ဒ, ကုတော နု တွံ, မဟာရာဇ, အာဂစ္ဆသိ ဒိဝါ ဒိဝဿာ’’တိ? ‘‘ယာနိ တာနိ, ဘန္တေ, ရညံ ခတ္တိယာနံ မုဒ္ဓါဝသိတ္တာနံ ဣဿရိယမဒမတ္တာနံ ကာမဂေဓပရိယုဋ္ဌိတာနံ ဇနပဒတ္ထာဝရိယပ္ပတ္တာနံ မဟန္တံ ပထဝိမဏ္ဍလံ အဘိဝိဇိယ အဇ္ဈာဝသန္တာနံ ရာဇကရဏီယာနိ ဘဝန္တိ, တေသု ခွာဟံ, ဧတရဟိ ဥဿုက္ကမာပန္နော’’တိ.

136. 缘于舍卫城(Sāvatthī)。世尊对坐在一旁的憍萨罗国波斯匿王(Pasenadi Kosala)说：“大王，值此白日，你从何处而来？”“世尊，那些身为刹帝利、头顶灌顶、因权势而骄慢、为贪欲所困扰、在国土上获得稳固地位、征服并主宰广大土地的国王们，有许多王室事务要处理，我现在正为此操劳。”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, မဟာရာဇ, ဣဓ တေ ပုရိသော အာဂစ္ဆေယျ ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ သဒ္ဓါယိကော ပစ္စယိကော. သော တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘ယဂ္ဃေ, မဟာရာဇ, ဇာနေယျာသိ, အဟံ အာဂစ္ဆာမိ ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ. တတ္ထဒ္ဒသံ မဟန္တံ ပဗ္ဗတံ အဗ္ဘသမံ သဗ္ဗေ ပါဏေ နိပ္ပောထေန္တော အာဂစ္ဆတိ. ယံ တေ, မဟာရာဇ, ကရဏီယံ, တံ ကရောဟီ’တိ. အထ ဒုတိယော ပုရိသော အာဂစ္ဆေယျ ပစ္ဆိမာယ ဒိသာယ…ပေ… အထ တတိယော ပုရိသော အာဂစ္ဆေယျ ဥတ္တရာယ ဒိသာယ…ပေ… အထ စတုတ္ထော ပုရိသော အာဂစ္ဆေယျ ဒက္ခိဏာယ ဒိသာယ သဒ္ဓါယိကော ပစ္စယိကော. သော တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘ယဂ္ဃေ မဟာရာဇ, ဇာနေယျာသိ, အဟံ အာဂစ္ဆာမိ ဒက္ခိဏာယ ဒိသာယ. တတ္ထဒ္ဒသံ မဟန္တံ ပဗ္ဗတံ အဗ္ဘသမံ သဗ္ဗေ ပါဏေ နိပ္ပောထေန္တော အာဂစ္ဆတိ. ယံ တေ, မဟာရာဇ, ကရဏီယံ တံ ကရောဟီ’တိ. ဧဝရူပေ တေ, မဟာရာဇ, မဟတိ မဟဗ္ဘယေ သမုပ္ပန္နေ ဒါရုဏေ မနုဿက္ခယေ ဒုလ္လဘေ မနုဿတ္တေ ကိမဿ ကရဏီယ’’န္တိ?

“大王，您意下如何？于此，您有一位可信、可靠之人从东方前来。他趋近您后，会如此说：‘大王，愿您知晓，我从东方来。我于彼处看见一座与云齐高的大山，正碾碎一切有情而来。大王，您有何应做之事，即请为之！’其后，有第二人从西方前来……其后，有第三人从北方前来……其后，有第四位可信、可靠之人从南方前来。他趋近您后，会如此说：‘大王，愿您知晓，我从南方来。我于彼处看见一座与云齐高的大山，正碾碎一切有情而来。大王，您有何应做之事，即请为之！’大王，当此巨大、极大的怖畏生起，面临残酷的人类毁灭，而人身又如此难得，这时有什么可做的呢？”

‘‘ဧဝရူပေ မေ, ဘန္တေ, မဟတိ မဟဗ္ဘယေ သမုပ္ပန္နေ ဒါရုဏေ မနုဿက္ခယေ ဒုလ္လဘေ မနုဿတ္တေ ကိမဿ ကရဏီယံ အညတြ ဓမ္မစရိယာယ အညတြ သမစရိယာယ အညတြ ကုသလကိရိယာယ အညတြ ပုညကိရိယာယာ’’တိ?

“尊者，于我而言，当此巨大、极大的怖畏生起，面临残酷的人类毁灭，而人身又如此难得，这时除了法行、正行、善行、福行之外，复有何事可为呢？”

‘‘အာရောစေမိ ခေါ တေ, မဟာရာဇ, ပဋိဝေဒေမိ ခေါ တေ, မဟာရာဇ, အဓိဝတ္တတိ ခေါ တံ, မဟာရာဇ, ဇရာမရဏံ. အဓိဝတ္တမာနေ စေ တေ, မဟာရာဇ, ဇရာမရဏေ ကိမဿ ကရဏီယ’’န္တိ? ‘‘အဓိဝတ္တမာနေ စ မေ, ဘန္တေ, ဇရာမရဏေ ကိမဿ ကရဏီယံ အညတြ ဓမ္မစရိယာယ သမစရိယာယ ကုသလကိရိယာယ ပုညကိရိယာယ? ယာနိ တာနိ, ဘန္တေ, ရညံ ခတ္တိယာနံ မုဒ္ဓါဝသိတ္တာနံ ဣဿရိယမဒမတ္တာနံ [Pg.102] ကာမဂေဓပရိယုဋ္ဌိတာနံ ဇနပဒတ္ထာဝရိယပ္ပတ္တာနံ မဟန္တံ ပထဝိမဏ္ဍလံ အဘိဝိဇိယ အဇ္ဈာဝသန္တာနံ ဟတ္ထိယုဒ္ဓါနိ ဘဝန္တိ; တေသမ္ပိ, ဘန္တေ, ဟတ္ထိယုဒ္ဓါနံ နတ္ထိ ဂတိ နတ္ထိ ဝိသယော အဓိဝတ္တမာနေ ဇရာမရဏေ. ယာနိပိ တာနိ, ဘန္တေ, ရညံ ခတ္တိယာနံ မုဒ္ဓါဝသိတ္တာနံ…ပေ… အဇ္ဈာဝသန္တာနံ အဿယုဒ္ဓါနိ ဘဝန္တိ…ပေ… ရထယုဒ္ဓါနိ ဘဝန္တိ …ပေ… ပတ္တိယုဒ္ဓါနိ ဘဝန္တိ; တေသမ္ပိ, ဘန္တေ, ပတ္တိယုဒ္ဓါနံ နတ္ထိ ဂတိ နတ္ထိ ဝိသယော အဓိဝတ္တမာနေ ဇရာမရဏေ. သန္တိ ခေါ ပန, ဘန္တေ, ဣမသ္မိံ ရာဇကုလေ မန္တိနော မဟာမတ္တာ, ယေ ပဟောန္တိ အာဂတေ ပစ္စတ္ထိကေ မန္တေဟိ ဘေဒယိတုံ. တေသမ္ပိ, ဘန္တေ, မန္တယုဒ္ဓါနံ နတ္ထိ ဂတိ နတ္ထိ ဝိသယော အဓိဝတ္တမာနေ ဇရာမရဏေ. သံဝိဇ္ဇတိ ခေါ ပန, ဘန္တေ, ဣမသ္မိံ ရာဇကုလေ ပဟူတံ ဟိရညသုဝဏ္ဏံ ဘူမိဂတဉ္စေဝ ဝေဟာသဋ္ဌဉ္စ, ယေန မယံ ပဟောမ အာဂတေ ပစ္စတ္ထိကေ ဓနေန ဥပလာပေတုံ. တေသမ္ပိ, ဘန္တေ, ဓနယုဒ္ဓါနံ နတ္ထိ ဂတိ နတ္ထိ ဝိသယော အဓိဝတ္တမာနေ ဇရာမရဏေ. အဓိဝတ္တမာနေ စ မေ, ဘန္တေ, ဇရာမရဏေ ကိမဿ ကရဏီယံ အညတြ ဓမ္မစရိယာယ သမစရိယာယ ကုသလကိရိယာယ ပုညကိရိယာယာ’’တိ?

“大王，我告知您，大王，我向您说明：大王，衰老和死亡正在压迫您。当衰老和死亡压迫您时，大王，应该做什么呢？”“尊者，当衰老和死亡压迫我时，除了行法、行正行、行善业、行福业之外，还能做什么呢？尊者，那些刹帝利灌顶王，因主权而骄慢，为感官贪欲所征服，在国土上获得稳固地位，征服广大的地界而居住，他们有象战；然而，尊者，当衰老和死亡压迫时，这些象战没有出路，没有作用范围。尊者，那些刹帝利灌顶王……居住着，他们有马战……有车战……有步战；然而，尊者，当衰老和死亡压迫时，这些步战没有出路，没有作用范围。尊者，在我这个王室里，有谋臣与大臣，他们能用计谋离间来犯的敌军。然而，尊者，当衰老和死亡压迫时，这些计谋之战没有出路，没有作用范围。尊者，在我这个王室里，有大量的金银，埋于地下和存于高处，我们能用财富去收买来犯的敌军。然而，尊者，当衰老和死亡压迫时，这些财富之战没有出路，没有作用范围。尊者，当衰老和死亡压迫我时，除了行法、行正行、行善业、行福业之外，还能做什么呢？”

‘‘ဧဝမေတံ, မဟာရာဇ, ဧဝမေတံ, မဟာရာဇ! အဓိဝတ္တမာနေ ဇရာမရဏေ ကိမဿ ကရဏီယံ အညတြ ဓမ္မစရိယာယ သမစရိယာယ ကုသလကိရိယာယ ပုညကိရိယာယာ’’တိ? ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ…ပေ… သတ္ထာ –

“大王，正是如此！大王，正是如此！当衰老与死亡压迫时，除了行法、行正、行善业、行福业之外，还能做什么呢？”世尊说了这话……导师——

‘‘ယထာပိ သေလာ ဝိပုလာ, နဘံ အာဟစ္စ ပဗ္ဗတာ;

သမန္တာနုပရိယာယေယျုံ, နိပ္ပောထေန္တော စတုဒ္ဒိသာ.

“譬如巨大的岩石山，触及天空，从四方周遍辗转而来，碾碎众生。

‘‘ဧဝံ ဇရာ စ မစ္စု စ, အဓိဝတ္တန္တိ ပါဏိနေ ;

ခတ္တိယေ ဗြာဟ္မဏေ ဝေဿေ, သုဒ္ဒေ စဏ္ဍာလပုက္ကုသေ;

န ကိဉ္စိ ပရိဝဇ္ဇေတိ, သဗ္ဗမေဝါဘိမဒ္ဒတိ.

“衰老与死亡亦如是，压迫一切有生之者；刹帝利、婆罗门、吠舍、首陀罗，以及旃陀罗与除秽人；它不放过任何一者，将所有都碾碎。

‘‘န တတ္ထ ဟတ္ထီနံ ဘူမိ, န ရထာနံ န ပတ္တိယာ;

န စာပိ မန္တယုဒ္ဓေန, သက္ကာ ဇေတုံ ဓနေန ဝါ.

“于彼处，非象军之境，非车军之境，亦非步军之境；亦不可能以谋略之战，或以财富取胜。

‘‘တသ္မာ ဟိ ပဏ္ဍိတော ပေါသော, သမ္ပဿံ အတ္ထမတ္တနော;

ဗုဒ္ဓေ ဓမ္မေ စ သံဃေ စ, ဓီရော သဒ္ဓံ နိဝေသယေ.

“是故，贤智而坚定之人，洞见自身义利，当于佛、法、僧中，确立信心。

‘‘ယော [Pg.103] ဓမ္မံ စရိ ကာယေန, ဝါစာယ ဥဒ စေတသာ;

ဣဓေဝ နံ ပသံသန္တိ, ပေစ္စ သဂ္ဂေ ပမောဒတီ’’တိ.

“若人以身、以语或以意行法，于此世即为人所称赞，死后于天界欣喜。”

တတိယော ဝဂ္ဂေါ.

第三品

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰——

ပုဂ္ဂလော အယျိကာ လောကော, ဣဿတ္တံ ပဗ္ဗတူပမာ;

ဒေသိတံ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌေန, ဣမံ ကောသလပဉ္စကန္တိ.

“《人》、《祖母》、《世间》、《主权》、《山喻》，此憍萨罗五经，由最胜佛陀所说。”

ကောသလသံယုတ္တံ သမတ္တံ.

憍萨罗相应终。

၄. မာရသံယုတ္တံ

4. 魔罗相应

၁. ပဌမဝဂ္ဂေါ

1. 第一品

၁. တပေါကမ္မသုတ္တံ

1. 苦行业经

၁၃၇. ဧဝံ [Pg.104] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဥရုဝေလာယံ ဝိဟရတိ နဇ္ဇာ နေရဉ္ဇရာယ တီရေ အဇပါလနိဂြောဓမူလေ ပဌမာဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ. အထ ခေါ ဘဂဝတော ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘‘မုတ္တော ဝတမှိ တာယ ဒုက္ကရကာရိကာယ. သာဓု မုတ္တော ဝတမှိ တာယ အနတ္ထသံဟိတာယ ဒုက္ကရကာရိကာယ. သာဓု ဝတမှိ မုတ္တော ဗောဓိံ သမဇ္ဈဂ’’န္တိ.

137. 如是我闻。一时，世尊初成正觉，住于优楼频螺(Uruvelā)的尼连禅河(Nerañjarā)边，阿迦巴喇榕树(Ajapālanigrodha)下。尔时，世尊独处宴坐，心中生起如此思惟：“我确实已从那艰难的苦行中解脱。善哉！我已从那无益的艰难苦行中解脱。善哉！我已解脱，证得菩提。”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ဘဂဝတော စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

尔时，恶者魔罗以心了知世尊心中所思，便前往世尊之处。抵达后，以偈颂对世尊说：

‘‘တပေါကမ္မာ အပက္ကမ္မ, ယေန န သုဇ္ဈန္တိ မာဏဝါ;

အသုဒ္ဓေါ မညသိ သုဒ္ဓေါ, သုဒ္ဓိမဂ္ဂါ အပရဒ္ဓေါ’’ တိ.

“远离苦行业，凡夫因此不得净；不净而自谓净，已然错失清净道。”

အထ ခေါ ဘဂဝါ ‘‘မာရော အယံ ပါပိမာ’’ ဣတိ ဝိဒိတွာ မာရံ ပါပိမန္တံ ဂါထာဟိ အဇ္ဈဘာသိ –

尔时，世尊了知“此是恶者魔罗”，便以诸偈对恶者魔罗说：

‘‘အနတ္ထသံဟိတံ ဉတွာ, ယံ ကိဉ္စိ အမရံ တပံ ;

သဗ္ဗံ နတ္ထာဝဟံ ဟောတိ, ဖိယာရိတ္တံဝ ဓမ္မနိ.

“了知任何为求不死之苦行，皆与无益相应，全无益处，犹如在陆地上空划桨。”

‘‘သီလံ သမာဓိ ပညဉ္စ, မဂ္ဂံ ဗောဓာယ ဘာဝယံ;

ပတ္တောသ္မိ ပရမံ သုဒ္ဓိံ, နိဟတော တွမသိ အန္တကာ’’တိ.

“为觉悟之道而修习戒、定与慧，我已达至上清净。终结者，你已被击败！”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ‘‘ဇာနာတိ မံ ဘဂဝါ, ဇာနာတိ မံ သုဂတော’’တိ, ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

尔时，恶者魔罗心想：“世尊知道我，善逝知道我。”他痛苦、忧恼，就在那里消失了。

၂. ဟတ္ထိရာဇဝဏ္ဏသုတ္တံ

2. 象王相经

၁၃၈. ဧဝံ [Pg.105] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဥရုဝေလာယံ ဝိဟရတိ နဇ္ဇာ နေရဉ္ဇရာယ တီရေ အဇပါလနိဂြောဓမူလေ ပဌမာဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ ရတ္တန္ဓကာရတိမိသာယံ အဗ္ဘောကာသေ နိသိန္နော ဟောတိ, ဒေဝေါ စ ဧကမေကံ ဖုသာယတိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ဘဂဝတော ဘယံ ဆမ္ဘိတတ္တံ လောမဟံသံ ဥပ္ပာဒေတုကာမော မဟန္တံ ဟတ္ထိရာဇဝဏ္ဏံ အဘိနိမ္မိနိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ. သေယျထာပိ နာမ မဟာအရိဋ္ဌကော မဏိ, ဧဝမဿ သီသံ ဟောတိ. သေယျထာပိ နာမ သုဒ္ဓံ ရူပိယံ, ဧဝမဿ ဒန္တာ ဟောန္တိ. သေယျထာပိ နာမ မဟတီ နင်္ဂလီသာ, ဧဝမဿ သောဏ္ဍော ဟောတိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ‘‘မာရော အယံ ပါပိမာ’’ ဣတိ ဝိဒိတွာ မာရံ ပါပိမန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

138. 如是我闻。一时，世尊初成正觉，住于优楼频螺(Uruvelā)的尼连禅河(Nerañjarā)边，阿迦巴喇榕树(Ajapālanigrodha)下。当时，世尊于漆黑昏暗的夜晚，坐于露天之处，天正下着零星小雨。尔时，恶者魔罗欲于世尊心中生起怖畏、惊骇与毛骨悚然，便化作巨大象王之相，来到世尊之处。其头犹如巨大的黑宝石，其牙犹如纯净的白银，其鼻犹如巨大的犁杆。尔时，世尊了知“此是恶者魔罗”，便以一偈对恶者魔罗说：

‘‘သံသရံ ဒီဃမဒ္ဓါနံ, ဝဏ္ဏံ ကတွာ သုဘာသုဘံ;

အလံ တေ တေန ပါပိမ, နိဟတော တွမသိ အန္တကာ’’တိ.

“你长途跋涉而来，变现种种善恶之相。恶者，你此举毫无益处！终结者，你已被击败！”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ‘‘ဇာနာတိ မံ ဘဂဝါ, ဇာနာတိ မံ သုဂတော’’တိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

尔时，恶者魔罗心想：“世尊知道我，善逝知道我。”他痛苦、忧恼，就在那里消失了。

၃. သုဘသုတ္တံ

3. 善经

၁၃၉. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဥရုဝေလာယံ ဝိဟရတိ နဇ္ဇာ နေရဉ္ဇရာယ တီရေ အဇပါလနိဂြောဓမူလေ ပဌမာဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ ရတ္တန္ဓကာရတိမိသာယံ အဗ္ဘောကာသေ နိသိန္နော ဟောတိ, ဒေဝေါ စ ဧကမေကံ ဖုသာယတိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ, ဘဂဝတော ဘယံ ဆမ္ဘိတတ္တံ လောမဟံသံ ဥပ္ပာဒေတုကာမော, ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော အဝိဒူရေ ဥစ္စာဝစာ ဝဏ္ဏနိဘာ ဥပဒံသေတိ, သုဘာ စေဝ အသုဘာ စ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ‘‘မာရော အယံ ပါပိမာ’’ ဣတိ ဝိဒိတွာ မာရံ ပါပိမန္တံ ဂါထာဟိ အဇ္ဈဘာသိ –

139. 如是我闻。一时，世尊初成正觉，住在优楼频螺(Uruvelā)尼连禅河(Nerañjarā)边的阿迦巴喇榕树(Ajapālanigrodha)下。当时，世尊于漆黑之夜，在空旷之处而坐，天亦下着零星微雨。其时，恶魔波旬欲令世尊生起怖畏、战栗、毛骨悚然，便去到世尊之处；抵达后，在离世尊不远的地方，显现出种种高下、或美或丑的色相。于是，世尊知晓：“此乃恶魔波旬。”便以偈颂对恶魔波旬说——

‘‘သံသရံ ဒီဃမဒ္ဓါနံ, ဝဏ္ဏံ ကတွာ သုဘာသုဘံ;

အလံ တေ တေန ပါပိမ, နိဟတော တွမသိ အန္တက.

“长途跋涉而来，造作美丑诸相；恶者，你此举无益！终结者，你已被我击败。”

‘‘ယေ [Pg.106] စ ကာယေန ဝါစာယ, မနသာ စ သုသံဝုတာ;

န တေ မာရဝသာနုဂါ, န တေ မာရဿ ဗဒ္ဓဂူ’’ တိ.

“凡以身、语、意善于防护者，彼等不随魔罗之欲，彼等非魔罗之徒。”

အထ ခေါ မာရော…ပေ… တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

其时，魔罗……就在那里消失了。

၄. ပဌမမာရပါသသုတ္တံ

4. 第一魔罗索经

၁၄၀. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဗာရာဏသိယံ ဝိဟရတိ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

140. 如是我闻。一时，世尊住在波罗奈(Bārāṇasī)的仙人堕处(Isipatana)鹿野苑(Migadāya)。其时，世尊对比丘们说：“诸比丘！”那些比丘回答世尊：“尊者！”世尊如是说——

‘‘မယှံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယောနိသော မနသိကာရာ ယောနိသော သမ္မပ္ပဓာနာ အနုတ္တရာ ဝိမုတ္တိ အနုပ္ပတ္တာ, အနုတ္တရာ ဝိမုတ္တိ သစ္ဆိကတာ. တုမှေပိ, ဘိက္ခဝေ, ယောနိသော မနသိကာရာ ယောနိသော သမ္မပ္ပဓာနာ အနုတ္တရံ ဝိမုတ္တိံ အနုပါပုဏာထ, အနုတ္တရံ ဝိမုတ္တိံ သစ္ဆိကရောထာ’’တိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

“诸比丘，我因如理作意、如理正勤，已得无上解脱，已证无上解脱。诸比丘，你们也应如理作意、如理正勤，以得无上解脱，以证无上解脱。”其时，恶魔波旬去到世尊之处；抵达后，以偈颂对世尊说——

‘‘ဗဒ္ဓေါသိ မာရပါသေန, ယေ ဒိဗ္ဗာ ယေ စ မာနုသာ;

မာရဗန္ဓနဗဒ္ဓေါသိ, န မေ သမဏ မောက္ခသီ’’တိ.

“你已被天界与人间的魔罗索所缚，你已被魔罗的束缚所缚，沙门，你无法从我这里解脱！”

‘‘မုတ္တာဟံ မာရပါသေန, ယေ ဒိဗ္ဗာ ယေ စ မာနုသာ;

မာရဗန္ဓနမုတ္တောမှိ, နိဟတော တွမသိ အန္တကာ’’တိ.

“我已解脱天界与人间的魔罗索，我已解脱魔罗的束缚，终结者，你已被击败！”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ…ပေ… တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

那时，恶魔……就在那里消失了。

၅. ဒုတိယမာရပါသသုတ္တံ

5. 第二魔罗索经

၁၄၁. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဗာရာဏသိယံ ဝိဟရတိ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

141. 一时，世尊住在波罗奈(Bārāṇasī)的仙人堕处(Isipatana)鹿野苑(Migadāya)。在那里，世尊对比丘们说：“诸比丘！”那些比丘回答世尊：“尊者！”世尊如是说：

‘‘မုတ္တာဟံ, ဘိက္ခဝေ, သဗ္ဗပါသေဟိ ယေ ဒိဗ္ဗာ ယေ စ မာနုသာ. တုမှေပိ, ဘိက္ခဝေ, မုတ္တာ သဗ္ဗပါသေဟိ ယေ ဒိဗ္ဗာ ယေ စ မာနုသာ. စရထ, ဘိက္ခဝေ, စာရိကံ ဗဟုဇနဟိတာယ ဗဟုဇနသုခါယ လောကာနုကမ္ပာယ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာနံ. မာ ဧကေန ဒွေ အဂမိတ္ထ. ဒေသေထ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မံ အာဒိကလျာဏံ မဇ္ဈေကလျာဏံ ပရိယောသာနကလျာဏံ သာတ္ထံ သဗျဉ္ဇနံ [Pg.107] ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ ပကာသေထ. သန္တိ သတ္တာ အပ္ပရဇက္ခဇာတိကာ, အဿဝနတာ ဓမ္မဿ ပရိဟာယန္တိ. ဘဝိဿန္တိ ဓမ္မဿ အညာတာရော. အဟမ္ပိ, ဘိက္ခဝေ, ယေန ဥရုဝေလာ သေနာနိဂမော တေနုပသင်္ကမိဿာမိ ဓမ္မဒေသနာယာ’’တိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

“诸比丘，我已从一切天界与人间的罗索中解脱。诸比丘，你们也已从一切天界与人间的罗索中解脱。诸比丘，你们要去游行，为了众人的利益，为了众人的安乐，出于对世间的慈悯，为了天与人的利益、福祉与安乐。不要两人走同一条路。诸比丘，你们要宣说初善、中善、后善之法，义理具足，言辞具足，开示那完全圆满、遍净的梵行。有尘垢少的众生，因不闻法而退失。将会有法的了知者。诸比丘，我也将为了说法，前往优楼频螺(Uruvelā)的军将村(Senānigama)。”那时，恶魔来到世尊之处，走近后，以偈颂对世尊说：

‘‘ဗဒ္ဓေါသိ သဗ္ဗပါသေဟိ, ယေ ဒိဗ္ဗာ ယေ စ မာနုသာ;

မဟာဗန္ဓနဗဒ္ဓေါသိ, န မေ သမဏ မောက္ခသီ’’တိ.

“汝为一切罗索所缚，无论是天界或人间；汝为大束缚所缚，沙门，汝不得脱于我。”

‘‘မုတ္တာဟံ သဗ္ဗပါသေဟိ, ယေ ဒိဗ္ဗာ ယေ စ မာနုသာ;

မဟာဗန္ဓနမုတ္တောမှိ, နိဟတော တွမသိ အန္တကာ’’တိ.

“我已解脱一切罗索，无论是天界或人间；我已脱离大束缚，终结者，你已被击败！”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ…ပေ… တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

那时，恶魔……就在那里消失了。

၆. သပ္ပသုတ္တံ

6. 蛇经

၁၄၂. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ ရတ္တန္ဓကာရတိမိသာယံ အဗ္ဘောကာသေ နိသိန္နော ဟောတိ, ဒေဝေါ စ ဧကမေကံ ဖုသာယတိ.

142. 如是我闻。一时，世尊住在王舍城(Rājagaha)竹林(Veḷuvana)的迦兰陀喂食处(Kalandakanivāpa)。那时，世尊在漆黑昏暗的夜晚于露天而坐，天正下着零星的雨点。

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ဘဂဝတော ဘယံ ဆမ္ဘိတတ္တံ လောမဟံသံ ဥပ္ပာဒေတုကာမော မဟန္တံ သပ္ပရာဇဝဏ္ဏံ အဘိနိမ္မိနိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ. သေယျထာပိ နာမ မဟတီ ဧကရုက္ခိကာ နာဝါ, ဧဝမဿ ကာယော ဟောတိ. သေယျထာပိ နာမ မဟန္တံ သောဏ္ဍိကာကိဠဉ္ဇံ, ဧဝမဿ ဖဏော ဟောတိ. သေယျထာပိ နာမ မဟတီ ကောသလိကာ ကံသပါတိ, ဧဝမဿ အက္ခီနိ ဘဝန္တိ. သေယျထာပိ နာမ ဒေဝေ ဂဠဂဠာယန္တေ ဝိဇ္ဇုလ္လတာ နိစ္ဆရန္တိ, ဧဝမဿ မုခတော ဇိဝှာ နိစ္ဆရတိ. သေယျထာပိ နာမ ကမ္မာရဂဂ္ဂရိယာ ဓမမာနာယ သဒ္ဒေါ ဟောတိ, ဧဝမဿ အဿာသပဿာသာနံ သဒ္ဒေါ ဟောတိ.

那时，恶魔想要令世尊生起怖畏、僵直、毛骨悚然，便化作巨大的蛇王之相，来到世尊所在之处。譬如巨大的独木舟，其身亦如是；譬如巨大的酿酒师晒饼席，其头兜亦如是；譬如憍萨罗国的大铜钵，其双眼亦如是；譬如天雷鸣时电光闪现，其舌从口中伸出亦如是；譬如铁匠的风箱被鼓动时的声响，其出入息声亦如是。

အထ ခေါ ဘဂဝါ ‘‘မာရော အယံ ပါပိမာ’’ ဣတိ ဝိဒိတွာ မာရံ ပါပိမန္တံ ဂါထာဟိ အဇ္ဈဘာသိ –

那时，世尊识知：“此乃恶魔。”便以诸偈颂对那恶魔说：

‘‘ယော သုညဂေဟာနိ သေဝတိ,သေယျော သော မုနိ အတ္တသညတော;

ဝေါဿဇ္ဇ စရေယျ တတ္ထ သော,ပတိရူပဉှိ တထာဝိဓဿ တံ.

“亲近空闲处所者，乃善护己身之牟尼；彼于自身当舍离，如是行持实适宜。

‘‘စရကာ [Pg.108] ဗဟူ ဘေရဝါ ဗဟူ,အထော ဍံသသရီသပါ ဗဟူ;

လောမမ္ပိ န တတ္ထ ဣဉ္ဇယေ,သုညာဂါရဂတော မဟာမုနိ.

“行走之物多，可畏之物多，复有诸蚊虻、爬虫亦多；已至空闲处的大牟尼，于彼一毛亦不动摇。

‘‘နဘံ ဖလေယျ ပထဝီ စလေယျ,သဗ္ဗေပိ ပါဏာ ဥဒ သန္တသေယျုံ;

သလ္လမ္ပိ စေ ဥရသိ ပကပ္ပယေယျုံ,ဥပဓီသု တာဏံ န ကရောန္တိ ဗုဒ္ဓါ’’တိ.

“纵使天空崩裂，大地动摇，或一切众生皆惊恐，即使利矛刺于胸，诸佛于诸取蕴中，不作庇护所。”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ‘‘ဇာနာတိ မံ ဘဂဝါ, ဇာနာတိ မံ သုဂတော’’တိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

于是，恶魔心想：“世尊知道我了，善逝知道我了。”他感到痛苦、忧恼，当即就在那里消失了。

၇. သုပတိသုတ္တံ

7. 善卧经

၁၄၃. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဗဟုဒေဝရတ္တိံ အဗ္ဘောကာသေ စင်္ကမိတွာ ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ပါဒေ ပက္ခာလေတွာ ဝိဟာရံ ပဝိသိတွာ ဒက္ခိဏေန ပဿေန သီဟသေယျံ ကပ္ပေသိ ပါဒေ ပါဒံ အစ္စာဓာယ သတော သမ္ပဇာနော ဥဋ္ဌာနသညံ မနသိ ကရိတွာ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

143. 一时，世尊住在王舍城(Rājagaha)竹林(Veḷuvana)的迦兰陀喂饲处。那时，世尊在夜里多时于露天处经行，至后夜黎明时分，洗足后进入精舍，右胁而卧，行狮子卧，足足相叠，具念正知，作意起身之想。那时，恶魔来到世尊所在之处，走近后，以偈颂对世尊说：

‘‘ကိံ သောပ္ပသိ ကိံ နု သောပ္ပသိ,ကိမိဒံ သောပ္ပသိ ဒုဗ္ဘဂေါ ဝိယ;

သုညမဂါရန္တိ သောပ္ပသိ,ကိမိဒံ သောပ္ပသိ သူရိယေ ဥဂ္ဂတေ’’တိ.

“你为何沉睡？究竟为何沉睡？为何如此沉睡，如昏昧者一般？以为房屋空寂而沉睡，为何日已出还沉睡？”

‘‘ယဿ ဇာလိနီ ဝိသတ္တိကာ,တဏှာ နတ္ထိ ကုဟိဉ္စိ နေတဝေ;

သဗ္ဗူပဓိပရိက္ခယာ ဗုဒ္ဓေါ,သောပ္ပတိ ကိံ တဝေတ္ထ မာရာ’’တိ.

“彼已无网罗、执著之贪爱，能引至任何处；佛陀因一切执取已灭尽而安睡，魔罗，这与你何干？”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ…ပေ… တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

这时，恶魔波旬……就在那里消失了。

၈. နန္ဒတိသုတ္တံ

8. 欢喜经

၁၄၄. ဧဝံ [Pg.109] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

144. 如是我闻。一时，世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇陀林给孤独园。这时，恶魔波旬来到世尊那里，走近后，在世尊面前说了这首偈：

‘‘နန္ဒတိ ပုတ္တေဟိ ပုတ္တိမာ, ဂေါမာ ဂေါဘိ တထေဝ နန္ဒတိ;

ဥပဓီဟိ နရဿ နန္ဒနာ, န ဟိ သော နန္ဒတိ ယော နိရူပဓီ’’တိ.

“有子者因子女而欢喜，有牛者也同样因牛而欢喜；人的欢喜来自执取，无执取者实无欢喜。”

‘‘သောစတိ ပုတ္တေဟိ ပုတ္တိမာ, ဂေါမာ ဂေါဘိ တထေဝ သောစတိ;

ဥပဓီဟိ နရဿ သောစနာ, န ဟိ သော သောစတိ ယော နိရူပဓီ’’တိ.

“有子者因子女而忧愁，有牛者也同样因牛而忧愁；人的忧愁来自执取，无执取者实无忧愁。”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ‘‘ဇာနာတိ မံ ဘဂဝါ, ဇာနာတိ မံ သုဂတော’’တိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

于是，恶魔波旬心想：“世尊知道我，善逝知道我！”他感到痛苦、忧恼，就在那里消失了。

၉. ပဌမအာယုသုတ္တံ

9. 第一寿命经

၁၄၅. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

145. 如是我闻。一时，世尊住在王舍城(Rājagaha)竹林迦兰陀园。在那里，世尊呼唤比丘们：“诸比丘！”“尊者！”那些比丘回答世尊。世尊说了这话：

‘‘အပ္ပမိဒံ, ဘိက္ခဝေ, မနုဿာနံ အာယု. ဂမနီယော သမ္ပရာယော, ကတ္တဗ္ဗံ ကုသလံ, စရိတဗ္ဗံ ဗြဟ္မစရိယံ. နတ္ထိ ဇာတဿ အမရဏံ. ယော, ဘိက္ခဝေ, စိရံ ဇီဝတိ, သော ဝဿသတံ အပ္ပံ ဝါ ဘိယျော’’တိ.

“诸比丘，人寿短暂。当趣于来世，当行善，当修梵行。生者无不死。诸比丘，长寿者，活一百岁，或多一些。”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

这时，恶魔波旬来到世尊那里，走近后，以偈颂对世尊说：

‘‘ဒီဃမာယု မနုဿာနံ, န နံ ဟီဠေ သုပေါရိသော;

စရေယျ ခီရမတ္တောဝ, နတ္ထိ မစ္စုဿ အာဂမော’’တိ.

“人寿是长久的，善人莫轻视；应如饮乳婴孩般行事，死亡不会到来。”

‘‘အပ္ပမာယု မနုဿာနံ, ဟီဠေယျ နံ သုပေါရိသော;

စရေယျာဒိတ္တသီသောဝ, နတ္ထိ မစ္စုဿ နာဂမော’’တိ.

“人寿是短暂的，善人应厌患；应如头已着火般行事，死亡无有不来时。”

အထ ခေါ မာရော…ပေ… တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

于是，恶魔……就在那里消失了。

၁၀. ဒုတိယအာယုသုတ္တံ

10. 第二寿命经

၁၄၆. ဧဝံ [Pg.110] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ…ပေ… ဧတဒဝေါစ –

146. 如是我闻。一时，世尊住在王舍城竹林迦兰陀园。在那里，世尊……说了这番话：

‘‘အပ္ပမိဒံ, ဘိက္ခဝေ, မနုဿာနံ အာယု. ဂမနီယော သမ္ပရာယော, ကတ္တဗ္ဗံ ကုသလံ, စရိတဗ္ဗံ ဗြဟ္မစရိယံ. နတ္ထိ ဇာတဿ အမရဏံ. ယော, ဘိက္ခဝေ, စိရံ ဇီဝတိ, သော ဝဿသတံ အပ္ပံ ဝါ ဘိယျော’’တိ.

“诸比丘，人的寿命短暂。当往于来世，应行善业，应修梵行。已生者无不死。诸比丘，长寿者，亦仅活百岁，或多或少。”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

那时，恶魔波旬来到世尊之处，走近后，以偈颂对世尊说：

‘‘နာစ္စယန္တိ အဟောရတ္တာ, ဇီဝိတံ နူပရုဇ္ဈတိ;

အာယု အနုပရိယာယတိ, မစ္စာနံ နေမီဝ ရထကုဗ္ဗရ’’န္တိ.

“昼夜不曾逝，生命不终结；众生之寿命，恒常相随，犹如车辋之于车辕。”

‘‘အစ္စယန္တိ အဟောရတ္တာ, ဇီဝိတံ ဥပရုဇ္ဈတိ;

အာယု ခီယတိ မစ္စာနံ, ကုန္နဒီနံဝ ဩဒက’’န္တိ.

“昼夜迁流，生命止息；众生寿命耗尽，犹如小河之水。”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ‘‘ဇာနာတိ မံ ဘဂဝါ, ဇာနာတိ မံ သုဂတော’’တိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

于是，恶魔波旬心想：“世尊知道我，善逝知道我。”他痛苦、忧恼，就在那里消失了。

ပဌမော ဝဂ္ဂေါ.

第一品

တဿုဒ္ဒါနံ –

此品摄颂：

တပေါကမ္မဉ္စ နာဂေါ စ, သုဘံ ပါသေန တေ ဒုဝေ;

သပ္ပော သုပတိ နန္ဒနံ, အာယုနာ အပရေ ဒုဝေတိ.

“苦行与龙象，善与罗网二经；蛇、睡眠、欢喜，以及寿命二经。”

၂. ဒုတိယဝဂ္ဂေါ

2. 第二品

၁. ပါသာဏသုတ္တံ

1. 岩石经

၁၄၇. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ ရတ္တန္ဓကာရတိမိသာယံ အဗ္ဘောကာသေ နိသိန္နော ဟောတိ, ဒေဝေါ စ ဧကမေကံ ဖုသာယတိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ဘဂဝတော ဘယံ ဆမ္ဘိတတ္တံ လောမဟံသံ ဥပ္ပာဒေတုကာမော ယေန ဘဂဝါ [Pg.111] တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော အဝိဒူရေ မဟန္တေ ပါသာဏေ ပဒါလေသိ.

147. 一时，世尊住在王舍城鹫峰山。当时，在一个漆黑昏暗的夜晚，天正下着细雨，世尊在露天处静坐。这时，恶魔波旬想要使世尊生起恐惧、战栗和毛骨悚然，就来到世尊之处，走近后，在离世尊不远处，使巨大的岩石崩裂。

အထ ခေါ ဘဂဝါ ‘‘မာရော အယံ ပါပိမာ’’ ဣတိ ဝိဒိတွာ မာရံ ပါပိမန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

于是，世尊识知“此是恶魔波旬”，便以偈颂对恶魔说：

‘‘သစေပိ ကေဝလံ သဗ္ဗံ, ဂိဇ္ဈကူဋံ စလေဿသိ ;

နေဝ သမ္မာဝိမုတ္တာနံ, ဗုဒ္ဓါနံ အတ္ထိ ဣဉ္ဇိတ’’န္တိ.

“即使摇动整座鹫峰山，于正解脱的诸佛，亦无有任何动摇。”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ‘‘ဇာနာတိ မံ ဘဂဝါ, ဇာနာတိ မံ သုဂတော’’တိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

于是，恶魔波旬心想：“世尊知道我，善逝知道我。”他痛苦、忧恼，就在那里消失了。

၂. ကိန္နုသီဟသုတ္တံ

2. 何故如狮经

၁၄၈. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ မဟတိယာ ပရိသာယ ပရိဝုတော ဓမ္မံ ဒေသေတိ.

148. 一时，世尊住在舍卫城（Sāvatthī）祇陀林（Jetavana）给孤独（Anāthapiṇḍika）园。当时，世尊被大众围绕而说法。

အထ ခေါ မာရဿ ပါပိမတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ သမဏော ဂေါတမော မဟတိယာ ပရိသာယ ပရိဝုတော ဓမ္မံ ဒေသေတိ. ယံနူနာဟံ ယေန သမဏော ဂေါတမော တေနုပသင်္ကမေယျံ ဝိစက္ခုကမ္မာယာ’’တိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

这时，恶魔波旬心想：“此沙门乔达摩（Gotama）被大众围绕而说法。我何不去到沙门乔达摩那里，以破坏众人的智慧眼呢？”于是，恶魔波旬来到世尊那里，走近后，以偈颂对世尊说：

‘‘ကိန္နု သီဟောဝ နဒသိ, ပရိသာယံ ဝိသာရဒေါ;

ပဋိမလ္လော ဟိ တေ အတ္ထိ, ဝိဇိတာဝီ နု မညသီ’’တိ.

“为何于会众中，无畏如狮子吼？你确有对手在，岂自认为胜者？”

‘‘နဒန္တိ ဝေ မဟာဝီရာ, ပရိသာသု ဝိသာရဒါ;

တထာဂတာ ဗလပ္ပတ္တာ, တိဏ္ဏာ လောကေ ဝိသတ္တိက’’န္တိ.

“诸大勇者确实于会众中无畏而吼，诸如来已得诸力，已渡世间之执着。”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ‘‘ဇာနာတိ မံ ဘဂဝါ, ဇာနာတိ မံ သုဂတော’’တိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

于是，恶魔波旬心想：“世尊知道我了，善逝知道我了。”他感到痛苦、忧愁，当即就在那里消失了。

၃. သကလိကသုတ္တံ

3. 石片经

၁၄၉. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ မဒ္ဒကုစ္ဆိသ္မိံ မိဂဒါယေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝတော ပါဒေါ သကလိကာယ [Pg.112] ခတော ဟောတိ, ဘုသာ သုဒံ ဘဂဝတော ဝေဒနာ ဝတ္တန္တိ သာရီရိကာ ဒုက္ခာ တိဗ္ဗာ ခရာ ကဋုကာ အသာတာ အမနာပါ. တာ သုဒံ ဘဂဝါ သတော သမ္ပဇာနော အဓိဝါသေတိ အဝိဟညမာနော. အထ ခေါ ဘဂဝါ စတုဂ္ဂုဏံ သံဃာဋိံ ပညပေတွာ ဒက္ခိဏေန ပဿေန သီဟသေယျံ ကပ္ပေသိ ပါဒေ ပါဒံ အစ္စာဓာယ သတော သမ္ပဇာနော. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

149. 如是我闻。一时，世尊住在王舍城（Rājagaha）玛达古弃（Maddakucchi）的鹿野苑。当时，世尊的脚被石片所伤，身上生起了强烈的感受——身体的、痛苦的、猛烈的、粗厉的、锐利的、不愉悦的、不适意的感受。世尊正念、正知，不受困扰地忍受着它们。然后，世尊将僧伽梨（saṅghāṭi）叠为四层铺好，右胁而卧，如狮子卧，一足置于另一足上，具足正念正知。这时，恶魔波旬来到世尊那里，走近后，以偈颂对世尊说：

‘‘မန္ဒိယာ နု ခေါ သေသိ ဥဒါဟု ကာဝေယျမတ္တော,အတ္ထာ နု တေ သမ္ပစုရာ န သန္တိ;

ဧကော ဝိဝိတ္တေ သယနာသနမှိ,နိဒ္ဒါမုခေါ ကိမိဒံ သောပ္ပသေ ဝါ’’တိ.

“汝岂因倦怠而眠，抑或沉醉于诗歌？难道你无事可做？独自于僻静卧处，为何睡意蒙眬，如此而眠？”

‘‘န မန္ဒိယာ သယာမိ နာပိ ကာဝေယျမတ္တော,အတ္ထံ သမေစ္စာဟမပေတသောကော;

ဧကော ဝိဝိတ္တေ သယနာသနမှိ,သယာမဟံ သဗ္ဗဘူတာနုကမ္ပီ.

“我非因倦怠而眠，亦非沉醉于诗歌。我已达目标离忧，独自于僻静卧处，我为悲悯一切众生而眠。”

‘‘ယေသမ္ပိ သလ္လံ ဥရသိ ပဝိဋ္ဌံ,မုဟုံ မုဟုံ ဟဒယံ ဝေဓမာနံ;

တေပီဓ သောပ္ပံ လဘရေ သသလ္လာ,တသ္မာ အဟံ န သုပေ ဝီတသလ္လော.

“即使那些胸中有箭刺入，内心频频被撼动之人，他们在此世带着箭也能入眠。因此，我这无箭之人，岂会不眠？”

‘‘ဇဂ္ဂံ န သင်္ကေ နပိ ဘေမိ သောတ္တုံ,ရတ္တိန္ဒိဝါ နာနုတပန္တိ မာမံ;

ဟာနိံ န ပဿာမိ ကုဟိဉ္စိ လောကေ,တသ္မာ သုပေ သဗ္ဗဘူတာနုကမ္ပီ’’တိ.

“我醒时无所惧，亦不畏于入眠。日夜不令我懊悔，于世间不见任何亏损。是故我慈愍一切众生而眠。”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ‘‘ဇာနာတိ မံ ဘဂဝါ, ဇာနာတိ မံ သုဂတော’’တိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

于是，恶魔罗心想：“世尊已识我，善逝已识我。”他痛苦、忧恼，就在其处消失了。

၄. ပတိရူပသုတ္တံ

4. 相应经

၁၅၀. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသလေသု ဝိဟရတိ ဧကသာလာယံ ဗြာဟ္မဏဂါမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ မဟတိယာ ဂိဟိပရိသာယ ပရိဝုတော ဓမ္မံ ဒေသေတိ.

150. 一时，世尊住在憍萨罗(Kosala)国一个名为一萨罗(Ekasālā)的婆罗门村。当时，世尊正被庞大的在家会众围绕着而说法。

အထ [Pg.113] ခေါ မာရဿ ပါပိမတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ သမဏော ဂေါတမော မဟတိယာ ဂိဟိပရိသာယ ပရိဝုတော ဓမ္မံ ဒေသေတိ. ယံနူနာဟံ ယေန သမဏော ဂေါတမော တေနုပသင်္ကမေယျံ ဝိစက္ခုကမ္မာယာ’’တိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

那时，恶魔罗心生此念：“这位沙门乔达摩正被庞大的在家会众围绕着而说法。我何不去到沙门乔达摩那里，以破坏〔众人的〕智慧眼呢？”于是，恶魔罗去到世尊之处，走近后，以偈颂对世尊说：

‘‘နေတံ တဝ ပတိရူပံ, ယဒညမနုသာသသိ;

အနုရောဓဝိရောဓေသု, မာ သဇ္ဇိတ္ထော တဒါစရ’’န္တိ.

“‘教导他人此事，于你实不相应。行此事时，莫于爱憎中耽著。’”

‘‘ဟိတာနုကမ္ပီ သမ္ဗုဒ္ဓေါ, ယဒညမနုသာသတိ;

အနုရောဓဝိရောဓေဟိ, ဝိပ္ပမုတ္တော တထာဂတော’’တိ.

“‘等正觉者为利益与慈愍而教导他人，如来已从爱憎中解脱。’”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ‘‘ဇာနာတိ မံ ဘဂဝါ, ဇာနာတိ မံ သုဂတော’’တိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

于是，恶魔罗心想：“世尊已识我，善逝已识我。”他痛苦、忧恼，就在其处消失了。

၅. မာနသသုတ္တံ

5. 心意经

၁၅၁. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

151. 如是我闻。一时，世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇陀林(Jetavana)给孤独(Anāthapiṇḍika)园。那时，恶魔罗去到世尊之处，走近后，以偈颂对世尊说：

‘‘အန္တလိက္ခစရော ပါသော, ယွာယံ စရတိ မာနသော;

တေန တံ ဗာဓယိဿာမိ, န မေ သမဏ မောက္ခသီ’’တိ.

“‘那心识所成、于空中行走的罗网，我将以此束缚你。沙门，你无法从我这儿解脱！’”

‘‘ရူပါ သဒ္ဒါ ရသာ ဂန္ဓာ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ စ မနောရမာ;

ဧတ္ထ မေ ဝိဂတော ဆန္ဒော, နိဟတော တွမသိ အန္တကာ’’တိ.

“‘凡此悦意的色、声、味、香、触，于此我已离欲。终结者，你已被击败！’”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ‘‘ဇာနာတိ မံ ဘဂဝါ, ဇာနာတိ မံ သုဂတော’’တိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

于是，恶魔心想：“世尊知道我了，善逝知道我了。”他苦恼、忧愁，就在那里消失了。

၆. ပတ္တသုတ္တံ

6. 钵经

၁၅၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ ပဉ္စန္နံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ ဥပါဒါယ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတိ သမာဒပေတိ သမုတ္တေဇေတိ သမ္ပဟံသေတိ. တေ စ ဘိက္ခူ အဋ္ဌိံ ကတွာ မနသိ [Pg.114] ကတွာ သဗ္ဗစေတသာ သမန္နာဟရိတွာ ဩဟိတသောတာ ဓမ္မံ သုဏန္တိ.

152. 舍卫城因缘。那时，世尊正就五取蕴为比丘们开示、劝导、策励、使之欢喜。那些比丘们作义利想、用心作意、以全心专注、倾耳闻法。

အထ ခေါ မာရဿ ပါပိမတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ သမဏော ဂေါတမော ပဉ္စန္နံ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာနံ ဥပါဒါယ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတိ သမာဒပေတိ သမုတ္တေဇေတိ သမ္ပဟံသေတိ. တေ စ ဘိက္ခူ အဋ္ဌိံ ကတွာ မနသိ ကတွာ သဗ္ဗစေတသာ သမန္နာဟရိတွာ ဩဟိတသောတာ ဓမ္မံ သုဏန္တိ. ယံနူနာဟံ ယေန သမဏော ဂေါတမော တေနုပသင်္ကမေယျံ ဝိစက္ခုကမ္မာယာ’’တိ.

那时，恶魔心想：“这位沙门乔达摩正就五取蕴为比丘们开示、劝导、策励、使之欢喜。那些比丘们也作义利想、用心作意、以全心专注、倾耳闻法。我何不去到沙门乔达摩那里，以破坏他们的慧眼呢？”

တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ ပတ္တာ အဗ္ဘောကာသေ နိက္ခိတ္တာ ဟောန္တိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ဗလီဗဒ္ဒဝဏ္ဏံ အဘိနိမ္မိနိတွာ ယေန တေ ပတ္တာ တေနုပသင်္ကမိ. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု အညတရံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘိက္ခု, ဘိက္ခု, ဧသော ဗလီဗဒ္ဒေါ ပတ္တေ ဘိန္ဒေယျာ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ ဘဂဝါ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘န သော, ဘိက္ခု, ဗလီဗဒ္ဒေါ. မာရော ဧသော ပါပိမာ တုမှာကံ ဝိစက္ခုကမ္မာယ အာဂတော’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ‘‘မာရော အယံ ပါပိမာ’’ ဣတိ ဝိဒိတွာ မာရံ ပါပိမန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

当时，有许多钵被放置在露天处。于是，恶魔幻化成公牛的形象，走向那些钵。这时，一位比丘对另一位比丘说：“比丘，比丘！这头公牛可能会打破那些钵。”听了这话，世尊对那位比丘说：“比丘，那不是公牛。那是恶魔，为破坏你们的慧眼而来。”于是，世尊知道“这是恶魔”后，便以偈颂对恶魔说：

‘‘ရူပံ ဝေဒယိတံ သညာ, ဝိညာဏံ ယဉ္စ သင်္ခတံ;

နေသောဟမသ္မိ နေတံ မေ, ဧဝံ တတ္ထ ဝိရဇ္ဇတိ.

“色、受、想、识及诸行，非我亦非我所；如是于彼而离染。

‘‘ဧဝံ ဝိရတ္တံ ခေမတ္တံ, သဗ္ဗသံယောဇနာတိဂံ;

အနွေသံ သဗ္ဗဋ္ဌာနေသု, မာရသေနာပိ နာဇ္ဈဂါ’’တိ.

“如此离染者，已达安稳，超越一切结；魔军虽于一切处遍寻，亦不能见。”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ…ပေ… တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

于是，恶魔……就在那里消失了。

၇. ဆဖဿာယတနသုတ္တံ

7. 六触处经

၁၅၃. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ ဆန္နံ ဖဿာယတနာနံ ဥပါဒါယ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတိ သမာဒပေတိ သမုတ္တေဇေတိ သမ္ပဟံသေတိ. တေ စ ဘိက္ခူ အဋ္ဌိံ ကတွာ မနသိ ကတွာ သဗ္ဗစေတသာ သမန္နာဟရိတွာ ဩဟိတသောတာ ဓမ္မံ သုဏန္တိ.

153. 一时，世尊住于毗舍离(Vesālī)大林中的重阁讲堂(Kūṭāgārasālā)。尔时，世尊以关于六触处的法谈，为比丘们开示、令受持、激励、令欢喜。彼等比丘作意于义、置于心中、全心全意、倾耳听法。

အထ [Pg.115] ခေါ မာရဿ ပါပိမတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ သမဏော ဂေါတမော ဆန္နံ ဖဿာယတနာနံ ဥပါဒါယ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတိ သမာဒပေတိ သမုတ္တေဇေတိ သပ္ပဟံသေတိ. တေ စ ဘိက္ခူ အဋ္ဌိံ ကတွာ မနသိ ကတွာ သဗ္ဗစေတသာ သမန္နာဟရိတွာ ဩဟိတသောတာ ဓမ္မံ သုဏန္တိ. ယံနူနာဟံ ယေန သမဏော ဂေါတမော တေနုပသင်္ကမေယျံ ဝိစက္ခုကမ္မာယာ’’တိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော အဝိဒူရေ မဟန္တံ ဘယဘေရဝံ သဒ္ဒမကာသိ, အပိဿုဒံ ပထဝီ မညေ ဥန္ဒြီယတိ. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု အညတရံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘိက္ခု, ဘိက္ခု, ဧသာ ပထဝီ မညေ ဥန္ဒြီယတီ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘဂဝါ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘နေသာ ဘိက္ခု ပထဝီ ဥန္ဒြီယတိ. မာရော ဧသော ပါပိမာ တုမှာကံ ဝိစက္ခုကမ္မာယ အာဂတော’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ‘‘မာရော အယံ ပါပိမာ’’ ဣတိ ဝိဒိတွာ မာရံ ပါပိမန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

尔时，恶者魔罗(Māra)生起此念：“此沙门乔达摩以关于六触处的法谈，为比丘们开示、令受持、激励、令欢喜。彼等比丘作意于义、置于心中、全心全意、倾耳听法。我何不前往沙门乔达摩之处，以破坏比丘们的慧眼？”于是，恶者魔罗前往世尊之处。抵达后，于离世尊不远处，发出巨大可怖之声，大地似乎亦为之崩裂。尔时，某位比丘对另一位比丘言：“比丘，比丘，此大地似乎正在崩裂！”如是说已，世尊对彼比丘言：“比丘，此非大地崩裂，是恶者魔罗为破坏汝等慧眼而来。”尔时，世尊了知“此是恶者魔罗”后，以偈对恶者魔罗说：

‘‘ရူပါ သဒ္ဒါ ရသာ ဂန္ဓာ, ဖဿာ ဓမ္မာ စ ကေဝလာ;

ဧတံ လောကာမိသံ ဃောရံ, ဧတ္ထ လောကော ဝိမုစ္ဆိတော.

“一切色、声、味、香、触与法，此乃世间可怖之诱饵，世人于此沉迷。

‘‘ဧတဉ္စ သမတိက္ကမ္မ, သတော ဗုဒ္ဓဿ သာဝကော;

မာရဓေယျံ အတိက္ကမ္မ, အာဒိစ္စောဝ ဝိရောစတီ’’တိ.

“佛陀具念之声闻，已善超越于此境，超越魔罗之领域，如日一般而辉耀。”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ…ပေ… တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

尔时，恶者魔罗……即于彼处消失。

၈. ပိဏ္ဍသုတ္တံ

8. 团块经

၁၅၄. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ မဂဓေသု ဝိဟရတိ ပဉ္စသာလာယံ ဗြာဟ္မဏဂါမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ပဉ္စသာလာယံ ဗြာဟ္မဏဂါမေ ကုမာရိကာနံ ပါဟုနကာနိ ဘဝန္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ပဉ္စသာလံ ဗြာဟ္မဏဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. တေန ခေါ ပန သမယေန ပဉ္စသာလေယျကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ မာရေန ပါပိမတာ အနွာဝိဋ္ဌာ ဘဝန္တိ – မာ သမဏော ဂေါတမော ပိဏ္ဍမလတ္ထာတိ.

154. 一时，世尊住在摩揭陀(Magadha)一个名叫五娑罗(Pañcasālā)的婆罗门村。那时，在五娑罗婆罗门村，有少女们的节日赠礼。于是，世尊于上午时分，穿好下衣，取了衣钵，进入五娑罗婆罗门村乞食。然而，那时五娑罗的婆罗门及家主们被恶者魔罗所附，心想：“愿沙门乔达摩不要得到食物！”

အထ ခေါ ဘဂဝါ ယထာဓောတေန ပတ္တေန ပဉ္စသာလံ ဗြာဟ္မဏဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ တထာဓောတေန ပတ္တေန ပဋိက္ကမိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အပိ [Pg.116] တွံ, သမဏ, ပိဏ္ဍမလတ္ထာ’’တိ? ‘‘တထာ နု တွံ, ပါပိမ, အကာသိ ယထာဟံ ပိဏ္ဍံ န လဘေယျ’’န္တိ. ‘‘တေန ဟိ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဒုတိယမ္ပိ ပဉ္စသာလံ ဗြာဟ္မဏဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသတု. တထာဟံ ကရိဿာမိ ယထာ ဘဂဝါ ပိဏ္ဍံ လစ္ဆတီ’’တိ.

于是，世尊怎样带着净钵进入五娑罗婆罗门村乞食，就怎样带着净钵返回。那时，恶者魔罗来到世尊之处，走近后，对世尊说此言：“沙门，你得到食物了吗？”“恶者，你不正是那样做了，以使我得不到食物吗？”“尊者，既然如此，请世尊再次进入五娑罗婆罗门村乞食。我将那样做，以使世尊得到食物。”

‘‘အပုညံ ပသဝိ မာရော, အာသဇ္ဇ နံ တထာဂတံ;

ကိံ နု မညသိ ပါပိမ, န မေ ပါပံ ဝိပစ္စတိ.

“魔罗侵扰如来，已自生非福。恶者，你为何会认为‘我的恶业没有果报’呢？

‘‘သုသုခံ ဝတ ဇီဝါမ, ယေသံ နော နတ္ထိ ကိဉ္စနံ;

ပီတိဘက္ခာ ဘဝိဿာမ, ဒေဝါ အာဘဿရာ ယထာ’’တိ.

“我等实乐生，我等无所有；我等将以喜为食，如光音天之诸天。”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ‘‘ဇာနာတိ မံ ဘဂဝါ, ဇာနာတိ မံ သုဂတော’’တိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

于是，恶者魔罗心想：“世尊知道我，善逝知道我！”他痛苦、忧恼，就在那里消失了。

၉. ကဿကသုတ္တံ

9. 农夫经

၁၅၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ ဘိက္ခူနံ နိဗ္ဗာနပဋိသံယုတ္တာယ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတိ သမာဒပေတိ သမုတ္တေဇေတိ သမ္ပဟံသေတိ. တေ စ ဘိက္ခူ အဋ္ဌိံ ကတွာ မနသိ ကတွာ သဗ္ဗစေတသာ သမန္နာဟရိတွာ ဩဟိတသောတာ ဓမ္မံ သုဏန္တိ.

155. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。那时，世尊以与涅槃相应的法说，向比丘们开示、劝导、激励、使之欢喜。彼等比丘亦重视并作意，以全部心意专注，倾耳听法。

အထ ခေါ မာရဿ ပါပိမတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ သမဏော ဂေါတမော ဘိက္ခူနံ နိဗ္ဗာနပဋိသံယုတ္တာယ ဓမ္မိယာ ကထာယ…ပေ… ယံနူနာဟံ ယေန သမဏော ဂေါတမော တေနုပသင်္ကမေယျံ ဝိစက္ခုကမ္မာယာ’’တိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ကဿကဝဏ္ဏံ အဘိနိမ္မိနိတွာ မဟန္တံ နင်္ဂလံ ခန္ဓေ ကရိတွာ ဒီဃပါစနယဋ္ဌိံ ဂဟေတွာ ဟဋဟဋကေသော သာဏသာဋိနိဝတ္ထော ကဒ္ဒမမက္ခိတေဟိ ပါဒေဟိ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အပိ, သမဏ, ဗလီဗဒ္ဒေ အဒ္ဒသာ’’တိ? ‘‘ကိံ ပန, ပါပိမ, တေ ဗလီဗဒ္ဒေဟီ’’တိ? ‘‘မမေဝ, သမဏ, စက္ခု, မမ ရူပါ, မမ စက္ခုသမ္ဖဿဝိညာဏာယတနံ. ကုဟိံ မေ, သမဏ, ဂန္တွာ မောက္ခသိ? မမေဝ, သမဏ, သောတံ, မမ သဒ္ဒါ…ပေ… မမေဝ, သမဏ, ဃာနံ, မမ ဂန္ဓာ; မမေဝ, သမဏ, ဇိဝှာ, မမ ရသာ; မမေဝ, သမဏ, ကာယော, မမ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ; မမေဝ, သမဏ, မနော, မမ ဓမ္မာ, မမ မနောသမ္ဖဿဝိညာဏာယတနံ. ကုဟိံ မေ, သမဏ, ဂန္တွာ မောက္ခသီ’’တိ?

于是，恶魔波旬心想：“这位沙门乔达摩正在为比丘们作与涅槃相应的法说……我何不去到沙门乔达摩那里，为破坏〔比丘们〕的慧眼呢？”于是，恶魔波旬化作农夫的模样，肩上扛着大犁，手持长柄赶牛杖，头发蓬乱，身披粗麻布衣，双脚沾满泥巴，来到世尊那里。到了以后，他对世尊说：“沙门，你看见牛了吗？”“恶者，要你的牛何用？”“沙门，眼是我的，色是我的，眼触识处是我的。沙门，你能去哪里逃离我呢？耳是我的，声是我的……鼻是我的，香是我的；舌是我的，味是我的；身是我的，触是我的；意是我的，法是我的，意触识处是我的。沙门，你能去哪里逃离我呢？”

‘‘တဝေဝ[Pg.117], ပါပိမ, စက္ခု, တဝ ရူပါ, တဝ စက္ခုသမ္ဖဿဝိညာဏာယတနံ. ယတ္ထ စ ခေါ, ပါပိမ, နတ္ထိ စက္ခု, နတ္ထိ ရူပါ, နတ္ထိ စက္ခုသမ္ဖဿဝိညာဏာယတနံ, အဂတိ တဝ တတ္ထ, ပါပိမ. တဝေဝ, ပါပိမ, သောတံ, တဝ သဒ္ဒါ, တဝ သောတသမ္ဖဿဝိညာဏာယတနံ. ယတ္ထ စ ခေါ, ပါပိမ, နတ္ထိ သောတံ, နတ္ထိ သဒ္ဒါ, နတ္ထိ သောတသမ္ဖဿဝိညာဏာယတနံ, အဂတိ တဝ တတ္ထ, ပါပိမ. တဝေဝ, ပါပိမ, ဃာနံ, တဝ ဂန္ဓာ, တဝ ဃာနသမ္ဖဿဝိညာဏာယတနံ. ယတ္ထ စ ခေါ, ပါပိမ, နတ္ထိ ဃာနံ, နတ္ထိ ဂန္ဓာ, နတ္ထိ ဃာနသမ္ဖဿဝိညာဏာယတနံ, အဂတိ တဝ တတ္ထ, ပါပိမ. တဝေဝ, ပါပိမ, ဇိဝှာ, တဝ ရသာ, တဝ ဇိဝှာသမ္ဖဿဝိညာဏာယတနံ…ပေ… တဝေဝ, ပါပိမ, ကာယော, တဝ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ, တဝ ကာယသမ္ဖဿဝိညာဏာယတနံ…ပေ… တဝေဝ, ပါပိမ, မနော, တဝ ဓမ္မာ, တဝ မနောသမ္ဖဿဝိညာဏာယတနံ. ယတ္ထ စ ခေါ, ပါပိမ, နတ္ထိ မနော, နတ္ထိ ဓမ္မာ, နတ္ထိ မနောသမ္ဖဿဝိညာဏာယတနံ, အဂတိ တဝ တတ္ထ, ပါပိမာ’’တိ.

“恶者，眼是你的，色是你的，眼触识处是你的。然而，恶者，于无眼、无色、无眼触识处之处，你无所至。恶者，耳是你的，声是你的，耳触识处是你的。然而，恶者，于无耳、无声、无耳触识处之处，你无所至。恶者，鼻是你的，香是你的，鼻触识处是你的。然而，恶者，于无鼻、无香、无鼻触识处之处，你无所至。恶者，舌是你的，味是你的，舌触识处是你的……恶者，身是你的，触是你的，身触识处是你的……恶者，意是你的，法是你的，意触识处是你的。然而，恶者，于无意、无法、无意触识处之处，你无所至。”

‘‘ယံ ဝဒန္တိ မမ ယိဒန္တိ, ယေ ဝဒန္တိ မမန္တိ စ;

ဧတ္ထ စေ တေ မနော အတ္ထိ, န မေ သမဏ မောက္ခသီ’’တိ.

“凡言‘此是我的’，及言‘我所’者；沙门，你心若在于此，则不能从我处解脱。”

‘‘ယံ ဝဒန္တိ န တံ မယှံ, ယေ ဝဒန္တိ န တေ အဟံ;

ဧဝံ ပါပိမ ဇာနာဟိ, န မေ မဂ္ဂမ္ပိ ဒက္ခသီ’’တိ.

“他们所说的，并非我所有；说这些话的人，并非是我。恶者，你当如此知晓，你甚至无法看见我的道路。”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ…ပေ… တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

于是，恶魔波旬……就在那里消失了。

၁၀. ရဇ္ဇသုတ္တံ

10. 王国经

၁၅၆. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသလေသု ဝိဟရတိ ဟိမဝန္တပဒေသေ အရညကုဋိကာယံ. အထ ခေါ ဘဂဝတော ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘‘သက္ကာ နု ခေါ ရဇ္ဇံ ကာရေတုံ အဟနံ အဃာတယံ အဇိနံ အဇာပယံ အသောစံ အသောစာပယံ ဓမ္မေနာ’’တိ?

156. 一时，世尊住在憍萨罗境内的喜马拉雅山区，一处森林孤邸中。当时，世尊独处静坐，心中生起这样的思惟：“是否可能不杀害、不令人杀害，不侵夺、不令人侵夺，不悲伤、不令人悲伤，而依于法来治理王国呢？”’

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ဘဂဝတော စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကာရေတု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ရဇ္ဇံ, ကာရေတု, သုဂတော, ရဇ္ဇံ အဟနံ အဃာတယံ အဇိနံ အဇာပယံ အသောစံ အသောစာပယံ ဓမ္မေနာ’’တိ. ‘‘ကိံ ပန မေ တွံ, ပါပိမ, ပဿသိ ယံ မံ တွံ ဧဝံ ဝဒေသိ – ‘ကာရေတု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ရဇ္ဇံ, ကာရေတု သုဂတော, ရဇ္ဇံ အဟနံ အဃာတယံ အဇိနံ အဇာပယံ အသောစံ အသောစာပယံ [Pg.118] ဓမ္မေနာ’’’တိ? ‘‘ဘဂဝတာ ခေါ, ဘန္တေ, စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ ဘာဝိတာ ဗဟုလီကတာ ယာနီကတာ ဝတ္ထုကတာ အနုဋ္ဌိတာ ပရိစိတာ သုသမာရဒ္ဓါ. အာကင်္ခမာနော စ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဟိမဝန္တံ ပဗ္ဗတရာဇံ သုဝဏ္ဏံ တွေဝ အဓိမုစ္စေယျ သုဝဏ္ဏဉ္စ ပနဿာ’’တိ.

那时，恶魔以心了知世尊的心思，便去到世尊那里。去到后，对世尊说：“尊者，请世尊行王事！善逝，请行王事！自己不杀、不教他杀，自己不夺、不教他夺，自己不忧、不教他忧，如法而行。”“恶魔，你见我什么，而对我说这样的话：‘尊者，请世尊行王事！善逝，请行王事！自己不杀、不教他杀，自己不夺、不教他夺，自己不忧、不教他忧，如法而行’？”“尊者，世尊已修习、多修习四神足，已作为车乘、作为基础，已确立、已熟练、已善发起。尊者，若世尊意欲，可决意喜马拉雅山王为黄金，而它即成黄金。”

‘‘ပဗ္ဗတဿ သုဝဏ္ဏဿ, ဇာတရူပဿ ကေဝလော;

ဒွိတ္တာဝ နာလမေကဿ, ဣတိ ဝိဒွါ သမဉ္စရေ.

一座纯金的黄金山，纵然有两座，也不足以满足一人；智者了知此理，当平正行。

‘‘ယော ဒုက္ခမဒ္ဒက္ခိ ယတောနိဒါနံ,ကာမေသု သော ဇန္တု ကထံ နမေယျ;

ဥပဓိံ ဝိဒိတွာ သင်္ဂေါတိ လောကေ,တဿေဝ ဇန္တု ဝိနယာယ သိက္ခေ’’တိ.

谁已见苦及其根源，那有情怎会倾向于欲乐？了知“依着”是世间的系缚，有情当为断除它而修学。

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ‘‘ဇာနာတိ မံ ဘဂဝါ, ဇာနာတိ မံ သုဂတော’’တိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

那时，恶魔心想：“世尊知道我，善逝知道我。”他感到痛苦、忧恼，就在那里消失了。

ဒုတိယော ဝဂ္ဂေါ.

第二品

တဿုဒ္ဒါနံ –

此品摄颂：

ပါသာဏော သီဟော သကလိကံ, ပတိရူပဉ္စ မာနသံ;

ပတ္တံ အာယတနံ ပိဏ္ဍံ, ကဿကံ ရဇ္ဇေန တေ ဒသာတိ.

岩石、狮子、碎片、相应与心、钵、处、团食、农夫，连同王权，此为十经。

၃. တတိယဝဂ္ဂေါ

3. 第三品

၁. သမ္ဗဟုလသုတ္တံ

1. 众多比丘经

၁၅၇. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သက္ကေသု ဝိဟရတိ သိလာဝတိယံ. တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော အဝိဒူရေ အပ္ပမတ္တာ အာတာပိနော ပဟိတတ္တာ ဝိဟရန္တိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ဗြာဟ္မဏဝဏ္ဏံ အဘိနိမ္မိနိတွာ မဟန္တေန ဇဋဏ္ဍုဝေန အဇိနက္ခိပနိဝတ္ထော ဇိဏ္ဏော ဂေါပါနသိဝင်္ကော ဃုရုဃုရုပဿာသီ ဥဒုမ္ဗရဒဏ္ဍံ ဂဟေတွာ ယေန တေ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဒဟရာ ဘဝန္တော [Pg.119] ပဗ္ဗဇိတာ သုသူ ကာဠကေသာ ဘဒြေန ယောဗ္ဗနေန သမန္နာဂတာ ပဌမေန ဝယသာ အနိက္ကီဠိတာဝိနော ကာမေသု. ဘုဉ္ဇန္တု ဘဝန္တော မာနုသကေ ကာမေ. မာ သန္ဒိဋ္ဌိကံ ဟိတွာ ကာလိကံ အနုဓာဝိတ္ထာ’’တိ. ‘‘န ခေါ မယံ, ဗြာဟ္မဏ, သန္ဒိဋ္ဌိကံ ဟိတွာ ကာလိကံ အနုဓာဝါမ. ကာလိကဉ္စ ခေါ မယံ, ဗြာဟ္မဏ, ဟိတွာ သန္ဒိဋ္ဌိကံ အနုဓာဝါမ. ကာလိကာ ဟိ, ဗြာဟ္မဏ, ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟုပါယာသာ, အာဒီနဝေါ ဧတ္ထ ဘိယျော. သန္ဒိဋ္ဌိကော အယံ ဓမ္မော အကာလိကော ဧဟိပဿိကော ဩပနေယျိကော ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟီ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ, မာရော ပါပိမာ သီသံ ဩကမ္ပေတွာ ဇိဝှံ နိလ္လာလေတွာ တိဝိသာခံ နလာဋေ နလာဋိကံ ဝုဋ္ဌာပေတွာ ဒဏ္ဍမောလုဗ္ဘ ပက္ကာမိ.

157. 如是我闻。一时，世尊住于释迦国(Sakkesu)的尸罗婆提(Silāvatiyaṃ)。当时，众多比丘于世尊不远处，不放逸、精勤、已策励其心而住。尔时，恶魔波旬化作婆罗门相，头梳大髻，身披兽皮，年老，腰弯如椽，喘息不止，手持优昙跋罗(udumbara)木杖，往诣彼诸比丘。诣已，对彼诸比丘言：“尊者们出家尚年少，年轻发黑，具足美好青春，处于初年，未曾嬉戏于诸欲。尊者们当享受人间的欲乐！莫舍弃现前的欲乐，而追逐未来的果报！”“婆罗门，我们并非舍弃现前的欲乐而追逐未来的欲乐。婆罗门，我们正是舍弃未来的欲乐而追逐现法。婆罗门，世尊说，未来的欲乐多苦、多恼，于此中过患更多。而此法是现见的、不待时的、欢迎来看的、能导向的，智者当各自证知。”如是说已，恶魔波旬摇头、吐舌，于额上现起三道皱纹，拄杖而去。

အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဣဓ မယံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော အဝိဒူရေ အပ္ပမတ္တာ အာတာပိနော ပဟိတတ္တာ ဝိဟရာမ. အထ ခေါ, ဘန္တေ, အညတရော ဗြာဟ္မဏော မဟန္တေန ဇဋဏ္ဍုဝေန အဇိနက္ခိပနိဝတ္ထော ဇိဏ္ဏော ဂေါပါနသိဝင်္ကော ဃုရုဃုရုပဿာသီ ဥဒုမ္ဗရဒဏ္ဍံ ဂဟေတွာ ယေန မယံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အမှေ ဧတဒဝေါစ – ‘ဒဟရာ ဘဝန္တော ပဗ္ဗဇိတာ သုသူ ကာဠကေသာ ဘဒြေန ယောဗ္ဗနေန သမန္နာဂတာ ပဌမေန ဝယသာ အနိက္ကီဠိတာဝိနော ကာမေသု. ဘုဉ္ဇန္တု ဘဝန္တော မာနုသကေ ကာမေ. မာ သန္ဒိဋ္ဌိကံ ဟိတွာ ကာလိကံ အနုဓာဝိတ္ထာ’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ, မယံ, ဘန္တေ, တံ ဗြာဟ္မဏံ ဧတဒဝေါစုမှ – ‘န ခေါ မယံ, ဗြာဟ္မဏ, သန္ဒိဋ္ဌိကံ ဟိတွာ ကာလိကံ အနုဓာဝါမ. ကာလိကဉ္စ ခေါ မယံ, ဗြာဟ္မဏ, ဟိတွာ သန္ဒိဋ္ဌိကံ အနုဓာဝါမ. ကာလိကာ ဟိ, ဗြာဟ္မဏ, ကာမာ ဝုတ္တာ ဘဂဝတာ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟုပါယာသာ, အာဒီနဝေါ ဧတ္ထ ဘိယျော. သန္ဒိဋ္ဌိကော အယံ ဓမ္မော အကာလိကော ဧဟိပဿိကော ဩပနေယျိကော ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟီ’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘန္တေ, သော ဗြာဟ္မဏော သီသံ ဩကမ္ပေတွာ ဇိဝှံ နိလ္လာလေတွာ တိဝိသာခံ နလာဋေ နလာဋိကံ ဝုဋ္ဌာပေတွာ ဒဏ္ဍမောလုဗ္ဘ ပက္ကန္တော’’တိ.

尔时，那些比丘前往世尊之处。抵达后，顶礼世尊，坐于一旁。坐于一旁后，那些比丘对世尊如此说道：“尊者，我等在此，离世尊不远，不放逸、热忱、自我策励而住。尊者，当时，有一位婆罗门，头顶大发髻，身披羚羊皮，年老，脊背弯曲如屋椽，呼吸作响，手持优昙钵罗(udumbara)木杖，来到我等之处。抵达后，对我等如此说道：‘尊者们出家时还年轻，年少，黑发，具足美好的青春，处于初年，尚未嬉戏于诸欲。尊者们应享受人间的欲乐。莫要舍弃现见之法，而追逐未来之法。’”“尊者，被如此说后，我等对那位婆罗门如此说道：‘婆罗门，我等并非舍弃现见之法，而追逐未来之法。婆罗门，我等正是舍弃未来之法，而追逐现见之法。婆罗门，世尊曾说，未来之诸欲多苦、多有忧恼，于此中过患更多。而此法是现见的、无时的、欢迎来见的、能导向的、智者们各自当证知的。’”“尊者，被如此说后，那位婆罗门摇头、伸出舌头，额头上现出三道皱纹，拄杖离去。”

‘‘နေသော, ဘိက္ခဝေ, ဗြာဟ္မဏော. မာရော ဧသော ပါပိမာ တုမှာကံ ဝိစက္ခုကမ္မာယ အာဂတော’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတမတ္ထံ ဝိဒိတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

“诸比丘，那不是婆罗门，那是恶者魔罗(Māra)，为令你们失去智慧眼而来。”尔时，世尊了知此事，即于彼时诵此偈曰：

‘‘ယော [Pg.120] ဒုက္ခမဒ္ဒက္ခိ ယတောနိဒါနံ,ကာမေသု သော ဇန္တု ကထံ နမေယျ;

ဥပဓိံ ဝိဒိတွာ သင်္ဂေါတိ လောကေ,တဿေဝ ဇန္တု ဝိနယာယ သိက္ခေ’’တိ.

“凡是见到苦及其来源者，彼人如何会倾向于诸欲？了知执取(upadhi)是世间的束缚，当为断除它而修学。”

၂. သမိဒ္ဓိသုတ္တံ

2. 萨米达经

၁၅၈. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သက္ကေသု ဝိဟရတိ သိလာဝတိယံ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ သမိဒ္ဓိ ဘဂဝတော အဝိဒူရေ အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရတိ. အထ ခေါ အာယသ္မတော သမိဒ္ဓိဿ ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘‘လာဘာ ဝတ မေ, သုလဒ္ဓံ ဝတ မေ, ယဿ မေ သတ္ထာ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ. လာဘာ ဝတ မေ, သုလဒ္ဓံ ဝတ မေ, ယွာဟံ ဧဝံ သွာက္ခာတေ ဓမ္မဝိနယေ ပဗ္ဗဇိတော. လာဘာ ဝတ မေ, သုလဒ္ဓံ ဝတ မေ, ယဿ မေ သဗြဟ္မစာရိနော သီလဝန္တော ကလျာဏဓမ္မာ’’တိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ အာယသ္မတော သမိဒ္ဓိဿ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ ယေနာယသ္မာ သမိဒ္ဓိ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မတော သမိဒ္ဓိဿ အဝိဒူရေ မဟန္တံ ဘယဘေရဝံ သဒ္ဒမကာသိ, အပိဿုဒံ ပထဝီ မညေ ဥန္ဒြီယတိ.

158. 一时，世尊住在释迦族中的西拉瓦提（Silāvatī）。那时，具寿萨弥提就在世尊不远处，住于不放逸、勇猛、自我策励。这时，具寿萨弥提去到僻静处独处时，心中生起这样的思量：“我真是获得啊，我真是善得啊，我的导师是阿罗汉、正自觉者。我真是获得啊，我真是善得啊，我能于此善说的法与律中出家。我真是获得啊，我真是善得啊，我的同梵行者们具戒、具善法。”这时，恶魔波旬以心了知具寿萨弥提心中的思量后，就去到具寿萨弥提那里；去到后，就在具寿萨弥提不远处发出巨大、恐怖的声响，大地似乎要崩裂。

အထ ခေါ အာယသ္မာ သမိဒ္ဓိ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော အာယသ္မာ သမိဒ္ဓိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော အဝိဒူရေ အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရာမိ. တဿ မယှံ, ဘန္တေ, ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘လာဘာ ဝတ မေ, သုလဒ္ဓံ ဝတ မေ, ယဿ မေ သတ္ထာ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ. လာဘာ ဝတ မေ, သုလဒ္ဓံ ဝတ မေ, ယွာဟံ ဧဝံ သွာက္ခာတေ ဓမ္မဝိနယေ ပဗ္ဗဇိတော. လာဘာ ဝတ မေ, သုလဒ္ဓံ ဝတ မေ, ယဿ မေ သဗြဟ္မစာရိနော သီလဝန္တော ကလျာဏဓမ္မာ’တိ. တဿ မယှံ, ဘန္တေ, အဝိဒူရေ မဟာဘယဘေရဝသဒ္ဒေါ အဟောသိ, အပိဿုဒံ ပထဝီ မညေ ဥန္ဒြီယတီ’’တိ.

那时，具寿萨弥提去到世尊那里；去到后，顶礼世尊，然后坐在一旁。坐在一旁后，具寿萨弥提对世尊说：“世尊，我住在这里，离世尊不远，住于不放逸、勇猛、自我策励。世尊，我去到僻静处独处时，心中生起这样的思量：‘我真是获得啊，我真是善得啊，我的导师是阿罗汉、正自觉者。我真是获得啊，我真是善得啊，我能于此善说的法与律中出家。我真是获得啊，我真是善得啊，我的同梵行者们具戒、具善法。’世尊，在我不远处，有巨大恐怖的声响，大地似乎要崩裂。”

‘‘နေသာ, သမိဒ္ဓိ, ပထဝီ ဥန္ဒြီယတိ. မာရော ဧသော ပါပိမာ တုယှံ ဝိစက္ခုကမ္မာယ အာဂတော. ဂစ္ဆ တွံ, သမိဒ္ဓိ, တတ္ထေဝ အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရာဟီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ အာယသ္မာ သမိဒ္ဓိ ဘဂဝတော ပဋိဿုတွာ [Pg.121] ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ သမိဒ္ဓိ တတ္ထေဝ အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟာသိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မတော သမိဒ္ဓိဿ ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ…ပေ… ဒုတိယမ္ပိ ခေါ မာရော ပါပိမာ အာယသ္မတော သမိဒ္ဓိဿ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ…ပေ… အပိဿုဒံ ပထဝီ မညေ ဥန္ဒြီယတိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ သမိဒ္ဓိ မာရံ ပါပိမန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

“三弥提，此地并未崩裂。那是恶魔，为破坏你的慧眼而来。去吧，三弥提，就在那里不放逸、精勤、专精而住。”“是的，世尊。”具寿三弥提应诺世尊后，从座位起身，顶礼世尊，右绕后离去。第二次，具寿三弥提就在那里不放逸、精勤、专精而住。第二次，当具寿三弥提于静处独坐时……第二次，恶魔以心了知具寿三弥提的心中思惟……大地似乎要崩裂了。于是，具寿三弥提以偈颂对恶魔说——

‘‘သဒ္ဓါယာဟံ ပဗ္ဗဇိတော, အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ;

သတိ ပညာ စ မေ ဗုဒ္ဓါ, စိတ္တဉ္စ သုသမာဟိတံ;

ကာမံ ကရဿု ရူပါနိ, နေဝ မံ ဗျာဓယိဿသီ’’တိ.

“我以信出家，从家入无家；我已了知念与慧，心亦善等持。任你变现诸色相，绝不能使我动摇。”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ‘‘ဇာနာတိ မံ သမိဒ္ဓိ ဘိက္ခူ’’တိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

于是恶魔心想：“三弥提比丘认出我了。”便苦恼、忧愁，当场消失。

၃. ဂေါဓိကသုတ္တံ

3. 瞿提迦经

၁၅၉. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ဂေါဓိကော ဣသိဂိလိပဿေ ဝိဟရတိ ကာဠသိလာယံ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဂေါဓိကော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော သာမယိကံ စေတောဝိမုတ္တိံ ဖုသိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဂေါဓိကော တမှာ သာမယိကာယ စေတောဝိမုတ္တိယာ ပရိဟာယိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ ဂေါဓိကော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော သာမယိကံ စေတောဝိမုတ္တိံ ဖုသိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ ဂေါဓိကော တမှာ သာမယိကာယ စေတောဝိမုတ္တိယာ ပရိဟာယိ. တတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ ဂေါဓိကော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော သာမယိကံ စေတောဝိမုတ္တိံ ဖုသိ. တတိယမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ ဂေါဓိကော တမှာ…ပေ… ပရိဟာယိ. စတုတ္ထမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ ဂေါဓိကော အပ္ပမတ္တော…ပေ… ဝိမုတ္တိံ ဖုသိ. စတုတ္ထမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ ဂေါဓိကော တမှာ…ပေ… ပရိဟာယိ. ပဉ္စမမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ ဂေါဓိကော…ပေ… စေတောဝိမုတ္တိံ ဖုသိ. ပဉ္စမမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ…ပေ… ဝိမုတ္တိယာ ပရိဟာယိ. ဆဋ္ဌမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ ဂေါဓိကော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော သာမယိကံ စေတောဝိမုတ္တိံ ဖုသိ. ဆဋ္ဌမ္ပိ ခေါ အာယသ္မာ ဂေါဓိကော တမှာ သာမယိကာယ စေတောဝိမုတ္တိယာ ပရိဟာယိ. သတ္တမမ္ပိ [Pg.122] ခေါ အာယသ္မာ ဂေါဓိကော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော သာမယိကံ စေတောဝိမုတ္တိံ ဖုသိ.

159. 如是我闻：一时，世尊住在王舍城(Rājagaha)竹林(Veḷuvana)的迦兰陀园(Kalandakanivāpa)。当时，具寿瞿提迦(Godhika)住在吞仙山(Isigili)旁的黑岩(Kāḷasilā)上。那时，具寿瞿提迦住于不放逸、热勤、自我策励，证得了暂时的心解脱，但随后又从那暂时的心解脱中退失了。第二次也是如此，第三次……乃至第六次也是如此。第七次，具寿瞿提迦住于不放逸、热勤、自我策励，证得了暂时的心解脱。

အထ ခေါ အာယသ္မတော ဂေါဓိကဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ယာဝ ဆဋ္ဌံ ခွာဟံ သာမယိကာယ စေတောဝိမုတ္တိယာ ပရိဟီနော. ယံနူနာဟံ သတ္ထံ အာဟရေယျ’’န္တိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ အာယသ္မတော ဂေါဓိကဿ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာဟိ အဇ္ဈဘာသိ –

这时，具寿瞿提迦心想：“我已多达六次从暂时的心解脱中退失了，我宁可用刀自尽。”于是，恶魔波旬以他心通了知具寿瞿提迦心中的思虑，便去到世尊那里；抵达后，用偈颂对世尊说：

‘‘မဟာဝီရ မဟာပည, ဣဒ္ဓိယာ ယသသာ ဇလ;

သဗ္ဗဝေရဘယာတီတ, ပါဒေ ဝန္ဒာမိ စက္ခုမ.

“大雄、大慧者，以神通与声名而炽盛；已超越一切怨敌与怖畏，具眼者，我礼敬您的双足。”

‘‘သာဝကော တေ မဟာဝီရ, မရဏံ မရဏာဘိဘူ;

အာကင်္ခတိ စေတယတိ, တံ နိသေဓ ဇုတိန္ဓရ.

“大雄，您的弟子被死亡所压迫，他希求、意图死亡；具威力者，请阻止他。”

‘‘ကထဉှိ ဘဂဝါ တုယှံ, သာဝကော သာသနေ ရတော;

အပ္ပတ္တမာနသော သေက္ခော, ကာလံ ကယိရာ ဇနေသုတာ’’တိ.

“世尊，您那乐于教法、闻名于世、心尚未逮得（圣果）的有学弟子，怎会死去呢？”

တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မတော ဂေါဓိကေန သတ္ထံ အာဟရိတံ ဟောတိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ‘‘မာရော အယံ ပါပိမာ’’ ဣတိ ဝိဒိတွာ မာရံ ပါပိမန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

尔时，具寿乔迪迦（Godhika）已取刀在手。尔时，世尊知悉：“此是恶魔波旬”，便以偈对恶魔波旬说：

‘‘ဧဝဉှိ ဓီရာ ကုဗ္ဗန္တိ, နာဝကင်္ခန္တိ ဇီဝိတံ;

သမူလံ တဏှမဗ္ဗုယှ, ဂေါဓိကော ပရိနိဗ္ဗုတော’’တိ.

“智者正是如此行，他们不希求生命；已连根拔除渴爱，乔迪迦已般涅槃。”

အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အာယာမ, ဘိက္ခဝေ, ယေန ဣသိဂိလိပဿံ ကာဠသိလာ တေနုပသင်္ကမိဿာမ ယတ္ထ ဂေါဓိကေန ကုလပုတ္တေန သတ္ထံ အာဟရိတ’’န္တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ.

尔时，世尊对比丘们说：“来，比丘们，我们去吞仙山（Isigili）山腰的黑石（Kāḷasilā），良家子乔迪迦在那里取了刀。”那些比丘回答世尊：“是的，世尊。”

အထ ခေါ ဘဂဝါ သမ္ဗဟုလေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ယေန ဣသိဂိလိပဿံ ကာဠသိလာ တေနုပသင်္ကမိ. အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ ဂေါဓိကံ ဒူရတောဝ မဉ္စကေ ဝိဝတ္တက္ခန္ဓံ သေမာနံ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဓူမာယိတတ္တံ တိမိရာယိတတ္တံ ဂစ္ဆတေဝ ပုရိမံ ဒိသံ, ဂစ္ဆတိ ပစ္ဆိမံ ဒိသံ, ဂစ္ဆတိ ဥတ္တရံ ဒိသံ, ဂစ္ဆတိ ဒက္ခိဏံ ဒိသံ, ဂစ္ဆတိ ဥဒ္ဓံ, ဂစ္ဆတိ အဓော, ဂစ္ဆတိ အနုဒိသံ.

尔时，世尊与众多比丘一同前往吞仙山山腰的黑石。世尊从远处看见具寿乔迪迦躺在床上，身体翻转。当时，一团烟、一团暗，正遍行于东方、西方、北方、南方、上方、下方及各隅方。

အထ [Pg.123] ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ပဿထ နော တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, ဧတံ ဓူမာယိတတ္တံ တိမိရာယိတတ္တံ ဂစ္ဆတေဝ ပုရိမံ ဒိသံ, ဂစ္ဆတိ ပစ္ဆိမံ ဒိသံ, ဂစ္ဆတိ ဥတ္တရံ ဒိသံ, ဂစ္ဆတိ ဒက္ခိဏံ ဒိသံ, ဂစ္ဆတိ ဥဒ္ဓံ, ဂစ္ဆတိ အဓော, ဂစ္ဆတိ အနုဒိသ’’န္တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’. ‘‘ဧသော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာရော ပါပိမာ ဂေါဓိကဿ ကုလပုတ္တဿ ဝိညာဏံ သမနွေသတိ – ‘ကတ္ထ ဂေါဓိကဿ ကုလပုတ္တဿ ဝိညာဏံ ပတိဋ္ဌိတ’န္တိ? အပ္ပတိဋ္ဌိတေန စ, ဘိက္ခဝေ, ဝိညာဏေန ဂေါဓိကော ကုလပုတ္တော ပရိနိဗ္ဗုတော’’တိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ဗေလုဝပဏ္ဍုဝီဏံ အာဒါယ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

尔时，世尊对比丘们说：“诸比丘，你们看见这如烟、如暗之相，正向东方去，向西方去，向北方去，向南方去，向上方去，向下方去，向诸维方去吗？”“是的，世尊。”“诸比丘，此乃恶魔，正在遍寻良家子瞿低迦(Godhika)的识：‘良家子瞿低迦的识，安立于何处？’诸比丘，良家子瞿低迦因识无所住而般涅槃了。”尔时，恶魔手持一把颜色如熟毗罗果的琴，来到世尊之处；抵达后，以偈颂对世尊说：

‘‘ဥဒ္ဓံ အဓော စ တိရိယံ, ဒိသာ အနုဒိသာ သွဟံ;

အနွေသံ နာဓိဂစ္ဆာမိ, ဂေါဓိကော သော ကုဟိံ ဂတော’’တိ.

“我于上方、下方与横方，于诸方与诸维方，遍寻而不得见，彼瞿低迦去向何方？”

‘‘ယော ဓီရော ဓိတိသမ္ပန္နော, ဈာယီ ဈာနရတော သဒါ;

အဟောရတ္တံ အနုယုဉ္ဇံ, ဇီဝိတံ အနိကာမယံ.

“彼具慧、具足坚毅者，常习禅、乐于禅定中，昼夜恒精勤，不恋慕生命。

‘‘ဇေတွာန မစ္စုနော သေနံ, အနာဂန္တွာ ပုနဗ္ဘဝံ;

သမူလံ တဏှမဗ္ဗုယှ, ဂေါဓိကော ပရိနိဗ္ဗုတော’’တိ.

“战胜死王之军，不再趣向后有，连根拔除渴爱，瞿低迦已般涅槃。”

‘‘တဿ သောကပရေတဿ, ဝီဏာ ကစ္ဆာ အဘဿထ;

တတော သော ဒုမ္မနော ယက္ခော, တတ္ထေဝန္တရဓာယထာ’’တိ.

“彼为忧愁所恼，琴从腋下掉落；其后，彼忧心夜叉，即于彼处消失。”

၄. သတ္တဝဿာနုဗန္ဓသုတ္တံ

4. 七年随逐经

၁၆၀. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဥရုဝေလာယံ ဝိဟရတိ နဇ္ဇာ နေရဉ္ဇရာယ တီရေ အဇပါလနိဂြောဓေ. တေန ခေါ ပန သမယေန မာရော ပါပိမာ သတ္တဝဿာနိ ဘဂဝန္တံ အနုဗန္ဓော ဟောတိ ဩတာရာပေက္ခော ဩတာရံ အလဘမာနော. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

160. 如是我闻。一时，世尊住于优楼频螺(Uruvelā)，在尼连禅河(Nerañjarā)边，阿迦巴喇榕树(Ajapālanigrodha)下。尔时，恶魔已七年间紧随世尊，窥伺机会，然不得其便。其后，恶魔来到世尊之处；抵达后，以偈颂对世尊说：

‘‘သောကာဝတိဏ္ဏော နု ဝနမှိ ဈာယသိ,ဝိတ္တံ နု ဇီနော ဥဒ ပတ္ထယာနော;

အာဂုံ နု ဂါမသ္မိမကာသိ ကိဉ္စိ,ကသ္မာ ဇနေန န ကရောသိ သက္ခိံ;

သက္ခီ န သမ္ပဇ္ဇတိ ကေနစိ တေ’’တိ.

“汝于林中沉思，岂因忧愁所覆？或失钱财，或有所求？或于村中，曾作何罪？何故不与人交友，竟无一友伴与汝相应？”

‘‘သောကဿ [Pg.124] မူလံ ပလိခါယ သဗ္ဗံ,အနာဂု ဈာယာမိ အသောစမာနော;

ဆေတွာန သဗ္ဗံ ဘဝလောဘဇပ္ပံ,အနာသဝေါ ဈာယာမိ ပမတ္တဗန္ဓူ’’တိ.

“我已掘尽一切愁根，无过无愁而禅修；已断一切对存在的贪求，无漏而禅修，放逸者之友！”

‘‘ယံ ဝဒန္တိ မမ ယိဒန္တိ, ယေ ဝဒန္တိ မမန္တိ စ;

ဧတ္ထ စေ တေ မနော အတ္ထိ, န မေ သမဏ မောက္ခသီ’’တိ.

“凡言‘此是我所’，以及言‘我所’者；沙门，汝心若在此，则不能脱离于我。”

‘‘ယံ ဝဒန္တိ န တံ မယှံ, ယေ ဝဒန္တိ န တေ အဟံ;

ဧဝံ ပါပိမ ဇာနာဟိ, န မေ မဂ္ဂမ္ပိ ဒက္ခသီ’’တိ.

“他们所说的非我所有，说的人也并非是我；恶魔，你当知晓，你连我的道路也见不到。”

‘‘သစေ မဂ္ဂံ အနုဗုဒ္ဓံ, ခေမံ အမတဂါမိနံ;

အပေဟိ ဂစ္ဆ တွမေဝေကော, ကိမညမနုသာသသီ’’တိ.

“若你已觉悟安稳、通往不死的道路；你尽可独自离去，何必教导他人？”

‘‘အမစ္စုဓေယျံ ပုစ္ဆန္တိ, ယေ ဇနာ ပါရဂါမိနော;

တေသာဟံ ပုဋ္ဌော အက္ခာမိ, ယံ သစ္စံ တံ နိရူပဓိ’’န္တိ.

“那些要去彼岸的人，他们问及不死之境；我受问而为他们宣说，那无所依附的真理。”

‘‘သေယျထာပိ, ဘန္တေ, ဂါမဿ ဝါ နိဂမဿ ဝါ အဝိဒူရေ ပေါက္ခရဏီ. တတြဿ ကက္ကဋကော. အထ ခေါ, ဘန္တေ, သမ္ဗဟုလာ ကုမာရကာ ဝါ ကုမာရိကာယော ဝါ တမှာ ဂါမာ ဝါ နိဂမာ ဝါ နိက္ခမိတွာ ယေန သာ ပေါက္ခရဏီ တေနုပသင်္ကမေယျုံ; ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ကက္ကဋကံ ဥဒကာ ဥဒ္ဓရိတွာ ထလေ ပတိဋ္ဌပေယျုံ. ယံ ယဒေဝ ဟိ သော, ဘန္တေ, ကက္ကဋကော အဠံ အဘိနိန္နာမေယျ တံ တဒေဝ တေ ကုမာရကာ ဝါ ကုမာရိကာယော ဝါ ကဋ္ဌေန ဝါ ကထလာယ ဝါ သဉ္ဆိန္ဒေယျုံ သမ္ဘဉ္ဇေယျုံ သမ္ပလိဘဉ္ဇေယျုံ. ဧဝဉှိ သော, ဘန္တေ, ကက္ကဋကော သဗ္ဗေဟိ အဠေဟိ သဉ္ဆိန္နေဟိ သမ္ဘဂ္ဂေဟိ သမ္ပလိဘဂ္ဂေဟိ အဘဗ္ဗော တံ ပေါက္ခရဏိံ ဩတရိတုံ. ဧဝမေဝ ခေါ, ဘန္တေ, ယာနိ ကာနိစိ ဝိသူကာယိကာနိ ဝိသေဝိတာနိ ဝိပ္ဖန္ဒိတာနိ, သဗ္ဗာနိ တာနိ ဘဂဝတာ သဉ္ဆိန္နာနိ သမ္ဘဂ္ဂါနိ သမ္ပလိဘဂ္ဂါနိ. အဘဗ္ဗော ဒါနာဟံ, ဘန္တေ, ပုန ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတုံ ယဒိဒံ ဩတာရာပေက္ခော’’တိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမာ နိဗ္ဗေဇနီယာ ဂါထာယော အဘာသိ –

“世尊，譬如村庄或城镇不远处有个池塘，那里有只螃蟹。然后，世尊，许多男孩或女孩从那村庄或城镇出来，去到那池塘；去到后，他们把那螃蟹从水里捞出，放在陆地上。世尊，每当那螃蟹伸出任何一只钳子，那些男孩或女孩就用木棍或瓦片砍断它、打碎它、彻底摧毁它。世尊，这样，那螃蟹所有的钳子都被砍断、打碎、彻底摧毁，它就无法再回到那池塘里了。同样地，世尊，所有那些伎俩、邪行与骚动，都已被世尊砍断、打碎、彻底摧毁了。世尊，我现在无法再为了伺机寻找破绽而接近世尊了。”于是，恶魔波旬在世尊面前说了这些令人厌离的偈颂——

‘‘မေဒဝဏ္ဏဉ္စ ပါသာဏံ, ဝါယသော အနုပရိယဂါ;

အပေတ္ထ မုဒုံ ဝိန္ဒေမ, အပိ အဿာဒနာ သိယာ.

“乌鸦盘旋绕着脂色岩石，心想：‘或许此处能觅得柔软之物，或许会有滋味可尝。’”

‘‘အလဒ္ဓါ [Pg.125] တတ္ထ အဿာဒံ, ဝါယသေတ္တော အပက္ကမေ;

ကာကောဝ သေလမာသဇ္ဇ, နိဗ္ဗိဇ္ဇာပေမ ဂေါတမာ’’တိ.

“乌鸦于彼不得其味，即从彼处离去；我等亦如乌鸦趋近岩石，既已厌离，当从乔达摩处离去。”

၅. မာရဓီတုသုတ္တံ

5. 魔女经

၁၆၁. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမာ နိဗ္ဗေဇနီယာ ဂါထာယော အဘာသိတွာ တမှာ ဌာနာ အပက္ကမ္မ ဘဂဝတော အဝိဒူရေ ပထဝိယံ ပလ္လင်္ကေန နိသီဒိ တုဏှီဘူတော မင်္ကုဘူတော ပတ္တက္ခန္ဓော အဓောမုခေါ ပဇ္ဈာယန္တော အပ္ပဋိဘာနော ကဋ္ဌေန ဘူမိံ ဝိလိခန္တော. အထ ခေါ တဏှာ စ အရတိ စ ရဂါ စ မာရဓီတရော ယေန မာရော ပါပိမာ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ မာရံ ပါပိမန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိံသု –

161. 那时，恶魔波旬在世尊面前说了这些令人厌离的偈颂后，便从那里离开，在离世尊不远的地方，盘腿坐在地上，沉默不语，感到羞愧，耷拉着双肩，低着头，冥思苦想，无言以对，用木棍在地上划来划去。这时，渴爱（Taṇhā）、不乐（Arati）和贪欲（Ragā）三位魔女来到恶魔波旬那里；走近后，用偈颂对恶魔波旬说道：

‘‘ကေနာသိ ဒုမ္မနော တာတ, ပုရိသံ ကံ နု သောစသိ;

မယံ တံ ရာဂပါသေန, အာရညမိဝ ကုဉ္ဇရံ;

ဗန္ဓိတွာ အာနယိဿာမ, ဝသဂေါ တေ ဘဝိဿတီ’’တိ.

“父亲，你为何忧戚？为哪个男人而忧虑？我等将以贪欲之索，如缚林中野象般，将他缚来，使他顺从于你。”

‘‘အရဟံ သုဂတော လောကေ, န ရာဂေန သုဝါနယော;

မာရဓေယျံ အတိက္ကန္တော, တသ္မာ သောစာမဟံ ဘုသ’’န္တိ.

“他是世间的阿罗汉、善逝，不易为贪欲所引诱；他已超越魔罗的领域，因此我才深深忧愁。”

အထ ခေါ တဏှာ စ အရတိ စ ရဂါ စ မာရဓီတရော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ပါဒေ တေ, သမဏ, ပရိစာရေမာ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ န မနသာကာသိ, ယထာ တံ အနုတ္တရေ ဥပဓိသင်္ခယေ ဝိမုတ္တော.

于是，渴爱、不乐和贪欲三位魔女来到世尊面前；来到后对世尊说：“沙门，让我们来服侍您的双足吧。”然而，世尊并没有放在心上，因为他已在无上诸依止灭尽中解脱。

အထ ခေါ တဏှာ စ အရတိ စ ရဂါ စ မာရဓီတရော ဧကမန္တံ အပက္ကမ္မ ဧဝံ သမစိန္တေသုံ – ‘‘ဥစ္စာဝစာ ခေါ ပုရိသာနံ အဓိပ္ပာယာ. ယံနူန မယံ ဧကသတံ ဧကသတံ ကုမာရိဝဏ္ဏသတံ အဘိနိမ္မိနေယျာမာ’’တိ. အထ ခေါ တဏှာ စ အရတိ စ ရဂါ စ မာရဓီတရော ဧကသတံ ဧကသတံ ကုမာရိဝဏ္ဏသတံ အဘိနိမ္မိနိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ပါဒေ တေ, သမဏ, ပရိစာရေမာ’’တိ. တမ္ပိ ဘဂဝါ န မနသာကာသိ, ယထာ တံ အနုတ္တရေ ဥပဓိသင်္ခယေ ဝိမုတ္တော.

那时，渴爱、不乐和贪欲三位魔女退到一边，这样思考：“人们的意向各不相同，我们何不各自化现一百种少女的容貌？”于是，渴爱、不乐和贪欲三位魔女各自化现了一百种少女的容貌，来到世尊面前；来到后对世尊这样说：“沙门，让我们来侍奉您的双足吧！”但世尊也没有放在心上，因为他已在无上诸依止灭尽中解脱。

အထ ခေါ တဏှာ စ အရတိ စ ရဂါ စ မာရဓီတရော ဧကမန္တံ အပက္ကမ္မ ဧဝံ သမစိန္တေသုံ – ‘‘ဥစ္စာဝစာ ခေါ ပုရိသာနံ အဓိပ္ပာယာ. ယံနူန မယံ ဧကသတံ ဧကသတံ အဝိဇာတဝဏ္ဏသတံ အဘိနိမ္မိနေယျာမာ’’တိ. အထ ခေါ တဏှာ စ အရတိ စ ရဂါ စ မာရဓီတရော ဧကသတံ ဧကသတံ [Pg.126] အဝိဇာတဝဏ္ဏသတံ အဘိနိမ္မိနိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ပါဒေ တေ, သမဏ, ပရိစာရေမာ’’တိ. တမ္ပိ ဘဂဝါ န မနသာကာသိ, ယထာ တံ အနုတ္တရေ ဥပဓိသင်္ခယေ ဝိမုတ္တော.

那时，渴爱(Taṇhā)、不乐(Arati)与贪欲(Ragā)三位魔女退到一旁，共同思量道：“男子的意乐确实千差万别，我们何不各自化现出一百个未曾生育的女子形象呢？”于是，她们各自化现出一百个未曾生育的女子形象，来到世尊之处；走近后，对世尊说道：“沙门，让我们服侍您的双足吧。”但世尊对此不予理会，因为他已于无上诸依止灭尽中解脱。

အထ ခေါ တဏှာ စ…ပေ… ယံနူန မယံ ဧကသတံ ဧကသတံ သကိံ ဝိဇာတဝဏ္ဏသတံ အဘိနိမ္မိနေယျာမာတိ. အထ ခေါ တဏှာ စ…ပေ… သကိံ ဝိဇာတဝဏ္ဏသတံ အဘိနိမ္မိနိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ပါဒေ တေ, သမဏ, ပရိစာရေမာ’’တိ. တမ္ပိ ဘဂဝါ န မနသာကာသိ, ယထာ တံ အနုတ္တရေ ဥပဓိသင်္ခယေ ဝိမုတ္တော.

那时，渴爱等魔女心想：“我们何不各自化现一百个生育过一次的女子形象呢？”于是，她们各自化现了一百个生育过一次的女子形象，来到世尊之处；走近后对世尊说道：“沙门，让我们服侍您的双足吧。”但世尊对此不予理会，因为他已于无上诸依止灭尽中解脱。

အထ ခေါ တဏှာ စ…ပေ… ယံနူန မယံ ဧကသတံ ဧကသတံ ဒုဝိဇာတဝဏ္ဏသတံ အဘိနိမ္မိနေယျာမာတိ. အထ ခေါ တဏှာ စ…ပေ… ဒုဝိဇာတဝဏ္ဏသတံ အဘိနိမ္မိနိတွာ ယေန ဘဂဝါ…ပေ… ယထာ တံ အနုတ္တရေ ဥပဓိသင်္ခယေ ဝိမုတ္တော. အထ ခေါ တဏှာ စ…ပေ… မဇ္ဈိမိတ္ထိဝဏ္ဏသတံ အဘိနိမ္မိနေယျာမာတိ. အထ ခေါ တဏှာ စ…ပေ… မဇ္ဈိမိတ္ထိဝဏ္ဏသတံ အဘိနိမ္မိနိတွာ…ပေ… အနုတ္တရေ ဥပဓိသင်္ခယေ ဝိမုတ္တော.

那时，渴爱等魔女心想：“我们何不各自化现一百个生育过两次的女子形象呢？”于是，她们各自化现了一百个生育过两次的女子形象，来到世尊之处……因为他已于无上诸依止灭尽中解脱。其后，她们又想：“我们何不各自化现一百个中年女子形象呢？”于是，她们各自化现了一百个中年女子形象……因为他已于无上诸依止灭尽中解脱。

အထ ခေါ တဏှာ စ…ပေ… မဟိတ္ထိဝဏ္ဏသတံ အဘိနိမ္မိနေယျာမာတိ. အထ ခေါ တဏှာ စ…ပေ… မဟိတ္ထိဝဏ္ဏသတံ အဘိနိမ္မိနိတွာ ယေန ဘဂဝါ…ပေ… အနုတ္တရေ ဥပဓိသင်္ခယေ ဝိမုတ္တော. အထ ခေါ တဏှာ စ အရတိ စ ရဂါ စ မာရဓီတရော ဧကမန္တံ အပက္ကမ္မ ဧတဒဝေါစုံ – သစ္စံ ကိရ နော ပိတာ အဝေါစ –

那时，渴爱等魔女心想：“我们何不各自化现一百个老年女子形象呢？”于是，她们各自化现了一百个老年女子形象，来到世尊之处……因为他已于无上诸依止灭尽中解脱。其后，渴爱、不乐与贪欲三位魔女退到一旁，说道：“我们的父亲所言确实为实——”

‘‘အရဟံ သုဂတော လောကေ, န ရာဂေန သုဝါနယော;

မာရဓေယျံ အတိက္ကန္တော, တသ္မာ သောစာမဟံ ဘုသ’’န္တိ.

“世间应供、善逝者，不为贪欲所引；已超越魔罗之境，是故我深忧虑。”

‘‘ယဉှိ မယံ သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ အဝီတရာဂံ ဣမိနာ ဥပက္ကမေန ဥပက္ကမေယျာမ ဟဒယံ ဝါဿ ဖလေယျ, ဥဏှံ လောဟိတံ ဝါ မုခတော ဥဂ္ဂစ္ဆေယျ, ဥမ္မာဒံ ဝါ ပါပုဏေယျ စိတ္တက္ခေပံ ဝါ. သေယျထာ ဝါ ပန နဠော ဟရိတော လုတော ဥဿုဿတိ ဝိသုဿတိ မိလာယတိ; ဧဝမေဝ ဥဿုဿေယျ ဝိသုဿေယျ မိလာယေယျာ’’တိ.

“诚然，我们若以此方法对付任何未离贪的沙门或婆罗门，他的心或会破裂，或会从口中吐出热血，或会陷入疯狂、心乱。譬如被割下的青芦苇，会凋谢、枯萎、干枯；同样地，他也会凋谢、枯萎、干枯。”

အထ [Pg.127] ခေါ တဏှာ စ အရတိ စ ရဂါ စ မာရဓီတရော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ တဏှာ မာရဓီတာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

尔时，魔王之女渴爱(Taṇhā)、不乐(Arati)与爱欲(Ragā)，往诣世尊所在之处；诣已，立于一旁。立于一旁后，魔王之女渴爱以偈颂对世尊说：

‘‘သောကာဝတိဏ္ဏော နု ဝနမှိ ဈာယသိ,ဝိတ္တံ နု ဇီနော ဥဒ ပတ္ထယာနော;

အာဂုံ နု ဂါမသ္မိမကာသိ ကိဉ္စိ,ကသ္မာ ဇနေန န ကရောသိ သက္ခိံ;

သက္ခီ န သမ္ပဇ္ဇတိ ကေနစိ တေ’’တိ.

“你是否为愁所困，而在林中默想？或是损失了财富，或是正希求它？或是在村中犯了什么过错？为何不与人交友？你没有任何朋友吗？”

‘‘အတ္ထဿ ပတ္တိံ ဟဒယဿ သန္တိံ,ဇေတွာန သေနံ ပိယသာတရူပံ;

ဧကောဟံ ဈာယံ သုခမနုဗောဓိံ,တသ္မာ ဇနေန န ကရောမိ သက္ခိံ;

သက္ခီ န သမ္ပဇ္ဇတိ ကေနစိ မေ’’တိ.

“战胜了可爱可喜形象的魔军，我独自禅修，已觉证义利之达成与心之寂静的安乐。是故我不与人交友，我没有任何朋友。”

အထ ခေါ အရတိ မာရဓီတာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

尔时，魔王之女不乐以偈颂对世尊说：

‘‘ကထံ ဝိဟာရီဗဟုလောဓ ဘိက္ခု,ပဉ္စောဃတိဏ္ဏော အတရီဓ ဆဋ္ဌံ;

ကထံ ဈာယိံ ဗဟုလံ ကာမသညာ,ပရိဗာဟိရာ ဟောန္တိ အလဒ္ဓ ယော တ’’န္တိ.

“比丘于此如何多安住，得渡五暴流，复越于此第六？以何种禅定多安住，能令欲想不得机会而被排除于外？”

‘‘ပဿဒ္ဓကာယော သုဝိမုတ္တစိတ္တော,အသင်္ခရာနော သတိမာ အနောကော;

အညာယ ဓမ္မံ အဝိတက္ကဈာယီ,န ကုပ္ပတိ န သရတိ န ထိနော.

“身已轻安，心善解脱，无所造作，具念，无家；了知法后，无寻而禅修，不嗔，不恋，不昏沉。”

‘‘ဧဝံဝိဟာရီဗဟုလောဓ ဘိက္ခု,ပဉ္စောဃတိဏ္ဏော အတရီဓ ဆဋ္ဌံ;

ဧဝံ ဈာယိံ ဗဟုလံ ကာမသညာ,ပရိဗာဟိရာ ဟောန္တိ အလဒ္ဓ ယော တ’’န္တိ.

“比丘于此如是多安住，得渡五暴流，复越于此第六；如是多安住于禅定，令欲想不得机会而被排除于外。”

အထ [Pg.128] ခေါ ရဂါ မာရဓီတာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

尔时，魔王之女爱欲在世尊面前以偈颂说：

‘‘အစ္ဆေဇ္ဇ တဏှံ ဂဏသံဃစာရီ,အဒ္ဓါ စရိဿန္တိ ဗဟူ စ သဒ္ဓါ;

ဗဟုံ ဝတာယံ ဇနတံ အနောကော,အစ္ဆေဇ္ဇ နေဿတိ မစ္စုရာဇဿ ပါရ’’န္တိ.

“已断绝渴爱，游行于僧团中，诚然，众多有信者亦将修行；此无执者将从死王手中夺回，带领这众多民众，去到彼岸。”

‘‘နယန္တိ ဝေ မဟာဝီရာ, သဒ္ဓမ္မေန တထာဂတာ;

ဓမ္မေန နယမာနာနံ, ကာ ဥသူယာ ဝိဇာနတ’’န္တိ.

“大雄如来实以正法引导；对于依正法被引导的智者，何有嫉妒？”

အထ ခေါ တဏှာ စ အရတိ စ ရဂါ စ မာရဓီတရော ယေန မာရော ပါပိမာ တေနုပသင်္ကမိံသု. အဒ္ဒသာ ခေါ မာရော ပါပိမာ တဏှဉ္စ အရတိဉ္စ ရဂဉ္စ မာရဓီတရော ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တိယော. ဒိသွာန ဂါထာဟိ အဇ္ဈဘာသိ –

那时，渴爱(Taṇhā)、不乐(Arati)和贪(Ragā)这三位魔罗之女去到恶者魔罗那里。恶者魔罗远远地看见渴爱、不乐和贪这三位魔罗之女走来，看见后便用偈颂说：

‘‘ဗာလာ ကုမုဒနာဠေဟိ, ပဗ္ဗတံ အဘိမတ္ထထ ;

ဂိရိံ နခေန ခနထ, အယော ဒန္တေဟိ ခါဒထ.

“愚人啊，你们用睡莲茎击山，用指甲挖山，用牙齿啃铁。

‘‘သေလံဝ သိရသူဟစ္စ, ပါတာလေ ဂါဓမေသထ;

ခါဏုံဝ ဥရသာသဇ္ဇ, နိဗ္ဗိဇ္ဇာပေထ ဂေါတမာ’’တိ.

“如同头顶巨石在深渊中寻找立足点，如同以胸膛撞击树桩，你们应厌离乔达摩而离去。”

‘‘ဒဒ္ဒလ္လမာနာ အာဂဉ္ဆုံ, တဏှာ စ အရတီ ရဂါ;

တာ တတ္ထ ပနုဒီ သတ္ထာ, တူလံ ဘဋ္ဌံဝ မာလုတော’’တိ.

“渴爱、不乐与贪，光彩夺目地前来；导师在那里驱散了她们，如同风吹散已落的棉絮。”

တတိယော ဝဂ္ဂေါ.

第三品。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

သမ္ဗဟုလာ သမိဒ္ဓိ စ, ဂေါဓိကံ သတ္တဝဿာနိ;

ဓီတရံ ဒေသိတံ ဗုဒ္ဓ, သေဋ္ဌေန ဣမံ မာရပဉ္စကန္တိ.

众多、三弥提、瞿低迦、七年、女儿，此魔罗五经为最胜佛陀所说。

မာရသံယုတ္တံ သမတ္တံ.

魔罗相应终。

၅. ဘိက္ခုနီသံယုတ္တံ

5. 比丘尼相应

၁. အာဠဝိကာသုတ္တံ

1. 阿拉威经

၁၆၂. ဧဝံ [Pg.129] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ အာဠဝိကာ ဘိက္ခုနီ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ သာဝတ္ထိံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. သာဝတ္ထိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တာ ယေန အန္ဓဝနံ တေနုပသင်္ကမိ ဝိဝေကတ္ထိနီ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ အာဠဝိကာယ ဘိက္ခုနိယာ ဘယံ ဆမ္ဘိတတ္တံ လောမဟံသံ ဥပ္ပာဒေတုကာမော ဝိဝေကမှာ စာဝေတုကာမော ယေန အာဠဝိကာ ဘိက္ခုနီ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာဠဝိကံ ဘိက္ခုနိံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

162. 如是我闻。一时，世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇陀林(Jetavana)给孤独(Anāthapiṇḍika)园。那时，阿拉威(Āḷavikā)比丘尼于上午时分，穿好衣，持衣钵，进入舍卫城乞食。在舍卫城乞食后，食毕，从乞食处回来，为求独住，前往盲林(Andhavana)。那时，恶者魔罗想要在阿拉威比丘尼心中生起恐惧、战栗和身毛竖立，想要使她从独住中退却，就来到阿拉威比丘尼那里；来到之后，用偈颂说：

‘‘နတ္ထိ နိဿရဏံ လောကေ, ကိံ ဝိဝေကေန ကာဟသိ;

ဘုဉ္ဇဿု ကာမရတိယော, မာဟု ပစ္ဆာနုတာပိနီ’’တိ.

“世间无出离，独住有何用？享受诸欲乐，莫要日后追悔。”

အထ ခေါ အာဠဝိကာယ ဘိက္ခုနိယာ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကော နု ခွာယံ မနုဿော ဝါ အမနုဿော ဝါ ဂါထံ ဘာသတီ’’တိ? အထ ခေါ အာဠဝိကာယ ဘိက္ခုနိယာ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မာရော ခေါ အယံ ပါပိမာ မမ ဘယံ ဆမ္ဘိတတ္တံ လောမဟံသံ ဥပ္ပာဒေတုကာမော ဝိဝေကမှာ စာဝေတုကာမော ဂါထံ ဘာသတီ’’တိ. အထ ခေါ အာဠဝိကာ ဘိက္ခုနီ ‘‘မာရော အယံ ပါပိမာ’’ ဣတိ ဝိဒိတွာ မာရံ ပါပိမန္တံ ဂါထာဟိ ပစ္စဘာသိ –

那时，阿拉威(Āḷavī)比丘尼心想：“说此偈颂者是谁？是人还是非人？”其后，阿拉威比丘尼又想：“此乃恶者魔罗，他想令我生起怖畏、战栗、毛骨悚然，想使我从远离中退转，才说此偈颂。”于是，阿拉威比丘尼识知“此乃恶者魔罗”后，便以诸偈回答恶者魔罗：

‘‘အတ္ထိ နိဿရဏံ လောကေ, ပညာယ မေ သုဖုဿိတံ ;

ပမတ္တဗန္ဓု ပါပိမ, န တွံ ဇာနာသိ တံ ပဒံ.

“世间有出离，我已以智慧善触及；放逸者之友，恶者啊，你不知晓那境地。

‘‘သတ္တိသူလူပမာ ကာမာ, ခန္ဓာသံ အဓိကုဋ္ဋနာ;

ယံ တွံ ကာမရတိံ ဗြူသိ, အရတိ မယှ သာ အဟူ’’တိ.

“诸欲如矛与尖桩，诸蕴是其砧板；汝所说之欲乐，于我已成不乐。”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ‘‘ဇာနာတိ မံ အာဠဝိကာ ဘိက္ခုနီ’’တိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

于是，恶者魔罗心想：“阿拉威(Āḷavikā)比丘尼认出我了”，他苦恼、忧愁，随即就在那里消失了。

၂. သောမာသုတ္တံ

2. 苏摩经

၁၆၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.130]. အထ ခေါ သောမာ ဘိက္ခုနီ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ သာဝတ္ထိံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. သာဝတ္ထိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တာ ယေန အန္ဓဝနံ တေနုပသင်္ကမိ ဒိဝါဝိဟာရာယ. အန္ဓဝနံ အဇ္ဈောဂါဟေတွာ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ ဒိဝါဝိဟာရံ နိသီဒိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ သောမာယ ဘိက္ခုနိယာ ဘယံ ဆမ္ဘိတတ္တံ လောမဟံသံ ဥပ္ပာဒေတုကာမော သမာဓိမှာ စာဝေတုကာမော ယေန သောမာ ဘိက္ခုနီ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ သောမံ ဘိက္ခုနိံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

163. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。那时，苏摩(Somā)比丘尼于上午时分，穿好衣，持衣钵，进入舍卫城乞食。在舍卫城乞食后，食毕，从乞食处返回，为作日住，前往盲林(Andhavana)。进入盲林后，于一树下坐下作日住。那时，恶者魔罗想令苏摩比丘尼生起怖畏、战栗、毛骨悚然，想使她从三摩地中退转，便去到苏摩比丘尼那里，以偈颂对她说：

‘‘ယံ တံ ဣသီဟိ ပတ္တဗ္ဗံ, ဌာနံ ဒုရဘိသမ္ဘဝံ;

န တံ ဒွင်္ဂုလပညာယ, သက္ကာ ပပ္ပောတုမိတ္ထိယာ’’တိ.

“仙人所应达，那境地难登；具二指之慧，女人不能得。”

အထ ခေါ သောမာယ ဘိက္ခုနိယာ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကော နု ခွာယံ မနုဿော ဝါ အမနုဿော ဝါ ဂါထံ ဘာသတီ’’တိ? အထ ခေါ သောမာယ ဘိက္ခုနိယာ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မာရော ခေါ အယံ ပါပိမာ မမ ဘယံ ဆမ္ဘိတတ္တံ လောမဟံသံ ဥပ္ပာဒေတုကာမော သမာဓိမှာ စာဝေတုကာမော ဂါထံ ဘာသတီ’’တိ. အထ ခေါ သောမာ ဘိက္ခုနီ ‘‘မာရော အယံ ပါပိမာ’’ ဣတိ ဝိဒိတွာ မာရံ ပါပိမန္တံ ဂါထာဟိ ပစ္စဘာသိ –

那时，索玛(Somā)比丘尼心想：“这说偈的是人还是非人呢？”然后，索玛比丘尼又想：“这必是恶者魔罗，想要令我生起怖畏、战栗与毛骨悚然，想要使我从三摩地中退转，才说此偈。”于是，索玛比丘尼知道“这是恶者魔罗”后，便以诸偈回答那恶者魔罗：

‘‘ဣတ္ထိဘာဝေါ ကိံ ကယိရာ, စိတ္တမှိ သုသမာဟိတေ;

ဉာဏမှိ ဝတ္တမာနမှိ, သမ္မာ ဓမ္မံ ဝိပဿတော.

当心善得等持，当智已生起，对如实见法者，女身又能如何？

‘‘ယဿ နူန သိယာ ဧဝံ, ဣတ္ထာဟံ ပုရိသောတိ ဝါ;

ကိဉ္စိ ဝါ ပန အညသ္မိ, တံ မာရော ဝတ္တုမရဟတီ’’တိ.

若有谁还存此念：“我是女人”或“我是男人”，或“我是任何其他”，恶者魔罗才配对那人说话。

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ‘‘ဇာနာတိ မံ သောမာ ဘိက္ခုနီ’’တိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

于是，恶者魔罗心想：“索玛比丘尼认出我了”，便痛苦忧恼，就在那里消失了。

၃. ကိသာဂေါတမီသုတ္တံ

3. 瘦乔达弥经

၁၆၄. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ ကိသာဂေါတမီ ဘိက္ခုနီ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ သာဝတ္ထိံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. သာဝတ္ထိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တာ ယေန အန္ဓဝနံ တေနုပသင်္ကမိ[Pg.131], ဒိဝါဝိဟာရာယ. အန္ဓဝနံ အဇ္ဈောဂါဟေတွာ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ ဒိဝါဝိဟာရံ နိသီဒိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ကိသာဂေါတမိယာ ဘိက္ခုနိယာ ဘယံ ဆမ္ဘိတတ္တံ လောမဟံသံ ဥပ္ပာဒေတုကာမော သမာဓိမှာ စာဝေတုကာမော ယေန ကိသာဂေါတမီ ဘိက္ခုနီ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ကိသာဂေါတမိံ ဘိက္ခုနိံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

164. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。那时，瘦乔达弥(Kisāgotamī)比丘尼于上午时分，穿好下衣，取了衣钵，进入舍卫城乞食。在舍卫城乞食后，饭后从托钵处返回，为作日住而前往盲林(Andhavana)。进入盲林后，到了一棵树下坐下，作日间安住。那时，恶者魔罗想要令瘦乔达弥比丘尼生起怖畏、战栗与毛骨悚然，想要使她从三摩地中退转，便去到瘦乔达弥比丘尼那里，以偈颂对她说道：

‘‘ကိံ နု တွံ မတပုတ္တာဝ, ဧကမာသိ ရုဒမ္မုခီ;

ဝနမဇ္ဈဂတာ ဧကာ, ပုရိသံ နု ဂဝေသသီ’’တိ.

“你为何如丧子之人，独自一人，满面泪痕？独自来到林中深处，莫非在寻觅男子？”

အထ ခေါ ကိသာဂေါတမိယာ ဘိက္ခုနိယာ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကော နု ခွာယံ မနုဿော ဝါ အမနုဿော ဝါ ဂါထံ ဘာသတီ’’တိ? အထ ခေါ ကိသာဂေါတမိယာ ဘိက္ခုနိယာ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မာရော ခေါ အယံ ပါပိမာ မမ ဘယံ ဆမ္ဘိတတ္တံ လောမဟံသံ ဥပ္ပာဒေတုကာမော သမာဓိမှာ စာဝေတုကာမော ဂါထံ ဘာသတီ’’တိ.

那时，瘦乔达弥比丘尼心想：“这说偈的是人还是非人呢？”然后，瘦乔达弥比丘尼又想：“这必是恶者魔罗，想要令我生起怖畏、战栗与毛骨悚然，想要使我从三摩地中退转，才说此偈。”

အထ ခေါ ကိသာဂေါတမီ ဘိက္ခုနီ ‘‘မာရော အယံ ပါပိမာ’’ ဣတိ ဝိဒိတွာ မာရံ ပါပိမန္တံ ဂါထာဟိ ပစ္စဘာသိ –

尔时，瘦乔达弥(Kisāgotamī)比丘尼了知：“此乃恶者魔罗。”便以诸偈回答恶者魔罗：

‘‘အစ္စန္တံ မတပုတ္တာမှိ, ပုရိသာ ဧတဒန္တိကာ;

န သောစာမိ န ရောဒါမိ, န တံ ဘာယာမိ အာဝုသော.

“我已度脱丧子，寻求男人之事亦已终结。贤友，我不忧愁，我不哭泣，亦不畏惧于你。”

‘‘သဗ္ဗတ္ထ ဝိဟတာ နန္ဒီ, တမောက္ခန္ဓော ပဒါလိတော;

ဇေတွာန မစ္စုနော သေနံ, ဝိဟရာမိ အနာသဝါ’’တိ.

“于一切处喜爱已除，无明之蕴已破；战胜死神之军，我住于无漏。”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ‘‘ဇာနာတိ မံ ကိသာဂေါတမီ ဘိက္ခုနီ’’တိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

尔时，恶者魔罗心想：“瘦乔达弥比丘尼认出我了”，便忧愁不悦，即于其处消失。

၄. ဝိဇယာသုတ္တံ

4. 毗舍耶经

၁၆၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ ဝိဇယာ ဘိက္ခုနီ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ…ပေ… အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ ဒိဝါဝိဟာရံ နိသီဒိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ဝိဇယာယ ဘိက္ခုနိယာ ဘယံ ဆမ္ဘိတတ္တံ လောမဟံသံ ဥပ္ပာဒေတုကာမော သမာဓိမှာ စာဝေတုကာမော ယေန ဝိဇယာ ဘိက္ခုနီ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဝိဇယံ ဘိက္ခုနိံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

165. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。尔时，毗舍耶(Vijayā)比丘尼于上午时分着衣……于某树下坐而日住。尔时，恶者魔罗欲令毗舍耶比丘尼生起怖畏、惊骇、身毛竖立，欲使其从定中退转，遂往毗舍耶比丘尼处。既至，以偈颂对毗舍耶比丘尼言：

‘‘ဒဟရာ [Pg.132] တွံ ရူပဝတီ, အဟဉ္စ ဒဟရော သုသု;

ပဉ္စင်္ဂိကေန တုရိယေန, ဧဟယျေဘိရမာမသေ’’တိ.

“尊女，你年轻貌美，我亦是青春少年。来，尊女，让我们以五支乐共相娱乐。”

အထ ခေါ ဝိဇယာယ ဘိက္ခုနိယာ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကော နု ခွာယံ မနုဿော ဝါ အမနုဿော ဝါ ဂါထံ ဘာသတီ’’တိ? အထ ခေါ ဝိဇယာယ ဘိက္ခုနိယာ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မာရော ခေါ အယံ ပါပိမာ မမ ဘယံ ဆမ္ဘိတတ္တံ လောမဟံသံ ဥပ္ပာဒေတုကာမော သမာဓိမှာ စာဝေတုကာမော ဂါထံ ဘာသတီ’’တိ. အထ ခေါ ဝိဇယာ ဘိက္ခုနီ ‘‘မာရော အယံ ပါပိမာ’’ ဣတိ ဝိဒိတွာ မာရံ ပါပိမန္တံ ဂါထာဟိ ပစ္စဘာသိ –

尔时，毗舍耶比丘尼心生此念：“说此偈者究竟是谁？是人，抑或非人？”尔时，毗舍耶比丘尼复生此念：“此乃恶者魔罗，欲令我生起怖畏、惊骇、身毛竖立，欲使我从定中退转，故说此偈。”尔时，毗舍耶比丘尼了知：“此乃恶者魔罗。”便以诸偈回答恶者魔罗：

‘‘ရူပါ သဒ္ဒါ ရသာ ဂန္ဓာ, ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ စ မနောရမာ;

နိယျာတယာမိ တုယှေဝ, မာရ နာဟံ တေနတ္ထိကာ.

“魔罗，悦意的色、声、香、味、触，我尽皆还汝，我于彼等无所需。”

‘‘ဣမိနာ ပူတိကာယေန, ဘိန္ဒနေန ပဘင်္ဂုနာ;

အဋ္ဋီယာမိ ဟရာယာမိ, ကာမတဏှာ သမူဟတာ.

“于此腐臭、败坏、易碎之身，我心生厌患与羞耻；欲贪已被根除。”

‘‘ယေ စ ရူပူပဂါ သတ္တာ, ယေ စ အရူပဋ္ဌာယိနော ;

ယာ စ သန္တာ သမာပတ္တိ, သဗ္ဗတ္ထ ဝိဟတော တမော’’တိ.

“生于色界之有情，及住无色界者，与彼寂静诸等至，于此一切处黑暗皆已破。”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ‘‘ဇာနာတိ မံ ဝိဇယာ ဘိက္ခုနီ’’တိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

于是，恶魔波旬想：“毗阇耶比丘尼认出我了”，便苦恼、忧愁，当即在那里消失了。

၅. ဥပ္ပလဝဏ္ဏာသုတ္တံ

5. 莲花色经

၁၆၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ ဘိက္ခုနီ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ…ပေ… အညတရသ္မိံ သုပုပ္ဖိတသာလရုက္ခမူလေ အဋ္ဌာသိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာယ ဘိက္ခုနိယာ ဘယံ ဆမ္ဘိတတ္တံ လောမဟံသံ ဥပ္ပာဒေတုကာမော သမာဓိမှာ စာဝေတုကာမော ယေန ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ ဘိက္ခုနီ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဥပ္ပလဝဏ္ဏံ ဘိက္ခုနိံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

166. 舍卫城因缘。那时，莲花色比丘尼于上午时分，着衣……立于一棵繁花盛开的娑罗树下。那时，恶魔波旬欲令莲花色比丘尼生起怖畏、惊惧、毛骨悚然，欲令她从定中退失，便去到莲花色比丘尼之处。去到之后，以偈颂对莲花色比丘尼说：

‘‘သုပုပ္ဖိတဂ္ဂံ ဥပဂမ္မ ဘိက္ခုနိ,ဧကာ တုဝံ တိဋ္ဌသိ သာလမူလေ;

န စတ္ထိ တေ ဒုတိယာ ဝဏ္ဏဓာတု,ဗာလေ န တွံ ဘာယသိ ဓုတ္တကာန’’န္တိ.

“比丘尼，你来到这繁花盛开的娑罗树下，独自一人站立；没有第二个像你这般美貌者。愚痴女，你难道不怕那些放荡者吗？”

အထ [Pg.133] ခေါ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာယ ဘိက္ခုနိယာ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကော နု ခွာယံ မနုဿော ဝါ အမနုဿော ဝါ ဂါထံ ဘာသတီ’’တိ? အထ ခေါ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာယ ဘိက္ခုနိယာ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မာရော ခေါ အယံ ပါပိမာ မမ ဘယံ ဆမ္ဘိတတ္တံ လောမဟံသံ ဥပ္ပာဒေတုကာမော သမာဓိမှာ စာဝေတုကာမော ဂါထံ ဘာသတီ’’တိ. အထ ခေါ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ ဘိက္ခုနီ ‘‘မာရော အယံ ပါပိမာ’’ ဣတိ ဝိဒိတွာ မာရံ ပါပိမန္တံ ဂါထာဟိ ပစ္စဘာသိ –

那时，莲花色比丘尼心生此念：“说此偈颂者究竟是谁？是人，还是非人？”那时，莲花色比丘尼又心生此念：“这是恶魔波旬，欲令我生起怖畏、惊惧、毛骨悚然，欲令我从定中退失，才说此偈颂。”于是，莲花色比丘尼了知“这是恶魔波旬”后，便以诸偈颂回答恶魔波旬：

‘‘သတံ သဟဿာနိပိ ဓုတ္တကာနံ,ဣဓာဂတာ တာဒိသကာ ဘဝေယျုံ;

လောမံ န ဣဉ္ဇာမိ န သန္တသာမိ,န မာရ ဘာယာမိ တမေကိကာပိ.

“纵有成百上千的放荡者，如你这般来到此处，我一毛不动，亦不惊慌。魔罗，即使我独自一人，我也不怕你。”

‘‘ဧသာ အန္တရဓာယာမိ, ကုစ္ဆိံ ဝါ ပဝိသာမိ တေ;

ပခုမန္တရိကာယမ္ပိ, တိဋ္ဌန္တိံ မံ န ဒက္ခသိ.

“我能在此隐身，或进入你的腹中；即使我立于你的眉睫之间，你也见不到我。”

‘‘စိတ္တသ္မိံ ဝသီဘူတာမှိ, ဣဒ္ဓိပါဒါ သုဘာဝိတာ;

သဗ္ဗဗန္ဓနမုတ္တာမှိ, န တံ ဘာယာမိ အာဝုသော’’တိ.

“我于心已得自在，诸神足已善修习；我已解脱一切束缚，贤友，我不怕你。”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ‘‘ဇာနာတိ မံ ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ ဘိက္ခုနီ’’တိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

于是，恶魔波旬想：“莲花色比丘尼认出我了”，便苦恼、忧愁，当即在那里消失了。

၆. စာလာသုတ္တံ

6. 遮罗经

၁၆၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ စာလာ ဘိက္ခုနီ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ…ပေ… အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ ဒိဝါဝိဟာရံ နိသီဒိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ယေန စာလာ ဘိက္ခုနီ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ စာလံ ဘိက္ခုနိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိံ နု တွံ, ဘိက္ခုနိ, န ရောစေသီ’’တိ? ‘‘ဇာတိံ ခွာဟံ, အာဝုသော, န ရောစေမီ’’တိ.

167. 舍卫城(Sāvatthī)为缘。尔时，嘉娜(Cālā)比丘尼于上午时分，着衣……至某树下，作日间住而坐。尔时，恶魔波旬前往嘉娜比丘尼处。抵达后，对嘉娜比丘尼说此言：“比丘尼，你究竟不喜乐什么呢？”“贤友，我实不喜乐于生。”

‘‘ကိံ နု ဇာတိံ န ရောစေသိ, ဇာတော ကာမာနိ ဘုဉ္ဇတိ;

ကော နု တံ ဣဒမာဒပယိ, ဇာတိံ မာ ရောစ ဘိက္ခုနီ’’တိ.

“为何不喜乐于生？生者享受诸欲。是谁让你接受此见？比丘尼，你难道不喜乐于生吗？”

‘‘ဇာတဿ မရဏံ ဟောတိ, ဇာတော ဒုက္ခာနိ ဖုဿတိ ;

ဗန္ဓံ ဝဓံ ပရိက္လေသံ, တသ္မာ ဇာတိံ န ရောစယေ.

“生者必有死，生者触及诸苦，以及束缚、杀戮、灾患，是故我不喜乐于生。”

‘‘ဗုဒ္ဓေါ [Pg.134] ဓမ္မမဒေသေသိ, ဇာတိယာ သမတိက္ကမံ;

သဗ္ဗဒုက္ခပ္ပဟာနာယ, သော မံ သစ္စေ နိဝေသယိ.

“佛陀教导了超越生的正法，为断尽一切苦，他令我安住于圣谛。”

‘‘ယေ စ ရူပူပဂါ သတ္တာ, ယေ စ အရူပဋ္ဌာယိနော;

နိရောဓံ အပ္ပဇာနန္တာ, အာဂန္တာရော ပုနဗ္ဘဝ’’န္တိ.

“无论是生于色界的众生，还是住于无色界者，因不识寂灭，必将再有后有。”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ‘‘ဇာနာတိ မံ စာလာ ဘိက္ခုနီ’’တိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

尔时，恶魔波旬心想：“嘉娜比丘尼认出我了”，便苦恼、忧闷，随即就在那里消失了。

၇. ဥပစာလာသုတ္တံ

7. 邬巴嘉娜经

၁၆၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ ဥပစာလာ ဘိက္ခုနီ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ…ပေ… အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ ဒိဝါဝိဟာရံ နိသီဒိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ယေန ဥပစာလာ ဘိက္ခုနီ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဥပစာလံ ဘိက္ခုနိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတ္ထ နု တွံ, ဘိက္ခုနိ, ဥပ္ပဇ္ဇိတုကာမာ’’တိ? ‘‘န ခွာဟံ, အာဝုသော, ကတ္ထစိ ဥပ္ပဇ္ဇိတုကာမာ’’တိ.

168. 舍卫城(Sāvatthī)为缘。尔时，邬巴嘉娜(Upacālā)比丘尼于上午时分，着衣……至某树下，作日间住而坐。尔时，恶魔波旬前往邬巴嘉娜比丘尼处。抵达后，对邬巴嘉娜比丘尼说此言：“比丘尼，你欲生于何处？”“贤友，我实不欲生于任何地方。”

‘‘တာဝတိံသာ စ ယာမာ စ, တုသိတာ စာပိ ဒေဝတာ;

နိမ္မာနရတိနော ဒေဝါ, ယေ ဒေဝါ ဝသဝတ္တိနော;

တတ္ထ စိတ္တံ ပဏိဓေဟိ, ရတိံ ပစ္စနုဘောဿသီ’’တိ.

“三十三天、夜摩天、兜率天的天神，以及化乐天、他化自在天的天神们；你应将心导向那里，便能体验到喜乐。”

‘‘တာဝတိံသာ စ ယာမာ စ, တုသိတာ စာပိ ဒေဝတာ;

နိမ္မာနရတိနော ဒေဝါ, ယေ ဒေဝါ ဝသဝတ္တိနော;

ကာမဗန္ဓနဗဒ္ဓါ တေ, ဧန္တိ မာရဝသံ ပုန.

“三十三天、夜摩天、兜率天的天神，以及化乐天、他化自在天的天神们，他们被欲缚所系缚，再次落入魔罗的掌控。”

‘‘သဗ္ဗော အာဒီပိတော လောကော, သဗ္ဗော လောကော ပဓူပိတော;

သဗ္ဗော ပဇ္ဇလိတော လောကော, သဗ္ဗော လောကော ပကမ္ပိတော.

“一切世间皆燃，一切世间烟漫；一切世间炽燃，一切世间震动。”

‘‘အကမ္ပိတံ အပဇ္ဇလိတံ, အပုထုဇ္ဇနသေဝိတံ;

အဂတိ ယတ္ထ မာရဿ, တတ္ထ မေ နိရတော မနော’’တိ.

“于不动摇、不炽燃，非凡夫所亲近处；魔罗不到达之处，我心于彼处欣乐。”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ‘‘ဇာနာတိ မံ ဥပစာလာ ဘိက္ခုနီ’’တိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

尔时，恶者魔罗心想：“邬巴嘉娜比丘尼认识我了”，遂愁苦、忧恼，即于彼处消失。

၈. သီသုပစာလာသုတ္တံ

8. 尸须邬巴嘉娜经

၁၆၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.135]. အထ ခေါ သီသုပစာလာ ဘိက္ခုနီ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ …ပေ… အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ ဒိဝါဝိဟာရံ နိသီဒိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ယေန သီသုပစာလာ ဘိက္ခုနီ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ သီသုပစာလံ ဘိက္ခုနိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကဿ နု တွံ, ဘိက္ခုနိ, ပါသဏ္ဍံ ရောစေသီ’’တိ? ‘‘န ခွာဟံ, အာဝုသော, ကဿစိ ပါသဏ္ဍံ ရောစေမီ’’တိ.

169. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。尔时，尸须邬巴嘉娜(Sīsupacālā)比丘尼于上午时分，着衣……于某树下坐以日住。尔时，恶者魔罗前往尸须邬巴嘉娜比丘尼处。抵达后，对尸须邬巴嘉娜比丘尼如是说：“比丘尼，你喜爱谁的外道呢？”“贤友，我实不喜爱任何人的外道。”

‘‘ကံ နု ဥဒ္ဒိဿ မုဏ္ဍာသိ, သမဏီ ဝိယ ဒိဿသိ;

န စ ရောစေသိ ပါသဏ္ဍံ, ကိမိဝ စရသိ မောမူဟာ’’တိ.

“你究竟是为谁而剃发？看起来像个女沙门；既不喜爱外道，为何又如痴迷者般行事？”

‘‘ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ ပါသဏ္ဍာ, ဒိဋ္ဌီသု ပသီဒန္တိ တေ;

န တေသံ ဓမ္မံ ရောစေမိ, တေ ဓမ္မဿ အကောဝိဒါ.

“于此教法之外有外道，他们沉溺于诸见；我不喜爱他们的法，他们于正法并不善巧。

‘‘အတ္ထိ သကျကုလေ ဇာတော, ဗုဒ္ဓေါ အပ္ပဋိပုဂ္ဂလော;

သဗ္ဗာဘိဘူ မာရနုဒေါ, သဗ္ဗတ္ထမပရာဇိတော.

“有生于释迦族之佛陀，实乃无与伦比者；祂遍胜一切，驱除魔罗，于一切处不败。

‘‘သဗ္ဗတ္ထ မုတ္တော အသိတော, သဗ္ဗံ ပဿတိ စက္ခုမာ;

သဗ္ဗကမ္မက္ခယံ ပတ္တော, ဝိမုတ္တော ဥပဓိသင်္ခယေ;

သော မယှံ ဘဂဝါ သတ္ထာ, တဿ ရောစေမိ သာသန’’န္တိ.

“祂于一切中解脱、无所依止，具眼者见一切法；已达一切业之穷尽，于执取灭尽中得解脱；彼世尊是我的导师，我喜爱祂的教法。”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ‘‘ဇာနာတိ မံ သီသုပစာလာ ဘိက္ခုနီ’’တိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

尔时，恶者魔罗心想：“尸须邬巴嘉娜比丘尼认识我了”，遂愁苦、忧恼，即于彼处消失。

၉. သေလာသုတ္တံ

9. 塞拉经

၁၇၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ သေလာ ဘိက္ခုနီ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ…ပေ… အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ ဒိဝါဝိဟာရံ နိသီဒိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ သေလာယ ဘိက္ခုနိယာ ဘယံ ဆမ္ဘိတတ္တံ လောမဟံသံ ဥပ္ပာဒေတုကာမော…ပေ… သေလံ ဘိက္ခုနိံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

170. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。尔时，塞拉(Selā)比丘尼于上午时分，着衣……于某树下坐以日住。尔时，恶者魔罗欲令塞拉比丘尼生起怖畏、惊惧、身毛竖立……遂以偈颂对塞拉比丘尼说：

‘‘ကေနိဒံ ပကတံ ဗိမ္ဗံ, ကွနု ဗိမ္ဗဿ ကာရကော;

ကွနု ဗိမ္ဗံ သမုပ္ပန္နံ, ကွနု ဗိမ္ဗံ နိရုဇ္ဈတီ’’တိ.

“此色身由谁所造？色身作者今何在？色身从何处生起？色身于何处坏灭？”

အထ ခေါ သေလာယ ဘိက္ခုနိယာ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကော နု ခွာယံ မနုဿော ဝါ အမနုဿော ဝါ ဂါထံ ဘာသတီ’’တိ? အထ ခေါ သေလာယ ဘိက္ခုနိယာ [Pg.136] ဧတဒဟောသိ – ‘‘မာရော ခေါ အယံ ပါပိမာ မမ ဘယံ ဆမ္ဘိတတ္တံ လောမဟံသံ ဥပ္ပာဒေတုကာမော သမာဓိမှာ စာဝေတုကာမော ဂါထံ ဘာသတီ’’တိ. အထ ခေါ သေလာ ဘိက္ခုနီ ‘‘မာရော အယံ ပါပိမာ’’ ဣတိ ဝိဒိတွာ မာရံ ပါပိမန္တံ ဂါထာဟိ ပစ္စဘာသိ –

那时，塞拉(Selā)比丘尼心想：“说这偈颂的，究竟是人还是非人呢？”其后，塞拉比丘尼又想：“这是恶魔波旬，他想让我生起恐惧、战栗、毛骨悚然，想让我从定中退转，所以才说此偈。”于是，塞拉比丘尼识知“这是恶魔波旬”后，便以偈颂回答那恶魔：

‘‘နယိဒံ အတ္တကတံ ဗိမ္ဗံ, နယိဒံ ပရကတံ အဃံ;

ဟေတုံ ပဋိစ္စ သမ္ဘူတံ, ဟေတုဘင်္ဂါ နိရုဇ္ဈတိ.

“此形非自造，此殃非他作；缘因而生起，因坏而寂灭。

‘‘ယထာ အညတရံ ဗီဇံ, ခေတ္တေ ဝုတ္တံ ဝိရူဟတိ;

ပထဝီရသဉ္စာဂမ္မ, သိနေဟဉ္စ တဒူဘယံ.

犹如某种子，播于田地，依赖地味与水份二者而生长。

‘‘ဧဝံ ခန္ဓာ စ ဓာတုယော, ဆ စ အာယတနာ ဣမေ;

ဟေတုံ ပဋိစ္စ သမ္ဘူတာ, ဟေတုဘင်္ဂါ နိရုဇ္ဈရေ’’တိ.

如是此诸蕴、诸界、及六处，缘因而生起，因坏而寂灭。”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ‘‘ဇာနာတိ မံ သေလာ ဘိက္ခုနီ’’တိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

那时，恶魔波旬因“塞拉比丘尼识知我了”而苦恼、忧愁，随即就在那里消失了。

၁၀. ဝဇိရာသုတ္တံ

10. 伐耆罗经

၁၇၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ ဝဇိရာ ဘိက္ခုနီ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ သာဝတ္ထိံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. သာဝတ္ထိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တာ ယေန အန္ဓဝနံ တေနုပသင်္ကမိ ဒိဝါဝိဟာရာယ. အန္ဓဝနံ အဇ္ဈောဂါဟေတွာ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ ဒိဝါဝိဟာရံ နိသီဒိ. အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ဝဇိရာယ ဘိက္ခုနိယာ ဘယံ ဆမ္ဘိတတ္တံ လောမဟံသံ ဥပ္ပာဒေတုကာမော သမာဓိမှာ စာဝေတုကာမော ယေန ဝဇိရာ ဘိက္ခုနီ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဝဇိရံ ဘိက္ခုနိံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

171. 因缘在舍卫城(Sāvatthī)。那时，伐耆罗(Vajirā)比丘尼于上午时分，穿好下衣，持衣钵，进入舍卫城乞食。在舍卫城行乞后，食毕，从乞食处返回，为作日住而前往盲林(Andhavana)。进入盲林后，到一棵树下坐下作日住。那时，恶魔波旬欲令伐耆罗比丘尼生起恐惧、战栗、毛骨悚然，欲使她从定中退转，便来到伐耆罗比丘尼所在之处；走近后，以偈颂对伐耆罗比丘尼说道：

‘‘ကေနာယံ ပကတော သတ္တော, ကုဝံ သတ္တဿ ကာရကော;

ကုဝံ သတ္တော သမုပ္ပန္နော, ကုဝံ သတ္တော နိရုဇ္ဈတီ’’တိ.

“此有情为谁所造？其作者又是谁？有情依何而生起？有情因何而寂灭？”

အထ ခေါ ဝဇိရာယ ဘိက္ခုနိယာ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကော နု ခွာယံ မနုဿော ဝါ အမနုဿော ဝါ ဂါထံ ဘာသတီ’’တိ? အထ ခေါ ဝဇိရာယ ဘိက္ခုနိယာ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မာရော ခေါ အယံ ပါပိမာ မမ ဘယံ ဆမ္ဘိတတ္တံ လောမဟံသံ ဥပ္ပာဒေတုကာမော သမာဓိမှာ စာဝေတုကာမော ဂါထံ ဘာသတီ’’တိ. အထ ခေါ [Pg.137] ဝဇိရာ ဘိက္ခုနီ ‘‘မာရော အယံ ပါပိမာ’’ ဣတိ ဝိဒိတွာ, မာရံ ပါပိမန္တံ ဂါထာဟိ ပစ္စဘာသိ –

这时，瓦基拉(Vajirā)比丘尼心想：“这是谁在说偈颂？是人还是非人？”于是，瓦基拉比丘尼又想：“这是恶魔波旬，他想让我生起恐惧、惊怖、毛骨悚然，想让我从定中动摇，才说此偈颂。”瓦基拉比丘尼知道“这是恶魔波旬”后，便以偈颂回答恶魔波旬：

‘‘ကိံ နု သတ္တောတိ ပစ္စေသိ, မာရ ဒိဋ္ဌိဂတံ နု တေ;

သုဒ္ဓသင်္ခါရပုဉ္ဇောယံ, နယိဓ သတ္တုပလဗ္ဘတိ.

“魔罗，你为何执取‘有情’？此是你的邪见吗？这只是纯粹诸行的积聚，于此中，有情不可得。

‘‘ယထာ ဟိ အင်္ဂသမ္ဘာရာ, ဟောတိ သဒ္ဒေါ ရထော ဣတိ;

ဧဝံ ခန္ဓေသု သန္တေသု, ဟောတိ သတ္တောတိ သမ္မုတိ.

“犹如依部件的组合，而有‘车’的名称；如是，当诸蕴存在时，便有‘有情’的假名。

‘‘ဒုက္ခမေဝ ဟိ သမ္ဘောတိ, ဒုက္ခံ တိဋ္ဌတိ ဝေတိ စ;

နာညတြ ဒုက္ခာ သမ္ဘောတိ, နာညံ ဒုက္ခာ နိရုဇ္ဈတီ’’တိ.

“实唯有苦生起，苦存续与消逝；除苦之外无物生，除苦之外无物灭。”

အထ ခေါ မာရော ပါပိမာ ‘‘ဇာနာတိ မံ ဝဇိရာ ဘိက္ခုနီ’’တိ ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

那时，恶魔波旬心想：“瓦基拉比丘尼认出我了。”他苦恼、沮丧，即于彼处消失。

ဘိက္ခုနီသံယုတ္တံ သမတ္တံ.

比丘尼相应结束。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

အာဠဝိကာ စ သောမာ စ, ဂေါတမီ ဝိဇယာ သဟ;

ဥပ္ပလဝဏ္ဏာ စ စာလာ, ဥပစာလာ သီသုပစာလာ စ;

သေလာ ဝဇိရာယ တေ ဒသာတိ.

阿拉威、苏摩、乔达弥与毗阇耶；莲花色、遮罗、邬巴嘉娜与尸须邬巴嘉娜；舍罗与瓦基拉，此为十篇。

၆. ဗြဟ္မသံယုတ္တံ

6. 梵天相应

၁. ပဌမဝဂ္ဂေါ

1. 第一品

၁. ဗြဟ္မာယာစနသုတ္တံ

1. 梵天劝请经

၁၇၂. ဧဝံ [Pg.138] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဥရုဝေလာယံ ဝိဟရတိ နဇ္ဇာ နေရဉ္ဇရာယ တီရေ အဇပါလနိဂြောဓမူလေ ပဌမာဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ. အထ ခေါ ဘဂဝတော ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘‘အဓိဂတော ခေါ မျာယံ ဓမ္မော ဂမ္ဘီရော ဒုဒ္ဒသော ဒုရနုဗောဓော သန္တော ပဏီတော အတက္ကာဝစရော နိပုဏော ပဏ္ဍိတဝေဒနီယော. အာလယရာမာ ခေါ ပနာယံ ပဇာ အာလယရတာ အာလယသမ္မုဒိတာ. အာလယရာမာယ ခေါ ပန ပဇာယ အာလယရတာယ အာလယသမ္မုဒိတာယ ဒုဒ္ဒသံ ဣဒံ ဌာနံ ယဒိဒံ ဣဒပ္ပစ္စယတာပဋိစ္စသမုပ္ပာဒေါ. ဣဒမ္ပိ ခေါ ဌာနံ ဒုဒ္ဒသံ ယဒိဒံ သဗ္ဗသင်္ခါရသမထော သဗ္ဗူပဓိပဋိနိဿဂ္ဂေါ တဏှာက္ခယော ဝိရာဂေါ နိရောဓော နိဗ္ဗာနံ. အဟဉ္စေဝ ခေါ ပန ဓမ္မံ ဒေသေယျံ; ပရေ စ မေ န အာဇာနေယျုံ; သော မမဿ ကိလမထော, သာ မမဿ ဝိဟေသာ’’တိ. အပိဿု ဘဂဝန္တံ ဣမာ အနစ္ဆရိယာ ဂါထာယော ပဋိဘံသု ပုဗ္ဗေ အဿုတပုဗ္ဗာ –

172. 如是我闻。一时，世尊住于优楼频螺(Uruvelā)，在尼连禅河(Nerañjarā)边，阿迦巴喇榕树(Ajapālanigrodha)下，初成正觉。尔时，世尊独处静思，心中生起如是思惟：“我所证得的此法，深奥、难见、难通达、寂静、殊胜、非推论所行境、微细、唯智者所能证知。然此众生乐于执取，喜爱执取，沉迷于执取。对于乐于执取、喜爱执取、沉迷于执取的众生而言，此缘起法是为难见。此亦是难见之处，即一切行之止息、一切依附之舍弃、渴爱之灭尽、离欲、灭、涅槃。我若说法，而他人不能了知，那对我是疲劳，那对我是烦劳。”此外，这些前所未闻、不可思议的偈颂，也于世尊心中显现：

‘‘ကိစ္ဆေန မေ အဓိဂတံ, ဟလံ ဒါနိ ပကာသိတုံ;

ရာဂဒေါသပရေတေဟိ, နာယံ ဓမ္မော သုသမ္ဗုဓော.

我已艰难证得，今又何须开示？为贪与瞋所困者，此法不易善觉。

‘‘ပဋိသောတဂါမိံ နိပုဏံ, ဂမ္ဘီရံ ဒုဒ္ဒသံ အဏုံ;

ရာဂရတ္တာ န ဒက္ခန္တိ, တမောခန္ဓေန အာဝုဋာ’’တိ.

逆流而上，精妙、甚深、难见、微细；为贪欲所染，为痴暗蕴所覆者，不能得见。

ဣတိဟ ဘဂဝတော ပဋိသဉ္စိက္ခတော အပ္ပောဿုက္ကတာယ စိတ္တံ နမတိ, နော ဓမ္မဒေသနာယ.

世尊如是省思，心倾向于少事，而非说法。

အထ ခေါ ဗြဟ္မုနော သဟမ္ပတိဿ ဘဂဝတော စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ ဧတဒဟောသိ – ‘‘နဿတိ ဝတ ဘော လောကော, ဝိနဿတိ ဝတ ဘော လောကော, ယတြ ဟိ နာမ တထာဂတဿ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ အပ္ပောဿုက္ကတာယ စိတ္တံ နမတိ, နော ဓမ္မဒေသနာယာ’’တိ. အထ [Pg.139] ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ, ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ ဧဝမေဝ – ဗြဟ္မလောကေ အန္တရဟိတော ဘဂဝတော ပုရတော ပါတုရဟောသိ. အထ ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဒက္ခိဏဇာဏုမဏ္ဍလံ ပထဝိယံ နိဟန္တွာ ယေန ဘဂဝါ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဒေသေတု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဓမ္မံ, ဒေသေတု သုဂတော ဓမ္မံ. သန္တိ သတ္တာ အပ္ပရဇက္ခဇာတိကာ, အဿဝနတာ ဓမ္မဿ ပရိဟာယန္တိ. ဘဝိဿန္တိ ဓမ္မဿ အညာတာရော’’တိ. ဣဒမဝေါစ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ, ဣဒံ ဝတွာ အထာပရံ ဧတဒဝေါစ –

尔时，娑婆主梵天(Brahmā Sahampati)以心了知世尊心中所思，生起此念：“唉，世人要毁灭了！唉，世人要消亡了！如来、应供、正等觉者的心竟倾向于闲静，而非说法！”于是，娑婆主梵天犹如强壮之人屈伸手臂一般，从梵天界消失，显现在世尊面前。尔时，娑婆主梵天将上衣(uttarāsaṅga)偏袒一肩，右膝着地，向世尊所在之处合掌，对世尊说此言：“尊者，请世尊说法，请善逝说法！有智慧眼上尘垢少的众生，因不闻法而衰损。将会有法的了知者。”娑婆主梵天说了此言。说完此言后，又接着说：

‘‘ပါတုရဟောသိ မဂဓေသု ပုဗ္ဗေ,ဓမ္မော အသုဒ္ဓေါ သမလေဟိ စိန္တိတော;

အပါပုရေတံ အမတဿ ဒွါရံ,သုဏန္တု ဓမ္မံ ဝိမလေနာနုဗုဒ္ဓံ.

往昔于摩揭陀(Magadha)，曾出现由具垢者所思之不净法。请开启此不死之门，愿众生听闻由无垢者所觉悟之法。

‘‘သေလေ ယထာ ပဗ္ဗတမုဒ္ဓနိဋ္ဌိတော,ယထာပိ ပဿေ ဇနတံ သမန္တတော;

တထူပမံ ဓမ္မမယံ သုမေဓ,ပါသာဒမာရုယှ သမန္တစက္ခု;

သောကာဝတိဏ္ဏံ ဇနတမပေတသောကော,အဝေက္ခဿု ဇာတိဇရာဘိဘူတံ.

犹如立于岩山之巅，能遍观周遭众人；善慧者，具一切眼者，亦复如是，登上法所成之殿堂，自身已离愁，请看顾此沉沦于愁、为生老所折服的众人。

‘‘ဥဋ္ဌေဟိ ဝီရ ဝိဇိတသင်္ဂါမ,သတ္ထဝါဟ အနဏ ဝိစရ လောကေ;

ဒေသဿု ဘဂဝါ ဓမ္မံ,အညာတာရော ဘဝိဿန္တီ’’တိ.

请起，勇者！战胜者！商队之主，无债者，请于世间游行！世尊，请宣说正法，将会有法的了知者。

အထ ခေါ ဘဂဝါ ဗြဟ္မုနော စ အဇ္ဈေသနံ ဝိဒိတွာ သတ္တေသု စ ကာရုညတံ ပဋိစ္စ ဗုဒ္ဓစက္ခုနာ လောကံ ဝေါလောကေသိ. အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ ဗုဒ္ဓစက္ခုနာ လောကံ ဝေါလောကေန္တော သတ္တေ အပ္ပရဇက္ခေ မဟာရဇက္ခေ တိက္ခိန္ဒြိယေ မုဒိန္ဒြိယေ သွာကာရေ ဒွါကာရေ သုဝိညာပယေ ဒုဝိညာပယေ, အပ္ပေကစ္စေ ပရလောကဝဇ္ဇဘယဒဿာဝိနေ ဝိဟရန္တေ, အပ္ပေကစ္စေ န ပရလောကဝဇ္ဇဘယဒဿာဝိနေ [Pg.140] ဝိဟရန္တေ. သေယျထာပိ နာမ ဥပ္ပလိနိယံ ဝါ ပဒုမိနိယံ ဝါ ပုဏ္ဍရီကိနိယံ ဝါ အပ္ပေကစ္စာနိ ဥပ္ပလာနိ ဝါ ပဒုမာနိ ဝါ ပုဏ္ဍရီကာနိ ဝါ ဥဒကေ ဇာတာနိ ဥဒကေ သံဝဍ္ဎာနိ ဥဒကာနုဂ္ဂတာနိ အန္တော နိမုဂ္ဂပေါသီနိ, အပ္ပေကစ္စာနိ ဥပ္ပလာနိ ဝါ ပဒုမာနိ ဝါ ပုဏ္ဍရီကာနိ ဝါ ဥဒကေ ဇာတာနိ ဥဒကေ သံဝဍ္ဎာနိ သမောဒကံ ဌိတာနိ, အပ္ပေကစ္စာနိ ဥပ္ပလာနိ ဝါ ပဒုမာနိ ဝါ ပုဏ္ဍရီကာနိ ဝါ ဥဒကေ ဇာတာနိ ဥဒကေ သံဝဍ္ဎာနိ ဥဒကာ အစ္စုဂ္ဂမ္မ ဌိတာနိ အနုပလိတ္တာနိ ဥဒကေန; ဧဝမေဝ ဘဂဝါ ဗုဒ္ဓစက္ခုနာ လောကံ ဝေါလောကေန္တော အဒ္ဒသ သတ္တေ အပ္ပရဇက္ခေ မဟာရဇက္ခေ တိက္ခိန္ဒြိယေ မုဒိန္ဒြိယေ သွာကာရေ ဒွါကာရေ သုဝိညာပယေ ဒုဝိညာပယေ, အပ္ပေကစ္စေ ပရလောကဝဇ္ဇဘယဒဿာဝိနေ ဝိဟရန္တေ, အပ္ပေကစ္စေ န ပရလောကဝဇ္ဇဘယဒဿာဝိနေ ဝိဟရန္တေ. ဒိသွာန ဗြဟ္မာနံ သဟမ္ပတိံ ဂါထာယ ပစ္စဘာသိ –

于是，世尊了知梵天之劝请，并缘于对众生之悲悯，以佛眼(buddhacakkhu)遍观世间。世尊以佛眼遍观世间时，见到众生有少尘垢者、多尘垢者，利根者、钝根者，善相者、恶相者，易教化者、难教化者，一些见来世罪为畏而住者，以及一些不见来世罪为畏而住者。犹如在青莲池、红莲池或白莲池中，有些青莲、红莲或白莲，生于水中，长于水中，在水下受滋养而未出水面；有些青莲、红莲或白莲，生于水中，长于水中，住于与水面齐平；有些青莲、红莲或白莲，生于水中，长于水中，已出水面而住，不为水所沾染。正是如此，世尊以佛眼遍观世间时，见到众生有少尘垢者、多尘垢者，利根者、钝根者，善相者、恶相者，易教化者、难教化者，一些见来世罪为畏而住者，以及一些不见来世罪为畏而住者。见后，世尊以偈颂回答娑婆主(Sahampati)梵天：

‘‘အပါရုတာ တေသံ အမတဿ ဒွါရာ,ယေ သောတဝန္တော ပမုဉ္စန္တု သဒ္ဓံ;

ဝိဟိံသသညီ ပဂုဏံ န ဘာသိံ,ဓမ္မံ ပဏီတံ မနုဇေသု ဗြဟ္မေ’’တိ.

梵天啊，不死之门已为彼等开启，愿有耳者放出信心。因觉劳烦，我未曾于人间宣说此善巧、殊胜之法。

အထ ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ ‘‘ကတာဝကာသော ခေါမှိ ဘဂဝတာ ဓမ္မဒေသနာယာ’’တိ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

于是，娑婆主梵天想：“我已得到世尊为说法所作之许可。”便顶礼世尊，行右绕礼，即于其处隐没。

၂. ဂါရဝသုတ္တံ

2. 恭敬经

၁၇၃. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဥရုဝေလာယံ ဝိဟရတိ နဇ္ဇာ နေရဉ္ဇရာယ တီရေ အဇပါလနိဂြောဓမူလေ ပဌမာဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ. အထ ခေါ ဘဂဝတော ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘‘ဒုက္ခံ ခေါ အဂါရဝေါ ဝိဟရတိ အပ္ပတိဿော, ကံ နု ခွာဟံ သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ ဥပနိဿာယ ဝိဟရေယျ’’န္တိ?

173. 如是我闻：一时，世尊初成正觉，住于优楼频螺(Uruvelā)尼连禅河(Nerañjarā)畔，阿迦巴喇榕树(Ajapālanigrodha)下。尔时，世尊独处宴坐，心生此念：“无所崇敬，无所依止而住，实为痛苦。我当恭敬、尊重哪位沙门或婆罗门，依止而住呢？”

အထ [Pg.141] ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘အပရိပုဏ္ဏဿ ခေါ သီလက္ခန္ဓဿ ပါရိပူရိယာ အညံ သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ ဥပနိဿာယ ဝိဟရေယျံ. န ခေါ ပနာဟံ ပဿာမိ သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ အတ္တနာ သီလသမ္ပန္နတရံ အညံ သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ, ယမဟံ သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ ဥပနိဿာယ ဝိဟရေယျံ.

尔时，世尊生起此念：“为令尚未圆满的戒蕴得以圆满，我当恭敬、尊重另一位沙门或婆罗门，依止而住。然我于天、魔、梵世间，于沙门、婆罗门、天、人众中，实未见有戒行比我更圆满的另一位沙门或婆罗门，可令我恭敬、尊重，依止而住。”

‘‘အပရိပုဏ္ဏဿ ခေါ သမာဓိက္ခန္ဓဿ ပါရိပူရိယာ အညံ သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ ဥပနိဿာယ ဝိဟရေယျံ. န ခေါ ပနာဟံ ပဿာမိ သဒေဝကေ လောကေ…ပေ… အတ္တနာ သမာဓိသမ္ပန္နတရံ အညံ သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ, ယမဟံ သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ ဥပနိဿာယ ဝိဟရေယျံ.

“为令尚未圆满的定蕴得以圆满，我当恭敬、尊重另一位沙门或婆罗门，依止而住。然我于天、魔、梵世间……乃至……实未见有定力比我更圆满的另一位沙门或婆罗门，可令我恭敬、尊重，依止而住。”

‘‘အပရိပုဏ္ဏဿ ပညာက္ခန္ဓဿ ပါရိပူရိယာ အညံ သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ ဥပနိဿာယ ဝိဟရေယျံ. န ခေါ ပနာဟံ ပဿာမိ သဒေဝကေ…ပေ… အတ္တနာ ပညာသမ္ပန္နတရံ အညံ သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ, ယမဟံ သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ ဥပနိဿာယ ဝိဟရေယျံ.

“为令尚未圆满的慧蕴得以圆满，我当恭敬、尊重另一位沙门或婆罗门，依止而住。然我于天、魔、梵世间……乃至……实未见有智慧比我更圆满的另一位沙门或婆罗门，可令我恭敬、尊重，依止而住。”

‘‘အပရိပုဏ္ဏဿ ခေါ ဝိမုတ္တိက္ခန္ဓဿ ပါရိပူရိယာ အညံ သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ ဥပနိဿာယ ဝိဟရေယျံ. န ခေါ ပနာဟံ ပဿာမိ သဒေဝကေ…ပေ… အတ္တနာ ဝိမုတ္တိသမ္ပန္နတရံ အညံ သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ, ယမဟံ သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ ဥပနိဿာယ ဝိဟရေယျံ.

“为令尚未圆满的解脱蕴得以圆满，我当恭敬、尊重另一位沙门或婆罗门，依止而住。然我于天、魔、梵世间……乃至……实未见有解脱比我更圆满的另一位沙门或婆罗门，可令我恭敬、尊重，依止而住。”

‘‘အပရိပုဏ္ဏဿ ခေါ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနက္ခန္ဓဿ ပါရိပူရိယာ အညံ သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ ဥပနိဿာယ ဝိဟရေယျံ. န ခေါ ပနာဟံ ပဿာမိ သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ အတ္တနာ ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနသမ္ပန္နတရံ အညံ သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ, ယမဟံ သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ ဥပနိဿာယ ဝိဟရေယျံ. ယံနူနာဟံ ယွာယံ ဓမ္မော မယာ အဘိသမ္ဗုဒ္ဓေါ တမေဝ ဓမ္မံ သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ ဥပနိဿာယ ဝိဟရေယျ’’န္တိ.

“我这解脱知见蕴尚未圆满，为令其圆满，我当恭敬、尊重、依止另一位沙门或婆罗门而住。然而，在有天神、魔罗、梵天的世界里，在有沙门、婆罗门、天神、人类的众生中，我未见到任何一位沙门或婆罗门，其解脱知见比我更圆满，而我能恭敬、尊重、依止他而住。我何不恭敬、尊重、依止此法——即我所正等觉之法而住呢？”

အထ ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ ဘဂဝတော စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ ဧဝမေဝ – ဗြဟ္မလောကေ အန္တရဟိတော ဘဂဝတော ပုရတော ပါတုရဟောသိ. အထ ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧဝမေတံ, ဘဂဝါ, ဧဝမေတံ, သုဂတ! ယေပိ တေ, ဘန္တေ, အဟေသုံ အတီတမဒ္ဓါနံ အရဟန္တော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓါ, တေပိ [Pg.142] ဘဂဝန္တော ဓမ္မညေဝ သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ ဥပနိဿာယ ဝိဟရိံသု; ယေပိ တေ, ဘန္တေ, ဘဝိဿန္တိ အနာဂတမဒ္ဓါနံ အရဟန္တော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓါ တေပိ ဘဂဝန္တော ဓမ္မညေဝ သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ ဥပနိဿာယ ဝိဟရိဿန္တိ. ဘဂဝါပိ, ဘန္တေ, ဧတရဟိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဓမ္မညေဝ သက္ကတွာ ဂရုံ ကတွာ ဥပနိဿာယ ဝိဟရတူ’’တိ. ဣဒမဝေါစ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ, ဣဒံ ဝတွာ အထာပရံ ဧတဒဝေါစ –

尔时，娑婆主梵天(Brahmā Sahampati)以心了知世尊心中所思，犹如力士屈臂即伸、伸臂即屈，瞬间从梵天界消失，显现在世尊面前。其后，娑婆主梵天将上衣偏袒一肩，向世尊合掌，对世尊说此言：“诚然，世尊！诚然，善逝！大德，过去世的阿罗汉、正等觉者，彼诸世尊亦是恭敬、尊重、依止于法而住。大德，未来世的阿罗汉、正等觉者，彼诸世尊亦将恭敬、尊重、依止于法而住。大德，现今的世尊是阿罗汉、正等觉者，亦请恭敬、尊重、依止于法而住。”娑婆主梵天说了此言。说完此言后，又进一步说道：

‘‘ယေ စ အတီတာ သမ္ဗုဒ္ဓါ, ယေ စ ဗုဒ္ဓါ အနာဂတာ;

ယော စေတရဟိ သမ္ဗုဒ္ဓေါ, ဗဟူနံ သောကနာသနော.

“过去诸正觉，未来诸佛陀，以及现在之正觉，能灭众生之忧恼。

‘‘သဗ္ဗေ သဒ္ဓမ္မဂရုနော, ဝိဟံသု ဝိဟရန္တိ စ;

တထာပိ ဝိဟရိဿန္တိ, ဧသာ ဗုဒ္ဓါန ဓမ္မတာ.

“悉皆尊重于正法，过去住、现在住，未来亦将如是住，此是诸佛之法性。

‘‘တသ္မာ ဟိ အတ္တကာမေန, မဟတ္တမဘိကင်္ခတာ;

သဒ္ဓမ္မော ဂရုကာတဗ္ဗော, သရံ ဗုဒ္ဓါန သာသန’’န္တိ.

是故，为己利者、希求伟大者，当忆念诸佛之教而敬重正法。

၃. ဗြဟ္မဒေဝသုတ္တံ

3. 梵提婆经

၁၇၄. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရိဿာ ဗြာဟ္မဏိယာ ဗြဟ္မဒေဝေါ နာမ ပုတ္တော ဘဂဝတော သန္တိကေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော ဟောတိ.

174. 如是我闻。一时，世尊住在舍卫城(Sāvatthī)的祇陀林给孤独园。当时，某位婆罗门女有一位名叫梵提婆(Brahmadeva)的儿子，已在世尊座下从在家出家，过无家生活。

အထ ခေါ အာယသ္မာ ဗြဟ္မဒေဝေါ ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော နစိရဿေဝ – ယဿတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ, တဒနုတ္တရံ ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာသိ. ‘‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’’တိ အဗ္ဘညာသိ. အညတရော စ ပနာယသ္မာ ဗြဟ္မဒေဝေါ အရဟတံ အဟောသိ.

于是，具寿梵提婆独自、隐居、不放逸、热忱、精勤而住，不久即为良家子所以正确地从在家出家、过无家生活之目的——那无上的梵行终极——于现法中亲身以证智了知、作证、具足而住。他了知：“生已尽，梵行已立，所作已作，不再有此存在。”具寿梵提婆于是成为阿罗汉之一。

အထ ခေါ အာယသ္မာ ဗြဟ္မဒေဝေါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ သာဝတ္ထိံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. သာဝတ္ထိယံ သပဒါနံ ပိဏ္ဍာယ စရမာနော ယေန သကမာတု နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မတော ဗြဟ္မဒေဝဿ မာတာ ဗြာဟ္မဏီ ဗြဟ္မုနော အာဟုတိံ နိစ္စံ ပဂ္ဂဏှာတိ[Pg.143]. အထ ခေါ ဗြဟ္မုနော သဟမ္ပတိဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ အာယသ္မတော ဗြဟ္မဒေဝဿ မာတာ ဗြာဟ္မဏီ ဗြဟ္မုနော အာဟုတိံ နိစ္စံ ပဂ္ဂဏှာတိ. ယံနူနာဟံ တံ ဥပသင်္ကမိတွာ သံဝေဇေယျ’’န္တိ. အထ ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ, ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ ဧဝမေဝ – ဗြဟ္မလောကေ အန္တရဟိတော အာယသ္မတော ဗြဟ္မဒေဝဿ မာတု နိဝေသနေ ပါတုရဟောသိ. အထ ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ ဝေဟာသံ ဌိတော အာယသ္မတော ဗြဟ္မဒေဝဿ မာတရံ ဗြာဟ္မဏိံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

于是，具寿梵提婆于上午时分，着衣持钵，进入舍卫城乞食。在舍卫城次第乞食时，他来到自己母亲的住所。当时，具寿梵提婆的母亲，那位婆罗门女，经常为梵天举行祭祀。那时，娑婆主梵天(Brahmā Sahampati)心想：“这位具寿梵提婆的母亲，那位婆罗门女，经常为梵天举行祭祀。我何不去到她那里触动她呢？”于是，娑婆主梵天——犹如强壮的男子伸直弯曲的手臂，或弯曲伸直的手臂——就在梵天世界消失，出现在具寿梵提婆母亲的住所。然后，娑婆主梵天停留在空中，以偈颂对具寿梵提婆的母亲，那位婆罗门女说：

‘‘ဒူရေ ဣတော ဗြာဟ္မဏိ ဗြဟ္မလောကော,ယဿာဟုတိံ ပဂ္ဂဏှာသိ နိစ္စံ;

နေတာဒိသော ဗြာဟ္မဏိ ဗြဟ္မဘက္ခော,ကိံ ဇပ္ပသိ ဗြဟ္မပထံ အဇာနံ.

“婆罗门女，梵天世界离此遥远，你恒常为他献上供奉；婆罗门女，梵天的食物非如此，不知梵天之道，你为何喃喃自语？”

‘‘ဧသော ဟိ တေ ဗြာဟ္မဏိ ဗြဟ္မဒေဝေါ,နိရူပဓိကော အတိဒေဝပတ္တော;

အကိဉ္စနော ဘိက္ခု အနညပေါသီ,ယော တေ သော ပိဏ္ဍာယ ဃရံ ပဝိဋ္ဌော.

“婆罗门女，这才是你的梵提婆(Brahmadeva)，他无有执取，已超越诸天。这位一无所有的比丘不扶养他人，他正是为乞食而进入你家的那位。”

‘‘အာဟုနေယျော ဝေဒဂု ဘာဝိတတ္တော,နရာနံ ဒေဝါနဉ္စ ဒက္ခိဏေယျော;

ဗာဟိတွာ ပါပါနိ အနူပလိတ္တော,ဃာသေသနံ ဣရိယတိ သီတိဘူတော.

“应受供养，通达圣智，善修其身，为人天福田。已除诸恶，无所染著，已得清凉，为食而行。”

‘‘န တဿ ပစ္ဆာ န ပုရတ္ထမတ္ထိ,သန္တော ဝိဓူမော အနိဃော နိရာသော;

နိက္ခိတ္တဒဏ္ဍော တသထာဝရေသု,သော တျာဟုတိံ ဘုဉ္ဇတု အဂ္ဂပိဏ္ဍံ.

“他无后亦无前，寂静、无烟、无恼、无求。于众生无论动摇或不动摇者，他已放下刀杖；让他享用你的供养，这最上的献食。”

‘‘ဝိသေနိဘူတော ဥပသန္တစိတ္တော,နာဂေါဝ ဒန္တော စရတိ အနေဇော;

ဘိက္ခု သုသီလော သုဝိမုတ္တစိတ္တော,သော တျာဟုတိံ ဘုဉ္ဇတု အဂ္ဂပိဏ္ဍံ.

“他已遣散诸军，内心寂静，如已调伏的龙象，无有动摇而行。这位比丘善持戒律，心善解脱；让他享用你的供养，这最上的献食。”

‘‘တသ္မိံ [Pg.144] ပသန္နာ အဝိကမ္ပမာနာ,ပတိဋ္ဌပေဟိ ဒက္ခိဏံ ဒက္ခိဏေယျေ;

ကရောဟိ ပုညံ သုခမာယတိကံ,ဒိသွာ မုနိံ ဗြာဟ္မဏိ ဩဃတိဏ္ဏ’’န္တိ.

“婆罗门女，既见渡越暴流的牟尼，当于此应供者，以不动摇的净信，安置你的供养，为你未来之安乐，行此福德。”

‘‘တသ္မိံ ပသန္နာ အဝိကမ္ပမာနာ,ပတိဋ္ဌပေသိ ဒက္ခိဏံ ဒက္ခိဏေယျေ;

အကာသိ ပုညံ သုခမာယတိကံ,ဒိသွာ မုနိံ ဗြာဟ္မဏီ ဩဃတိဏ္ဏ’’န္တိ.

“婆罗门女既见渡越暴流的牟尼，便对此应供者，生起不动摇的净信，安置了她的供养，为她未来之安乐，行了此福德。”

၄. ဗကဗြဟ္မသုတ္တံ

4. 婆迦梵天经

၁၇၅. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဗကဿ ဗြဟ္မုနော ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ – ‘‘ဣဒံ နိစ္စံ, ဣဒံ ဓုဝံ, ဣဒံ သဿတံ, ဣဒံ ကေဝလံ, ဣဒံ အစဝနဓမ္မံ, ဣဒဉှိ န ဇာယတိ န ဇီယတိ န မီယတိ န စဝတိ န ဥပပဇ္ဇတိ, ဣတော စ ပနညံ ဥတ္တရိံ နိဿရဏံ နတ္ထီ’’တိ.

175. 如是我闻。一时，世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇陀林给孤独(Anāthapiṇḍika)园。当时，婆迦(Baka)梵天生起这样的邪见：“此是常，此是恒，此是永恒，此是圆满，此是不变法。于此，实无生、无老、无死、无逝、无再生，且无有从此更高之出离。”

အထ ခေါ ဘဂဝါ ဗကဿ ဗြဟ္မုနော စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ, ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ ဧဝမေဝ – ဇေတဝနေ အန္တရဟိတော တသ္မိံ ဗြဟ္မလောကေ ပါတုရဟောသိ. အဒ္ဒသာ ခေါ ဗကော ဗြဟ္မာ ဘဂဝန္တံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ. ဒိသွာန ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧဟိ ခေါ မာရိသ, သွာဂတံ တေ, မာရိသ! စိရဿံ ခေါ မာရိသ! ဣမံ ပရိယာယမကာသိ ယဒိဒံ ဣဓာဂမနာယ. ဣဒဉှိ, မာရိသ, နိစ္စံ, ဣဒံ ဓုဝံ, ဣဒံ သဿတံ, ဣဒံ ကေဝလံ, ဣဒံ အစဝနဓမ္မံ, ဣဒဉှိ န ဇာယတိ န ဇီယတိ န မီယတိ န စဝတိ န ဥပပဇ္ဇတိ. ဣတော စ ပနညံ ဥတ္တရိ နိဿရဏံ နတ္ထီ’’တိ.

那时，世尊以心了知巴卡(Baka)梵天的心之所思，犹如强壮之人屈臂或伸臂，就在祇陀林(Jetavana)隐没，而显现于那梵天界。巴卡梵天遥见世尊前来，见到后，对世尊说：“来，贤友！贤友，善来！贤友，你真是久远，才造作此番机缘来到这里。贤友，此是常，此是坚固，此是恒常，此是圆满，此是不变易法。于此，不生、不老、不死、不逝、不再生。从此再无其他更上的出离。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘဂဝါ ဗကံ ဗြဟ္မာနံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဝိဇ္ဇာဂတော ဝတ, ဘော, ဗကော ဗြဟ္မာ; အဝိဇ္ဇာဂတော ဝတ, ဘော, ဗကော ဗြဟ္မာ. ယတြ [Pg.145] ဟိ နာမ အနိစ္စံယေဝ သမာနံ နိစ္စန္တိ ဝက္ခတိ, အဓုဝံယေဝ သမာနံ ဓုဝန္တိ ဝက္ခတိ, အသဿတံယေဝ သမာနံ သဿတန္တိ ဝက္ခတိ, အကေဝလံယေဝ သမာနံ ကေဝလန္တိ ဝက္ခတိ, စဝနဓမ္မံယေဝ သမာနံ အစဝနဓမ္မန္တိ ဝက္ခတိ. ယတ္ထ စ ပန ဇာယတိ စ ဇီယတိ စ မီယတိ စ စဝတိ စ ဥပပဇ္ဇတိ စ, တဉ္စ တထာ ဝက္ခတိ – ‘ဣဒဉှိ န ဇာယတိ န ဇီယတိ န မီယတိ န စဝတိ န ဥပပဇ္ဇတိ’. သန္တဉ္စ ပနညံ ဥတ္တရိ နိဿရဏံ, ‘နတ္ထညံ ဥတ္တရိ နိဿရဏ’န္တိ ဝက္ခတီ’’တိ.

听他这样说后，世尊对巴卡梵天说：“唉，诸位，巴卡梵天已陷入无明！唉，诸位，巴卡梵天已陷入无明！他竟将无常说成是常，将不坚固说成是坚固，将不恒常说成是恒常，将不圆满说成是圆满，将变易法说成是不变易法。并且，在有生、老、死、逝、再生之处，他却那样说：‘于此，不生、不老、不死、不逝、不再生。’明明有其他更上的出离，他却说：‘没有其他更上的出离。’”

‘‘ဒွါသတ္တတိ ဂေါတမ ပုညကမ္မာ,ဝသဝတ္တိနော ဇာတိဇရံ အတီတာ;

အယမန္တိမာ ဝေဒဂူ ဗြဟ္မုပပတ္တိ,အသ္မာဘိဇပ္ပန္တိ ဇနာ အနေကာ’’တိ.

“乔达摩(Gotama)，我们七十二位福业者，已得自在，超越生老。此是通达明智者的最终梵天生，无数人们都向往我们。”

‘‘အပ္ပဉှိ ဧတံ န ဟိ ဒီဃမာယု,ယံ တွံ ဗက မညသိ ဒီဃမာယုံ;

သတံ သဟဿာနံ နိရဗ္ဗုဒါနံ,အာယုံ ပဇာနာမိ တဝါဟံ ဗြဟ္မေ’’တိ.

“巴卡，你所认为的长寿，其实很短，并不长久。梵天啊，我了知你的寿命，有十万个尼罗部陀(nirabbuda)之久。”

‘‘အနန္တဒဿီ ဘဂဝါဟမသ္မိ,ဇာတိဇရံ သောကမုပါတိဝတ္တော;

ကိံ မေ ပုရာဏံ ဝတသီလဝတ္တံ,အာစိက္ခ မေ တံ ယမဟံ ဝိဇညာ’’တိ.

“世尊，您说您是无边见者，已超越生、老与忧；我往昔的戒行是什么？请为我说明，让我得以了知。”

‘‘ယံ တွံ အပါယေသိ ဗဟူ မနုဿေ,ပိပါသိတေ ဃမ္မနိ သမ္ပရေတေ;

တံ တေ ပုရာဏံ ဝတသီလဝတ္တံ,သုတ္တပ္ပဗုဒ္ဓေါဝ အနုဿရာမိ.

“你曾让许多在夏日为热恼干渴所苦的人们饮水；那便是你往昔的戒行，我忆起此事，如从睡梦中醒来。

‘‘ယံ ဧဏိကူလသ္မိံ ဇနံ ဂဟီတံ,အမောစယီ ဂယှကံ နီယမာနံ;

တံ တေ ပုရာဏံ ဝတသီလဝတ္တံ,သုတ္တပ္ပဗုဒ္ဓေါဝ အနုဿရာမိ.

“在名为Eṇikula的恒河岸边，你解救了被掳走的人们；那便是你往昔的戒行，我忆起此事，如从睡梦中醒来。

‘‘ဂင်္ဂါယ [Pg.146] သောတသ္မိံ ဂဟီတနာဝံ,လုဒ္ဒေန နာဂေန မနုဿကမျာ;

ပမောစယိတ္ထ ဗလသာ ပသယှ,တံ တေ ပုရာဏံ ဝတသီလဝတ္တံ,သုတ္တပ္ပဗုဒ္ဓေါဝ အနုဿရာမိ.

“在恒河的激流中，船只被凶残的那伽(nāga)出于害人之心而攫住；你以力量强行将之解救，那便是你往昔的戒行，我忆起此事，如从睡梦中醒来。

‘‘ကပ္ပော စ တေ ဗဒ္ဓစရော အဟောသိံ,သမ္ဗုဒ္ဓိမန္တံ ဝတိနံ အမညိ;

တံ တေ ပုရာဏံ ဝတသီလဝတ္တံ,သုတ္တပ္ပဗုဒ္ဓေါဝ အနုဿရာမီ’’တိ.

“我曾是你的弟子，名为迦波(Kappa)，我曾认为你是有正智、持戒行者；那便是你往昔的戒行，我忆起此事，如从睡梦中醒来。”

‘‘အဒ္ဓါ ပဇာနာသိ မမေတမာယုံ,အညေပိ ဇာနာသိ တထာ ဟိ ဗုဒ္ဓေါ;

တထာ ဟိ တျာယံ ဇလိတာနုဘာဝေါ,ဩဘာသယံ တိဋ္ဌတိ ဗြဟ္မလောက’’န္တိ.

“您确实了知我的寿命，也了知其他事，因为您是佛陀；正因如此，您这炽盛的威力，持续照耀着梵天界。”

၅. အညတရဗြဟ္မသုတ္တံ

5. 某梵天经

၁၇၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရဿ ဗြဟ္မုနော ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ – ‘‘နတ္ထိ သော သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ယော ဣဓ အာဂစ္ဆေယျာ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ တဿ ဗြဟ္မုနော စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော…ပေ… တသ္မိံ ဗြဟ္မလောကေ ပါတုရဟောသိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ တဿ ဗြဟ္မုနော ဥပရိ ဝေဟာသံ ပလ္လင်္ကေန နိသီဒိ တေဇောဓာတုံ သမာပဇ္ဇိတွာ.

176. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。当时，某位梵天生起了这样的恶见：“没有任何沙门或婆罗门能来到此地。”于是，世尊以心了知那位梵天的心中思念后，犹如一个强壮有力的人……（省略）……在那个梵天界显现。其后，世尊在那位梵天的上方虚空中，进入火界定，结跏趺坐。

အထ ခေါ အာယသ္မတော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကဟံ နု ခေါ ဘဂဝါ ဧတရဟိ ဝိဟရတီ’’တိ? အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဘဂဝန္တံ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန တဿ ဗြဟ္မုနော ဥပရိ ဝေဟာသံ ပလ္လင်္ကေန နိသိန္နံ တေဇောဓာတုံ သမာပန္နံ. ဒိသွာန – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ, ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ ဧဝမေဝ – ဇေတဝနေ အန္တရဟိတော တသ္မိံ ဗြဟ္မလောကေ ပါတုရဟောသိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော [Pg.147] ပုရတ္ထိမံ ဒိသံ နိဿာယ တဿ ဗြဟ္မုနော ဥပရိ ဝေဟာသံ ပလ္လင်္ကေန နိသီဒိ တေဇောဓာတုံ သမာပဇ္ဇိတွာ နီစတရံ ဘဂဝတော.

于是，具寿大目犍连生此心念：“如今世尊住于何处？”具寿大目犍连以清净、超人之天眼，见世尊于彼梵天之上方虚空中结跏趺坐，入火界定。见已，犹如力士伸出已屈之臂，或屈入已伸之臂，如是于祇陀林隐没，现于彼梵天界。于是，具寿大目犍连依于东方，在彼梵天之上方虚空中，于世尊下方结跏趺坐，入火界定。

အထ ခေါ အာယသ္မတော မဟာကဿပဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကဟံ နု ခေါ ဘဂဝါ ဧတရဟိ ဝိဟရတီ’’တိ? အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ ဘဂဝန္တံ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ…ပေ… ဒိသွာန – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော…ပေ… ဧဝမေဝ – ဇေတဝနေ အန္တရဟိတော တသ္မိံ ဗြဟ္မလောကေ ပါတုရဟောသိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ ဒက္ခိဏံ ဒိသံ နိဿာယ တဿ ဗြဟ္မုနော ဥပရိ ဝေဟာသံ ပလ္လင်္ကေန နိသီဒိ တေဇောဓာတုံ သမာပဇ္ဇိတွာ နီစတရံ ဘဂဝတော.

于是，具寿大迦叶生此心念：“如今世尊住于何处？”具寿大迦叶以清净、超人之天眼，见世尊于彼梵天之上方虚空中结跏趺坐，入火界定。见已，犹如力士……（中略）……如是于祇陀林隐没，现于彼梵天界。于是，具寿大迦叶依于南方，在彼梵天之上方虚空中，于世尊下方结跏趺坐，入火界定。

အထ ခေါ အာယသ္မတော မဟာကပ္ပိနဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကဟံ နု ခေါ ဘဂဝါ ဧတရဟိ ဝိဟရတီ’’တိ? အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကပ္ပိနော ဘဂဝန္တံ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ…ပေ… တေဇောဓာတုံ သမာပန္နံ. ဒိသွာန – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော…ပေ… ဧဝမေဝ – ဇေတဝနေ အန္တရဟိတော တသ္မိံ ဗြဟ္မလောကေ ပါတုရဟောသိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကပ္ပိနော ပစ္ဆိမံ ဒိသံ နိဿာယ တဿ ဗြဟ္မုနော ဥပရိ ဝေဟာသံ ပလ္လင်္ကေန နိသီဒိ တေဇောဓာတုံ သမာပဇ္ဇိတွာ နီစတရံ ဘဂဝတော.

于是，具寿摩诃劫宾那(Mahākappina)生此心念：“如今世尊住于何处？”具寿摩诃劫宾那以清净、超人之天眼，见世尊于彼梵天之上方虚空中结跏趺坐，入火界定。见已，犹如力士……（中略）……如是于祇陀林隐没，现于彼梵天界。于是，具寿摩诃劫宾那依于西方，在彼梵天之上方虚空中，于世尊下方结跏趺坐，入火界定。

အထ ခေါ အာယသ္မတော အနုရုဒ္ဓဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကဟံ နု ခေါ ဘဂဝါ ဧတရဟိ ဝိဟရတီ’’တိ? အဒ္ဒသာ ခေါ အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ…ပေ… တေဇောဓာတုံ သမာပန္နံ. ဒိသွာန – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော…ပေ… တသ္မိံ ဗြဟ္မလောကေ ပါတုရဟောသိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ ဥတ္တရံ ဒိသံ နိဿာယ တဿ ဗြဟ္မုနော ဥပရိ ဝေဟာသံ ပလ္လင်္ကေန နိသီဒိ တေဇောဓာတုံ သမာပဇ္ဇိတွာ နီစတရံ ဘဂဝတော.

尔时，具寿阿那律(Anuruddha)生起此念：“如今世尊住于何处？”具寿阿那律看见世尊……已入火界定。看见后——譬如强壮之人……——于彼梵界中显现。尔时，具寿阿那律依于北方，于彼梵天之上方虚空中，比世尊更低地，入火界定，结跏趺坐而住。

အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော တံ ဗြဟ္မာနံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

尔时，具寿大目犍连(Mahāmoggallāna)以偈颂对彼梵天说：

‘‘အဇ္ဇာပိ တေ အာဝုသော သာ ဒိဋ္ဌိ, ယာ တေ ဒိဋ္ဌိ ပုရေ အဟု;

ပဿသိ ဝီတိဝတ္တန္တံ, ဗြဟ္မလောကေ ပဘဿရ’’န္တိ.

“贤友，你往昔所持之见，如今依然持有吗？你可见到梵界中超越一切的光辉吗？”

‘‘န မေ မာရိသ သာ ဒိဋ္ဌိ, ယာ မေ ဒိဋ္ဌိ ပုရေ အဟု;

ပဿာမိ ဝီတိဝတ္တန္တံ, ဗြဟ္မလောကေ ပဘဿရံ;

သွာဟံ အဇ္ဇ ကထံ ဝဇ္ဇံ, အဟံ နိစ္စောမှိ သဿတော’’တိ.

“尊者，我往昔所持之见，如今已不复持有。我见到梵界中超越一切的光辉。如此，我今日怎会说‘我是常，我是恒’呢？”

အထ [Pg.148] ခေါ ဘဂဝါ တံ ဗြဟ္မာနံ သံဝေဇေတွာ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ, ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ ဧဝမေဝ – တသ္မိံ ဗြဟ္မလောကေ အန္တရဟိတော ဇေတဝနေ ပါတုရဟောသိ. အထ ခေါ သော ဗြဟ္မာ အညတရံ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇံ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧဟိ တွံ, မာရိသ, ယေနာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော တေနုပသင်္ကမ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ဧဝံ ဝဒေဟိ – ‘အတ္ထိ နု ခေါ, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, အညေပိ တဿ ဘဂဝတော သာဝကာ ဧဝံမဟိဒ္ဓိကာ ဧဝံမဟာနုဘာဝါ; သေယျထာပိ ဘဝံ မောဂ္ဂလ္လာနော ကဿပေါ ကပ္ပိနော အနုရုဒ္ဓေါ’’’တိ? ‘‘ဧဝံ, မာရိသာ’’တိ ခေါ သော ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇော တဿ ဗြဟ္မုနော ပဋိဿုတွာ ယေနာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အတ္ထိ နု ခေါ, မာရိသ မောဂ္ဂလ္လာန, အညေပိ တဿ ဘဂဝတော သာဝကာ ဧဝံမဟိဒ္ဓိကာ ဧဝံမဟာနုဘာဝါ; သေယျထာပိ ဘဝံ မောဂ္ဂလ္လာနော ကဿပေါ ကပ္ပိနော အနုရုဒ္ဓေါ’’တိ? အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော တံ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

尔时，世尊令那位梵天警醒后，犹如强壮的男子伸出弯曲的手臂，或收回伸出的手臂一般，从那个梵天界消失，出现在祇陀林。尔时，那位梵天对某位梵众天说：“来，贤友，你到具寿大目犍连所在之处；去到后，对具寿大目犍连这样说：‘贤友目犍连，那位世尊是否还有其他像尊者目犍连、尊者迦叶、尊者劫宾那(Kappina)、尊者阿那律这样有大神力、大威势的弟子？’”“是的，贤友。”那位梵众天应诺了那位梵天后，便去到具寿大目犍连所在之处；去到后，对具寿大目犍连说了这番话：“贤友目犍连，那位世尊是否还有其他像尊者目犍连、尊者迦叶、尊者劫宾那、尊者阿那律这样有大神力、大威势的弟子？”于是，具寿大目犍连以偈颂对那位梵众天说：

‘‘တေဝိဇ္ဇာ ဣဒ္ဓိပတ္တာ စ, စေတောပရိယာယကောဝိဒါ;

ခီဏာသဝါ အရဟန္တော, ဗဟူ ဗုဒ္ဓဿ သာဝကာ’’တိ.

“佛陀的弟子众多，皆是具足三明、已得神通、善巧他心智的漏尽阿罗汉。”

အထ ခေါ သော ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇော အာယသ္မတော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနဿ ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိတွာ အနုမောဒိတွာ ယေန သော ဗြဟ္မာ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ဗြဟ္မာနံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အာယသ္မာ မာရိသ, မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဧဝမာဟ –

尔时，那位梵众天对具寿大目犍连所说的话随喜、赞叹后，便去到那位梵天所在之处；去到后，对那位梵天这样说：“贤友，具寿大目犍连是这样说的——

‘‘တေဝိဇ္ဇာ ဣဒ္ဓိပတ္တာ စ, စေတောပရိယာယကောဝိဒါ;

ခီဏာသဝါ အရဟန္တော, ဗဟူ ဗုဒ္ဓဿ သာဝကာ’’တိ.

“佛陀的弟子众多，皆是具足三明、已得神通、善巧他心智的漏尽阿罗汉。”’

ဣဒမဝေါစ သော ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇော. အတ္တမနော စ သော ဗြဟ္မာ တဿ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇဿ ဘာသိတံ အဘိနန္ဒီတိ.

那位梵众天说了这番话。那位梵天心满意足，对那位梵众天所说的话感到欢喜。

၆. ဗြဟ္မလောကသုတ္တံ

6. 梵天界经

၁၇၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ ဒိဝါဝိဟာရဂတော ဟောတိ ပဋိသလ္လီနော. အထ ခေါ သုဗြဟ္မာ စ ပစ္စေကဗြဟ္မာ သုဒ္ဓါဝါသော [Pg.149] စ ပစ္စေကဗြဟ္မာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ပစ္စေကံ ဒွါရဗာဟံ ဥပနိဿာယ အဋ္ဌံသု. အထ ခေါ သုဗြဟ္မာ ပစ္စေကဗြဟ္မာ သုဒ္ဓါဝါသံ ပစ္စေကဗြဟ္မာနံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အကာလော ခေါ တာဝ, မာရိသ, ဘဂဝန္တံ ပယိရုပါသိတုံ; ဒိဝါဝိဟာရဂတော ဘဂဝါ ပဋိသလ္လီနော စ. အသုကော စ ဗြဟ္မလောကော ဣဒ္ဓေါ စေဝ ဖီတော စ, ဗြဟ္မာ စ တတြ ပမာဒဝိဟာရံ ဝိဟရတိ. အာယာမ, မာရိသ, ယေန သော ဗြဟ္မလောကော တေနုပသင်္ကမိဿာမ; ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ဗြဟ္မာနံ သံဝေဇေယျာမာ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, မာရိသာ’’တိ ခေါ သုဒ္ဓါဝါသော ပစ္စေကဗြဟ္မာ သုဗြဟ္မုနော ပစ္စေကဗြဟ္မုနော ပစ္စဿောသိ.

177. 舍卫城因缘。当时，世尊于日间独处静坐。这时，苏布拉玛(Subrahmā)独觉梵天和净居(Suddhāvāsa)独觉梵天来到世尊之处；抵达后，各自倚门框而立。于是，苏布拉玛独觉梵天对净居独觉梵天这样说：“贤友，现在还不是拜见世尊的时候，世尊正在日间独处静坐。另有某梵天界，既有威力又繁盛，但那里的梵天却住于放逸。来吧，贤友，我们到那个梵天界去；抵达后，去使那位梵天悚动。”“好的，贤友。”净居独觉梵天应诺了苏布拉玛独觉梵天。

အထ ခေါ သုဗြဟ္မာ စ ပစ္စေကဗြဟ္မာ သုဒ္ဓါဝါသော စ ပစ္စေကဗြဟ္မာ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော…ပေ… ဧဝမေဝ – ဘဂဝတော ပုရတော အန္တရဟိတာ တသ္မိံ ဗြဟ္မလောကေ ပါတုရဟေသုံ. အဒ္ဒသာ ခေါ သော ဗြဟ္မာ တေ ဗြဟ္မာနော ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တေ. ဒိသွာန တေ ဗြဟ္မာနော ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဟန္ဒ ကုတော နု တုမှေ, မာရိသာ, အာဂစ္ဆထာ’’တိ? ‘‘အာဂတာ ခေါ မယံ, မာရိသ, အမှ တဿ ဘဂဝတော သန္တိကာ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ. ဂစ္ဆေယျာသိ ပန တွံ, မာရိသ, တဿ ဘဂဝတော ဥပဋ္ဌာနံ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿာ’’တိ?

于是，苏布拉玛独觉梵天和净居独觉梵天，犹如强壮的男子……（中略）……一般，在世尊面前消失，出现在那个梵天界。那位梵天远远地看见他们前来。看见后，他对那些梵天说：“来，贤友们，你们从哪里来？”“贤友，我们是从那位世尊、阿罗汉、正等觉者那里来的。贤友，你也应当去侍奉那位世尊、阿罗汉、正等觉者。”

ဧဝံ ဝုတ္တော ခေါ သော ဗြဟ္မာ တံ ဝစနံ အနဓိဝါသေန္တော သဟဿက္ခတ္တုံ အတ္တာနံ အဘိနိမ္မိနိတွာ သုဗြဟ္မာနံ ပစ္စေကဗြဟ္မာနံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပဿသိ မေ နော တွံ, မာရိသ, ဧဝရူပံ ဣဒ္ဓါနုဘာဝ’’န္တိ? ‘‘ပဿာမိ ခေါ တျာဟံ, မာရိသ, ဧဝရူပံ ဣဒ္ဓါနုဘာဝ’’န္တိ. ‘‘သော ခွာဟံ, မာရိသ, ဧဝံမဟိဒ္ဓိကော ဧဝံမဟာနုဘာဝေါ ကဿ အညဿ သမဏဿ ဝါ ဗြာဟ္မဏဿ ဝါ ဥပဋ္ဌာနံ ဂမိဿာမီ’’တိ?

被如是说后，那位梵天不忍其言，化现自身一千次，对苏婆罗门(Subrahmā)独觉梵天说：“贤友，你可见我如是神通威力？”“贤友，我实见你如是神通威力。”“贤友，我具如此大神力、大威力，又岂会去侍奉其他任何沙门或婆罗门？”

အထ ခေါ သုဗြဟ္မာ ပစ္စေကဗြဟ္မာ ဒွိသဟဿက္ခတ္တုံ အတ္တာနံ အဘိနိမ္မိနိတွာ တံ ဗြဟ္မာနံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပဿသိ မေ နော တွံ, မာရိသ, ဧဝရူပံ ဣဒ္ဓါနုဘာဝ’’န္တိ? ‘‘ပဿာမိ ခေါ တျာဟံ, မာရိသ, ဧဝရူပံ ဣဒ္ဓါနုဘာဝ’’န္တိ. ‘‘တယာ စ ခေါ, မာရိသ, မယာ စ သွေဝ ဘဂဝါ မဟိဒ္ဓိကတရော စေဝ မဟာနုဘာဝတရော စ. ဂစ္ဆေယျာသိ တွံ, မာရိသ, တဿ ဘဂဝတော ဥပဋ္ဌာနံ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿာ’’တိ? အထ ခေါ သော ဗြဟ္မာ သုဗြဟ္မာနံ ပစ္စေကဗြဟ္မာနံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

尔时，苏婆罗门(Subrahmā)独觉梵天化现自身两千次，对那位梵天说：“贤友，你可见我如是神通威力？”“贤友，我实见你如是神通威力。”“然而，贤友，与你我相比，那位世尊实为更具大神力、更大威力者。你应去侍奉那位世尊、阿罗汉、正等觉者。”于是，那位梵天以偈颂对苏婆罗门独觉梵天说：

‘‘တယော [Pg.150] သုပဏ္ဏာ စတုရော စ ဟံသာ,ဗျဂ္ဃီနိသာ ပဉ္စသတာ စ ဈာယိနော;

တယိဒံ ဝိမာနံ ဇလတေ စ ဗြဟ္မေ,ဩဘာသယံ ဥတ္တရဿံ ဒိသာယ’’န္တိ.

“梵天啊，我这禅修者的天宫中，有三百金翅鸟、四百天鹅、五百虎形兽；此天宫正闪耀，光照于北方。”

‘‘ကိဉ္စာပိ တေ တံ ဇလတေ ဝိမာနံ,ဩဘာသယံ ဥတ္တရဿံ ဒိသာယံ;

ရူပေ ရဏံ ဒိသွာ သဒါ ပဝေဓိတံ,တသ္မာ န ရူပေ ရမတီ သုမေဓော’’တိ.

“纵然你的天宫闪耀，照耀北方；然见色中有过患，见其恒常颤动，是故智者不乐于色。”

အထ ခေါ သုဗြဟ္မာ စ ပစ္စေကဗြဟ္မာ သုဒ္ဓါဝါသော စ ပစ္စေကဗြဟ္မာ တံ ဗြဟ္မာနံ သံဝေဇေတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယိံသု. အဂမာသိ စ ခေါ သော ဗြဟ္မာ အပရေန သမယေန ဘဂဝတော ဥပဋ္ဌာနံ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿာတိ.

尔时，苏婆罗门(Subrahmā)独觉梵天与净居(Suddhāvāsa)独觉梵天激励那位梵天后，即于其处消失。后来，那位梵天前来侍奉世尊、阿罗汉、正等觉者。

၇. ကောကာလိကသုတ္တံ

7. 果嘎里咖经

၁၇၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ ဒိဝါဝိဟာရဂတော ဟောတိ ပဋိသလ္လီနော. အထ ခေါ သုဗြဟ္မာ စ ပစ္စေကဗြဟ္မာ သုဒ္ဓါဝါသော စ ပစ္စေကဗြဟ္မာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ပစ္စေကံ ဒွါရဗာဟံ နိဿာယ အဋ္ဌံသု. အထ ခေါ သုဗြဟ္မာ ပစ္စေကဗြဟ္မာ ကောကာလိကံ ဘိက္ခုံ အာရဗ္ဘ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

178. 在舍卫城(Sāvatthī)。那时，世尊正在独处静坐。当时，须梵摩(Subrahmā)独觉梵天与净居(Suddhāvāsa)独觉梵天去到世尊之处。抵达后，各倚一扇门框而立。当时，须梵摩独觉梵天就果嘎里咖比丘之事，于世尊面前诵此偈颂：

‘‘အပ္ပမေယျံ ပမိနန္တော, ကောဓ ဝိဒွါ ဝိကပ္ပယေ;

အပ္ပမေယျံ ပမာယိနံ, နိဝုတံ တံ မညေ ပုထုဇ္ဇန’’န္တိ.

“衡量不可量者，于此，何智者能分别？若有凡夫衡量不可量者，我思彼为覆障之凡夫。”

၈. ကတမောဒကတိဿသုတ္တံ

8. 迦多摩达迦帝须经

၁၇၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ ဒိဝါဝိဟာရဂတော ဟောတိ ပဋိသလ္လီနော. အထ ခေါ သုဗြဟ္မာ စ ပစ္စေကဗြဟ္မာ သုဒ္ဓါဝါသော စ ပစ္စေကဗြဟ္မာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ပစ္စေကံ ဒွါရဗာဟံ နိဿာယ အဋ္ဌံသု. အထ ခေါ သုဒ္ဓါဝါသော ပစ္စေကဗြဟ္မာ ကတမောဒကတိဿကံ ဘိက္ခုံ အာရဗ္ဘ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

179. 在舍卫城(Sāvatthī)。那时，世尊正在独处静坐。当时，须梵摩(Subrahmā)独觉梵天与净居(Suddhāvāsa)独觉梵天去到世尊之处。抵达后，各倚一扇门框而立。当时，净居独觉梵天就迦多摩达迦帝须(Katamodakatissaka)比丘之事，于世尊面前诵此偈颂：

‘‘အပ္ပမေယျံ [Pg.151] ပမိနန္တော, ကောဓ ဝိဒွါ ဝိကပ္ပယေ;

အပ္ပမေယျံ ပမာယိနံ, နိဝုတံ တံ မညေ အကိဿဝ’’န္တိ.

“衡量不可量者，于此，何智者能分别？若有凡夫衡量不可量者，我思彼为覆障、少慧者。”

၉. တုရူဗြဟ္မသုတ္တံ

9. 都卢梵天经

၁၈၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. တေန ခေါ ပန သမယေန ကောကာလိကော ဘိက္ခု အာဗာဓိကော ဟောတိ ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော. အထ ခေါ တုရူ ပစ္စေကဗြဟ္မာ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ကောကာလိကော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဝေဟာသံ ဌိတော ကောကာလိကံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပသာဒေဟိ, ကောကာလိက, သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနေသု စိတ္တံ. ပေသလာ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ’’တိ. ‘‘ကောသိ တွံ, အာဝုသော’’တိ? ‘‘အဟံ တုရူ ပစ္စေကဗြဟ္မာ’’တိ. ‘‘နနု တွံ, အာဝုသော, ဘဂဝတာ အနာဂါမီ ဗျာကတော, အထ ကိဉ္စရဟိ ဣဓာဂတော? ပဿ, ယာဝဉ္စ တေ ဣဒံ အပရဒ္ဓ’’န္တိ.

180. 在舍卫城(Sāvatthī)。那时，果嘎里咖比丘身染疾患，痛苦病重。当时，都卢(Turū)独觉梵天于后夜时分，以殊胜之色，遍照祇陀林，去到果嘎里咖比丘之处。抵达后，立于空中，对果嘎里咖比丘说此言：“果嘎里咖，你当对舍利弗、目犍连生起净信之心。舍利弗、目犍连是具足善戒者。”“贤友，你是谁？”“我是都卢独觉梵天。”“贤友，世尊不是已记说你为不还者（阿那含）吗？既然如此，为何还来此处？看，你这过错有多大！”

‘‘ပုရိသဿ ဟိ ဇာတဿ, ကုဌာရီ ဇာယတေ မုခေ;

ယာယ ဆိန္ဒတိ အတ္တာနံ, ဗာလော ဒုဗ္ဘာသိတံ ဘဏံ.

“诚然，于已生之人，口中生斧；愚人说恶说，即以此斩己。”

‘‘ယော နိန္ဒိယံ ပသံသတိ,တံ ဝါ နိန္ဒတိ ယော ပသံသိယော;

ဝိစိနာတိ မုခေန သော ကလိံ,ကလိနာ တေန သုခံ န ဝိန္ဒတိ.

“赞叹应受谴责者，或谴责应受赞叹者，彼以口招集罪咎；因那罪咎，不得安乐。”

‘‘အပ္ပမတ္တကော အယံ ကလိ,ယော အက္ခေသု ဓနပရာဇယော;

သဗ္ဗဿာပိ သဟာပိ အတ္တနာ,အယမေဝ မဟန္တတရော ကလိ;

ယော သုဂတေသု မနံ ပဒေါသယေ.

“在骰子戏中输掉所有财富，乃至自身，此罪咎尚微；若于诸善逝心生瞋恚，此方是更大之罪咎。”

‘‘သတံ သဟဿာနံ နိရဗ္ဗုဒါနံ,ဆတ္တိံသတိ ပဉ္စ စ အဗ္ဗုဒါနိ;

ယမရိယဂရဟီ နိရယံ ဥပေတိ,ဝါစံ မနဉ္စ ပဏိဓာယ ပါပက’’န္တိ.

“诽谤圣者者，因心怀恶念、口出恶言，堕于地狱，其寿量为十万又三十六尼剌部陀，以及五阿部陀。”

၁၀. ကောကာလိကသုတ္တံ

10. 果嘎里咖经

၁၈၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.152]. အထ ခေါ ကောကာလိကော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ကောကာလိကော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပါပိစ္ဆာ, ဘန္တေ, သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ ပါပိကာနံ ဣစ္ဆာနံ ဝသံ ဂတာ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘဂဝါ ကောကာလိကံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မာ ဟေဝံ, ကောကာလိက, အဝစ; မာ ဟေဝံ, ကောကာလိက, အဝစ. ပသာဒေဟိ, ကောကာလိက, သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနေသု စိတ္တံ. ပေသလာ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ’’တိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ကောကာလိကော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိဉ္စာပိ မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ သဒ္ဓါယိကော ပစ္စယိကော; အထ ခေါ ပါပိစ္ဆာဝ ဘန္တေ, သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ ပါပိကာနံ ဣစ္ဆာနံ ဝသံ ဂတာ’’တိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ဘဂဝါ ကောကာလိကံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မာ ဟေဝံ, ကောကာလိက, အဝစ; မာ ဟေဝံ, ကောကာလိက, အဝစ. ပသာဒေဟိ, ကောကာလိက, သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနေသု စိတ္တံ. ပေသလာ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ’’တိ. တတိယမ္ပိ ခေါ ကောကာလိကော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိဉ္စာပိ…ပေ… ဣစ္ဆာနံ ဝသံ ဂတာ’’တိ. တတိယမ္ပိ ခေါ ဘဂဝါ ကောကာလိကံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မာ ဟေဝံ…ပေ… ပေသလာ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနာ’’တိ.

181. 缘于舍卫城。尔时，果嘎里咖比丘诣世尊所，既至，礼敬世尊，退坐一面。坐一面已，果嘎里咖比丘白世尊言：“世尊，舍利弗与目犍连有恶欲，为诸恶欲所制。”如是说已，世尊告果嘎里咖比丘言：“果嘎里咖，莫作是说！果嘎里咖，莫作是说！果嘎里咖，汝当于舍利弗、目犍连心生净信。舍利弗与目犍连是爱乐于戒者。”第二次，果嘎里咖比丘复白世尊言：“世尊，您于我虽是可信、可依者，然舍利弗与目犍连实有恶欲，为诸恶欲所制。”第二次，世尊复告果嘎里咖比丘言：“果嘎里咖，莫作是说！果嘎里咖，莫作是说！果嘎里咖，汝当于舍利弗、目犍连心生净信。舍利弗与目犍连是爱乐于戒者。”第三次，果嘎里咖比丘复白世尊言：“世尊，虽……（如前所说）……为诸恶欲所制。”第三次，世尊复告果嘎里咖比丘言：“果嘎里咖，莫作是说……（如前所说）……舍利弗与目犍连是爱乐于戒者。”

အထ ခေါ ကောကာလိကော ဘိက္ခု ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ. အစိရပက္ကန္တဿ စ ကောကာလိကဿ ဘိက္ခုနော သာသပမတ္တီဟိ ပီဠကာဟိ သဗ္ဗော ကာယော ဖုဋော အဟောသိ. သာသပမတ္တိယော ဟုတွာ မုဂ္ဂမတ္တိယော အဟေသုံ, မုဂ္ဂမတ္တိယော ဟုတွာ ကလာယမတ္တိယော အဟေသုံ, ကလာယမတ္တိယော ဟုတွာ ကောလဋ္ဌိမတ္တိယော အဟေသုံ, ကောလဋ္ဌိမတ္တိယော ဟုတွာ ကောလမတ္တိယော အဟေသုံ, ကောလမတ္တိယော ဟုတွာ အာမလကမတ္တိယော အဟေသုံ, အာမလကမတ္တိယော ဟုတွာ ဗေလုဝသလာဋုကမတ္တိယော အဟေသုံ, ဗေလုဝသလာဋုကမတ္တိယော ဟုတွာ ဗိလ္လမတ္တိယော အဟေသုံ, ဗိလ္လမတ္တိယော ဟုတွာ ပဘိဇ္ဇိံသု. ပုဗ္ဗဉ္စ လောဟိတဉ္စ ပဂ္ဃရိံသု. အထ ခေါ ကောကာလိကော ဘိက္ခု တေနေဝ အာဗာဓေန ကာလမကာသိ. ကာလင်္ကတော စ ကောကာလိကော ဘိက္ခု ပဒုမံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇိ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနေသု စိတ္တံ အာဃာတေတွာ.

于是，果嘎里咖比丘从座位上起来，礼敬世尊，行右绕礼后离去。果嘎里咖比丘离去后不久，全身就长满了芥子大小的脓疱。它们从芥子大变为绿豆大，再变为豌豆大，再变为枣核大，再变为枣子大，再变为庵摩罗果（āmalaka）大，再变为未熟的木橘果（beluvasalāṭuka）大，再变为成熟的木橘果（billa）大，然后破裂，流出脓和血。于是，果嘎里咖比丘就因那疾病而命终。命终后，果嘎里咖比丘因对舍利弗和目犍连心怀怨恨，投生于红莲地狱（Paduma niraya）。

အထ [Pg.153] ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကောကာလိကော, ဘန္တေ, ဘိက္ခု ကာလင်္ကတော. ကာလင်္ကတော စ, ဘန္တေ, ကောကာလိကော ဘိက္ခု ပဒုမံ နိရယံ ဥပပန္နော သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနေသု စိတ္တံ အာဃာတေတွာ’’တိ. ဣဒမဝေါစ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ, ဣဒံ ဝတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

那时，娑婆主梵天（Brahmā Sahampati）于深夜时分，以殊胜光明遍照祇陀林，来到世尊之处；抵达后，礼敬世尊，然后立于一旁。立于一旁后，娑婆主梵天对世尊说：“世尊，果嘎里咖比丘已经命终。世尊，命终的果嘎里咖比丘因对舍利弗和目犍连心怀怨恨，已投生于红莲地狱（Paduma niraya）。”娑婆主梵天如是说。说完，他礼敬世尊，行右绕礼后，便当场消失了。

အထ ခေါ ဘဂဝါ တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဣမံ, ဘိက္ခဝေ, ရတ္တိံ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ ဇေတဝနံ ဩဘာသေတွာ ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ မံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ကောကာလိကော, ဘန္တေ, ဘိက္ခု ကာလင်္ကတော. ကာလင်္ကတော စ, ဘန္တေ, ကောကာလိကော ဘိက္ခု ပဒုမံ နိရယံ ဥပပန္နော သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနေသု စိတ္တံ အာဃာတေတွာ’တိ. ဣဒမဝေါစ, ဘိက္ခဝေ, ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ, ဣဒံ ဝတွာ မံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယီ’’တိ.

那时，世尊于那夜过后对诸比丘说：“诸比丘，此夜，娑婆主梵天(Brahmā Sahampati)于深夜时分，以殊胜容光遍照祇陀林，来到我处；抵达后，礼敬我，然后立于一旁。诸比丘，立于一旁后，娑婆主梵天对我说了这番话：‘世尊，果嘎里咖比丘已经命终。世尊，果嘎里咖比丘因对舍利弗与目犍连心怀怨恨，命终后已投生于钵昙摩地狱(Paduma niraya)。’诸比丘，娑婆主梵天如是说。说完此话，他礼敬我，右绕后，便在那里消失了。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, အညတရော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကီဝဒီဃံ နု ခေါ, ဘန္တေ, ပဒုမေ နိရယေ အာယုပ္ပမာဏ’’န္တိ? ‘‘ဒီဃံ ခေါ, ဘိက္ခု, ပဒုမေ နိရယေ အာယုပ္ပမာဏံ. တံ န သုကရံ သင်္ခါတုံ – ဧတ္တကာနိ ဝဿာနိ ဣတိ ဝါ, ဧတ္တကာနိ ဝဿသတာနိ ဣတိ ဝါ, ဧတ္တကာနိ ဝဿသဟဿာနိ ဣတိ ဝါ, ဧတ္တကာနိ ဝဿသတသဟဿာနိ ဣတိ ဝါ’’တိ. ‘‘သက္ကာ ပန, ဘန္တေ, ဥပမံ ကာတု’’န္တိ? ‘‘သက္ကာ, ဘိက္ခူ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ –

如是说已，一位比丘对世尊说：“世尊，钵昙摩地狱的寿量究竟有多长？”“比丘，钵昙摩地狱的寿量甚长，难以用若干年、若干百年、若干千年，或若干百千年去计算。”“然而，世尊，可以作譬喻吗？”“可以，比丘。”世尊说——

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခု ဝီသတိခါရိကော ကောသလကော တိလဝါဟော. တတော ပုရိသော ဝဿသတဿ ဝဿသတဿ အစ္စယေန ဧကမေကံ တိလံ ဥဒ္ဓရေယျ; ခိပ္ပတရံ ခေါ သော, ဘိက္ခု, ဝီသတိခါရိကော ကောသလကော တိလဝါဟော ဣမိနာ ဥပက္ကမေန ပရိက္ခယံ ပရိယာဒါနံ ဂစ္ဆေယျ, န တွေဝ ဧကော အဗ္ဗုဒေါ နိရယော. သေယျထာပိ, ဘိက္ခု, ဝီသတိ အဗ္ဗုဒါ နိရယာ, ဧဝမေကော နိရဗ္ဗုဒနိရယော. သေယျထာပိ, ဘိက္ခု, ဝီသတိ နိရဗ္ဗုဒါ နိရယာ, ဧဝမေကော အဗဗော နိရယော. သေယျထာပိ, ဘိက္ခု, ဝီသတိ အဗဗာ နိရယာ, ဧဝမေကော [Pg.154] အဋဋော နိရယော. သေယျထာပိ, ဘိက္ခု, ဝီသတိ အဋဋာ နိရယာ, ဧဝမေကော အဟဟော နိရယော. သေယျထာပိ, ဘိက္ခု, ဝီသတိ အဟဟာ နိရယာ, ဧဝမေကော ကုမုဒေါ နိရယော. သေယျထာပိ, ဘိက္ခု, ဝီသတိ ကုမုဒါ နိရယာ, ဧဝမေကော သောဂန္ဓိကော နိရယော. သေယျထာပိ, ဘိက္ခု, ဝီသတိ သောဂန္ဓိကာ နိရယာ, ဧဝမေကော ဥပ္ပလနိရယော. သေယျထာပိ, ဘိက္ခု, ဝီသတိ ဥပ္ပလာ နိရယာ, ဧဝမေကော ပုဏ္ဍရိကော နိရယော. သေယျထာပိ, ဘိက္ခု, ဝီသတိ ပုဏ္ဍရိကာ နိရယာ, ဧဝမေကော ပဒုမော နိရယော. ပဒုမေ ပန, ဘိက္ခု, နိရယေ ကောကာလိကော ဘိက္ခု ဥပပန္နော သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလ္လာနေသု စိတ္တံ အာဃာတေတွာ’’တိ. ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ, ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော အထာပရံ ဧတဒဝေါစ သတ္ထာ –

“比丘，譬如有一辆憍萨罗国二十佉梨的芝麻车。若有人每过一百年从中取走一粒芝麻；比丘，以此方法，那辆憍萨罗国二十佉梨的芝麻车会更快地耗尽、用完，而一个阿浮陀地狱的时间尚未穷尽。比丘，譬如二十个阿浮陀地狱为一个尼拉浮陀地狱。譬如二十个尼拉浮陀地狱为一个阿婆婆地狱。譬如二十个阿婆婆地狱为一个阿吒吒地狱。譬如二十个阿吒吒地狱为一个阿哈哈地狱。譬如二十个阿哈哈地狱为一个拘牟陀地狱。譬如二十个拘牟陀地狱为一个苏健提迦地狱。譬如二十个苏健提迦地狱为一个优钵罗地狱。譬如二十个优钵罗地狱为一个芬陀利迦地狱。譬如二十个芬陀利迦地狱为一个钵昙摩地狱。比丘，果嘎里咖比丘因对舍利弗与目犍连心生怨恨，已投生于钵昙摩地狱。”世尊说了这番话。善逝说了这番话后，导师接着又说：

‘‘ပုရိသဿ ဟိ ဇာတဿ,ကုဌာရီ ဇာယတေ မုခေ;

ယာယ ဆိန္ဒတိ အတ္တာနံ,ဗာလော ဒုဗ္ဘာသိတံ ဘဏံ.

“人之生也，口中生斧；愚人说恶说，以此斩其身。”

‘‘ယော နိန္ဒိယံ ပသံသတိ,တံ ဝါ နိန္ဒတိ ယော ပသံသိယော;

ဝိစိနာတိ မုခေန သော ကလိံ,ကလိနာ တေန သုခံ န ဝိန္ဒတိ.

“若人赞叹应受谴责者，或谴责应受赞叹者，他以口招集过患，因那过患，他不得安乐。”

‘‘အပ္ပမတ္တကော အယံ ကလိ,ယော အက္ခေသု ဓနပရာဇယော;

သဗ္ဗဿာပိ သဟာပိ အတ္တနာ,အယမေဝ မဟန္တရော ကလိ;

ယော သုဂတေသု မနံ ပဒေါသယေ.

“在骰戏中输掉钱财，连同自身的一切，这是微小的过患；而这才是更大的过患：即对诸善逝心生瞋恚。”

‘‘သတံ သဟဿာနံ နိရဗ္ဗုဒါနံ,ဆတ္တိံသတိ ပဉ္စ စ အဗ္ဗုဒါနိ;

ယမရိယဂရဟီ နိရယံ ဥပေတိ,ဝါစံ မနဉ္စ ပဏိဓာယ ပါပက’’န္တိ.

“诽谤圣者之人，因确立邪恶的语言与心念，堕入地狱，其时长达十万零三十六尼拉浮陀，以及五个阿浮陀。”

ပဌမော ဝဂ္ဂေါ.

第一品竟。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂为：

အာယာစနံ [Pg.155] ဂါရဝေါ ဗြဟ္မဒေဝေါ,ဗကော စ ဗြဟ္မာ အပရာ စ ဒိဋ္ဌိ;

ပမာဒကောကာလိကတိဿကော စ,တုရူ စ ဗြဟ္မာ အပရော စ ကောကာလိကောတိ.

恳请、恭敬、梵天，巴咖梵天与另一见；放逸、果嘎里咖、帝须，图路梵天与另一果嘎里咖。

၂. ဒုတိယဝဂ္ဂေါ

2. 第二品

၁. သနင်္ကုမာရသုတ္တံ

1. 常童子经

၁၈၂. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ သပ္ပိနီတီရေ. အထ ခေါ ဗြဟ္မာ သနင်္ကုမာရော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ သပ္ပိနီတီရံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ ဗြဟ္မာ သနင်္ကုမာရော ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

182. 如是我闻：一时，世尊住在王舍城(Rājagaha)的萨皮尼(Sappinī)河边。那时，常童子梵天于后夜时分，以胜妙之色，遍照整个萨皮尼河岸，来到世尊之处；抵达后，顶礼世尊，立于一旁。立于一旁的常童子梵天，在世尊面前诵此偈：

‘‘ခတ္တိယော သေဋ္ဌော ဇနေတသ္မိံ, ယေ ဂေါတ္တပဋိသာရိနော;

ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော, သော သေဋ္ဌော ဒေဝမာနုသေ’’တိ.

“于执着种姓之众人中，刹帝利为最胜；具足明行者，于天人中为最胜。”

ဣဒမဝေါစ ဗြဟ္မာ သနင်္ကုမာရော. သမနုညော သတ္ထာ အဟောသိ. အထ ခေါ ဗြဟ္မာ သနင်္ကုမာရော ‘‘သမနုညော မေ သတ္ထာ’’တိ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယီတိ.

常童子梵天说此语。导师已嘉许。其时，常童子梵天心念：“导师已嘉许我。”便顶礼世尊，行右绕礼后，即于其处消失。

၂. ဒေဝဒတ္တသုတ္တံ

2. 提婆达多经

၁၈၃. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ အစိရပက္ကန္တေ ဒေဝဒတ္တေ. အထ ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ ဂိဇ္ဈကူဋံ ပဗ္ဗတံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ ဒေဝဒတ္တံ အာရဗ္ဘ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

183. 如是我闻：一时，世尊住在王舍城(Rājagaha)鹫峰山(Gijjhakūṭa)，其时提婆达多离去不久。那时，娑婆主(Sahampati)梵天于后夜时分，容颜殊胜，遍照整个鹫峰山，来到世尊之处；抵达后，顶礼世尊，立于一旁。立于一旁的娑婆主梵天，就提婆达多之事，在世尊面前诵此偈：

‘‘ဖလံ [Pg.156] ဝေ ကဒလိံ ဟန္တိ, ဖလံ ဝေဠုံ ဖလံ နဠံ;

သက္ကာရော ကာပုရိသံ ဟန္တိ, ဂဗ္ဘော အဿတရိံ ယထာ’’တိ.

“诚然，果实毁芭蕉，果实毁竹，果实毁芦苇；恭敬毁劣士，如胎毁其骡。”

၃. အန္ဓကဝိန္ဒသုတ္တံ

3. 安达咖文达经

၁၈၄. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ မာဂဓေသု ဝိဟရတိ အန္ဓကဝိန္ဒေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ ရတ္တန္ဓကာရတိမိသာယံ အဗ္ဘောကာသေ နိသိန္နော ဟောတိ, ဒေဝေါ စ ဧကမေကံ ဖုသာယတိ. အထ ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ အန္ဓကဝိန္ဒံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

184. 一时，世尊住在摩揭陀(Māgadha)的安达咖文达(Andhakavinda)。那时，世尊在漆黑昏暗的夜里于露天而坐，天正下着零星的雨点。这时，娑婆主(Sahampati)梵天于后夜时分，容颜殊胜，照亮整个安达咖文达，来到世尊之处；来到之后，顶礼世尊，站在一旁。站在一旁的娑婆主梵天，在世尊面前说了这些偈颂：

‘‘သေဝေထ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ,စရေယျ သံယောဇနဝိပ္ပမောက္ခာ;

သစေ ရတိံ နာဓိဂစ္ဆေယျ တတ္ထ,သံဃေ ဝသေ ရက္ခိတတ္တော သတီမာ.

“应亲近偏僻卧坐处，为解脱诸结而修行；若于彼处不得喜乐，当住僧团，守护己身，具足正念。

‘‘ကုလာကုလံ ပိဏ္ဍိကာယ စရန္တော,ဣန္ဒြိယဂုတ္တော နိပကော သတီမာ;

သေဝေထ ပန္တာနိ သေနာသနာနိ,ဘယာ ပမုတ္တော အဘယေ ဝိမုတ္တော.

“为乞食挨家挨户而行，守护诸根，聪慧具念；当亲近偏僻卧坐处，从怖畏中解脱，于无畏处得解脱。

‘‘ယတ္ထ ဘေရဝါ သရီသပါ,ဝိဇ္ဇု သဉ္စရတိ ထနယတိ ဒေဝေါ;

အန္ဓကာရတိမိသာယ ရတ္တိယာ,နိသီဒိ တတ္ထ ဘိက္ခု ဝိဂတလောမဟံသော.

“彼处有可畏之物与爬虫，电光闪耀，天雷轰鸣；于漆黑昏暗之夜，比丘于彼处安坐，身毛不竖。

‘‘ဣဒဉှိ ဇာတု မေ ဒိဋ္ဌံ, နယိဒံ ဣတိဟီတိဟံ;

ဧကသ္မိံ ဗြဟ္မစရိယသ္မိံ, သဟဿံ မစ္စုဟာယိနံ.

“此事我今已亲见，此非道听途说言；于此同一梵行中，千人已然超越死亡。

‘‘ဘိယျော ပဉ္စသတာ သေက္ခာ, ဒသာ စ ဒသဓာ ဒသ;

သဗ္ဗေ သောတသမာပန္နာ, အတိရစ္ဆာနဂါမိနော.

“更有五百位超越死亡者，以及一百一十位有学；他们皆已入流，不堕恶趣。

‘‘အထာယံ [Pg.157] ဣတရာ ပဇာ, ပုညဘာဂါတိ မေ မနော;

သင်္ခါတုံ နောပိ သက္ကောမိ, မုသာဝါဒဿ ဩတ္တပ’’န္တိ.

“至于其余诸有情，我心知其有福分；然因惧怕说妄语，我实不能尽数云。”

၄. အရုဏဝတီသုတ္တံ

4. 阿卢那婆提经

၁၈၅. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ…ပေ… တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

185. 如是我闻：一时，世尊住在舍卫城(Sāvatthī)……那时，世尊对比丘们说：“比丘们！”那些比丘回答世尊：“尊者！”世尊说了这番话：

‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဘိက္ခဝေ, ရာဇာ အဟောသိ အရုဏဝါ နာမ. ရညော ခေါ ပန, ဘိက္ခဝေ, အရုဏဝတော အရုဏဝတီ နာမ ရာဇဓာနီ အဟောသိ. အရုဏဝတိံ ခေါ ပန, ဘိက္ခဝေ, ရာဇဓာနိံ သိခီ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဥပနိဿာယ ဝိဟာသိ. သိခိဿ ခေါ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ အဘိဘူသမ္ဘဝံ နာမ သာဝကယုဂံ အဟောသိ အဂ္ဂံ ဘဒ္ဒယုဂံ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သိခီ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ အဘိဘုံ ဘိက္ခုံ အာမန္တေသိ – ‘အာယာမ, ဗြာဟ္မဏ, ယေန အညတရော ဗြဟ္မလောကော တေနုပသင်္ကမိဿာမ, ယာဝ ဘတ္တဿ ကာလော ဘဝိဿတီ’တိ. ‘ဧဝံ, ဘန္တေ’တိ ခေါ ဘိက္ခဝေ, အဘိဘူ ဘိက္ခု သိခိဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ပစ္စဿောသိ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သိခီ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ အဘိဘူ စ ဘိက္ခု – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ, ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ ဧဝမေဝ – အရုဏဝတိယာ ရာဇဓာနိယာ အန္တရဟိတာ တသ္မိံ ဗြဟ္မလောကေ ပါတုရဟေသုံ.

“诸比丘，往昔曾有一位国王，名叫阿楼那(Aruṇavā)。诸比丘，阿楼那王有一座王都，名叫阿楼那婆提(Aruṇavatī)。诸比丘，世尊、阿罗汉、正等觉者尸弃(Sikhī)依止阿楼那婆提王都而住。诸比丘，世尊、阿罗汉、正等觉者尸弃有一双上首、贤善的声闻弟子，名叫阿毗浮(Abhibhū)与三婆(Sambhava)。其时，诸比丘，世尊、阿罗汉、正等觉者尸弃对比丘阿毗浮说：‘来，婆罗门，我们去某个梵天界，直到用食之时。’‘是的，世尊。’诸比丘，阿毗浮比丘应诺了世尊、阿罗汉、正等觉者尸弃。于是，诸比丘，世尊、阿罗汉、正等觉者尸弃与阿毗浮比丘，犹如强壮之人伸出已屈之臂，或屈回已伸之臂，就在阿楼那婆提王都消失，而出现在那梵天界中。”

‘‘အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သိခီ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ အဘိဘုံ ဘိက္ခုံ အာမန္တေသိ – ‘ပဋိဘာတု, ဗြာဟ္မဏ, တံ ဗြဟ္မုနော စ ဗြဟ္မပရိသာယ စ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာနဉ္စ ဓမ္မီ ကထာ’တိ. ‘ဧဝံ, ဘန္တေ’တိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဘိဘူ ဘိက္ခု သိခိဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ပဋိဿုတွာ, ဗြဟ္မာနဉ္စ ဗြဟ္မပရိသဉ္စ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇေ စ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေသိ သမာဒပေသိ သမုတ္တေဇေသိ သမ္ပဟံသေသိ. တတြ သုဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဗြဟ္မာ စ ဗြဟ္မပရိသာ စ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာ စ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘အစ္ဆရိယံ ဝတ[Pg.158], ဘော, အဗ္ဘုတံ ဝတ ဘော, ကထဉှိ နာမ သတ္ထရိ သမ္မုခီဘူတေ သာဝကော ဓမ္မံ ဒေသေဿတီ’’’တိ!

“其时，诸比丘，世尊、阿罗汉、正等觉者尸弃对比丘阿毗浮说：‘婆罗门，请你向梵天、梵众与梵辅众开示法义。’‘是的，世尊。’诸比丘，比丘阿毗浮应诺世尊、阿罗汉、正等觉者尸弃后，便以法言对梵天、梵众与梵辅众开示、劝导、激励、使之欢喜。当时，诸比丘，梵天、梵众与梵辅众讥嫌、轻蔑、非议说：‘诸君，真是奇哉！诸君，真是未曾有！导师当面在此，弟子怎能说法！’”

‘‘အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သိခီ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ အဘိဘုံ ဘိက္ခုံ အာမန္တေသိ – ‘ဥဇ္ဈာယန္တိ ခေါ တေ, ဗြာဟ္မဏ, ဗြဟ္မာ စ ဗြဟ္မပရိသာ စ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာ စ – အစ္ဆရိယံ ဝတ, ဘော, အဗ္ဘုတံ ဝတ, ဘော, ကထဉှိ နာမ သတ္ထရိ သမ္မုခီဘူတေ သာဝကော ဓမ္မံ ဒေသေဿတီတိ! တေန ဟိ တွံ ဗြာဟ္မဏ, ဘိယျောသောမတ္တာယ ဗြဟ္မာနဉ္စ ဗြဟ္မပရိသဉ္စ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇေ စ သံဝေဇေဟီ’တိ. ‘ဧဝံ, ဘန္တေ’တိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဘိဘူ ဘိက္ခု သိခိဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ပဋိဿုတွာ ဒိဿမာနေနပိ ကာယေန ဓမ္မံ ဒေသေသိ, အဒိဿမာနေနပိ ကာယေန ဓမ္မံ ဒေသေသိ, ဒိဿမာနေနပိ ဟေဋ္ဌိမေန ဥပဍ္ဎကာယေန အဒိဿမာနေန ဥပရိမေန ဥပဍ္ဎကာယေန ဓမ္မံ ဒေသေသိ, ဒိဿမာနေနပိ ဥပရိမေန ဥပဍ္ဎကာယေန အဒိဿမာနေန ဟေဋ္ဌိမေန ဥပဍ္ဎကာယေန ဓမ္မံ ဒေသေသိ. တတြ သုဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဗြဟ္မာ စ ဗြဟ္မပရိသာ စ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇာ စ အစ္ဆရိယဗ္ဘုတစိတ္တဇာတာ အဟေသုံ – ‘အစ္ဆရိယံ ဝတ, ဘော, အဗ္ဘုတံ ဝတ, ဘော, သမဏဿ မဟိဒ္ဓိကတာ မဟာနုဘာဝတာ’’’တိ!

“诸比丘，那时，尸弃(Sikhī)世尊、阿罗汉、正等觉者对阿毗浮(Abhibhū)比丘说：‘婆罗门，梵天、梵众与梵辅众正在非议你：“诸君，真是稀有啊！诸君，真是未曾有啊！导师就在面前，声闻弟子怎么能说法呢！”因此，婆罗门，你应当更进一步地使梵天、梵众与梵辅众感到震撼。’‘是的，世尊。’诸比丘，阿毗浮比丘应诺尸弃世尊、阿罗汉、正等觉者后，便以可见的身体说法，也以不可见的身体说法；以可见的下半身与不可见的上半身说法，也以可见的上半身与不可见的下半身说法。诸比丘，当时，梵天、梵众与梵辅众都生起了稀有、未曾有之心：‘诸君，真是稀有啊！诸君，真是未曾有啊！此沙门有如此大的神通，如此大的威力！’”

‘‘အထ ခေါ အဘိဘူ ဘိက္ခု သိခိံ ဘဂဝန္တံ အရဟန္တံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓံ ဧတဒဝေါစ – ‘အဘိဇာနာမိ ခွာဟံ, ဘန္တေ, ဘိက္ခုသံဃဿ မဇ္ဈေ ဧဝရူပိံ ဝါစံ ဘာသိတာ – ပဟောမိ ခွာဟံ အာဝုသော, ဗြဟ္မလောကေ ဌိတော သဟဿိလောကဓာတုံ သရေန ဝိညာပေတု’န္တိ. ‘ဧတဿ, ဗြာဟ္မဏ, ကာလော, ဧတဿ, ဗြာဟ္မဏ, ကာလော; ယံ တွံ, ဗြာဟ္မဏ, ဗြဟ္မလောကေ ဌိတော သဟဿိလောကဓာတုံ သရေန ဝိညာပေယျာသီ’တိ. ‘ဧဝံ, ဘန္တေ’တိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အဘိဘူ ဘိက္ခု သိခိဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ ပဋိဿုတွာ ဗြဟ္မလောကေ ဌိတော ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

“那时，阿毗浮比丘对尸弃世尊、阿罗汉、正等觉者说了这番话：‘世尊，我记得自己曾在比丘僧伽中说过这样的话：“贤友们，我安住于梵界，能以声音使千世界知晓。”’‘婆罗门，现在正是时候！婆罗门，现在正是时候！你应当安住于梵界，以声音使千世界知晓。’‘是的，世尊。’诸比丘，阿毗浮比丘应诺尸弃世尊、阿罗汉、正等觉者后，便安住于梵界，诵出这些偈颂：”

‘‘အာရမ္ဘထ နိက္ကမထ, ယုဉ္ဇထ ဗုဒ္ဓသာသနေ;

ဓုနာထ မစ္စုနော သေနံ, နဠာဂါရံဝ ကုဉ္ဇရော.

“当奋起，当策励，于佛陀教法中勤修！当摧伏死王军，犹如大象摧毁芦苇屋。

‘‘ယော ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ, အပ္ပမတ္တော ဝိဟဿတိ;

ပဟာယ ဇာတိသံသာရံ, ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿတီ’’တိ.

“凡于此法与律中不放逸而住者，舍弃生死轮回，必将令痛苦终结。”

‘‘အထ [Pg.159] ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သိခီ စ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ အဘိဘူ စ ဘိက္ခု ဗြဟ္မာနဉ္စ ဗြဟ္မပရိသဉ္စ ဗြဟ္မပါရိသဇ္ဇေ စ သံဝေဇေတွာ – သေယျထာပိ နာမ…ပေ… တသ္မိံ ဗြဟ္မလောကေ အန္တရဟိတာ အရုဏဝတိယာ ရာဇဓာနိယာ ပါတုရဟေသုံ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သိခီ ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘အဿုတ္ထ နော, တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, အဘိဘုဿ ဘိက္ခုနော ဗြဟ္မလောကေ ဌိတဿ ဂါထာယော ဘာသမာနဿာ’တိ? ‘အဿုမှ ခေါ မယံ, ဘန္တေ, အဘိဘုဿ ဘိက္ခုနော ဗြဟ္မလောကေ ဌိတဿ ဂါထာယော ဘာသမာနဿာ’တိ. ‘ယထာ ကထံ ပန တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, အဿုတ္ထ အဘိဘုဿ ဘိက္ခုနော ဗြဟ္မလောကေ ဌိတဿ ဂါထာယော ဘာသမာနဿာ’’’တိ? ဧဝံ ခေါ မယံ, ဘန္တေ, အဿုမှ အဘိဘုဿ ဘိက္ခုနော ဗြဟ္မလောကေ ဌိတဿ ဂါထာယော ဘာသမာနဿ –

“诸比丘，那时，尸弃(Sikhī)世尊、阿罗汉、正等觉者与阿毗浮(Abhibhū)比丘，使其警醒梵天、梵众天与梵辅天后——犹如……（省略）……——从彼梵天界消失，出现于阿鲁那瓦提(Aruṇavatī)王都。其后，诸比丘，尸弃世尊、阿罗汉、正等觉者对比丘们说：‘诸比丘，你们可曾听闻阿毗浮比丘住于梵天界时所说的偈颂？’‘世尊，我们确实听闻了阿毗浮比丘住于梵天界时所说的偈颂。’‘诸比丘，你们是如何听闻阿毗浮比丘住于梵天界时所说的偈颂的呢？’‘世尊，我们是这样听闻阿毗浮比丘住于梵天界时所说的偈颂的——

‘‘အာရမ္ဘထ နိက္ကမထ, ယုဉ္ဇထ ဗုဒ္ဓသာသနေ;

ဓုနာထ မစ္စုနော သေနံ, နဠာဂါရံဝ ကုဉ္ဇရော.

“当奋起，当策励，于佛陀教法中勤修！当摧伏死王军，犹如大象摧毁芦苇屋。

‘‘ယော ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ, အပ္ပမတ္တော ဝိဟဿတိ;

ပဟာယ ဇာတိသံသာရံ, ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿတီ’’တိ.

“凡于此法与律中不放逸而住者，舍弃生死轮回，必将令痛苦终结。’”

‘‘‘ဧဝံ ခေါ မယံ, ဘန္တေ, အဿုမှ အဘိဘုဿ ဘိက္ခုနော ဗြဟ္မလောကေ ဌိတဿ ဂါထာယော ဘာသမာနဿာ’တိ. ‘သာဓု သာဓု, ဘိက္ခဝေ; သာဓု ခေါ တုမှေ, ဘိက္ခဝေ! အဿုတ္ထ အဘိဘုဿ ဘိက္ခုနော ဗြဟ္မလောကေ ဌိတဿ ဂါထာယော ဘာသမာနဿာ’’’တိ.

“‘世尊，我们就是这样听闻阿毗浮比丘住于梵天界时所说的偈颂。’‘善哉，善哉，诸比丘！诸比丘，你们听闻了阿毗浮比丘住于梵天界时所说的偈颂，确实善哉！’”

ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ, အတ္တမနာ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုန္တိ.

世尊说了此语。那些比丘心悦，欢喜世尊所说。

၅. ပရိနိဗ္ဗာနသုတ္တံ

5. 第五 般涅槃经

၁၈၆. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကုသိနာရာယံ ဝိဟရတိ ဥပဝတ္တနေ မလ္လာနံ သာလဝနေ အန္တရေန ယမကသာလာနံ ပရိနိဗ္ဗာနသမယေ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဟန္ဒ ဒါနိ, ဘိက္ခဝေ, အာမန္တယာမိ ဝေါ – ‘ဝယဓမ္မာ သင်္ခါရာ, အပ္ပမာဒေန သမ္ပာဒေထာ’တိ. အယံ တထာဂတဿ ပစ္ဆိမာ ဝါစာ’’.

186. 一时，世尊临般涅槃时，住于古西那罗末罗人的优婆跋多那娑罗林，双娑罗树之间。尔时，世尊告诸比丘：“诸比丘，现在我嘱咐你们：诸行是坏灭法，你们当以不放逸来成就。”此是如来最后之言。

အထ [Pg.160] ခေါ ဘဂဝါ ပဌမံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇိ. ပဌမာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ ဒုတိယံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇိ. ဒုတိယာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ တတိယံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇိ. တတိယာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ စတုတ္ထံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇိ. စတုတ္ထာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ အာကာသာနဉ္စာယတနံ သမာပဇ္ဇိ. အာကာသာနဉ္စာယတနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ ဝိညာဏဉ္စာယတနံ သမာပဇ္ဇိ. ဝိညာဏဉ္စာယတနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ အာကိဉ္စညာယတနံ သမာပဇ္ဇိ. အာကိဉ္စညာယတနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ နေဝသညာနာသညာယတနံ သမာပဇ္ဇိ. နေဝသညာနာသညာယတနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ သညာဝေဒယိတနိရောဓံ သမာပဇ္ဇိ.

尔时，世尊入初禅。自初禅出定，入第二禅。自第二禅出定，入第三禅。自第三禅出定，入第四禅。自第四禅出定，入空无边处。自空无边处出定，入识无边处。自识无边处出定，入无所有处。自无所有处出定，入非想非非想处。自非想非非想处出定，入想受灭。

သညာဝေဒယိတနိရောဓာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ နေဝသညာနာသညာယတနံ သမာပဇ္ဇိ. နေဝသညာနာသညာယတနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ အာကိဉ္စညာယတနံ သမာပဇ္ဇိ. အာကိဉ္စညာယတနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ ဝိညာဏဉ္စာယတနံ သမာပဇ္ဇိ. ဝိညာဏဉ္စာယတနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ အာကာသာနဉ္စာယတနံ သမာပဇ္ဇိ. အာကာသာနဉ္စာယတနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ စတုတ္ထံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇိ. စတုတ္ထာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ တတိယံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇိ. တတိယာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ ဒုတိယံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇိ. ဒုတိယာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ ပဌမံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇိ. ပဌမာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ ဒုတိယံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇိ. ဒုတိယာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ တတိယံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇိ. တတိယာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ စတုတ္ထံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇိ. စတုတ္ထာ ဈာနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ သမနန္တရံ ဘဂဝါ ပရိနိဗ္ဗာယိ. ပရိနိဗ္ဗုတေ ဘဂဝတိ သဟ ပရိနိဗ္ဗာနာ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

从想受灭出定，入于非想非非想处。从非想非非想处出定，入于无所有处。从无所有处出定，入于识无边处。从识无边处出定，入于空无边处。从空无边处出定，入于第四禅。从第四禅出定，入于第三禅。从第三禅出定，入于第二禅。从第二禅出定，入于初禅。从初禅出定，入于第二禅。从第二禅出定，入于第三禅。从第三禅出定，入于第四禅。从第四禅出定，世尊随即般涅槃。世尊般涅槃时，娑婆主梵天(Brahmā Sahampati)与般涅槃同时诵此偈：

‘‘သဗ္ဗေဝ နိက္ခိပိဿန္တိ, ဘူတာ လောကေ သမုဿယံ;

ယတ္ထ ဧတာဒိသော သတ္ထာ, လောကေ အပ္ပဋိပုဂ္ဂလော;

တထာဂတော ဗလပ္ပတ္တော, သမ္ဗုဒ္ဓေါ ပရိနိဗ္ဗုတော’’တိ.

“世间一切众生，都将舍弃身体；像这样一位导师，世间无与伦比，已得十力的如来、正自觉者，也已般涅槃。”

ပရိနိဗ္ဗုတေ ဘဂဝတိ သဟ ပရိနိဗ္ဗာနာ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

世尊般涅槃时，天帝释(Sakko devānamindo)与般涅槃同时诵此偈：

‘‘အနိစ္စာ ဝတ သင်္ခါရာ, ဥပ္ပာဒဝယဓမ္မိနော;

ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ နိရုဇ္ဈန္တိ, တေသံ ဝူပသမော သုခေါ’’တိ.

“诸行诚无常，是生灭法；生已而灭，其止息为乐。”

ပရိနိဗ္ဗုတေ [Pg.161] ဘဂဝတိ သဟ ပရိနိဗ္ဗာနာ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

世尊般涅槃时，具寿阿难与般涅槃同时诵此偈：

‘‘တဒါသိ ယံ ဘိံသနကံ, တဒါသိ လောမဟံသနံ;

သဗ္ဗာကာရဝရူပေတေ, သမ္ဗုဒ္ဓေ ပရိနိဗ္ဗုတေ’’တိ.

“当具足一切胜相的正自觉者般涅槃时，那时有可怖之事，那时有悚然之感。”

ပရိနိဗ္ဗုတေ ဘဂဝတိ သဟ ပရိနိဗ္ဗာနာ အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

世尊般涅槃时，具寿阿那律与般涅槃同时诵此诸偈：

‘‘နာဟု အဿာသပဿာသော, ဌိတစိတ္တဿ တာဒိနော;

အနေဇော သန္တိမာရဗ္ဘ, စက္ခုမာ ပရိနိဗ္ဗုတော.

“心意稳固不动者，已无出入息；无有动摇，缘于寂静，具眼者已般涅槃。

‘‘အသလ္လီနေန စိတ္တေန, ဝေဒနံ အဇ္ဈဝါသယိ;

ပဇ္ဇောတဿေဝ နိဗ္ဗာနံ, ဝိမောက္ခော စေတသော အဟူ’’တိ.

以不退缩之心，彼忍受诸受；如灯火之熄灭，其心意得解脱。”

ဒုတိယော ဝဂ္ဂေါ.

第二品。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ဗြဟ္မာသနံ ဒေဝဒတ္တော, အန္ဓကဝိန္ဒော အရုဏဝတီ;

ပရိနိဗ္ဗာနေန စ ဒေသိတံ, ဣဒံ ဗြဟ္မပဉ္စကန္တိ.

梵座经、提婆达多经、安达咖文达经、阿鲁那瓦提经，以及般涅槃经，此为梵天五经。

ဗြဟ္မသံယုတ္တံ သမတ္တံ.

梵天相应结束。

၇. ဗြာဟ္မဏသံယုတ္တံ

7. 婆罗门相应

၁. အရဟန္တဝဂ္ဂေါ

1. 阿罗汉品

၁. ဓနဉ္ဇာနီသုတ္တံ

1. 陀然阇尼经

၁၈၇. ဧဝံ [Pg.162] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရဿ ဘာရဒွါဇဂေါတ္တဿ ဗြာဟ္မဏဿ ဓနဉ္ဇာနီ နာမ ဗြာဟ္မဏီ အဘိပ္ပသန္နာ ဟောတိ ဗုဒ္ဓေ စ ဓမ္မေ စ သံဃေ စ. အထ ခေါ ဓနဉ္ဇာနီ ဗြာဟ္မဏီ ဘာရဒွါဇဂေါတ္တဿ ဗြာဟ္မဏဿ ဘတ္တံ ဥပသံဟရန္တီ ဥပက္ခလိတွာ တိက္ခတ္တုံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ –

187. 如是我闻。一时，世尊住在王舍城(Rājagaha)竹林(Veḷuvana)的迦兰陀迦喂食处。当时，某位巴罗多迦(Bhāradvāja)族婆罗门的妻子，名为陀然阇尼的婆罗门女，对佛、法、僧有甚深净信。其后，陀然阇尼婆罗门女在为巴罗多迦族婆罗门端上食物时，不慎滑倒，三次发出感兴语：

‘‘နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ;

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ;

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿာ’’တိ.

“礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者！礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者！礼敬彼世尊、阿罗汉、正自觉者！”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘာရဒွါဇဂေါတ္တော ဗြာဟ္မဏော ဓနဉ္ဇာနိံ ဗြာဟ္မဏိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧဝမေဝံ ပနာယံ ဝသလီ ယသ္မိံ ဝါ တသ္မိံ ဝါ တဿ မုဏ္ဍကဿ သမဏဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ. ဣဒါနိ တျာဟံ, ဝသလိ, တဿ သတ္ထုနော ဝါဒံ အာရောပေဿာမီ’’တိ. ‘‘န ခွာဟံ တံ, ဗြာဟ္မဏ, ပဿာမိ သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ, ယော တဿ ဘဂဝတော ဝါဒံ အာရောပေယျ အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ. အပိ စ တွံ, ဗြာဟ္မဏ, ဂစ္ဆ, ဂန္တွာ ဝိဇာနိဿသီ’’တိ.

听闻此言，巴罗多迦族婆罗门对陀然阇尼婆罗门女说：“这个贱婢，不论在哪里都赞叹那个秃头沙门。现在，贱婢，我要去驳倒那位导师的论点！”“婆罗门，我确实未见在这有天神、有魔罗、有梵天的世界，在有沙门、婆罗门、天神和人类的世代中，有谁能驳倒那位世尊、阿罗汉、正自觉者的论点。不过，婆罗门，你去吧，去了就会知道。”

အထ ခေါ ဘာရဒွါဇဂေါတ္တော ဗြာဟ္မဏော ကုပိတော အနတ္တမနော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဘာရဒွါဇဂေါတ္တော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

于是，巴罗多迦族婆罗门生气而不悦地去到世尊那里。抵达后，他与世尊互相问候，交换了友善亲切的寒暄，然后坐到一旁。坐在一旁的巴罗多迦族婆罗门以偈颂对世尊说：

‘‘ကိံသု ဆေတွာ သုခံ သေတိ, ကိံသု ဆေတွာ န သောစတိ;

ကိဿဿု ဧကဓမ္မဿ, ဝဓံ ရောစေသိ ဂေါတမာ’’တိ.

“斩断何物得安眠，斩断何物得无忧？乔达摩，您赞同杀害哪一法？”

‘‘ကောဓံ [Pg.163] ဆေတွာ သုခံ သေတိ, ကောဓံ ဆေတွာ န သောစတိ;

ကောဓဿ ဝိသမူလဿ, မဓုရဂ္ဂဿ ဗြာဟ္မဏ;

ဝဓံ အရိယာ ပသံသန္တိ, တဉှိ ဆေတွာ န သောစတီ’’တိ.

“婆罗门，斩断忿怒，则得安眠；斩断忿怒，则无忧愁。忿怒乃毒根蜜顶，圣者们赞叹将其断除，因断除之后，则无忧愁。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘာရဒွါဇဂေါတ္တော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ, အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ! သေယျထာပိ, ဘော ဂေါတမ, နိက္ကုဇ္ဇိတံ ဝါ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ, ပဋိစ္ဆန္နံ ဝါ ဝိဝရေယျ, မူဠှဿ ဝါ မဂ္ဂံ အာစိက္ခေယျ, အန္ဓကာရေ ဝါ တေလပဇ္ဇောတံ ဓာရေယျ – စက္ခုမန္တော ရူပါနိ ဒက္ခန္တီတိ; ဧဝမေဝံ ဘောတာ ဂေါတမေန အနေကပရိယာယေန ဓမ္မော ပကာသိတော. ဧသာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံ ဂေါတမံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. လဘေယျာဟံ ဘောတော ဂေါတမဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, လဘေယျံ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ.

如是说后，巴罗多迦族的婆罗门对世尊说：“善哉，乔达摩尊者！善哉，乔达摩尊者！乔达摩尊者，犹如扶正颠倒之物，揭开覆盖之物，为迷路者指示道路，或于暗处持油灯，令有眼者得见色。正是如此，乔达摩尊者以种种方便开示了法。世尊，我今皈依乔达摩尊者、法以及比丘僧团。愿我得于乔达摩尊者座下出家，得受具足戒。”

အလတ္ထ ခေါ ဘာရဒွါဇဂေါတ္တော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, အလတ္ထ ဥပသမ္ပဒံ. အစိရူပသမ္ပန္နော ခေါ ပနာယသ္မာ ဘာရဒွါဇော ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော နစိရဿေဝ – ယဿတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ တဒနုတ္တရံ – ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာသိ. ‘‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’’တိ အဗ္ဘညာသိ. အညတရော စ ပနာယသ္မာ ဘာရဒွါဇော အရဟတံ အဟောသီတိ.

巴罗多迦族的婆罗门在世尊座下得以出家，得受具足戒。具寿巴罗多迦受具足戒不久，独处、远离、不放逸、热忱、精勤而住，为着良家子正确地从在家出家至无家生活的那个无上梵行终极，他不久便在现法中，以自证智作证、成就并安住。他了知：“我生已尽，梵行已立，所作已办，不受后有。”具寿巴罗多迦便成了阿罗汉中的一位。

၂. အက္ကောသသုတ္တံ

2. 辱骂经

၁၈၈. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. အဿောသိ ခေါ အက္ကောသကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော – ‘‘ဘာရဒွါဇဂေါတ္တော ကိရ ဗြာဟ္မဏော သမဏဿ ဂေါတမဿ သန္တိကေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော’’တိ ကုပိတော အနတ္တမနော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အသဗ္ဘာဟိ ဖရုသာဟိ ဝါစာဟိ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ.

188. 一时，世尊住在王舍城的竹林迦兰陀园。辱骂者巴罗多迦婆罗门听闻：“据说，一位巴罗多迦族的婆罗门已在沙门乔达摩座下，从在家出家，过无家生活了。”他听后，愤怒且不悦，便前往世尊之处；抵达后，以不雅、粗暴的言语辱骂、斥骂世尊。

ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘဂဝါ အက္ကောသကဘာရဒွါဇံ ဗြာဟ္မဏံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘တံ ကိံ မညသိ, ဗြာဟ္မဏ, အပိ နု ခေါ တေ အာဂစ္ဆန္တိ မိတ္တာမစ္စာ ဉာတိသာလောဟိတာ အတိထိယော ’’တိ? ‘‘အပ္ပေကဒါ မေ, ဘော ဂေါတမ, အာဂစ္ဆန္တိ မိတ္တာမစ္စာ [Pg.164] ဉာတိသာလောဟိတာ အတိထိယော’’တိ. ‘‘‘တံ ကိံ မညသိ, ဗြာဟ္မဏ, အပိ နု တေသံ အနုပ္ပဒေသိ ခါဒနီယံ ဝါ ဘောဇနီယံ ဝါ သာယနီယံ ဝါ’’’တိ? ‘‘‘အပ္ပေကဒါ နေသာဟံ, ဘော ဂေါတမ, အနုပ္ပဒေမိ ခါဒနီယံ ဝါ ဘောဇနီယံ ဝါ သာယနီယံ ဝါ’’’တိ. ‘‘‘သစေ ခေါ ပန တေ, ဗြာဟ္မဏ, နပ္ပဋိဂ္ဂဏှန္တိ, ကဿ တံ ဟောတီ’’’တိ? ‘‘‘သစေ တေ, ဘော ဂေါတမ, နပ္ပဋိဂ္ဂဏှန္တိ, အမှာကမေဝ တံ ဟောတီ’’’တိ. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ယံ တွံ အမှေ အနက္ကောသန္တေ အက္ကောသသိ, အရောသေန္တေ ရောသေသိ, အဘဏ္ဍန္တေ ဘဏ္ဍသိ, တံ တေ မယံ နပ္ပဋိဂ္ဂဏှာမ. တဝေဝေတံ, ဗြာဟ္မဏ, ဟောတိ; တဝေဝေတံ, ဗြာဟ္မဏ, ဟောတိ’’.

如是说后，世尊对阿拘萨·巴罗多迦婆罗门说了这番话：“婆罗门，你认为如何？你的朋友、同僚、亲戚、血亲是否会作为客人来访？”“乔达摩尊者，有时我的朋友、同僚、亲戚、血亲会作为客人来访。”“婆罗门，你认为如何？你是否会为他们提供嚼食、啖食或尝食？”“乔达摩尊者，有时我会为他们提供嚼食、啖食或尝食。”“可是，婆罗门，如果他们不接受，那食物会是谁的呢？”“乔达摩尊者，如果他们不接受，那食物就还是我们的。”“婆罗门，正是如此。我们不辱骂，你却辱骂我们；我们不发怒，你却激怒我们；我们不争吵，你却斥责我们。我们不接受你的这些（言行）。婆罗门，那还是你的！婆罗门，那还是你的！”

‘‘ယော ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, အက္ကောသန္တံ ပစ္စက္ကောသတိ, ရောသေန္တံ ပဋိရောသေတိ, ဘဏ္ဍန္တံ ပဋိဘဏ္ဍတိ, အယံ ဝုစ္စတိ, ဗြာဟ္မဏ, သမ္ဘုဉ္ဇတိ ဝီတိဟရတီတိ. တေ မယံ တယာ နေဝ သမ္ဘုဉ္ဇာမ န ဝီတိဟရာမ. တဝေဝေတံ, ဗြာဟ္မဏ, ဟောတိ; တဝေဝေတံ, ဗြာဟ္မဏ, ဟောတီ’’တိ. ‘‘ဘဝန္တံ ခေါ ဂေါတမံ သရာဇိကာ ပရိသာ ဧဝံ ဇာနာတိ – ‘အရဟံ သမဏော ဂေါတမော’တိ. အထ စ ပန ဘဝံ ဂေါတမော ကုဇ္ဈတီ’’တိ.

“婆罗门，谁若回骂辱骂者，回怒激怒者，回斥斥责者，这就被称为共同受用、相互往来。我们既不与你共同受用，也不与你相互往来。婆罗门，那还是你的！婆罗门，那还是你的！”“尊者乔达摩，包括国王在内的会众都如此知晓：‘沙门乔达摩是阿罗汉。’然而尊者乔达摩却生气了！”

‘‘အက္ကောဓဿ ကုတော ကောဓော, ဒန္တဿ သမဇီဝိနော;

သမ္မဒညာ ဝိမုတ္တဿ, ဥပသန္တဿ တာဒိနော.

于无嗔、已调伏、正命者，于正知解脱、寂静、不动者，何来有愤怒？

‘‘တဿေဝ တေန ပါပိယော, ယော ကုဒ္ဓံ ပဋိကုဇ္ဈတိ;

ကုဒ္ဓံ အပ္ပဋိကုဇ္ဈန္တော, သင်္ဂါမံ ဇေတိ ဒုဇ္ဇယံ.

以怒还怒者，实为更恶劣；不以怒还怒，能胜难胜战。

‘‘ဥဘိန္နမတ္ထံ စရတိ, အတ္တနော စ ပရဿ စ;

ပရံ သင်္ကုပိတံ ဉတွာ, ယော သတော ဥပသမ္မတိ.

知他人已怒，具念自平息，此人行二利，为自亦为他。

‘‘ဥဘိန္နံ တိကိစ္ဆန္တာနံ, အတ္တနော စ ပရဿ စ;

ဇနာ မညန္တိ ဗာလောတိ, ယေ ဓမ္မဿ အကောဝိဒါ’’တိ.

疗愈自与他，双方皆受益，于法无知者，视之为愚人。

ဧဝံ ဝုတ္တေ, အက္ကောသကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ…ပေ… ဧသာဟံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. လဘေယျာဟံ, ဘန္တေ, ဘောတော ဂေါတမဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, လဘေယျံ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ.

如是说已，辱骂者巴罗多迦婆罗门白世尊言：“乔达摩贤者，善哉！……（中略）……我今归依乔达摩贤者、法与比丘僧伽。世尊，愿我得在乔达摩贤者座下出家，得受具足戒。”

အလတ္ထ ခေါ အက္ကောသကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, အလတ္ထ ဥပသမ္ပဒံ. အစိရူပသမ္ပန္နော ခေါ ပနာယသ္မာ အက္ကောသကဘာရဒွါဇော ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော [Pg.165] နစိရဿေဝ – ယဿတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ တဒနုတ္တရံ – ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာသိ. ‘‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’’တိ အဗ္ဘညာသိ. အညတရော စ ပနာယသ္မာ ဘာရဒွါဇော အရဟတံ အဟောသီတိ.

辱骂者巴罗多迦婆罗门在世尊座下出家，得受具足戒。受具足戒不久，具寿辱骂者巴罗多迦独自远离，不放逸，热忱，精勤而住。他不久后，即于现法中，为着良家子们善于从家出家、入于无家的那个无上梵行终点，亲身以无上智自证、作证，具足而住。他证知：“生已尽，梵行已立，所作已办，不受后有。”具寿巴罗多迦遂成为阿罗汉之一。

၃. အသုရိန္ဒကသုတ္တံ

3. 阿须邻陀迦经

၁၈၉. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. အဿောသိ ခေါ အသုရိန္ဒကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော – ‘‘ဘာရဒွါဇဂေါတ္တော ဗြာဟ္မဏော ကိရ သမဏဿ ဂေါတမဿ သန္တိကေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော’’တိ ကုပိတော အနတ္တမနော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အသဗ္ဘာဟိ ဖရုသာဟိ ဝါစာဟိ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘဂဝါ တုဏှီ အဟောသိ. အထ ခေါ အသုရိန္ဒကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဇိတောသိ, သမဏ, ဇိတောသိ, သမဏာ’’တိ.

189. 一时，世尊住在王舍城竹林的松鼠饲喂处。阿须邻陀迦·巴罗多迦婆罗门听说：“据说一位巴罗多迦族的婆罗门，在沙门乔达摩座下，从家出家，入于无家。”他听后心怀忿怒，意不喜悦，便前往世尊之处。抵达后，他以不善、粗恶之语辱骂、呵责世尊。如是说已，世尊默然而住。其时，阿须邻陀迦·巴罗多迦婆罗门白世尊言：“沙门，汝败！沙门，汝败！”

‘‘ဇယံ ဝေ မညတိ ဗာလော, ဝါစာယ ဖရုသံ ဘဏံ;

ဇယဉ္စေဝဿ တံ ဟောတိ, ယာ တိတိက္ခာ ဝိဇာနတော.

愚人言粗恶，自以为胜利；于了知者，忍耐即胜利。

‘‘တဿေဝ တေန ပါပိယော, ယော ကုဒ္ဓံ ပဋိကုဇ္ဈတိ;

ကုဒ္ဓံ အပ္ပဋိကုဇ္ဈန္တော, သင်္ဂါမံ ဇေတိ ဒုဇ္ဇယံ.

还忿于忿者，其恶过于彼；不还忿于忿，得胜难胜战。

‘‘ဥဘိန္နမတ္ထံ စရတိ, အတ္တနော စ ပရဿ စ;

ပရံ သင်္ကုပိတံ ဉတွာ, ယော သတော ဥပသမ္မတိ.

了知他人已愤怒，凡具念而平息者，彼即为自他双方——为自己与他人——行利益。

‘‘ဥဘိန္နံ တိကိစ္ဆန္တာနံ, အတ္တနော စ ပရဿ စ;

ဇနာ မညန္တိ ဗာလောတိ, ယေ ဓမ္မဿ အကောဝိဒါ’’တိ.

疗愈自他双方者，不通达法之人，认为他是愚人。

ဧဝံ ဝုတ္တေ, အသုရိန္ဒကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ…ပေ… အဗ္ဘညာသိ. အညတရော စ ပနာယသ္မာ ဘာရဒွါဇော အရဟတံ အဟောသီ’’တိ.

如是说后，婆罗门阿苏林达迦·巴罗多迦对世尊说：“乔达摩尊者，真是绝妙！……（中略）……具寿巴罗多迦亦成为阿罗汉之一。”

၄. ဗိလင်္ဂိကသုတ္တံ

4. 毕陵耆迦经

၁၉၀. ဧကံ [Pg.166] သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. အဿောသိ ခေါ ဗိလင်္ဂိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော – ‘‘ဘာရဒွါဇဂေါတ္တော ကိရ ဗြာဟ္မဏော သမဏဿ ဂေါတမဿ သန္တိကေ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော’’တိ ကုပိတော အနတ္တမနော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တုဏှီဘူတော ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဗိလင်္ဂိကဿ ဘာရဒွါဇဿ ဗြာဟ္မဏဿ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ ဗိလင်္ဂိကံ ဘာရဒွါဇံ ဗြာဟ္မဏံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

190. 一时，世尊住在王舍城的竹林迦兰陀园。婆罗门毕陵耆迦·巴罗多迦听闻：“据说一位巴罗多迦族的婆罗门，已在沙门乔达摩座下，从在家而出家了。”他愤怒、不悦，便前往世尊之处。抵达后，默然立于一旁。尔时，世尊以心了知婆罗门毕陵耆迦·巴罗多迦的心中思惟后，以偈颂对他说道：

‘‘ယော အပ္ပဒုဋ္ဌဿ နရဿ ဒုဿတိ,သုဒ္ဓဿ ပေါသဿ အနင်္ဂဏဿ;

တမေဝ ဗာလံ ပစ္စေတိ ပါပံ,သုခုမော ရဇော ပဋိဝါတံဝ ခိတ္တော’’တိ.

若人冒犯无害意者，清净无垢之人，恶业还归于彼愚人，犹如逆风扬细尘。

ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဝိလင်္ဂိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ…ပေ… အဗ္ဘညာသိ. အညတရော စ ပနာယသ္မာ ဘာရဒွါဇော အရဟတံ အဟောသီ’’တိ.

如是说后，婆罗门毕陵耆迦·巴罗多迦对世尊说：“乔达摩尊者，真是绝妙！……（中略）……具寿巴罗多迦亦成为阿罗汉之一。”

၅. အဟိံသကသုတ္တံ

5. 不害经

၁၉၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ အဟိံသကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အဟိံသကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟိံသကာဟံ, ဘော ဂေါတမ, အဟိံသကာဟံ, ဘော ဂေါတမာ’’တိ.

191. 缘起于舍卫城。尔时，婆罗门不害·巴罗多迦前往世尊之处。抵达后，与世尊互相问候，交换了可喜、可忆念的言辞后，坐于一旁。坐于一旁的婆罗门不害·巴罗多迦对世尊说：“乔达摩尊者，我是不害！乔达摩尊者，我是不害！”

‘‘ယထာ နာမံ တထာ စဿ, သိယာ ခေါ တွံ အဟိံသကော;

ယော စ ကာယေန ဝါစာယ, မနသာ စ န ဟိံသတိ;

သ ဝေ အဟိံသကော ဟောတိ, ယော ပရံ န ဝိဟိံသတီ’’တိ.

“愿你名副其实，成为不害之人。凡以身、语、意不伤害，不恼害他人者，彼实为不害之人。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, အဟိံသကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ…ပေ… အဗ္ဘညာသိ. အညတရော စ ပနာယသ္မာ အဟိံသကဘာရဒွါဇော အရဟတံ အဟောသီ’’တိ.

如是说后，婆罗门不害巴罗多迦对世尊说：“妙哉，乔达摩尊者！……（中略）……具寿不害巴罗多迦也成为阿罗汉之一。”

၆. ဇဋာသုတ္တံ

6. 缠结经

၁၉၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.167]. အထ ခေါ ဇဋာဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဇဋာဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

192. 缘起于舍卫城。那时，婆罗门结发巴罗多迦(Jaṭābhāradvāja)前往世尊之处。抵达后，与世尊互相致意，交换了亲切友好的问候，然后坐于一旁。坐于一旁的婆罗门结发巴罗多迦以偈颂对世尊说：

‘‘အန္တောဇဋာ ဗဟိဇဋာ, ဇဋာယ ဇဋိတာ ပဇာ;

တံ တံ ဂေါတမ ပုစ္ဆာမိ, ကော ဣမံ ဝိဇဋယေ ဇဋ’’န္တိ.

“内有缠结，外有缠结，众生被缠结所纠缠。乔达摩，我问你此事：谁能解开此缠结？”

‘‘သီလေ ပတိဋ္ဌာယ နရော သပညော, စိတ္တံ ပညဉ္စ ဘာဝယံ;

အာတာပီ နိပကော ဘိက္ခု, သော ဣမံ ဝိဇဋယေ ဇဋံ.

“有智慧的人，住立于戒，修习心与慧，热忱、审慎的比丘，他能解开此缠结。”

‘‘ယေသံ ရာဂေါ စ ဒေါသော စ, အဝိဇ္ဇာ စ ဝိရာဇိတာ;

ခီဏာသဝါ အရဟန္တော, တေသံ ဝိဇဋိတာ ဇဋာ.

“于彼等，贪、瞋与无明皆已离染；彼等漏尽阿罗汉，其缠结已被解开。”

‘‘ယတ္ထ နာမဉ္စ ရူပဉ္စ, အသေသံ ဥပရုဇ္ဈတိ;

ပဋိဃံ ရူပသညာ စ, ဧတ္ထေသာ ဆိဇ္ဇတေ ဇဋာ’’တိ.

“于名与色，以及有对想与色想无余止息之处，于此，此缠结被斩断。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဇဋာဘာရဒွါဇော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ…ပေ… အညတရော စ ပနာယသ္မာ ဘာရဒွါဇော အရဟတံ အဟောသီ’’တိ.

如是说后，婆罗门结发巴罗多迦对世尊说：“妙哉，乔达摩尊者！……（中略）……具寿巴罗多迦也成为阿罗汉之一。”

၇. သုဒ္ဓိကသုတ္တံ

7. 清净经

၁၉၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ သုဒ္ဓိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သုဒ္ဓိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဇ္ဈဘာသိ –

193. 缘起于舍卫城。那时，婆罗门清净巴罗多迦(Suddhikabhāradvāja)前往世尊之处。抵达后，与世尊互相致意，交换了亲切友好的问候，然后坐于一旁。坐于一旁的婆罗门清净巴罗多迦在世尊面前诵此偈颂：

‘‘န ဗြာဟ္မဏော သုဇ္ဈတိ ကောစိ, လောကေ သီလဝါပိ တပေါကရံ;

ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော, သော သုဇ္ဈတိ န အညာ ဣတရာ ပဇာ’’တိ.

“于此世间，任何婆罗门，纵然持戒、行苦行，亦不得清净。唯有明行具足者，彼得清净，而非其他众人。”

‘‘ဗဟုမ္ပိ ပလပံ ဇပ္ပံ, န ဇစ္စာ ဟောတိ ဗြာဟ္မဏော;

အန္တောကသမ္ဗု သင်္ကိလိဋ္ဌော, ကုဟနံ ဥပနိဿိတော.

纵然念诵众多虚言，婆罗门不因出身而然；其内心腐败染污，依止于欺诈。

‘‘ခတ္တိယော [Pg.168] ဗြာဟ္မဏော ဝေဿော, သုဒ္ဒေါ စဏ္ဍာလပုက္ကုသော;

အာရဒ္ဓဝီရိယော ပဟိတတ္တော, နိစ္စံ ဒဠှပရက္ကမော;

ပပ္ပောတိ ပရမံ သုဒ္ဓိံ, ဧဝံ ဇာနာဟိ ဗြာဟ္မဏာ’’တိ.

刹帝利、婆罗门、吠舍、首陀罗，以及旃陀罗、补羯娑，若能发起精进，心向涅槃，恒常坚固勇猛，即能达到无上清净。婆罗门，当如是知！

ဧဝံ ဝုတ္တေ, သုဒ္ဓိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ…ပေ… အညတရော စ ပနာယသ္မာ ဘာရဒွါဇော အရဟတံ အဟောသီ’’တိ.

如是说后，净行者巴罗多迦婆罗门对世尊说：“妙哉，乔达摩！……乃至……具寿巴罗多迦亦成为阿罗汉之一。”

၈. အဂ္ဂိကသုတ္တံ

8. 火祭经

၁၉၄. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အဂ္ဂိကဘာရဒွါဇဿ ဗြာဟ္မဏဿ သပ္ပိနာ ပါယသော သန္နိဟိတော ဟောတိ – ‘‘အဂ္ဂိံ ဇုဟိဿာမိ, အဂ္ဂိဟုတ္တံ ပရိစရိဿာမီ’’တိ.

194. 一时，世尊住在王舍城(Rājagaha)竹林(Veḷuvana)的迦兰陀林(Kalandakanivāpa)。尔时，火祭者巴罗多迦(Aggikabhāradvāja)婆罗门备妥酥油乳粥，心想：“我将祭火，我将行火供。”

အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ရာဇဂဟံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. ရာဇဂဟေ သပဒါနံ ပိဏ္ဍာယ စရမာနော ယေန အဂ္ဂိကဘာရဒွါဇဿ ဗြာဟ္မဏဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. အဒ္ဒသာ ခေါ အဂ္ဂိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ပိဏ္ဍာယ ဌိတံ. ဒိသွာန ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

尔时，世尊于上午时分，著好下衣，取了衣钵，为乞食故，进入王舍城。于王舍城次第乞食时，来到火祭者巴罗多迦婆罗门的住处。抵达后，立于一旁。火祭者巴罗多迦婆罗门看见世尊为乞食而站立。看见后，以偈颂对世尊说：

‘‘တီဟိ ဝိဇ္ဇာဟိ သမ္ပန္နော, ဇာတိမာ သုတဝါ ဗဟူ;

ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော, သောမံ ဘုဉ္ဇေယျ ပါယသ’’န္တိ.

“具足三吠陀，出身清净且多闻，明行具足者，彼应享用此乳粥。”

‘‘ဗဟုမ္ပိ ပလပံ ဇပ္ပံ, န ဇစ္စာ ဟောတိ ဗြာဟ္မဏော;

အန္တောကသမ္ဗု သံကိလိဋ္ဌော, ကုဟနာပရိဝါရိတော.

纵然念诵众多虚言，婆罗门不因出身而然；其内心腐败染污，为欺诈所围绕。

‘‘ပုဗ္ဗေနိဝါသံ ယော ဝေဒီ, သဂ္ဂါပါယဉ္စ ပဿတိ;

အထော ဇာတိက္ခယံ ပတ္တော, အဘိညာဝေါသိတော မုနိ.

了知宿住者，得见天界与恶趣；又已达生尽，乃神通究竟之牟尼。

‘‘ဧတာဟိ တီဟိ ဝိဇ္ဇာဟိ, တေဝိဇ္ဇော ဟောတိ ဗြာဟ္မဏော;

ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော, သောမံ ဘုဉ္ဇေယျ ပါယသ’’န္တိ.

具足此三明，方为三明婆罗门；彼乃明行具足者，应享用此乳粥。

‘‘ဘုဉ္ဇတု ဘဝံ ဂေါတမော. ဗြာဟ္မဏော ဘဝ’’န္တိ.

乔达摩，请您享用！您实为婆罗门！

‘‘ဂါထာဘိဂီတံ [Pg.169] မေ အဘောဇနေယျံ,သမ္ပဿတံ ဗြာဟ္မဏ နေသ ဓမ္မော;

ဂါထာဘိဂီတံ ပနုဒန္တိ ဗုဒ္ဓါ,ဓမ္မေ သတိ ဗြာဟ္မဏ ဝုတ္တိရေသာ.

因偈颂而得者，我所不食。婆罗门，于明见者，此非正法。诸佛皆摈斥因偈颂而得者。婆罗门，当正法存时，此即是（圣者的）生活方式。

‘‘အညေန စ ကေဝလိနံ မဟေသိံ,ခီဏာသဝံ ကုက္ကုစ္စဝူပသန္တံ;

အန္နေန ပါနေန ဥပဋ္ဌဟဿု,ခေတ္တဉှိ တံ ပုညပေက္ခဿ ဟောတီ’’တိ.

应以其他食物和饮料，奉事那圆满、漏尽、忧悔已平息的大仙。对求福者而言，他确实是福田。

ဧဝံ ဝုတ္တေ, အဂ္ဂိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ…ပေ… အညတရော စ ပနာယသ္မာ အဂ္ဂိကဘာရဒွါဇော အရဟတံ အဟောသီ’’တိ.

此言说后，火祭巴罗多迦婆罗门对世尊说：“绝妙！乔达摩贤者！……（中略）……具寿火祭巴罗多迦也成为阿罗汉之一。”

၉. သုန္ဒရိကသုတ္တံ

9. 孙达瑞咖经

၁၉၅. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသလေသု ဝိဟရတိ သုန္ဒရိကာယ နဒိယာ တီရေ. တေန ခေါ ပန သမယေန သုန္ဒရိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော သုန္ဒရိကာယ နဒိယာ တီရေ အဂ္ဂိံ ဇုဟတိ, အဂ္ဂိဟုတ္တံ ပရိစရတိ. အထ ခေါ သုန္ဒရိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော အဂ္ဂိံ ဇုဟိတွာ အဂ္ဂိဟုတ္တံ ပရိစရိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ သမန္တာ စတုဒ္ဒိသာ အနုဝိလောကေသိ – ‘‘ကော နု ခေါ ဣမံ ဟဗျသေသံ ဘုဉ္ဇေယျာ’’တိ? အဒ္ဒသာ ခေါ သုန္ဒရိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ အညတရသ္မိံ ရုက္ခမူလေ သသီသံ ပါရုတံ နိသိန္နံ. ဒိသွာန ဝါမေန ဟတ္ထေန ဟဗျသေသံ ဂဟေတွာ ဒက္ခိဏေန ဟတ္ထေန ကမဏ္ဍလုံ ဂဟေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ သုန္ဒရိကဘာရဒွါဇဿ ဗြာဟ္မဏဿ ပဒသဒ္ဒေန သီသံ ဝိဝရိ. အထ ခေါ သုန္ဒရိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ‘မုဏ္ဍော အယံ ဘဝံ, မုဏ္ဍကော အယံ ဘဝ’န္တိ တတောဝ ပုန နိဝတ္တိတုကာမော အဟောသိ. အထ ခေါ သုန္ဒရိကဘာရဒွါဇဿ ဗြာဟ္မဏဿ ဧတဒဟောသိ – ‘မုဏ္ဍာပိ ဟိ ဣဓေကစ္စေ ဗြာဟ္မဏာ ဘဝန္တိ; ယံနူနာဟံ တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဇာတိံ ပုစ္ဆေယျ’န္တိ.

195. 一时，世尊住在憍萨罗国孙达瑞咖（Sundarikā）河边。当时，孙达瑞咖巴罗多迦（Sundarikabhāradvāja）婆罗门正在孙达瑞咖河边祭火，行火供。其后，孙达瑞咖巴罗多迦婆罗门祭火、行火供后，从座位上起来，环顾四方：“谁可以享用这份祭余呢？”孙达瑞咖巴罗多迦婆罗门看见世尊在某棵树下，连头带衣覆盖而坐。看见后，他左手拿着祭余，右手拿着水瓶，走向世尊。其后，世尊因孙达瑞咖巴罗多迦婆罗门的脚步声而揭开头。其后，孙达瑞咖巴罗多迦婆罗门心想：“这位贤者是光头，这位贤者是光头！”便想从那里转身回去。其后，孙达瑞咖巴罗多迦婆罗门心生此念：“在此，有些婆罗门也是光头。我何不上前去问他的出身呢？”

အထ ခေါ သုန္ဒရိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘ကိံဇစ္စော ဘဝ’န္တိ?

其后，孙达瑞咖巴罗多迦婆罗门来到世尊之处。抵达后，他对世尊说：“贤者，您是什么种姓？”

‘‘မာ [Pg.170] ဇာတိံ ပုစ္ဆ စရဏဉ္စ ပုစ္ဆ,ကဋ္ဌာ ဟဝေ ဇာယတိ ဇာတဝေဒေါ;

နီစာကုလီနောပိ မုနိ ဓိတိမာ,အာဇာနီယော ဟောတိ ဟိရီနိသေဓော.

“莫问种姓，应问行为，火确实从木柴中生出。出身低贱的牟尼，若有毅力，以惭制止，亦能明辨通达。”

‘‘သစ္စေန ဒန္တော ဒမသာ ဥပေတော,ဝေဒန္တဂူ ဝုသိတဗြဟ္မစရိယော;

ယညောပနီတော တမုပဝှယေထ,ကာလေန သော ဇုဟတိ ဒက္ခိဏေယျေ’’တိ.

“以真实而调伏，以调御而具足，已达明之终，梵行已毕；祭祀已备者，应于适时邀请此人，他即是向应供者行供养。”

‘‘အဒ္ဓါ သုယိဋ္ဌံ သုဟုတံ မမ ယိဒံ,ယံ တာဒိသံ ဝေဒဂုမဒ္ဒသာမိ;

တုမှာဒိသာနဉှိ အဒဿနေန,အညော ဇနော ဘုဉ္ဇတိ ဟဗျသေသ’’န္တိ.

“我的此番祭祀，确实是善祭、善供，因为我见到了像您这样通达明者。正是因为往昔未曾见到像您这样的人，他人才会享用我的祭余。”

‘‘ဘုဉ္ဇတု ဘဝံ ဂေါတမော. ဗြာဟ္မဏော ဘဝ’’န္တိ.

“尊者乔达摩，请您受食。您是婆罗门！”

‘‘ဂါထာဘိဂီတံ မေ အဘောဇနေယျံ,သမ္ပဿတံ ဗြာဟ္မဏ နေသ ဓမ္မော;

ဂါထာဘိဂီတံ ပနုဒန္တိ ဗုဒ္ဓါ,ဓမ္မေ သတိ ဗြာဟ္မဏ ဝုတ္တိရေသာ.

“因偈颂而得者，我所不食。婆罗门，于明见者，此非正法。诸佛摒弃因偈颂而得者；婆罗门，当正法存续，此即是行法。”

‘‘အညေန စ ကေဝလိနံ မဟေသိံ,ခီဏာသဝံ ကုက္ကုစ္စဝူပသန္တံ;

အန္နေန ပါနေန ဥပဋ္ဌဟဿု,ခေတ္တဉှိ တံ ပုညပေက္ခဿ ဟောတီ’’တိ.

“你当以其他食物和饮料服侍圆满的大仙，漏尽者，追悔平息者；对求福者而言，那确实是福田。”

‘‘အထ ကဿ စာဟံ, ဘော ဂေါတမ, ဣမံ ဟဗျသေသံ ဒမ္မီ’’တိ? ‘‘န ခွာဟံ, ဗြာဟ္မဏ, ပဿာမိ သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ ယဿေသော ဟဗျသေသော ဘုတ္တော သမ္မာ ပရိဏာမံ ဂစ္ဆေယျ အညတြ, ဗြာဟ္မဏ, တထာဂတဿ ဝါ တထာဂတသာဝကဿ ဝါ. တေန ဟိ တွံ, ဗြာဟ္မဏ, တံ ဟဗျသေသံ အပ္ပဟရိတေ ဝါ ဆဍ္ဍေဟိ အပ္ပာဏကေ ဝါ ဥဒကေ ဩပိလာပေဟီ’’တိ.

“尊者乔达摩，那么我该将此祭余之食给谁呢？”“婆罗门，于此有天神、有魔罗、有梵天之世界，于此有沙门、婆罗门、天神与人类之世代，除了如来或如来之弟子，我未见有谁食此祭余后能完全消化。所以，婆罗门，你应将此祭余弃于无绿草之处，或投于无生物之水中。”

အထ ခေါ သုန္ဒရိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော တံ ဟဗျသေသံ အပ္ပာဏကေ ဥဒကေ ဩပိလာပေသိ. အထ ခေါ သော ဟဗျသေသော ဥဒကေ ပက္ခိတ္တော စိစ္စိဋာယတိ [Pg.171] စိဋိစိဋာယတိ သန္ဓူပါယတိ သမ္ပဓူပါယတိ. သေယျထာပိ နာမ ဖာလော ဒိဝသံသန္တတ္တော ဥဒကေ ပက္ခိတ္တော စိစ္စိဋာယတိ စိဋိစိဋာယတိ သန္ဓူပါယတိ သမ္ပဓူပါယတိ; ဧဝမေဝ သော ဟဗျသေသော ဥဒကေ ပက္ခိတ္တော စိစ္စိဋာယတိ စိဋိစိဋာယတိ သန္ဓူပါယတိ သမ္ပဓူပါယတိ.

于是，孙达瑞咖巴罗多迦婆罗门将那祭余之食投于无生物之水中。其祭余一投入水中，便嘶嘶作响，噼啪作声，烟气腾涌。譬如烧了一整日的犁头，投入水中时，亦嘶嘶作响，噼啪作声，烟气腾涌；同理，那祭余之食投入水中时，也嘶嘶作响，噼啪作声，烟气腾涌。

အထ ခေါ သုန္ဒရိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော သံဝိဂ္ဂေါ လောမဟဋ္ဌဇာတော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတံ ခေါ သုန္ဒရိကဘာရဒွါဇံ ဗြာဟ္မဏံ ဘဂဝါ ဂါထာဟိ အဇ္ဈဘာသိ –

其时，孙达瑞咖巴罗多迦婆罗门心生惊悚，毫毛竖立，遂诣世尊所在。抵达后，立于一旁。世尊对立于一旁的孙达瑞咖巴罗多迦婆罗门，以诸偈颂说：

‘‘မာ ဗြာဟ္မဏ ဒါရု သမာဒဟာနော,သုဒ္ဓိံ အမညိ ဗဟိဒ္ဓါ ဟိ ဧတံ;

န ဟိ တေန သုဒ္ဓိံ ကုသလာ ဝဒန္တိ,ယော ဗာဟိရေန ပရိသုဒ္ဓိမိစ္ဆေ.

“婆罗门，莫因燃木柴，便自认为清净，此实为外在之事。若人欲由外在求清净，善巧者不说彼能得清净。”

‘‘ဟိတွာ အဟံ ဗြာဟ္မဏ ဒါရုဒါဟံအဇ္ဈတ္တမေဝုဇ္ဇလယာမိ ဇောတိံ;

နိစ္စဂ္ဂိနီ နိစ္စသမာဟိတတ္တော,အရဟံ အဟံ ဗြဟ္မစရိယံ စရာမိ.

“婆罗门，我已舍弃燃木，唯于自身之内点燃光明。我恒燃此火，心常安住于定，我身为阿罗汉，修持梵行。”

‘‘မာနော ဟိ တေ ဗြာဟ္မဏ ခါရိဘာရော,ကောဓော ဓုမော ဘသ္မနိ မောသဝဇ္ဇံ;

ဇိဝှာ သုဇာ ဟဒယံ ဇောတိဌာနံ,အတ္တာ သုဒန္တော ပုရိသဿ ဇောတိ.

“婆罗门，我慢是你的担子，忿怒是烟，妄语是灰烬；舌是祭勺，心是火坛，善调伏之心，是人之火焰。”

‘‘ဓမ္မော ရဟဒေါ ဗြာဟ္မဏ သီလတိတ္ထော,အနာဝိလော သဗ္ဘိ သတံ ပသတ္ထော;

ယတ္ထ ဟဝေ ဝေဒဂုနော သိနာတာ,အနလ္လဂတ္တာဝ တရန္တိ ပါရံ.

“婆罗门，法是湖，戒是渡口，清澈无浊，为善士所赞。于此湖中，通达圣知者沐浴，便能以不湿之身，渡达彼岸。”

‘‘သစ္စံ ဓမ္မော သံယမော ဗြဟ္မစရိယံ,မဇ္ဈေ သိတာ ဗြာဟ္မဏ ဗြဟ္မပတ္တိ;

သ တုဇ္ဇုဘူတေသု နမော ကရောဟိ,တမဟံ နရံ ဓမ္မသာရီတိ ဗြူမီ’’တိ.

“真实、正法、调伏与梵行，婆罗门，依此中道可达梵境。你当礼敬正直之人，我称此人为具足法之核心者。”

ဧဝံ [Pg.172] ဝုတ္တေ, သုန္ဒရိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ…ပေ… အညတရော စ ပနာယသ္မာ ဘာရဒွါဇော အရဟတံ အဟောသီ’’တိ.

听闻此言后，孙达瑞咖·巴罗多迦婆罗门对世尊说：“真是绝妙，乔达摩尊者！……（中略）……”于是，具寿巴罗多迦也成为阿罗汉之一。

၁၀. ဗဟုဓီတရသုတ္တံ

10. 多女经

၁၉၆. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသလေသု ဝိဟရတိ အညတရသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရဿ ဘာရဒွါဇဂေါတ္တဿ ဗြာဟ္မဏဿ စတုဒ္ဒသ ဗလီဗဒ္ဒါ နဋ္ဌာ ဟောန္တိ. အထ ခေါ ဘာရဒွါဇဂေါတ္တော ဗြာဟ္မဏော တေ ဗလီဗဒ္ဒေ ဂဝေသန္တော ယေန သော ဝနသဏ္ဍော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အဒ္ဒသ ဘဂဝန္တံ တသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ နိသိန္နံ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ ဥဇုံ ကာယံ ပဏိဓာယ ပရိမုခံ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ. ဒိသွာန ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

196. 一时，世尊住在憍萨罗(Kosala)国某个森林里。当时，有一位巴罗多迦族的婆罗门丢失了十四头公牛。于是，那位巴罗多迦族的婆罗门寻找那些公牛，来到那片森林；走近后，看见世尊在那片森林里结跏趺坐，身体正直，将念安住于面前。看见后，便走向世尊；走近后，在世尊面前说了这些偈颂：

‘‘န ဟိ နူနိမဿ သမဏဿ, ဗလီဗဒ္ဒါ စတုဒ္ဒသ;

အဇ္ဇသဋ္ဌိံ န ဒိဿန္တိ, တေနာယံ သမဏော သုခီ.

“想必这位沙门没有十四头公牛，至今六日不见其踪；因此这位沙门是快乐的。”

‘‘န ဟိ နူနိမဿ သမဏဿ, တိလာခေတ္တသ္မိ ပါပကာ;

ဧကပဏ္ဏာ ဒုပဏ္ဏာ စ, တေနာယံ သမဏော သုခီ.

“想必这位沙门没有芝麻田里，那些只剩一两片叶的坏苗；因此这位沙门是快乐的。”

‘‘န ဟိ နူနိမဿ သမဏဿ, တုစ္ဆကောဋ္ဌသ္မိ မူသိကာ;

ဥဿောဠှိကာယ နစ္စန္တိ, တေနာယံ သမဏော သုခီ.

“想必这位沙门的空粮仓里，没有老鼠在雀跃舞蹈吧？因此这位沙门是安乐的。

‘‘န ဟိ နူနိမဿ သမဏဿ, သန္ထာရော သတ္တမာသိကော;

ဥပ္ပာဋကေဟိ သဉ္ဆန္နော, တေနာယံ သမဏော သုခီ.

“想必这位沙门七个月未清理的草席，没有被小虫覆盖吧？因此这位沙门是安乐的。

‘‘န ဟိ နူနိမဿ သမဏဿ, ဝိဓဝါ သတ္တ ဓီတရော;

ဧကပုတ္တာ ဒုပုတ္တာ စ, တေနာယံ သမဏော သုခီ.

“想必这位沙门没有七个寡妇女儿，她们各有一两个儿子吧？因此这位沙门是安乐的。

‘‘န ဟိ နူနိမဿ သမဏဿ, ပိင်္ဂလာ တိလကာဟတာ;

သောတ္တံ ပါဒေန ဗောဓေတိ, တေနာယံ သမဏော သုခီ.

“想必这位沙门没有棕眼带斑的妻子，用脚踢醒睡着的他吧？因此这位沙门是安乐的。

‘‘န ဟိ နူနိမဿ သမဏဿ, ပစ္စူသမှိ ဣဏာယိကာ;

ဒေထ ဒေထာတိ စောဒေန္တိ, တေနာယံ သမဏော သုခီ’’တိ.

“想必这位沙门没有债主在拂晓时催促说‘给！给！’吧？因此这位沙门是安乐的。”

‘‘န [Pg.173] ဟိ မယှံ ဗြာဟ္မဏ, ဗလီဗဒ္ဒါ စတုဒ္ဒသ;

အဇ္ဇသဋ္ဌိံ န ဒိဿန္တိ, တေနာဟံ ဗြာဟ္မဏာ သုခီ.

“婆罗门啊，我没有那失踪了六天的十四头公牛，因此，婆罗门，我是安乐的。

‘‘န ဟိ မယှံ ဗြာဟ္မဏ, တိလာခေတ္တသ္မိ ပါပကာ;

ဧကပဏ္ဏာ ဒုပဏ္ဏာ စ, တေနာဟံ ဗြာဟ္မဏာ သုခီ.

“婆罗门啊，我的芝麻田里没有只剩一两片叶子的劣苗，因此，婆罗门，我是安乐的。

‘‘န ဟိ မယှံ ဗြာဟ္မဏ, တုစ္ဆကောဋ္ဌသ္မိ မူသိကာ;

ဥဿောဠှိကာယ နစ္စန္တိ, တေနာဟံ ဗြာဟ္မဏာ သုခီ.

“婆罗门啊，我的空粮仓里没有老鼠在雀跃舞蹈，因此，婆罗门，我是安乐的。

‘‘န ဟိ မယှံ ဗြာဟ္မဏ, သန္ထာရော သတ္တမာသိကော;

ဥပ္ပာဋကေဟိ သဉ္ဆန္နော, တေနာဟံ ဗြာဟ္မဏာ သုခီ.

“婆罗门啊，我没有七个月未清理、被小虫覆盖的草席，因此，婆罗门，我是安乐的。

‘‘န ဟိ မယှံ ဗြာဟ္မဏ, ဝိဓဝါ သတ္တ ဓီတရော;

ဧကပုတ္တာ ဒုပုတ္တာ စ, တေနာဟံ ဗြာဟ္မဏာ သုခီ.

“婆罗门啊，我没有七个寡妇女儿，她们各有一两个儿子，因此，婆罗门，我是安乐的。

‘‘န ဟိ မယှံ ဗြာဟ္မဏ, ပိင်္ဂလာ တိလကာဟတာ;

သောတ္တံ ပါဒေန ဗောဓေတိ, တေနာဟံ ဗြာဟ္မဏာ သုခီ.

“婆罗门啊，我没有棕眼带斑的妻子用脚踢醒睡着的我，因此，婆罗门，我是安乐的。

‘‘န ဟိ မယှံ ဗြာဟ္မဏ, ပစ္စူသမှိ ဣဏာယိကာ;

ဒေထ ဒေထာတိ စောဒေန္တိ, တေနာဟံ ဗြာဟ္မဏာ သုခီ’’တိ.

“婆罗门啊，我没有债主在拂晓时催促说‘给！给！’，因此，婆罗门，我是安乐的。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘာရဒွါဇဂေါတ္တော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ, အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ! သေယျထာပိ, ဘော ဂေါတမ, နိက္ကုဇ္ဇိတံ ဝါ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ, ပဋိစ္ဆန္နံ ဝါ ဝိဝရေယျ, မူဠှဿ ဝါ မဂ္ဂံ အာစိက္ခေယျ, အန္ဓကာရေ ဝါ တေလပဇ္ဇောတံ ဓာရေယျ – စက္ခုမန္တော ရူပါနိ ဒက္ခန္တီတိ; ဧဝမေဝ ဘောတာ ဂေါတမေန အနေကပရိယာယေန ဓမ္မော ပကာသိတော. ဧသာဟံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. လဘေယျာဟံ ဘောတော ဂေါတမဿ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, လဘေယျံ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ.

当世尊如是说时，巴罗多迦族的婆罗门对世尊说此言：“善哉，乔达摩尊者！善哉，乔达摩尊者！乔达摩尊者，譬如扶正颠倒之物，或揭开被覆之物，或为迷路者指示道路，或于黑暗中持油灯，令有眼者得见诸色。正是如此，乔达摩尊者以种种方便开示了法。我今皈依乔达摩尊者、皈依法、皈依比丘僧团。愿我得于乔达摩尊者座下出家，得受具足戒。”

အလတ္ထ ခေါ ဘာရဒွါဇဂေါတ္တော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, အလတ္ထ ဥပသမ္ပဒံ. အစိရူပသမ္ပန္နော ပနာယသ္မာ ဘာရဒွါဇော ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော နစိရဿေဝ – ယဿတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ, တဒနုတ္တရံ – ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာသိ. ‘‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ [Pg.174] ဣတ္ထတ္တာယာ’’တိ အဗ္ဘညာသိ. အညတရော စ ပနာယသ္မာ ဘာရဒွါဇော အရဟတံ အဟောသီတိ.

巴罗多迦族的婆罗门在世尊座下得以出家，得受具足戒。受具足戒不久，具寿巴罗多迦独处、远离、不放逸、精勤、自我策励而住，不久即于现法中，亲身以证智证悟、达成并安住于那无上梵行的终点——良家子们正是为此而正确地从家出家，过无家的生活。他证知：“生已尽，梵行已立，所作已办，再无此有。”于是，具寿巴罗多迦也成为阿罗汉之一。

အရဟန္တဝဂ္ဂေါ ပဌမော.

阿罗汉品第一。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ဓနဉ္ဇာနီ စ အက္ကောသံ, အသုရိန္ဒံ ဗိလင်္ဂိကံ;

အဟိံသကံ ဇဋာ စေဝ, သုဒ္ဓိကဉ္စေဝ အဂ္ဂိကာ;

သုန္ဒရိကံ ဗဟုဓီတရေန စ တေ ဒသာတိ.

陀然闍尼、骂詈、阿孙达瑞咖、比楞吉迦、无害、发结、净行、火祀、孙达瑞咖，以及多女，此为十经。

၂. ဥပါသကဝဂ္ဂေါ

2. 优婆塞品

၁. ကသိဘာရဒွါဇသုတ္တံ

1. 耕者巴罗多迦经

၁၉၇. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ မဂဓေသု ဝိဟရတိ ဒက္ခိဏာဂိရိသ္မိံ ဧကနာဠာယံ ဗြာဟ္မဏဂါမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ကသိဘာရဒွါဇဿ ဗြာဟ္မဏဿ ပဉ္စမတ္တာနိ နင်္ဂလသတာနိ ပယုတ္တာနိ ဟောန္တိ ဝပ္ပကာလေ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန ကသိဘာရဒွါဇဿ ဗြာဟ္မဏဿ ကမ္မန္တော တေနုပသင်္ကမိ.

197. 如是我闻。一时，世尊住于摩揭陀国南山(Dakkhiṇāgiri)的伊迦那罗(Ekanāḷā)婆罗门村。当时，正值播种时节，耕者巴罗多迦婆罗门的五百具犁已套好待用。其时，世尊于上午时分，穿好衣，持好衣钵，前往耕者巴罗多迦婆罗门的作业之处。

တေန ခေါ ပန သမယေန ကသိဘာရဒွါဇဿ ဗြာဟ္မဏဿ ပရိဝေသနာ ဝတ္တတိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ယေန ပရိဝေသနာ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. အဒ္ဒသာ ခေါ ကသိဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ပိဏ္ဍာယ ဌိတံ. ဒိသွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟံ ခေါ, သမဏ, ကသာမိ စ ဝပါမိ စ, ကသိတွာ စ ဝပိတွာ စ ဘုဉ္ဇာမိ. တွမ္ပိ, သမဏ, ကသဿု စ ဝပဿု စ, ကသိတွာ စ ဝပိတွာ စ ဘုဉ္ဇဿူ’’တိ. ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ကသာမိ စ ဝပါမိ စ, ကသိတွာ စ ဝပိတွာ စ ဘုဉ္ဇာမီ’’တိ. န ခေါ မယံ ပဿာမ ဘောတော ဂေါတမဿ ယုဂံ ဝါ နင်္ဂလံ ဝါ ဖာလံ ဝါ ပါစနံ ဝါ ဗလီဗဒ္ဒေ ဝါ, အထ စ ပန ဘဝံ ဂေါတမော ဧဝမာဟ – ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ကသာမိ စ ဝပါမိ စ, ကသိတွာ စ ဝပိတွာ စ ဘုဉ္ဇာမီ’’တိ[Pg.175]. အထ ခေါ ကသိဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

其时，耕者巴罗多迦婆罗门正在分发食物。于是世尊前往分发食物之处；抵达后，立于一旁。耕者巴罗多迦婆罗门看见世尊为乞食而站立。看见后，他对世尊说：“沙门，我耕而且播，耕而且播之后才吃。沙门，你也应该耕而且播，耕而且播之后再吃。”“婆罗门，我也耕而且播，耕而且播之后才吃。”“我们没有看见乔达摩尊者的轭、犁、犁头、赶牛棒或牛，然而乔达摩尊者却这么说：‘婆罗门，我也耕而且播，耕而且播之后才吃。’”于是，耕者巴罗多迦婆罗门以偈颂对世尊说：

‘‘ကဿကော ပဋိဇာနာသိ, န စ ပဿာမိ တေ ကသိံ;

ကဿကော ပုစ္ဆိတော ဗြူဟိ, ကထံ ဇာနေမု တံ ကသိ’’န္တိ.

“汝自称是耕者，我却未见汝之耕耘；我既问汝这耕者，请为我宣说，我们如何得知汝之耕耘？”

‘‘သဒ္ဓါ ဗီဇံ တပေါ ဝုဋ္ဌိ, ပညာ မေ ယုဂနင်္ဂလံ;

ဟိရီ ဤသာ မနော ယောတ္တံ, သတိ မေ ဖာလပါစနံ.

“信为种子，律仪为雨，智慧是我的轭与犁；惭为犁辕，心为结绳，念是我的犁头与赶牛棒。

‘‘ကာယဂုတ္တော ဝစီဂုတ္တော, အာဟာရေ ဥဒရေ ယတော;

သစ္စံ ကရောမိ နိဒ္ဒါနံ, သောရစ္စံ မေ ပမောစနံ.

“守护于身，守护于语，于饮食知节制；我以谛实为除草，以柔和为解缚。

‘‘ဝီရိယံ မေ ဓုရဓောရယှံ, ယောဂက္ခေမာဓိဝါဟနံ;

ဂစ္ဆတိ အနိဝတ္တန္တံ, ယတ္ထ ဂန္တွာ န သောစတိ.

“精进是我的负轭之牛，运载至离轭安稳；它勇往直前不复返，去到彼处再无忧。

‘‘ဧဝမေသာ ကသီ ကဋ္ဌာ, သာ ဟောတိ အမတပ္ဖလာ;

ဧတံ ကသိံ ကသိတွာန, သဗ္ဗဒုက္ခာ ပမုစ္စတီ’’တိ.

“如是此耕耘已成，结出不死之果实；耕耘此一耕耘后，得从一切苦解脱。”

‘‘ဘုဉ္ဇတု ဘဝံ ဂေါတမော. ကဿကော ဘဝံ. ယဉှိ ဘဝံ ဂေါတမော အမတပ္ဖလမ္ပိ ကသိံ ကသတီ’’တိ.

“愿乔达摩尊者享用。您是一位耕者，因为乔达摩尊者所作的耕耘，结的是不死之果。”

‘‘ဂါထာဘိဂီတံ မေ အဘောဇနေယျံ,သမ္ပဿတံ ဗြာဟ္မဏ နေသ ဓမ္မော;

ဂါထာဘိဂီတံ ပနုဒန္တိ ဗုဒ္ဓါ,ဓမ္မေ သတိ ဗြာဟ္မဏ ဝုတ္တိရေသာ.

“因偈颂而得之食，我不应享用。婆罗门，于明见者，此非正法；诸佛皆摒弃因偈颂而得之食。婆罗门，于法存续时，此即是生计。”

‘‘အညေန စ ကေဝလိနံ မဟေသိံ,ခီဏာသဝံ ကုက္ကုစ္စဝူပသန္တံ;

အန္နေန ပါနေန ဥပဋ္ဌဟဿု,ခေတ္တဉှိ တံ ပုညပေက္ခဿ ဟောတီ’’တိ.

“你当以食物与饮品，奉事这位圆满、漏尽、追悔已息的大仙。对求福者而言，他实为福田。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, ကသိဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ…ပေ… အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ.

如是说后，耕者巴罗多迦(Kasibhāradvāja)婆罗门对世尊说：“乔达摩尊者，真是绝妙！……请乔达摩尊者忆持我为优婆塞，从今日起，终生归依。”

၂. ဥဒယသုတ္တံ

2. 优陀耶经

၁၉၈. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန ဥဒယဿ ဗြာဟ္မဏဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ. အထ [Pg.176] ခေါ ဥဒယော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝတော ပတ္တံ ဩဒနေန ပူရေသိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန ဥဒယဿ ဗြာဟ္မဏဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ…ပေ… တတိယမ္ပိ ခေါ ဥဒယော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝတော ပတ္တံ ဩဒနေန ပူရေတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပကဋ္ဌကောယံ သမဏော ဂေါတမော ပုနပ္ပုနံ အာဂစ္ဆတီ’’တိ.

198. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。尔时，世尊于上午时分，着衣持钵，前往优陀耶(Udaya)婆罗门的住处。于是，优陀耶婆罗门用米饭装满了世尊的钵。第二次……（中略）……第三次，优陀耶婆罗门用米饭装满世尊的钵后，对世尊说：“这位沙门乔达摩真是贪着于味，一再前来。”

‘‘ပုနပ္ပုနဉ္စေဝ ဝပန္တိ ဗီဇံ, ပုနပ္ပုနံ ဝဿတိ ဒေဝရာဇာ;

ပုနပ္ပုနံ ခေတ္တံ ကသန္တိ ကဿကာ, ပုနပ္ပုနံ ဓညမုပေတိ ရဋ္ဌံ.

“人们一再播下种子，雨神一再降下雨水；农夫一再耕耘田地，国土一再获得谷物。

‘‘ပုနပ္ပုနံ ယာစကာ ယာစယန္တိ, ပုနပ္ပုနံ ဒါနပတီ ဒဒန္တိ;

ပုနပ္ပုနံ ဒါနပတီ ဒဒိတွာ, ပုနပ္ပုနံ သဂ္ဂမုပေန္တိ ဌာနံ.

“乞者一再乞求，施主一再布施；施主一再布施后，一再得生天界。

‘‘ပုနပ္ပုနံ ခီရနိကာ ဒုဟန္တိ, ပုနပ္ပုနံ ဝစ္ဆော ဥပေတိ မာတရံ;

ပုနပ္ပုနံ ကိလမတိ ဖန္ဒတိ စ, ပုနပ္ပုနံ ဂဗ္ဘမုပေတိ မန္ဒော.

“挤奶者一再挤奶，牛犊一再走近母亲；愚人一再疲惫颤抖，一再投生母胎。

‘‘ပုနပ္ပုနံ ဇာယတိ မီယတိ စ, ပုနပ္ပုနံ သိဝထိကံ ဟရန္တိ;

မဂ္ဂဉ္စ လဒ္ဓါ အပုနဗ္ဘဝါယ, န ပုနပ္ပုနံ ဇာယတိ ဘူရိပညော’’တိ.

“众生一再出生、一再死亡，一再被带到尸陀林；而获得不再有之道后，大智慧者不再重生。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဥဒယော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ…ပေ… ဥပါသကံ မံ ဘဝံ ဂေါတမော ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ.

如是说后，优陀耶婆罗门对世尊说：“乔达摩尊者，真是绝妙！……（中略）……请乔达摩尊者忆持我为优婆塞，从今日起，终生归依。”

၃. ဒေဝဟိတသုတ္တံ

3. 天利经

၁၉၉. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ ဝါတေဟာဗာဓိကော ဟောတိ; အာယသ္မာ စ ဥပဝါဏော ဘဂဝတော ဥပဋ္ဌာကော ဟောတိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ ဥပဝါဏံ အာမန္တေသိ – ‘‘ဣင်္ဃ မေ တွံ, ဥပဝါဏ, ဥဏှောဒကံ ဇာနာဟီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ အာယသ္မာ ဥပဝါဏော ဘဂဝတော ပဋိဿုတွာ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန ဒေဝဟိတဿ ဗြာဟ္မဏဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တုဏှီဘူတော ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. အဒ္ဒသာ ခေါ ဒေဝဟိတော ဗြာဟ္မဏော အာယသ္မန္တံ ဥပဝါဏံ တုဏှီဘူတံ ဧကမန္တံ ဌိတံ. ဒိသွာန အာယသ္မန္တံ ဥပဝါဏံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

199. 舍卫城（Sāvatthī）因缘。当时，世尊为风病所苦，具寿优波瓦纳（Upavāṇa）是世尊的侍者。于是，世尊对具寿优波瓦纳说：“来，优波瓦纳，你为我找些热水。”“是的，大德。”具寿优波瓦纳应诺世尊后，穿好下衣，拿了衣钵，前往天利（Devahita）婆罗门的住所；抵达后，他默然立于一旁。天利婆罗门看见具寿优波瓦纳默然立于一旁，见到后，便以偈颂对他说：

‘‘တုဏှီဘူတော [Pg.177] ဘဝံ တိဋ္ဌံ, မုဏ္ဍော သံဃာဋိပါရုတော;

ကိံ ပတ္ထယာနော ကိံ ဧသံ, ကိံ နု ယာစိတုမာဂတော’’တိ.

“尊者默然站立，剃头、身披僧伽梨；期望什么，寻求什么，为何前来乞求？”

‘‘အရဟံ သုဂတော လောကေ, ဝါတေဟာဗာဓိကော မုနိ;

သစေ ဥဏှောဒကံ အတ္ထိ, မုနိနော ဒေဟိ ဗြာဟ္မဏ.

“世间之阿罗汉、善逝，牟尼为风病所苦；婆罗门，若有热水，请施予牟尼。

‘‘ပူဇိတော ပူဇနေယျာနံ, သက္ကရေယျာန သက္ကတော;

အပစိတော အပစေယျာနံ, တဿ ဣစ္ဆာမိ ဟာတဝေ’’တိ.

“为应供者所供养，为应敬者所恭敬，为应礼者所礼敬，我愿为彼取来。”

အထ ခေါ ဒေဝဟိတော ဗြာဟ္မဏော ဥဏှောဒကဿ ကာဇံ ပုရိသေန ဂါဟာပေတွာ ဖာဏိတဿ စ ပုဋံ အာယသ္မတော ဥပဝါဏဿ ပါဒါသိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဥပဝါဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဥဏှောဒကေန နှာပေတွာ ဥဏှောဒကေန ဖာဏိတံ အာလောလေတွာ ဘဂဝတော ပါဒါသိ. အထ ခေါ ဘဂဝတော အာဗာဓော ပဋိပ္ပဿမ္ဘိ.

于是，天利婆罗门命一人拿起一担热水与一包糖蜜，交予具寿优波瓦纳。之后，具寿优波瓦纳去到世尊之处；抵达后，他用热水为世尊沐浴，再用热水调和糖蜜后献给世尊。于是，世尊的病痛平息了。

အထ ခေါ ဒေဝဟိတော ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဒေဝဟိတော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

于是，天利婆罗门去到世尊之处；抵达后，与世尊互相问候，交换了亲切友好的言辞，然后坐于一旁。坐于一旁后，天利婆罗门以偈颂对世尊说：

‘‘ကတ္ထ ဒဇ္ဇာ ဒေယျဓမ္မံ, ကတ္ထ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလံ;

ကထဉှိ ယဇမာနဿ, ကထံ ဣဇ္ဈတိ ဒက္ခိဏာ’’တိ.

“应于何处施予所施之物？于何处布施有大果报？布施者之布施，如何才能圆满成就？”

‘‘ပုဗ္ဗေနိဝါသံ ယော ဝေဒီ, သဂ္ဂါပါယဉ္စ ပဿတိ;

အထော ဇာတိက္ခယံ ပတ္တော, အဘိညာဝေါသိတော မုနိ.

“了知宿世，并见天界与恶趣，又已达到生之灭尽，为证智究竟之牟尼。

‘‘ဧတ္ထ ဒဇ္ဇာ ဒေယျဓမ္မံ, ဧတ္ထ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလံ;

ဧဝဉှိ ယဇမာနဿ, ဧဝံ ဣဇ္ဈတိ ဒက္ခိဏာ’’တိ.

“于此应施当施之物，于此所施有大果报。诚然，如此则布施者得以成就，如此则供养得以圆满。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဒေဝဟိတော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ ဘော ဂေါတမ…ပေ… ဥပါသကံ မံ ဘဝံ ဂေါတမော ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ.

如是说后，天利婆罗门对世尊说此言：“乔达摩尊者，好极了！……（中略）……愿乔达摩尊者忆持我为优婆塞，从今日起，终生归依。”

၄. မဟာသာလသုတ္တံ

4. 大富婆罗门经

၂၀၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ[Pg.178]. အထ ခေါ အညတရော ဗြာဟ္မဏမဟာသာလော လူခေါ လူခပါဝုရဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ တံ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိန္နု တွံ, ဗြာဟ္မဏ, လူခေါ လူခပါဝုရဏော’’တိ? ‘‘ဣဓ မေ, ဘော ဂေါတမ, စတ္တာရော ပုတ္တာ. တေ မံ ဒါရေဟိ သံပုစ္ဆ ဃရာ နိက္ခာမေန္တီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ တွံ, ဗြာဟ္မဏ, ဣမာ ဂါထာယော ပရိယာပုဏိတွာ သဘာယံ မဟာဇနကာယေ သန္နိပတိတေ ပုတ္တေသု စ သန္နိသိန္နေသု ဘာသဿု –

200. 舍卫城(Sāvatthī)因缘。尔时，有一位大富婆罗门，形容憔悴，衣衫褴褛，他来到世尊之处。抵达后，与世尊互相问候，互致友善及值得忆念之言后，坐于一旁。世尊对坐于一旁的那位大富婆罗门说此言：“婆罗门，你为何形容憔悴，衣衫褴褛？”“乔达摩尊者，我在此有四子，他们与妻子们商议后，将我逐出家门。”“婆罗门，既然如此，你当学得此等偈颂，然后在集会中，当大众云集、儿子们也安坐之时，诵说此等偈颂——

‘‘ယေဟိ ဇာတေဟိ နန္ဒိဿံ, ယေသဉ္စ ဘဝမိစ္ဆိသံ;

တေ မံ ဒါရေဟိ သံပုစ္ဆ, သာဝ ဝါရေန္တိ သူကရံ.

“我曾因彼等之出生而欢喜，亦曾愿彼等之昌盛；彼等与妻子们商议后，竟如群犬驱逐野猪般驱赶我。

‘‘အသန္တာ ကိရ မံ ဇမ္မာ, တာတ တာတာတိ ဘာသရေ;

ရက္ခသာ ပုတ္တရူပေန, တေ ဇဟန္တိ ဝယောဂတံ.

“彼等恶人、卑劣之徒，曾唤我言‘父亲，父亲’；彼等是罗刹化作子形，将年迈的我遗弃。

‘‘အဿောဝ ဇိဏ္ဏော နိဗ္ဘောဂေါ, ခါဒနာ အပနီယတိ;

ဗာလကာနံ ပိတာ ထေရော, ပရာဂါရေသု ဘိက္ခတိ.

“犹如老马无所用，被从食槽边牵离；愚昧子们的年迈父亲，于他人家中行乞。

‘‘ဒဏ္ဍောဝ ကိရ မေ သေယျော, ယဉ္စေ ပုတ္တာ အနဿဝါ;

စဏ္ဍမ္ပိ ဂေါဏံ ဝါရေတိ, အထော စဏ္ဍမ္ပိ ကုက္ကုရံ.

“于我而言，手杖实为更佳，胜过彼等不顺从之子；它能抵挡凶猛的公牛，亦能抵挡凶猛的恶犬。

‘‘အန္ဓကာရေ ပုရေ ဟောတိ, ဂမ္ဘီရေ ဂါဓမေဓတိ;

ဒဏ္ဍဿ အာနုဘာဝေန, ခလိတွာ ပတိတိဋ္ဌတီ’’တိ.

“于黑暗中，它行于前方，于深水处，它探得立足点；凭借此杖之力，即使失足，亦能站稳。”

အထ ခေါ သော ဗြာဟ္မဏမဟာသာလော ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမာ ဂါထာယော ပရိယာပုဏိတွာ သဘာယံ မဟာဇနကာယေ သန္နိပတိတေ ပုတ္တေသု စ သန္နိသိန္နေသု အဘာသိ –

尔时，那位大富婆罗门于世尊座前学得此等偈颂后，在集会中，当大众云集、儿子们也安坐之时，他诵说道——

‘‘ယေဟိ ဇာတေဟိ နန္ဒိဿံ, ယေသဉ္စ ဘဝမိစ္ဆိသံ;

တေ မံ ဒါရေဟိ သံပုစ္ဆ, သာဝ ဝါရေန္တိ သူကရံ.

“我曾因其出生而欢喜，亦曾愿其兴盛；他们与其妻子们商议后，如犬逐豕般驱逐我。

‘‘အသန္တာ ကိရ မံ ဇမ္မာ, တာတ တာတာတိ ဘာသရေ;

ရက္ခသာ ပုတ္တရူပေန, တေ ဇဟန္တိ ဝယောဂတံ.

“那些非善人、卑劣者，曾唤我‘父亲，父亲’；他们是化为儿子形象的罗刹，遗弃了年迈的我。

‘‘အဿောဝ [Pg.179] ဇိဏ္ဏော နိဗ္ဘောဂေါ, ခါဒနာ အပနီယတိ;

ဗာလကာနံ ပိတာ ထေရော, ပရာဂါရေသု ဘိက္ခတိ.

“犹如衰老无用之马，被从食槽边移开；愚痴之子的年迈父亲，亦在别人家中乞食。

‘‘ဒဏ္ဍောဝ ကိရ မေ သေယျော, ယဉ္စေ ပုတ္တာ အနဿဝါ;

စဏ္ဍမ္ပိ ဂေါဏံ ဝါရေတိ, အထော စဏ္ဍမ္ပိ ကုက္ကုရံ.

“我的手杖实为更佳，胜过那些不顺之子；它能抵挡凶猛的公牛，亦能抵挡凶猛的恶犬。

‘‘အန္ဓကာရေ ပုရေ ဟောတိ, ဂမ္ဘီရေ ဂါဓမေဓတိ;

ဒဏ္ဍဿ အာနုဘာဝေန, ခလိတွာ ပတိတိဋ္ဌတီ’’တိ.

“于黑暗中，它行于前；于深水中，它探得浅滩；凭借手杖之力，即使失足亦能站稳。”

အထ ခေါ နံ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလံ ပုတ္တာ ဃရံ နေတွာ နှာပေတွာ ပစ္စေကံ ဒုဿယုဂေန အစ္ဆာဒေသုံ. အထ ခေါ သော ဗြာဟ္မဏမဟာသာလော ဧကံ ဒုဿယုဂံ အာဒါယ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မယံ, ဘော ဂေါတမ, ဗြာဟ္မဏာ နာမ အာစရိယဿ အာစရိယဓနံ ပရိယေသာမ. ပဋိဂ္ဂဏှတု မေ ဘဝံ ဂေါတမော အာစရိယဓန’’န္တိ. ပဋိဂ္ဂဟေသိ ဘဂဝါ အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယ. အထ ခေါ သော ဗြာဟ္မဏမဟာသာလော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ…ပေ… ဥပါသကံ မံ ဘဝံ ဂေါတမော ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ.

于是，那位大富婆罗门的儿子们将他带回家，为他沐浴，并各给他穿上了一套衣物。之后，那位大富婆罗门拿了一套衣物，前往世尊所在之处；抵达后，与世尊相互致意。在交换了亲切友好的问候后，他坐于一旁。坐于一旁后，那位大富婆罗门对世尊说：“尊者乔达摩，我们婆罗门会为老师准备一份敬师之礼。愿尊者乔达摩接受我的敬师之礼。”世尊出于慈悯而接受了。之后，那位大富婆罗门对世尊说：“尊者乔达摩，善哉！……从今日起，愿尊者乔达摩忆持我为终生皈依的优婆塞。”

၅. မာနတ္ထဒ္ဓသုတ္တံ

5. 慢执经

၂၀၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. တေန ခေါ ပန သမယေန မာနတ္ထဒ္ဓေါ နာမ ဗြာဟ္မဏော သာဝတ္ထိယံ ပဋိဝသတိ. သော နေဝ မာတရံ အဘိဝါဒေတိ, န ပိတရံ အဘိဝါဒေတိ, န အာစရိယံ အဘိဝါဒေတိ, န ဇေဋ္ဌဘာတရံ အဘိဝါဒေတိ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ မဟတိယာ ပရိသာယ ပရိဝုတော ဓမ္မံ ဒေသေတိ. အထ ခေါ မာနတ္ထဒ္ဓဿ ဗြာဟ္မဏဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ သမဏော ဂေါတမော မဟတိယာ ပရိသာယ ပရိဝုတော ဓမ္မံ ဒေသေတိ. ယံနူနာဟံ ယေန သမဏော ဂေါတမော တေနုပသင်္ကမေယျံ. သစေ မံ သမဏော ဂေါတမော အာလပိဿတိ, အဟမ္ပိ တံ အာလပိဿာမိ. နော စေ မံ သမဏော ဂေါတမော အာလပိဿတိ, အဟမ္ပိ နာလပိဿာမီ’’တိ. အထ ခေါ မာနတ္ထဒ္ဓေါ ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တုဏှီဘူတော ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ တံ နာလပိ. အထ ခေါ မာနတ္ထဒ္ဓေါ ဗြာဟ္မဏော – ‘နာယံ သမဏော [Pg.180] ဂေါတမော ကိဉ္စိ ဇာနာတီ’တိ တတောဝ ပုန နိဝတ္တိတုကာမော အဟောသိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ မာနတ္ထဒ္ဓဿ ဗြာဟ္မဏဿ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ မာနတ္ထဒ္ဓံ ဗြာဟ္မဏံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

201. 缘起于舍卫城(Sāvatthī)。那时，有一位名叫慢骄(Mānatthaddha)的婆罗门住在舍卫城。他既不礼敬母亲，不礼敬父亲，不礼敬老师，也不礼敬兄长。那时，世尊为大众所围绕而说法。于是，慢骄婆罗门心想：“这位沙门乔达摩为大众所围绕而说法。我何不去见沙门乔达摩呢？倘若沙门乔达摩与我交谈，我亦与他交谈。倘若沙门乔达摩不与我交谈，我亦不与他交谈。”于是，慢骄婆罗门去到世尊那里；抵达后，默然立于一旁。然而世尊没有与他交谈。于是，慢骄婆罗门心想：“这位沙门乔达摩什么都不知道。”就想从那里转身离开。那时，世尊以心了知慢骄婆罗门心中的思虑，便以偈颂对慢骄婆罗门说：

‘‘န မာနံ ဗြာဟ္မဏ သာဓု, အတ္ထိကဿီဓ ဗြာဟ္မဏ;

ယေန အတ္ထေန အာဂစ္ဆိ, တမေဝမနုဗြူဟယေ’’တိ.

“婆罗门，骄慢非善。婆罗门，于此世间，对求义利者而言，为着何等义利而来，即应令那义利增长。”

အထ ခေါ မာနတ္ထဒ္ဓေါ ဗြာဟ္မဏော – ‘‘စိတ္တံ မေ သမဏော ဂေါတမော ဇာနာတီ’’တိ တတ္ထေဝ ဘဂဝတော ပါဒေသု သိရသာ နိပတိတွာ ဘဂဝတော ပါဒါနိ မုခေန စ ပရိစုမ္ဗတိ ပါဏီဟိ စ ပရိသမ္ဗာဟတိ, နာမဉ္စ သာဝေတိ – ‘‘မာနတ္ထဒ္ဓါဟံ, ဘော ဂေါတမ, မာနတ္ထဒ္ဓါဟံ, ဘော ဂေါတမာ’’တိ. အထ ခေါ သာ ပရိသာ အဗ္ဘုတစိတ္တဇာတာ အဟောသိ – ‘အစ္ဆရိယံ ဝတ ဘော, အဗ္ဘုတံ ဝတ ဘော! အယဉှိ မာနတ္ထဒ္ဓေါ ဗြာဟ္မဏော နေဝ မာတရံ အဘိဝါဒေတိ, န ပိတရံ အဘိဝါဒေတိ, န အာစရိယံ အဘိဝါဒေတိ, န ဇေဋ္ဌဘာတရံ အဘိဝါဒေတိ; အထ စ ပန သမဏေ ဂေါတမေ ဧဝရူပံ ပရမနိပစ္စကာရံ ကရောတီ’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ မာနတ္ထဒ္ဓံ ဗြာဟ္မဏံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အလံ, ဗြာဟ္မဏ, ဥဋ္ဌေဟိ, သကေ အာသနေ နိသီဒ. ယတော တေ မယိ စိတ္တံ ပသန္န’’န္တိ. အထ ခေါ မာနတ္ထဒ္ဓေါ ဗြာဟ္မဏော သကေ အာသနေ နိသီဒိတွာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

于是，名为慢骄的婆罗门心想：“沙门乔达摩知道我的心！”便当场以头顶礼世尊双足，用嘴亲吻，用手按摩，并报上名号说：“乔达摩尊者，我是慢骄！乔达摩尊者，我是慢骄！”于是，彼会众心生奇特想：“诸位，真是奇特！诸位，真是稀有！这位名为慢骄的婆罗门不礼敬母亲，不礼敬父亲，不礼敬老师，也不礼敬兄长，但却对沙门乔达摩行如此至高的恭敬之礼。”于是，世尊对名为慢骄的婆罗门说：“婆罗门，够了。起来，在你自己的座位上坐下吧，因为你对我心已生净信。”于是，名为慢骄的婆罗门在自己的座位上坐下后，以偈颂对世尊说：

‘‘ကေသု န မာနံ ကယိရာထ, ကေသု စဿ သဂါရဝေါ;

ကျဿ အပစိတာ အဿု, ကျဿု သာဓု သုပူဇိတာ’’တိ.

“于何人不应起慢心？于何人当存恭敬？谁人应受其尊敬？谁人应受其善供养？”

‘‘မာတရိ ပိတရိ စာပိ, အထော ဇေဋ္ဌမှိ ဘာတရိ;

အာစရိယေ စတုတ္ထမှိ,တေသု န မာနံ ကယိရာထ;

တေသု အဿ သဂါရဝေါ,တျဿ အပစိတာ အဿု;

တျဿု သာဓု သုပူဇိတာ.

“于母亲与父亲，以及兄长，并以老师为第四；于彼等不应起慢心，于彼等当存恭敬，彼等应受其尊敬，彼等应受其善供养。

‘‘အရဟန္တေ သီတီဘူတေ, ကတကိစ္စေ အနာသဝေ;

နိဟစ္စ မာနံ အထဒ္ဓေါ, တေ နမဿေ အနုတ္တရေ’’တိ.

“于阿罗汉，已得清凉，所作已办，诸漏已尽；当除我慢，心无僵执，礼敬彼等无上者。”

ဧဝံ [Pg.181] ဝုတ္တေ, မာနတ္ထဒ္ဓေါ ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ…ပေ… ဥပါသကံ မံ ဘဝံ ဂေါတမော ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ.

如是说后，名为慢骄的婆罗门对世尊说：“乔达摩尊者，真是绝妙！……请乔达摩尊者接受我为优婆塞，从今日起，终生归依。”

၆. ပစ္စနီကသုတ္တံ

6. 敌对经

၂၀၂. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. တေန ခေါ ပန သမယေန ပစ္စနီကသာတော နာမ ဗြာဟ္မဏော သာဝတ္ထိယံ ပဋိဝသတိ. အထ ခေါ ပစ္စနီကသာတဿ ဗြာဟ္မဏဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ယံနူနာဟံ ယေန သမဏော ဂေါတမော တေနုပသင်္ကမေယျံ. ယံ ယဒေဝ သမဏော ဂေါတမော ဘာသိဿတိ တံ တဒေဝဿာဟံ ပစ္စနီကာဿ’’န္တိ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ အဗ္ဘောကာသေ စင်္ကမတိ. အထ ခေါ ပစ္စနီကသာတော ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ စင်္ကမန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဘဏ သမဏဓမ္မ’န္တိ.

202. 舍卫城因缘。当时，有一位名叫逆说(Paccanīkasāta)的婆罗门住在舍卫城。那时，逆说婆罗门心想：“我何不去见沙门乔达摩？无论沙门乔达摩说什么，我都要反驳。”当时，世尊正在露天经行。于是，逆说婆罗门去到世尊那里，对正在经行的世尊说：“沙门，请说法！”

‘‘န ပစ္စနီကသာတေန, သုဝိဇာနံ သုဘာသိတံ;

ဥပက္ကိလိဋ္ဌစိတ္တေန, သာရမ္ဘဗဟုလေန စ.

对好辩、心怀染污、多有争论者，善说不易了知。

‘‘ယော စ ဝိနေယျ သာရမ္ဘံ, အပ္ပသာဒဉ္စ စေတသော;

အာဃာတံ ပဋိနိဿဇ္ဇ, သ ဝေ ဇညာ သုဘာသိတ’’န္တိ.

若人能调伏争论，及心中不悦，舍弃怨恨，彼实能了知善说。

ဧဝံ ဝုတ္တေ, ပစ္စနီကသာတော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ, အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ…ပေ… ဥပါသကံ မံ ဘဝံ ဂေါတမော ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ.

如是说后，逆说婆罗门对世尊说：“绝妙！乔达摩尊者！绝妙！乔达摩尊者！……请乔达摩尊者接受我为优婆塞，从今日起，终生归依。”

၇. နဝကမ္မိကသုတ္တံ

7. 营造经

၂၀၃. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသလေသု ဝိဟရတိ အညတရသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ. တေန ခေါ ပန သမယေန နဝကမ္မိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော တသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ ကမ္မန္တံ ကာရာပေတိ. အဒ္ဒသာ ခေါ နဝကမ္မိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ အညတရသ္မိံ သာလရုက္ခမူလေ နိသိန္နံ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ ဥဇုံ ကာယံ ပဏိဓာယ ပရိမုခံ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ. ဒိသွာနဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အဟံ ခေါ ဣမသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ ကမ္မန္တံ ကာရာပေန္တော ရမာမိ. အယံ သမဏော ဂေါတမော ကိံ ကာရာပေန္တော ရမတီ’’တိ? အထ [Pg.182] ခေါ နဝကမ္မိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ. ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

203. 一时，世尊住在憍萨罗国的一处林苑中。当时，营造者巴罗多迦(Navakammikabhāradvāja)婆罗门正在那处林苑中监督工程。营造者巴罗多迦婆罗门看见世尊坐在一棵娑罗树下，结跏趺坐，保持身体正直，将念安立于面前。看见后，他心想：“我在这处林苑中监督工程而感到快乐，这位沙门乔达摩又是做什么而感到快乐呢？”于是，营造者巴罗多迦婆罗门去到世尊那里，走近后，以偈颂对世尊说：

‘‘ကေ နု ကမ္မန္တာ ကရီယန္တိ, ဘိက္ခု သာလဝနေ တဝ;

ယဒေကကော အရညသ္မိံ, ရတိံ ဝိန္ဒတိ ဂေါတမော’’တိ.

“比丘，您于此娑罗林中，做的是什么工作？乔达摩，您独自在林野中，如何寻得乐趣？”

‘‘န မေ ဝနသ္မိံ ကရဏီယမတ္ထိ,ဥစ္ဆိန္နမူလံ မေ ဝနံ ဝိသူကံ;

သွာဟံ ဝနေ နိဗ္ဗနထော ဝိသလ္လော,ဧကော ရမေ အရတိံ ဝိပ္ပဟာယာ’’တိ.

“我在林中已无所应作，我的林已被根除，刺已被清除。我已无林、无刺，舍离不乐，独自喜乐。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, နဝကမ္မိကဘာရဒွါဇော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ…ပေ… ဥပါသကံ မံ ဘဝံ ဂေါတမော ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ.

如是说后，监工巴罗多迦婆罗门对世尊说：“绝妙！乔达摩尊者！……请乔达摩尊者忆持我为优婆塞，从今日起，终生归依。”

၈. ကဋ္ဌဟာရသုတ္တံ

8. 拾柴者经

၂၀၄. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသလေသု ဝိဟရတိ အညတရသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရဿ ဘာရဒွါဇဂေါတ္တဿ ဗြာဟ္မဏဿ သမ္ဗဟုလာ အန္တေဝါသိကာ ကဋ္ဌဟာရကာ မာဏဝကာ ယေန ဝနသဏ္ဍော တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ အဒ္ဒသံသု ဘဂဝန္တံ တသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ နိသိန္နံ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ ဥဇုံ ကာယံ ပဏိဓာယ ပရိမုခံ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ. ဒိသွာန ယေန ဘာရဒွါဇဂေါတ္တော ဗြာဟ္မဏော တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘာရဒွါဇဂေါတ္တံ ဗြာဟ္မဏံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ယဂ္ဃေ, ဘဝံ ဇာနေယျာသိ! အသုကသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ သမဏော နိသိန္နော ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ ဥဇုံ ကာယံ ပဏိဓာယ ပရိမုခံ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ’’. အထ ခေါ ဘာရဒွါဇဂေါတ္တော ဗြာဟ္မဏော တေဟိ မာဏဝကေဟိ သဒ္ဓိံ ယေန သော ဝနသဏ္ဍော တေနုပသင်္ကမိ. အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝန္တံ တသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ နိသိန္နံ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ ဥဇုံ ကာယံ ပဏိဓာယ ပရိမုခံ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ. ဒိသွာန ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

204. 一时，世尊住在憍萨罗(Kosala)的一处林苑中。当时，一位巴罗多迦(Bhāradvāja)族的婆罗门有许多拾柴的青年弟子，他们去到那处林苑；抵达后，他们看见世尊在那林苑中结跏趺坐，保持身体正直，将念安立于面前。看见后，他们去到巴罗多迦族的婆罗门那里；走近后，对巴罗多迦族的婆罗门说：“尊者，愿您知晓！在某某林苑中，有一位沙门结跏趺坐，保持身体正直，将念安立于面前。”于是，巴罗多迦族的婆罗门与那些青年弟子一起去到那处林苑。他看见世尊在那林苑中结跏趺坐，保持身体正直，将念安立于面前。看见后，他去到世尊那里；走近后，他以偈颂对世尊说：

‘‘ဂမ္ဘီရရူပေ ဗဟုဘေရဝေ ဝနေ,သုညံ အရညံ ဝိဇနံ ဝိဂါဟိယ;

အနိဉ္ဇမာနေန ဌိတေန ဝဂ္ဂုနာ,သုစာရုရူပံ ဝတ ဘိက္ခု ဈာယသိ.

“于深邃可畏之林，深入空寂无人之荒野；以不动、稳固、优美之姿，比丘，你禅修得真是绝美！

‘‘န [Pg.183] ယတ္ထ ဂီတံ နပိ ယတ္ထ ဝါဒိတံ,ဧကော အရညေ ဝနဝဿိတော မုနိ;

အစ္ဆေရရူပံ ပဋိဘာတိ မံ ဣဒံ,ယဒေကကော ပီတိမနော ဝနေ ဝသေ.

“此处无歌亦无乐，牟尼独居于林野；此事于我实为奇特，汝竟独自心怀喜悦住于林中。

‘‘မညာမဟံ လောကာဓိပတိသဟဗျတံ,အာကင်္ခမာနော တိဒိဝံ အနုတ္တရံ;

ကသ္မာ ဘဝံ ဝိဇနမရညမဿိတော,တပေါ ဣဓ ကုဗ္ဗသိ ဗြဟ္မပတ္တိယာ’’တိ.

“我以为，您正向往无上的天界，期盼与世界主为伴；尊者，您为何栖身于这无人荒野，在此修习苦行以求达到梵天之境？”

‘‘ယာ ကာစိ ကင်္ခါ အဘိနန္ဒနာ ဝါ,အနေကဓာတူသု ပုထူ သဒါသိတာ;

အညာဏမူလပ္ပဘဝါ ပဇပ္ပိတာ,သဗ္ဗာ မယာ ဗျန္တိကတာ သမူလိကာ.

“任何的渴求或欣喜，于种种界中繁多而常附；彼等源于无明之根，乃是妄求，所有这一切，已被我连根灭尽。”

‘‘သွာဟံ အကင်္ခေါ အသိတော အနူပယော,သဗ္ဗေသု ဓမ္မေသု ဝိသုဒ္ဓဒဿနော;

ပပ္ပုယျ သမ္ဗောဓိမနုတ္တရံ သိဝံ,ဈာယာမဟံ ဗြဟ္မ ရဟော ဝိသာရဒေါ’’တိ.

“我无渴求、无依止、无执取，于一切法得清净之见；已证无上、吉祥的正等觉，婆罗门啊，我于僻静处无畏地禅修。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘာရဒွါဇဂေါတ္တော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ…ပေ… အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ.

如是说后，巴罗多迦族的婆罗门对世尊说：“善哉，乔达摩尊者！善哉，乔达摩尊者！……我自今日起，终生归依。”

၉. မာတုပေါသကသုတ္တံ

9. 养母者经

၂၀၅. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ မာတုပေါသကော ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ မာတုပေါသကော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟဉှိ, ဘော ဂေါတမ, ဓမ္မေန ဘိက္ခံ ပရိယေသာမိ, ဓမ္မေန ဘိက္ခံ ပရိယေသိတွာ မာတာပိတရော ပေါသေမိ. ကစ္စာဟံ, ဘော ဂေါတမ, ဧဝံကာရီ ကိစ္စကာရီ ဟောမီ’’တိ? ‘‘တဂ္ဃ တွံ, ဗြာဟ္မဏ, ဧဝံကာရီ ကိစ္စကာရီ ဟောသိ. ယော ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ဓမ္မေန ဘိက္ခံ ပရိယေသတိ, ဓမ္မေန ဘိက္ခံ ပရိယေသိတွာ မာတာပိတရော ပေါသေတိ, ဗဟုံ သော ပုညံ ပသဝတီ’’တိ.

205. 缘起于舍卫城(Sāvatthī)。当时，名为“养母”的婆罗门来到世尊之处；抵达后，与世尊互相问候，交换了亲切友好的言辞后，坐于一旁。坐于一旁的养母婆罗门对世尊说：“乔达摩尊者，我如法谋食，如法谋食后奉养父母。乔达摩尊者，我这样做是尽了本分吗？”“确实是的，婆罗门，你这样做是尽了本分。婆罗门，凡是如法谋食，如法谋食后奉养父母者，他便产生许多福德。”

‘‘ယော [Pg.184] မာတရံ ပိတရံ ဝါ, မစ္စော ဓမ္မေန ပေါသတိ;

တာယ နံ ပါရိစရိယာယ, မာတာပိတူသု ပဏ္ဍိတာ;

ဣဓေဝ နံ ပသံသန္တိ, ပေစ္စ သဂ္ဂေ ပမောဒတီ’’တိ.

“若有世人如法奉养母亲或父亲，因其对父母的此番事奉，智者于今生便称赞他，他命终后于天界欢喜。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, မာတုပေါသကော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ ဘော ဂေါတမ, အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ…ပေ… ဥပါသကံ မံ ဘဝံ ဂေါတမော ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ.

如是说后，养母婆罗门对世尊说：“善哉，乔达摩尊者！善哉，乔达摩尊者！……愿乔达摩尊者接受我为优婆塞(upāsaka)，从今日起，终生归依！”

၁၀. ဘိက္ခကသုတ္တံ

10. 乞者经

၂၀၆. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. အထ ခေါ ဘိက္ခကော ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဘိက္ခကော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဘိက္ခကော, ဘဝမ္ပိ ဘိက္ခကော, ဣဓ နော ကိံ နာနာကရဏ’’န္တိ?

206. 缘起于舍卫城(Sāvatthī)。那时，一位行乞的婆罗门来到世尊之处；抵达后，与世尊互相问候，交换了愉悦且值得忆念的言语后，坐于一旁。坐于一旁的行乞婆罗门对世尊说：“尊者乔达摩，我也是乞士，您也是乞士，于此，我们之间有何差别呢？”

‘‘န တေန ဘိက္ခကော ဟောတိ, ယာဝတာ ဘိက္ခတေ ပရေ;

ဝိဿံ ဓမ္မံ သမာဒါယ, ဘိက္ခု ဟောတိ န တာဝတာ.

“不因向他人乞求，即得名为比丘；受持腥秽之法，亦非因此成比丘。

‘‘ယောဓ ပုညဉ္စ ပါပဉ္စ, ဗာဟိတွာ ဗြဟ္မစရိယံ;

သင်္ခါယ လောကေ စရတိ, သ ဝေ ဘိက္ခူတိ ဝုစ္စတီ’’တိ.

“于此世间，凡已遣除善与恶，行于梵行，以智慧省察而住者，彼实名为比丘。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘိက္ခကော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ, အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ…ပေ… ဥပါသကံ မံ ဘဝံ ဂေါတမော ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ.

如是说已，行乞的婆罗门对世尊说：“尊者乔达摩，真是绝妙！尊者乔达摩，真是绝妙！……请尊者乔达摩忆持我为优婆塞，从今日起，终生归依。”

၁၁. သင်္ဂါရဝသုတ္တံ

11. 桑伽罗瓦经

၂၀၇. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. တေန ခေါ ပန သမယေန သင်္ဂါရဝေါ နာမ ဗြာဟ္မဏော သာဝတ္ထိယံ ပဋိဝသတိ ဥဒကသုဒ္ဓိကော, ဥဒကေန ပရိသုဒ္ဓိံ ပစ္စေတိ, သာယံ ပါတံ ဥဒကောရောဟနာနုယောဂမနုယုတ္တော ဝိဟရတိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ သာဝတ္ထိံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. သာဝတ္ထိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓ, ဘန္တေ, သင်္ဂါရဝေါ နာမ ဗြာဟ္မဏော သာဝတ္ထိယံ ပဋိဝသတိ ဥဒကသုဒ္ဓိကော[Pg.185], ဥဒကေန သုဒ္ဓိံ ပစ္စေတိ, သာယံ ပါတံ ဥဒကောရောဟနာနုယောဂမနုယုတ္တော ဝိဟရတိ. သာဓု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ယေန သင်္ဂါရဝဿ ဗြာဟ္မဏဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမတု အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာ’’တိ. အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ တုဏှီဘာဝေန.

207. 缘起于舍卫城(Sāvatthī)。那时，有一位名叫桑伽罗瓦的婆罗门住在舍卫城，他信奉以水清净，认为通过水可以得到净化，致力于早晚入水。那时，具寿阿难在上午时分，穿好下衣，取了衣钵，进入舍卫城乞食。在舍卫城乞食后，饭后从乞食处返回，来到世尊之处；抵达后，顶礼世尊，然后坐于一旁。坐于一旁的具寿阿难对世尊说：“世尊，在此舍卫城，有一位名叫桑伽罗瓦的婆罗门，他信奉以水清净，认为通过水可以得到净化，致力于早晚入水。善哉，世尊！愿世尊出于慈愍，前往桑伽罗瓦婆罗门的住所。”世尊以沉默应允。

အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန သင်္ဂါရဝဿ ဗြာဟ္မဏဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. အထ ခေါ သင်္ဂါရဝေါ ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ သင်္ဂါရဝံ ဗြာဟ္မဏံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သစ္စံ ကိရ တွံ, ဗြာဟ္မဏ, ဥဒကသုဒ္ဓိကော, ဥဒကေန သုဒ္ဓိံ ပစ္စေသိ, သာယံ ပါတံ ဥဒကောရောဟနာနုယောဂမနုယုတ္တော ဝိဟရသီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘ကိံ ပန တွံ, ဗြာဟ္မဏ, အတ္ထဝသံ သမ္ပဿမာနော ဥဒကသုဒ္ဓိကော, ဥဒကသုဒ္ဓိံ ပစ္စေသိ, သာယံ ပါတံ ဥဒကောရောဟနာနုယောဂမနုယုတ္တော ဝိဟရသီ’’တိ? ‘‘ဣဓ မေ, ဘော ဂေါတမ, ယံ ဒိဝါ ပါပကမ္မံ ကတံ ဟောတိ, တံ သာယံ နှာနေန ပဝါဟေမိ, ယံ ရတ္တိံ ပါပကမ္မံ ကတံ ဟောတိ တံ ပါတံ နှာနေန ပဝါဟေမိ. ဣမံ ခွာဟံ, ဘော ဂေါတမ, အတ္ထဝသံ သမ္ပဿမာနော ဥဒကသုဒ္ဓိကော, ဥဒကေန သုဒ္ဓိံ ပစ္စေမိ, သာယံ ပါတံ ဥဒကောရောဟနာနုယောဂမနုယုတ္တော ဝိဟရာမီ’’တိ.

尔时，世尊于上午时分，着衣持钵，前往桑伽罗瓦婆罗门的住处；抵达后，在已铺设好的座位上坐下。其时，桑伽罗瓦婆罗门来到世尊之处；抵达后，与世尊相互问候，交换可喜可忆之言后，坐于一旁。世尊对坐于一旁的桑伽罗瓦婆罗门说：“婆罗门，听说你实为水净行者，希求以水清净，于晨昏时分勤行入水而住，这是真的吗？”“确实如此，乔达摩尊者。”“那么，婆罗门，你见到何种利益，而为水净行者，希求以水清净，于晨昏时分勤行入水而住呢？”“乔达摩尊者，于此，我白日所作的任何恶业，在傍晚以沐浴令其流去；我夜晚所作的任何恶业，在清晨以沐浴令其流去。乔达摩尊者，我正是见到此等利益，而为水净行者，希求以水清净，于晨昏时分勤行入水而住。”

‘‘ဓမ္မော ရဟဒေါ ဗြာဟ္မဏ သီလတိတ္ထော,အနာဝိလော သဗ္ဘိ သတံ ပသတ္ထော;

ယတ္ထ ဟဝေ ဝေဒဂုနော သိနာတာ,အနလ္လဂတ္တာဝ တရန္တိ ပါရ’’န္တိ.

“婆罗门，法是湖，戒是津，澄净无浊，为善士所称赞。于此，通达者沐浴后，身不沾湿而渡彼岸。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, သင်္ဂါရဝေါ ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ, အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ…ပေ… ဥပါသကံ မံ ဘဝံ ဂေါတမော ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ.

如是说已，桑伽罗瓦婆罗门对世尊说此言：“绝妙，乔达摩尊者！绝妙，乔达摩尊者！……愿乔达摩尊者从今日起，接受我为终生归依的优婆塞。”

၁၂. ခေါမဒုဿသုတ္တံ

12. 白麻经

၂၀၈. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သက္ကေသု ဝိဟရတိ ခေါမဒုဿံ နာမံ သကျာနံ နိဂမော. အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ [Pg.186] ပတ္တစီဝရမာဒါယ ခေါမဒုဿံ နိဂမံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. တေန ခေါ ပန သမယေန ခေါမဒုဿကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ သဘာယံ သန္နိပတိတာ ဟောန္တိ ကေနစိဒေဝ ကရဏီယေန, ဒေဝေါ စ ဧကမေကံ ဖုသာယတိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ယေန သာ သဘာ တေနုပသင်္ကမိ. အဒ္ဒသံသု ခေါမဒုဿကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ ဘဂဝန္တံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ. ဒိသွာန ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကေ စ မုဏ္ဍကာ သမဏကာ, ကေ စ သဘာဓမ္မံ ဇာနိဿန္တီ’’တိ? အထ ခေါ ဘဂဝါ ခေါမဒုဿကေ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကေ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

208. 如是我闻。一时，世尊住在释迦族中，一个名为科马杜萨(Khomadussa)的市镇。尔时，世尊于上午时分，着衣持钵，进入科马杜萨市镇乞食。当时，科马杜萨的婆罗门居士们因某事聚集于集会处，天正下着零星小雨。于是，世尊走向那集会处。科马杜萨的婆罗门居士们远远看见世尊前来，见到后便说：“是何等剃头沙门，岂知集会之法？”尔时，世尊以偈颂对科马杜萨的婆罗门居士们说：

‘‘နေသာ သဘာ ယတ္ထ န သန္တိ သန္တော,သန္တော န တေ ယေ န ဝဒန္တိ ဓမ္မံ;

ရာဂဉ္စ ဒေါသဉ္စ ပဟာယ မောဟံ,ဓမ္မံ ဝဒန္တာ စ ဘဝန္တိ သန္တော’’တိ.

“若无贤者在，彼不为集会；若不宣说正法，彼不为贤者；舍离贪、嗔与痴，宣说正法者，彼等即是贤者。”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, ခေါမဒုဿကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ, အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ; သေယျထာပိ, ဘော ဂေါတမ, နိက္ကုဇ္ဇိတံ ဝါ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ, ပဋိစ္ဆန္နံ ဝါ ဝိဝရေယျ, မူဠှဿ ဝါ မဂ္ဂံ အာစိက္ခေယျ, အန္ဓကာရေ ဝါ တေလပဇ္ဇောတံ ဓာရေယျ – စက္ခုမန္တော ရူပါနိ ဒက္ခန္တီတိ, ဧဝမေဝံ ဘောတာ ဂေါတမေန အနေကပရိယာယေန ဓမ္မော ပကာသိတော. ဧတေ မယံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ သရဏံ ဂစ္ဆာမ ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. ဥပါသကေ နော ဘဝံ ဂေါတမော ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတေ သရဏံ ဂတေ’’တိ.

此言说已，科马杜萨的婆罗门居士们对世尊说：“绝妙！尊者乔达摩！绝妙！尊者乔达摩！尊者乔达摩，犹如扶正颠倒，或揭开覆盖，或为迷路者指路，或如在暗处持油灯，令有眼者得见色。同样地，尊者乔达摩以种种方式阐明了法。我等今皈依尊者乔达摩，皈依法，皈依比丘僧团。愿尊者乔达摩从今日起，接受我等为终生皈依的优婆塞。”

ဥပါသကဝဂ္ဂေါ ဒုတိယော.

优婆塞品第二

တဿုဒ္ဒါနံ –

此品摄颂曰：

ကသိ ဥဒယော ဒေဝဟိတော, အညတရမဟာသာလံ;

မာနထဒ္ဓံ ပစ္စနီကံ, နဝကမ္မိကကဋ္ဌဟာရံ;

မာတုပေါသကံ ဘိက္ခကော, သင်္ဂါရဝေါ စ ခေါမဒုဿေန ဒွါဒသာတိ.

迦尸、优陀延、天利、某大富长者、慢者、敌对者、监工、运木者、奉母者、比丘、桑伽罗瓦，以及科马杜萨，共十二经。

ဗြာဟ္မဏသံယုတ္တံ သမတ္တံ.

婆罗门相应终。

၈. ဝင်္ဂီသသံယုတ္တံ

8. 婆耆舍相应

၁. နိက္ခန္တသုတ္တံ

1. 出离经

၂၀၉. ဧဝံ [Pg.187] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော အာဠဝိယံ ဝိဟရတိ အဂ္ဂါဠဝေ စေတိယေ အာယသ္မတာ နိဂြောဓကပ္ပေန ဥပဇ္ဈာယေန သဒ္ဓိံ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော နဝကော ဟောတိ အစိရပဗ္ဗဇိတော ဩဟိယျကော ဝိဟာရပါလော. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဣတ္ထိယော သမလင်္ကရိတွာ ယေန အဂ္ဂါဠဝကော အာရာမော တေနုပသင်္ကမိံသု ဝိဟာရပေက္ခိကာယော. အထ ခေါ အာယသ္မတော ဝင်္ဂီသဿ တာ ဣတ္ထိယော ဒိသွာ အနဘိရတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, ရာဂေါ စိတ္တံ အနုဒ္ဓံသေတိ. အထ ခေါ အာယသ္မတော ဝင်္ဂီသဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အလာဘာ ဝတ မေ, န ဝတ မေ လာဘာ; ဒုလ္လဒ္ဓံ ဝတ မေ, န ဝတ မေ သုလဒ္ဓံ; ယဿ မေ အနဘိရတိ ဥပ္ပန္နာ, ရာဂေါ စိတ္တံ အနုဒ္ဓံသေတိ, တံ ကုတေတ္ထ လဗ္ဘာ, ယံ မေ ပရော အနဘိရတိံ ဝိနောဒေတွာ အဘိရတိံ ဥပ္ပာဒေယျ. ယံနူနာဟံ အတ္တနာဝ အတ္တနော အနဘိရတိံ ဝိနောဒေတွာ အဘိရတိံ ဥပ္ပာဒေယျ’’န္တိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော အတ္တနာဝ အတ္တနော အနဘိရတိံ ဝိနောဒေတွာ အဘိရတိံ ဥပ္ပာဒေတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

209. 如是我闻。一时，具寿婆耆舍(Vaṅgīsa)与戒师具寿尼拘律陀劫波(Nigrodhakappa)一同住在阿拉威(Āḷavī)的阿伽罗婆(Aggāḷava)塔庙。当时，具寿婆耆舍是新近出家不久的年轻比丘，被留下看守寺院。那时，有许多妇女盛装打扮，前来阿伽罗婆园林观看寺院。具寿婆耆舍看见那些妇女后，生起了不乐，贪欲扰乱其心。于是，具寿婆耆舍心想：“于我实为无所得，非我之所得；于我实为恶得，非我之善得！我已生起不乐，贪欲扰乱我心。从何处能找到他人为我遣除不乐、生起喜乐呢？我何不自己遣除不乐、生起喜乐！”于是，具寿婆耆舍自行遣除不乐、生起喜乐，并于彼时诵出此等偈颂：

‘‘နိက္ခန္တံ ဝတ မံ သန္တံ, အဂါရသ္မာနဂါရိယံ;

ဝိတက္ကာ ဥပဓာဝန္တိ, ပဂဗ္ဘာ ကဏှတော ဣမေ.

“我已出离，从家入于无家，身为寂静者；此等源自黑暗者的大胆寻思，却向我侵袭。

‘‘ဥဂ္ဂပုတ္တာ မဟိဿာသာ, သိက္ခိတာ ဒဠှဓမ္မိနော;

သမန္တာ ပရိကိရေယျုံ, သဟဿံ အပလာယိနံ.

“犹如一千名出身高贵、训练有素、持强弓而不退却的大弓手，从四面八方包围射击。

‘‘သစေပိ ဧတတော ဘိယျော, အာဂမိဿန္တိ ဣတ္ထိယော;

နေဝ မံ ဗျာဓယိဿန္တိ, ဓမ္မေ သမှိ ပတိဋ္ဌိတံ.

“纵使有比那更多的妇女前来，她们也无法动摇我，因我已安住于自法中。

‘‘သက္ခီ ဟိ မေ သုတံ ဧတံ, ဗုဒ္ဓဿာဒိစ္စဗန္ဓုနော;

နိဗ္ဗာနဂမနံ မဂ္ဂံ, တတ္ထ မေ နိရတော မနော.

“我已亲从日亲佛陀听闻此法为证：此乃通往涅槃之道，我心于此欣乐。

‘‘ဧဝဉ္စေ မံ ဝိဟရန္တံ, ပါပိမ ဥပဂစ္ဆသိ;

တထာ မစ္စု ကရိဿာမိ, န မေ မဂ္ဂမ္ပိ ဒက္ခသီ’’တိ.

“恶魔，你若接近如是安住的我，死神啊，我将让你连我的道路也看不见。”

၂. အရတိသုတ္တံ

2. 不乐经

၂၁၀. ဧကံ [Pg.188] သမယံ…ပေ… အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော အာဠဝိယံ ဝိဟရတိ အဂ္ဂါဠဝေ စေတိယေ အာယသ္မတာ နိဂြောဓကပ္ပေန ဥပဇ္ဈာယေန သဒ္ဓိံ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ နိဂြောဓကပ္ပော ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော ဝိဟာရံ ပဝိသတိ, သာယံ ဝါ နိက္ခမတိ အပရဇ္ဇု ဝါ ကာလေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မတော ဝင်္ဂီသဿ အနဘိရတိ ဥပ္ပန္နာ ဟောတိ, ရာဂေါ စိတ္တံ အနုဒ္ဓံသေတိ. အထ ခေါ အာယသ္မတော ဝင်္ဂီသဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အလာဘာ ဝတ မေ, န ဝတ မေ လာဘာ; ဒုလ္လဒ္ဓံ ဝတ မေ, န ဝတ မေ သုလဒ္ဓံ; ယဿ မေ အနဘိရတိ ဥပ္ပန္နာ, ရာဂေါ စိတ္တံ အနုဒ္ဓံသေတိ; တံ ကုတေတ္ထ လဗ္ဘာ, ယံ မေ ပရော အနဘိရတိံ ဝိနောဒေတွာ အဘိရတိံ ဥပ္ပာဒေယျ. ယံနူနာဟံ အတ္တနာဝ အတ္တနော အနဘိရတိံ ဝိနောဒေတွာ အဘိရတိံ ဥပ္ပာဒေယျ’’န္တိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော အတ္တနာဝ အတ္တနော အနဘိရတိံ ဝိနောဒေတွာ အဘိရတိံ ဥပ္ပာဒေတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

210. 一时，具寿婆耆舍与戒师具寿尼拘律陀迦波，同住于阿拉威的阿伽罗瓦支提。当时，具寿尼拘律陀迦波于饭后自乞食归，进入精舍，或于傍晚，或于次日适时而出。尔时，具寿婆耆舍生起不乐，贪欲扰乱其心。于是，具寿婆耆舍心生此念：“于我实为无利，非我之利！于我实为恶得，非我善得！我已生起不乐，贪欲扰乱我心。于何处可得他人为我遣除不乐而生起喜乐？我何不自己遣除自己的不乐，生起喜乐呢？”于是，具寿婆耆舍自己遣除了自己的不乐，生起了喜乐，在那个时候诵出这些偈颂：

‘‘အရတိဉ္စ ရတိဉ္စ ပဟာယ, သဗ္ဗသော ဂေဟသိတဉ္စ ဝိတက္ကံ;

ဝနထံ န ကရေယျ ကုဟိဉ္စိ, နိဗ္ဗနထော အရတော သ ဟိ ဘိက္ခု.

“舍弃不乐与贪乐，及一切居家之思；于任何处不造林欲，无林欲、离贪者，实为比丘。

‘‘ယမိဓ ပထဝိဉ္စ ဝေဟာသံ, ရူပဂတဉ္စ ဇဂတောဂဓံ;

ကိဉ္စိ ပရိဇီယတိ သဗ္ဗမနိစ္စံ, ဧဝံ သမေစ္စ စရန္တိ မုတတ္တာ.

“于此，于大地、于天空，或地中所含藏的任何色法，皆会衰朽，一切无常。已觉悟者如是审察而行。

‘‘ဥပဓီသု ဇနာ ဂဓိတာသေ, ဒိဋ္ဌသုတေ ပဋိဃေ စ မုတေ စ;

ဧတ္ထ ဝိနောဒယ ဆန္ဒမနေဇော, ယော ဧတ္ထ န လိမ္ပတိ တံ မုနိမာဟု.

“众人于诸取中贪著，于所见所闻、所嗅所尝及所触；谁能于此遣除欲贪、不动摇，于此不染，人称之为牟尼。

‘‘အထ သဋ္ဌိနိဿိတာ သဝိတက္ကာ, ပုထူ ဇနတာယ အဓမ္မာ နိဝိဋ္ဌာ;

န စ ဝဂ္ဂဂတဿ ကုဟိဉ္စိ, နော ပန ဒုဋ္ဌုလ္လဘာဏီ သ ဘိက္ခု.

“又，众多凡人依于六境，心怀邪思，住于非法。于任何处皆不入朋党，亦不言说粗恶之语者，此人是比丘。

‘‘ဒဗ္ဗော စိရရတ္တသမာဟိတော, အကုဟကော နိပကော အပိဟာလု;

သန္တံ ပဒံ အဇ္ဈဂမာ မုနိ ပဋိစ္စ, ပရိနိဗ္ဗုတော ကင်္ခတိ ကာလ’’န္တိ.

“贤智者长夜心寂定，无欺、审慎、无贪欲；此牟尼已证寂静境，依此而烦恼永尽，静待时至。”

၃. ပေသလသုတ္တံ

3. 贤善经

၂၁၁. ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော အာဠဝိယံ ဝိဟရတိ အဂ္ဂါဠဝေ စေတိယေ အာယသ္မတာ နိဂြောဓကပ္ပေန ဥပဇ္ဈာယေန သဒ္ဓိံ. တေန ခေါ ပန သမယေန [Pg.189] အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော အတ္တနော ပဋိဘာနေန အညေ ပေသလေ ဘိက္ခူ အတိမညတိ. အထ ခေါ အာယသ္မတော ဝင်္ဂီသဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အလာဘာ ဝတ မေ, န ဝတ မေ လာဘာ; ဒုလ္လဒ္ဓံ ဝတ မေ, န ဝတ မေ သုလဒ္ဓံ; ယွာဟံ အတ္တနော ပဋိဘာနေန အညေ ပေသလေ ဘိက္ခူ အတိမညာမီ’’တိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော အတ္တနာဝ အတ္တနော ဝိပ္ပဋိသာရံ ဥပ္ပာဒေတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

211. 一时，具寿婆耆舍(Vangīsa)与戒师具寿尼拘律陀迦波(Nigrodhakappa)，共住于阿拉威(Āḷavī)的阿伽罗瓦(Aggāḷava)支提。当时，具寿婆耆舍因自己的辩才而轻慢其他爱好贤德的比丘。其时，具寿婆耆舍心生此念：“我实无所得，非为善得！我实得之不善，非为善得！我竟因自己的辩才而轻慢其他爱好贤德的比丘。”于是，具寿婆耆舍自己生起懊悔，即于彼时诵出此等偈颂：

‘‘မာနံ ပဇဟဿု ဂေါတမ, မာနပထဉ္စ ပဇဟဿု;

အသေသံ မာနပထသ္မိံ, သမုစ္ဆိတော ဝိပ္ပဋိသာရီဟုဝါ စိရရတ္တံ.

“乔达摩，舍弃我慢，亦当无余舍弃慢的路径。你因在慢的路径上沉迷，已长夜懊悔。”

‘‘မက္ခေန မက္ခိတာ ပဇာ, မာနဟတာ နိရယံ ပပတန္တိ;

သောစန္တိ ဇနာ စိရရတ္တံ, မာနဟတာ နိရယံ ဥပပန္နာ.

“众生为轻蔑所染，为我慢所害，堕于地狱；为我慢所害而生于地狱的人们，长夜忧愁。”

‘‘န ဟိ သောစတိ ဘိက္ခု ကဒါစိ, မဂ္ဂဇိနော သမ္မာပဋိပန္နော;

ကိတ္တိဉ္စ သုခဉ္စ အနုဘောတိ, ဓမ္မဒသောတိ တမာဟု ပဟိတတ္တံ.

“已由道战胜烦恼、正确行道的比丘，绝不会有任何忧愁。他享受声誉与安乐，人们称此已发勤策意者为‘见法者’。”

‘‘တသ္မာ အခိလောဓ ပဓာနဝါ, နီဝရဏာနိ ပဟာယ ဝိသုဒ္ဓေါ;

မာနဉ္စ ပဟာယ အသေသံ, ဝိဇ္ဇာယန္တကရော သမိတာဝီ’’တိ.

“是故于此教法中，当无执拗、勤勉精进，舍断诸盖而得清净；无余舍弃我慢，以明智终结烦恼，成为寂静者。”

၄. အာနန္ဒသုတ္တံ

4. 阿难经

၂၁၂. ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ အာနန္ဒော သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ သာဝတ္ထိံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ အာယသ္မတာ ဝင်္ဂီသေန ပစ္ဆာသမဏေန. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မတော ဝင်္ဂီသဿ အနဘိရတိ ဥပ္ပန္နာ ဟောတိ, ရာဂေါ စိတ္တံ အနုဒ္ဓံသေတိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

212. 一时，具寿阿难(Ānanda)住在舍卫城(Sāvatthī)给孤独(Anāthapiṇḍika)园林的祇陀林(Jetavana)。当时，具寿阿难于上午时分，穿好衣，持衣钵，与具寿婆耆舍(Vangīsa)作为随从沙门，进入舍卫城乞食。那时，具寿婆耆舍生起不乐，贪欲扰乱其心。于是，具寿婆耆舍以偈颂对具寿阿难说：

‘‘ကာမရာဂေန ဍယှာမိ, စိတ္တံ မေ ပရိဍယှတိ;

သာဓု နိဗ္ဗာပနံ ဗြူဟိ, အနုကမ္ပာယ ဂေါတမာ’’တိ.

“我为欲贪所烧，我心正被烧灼；乔达摩，请出于慈悲，为我善说熄灭之法。”

‘‘သညာယ ဝိပရိယေသာ, စိတ္တံ တေ ပရိဍယှတိ;

နိမိတ္တံ ပရိဝဇ္ဇေဟိ, သုဘံ ရာဂူပသံဟိတံ.

“由于想的颠倒，你的心才被烧灼；你当远离那与贪欲相应的净相。”

‘‘သင်္ခါရေ ပရတော ပဿ, ဒုက္ခတော မာ စ အတ္တတော;

နိဗ္ဗာပေဟိ မဟာရာဂံ, မာ ဍယှိတ္ထော ပုနပ္ပုနံ.

“当观诸行为无常，为苦，莫视为我；当熄灭大贪，莫再三燃烧。”

‘‘အသုဘာယ [Pg.190] စိတ္တံ ဘာဝေဟိ, ဧကဂ္ဂံ သုသမာဟိတံ;

သတိ ကာယဂတာ တျတ္ထု, နိဗ္ဗိဒါဗဟုလော ဘဝ.

“当以不净修习心，当修习专一、善等持；当具身至念，当多生厌离。”

‘‘အနိမိတ္တဉ္စ ဘာဝေဟိ, မာနာနုသယမုဇ္ဇဟ;

တတော မာနာဘိသမယာ, ဥပသန္တော စရိဿသီ’’တိ.

“亦当修习无相，舍弃我慢随眠；由遍知我慢故，你将寂静而行。”

၅. သုဘာသိတသုတ္တံ

5. 善说经

၂၁၃. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

213. 缘起于舍卫城。在那里，世尊对众比丘说：“诸比丘！”“尊者！”那些比丘回答世尊。世尊这么说：

‘‘စတူဟိ, ဘိက္ခဝေ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတာ ဝါစာ သုဘာသိတာ ဟောတိ, နော ဒုဗ္ဘာသိတာ; အနဝဇ္ဇာ စ အနနုဝဇ္ဇာ စ ဝိညူနံ. ကတမေဟိ စတူဟိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု သုဘာသိတံယေဝ ဘာသတိ နော ဒုဗ္ဘာသိတံ, ဓမ္မံယေဝ ဘာသတိ နော အဓမ္မံ, ပိယံယေဝ ဘာသတိ နော အပ္ပိယံ, သစ္စံယေဝ ဘာသတိ နော အလိကံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, စတူဟိ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတာ ဝါစာ သုဘာသိတာ ဟောတိ, နော ဒုဗ္ဘာသိတာ, အနဝဇ္ဇာ စ အနနုဝဇ္ဇာ စ ဝိညူန’’န္တိ. ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ, ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော အထာပရံ ဧတဒဝေါစ သတ္ထာ –

“诸比丘，具备四支的言语是善说，而非恶说；是无过失的，不为智者所非难。是哪四支呢？在此，诸比丘，比丘只说善说，不说恶说；只说法，不说非法；只说爱语，不说不爱语；只说真实语，不说虚假语。诸比丘，具备这四支的言语是善说，而非恶说；是无过失的，不为智者所非难。”世尊说了这番话。善逝说完此语后，导师又接着说了以下的话：

‘‘သုဘာသိတံ ဥတ္တမမာဟု သန္တော,ဓမ္မံ ဘဏေ နာဓမ္မံ တံ ဒုတိယံ;

ပိယံ ဘဏေ နာပ္ပိယံ တံ တတိယံ,သစ္စံ ဘဏေ နာလိကံ တံ စတုတ္ထ’’န္တိ.

“圣者说善说为最上；其二，当说法语，不说非法；其三，当说爱语，不说非爱语；其四，当说实语，不说虚妄语。”

အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပဋိဘာတိ မံ ဘဂဝါ, ပဋိဘာတိ မံ သုဂတာ’’တိ. ‘‘ပဋိဘာတု တံ ဝင်္ဂီသာ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော ဘဂဝန္တံ သမ္မုခါ သာရုပ္ပာဟိ ဂါထာဟိ အဘိတ္ထဝိ –

其时，具寿婆耆舍从座位起身，将上衣偏袒一肩，向着世尊所在之处合掌，对世尊说：“世尊，我已获得灵感！善逝，我已获得灵感！”世尊说：“婆耆舍，那就让它显现吧！”于是，具寿婆耆舍在世尊面前，以相应的偈颂赞叹道：

‘‘တမေဝ ဝါစံ ဘာသေယျ, ယာယတ္တာနံ န တာပယေ;

ပရေ စ န ဝိဟိံသေယျ, သာ ဝေ ဝါစာ သုဘာသိတာ.

“当说不恼己、亦不害他之语，此语实为善说。”

‘‘ပိယဝါစံဝ ဘာသေယျ, ယာ ဝါစာ ပဋိနန္ဒိတာ;

ယံ အနာဒါယ ပါပါနိ, ပရေသံ ဘာသတေ ပိယံ.

应只说悦意之语，那受人欢迎之言。不采纳恶言，对他人说喜爱之语。

‘‘သစ္စံ [Pg.191] ဝေ အမတာ ဝါစာ, ဧသ ဓမ္မော သနန္တနော;

သစ္စေ အတ္ထေ စ ဓမ္မေ စ, အာဟု သန္တော ပတိဋ္ဌိတာ.

真实诚然不死语，此是永恒之法。善人说，（他们）安住于真实、义理与法。

‘‘ယံ ဗုဒ္ဓေါ ဘာသတေ ဝါစံ, ခေမံ နိဗ္ဗာနပတ္တိယာ;

ဒုက္ခဿန္တကိရိယာယ, သာ ဝေ ဝါစာနမုတ္တမာ’’တိ.

佛陀所说之言，为证涅槃而安稳，为尽苦边，彼言实为诸言之最上。

၆. သာရိပုတ္တသုတ္တံ

6. 舍利弗经

၂၁၄. ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဘိက္ခူ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတိ သမာဒပေတိ သမုတ္တေဇေတိ သမ္ပဟံသေတိ ပေါရိယာ ဝါစာယ ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂလာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ. တေ စ ဘိက္ခူ အဋ္ဌိံ ကတွာ မနသိ ကတွာ သဗ္ဗစေတသာ သမန္နာဟရိတွာ ဩဟိတသောတာ ဓမ္မံ သုဏန္တိ. အထ ခေါ အာယသ္မတော ဝင်္ဂီသဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဘိက္ခူ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတိ သမာဒပေတိ သမုတ္တေဇေတိ သမ္ပဟံသေတိ ပေါရိယာ ဝါစာယ ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂလာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ. တေ စ ဘိက္ခူ အဋ္ဌိံ ကတွာ မနသိ ကတွာ သဗ္ဗစေတသာ သမန္နာဟရိတွာ ဩဟိတသောတာ ဓမ္မံ သုဏန္တိ. ယံနူနာဟံ အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ သမ္မုခါ သာရုပ္ပာဟိ ဂါထာဟိ အဘိတ္ထဝေယျ’’န္တိ.

214. 一时，具寿舍利弗住在舍卫城(Sāvatthī)给孤独(Anāthapiṇḍika)的祇陀林(Jetavana)园。那时，具寿舍利弗以法谈开示、劝导、激励、欢悦诸比丘，其言语圆满、清晰、无瑕、能令义理明了。彼等比丘亦郑重地、用心、全心全意，倾耳听法。尔时，具寿婆耆舍(Vaṅgīsa)心生此念：“这位具寿舍利弗以法谈开示、劝导、激励、欢悦诸比丘，其言语圆满、清晰、无瑕、能令义理明了。彼等比丘亦郑重地、用心、全心全意，倾耳听法。我何不当面以相应的偈颂来赞叹具寿舍利弗呢？”

အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ယေနာယသ္မာ သာရိပုတ္တော တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပဋိဘာတိ မံ, အာဝုသော သာရိပုတ္တ, ပဋိဘာတိ မံ, အာဝုသော သာရိပုတ္တာ’’တိ. ‘‘ပဋိဘာတု တံ, အာဝုသော ဝင်္ဂီသာ’’တိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ သမ္မုခါ သာရုပ္ပာဟိ ဂါထာဟိ အဘိတ္ထဝိ –

尔时，具寿婆耆舍从座起身，偏袒右肩，向具寿舍利弗之处合掌，对具寿舍利弗如是说：“贤友舍利弗，我已获得灵感！贤友舍利弗，我已获得灵感！”“贤友婆耆舍，请任灵感显现！”尔时，具寿婆耆舍当于具寿舍利弗面前，以相应的偈颂赞叹道：

‘‘ဂမ္ဘီရပညော မေဓာဝီ, မဂ္ဂါမဂ္ဂဿ ကောဝိဒေါ;

သာရိပုတ္တော မဟာပညော, ဓမ္မံ ဒေသေတိ ဘိက္ခုနံ.

甚深慧、有才智，善巧于道与非道；大慧舍利弗，为诸比丘宣说法。

‘‘သံခိတ္တေနပိ ဒေသေတိ, ဝိတ္ထာရေနပိ ဘာသတိ;

သာဠိကာယိဝ နိဂ္ဃောသော, ပဋိဘာနံ ဥဒီရယိ.

或简略而说，或广博而谈；其声如鹆鸟，令辩才显发。

‘‘တဿ [Pg.192] တံ ဒေသယန္တဿ, သုဏန္တိ မဓုရံ ဂိရံ;

သရေန ရဇနီယေန, သဝနီယေန ဝဂ္ဂုနာ;

ဥဒဂ္ဂစိတ္တာ မုဒိတာ, သောတံ ဩဓေန္တိ ဘိက္ခဝေါ’’တိ.

当他以那可喜、悦耳、美妙的声音宣说甜美的言语时，比丘们心意高昂，充满欢喜，专注倾听。

၇. ပဝါရဏာသုတ္တံ

7. 自恣经

၂၁၅. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ပုဗ္ဗာရာမေ မိဂါရမာတုပါသာဒေ မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ပဉ္စမတ္တေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဗ္ဗေဟေဝ အရဟန္တေဟိ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ တဒဟုပေါသထေ ပန္နရသေ ပဝါရဏာယ ဘိက္ခုသံဃပရိဝုတော အဗ္ဘောကာသေ နိသိန္နော ဟောတိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ တုဏှီဘူတံ ဘိက္ခုသံဃံ အနုဝိလောကေတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဟန္ဒ ဒါနိ, ဘိက္ခဝေ, ပဝါရေမိ ဝေါ. န စ မေ ကိဉ္စိ ဂရဟထ ကာယိကံ ဝါ ဝါစသိကံ ဝါ’’တိ.

215. 一时，世尊住在舍卫城(Sāvatthī)东园(Pubbārāma)鹿母讲堂(Migāramātupāsāda)，与大比丘僧团——全都是阿罗汉的五百位比丘——共住。其时，正值十五日布萨(uposatha)，为行自恣(pavāraṇā)，世尊为比丘僧团所围绕，坐于露天之处。尔时，世尊环顾默然的比丘僧团后，对比丘们说：“来，诸比丘，现在我邀请你们。你们对我身行或语行，难道有什么可以指责的吗？”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘န ခေါ မယံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော ကိဉ္စိ ဂရဟာမ ကာယိကံ ဝါ ဝါစသိကံ ဝါ. ဘဂဝါ ဟိ, ဘန္တေ, အနုပ္ပန္နဿ မဂ္ဂဿ ဥပ္ပာဒေတာ, အသဉ္ဇာတဿ မဂ္ဂဿ သဉ္ဇနေတာ, အနက္ခာတဿ မဂ္ဂဿ အက္ခာတာ, မဂ္ဂညူ မဂ္ဂဝိဒူ မဂ္ဂကောဝိဒေါ. မဂ္ဂါနုဂါ စ, ဘန္တေ, ဧတရဟိ သာဝကာ ဝိဟရန္တိ ပစ္ဆာ သမန္နာဂတာ; အဟဉ္စ ခေါ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံ ပဝါရေမိ. န စ မေ ဘဂဝါ ကိဉ္စိ ဂရဟတိ ကာယိကံ ဝါ ဝါစသိကံ ဝါ’’တိ.

如是说已，具寿舍利弗从座而起，将上衣披于一肩，向世尊所在之处合掌，对世尊如是说：“世尊，我们对世尊的身行或语行，实无任何可指责之处。因为，世尊，您是未生起之道的生起者，未认知之道的令认知者，未宣说之道的宣说者；您是知晓道者、通达道者、善巧于道者。世尊，如今弟子们随道而住，是后来随行者。而我，世尊，也邀请世尊：世尊对我身行或语行，难道有什么可以指责的吗？”

‘‘န ခွာဟံ တေ, သာရိပုတ္တ, ကိဉ္စိ ဂရဟာမိ ကာယိကံ ဝါ ဝါစသိကံ ဝါ. ပဏ္ဍိတော တွံ, သာရိပုတ္တ, မဟာပညော တွံ, သာရိပုတ္တ, ပုထုပညော တွံ, သာရိပုတ္တ, ဟာသပညော တွံ, သာရိပုတ္တ, ဇဝနပညော တွံ, သာရိပုတ္တ, တိက္ခပညော တွံ, သာရိပုတ္တ, နိဗ္ဗေဓိကပညော တွံ, သာရိပုတ္တ. သေယျထာပိ, သာရိပုတ္တ, ရညော စက္ကဝတ္တိဿ ဇေဋ္ဌပုတ္တော ပိတရာ ပဝတ္တိတံ စက္ကံ သမ္မဒေဝ အနုပ္ပဝတ္တေတိ; ဧဝမေဝ ခေါ တွံ, သာရိပုတ္တ, မယာ အနုတ္တရံ ဓမ္မစက္ကံ ပဝတ္တိတံ သမ္မဒေဝ အနုပ္ပဝတ္တေသီ’’တိ.

“舍利弗，我于你，不呵责任何身行或语行。舍利弗，你是智者；舍利弗，你是大慧者；舍利弗，你是广慧者；舍利弗，你是欢喜慧者；舍利弗，你是速慧者；舍利弗，你是利慧者；舍利弗，你是通达慧者。舍利弗，犹如转轮王的嫡长子，能如法地随转其父所转动之轮；舍利弗，同样地，你也能如法地随转我所转动的无上法轮。”

‘‘နော စေ ကိရ မေ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ကိဉ္စိ ဂရဟတိ ကာယိကံ ဝါ ဝါစသိကံ ဝါ. ဣမေသံ ပန, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ပဉ္စန္နံ ဘိက္ခုသတာနံ န ကိဉ္စိ ဂရဟတိ ကာယိကံ ဝါ ဝါစသိကံ ဝါ’’တိ. ‘‘ဣမေသမ္ပိ ခွာဟံ, သာရိပုတ္တ, ပဉ္စန္နံ ဘိက္ခုသတာနံ န [Pg.193] ကိဉ္စိ ဂရဟာမိ ကာယိကံ ဝါ ဝါစသိကံ ဝါ. ဣမေသဉှိ, သာရိပုတ္တ, ပဉ္စန္နံ ဘိက္ခုသတာနံ သဋ္ဌိ ဘိက္ခူ တေဝိဇ္ဇာ, သဋ္ဌိ ဘိက္ခူ ဆဠဘိညာ, သဋ္ဌိ ဘိက္ခူ ဥဘတောဘာဂဝိမုတ္တာ, အထ ဣတရေ ပညာဝိမုတ္တာ’’တိ.

“大德，若世尊不呵责我任何身行或语行，那么，大德，世尊是否也不呵责这五百位比丘的任何身行或语行呢？”“舍利弗，我亦不呵责这五百位比丘的任何身行或语行。舍利弗，于此五百比丘中，有六十位比丘是三明者，六十位比丘是六神通者，六十位比丘是俱解脱者，其余者则是慧解脱者。”

အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပဋိဘာတိ မံ ဘဂဝါ, ပဋိဘာတိ မံ သုဂတာ’’တိ. ‘‘ပဋိဘာတု တံ, ဝင်္ဂီသာ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော ဘဂဝန္တံ သမ္မုခါ သာရုပ္ပာဟိ ဂါထာဟိ အဘိတ္ထဝိ –

于是，具寿瓦耆舍从座位起身，偏袒上衣，向世尊之所在合掌，对世尊说：“世尊，我灵感涌现！善逝，我灵感涌现！”世尊说：“瓦耆舍，愿你灵感涌现！”于是，具寿瓦耆舍在世尊面前，以相应的偈颂赞颂道：

‘‘အဇ္ဇ ပန္နရသေ ဝိသုဒ္ဓိယာ, ဘိက္ခူ ပဉ္စသတာ သမာဂတာ;

သံယောဇနဗန္ဓနစ္ဆိဒါ, အနီဃာ ခီဏပုနဗ္ဘဝါ ဣသီ.

“今日十五为清净， 五百比丘已集会； 断尽结与缚， 无恼、尽有是仙人。

‘‘စက္ကဝတ္တီ ယထာ ရာဇာ, အမစ္စပရိဝါရိတော;

သမန္တာ အနုပရိယေတိ, သာဂရန္တံ မဟိံ ဣမံ.

“犹如转轮王， 为臣僚所围绕； 周行于此大地， 直至海洋之边际。

‘‘ဧဝံ ဝိဇိတသင်္ဂါမံ, သတ္ထဝါဟံ အနုတ္တရံ;

သာဝကာ ပယိရုပါသန္တိ, တေဝိဇ္ဇာ မစ္စုဟာယိနော.

“如是，已战胜者， 无上之商主， 弟子们侍奉， 三明已离死。

‘‘သဗ္ဗေ ဘဂဝတော ပုတ္တာ, ပလာပေတ္ထ န ဝိဇ္ဇတိ;

တဏှာသလ္လဿ ဟန္တာရံ, ဝန္ဒေ အာဒိစ္စဗန္ဓုန’’န္တိ.

“皆是世尊之子，此中无有糠秕；我礼敬拔除贪爱之箭者，太阳之亲族。”

၈. ပရောသဟဿသုတ္တံ

8. 千余众经

၂၁၆. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ အဍ္ဎတေလသေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ ဘိက္ခူ နိဗ္ဗာနပဋိသံယုတ္တာယ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတိ သမာဒပေတိ သမုတ္တေဇေတိ သမ္ပဟံသေတိ. တေ စ ဘိက္ခူ အဋ္ဌိံ ကတွာ မနသိ ကတွာ သဗ္ဗစေတသာ သမန္နာဟရိတွာ ဩဟိတသောတာ ဓမ္မံ သုဏန္တိ. အထ ခေါ အာယသ္မတော ဝင်္ဂီသဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ နိဗ္ဗာနပဋိသံယုတ္တာယ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတိ သမာဒပေတိ သမုတ္တေဇေတိ သမ္ပဟံသေတိ. တေ စ ဘိက္ခူ အဋ္ဌိံ ကတွာ မနသိ ကတွာ သဗ္ဗစေတသာ သမန္နာဟရိတွာ ဩဟိတသောတာ ဓမ္မံ သုဏန္တိ. ယံနူနာဟံ ဘဂဝန္တံ သမ္မုခါ သာရုပ္ပာဟိ ဂါထာဟိ အဘိတ္ထဝေယျ’’န္တိ.

216. 一时，世尊住于舍卫城(Sāvatthī)祇陀林给孤独园，与大比丘僧团，即一千二百五十位比丘，共住。当时，世尊正以与涅槃相应的法说，对诸比丘开示、劝导、激励、使之欢喜。彼等比丘亦专注、用心、全心全意、倾耳闻法。尔时，具寿婆耆舍心生此念：“此世尊正以与涅槃相应的法说，对诸比丘开示、劝导、激励、使之欢喜。彼等比丘亦专注、用心、全心全意、倾耳闻法。我何不当于世尊面前，以适当之偈颂赞叹之？”

အထ [Pg.194] ခေါ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပဋိဘာတိ မံ ဘဂဝါ, ပဋိဘာတိ မံ သုဂတာ’’တိ. ‘‘ပဋိဘာတု တံ, ဝင်္ဂီသာ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော ဘဂဝန္တံ သမ္မုခါ သာရုပ္ပာဟိ ဂါထာဟိ အဘိတ္ထဝိ –

于是，具寿婆耆舍从座起身，偏袒一肩，向世尊合掌，对世尊说：“世尊，我有所感！善逝，我有所感！”世尊说：“婆耆舍，愿你畅言所感！”于是，具寿婆耆舍于世尊面前，以适当之偈颂赞叹道：

‘‘ပရောသဟဿံ ဘိက္ခူနံ, သုဂတံ ပယိရုပါသတိ;

ဒေသေန္တံ ဝိရဇံ ဓမ္မံ, နိဗ္ဗာနံ အကုတောဘယံ.

“千余之比丘，正承事善逝；宣说离尘法，无畏之涅槃。

‘‘သုဏန္တိ ဓမ္မံ ဝိမလံ, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဒေသိတံ;

သောဘတိ ဝတ သမ္ဗုဒ္ဓေါ, ဘိက္ခုသံဃပုရက္ခတော.

“聆听正等觉者所说之无垢法；为比丘僧团所围绕，正等觉者实庄严。

‘‘နာဂနာမောသိ ဘဂဝါ, ဣသီနံ ဣသိသတ္တမော;

မဟာမေဃောဝ ဟုတွာန, သာဝကေ အဘိဝဿတိ.

“世尊，您名为‘龙象’，是诸仙人中之第七仙；犹如大云，普雨于声闻。

‘‘ဒိဝါဝိဟာရာ နိက္ခမ္မ, သတ္ထုဒဿနကမျတာ ;

သာဝကော တေ မဟာဝီရ, ပါဒေ ဝန္ဒတိ ဝင်္ဂီသော’’တိ.

“自日间住处而出，渴求得见导师；大雄，您之弟子婆耆舍，顶礼您之双足。”

‘‘ကိံ နု တေ, ဝင်္ဂီသ, ဣမာ ဂါထာယော ပုဗ္ဗေ ပရိဝိတက္ကိတာ, ဥဒါဟု ဌာနသောဝ တံ ပဋိဘန္တီ’’တိ? ‘န ခေါ မေ, ဘန္တေ, ဣမာ ဂါထာယော ပုဗ္ဗေ ပရိဝိတက္ကိတာ, အထ ခေါ ဌာနသောဝ မံ ပဋိဘန္တီ’တိ. ‘တေန ဟိ တံ, ဝင်္ဂီသ, ဘိယျောသောမတ္တာယ ပုဗ္ဗေ အပရိဝိတက္ကိတာ ဂါထာယော ပဋိဘန္တူ’တိ. ‘ဧဝံ, ဘန္တေ’တိ ခေါ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော ဘဂဝတော ပဋိဿုတွာ ဘိယျောသောမတ္တာယ ဘဂဝန္တံ ပုဗ္ဗေ အပရိဝိတက္ကိတာဟိ ဂါထာဟိ အဘိတ္ထဝိ –

“婆耆舍，这些偈颂是你先前构思好的，还是当场显现于你？”“世尊，这些偈颂并非我先前构思好的，而是当场显现于我。”“那么，婆耆舍，愿你未曾先前构思的偈颂，更进一步地显现于你！”“是的，世尊。”具寿婆耆舍应诺世尊后，便以更多未曾先前构思的偈颂，更进一步地赞颂世尊：

‘‘ဥမ္မဂ္ဂပထံ မာရဿ အဘိဘုယျ, စရတိ ပဘိဇ္ဇ ခိလာနိ;

တံ ပဿထ ဗန္ဓပမုဉ္စကရံ, အသိတံ ဘာဂသော ပဝိဘဇံ.

“征服魔罗之歧途，破除诸障碍而行；请看那解缚之人，无所依止，分别法义。

‘‘ဩဃဿ နိတ္ထရဏတ္ထံ, အနေကဝိဟိတံ မဂ္ဂံ အက္ခာသိ;

တသ္မိဉ္စေ အမတေ အက္ခာတေ, ဓမ္မဒ္ဒသာ ဌိတာ အသံဟီရာ.

“为渡越暴流，他宣说了种种道；于彼所宣说之不死法中，见法者们安住，不为动摇。

‘‘ပဇ္ဇောတကရော အတိဝိဇ္ဈ, သဗ္ဗဋ္ဌိတီနံ အတိက္ကမမဒ္ဒသ;

ဉတွာ စ သစ္ဆိကတွာ စ, အဂ္ဂံ သော ဒေသယိ ဒသဒ္ဓါနံ.

“造光者彻见一切见处，得见其超越；既已了知又亲证，他为五众开示了最上法。

‘‘ဧဝံ [Pg.195] သုဒေသိတေ ဓမ္မေ,ကော ပမာဒေါ ဝိဇာနတံ ဓမ္မံ ;

တသ္မာ ဟိ တဿ ဘဂဝတော သာသနေ;

အပ္ပမတ္တော သဒါ နမဿမနုသိက္ခေ’’တိ.

“于如是善说之法，了知法者岂会放逸？是故，于那位世尊的教法中，应恒常不放逸地恭敬随学。”

၉. ကောဏ္ဍညသုတ္တံ

9. 憍陈如经

၂၁၇. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အညာသိကောဏ္ဍညော သုစိရဿေဝ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော ပါဒေသု သိရသာ နိပတိတွာ ဘဂဝတော ပါဒါနိ မုခေန စ ပရိစုမ္ဗတိ, ပါဏီဟိ စ ပရိသမ္ဗာဟတိ, နာမဉ္စ သာဝေတိ – ‘‘ကောဏ္ဍညောဟံ, ဘဂဝါ, ကောဏ္ဍညောဟံ, သုဂတာ’’တိ. အထ ခေါ အာယသ္မတော ဝင်္ဂီသဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ အာယသ္မာ အညာသိကောဏ္ဍညော သုစိရဿေဝ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော ပါဒေသု သိရသာ နိပတိတွာ ဘဂဝတော ပါဒါနိ မုခေန စ ပရိစုမ္ဗတိ, ပါဏီဟိ စ ပရိသမ္ဗာဟတိ, နာမဉ္စ သာဝေတိ – ‘ကောဏ္ဍညောဟံ, ဘဂဝါ, ကောဏ္ဍညောဟံ, သုဂတာ’တိ. ယံနူနာဟံ အာယသ္မန္တံ အညာသိကောဏ္ဍညံ ဘဂဝတော သမ္မုခါ သာရုပ္ပာဟိ ဂါထာဟိ အဘိတ္ထဝေယျ’’န္တိ.

217. 一时，世尊住在王舍城(Rājagaha)竹林(Veḷuvana)的迦兰陀园(Kalandakanivāpa)。那时，具寿阿若憍陈如(Aññāsikoṇḍañña)时隔十二年才来到世尊之处；抵达后，他以头顶礼世尊双足，用口亲吻，用手按摩，并报上名字说：“世尊，我是憍陈如！善逝，我是憍陈如！”当时，具寿婆耆舍(Vaṅgīsa)心想：“这位具寿阿若憍陈如时隔十二年才来到世尊之处；抵达后，他以头顶礼世尊双足，用口亲吻，用手按摩，并报上名字说：‘世尊，我是憍陈如！善逝，我是憍陈如！’我何不在世尊面前，以合适的偈颂来赞叹具寿阿若憍陈如呢？”

အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပဋိဘာတိ မံ, ဘဂဝါ, ပဋိဘာတိ မံ, သုဂတာ’’တိ. ‘‘ပဋိဘာတု တံ, ဝင်္ဂီသာ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော အာယသ္မန္တံ အညာသိကောဏ္ဍညံ ဘဂဝတော သမ္မုခါ သာရုပ္ပာဟိ ဂါထာဟိ အဘိတ္ထဝိ –

于是，具寿婆耆舍从座位起身，整理上衣偏袒一肩，向世尊合掌，对世尊说：“世尊，我心生灵感！善逝，我心生灵感！”世尊说：“婆耆舍，让它显现吧！”于是，具寿婆耆舍在世尊面前，以合适的偈颂赞叹具寿阿若憍陈如：

‘‘ဗုဒ္ဓါနုဗုဒ္ဓေါ သော ထေရော, ကောဏ္ဍညော တိဗ္ဗနိက္ကမော;

လာဘီ သုခဝိဟာရာနံ, ဝိဝေကာနံ အဘိဏှသော.

“彼长老憍陈如，随佛而觉悟，勇猛精进；恒常获得安乐住，亦恒常获得远离。”

‘‘ယံ သာဝကေန ပတ္တဗ္ဗံ, သတ္ထုသာသနကာရိနာ;

သဗ္ဗဿ တံ အနုပ္ပတ္တံ, အပ္ပမတ္တဿ သိက္ခတော.

“凡是奉行导师教诫的弟子所应证得的，不放逸地修学的他，已完全证得那一切。”

‘‘မဟာနုဘာဝေါ တေဝိဇ္ဇော, စေတောပရိယာယကောဝိဒေါ;

ကောဏ္ဍညော ဗုဒ္ဓဒါယာဒေါ, ပါဒေ ဝန္ဒတိ သတ္ထုနော’’တိ.

“大威德、三明者，善巧于他心通；佛陀的法嗣憍陈如，礼敬导师之双足。”

၁၀. မောဂ္ဂလ္လာနသုတ္တံ

10. 目犍连经

၂၁၈. ဧကံ [Pg.196] သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဣသိဂိလိပဿေ ကာဠသိလာယံ မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ပဉ္စမတ္တေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဗ္ဗေဟေဝ အရဟန္တေဟိ. တေသံ သုဒံ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော စေတသာ စိတ္တံ သမန္နေသတိ ဝိပ္ပမုတ္တံ နိရုပဓိံ. အထ ခေါ အာယသ္မတော ဝင်္ဂီသဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဣသိဂိလိပဿေ ကာဠသိလာယံ မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ပဉ္စမတ္တေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သဗ္ဗေဟေဝ အရဟန္တေဟိ. တေသံ သုဒံ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော စေတသာ စိတ္တံ သမန္နေသတိ ဝိပ္ပမုတ္တံ နိရုပဓိံ. ယံနူနာဟံ အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ဘဂဝတော သမ္မုခါ သာရုပ္ပာဟိ ဂါထာဟိ အဘိတ္ထဝေယျ’’န္တိ.

218. 一时，世尊与五百位皆为阿罗汉的大比丘僧团一起，住在王舍城(Rājagaha)吞仙山(Isigili)山边的黑石(Kāḷasilā)上。具寿大目犍连以心审察他们解脱、无所依的心。这时，具寿婆耆舍(Vaṅgīsa)心想：“这位世尊与五百位皆为阿罗汉的大比丘僧团一起，住在王舍城吞仙山山边的黑石上。具寿大目犍连以心审察他们解脱、无所依的心。我何不在世尊面前，以合适的偈颂来赞叹具寿大目犍连呢？”

အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပဋိဘာတိ မံ, ဘဂဝါ, ပဋိဘာတိ မံ, သုဂတာ’’တိ. ‘‘ပဋိဘာတု တံ, ဝင်္ဂီသာ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ဘဂဝတော သမ္မုခါ သာရုပ္ပာဟိ ဂါထာဟိ အဘိတ္ထဝိ –

这时，具寿婆耆舍从座位起身，整理上衣偏袒一肩，向世尊合掌，对世尊说：“世尊，我心中已有启发！善逝，我心中已有启发！”世尊说：“婆耆舍，那就让它显现吧！”于是，具寿婆耆舍在世尊面前，以合适的偈颂赞叹具寿大目犍连：

‘‘နဂဿ ပဿေ အာသီနံ, မုနိံ ဒုက္ခဿ ပါရဂုံ;

သာဝကာ ပယိရုပါသန္တိ, တေဝိဇ္ဇာ မစ္စုဟာယိနော.

弟子们围绕侍奉，那坐于山边、已度苦之彼岸的牟尼；他们具足三明，已舍离死魔。

‘‘တေ စေတသာ အနုပရိယေတိ, မောဂ္ဂလ္လာနော မဟိဒ္ဓိကော;

စိတ္တံ နေသံ သမန္နေသံ, ဝိပ္ပမုတ္တံ နိရူပဓိံ.

具大神通的目犍连，以心遍察，审察着他们那解脱、无所依的心。

‘‘ဧဝံ သဗ္ဗင်္ဂသမ္ပန္နံ, မုနိံ ဒုက္ခဿ ပါရဂုံ;

အနေကာကာရသမ္ပန္နံ, ပယိရုပါသန္တိ ဂေါတမ’’န္တိ.

如此，他们侍奉着诸支具足、已度苦之彼岸的牟尼，那具足无量功德的乔达摩。

၁၁. ဂဂ္ဂရာသုတ္တံ

11. 伽伽罗经

၂၁၉. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ စမ္ပာယံ ဝိဟရတိ ဂဂ္ဂရာယ ပေါက္ခရဏိယာ တီရေ မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ပဉ္စမတ္တေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သတ္တဟိ စ ဥပါသကသတေဟိ သတ္တဟိ စ ဥပါသိကာသတေဟိ အနေကေဟိ စ ဒေဝတာသဟဿေဟိ. တျာဿုဒံ ဘဂဝါ အတိရောစတိ ဝဏ္ဏေန စေဝ ယသသာ စ. အထ ခေါ အာယသ္မတော ဝင်္ဂီသဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ [Pg.197] ဘဂဝါ စမ္ပာယံ ဝိဟရတိ ဂဂ္ဂရာယ ပေါက္ခရဏိယာ တီရေ မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ပဉ္စမတ္တေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သတ္တဟိ စ ဥပါသကသတေဟိ သတ္တဟိ စ ဥပါသိကာသတေဟိ အနေကေဟိ စ ဒေဝတာသဟဿေဟိ. တျာဿုဒံ ဘဂဝါ အတိရောစတိ ဝဏ္ဏေန စေဝ ယသသာ စ. ယံနူနာဟံ ဘဂဝန္တံ သမ္မုခါ သာရုပ္ပာယ ဂါထာယ အဘိတ္ထဝေယျ’’န္တိ.

219. 一时，世尊住在瞻波城(Campā)伽伽罗(Gaggarā)池畔，与大比丘僧团、五百位比丘、七百位优婆塞、七百位优婆夷及数千位天神共住。世尊以其容色与眷属而光辉超越他们。这时，具寿婆耆舍(Vaṅgīsa)心想：“世尊住在瞻波城伽伽罗池畔，与大比丘僧团、五百位比丘、七百位优婆塞、七百位优婆夷及数千位天神共住。世尊以其容色与眷属而光辉超越他们。我何不在世尊面前，以合适的偈颂来赞叹呢？”

အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပဋိဘာတိ မံ, ဘဂဝါ, ပဋိဘာတိ မံ, သုဂတာ’’တိ. ‘‘ပဋိဘာတု တံ, ဝင်္ဂီသာ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော ဘဂဝန္တံ သမ္မုခါ သာရုပ္ပာယ ဂါထာယ အဘိတ္ထဝိ –

于是，具寿婆耆舍从座位起身，将上衣偏袒一肩，朝向世尊，合掌后对世尊说：“世尊，我心中有所显现！善逝，我心中有所显现！”世尊说：“婆耆舍，任其显现吧！”于是，具寿婆耆舍在世尊面前，以合适的偈颂赞叹道：

‘‘စန္ဒော ယထာ ဝိဂတဝလာဟကေ နဘေ,ဝိရောစတိ ဝိဂတမလောဝ ဘာဏုမာ;

ဧဝမ္ပိ အင်္ဂီရသ တွံ မဟာမုနိ,အတိရောစသိ ယသသာ သဗ္ဗလောက’’န္တိ.

“犹如无云天空中的月亮，犹如无垢光耀的太阳；鸯耆罗(Aṅgīrasa)啊，大牟尼，您亦以眷属光辉超越一切世间。”

၁၂. ဝင်္ဂီသသုတ္တံ

12. 婆耆舍经

၂၂၀. ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ဝင်္ဂီသော အစိရအရဟတ္တပ္ပတ္တော ဟုတွာ ဝိမုတ္တိသုခံ ပဋိသံဝေဒီ တာယံ ဝေလာယံ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

220. 一时，具寿婆耆舍(Vaṅgīsa)住在舍卫城(Sāvatthī)的祇陀林给孤独园。那时，具寿婆耆舍证得阿罗汉果不久，正感受着解脱之乐，就在那时诵出这些偈颂：

‘‘ကာဝေယျမတ္တာ ဝိစရိမှ ပုဗ္ဗေ, ဂါမာ ဂါမံ ပုရာ ပုရံ;

အထဒ္ဒသာမ သမ္ဗုဒ္ဓံ, သဒ္ဓါ နော ဥပပဇ္ဇထ.

“往昔我等耽于诗，游走于村村城城；后来看见正自觉者，我等生起了信心。

‘‘သော မေ ဓမ္မမဒေသေသိ, ခန္ဓာယတနဓာတုယော ;

တဿာဟံ ဓမ္မံ သုတွာန, ပဗ္ဗဇိံ အနဂါရိယံ.

“他为我宣说正法——蕴、处以及诸界；我听闻他的法后，出家而入无家之境。”

‘‘ဗဟုန္နံ ဝတ အတ္ထာယ, ဗောဓိံ အဇ္ဈဂမာ မုနိ;

ဘိက္ခူနံ ဘိက္ခုနီနဉ္စ, ယေ နိယာမဂတဒ္ဒသာ.

“牟尼诚然已证得菩提，是为众多已见正法之比丘与比丘尼的利益故。”

‘‘သွာဂတံ [Pg.198] ဝတ မေ အာသိ, မမ ဗုဒ္ဓဿ သန္တိကေ;

တိဿော ဝိဇ္ဇာ အနုပ္ပတ္တာ, ကတံ ဗုဒ္ဓဿ သာသနံ.

“我来到我佛座前，对我而言实乃善来；三明皆已证得，佛陀教法已完成。”

‘‘ပုဗ္ဗေနိဝါသံ ဇာနာမိ, ဒိဗ္ဗစက္ခုံ ဝိသောဓိတံ;

တေဝိဇ္ဇော ဣဒ္ဓိပတ္တောမှိ, စေတောပရိယာယကောဝိဒေါ’’တိ.

“我了知过去住处，天眼也已经清净；我乃三明神通者，善巧于他心通。”

ဝင်္ဂီသသံယုတ္တံ သမတ္တံ.

婆耆舍相应究竟。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

နိက္ခန္တံ အရတိ စေဝ, ပေသလာ အတိမညနာ;

အာနန္ဒေန သုဘာသိတာ, သာရိပုတ္တပဝါရဏာ;

ပရောသဟဿံ ကောဏ္ဍညော, မောဂ္ဂလ္လာနေန ဂဂ္ဂရာ;

ဝင်္ဂီသေန ဒွါဒသာတိ.

出离、不乐、可意、过慢；阿难、善说、舍利弗、自恣；千余憍陈如、目犍连、伽伽罗；以及婆耆舍，共十二经。

၉. ဝနသံယုတ္တံ

9. 林相应

၁. ဝိဝေကသုတ္တံ

1. 远离经

၂၂၁. ဧဝံ [Pg.199] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ အညတရော ဘိက္ခု ကောသလေသု ဝိဟရတိ အညတရသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ. တေန ခေါ ပန သမယေန သော ဘိက္ခု ဒိဝါဝိဟာရဂတော ပါပကေ အကုသလေ ဝိတက္ကေ ဝိတက္ကေတိ ဂေဟနိဿိတေ. အထ ခေါ ယာ တသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ တဿ ဘိက္ခုနော အနုကမ္ပိကာ အတ္ထကာမာ တံ ဘိက္ခုံ သံဝေဇေတုကာမာ ယေန သော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ဘိက္ခုံ ဂါထာဟိ အဇ္ဈဘာသိ –

221. 如是我闻。一时，一位比丘住在憍萨罗国(Kosala)某个林苑中。那时，那位比丘在日间的住处，生起了与在家生活相关的恶、不善寻思。于是，住在那片林苑中，对那位比丘怀有怜悯、希望他获得利益、欲使他悚然警醒的天神，来到那位比丘跟前；来到后，用偈颂对那位比丘说道：

‘‘ဝိဝေကကာမောသိ ဝနံ ပဝိဋ္ဌော,အထ တေ မနော နိစ္ဆရတီ ဗဟိဒ္ဓါ;

ဇနော ဇနသ္မိံ ဝိနယဿု ဆန္ဒံ,တတော သုခီ ဟောဟိသိ ဝီတရာဂေါ.

“汝欲远离而入林，心却驰散于外境；人啊，当于人中调伏欲，而后离贪得安乐。”

‘‘အရတိံ ပဇဟာသိ သတော, ဘဝါသိ သတံ တံ သာရယာမသေ;

ပါတာလရဇော ဟိ ဒုတ္တရော, မာ တံ ကာမရဇော အဝါဟရိ.

“汝当舍离不乐，保持正念；我等敬念具念者，深渊之尘实难越；莫让欲尘带走你。”

‘‘သကုဏော ယထာ ပံသုကုန္ထိတော, ဝိဓုနံ ပါတယတိ သိတံ ရဇံ;

ဧဝံ ဘိက္ခု ပဓာနဝါ သတိမာ, ဝိဓုနံ ပါတယတိ သိတံ ရဇ’’န္တိ.

“犹如鸟儿身蒙尘，振翼抖落附着尘；如是精进具念比丘，亦当抖落附着尘。”

အထ ခေါ သော ဘိက္ခု တာယ ဒေဝတာယ သံဝေဇိတော သံဝေဂမာပါဒီတိ.

于是，那位比丘被那位天神所警醒，生起了悚惧。

၂. ဥပဋ္ဌာနသုတ္တံ

2. 承事经

၂၂၂. ဧကံ သမယံ အညတရော ဘိက္ခု ကောသလေသု ဝိဟရတိ အညတရသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ. တေန ခေါ ပန သမယေန သော ဘိက္ခု ဒိဝါဝိဟာရဂတော သုပတိ. အထ ခေါ ယာ တသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ တဿ ဘိက္ခုနော အနုကမ္ပိကာ အတ္ထကာမာ တံ ဘိက္ခုံ သံဝေဇေတုကာမာ ယေန သော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ဘိက္ခုံ ဂါထာဟိ အဇ္ဈဘာသိ –

222. 一时，某位比丘住在憍萨罗(Kosala)国某个林地里。那时，那位比丘进入日间住处后睡着了。当时，居住于那林地的一位天神，出于对那位比丘的悲悯并希望他获得利益，想要使他警醒，便去到那位比丘那里；去到后，以偈颂对那位比丘说——

‘‘ဥဋ္ဌေဟိ ဘိက္ခု ကိံ သေသိ, ကော အတ္ထော သုပိတေန တေ;

အာတုရဿ ဟိ ကာ နိဒ္ဒါ, သလ္လဝိဒ္ဓဿ ရုပ္ပတော.

“起来，比丘！为何要睡？睡眠于你有何益？身为有烦恼病者，被贪爱之箭所射，为苦所逼，岂有睡眠？

‘‘ယာယ [Pg.200] သဒ္ဓါယ ပဗ္ဗဇိတော, အဂါရသ္မာနဂါရိယံ;

တမေဝ သဒ္ဓံ ဗြူဟေဟိ, မာ နိဒ္ဒါယ ဝသံ ဂမီ’’တိ.

“你以何等信心，从家出至无家？就当增长那份信心，莫为睡眠所征服。”

‘‘အနိစ္စာ အဒ္ဓုဝါ ကာမာ, ယေသု မန္ဒောဝ မုစ္ဆိတော;

ဗဒ္ဓေသု မုတ္တံ အသိတံ, ကသ္မာ ပဗ္ဗဇိတံ တပေ.

“诸欲无常、不坚固，愚者于其中沉迷。对于已从那些束缚中解脱、无所依止的出家人，（日间睡眠）为何能折磨他呢？”

‘‘ဆန္ဒရာဂဿ ဝိနယာ, အဝိဇ္ဇာသမတိက္ကမာ;

တံ ဉာဏံ ပရမောဒါနံ, ကသ္မာ ပဗ္ဗဇိတံ တပေ.

“因调伏了欲贪、超越了无明，具足那至极清净之智的出家人，（日间睡眠）为何能折磨他呢？”

‘‘ဆေတွာ အဝိဇ္ဇံ ဝိဇ္ဇာယ, အာသဝါနံ ပရိက္ခယာ;

အသောကံ အနုပါယာသံ, ကသ္မာ ပဗ္ဗဇိတံ တပေ.

“以明斩断无明，因诸漏已尽，无忧无恼的出家人，（日间睡眠）为何能折磨他呢？”

‘‘အာရဒ္ဓဝီရိယံ ပဟိတတ္တံ, နိစ္စံ ဒဠှပရက္ကမံ;

နိဗ္ဗာနံ အဘိကင်္ခန္တံ, ကသ္မာ ပဗ္ဗဇိတံ တပေ’’တိ.

“已策励精进，心已遣向，恒常坚毅勇猛，期盼着涅槃的出家人，（日间睡眠）为何能折磨他呢？”

၃. ကဿပဂေါတ္တသုတ္တံ

3. 迦叶氏经

၂၂၃. ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ ကဿပဂေါတ္တော ကောသလေသု ဝိဟရတိ အညတရသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ကဿပဂေါတ္တော ဒိဝါဝိဟာရဂတော အညတရံ ဆေတံ ဩဝဒတိ. အထ ခေါ ယာ တသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ အာယသ္မန္တံ ကဿပဂေါတ္တံ သံဝေဇေတုကာမာ ယေနာယသ္မာ ကဿပဂေါတ္တော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ကဿပဂေါတ္တံ ဂါထာဟိ အဇ္ဈဘာသိ –

223. 一时，具寿迦叶氏(Kassapagotta)住在憍萨罗(Kosala)国某个林地里。那时，具寿迦叶氏进入日间住处后，正在教诫某个猎人。当时，居住于那林地的一位天神，想要使具寿迦叶氏警醒，便去到他那里；去到后，以偈颂对具寿迦叶氏说——

‘‘ဂိရိဒုဂ္ဂစရံ ဆေတံ, အပ္ပပညံ အစေတသံ;

အကာလေ ဩဝဒံ ဘိက္ခု, မန္ဒောဝ ပဋိဘာတိ မံ.

“比丘，你于非时教诫那行走于山间险道、少慧无心的猎人，在我看来，你就像个愚人。”

‘‘သုဏာတိ န ဝိဇာနာတိ, အာလောကေတိ န ပဿတိ;

ဓမ္မသ္မိံ ဘညမာနသ္မိံ, အတ္ထံ ဗာလော န ဗုဇ္ဈတိ.

“他听而不解，看而未见；当法被宣说时，愚人不明其义。”

‘‘သစေပိ ဒသ ပဇ္ဇောတေ, ဓာရယိဿသိ ကဿပ;

နေဝ ဒက္ခတိ ရူပါနိ, စက္ခု ဟိဿ န ဝိဇ္ဇတီ’’တိ.

“迦叶，纵然你燃起十盏明灯，他也见不到诸色，因为他没有眼睛。”

အထ ခေါ အာယသ္မာ ကဿပဂေါတ္တော တာယ ဒေဝတာယ သံဝေဇိတော သံဝေဂမာပါဒီတိ.

于是，具寿迦叶瞿陀被那位天神所警醒，生起了悚惧感。

၄. သမ္ဗဟုလသုတ္တံ

4. 众多比丘经

၂၂၄. ဧကံ [Pg.201] သမယံ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ကောသလေသု ဝိဟရန္တိ အညတရသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဝဿံဝုဋ္ဌာ တေမာသစ္စယေန စာရိကံ ပက္ကမိံသု. အထ ခေါ ယာ တသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ တေ ဘိက္ခူ အပဿန္တီ ပရိဒေဝမာနာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

224. 一时，众多比丘住在憍萨罗某个林地。那些比丘雨季安居结束后，经过三个月便出发游方。那时，住在那林地的天神不见那些比丘，悲叹着在那时说了这首偈颂：

‘‘အရတိ ဝိယ မေဇ္ဇ ခါယတိ,ဗဟုကေ ဒိသွာန ဝိဝိတ္တေ အာသနေ;

တေ စိတ္တကထာ ဗဟုဿုတာ,ကောမေ ဂေါတမသာဝကာ ဂတာ’’တိ.

“今日我心生不乐，因见众多座位已空；彼等言谈美妙、博学多闻，乔达摩的弟子们去往何处？”

ဧဝံ ဝုတ္တေ, အညတရာ ဒေဝတာ တံ ဒေဝတံ ဂါထာယ ပစ္စဘာသိ –

此话刚说，另一位天神以偈颂回答了那位天神：

‘‘မာဂဓံ ဂတာ ကောသလံ ဂတာ, ဧကစ္စိယာ ပန ဝဇ္ဇိဘူမိယာ;

မဂါ ဝိယ အသင်္ဂစာရိနော, အနိကေတာ ဝိဟရန္တိ ဘိက္ခဝေါ’’တိ.

“有些去了摩揭陀，有些去了憍萨罗，另有些则去了跋耆之地；比丘们无家而住，如鹿一般无执地游行。”

၅. အာနန္ဒသုတ္တံ

5. 阿难经

၂၂၅. ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ကောသလေသု ဝိဟရတိ အညတရသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ အာနန္ဒော အတိဝေလံ ဂိဟိသညတ္တိဗဟုလော ဝိဟရတိ. အထ ခေါ ယာ တသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ အနုကမ္ပိကာ အတ္ထကာမာ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ သံဝေဇေတုကာမာ ယေနာယသ္မာ အာနန္ဒော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

225. 一时，具寿阿难住在憍萨罗某个林地里。那时，具寿阿难过度地、频繁地教导在家人。当时，住在那片林地里的一位天神，出于对具寿阿难的怜悯，希望他获得利益，想要使他警醒，就来到具寿阿难那里；走近后，用偈颂对具寿阿难说：

‘‘ရုက္ခမူလဂဟနံ ပသက္ကိယ, နိဗ္ဗာနံ ဟဒယသ္မိံ ဩပိယ;

ဈာ ဂေါတမ မာ ပမာဒေါ, ကိံ တေ ဗိဠိဗိဠိကာ ကရိဿတီ’’တိ.

“深入树下密林中，将涅槃置于心中；乔达摩啊，当禅修，莫放逸，那喋喋不休对你何益？”

အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော တာယ ဒေဝတာယ သံဝေဇိတော သံဝေဂမာပါဒီတိ.

于是，具寿阿难被那位天神所警醒，生起了悚惧感。

၆. အနုရုဒ္ဓသုတ္တံ

6. 阿那律经

၂၂၆. ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ ကောသလေသု ဝိဟရတိ အညတရသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ. အထ ခေါ အညတရာ တာဝတိံသကာယိကာ ဒေဝတာ ဇာလိနီ [Pg.202] နာမ အာယသ္မတော အနုရုဒ္ဓဿ ပုရာဏဒုတိယိကာ ယေနာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ အနုရုဒ္ဓံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

226. 一时，具寿阿那律住在憍萨罗国某个林地里。那时，有位名叫阇梨尼(Jālinī)的忉利天女，她是具寿阿那律过去世的配偶，她来到具寿阿那律所在之处；走近后，以偈颂对具寿阿那律说：

‘‘တတ္ထ စိတ္တံ ပဏိဓေဟိ, ယတ္ထ တေ ဝုသိတံ ပုရေ;

တာဝတိံသေသု ဒေဝေသု, သဗ္ဗကာမသမိဒ္ဓိသု;

ပုရက္ခတော ပရိဝုတော, ဒေဝကညာဟိ သောဘသီ’’တိ.

“你当立心于你过去曾居住之处；在具足一切欲乐的忉利天中，被众天女在前围绕、周遭围绕，你曾庄严无比。”

‘‘ဒုဂ္ဂတာ ဒေဝကညာယော, သက္ကာယသ္မိံ ပတိဋ္ဌိတာ;

တေ စာပိ ဒုဂ္ဂတာ သတ္တာ, ဒေဝကညာဟိ ပတ္ထိတာ’’တိ.

“天女们有恶的归宿，因她们安住于萨迦耶见中；那些被天女所希求的众生，他们也有恶的归宿。”

‘‘န တေ သုခံ ပဇာနန္တိ, ယေ န ပဿန္တိ နန္ဒနံ;

အာဝါသံ နရဒေဝါနံ, တိဒသာနံ ယသဿိန’’န္တိ.

“凡不见难陀园者，他们不知晓安乐；那是名望卓著的忉利天诸天人的住所。”

‘‘န တွံ ဗာလေ ဝိဇာနာသိ, ယထာ အရဟတံ ဝစော;

အနိစ္စာ သဗ္ဗသင်္ခါရာ, ဥပ္ပာဒဝယဓမ္မိနော;

ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ နိရုဇ္ဈန္တိ, တေသံ ဝူပသမော သုခေါ.

“愚痴者啊，你不知晓阿罗汉之言：‘一切行无常，是生灭法；生已即灭，彼等之寂灭为乐。’”

‘‘နတ္ထိ ဒါနိ ပုနာဝါသော, ဒေဝကာယသ္မိ ဇာလိနိ;

ဝိက္ခီဏော ဇာတိသံသာရော, နတ္ထိ ဒါနိ ပုနဗ္ဘဝေါ’’တိ.

“阇梨尼，如今我在天界不再有住处；生死轮回已尽，如今再无后有。”

၇. နာဂဒတ္တသုတ္တံ

7. 龙授经

၂၂၇. ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ နာဂဒတ္တော ကောသလေသု ဝိဟရတိ အညတရသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ နာဂဒတ္တော အတိကာလေန ဂါမံ ပဝိသတိ, အတိဒိဝါ ပဋိက္ကမတိ. အထ ခေါ ယာ တသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ အာယသ္မတော နာဂဒတ္တဿ အနုကမ္ပိကာ အတ္ထကာမာ အာယသ္မန္တံ နာဂဒတ္တံ သံဝေဇေတုကာမာ ယေနာယသ္မာ နာဂဒတ္တော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ နာဂဒတ္တံ ဂါထာဟိ အဇ္ဈဘာသိ –

227. 一时，具寿龙授住在憍萨罗国某个林地里。当时，具寿龙授过早入村，过晚返回。那时，居住于彼林地的一位天神，出于对具寿龙授的怜悯，欲其利益，欲使其警醒，便来到具寿龙授所在之处；走近后，以诸偈颂对具寿龙授说：

‘‘ကာလေ ပဝိသ နာဂဒတ္တ, ဒိဝါ စ အာဂန္တွာ အတိဝေလစာရီ;

သံသဋ္ဌော ဂဟဋ္ဌေဟိ, သမာနသုခဒုက္ခော.

“龙授，你清晨入村，日高方归，行为非时；与在家人混杂，同甘共苦。”

‘‘ဘာယာမိ နာဂဒတ္တံ သုပ္ပဂဗ္ဘံ, ကုလေသု ဝိနိဗဒ္ဓံ;

မာ ဟေဝ မစ္စုရညော ဗလဝတော, အန္တကဿ ဝသံ ဥပေသီ’’တိ.

“我担忧那非常鲁莽、心系俗家的龙授；你切莫落入强大的、作终结者的死王之掌控中！”

အထ [Pg.203] ခေါ အာယသ္မာ နာဂဒတ္တော တာယ ဒေဝတာယ သံဝေဇိတော သံဝေဂမာပါဒီတိ.

于是，具寿龙授被那位天神所警醒，生起了悚惧感。

၈. ကုလဃရဏီသုတ္တံ

8. 女主人经

၂၂၈. ဧကံ သမယံ အညတရော ဘိက္ခု ကောသလေသု ဝိဟရတိ အညတရသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ. တေန ခေါ ပန သမယေန သော ဘိက္ခု အညတရသ္မိံ ကုလေ အတိဝေလံ အဇ္ဈောဂါဠှပ္ပတ္တော ဝိဟရတိ. အထ ခေါ ယာ တသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ တဿ ဘိက္ခုနော အနုကမ္ပိကာ အတ္ထကာမာ တံ ဘိက္ခုံ သံဝေဇေတုကာမာ ယာ တသ္မိံ ကုလေ ကုလဃရဏီ, တဿာ ဝဏ္ဏံ အဘိနိမ္မိနိတွာ ယေန သော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ဘိက္ခုံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

228. 一时，某位阿罗汉比丘住在憍萨罗(Kosala)的一处林苑中。当时，那位比丘与某个家庭过从甚密，在那里逗留了很长时间。于是，住在那林苑中的一位天神，出于对那位比丘的怜悯，希望他获得利益，想要使他警醒，便化作那家女主人的模样，来到那位比丘那里；来到后，用偈颂对比丘说：

‘‘နဒီတီရေသု သဏ္ဌာနေ, သဘာသု ရထိယာသု စ;

ဇနာ သင်္ဂမ္မ မန္တေန္တိ, မဉ္စ တဉ္စ ကိမန္တရ’’န္တိ.

“在河岸边、歇脚处，在会堂里、街道上，人们聚集议论，议论着我和你，究竟是何缘故？”

‘‘ဗဟူဟိ သဒ္ဒါ ပစ္စူဟာ, ခမိတဗ္ဗာ တပဿိနာ;

န တေန မင်္ကု ဟောတဗ္ဗံ, န ဟိ တေန ကိလိဿတိ.

“世间逆耳之言多，修行之人当忍耐；不应因此而沮丧，亦不因此而染污。

‘‘ယော စ သဒ္ဒပရိတ္တာသီ, ဝနေ ဝါတမိဂေါ ယထာ;

လဟုစိတ္တောတိ တံ အာဟု, နာဿ သမ္ပဇ္ဇတေ ဝတ’’န္တိ.

“若人因声而惊恐，犹如林中风声鹿；人称此为轻浮心，其戒行难得成就。”

၉. ဝဇ္ဇိပုတ္တသုတ္တံ

9. 跋耆子经

၂၂၉. ဧကံ သမယံ အညတရော ဝဇ္ဇိပုတ္တကော ဘိက္ခု ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ အညတရသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဝေသာလိယံ ဝဇ္ဇိပုတ္တကော သဗ္ဗရတ္တိစာရော ဟောတိ. အထ ခေါ သော ဘိက္ခု ဝေသာလိယာ တူရိယ-တာဠိတ-ဝါဒိတ-နိဂ္ဃောသသဒ္ဒံ သုတွာ ပရိဒေဝမာနော တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

229. 一时，一位跋耆子比丘住在毗舍离(Vesālī)的一处林苑中。当时，在毗舍离，跋耆子们正通宵欢庆。那位比丘听到从毗舍离传来的打击乐器和弹奏乐器的喧闹声，悲叹着，在那个时候说了这首偈颂：

‘‘ဧကကာ မယံ အရညေ ဝိဟရာမ,အပဝိဒ္ဓံဝ ဝနသ္မိံ ဒါရုကံ;

ဧတာဒိသိကာယ ရတ္တိယာ,ကော သု နာမမှေဟိ ပါပိယော’’တိ.

“我独自住在森林里，犹如林中被丢弃的木头；在这样的夜晚，有谁会比我更不幸呢？”

အထ ခေါ ယာ တသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ တဿ ဘိက္ခုနော အနုကမ္ပိကာ အတ္ထကာမာ တံ ဘိက္ခုံ သံဝေဇေတုကာမာ ယေန သော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ဘိက္ခုံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

于是，住在那林苑中的一位天神，出于对那位比丘的怜悯，希望他获得利益，想要使他警醒，便来到那位比丘那里；来到后，用偈颂对比丘说：

‘‘ဧကကောဝ [Pg.204] တွံ အရညေ ဝိဟရသိ, အပဝိဒ္ဓံဝ ဝနသ္မိံ ဒါရုကံ;

တဿ တေ ဗဟုကာ ပိဟယန္တိ, နေရယိကာ ဝိယ သဂ္ဂဂါမိန’’န္တိ.

“你独自住在森林里，犹如林中被丢弃的木头；许多人羡慕着这样的你，就像地狱的众生羡慕着生天的人。”

အထ ခေါ သော ဘိက္ခု တာယ ဒေဝတာယ သံဝေဇိတော သံဝေဂမာပါဒီတိ.

于是，那位比丘被那位天神所警醒，生起了悚惧之情。

၁၀. သဇ္ဈာယသုတ္တံ

10. 诵习经

၂၃၀. ဧကံ သမယံ အညတရော ဘိက္ခု ကောသလေသု ဝိဟရတိ အညတရသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ. တေန ခေါ ပန သမယေန သော ဘိက္ခု ယံ သုဒံ ပုဗ္ဗေ အတိဝေလံ သဇ္ဈာယဗဟုလော ဝိဟရတိ သော အပရေန သမယေန အပ္ပောဿုက္ကော တုဏှီဘူတော သင်္ကသာယတိ. အထ ခေါ ယာ တသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ တဿ ဘိက္ခုနော ဓမ္မံ အသုဏန္တီ ယေန သော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ဘိက္ခုံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

230. 一时，某位比丘住在憍萨罗国某个林地。当时，这位比丘先前长时间勤于诵习，后来却变得不热心、沉默，以果定之乐度时。于是，住在那片林地的天神，因为听不到那位比丘诵法，便去到那位比丘那里；去到后，用偈颂对那位比丘说：

‘‘ကသ္မာ တုဝံ ဓမ္မပဒါနိ ဘိက္ခု, နာဓီယသိ ဘိက္ခူဟိ သံဝသန္တော;

သုတွာန ဓမ္မံ လဘတိပ္ပသာဒံ, ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ လဘတိပ္ပသံသ’’န္တိ.

“比丘，你与比丘们共住，为何不诵习法文？听闻法后能获得净信，于现法中获得赞誉。”

‘‘အဟု ပုရေ ဓမ္မပဒေသု ဆန္ဒော, ယာဝ ဝိရာဂေန သမာဂမိမှ;

ယတော ဝိရာဂေန သမာဂမိမှ, ယံ ကိဉ္စိ ဒိဋ္ဌံဝ သုတံ မုတံ ဝါ;

အညာယ နိက္ခေပနမာဟု သန္တော’’တိ.

“我昔日对法文曾有欲乐，直至与离贪相应；自从与离贪相应，了知一切所见、所闻、所觉后，圣者们赞叹此舍弃。”

၁၁. အကုသလဝိတက္ကသုတ္တံ

11. 不善寻经

၂၃၁. ဧကံ သမယံ အညတရော ဘိက္ခု ကောသလေသု ဝိဟရတိ အညတရသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ. တေန ခေါ ပန သမယေန သော ဘိက္ခု ဒိဝါဝိဟာရဂတော ပါပကေ အကုသလေ ဝိတက္ကေ ဝိတက္ကေတိ, သေယျထိဒံ – ကာမဝိတက္ကံ, ဗျာပါဒဝိတက္ကံ, ဝိဟိံသာဝိတက္ကံ. အထ ခေါ ယာ တသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ တဿ ဘိက္ခုနော အနုကမ္ပိကာ အတ္ထကာမာ တံ ဘိက္ခုံ သံဝေဇေတုကာမာ ယေန သော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ဘိက္ခုံ ဂါထာဟိ အဇ္ဈဘာသိ –

231. 一时，某位比丘住在憍萨罗国某个林地。当时，那位比丘在日间住处时生起邪恶、不善的寻，即：欲寻、瞋寻、害寻。那时，住在那片林地的天神，出于对那位比丘的怜悯，为了他的利益，想要使他警觉，便去到那位比丘那里；去到后，用诸偈颂对那位比丘说：

‘‘အယောနိသော မနသိကာရာ, သော ဝိတက္ကေဟိ ခဇ္ဇသိ;

အယောနိသော ပဋိနိဿဇ္ဇ, ယောနိသော အနုစိန္တယ.

“由于不如理作意，你被诸寻所啃噬；舍弃不如理作意，当如理思惟。”

‘‘သတ္ထာရံ [Pg.205] ဓမ္မမာရဗ္ဘ, သံဃံ သီလာနိ အတ္တနော;

အဓိဂစ္ဆသိ ပါမောဇ္ဇံ, ပီတိသုခမသံသယံ;

တတော ပါမောဇ္ဇဗဟုလော, ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿသီ’’တိ.

“当忆念导师、法、僧伽以及你自己的戒；你必将获得喜悦，无疑会获得喜与乐；然后喜悦充满，你将终结苦。”

အထ ခေါ သော ဘိက္ခု တာယ ဒေဝတာယ သံဝေဇိတော သံဝေဂမာပါဒီတိ.

于是，那位比丘被那位天神所警策，生起了悚惧感。

၁၂. မဇ္ဈနှိကသုတ္တံ

12. 正午经

၂၃၂. ဧကံ သမယံ အညတရော ဘိက္ခု ကောသလေသု ဝိဟရတိ အညတရသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ. အထ ခေါ တသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ ယေန သော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တဿ ဘိက္ခုနော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

232. 一时，某位比丘住在憍萨罗国某个林地。那时，居住于那林地的天神前往那位比丘之处；抵达后，于其面前说此偈颂：

‘‘ဌိတေ မဇ္ဈနှိကေ ကာလေ, သန္နိသီဝေသု ပက္ခိသု;

သဏတေဝ ဗြဟာရညံ, တံ ဘယံ ပဋိဘာတိ မံ.

“正午时分，鸟儿们静栖；大林仿佛在作响，那令我心生怖畏。”

‘‘ဌိတေ မဇ္ဈနှိကေ ကာလေ, သန္နိသီဝေသု ပက္ခိသု;

သဏတေဝ ဗြဟာရညံ, သာ ရတိ ပဋိဘာတိ မ’’န္တိ.

“正午时分，鸟儿们静栖；大林仿佛在作响，那令我心生欢喜。”

၁၃. ပါကတိန္ဒြိယသုတ္တံ

13. 根门放逸经

၂၃၃. ဧကံ သမယံ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ကောသလေသု ဝိဟရန္တိ အညတရသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ ဥဒ္ဓတာ ဥန္နဠာ စပလာ မုခရာ ဝိကိဏ္ဏဝါစာ မုဋ္ဌဿတိနော အသမ္ပဇာနာ အသမာဟိတာ ဝိဗ္ဘန္တစိတ္တာ ပါကတိန္ဒြိယာ. အထ ခေါ ယာ တသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ တေသံ ဘိက္ခူနံ အနုကမ္ပိကာ အတ္ထကာမာ တေ ဘိက္ခူ သံဝေဇေတုကာမာ ယေန တေ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တေ ဘိက္ခူ ဂါထာဟိ အဇ္ဈဘာသိ –

233. 一时，众多比丘住在憍萨罗国某个林地，他们浮躁、骄慢、轻浮、言语粗恶、言语散乱、失念、不正知、心不专注、意念惑乱、根门放逸。那时，居住于彼林地的天神，出于对那些比丘的怜悯，希望他们获得利益，欲使他们生起悚惧，便去到那些比丘那里；去到后，以诸偈颂对他们说：

‘‘သုခဇီဝိနော ပုရေ အာသုံ, ဘိက္ခူ ဂေါတမသာဝကာ;

အနိစ္ဆာ ပိဏ္ဍမေသနာ, အနိစ္ဆာ သယနာသနံ;

လောကေ အနိစ္စတံ ဉတွာ, ဒုက္ခဿန္တံ အကံသု တေ.

“往昔，乔达摩的弟子比丘们生活安乐；他们求食无欲，求卧具亦无欲；他们了知世间无常，从而终结了痛苦。”

‘‘ဒုပ္ပောသံ ကတွာ အတ္တာနံ, ဂါမေ ဂါမဏိကာ ဝိယ;

ဘုတွာ ဘုတွာ နိပဇ္ဇန္တိ, ပရာဂါရေသု မုစ္ဆိတာ.

“他们使自己难以受供，如村中之村长；食已复食，昏沉于他人家中而卧。”

‘‘သံဃဿ [Pg.206] အဉ္ဇလိံ ကတွာ, ဣဓေကစ္စေ ဝဒါမဟံ;

အပဝိဒ္ဓါ အနာထာ တေ, ယထာ ပေတာ တထေဝ တေ.

“我向僧伽合掌，于此我言说某些人：他们被舍弃，无所依怙，犹如亡者一般。”

‘‘ယေ ခေါ ပမတ္တာ ဝိဟရန္တိ, တေ မေ သန္ဓာယ ဘာသိတံ;

ယေ အပ္ပမတ္တာ ဝိဟရန္တိ, နမော တေသံ ကရောမဟ’’န္တိ.

“我所言说，是针对那些放逸而住者；于那些不放逸而住者，我向他们致敬。”

အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ တာယ ဒေဝတာယ သံဝေဇိတာ သံဝေဂမာပါဒုန္တိ.

其后，那些比丘被那位天神所警策，生起了悚惧之心。

၁၄. ဂန္ဓတ္ထေနသုတ္တံ

14. 香盗经

၂၃၄. ဧကံ သမယံ အညတရော ဘိက္ခု ကောသလေသု ဝိဟရတိ အညတရသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ. တေန ခေါ ပန သမယေန သော ဘိက္ခု ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တော ပေါက္ခရဏိံ ဩဂါဟေတွာ ပဒုမံ ဥပသိင်္ဃတိ. အထ ခေါ ယာ တသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ တဿ ဘိက္ခုနော အနုကမ္ပိကာ အတ္ထကာမာ တံ ဘိက္ခုံ သံဝေဇေတုကာမာ ယေန သော ဘိက္ခု တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တံ ဘိက္ခုံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

234. 一时，某位比丘住在憍萨罗(Kosala)国某处森林中。当时，那位比丘饭后托钵归来，走进池塘嗅莲花。那时，住在那片森林中的一位天神，出于对那位比丘的怜悯与利益之心，想要使他警醒，便来到比丘面前，以偈颂对比丘说：

‘‘ယမေတံ ဝါရိဇံ ပုပ္ဖံ, အဒိန္နံ ဥပသိင်္ဃသိ;

ဧကင်္ဂမေတံ ထေယျာနံ, ဂန္ဓတ္ထေနောသိ မာရိသာ’’တိ.

“这朵水生花，未曾被给予，你却来嗅它；这是偷盗的一种，贤者，你是个香盗。”

‘‘န ဟရာမိ န ဘဉ္ဇာမိ, အာရာ သိင်္ဃာမိ ဝါရိဇံ;

အထ ကေန နု ဝဏ္ဏေန, ဂန္ဓတ္ထေနောတိ ဝုစ္စတိ.

“我不拿也不折，只是远远地嗅闻水生之花；那么以何因缘，我被称为香盗呢？”

‘‘ယွာယံ ဘိသာနိ ခနတိ, ပုဏ္ဍရီကာနိ ဘဉ္ဇတိ;

ဧဝံ အာကိဏ္ဏကမ္မန္တော, ကသ္မာ ဧသော န ဝုစ္စတီ’’တိ.

“那掘莲藕、折白莲，行为如此污杂之人，为何不被称为盗贼呢？”

‘‘အာကိဏ္ဏလုဒ္ဒေါ ပုရိသော, ဓာတိစေလံဝ မက္ခိတော;

တသ္မိံ မေ ဝစနံ နတ္ထိ, တွဉ္စာရဟာမိ ဝတ္တဝေ.

“行为污杂而残忍之人，如同被染污的保育员的衣服；对他我无话可说，但对你，我则堪以言说。

‘‘အနင်္ဂဏဿ ပေါသဿ, နိစ္စံ သုစိဂဝေသိနော;

ဝါလဂ္ဂမတ္တံ ပါပဿ, အဗ္ဘာမတ္တံဝ ခါယတီ’’တိ.

“对于无染之人，恒求清净者；丝发般的恶，也显得如云朵般巨大。”

‘‘အဒ္ဓါ မံ ယက္ခ ဇာနာသိ, အထော မေ အနုကမ္ပသိ;

ပုနပိ ယက္ခ ဝဇ္ဇာသိ, ယဒါ ပဿသိ ဧဒိသ’’န္တိ.

“夜叉，你确实了解我，并且怜悯我；夜叉，当你再见到这样的事，请再次指正。”

‘‘နေဝ [Pg.207] တံ ဥပဇီဝါမ, နပိ တေ ဘတကာမှသေ;

တွမေဝ ဘိက္ခု ဇာနေယျ, ယေန ဂစ္ဆေယျ သုဂ္ဂတိ’’န္တိ.

“我们不靠你维生，也不是受你雇佣；比丘，你应自己知道，如何才能投生善趣。”

အထ ခေါ သော ဘိက္ခု တာယ ဒေဝတာယ သံဝေဇိတော သံဝေဂမာပါဒီတိ.

那时，那位比丘被那位天神所警醒，生起了悚惧感。

ဝနသံယုတ္တံ သမတ္တံ.

森林相应圆满。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ဝိဝေကံ ဥပဋ္ဌာနဉ္စ, ကဿပဂေါတ္တေန သမ္ဗဟုလာ;

အာနန္ဒော အနုရုဒ္ဓေါ စ, နာဂဒတ္တဉ္စ ကုလဃရဏီ.

独处与侍奉，迦叶种姓与众多，阿难与阿那律，龙授与良家女。

ဝဇ္ဇိပုတ္တော စ ဝေသာလီ, သဇ္ဈာယေန အယောနိသော;

မဇ္ဈနှိကာလမှိ ပါကတိန္ဒြိယ, ပဒုမပုပ္ဖေန စုဒ္ဒသ ဘဝေတိ.

跋耆子与毗舍离，诵习与不如理作意；正午时、放纵诸根，莲花，共十四篇。

၁၀. ယက္ခသံယုတ္တံ

10. 夜叉相应

၁. ဣန္ဒကသုတ္တံ

1. 因陀迦经

၂၃၅. ဧဝံ [Pg.208] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဣန္ဒကူဋေ ပဗ္ဗတေ, ဣန္ဒကဿ ယက္ခဿ ဘဝနေ. အထ ခေါ ဣန္ဒကော ယက္ခော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

235. 如是我闻。一时，世尊住在王舍城(Rājagaha)的因陀罗峰(Indakūṭa)山，在因陀罗(Indaka)夜叉的住所。其时，因陀罗夜叉前往世尊之处，抵达后，以偈颂对世尊说：

‘‘ရူပံ န ဇီဝန္တိ ဝဒန္တိ ဗုဒ္ဓါ, ကထံ နွယံ ဝိန္ဒတိမံ သရီရံ;

ကုတဿ အဋ္ဌီယကပိဏ္ဍမေတိ, ကထံ နွယံ သဇ္ဇတိ ဂဗ္ဘရသ္မိ’’န္တိ.

“诸佛说色非命，此有情如何获得此身？其骨与肉块从何而来？此有情如何在母胎中附着？”

‘‘ပဌမံ ကလလံ ဟောတိ, ကလလာ ဟောတိ အဗ္ဗုဒံ;

အဗ္ဗုဒါ ဇာယတေ ပေသိ, ပေသိ နိဗ္ဗတ္တတီ ဃနော;

ဃနာ ပသာခါ ဇာယန္တိ, ကေသာ လောမာ နခါပိ စ.

“最初是凝滑(kalala)，由凝滑生成疱(abbuda)；由疱生成肉片(pesi)，由肉片生成硬块(ghana)；由硬块生出肢节(pasākhā)，以及头发、体毛和指甲。

‘‘ယဉ္စဿ ဘုဉ္ဇတီ မာတာ, အန္နံ ပါနဉ္စ ဘောဇနံ;

တေန သော တတ္ထ ယာပေတိ, မာတုကုစ္ဆိဂတော နရော’’တိ.

“其母所食用的饭、饮品与食物，在母胎中的人，便依此而存活。”

၂. သက္ကနာမသုတ္တံ

2. 萨迦名经

၂၃၆. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ. အထ ခေါ သက္ကနာမကော ယက္ခော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

236. 一时，世尊住在王舍城(Rājagaha)的鹫峰山(Gijjhakūṭa)。其时，一位名为萨迦(Sakka)的夜叉前往世尊之处，抵达后，以偈颂对世尊说：

‘‘သဗ္ဗဂန္ထပ္ပဟီနဿ, ဝိပ္ပမုတ္တဿ တေ သတော;

သမဏဿ န တံ သာဓု, ယဒညမနုသာသသီ’’တိ.

“对于已舍断所有系缚、完全解脱、具足正念的你，一位沙门，去教导他人，那是不好的。”

‘‘ယေန ကေနစိ ဝဏ္ဏေန, သံဝါသော သက္က ဇာယတိ;

န တံ အရဟတိ သပ္ပညော, မနသာ အနုကမ္ပိတုံ.

“萨迦，无论以何种因缘产生交往，有智慧者不应在心中怜悯那个人。

‘‘မနသာ စေ ပသန္နေန, ယဒညမနုသာသတိ;

န တေန ဟောတိ သံယုတ္တော, ယာနုကမ္ပာ အနုဒ္ဒယာ’’တိ.

“若以清净心教导他人，他不会因此而有所相应，此乃出于怜悯与慈悲。”

၃. သူစိလောမသုတ္တံ

3. 针毛经

၂၃၇. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဂယာယံ ဝိဟရတိ ဋင်္ကိတမဉ္စေ သူစိလောမဿ ယက္ခဿ ဘဝနေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ခရော စ ယက္ခော သူစိလောမော [Pg.209] စ ယက္ခော ဘဂဝတော အဝိဒူရေ အတိက္ကမန္တိ. အထ ခေါ ခရော ယက္ခော သူစိလောမံ ယက္ခံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧသော သမဏော’’တိ! ‘‘နေသော သမဏော, သမဏကော ဧသော’’. ‘‘ယာဝ ဇာနာမိ ယဒိ ဝါ သော သမဏော ယဒိ ဝါ ပန သော သမဏကော’’တိ.

237. 一时，世尊住在伽耶(Gayā)的石座(ṭaṅkitamañca)上，在针毛(Sūciloma)夜叉的住所中。其时，粗暴(Kharo)夜叉和针毛夜叉正从离世尊不远的地方经过。于是粗暴夜叉对针毛夜叉说：“这是沙门！”“这不是沙门，这是个伪沙门。”“我倒要看看，他究竟是沙门，还是个伪沙门。”

အထ ခေါ သူစိလောမော ယက္ခော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော ကာယံ ဥပနာမေသိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ကာယံ အပနာမေသိ. အထ ခေါ သူစိလောမော ယက္ခော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘာယသိ မံ သမဏာ’’တိ? ‘‘န ခွာဟံ တံ, အာဝုသော, ဘာယာမိ; အပိ စ တေ သမ္ဖဿော ပါပကော’’တိ. ‘‘ပဉှံ တံ, သမဏ ပုစ္ဆိဿာမိ. သစေ မေ န ဗျာကရိဿသိ, စိတ္တံ ဝါ တေ ခိပိဿာမိ, ဟဒယံ ဝါ တေ ဖာလေဿာမိ, ပါဒေသု ဝါ ဂဟေတွာ ပါရဂင်္ဂါယ ခိပိဿာမီ’’တိ. ‘‘န ခွာဟံ တံ, အာဝုသော, ပဿာမိ သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ, ယော မေ စိတ္တံ ဝါ ခိပေယျ ဟဒယံ ဝါ ဖာလေယျ ပါဒေသု ဝါ ဂဟေတွာ ပါရဂင်္ဂါယ ခိပေယျ; အပိ စ တွံ, အာဝုသော, ပုစ္ဆ ယဒါ ကင်္ခသီ’’တိ. အထ ခေါ သူစိလောမော ယက္ခော ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ – ( )

于是，针毛(Sūciloma)夜叉前往世尊之处，抵达后，将身体凑近世尊。世尊便移开身体。于是针毛夜叉对世尊说：“沙门，你怕我吗？”“贤友，我并不怕你，但你的碰触是恶的。”“沙门，我要问你一个问题。如果你不回答我，我就扰乱你的心，或撕裂你的心脏，或抓住你的双脚把你扔到恒河对岸去！”“贤友，在这有天、有魔、有梵的世间，在有沙门、婆罗门、天与人的人众中，我没看到有谁能扰乱我的心，或撕裂我的心脏，或抓住我的双脚把我扔到恒河对岸去。不过，贤友，你想问什么就问吧。”于是，针毛夜叉以偈颂对世尊说：

‘‘ရာဂေါ စ ဒေါသော စ ကုတောနိဒါနာ,အရတီ ရတီ လောမဟံသော ကုတောဇာ;

ကုတော သမုဋ္ဌာယ မနောဝိတက္ကာ,ကုမာရကာ ဓင်္ကမိဝေါဿဇန္တီ’’တိ.

“贪与嗔源于何处？不乐、乐与毛骨悚然从何而生？诸邪寻思从何而起，如孩童们放飞乌鸦？”

‘‘ရာဂေါ စ ဒေါသော စ ဣတောနိဒါနာ,အရတီ ရတီ လောမဟံသော ဣတောဇာ;

ဣတော သမုဋ္ဌာယ မနောဝိတက္ကာ,ကုမာရကာ ဓင်္ကမိဝေါဿဇန္တိ.

“贪与嗔源于此，不乐、乐与毛骨悚然生于此；诸邪寻思由此而起，如孩童们放飞乌鸦。

‘‘သ္နေဟဇာ အတ္တသမ္ဘူတာ, နိဂြောဓဿေဝ ခန္ဓဇာ;

ပုထူ ဝိသတ္တာ ကာမေသု, မာလုဝါဝ ဝိတတာ ဝနေ.

“它们由爱而生，从自身生起，如榕树从其主干生出支干。它们繁多，执着于诸欲，如蔓藤在林中蔓延。

‘‘ယေ [Pg.210] နံ ပဇာနန္တိ ယတောနိဒါနံ,တေ နံ ဝိနောဒေန္တိ သုဏောဟိ ယက္ခ;

တေ ဒုတ္တရံ ဩဃမိမံ တရန္တိ,အတိဏ္ဏပုဗ္ဗံ အပုနဗ္ဘဝါယာ’’တိ.

“夜叉，你听着！那些了知此身及其根源的人，他们能将其断除。他们渡过这难渡的暴流，这从未渡过之流，为了不再有来生。”

၄. မဏိဘဒ္ဒသုတ္တံ

4. 摩尼跋陀经

၂၃၈. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ မဂဓေသု ဝိဟရတိ မဏိမာလိကေ စေတိယေ မဏိဘဒ္ဒဿ ယက္ခဿ ဘဝနေ. အထ ခေါ မဏိဘဒ္ဒေါ ယက္ခော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

238. 一时，世尊住在摩揭陀的摩尼摩利迦(Maṇimālika)塔庙，即摩尼跋陀(Maṇibhadda)夜叉的住所。那时，摩尼跋陀夜叉前往世尊所在之处，到了之后，在世尊面前说了这首偈颂：

‘‘သတီမတော သဒါ ဘဒ္ဒံ, သတိမာ သုခမေဓတိ;

သတီမတော သုဝေ သေယျော, ဝေရာ စ ပရိမုစ္စတီ’’တိ.

“具念之人恒吉祥，具念之人乐增上；具念之人日日胜，亦从怨恨得解脱。”

‘‘သတီမတော သဒါ ဘဒ္ဒံ, သတိမာ သုခမေဓတိ;

သတီမတော သုဝေ သေယျော, ဝေရာ န ပရိမုစ္စတိ.

具念者常吉祥，具念者得安乐；具念者日日胜，然未离于怨。

‘‘ယဿ သဗ္ဗမဟောရတ္တံ, အဟိံသာယ ရတော မနော;

မေတ္တံ သော သဗ္ဗဘူတေသု, ဝေရံ တဿ န ကေနစီ’’တိ.

若人日与夜，心恒乐不害，慈念一切众生，彼于任何人，皆无有怨恨。

၅. သာနုသုတ္တံ

5. 萨努经

၂၃၉. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရိဿာ ဥပါသိကာယ သာနု နာမ ပုတ္တော ယက္ခေန ဂဟိတော ဟောတိ. အထ ခေါ သာ ဥပါသိကာ ပရိဒေဝမာနာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

239. 一时，世尊住在舍卫城(Sāvatthī)的祇陀林给孤独园。当时，某位优婆夷有个名叫萨努(Sānu)的儿子，被一个夜叉抓住了。于是，那位优婆夷悲叹着，在那时说了这些偈颂：

‘‘စာတုဒ္ဒသိံ ပဉ္စဒသိံ, ယာ စ ပက္ခဿ အဋ္ဌမီ;

ပါဋိဟာရိယပက္ခဉ္စ, အဋ္ဌင်္ဂသုသမာဂတံ.

于十四日、十五日，以及半月之第八日，复有神变月(pāṭihāriyapakkha)，善具八支。

‘‘ဥပေါသထံ ဥပဝသန္တိ, ဗြဟ္မစရိယံ စရန္တိ ယေ;

န တေဟိ ယက္ခာ ကီဠန္တိ, ဣတိ မေ အရဟတံ သုတံ;

သာ ဒါနိ အဇ္ဇ ပဿာမိ, ယက္ခာ ကီဠန္တိ သာနုနာ’’တိ.

凡受持布萨、修习梵行者，夜叉不侵害他们——我从阿罗汉处如是听闻。如今我亲眼所见，夜叉正在侵害萨努！

‘‘စာတုဒ္ဒသိံ [Pg.211] ပဉ္စဒသိံ, ယာ စ ပက္ခဿ အဋ္ဌမီ;

ပါဋိဟာရိယပက္ခဉ္စ, အဋ္ဌင်္ဂသုသမာဂတံ;

ဥပေါသထံ ဥပဝသန္တိ, ဗြဟ္မစရိယံ စရန္တိ ယေ.

“于十四日、十五日，以及半月之第八日，复有神变月(pāṭihāriyapakkha)，善具八支；凡受持布萨、修习梵行者，

‘‘န တေဟိ ယက္ခာ ကီဠန္တိ, သာဟု တေ အရဟတံ သုတံ;

သာနုံ ပဗုဒ္ဓံ ဝဇ္ဇာသိ, ယက္ခာနံ ဝစနံ ဣဒံ;

မာကာသိ ပါပကံ ကမ္မံ, အာဝိ ဝါ ယဒိ ဝါ ရဟော.

“夜叉不侵害他们，你从阿罗汉所闻是善哉！当萨努醒来时，你当告诉他——此是夜叉之言：‘莫作恶业，无论公开或秘密；

‘‘သစေ စ ပါပကံ ကမ္မံ, ကရိဿသိ ကရောသိ ဝါ;

န တေ ဒုက္ခာ ပမုတျတ္ထိ, ဥပ္ပစ္စာပိ ပလာယတော’’တိ.

“又若你将作或正作恶业，即使飞天而逃，亦不得从苦解脱。”’

‘‘မတံ ဝါ အမ္မ ရောဒန္တိ, ယော ဝါ ဇီဝံ န ဒိဿတိ;

ဇီဝန္တံ အမ္မ ပဿန္တီ, ကသ္မာ မံ အမ္မ ရောဒသီ’’တိ.

“母亲啊！人们为亡者哭泣，或为生者之不现；母亲，你见我仍活着，为何为我而哭泣？”

‘‘မတံ ဝါ ပုတ္တ ရောဒန္တိ, ယော ဝါ ဇီဝံ န ဒိဿတိ;

ယော စ ကာမေ စဇိတွာန, ပုနရာဂစ္ဆတေ ဣဓ;

တံ ဝါပိ ပုတ္တ ရောဒန္တိ, ပုန ဇီဝံ မတော ဟိ သော.

“儿子啊！人们为亡者哭泣，或为生者之不现；亦为舍欲复返者，人们为他而哭泣，因他虽生实已死。

‘‘ကုက္ကုဠာ ဥဗ္ဘတော တာတ, ကုက္ကုဠံ ပတိတုမိစ္ဆသိ;

နရကာ ဥဗ္ဘတော တာတ, နရကံ ပတိတုမိစ္ဆသိ.

“孩子啊！你已从热灰中被救出，却想再次投入热灰；孩子啊！你已从地狱中被救出，却想再次投入地狱。

‘‘အဘိဓာဝထ ဘဒ္ဒန္တေ, ကဿ ဥဇ္ဈာပယာမသေ;

အာဒိတ္တာ နီဟတံ ဘဏ္ဍံ, ပုန ဍယှိတုမိစ္ဆသီ’’တိ.

“快来啊！愿我儿安好！我们能向谁申诉呢？你就像从燃烧的屋中取出的财物，却想再次被烧毁！”

၆. ပိယင်္ကရသုတ္တံ

6. 毕扬伽罗经

၂၄၀. ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ အနုရုဒ္ဓေါ ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ပစ္စုဋ္ဌာယ ဓမ္မပဒါနိ ဘာသတိ. အထ ခေါ ပိယင်္ကရမာတာ ယက္ခိနီ ပုတ္တကံ ဧဝံ တောသေသိ –

240. 一时，具寿阿那律(Anuruddha)住在舍卫城(Sāvatthī)祇陀林给孤独(Anāthapiṇḍika)园。当时，具寿阿那律在后夜时分起身，诵念法句。这时，毕扬伽罗(Piyaṅkara)的母亲，一位夜叉女，如此安慰她的孩子：

‘‘မာ သဒ္ဒံ ကရိ ပိယင်္ကရ, ဘိက္ခု ဓမ္မပဒါနိ ဘာသတိ;

အပိ စ ဓမ္မပဒံ ဝိဇာနိယ, ပဋိပဇ္ဇေမ ဟိတာယ နော သိယာ.

“毕扬伽罗，不要作声，有位比丘正在诵念法句。倘若我们能了知法句而去奉行，那对我们会有益处。

‘‘ပါဏေသု စ သံယမာမသေ, သမ္ပဇာနမုသာ န ဘဏာမသေ;

သိက္ခေမ သုသီလျမတ္တနော, အပိ မုစ္စေမ ပိသာစယောနိယာ’’တိ.

“我们当于众生中自我约束，不故意说妄语；我们当修学自身的善戒，或许就能解脱此食人鬼之生。”

၇. ပုနဗ္ဗသုသုတ္တံ

7. 布纳跋苏经

၂၄၁. ဧကံ [Pg.212] သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ ဘိက္ခူ နိဗ္ဗာနပဋိသံယုတ္တာယ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတိ သမာဒပေတိ သမုတ္တေဇေတိ သမ္ပဟံသေတိ. တေ စ ဘိက္ခူ အဋ္ဌိံ ကတွာ မနသိ ကတွာ သဗ္ဗစေတသာ သမန္နာဟရိတွာ ဩဟိတသောတာ ဓမ္မံ သုဏန္တိ. အထ ခေါ ပုနဗ္ဗသုမာတာ ယက္ခိနီ ပုတ္တကေ ဧဝံ တောသေသိ –

241. 一时，世尊住在舍卫城祇陀林给孤独园。当时，世尊正以与涅槃相应的法说，向比丘们开示、劝导、激励、使之振奋。那些比丘们也都认真专注，全心全意，倾耳聆听法义。这时，布纳跋苏的母亲，一位夜叉女，如此安慰她的孩子们：

‘‘တုဏှီ ဥတ္တရိကေ ဟောဟိ, တုဏှီ ဟောဟိ ပုနဗ္ဗသု;

ယာဝါဟံ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌဿ, ဓမ္မံ သောဿာမိ သတ္ထုနော.

“优多利迦(Uttarika)，请安静；布纳跋苏，请安静；让我听闻那最胜佛陀、导师之法。

‘‘နိဗ္ဗာနံ ဘဂဝါ အာဟ, သဗ္ဗဂန္ထပ္ပမောစနံ;

အတိဝေလာ စ မေ ဟောတိ, အသ္မိံ ဓမ္မေ ပိယာယနာ.

“世尊宣说了涅槃，那是从一切束缚中的解脱；于此法，我生起了极大的喜爱。

‘‘ပိယော လောကေ သကော ပုတ္တော, ပိယော လောကေ သကော ပတိ;

တတော ပိယတရာ မယှံ, အဿ ဓမ္မဿ မဂ္ဂနာ.

“在世间，自己的儿子是可爱的；在世间，自己的丈夫是可爱的；但对我而言，寻求此法比那更可爱。

‘‘န ဟိ ပုတ္တော ပတိ ဝါပိ, ပိယော ဒုက္ခာ ပမောစယေ;

ယထာ သဒ္ဓမ္မဿဝနံ, ဒုက္ခာ မောစေတိ ပါဏိနံ.

“诚然，可爱的儿子或丈夫，并不能使人从苦中解脱；而听闻正法，能使众生从苦中解脱。

‘‘လောကေ ဒုက္ခပရေတသ္မိံ, ဇရာမရဏသံယုတေ;

ဇရာမရဏမောက္ခာယ, ယံ ဓမ္မံ အဘိသမ္ဗုဓံ;

တံ ဓမ္မံ သောတုမိစ္ဆာမိ, တုဏှီ ဟောဟိ ပုနဗ္ဗသူ’’တိ.

“在这为苦所迫、与老死相应的世间，为从老死中得解脱，他已亲证此法；我渴望听闻那法，布纳跋苏，请安静！”

‘‘အမ္မာ န ဗျာဟရိဿာမိ, တုဏှီဘူတာယမုတ္တရာ;

ဓမ္မမေဝ နိသာမေဟိ, သဒ္ဓမ္မဿဝနံ သုခံ;

သဒ္ဓမ္မဿ အနညာယ, အမ္မာ ဒုက္ခံ စရာမသေ.

“母亲，我不会说话，这位优多罗(Uttarā)也已静默；您就谛听正法吧，听闻正法是快乐的。母亲，正是因为不了知正法，我们才在苦中流转。”

‘‘ဧသ ဒေဝမနုဿာနံ, သမ္မူဠှာနံ ပဘင်္ကရော;

ဗုဒ္ဓေါ အန္တိမသာရီရော, ဓမ္မံ ဒေသေတိ စက္ခုမာ’’တိ.

“此具眼者，具最后身之佛陀，为迷谬之天人作光明，宣说正法。”

‘‘သာဓု ခေါ ပဏ္ဍိတော နာမ, ပုတ္တော ဇာတော ဥရေသယော;

ပုတ္တော မေ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌဿ, ဓမ္မံ သုဒ္ဓံ ပိယာယတိ.

“善哉，亲生之子，名为智者；我子喜爱最胜佛陀之清净法。

‘‘ပုနဗ္ဗသု သုခီ ဟောဟိ, အဇ္ဇာဟမှိ သမုဂ္ဂတာ;

ဒိဋ္ဌာနိ အရိယသစ္စာနိ, ဥတ္တရာပိ သုဏာတု မေ’’တိ.

“布纳跋苏，愿你安乐！今日我已出离；我等已见诸圣谛，愿优多罗(Uttarā)也听闻此法！”

၈. သုဒတ္တသုတ္တံ

8. 善施经

၂၄၂. ဧကံ [Pg.213] သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ သီတဝနေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အနာထပိဏ္ဍိကော ဂဟပတိ ရာဇဂဟံ အနုပ္ပတ္တော ဟောတိ ကေနစိဒေဝ ကရဏီယေန. အဿောသိ ခေါ အနာထပိဏ္ဍိကော ဂဟပတိ – ‘‘ဗုဒ္ဓေါ ကိရ လောကေ ဥပ္ပန္နော’’တိ. တာဝဒေဝ စ ပန ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုကာမော ဟောတိ. အထဿ အနာထပိဏ္ဍိကဿ ဂဟပတိဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အကာလော ခေါ အဇ္ဇ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ. သွေ ဒါနာဟံ ကာလေန ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ ဂမိဿာမီ’’တိ ဗုဒ္ဓဂတာယ သတိယာ နိပဇ္ဇိ. ရတ္တိယာ သုဒံ တိက္ခတ္တုံ ဝုဋ္ဌာသိ ပဘာတန္တိ မညမာနော. အထ ခေါ အနာထပိဏ္ဍိကော ဂဟပတိ ယေန သိဝထိကဒွါရံ တေနုပသင်္ကမိ. အမနုဿာ ဒွါရံ ဝိဝရိံသု. အထ ခေါ အနာထပိဏ္ဍိကဿ ဂဟပတိဿ နဂရမှာ နိက္ခမန္တဿ အာလောကော အန္တရဓာယိ, အန္ဓကာရော ပါတုရဟောသိ, ဘယံ ဆမ္ဘိတတ္တံ လောမဟံသော ဥဒပါဒိ, တတောဝ ပုန နိဝတ္တိတုကာမော အဟောသိ. အထ ခေါ သိဝကော ယက္ခော အန္တရဟိတော သဒ္ဒမနုဿာဝေသိ –

242. 一时，世尊住在王舍城的寒林。那时，给孤独长者因某事来到王舍城。给孤独长者听说：“佛陀出现于世了！”他当即就想去拜见世尊。但给孤独长者心想：“今日去拜见世尊非是时候。我明日清晨再去拜见世尊吧。”他怀着对佛陀的忆念躺下。他在夜里三次起身，以为天亮了。之后，给孤独长者走向尸陀林门。非人打开了门。当给孤独长者走出城时，光明消失，黑暗出现，恐惧、惊怖、毛骨悚然生起，他当即就想转身回去。这时，尸婆迦(Sivaka)夜叉隐身发声说：

‘‘သတံ ဟတ္ထီ သတံ အဿာ, သတံ အဿတရီရထာ;

သတံ ကညာသဟဿာနိ, အာမုက္ကမဏိကုဏ္ဍလာ;

ဧကဿ ပဒဝီတိဟာရဿ, ကလံ နာဂ္ဃန္တိ သောဠသိံ.

“十万头象，十万匹马，十万辆骡车，十万名佩戴珠宝耳环的少女，亦不及前行一步的十六分之一。

‘‘အဘိက္ကမ ဂဟပတိ, အဘိက္ကမ ဂဟပတိ;

အဘိက္ကမနံ တေ သေယျော, နော ပဋိက္ကမန’’န္တိ.

“前进吧，长者！前进吧，长者！前进于你为胜，而非后退。”

အထ ခေါ အနာထပိဏ္ဍိကဿ ဂဟပတိဿ အန္ဓကာရော အန္တရဓာယိ, အာလောကော ပါတုရဟောသိ, ယံ အဟောသိ ဘယံ ဆမ္ဘိတတ္တံ လောမဟံသော, သော ပဋိပ္ပဿမ္ဘိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ အနာထပိဏ္ဍိကဿ ဂဟပတိဿ အာလောကော အန္တရဓာယိ, အန္ဓကာရော ပါတုရဟောသိ, ဘယံ ဆမ္ဘိတတ္တံ လောမဟံသော ဥဒပါဒိ, တတောဝ ပုန နိဝတ္တိတုကာမော အဟောသိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ သိဝကော ယက္ခော အန္တရဟိတော သဒ္ဒမနုဿာဝေသိ –

那时，给孤独长者的黑暗消失，光明出现；凡有的恐惧、僵硬、毛骨悚然，那一切都平息了。第二次，给孤独长者的光明消失，黑暗出现，恐惧、僵硬、毛骨悚然生起，他便又想从那里返回。第二次，尸婆迦(Sivaka)夜叉隐身，令他听到声音——

‘‘သတံ [Pg.214] ဟတ္ထီ သတံ အဿာ…ပေ…ကလံ နာဂ္ဃန္တိ သောဠသိံ.

“十万头象，十万匹马……（中略）……亦不及前行一步果报的二百五十六分之一。

‘‘အဘိက္ကမ ဂဟပတိ, အဘိက္ကမ ဂဟပတိ;

အဘိက္ကမနံ တေ သေယျော, နော ပဋိက္ကမန’’န္တိ.

“前进吧，长者！前进吧，长者！于你，前进是殊胜的，后退则不然。”

အထ ခေါ အနာထပိဏ္ဍိကဿ ဂဟပတိဿ အန္ဓကာရော အန္တရဓာယိ, အာလောကော ပါတုရဟောသိ, ယံ အဟောသိ ဘယံ ဆမ္ဘိတတ္တံ လောမဟံသော, သော ပဋိပ္ပဿမ္ဘိ. တတိယမ္ပိ ခေါ အနာထပိဏ္ဍိကဿ ဂဟပတိဿ အာလောကော အန္တရဓာယိ, အန္ဓကာရော ပါတုရဟောသိ, ဘယံ ဆမ္ဘိတတ္တံ လောမဟံသော ဥဒပါဒိ, တတောဝ ပုန နိဝတ္တိတုကာမော အဟောသိ. တတိယမ္ပိ ခေါ သိဝကော ယက္ခော အန္တရဟိတော သဒ္ဒမနုဿာဝေသိ –

那时，给孤独长者的黑暗消失，光明出现；凡有的恐惧、僵硬、毛骨悚然，那一切都平息了。第三次，给孤独长者的光明消失，黑暗出现，恐惧、僵硬、毛骨悚然生起，他便又想从那里返回。第三次，尸婆迦夜叉隐身，令他听到声音——

‘‘သတံ ဟတ္ထီ သတံ အဿာ…ပေ…ကလံ နာဂ္ဃန္တိ သောဠသိံ.

“十万头象，十万匹马……（中略）……亦不及前行一步果报的二百五十六分之一。

‘‘အဘိက္ကမ ဂဟပတိ, အဘိက္ကမ ဂဟပတိ;

အဘိက္ကမနံ တေ သေယျော, နော ပဋိက္ကမန’’န္တိ.

“前进吧，长者！前进吧，长者！于你，前进是殊胜的，后退则不然。”

အထ ခေါ အနာထပိဏ္ဍိကဿ ဂဟပတိဿ အန္ဓကာရော အန္တရဓာယိ, အာလောကော ပါတုရဟောသိ, ယံ အဟောသိ ဘယံ ဆမ္ဘိတတ္တံ လောမဟံသော, သော ပဋိပ္ပဿမ္ဘိ. အထ ခေါ အနာထပိဏ္ဍိကော ဂဟပတိ ယေန သီတဝနံ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ.

那时，给孤独长者的黑暗消失，光明出现；凡有的恐惧、僵硬、毛骨悚然，那一切都平息了。其后，给孤独长者便前往寒林，去到世尊所在之处。

တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ပစ္စုဋ္ဌာယ အဗ္ဘောကာသေ စင်္ကမတိ. အဒ္ဒသာ ခေါ ဘဂဝါ အနာထပိဏ္ဍိကံ ဂဟပတိံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ. ဒိသွာန စင်္ကမာ ဩရောဟိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ အနာထပိဏ္ဍိကံ ဂဟပတိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧဟိ သုဒတ္တာ’’တိ. အထ ခေါ အနာထပိဏ္ဍိကော ဂဟပတိ, နာမေန မံ ဘဂဝါ အာလပတီတိ, ဟဋ္ဌော ဥဒဂ္ဂေါ တတ္ထေဝ ဘဂဝတော ပါဒေသု သိရသာ နိပတိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကစ္စိ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ သုခမသယိတ္ထာ’’တိ?

那时，世尊于后夜时分起身，正在露天处经行。世尊远远地看见给孤独长者前来。看见后，从经行处下来，在已铺设的座位上坐下。坐下后，世尊对给孤独长者说：“来，善施！”于是，给孤独长者心想：“世尊以我的名字称呼我！”他欢喜、雀跃，当即就在那里以头顶礼世尊双足，对世尊说：“尊者，世尊您睡得安稳吗？”

‘‘သဗ္ဗဒါ ဝေ သုခံ သေတိ, ဗြာဟ္မဏော ပရိနိဗ္ဗုတော;

ယော န လိမ္ပတိ ကာမေသု, သီတိဘူတော နိရူပဓိ.

“婆罗门已得寂灭，恒常安稳而眠；他不沾染于诸欲，清凉无有依执。

‘‘သဗ္ဗာ အာသတ္တိယော ဆေတွာ, ဝိနေယျ ဟဒယေ ဒရံ;

ဥပသန္တော သုခံ သေတိ, သန္တိံ ပပ္ပုယျ စေတသာ’’တိ.

“斩断一切贪着，去除心中忧恼；寂静者安稳眠，内心已达寂静。”

၉. ပဌမသုက္ကာသုတ္တံ

9. 第一须迦经

၂၄၃. ဧကံ [Pg.215] သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. တေန ခေါ ပန သမယေန သုက္ကာ ဘိက္ခုနီ မဟတိယာ ပရိသာယ ပရိဝုတာ ဓမ္မံ ဒေသေတိ. အထ ခေါ သုက္ကာယ ဘိက္ခုနိယာ အဘိပ္ပသန္နော ယက္ခော ရာဇဂဟေ ရထိကာယ ရထိကံ သိင်္ဃာဋကေန သိင်္ဃာဋကံ ဥပသင်္ကမိတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

243. 一时，世尊住在王舍城(Rājagaha)竹林(Veḷuvana)的迦兰陀迦园(Kalandakanivāpa)。那时，须迦(Sukkā)比丘尼为大会众所围绕而说法。当时，一位对须迦比丘尼极为净信的夜叉，在王舍城从一街道到另一街道，从一十字路口到另一十字路口，于彼时诵此诸偈：

‘‘ကိံ မေ ကတာ ရာဇဂဟေ မနုဿာ, မဓုပီတာဝ သေယရေ;

ယေ သုက္ကံ န ပယိရုပါသန္တိ, ဒေသေန္တိံ အမတံ ပဒံ.

“王舍城的人们怎么了？犹如饮了蜜酒般沉睡；他们不亲近正在开示不死之境的须迦。

‘‘တဉ္စ ပန အပ္ပဋိဝါနီယံ, အသေစနကမောဇဝံ;

ပိဝန္တိ မညေ သပ္ပညာ, ဝလာဟကမိဝ ပန္ထဂူ’’တိ.

“而此法，无可厌足，无需浇灌而味足；我思有智者饮之，犹如旅人饮云雨。”

၁၀. ဒုတိယသုက္ကာသုတ္တံ

10. 第二须迦经

၂၄၄. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဥပါသကော သုက္ကာယ ဘိက္ခုနိယာ ဘောဇနံ အဒါသိ. အထ ခေါ သုက္ကာယ ဘိက္ခုနိယာ အဘိပ္ပသန္နော ယက္ခော ရာဇဂဟေ ရထိကာယ ရထိကံ သိင်္ဃာဋကေန သိင်္ဃာဋကံ ဥပသင်္ကမိတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

244. 一时，世尊住在王舍城竹林的迦兰陀迦园。那时，某位优婆塞供养须迦比丘尼食物。当时，一位对须迦比丘尼极为净信的夜叉，在王舍城从一街道到另一街道，从一十字路口到另一十字路口，于彼时诵此偈：

‘‘ပုညံ ဝတ ပသဝိ ဗဟုံ, သပ္ပညော ဝတာယံ ဥပါသကော;

ယော သုက္ကာယ အဒါသိ ဘောဇနံ, သဗ္ဗဂန္ထေဟိ ဝိပ္ပမုတ္တိယာ’’တိ.

“实已生广大福德，此优婆塞实有智慧！彼为令苏迦(Sukkā)从一切结缚中解脱，而施予食物。”

၁၁. စီရာသုတ္တံ

11. 支罗经

၂၄၅. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဥပါသကော စီရာယ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ အဒါသိ. အထ ခေါ စီရာယ ဘိက္ခုနိယာ အဘိပ္ပသန္နော ယက္ခော ရာဇဂဟေ ရထိကာယ ရထိကံ သိင်္ဃာဋကေန သိင်္ဃာဋကံ ဥပသင်္ကမိတွာ တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

245. 如是我闻。一时，世尊住王舍城迦兰陀竹园。尔时，有一优婆塞施予支罗(Cīrā)比丘尼一件衣。其时，一位对支罗比丘尼深具净信的夜叉，在王舍城从街道至街道，从路口至路口，于彼时诵此偈言：

‘‘ပုညံ [Pg.216] ဝတ ပသဝိ ဗဟုံ, သပ္ပညော ဝတာယံ ဥပါသကော;

ယော စီရာယ အဒါသိ စီဝရံ, သဗ္ဗယောဂေဟိ ဝိပ္ပမုတ္တိယာ’’တိ.

“实已生广大福德，此优婆塞实有智慧！彼为令支罗(Cīrā)从一切轭缚中解脱，而施予衣。”

၁၂. အာဠဝကသုတ္တံ

12. 阿拉瓦迦经

၂၄၆. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ အာဠဝိယံ ဝိဟရတိ အာဠဝကဿ ယက္ခဿ ဘဝနေ. အထ ခေါ အာဠဝကော ယက္ခော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘နိက္ခမ, သမဏာ’’တိ. ‘‘သာဓာဝုသော’’တိ ဘဂဝါ နိက္ခမိ. ‘‘ပဝိသ, သမဏာ’’တိ. ‘‘သာဓာဝုသော’’တိ ဘဂဝါ ပါဝိသိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ အာဠဝကော ယက္ခော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘နိက္ခမ, သမဏာ’’တိ. ‘‘သာဓာဝုသော’’တိ ဘဂဝါ နိက္ခမိ. ‘‘ပဝိသ, သမဏာ’’တိ. ‘‘သာဓာဝုသော’’တိ ဘဂဝါ ပါဝိသိ. တတိယမ္ပိ ခေါ အာဠဝကော ယက္ခော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘နိက္ခမ, သမဏာ’’တိ. ‘‘သာဓာဝုသော’’တိ ဘဂဝါ နိက္ခမိ. ‘‘ပဝိသ, သမဏာ’’တိ. ‘‘သာဓာဝုသော’’တိ ဘဂဝါ ပါဝိသိ. စတုတ္ထမ္ပိ ခေါ အာဠဝကော ယက္ခော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘နိက္ခမ, သမဏာ’’တိ. ‘‘န ခွာဟံ တံ, အာဝုသော, နိက္ခမိဿာမိ. ယံ တေ ကရဏီယံ တံ ကရောဟီ’’တိ. ‘‘ပဉှံ တံ, သမဏ, ပုစ္ဆိဿာမိ. သစေ မေ န ဗျာကရိဿသိ, စိတ္တံ ဝါ တေ ခိပိဿာမိ, ဟဒယံ ဝါ တေ ဖာလေဿာမိ, ပါဒေသု ဝါ ဂဟေတွာ ပါရဂင်္ဂါယ ခိပိဿာမီ’’တိ. ‘‘န ခွာဟံ တံ, အာဝုသော, ပဿာမိ သဒေဝကေ လောကေ သမာရကေ သဗြဟ္မကေ သဿမဏဗြာဟ္မဏိယာ ပဇာယ သဒေဝမနုဿာယ, ယေ မေ စိတ္တံ ဝါ ခိပေယျ ဟဒယံ ဝါ ဖာလေယျ, ပါဒေသု ဝါ ဂဟေတွာ ပါရဂင်္ဂါယ ခိပေယျ. အပိ စ တွံ, အာဝုသော, ပုစ္ဆ ယဒါ ကင်္ခသီ’’တိ.

246. 如是我闻。一时，世尊住于阿拉威(Āḷavī)，在阿拉瓦迦(Āḷavaka)夜叉的住所中。尔时，阿拉瓦迦夜叉来到世尊之处，对世尊说道：“沙门，出去！”“好的，贤友。”世尊便出去了。“沙门，进来！”“好的，贤友。”世尊便进来了。第二次，阿拉瓦迦夜叉又对世尊说道：“沙门，出去！”“好的，贤友。”世尊便出去了。“沙门，进来！”“好的，贤友。”世尊便进来了。第三次，阿拉瓦迦夜叉又对世尊说道：“沙门，出去！”“好的，贤友。”世尊便出去了。“沙门，进来！”“好的，贤友。”世尊便进来了。第四次，阿拉瓦迦夜叉又对世尊说道：“沙门，出去！”“贤友，我将不出去。你该做什么，就做吧。”“沙门，我将问你问题。倘若你不为我解答，我将扰乱你的心，或撕裂你的心脏，或抓住你的双脚，将你扔到恒河对岸。”“贤友，在有天神、魔罗、梵天的世界里，在有沙门、婆罗门、天神与人类的众生中，我实未见有谁能扰乱我心，或撕裂我心脏，或抓住我双脚将我扔到恒河对岸。然而，贤友，你可问你所欲问。”

‘‘ကိံသူဓ ဝိတ္တံ ပုရိသဿ သေဋ္ဌံ, ကိံသု သုစိဏ္ဏံ သုခမာဝဟာတိ;

ကိံသု ဟဝေ သာဒုတရံ ရသာနံ, ကထံဇီဝိံ ဇီဝိတမာဟု သေဋ္ဌ’’န္တိ.

于此世间，人之最上之财为何？何法善行能带来安乐？诸味之中，何者实为最甘美？人云何种生活为最上之生活？

‘‘သဒ္ဓီဓ ဝိတ္တံ ပုရိဿ သေဋ္ဌံ, ဓမ္မော သုစိဏ္ဏော သုခမာဝဟာတိ;

သစ္စံ ဟဝေ သာဒုတရံ ရသာနံ, ပညာဇီဝိံ ဇီဝိတမာဟု သေဋ္ဌ’’န္တိ.

夜叉，于此世间，信为人之最上之财。善行之法能带来安乐。诸味之中，真实实为最甘美。人云以智慧生活，是为最上之生活。

‘‘ကထံသု တရတိ ဩဃံ, ကထံသု တရတိ အဏ္ဏဝံ;

ကထံသု ဒုက္ခမစ္စေတိ, ကထံသု ပရိသုဇ္ဈတီ’’တိ.

如何渡暴流？如何越海洋？如何超痛苦？如何得清净？

‘‘သဒ္ဓါယ [Pg.217] တရတိ ဩဃံ, အပ္ပမာဒေန အဏ္ဏဝံ;

ဝီရိယေန ဒုက္ခမစ္စေတိ, ပညာယ ပရိသုဇ္ဈတီ’’တိ.

以信渡暴流，以不放逸越海洋，以精进超痛苦，以慧得清净。

‘‘ကထံသု လဘတေ ပညံ, ကထံသု ဝိန္ဒတေ ဓနံ;

ကထံသု ကိတ္တိံ ပပ္ပောတိ, ကထံ မိတ္တာနိ ဂန္ထတိ;

အသ္မာ လောကာ ပရံ လောကံ, ကထံ ပေစ္စ န သောစတီ’’တိ.

如何得智慧？如何得财富？如何得名声？如何交朋友？从此世到他世，如何去后无忧愁？

‘‘သဒ္ဒဟာနော အရဟတံ, ဓမ္မံ နိဗ္ဗာနပတ္တိယာ;

သုဿူသံ လဘတေ ပညံ, အပ္ပမတ္တော ဝိစက္ခဏော.

为证涅槃而信阿罗汉法，乐闻、不放逸、具辨识力者，获得智慧。

‘‘ပတိရူပကာရီ ဓုရဝါ, ဥဋ္ဌာတာ ဝိန္ဒတေ ဓနံ;

သစ္စေန ကိတ္တိံ ပပ္ပောတိ, ဒဒံ မိတ္တာနိ ဂန္ထတိ;

အသ္မာ လောကာ ပရံ လောကံ, ဧဝံ ပေစ္စ န သောစတိ.

行为适宜、坚毅、勤奋者，获得财富；以真实获得声誉，以布施结交朋友；如此，从此世去到他世后，便不忧愁。

‘‘ယဿေတေ စတုရော ဓမ္မာ, သဒ္ဓဿ ဃရမေသိနော;

သစ္စံ ဒမ္မော ဓိတိ စာဂေါ, သ ဝေ ပေစ္စ န သောစတိ.

于有信的在家者，若具足此四法：真实、调伏、坚毅、舍离，他确实去后不忧愁。

‘‘ဣင်္ဃ အညေပိ ပုစ္ဆဿု, ပုထူ သမဏဗြာဟ္မဏေ;

ယဒိ သစ္စာ ဒမ္မာ စာဂါ, ခန္တျာ ဘိယျောဓ ဝိဇ္ဇတီ’’တိ.

来，你去问问其他众多沙门、婆罗门，于此世间，是否有比真实、调伏、舍离、坚忍更好的。

‘‘ကထံ နု ဒါနိ ပုစ္ဆေယျံ, ပုထူ သမဏဗြာဟ္မဏေ;

ယောဟံ အဇ္ဇ ပဇာနာမိ, ယော အတ္ထော သမ္ပရာယိကော.

如今我为何还要去问众多沙门、婆罗门呢？我今天已了知何为来世之义利。

‘‘အတ္ထာယ ဝတ မေ ဗုဒ္ဓေါ, ဝါသာယာဠဝိမာဂမာ ;

ယောဟံ အဇ္ဇ ပဇာနာမိ, ယတ္ထ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလံ.

佛陀为我之义利，为居住而来阿拉威；我今天已了知，于何处布施有大果。

‘‘သော အဟံ ဝိစရိဿာမိ, ဂါမာ ဂါမံ ပုရာ ပုရံ;

နမဿမာနော သမ္ဗုဒ္ဓံ, ဓမ္မဿ စ သုဓမ္မတ’’န္တိ.

我将游行，从一村到一村，从一城到一城，礼敬正自觉者，以及法的善说性。

ယက္ခသံယုတ္တံ သမတ္တံ.

夜叉相应终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ဣန္ဒကော သက္က သူစိ စ, မဏိဘဒ္ဒေါ စ သာနု စ;

ပိယင်္ကရ ပုနဗ္ဗသု သုဒတ္တော စ, ဒွေ သုက္ကာ စီရအာဠဝီတိ ဒွါဒသ.

因陀迦、萨迦、苏支、摩尼跋陀、萨努、宾迦罗、布纳跋苏、善施，以及二苏卡、支罗、阿拉威，共十二。

၁၁. သက္ကသံယုတ္တံ

11. 帝释相应

၁. ပဌမဝဂ္ဂေါ

1. 初品

၁. သုဝီရသုတ္တံ

1. 善勇经

၂၄၇. ဧဝံ [Pg.218] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

247. 如是我闻。一时，世尊住舍卫城祇陀林给孤独园。尔时，世尊告诸比丘：“诸比丘！”彼诸比丘回答世尊：“尊者！”世尊如是说：

‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဘိက္ခဝေ, အသုရာ ဒေဝေ အဘိယံသု. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သုဝီရံ ဒေဝပုတ္တံ အာမန္တေသိ – ‘ဧတေ, တာတ သုဝီရ, အသုရာ ဒေဝေ အဘိယန္တိ. ဂစ္ဆ, တာတ သုဝီရ, အသုရေ ပစ္စုယျာဟီ’တိ. ‘ဧဝံ ဘဒ္ဒန္တဝါ’တိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သုဝီရော ဒေဝပုတ္တော သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ ပဋိဿုတွာ ပမာဒံ အာပါဒေသိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သုဝီရံ ဒေဝပုတ္တံ အာမန္တေသိ – ‘ဧတေ, တာတ သုဝီရ, အသုရာ ဒေဝေ အဘိယန္တိ. ဂစ္ဆ, တာတ သုဝီရ, အသုရေ ပစ္စုယျာဟီ’တိ. ‘ဧဝံ ဘဒ္ဒန္တဝါ’တိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သုဝီရော ဒေဝပုတ္တော သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ ပဋိဿုတွာ ဒုတိယမ္ပိ ပမာဒံ အာပါဒေသိ. တတိယမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သုဝီရံ ဒေဝပုတ္တံ အာမန္တေသိ – ‘ဧတေ, တာတ သုဝီရ, အသုရာ ဒေဝေ အဘိယန္တိ. ဂစ္ဆ, တာတ သုဝီရ, အသုရေ ပစ္စုယျာဟီ’တိ. ‘ဧဝံ ဘဒ္ဒန္တဝါ’တိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သုဝီရော ဒေဝပုတ္တော သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ ပဋိဿုတွာ တတိယမ္ပိ ပမာဒံ အာပါဒေသိ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သုဝီရံ ဒေဝပုတ္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

“诸比丘，往昔，阿修罗进攻诸天。那时，诸比丘，天帝释对善勇天子说：‘贤友善勇，此等阿修罗正进攻诸天。去吧，贤友善勇，去迎击阿修罗！’诸比丘，善勇天子应诺天帝释说：‘是的，尊者’，却耽于放逸。诸比丘，第二次，天帝释对善勇天子说：‘贤友善勇，此等阿修罗正进攻诸天。去吧，贤友善勇，去迎击阿修罗！’诸比丘，善勇天子应诺天帝释说：‘是的，尊者’，第二次又耽于放逸。诸比丘，第三次，天帝释对善勇天子说：‘贤友善勇，此等阿修罗正进攻诸天。去吧，贤友善勇，去迎击阿修罗！’诸比丘，善勇天子应诺天帝释说：‘是的，尊者’，第三次又耽于放逸。于是，诸比丘，天帝释以偈颂对善勇天子说：”

‘‘အနုဋ္ဌဟံ အဝါယာမံ, သုခံ ယတြာဓိဂစ္ဆတိ;

သုဝီရ တတ္ထ ဂစ္ဆာဟိ, မဉ္စ တတ္ထေဝ ပါပယာ’’တိ.

“不奋起、不努力，而能获得安乐之处；善勇，你到那里去，也带我到那里去。”

‘‘အလသွဿ အနုဋ္ဌာတာ, န စ ကိစ္စာနိ ကာရယေ;

သဗ္ဗကာမသမိဒ္ဓဿ, တံ မေ သက္က ဝရံ ဒိသာ’’တိ.

“为懒惰不奋起者，亦不作诸事务；一切欲皆得成就，帝释，请为我指示彼殊胜之处。”

‘‘ယတ္ထာလသော [Pg.219] အနုဋ္ဌာတာ, အစ္စန္တံ သုခမေဓတိ;

သုဝီရ တတ္ထ ဂစ္ဆာဟိ, မဉ္စ တတ္ထေဝ ပါပယာ’’တိ.

“懒惰不奋起者，能得究竟安乐之处；善勇，你到那里去，也带我到那里去。”

‘‘အကမ္မုနာ ဒေဝသေဋ္ဌ, သက္က ဝိန္ဒေမု ယံ သုခံ;

အသောကံ အနုပါယာသံ, တံ မေ သက္က ဝရံ ဒိသာ’’တိ.

“最胜天，帝释，我等不劳作而得之安乐，无忧无恼，帝释，请为我指示彼殊胜之处。”

‘‘သစေ အတ္ထိ အကမ္မေန, ကောစိ ကွစိ န ဇီဝတိ;

နိဗ္ဗာနဿ ဟိ သော မဂ္ဂေါ, သုဝီရ တတ္ထ ဂစ္ဆာဟိ;

မဉ္စ တတ္ထေဝ ပါပယာ’’တိ.

“不劳作，则无人能于任何地方生存。善勇，若有此[处]，那便是涅槃之道。你到那里去，也带我到那里去。”

‘‘သော ဟိ နာမ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သကံ ပုညဖလံ ဥပဇီဝမာနော ဒေဝါနံ တာဝတိံသာနံ ဣဿရိယာဓိပစ္စံ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တော ဥဋ္ဌာနဝီရိယဿ ဝဏ္ဏဝါဒီ ဘဝိဿတိ. ဣဓ ခေါ တံ, ဘိက္ခဝေ, သောဘေထ, ယံ တုမှေ ဧဝံ သွာက္ခာတေ ဓမ္မဝိနယေ ပဗ္ဗဇိတာ သမာနာ ဥဋ္ဌဟေယျာထ ဃဋေယျာထ ဝါယမေယျာထ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ အနဓိဂတဿ အဓိဂမာယ, အသစ္ဆိကတဿ သစ္ဆိကိရိယာယာ’’တိ.

“诸比丘，天帝释依自己的福报而活，于忉利天诸天中行使主权与统治权，尚且是奋起精进的赞叹者。比丘们，你们于此善说的法与律中既已出家，就应当奋起、努力、精进，为达到未达到者，为证得未证得者，为亲证未亲证者，这才是你们的庄严。”

၂. သုသီမသုတ္တံ

2. 苏西玛经

၂၄၈. သာဝတ္ထိယံ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

248. 在舍卫城。在那里，世尊对诸比丘说：“诸比丘！”“尊者！”那些比丘回答世尊。世尊说了这话：

‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဘိက္ခဝေ, အသုရာ ဒေဝေ အဘိယံသု. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သုသီမံ ဒေဝပုတ္တံ အာမန္တေသိ – ‘ဧတေ, တာတ သုသီမ, အသုရာ ဒေဝေ အဘိယန္တိ. ဂစ္ဆ, တာတ သုသီမ, အသုရေ ပစ္စုယျာဟီ’တိ. ‘ဧဝံ ဘဒ္ဒန္တဝါ’တိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သုသီမော ဒေဝပုတ္တော သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ ပဋိဿုတွာ ပမာဒံ အာပါဒေသိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သုသီမံ ဒေဝပုတ္တံ အာမန္တေသိ…ပေ… ဒုတိယမ္ပိ ပမာဒံ အာပါဒေသိ. တတိယမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သုသီမံ ဒေဝပုတ္တံ အာမန္တေသိ…ပေ… တတိယမ္ပိ ပမာဒံ အာပါဒေသိ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သုသီမံ ဒေဝပုတ္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

“诸比丘，往昔，阿修罗进攻诸天。那时，诸比丘，天帝释对苏西玛天子说：‘孩子苏西玛，这些阿修罗正在进攻诸天。去吧，孩子苏西玛，去迎击阿修罗！’诸比丘，苏西玛天子回答天帝释说：‘是的，尊者！’却放逸了。第二次，诸比丘，天帝释又对苏西玛天子说……他也第二次放逸了。第三次，诸比丘，天帝释再对苏西玛天子说……他也第三次放逸了。于是，诸比丘，天帝释以偈颂对苏西玛天子说：”

‘‘အနုဋ္ဌဟံ အဝါယာမံ, သုခံ ယတြာဓိဂစ္ဆတိ;

သုသီမ တတ္ထ ဂစ္ဆာဟိ, မဉ္စ တတ္ထေဝ ပါပယာ’’တိ.

“不奋起不努力，在何处能得安乐；苏西玛，你就去那里，也带我到那里去。”

‘‘အလသွဿ [Pg.220] အနုဋ္ဌာတာ, န စ ကိစ္စာနိ ကာရယေ;

သဗ္ဗကာမသမိဒ္ဓဿ, တံ မေ သက္က ဝရံ ဒိသာ’’တိ.

“懒惰而不奋起，且不做任何事务，却能圆满一切欲乐；帝释，请为我指示那殊胜之处。”

‘‘ယတ္ထာလသော အနုဋ္ဌာတာ, အစ္စန္တံ သုခမေဓတိ;

သုသီမ တတ္ထ ဂစ္ဆာဟိ, မဉ္စ တတ္ထေဝ ပါပယာ’’တိ.

“懒惰不奋起者，在何处能享极致安乐；苏西玛，你就去那里，也带我到那里去。”

‘‘အကမ္မုနာ ဒေဝသေဋ္ဌ, သက္က ဝိန္ဒေမု ယံ သုခံ;

အသောကံ အနုပါယာသံ, တံ မေ သက္က ဝရံ ဒိသာ’’တိ.

“天中最胜者帝释，我们不劳作而能获得的无忧无恼的安乐，帝释，请为我指示那殊胜之处。”

‘‘သစေ အတ္ထိ အကမ္မေန, ကောစိ ကွစိ န ဇီဝတိ;

နိဗ္ဗာနဿ ဟိ သော မဂ္ဂေါ, သုသီမ တတ္ထ ဂစ္ဆာဟိ;

မဉ္စ တတ္ထေဝ ပါပယာ’’တိ.

“苏西玛，无人能不作业而维生。若有此道，实为涅槃之道。汝去彼处，亦带我至彼处。”

‘‘သော ဟိ နာမ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သကံ ပုညဖလံ ဥပဇီဝမာနော ဒေဝါနံ တာဝတိံသာနံ ဣဿရိယာဓိပစ္စံ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တော ဥဋ္ဌာနဝီရိယဿ ဝဏ္ဏဝါဒီ ဘဝိဿတိ. ဣဓ ခေါ တံ, ဘိက္ခဝေ, သောဘေထ, ယံ တုမှေ ဧဝံ သွာက္ခာတေ ဓမ္မဝိနယေ ပဗ္ဗဇိတာ သမာနာ ဥဋ္ဌဟေယျာထ ဃဋေယျာထ ဝါယမေယျာထ အပ္ပတ္တဿ ပတ္တိယာ, အနဓိဂတဿ အဓိဂမာယ, အသစ္ဆိကတဿ သစ္ဆိကိရိယာယာ’’တိ.

“诸比丘，彼天主帝释，尚且依于自身福德之果，于三十三天诸天中行使主权与统治，而为奋起、精进的赞叹者。诸比丘，汝等于此善说之法律中出家，为达未达，为得未得，为证未证，理应奋起、努力、精进，此于汝等方为庄严。”

၃. ဓဇဂ္ဂသုတ္တံ

3. 旗顶经

၂၄၉. သာဝတ္ထိယံ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

249. 于舍卫城(Sāvatthī)。尔时，世尊对诸比丘说：“诸比丘！”“尊者。”彼诸比丘回答世尊。世尊说此言：

‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝါသုရသင်္ဂါမော သမုပဗျူဠှော အဟောသိ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဒေဝေ တာဝတိံသေ အာမန္တေသိ –

“诸比丘，往昔，诸天与阿修罗曾列阵交战。尔时，诸比丘，天主帝释对三十三天诸天说：

‘သစေ, မာရိသာ, ဒေဝါနံ သင်္ဂါမဂတာနံ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ လောမဟံသော ဝါ, မမေဝ တသ္မိံ သမယေ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကေယျာထ. မမဉှိ ဝေါ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကယတံ ယံ ဘဝိဿတိ ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ လောမဟံသော ဝါ, သော ပဟီယိဿတိ’.

“诸位贤友，若诸天进入战场时，生起怖畏、僵直或毛骨悚然，彼时汝等即当仰望我之旗顶。因汝等仰望我之旗顶时，所有将生起的怖畏、僵直或毛骨悚然，彼皆将止息。”

‘နော စေ မေ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကေယျာထ, အထ ပဇာပတိဿ ဒေဝရာဇဿ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကေယျာထ. ပဇာပတိဿ ဟိ ဝေါ ဒေဝရာဇဿ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကယတံ ယံ ဘဝိဿတိ ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ လောမဟံသော ဝါ, သော ပဟီယိဿတိ’.

“若汝等不仰望我之旗顶，则当仰望天王波阇波提(Pajāpati)之旗顶。因汝等仰望天王波阇波提之旗顶时，所有将生起的怖畏、僵直或毛骨悚然，彼皆将止息。”

‘နော [Pg.221] စေ ပဇာပတိဿ ဒေဝရာဇဿ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကေယျာထ, အထ ဝရုဏဿ ဒေဝရာဇဿ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကေယျာထ. ဝရုဏဿ ဟိ ဝေါ ဒေဝရာဇဿ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကယတံ ယံ ဘဝိဿတိ ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ လောမဟံသော ဝါ, သော ပဟီယိဿတိ’.

“若汝等不仰望天王波阇波提之旗顶，则当仰望天王瓦儒那(Varuṇa)之旗顶。因汝等仰望天王瓦儒那之旗顶时，所有将生起的怖畏、僵直或毛骨悚然，彼皆将止息。”

‘နော စေ ဝရုဏဿ ဒေဝရာဇဿ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကေယျာထ, အထ ဤသာနဿ ဒေဝရာဇဿ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကေယျာထ. ဤသာနဿ ဟိ ဝေါ ဒေဝရာဇဿ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကယတံ ယံ ဘဝိဿတိ ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ လောမဟံသော ဝါ, သော ပဟီယိဿတီ’’’တိ.

“‘倘若你们不仰望天王瓦儒那的旗顶，那么就应仰望天王伊舍那（Īsāna）的旗顶。因为，当你们仰望天王伊舍那的旗顶时，所生起的任何恐惧、惊骇或毛骨悚然，都将被消除。’”

‘‘တံ ခေါ ပန, ဘိက္ခဝေ, သက္ကဿ ဝါ ဒေဝါနမိန္ဒဿ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကယတံ, ပဇာပတိဿ ဝါ ဒေဝရာဇဿ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကယတံ, ဝရုဏဿ ဝါ ဒေဝရာဇဿ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကယတံ, ဤသာနဿ ဝါ ဒေဝရာဇဿ ဓဇဂ္ဂံ ဥလ္လောကယတံ ယံ ဘဝိဿတိ ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ လောမဟံသော ဝါ, သော ပဟီယေထာပိ နောပိ ပဟီယေထ.

“诸比丘，当仰望天帝释的旗顶，或仰望天王波阇波提（Pajāpati）的旗顶，或仰望天王瓦儒那的旗顶，或仰望天王伊舍那（Īsāna）的旗顶时，所生起的恐惧、惊骇或毛骨悚然，或许能消除，或许不能消除。”

‘‘တံ ကိဿ ဟေတု? သက္ကော ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝါနမိန္ဒော အဝီတရာဂေါ အဝီတဒေါသော အဝီတမောဟော ဘီရု ဆမ္ဘီ ဥတြာသီ ပလာယီတိ.

“那是什么缘故呢？诸比丘，因为天帝释未离贪、未离嗔、未离痴，是胆怯的、惊骇的、惊恐的、会逃跑的。”

‘‘အဟဉ္စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘သစေ တုမှာကံ, ဘိက္ခဝေ, အရညဂတာနံ ဝါ ရုက္ခမူလဂတာနံ ဝါ သုညာဂါရဂတာနံ ဝါ ဥပ္ပဇ္ဇေယျ ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ လောမဟံသော ဝါ, မမေဝ တသ္မိံ သမယေ အနုဿရေယျာထ – ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’တိ. မမဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, အနုဿရတံ ယံ ဘဝိဿတိ ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ လောမဟံသော ဝါ, သော ပဟီယိဿတိ.

“而我，诸比丘，则如是说：‘诸比丘，倘若你们去到林野、去到树下或去到空宅时，生起了恐惧、惊骇或毛骨悚然，在那个时候，你们就只应忆念我：“彼世尊亦即是：阿罗汉、正等正觉、明行足、善逝、世间解、无上士调御丈夫、天人师、佛、世尊。”’诸比丘，当你们忆念我时，所生起的任何恐惧、惊骇或毛骨悚然，都将被消除。”

‘‘နော စေ မံ အနုဿရေယျာထ, အထ ဓမ္မံ အနုဿရေယျာထ – ‘သွာက္ခာတော ဘဂဝတာ ဓမ္မော သန္ဒိဋ္ဌိကော အကာလိကော ဧဟိပဿိကော ဩပနေယျိကော ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟီ’တိ. ဓမ္မဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, အနုဿရတံ ယံ ဘဝိဿတိ ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ လောမဟံသော ဝါ, သော ပဟီယိဿတိ.

“‘倘若你们不忆念我，那么就应忆念法：“法由世尊善说，是现见的、无时的、来见的、能导向的、智者们各别亲证的。”’诸比丘，当你们忆念法时，所生起的任何恐惧、惊骇或毛骨悚然，都将被消除。”

‘‘နော စေ ဓမ္မံ အနုဿရေယျာထ, အထ သံဃံ အနုဿရေယျာထ – ‘သုပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော ဥဇုပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော [Pg.222] ဉာယပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော သာမီစိပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော, ယဒိဒံ စတ္တာရိ ပုရိသယုဂါနိ အဋ္ဌ ပုရိသပုဂ္ဂလာ ဧသ ဘဂဝတော သာဝကသံဃော, အာဟုနေယျော ပါဟုနေယျော ဒက္ခိဏေယျော အဉ္ဇလိကရဏီယော အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿာ’တိ. သံဃဉှိ ဝေါ, ဘိက္ခဝေ, အနုဿရတံ ယံ ဘဝိဿတိ ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ လောမဟံသော ဝါ, သော ပဟီယိဿတိ.

“如果你们不忆念法，那么就当忆念僧伽：‘世尊的弟子僧团是善行道者，世尊的弟子僧团是正直行道者，世尊的弟子僧团是如理行道者，世尊的弟子僧团是和敬行道者——即四双八辈圣者。此世尊的弟子僧团是应供者、应受款待者、应受布施者、应合掌者，是世间无上的福田。’诸比丘，当你们忆念僧伽时，你们任何的恐惧、僵直或毛骨悚然，都将被断除。”

‘‘တံ ကိဿ ဟေတု? တထာဂတော ဟိ, ဘိက္ခဝေ, အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝီတရာဂေါ ဝီတဒေါသော ဝီတမောဟော အဘီရု အစ္ဆမ္ဘီ အနုတြာသီ အပလာယီ’’တိ. ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော အထာပရံ ဧတဒဝေါစ သတ္ထာ –

“那是什么缘故呢？诸比丘，因为如来是阿罗汉、正自觉者，已离贪、离瞋、离痴，无所畏惧、无有僵直、无所怖骇、不会逃避。”世尊如此说。善逝说完之后，导师又说了以下偈颂——

‘‘အရညေ ရုက္ခမူလေ ဝါ, သုညာဂါရေဝ ဘိက္ခဝေါ;

အနုဿရေထ သမ္ဗုဒ္ဓံ, ဘယံ တုမှာက နော သိယာ.

“诸比丘，在林间、树下，或在空静处，你们当忆念正自觉者，怖畏便不会生起。

‘‘နော စေ ဗုဒ္ဓံ သရေယျာထ, လောကဇေဋ္ဌံ နရာသဘံ;

အထ ဓမ္မံ သရေယျာထ, နိယျာနိကံ သုဒေသိတံ.

“如果不忆念佛陀——世间最上、人中之雄；那么就忆念法——那善说、能引出离的法。

‘‘နော စေ ဓမ္မံ သရေယျာထ, နိယျာနိကံ သုဒေသိတံ;

အထ သံဃံ သရေယျာထ, ပုညက္ခေတ္တံ အနုတ္တရံ.

“如果不忆念法——那善说、能引出离的法；那么就忆念僧伽——无上的福田。

‘‘ဧဝံ ဗုဒ္ဓံ သရန္တာနံ, ဓမ္မံ သံဃဉ္စ ဘိက္ခဝေါ;

ဘယံ ဝါ ဆမ္ဘိတတ္တံ ဝါ, လောမဟံသော န ဟေဿတီ’’တိ.

“诸比丘，如此忆念佛、法与僧伽者，怖畏、僵直或毛骨悚然，将不会生起。”

၄. ဝေပစိတ္တိသုတ္တံ

4. 韦巴吉帝经

၂၅၀. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝါသုရသင်္ဂါမော သမုပဗျူဠှော အဟောသိ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဝေပစိတ္တိ အသုရိန္ဒော အသုရေ အာမန္တေသိ – ‘သစေ, မာရိသာ, ဒေဝါနံ အသုရသင်္ဂါမေ သမုပဗျူဠှေ အသုရာ ဇိနေယျုံ ဒေဝါ ပရာဇိနေယျုံ, ယေန နံ သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ကဏ္ဌပဉ္စမေဟိ ဗန္ဓနေဟိ ဗန္ဓိတွာ မမ သန္တိကေ အာနေယျာထ အသုရပုရ’န္တိ. သက္ကောပိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝါနမိန္ဒော ဒေဝေ တာဝတိံသေ အာမန္တေသိ – ‘သစေ, မာရိသာ, ဒေဝါနံ အသုရသင်္ဂါမေ သမုပဗျူဠှေ ဒေဝါ ဇိနေယျုံ အသုရာ ပရာဇိနေယျုံ, ယေန နံ ဝေပစိတ္တိံ အသုရိန္ဒံ ကဏ္ဌပဉ္စမေဟိ ဗန္ဓနေဟိ ဗန္ဓိတွာ မမ သန္တိကေ အာနေယျာထ သုဓမ္မသဘ’’’န္တိ. တသ္မိံ ခေါ ပန, ဘိက္ခဝေ, သင်္ဂါမေ ဒေဝါ ဇိနိံသု[Pg.223], အသုရာ ပရာဇိနိံသု. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝါ တာဝတိံသာ ဝေပစိတ္တိံ အသုရိန္ဒံ ကဏ္ဌပဉ္စမေဟိ ဗန္ဓနေဟိ ဗန္ဓိတွာ သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ သန္တိကေ အာနေသုံ သုဓမ္မသဘံ. တတြ သုဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဝေပစိတ္တိ အသုရိန္ဒော ကဏ္ဌပဉ္စမေဟိ ဗန္ဓနေဟိ ဗဒ္ဓေါ သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ သုဓမ္မသဘံ ပဝိသန္တဉ္စ နိက္ခမန္တဉ္စ အသဗ္ဘာဟိ ဖရုသာဟိ ဝါစာဟိ အက္ကောသတိ ပရိဘာသတိ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာတလိ သင်္ဂါဟကော သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဂါထာဟိ အဇ္ဈဘာသိ –

250. 舍卫城(Sāvatthī)为缘起。诸比丘，往昔，天神与阿修罗曾集结交战。那时，诸比丘，阿修罗王韦巴吉帝(Vepacitti)对阿修罗们说：“诸君，若于天神与阿修罗集结交战时，阿修罗胜，天神败，你们就用五处系缚捆绑那天主帝释(Sakka)，带到我所在的阿修罗城来。”诸比丘，天主帝释也对忉利天(Tāvatiṃsa)的天神们说：“诸君，若于天神与阿修罗集结交战时，天神胜，阿修罗败，你们就用五处系缚捆绑那阿修罗王韦巴吉帝，带到我所在的善法堂(Sudhammasabhā)来。”于彼战役中，诸比丘，天神获胜，阿修罗战败。于是，诸比丘，忉利天的天神们用五处系缚捆绑阿修罗王韦巴吉帝，带到天主帝释所在的善法堂。诸比丘，在那里，被五处系缚的阿修罗王韦巴吉帝，于天主帝释出入善法堂时，以无礼、粗恶之语辱骂、斥责。于是，诸比丘，车夫摩多梨(Mātali)以偈颂对天主帝释说：

‘‘ဘယာ နု မဃဝါ သက္က, ဒုဗ္ဗလျာ နော တိတိက္ခသိ;

သုဏန္တော ဖရုသံ ဝါစံ, သမ္မုခါ ဝေပစိတ္တိနော’’တိ.

“摩伽婆(Maghavā)帝释，您当面听闻韦巴吉帝的粗恶之语，是因恐惧而忍受，还是因软弱而忍受？”

‘‘နာဟံ ဘယာ န ဒုဗ္ဗလျာ, ခမာမိ ဝေပစိတ္တိနော;

ကထဉှိ မာဒိသော ဝိညူ, ဗာလေန ပဋိသံယုဇေ’’တိ.

“我忍受韦巴吉帝，非因恐惧，亦非因软弱。如我这般的智者，岂会与愚人计较？”

‘‘ဘိယျော ဗာလာ ပဘိဇ္ဇေယျုံ, နော စဿ ပဋိသေဓကော;

တသ္မာ ဘုသေန ဒဏ္ဍေန, ဓီရော ဗာလံ နိသေဓယေ’’တိ.

“若无制止者，愚人会更加放肆；是故，智者当以重罚制止愚人。”

‘‘ဧတဒေဝ အဟံ မညေ, ဗာလဿ ပဋိသေဓနံ;

ပရံ သင်္ကုပိတံ ဉတွာ, ယော သတော ဥပသမ္မတီ’’တိ.

“我思量此即是制止愚人之法：了知他人已愤怒，而自己具念归于平静。”

‘‘ဧတဒေဝ တိတိက္ခာယ, ဝဇ္ဇံ ပဿာမိ ဝါသဝ;

ယဒါ နံ မညတိ ဗာလော, ဘယာ မျာယံ တိတိက္ခတိ;

အဇ္ဈာရုဟတိ ဒုမ္မေဓော, ဂေါဝ ဘိယျော ပလာယိန’’န္တိ.

“天主，于忍耐中，我仅见此过：当愚人思量：‘此人因畏惧我而忍耐’，彼时，无慧者便更加欺凌，如牛群欺凌逃跑者。”

‘‘ကာမံ မညတု ဝါ မာ ဝါ, ဘယာ မျာယံ တိတိက္ခတိ;

သဒတ္ထပရမာ အတ္ထာ, ခန္တျာ ဘိယျော န ဝိဇ္ဇတိ.

“‘此人因畏惧我而忍耐’，任他作此想或不作此想；以自身利益为至上，实无有法能胜过忍耐。”

‘‘ယော ဟဝေ ဗလဝါ သန္တော, ဒုဗ္ဗလဿ တိတိက္ခတိ;

တမာဟု ပရမံ ခန္တိံ, နိစ္စံ ခမတိ ဒုဗ္ဗလော.

“有力量之贤善者，能忍耐于无力者，善人称此为最上之忍耐；无力者则恒常忍耐。”

‘‘အဗလံ တံ ဗလံ အာဟု, ယဿ ဗာလဗလံ ဗလံ;

ဗလဿ ဓမ္မဂုတ္တဿ, ပဋိဝတ္တာ န ဝိဇ္ဇတိ.

“以愚者之力为力者，人谓其力为无力；于为法所护之强者，无有能还报者。”

‘‘တဿေဝ တေန ပါပိယော, ယော ကုဒ္ဓံ ပဋိကုဇ္ဈတိ;

ကုဒ္ဓံ အပ္ပဋိကုဇ္ဈန္တော, သင်္ဂါမံ ဇေတိ ဒုဇ္ဇယံ.

“以怒还怒者，其恶更甚焉；不以怒还怒，能胜难胜战。”

‘‘ဥဘိန္နမတ္ထံ [Pg.224] စရတိ, အတ္တနော စ ပရဿ စ;

ပရံ သင်္ကုပိတံ ဉတွာ, ယော သတော ဥပသမ္မတိ.

“知他人已嗔怒，具念而平息者，彼乃行于自他二者之利。”

‘‘ဥဘိန္နံ တိကိစ္ဆန္တာနံ, အတ္တနော စ ပရဿ စ;

ဇနာ မညန္တိ ဗာလောတိ, ယေ ဓမ္မဿ အကောဝိဒါ’’တိ.

“于自他二者皆疗治者，不善知法之人，思彼为愚。”

‘‘သော ဟိ နာမ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သကံ ပုညဖလံ ဥပဇီဝမာနော ဒေဝါနံ တာဝတိံသာနံ ဣဿရိယာဓိပစ္စံ ရဇ္ဇံ ကာရေန္တော ခန္တိသောရစ္စဿ ဝဏ္ဏဝါဒီ ဘဝိဿတိ. ဣဓ ခေါ တံ, ဘိက္ခဝေ, သောဘေထ ယံ တုမှေ ဧဝံ သွာက္ခာတေ ဓမ္မဝိနယေ ပဗ္ဗဇိတာ သမာနာ ခမာ စ ဘဝေယျာထ သောရတာ စာ’’တိ.

“诸比丘，天帝释依于自身福德果报而活，于忉利天诸天中行使主权与王权，尚且是忍耐与柔和的赞叹者。诸比丘，你们于此善说的法-律中出家，若能具足忍耐与柔和，那才是庄严的。”

၅. သုဘာသိတဇယသုတ္တံ

5. 善说胜经

၂၅၁. သာဝတ္ထိနိဒါနံ. ‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝါသုရသင်္ဂါမော သမုပဗျူဠှော အဟောသိ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဝေပစိတ္တိ အသုရိန္ဒော သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဟောတု, ဒေဝါနမိန္ဒ, သုဘာသိတေန ဇယော’တိ. ‘ဟောတု, ဝေပစိတ္တိ, သုဘာသိတေန ဇယော’တိ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝါ စ အသုရာ စ ပါရိသဇ္ဇေ ဌပေသုံ – ‘ဣမေ နော သုဘာသိတဒုဗ္ဘာသိတံ အာဇာနိဿန္တီ’တိ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဝေပစိတ္တိံ အသုရိန္ဒော သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဘဏ, ဒေဝါနမိန္ဒ, ဂါထ’န္တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဝေပစိတ္တိ အသုရိန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘တုမှေ ခွေတ္ထ, ဝေပစိတ္တိ, ပုဗ္ဗဒေဝါ. ဘဏ, ဝေပစိတ္တိ, ဂါထ’န္တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘိက္ခဝေ, ဝေပစိတ္တိ အသုရိန္ဒော ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

251. 缘于舍卫城(Sāvatthī)。“诸比丘，往昔，诸天与阿修罗之战已然对阵。那时，诸比丘，阿修罗王韦巴吉帝(Vepacitti)对天帝释(Sakka)说：“天帝，愿以善说而得胜。”“韦巴吉帝，愿以善说而得胜。”于是，诸比丘，诸天与阿修罗设立了评判者，心想：“他们将知晓我等的善说与恶说。”那时，诸比丘，阿修罗王韦巴吉帝对天帝释说：“天帝，请诵偈。”这么说后，诸比丘，天帝释对阿修罗王韦巴吉帝说：“韦巴吉帝，在此处，你们才是昔日的诸天。韦巴吉帝，请你先诵偈。”这么说后，诸比丘，阿修罗王韦巴吉帝诵此偈：

‘‘ဘိယျော ဗာလာ ပဘိဇ္ဇေယျုံ, နော စဿ ပဋိသေဓကော;

တသ္မာ ဘုသေန ဒဏ္ဍေန, ဓီရော ဗာလံ နိသေဓယေ’’တိ.

“愚人若无制止者，则会愈加败坏；是故智者应以重罚，制止于彼愚人。”

‘‘ဘာသိတာယ ခေါ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဝေပစိတ္တိနာ အသုရိန္ဒေန ဂါထာယ အသုရာ အနုမောဒိံသု, ဒေဝါ တုဏှီ အဟေသုံ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဝေပစိတ္တိ အသုရိန္ဒော သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဘဏ, ဒေဝါနမိန္ဒ, ဂါထ’န္တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

“诸比丘，当阿修罗王韦巴吉帝诵完此偈，阿修罗众随喜，诸天则默然。那时，诸比丘，阿修罗王韦巴吉帝对天帝释说：“天帝，请诵偈。”这么说后，诸比丘，天帝释诵此偈：

‘‘ဧတဒေဝ အဟံ မညေ, ဗာလဿ ပဋိသေဓနံ;

ပရံ သင်္ကုပိတံ ဉတွာ, ယော သတော ဥပသမ္မတီ’’တိ.

“知他人已嗔，而己能具念寂止，我思量此即是，对愚人之制止。”

‘‘ဘာသိတာယ [Pg.225] ခေါ ပန, ဘိက္ခဝေ, သက္ကေန ဒေဝါနမိန္ဒေန ဂါထာယ, ဒေဝါ အနုမောဒိံသု, အသုရာ တုဏှီ အဟေသုံ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဝေပစိတ္တိံ အသုရိန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဘဏ, ဝေပစိတ္တိ, ဂါထ’န္တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘိက္ခဝေ, ဝေပစိတ္တိ အသုရိန္ဒော ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

“诸比丘，当天帝释诵完此偈，诸天随喜，阿修罗众则默然。那时，诸比丘，天帝释对阿修罗王韦巴吉帝说：“韦巴吉帝，请诵偈。”这么说后，诸比丘，阿修罗王韦巴吉帝诵此偈：

‘‘ဧတဒေဝ တိတိက္ခာယ, ဝဇ္ဇံ ပဿာမိ ဝါသဝ;

ယဒါ နံ မညတိ ဗာလော, ဘယာ မျာယံ တိတိက္ခတိ;

အဇ္ဈာရုဟတိ ဒုမ္မေဓော, ဂေါဝ ဘိယျော ပလာယိန’’န္တိ.

“天主，于忍耐中，我仅见此过失：当愚者认为：‘此人因畏惧我而忍耐’，彼愚痴者便会更加欺凌，如同牛对逃跑者更加压迫。”

‘‘ဘာသိတာယ ခေါ ပန, ဘိက္ခဝေ, ဝေပစိတ္တိနာ အသုရိန္ဒေန ဂါထာယ အသုရာ အနုမောဒိံသု, ဒေဝါ တုဏှီ အဟေသုံ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဝေပစိတ္တိ အသုရိန္ဒော သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဘဏ, ဒေဝါနမိန္ဒ, ဂါထ’န္တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

“诸比丘，当阿修罗王韦巴吉帝说此偈时，诸阿修罗随喜，诸天则默然。其后，诸比丘，阿修罗王韦巴吉帝对天帝释说：‘天帝，请说偈。’诸比丘，如是说后，天帝释说了此等偈颂：”

‘‘ကာမံ မညတု ဝါ မာ ဝါ, ဘယာ မျာယံ တိတိက္ခတိ;

သဒတ္ထပရမာ အတ္ထာ, ခန္တျာ ဘိယျော န ဝိဇ္ဇတိ.

“‘此人因畏惧我而忍耐’，任其作此想或不作此想。为自身之最上利益，无有能胜于忍耐者。

‘‘ယော ဟဝေ ဗလဝါ သန္တော, ဒုဗ္ဗလဿ တိတိက္ခတိ;

တမာဟု ပရမံ ခန္တိံ, နိစ္စံ ခမတိ ဒုဗ္ဗလော.

“诚然，有大力者能忍于弱者，贤者称此为最上之忍；至于弱者，则恒常忍耐。

‘‘အဗလံ တံ ဗလံ အာဟု, ယဿ ဗာလဗလံ ဗလံ;

ဗလဿ ဓမ္မဂုတ္တဿ, ပဋိဝတ္တာ န ဝိဇ္ဇတိ.

“人言愚者所有之力，实为非力；于护法之有力者，无有能敌对者。

‘‘တဿေဝ တေန ပါပိယော, ယော ကုဒ္ဓံ ပဋိကုဇ္ဈတိ;

ကုဒ္ဓံ အပ္ပဋိကုဇ္ဈန္တော, သင်္ဂါမံ ဇေတိ ဒုဇ္ဇယံ.

“以怒还怒者，其恶更甚焉；于忿怒者不还以怒，则能胜难胜之战。

‘‘ဥဘိန္နမတ္ထံ စရတိ, အတ္တနော စ ပရဿ စ;

ပရံ သင်္ကုပိတံ ဉတွာ, ယော သတော ဥပသမ္မတိ.

“知他方已怒，乃具念寂止，彼为自他二者行其利。

‘‘ဥဘိန္နံ တိကိစ္ဆန္တာနံ, အတ္တနော စ ပရဿ စ;

ဇနာ မညန္တိ ဗာလောတိ, ယေ ဓမ္မဿ အကောဝိဒါ’’တိ.

“于法不善巧之人，认为疗治自他二者之人是愚者。”

‘‘ဘာသိတာသု ခေါ ပန, ဘိက္ခဝေ, သက္ကေန ဒေဝါနမိန္ဒေန ဂါထာသု, ဒေဝါ အနုမောဒိံသု, အသုရာ တုဏှီ အဟေသုံ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝါနဉ္စ အသုရာနဉ္စ ပါရိသဇ္ဇာ ဧတဒဝေါစုံ – ‘ဘာသိတာ ခေါ ဝေပစိတ္တိနာ အသုရိန္ဒေန ဂါထာယော. တာ စ ခေါ သဒဏ္ဍာဝစရာ သသတ္ထာဝစရာ, ဣတိ ဘဏ္ဍနံ ဣတိ [Pg.226] ဝိဂ္ဂဟော ဣတိ ကလဟော. ဘာသိတာ ခေါ သက္ကေန ဒေဝါနမိန္ဒေန ဂါထာယော. တာ စ ခေါ အဒဏ္ဍာဝစရာ အသတ္ထာဝစရာ, ဣတိ အဘဏ္ဍနံ ဣတိ အဝိဂ္ဂဟော ဣတိ အကလဟော. သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ သုဘာသိတေန ဇယော’တိ. ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ သုဘာသိတေန ဇယော အဟောသီ’’တိ.

“诸比丘，当天帝释说完此等偈颂后，诸天随喜，诸阿修罗则默然。其后，诸比丘，诸天与诸阿修罗之与会众说了这番话：‘阿修罗王韦巴吉帝所说的偈颂，与杖罚、刀剑相关，故有争吵、争斗、冲突。天帝释所说的偈颂，与杖罚、刀剑无关，故无争吵、无争斗、无冲突。天帝释以善说而胜利。’诸比丘，天帝释就这样以善说获得了胜利。”

၆. ကုလာဝကသုတ္တံ

6. 鸟巢经

၂၅၂. သာဝတ္ထိယံ. ‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝါသုရသင်္ဂါမော သမုပဗျူဠှော အဟောသိ. တသ္မိံ ခေါ ပန, ဘိက္ခဝေ, သင်္ဂါမေ အသုရာ ဇိနိံသု, ဒေဝါ ပရာဇိနိံသု. ပရာဇိတာ စ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝါ အပါယံသွေဝ ဥတ္တရေနမုခါ, အဘိယံသွေဝ နေ အသုရာ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော မာတလိ သင်္ဂါဟကံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

252. 在舍卫城。比丘们，过去曾有一次天神与阿修罗列阵交战。比丘们，在那场战争中，阿修罗获胜，天神战败。比丘们，战败的天神朝北逃跑，阿修罗则紧追不舍。于是，比丘们，天帝释以偈颂对御者摩多利(Mātali)说：

‘‘ကုလာဝကာ မာတလိ သိမ္ဗလိသ္မိံ,ဤသာမုခေန ပရိဝဇ္ဇယဿု;

ကာမံ စဇာမ အသုရေသု ပါဏံ,မာယိမေ ဒိဇာ ဝိကုလာဝကာ အဟေသု’’န္တိ.

“摩多利，丝绵树(simbali)上有鸟巢，请用车辕绕开。我等宁于阿修罗中舍弃生命，也不要让这些鸟儿失去巢穴。”

‘‘‘ဧဝံ ဘဒ္ဒန္တဝါ’တိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာတလိ သင်္ဂါဟကော သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ ပဋိဿုတွာ သဟဿယုတ္တံ အာဇညရထံ ပစ္စုဒါဝတ္တေသိ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အသုရာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘ပစ္စုဒါဝတ္တော ခေါ ဒါနိ သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ သဟဿယုတ္တော အာဇညရထော. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ဒေဝါ အသုရေဟိ သင်္ဂါမေဿန္တီတိ ဘီတာ အသုရပုရမေဝ ပါဝိသိံသု. ဣတိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ ဓမ္မေန ဇယော အဟောသီ’’’တိ.

“好的，主公。”比丘们，御者摩多利应诺天帝释后，便调转了那辆千马所系的骏马战车。于是，比丘们，阿修罗们心想：“现在天帝释的千马所系的骏马战车调头了。天神们肯定要再次与阿修罗们交战了。”他们因害怕而进入了阿修罗城。比丘们，就这样，天帝释以法获得了胜利。

၇. နဒုဗ္ဘိယသုတ္တံ

7. 不加害经

၂၅၃. သာဝတ္ထိယံ. ‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘ယောပိ မေ အဿ သုပစ္စတ္ထိကော တဿပါဟံ န ဒုဗ္ဘေယျ’န္တိ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဝေပစိတ္တိ အသုရိန္ဒော သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ ယေန သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော တေနုပသင်္ကမိ. အဒ္ဒသာ [Pg.227] ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဝေပစိတ္တိံ အသုရိန္ဒံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ. ဒိသွာန ဝေပစိတ္တိံ အသုရိန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘တိဋ္ဌ, ဝေပစိတ္တိ, ဂဟိတောသီ’’’တိ.

253. 在舍卫城。比丘们，过去，天帝释在独处静坐时，心中生起了这样的思惟：“即使是对我最大的敌人，我也不应加害。”于是，比丘们，阿修罗王韦巴吉帝(Vepacitti)以心了知天帝释心中的思惟，便去到天帝释那里。比丘们，天帝释远远地看见阿修罗王韦巴吉帝走来。看见阿修罗王韦巴吉帝后，对他说了这番话：“站住，韦巴吉帝，你被抓住了！”

‘‘ယဒေဝ တေ, မာရိသ, ပုဗ္ဗေ စိတ္တံ, တဒေဝ တွံ မာ ပဇဟာသီ’’တိ.

“贤友，你先前是怎样的心，就不要舍弃那样的心。”

‘‘သပဿု စ မေ, ဝေပစိတ္တိ, အဒုဗ္ဘာယာ’’တိ.

“韦巴吉帝，请向我发誓，绝不加害。”

‘‘ယံ မုသာ ဘဏတော ပါပံ, ယံ ပါပံ အရိယူပဝါဒိနော;

မိတ္တဒ္ဒုနော စ ယံ ပါပံ, ယံ ပါပံ အကတညုနော;

တမေဝ ပါပံ ဖုသတု, ယော တေ ဒုဗ္ဘေ သုဇမ္ပတီ’’တိ.

“说谎者的恶业，诽谤圣者的恶业，背叛朋友的恶业，以及忘恩负义者的恶业——须阇之主(Sujampati)啊，愿那伤害你的人，承受这同样的恶业。”

၈. ဝေရောစနအသုရိန္ဒသုတ္တံ

8. 韦罗者那阿修罗王经

၂၅၄. သာဝတ္ထိယံ ဇေတဝနေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ ဒိဝါဝိဟာရဂတော ဟောတိ ပဋိသလ္လီနော. အထ ခေါ သက္ကော စ ဒေဝါနမိန္ဒော ဝေရောစနော စ အသုရိန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ပစ္စေကံ ဒွါရဗာဟံ နိဿာယ အဋ္ဌံသု. အထ ခေါ ဝေရောစနော အသုရိန္ဒော ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

254. 在舍卫城(Sāvatthī)的祇陀林。当时，世尊于日间独处静坐。于是，天帝释(Sakko)与韦罗者那(Verocana)阿修罗王来到世尊之处，抵达后，各倚着一边的门柱站立。那时，韦罗者那阿修罗王在世尊面前诵此偈颂：

‘‘ဝါယမေထေဝ ပုရိသော, ယာဝ အတ္ထဿ နိပ္ဖဒါ;

နိပ္ဖန္နသောဘနော အတ္ထော, ဝေရောစနဝစော ဣဒ’’န္တိ.

“人应努力不懈，直至目标达成；目标达成是美好的，此是韦罗者那之言。”

‘‘ဝါယမေထေဝ ပုရိသော, ယာဝ အတ္ထဿ နိပ္ဖဒါ;

နိပ္ဖန္နသောဘနော အတ္ထော, ခန္တျာ ဘိယျော န ဝိဇ္ဇတီ’’တိ.

“人应努力不懈，直至目标达成；目标达成是美好的，但没有什么比忍耐更殊胜。此是帝释之言。”

‘‘သဗ္ဗေ သတ္တာ အတ္ထဇာတာ, တတ္ထ တတ္ထ ယထာရဟံ;

သံယောဂပရမာ တွေဝ, သမ္ဘောဂါ သဗ္ဗပါဏိနံ;

နိပ္ဖန္နသောဘနော အတ္ထော, ဝေရောစနဝစော ဣဒ’’န္တိ.

“一切有情皆有其事，于此于彼各尽其分；一切生灵所有资具，以善加调合为最上。目标达成是美好的，此是韦罗者那之言。”

‘‘သဗ္ဗေ သတ္တာ အတ္ထဇာတာ, တတ္ထ တတ္ထ ယထာရဟံ;

သံယောဂပရမာ တွေဝ, သမ္ဘောဂါ သဗ္ဗပါဏိနံ;

နိပ္ဖန္နသောဘနော အတ္ထော, ခန္တျာ ဘိယျော န ဝိဇ္ဇတီ’’တိ.

“一切有情皆有其事，于此于彼各尽其分；一切生灵所有资具，以善加调合为最上。目标达成是美好的，但没有什么比忍耐更殊胜。此是帝释之言。”

၉. အရညာယတနဣသိသုတ္တံ

9. 林野处仙人经

၂၅၅. သာဝတ္ထိယံ[Pg.228]. ‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဘိက္ခဝေ, သမ္ဗဟုလာ ဣသယော သီလဝန္တော ကလျာဏဓမ္မာ အရညာယတနေ ပဏ္ဏကုဋီသု သမ္မန္တိ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော စ ဒေဝါနမိန္ဒော ဝေပစိတ္တိ စ အသုရိန္ဒော ယေန တေ ဣသယော သီလဝန္တော ကလျာဏဓမ္မာ တေနုပသင်္ကမိံသု. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဝေပစိတ္တိ အသုရိန္ဒော ပဋလိယော ဥပါဟနာ အာရောဟိတွာ ခဂ္ဂံ ဩလဂ္ဂေတွာ ဆတ္တေန ဓာရိယမာနေန အဂ္ဂဒွါရေန အဿမံ ပဝိသိတွာ တေ ဣသယော သီလဝန္တေ ကလျာဏဓမ္မေ အပဗျာမတော ကရိတွာ အတိက္ကမိ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ပဋလိယော ဥပါဟနာ ဩရောဟိတွာ ခဂ္ဂံ အညေသံ ဒတွာ ဆတ္တံ အပနာမေတွာ ဒွါရေနေဝ အဿမံ ပဝိသိတွာ တေ ဣသယော သီလဝန္တေ ကလျာဏဓမ္မေ အနုဝါတံ ပဉ္ဇလိကော နမဿမာနော အဋ္ဌာသိ’’. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တေ ဣသယော သီလဝန္တော ကလျာဏဓမ္မာ သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိံသု –

255. 于舍卫城。“诸比丘，往昔，有众多具戒、善法的仙人，安住于林野道场的叶孤邸中。其时，诸比丘，天帝释与阿修罗王韦巴吉帝(Vepacitti)往诣彼等具戒、善法的仙人之处。于是，诸比丘，阿修罗王韦巴吉帝穿着多层的鞋履，佩着剑，由人持着伞盖，从正门进入净修林，对彼等具戒、善法的仙人未表敬意而走过。其时，诸比丘，天帝释脱下多层的鞋履，将剑交给他人，收起伞盖，仅从门口进入净修林，在下风处，合掌礼敬彼等具戒、善法的仙人而站立。”于是，诸比丘，彼等具戒、善法的仙人以偈颂对天帝释说：——

‘‘ဂန္ဓော ဣသီနံ စိရဒိက္ခိတာနံ,ကာယာ စုတော ဂစ္ဆတိ မာလုတေန;

ဣတော ပဋိက္ကမ္မ သဟဿနေတ္တ,ဂန္ဓော ဣသီနံ အသုစိ ဒေဝရာဇာ’’တိ.

“千眼者，长久善持净行仙人之气味，从身散发，随风飘散；请从此退去，天王，仙人之气味不净。”

‘‘ဂန္ဓော ဣသီနံ စိရဒိက္ခိတာနံ,ကာယာ စုတော ဂစ္ဆတု မာလုတေန,သုစိတြပုပ္ဖံ သိရသ္မိံဝ မာလံ;

ဂန္ဓံ ဧတံ ပဋိကင်္ခါမ ဘန္တေ,န ဟေတ္ထ ဒေဝါ ပဋိကူလသညိနော’’တိ.

“尊者们，愿长久善持净行仙人之气味，从身散发，随风飘散。我等希求此气味，犹如头顶上极妙庄严之花鬘。诸天于此不生厌恶想。”

၁၀. သမုဒ္ဒကသုတ္တံ

10. 海滨经

၂၅၆. သာဝတ္ထိယံ. ‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဘိက္ခဝေ, သမ္ဗဟုလာ ဣသယော သီလဝန္တော ကလျာဏဓမ္မာ သမုဒ္ဒတီရေ ပဏ္ဏကုဋီသု သမ္မန္တိ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဒေဝါသုရသင်္ဂါမော သမုပဗျူဠှော အဟောသိ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တေသံ ဣသီနံ သီလဝန္တာနံ ကလျာဏဓမ္မာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘ဓမ္မိကာ ခေါ ဒေဝါ, အဓမ္မိကာ အသုရာ. သိယာပိ နော အသုရတော ဘယံ. ယံနူန မယံ သမ္ဗရံ အသုရိန္ဒံ ဥပသင်္ကမိတွာ [Pg.229] အဘယဒက္ခိဏံ ယာစေယျာမာ’’’တိ. ‘‘အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တေ ဣသယော သီလဝန္တော ကလျာဏဓမ္မာ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ, ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ ဧဝမေဝ – သမုဒ္ဒတီရေ ပဏ္ဏကုဋီသု အန္တရဟိတာ သမ္ဗရဿ အသုရိန္ဒဿ သမ္မုခေ ပါတုရဟေသုံ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တေ ဣသယော သီလဝန္တော ကလျာဏဓမ္မာ သမ္ဗရံ အသုရိန္ဒံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိံသု –

256. 在舍卫城（Sāvatthī）。“诸比丘，往昔，有众多具戒、具善法的仙人，于海滨叶孤邸中安住。其时，天神与阿修罗之战正集结对峙。于是，诸比丘，彼等具戒、具善法的仙人作是念：‘天神如法，阿修罗不如法，我等或有来自阿修罗的怖畏。我等何不前往阿修罗王三跋罗（Sambara）处，乞求无畏施呢？’”“于是，诸比丘，彼等具戒、具善法的仙人，譬如力士伸屈臂、屈伸臂，如是于海滨叶孤邸中隐没，现于阿修罗王三跋罗面前。于是，诸比丘，彼等具戒、具善法的仙人，以偈颂对阿修罗王三跋罗说：”

‘‘ဣသယော သမ္ဗရံ ပတ္တာ, ယာစန္တိ အဘယဒက္ခိဏံ;

ကာမံကရော ဟိ တေ ဒါတုံ, ဘယဿ အဘယဿ ဝါ’’တိ.

“仙人抵达三跋罗前，乞求无畏施；汝实能随意施予，或施怖畏，或施无畏。”

‘‘ဣသီနံ အဘယံ နတ္ထိ, ဒုဋ္ဌာနံ သက္ကသေဝိနံ;

အဘယံ ယာစမာနာနံ, ဘယမေဝ ဒဒါမိ ဝေါ’’တိ.

“于奉事帝释、心怀敌意之仙人，实无无畏可施；汝等乞求无畏，我唯施汝等怖畏。”

‘‘အဘယံ ယာစမာနာနံ, ဘယမေဝ ဒဒါသိ နော;

ပဋိဂ္ဂဏှာမ တေ ဧတံ, အက္ခယံ ဟောတု တေ ဘယံ.

“我等乞求无畏，汝却唯施我等怖畏；我等领受汝此怖畏，愿汝之怖畏无尽。”

‘‘ယာဒိသံ ဝပတေ ဗီဇံ, တာဒိသံ ဟရတေ ဖလံ;

ကလျာဏကာရီ ကလျာဏံ, ပါပကာရီ စ ပါပကံ;

ပဝုတ္တံ တာတ တေ ဗီဇံ, ဖလံ ပစ္စနုဘောဿသီ’’တိ.

“播种何等之种子，即收获何等之果实；行善者得善果，行恶者得恶果。阁下，汝已播下种子，必将亲受其果报。”

‘‘အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, တေ ဣသယော သီလဝန္တော ကလျာဏဓမ္မာ သမ္ဗရံ အသုရိန္ဒံ အဘိသပိတွာ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ, ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ ဧဝမေဝ – သမ္ဗရဿ အသုရိန္ဒဿ သမ္မုခေ အန္တရဟိတာ သမုဒ္ဒတီရေ ပဏ္ဏကုဋီသု ပါတုရဟေသုံ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သမ္ဗရော အသုရိန္ဒော တေဟိ ဣသီဟိ သီလဝန္တေဟိ ကလျာဏဓမ္မေဟိ အဘိသပိတော ရတ္တိယာ သုဒံ တိက္ခတ္တုံ ဥဗ္ဗိဇ္ဇီ’’တိ.

“诸比丘，那时，彼等具戒、具善法之仙人诅咒了阿修罗王桑跋罗(Sambara)后——譬如，强壮之人伸出已屈之臂，或屈回已伸之臂，正是这样——他们在阿修罗王桑跋罗的面前消失，出现在海滨的叶孤邸中。诸比丘，那时，阿修罗王桑跋罗被彼等具戒、具善法之仙人诅咒后，于夜间惊惧了三次。”

ပဌမော ဝဂ္ဂေါ.

第一品终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

သုဝီရံ သုသီမဉ္စေဝ, ဓဇဂ္ဂံ ဝေပစိတ္တိနော;

သုဘာသိတံ ဇယဉ္စေဝ, ကုလာဝကံ နဒုဗ္ဘိယံ;

ဝေရောစန အသုရိန္ဒော, ဣသယော အရညကဉ္စေဝ;

ဣသယော စ သမုဒ္ဒကာတိ.

善勇、苏西玛、旗顶、韦巴吉帝、善说胜利、鸟巢、不应欺、毗卢遮那(Verocana)阿修罗王、林野仙人，以及海滨仙人。

၂. ဒုတိယဝဂ္ဂေါ

2. 第二品

၁. ဝတပဒသုတ္တံ

1. 誓句经

၂၅၇. သာဝတ္ထိယံ[Pg.230]. ‘‘သက္ကဿ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝါနမိန္ဒဿ ပုဗ္ဗေ မနုဿဘူတဿ သတ္တ ဝတပဒါနိ သမတ္တာနိ သမာဒိန္နာနိ အဟေသုံ, ယေသံ သမာဒိန္နတ္တာ သက္ကော သက္ကတ္တံ အဇ္ဈဂါ. ကတမာနိ သတ္တ ဝတပဒါနိ? ယာဝဇီဝံ မာတာပေတ္တိဘရော အဿံ, ယာဝဇီဝံ ကုလေ ဇေဋ္ဌာပစာယီ အဿံ, ယာဝဇီဝံ သဏှဝါစော အဿံ, ယာဝဇီဝံ အပိသုဏဝါစော အဿံ, ယာဝဇီဝံ ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စေတသာ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသေယျံ မုတ္တစာဂေါ ပယတပါဏိ ဝေါဿဂ္ဂရတော ယာစယောဂေါ ဒါနသံဝိဘာဂရတော, ယာဝဇီဝံ သစ္စဝါစော အဿံ, ယာဝဇီဝံ အက္ကောဓနော အဿံ – သစေပိ မေ ကောဓော ဥပ္ပဇ္ဇေယျ, ခိပ္ပမေဝ နံ ပဋိဝိနေယျ’’န္တိ. ‘‘သက္ကဿ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝါနမိန္ဒဿ ပုဗ္ဗေ မနုဿဘူတဿ ဣမာနိ သတ္တ ဝတပဒါနိ သမတ္တာနိ သမာဒိန္နာနိ အဟေသုံ, ယေသံ သမာဒိန္နတ္တာ သက္ကော သက္ကတ္တံ အဇ္ဈဂါ’’တိ.

257. 于舍卫城(Sāvatthī)。“诸比丘，天主帝释(Sakka)往昔为人时，曾圆满受持七项誓句，因受持此七项，帝释得证帝释之位。是哪七项誓句呢？‘我当终生奉养父母；我当终生于族中恭敬长者；我当终生言语柔和；我当终生不作离间语；我当终生以离垢、离悭吝之心住于家中，乐于施舍，伸手布施，喜好舍离，堪于被求，乐于布施分享；我当终生说真实语；我当终生无有嗔恚——即便我生起嗔恚，亦当速速将其调伏。’诸比丘，天主帝释往昔为人时，曾圆满受持此七项誓句，因受持此七项，帝释得证帝释之位。”

‘‘မာတာပေတ္တိဘရံ ဇန္တုံ, ကုလေ ဇေဋ္ဌာပစာယိနံ;

သဏှံ သခိလသမ္ဘာသံ, ပေသုဏေယျပ္ပဟာယိနံ.

“奉养父母、于族中恭敬长者、言语柔和亲切、舍离离间语之人，

‘‘မစ္ဆေရဝိနယေ ယုတ္တံ, သစ္စံ ကောဓာဘိဘုံ နရံ;

တံ ဝေ ဒေဝါ တာဝတိံသာ, အာဟု သပ္ပုရိသော ဣတီ’’တိ.

致力于调伏悭吝、说真实语、降伏嗔怒，忉利天(Tāvatiṃsā)诸天称此人为“善人”。’

၂. သက္ကနာမသုတ္တံ

2. 帝释名经

၂၅၈. သာဝတ္ထိယံ ဇေတဝနေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သက္ကော, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝါနမိန္ဒော ပုဗ္ဗေ မနုဿဘူတော သမာနော မဃော နာမ မာဏဝေါ အဟောသိ, တသ္မာ မဃဝါတိ ဝုစ္စတိ.

258. 于舍卫城(Sāvatthī)祇陀林(Jetavana)。尔时，世尊对比丘们说：“诸比丘，天帝释过去为人时，曾是名为摩伽(Magha)的青年，是故被称为“摩伽婆”(Maghavā)。”

‘‘သက္ကော, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝါနမိန္ဒော ပုဗ္ဗေ မနုဿဘူတော သမာနော ပုရေ ဒါနံ အဒါသိ, တသ္မာ ပုရိန္ဒဒေါတိ ဝုစ္စတိ.

“诸比丘，天帝释过去为人时，率先布施，是故被称为“布林陀陀”(Purindada)。”

‘‘သက္ကော, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝါနမိန္ဒော ပုဗ္ဗေ မနုဿဘူတော သမာနော သက္ကစ္စံ ဒါနံ အဒါသိ, တသ္မာ သက္ကောတိ ဝုစ္စတိ.

“诸比丘，天帝释过去为人时，恭敬地布施，是故被称为“帝释”(Sakka)。”

‘‘သက္ကော[Pg.231], ဘိက္ခဝေ, ဒေဝါနမိန္ဒော ပုဗ္ဗေ မနုဿဘူတော သမာနော အာဝသထံ အဒါသိ, တသ္မာ ဝါသဝေါတိ ဝုစ္စတိ.

“诸比丘，天帝释过去为人时，布施房舍，是故被称为“婆娑婆”(Vāsava)。”

‘‘သက္ကော, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝါနမိန္ဒော သဟဿမ္ပိ အတ္ထာနံ မုဟုတ္တေန စိန္တေတိ, တသ္မာ သဟဿက္ခောတိ ဝုစ္စတိ.

“诸比丘，天帝释能于刹那间思量千事，是故被称为“千眼”(Sahassakkha)。”

‘‘သက္ကဿ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝါနမိန္ဒဿ သုဇာ နာမ အသုရကညာ ပဇာပတိ, တသ္မာ သုဇမ္ပတီတိ ဝုစ္စတိ.

“诸比丘，天帝释有妻，为阿修罗女，名曰苏阇(Sujā)，是故被称为“苏阇之夫”(Sujampati)。”

‘‘သက္ကော, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝါနမိန္ဒော ဒေဝါနံ တာဝတိံသာနံ ဣဿရိယာဓိပစ္စံ ရဇ္ဇံ ကာရေတိ, တသ္မာ ဒေဝါနမိန္ဒောတိ ဝုစ္စတိ.

“诸比丘，天帝释于三十三天诸天中行使主权与王权，是故被称为“诸天之主”(Devānaminda)。”

‘‘သက္ကဿ, ဘိက္ခဝေ ဒေဝါနမိန္ဒဿ ပုဗ္ဗေ မနုဿဘူတဿ သတ္တ ဝတပဒါနိ သမတ္တာနိ သမာဒိန္နာနိ အဟေသုံ, ယေသံ သမာဒိန္နတ္တာ သက္ကော သက္ကတ္တံ အဇ္ဈဂါ. ကတမာနိ သတ္တ ဝတပဒါနိ? ယာဝဇီဝံ မာတာပေတ္တိဘရော အဿံ, ယာဝဇီဝံ ကုလေ ဇေဋ္ဌာပစာယီ အဿံ, ယာဝဇီဝံ သဏှဝါစော အဿံ, ယာဝဇီဝံ အပိသုဏဝါစော အဿံ, ယာဝဇီဝံ ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စေတသာ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသေယျံ မုတ္တစာဂေါ ပယတပါဏိ ဝေါဿဂ္ဂရတော ယာစယောဂေါ ဒါနသံဝိဘာဂရတော, ယာဝဇီဝံ သစ္စဝါစော အဿံ, ယာဝဇီဝံ အက္ကောဓနော အဿံ – သစေပိ မေ ကောဓော ဥပ္ပဇ္ဇေယျ, ခိပ္ပမေဝ နံ ပဋိဝိနေယျ’’န္တိ. ‘‘သက္ကဿ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝါနမိန္ဒဿ ပုဗ္ဗေ မနုဿဘူတဿ ဣမာနိ သတ္တ ဝတပဒါနိ သမတ္တာနိ သမာဒိန္နာနိ အဟေသုံ, ယေသံ သမာဒိန္နတ္တာ သက္ကော သက္ကတ္တံ အဇ္ဈဂါ’’တိ.

“诸比丘，天帝释过去为人时，曾圆满受持七条誓愿，因受持此等誓愿，帝释才得证帝释之位。是哪七条誓愿呢？终生供养父母；终生尊敬族中长者；终生言语柔和；终生不说离间语；终生以远离垢秽与悭吝之心住于家中，慷慨布施，手常清净，乐于施舍，堪受祈求，乐于布施与分享；终生说实语；终生不嗔怒——即使生起嗔怒，亦迅速断除之。”“诸比丘，天帝释过去为人时，正是因为圆满地受持了这七条誓愿，才得证帝释之位。”

‘‘မာတာပေတ္တိဘရံ ဇန္တုံ, ကုလေ ဇေဋ္ဌာပစာယိနံ;

သဏှံ သခိလသမ္ဘာသံ, ပေသုဏေယျပ္ပဟာယိနံ.

“奉养父母者，于家族中尊敬长者，言语柔和，舍离两舌；

‘‘မစ္ဆေရဝိနယေ ယုတ္တံ, သစ္စံ ကောဓာဘိဘုံ နရံ;

တံ ဝေ ဒေဝါ တာဝတိံသာ, အာဟု သပ္ပုရိသော ဣတီ’’တိ.

致力于调伏悭吝，说真实语，降伏嗔怒之人，忉利天诸天，实称彼为“善人”。’

၃. မဟာလိသုတ္တံ

3. 摩诃离经

၂၅၉. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ. အထ ခေါ မဟာလိ လိစ္ဆဝီ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ မဟာလိ လိစ္ဆဝီ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

259. 如是我闻。一时，世尊住毗舍离大林之重阁讲堂。尔时，离车人摩诃离，诣世尊所。诣已，礼敬世尊，退坐一面。坐于一面已，离车人摩诃离白世尊言：

‘‘ဒိဋ္ဌော ခေါ[Pg.232], ဘန္တေ, ဘဂဝတာ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော’’တိ?

“尊者，世尊可曾见过诸天之主帝释？”

‘‘ဒိဋ္ဌော ခေါ မေ, မဟာလိ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော’’တိ.

“摩诃离，我确实见过诸天之主帝释。”

‘‘သော ဟိ နူန, ဘန္တေ, သက္ကပတိရူပကော ဘဝိဿတိ. ဒုဒ္ဒသော ဟိ, ဘန္တေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော’’တိ.

“尊者，那想必是帝释的肖似者。尊者，诸天之主帝释实为难见。”

‘‘သက္ကဉ္စ ခွာဟံ, မဟာလိ, ပဇာနာမိ သက္ကကရဏေ စ ဓမ္မေ, ယေသံ ဓမ္မာနံ သမာဒိန္နတ္တာ သက္ကော သက္ကတ္တံ အဇ္ဈဂါ, တဉ္စ ပဇာနာမိ.

“摩诃离，我既了知帝释，亦了知成就帝释之法。帝释乃因受持此等法而得帝释之位，彼法我亦了知。

‘‘သက္ကော, မဟာလိ, ဒေဝါနမိန္ဒော ပုဗ္ဗေ မနုဿဘူတော သမာနော မဃော နာမ မာဏဝေါ အဟောသိ, တသ္မာ မဃဝါတိ ဝုစ္စတိ.

摩诃离，诸天之主帝释往昔为人时，曾是名为摩伽的青年，是故被称为“摩伽婆”。

‘‘သက္ကော, မဟာလိ, ဒေဝါနမိန္ဒော ပုဗ္ဗေ မနုဿဘူတော သမာနော သက္ကစ္စံ ဒါနံ အဒါသိ, တသ္မာ သက္ကောတိ ဝုစ္စတိ.

摩诃离，诸天之主帝释往昔为人时，恭敬行布施，是故被称为“帝释”。

‘‘သက္ကော, မဟာလိ, ဒေဝါနမိန္ဒော ပုဗ္ဗေ မနုဿဘူတော သမာနော ပုရေ ဒါနံ အဒါသိ, တသ္မာ ပုရိန္ဒဒေါတိ ဝုစ္စတိ.

摩诃离，诸天之主帝释往昔为人时，率先行布施，是故被称为“富兰陀罗”。

‘‘သက္ကော, မဟာလိ, ဒေဝါနမိန္ဒော ပုဗ္ဗေ မနုဿဘူတော သမာနော အာဝသထံ အဒါသိ, တသ္မာ ဝါသဝေါတိ ဝုစ္စတိ.

摩诃离，诸天之主帝释往昔为人时，布施房舍，是故被称为“婆娑婆”。

‘‘သက္ကော, မဟာလိ, ဒေဝါနမိန္ဒော သဟဿမ္ပိ အတ္ထာနံ မုဟုတ္တေန စိန္တေတိ, တသ္မာ သဟဿက္ခောတိ ဝုစ္စတိ.

摩诃离，诸天之主帝释能于一瞬间思量千事，是故被称为“千眼者”。

‘‘သက္ကဿ, မဟာလိ, ဒေဝါနမိန္ဒဿ သုဇာ နာမ အသုရကညာ ပဇာပတိ, တသ္မာ သုဇမ္ပတီတိ ဝုစ္စတိ.

摩诃离，诸天之主帝释之妻乃名为须阇的阿修罗女，是故被称为“须阇之夫”。

‘‘သက္ကော, မဟာလိ, ဒေဝါနမိန္ဒော ဒေဝါနံ တာဝတိံသာနံ ဣဿရိယာဓိပစ္စံ ရဇ္ဇံ ကာရေတိ, တသ္မာ ဒေဝါနမိန္ဒောတိ ဝုစ္စတိ.

摩诃离，诸天之主帝释于忉利天诸天中，行使主权与统治，是故被称为“诸天之主”。’

‘‘သက္ကဿ, မဟာလိ, ဒေဝါနမိန္ဒဿ ပုဗ္ဗေ မနုဿဘူတဿ သတ္တ ဝတပဒါနိ သမတ္တာနိ သမာဒိန္နာနိ အဟေသုံ, ယေသံ သမာဒိန္နတ္တာ သက္ကော သက္ကတ္တံ အဇ္ဈဂါ. ကတမာနိ သတ္တ ဝတပဒါနိ? ယာဝဇီဝံ မာတာပေတ္တိဘရော အဿံ, ယာဝဇီဝံ ကုလေ ဇေဋ္ဌာပစာယီ အဿံ, ယာဝဇီဝံ သဏှဝါစော အဿံ, ယာဝဇီဝံ အပိသုဏဝါစော အဿံ, ယာဝဇီဝံ ဝိဂတမလမစ္ဆေရေန စေတသာ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသေယျံ မုတ္တစာဂေါ ပယတပါဏိ ဝေါဿဂ္ဂရတော ယာစယောဂေါ ဒါနသံဝိဘာဂရတော, ယာဝဇီဝံ သစ္စဝါစော အဿံ, ယာဝဇီဝံ အက္ကောဓနော အဿံ – သစေပိ မေ ကောဓော ဥပ္ပဇေယျ, ခိပ္ပမေဝ နံ ပဋိဝိနေယျ’’န္တိ. ‘‘သက္ကဿ, မဟာလိ, ဒေဝါနမိန္ဒဿ ပုဗ္ဗေ မနုဿဘူတဿ ဣမာနိ [Pg.233] သတ္တ ဝတပဒါနိ သမတ္တာနိ သမာဒိန္နာနိ အဟေသုံ, ယေသံ သမာဒိန္နတ္တာ သက္ကော သက္ကတ္တံ အဇ္ဈဂါ’’တိ.

“摩诃离，天帝释过去为人时，圆满受持了七项誓愿，因受持此等誓愿，帝释获得了帝释之位。是哪七项誓愿呢？‘愿我终生奉养父母。愿我终生尊敬家中长者。愿我终生言语柔和。愿我终生不说离间语。愿我终生以无秽、无悭之心住于家中，乐于舍施，净手好施，喜好施舍，有求必应，乐于分享布施。愿我终生言语真实。愿我终生无有嗔怒——即便我生起嗔怒，亦能迅速将其调伏。’摩诃离，天帝释过去为人时，圆满受持了这七项誓愿，因受持此等誓愿，帝释获得了帝释之位。”

‘‘မာတာပေတ္တိဘရံ ဇန္တုံ, ကုလေ ဇေဋ္ဌာပစာယိနံ;

သဏှံ သခိလသမ္ဘာသံ, ပေသုဏေယျပ္ပဟာယိနံ.

“奉养父母者，于家中敬长者，言语柔和亲切，舍离离间之语，

‘‘မစ္ဆေရဝိနယေ ယုတ္တံ, သစ္စံ ကောဓာဘိဘုံ နရံ;

တံ ဝေ ဒေဝါ တာဝတိံသာ, အာဟု သပ္ပုရိသော ဣတီ’’တိ.

“勤于调伏悭吝，真实且降伏嗔怒，三十三天之诸天，实称此人为善士。”

၄. ဒလိဒ္ဒသုတ္တံ

4. 贫困经

၂၆၀. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

260. 一时，世尊住于王舍城(Rājagaha)竹林(Veḷuvana)的迦兰陀(Kalandaka)喂食处。当时，世尊对众比丘说：“诸比丘。”那些比丘回答世尊：“尊者。”世尊说道：

‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဘိက္ခဝေ, အညတရော ပုရိသော ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ မနုဿဒလိဒ္ဒေါ အဟောသိ မနုဿကပဏော မနုဿဝရာကော. သော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ သဒ္ဓံ သမာဒိယိ, သီလံ သမာဒိယိ, သုတံ သမာဒိယိ, စာဂံ သမာဒိယိ, ပညံ သမာဒိယိ. သော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ သဒ္ဓံ သမာဒိယိတွာ သီလံ သမာဒိယိတွာ သုတံ သမာဒိယိတွာ စာဂံ သမာဒိယိတွာ ပညံ သမာဒိယိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇိ ဒေဝါနံ တာဝတိံသာနံ သဟဗျတံ. သော အညေ ဒေဝေ အတိရောစတိ ဝဏ္ဏေန စေဝ ယသသာ စ. တတြ သုဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝါ တာဝတိံသာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘အစ္ဆရိယံ ဝတ ဘော, အဗ္ဘုတံ ဝတ ဘော! အယဉှိ ဒေဝပုတ္တော ပုဗ္ဗေ မနုဿဘူတော သမာနော မနုဿဒလိဒ္ဒေါ အဟောသိ မနုဿကပဏော မနုဿဝရာကော; သော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပန္နော ဒေဝါနံ တာဝတိံသာနံ သဟဗျတံ. သော အညေ ဒေဝေ အတိရောစတိ ဝဏ္ဏေန စေဝ ယသသာ စာ’’’တိ.

“诸比丘，往昔于此王舍城(Rājagaha)，有某一人，是人间贫穷者、人间孤苦者、人间卑下者。彼于如来所宣说之法与律中，受持信，受持戒，受持多闻，受持布施，受持慧。彼于如来所宣说之法与律中，受持信、戒、多闻、布施、慧已，身坏命终后，生于善趣、天界，投生为三十三天之同伴。彼以色与荣光超越其他诸天。于是，诸比丘，三十三天诸天讥嫌、轻蔑、非议道：‘诸位，实为稀有！诸位，实为未曾有！此天子往昔为人时，是人间贫穷者、人间孤苦者、人间卑下者；彼身坏命终后，生于善趣、天界，投生为三十三天之同伴。彼以色与荣光超越其他诸天！’”

‘‘အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဒေဝေ တာဝတိံသေ အာမန္တေသိ – ‘မာ ခေါ တုမှေ, မာရိသာ, ဧတဿ ဒေဝပုတ္တဿ ဥဇ္ဈာယိတ္ထ. ဧသော ခေါ, မာရိသာ, ဒေဝပုတ္တော ပုဗ္ဗေ မနုဿဘူတော သမာနော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ [Pg.234] ဓမ္မဝိနယေ သဒ္ဓံ သမာဒိယိ, သီလံ သမာဒိယိ, သုတံ သမာဒိယိ, စာဂံ သမာဒိယိ, ပညံ သမာဒိယိ. သော တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ သဒ္ဓံ သမာဒိယိတွာ သီလံ သမာဒိယိတွာ သုတံ သမာဒိယိတွာ စာဂံ သမာဒိယိတွာ ပညံ သမာဒိယိတွာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပန္နော ဒေဝါနံ တာဝတိံသာနံ သဟဗျတံ. သော အညေ ဒေဝေ အတိရောစတိ ဝဏ္ဏေန စေဝ ယသသာ စာ’’’တိ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဒေဝေ တာဝတိံသေ အနုနယမာနော တာယံ ဝေလာယံ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

“诸比丘，其时，天帝释对三十三天的诸天说：‘贤友们，你们切勿非议这位天子。贤友们，这位天子过去为人时，于如来所宣说的法与律中，受持了信，受持了戒，受持了多闻，受持了舍，受持了慧。他于如来所宣说的法与律中，受持了信、戒、多闻、舍、慧后，身坏命终，往生善趣天界，成为三十三天诸天的同伴。他以光彩及荣耀超越其他诸天。’诸比丘，其后，天帝释为安抚三十三天的诸天，于彼时诵此诸偈：”

‘‘ယဿ သဒ္ဓါ တထာဂတေ, အစလာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ;

သီလဉ္စ ယဿ ကလျာဏံ, အရိယကန္တံ ပသံသိတံ.

“于如来有信，不动且善立；其戒亦贤善，圣者所爱赞。

‘‘သံဃေ ပသာဒေါ ယဿတ္ထိ, ဥဇုဘူတဉ္စ ဒဿနံ;

အဒလိဒ္ဒေါတိ တံ အာဟု, အမောဃံ တဿ ဇီဝိတံ.

于僧有净信，其见亦正直；智者言彼不贫，其生不唐捐。

‘‘တသ္မာ သဒ္ဓဉ္စ သီလဉ္စ, ပသာဒံ ဓမ္မဒဿနံ;

အနုယုဉ္ဇေထ မေဓာဝီ, သရံ ဗုဒ္ဓါန သာသန’’န္တိ.

是故具慧者，忆念诸佛之教，当勤修于信、戒、净信与法见。”

၅. ရာမဏေယျကသုတ္တံ

5. 悦意处经

၂၆၁. သာဝတ္ထိယံ ဇေတဝနေ. အထ ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိံ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဘူမိရာမဏေယျက’’န္တိ?

261. 在舍卫城(Sāvatthī)祇陀林(Jetavana)。其时，天帝释前往世尊之处；抵达后，顶礼世尊，立于一旁。立于一旁后，天帝释对世尊说：“世尊，何为悦意之地？”

‘‘အာရာမစေတျာ ဝနစေတျာ, ပေါက္ခရညော သုနိမ္မိတာ;

မနုဿရာမဏေယျဿ, ကလံ နာဂ္ဃန္တိ သောဠသိံ.

“园林圣迹与森林圣迹，以及善造之莲池，比于人之悦意处，不及十六分之一。

‘‘ဂါမေ ဝါ ယဒိ ဝါရညေ, နိန္နေ ဝါ ယဒိ ဝါ ထလေ;

ယတ္ထ အရဟန္တော ဝိဟရန္တိ, တံ ဘူမိရာမဏေယျက’’န္တိ.

或于村庄或于林，或于低谷或高地，阿罗汉所安住处，彼地即是悦意地。”

၆. ယဇမာနသုတ္တံ

6. 施主经

၂၆၂. ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ. အထ ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ [Pg.235] အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

262. 一时，世尊住于王舍城鹫峰山。尔时，诸天之主帝释前往世尊之处，抵达后，顶礼世尊，立于一旁。立于一旁的诸天之主帝释以偈颂对世尊说：

‘‘ယဇမာနာနံ မနုဿာနံ, ပုညပေက္ခာန ပါဏိနံ;

ကရောတံ ဩပဓိကံ ပုညံ, ကတ္ထ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလ’’န္တိ.

“于行祭祀之诸人， 及希求福德之有情， 所作依止之福业， 布施何处得大果？”

‘‘စတ္တာရော စ ပဋိပန္နာ, စတ္တာရော စ ဖလေ ဌိတာ;

ဧသ သံဃော ဥဇုဘူတော, ပညာသီလသမာဟိတော.

“四位已行道者， 及四位安住于果者， 此乃正直之僧团， 具足慧戒与等持。

‘‘ယဇမာနာနံ မနုဿာနံ, ပုညပေက္ခာန ပါဏိနံ;

ကရောတံ ဩပဓိကံ ပုညံ, သံဃေ ဒိန္နံ မဟပ္ဖလ’’န္တိ.

“于行祭祀之诸人， 及希求福德之有情， 所作依止之福业， 布施僧团得大果。”

၇. ဗုဒ္ဓဝန္ဒနာသုတ္တံ

7. 礼敬佛陀经

၂၆၃. သာဝတ္ထိယံ ဇေတဝနေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝါ ဒိဝါဝိဟာရဂတော ဟောတိ ပဋိသလ္လီနော. အထ ခေါ သက္ကော စ ဒေဝါနမိန္ဒော ဗြဟ္မာ စ သဟမ္ပတိ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ပစ္စေကံ ဒွါရဗာဟံ နိဿာယ အဋ္ဌံသု. အထ ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဘဂဝတော သန္တိကေ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

263. 于舍卫城(Sāvatthī)祇陀林。尔时，世尊日间宴坐，独处静居。其时，诸天之主帝释与娑婆主大梵天(Brahmā Sahampati)前往世尊之处，抵达后，各倚门柱而立。尔时，诸天之主帝释于世尊面前说此偈颂：

‘‘ဥဋ္ဌေဟိ ဝီရ ဝိဇိတသင်္ဂါမ,ပန္နဘာရ အနဏ ဝိစရ လောကေ;

စိတ္တဉ္စ တေ သုဝိမုတ္တံ,စန္ဒော ယထာ ပန္နရသာယ ရတ္တိ’’န္တိ.

“奋起吧，英雄，战无不胜者！ 已舍重担，无有负债，请于世间游行！ 汝心已善解脱， 犹如十五日夜之月。”

‘‘န ခေါ, ဒေဝါနမိန္ဒ, တထာဂတာ ဧဝံ ဝန္ဒိတဗ္ဗာ. ဧဝဉ္စ ခေါ, ဒေဝါနမိန္ဒ, တထာဂတာ ဝန္ဒိတဗ္ဗာ –

“天主，不应如是礼敬诸如来。天主，应如是礼敬诸如来：

‘‘ဥဋ္ဌေဟိ ဝီရ ဝိဇိတသင်္ဂါမ,သတ္ထဝါဟ အနဏ ဝိစရ လောကေ;

ဒေသဿု ဘဂဝါ ဓမ္မံ,အညာတာရော ဘဝိဿန္တီ’’တိ.

“奋起吧，英雄，战无不胜者！ 商队导师，无有负债，请于世间游行！ 世尊，请宣说正法， 将有能了知者！””

၈. ဂဟဋ္ဌဝန္ဒနာသုတ္တံ

8. 居士礼敬经

၂၆၄. သာဝတ္ထိယံ. တတြ…ပေ… ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော မာတလိံ သင်္ဂါဟကံ အာမန္တေသိ – ‘ယောဇေဟိ, သမ္မ မာတလိ, သဟဿယုတ္တံ [Pg.236] အာဇညရထံ. ဥယျာနဘူမိံ ဂစ္ဆာမ သုဘူမိံ ဒဿနာယာ’တိ. ‘ဧဝံ ဘဒ္ဒန္တဝါ’တိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာတလိ သင်္ဂါဟကော သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ ပဋိဿုတွာ သဟဿယုတ္တံ အာဇညရထံ ယောဇေတွာ သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ ပဋိဝေဒေသိ – ‘ယုတ္တော ခေါ တေ, မာရိသ, သဟဿယုတ္တော အာဇညရထော. ယဿ ဒါနိ ကာလံ မညသီ’’’တိ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဝေဇယန္တပါသာဒါ ဩရောဟန္တော အဉ္ဇလိံ ကတွာ သုဒံ ပုထုဒ္ဒိသာ နမဿတိ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာတလိ သင်္ဂါဟကော သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

264. 在舍卫城(Sāvatthī)。在那里……（世尊）这么说：“诸比丘，往昔，天帝释(Sakko devānamindo)召唤其御者摩多利(Mātali)：“贤友摩多利，套上千马所引的良种车，我们去园林之地观赏美景。”“是的，主公。”诸比丘，御者摩多利应诺天帝释后，便套好千马所引的良种车，然后向天帝释禀报：“主公，为您备好的千马所引的良种车已套好。现在，请您定夺时机。”于是，诸比丘，天帝释从胜利殿(Vejayantapāsāda)下来，合掌向各个方向礼敬。那时，诸比丘，御者摩多利以偈颂对天帝释说：

‘‘တံ နမဿန္တိ တေဝိဇ္ဇာ, သဗ္ဗေ ဘုမ္မာ စ ခတ္တိယာ;

စတ္တာရော စ မဟာရာဇာ, တိဒသာ စ ယသဿိနော;

အထ ကော နာမ သော ယက္ခော, ယံ တွံ သက္က နမဿသီ’’တိ.

“具三明者、所有地居者与刹帝利、四大天王，以及声名显赫的三十三天神都礼敬您。然则，帝释，您所礼敬的那位夜叉(yakkha)，究竟是哪一位呢？”

‘‘မံ နမဿန္တိ တေဝိဇ္ဇာ, သဗ္ဗေ ဘုမ္မာ စ ခတ္တိယာ;

စတ္တာရော စ မဟာရာဇာ, တိဒသာ စ ယသဿိနော.

“具三明者、所有地居者与刹帝利、四大天王，以及声名显赫的三十三天神都礼敬我。

‘‘အဟဉ္စ သီလသမ္ပန္နေ, စိရရတ္တသမာဟိတေ;

သမ္မာပဗ္ဗဇိတေ ဝန္ဒေ, ဗြဟ္မစရိယပရာယနေ.

“而我礼敬那些具足戒行、长夜安住于定、正当出家、以梵行为归宿的人。

‘‘ယေ ဂဟဋ္ဌာ ပုညကရာ, သီလဝန္တော ဥပါသကာ;

ဓမ္မေန ဒါရံ ပေါသေန္တိ, တေ နမဿာမိ မာတလီ’’တိ.

“摩多利，我礼敬那些行福业的在家人与具戒的优婆塞，他们如法地养育妻子。”

‘‘သေဋ္ဌာ ဟိ ကိရ လောကသ္မိံ, ယေ တွံ သက္က နမဿသိ;

အဟမ္ပိ တေ နမဿာမိ, ယေ နမဿသိ ဝါသဝါ’’တိ.

“帝释，您所礼敬的那些人，确实是世间最殊胜者。婆娑婆(Vāsava)，我也礼敬那些您所礼敬的人。”

‘‘ဣဒံ ဝတွာန မဃဝါ, ဒေဝရာဇာ သုဇမ္ပတိ;

ပုထုဒ္ဒိသာ နမဿိတွာ, ပမုခေါ ရထမာရုဟီ’’တိ.

“摩伽婆(Maghavā)、天王、须阇之主(Sujampati)说了此话，礼敬了各个方向后，作为首领登上了马车。”

၉. သတ္ထာရဝန္ဒနာသုတ္တံ

9. 礼敬导师经

၂၆၅. သာဝတ္ထိယံ ဇေတဝနေ. ‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော မာတလိံ သင်္ဂါဟကံ အာမန္တေသိ – ‘ယောဇေဟိ, သမ္မ မာတလိ, သဟဿယုတ္တံ အာဇညရထံ, ဥယျာနဘူမိံ ဂစ္ဆာမ သုဘူမိံ ဒဿနာယာ’တိ. ‘ဧဝံ ဘဒ္ဒန္တဝါ’တိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာတလိ သင်္ဂါဟကော သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ ပဋိဿုတွာ [Pg.237] သဟဿယုတ္တံ အာဇညရထံ ယောဇေတွာ သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ ပဋိဝေဒေသိ – ‘ယုတ္တော ခေါ တေ, မာရိသ, သဟဿယုတ္တော အာဇညရထော. ယဿ ဒါနိ ကာလံ မညသီ’’’တိ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဝေဇယန္တပါသာဒါ ဩရောဟန္တော အဉ္ဇလိံ ကတွာ သုဒံ ဘဂဝန္တံ နမဿတိ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာတလိ သင်္ဂါဟကော သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

265. 于舍卫城(Sāvatthī)祇陀林(Jetavana)。“诸比丘，往昔，天帝释(Sakko devānamindo)对御者摩多利(Mātali)说：‘朋友摩多利，请套上千马所引的良种马车，我们去园林地观赏美景。’”“是的，主公。”诸比丘，御者摩多利应诺天帝释后，便套好千马所引的良种马车，然后向天帝释禀报：“主公，为您备好的千马所引的良种马车已套好。现在是您认为合适的时机了。”于是，诸比丘，天帝释从胜利殿(Vejayanta)下来时，合掌礼敬世尊。于是，诸比丘，御者摩多利以偈颂对天帝释说：

‘‘ယဉှိ ဒေဝါ မနုဿာ စ, တံ နမဿန္တိ ဝါသဝ;

အထ ကော နာမ သော ယက္ခော, ယံ တွံ သက္က နမဿသီ’’တိ.

“婆娑婆(Vāsava)，天与人皆礼敬于您；然而，帝释(Sakka)啊，您所礼敬的那位夜叉(yakkha)，究竟是何名号？”

‘‘ယော ဣဓ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ, အသ္မိံ လောကေ သဒေဝကေ;

အနောမနာမံ သတ္ထာရံ, တံ နမဿာမိ မာတလိ.

“摩多利，于此天人世间中，有位正等觉者，是具足圆满之名的导师，我礼敬他。”

‘‘ယေသံ ရာဂေါ စ ဒေါသော စ, အဝိဇ္ဇာ စ ဝိရာဇိတာ;

ခီဏာသဝါ အရဟန္တော, တေ နမဿာမိ မာတလိ.

“摩多利，我礼敬彼等贪、嗔与无明已离，诸漏已尽的阿罗汉。”

‘‘ယေ ရာဂဒေါသဝိနယာ, အဝိဇ္ဇာသမတိက္ကမာ;

သေက္ခာ အပစယာရာမာ, အပ္ပမတ္တာနုသိက္ခရေ;

တေ နမဿာမိ မာတလီ’’တိ.

“摩多利，我礼敬彼等有学，其为调伏贪嗔、超越无明，乐于消减，不放逸而修学。”

‘‘သေဋ္ဌာ ဟိ ကိရ လောကသ္မိံ, ယေ တွံ သက္က နမဿသိ;

အဟမ္ပိ တေ နမဿာမိ, ယေ နမဿသိ ဝါသဝါ’’တိ.

“帝释，您所礼敬的彼等，确实是世间最殊胜者。婆娑婆，您所礼敬的彼等，我亦礼敬。”

‘‘ဣဒံ ဝတွာန မဃဝါ, ဒေဝရာဇာ သုဇမ္ပတိ;

ဘဂဝန္တံ နမဿိတွာ, ပမုခေါ ရထမာရုဟီ’’တိ.

摩伽婆(Maghavā)、天王(Devarājā)、须阇之主(Sujampati)，说完此话，礼敬世尊后，这位统领便登上了马车。

၁၀. သံဃဝန္ဒနာသုတ္တံ

10. 礼敬僧伽经

၂၆၆. သာဝတ္ထိယံ ဇေတဝနေ. တတြ ခေါ…ပေ… ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော မာတလိံ သင်္ဂါဟကံ အာမန္တေသိ – ‘ယောဇေဟိ, သမ္မ မာတလိ, သဟဿယုတ္တံ အာဇညရထံ, ဥယျာနဘူမိံ ဂစ္ဆာမ သုဘူမိံ ဒဿနာယာ’တိ. ‘ဧဝံ ဘဒ္ဒန္တဝါ’တိ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာတလိ သင်္ဂါဟကော သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ ပဋိဿုတွာ, သဟဿယုတ္တံ အာဇညရထံ ယောဇေတွာ သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ ပဋိဝေဒေသိ – ‘ယုတ္တော ခေါ တေ, မာရိသ, သဟဿယုတ္တော အာဇညရထော, ယဿ ဒါနိ ကာလံ မညသီ’’’တိ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ[Pg.238], သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဝေဇယန္တပါသာဒါ ဩရောဟန္တော အဉ္ဇလိံ ကတွာ သုဒံ ဘိက္ခုသံဃံ နမဿတိ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, မာတလိ သင်္ဂါဟကော သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

266. 于舍卫城(Sāvatthī)祇陀林。于彼处……世尊说此言：“诸比丘，往昔，天主帝释(Sakko devānamindo)呼唤御者摩多利(Mātali)：‘贤友摩多利，请备好千匹骏马所套之车，我等欲往园林之地，以观赏美好之地。’”“遵命，主公。”诸比丘，御者摩多利听受天主帝释之命后，备好千匹骏马所套之车，向天主帝释禀告：“主公，千匹骏马所套之车已为您备妥，您认为何时适宜，即可出发。”尔时，诸比丘，天主帝释从胜利殿(Vejayantapāsāda)下来时，合掌礼敬比丘僧伽。于是，诸比丘，御者摩多利以偈颂对天主帝释说：

‘‘တဉှိ ဧတေ နမဿေယျုံ, ပူတိဒေဟသယာ နရာ;

နိမုဂ္ဂါ ကုဏပမှေတေ, ခုပ္ပိပါသသမပ္ပိတာ.

“此等身卧腐臭、沉溺尸骸、为饥渴所迫之人，实应礼敬于您。

‘‘ကိံ နု တေသံ ပိဟယသိ, အနာဂါရာန ဝါသဝ;

အာစာရံ ဣသိနံ ဗြူဟိ, တံ သုဏောမ ဝစော တဝါ’’တိ.

“婆娑婆(Vāsava)，您为何欣羡彼等无家者？请说圣者之行，我等愿闻您之言。”

‘‘ဧတံ တေသံ ပိဟယာမိ, အနာဂါရာန မာတလိ;

ယမှာ ဂါမာ ပက္ကမန္တိ, အနပေက္ခာ ဝဇန္တိ တေ.

“摩多利，我欣羡彼等无家者此点：其从村庄出发，无所顾恋而行。

‘‘န တေသံ ကောဋ္ဌေ ဩပေန္တိ, န ကုမ္ဘိ န ကဠောပိယံ ;

ပရနိဋ္ဌိတမေသာနာ, တေန ယာပေန္တိ သုဗ္ဗတာ.

“彼等不在仓房、陶罐、篮筐中储存；彼等善行者寻求他人已成之食，以此维生。

‘‘သုမန္တမန္တိနော ဓီရာ, တုဏှီဘူတာ သမဉ္စရာ;

ဒေဝါ ဝိရုဒ္ဓါ အသုရေဟိ, ပုထု မစ္စာ စ မာတလိ.

“彼等是善于商议的智者，默然和谐而行。摩多利，诸天与阿修罗相敌对，众多凡人亦是如此。

‘‘အဝိရုဒ္ဓါ ဝိရုဒ္ဓေသု, အတ္တဒဏ္ဍေသု နိဗ္ဗုတာ;

သာဒါနေသု အနာဒါနာ, တေ နမဿာမိ မာတလီ’’တိ.

“于敌对者中无敌对，于执杖者中已平息，于执取者中无执取，摩多利，我礼敬彼等。”

‘‘သေဋ္ဌာ ဟိ ကိရ လောကသ္မိံ, ယေ တွံ သက္က နမဿသိ;

အဟမ္ပိ တေ နမဿာမိ, ယေ နမဿသိ ဝါသဝါ’’တိ.

“帝释，您所礼敬者，实为世间最胜；婆娑婆(Vāsava)，您所礼敬者，我亦礼敬之。”

‘‘ဣဒံ ဝတွာန မဃဝါ, ဒေဝရာဇာ သုဇမ္ပတိ;

ဘိက္ခုသံဃံ နမဿိတွာ, ပမုခေါ ရထမာရုဟီ’’တိ.

“说此言已，天王、须阇之主(Sujampati)摩伽婆(Maghavā)，礼敬比丘僧伽后，作为主导者登上车。”

ဒုတိယော ဝဂ္ဂေါ.

第二品终。

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ဒေဝါ ပန တယော ဝုတ္တာ, ဒလိဒ္ဒဉ္စ ရာမဏေယျကံ;

ယဇမာနဉ္စ ဝန္ဒနာ, တယော သက္ကနမဿနာတိ.

“天神三经说，贫穷与可爱，祭主与礼敬，帝释礼敬三。”

၃. တတိယဝဂ္ဂေါ

3. 第三品

၁. ဆေတွာသုတ္တံ

1. 斩断经

၂၆၇. သာဝတ္ထိယံ [Pg.239] ဇေတဝနေ. အထ ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

267. 在舍卫城(Sāvatthī)的祇陀林。那时，天主帝释(Sakko devānamindo)前往世尊之处；抵达后，顶礼世尊，立于一旁。立于一旁的天主帝释以偈颂对世尊说：

‘‘ကိံသု ဆေတွာ သုခံ သေတိ, ကိံသု ဆေတွာ န သောစတိ;

ကိဿဿု ဧကဓမ္မဿ, ဝဓံ ရောစေသိ ဂေါတမာ’’တိ.

“斩断何者得安乐卧？斩断何者不忧愁？乔达摩，您嘉许灭除的是哪一法？”

‘‘ကောဓံ ဆေတွာ သုခံ သေတိ, ကောဓံ ဆေတွာ န သောစတိ;

ကောဓဿ ဝိသမူလဿ, မဓုရဂ္ဂဿ ဝါသဝ;

ဝဓံ အရိယာ ပသံသန္တိ, တဉှိ ဆေတွာ န သောစတီ’’တိ.

“斩断嗔恚得安乐卧，斩断嗔恚不忧愁。帝释，嗔恚是毒根，其顶甘美；圣者们赞扬将之断除，因为断除它后，便不忧愁。”

၂. ဒုဗ္ဗဏ္ဏိယသုတ္တံ

2. 恶色经

၂၆၈. သာဝတ္ထိယံ ဇေတဝနေ. တတြ ခေါ…ပေ… ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဘိက္ခဝေ, အညတရော ယက္ခော ဒုဗ္ဗဏ္ဏော ဩကောဋိမကော သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ အာသနေ နိသိန္နော အဟောသိ. တတြ သုဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝါ တာဝတိံသာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘အစ္ဆရိယံ ဝတ ဘော, အဗ္ဘုတံ ဝတ, ဘော! အယံ ယက္ခော ဒုဗ္ဗဏ္ဏော ဩကောဋိမကော သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ အာသနေ နိသိန္နော’’’တိ! ယထာ ယထာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝါ တာဝတိံသာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ, တထာ တထာ သော ယက္ခော အဘိရူပတရော စေဝ ဟောတိ ဒဿနီယတရော စ ပါသာဒိကတရော စ.

268. 在舍卫城(Sāvatthī)的祇陀林。在那里……世尊如此说：“诸比丘，过去曾有某位肤色丑陋、矮小驼背的夜叉，坐在天主帝释(Sakko devānamindo)的座位上。诸比丘，当时忉利天(Tāvatiṃsa)的诸天神们抱怨、轻蔑、指责道：‘啊，真是奇特！啊，真是罕见！这位肤色丑陋、矮小驼背的夜叉竟坐在天主帝释的座位上！’诸比丘，忉利天的诸天神们越是抱怨、轻蔑、指责，那位夜叉就变得越是俊美，越是悦意，也越是令人心生欢喜。”

‘‘အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒေဝါ တာဝတိံသာ ယေန သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘ဣဓ တေ, မာရိသ, အညတရော ယက္ခော ဒုဗ္ဗဏ္ဏော ဩကောဋိမကော သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ အာသနေ နိသိန္နော. တတြ သုဒံ, မာရိသ, ဒေဝါ တာဝတိံသာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – အစ္ဆရိယံ ဝတ, ဘော, အဗ္ဘုတံ ဝတ, ဘော! အယံ ယက္ခော ဒုဗ္ဗဏ္ဏော ဩကောဋိမကော သက္ကဿ ဒေဝါနမိန္ဒဿ အာသနေ နိသိန္နောတိ. ယထာ ယထာ ခေါ, မာရိသ, ဒေဝါ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ, တထာ တထာ သော ယက္ခော အဘိရူပတရော စေဝ ဟောတိ ဒဿနီယတရော [Pg.240] စ ပါသာဒိကတရော စာတိ. သော ဟိ နူန, မာရိသ, ကောဓဘက္ခော ယက္ခော ဘဝိဿတီ’’’တိ.

“诸比丘，那时，忉利天的天神们来到天帝释所在之处；来到后，对天帝释说：‘贤者，此处有一个其貌不扬、身材佝偻的夜叉，坐在天帝释的座位上。贤者，忉利天的天神们为此抱怨、斥责、非议道：“诸位，真是稀有！诸位，真是未曾有！这个其貌不扬、身材佝偻的夜叉竟然坐在天帝释的座位上！”贤者，天神们越是抱怨、斥责、非议，那个夜叉就变得越发俊美、越发悦意、越发令人景仰。’于是帝释说：‘贤者们，那想必是以嗔为食的夜叉。’”

‘‘အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ယေန သော ကောဓဘက္ခော ယက္ခော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဒက္ခိဏဇာဏုမဏ္ဍလံ ပထဝိယံ နိဟန္တွာ ယေန သော ကောဓဘက္ခော ယက္ခော တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ တိက္ခတ္တုံ နာမံ သာဝေတိ – ‘သက္ကောဟံ မာရိသ, ဒေဝါနမိန္ဒော, သက္ကောဟံ, မာရိသ, ဒေဝါနမိန္ဒော’တိ. ယထာ ယထာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော နာမံ သာဝေသိ, တထာ တထာ သော ယက္ခော ဒုဗ္ဗဏ္ဏတရော စေဝ အဟောသိ ဩကောဋိမကတရော စ. ဒုဗ္ဗဏ္ဏတရော စေဝ ဟုတွာ ဩကောဋိမကတရော စ တတ္ထေဝန္တရဓာယီ’’တိ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သကေ အာသနေ နိသီဒိတွာ ဒေဝေ တာဝတိံသေ အနုနယမာနော တာယံ ဝေလာယံ ဣမာ ဂါထာယော အဘာသိ –

“诸比丘，那时，天帝释来到那个以嗔为食的夜叉所在之处；来到后，将上衣搭于一肩，右膝着地，向那个以嗔为食的夜叉合掌，三次宣告自己的名号：‘贤者，我是天帝释。贤者，我乃天帝释。’诸比丘，天帝释越是宣告名号，那个夜叉就变得其貌越发不扬、身材越发佝偻。当其变得其貌越发不扬、身材越发佝偻后，就在那里消失了。于是，诸比丘，天帝释在自己的座位上坐下，为了劝导忉利天的天神们，于彼时诵此等偈：”

‘‘န သူပဟတစိတ္တောမှိ, နာဝတ္တေန သုဝါနယော;

န ဝေါ စိရာဟံ ကုဇ္ဈာမိ, ကောဓော မယိ နာဝတိဋ္ဌတိ.

“我心不易受扰，亦不易为怒所转；我不久怒，嗔恚不留在我心中。”

‘‘ကုဒ္ဓါဟံ န ဖရုသံ ဗြူမိ, န စ ဓမ္မာနိ ကိတ္တယေ;

သန္နိဂ္ဂဏှာမိ အတ္တာနံ, သမ္ပဿံ အတ္ထမတ္တနော’’တိ.

“我虽嗔怒不说恶语，亦不称说不善法；为见自身之利益，我善自抑制。”

၃. သမ္ဗရိမာယာသုတ္တံ

3. 三跋罗幻术经

၂၆၉. သာဝတ္ထိယံ…ပေ… ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဘိက္ခဝေ, ဝေပစိတ္တိ အသုရိန္ဒော အာဗာဓိကော အဟောသိ ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော. အထ ခေါ ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ယေန ဝေပစိတ္တိ အသုရိန္ဒော တေနုပသင်္ကမိ ဂိလာနပုစ္ဆကော. အဒ္ဒသာ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဝေပစိတ္တိ အသုရိန္ဒော သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ. ဒိသွာန သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘တိကိစ္ဆ မံ ဒေဝါနမိန္ဒာ’တိ. ‘ဝါစေဟိ မံ, ဝေပစိတ္တိ, သမ္ဗရိမာယ’န္တိ. ‘န တာဝါဟံ ဝါစေမိ, ယာဝါဟံ, မာရိသ, အသုရေ ပဋိပုစ္ဆာမီ’’’တိ. ‘‘အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဝေပစိတ္တိ အသုရိန္ဒော အသုရေ ပဋိပုစ္ဆိ – ‘ဝါစေမဟံ, မာရိသာ, သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ သမ္ဗရိမာယ’န္တိ? ‘မာ ခေါ တွံ, မာရိသ, ဝါစေသိ သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ သမ္ဗရိမာယ’’’န္တိ. အထ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဝေပစိတ္တိ အသုရိန္ဒော သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဂါထာယ အဇ္ဈဘာသိ –

269. 在舍卫城……世尊说此：“诸比丘，往昔，阿修罗王韦巴吉帝(Vepacitti)身患疾病，痛苦不堪，病情沉重。于是，诸比丘，天帝释为探望病情而前往阿修罗王韦巴吉帝处。诸比丘，阿修罗王韦巴吉帝远远地看到天帝释前来。看到后，他对天帝释说：‘天帝，请为我医治。’‘韦巴吉帝，你将松跋梨幻术(sambarimāya)教给我。’‘贤友，待我先问过阿修罗们。’于是，诸比丘，阿修罗王韦巴吉帝问阿修罗们：‘诸位贤友，我是否应将松跋梨幻术教给天帝释？’‘贤友，你切勿将松跋梨幻术教给天帝释。’于是，诸比丘，阿修罗王韦巴吉帝以偈颂对天帝释说：

‘‘မာယာဝီ [Pg.241] မဃဝါ သက္က, ဒေဝရာဇ သုဇမ္ပတိ;

ဥပေတိ နိရယံ ဃောရံ, သမ္ဗရောဝ သတံ သမ’’န္တိ.

“摩伽婆帝释，天王须阇主！汝若为幻术师，将如松跋罗，趣入恐怖地狱百年。”’

၄. အစ္စယသုတ္တံ

4. 过失经

၂၇၀. သာဝတ္ထိယံ…ပေ… အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဒွေ ဘိက္ခူ သမ္ပယောဇေသုံ. တတြေကော ဘိက္ခု အစ္စသရာ. အထ ခေါ သော ဘိက္ခု တဿ ဘိက္ခုနော သန္တိကေ အစ္စယံ အစ္စယတော ဒေသေတိ; သော ဘိက္ခု နပ္ပဋိဂ္ဂဏှာတိ. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဣဓ, ဘန္တေ, ဒွေ ဘိက္ခူ သမ္ပယောဇေသုံ, တတြေကော ဘိက္ခု အစ္စသရာ. အထ ခေါ သော, ဘန္တေ, ဘိက္ခု တဿ ဘိက္ခုနော သန္တိကေ အစ္စယံ အစ္စယတော ဒေသေတိ, သော ဘိက္ခု နပ္ပဋိဂ္ဂဏှာတီ’’တိ.

270. 在舍卫城……园中。当时，有两位比丘发生争论，其中一位比丘言语有所冒犯。于是，那位比丘到另一位比丘面前，如实承认其过失，但另一位比丘不予接受。于是，众多比丘前往世尊之处，抵达后，礼敬世尊，坐于一旁。坐于一旁后，那些比丘对世尊说：“世尊，此处有两位比丘发生争论，其中一位比丘言语有所冒犯。世尊，那位比丘到另一位比丘面前，如实承认其过失，但另一位比丘不予接受。”’

‘‘ဒွေမေ, ဘိက္ခဝေ, ဗာလာ. ယော စ အစ္စယံ အစ္စယတော န ပဿတိ, ယော စ အစ္စယံ ဒေသေန္တဿ ယထာဓမ္မံ နပ္ပဋိဂ္ဂဏှာ’’တိ – ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒွေ ဗာလာ. ‘‘ဒွေမေ, ဘိက္ခဝေ, ပဏ္ဍိတာ. ယော စ အစ္စယံ အစ္စယတော ပဿတိ, ယော စ အစ္စယံ ဒေသေန္တဿ ယထာဓမ္မံ ပဋိဂ္ဂဏှာ’’တိ – ဣမေ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဒွေ ပဏ္ဍိတာ.

“诸比丘，有二种愚人：其一，不见过为过；其二，对发露过错者，不如法接受。诸比丘，此是二种愚人。“诸比丘，有二种智者：其一，见过为过；其二，对发露过错者，如法接受。诸比丘，此是二种智者。”

‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သုဓမ္မာယံ သဘာယံ ဒေဝေ တာဝတိံသေ အနုနယမာနော တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

“诸比丘，往昔，诸天之主帝释在善法堂(Sudhammā)中，劝导忉利天(Tāvatiṃsa)诸天时，于彼时说了此偈：”

‘‘ကောဓော ဝေါ ဝသမာယာတု, မာ စ မိတ္တေဟိ ဝေါ ဇရာ;

အဂရဟိယံ မာ ဂရဟိတ္ထ, မာ စ ဘာသိတ္ထ ပေသုဏံ;

အထ ပါပဇနံ ကောဓော, ပဗ္ဗတောဝါဘိမဒ္ဒတီ’’တိ.

“愿愤怒为汝所控，莫与友人相决裂；莫呵责无可呵者，莫言说离间之语；否则，愤怒压垮恶人，犹如山岳。”

၅. အက္ကောဓသုတ္တံ

5. 无嗔经

၂၇၁. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ…ပေ… ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဘိက္ခဝေ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော သုဓမ္မာယံ သဘာယံ ဒေဝေ တာဝတိံသေ အနုနယမာနော တာယံ ဝေလာယံ ဣမံ ဂါထံ အဘာသိ –

271. 如是我闻。一时，世尊住在舍卫城(Sāvatthī)祇陀林给孤独园。在那里，世尊对诸比丘……世尊说了这番话：“诸比丘，往昔，诸天之主帝释在善法堂(Sudhammā)中，劝导忉利天(Tāvatiṃsa)诸天时，于彼时说了此偈：”

‘‘မာ [Pg.242] ဝေါ ကောဓော အဇ္ဈဘဝိ, မာ စ ကုဇ္ဈိတ္ထ ကုဇ္ဈတံ;

အက္ကောဓော အဝိဟိံသာ စ, အရိယေသု စ ပဋိပဒါ ;

အထ ပါပဇနံ ကောဓော, ပဗ္ဗတောဝါဘိမဒ္ဒတီ’’တိ.

“愿愤怒莫战胜你们，也莫对愤怒者生起愤怒；无嗔与无害，是圣者的行持；否则，愤怒压垮恶人，犹如山岳。”

တတိယော ဝဂ္ဂေါ.

第三品

တဿုဒ္ဒါနံ –

此品之摄颂：

ဆေတွာ ဒုဗ္ဗဏ္ဏိယမာယာ, အစ္စယေန အကောဓနော;

ဒေသိတံ ဗုဒ္ဓသေဋ္ဌေန, ဣဒဉှိ သက္ကပဉ္စကန္တိ.

“《断》、《丑色》、《幻术》、《过失》与《无嗔》，此为帝释五经。”

သက္ကသံယုတ္တံ သမတ္တံ.

帝释相应终。

သဂါထာဝဂ္ဂေါ ပဌမော.

有偈品第一

တဿုဒ္ဒါနံ –

其摄颂曰：

ဒေဝတာ ဒေဝပုတ္တော စ, ရာဇာ မာရော စ ဘိက္ခုနီ;

ဗြဟ္မာ ဗြာဟ္မဏ ဝင်္ဂီသော, ဝနယက္ခေန ဝါသဝေါတိ.

天神、天子、王、魔、比丘尼、梵天、婆罗门、婆耆舍、林、夜叉以及帝释。

သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ္တပါဠိ နိဋ္ဌိတာ.

《有偈品相应》圣典终。