นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส

Ehre dem Erhabenen, dem Würdigen, dem vollkommen Erwachten.

มชฺฌิมนิกาเย

Die Mittlere Sammlung

อุปริปณฺณาสปาฬิ

Das Buch der letzten fünfzig Lehrreden

๑. เทวทหวคฺโค

1. Das Devadaha-Kapitel

๑. เทวทหสุตฺตํ

1. Die Lehrrede von Devadaha

๑. เอวํ [Pg.1] เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สกฺเกสุ วิหรติ เทวทหํ นาม สกฺยานํ นิคโม. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ – ‘‘สนฺติ, ภิกฺขเว, เอเก สมณพฺราหฺมณา เอวํวาทิโน เอวํทิฏฺฐิโน – ‘ยํ กิญฺจายํ ปุริสปุคฺคโล ปฏิสํเวเทติ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา, สพฺพํ ตํ ปุพฺเพกตเหตุ. อิติ ปุราณานํ กมฺมานํ ตปสา พฺยนฺตีภาวา, นวานํ กมฺมานํ อกรณา, อายตึ อนวสฺสโว; อายตึ อนวสฺสวา กมฺมกฺขโย; กมฺมกฺขยา ทุกฺขกฺขโย; ทุกฺขกฺขยา เวทนากฺขโย; เวทนากฺขยา สพฺพํ ทุกฺขํ นิชฺชิณฺณํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวํวาทิโน, ภิกฺขเว, นิคณฺฐา.

1. So habe ich gehört: Zu einer Zeit weilte der Erhabene im Land der Sakyer; dort gab es einen Marktflecken der Sakyer namens Devadaha. Dort wandte sich der Erhabene an die Mönche: „Ihr Mönche!“ „Ehrwürdiger Herr!“, antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach dies: „Es gibt, ihr Mönche, einige Asketen und Brahmanen, die folgende Lehre und Ansicht vertreten: ‚Was auch immer dieses Individuum an Angenehmem, Unangenehmem oder weder Unangenehmem noch Angenehmem empfindet, all das ist durch früher Getanes verursacht. So wird durch Kasteiung das Vergehen der alten Taten und durch das Nicht-Begehen neuer Taten in der Zukunft kein Einströmen mehr sein; durch das Ausbleiben künftigen Einströmens erfolgt die Vernichtung der Taten; durch die Vernichtung der Taten die Vernichtung des Leidens; durch die Vernichtung des Leidens die Vernichtung der Empfindung; durch die Vernichtung der Empfindung wird alles Leiden erschöpft sein.‘ Solches lehren, ihr Mönche, die Niganthas.“

‘‘เอวํวาทาหํ, ภิกฺขเว, นิคณฺเฐ อุปสงฺกมิตฺวา เอวํ วทามิ – ‘สจฺจํ กิร ตุมฺเห, อาวุโส นิคณฺฐา, เอวํวาทิโน เอวํทิฏฺฐิโน – ยํ กิญฺจายํ ปุริสปุคฺคโล ปฏิสํเวเทติ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา, สพฺพํ ตํ ปุพฺเพกตเหตุ. อิติ ปุราณานํ กมฺมานํ ตปสา พฺยนฺตีภาวา, นวานํ กมฺมานํ อกรณา, อายตึ อนวสฺสโว; อายตึ อนวสฺสวา กมฺมกฺขโย; กมฺมกฺขยา ทุกฺขกฺขโย; ทุกฺขกฺขยา เวทนากฺขโย; เวทนากฺขยา สพฺพํ ทุกฺขํ นิชฺชิณฺณํ ภวิสฺสตี’ติ? เต จ เม, ภิกฺขเว, นิคณฺฐา เอวํ ปุฏฺฐา ‘อามา’ติ ปฏิชานนฺติ.

„Mönche, zu jenen Niganthas, die so lehren, gehe ich hin und sage: ‚Stimmt es wirklich, ihr Freunde Niganthas, dass ihr diese Lehre und Ansicht vertretet: „Was auch immer dieses Individuum an Angenehmem, Unangenehmem oder weder Unangenehmem noch Angenehmem empfindet, all das ist durch früher Getanes verursacht. So wird durch Kasteiung das Vergehen der alten Taten und durch das Nicht-Begehen neuer Taten in der Zukunft kein Einströmen mehr sein; durch das Ausbleiben künftigen Einströmens erfolgt die Vernichtung der Taten; durch die Vernichtung der Taten die Vernichtung des Leidens; durch die Vernichtung des Leidens die Vernichtung der Empfindung; durch die Vernichtung der Empfindung wird alles Leiden erschöpft sein“?‘ Und wenn sie von mir so gefragt werden, Mönche, bestätigen jene Niganthas: ‚Ja‘.“

‘‘ตฺยาหํ [Pg.2] เอวํ วทามิ – ‘กึ ปน ตุมฺเห, อาวุโส นิคณฺฐา, ชานาถ – อหุวมฺเหว มยํ ปุพฺเพ, น นาหุวมฺหา’ติ? ‘โน หิทํ, อาวุโส’.

„Dann sage ich zu ihnen: ‚Aber wisst ihr, ihr Freunde Niganthas, ob ihr früher existiert habt und nicht etwa nicht existiert habt?‘ – ‚Das nicht, Freund.‘“

‘‘‘กึ ปน ตุมฺเห, อาวุโส นิคณฺฐา, ชานาถ – อกรมฺเหว มยํ ปุพฺเพ ปาปกมฺมํ, น นากรมฺหา’ติ? ‘โน หิทํ, อาวุโส’.

„Aber wisst ihr, Freunde Niganthas: ‚Wir haben in der Vergangenheit wahrlich böse Taten begangen und nicht etwa keine begangen‘?“ – „Nicht so, Freund.“

‘‘‘กึ ปน ตุมฺเห, อาวุโส นิคณฺฐา, ชานาถ – เอวรูปํ วา เอวรูปํ วา ปาปกมฺมํ อกรมฺหา’ติ? ‘โน หิทํ, อาวุโส’.

„‚Aber wisst ihr, ihr Freunde Niganthas: Haben wir diese oder jene schlechte Tat begangen?‘ – ‚Das nicht, Freund.‘“

‘‘‘กึ ปน ตุมฺเห, อาวุโส นิคณฺฐา, ชานาถ – เอตฺตกํ วา ทุกฺขํ นิชฺชิณฺณํ, เอตฺตกํ วา ทุกฺขํ นิชฺชีเรตพฺพํ, เอตฺตกมฺหิ วา ทุกฺเข นิชฺชิณฺเณ สพฺพํ ทุกฺขํ นิชฺชิณฺณํ ภวิสฺสตี’ติ? ‘โน หิทํ, อาวุโส’.

„‚Aber wisst ihr, ihr Freunde Niganthas: Soviel Leiden ist bereits erschöpft, soviel Leiden muss noch erschöpft werden; wenn soviel Leiden erschöpft ist, wird alles Leiden erschöpft sein?‘ – ‚Das nicht, Freund.‘“

‘‘‘กึ ปน ตุมฺเห, อาวุโส นิคณฺฐา, ชานาถ – ทิฏฺเฐว ธมฺเม อกุสลานํ ธมฺมานํ ปหานํ, กุสลานํ ธมฺมานํ อุปสมฺปท’นฺติ? ‘โน หิทํ, อาวุโส’.

„‚Aber wisst ihr, ihr Freunde Niganthas, bereits in diesem Leben das Aufgeben der unheilsamen Dinge und das Erlangen der heilsamen Dinge?‘ – ‚Das nicht, Freund.‘“

๒. ‘‘อิติ กิร ตุมฺเห, อาวุโส นิคณฺฐา, น ชานาถ – อหุวมฺเหว มยํ ปุพฺเพ, น นาหุวมฺหาติ, น ชานาถ – อกรมฺเหว มยํ ปุพฺเพ ปาปกมฺมํ, น นากรมฺหาติ, น ชานาถ – เอวรูปํ วา เอวรูปํ วา ปาปกมฺมํ อกรมฺหาติ, น ชานาถ – เอตฺตกํ วา ทุกฺขํ นิชฺชิณฺณํ, เอตฺตกํ วา ทุกฺขํ นิชฺชีเรตพฺพํ, เอตฺตกมฺหิ วา ทุกฺเข นิชฺชิณฺเณ สพฺพํ ทุกฺขํ นิชฺชิณฺณํ ภวิสฺสตีติ, น ชานาถ – ทิฏฺเฐว ธมฺเม อกุสลานํ ธมฺมานํ ปหานํ, กุสลานํ ธมฺมานํ อุปสมฺปทํ; เอวํ สนฺเต อายสฺมนฺตานํ นิคณฺฐานํ น กลฺลมสฺส เวยฺยากรณาย – ยํ กิญฺจายํ ปุริสปุคฺคโล ปฏิสํเวเทติ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา, สพฺพํ ตํ ปุพฺเพกตเหตุ. อิติ ปุราณานํ กมฺมานํ ตปสา พฺยนฺตีภาวา, นวานํ กมฺมานํ อกรณา, อายตึ อนวสฺสโว; อายตึ อนวสฺสวา กมฺมกฺขโย; กมฺมกฺขยา ทุกฺขกฺขโย; ทุกฺขกฺขยา เวทนากฺขโย; เวทนากฺขยา สพฺพํ ทุกฺขํ นิชฺชิณฺณํ ภวิสฺสตี’’ติ.

2. „So also wisst ihr, ihr Freunde Niganthas, nicht, ob ihr früher existiert habt oder nicht; ihr wisst nicht, ob ihr früher eine schlechte Tat begangen habt oder nicht; ihr wisst nicht, ob ihr diese oder jene schlechte Tat begangen habt; ihr wisst nicht, ob soviel Leiden bereits erschöpft ist oder noch erschöpft werden muss, oder ob durch die Erschöpfung von soviel Leiden alles Leiden erschöpft sein wird; und ihr wisst nicht um das Aufgeben der unheilsamen Dinge und das Erlangen der heilsamen Dinge bereits in diesem Leben. Da dies so ist, ist es für die ehrwürdigen Niganthas nicht angemessen zu erklären: ‚Was auch immer dieses Individuum an Angenehmem, Unangenehmem oder weder Unangenehmem noch Angenehmem empfindet, all das ist durch früher Getanes verursacht. So wird durch Kasteiung das Vergehen der alten Taten und durch das Nicht-Begehen neuer Taten in der Zukunft kein Einströmen mehr sein; durch das Ausbleiben künftigen Einströmens erfolgt die Vernichtung der Taten; durch die Vernichtung der Taten die Vernichtung des Leidens; durch die Vernichtung des Leidens die Vernichtung der Empfindung; durch die Vernichtung der Empfindung wird alles Leiden erschöpft sein.‘“

‘‘สเจ ปน ตุมฺเห, อาวุโส นิคณฺฐา, ชาเนยฺยาถ – อหุวมฺเหว มยํ ปุพฺเพ, น นาหุวมฺหาติ, ชาเนยฺยาถ – อกรมฺเหว มยํ ปุพฺเพ ปาปกมฺมํ, น นากรมฺหาติ, ชาเนยฺยาถ – เอวรูปํ วา เอวรูปํ วา ปาปกมฺมํ อกรมฺหาติ, ชาเนยฺยาถ – เอตฺตกํ วา ทุกฺขํ นิชฺชิณฺณํ, เอตฺตกํ วา ทุกฺขํ นิชฺชีเรตพฺพํ, เอตฺตกมฺหิ วา ทุกฺเข นิชฺชิณฺเณ สพฺพํ ทุกฺขํ นิชฺชิณฺณํ ภวิสฺสตีติ, ชาเนยฺยาถ – ทิฏฺเฐว ธมฺเม อกุสลานํ ธมฺมานํ ปหานํ, กุสลานํ ธมฺมานํ [Pg.3] อุปสมฺปทํ; เอวํ สนฺเต อายสฺมนฺตานํ นิคณฺฐานํ กลฺลมสฺส เวยฺยากรณาย – ยํ กิญฺจายํ ปุริสปุคฺคโล ปฏิสํเวเทติ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา, สพฺพํ ตํ ปุพฺเพกตเหตุ. อิติ ปุราณานํ กมฺมานํ ตปสา พฺยนฺตีภาวา, นวานํ กมฺมานํ อกรณา, อายตึ อนวสฺสโว; อายตึ อนวสฺสวา กมฺมกฺขโย; กมฺมกฺขยา ทุกฺขกฺขโย; ทุกฺขกฺขยา เวทนากฺขโย; เวทนากฺขยา สพฺพํ ทุกฺขํ นิชฺชิณฺณํ ภวิสฺสตี’’ติ.

„Wenn ihr aber, ihr Freunde Niganthas, wüsstet, dass ihr früher existiert habt und nicht etwa nicht existiert habt; wenn ihr wüsstet, dass ihr früher eine schlechte Tat begangen habt und nicht etwa keine; wenn ihr wüsstet, dass ihr diese oder jene schlechte Tat begangen habt; wenn ihr wüsstet, dass soviel Leiden bereits erschöpft ist, soviel Leiden noch erschöpft werden muss, und dass bei der Erschöpfung von soviel Leiden alles Leiden erschöpft sein wird; und wenn ihr bereits in diesem Leben das Aufgeben der unheilsamen Dinge und das Erlangen der heilsamen Dinge wüsstet; wenn dies so wäre, dann wäre es für die ehrwürdigen Niganthas angemessen zu erklären: ‚Was auch immer dieses Individuum an Angenehmem, Unangenehmem oder weder Unangenehmem noch Angenehmem empfindet, all das ist durch früher Getanes verursacht. So wird durch Kasteiung das Vergehen der alten Taten und durch das Nicht-Begehen neuer Taten in der Zukunft kein Einströmen mehr sein; durch das Ausbleiben künftigen Einströmens erfolgt die Vernichtung der Taten; durch die Vernichtung der Taten die Vernichtung des Leidens; durch die Vernichtung des Leidens die Vernichtung der Empfindung; durch die Vernichtung der Empfindung wird alles Leiden erschöpft sein.‘“

๓. ‘‘เสยฺยถาปิ, อาวุโส นิคณฺฐา, ปุริโส สลฺเลน วิทฺโธ อสฺส สวิเสน คาฬฺหูปเลปเนน ; โส สลฺลสฺสปิ เวธนเหตุ ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทิเยยฺย. ตสฺส มิตฺตามจฺจา ญาติสาโลหิตา ภิสกฺกํ สลฺลกตฺตํ อุปฏฺฐาเปยฺยุํ. ตสฺส โส ภิสกฺโก สลฺลกตฺโต สตฺเถน วณมุขํ ปริกนฺเตยฺย; โส สตฺเถนปิ วณมุขสฺส ปริกนฺตนเหตุ ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทิเยยฺย. ตสฺส โส ภิสกฺโก สลฺลกตฺโต เอสนิยา สลฺลํ เอเสยฺย; โส เอสนิยาปิ สลฺลสฺส เอสนาเหตุ ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทิเยยฺย. ตสฺส โส ภิสกฺโก สลฺลกตฺโต สลฺลํ อพฺพุเหยฺย ; โส สลฺลสฺสปิ อพฺพุหนเหตุ ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทิเยยฺย. ตสฺส โส ภิสกฺโก สลฺลกตฺโต อคทงฺคารํ วณมุเข โอทเหยฺย; โส อคทงฺคารสฺสปิ วณมุเข โอทหนเหตุ ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทิเยยฺย. โส อปเรน สมเยน รูฬฺเหน วเณน สญฺฉวินา อโรโค อสฺส สุขี เสรี สยํวสี เยน กามงฺคโม. ตสฺส เอวมสฺส – อหํ โข ปุพฺเพ สลฺเลน วิทฺโธ อโหสึ สวิเสน คาฬฺหูปเลปเนน. โสหํ สลฺลสฺสปิ เวธนเหตุ ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทิยึ. ตสฺส เม มิตฺตามจฺจา ญาติสาโลหิตา ภิสกฺกํ สลฺลกตฺตํ อุปฏฺฐเปสุํ. ตสฺส เม โส ภิสกฺโก สลฺลกตฺโต สตฺเถน วณมุขํ ปริกนฺติ; โสหํ สตฺเถนปิ วณมุขสฺส ปริกนฺตนเหตุ ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทิยึ. ตสฺส เม โส ภิสกฺโก สลฺลกตฺโต เอสนิยา สลฺลํ เอสิ; โส อหํ เอสนิยาปิ สลฺลสฺส เอสนาเหตุ ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทิยึ. ตสฺส เม โส ภิสกฺโก [Pg.4] สลฺลกตฺโต สลฺลํ อพฺพุหิ ; โสหํ สลฺลสฺสปิ อพฺพุหนเหตุ ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทิยึ. ตสฺส เม โส ภิสกฺโก สลฺลกตฺโต อคทงฺคารํ วณมุเข โอทหิ; โสหํ อคทงฺคารสฺสปิ วณมุเข โอทหนเหตุ ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทิยึ. โสมฺหิ เอตรหิ รูฬฺเหน วเณน สญฺฉวินา อโรโค สุขี เสรี สยํวสี เยน กามงฺคโม’’ติ.

3. „Gleichwie, ihr Niganthas, ein Mann von einem Pfeil getroffen wäre, der dick mit Gift bestrichen ist; er würde aufgrund der Verwundung durch den Pfeil schmerzhafte, heftige, bittere Empfindungen erleiden. Seine Freunde und Gefährten, seine Blutsverwandten würden einen Arzt, einen Chirurgen herbeirufen. Jener Arzt und Chirurg würde die Wundöffnung mit einem Messer aufschneiden; er würde auch aufgrund des Aufschneidens der Wundöffnung mit dem Messer schmerzhafte, heftige, bittere Empfindungen erleiden. Jener Arzt und Chirurg würde mit einer Sonde nach dem Pfeil suchen; er würde auch aufgrund des Suchens nach dem Pfeil mit der Sonde schmerzhafte, heftige, bittere Empfindungen erleiden. Jener Arzt und Chirurg würde den Pfeil herausziehen; er würde auch aufgrund des Herausziehens des Pfeils schmerzhafte, heftige, bittere Empfindungen erleiden. Jener Arzt und Chirurg würde Arzneipulver in die Wundöffnung geben; er würde auch aufgrund des Einbringens von Arzneipulver in die Wundöffnung schmerzhafte, heftige, bittere Empfindungen erleiden. Zu einer späteren Zeit wäre er durch das Verheilen der Wunde und das Entstehen neuer Haut gesund, glücklich, frei, sein eigener Herr, dahin gehend, wohin er wünscht. Er würde dann so denken: ‚Früher wurde ich wahrlich von einem Pfeil getroffen, der dick mit Gift bestrichen war. Da erlitt ich aufgrund der Verwundung durch den Pfeil schmerzhafte, heftige, bittere Empfindungen. Meine Freunde und Gefährten, meine Blutsverwandten riefen einen Arzt, einen Chirurgen herbei. Jener Arzt und Chirurg schnitt die Wundöffnung mit einem Messer auf; da erlitt ich aufgrund des Aufschneidens der Wundöffnung mit dem Messer schmerzhafte, heftige, bittere Empfindungen. Jener Arzt und Chirurg suchte mit einer Sonde nach dem Pfeil; da erlitt ich aufgrund des Suchens nach dem Pfeil mit der Sonde schmerzhafte, heftige, bittere Empfindungen. Jener Arzt und Chirurg zog den Pfeil heraus; da erlitt ich aufgrund des Herausziehens des Pfeils schmerzhafte, heftige, bittere Empfindungen. Jener Arzt und Chirurg gab Arzneipulver in die Wundöffnung; da erlitt ich aufgrund des Einbringens von Arzneipulver in die Wundöffnung schmerzhafte, heftige, bittere Empfindungen. Jetzt bin ich durch das Verheilen der Wunde und das Entstehen neuer Haut gesund, glücklich, frei, mein eigener Herr, dahin gehend, wohin ich wünsche.‘“

‘‘เอวเมว โข, อาวุโส นิคณฺฐา, สเจ ตุมฺเห ชาเนยฺยาถ – อหุวมฺเหว มยํ ปุพฺเพ, น นาหุวมฺหาติ, ชาเนยฺยาถ – อกรมฺเหว มยํ ปุพฺเพ ปาปกมฺมํ, น นากรมฺหาติ, ชาเนยฺยาถ – เอวรูปํ วา เอวรูปํ วา ปาปกมฺมํ อกรมฺหาติ, ชาเนยฺยาถ – เอตฺตกํ วา ทุกฺขํ นิชฺชิณฺณํ, เอตฺตกํ วา ทุกฺขํ นิชฺชีเรตพฺพํ, เอตฺตกมฺหิ วา ทุกฺเข นิชฺชิณฺเณ สพฺพํ ทุกฺขํ นิชฺชิณฺณํ ภวิสฺสตีติ, ชาเนยฺยาถ – ทิฏฺเฐว ธมฺเม อกุสลานํ ธมฺมานํ ปหานํ, กุสลานํ ธมฺมานํ อุปสมฺปทํ; เอวํ สนฺเต อายสฺมนฺตานํ นิคณฺฐานํ กลฺลมสฺส เวยฺยากรณาย – ยํ กิญฺจายํ ปุริสปุคฺคโล ปฏิสํเวเทติ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา, สพฺพํ ตํ ปุพฺเพกตเหตุ. อิติ ปุราณานํ กมฺมานํ ตปสา พฺยนฺตีภาวา, นวานํ กมฺมานํ อกรณา, อายตึ อนวสฺสโว; อายตึ อนวสฺสวา กมฺมกฺขโย; กมฺมกฺขยา ทุกฺขกฺขโย; ทุกฺขกฺขยา เวทนากฺขโย; เวทนากฺขยา สพฺพํ ทุกฺขํ นิชฺชิณฺณํ ภวิสฺสตี’’ติ.

„Ebenso nun, ihr Niganthas, wenn ihr wissen würdet: ‚Wir haben in der Vergangenheit wahrlich existiert, nicht ist es so, dass wir nicht existiert haben‘; wenn ihr wissen würdet: ‚Wir haben in der Vergangenheit wahrlich böse Taten begangen, nicht ist es so, dass wir sie nicht begangen haben‘; wenn ihr wissen würdet: ‚Wir haben diese oder jene böse Tat begangen‘; wenn ihr wissen würdet: ‚So viel Leiden ist bereits getilgt, so viel Leiden ist noch zu tilgen; wenn so viel Leiden getilgt ist, wird alles Leiden getilgt sein‘; wenn ihr bereits in diesem Leben das Aufgeben unheilsamer Zustände und das Erlangen heilsamer Zustände erkennen würdet; wenn dies so wäre, dann wäre es angemessen für die ehrwürdigen Niganthas zu erklären: ‚Was auch immer dieser Mensch an Angenehmem, Unangenehmem oder weder Angenehmem noch Unangenehmem empfindet, all das hat seine Ursache in früherem Tun. So wird durch Askese das alte Wirken beendet, durch das Nicht-Begangen-Werden von neuem Wirken gibt es keinen künftigen Zufluss; durch das Ausbleiben künftigen Zuflusses erfolgt die Vernichtung des Wirkens; durch die Vernichtung des Wirkens erfolgt die Vernichtung des Leidens; durch die Vernichtung des Leidens erfolgt die Vernichtung der Empfindung; durch die Vernichtung der Empfindung wird all dieses Leiden getilgt sein.‘“

‘‘ยสฺมา จ โข ตุมฺเห, อาวุโส นิคณฺฐา, น ชานาถ – อหุวมฺเหว มยํ ปุพฺเพ, น นาหุวมฺหาติ, น ชานาถ – อกรมฺเหว มยํ ปุพฺเพ ปาปกมฺมํ, น นากรมฺหาติ, น ชานาถ – เอวรูปํ วา เอวรูปํ วา ปาปกมฺมํ อกรมฺหาติ, น ชานาถ – เอตฺตกํ วา ทุกฺขํ นิชฺชิณฺณํ, เอตฺตกํ วา ทุกฺขํ นิชฺชีเรตพฺพํ, เอตฺตกมฺหิ วา ทุกฺเข นิชฺชิณฺเณ สพฺพํ ทุกฺขํ นิชฺชิณฺณํ ภวิสฺสตีติ, น ชานาถ – ทิฏฺเฐว ธมฺเม อกุสลานํ ธมฺมานํ ปหานํ, กุสลานํ ธมฺมานํ อุปสมฺปทํ; ตสฺมา อายสฺมนฺตานํ นิคณฺฐานํ น กลฺลมสฺส เวยฺยากรณาย – ยํ กิญฺจายํ ปุริสปุคฺคโล ปฏิสํเวเทติ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา, สพฺพํ ตํ ปุพฺเพกตเหตุ. อิติ ปุราณานํ กมฺมานํ ตปสา พฺยนฺตีภาวา, นวานํ กมฺมานํ อกรณา, อายตึ อนวสฺสโว; อายตึ อนวสฺสวา กมฺมกฺขโย; กมฺมกฺขยา ทุกฺขกฺขโย; ทุกฺขกฺขยา เวทนากฺขโย; เวทนากฺขยา สพฺพํ ทุกฺขํ นิชฺชิณฺณํ ภวิสฺสตี’’ติ.

„Da ihr aber nun, ihr Niganthas, nicht wisst: ‚Wir haben in der Vergangenheit wahrlich existiert, nicht ist es so, dass wir nicht existiert haben‘; da ihr nicht wisst: ‚Wir haben in der Vergangenheit wahrlich böse Taten begangen, nicht ist es so, dass wir sie nicht begangen haben‘; da ihr nicht wisst: ‚Wir haben diese oder jene böse Tat begangen‘; da ihr nicht wisst: ‚So viel Leiden ist bereits getilgt, so viel Leiden ist noch zu tilgen; wenn so viel Leiden getilgt ist, wird alles Leiden getilgt sein‘; da ihr nicht einmal in diesem Leben das Aufgeben unheilsamer Zustände und das Erlangen heilsamer Zustände erkennt; deshalb ist es für die ehrwürdigen Niganthas nicht angemessen zu erklären: ‚Was auch immer dieser Mensch an Angenehmem, Unangenehmem oder weder Angenehmem noch Unangenehmem empfindet, all das hat seine Ursache in früherem Tun. So wird durch Askese das alte Wirken beendet, durch das Nicht-Begangen-Werden von neuem Wirken gibt es keinen künftigen Zufluss; durch das Ausbleiben künftigen Zuflusses erfolgt die Vernichtung des Wirkens; durch die Vernichtung des Wirkens erfolgt die Vernichtung des Leidens; durch die Vernichtung des Leidens erfolgt die Vernichtung der Empfindung; durch die Vernichtung der Empfindung wird all dieses Leiden getilgt sein.‘“

๔. ‘‘เอวํ [Pg.5] วุตฺเต, ภิกฺขเว, เต นิคณฺฐา มํ เอตทโวจุํ – ‘นิคณฺโฐ, อาวุโส, นาฏปุตฺโต สพฺพญฺญู สพฺพทสฺสาวี, อปริเสสํ ญาณทสฺสนํ ปฏิชานาติ. จรโต จ เม ติฏฺฐโต จ สุตฺตสฺส จ ชาครสฺส จ สตตํ สมิตํ ญาณทสฺสนํ ปจฺจุปฏฺฐิต’นฺติ. โส เอวมาห – ‘อตฺถิ โข โว, อาวุโส นิคณฺฐา, ปุพฺเพว ปาปกมฺมํ กตํ, ตํ อิมาย กฏุกาย ทุกฺกรการิกาย นิชฺชีเรถ, ยํ ปเนตฺถ เอตรหิ กาเยน สํวุตา วาจาย สํวุตา มนสา สํวุตา ตํ อายตึ ปาปกมฺมสฺส อกรณํ. อิติ ปุราณานํ กมฺมานํ ตปสา พฺยนฺตีภาวา, นวานํ กมฺมานํ อกรณา, อายตึ อนวสฺสโว; อายตึ อนวสฺสวา กมฺมกฺขโย; กมฺมกฺขยา ทุกฺขกฺขโย; ทุกฺขกฺขยา เวทนากฺขโย; เวทนากฺขยา สพฺพํ ทุกฺขํ นิชฺชิณฺณํ ภวิสฺสตี’ติ. ตญฺจ ปนมฺหากํ รุจฺจติ เจว ขมติ จ, เตน จมฺหา อตฺตมนา’’ติ.

4. „Mönche, als dies gesagt wurde, antworteten mir jene Nigaṇṭhas: ‚Freund, der Nigaṇṭha Nāṭaputta ist allwissend und allsehend; er beansprucht eine restlose Erkenntnis und Schau: „Ob ich gehe oder stehe, schlafe oder wach bin, ist meine Erkenntnis und Schau ständig und ununterbrochen gegenwärtig.“ Er sagt folgendes: „Freunde Nigaṇṭhas, ihr habt in der Vergangenheit wahrlich unheilsames Kamma gewirkt; dieses sollt ihr durch diese schmerzhafte, schwer zu vollbringende Askese aufzehren. Wenn ihr nun hier in der Gegenwart in Körper, Rede und Geist gezügelt seid, so bedeutet das, dass in Zukunft kein unheilsames Kamma mehr begangen wird. So kommt es durch die Auslöschung alter Taten mittels Askese und durch das Nichtbegehen neuer Taten zu einem Nicht-Einfließen in der Zukunft; durch das Nicht-Einfließen in der Zukunft zum Versiegen des Kammas; durch das Versiegen des Kammas zum Versiegen des Leidens; durch das Versiegen des Leidens zum Versiegen der Empfindung; und durch das Versiegen der Empfindung wird alles Leiden aufgezehrt sein.“ Dies gefällt uns, wir heißen es gut und sind damit zufrieden.‘“

๕. ‘‘เอวํ วุตฺเต อหํ, ภิกฺขเว, เต นิคณฺเฐ เอตทโวจํ – ‘ปญฺจ โข อิเม, อาวุโส นิคณฺฐา, ธมฺมา ทิฏฺเฐว ธมฺเม ทฺวิธาวิปากา. กตเม ปญฺจ? สทฺธา, รุจิ, อนุสฺสโว, อาการปริวิตกฺโก, ทิฏฺฐินิชฺฌานกฺขนฺติ – อิเม โข, อาวุโส นิคณฺฐา, ปญฺจ ธมฺมา ทิฏฺเฐว ธมฺเม ทฺวิธาวิปากา. ตตฺรายสฺมนฺตานํ นิคณฺฐานํ กา อตีตํเส สตฺถริ สทฺธา, กา รุจิ, โก อนุสฺสโว, โก อาการปริวิตกฺโก, กา ทิฏฺฐินิชฺฌานกฺขนฺตี’ติ. เอวํวาที โข อหํ, ภิกฺขเว, นิคณฺเฐสุ น กญฺจิ สหธมฺมิกํ วาทปฏิหารํ สมนุปสฺสามิ.

5. „Mönche, als dies gesagt wurde, sprach ich zu jenen Nigaṇṭhas: ‚Freunde Nigaṇṭhas, es gibt diese fünf Dinge, die in der gegenwärtigen Realität zweierlei Früchte tragen können. Welche fünf? Glaube, Vorliebe, mündliche Überlieferung, logisches Überlegen und die gedankliche Billigung einer Ansicht – diese fünf Dinge, Freunde Nigaṇṭhas, können in der gegenwärtigen Realität zweierlei Früchte tragen. Wie steht es nun bei den ehrwürdigen Nigaṇṭhas um den Glauben an ihren Lehrer hinsichtlich der Vergangenheit, wie um die Vorliebe, wie um die mündliche Überlieferung, wie um das logische Überlegen, wie um die gedankliche Billigung einer Ansicht?‘ Wenn ich so sprach, Mönche, sah ich bei den Nigaṇṭhas nicht die geringste sachgemäße Erwiderung auf meine Rede.“

‘‘ปุน จปราหํ, ภิกฺขเว, เต นิคณฺเฐ เอวํ วทามิ – ‘ตํ กึ มญฺญถ, อาวุโส นิคณฺฐา. ยสฺมึ โว สมเย ติพฺโพ อุปกฺกโม โหติ ติพฺพํ ปธานํ, ติพฺพา ตสฺมึ สมเย โอปกฺกมิกา ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทิเยถ; ยสฺมึ ปน โว สมเย น ติพฺโพ อุปกฺกโม โหติ น ติพฺพํ ปธานํ, น ติพฺพา ตสฺมึ สมเย โอปกฺกมิกา ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทิเยถา’ติ? ‘ยสฺมึ โน, อาวุโส โคตม, สมเย ติพฺโพ อุปกฺกโม โหติ ติพฺพํ ปธานํ, ติพฺพา ตสฺมึ สมเย โอปกฺกมิกา ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทิยาม; ยสฺมึ ปน โน สมเย น ติพฺโพ อุปกฺกโม โหติ น ติพฺพํ ปธานํ, น ติพฺพา ตสฺมึ สมเย โอปกฺกมิกา ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทิยามา’’’ติ.

„Wiederum, Mönche, sprach ich zu jenen Nigaṇṭhas: ‚Was denkt ihr, Freunde Nigaṇṭhas? Zu der Zeit, da ihr eine heftige Anstrengung und ein heftiges Bemühen unternehmt, empfindet ihr zu dieser Zeit heftige, aus der Anstrengung resultierende Schmerzen und bittere Empfindungen? Und zu der Zeit, da ihr keine heftige Anstrengung und kein heftiges Bemühen unternehmt, empfindet ihr zu dieser Zeit keine heftigen, aus der Anstrengung resultierenden Schmerzen und bitteren Empfindungen?‘ – ‚Freund Gotama, zu der Zeit, da wir eine heftige Anstrengung und ein heftiges Bemühen unternehmen, empfinden wir zu dieser Zeit heftige, aus der Anstrengung resultierende Schmerzen und bittere Empfindungen; zu der Zeit aber, da wir keine heftige Anstrengung und kein heftiges Bemühen unternehmen, empfinden wir keine heftigen, aus der Anstrengung resultierenden Schmerzen und bitteren Empfindungen.‘“

๖. ‘‘อิติ [Pg.6] กิร, อาวุโส นิคณฺฐา, ยสฺมึ โว สมเย ติพฺโพ อุปกฺกโม โหติ ติพฺพํ ปธานํ, ติพฺพา ตสฺมึ สมเย โอปกฺกมิกา ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทิเยถ; ยสฺมึ ปน โว สมเย น ติพฺโพ อุปกฺกโม โหติ น ติพฺพํ ปธานํ, น ติพฺพา ตสฺมึ สมเย โอปกฺกมิกา ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทิเยถ. เอวํ สนฺเต อายสฺมนฺตานํ นิคณฺฐานํ น กลฺลมสฺส เวยฺยากรณาย – ยํ กิญฺจายํ ปุริสปุคฺคโล ปฏิสํเวเทติ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา, สพฺพํ ตํ ปุพฺเพกตเหตุ. อิติ ปุราณานํ กมฺมานํ ตปสา พฺยนฺตีภาวา, นวานํ กมฺมานํ อกรณา, อายตึ อนวสฺสโว; อายตึ อนวสฺสวา กมฺมกฺขโย; กมฺมกฺขยา ทุกฺขกฺขโย; ทุกฺขกฺขยา เวทนากฺขโย; เวทนากฺขยา สพฺพํ ทุกฺขํ นิชฺชิณฺณํ ภวิสฺสตีติ. สเจ, อาวุโส นิคณฺฐา, ยสฺมึ โว สมเย ติพฺโพ อุปกฺกโม โหติ ติพฺพํ ปธานํ, น ติพฺพา ตสฺมึ สมเย โอปกฺกมิกา ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทิเยถ; ยสฺมึ ปน โว สมเย น ติพฺโพ อุปกฺกโม โหติ น ติพฺพํ ปธานํ, ติพฺพา ตสฺมึ สมเย โอปกฺกมิกา ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทิเยถ ; เอวํ สนฺเต อายสฺมนฺตานํ นิคณฺฐานํ กลฺลมสฺส เวยฺยากรณาย – ยํ กิญฺจายํ ปุริสปุคฺคโล ปฏิสํเวเทติ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา, สพฺพํ ตํ ปุพฺเพกตเหตุ. อิติ ปุราณานํ กมฺมานํ ตปสา พฺยนฺตีภาวา, นวานํ กมฺมานํ อกรณา, อายตึ อนวสฺสโว; อายตึ อนวสฺสวา กมฺมกฺขโย; กมฺมกฺขยา ทุกฺขกฺขโย; ทุกฺขกฺขยา เวทนากฺขโย; เวทนากฺขยา สพฺพํ ทุกฺขํ นิชฺชิณฺณํ ภวิสฺสตี’’ติ.

6. „‚So ist es also, Freunde Nigaṇṭhas: Wenn ihr eine heftige Anstrengung unternehmt, empfindet ihr heftigen Schmerz, und wenn ihr keine heftige Anstrengung unternehmt, empfindet ihr keinen heftigen Schmerz. Wenn dem so ist, dann ist es für die ehrwürdigen Nigaṇṭhas nicht angemessen zu erklären: „Was immer dieser Mensch an Glück, Leid oder weder-Leid-noch-Glück empfindet, all das ist durch früheres Wirken bedingt. So kommt es durch die Auslöschung alter Taten mittels Askese und durch das Nichtbegehen neuer Taten zu einem Nicht-Einfließen in der Zukunft... und alles Leiden wird aufgezehrt sein.“ Wenn ihr jedoch, Freunde Nigaṇṭhas, zu der Zeit, da ihr eine heftige Anstrengung unternehmt, keine heftigen, daraus resultierenden Schmerzen empfinden würdet, und zu der Zeit, da ihr keine heftige Anstrengung unternehmt, dennoch heftige Schmerzen empfinden würdet – wenn dem so wäre, dann wäre es für die ehrwürdigen Nigaṇṭhas angemessen zu erklären: „Was immer dieser Mensch an Glück, Leid oder weder-Leid-noch-Glück empfindet, all das ist durch früheres Wirken bedingt. So kommt es durch die Auslöschung alter Taten mittels Askese... und alles Leiden wird aufgezehrt sein.“‘“

‘‘‘ยสฺมา จ โข, อาวุโส นิคณฺฐา, ยสฺมึ โว สมเย ติพฺโพ อุปกฺกโม โหติ ติพฺพํ ปธานํ, ติพฺพา ตสฺมึ สมเย โอปกฺกมิกา ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทิเยถ; ยสฺมึ ปน โว สมเย น ติพฺโพ อุปกฺกโม โหติ น ติพฺพํ ปธานํ, น ติพฺพา ตสฺมึ สมเย โอปกฺกมิกา ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทิเยถ; เต ตุมฺเห สามํเยว โอปกฺกมิกา ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทยมานา อวิชฺชา อญฺญาณา สมฺโมหา วิปจฺเจถ – ยํ กิญฺจายํ ปุริสปุคฺคโล ปฏิสํเวเทติ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา, สพฺพํ ตํ ปุพฺเพกตเหตุ. อิติ ปุราณานํ กมฺมานํ ตปสา พฺยนฺตีภาวา, นวานํ กมฺมานํ อกรณา, อายตึ อนวสฺสโว; อายตึ อนวสฺสวา กมฺมกฺขโย; กมฺมกฺขยา ทุกฺขกฺขโย; ทุกฺขกฺขยา เวทนากฺขโย[Pg.7]; เวทนากฺขยา สพฺพํ ทุกฺขํ นิชฺชิณฺณํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวํวาทีปิ โข อหํ, ภิกฺขเว, นิคณฺเฐสุ น กญฺจิ สหธมฺมิกํ วาทปฏิหารํ สมนุปสฺสามิ.

'Da ihr nun, ihr Nigaṇṭhas, in jener Zeit, in der ihr euch intensiv anstrengt und intensiv bemüht, intensive, durch die Anstrengung bedingte Schmerzen und intensive bittere Empfindungen empfindet; und da ihr in jener Zeit, in der ihr euch nicht intensiv anstrengt und nicht intensiv bemüht, keine intensiven, durch Anstrengung bedingten Schmerzen und intensiven bitteren Empfindungen empfindet, während ihr selbst gerade diese intensiven, durch Anstrengung bedingten Schmerzen und intensiven bitteren Empfindungen empfindet, seid ihr aus Unwissenheit, mangelnder Erkenntnis und Verblendung der verkehrten Ansicht: „Was auch immer dieses Individuum empfindet, sei es Angenehmes, Unangenehmes oder Weder-Angenehmes-noch-Unangenehmes, all das ist durch früher Begangenes verursacht. So wird durch Kasteiung altes Karma vernichtet und durch das Nichtbegehen von neuem Karma gibt es in der Zukunft kein weiteres Anstauen; durch das Nichtanstauen in der Zukunft folgt das Ende des Karmas; durch das Ende des Karmas das Ende des Leidens; durch das Ende des Leidens das Ende der Empfindung; und durch das Ende der Empfindung wird alles Leiden gänzlich erschöpft sein.“' Mönche, unter den Nigaṇṭhas, die solches lehren, sehe ich niemanden, der eine sachgemäße Gegenrede vorbringen könnte.

๗. ‘‘ปุน จปราหํ, ภิกฺขเว, เต นิคณฺเฐ เอวํ วทามิ – ‘ตํ กึ มญฺญถาวุโส นิคณฺฐา, ยมิทํ กมฺมํ ทิฏฺฐธมฺมเวทนียํ ตํ อุปกฺกเมน วา ปธาเนน วา สมฺปรายเวทนียํ โหตูติ ลพฺภเมต’นฺติ? ‘โน หิทํ, อาวุโส’. ‘ยํ ปนิทํ กมฺมํ สมฺปรายเวทนียํ ตํ อุปกฺกเมน วา ปธาเนน วา ทิฏฺฐธมฺมเวทนียํ โหตูติ ลพฺภเมต’นฺติ? ‘โน หิทํ, อาวุโส’. ‘ตํ กึ มญฺญถาวุโส นิคณฺฐา, ยมิทํ กมฺมํ สุขเวทนียํ ตํ อุปกฺกเมน วา ปธาเนน วา ทุกฺขเวทนียํ โหตูติ ลพฺภเมต’นฺติ? ‘โน หิทํ, อาวุโส’. ‘ยํ ปนิทํ กมฺมํ ทุกฺขเวทนียํ ตํ อุปกฺกเมน วา ปธาเนน วา สุขเวทนียํ โหตูติ ลพฺภเมต’นฺติ? ‘โน หิทํ, อาวุโส’. ‘ตํ กึ มญฺญถาวุโส นิคณฺฐา, ยมิทํ กมฺมํ ปริปกฺกเวทนียํ ตํ อุปกฺกเมน วา ปธาเนน วา อปริปกฺกเวทนียํ โหตูติ ลพฺภเมต’นฺติ? ‘โน หิทํ, อาวุโส’. ‘ยํ ปนิทํ กมฺมํ อปริปกฺกเวทนียํ ตํ อุปกฺกเมน วา ปธาเนน วา ปริปกฺกเวทนียํ โหตูติ ลพฺภเมต’นฺติ? ‘โน หิทํ, อาวุโส’. ‘ตํ กึ มญฺญถาวุโส นิคณฺฐา, ยมิทํ กมฺมํ พหุเวทนียํ ตํ อุปกฺกเมน วา ปธาเนน วา อปฺปเวทนียํ โหตูติ ลพฺภเมต’นฺติ? ‘โน หิทํ, อาวุโส’. ‘ยํ ปนิทํ กมฺมํ อปฺปเวทนียํ ตํ อุปกฺกเมน วา ปธาเนน วา พหุเวทนียํ โหตูติ ลพฺภเมต’นฺติ? ‘โน หิทํ, อาวุโส’. ‘ตํ กึ มญฺญถาวุโส นิคณฺฐา, ยมิทํ กมฺมํ สเวทนียํ ตํ อุปกฺกเมน วา ปธาเนน วา อเวทนียํ โหตูติ ลพฺภเมต’นฺติ? ‘โน หิทํ, อาวุโส’. ‘ยํ ปนิทํ กมฺมํ อเวทนียํ ตํ อุปกฺกเมน วา ปธาเนน วา สเวทนียํ โหตูติ ลพฺภเมต’นฺติ? ‘โน หิทํ, อาวุโส’.

7. „Weiterhin, Mönche, sprach ich zu jenen Nigaṇṭhas so: ‚Was meint ihr, ihr Nigaṇṭhas, ist es möglich, durch Anstrengung oder Bemühen zu erreichen, dass Karma, das in diesem Leben zu erfahren ist, zu einem Karma wird, das in einem künftigen Leben erfahren wird?‘ — ‚Nein, Freund.‘ — ‚Ist es aber möglich, durch Anstrengung oder Bemühen zu erreichen, dass Karma, das in einem künftigen Leben zu erfahren ist, zu einem Karma wird, das in diesem Leben erfahren wird?‘ — ‚Nein, Freund.‘ — ‚Was meint ihr, ihr Nigaṇṭhas, ist es möglich, durch Anstrengung oder Bemühen zu erreichen, dass Karma, das als Vergnügen zu erfahren ist, zu einem Karma wird, das als Schmerz erfahren wird?‘ — ‚Nein, Freund.‘ — ‚Ist es aber möglich, durch Anstrengung oder Bemühen zu erreichen, dass Karma, das als Schmerz zu erfahren ist, zu einem Karma wird, das als Vergnügen erfahren wird?‘ — ‚Nein, Freund.‘ — ‚Was meint ihr, ihr Nigaṇṭhas, ist es möglich, durch Anstrengung oder Bemühen zu erreichen, dass Karma, das bereits gereift ist, zu einem Karma wird, das noch nicht gereift ist?‘ — ‚Nein, Freund.‘ — ‚Ist es aber möglich, durch Anstrengung oder Bemühen zu erreichen, dass Karma, das noch nicht gereift ist, zu einem Karma wird, das bereits gereift ist?‘ — ‚Nein, Freund.‘ — ‚Was meint ihr, ihr Nigaṇṭhas, ist es möglich, durch Anstrengung oder Bemühen zu erreichen, dass Karma, das viele Empfindungen mit sich bringt, zu einem Karma wird, das wenige Empfindungen mit sich bringt?‘ — ‚Nein, Freund.‘ — ‚Ist es aber möglich, durch Anstrengung oder Bemühen zu erreichen, dass Karma, das wenige Empfindungen mit sich bringt, zu einem Karma wird, das viele Empfindungen mit sich bringt?‘ — ‚Nein, Freund.‘ — ‚Was meint ihr, ihr Nigaṇṭhas, ist es möglich, durch Anstrengung oder Bemühen zu erreichen, dass Karma, das empfunden werden muss, zu einem Karma wird, das nicht empfunden werden muss?‘ — ‚Nein, Freund.‘ — ‚Ist es aber möglich, durch Anstrengung oder Bemühen zu erreichen, dass Karma, das nicht empfunden werden muss, zu einem Karma wird, das empfunden werden muss?‘ — ‚Nein, Freund.‘“

๘. ‘‘อิติ กิร, อาวุโส นิคณฺฐา, ยมิทํ กมฺมํ ทิฏฺฐธมฺมเวทนียํ ตํ อุปกฺกเมน วา ปธาเนน วา สมฺปรายเวทนียํ โหตูติ อลพฺภเมตํ, ยํ ปนิทํ กมฺมํ สมฺปรายเวทนียํ ตํ อุปกฺกเมน วา ปธาเนน วา ทิฏฺฐธมฺมเวทนียํ โหตูติ อลพฺภเมตํ, ยมิทํ กมฺมํ สุขเวทนียํ ตํ อุปกฺกเมน วา ปธาเนน วา ทุกฺขเวทนียํ โหตูติ อลพฺภเมตํ, ยมิทํ กมฺมํ ทุกฺขเวทนียํ [Pg.8] ตํ อุปกฺกเมน วา ปธาเนน วา สุขเวทนียํ โหตูติ อลพฺภเมตํ, ยมิทํ กมฺมํ ปริปกฺกเวทนียํ ตํ อุปกฺกเมน วา ปธาเนน วา อปริปกฺกเวทนียํ โหตูติ อลพฺภเมตํ, ยมิทํ กมฺมํ อปริปกฺกเวทนียํ ตํ อุปกฺกเมน วา ปธาเนน วา ปริปกฺกเวทนียํ โหตูติ อลพฺภเมตํ, ยมิทํ กมฺมํ พหุเวทนียํ ตํ อุปกฺกเมน วา ปธาเนน วา อปฺปเวทนียํ โหตูติ อลพฺภเมตํ, ยมิทํ กมฺมํ อปฺปเวทนียํ ตํ อุปกฺกเมน วา ปธาเนน วา พหุเวทนียํ โหตูติ อลพฺภเมตํ, ยมิทํ กมฺมํ สเวทนียํ ตํ อุปกฺกเมน วา ปธาเนน วา อเวทนียํ โหตูติ อลพฺภเมตํ, ยมิทํ กมฺมํ อเวทนียํ ตํ อุปกฺกเมน วา ปธาเนน วา สเวทนียํ โหตูติ อลพฺภเมตํ; เอวํ สนฺเต อายสฺมนฺตานํ นิคณฺฐานํ อผโล อุปกฺกโม โหติ, อผลํ ปธานํ’’.

8. „‚Es scheint also, ihr Nigaṇṭhas, dass man weder durch Anstrengung noch durch Bemühen erreichen kann, dass Karma, das in diesem Leben zu erfahren ist, in einem künftigen Leben erfahren wird; noch dass künftiges Karma in diesem Leben erfahren wird; noch dass Karma, das Vergnügen bringt, zu solchem wird, das Schmerz bringt, oder umgekehrt; noch dass gereiftes Karma zu ungereiftem wird oder umgekehrt; noch dass Karma mit vielen Empfindungen zu solchem mit wenigen wird oder umgekehrt; noch dass Karma, das empfunden werden muss, zu solchem wird, das nicht empfunden werden muss, oder umgekehrt. Wenn dies aber so ist, dann ist die Anstrengung der ehrwürdigen Nigaṇṭhas fruchtlos, ihr Bemühen ist vergeblich.‘“

‘‘เอวํวาที, ภิกฺขเว, นิคณฺฐา. เอวํวาทีนํ, ภิกฺขเว, นิคณฺฐานํ ทส สหธมฺมิกา วาทานุวาทา คารยฺหํ ฐานํ อาคจฺฉนฺติ.

„So lehren die Nigaṇṭhas, Mönche. Bei den Nigaṇṭhas, die so lehren, führen zehn folgerichtige Konsequenzen aus ihrer eigenen Lehre zu einer tadelnswerten Position.“

๙. ‘‘สเจ, ภิกฺขเว, สตฺตา ปุพฺเพกตเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ; อทฺธา, ภิกฺขเว, นิคณฺฐา ปุพฺเพ ทุกฺกฏกมฺมการิโน ยํ เอตรหิ เอวรูปา ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทิยนฺติ. สเจ, ภิกฺขเว, สตฺตา อิสฺสรนิมฺมานเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ; อทฺธา, ภิกฺขเว, นิคณฺฐา ปาปเกน อิสฺสเรน นิมฺมิตา ยํ เอตรหิ เอวรูปา ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทิยนฺติ. สเจ, ภิกฺขเว, สตฺตา สงฺคติภาวเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ; อทฺธา, ภิกฺขเว, นิคณฺฐา ปาปสงฺคติกา ยํ เอตรหิ เอวรูปา ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทิยนฺติ. สเจ, ภิกฺขเว, สตฺตา อภิชาติเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ; อทฺธา, ภิกฺขเว, นิคณฺฐา ปาปาภิชาติกา ยํ เอตรหิ เอวรูปา ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทิยนฺติ. สเจ, ภิกฺขเว, สตฺตา ทิฏฺฐธมฺมูปกฺกมเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ; อทฺธา, ภิกฺขเว, นิคณฺฐา เอวรูปา ทิฏฺฐธมฺมูปกฺกมา ยํ เอตรหิ เอวรูปา ทุกฺขา ติพฺพา กฏุกา เวทนา เวทิยนฺติ.

9. „Wenn, ihr Mönche, die Wesen Glück und Leid aufgrund früherer Taten empfinden, dann sind die Niganthas wahrlich in der Vergangenheit Täter schlechter Taten gewesen, da sie jetzt solche schmerzhaften, heftigen und bitteren Empfindungen verspüren. Wenn, ihr Mönche, die Wesen aufgrund der Schöpfung eines Herrn Glück und Leid empfinden, dann sind die Niganthas wahrlich von einem bösen Herrn geschaffen worden, da sie jetzt solche schmerzhaften, heftigen und bitteren Empfindungen verspüren. Wenn, ihr Mönche, die Wesen aufgrund der Fügung des Schicksals Glück und Leid empfinden, dann sind die Niganthas wahrlich von schlechter Schicksalsfügung, da sie jetzt solche schmerzhaften, heftigen und bitteren Empfindungen verspüren. Wenn, ihr Mönche, die Wesen aufgrund ihrer Herkunft Glück und Leid empfinden, dann sind die Niganthas wahrlich von schlechter Herkunft, da sie jetzt solche schmerzhaften, heftigen und bitteren Empfindungen verspüren. Wenn, ihr Mönche, die Wesen aufgrund ihrer Bemühung im gegenwärtigen Leben Glück und Leid empfinden, dann sind die Niganthas wahrlich von solcher gegenwärtigen Bemühung geprägt, da sie jetzt solche schmerzhaften, heftigen und bitteren Empfindungen verspüren.“

‘‘สเจ, ภิกฺขเว, สตฺตา ปุพฺเพกตเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ, คารยฺหา นิคณฺฐา; โน เจ สตฺตา ปุพฺเพกตเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ, คารยฺหา นิคณฺฐา. สเจ, ภิกฺขเว, สตฺตา อิสฺสรนิมฺมานเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ, คารยฺหา นิคณฺฐา; โน เจ สตฺตา อิสฺสรนิมฺมานเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ, คารยฺหา นิคณฺฐา. สเจ, ภิกฺขเว, สตฺตา สงฺคติภาวเหตุ [Pg.9] สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ, คารยฺหา นิคณฺฐา; โน เจ สตฺตา สงฺคติภาวเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ, คารยฺหา นิคณฺฐา. สเจ, ภิกฺขเว, สตฺตา อภิชาติเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ, คารยฺหา นิคณฺฐา; โน เจ สตฺตา อภิชาติเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ, คารยฺหา นิคณฺฐา. สเจ, ภิกฺขเว, สตฺตา ทิฏฺฐธมฺมูปกฺกมเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ, คารยฺหา นิคณฺฐา; โน เจ สตฺตา ทิฏฺฐธมฺมูปกฺกมเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ, คารยฺหา นิคณฺฐา. เอวํวาที, ภิกฺขเว, นิคณฺฐา. เอวํวาทีนํ, ภิกฺขเว, นิคณฺฐานํ อิเม ทส สหธมฺมิกา วาทานุวาทา คารยฺหํ ฐานํ อาคจฺฉนฺติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, อผโล อุปกฺกโม โหติ, อผลํ ปธานํ.

„Wenn, ihr Mönche, die Wesen aufgrund früherer Taten Glück und Leid empfinden, sind die Niganthas tadelnswert; wenn die Wesen nicht aufgrund früherer Taten Glück und Leid empfinden, sind die Niganthas ebenso tadelnswert. Wenn, ihr Mönche, die Wesen aufgrund der Schöpfung eines Herrn Glück und Leid empfinden, sind die Niganthas tadelnswert; wenn die Wesen nicht aufgrund der Schöpfung eines Herrn Glück und Leid empfinden, sind die Niganthas ebenso tadelnswert. Wenn, ihr Mönche, die Wesen aufgrund der Fügung des Schicksals Glück und Leid empfinden, sind die Niganthas tadelnswert; wenn die Wesen nicht aufgrund der Fügung des Schicksals Glück und Leid empfinden, sind die Niganthas ebenso tadelnswert. Wenn, ihr Mönche, die Wesen aufgrund ihrer Herkunft Glück und Leid empfinden, sind die Niganthas tadelnswert; wenn die Wesen nicht aufgrund ihrer Herkunft Glück und Leid empfinden, sind die Niganthas ebenso tadelnswert. Wenn, ihr Mönche, die Wesen aufgrund ihrer Bemühung im gegenwärtigen Leben Glück und Leid empfinden, sind die Niganthas tadelnswert; wenn die Wesen nicht aufgrund ihrer Bemühung im gegenwärtigen Leben Glück und Leid empfinden, sind die Niganthas ebenso tadelnswert. So lehren, ihr Mönche, die Niganthas. Bei den Niganthas, die solches lehren, führen diese zehn rechtmäßigen Folgerungen ihrer eigenen Lehre zu einem tadelnswerten Standpunkt. Auf diese Weise, ihr Mönche, ist die Bemühung fruchtlos, die Anstrengung ergebnislos.“

๑๐. ‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, สผโล อุปกฺกโม โหติ, สผลํ ปธานํ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น เหว อนทฺธภูตํ อตฺตานํ ทุกฺเขน อทฺธภาเวติ, ธมฺมิกญฺจ สุขํ น ปริจฺจชติ, ตสฺมิญฺจ สุเข อนธิมุจฺฉิโต โหติ. โส เอวํ ปชานาติ – ‘อิมสฺส โข เม ทุกฺขนิทานสฺส สงฺขารํ ปทหโต สงฺขารปฺปธานา วิราโค โหติ, อิมสฺส ปน เม ทุกฺขนิทานสฺส อชฺฌุเปกฺขโต อุเปกฺขํ ภาวยโต วิราโค โหตี’ติ. โส ยสฺส หิ ขฺวาสฺส ทุกฺขนิทานสฺส สงฺขารํ ปทหโต สงฺขารปฺปธานา วิราโค โหติ, สงฺขารํ ตตฺถ ปทหติ. ยสฺส ปนสฺส ทุกฺขนิทานสฺส อชฺฌุเปกฺขโต อุเปกฺขํ ภาวยโต วิราโค โหติ, อุเปกฺขํ ตตฺถ ภาเวติ. ตสฺส ตสฺส ทุกฺขนิทานสฺส สงฺขารํ ปทหโต สงฺขารปฺปธานา วิราโค โหติ – เอวมฺปิสฺส ตํ ทุกฺขํ นิชฺชิณฺณํ โหติ. ตสฺส ตสฺส ทุกฺขนิทานสฺส อชฺฌุเปกฺขโต อุเปกฺขํ ภาวยโต วิราโค โหติ – เอวมฺปิสฺส ตํ ทุกฺขํ นิชฺชิณฺณํ โหติ.

10. „Und wie, ihr Mönche, ist die Bemühung fruchtbringend, die Anstrengung erfolgreich? Hier, ihr Mönche, quält ein Mönch sein nicht gequältes Selbst nicht unnötig mit Leiden, er verzichtet nicht auf das dem Dhamma entsprechende Glück und er ist diesem Glück gegenüber nicht verhaftet. Er erkennt: ‚Wahrlich, wenn ich gegen die Ursache dieses Leidens mit Anstrengung vorgehe, tritt durch die Anstrengung das Schwinden (der Leidenschaft) ein; wenn ich jedoch gegenüber der Ursache dieses Leidens Gleichmut wahre und diesen Gleichmut entfalte, tritt ebenfalls das Schwinden ein.‘ Er strengt sich dann dort an jener Ursache des Leidens an, bei der durch Anstrengung das Schwinden eintritt. Und er entfaltet dort Gleichmut gegenüber jener Ursache des Leidens, bei der durch das Entfalten von Gleichmut das Schwinden eintritt. Während er sich so gegenüber der jeweiligen Ursache des Leidens anstrengt, tritt durch die Anstrengung das Schwinden ein – auf diese Weise wird jenes Leiden von ihm aufgezehrt. Während er gegenüber der jeweiligen Ursache des Leidens Gleichmut entfaltet, tritt das Schwinden ein – auch auf diese Weise wird jenes Leiden von ihm aufgezehrt.“

๑๑. ‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ปุริโส อิตฺถิยา สารตฺโต ปฏิพทฺธจิตฺโต ติพฺพจฺฉนฺโท ติพฺพาเปกฺโข. โส ตํ อิตฺถึ ปสฺเสยฺย อญฺเญน ปุริเสน สทฺธึ สนฺติฏฺฐนฺตึ สลฺลปนฺตึ สญฺชคฺฆนฺตึ สํหสนฺตึ. ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, อปิ นุ ตสฺส ปุริสสฺส อมุํ อิตฺถึ ทิสฺวา อญฺเญน ปุริเสน สทฺธึ สนฺติฏฺฐนฺตึ สลฺลปนฺตึ สญฺชคฺฆนฺตึ สํหสนฺตึ อุปฺปชฺเชยฺยุํ โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสูปายาสา’’ติ? ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กิสฺส เหตุ’’? ‘‘อมุ หิ, ภนฺเต, ปุริโส อมุสฺสา อิตฺถิยา สารตฺโต ปฏิพทฺธจิตฺโต ติพฺพจฺฉนฺโท ติพฺพาเปกฺโข. ตสฺมา ตํ อิตฺถึ ทิสฺวา อญฺเญน ปุริเสน สทฺธึ สนฺติฏฺฐนฺตึ สลฺลปนฺตึ สญฺชคฺฆนฺตึ [Pg.10] สํหสนฺตึ อุปฺปชฺเชยฺยุํ โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสูปายาสา’’ติ. ‘‘อถ โข, ภิกฺขเว, ตสฺส ปุริสสฺส เอวมสฺส – ‘อหํ โข อมุสฺสา อิตฺถิยา สารตฺโต ปฏิพทฺธจิตฺโต ติพฺพจฺฉนฺโท ติพฺพาเปกฺโข. ตสฺส เม อมุํ อิตฺถึ ทิสฺวา อญฺเญน ปุริเสน สทฺธึ สนฺติฏฺฐนฺตึ สลฺลปนฺตึ สญฺชคฺฆนฺตึ สํหสนฺตึ อุปฺปชฺชนฺติ โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสูปายาสา. ยํนูนาหํ โย เม อมุสฺสา อิตฺถิยา ฉนฺทราโค ตํ ปชเหยฺย’นฺติ. โส โย อมุสฺสา อิตฺถิยา ฉนฺทราโค ตํ ปชเหยฺย. โส ตํ อิตฺถึ ปสฺเสยฺย อปเรน สมเยน อญฺเญน ปุริเสน สทฺธึ สนฺติฏฺฐนฺตึ สลฺลปนฺตึ สญฺชคฺฆนฺตึ สํหสนฺตึ. ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, อปิ นุ ตสฺส ปุริสสฺส อมุํ อิตฺถึ ทิสฺวา อญฺเญน ปุริเสน สทฺธึ สนฺติฏฺฐนฺตึ สลฺลปนฺตึ สญฺชคฺฆนฺตึ สํหสนฺตึ อุปฺปชฺเชยฺยุํ โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสูปายาสา’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กิสฺส เหตุ’’? ‘‘อมุ หิ, ภนฺเต, ปุริโส อมุสฺสา อิตฺถิยา วิราโค. ตสฺมา ตํ อิตฺถึ ทิสฺวา อญฺเญน ปุริเสน สทฺธึ สนฺติฏฺฐนฺตึ สลฺลปนฺตึ สญฺชคฺฆนฺตึ สํหสนฺตึ น อุปฺปชฺเชยฺยุํ โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสูปายาสา’’ติ.

11. "Wie wenn zum Beispiel, ihr Mönche, ein Mann leidenschaftlich in eine Frau verliebt ist, sein Geist an sie gefesselt ist, er ein heftiges Verlangen und eine starke Sehnsucht nach ihr hat. Er sähe diese Frau mit einem anderen Mann zusammenstehen, sich unterhalten, lachen und scherzen. Was meint ihr, ihr Mönche, würden in jenem Mann, wenn er diese Frau mit einem anderen Mann zusammenstehen, sich unterhalten, lachen und scherzen sieht, nicht Kummer, Klage, Schmerz, Trübsal und Verzweiflung entstehen?" — "Gewiss, o Herr." — "Und warum?" — "Jener Mann, o Herr, ist leidenschaftlich in diese Frau verliebt, sein Geist ist an sie gefesselt, er hat ein heftiges Verlangen und eine starke Sehnsucht nach ihr. Deshalb würden in ihm Kummer, Klage, Schmerz, Trübsal und Verzweiflung entstehen, wenn er sie so sähe." — "Dann aber, ihr Mönche, könnte jener Mann Folgendes denken: 'Ich bin leidenschaftlich in diese Frau verliebt, mein Geist ist an sie gefesselt, ich habe ein heftiges Verlangen und eine starke Sehnsucht nach ihr. Wenn ich diese Frau mit einem anderen Mann zusammenstehen, sich unterhalten, lachen und scherzen sehe, entstehen in mir Kummer, Klage, Schmerz, Trübsal und Verzweiflung. Wie wäre es, wenn ich das Verlangen und die Leidenschaft, die ich für diese Frau hege, aufgeben würde?' Er gibt daraufhin das Verlangen und die Leidenschaft für diese Frau auf. Zu einer späteren Zeit sieht er diese Frau erneut mit einem anderen Mann zusammenstehen, sich unterhalten, lachen und scherzen. Was meint ihr, ihr Mönche, würden in jenem Mann, wenn er diese Frau so sieht, immer noch Kummer, Klage, Schmerz, Trübsal und Verzweiflung entstehen?" — "Sicherlich nicht, o Herr." — "Und warum?" — "Jener Mann, o Herr, ist nun frei von Leidenschaft gegenüber dieser Frau. Deshalb würden in ihm kein Kummer, keine Klage, kein Schmerz, keine Trübsal und keine Verzweiflung mehr entstehen, wenn er sie so sieht."

‘‘เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น เหว อนทฺธภูตํ อตฺตานํ ทุกฺเขน อทฺธภาเวติ, ธมฺมิกญฺจ สุขํ น ปริจฺจชติ, ตสฺมิญฺจ สุเข อนธิมุจฺฉิโต โหติ. โส เอวํ ปชานาติ – ‘อิมสฺส โข เม ทุกฺขนิทานสฺส สงฺขารํ ปทหโต สงฺขารปฺปธานา วิราโค โหติ, อิมสฺส ปน เม ทุกฺขนิทานสฺส อชฺฌุเปกฺขโต อุเปกฺขํ ภาวยโต วิราโค โหตี’ติ. โส ยสฺส หิ ขฺวาสฺส ทุกฺขนิทานสฺส สงฺขารํ ปทหโต สงฺขารปฺปธานา วิราโค โหติ, สงฺขารํ ตตฺถ ปทหติ; ยสฺส ปนสฺส ทุกฺขนิทานสฺส อชฺฌุเปกฺขโต อุเปกฺขํ ภาวยโต วิราโค โหติ, อุเปกฺขํ ตตฺถ ภาเวติ. ตสฺส ตสฺส ทุกฺขนิทานสฺส สงฺขารํ ปทหโต สงฺขารปฺปธานา วิราโค โหติ – เอวมฺปิสฺส ตํ ทุกฺขํ นิชฺชิณฺณํ โหติ. ตสฺส ตสฺส ทุกฺขนิทานสฺส อชฺฌุเปกฺขโต อุเปกฺขํ ภาวยโต วิราโค โหติ – เอวมฺปิสฺส ตํ ทุกฺขํ นิชฺชิณฺณํ โหติ. เอวมฺปิ, ภิกฺขเว, สผโล อุปกฺกโม โหติ, สผลํ ปธานํ.

"Ebenso, ihr Mönche, quält ein Mönch sein nicht von Leiden geplagtes Selbst nicht mit zusätzlichem Leiden, er gibt das rechtmäßige Glück nicht auf, doch ist er gegenüber diesem Glück nicht gierig verhaftet. Er erkennt Folgendes: 'Wenn ich mich gegen diese Ursache des Leidens anstrenge, tritt durch den Einsatz der Anstrengung Leidenschaftslosigkeit ein; wenn ich jedoch diese Ursache des Leidens gleichmütig betrachte und Gleichmut entfalte, tritt ebenfalls Leidenschaftslosigkeit ein.' Er strengt sich also dort an, wo die Ursache des Leidens durch gezielte Anstrengung überwunden wird; und er entfaltet dort Gleichmut, wo die Ursache des Leidens durch das Entfalten von Gleichmut überwunden wird. Während er sich so gegen die jeweilige Ursache des Leidens anstrengt, wird durch den Einsatz der Anstrengung Leidenschaftslosigkeit bewirkt – so wird jenes Leiden für ihn getilgt. Während er die jeweilige Ursache des Leidens gleichmütig betrachtet und Gleichmut entfaltet, wird Leidenschaftslosigkeit bewirkt – so wird jenes Leiden für ihn getilgt. Auf diese Weise, ihr Mönche, ist die Bemühung fruchtbringend, ist die Anstrengung erfolgreich."

๑๒. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘ยถาสุขํ โข เม วิหรโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ; ทุกฺขาย ปน เม อตฺตานํ ปทหโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ. ยํนูนาหํ ทุกฺขาย อตฺตานํ ปทเหยฺย’นฺติ. โส ทุกฺขาย อตฺตานํ ปทหติ. ตสฺส ทุกฺขาย อตฺตานํ ปทหโต อกุสลา [Pg.11] ธมฺมา ปริหายนฺติ กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ. โส น อปเรน สมเยน ทุกฺขาย อตฺตานํ ปทหติ. ตํ กิสฺส เหตุ? ยสฺส หิ โส, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อตฺถาย ทุกฺขาย อตฺตานํ ปทเหยฺย สฺวาสฺส อตฺโถ อภินิปฺผนฺโน โหติ. ตสฺมา น อปเรน สมเยน ทุกฺขาย อตฺตานํ ปทหติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, อุสุกาโร เตชนํ ทฺวีสุ อลาเตสุ อาตาเปติ ปริตาเปติ อุชุํ กโรติ กมฺมนิยํ. ยโต โข, ภิกฺขเว, อุสุการสฺส เตชนํ ทฺวีสุ อลาเตสุ อาตาปิตํ โหติ ปริตาปิตํ อุชุํ กตํ กมฺมนิยํ, น โส ตํ อปเรน สมเยน อุสุกาโร เตชนํ ทฺวีสุ อลาเตสุ อาตาเปติ ปริตาเปติ อุชุํ กโรติ กมฺมนิยํ. ตํ กิสฺส เหตุ? ยสฺส หิ โส, ภิกฺขเว, อตฺถาย อุสุกาโร เตชนํ ทฺวีสุ อลาเตสุ อาตาเปยฺย ปริตาเปยฺย อุชุํ กเรยฺย กมฺมนิยํ สฺวาสฺส อตฺโถ อภินิปฺผนฺโน โหติ. ตสฺมา น อปเรน สมเยน อุสุกาโร เตชนํ ทฺวีสุ อลาเตสุ อาตาเปติ ปริตาเปติ อุชุํ กโรติ กมฺมนิยํ. เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘ยถาสุขํ โข เม วิหรโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ; ทุกฺขาย ปน เม อตฺตานํ ปทหโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ. ยํนูนาหํ ทุกฺขาย อตฺตานํ ปทเหยฺย’นฺติ. โส ทุกฺขาย อตฺตานํ ปทหติ. ตสฺส ทุกฺขาย อตฺตานํ ปทหโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ. โส น อปเรน สมเยน ทุกฺขาย อตฺตานํ ปทหติ. ตํ กิสฺส เหตุ? ยสฺส หิ โส, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อตฺถาย ทุกฺขาย อตฺตานํ ปทเหยฺย สฺวาสฺส อตฺโถ อภินิปฺผนฺโน โหติ. ตสฺมา น อปเรน สมเยน ทุกฺขาย อตฺตานํ ปทหติ. เอวมฺปิ, ภิกฺขเว, สผโล อุปกฺกโม โหติ, สผลํ ปธานํ.

12. „Weiterhin, ihr Mönche, überlegt ein Mönch so: ‚Während ich nach Belieben (bequem) lebe, nehmen die unheilsamen Zustände bei mir zu und die heilsamen Zustände nehmen ab; wenn ich mich jedoch unter Schmerzen anstrenge, nehmen die unheilsamen Zustände ab und die heilsamen Zustände nehmen zu. Wie wäre es, wenn ich mich unter Schmerzen anstrengen würde?‘ Er strengt sich unter Schmerzen an. Während er sich unter Schmerzen anstrengt, nehmen die unheilsamen Zustände ab und die heilsamen Zustände nehmen zu. Er strengt sich zu einer späteren Zeit nicht mehr unter Schmerzen an. Aus welchem Grund? Der Zweck, ihr Mönche, für den jener Mönch sich unter Schmerzen anstrengen würde, dieser Zweck ist für ihn erreicht. Deshalb strengt er sich zu einer späteren Zeit nicht mehr unter Schmerzen an. Ebenso wie, ihr Mönche, ein Pfeilmacher einen Pfeilschaft zwischen zwei Kohlenbecken erhitzt und erwärmt, ihn gerade macht und bearbeitbar macht. Sobald nun, ihr Mönche, der Pfeilschaft des Pfeilmachers zwischen zwei Kohlenbecken erhitzt, erwärmt, gerade gebogen und bearbeitbar gemacht worden ist, erhitzt, erwärmt, biegt oder macht dieser Pfeilmacher den Pfeilschaft zu einer späteren Zeit nicht mehr zwischen zwei Kohlenbecken gerade. Aus welchem Grund? Der Zweck, ihr Mönche, für den jener Pfeilmacher den Pfeilschaft zwischen zwei Kohlenbecken erhitzen, erwärmen, gerade machen und bearbeitbar machen würde, dieser Zweck ist für ihn erreicht. Deshalb erhitzt, erwärmt, biegt oder macht der Pfeilmacher zu einer späteren Zeit den Pfeilschaft nicht mehr zwischen zwei Kohlenbecken gerade. Ebenso, ihr Mönche, überlegt ein Mönch so: ‚Während ich nach Belieben lebe, nehmen die unheilsamen Zustände bei mir zu und die heilsamen Zustände nehmen ab; wenn ich mich jedoch unter Schmerzen anstrenge, nehmen die unheilsamen Zustände ab und die heilsamen Zustände nehmen zu. Wie wäre es, wenn ich mich unter Schmerzen anstrengen würde?‘ Er strengt sich unter Schmerzen an. Während er sich unter Schmerzen anstrengt, nehmen die unheilsamen Zustände ab und die heilsamen Zustände nehmen zu. Er strengt sich zu einer späteren Zeit nicht mehr unter Schmerzen an. Aus welchem Grund? Der Zweck, ihr Mönche, für den jener Mönch sich unter Schmerzen anstrengen würde, dieser Zweck ist für ihn erreicht. Deshalb strengt er sich zu einer späteren Zeit nicht mehr unter Schmerzen an. Auf diese Weise, ihr Mönche, ist das Bemühen fruchtbringend, die Anstrengung ist fruchtbringend.“

๑๓. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อิธ ตถาคโต โลเก อุปฺปชฺชติ อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน สุคโต โลกวิทู อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถิ สตฺถา เทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ ภควา. โส อิมํ โลกํ สเทวกํ สมารกํ สพฺรหฺมกํ สสฺสมณพฺราหฺมณึ ปชํ สเทวมนุสฺสํ สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวเทติ. โส ธมฺมํ เทเสติ อาทิกลฺยาณํ มชฺเฌกลฺยาณํ ปริโยสานกลฺยาณํ สาตฺถํ สพฺยญฺชนํ, เกวลปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ [Pg.12] พฺรหฺมจริยํ ปกาเสติ. ตํ ธมฺมํ สุณาติ คหปติ วา คหปติปุตฺโต วา อญฺญตรสฺมึ วา กุเล ปจฺจาชาโต. โส ตํ ธมฺมํ สุตฺวา ตถาคเต สทฺธํ ปฏิลภติ. โส เตน สทฺธาปฏิลาเภน สมนฺนาคโต อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘สมฺพาโธ ฆราวาโส รชาปโถ, อพฺโภกาโส ปพฺพชฺชา. นยิทํ สุกรํ อคารํ อชฺฌาวสตา เอกนฺตปริปุณฺณํ เอกนฺตปริสุทฺธํ สงฺขลิขิตํ พฺรหฺมจริยํ จริตุํ. ยํนูนาหํ เกสมสฺสุํ โอหาเรตฺวา กาสายานิ วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพเชยฺย’นฺติ. โส อปเรน สมเยน อปฺปํ วา โภคกฺขนฺธํ ปหาย มหนฺตํ วา โภคกฺขนฺธํ ปหาย, อปฺปํ วา ญาติปริวฏฺฏํ ปหาย มหนฺตํ วา ญาติปริวฏฺฏํ ปหาย เกสมสฺสุํ โอหาเรตฺวา กาสายานิ วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชติ.

13. „Weiterhin, ihr Mönche, erscheint hier in der Welt ein Tathāgata, ein Würdiger, ein vollkommen Erleuchteter, vollkommen in Wissen und Wandel, ein Wohlgegangener, ein Kenner der Welten, ein unvergleichlicher Führer für Menschen, die der Zähmung bedürfen, ein Lehrer von Göttern und Menschen, ein Erwachter, ein Erhabener. Er verkündet diese Welt mit ihren Göttern, Maras und Brahmas, diese Generation mit ihren Asketen und Brahmanen, ihren Göttern und Menschen, nachdem er sie selbst durch höhere Erkenntnis verwirklicht hat. Er lehrt das Dhamma, das am Anfang gut, in der Mitte gut und am Ende gut ist, sowohl dem Sinne als auch dem Wortlaut nach; er offenbart das völlig vollkommene, ganz reine heilige Leben. Dieses Dhamma hört ein Hausvater oder der Sohn eines Hausvaters oder einer, der in irgendeinem anderen Stande wiedergeboren wurde. Nachdem er dieses Dhamma gehört hat, gewinnt er Vertrauen zum Tathāgata. Erfüllt von diesem Vertrauen, überlegt er so: ‚Beengt ist das Leben im Haus, ein Pfad des Staubes; das Hinausziehen in die Hauslosigkeit ist wie der freie Raum. Es ist nicht leicht, im Hause lebend dieses heilige Leben in all seiner Fülle, in all seiner Reinheit, wie eine glänzend polierte Muschel, zu führen. Wie wäre es, wenn ich mir Haar und Bart scheren ließe, die gelben Gewänder anlegte und aus dem Hause in die Hauslosigkeit hinausziehen würde?‘ Zu einer späteren Zeit verlässt er einen kleinen Besitz oder er verlässt einen großen Besitz, verlässt einen kleinen Verwandtenkreis oder verlässt einen großen Verwandtenkreis, lässt sich Haar und Bart scheren, legt die gelben Gewänder an und zieht aus dem Hause in die Hauslosigkeit hinaus.“

๑๔. ‘‘โส เอวํ ปพฺพชิโต สมาโน ภิกฺขูนํ สิกฺขาสาชีวสมาปนฺโน ปาณาติปาตํ ปหาย ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ นิหิตทณฺโฑ นิหิตสตฺโถ, ลชฺชี ทยาปนฺโน สพฺพปาณภูตหิตานุกมฺปี วิหรติ. อทินฺนาทานํ ปหาย อทินฺนาทานา ปฏิวิรโต โหติ ทินฺนาทายี ทินฺนปาฏิกงฺขี, อเถเนน สุจิภูเตน อตฺตนา วิหรติ. อพฺรหฺมจริยํ ปหาย พฺรหฺมจารี โหติ อาราจารี วิรโต เมถุนา คามธมฺมา. มุสาวาทํ ปหาย มุสาวาทา ปฏิวิรโต โหติ สจฺจวาที สจฺจสนฺโธ เถโต ปจฺจยิโก อวิสํวาทโก โลกสฺส. ปิสุณํ วาจํ ปหาย ปิสุณาย วาจาย ปฏิวิรโต โหติ; อิโต สุตฺวา น อมุตฺร อกฺขาตา อิเมสํ เภทาย, อมุตฺร วา สุตฺวา น อิเมสํ อกฺขาตา อมูสํ เภทาย – อิติ ภินฺนานํ วา สนฺธาตา สหิตานํ วา อนุปฺปทาตา สมคฺคาราโม สมคฺครโต สมคฺคนนฺที สมคฺคกรณึ วาจํ ภาสิตา โหติ. ผรุสํ วาจํ ปหาย ผรุสาย วาจาย ปฏิวิรโต โหติ; ยา สา วาจา เนลา กณฺณสุขา เปมนียา หทยงฺคมา โปรี พหุชนกนฺตา พหุชนมนาปา ตถารูปึ วาจํ ภาสิตา โหติ. สมฺผปฺปลาปํ ปหาย สมฺผปฺปลาปา ปฏิวิรโต โหติ กาลวาที ภูตวาที อตฺถวาที ธมฺมวาที วินยวาที, นิธานวตึ วาจํ ภาสิตา กาเลน สาปเทสํ ปริยนฺตวตึ อตฺถสํหิตํ. โส พีชคามภูตคามสมารมฺภา ปฏิวิรโต โหติ. เอกภตฺติโก โหติ รตฺตูปรโต วิรโต วิกาลโภชนา. นจฺจคีตวาทิตวิสูกทสฺสนา ปฏิวิรโต โหติ. มาลาคนฺธวิเลปนธารณมณฺฑนวิภูสนฏฺฐานา [Pg.13] ปฏิวิรโต โหติ. อุจฺจาสยนมหาสยนา ปฏิวิรโต โหติ. ชาตรูปรชตปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต โหติ. อามกธญฺญปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต โหติ. อามกมํสปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต โหติ. อิตฺถิกุมาริกปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต โหติ. ทาสิทาสปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต โหติ. อเชฬกปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต โหติ. กุกฺกุฏสูกรปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต โหติ. หตฺถิควสฺสวฬวปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต โหติ. เขตฺตวตฺถุปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต โหติ. ทูเตยฺยปหิณคมนานุโยคา ปฏิวิรโต โหติ. กยวิกฺกยา ปฏิวิรโต โหติ. ตุลากูฏกํสกูฏมานกูฏา ปฏิวิรโต โหติ. อุกฺโกฏนวญฺจนนิกติสาจิโยคา ปฏิวิรโต โหติ. เฉทนวธพนฺธนวิปราโมสอาโลปสหสาการา ปฏิวิรโต โหติ.

14. Nachdem er so in die Hauslosigkeit hinausgegangen ist, ausgestattet mit den Schulungsregeln und der Lebensweise der Mönche, hat er das Töten von Lebewesen aufgegeben und hält sich vom Töten von Lebewesen fern. Den Stock hat er niedergelegt, die Waffe hat er niedergelegt; er ist schamhaft, mitfühlend und verweilt zum Wohle aller Lebewesen gütig. Er hat das Nehmen von Nichtgegebenem aufgegeben und hält sich vom Nehmen von Nichtgegebenem fern. Er nimmt nur Gegebenes an, wünscht nur Gegebenes und verweilt mit einem Selbst, das durch Nichtstehlen rein geworden ist. Er hat den Unwandel aufgegeben und lebt einen heiligen Wandel; er lebt fernab und hält sich vom Geschlechtsverkehr, der Sitte der Dorfbewohner, fern. Er hat die Lüge aufgegeben und hält sich von der Lüge fern. Er spricht die Wahrheit, ist der Wahrheit verbunden, verlässlich, vertrauenswürdig und kein Betrüger der Welt. Er hat die verleumderische Rede aufgegeben und hält sich von der verleumderischen Rede fern; was er hier hört, erzählt er nicht dort, um diese zu entzweien, und was er dort hört, erzählt er nicht hier, um jene zu entzweien. So stiftet er Frieden unter den Entzweiten, fördert die Einigkeit der Verbundenen, erfreut sich an Eintracht, liebt Eintracht, genießt Eintracht und spricht Worte, die Eintracht schaffen. Er hat die raue Rede aufgegeben und hält sich von der rauen Rede fern. Er spricht Worte, die makellos sind, angenehm für das Ohr, liebevoll, zum Herzen gehend, höflich, von vielen geliebt und von vielen geschätzt. Er hat das Geschwätz aufgegeben und hält sich vom Geschwätz fern. Er spricht zur rechten Zeit, spricht Wahres, spricht Nützliches, spricht gemäß der Lehre (Dhamma) und der Disziplin (Vinaya). Er spricht Worte, die es wert sind, im Herzen bewahrt zu werden, zur rechten Zeit, mit Begründung, maßvoll und mit Nutzen verbunden. Er hält sich vom Beschädigen von Saatgut und Pflanzenwelt fern. Er isst nur einmal am Tag, verzichtet auf nächtliche Mahlzeiten und hält sich vom Essen zur Unzeit fern. Er hält sich vom Schauen von Tanz, Gesang, Musik und Schaustellungen fern, die Hindernisse für den Weg sind. Er hält sich vom Tragen von Kränzen, Wohlgerüchen und Salben sowie von Schmuck und Putzwerk fern. Er hält sich von hohen und prunkvollen Lagern fern. Er hält sich von der Annahme von Gold und Silber fern. Er hält sich von der Annahme von rohem Getreide fern. Er hält sich von der Annahme von rohem Fleisch fern. Er hält sich von der Annahme von Frauen und Mädchen fern. Er hält sich von der Annahme von Sklavinnen und Sklaven fern. Er hält sich von der Annahme von Ziegen und Schafen fern. Er hält sich von der Annahme von Geflügel und Schweinen fern. Er hält sich von der Annahme von Elefanten, Rindern, Pferden und Maultieren fern. Er hält sich von der Annahme von Äckern und Grundstücken fern. Er hält sich davon fern, Botendienste oder Aufträge zu übernehmen. Er hält sich von Kauf und Verkauf fern. Er hält sich von Betrug mit Waage, Metallen und Maßen fern. Er hält sich von Bestechung, Täuschung, Betrügerei und Fälschung fern. Er hält sich von Verstümmeln, Töten, Gefangensetzen, Raub, Plünderung und Gewalttaten fern.

‘‘โส สนฺตุฏฺโฐ โหติ กายปริหาริเกน จีวเรน, กุจฺฉิปริหาริเกน ปิณฺฑปาเตน. โส เยน เยเนว ปกฺกมติ สมาทาเยว ปกฺกมติ. เสยฺยถาปิ นาม ปกฺขี สกุโณ เยน เยเนว เฑติ สปตฺตภาโรว เฑติ, เอวเมว ภิกฺขุ สนฺตุฏฺโฐ โหติ กายปริหาริเกน จีวเรน, กุจฺฉิปริหาริเกน ปิณฺฑปาเตน; โส เยน เยเนว ปกฺกมติ สมาทาเยว ปกฺกมติ. โส อิมินา อริเยน สีลกฺขนฺเธน สมนฺนาคโต อชฺฌตฺตํ อนวชฺชสุขํ ปฏิสํเวเทติ.

Dieser Mönch ist zufrieden mit einer Robe zum Schutz des Körpers und mit Almosenspeise zur Sättigung des Bauches. Wohin auch immer er geht, er nimmt nur seine Ausrüstung mit sich. Wie ein gefiederter Vogel, wohin auch immer er fliegt, nur mit der Last seiner Flügel fliegt, ebenso ist der Mönch zufrieden mit einer Robe zum Schutz des Körpers und mit Almosenspeise zur Sättigung des Bauches; wohin auch immer er geht, er nimmt nur seine Ausrüstung mit sich. Ausgestattet mit dieser edlen Tugendgruppe (Sīlakkhandha), erfährt er in seinem Inneren ein Glück, das untadelig ist.

๑๕. ‘‘โส จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา น นิมิตฺตคฺคาหี โหติ นานุพฺยญฺชนคฺคาหี. ยตฺวาธิกรณเมนํ จกฺขุนฺทฺริยํ อสํวุตํ วิหรนฺตํ อภิชฺฌาโทมนสฺสา ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อนฺวาสฺสเวยฺยุํ ตสฺส สํวราย ปฏิปชฺชติ, รกฺขติ จกฺขุนฺทฺริยํ, จกฺขุนฺทฺริเย สํวรํ อาปชฺชติ. โสเตน สทฺทํ สุตฺวา…เป… ฆาเนน คนฺธํ ฆายิตฺวา…เป… ชิวฺหาย รสํ สายิตฺวา…เป… กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสิตฺวา…เป… มนสา ธมฺมํ วิญฺญาย น นิมิตฺตคฺคาหี โหติ นานุพฺยญฺชนคฺคาหี. ยตฺวาธิกรณเมนํ มนินฺทฺริยํ อสํวุตํ วิหรนฺตํ อภิชฺฌาโทมนสฺสา ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อนฺวาสฺสเวยฺยุํ ตสฺส สํวราย ปฏิปชฺชติ, รกฺขติ มนินฺทฺริยํ, มนินฺทฺริเย สํวรํ อาปชฺชติ. โส อิมินา อริเยน อินฺทฺริยสํวเรน สมนฺนาคโต อชฺฌตฺตํ อพฺยาเสกสุขํ ปฏิสํเวเทติ.

15. Wenn er mit dem Auge eine Form sieht, ergreift er weder das äußere Merkmal noch die Einzelheiten. Da gierige und unheilsame Zustände wie Begehren und Trübsinn denjenigen überwältigen könnten, der verweilt, ohne das Sehorgan zu zügeln, übt er sich in dessen Zügelung, bewacht das Sehorgan und gelangt zur Beherrschung des Sehorgans. Wenn er mit dem Ohr einen Klang hört ... mit der Nase einen Geruch riecht ... mit der Zunge einen Geschmack schmeckt ... mit dem Körper eine Berührung fühlt ... mit dem Geist ein Geistobjekt erkennt, ergreift er weder das äußere Merkmal noch die Einzelheiten. Da gierige und unheilsame Zustände wie Begehren und Trübsinn denjenigen überwältigen könnten, der verweilt, ohne das Geistorgan zu zügeln, übt er sich in dessen Zügelung, bewacht das Geistorgan und gelangt zur Beherrschung des Geistorgans. Ausgestattet mit dieser edlen Zügelung der Sinne (Indriyasaṃvara), erfährt er in seinem Inneren ein ungetrübtes Glück.

‘‘โส [Pg.14] อภิกฺกนฺเต ปฏิกฺกนฺเต สมฺปชานการี โหติ, อาโลกิเต วิโลกิเต สมฺปชานการี โหติ, สมิญฺชิเต ปสาริเต สมฺปชานการี โหติ, สงฺฆาฏิปตฺตจีวรธารเณ สมฺปชานการี โหติ, อสิเต ปีเต ขายิเต สายิเต สมฺปชานการี โหติ, อุจฺจารปสฺสาวกมฺเม สมฺปชานการี โหติ, คเต ฐิเต นิสินฺเน สุตฺเต ชาคริเต ภาสิเต ตุณฺหีภาเว สมฺปชานการี โหติ.

Er handelt mit klarem Verständnis beim Vorwärtsgehen und Rückwärtsgehen; er handelt mit klarem Verständnis beim Geradeausblicken und Zur-Seite-Blicken; er handelt mit klarem Verständnis beim Beugen und Strecken der Glieder; er handelt mit klarem Verständnis beim Tragen von Doppelrobe, Schale und Gewand; er handelt mit klarem Verständnis beim Essen, Trinken, Kauen und Schmecken; er handelt mit klarem Verständnis beim Verrichten der Notdurft; er handelt mit klarem Verständnis beim Gehen, Stehen, Sitzen, Einschlafen, Wachsein, Sprechen und Schweigen.

๑๖. ‘‘โส อิมินา จ อริเยน สีลกฺขนฺเธน สมนฺนาคโต, (อิมาย จ อริยาย สนฺตุฏฺฐิยา สมนฺนาคโต,) อิมินา จ อริเยน อินฺทฺริยสํวเรน สมนฺนาคโต, อิมินา จ อริเยน สติสมฺปชญฺเญน สมนฺนาคโต วิวิตฺตํ เสนาสนํ ภชติ อรญฺญํ รุกฺขมูลํ ปพฺพตํ กนฺทรํ คิริคุหํ สุสานํ วนปตฺถํ อพฺโภกาสํ ปลาลปุญฺชํ. โส ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต นิสีทติ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา, อุชุํ กายํ ปณิธาย, ปริมุขํ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวา. โส อภิชฺฌํ โลเก ปหาย วิคตาภิชฺเฌน เจตสา วิหรติ, อภิชฺฌาย จิตฺตํ ปริโสเธติ. พฺยาปาทปโทสํ ปหาย อพฺยาปนฺนจิตฺโต วิหรติ สพฺพปาณภูตหิตานุกมฺปี, พฺยาปาทปโทสา จิตฺตํ ปริโสเธติ. ถินมิทฺธํ ปหาย วิคตถินมิทฺโธ วิหรติ อาโลกสญฺญี สโต สมฺปชาโน, ถินมิทฺธา จิตฺตํ ปริโสเธติ. อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจํ ปหาย อนุทฺธโต วิหรติ อชฺฌตฺตํ วูปสนฺตจิตฺโต, อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจา จิตฺตํ ปริโสเธติ. วิจิกิจฺฉํ ปหาย ติณฺณวิจิกิจฺโฉ วิหรติ อกถํกถี กุสเลสุ ธมฺเมสุ, วิจิกิจฺฉาย จิตฺตํ ปริโสเธติ.

16. Dieser Mönch, ausgestattet mit dieser edlen Gruppe der Tugend, mit dieser edlen Zügelung der Sinne und mit dieser edlen Achtsamkeit und Wissensklarheit, sucht einen abgelegenen Aufenthaltsort auf: einen Wald, den Fuß eines Baumes, einen Berg, eine Schlucht, eine Gebirgshöhle, einen Leichenacker, ein Dickicht im Wald, einen Platz unter freiem Himmel oder einen Strohhaufen. Nach der Mahlzeit, wenn er vom Almosengang zurückgekehrt ist, setzt er sich mit verschränkten Beinen nieder, hält den Körper gerade und richtet die Achtsamkeit vor sich auf. Er gibt das Begehren nach der Welt auf und verweilt mit einem Geist frei von Begehren; er reinigt seinen Geist von Begehren. Er gibt Übelwollen und Groll auf und verweilt mit einem Geist ohne Übelwollen, voller Mitgefühl für das Wohl aller lebenden Wesen; er reinigt seinen Geist von Übelwollen und Groll. Er gibt Starrheit und Trägheit auf und verweilt frei von Starrheit und Trägheit, mit der Wahrnehmung von Licht, achtsam und wissensklar; er reinigt seinen Geist von Starrheit und Trägheit. Er gibt Unruhe und Gewissensbisse auf und verweilt ohne Aufregung, mit innerlich beruhigtem Geist; er reinigt seinen Geist von Unruhe und Gewissensbissen. Er gibt den Zweifel auf und verweilt jenseits des Zweifels, ohne Unschlüssigkeit hinsichtlich heilsamer Dinge; er reinigt seinen Geist vom Zweifel.

‘‘โส อิเม ปญฺจ นีวรเณ ปหาย เจตโส อุปกฺกิเลเส ปญฺญาย ทุพฺพลีกรเณ วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ สวิตกฺกํ สวิจารํ วิเวกชํ ปีติสุขํ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. เอวมฺปิ, ภิกฺขเว, สผโล อุปกฺกโม โหติ, สผลํ ปธานํ.

Nachdem er diese fünf Hemmnisse aufgegeben hat, diese Trübungen des Geistes, welche die Weisheit schwächen, tritt er, ganz abgeschieden von den Sinnengenüssen, abgeschieden von unheilsamen Zuständen, in die erste Vertiefung ein, die von gedanklicher Ausrichtung und Untersuchung begleitet ist und die aus der Abgeschiedenheit geborene Verzückung und Glückseligkeit besitzt, und verweilt darin. Auch in dieser Weise, ihr Mönche, ist das Bemühen fruchtbar, ist die Anstrengung erfolgreich.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา อชฺฌตฺตํ สมฺปสาทนํ เจตโส เอโกทิภาวํ อวิตกฺกํ อวิจารํ สมาธิชํ ปีติสุขํ ทุติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. เอวมฺปิ, ภิกฺขเว, สผโล อุปกฺกโม โหติ, สผลํ ปธานํ.

Wiederum, ihr Mönche, tritt ein Mönch durch das Zur-Ruhe-Kommen von gedanklicher Ausrichtung und Untersuchung in die zweite Vertiefung ein, welche innere Beruhigung und Einigung des Geistes bewirkt, frei von gedanklicher Ausrichtung und Untersuchung ist und die aus der Konzentration geborene Verzückung und Glückseligkeit besitzt, und verweilt darin. Auch in dieser Weise, ihr Mönche, ist das Bemühen fruchtbar, ist die Anstrengung erfolgreich.

‘‘ปุน [Pg.15] จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ปีติยา จ วิราคา อุเปกฺขโก จ วิหรติ สโต จ สมฺปชาโน, สุขญฺจ กาเยน ปฏิสํเวเทติ. ยํ ตํ อริยา อาจิกฺขนฺติ – ‘อุเปกฺขโก สติมา สุขวิหารี’ติ ตติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. เอวมฺปิ, ภิกฺขเว, สผโล อุปกฺกโม โหติ, สผลํ ปธานํ.

Wiederum, ihr Mönche, verweilt ein Mönch nach dem Verblassen der Verzückung gleichmütig, achtsam und wissensklar und erfährt mit dem Körper jenes Glück, von dem die Edlen sagen: 'Gleichmütig und achtsam verweilt er glücklich', und so tritt er in die dritte Vertiefung ein und verweilt darin. Auch in dieser Weise, ihr Mönche, ist das Bemühen fruchtbar, ist die Anstrengung erfolgreich.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สุขสฺส จ ปหานา ทุกฺขสฺส จ ปหานา, ปุพฺเพว โสมนสฺสโทมนสฺสานํ อตฺถงฺคมา, อทุกฺขมสุขํ อุเปกฺขาสติปาริสุทฺธึ จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. เอวมฺปิ, ภิกฺขเว, สผโล อุปกฺกโม โหติ, สผลํ ปธานํ.

Wiederum, ihr Mönche, tritt ein Mönch durch das Aufgeben von Glück und Leid sowie durch das schon frühere Verschwinden von Freude und Betrübnis in die vierte Vertiefung ein, die weder Leid noch Glück kennt und durch Gleichmut und Achtsamkeit völlig rein ist, und verweilt darin. Auch in dieser Weise, ihr Mönche, ist das Bemühen fruchtbar, ist die Anstrengung erfolgreich.

๑๗. ‘‘โส เอวํ สมาหิเต จิตฺเต ปริสุทฺเธ ปริโยทาเต อนงฺคเณ วิคตูปกฺกิเลเส มุทุภูเต กมฺมนิเย ฐิเต อาเนญฺชปฺปตฺเต ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณาย จิตฺตํ อภินินฺนาเมติ. โส อเนกวิหิตํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรติ, เสยฺยถิทํ – เอกมฺปิ ชาตึ ทฺเวปิ ชาติโย ติสฺโสปิ ชาติโย จตสฺโสปิ ชาติโย ปญฺจปิ ชาติโย ทสปิ ชาติโย วีสมฺปิ ชาติโย ตึสมฺปิ ชาติโย จตฺตาลีสมฺปิ ชาติโย ปญฺญาสมฺปิ ชาติโย ชาติสตมฺปิ ชาติสหสฺสมฺปิ ชาติสตสหสฺสมฺปิ อเนเกปิ สํวฏฺฏกปฺเป อเนเกปิ วิวฏฺฏกปฺเป อเนเกปิ สํวฏฺฏวิวฏฺฏกปฺเป – ‘อมุตฺราสึ เอวํนาโม เอวํโคตฺโต เอวํวณฺโณ เอวมาหาโร เอวํสุขทุกฺขปฺปฏิสํเวที เอวมายุปริยนฺโต, โส ตโต จุโต อมุตฺร อุทปาทึ; ตตฺราปาสึ เอวํนาโม เอวํโคตฺโต เอวํวณฺโณ เอวมาหาโร เอวํสุขทุกฺขปฺปฏิสํเวที เอวมายุปริยนฺโต, โส ตโต จุโต อิธูปปนฺโน’ติ. อิติ สาการํ สอุทฺเทสํ อเนกวิหิตํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรติ. เอวมฺปิ, ภิกฺขเว, สผโล อุปกฺกโม โหติ, สผลํ ปธานํ.

17. Wenn sein Geist so gefestigt, gereinigt, geläutert, makellos, frei von Trübungen, geschmeidig, arbeitsfähig, fest und unerschütterlich geworden ist, lenkt er ihn auf das Wissen um die Erinnerung an frühere Daseinsformen. Er erinnert sich an vielfältige frühere Daseinsformen, nämlich an eine Geburt, an zwei Geburten, drei Geburten, vier Geburten, fünf Geburten, zehn Geburten, zwanzig Geburten, dreißig Geburten, vierzig Geburten, fünfzig Geburten, hundert Geburten, tausend Geburten, hunderttausend Geburten, an viele Perioden des Weltuntergangs, an viele Perioden des Weltfortbestands, an viele Perioden des Weltuntergangs und Weltfortbestands: 'Dort war ich, hatte jenen Namen, jene Herkunft, jenes Aussehen, jene Nahrung, erfuhr solches Glück und Leid, hatte jene Lebensspanne; von dort verschieden erschien ich an einem anderen Ort wieder; auch dort hatte ich jenen Namen, jene Herkunft, jenes Aussehen, jene Nahrung, erfuhr solches Glück und Leid, hatte jene Lebensspanne; von dort verschieden erschien ich hier wieder.' So erinnert er sich unter Angabe der Merkmale und Einzelheiten an seine vielfältigen früheren Daseinsformen. Auch in dieser Weise, ihr Mönche, ist das Bemühen fruchtbar, ist die Anstrengung erfolgreich.

๑๘. ‘‘โส เอวํ สมาหิเต จิตฺเต ปริสุทฺเธ ปริโยทาเต อนงฺคเณ วิคตูปกฺกิเลเส มุทุภูเต กมฺมนิเย ฐิเต อาเนญฺชปฺปตฺเต สตฺตานํ จุตูปปาตญาณาย จิตฺตํ อภินินฺนาเมติ. โส ทิพฺเพน จกฺขุนา วิสุทฺเธน อติกฺกนฺตมานุสเกน สตฺเต ปสฺสติ จวมาเน อุปปชฺชมาเน หีเน ปณีเต สุวณฺเณ ทุพฺพณฺเณ, สุคเต ทุคฺคเต ยถากมฺมูปเค สตฺเต ปชานาติ [Pg.16] – ‘อิเม วต โภนฺโต สตฺตา กายทุจฺจริเตน สมนฺนาคตา วจีทุจฺจริเตน สมนฺนาคตา มโนทุจฺจริเตน สมนฺนาคตา อริยานํ อุปวาทกา มิจฺฉาทิฏฺฐิกา มิจฺฉาทิฏฺฐิกมฺมสมาทานา, เต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปนฺนา. อิเม วา ปน โภนฺโต สตฺตา กายสุจริเตน สมนฺนาคตา วจีสุจริเตน สมนฺนาคตา มโนสุจริเตน สมนฺนาคตา อริยานํ อนุปวาทกา สมฺมาทิฏฺฐิกา สมฺมาทิฏฺฐิกมฺมสมาทานา, เต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปนฺนา’ติ. อิติ ทิพฺเพน จกฺขุนา วิสุทฺเธน อติกฺกนฺตมานุสเกน สตฺเต ปสฺสติ จวมาเน อุปปชฺชมาเน หีเน ปณีเต สุวณฺเณ ทุพฺพณฺเณ, สุคเต ทุคฺคเต ยถากมฺมูปเค สตฺเต ปชานาติ. เอวมฺปิ, ภิกฺขเว, สผโล อุปกฺกโม โหติ, สผลํ ปธานํ.

18. Wenn sein Geist so gefestigt, gereinigt, geläutert, makellos, frei von Trübungen, geschmeidig, arbeitsfähig, fest und unerschütterlich geworden ist, lenkt er ihn auf das Wissen um das Verscheiden und Wiedererscheinen der Wesen. Mit dem himmlischen Auge, dem gereinigten, das menschliche übertreffenden, sieht er Wesen verscheiden und wiedererscheinen, niedrige und edle, schöne und hässliche, glückliche und unglückliche; er erkennt, wie die Wesen entsprechend ihren Taten wiedergeboren werden: 'Diese werten Wesen wahrlich, die in Körper, Worten und Gedanken einen schlechten Lebenswandel führten, die Edle schmähten, falsche Ansichten hegten und Taten gemäß falscher Ansichten ausführten, sind nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, auf eine unglückliche Bahn gelangt, in eine Leidenswelt, in den Untergang, in die Hölle. Jene werten Wesen aber, die in Körper, Worten und Gedanken einen guten Lebenswandel führten, die Edle nicht schmähten, rechte Ansichten hegten und Taten gemäß rechter Ansichten ausführten, sind nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, auf eine glückliche Bahn gelangt, in eine himmlische Welt.' So sieht er mit dem himmlischen Auge, dem gereinigten, das menschliche übertreffenden, Wesen verscheiden und wiedererscheinen, niedrige und edle, schöne und hässliche, glückliche und unglückliche; er erkennt, wie die Wesen entsprechend ihren Taten wiedergeboren werden. Auch in dieser Weise, ihr Mönche, ist das Bemühen fruchtbar, ist die Anstrengung erfolgreich.

๑๙. ‘‘โส เอวํ สมาหิเต จิตฺเต ปริสุทฺเธ ปริโยทาเต อนงฺคเณ วิคตูปกฺกิเลเส มุทุภูเต กมฺมนิเย ฐิเต อาเนญฺชปฺปตฺเต อาสวานํ ขยญาณาย จิตฺตํ อภินินฺนาเมติ. โส ‘อิทํ ทุกฺข’นฺติ ยถาภูตํ ปชานาติ, ‘อยํ ทุกฺขสมุทโย’ติ ยถาภูตํ ปชานาติ, ‘อยํ ทุกฺขนิโรโธ’ติ ยถาภูตํ ปชานาติ, ‘อยํ ทุกฺขนิโรธคามินี ปฏิปทา’ติ ยถาภูตํ ปชานาติ; ‘อิเม อาสวา’ติ ยถาภูตํ ปชานาติ, ‘อยํ อาสวสมุทโย’ติ ยถาภูตํ ปชานาติ, ‘อยํ อาสวนิโรโธ’ติ ยถาภูตํ ปชานาติ, ‘อยํ อาสวนิโรธคามินี ปฏิปทา’ติ ยถาภูตํ ปชานาติ. ตสฺส เอวํ ชานโต เอวํ ปสฺสโต กามาสวาปิ จิตฺตํ วิมุจฺจติ, ภวาสวาปิ จิตฺตํ วิมุจฺจติ, อวิชฺชาสวาปิ จิตฺตํ วิมุจฺจติ. วิมุตฺตสฺมึ วิมุตฺตมิติ ญาณํ โหติ. ‘ขีณา ชาติ, วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ, กตํ กรณียํ, นาปรํ อิตฺถตฺตายา’ติ ปชานาติ. เอวมฺปิ โข, ภิกฺขเว, สผโล อุปกฺกโม โหติ, สผลํ ปธานํ. เอวํวาที, ภิกฺขเว, ตถาคตา. เอวํวาทีนํ, ภิกฺขเว, ตถาคตานํ ทส สหธมฺมิกา ปาสํสฏฺฐานา อาคจฺฉนฺติ.

19. Wenn sein Geist so konzentriert, geläutert, rein, makellos, frei von Unreinheiten, geschmeidig, arbeitsfähig, fest und unerschütterlich geworden ist, richtet er ihn auf das Wissen um die Vernichtung der Triebe. Er erkennt der Wirklichkeit entsprechend: 'Dies ist das Leiden'; er erkennt der Wirklichkeit entsprechend: 'Dies ist die Entstehung des Leidens'; er erkennt der Wirklichkeit entsprechend: 'Dies ist das Aufhören des Leidens'; er erkennt der Wirklichkeit entsprechend: 'Dies ist der Weg, der zum Aufhören des Leidens führt'. Er erkennt der Wirklichkeit entsprechend: 'Dies sind die Triebe'; er erkennt der Wirklichkeit entsprechend: 'Dies ist die Entstehung der Triebe'; er erkennt der Wirklichkeit entsprechend: 'Dies ist das Aufhören der Triebe'; er erkennt der Wirklichkeit entsprechend: 'Dies ist der Weg, der zum Aufhören der Triebe führt'. Bei diesem Erkennen und bei diesem Sehen wird sein Geist vom Trieb des Sinnengenusses befreit, vom Trieb des Werdens befreit und vom Trieb des Nichtwissens befreit. In der Befreiung entsteht das Wissen: 'Befreit bin ich.' Er erkennt: 'Versiegt ist die Geburt, gelebt ist das heilige Leben, getan ist, was zu tun war, es gibt nichts Weiteres mehr für diesen Zustand.' Auf diese Weise, ihr Mönche, ist die Bemühung erfolgreich, das Streben fruchtbringend. Eine solche Lehre, ihr Mönche, vertreten die Tathāgatas. Den Tathāgatas, die solches lehren, kommen zehn Gründe für rechtmäßiges Lob zu.

๒๐. ‘‘สเจ, ภิกฺขเว, สตฺตา ปุพฺเพกตเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ; อทฺธา, ภิกฺขเว, ตถาคโต ปุพฺเพ สุกตกมฺมการี ยํ เอตรหิ เอวรูปา อนาสวา สุขา เวทนา เวเทติ. สเจ, ภิกฺขเว, สตฺตา อิสฺสรนิมฺมานเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ; อทฺธา, ภิกฺขเว, ตถาคโต ภทฺทเกน อิสฺสเรน [Pg.17] นิมฺมิโต ยํ เอตรหิ เอวรูปา อนาสวา สุขา เวทนา เวเทติ. สเจ, ภิกฺขเว, สตฺตา สงฺคติภาวเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ; อทฺธา, ภิกฺขเว, ตถาคโต กลฺยาณสงฺคติโก ยํ เอตรหิ เอวรูปา อนาสวา สุขา เวทนา เวเทติ. สเจ, ภิกฺขเว, สตฺตา อภิชาติเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ; อทฺธา, ภิกฺขเว, ตถาคโต กลฺยาณาภิชาติโก ยํ เอตรหิ เอวรูปา อนาสวา สุขา เวทนา เวเทติ. สเจ, ภิกฺขเว, สตฺตา ทิฏฺฐธมฺมูปกฺกมเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ; อทฺธา, ภิกฺขเว, ตถาคโต กลฺยาณทิฏฺฐธมฺมูปกฺกโม ยํ เอตรหิ เอวรูปา อนาสวา สุขา เวทนา เวเทติ.

20. Mönche, wenn die Wesen Glück und Leid aufgrund von in der Vergangenheit begangenen Taten empfinden würden, dann müsste der Tathāgata gewiss in der Vergangenheit Gutes getan haben, da er jetzt solch triebfreie, glückselige Gefühle empfindet. Mönche, wenn die Wesen Glück und Leid aufgrund der Erschaffung durch einen Herrn empfinden würden, dann müsste der Tathāgata gewiss von einem gütigen Herrn erschaffen worden sein, da er jetzt solch triebfreie, glückselige Gefühle empfindet. Mönche, wenn die Wesen Glück und Leid aufgrund des Zusammentreffens von Umständen empfinden würden, dann müsste der Tathāgata gewiss eine gute Begegnung erfahren haben, da er jetzt solch triebfreie, glückselige Gefühle empfindet. Mönche, wenn die Wesen Glück und Leid aufgrund ihrer Herkunft empfinden würden, dann müsste der Tathāgata gewiss von edler Herkunft sein, da er jetzt solch triebfreie, glückselige Gefühle empfindet. Mönche, wenn die Wesen Glück und Leid aufgrund von Bemühungen in diesem Leben empfinden würden, dann müsste der Tathāgata gewiss gute Bemühungen in diesem Leben ausgeübt haben, da er jetzt solch triebfreie, glückselige Gefühle empfindet.

‘‘สเจ, ภิกฺขเว, สตฺตา ปุพฺเพกตเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ, ปาสํโส ตถาคโต; โน เจ สตฺตา ปุพฺเพกตเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ, ปาสํโส ตถาคโต. สเจ, ภิกฺขเว, สตฺตา อิสฺสรนิมฺมานเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ, ปาสํโส ตถาคโต; โน เจ สตฺตา อิสฺสรนิมฺมานเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ, ปาสํโส ตถาคโต. สเจ, ภิกฺขเว, สตฺตา สงฺคติภาวเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ, ปาสํโส ตถาคโต; โน เจ สตฺตา สงฺคติภาวเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ, ปาสํโส ตถาคโต. สเจ, ภิกฺขเว, สตฺตา อภิชาติเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ, ปาสํโส ตถาคโต; โน เจ สตฺตา อภิชาติเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ, ปาสํโส ตถาคโต. สเจ, ภิกฺขเว, สตฺตา ทิฏฺฐธมฺมูปกฺกมเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ, ปาสํโส ตถาคโต; โน เจ สตฺตา ทิฏฺฐธมฺมูปกฺกมเหตุ สุขทุกฺขํ ปฏิสํเวเทนฺติ, ปาสํโส ตถาคโต. เอวํวาที, ภิกฺขเว, ตถาคตา. เอวํวาทีนํ, ภิกฺขเว, ตถาคตานํ อิเม ทส สหธมฺมิกา ปาสํสฏฺฐานา อาคจฺฉนฺตี’’ติ.

Mönche, wenn die Wesen Glück und Leid aufgrund von in der Vergangenheit begangenen Taten empfinden würden, ist der Tathāgata preiswürdig; wenn die Wesen Glück und Leid nicht aufgrund von in der Vergangenheit begangenen Taten empfinden würden, ist der Tathāgata ebenfalls preiswürdig. Mönche, wenn die Wesen Glück und Leid aufgrund der Erschaffung durch einen Herrn empfinden würden, ist der Tathāgata preiswürdig; wenn die Wesen Glück und Leid nicht aufgrund der Erschaffung durch einen Herrn empfinden würden, ist der Tathāgata preiswürdig. Mönche, wenn die Wesen Glück und Leid aufgrund des Zusammentreffens von Umständen empfinden würden, ist der Tathāgata preiswürdig; wenn die Wesen Glück und Leid nicht aufgrund des Zusammentreffens von Umständen empfinden würden, ist der Tathāgata preiswürdig. Mönche, wenn die Wesen Glück und Leid aufgrund ihrer Herkunft empfinden würden, ist der Tathāgata preiswürdig; wenn die Wesen Glück und Leid nicht aufgrund ihrer Herkunft empfinden würden, ist der Tathāgata preiswürdig. Mönche, wenn die Wesen Glück und Leid aufgrund von Bemühungen in diesem Leben empfinden würden, ist der Tathāgata preiswürdig; wenn die Wesen Glück und Leid nicht aufgrund von Bemühungen in diesem Leben empfinden würden, ist der Tathāgata preiswürdig. Eine solche Lehre, ihr Mönche, vertreten die Tathāgatas. Den Tathāgatas, die solches lehren, kommen diese zehn Gründe für rechtmäßiges Lob zu.

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

Dies sprach der Erhabene. Die Mönche waren zufrieden und freuten sich über die Worte des Erhabenen.

เทวทหสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ปฐมํ.

Das Devadaha-Sutta ist als erstes abgeschlossen.

๒. ปญฺจตฺตยสุตฺตํ

2. Das Pañcattaya-Sutta

๒๑. เอวํ [Pg.18] เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ – ‘‘สนฺติ, ภิกฺขเว, เอเก สมณพฺราหฺมณา อปรนฺตกปฺปิกา อปรนฺตานุทิฏฺฐิโน อปรนฺตํ อารพฺภ อเนกวิหิตานิ อธิวุตฺติปทานิ อภิวทนฺติ. ‘สญฺญี อตฺตา โหติ อโรโค ปรํ มรณา’ติ – อิตฺเถเก อภิวทนฺติ; ‘อสญฺญี อตฺตา โหติ อโรโค ปรํ มรณา’ติ – อิตฺเถเก อภิวทนฺติ; ‘เนวสญฺญีนาสญฺญี อตฺตา โหติ อโรโค ปรํ มรณา’ติ – อิตฺเถเก อภิวทนฺติ; สโต วา ปน สตฺตสฺส อุจฺเฉทํ วินาสํ วิภวํ ปญฺญเปนฺติ, ทิฏฺฐธมฺมนิพฺพานํ วา ปเนเก อภิวทนฺติ. อิติ สนฺตํ วา อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, สโต วา ปน สตฺตสฺส อุจฺเฉทํ วินาสํ วิภวํ ปญฺญเปนฺติ, ทิฏฺฐธมฺมนิพฺพานํ วา ปเนเก อภิวทนฺติ. อิติ อิมานิ ปญฺจ หุตฺวา ตีณิ โหนฺติ, ตีณิ หุตฺวา ปญฺจ โหนฺติ – อยมุทฺเทโส ปญฺจตฺตยสฺส.

21. So habe ich gehört: Einmal verweilte der Erhabene bei Sāvatthī im Jeta-Hain, im Park des Anāthapiṇḍika. Dort wandte sich der Erhabene an die Mönche: 'Ihr Mönche!' - 'Ehrwürdiger Herr!', antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach: 'Es gibt, ihr Mönche, einige Asketen und Brahmanen, die über die Zukunft spekulieren, Ansichten über die Zukunft hegen und in Bezug auf die Zukunft verschiedene thesenartige Behauptungen aufstellen. "Das Selbst besitzt Wahrnehmung und ist heil nach dem Tod", so behaupten einige; "Das Selbst besitzt keine Wahrnehmung und ist heil nach dem Tod", so behaupten einige; "Das Selbst besitzt weder Wahrnehmung noch Nicht-Wahrnehmung und ist heil nach dem Tod", so behaupten einige. Wieder andere lehren die Vernichtung, den Untergang und das Aufhören eines bestehenden Wesens, oder einige verkünden die Erlösung im gegenwärtigen Leben. So lehren sie entweder ein bestehendes Selbst als heil nach dem Tod, oder sie lehren die Vernichtung, den Untergang und das Aufhören eines bestehenden Wesens, oder einige verkünden die Erlösung im gegenwärtigen Leben. So werden aus diesen fünf (Ansichten) drei, und aus drei werden fünf – dies ist die Zusammenfassung der Fünf und Drei.'

๒๒. ‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, เย เต สมณพฺราหฺมณา สญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, รูปึ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา สญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, อรูปึ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา สญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, รูปิญฺจ อรูปิญฺจ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา สญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, เนวรูปึ นารูปึ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา สญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, เอกตฺตสญฺญึ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา สญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, นานตฺตสญฺญึ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา สญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, ปริตฺตสญฺญึ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา สญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, อปฺปมาณสญฺญึ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา สญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, เอตํ วา ปเนเกสํ อุปาติวตฺตตํ วิญฺญาณกสิณเมเก อภิวทนฺติ อปฺปมาณํ อาเนญฺชํ[Pg.19]. ตยิทํ, ภิกฺขเว, ตถาคโต อภิชานาติ. เย โข เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา สญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, รูปึ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา สญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, อรูปึ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา สญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, รูปิญฺจ อรูปิญฺจ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา สญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, เนวรูปึ นารูปึ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา สญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, เอกตฺตสญฺญึ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา สญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, นานตฺตสญฺญึ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา สญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, ปริตฺตสญฺญึ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา สญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, อปฺปมาณสญฺญึ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา สญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, ยา วา ปเนตาสํ สญฺญานํ ปริสุทฺธา ปรมา อคฺคา อนุตฺตริยา อกฺขายติ – ยทิ รูปสญฺญานํ ยทิ อรูปสญฺญานํ ยทิ เอกตฺตสญฺญานํ ยทิ นานตฺตสญฺญานํ. ‘นตฺถิ กิญฺจี’ติ อากิญฺจญฺญายตนเมเก อภิวทนฺติ อปฺปมาณํ อาเนญฺชํ. ‘ตยิทํ สงฺขตํ โอฬาริกํ อตฺถิ โข ปน สงฺขารานํ นิโรโธ อตฺเถต’นฺติ – อิติ วิทิตฺวา ตสฺส นิสฺสรณทสฺสาวี ตถาคโต ตทุปาติวตฺโต.

22. „Dabei, ihr Mönche, gibt es jene Asketen und Brahmanen, die das Selbst nach dem Tod als wahrnehmend und heil bezeichnen. Diese ehrwürdigen Asketen und Brahmanen bezeichnen das Selbst nach dem Tod als wahrnehmend und heil entweder als körperhaft, oder als nicht-körperhaft, oder als sowohl körperhaft als auch nicht-körperhaft, oder als weder körperhaft noch nicht-körperhaft; entweder mit einer Einheitswahrnehmung, oder mit einer Vielfaltswahrnehmung, oder mit einer begrenzten Wahrnehmung, oder mit einer unermesslichen Wahrnehmung. Darüber hinaus preisen einige jene, welche diese [Wahrnehmungen] überschritten haben, das Bewusstseinskasiṇa als unermesslich und unerschütterlich. Dies alles, ihr Mönche, erkennt der Tathāgata vollkommen. Jene ehrwürdigen Asketen und Brahmanen, die das Selbst nach dem Tod als wahrnehmend und heil bezeichnen – sei es als körperhaft ... oder als unermesslich wahrnehmend – und was immer von diesen Wahrnehmungen als rein, am höchsten, vorzüglich und unübertroffen gilt, ob es sich um Wahrnehmungen von Formen, Nicht-Formen, Einheit oder Vielfalt handelt; [oder wenn] einige das Gebiet der Nichtsheit als unermesslich und unerschütterlich preisen, indem sie denken: ‚Da ist nichts‘: All dies ist bedingt und grob. Es gibt jedoch das Aufhören der Gestaltungen, das ist vorhanden. Dies erkennend und den Ausweg daraus sehend, hat der Tathāgata dies überschritten.“

๒๓. ‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, เย เต สมณพฺราหฺมณา อสญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, รูปึ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา อสญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, อรูปึ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา อสญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, รูปิญฺจ อรูปิญฺจ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา อสญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, เนวรูปึ นารูปึ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา อสญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา. ตตฺร, ภิกฺขเว, เย เต สมณพฺราหฺมณา สญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา เตสเมเต ปฏิกฺโกสนฺติ. ตํ กิสฺส เหตุ? สญฺญา โรโค สญฺญา คณฺโฑ สญฺญา สลฺลํ, เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ ยทิทํ – ‘อสญฺญ’นฺติ. ตยิทํ, ภิกฺขเว, ตถาคโต อภิชานาติ เย โข เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา อสญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, รูปึ วา เต โภนฺโต [Pg.20] สมณพฺราหฺมณา อสญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, อรูปึ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา อสญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, รูปิญฺจ อรูปิญฺจ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา อสญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, เนวรูปึ นารูปึ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา อสญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา. โย หิ โกจิ, ภิกฺขเว, สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา เอวํ วเทยฺย – ‘อหมญฺญตฺร รูปา, อญฺญตฺร เวทนาย, อญฺญตฺร สญฺญาย, อญฺญตฺร สงฺขาเรหิ, วิญฺญาณสฺส อาคตึ วา คตึ วา จุตึ วา อุปปตฺตึ วา วุทฺธึ วา วิรูฬฺหึ วา เวปุลฺลํ วา ปญฺญเปสฺสามี’ติ – เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. ‘ตยิทํ สงฺขตํ โอฬาริกํ อตฺถิ โข ปน สงฺขารานํ นิโรโธ อตฺเถต’นฺติ – อิติ วิทิตฺวา ตสฺส นิสฺสรณทสฺสาวี ตถาคโต ตทุปาติวตฺโต.

23. „Dabei, ihr Mönche, gibt es jene Asketen und Brahmanen, die das Selbst nach dem Tod als wahrnehmungslos und heil bezeichnen. Diese ehrwürdigen Asketen und Brahmanen bezeichnen das Selbst nach dem Tod als wahrnehmungslos und heil entweder als körperhaft, oder als nicht-körperhaft, oder als sowohl körperhaft als auch nicht-körperhaft, oder als weder körperhaft noch nicht-körperhaft. Dabei, ihr Mönche, werden jene Asketen und Brahmanen, die das Selbst nach dem Tod als wahrnehmend und heil bezeichnen, von diesen [Wahrnehmungslos-Lehrenden] zurückgewiesen. Aus welchem Grund? ‚Wahrnehmung ist eine Krankheit, Wahrnehmung ist ein Geschwür, Wahrnehmung ist ein Pfeil; dies aber ist friedvoll, dies ist erhaben, nämlich die Wahrnehmungslosigkeit.‘ Dies alles, ihr Mönche, erkennt der Tathāgata vollkommen: jene ehrwürdigen Asketen und Brahmanen, die das Selbst nach dem Tod als wahrnehmungslos und heil bezeichnen ... [sei es als körperhaft, nicht-körperhaft usw.]. Wenn nämlich irgendjemand, ihr Mönche, ob Asket oder Brahmane, so sprechen würde: ‚Unabhängig von der körperlichen Form, unabhängig vom Gefühl, unabhängig von der Wahrnehmung, unabhängig von den Gestaltungen werde ich ein Kommen oder Gehen des Bewusstseins, sein Verscheiden oder Wiedererscheinen, sein Wachsen, Gedeihen oder seine Entfaltung darlegen‘ – so ist dies unmöglich. ‚All dies ist bedingt und grob. Es gibt jedoch das Aufhören der Gestaltungen, das ist vorhanden.‘ Dies erkennend und den Ausweg daraus sehend, hat der Tathāgata dies überschritten.“

๒๔. ‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, เย เต สมณพฺราหฺมณา เนวสญฺญีนาสญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, รูปึ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา เนวสญฺญีนาสญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, อรูปึ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา เนวสญฺญีนาสญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, รูปิญฺจ อรูปิญฺจ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา เนวสญฺญีนาสญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, เนวรูปึ นารูปึ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา เนวสญฺญีนาสญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา. ตตฺร, ภิกฺขเว, เย เต สมณพฺราหฺมณา สญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา เตสเมเต ปฏิกฺโกสนฺติ, เยปิ เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา อสญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา เตสเมเต ปฏิกฺโกสนฺติ. ตํ กิสฺส เหตุ? สญฺญา โรโค สญฺญา คณฺโฑ สญฺญา สลฺลํ, อสญฺญา สมฺโมโห, เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ ยทิทํ – ‘เนวสญฺญานาสญฺญ’นฺติ. ตยิทํ, ภิกฺขเว, ตถาคโต อภิชานาติ. เย โข เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา เนวสญฺญีนาสญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, รูปึ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา เนวสญฺญีนาสญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, อรูปึ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา เนวสญฺญีนาสญฺญึ อตฺตานํ [Pg.21] ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, รูปิญฺจ อรูปิญฺจ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา เนวสญฺญีนาสญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา, เนวรูปึ นารูปึ วา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา เนวสญฺญีนาสญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา. เย หิ เกจิ, ภิกฺขเว, สมณา วา พฺราหฺมณา วา ทิฏฺฐสุตมุตวิญฺญาตพฺพสงฺขารมตฺเตน เอตสฺส อายตนสฺส อุปสมฺปทํ ปญฺญเปนฺติ, พฺยสนญฺเหตํ, ภิกฺขเว, อกฺขายติ เอตสฺส อายตนสฺส อุปสมฺปทาย. น เหตํ, ภิกฺขเว, อายตนํ สงฺขารสมาปตฺติปตฺตพฺพมกฺขายติ; สงฺขาราวเสสสมาปตฺติปตฺตพฺพเมตํ, ภิกฺขเว, อายตนมกฺขายติ. ‘ตยิทํ สงฺขตํ โอฬาริกํ อตฺถิ โข ปน สงฺขารานํ นิโรโธ อตฺเถต’นฺติ – อิติ วิทิตฺวา ตสฺส นิสฺสรณทสฺสาวี ตถาคโต ตทุปาติวตฺโต.

24. „In diesem Zusammenhang, ihr Mönche, gibt es jene Asketen und Brahmanen, die das Selbst nach dem Tode als heil und weder-wahrnehmend-noch-nicht-wahrnehmend erklären; diese ehrenwerten Asketen und Brahmanen erklären das Selbst nach dem Tode als heil und weder-wahrnehmend-noch-nicht-wahrnehmend entweder als materiell, oder als immateriell, oder als sowohl materiell als auch immateriell, oder als weder materiell noch immateriell. In diesem Zusammenhang, ihr Mönche, tadeln sie jene Asketen und Brahmanen, die das Selbst nach dem Tode als heil und wahrnehmend erklären, und sie tadeln auch jene ehrenwerten Asketen und Brahmanen, die das Selbst nach dem Tode als heil und wahrnehmungslos erklären. Aus welchem Grund? Wahrnehmung ist eine Krankheit, Wahrnehmung ist ein Geschwür, Wahrnehmung ist ein Pfeil; Wahrnehmungslosigkeit ist Verwirrung. Dies ist friedvoll, dies ist erhaben, nämlich: ‚Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung‘. Das, ihr Mönche, erkennt der Tathāgata vollkommen. Jene ehrenwerten Asketen und Brahmanen, die das Selbst nach dem Tode als heil und weder-wahrnehmend-noch-nicht-wahrnehmend erklären, sei es als materiell, immateriell, sowohl materiell als auch immateriell, oder weder materiell noch immateriell – ihr Mönche, welche Asketen oder Brahmanen auch immer die Erreichung dieser Ebene lediglich aufgrund der Formationen des Gesehenen, Gehörten, Empfundenen und Erkannten erklären, das wird für die Erreichung dieser Ebene als ein Niedergang bezeichnet. Denn diese Ebene, ihr Mönche, wird nicht als durch die Erreichung grober Formationen zu verwirklichen bezeichnet; diese Ebene, ihr Mönche, wird als durch die Erreichung verbleibender feiner Formationen zu verwirklichen bezeichnet. ‚Dies ist bedingt und grob, aber es gibt das Aufhören der Formationen‘ – dies erkennend und den Ausweg daraus sehend, hat der Tathāgata dies überwunden.“

๒๕. ‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, เย เต สมณพฺราหฺมณา สโต สตฺตสฺส อุจฺเฉทํ วินาสํ วิภวํ ปญฺญเปนฺติ, ตตฺร, ภิกฺขเว, เย เต สมณพฺราหฺมณา สญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา เตสเมเต ปฏิกฺโกสนฺติ, เยปิ เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา อสญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา เตสเมเต ปฏิกฺโกสนฺติ, เยปิ เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา เนวสญฺญีนาสญฺญึ อตฺตานํ ปญฺญเปนฺติ อโรคํ ปรํ มรณา เตสเมเต ปฏิกฺโกสนฺติ. ตํ กิสฺส เหตุ? สพฺเพปิเม โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา อุทฺธํ สรํ อาสตฺตึเยว อภิวทนฺติ – ‘อิติ เปจฺจ ภวิสฺสาม, อิติ เปจฺจ ภวิสฺสามา’ติ. เสยฺยถาปิ นาม วาณิชสฺส วาณิชฺชาย คจฺฉโต เอวํ โหติ – ‘อิโต เม อิทํ ภวิสฺสติ, อิมินา อิทํ ลจฺฉามี’ติ, เอวเมวิเม โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา วาณิชูปมา มญฺเญ ปฏิภนฺติ – ‘อิติ เปจฺจ ภวิสฺสาม, อิติ เปจฺจ ภวิสฺสามา’ติ. ตยิทํ, ภิกฺขเว, ตถาคโต อภิชานาติ. เย โข เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา สโต สตฺตสฺส อุจฺเฉทํ วินาสํ วิภวํ ปญฺญเปนฺติ เต สกฺกายภยา สกฺกายปริเชคุจฺฉา สกฺกายญฺเญว อนุปริธาวนฺติ อนุปริวตฺตนฺติ. เสยฺยถาปิ นาม สา คทฺทุลพทฺโธ ทฬฺเห ถมฺเภ วา ขิเล วา อุปนิพทฺโธ, ตเมว ถมฺภํ วา ขิลํ วา อนุปริธาวติ อนุปริวตฺตติ[Pg.22]; เอวเมวิเม โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา สกฺกายภยา สกฺกายปริเชคุจฺฉา สกฺกายญฺเญว อนุปริธาวนฺติ อนุปริวตฺตนฺติ. ‘ตยิทํ สงฺขตํ โอฬาริกํ อตฺถิ โข ปน สงฺขารานํ นิโรโธ อตฺเถต’นฺติ – อิติ วิทิตฺวา ตสฺส นิสฺสรณทสฺสาวี ตถาคโต ตทุปาติวตฺโต.

25. „In diesem Zusammenhang, ihr Mönche, gibt es jene Asketen und Brahmanen, die die Vernichtung, den Untergang und das Aufhören eines existierenden Wesens erklären. In diesem Zusammenhang, ihr Mönche, tadeln sie jene Asketen und Brahmanen, die das Selbst nach dem Tode als heil und wahrnehmend erklären, und sie tadeln auch jene ehrenwerten Asketen und Brahmanen, die das Selbst nach dem Tode als heil und wahrnehmungslos erklären, und sie tadeln ebenso jene ehrenwerten Asketen und Brahmanen, die das Selbst nach dem Tode als heil und weder-wahrnehmend-noch-nicht-wahrnehmend erklären. Aus welchem Grund? All diese ehrenwerten Asketen und Brahmanen blicken nach oben und sprechen lediglich von einer Bindung an die Zukunft: ‚So werden wir nach dem Tode sein, so werden wir nach dem Tode sein.‘ Genauso wie ein Kaufmann, der zu seinen Geschäften aufbricht, denkt: ‚Daraus wird mir dies erwachsen, mit diesem werde ich jenes erlangen‘, so erscheinen mir diese ehrenwerten Asketen und Brahmanen wie Kaufleute, wenn sie sagen: ‚So werden wir nach dem Tode sein, so werden wir nach dem Tode sein.‘ Das, ihr Mönche, erkennt der Tathāgata vollkommen. Jene ehrenwerten Asketen und Brahmanen, die die Vernichtung, den Untergang und das Aufhören eines existierenden Wesens erklären, rennen aus Furcht vor der Identität (Sakkāya) und aus Abscheu vor der Identität genau um diese Identität herum und kreisen um sie. Genauso wie ein Hund, der an einem Lederriemen gebunden und an einem festen Pfosten oder Pfahl festgemacht ist, genau um diesen Pfosten oder Pfahl herumrennt und um ihn herumkreist, ebenso rennen diese ehrenwerten Asketen und Brahmanen aus Furcht vor der Identität und aus Abscheu vor der Identität genau um diese Identität herum und kreisen um sie. ‚Dies ist bedingt und grob, aber es gibt das Aufhören der Formationen‘ – dies erkennend und den Ausweg daraus sehend, hat der Tathāgata dies überwunden.“

๒๖. ‘‘เย หิ เกจิ, ภิกฺขเว, สมณา วา พฺราหฺมณา วา อปรนฺตกปฺปิกา อปรนฺตานุทิฏฺฐิโน อปรนฺตํ อารพฺภ อเนกวิหิตานิ อธิวุตฺติปทานิ อภิวทนฺติ, สพฺเพ เต อิมาเนว ปญฺจายตนานิ อภิวทนฺติ เอเตสํ วา อญฺญตรํ.

26. „Welche Asketen oder Brahmanen auch immer, ihr Mönche, über die Zukunft spekulieren, Ansichten über die Zukunft hegen und in Bezug auf die Zukunft vielfältige dogmatische Behauptungen aufstellen, sie alle tun dies auf Grundlage dieser fünf Standpunkte oder eines von ihnen.“

๒๗. ‘‘สนฺติ, ภิกฺขเว, เอเก สมณพฺราหฺมณา ปุพฺพนฺตกปฺปิกา ปุพฺพนฺตานุทิฏฺฐิโน ปุพฺพนฺตํ อารพฺภ อเนกวิหิตานิ อธิวุตฺติปทานิ อภิวทนฺติ. ‘สสฺสโต อตฺตา จ โลโก จ, อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญ’นฺติ – อิตฺเถเก อภิวทนฺติ, ‘อสสฺสโต อตฺตา จ โลโก จ, อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญ’นฺติ – อิตฺเถเก อภิวทนฺติ, ‘สสฺสโต จ อสสฺสโต จ อตฺตา จ โลโก จ, อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญ’นฺติ – อิตฺเถเก อภิวทนฺติ, ‘เนวสสฺสโต นาสสฺสโต อตฺตา จ โลโก จ, อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญ’นฺติ – อิตฺเถเก อภิวทนฺติ, ‘อนฺตวา อตฺตา จ โลโก จ, อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญ’นฺติ – อิตฺเถเก อภิวทนฺติ, ‘อนนฺตวา อตฺตา จ โลโก จ, อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญ’นฺติ – อิตฺเถเก อภิวทนฺติ, ‘อนฺตวา จ อนนฺตวา จ อตฺตา จ โลโก จ, อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญ’นฺติ – อิตฺเถเก อภิวทนฺติ, ‘เนวนฺตวา นานนฺตวา อตฺตา จ โลโก จ, อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญ’นฺติ – อิตฺเถเก อภิวทนฺติ, ‘เอกตฺตสญฺญี อตฺตา จ โลโก จ, อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญ’นฺติ – อิตฺเถเก อภิวทนฺติ, ‘นานตฺตสญฺญี อตฺตา จ โลโก จ, อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญ’นฺติ – อิตฺเถเก อภิวทนฺติ, ‘ปริตฺตสญฺญี อตฺตา จ โลโก จ, อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญ’นฺติ – อิตฺเถเก อภิวทนฺติ, ‘อปฺปมาณสญฺญี อตฺตา จ โลโก จ, อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญ’นฺติ – อิตฺเถเก อภิวทนฺติ, ‘เอกนฺตสุขี อตฺตา จ โลโก จ, อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญ’นฺติ – อิตฺเถเก อภิวทนฺติ, ‘เอกนฺตทุกฺขี อตฺตา จ โลโก จ, อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญ’นฺติ – อิตฺเถเก อภิวทนฺติ, ‘สุขทุกฺขี อตฺตา จ โลโก จ, อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญ’นฺติ – อิตฺเถเก อภิวทนฺติ, ‘อทุกฺขมสุขี อตฺตา จ โลโก จ, อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญ’นฺติ – อิตฺเถเก อภิวทนฺติ.

27. „Es gibt, ihr Mönche, einige Asketen und Brahmanen, die über die Vergangenheit spekulieren, Ansichten über die Vergangenheit hegen und in Bezug auf die Vergangenheit mancherlei Aussagen verkünden. ‚Ewig sind das Selbst und die Welt; nur dies ist wahr, alles andere ist nichtig‘ – so verkünden die einen. ‚Nicht ewig sind das Selbst und die Welt; nur dies ist wahr, alles andere ist nichtig‘ – so verkünden die einen. ‚Sowohl ewig als auch nicht ewig sind das Selbst und die Welt; nur dies ist wahr, alles andere ist nichtig‘ – so verkünden die einen. ‚Weder ewig noch nicht ewig sind das Selbst und die Welt; nur dies ist wahr, alles andere ist nichtig‘ – so verkünden die einen. ‚Begrenzt sind das Selbst und die Welt; nur dies ist wahr, alles andere ist nichtig‘ – so verkünden die einen. ‚Unbegrenzt sind das Selbst und die Welt; nur dies ist wahr, alles andere ist nichtig‘ – so verkünden die einen. ‚Sowohl begrenzt als auch unbegrenzt sind das Selbst und die Welt; nur dies ist wahr, alles andere ist nichtig‘ – so verkünden die einen. ‚Weder begrenzt noch unbegrenzt sind das Selbst und die Welt; nur dies ist wahr, alles andere ist nichtig‘ – so verkünden die einen. ‚Von einheitlicher Wahrnehmung geprägt sind das Selbst und die Welt; nur dies ist wahr, alles andere ist nichtig‘ – so verkünden die einen. ‚Von vielfältiger Wahrnehmung geprägt sind das Selbst und die Welt; nur dies ist wahr, alles andere ist nichtig‘ – so verkünden die einen. ‚Von begrenzter Wahrnehmung geprägt sind das Selbst und die Welt; nur dies ist wahr, alles andere ist nichtig‘ – so verkünden die einen. ‚Von grenzenloser Wahrnehmung geprägt sind das Selbst und die Welt; nur dies ist wahr, alles andere ist nichtig‘ – so verkünden die einen. ‚Ausschließlich glücklich sind das Selbst und die Welt; nur dies ist wahr, alles andere ist nichtig‘ – so verkünden die einen. ‚Ausschließlich leidvoll sind das Selbst und die Welt; nur dies ist wahr, alles andere ist nichtig‘ – so verkünden die einen. ‚Glücklich und leidvoll sind das Selbst und die Welt; nur dies ist wahr, alles andere ist nichtig‘ – so verkünden die einen. ‚Weder leidvoll noch glücklich sind das Selbst und die Welt; nur dies ist wahr, alles andere ist nichtig‘ – so verkünden die einen.“

๒๘. ‘‘ตตฺร[Pg.23], ภิกฺขเว, เย เต สมณพฺราหฺมณา เอวํวาทิโน เอวํทิฏฺฐิโน – ‘สสฺสโต อตฺตา จ โลโก จ, อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญ’นฺติ, เตสํ วต อญฺญตฺเรว สทฺธาย อญฺญตฺร รุจิยา อญฺญตฺร อนุสฺสวา อญฺญตฺร อาการปริวิตกฺกา อญฺญตฺร ทิฏฺฐินิชฺฌานกฺขนฺติยา ปจฺจตฺตํเยว ญาณํ ภวิสฺสติ ปริสุทฺธํ ปริโยทาตนฺติ – เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. ปจฺจตฺตํ โข ปน, ภิกฺขเว, ญาเณ อสติ ปริสุทฺเธ ปริโยทาเต ยทปิ เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา ตตฺถ ญาณภาคมตฺตเมว ปริโยทเปนฺติ ตทปิ เตสํ ภวตํ สมณพฺราหฺมณานํ อุปาทานมกฺขายติ. ‘ตยิทํ สงฺขตํ โอฬาริกํ อตฺถิ โข ปน สงฺขารานํ นิโรโธ อตฺเถต’นฺติ – อิติ วิทิตฺวา ตสฺส นิสฺสรณทสฺสาวี ตถาคโต ตทุปาติวตฺโต.

28. „Dabei, ihr Mönche, ist es für jene Asketen und Brahmanen, die so lehren und solche Ansichten vertreten: ‚Ewig sind das Selbst und die Welt; nur dies ist wahr, alles andere ist nichtig‘, unmöglich, dass sie allein durch Glauben, allein durch Neigung, allein durch Überlieferung, allein durch logisches Nachdenken oder allein durch die Zustimmung nach dem Prüfen von Ansichten eine ganz persönliche Erkenntnis erlangen könnten, die vollkommen rein und geläutert ist. Da nun eine persönliche, vollkommen reine und geläuterte Erkenntnis nicht vorhanden ist, wird selbst das, was jene ehrwürdigen Asketen und Brahmanen in Bezug auf diese Ansicht als einen bloßen Teil von Erkenntnis zu läutern versuchen, als ein Ergreifen bezeichnet. ‚Dies ist bedingt und grob; es gibt jedoch ein Ende der Gestaltungen, es gibt jenes (Nibbana)‘ – dies erkennend, sieht der Tathāgata das Entkommen daraus und hat jene Bedingtheit überwunden.“

๒๙. ‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, เย เต สมณพฺราหฺมณา เอวํวาทิโน เอวํทิฏฺฐิโน – ‘อสสฺสโต อตฺตา จ โลโก จ, อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญ’นฺติ…เป… สสฺสโต จ อสสฺสโต จ อตฺตา จ โลโก จ… เนวสสฺสโต นาสสฺสโต อตฺตา จ โลโก จ… อนฺตวา อตฺตา จ โลโก จ… อนนฺตวา อตฺตา จ โลโก จ… อนฺตวา จ อนนฺตวา จ อตฺตา จ โลโก จ… เนวนฺตวา นานนฺตวา อตฺตา จ โลโก จ… เอกตฺตสญฺญี อตฺตา จ โลโก จ… นานตฺตสญฺญี อตฺตา จ โลโก จ… ปริตฺตสญฺญี อตฺตา จ โลโก จ… อปฺปมาณสญฺญี อตฺตา จ โลโก จ… เอกนฺตสุขี อตฺตา จ โลโก จ… เอกนฺตทุกฺขี อตฺตา จ โลโก จ… สุขทุกฺขี อตฺตา จ โลโก จ… อทุกฺขมสุขี อตฺตา จ โลโก จ, อิทเมว สจฺจํ โมฆมญฺญนฺติ, เตสํ วต อญฺญตฺเรว สทฺธาย อญฺญตฺร รุจิยา อญฺญตฺร อนุสฺสวา อญฺญตฺร อาการปริวิตกฺกา อญฺญตฺร ทิฏฺฐินิชฺฌานกฺขนฺติยา ปจฺจตฺตํเยว ญาณํ ภวิสฺสติ ปริสุทฺธํ ปริโยทาตนฺติ – เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. ปจฺจตฺตํ โข ปน, ภิกฺขเว, ญาเณ อสติ ปริสุทฺเธ ปริโยทาเต ยทปิ เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา ตตฺถ ญาณภาคมตฺตเมว ปริโยทเปนฺติ ตทปิ เตสํ ภวตํ สมณพฺราหฺมณานํ อุปาทานมกฺขายติ. ‘ตยิทํ สงฺขตํ โอฬาริกํ อตฺถิ โข ปน สงฺขารานํ นิโรโธ อตฺเถต’นฺติ – อิติ วิทิตฺวา ตสฺส นิสฺสรณทสฺสาวี ตถาคโต ตทุปาติวตฺโต.

29. „Dabei, ihr Mönche, ist es für jene Asketen und Brahmanen, die so lehren und solche Ansichten vertreten: ‚Nicht ewig sind das Selbst und die Welt; nur dies ist wahr, alles andere ist nichtig‘ … (ebenso bei allen weiteren Ansichten) … ‚Weder leidvoll noch glücklich sind das Selbst und die Welt; nur dies ist wahr, alles andere ist nichtig‘, unmöglich, dass sie allein durch Glauben, allein durch Neigung, allein durch Überlieferung, allein durch logisches Nachdenken oder allein durch die Zustimmung nach dem Prüfen von Ansichten eine ganz persönliche Erkenntnis erlangen könnten, die vollkommen rein und geläutert ist. Da nun eine persönliche, vollkommen reine und geläuterte Erkenntnis nicht vorhanden ist, wird selbst das, was jene ehrwürdigen Asketen und Brahmanen in Bezug auf diese Ansicht als einen bloßen Teil von Erkenntnis zu läutern versuchen, als ein Ergreifen bezeichnet. ‚Dies ist bedingt und grob; es gibt jedoch ein Ende der Gestaltungen, es gibt jenes (Nibbana)‘ – dies erkennend, sieht der Tathāgata das Entkommen daraus und hat jene Bedingtheit überwunden.“

๓๐. ‘‘อิธ[Pg.24], ภิกฺขเว, เอกจฺโจ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา ปุพฺพนฺตานุทิฏฺฐีนญฺจ ปฏินิสฺสคฺคา, อปรนฺตานุทิฏฺฐีนญฺจ ปฏินิสฺสคฺคา, สพฺพโส กามสํโยชนานํ อนธิฏฺฐานา, ปวิเวกํ ปีตึ อุปสมฺปชฺช วิหรติ – ‘เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ ยทิทํ ปวิเวกํ ปีตึ อุปสมฺปชฺช วิหรามี’ติ. ตสฺส สา ปวิเวกา ปีติ นิรุชฺฌติ. ปวิเวกาย ปีติยา นิโรธา อุปฺปชฺชติ โทมนสฺสํ, โทมนสฺสสฺส นิโรธา อุปฺปชฺชติ ปวิเวกา ปีติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ยํ ฉายา ชหติ ตํ อาตโป ผรติ, ยํ อาตโป ชหติ ตํ ฉายา ผรติ; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ปวิเวกาย ปีติยา นิโรธา อุปฺปชฺชติ โทมนสฺสํ, โทมนสฺสสฺส นิโรธา อุปฺปชฺชติ ปวิเวกา ปีติ. ตยิทํ, ภิกฺขเว, ตถาคโต อภิชานาติ. อยํ โข ภวํ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา ปุพฺพนฺตานุทิฏฺฐีนญฺจ ปฏินิสฺสคฺคา, อปรนฺตานุทิฏฺฐีนญฺจ ปฏินิสฺสคฺคา, สพฺพโส กามสํโยชนานํ อนธิฏฺฐานา, ปวิเวกํ ปีตึ อุปสมฺปชฺช วิหรติ – ‘เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ ยทิทํ ปวิเวกํ ปีตึ อุปสมฺปชฺช วิหรามี’ติ. ตสฺส สา ปวิเวกา ปีติ นิรุชฺฌติ. ปวิเวกาย ปีติยา นิโรธา อุปฺปชฺชติ โทมนสฺสํ, โทมนสฺสสฺส นิโรธา อุปฺปชฺชติ ปวิเวกา ปีติ. ‘ตยิทํ สงฺขตํ โอฬาริกํ อตฺถิ โข ปน สงฺขารานํ นิโรโธ อตฺเถต’นฺติ – อิติ วิทิตฺวา ตสฺส นิสฺสรณทสฺสาวี ตถาคโต ตทุปาติวตฺโต.

30. Hier, ihr Mönche, verweilt ein gewisser Asket oder Brahmane aufgrund des Aufgebens von spekulativen Ansichten über die Vergangenheit, aufgrund des Aufgebens von spekulativen Ansichten über die Zukunft und aufgrund der gänzlichen Nicht-Annahme der Fesseln des Sinnenbegehrens, indem er die aus der Abgeschiedenheit geborene Verzückung (Pīti) erreicht. Er denkt: 'Dies ist friedvoll, dies ist erhaben, nämlich dass ich diese aus der Abgeschiedenheit geborene Verzückung erreicht habe und darin verweile.' In jenem Individuum schwindet diese aus der Abgeschiedenheit geborene Verzückung. Durch das Erlöschen der Verzückung aus der Abgeschiedenheit entsteht geistiger Schmerz (Domanassa); durch das Erlöschen des geistigen Schmerzes entsteht wieder die Verzückung aus der Abgeschiedenheit. Wie zum Beispiel, ihr Mönche, dort, wo der Schatten weicht, die Sonnenhitze sich ausbreitet, und dort, wo die Sonnenhitze weicht, der Schatten sich ausbreitet; ebenso entsteht, ihr Mönche, durch das Erlöschen der Verzückung aus der Abgeschiedenheit geistiger Schmerz, und durch das Erlöschen des geistigen Schmerzes entsteht wieder die Verzückung aus der Abgeschiedenheit. Dies, ihr Mönche, durchschaut der Tathāgata. Er weiß: 'Dieser werte Asket oder Brahmane verweilt, indem er die aus der Abgeschiedenheit geborene Verzückung erreicht hat... [wie oben] ... In ihm schwindet diese Verzückung, woraufhin geistiger Schmerz entsteht, und bei dessen Erlöschen kehrt die Verzückung zurück.' Er erkennt: 'Dies ist bedingt und grob, aber es gibt ein Aufhören der Gestaltungen (Saṅkhārānaṃ nirodho).' Da der Tathāgata dies erkannt hat und das Entkommen daraus sieht, hat er jene Zustände überwunden.

๓๑. ‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา ปุพฺพนฺตานุทิฏฺฐีนญฺจ ปฏินิสฺสคฺคา, อปรนฺตานุทิฏฺฐีนญฺจ ปฏินิสฺสคฺคา, สพฺพโส กามสํโยชนานํ อนธิฏฺฐานา, ปวิเวกาย ปีติยา สมติกฺกมา นิรามิสํ สุขํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ – ‘เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ ยทิทํ นิรามิสํ สุขํ อุปสมฺปชฺช วิหรามี’ติ. ตสฺส ตํ นิรามิสํ สุขํ นิรุชฺฌติ. นิรามิสสฺส สุขสฺส นิโรธา อุปฺปชฺชติ ปวิเวกา ปีติ, ปวิเวกาย ปีติยา นิโรธา อุปฺปชฺชติ นิรามิสํ สุขํ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ยํ ฉายา ชหติ ตํ อาตโป ผรติ, ยํ อาตโป ชหติ ตํ ฉายา ผรติ; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, นิรามิสสฺส สุขสฺส นิโรธา อุปฺปชฺชติ ปวิเวกา ปีติ, ปวิเวกาย ปีติยา นิโรธา อุปฺปชฺชติ นิรามิสํ สุขํ. ตยิทํ, ภิกฺขเว, ตถาคโต อภิชานาติ. อยํ โข ภวํ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา ปุพฺพนฺตานุทิฏฺฐีนญฺจ ปฏินิสฺสคฺคา, อปรนฺตานุทิฏฺฐีนญฺจ ปฏินิสฺสคฺคา, สพฺพโส กามสํโยชนานํ อนธิฏฺฐานา, ปวิเวกาย ปีติยา สมติกฺกมา, นิรามิสํ สุขํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ – ‘เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ ยทิทํ นิรามิสํ สุขํ อุปสมฺปชฺช วิหรามี’ติ. ตสฺส [Pg.25] ตํ นิรามิสํ สุขํ นิรุชฺฌติ. นิรามิสสฺส สุขสฺส นิโรธา อุปฺปชฺชติ ปวิเวกา ปีติ, ปวิเวกาย ปีติยา นิโรธา อุปฺปชฺชติ นิรามิสํ สุขํ. ‘ตยิทํ สงฺขตํ โอฬาริกํ อตฺถิ โข ปน สงฺขารานํ นิโรโธ อตฺเถต’นฺติ – อิติ วิทิตฺวา ตสฺส นิสฺสรณทสฺสาวี ตถาคโต ตทุปาติวตฺโต.

31. Hier wiederum, ihr Mönche, verweilt ein gewisser Asket oder Brahmane aufgrund des Aufgebens von spekulativen Ansichten über die Vergangenheit und die Zukunft sowie der gänzlichen Nicht-Annahme der Fesseln des Sinnenbegehrens, und durch das Überwinden der aus der Abgeschiedenheit geborenen Verzückung erreicht er das nicht-weltliche Glück (Nirāmisaṃ sukhaṃ) und verweilt darin. Er denkt: 'Dies ist friedvoll, dies ist erhaben, nämlich dass ich dieses nicht-weltliche Glück erreicht habe und darin verweile.' In jenem Individuum schwindet dieses nicht-weltliche Glück. Durch das Erlöschen des nicht-weltlichen Glücks entsteht wieder die Verzückung aus der Abgeschiedenheit; durch das Erlöschen der Verzückung aus der Abgeschiedenheit entsteht wieder das nicht-weltliche Glück. Wie zum Beispiel, ihr Mönche, dort, wo der Schatten weicht, die Sonnenhitze sich ausbreitet, und dort, wo die Sonnenhitze weicht, der Schatten sich ausbreitet; ebenso entsteht, ihr Mönche, durch das Erlöschen des nicht-weltlichen Glücks die Verzückung aus der Abgeschiedenheit, und durch das Erlöschen der Verzückung entsteht wieder das nicht-weltliche Glück. Dies durchschaut der Tathāgata. Er weiß: 'Dieser werte Asket oder Brahmane verweilt im nicht-weltlichen Glück... [wie oben] ...' Er erkennt: 'Dies ist bedingt und grob, aber es gibt ein Aufhören der Gestaltungen.' Da der Tathāgata dies erkannt hat und das Entkommen daraus sieht, hat er jene Zustände überwunden.

๓๒. ‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา ปุพฺพนฺตานุทิฏฺฐีนญฺจ ปฏินิสฺสคฺคา, อปรนฺตานุทิฏฺฐีนญฺจ ปฏินิสฺสคฺคา, สพฺพโส กามสํโยชนานํ อนธิฏฺฐานา, ปวิเวกาย ปีติยา สมติกฺกมา, นิรามิสสฺส สุขสฺส สมติกฺกมา, อทุกฺขมสุขํ เวทนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ – ‘เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ ยทิทํ อทุกฺขมสุขํ เวทนํ อุปสมฺปชฺช วิหรามี’ติ. ตสฺส สา อทุกฺขมสุขา เวทนา นิรุชฺฌติ. อทุกฺขมสุขาย เวทนาย นิโรธา อุปฺปชฺชติ นิรามิสํ สุขํ, นิรามิสสฺส สุขสฺส นิโรธา อุปฺปชฺชติ อทุกฺขมสุขา เวทนา. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ยํ ฉายา ชหติ ตํ อาตโป ผรติ, ยํ อาตโป ชหติ ตํ ฉายา ผรติ; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, อทุกฺขมสุขาย เวทนาย นิโรธา อุปฺปชฺชติ นิรามิสํ สุขํ, นิรามิสสฺส สุขสฺส นิโรธา อุปฺปชฺชติ อทุกฺขมสุขา เวทนา. ตยิทํ, ภิกฺขเว, ตถาคโต อภิชานาติ. อยํ โข ภวํ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา ปุพฺพนฺตานุทิฏฺฐีนญฺจ ปฏินิสฺสคฺคา, อปรนฺตานุทิฏฺฐีนญฺจ ปฏินิสฺสคฺคา, สพฺพโส กามสํโยชนานํ อนธิฏฺฐานา, ปวิเวกาย ปีติยา สมติกฺกมา, นิรามิสสฺส สุขสฺส สมติกฺกมา, อทุกฺขมสุขํ เวทนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ – ‘เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ ยทิทํ อทุกฺขมสุขํ เวทนํ อุปสมฺปชฺช วิหรามี’ติ. ตสฺส สา อทุกฺขมสุขา เวทนา นิรุชฺฌติ. อทุกฺขมสุขาย เวทนาย นิโรธา อุปฺปชฺชติ นิรามิสํ สุขํ, นิรามิสสฺส สุขสฺส นิโรธา อุปฺปชฺชติ อทุกฺขมสุขา เวทนา. ‘ตยิทํ สงฺขตํ โอฬาริกํ อตฺถิ โข ปน สงฺขารานํ นิโรโธ อตฺเถต’นฺติ – อิติ วิทิตฺวา ตสฺส นิสฺสรณทสฺสาวี ตถาคโต ตทุปาติวตฺโต.

32. Hier wiederum, ihr Mönche, verweilt ein gewisser Asket oder Brahmane aufgrund des Aufgebens von spekulativen Ansichten über die Vergangenheit und die Zukunft sowie der gänzlichen Nicht-Annahme der Fesseln des Sinnenbegehrens, und durch das Überwinden der Verzückung aus der Abgeschiedenheit sowie das Überwinden des nicht-weltlichen Glücks erreicht er das weder-schmerzhafte-noch-angenehme Gefühl (Adukkhamasukhaṃ vedanaṃ) und verweilt darin. Er denkt: 'Dies ist friedvoll, dies ist erhaben, nämlich dass ich dieses weder-schmerzhafte-noch-angenehme Gefühl erreicht habe und darin verweile.' In jenem Individuum schwindet dieses weder-schmerzhafte-noch-angenehme Gefühl. Durch das Erlöschen dieses Gefühls entsteht wieder das nicht-weltliche Glück; durch das Erlöschen des nicht-weltlichen Glücks entsteht wieder das weder-schmerzhafte-noch-angenehme Gefühl. Wie zum Beispiel, ihr Mönche, dort, wo der Schatten weicht, die Sonnenhitze sich ausbreitet, und dort, wo die Sonnenhitze weicht, der Schatten sich ausbreitet; ebenso entsteht, ihr Mönche, durch das Erlöschen des weder-schmerzhaften-noch-angenehmen Gefühls das nicht-weltliche Glück, und durch das Erlöschen des nicht-weltlichen Glücks entsteht wieder das weder-schmerzhafte-noch-angenehme Gefühl. Dies durchschaut der Tathāgata. Er weiß: 'Dieser werte Asket oder Brahmane verweilt im weder-schmerzhaften-noch-angenehmen Gefühl... [wie oben] ...' Er erkennt: 'Dies ist bedingt und grob, aber es gibt ein Aufhören der Gestaltungen.' Da der Tathāgata dies erkannt hat und das Entkommen daraus sieht, hat er jene Zustände überwunden.

๓๓. ‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, เอกจฺโจ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา ปุพฺพนฺตานุทิฏฺฐีนญฺจ ปฏินิสฺสคฺคา, อปรนฺตานุทิฏฺฐีนญฺจ ปฏินิสฺสคฺคา, สพฺพโส กามสํโยชนานํ อนธิฏฺฐานา, ปวิเวกาย ปีติยา สมติกฺกมา, นิรามิสสฺส สุขสฺส สมติกฺกมา, อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมติกฺกมา – ‘สนฺโตหมสฺมิ, นิพฺพุโตหมสฺมิ, อนุปาทาโนหมสฺมี’ติ สมนุปสฺสติ. ตยิทํ, ภิกฺขเว, ตถาคโต อภิชานาติ. อยํ โข ภวํ สมโณ วา พฺราหฺมโณ [Pg.26] วา ปุพฺพนฺตานุทิฏฺฐีนญฺจ ปฏินิสฺสคฺคา, อปรนฺตานุทิฏฺฐีนญฺจ ปฏินิสฺสคฺคา, สพฺพโส กามสํโยชนานํ อนธิฏฺฐานา, ปวิเวกาย ปีติยา สมติกฺกมา, นิรามิสสฺส สุขสฺส สมติกฺกมา, อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมติกฺกมา – ‘สนฺโตหมสฺมิ, นิพฺพุโตหมสฺมิ, อนุปาทาโนหมสฺมี’ติ สมนุปสฺสติ; อทฺธา อยมายสฺมา นิพฺพานสปฺปายํเยว ปฏิปทํ อภิวทติ. อถ จ ปนายํ ภวํ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา ปุพฺพนฺตานุทิฏฺฐึ วา อุปาทิยมาโน อุปาทิยติ, อปรนฺตานุทิฏฺฐึ วา อุปาทิยมาโน อุปาทิยติ, กามสํโยชนํ วา อุปาทิยมาโน อุปาทิยติ, ปวิเวกํ วา ปีตึ อุปาทิยมาโน อุปาทิยติ, นิรามิสํ วา สุขํ อุปาทิยมาโน อุปาทิยติ, อทุกฺขมสุขํ วา เวทนํ อุปาทิยมาโน อุปาทิยติ. ยญฺจ โข อยมายสฺมา – ‘สนฺโตหมสฺมิ, นิพฺพุโตหมสฺมิ, อนุปาทาโนหมสฺมี’ติ สมนุปสฺสติ ตทปิ อิมสฺส โภโต สมณสฺส พฺราหฺมณสฺส อุปาทานมกฺขายติ. ‘ตยิทํ สงฺขตํ โอฬาริกํ อตฺถิ โข ปน สงฺขารานํ นิโรโธ อตฺเถต’นฺติ – อิติ วิทิตฺวา ตสฺส นิสฺสรณทสฺสาวี ตถาคโต ตทุปาติวตฺโต.

33. "Hier nun, ihr Mönche, betrachtet ein gewisser Asket oder Brāhmaṇa – infolge des Aufgebens der Ansichten über die Vergangenheit und des Aufgebens der Ansichten über die Zukunft, infolge der völligen Abwesenheit des Festhaltens an den sinnlichen Bindungen, durch das Übersteigen der durch Absonderung entstandenen Freude, durch das Übersteigen des leidfreien Glücks, durch das Übersteigen des weder-leidvollen-noch-freudvollen Gefühls – [sich selbst so]: ‚Friedvoll bin ich, erloschen bin ich, ohne Anhaftung bin ich.‘ Dies, ihr Mönche, erkennt der Tathāgata zutiefst. Er weiß: ‚Dieser ehrenwerte Asket oder Brāhmaṇa betrachtet – infolge des Aufgebens der Ansichten über die Vergangenheit und des Aufgebens der Ansichten über die Zukunft, infolge der völligen Abwesenheit des Festhaltens an den sinnlichen Bindungen, durch das Übersteigen der durch Absonderung entstandenen Freude, durch das Übersteigen des leidfreien Glücks, durch das Übersteigen des weder-leidvollen-noch-freudvollen Gefühls – [sich selbst so]: „Friedvoll bin ich, erloschen bin ich, ohne Anhaftung bin ich.“ Gewiss verkündet dieser Ehrwürdige einen dem Nibbāna entsprechenden Pfad. Dennoch haftet dieser ehrenwerte Asket oder Brāhmaṇa entweder an Ansichten über die Vergangenheit an, oder er haftet an Ansichten über die Zukunft an, oder er haftet an eine sinnliche Bindung an, oder er haftet an die durch Absonderung entstandene Freude an, oder er haftet an das leidfreie Glück an, oder er haftet an das weder-leidvolle-noch-freudvolle Gefühl an.‘ Und was dieser Ehrwürdige als ‚Friedvoll bin ich, erloschen bin ich, ohne Anhaftung bin ich‘ betrachtet, auch das wird bei diesem ehrenwerten Asketen oder Brāhmaṇa als Anhaftung bezeichnet. ‚Dies ist konstruiert, grob; es gibt jedoch das Aufhören der Gestaltungen, das ist es‘ – dies erkennend, sieht der Tathāgata das Entrinnen daraus und hat jenes überwunden."

‘‘อิทํ โข ปน, ภิกฺขเว, ตถาคเตน อนุตฺตรํ สนฺติวรปทํ อภิสมฺพุทฺธํ ยทิทํ – ฉนฺนํ ผสฺสายตนานํ สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ วิทิตฺวา อนุปาทาวิโมกฺโข’’ติ.

"Dies aber, ihr Mönche, ist der vom Tathāgata vollkommen erkannte, unübertreffliche Zustand des höchsten Friedens, nämlich: Nachdem man die Entstehung, das Vergehen, die Ergetzung, das Elend und das Entrinnen bezüglich der sechs Bereiche der Berührung der Wirklichkeit gemäß erkannt hat, die Befreiung durch Nicht-Anhaften."

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

Dies sprach der Erhabene. Erfreut stimmten jene Mönche den Worten des Erhabenen zu.

ปญฺจตฺตยสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ทุติยํ.

Das Pañcattaya-Sutta, das zweite, ist abgeschlossen.

๓. กินฺติสุตฺตํ

3. Kinti-Sutta

๓๔. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา ปิสินารายํ วิหรติ พลิหรเณ วนสณฺเฑ. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ – ‘‘กินฺติ โว[Pg.27], ภิกฺขเว, มยิ โหติ – ‘จีวรเหตุ วา สมโณ โคตโม ธมฺมํ เทเสติ, ปิณฺฑปาตเหตุ วา สมโณ โคตโม ธมฺมํ เทเสติ, เสนาสนเหตุ วา สมโณ โคตโม ธมฺมํ เทเสติ, อิติภวาภวเหตุ วา สมโณ โคตโม ธมฺมํ เทเสตี’’’ติ? ‘‘น โข โน, ภนฺเต, ภควติ เอวํ โหติ – ‘จีวรเหตุ วา สมโณ โคตโม ธมฺมํ เทเสติ, ปิณฺฑปาตเหตุ วา สมโณ โคตโม ธมฺมํ เทเสติ, เสนาสนเหตุ วา สมโณ โคตโม ธมฺมํ เทเสติ, อิติภวาภวเหตุ วา สมโณ โคตโม ธมฺมํ เทเสตี’’’ติ.

34. So habe ich es gehört: Einst verweilte der Erhabene bei Pisinārā im Waldhain Baliharaṇa. Dort wandte sich der Erhabene an die Mönche: „Mönche!“ – „Ehrwürdiger Herr!“, antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach dies: „Was denkt ihr, ihr Mönche, von mir: ‚Wegen der Gewänder lehrt der Asket Gotama das Dhamma, oder wegen der Almosenspeise lehrt der Asket Gotama das Dhamma, oder wegen der Lagerstatt lehrt der Asket Gotama das Dhamma, oder wegen des Werdens in dieser oder jener Daseinsform lehrt der Asket Gotama das Dhamma‘?“ – „Nicht doch, o Herr, so denken wir nicht vom Erhabenen: ‚Wegen der Gewänder lehrt der Asket Gotama das Dhamma... oder wegen des Werdens in dieser oder jener Daseinsform lehrt der Asket Gotama das Dhamma‘.“

‘‘น จ กิร โว, ภิกฺขเว, มยิ เอวํ โหติ – ‘จีวรเหตุ วา สมโณ โคตโม ธมฺมํ เทเสติ…เป… อิติภวาภวเหตุ วา สมโณ โคตโม ธมฺมํ เทเสตี’ติ; อถ กินฺติ จรหิ โว, ภิกฺขเว, มยิ โหตี’’ติ? ‘‘เอวํ โข โน, ภนฺเต, ภควติ โหติ – ‘อนุกมฺปโก ภควา หิเตสี; อนุกมฺปํ อุปาทาย ธมฺมํ เทเสตี’’’ติ. ‘‘เอวญฺจ กิร โว, ภิกฺขเว, มยิ โหติ – ‘อนุกมฺปโก ภควา หิเตสี; อนุกมฺปํ อุปาทาย ธมฺมํ เทเสตี’’’ติ.

„Es ist euch also, ihr Mönche, nicht so zu Sinn: ‚Wegen der Gewänder lehrt der Asket Gotama das Dhamma... oder wegen des Werdens in dieser oder jener Daseinsform lehrt der Asket Gotama das Dhamma.‘ Aber was denkt ihr dann eigentlich von mir?“ – „So denken wir, o Herr, vom Erhabenen: ‚Mitleidig ist der Erhabene, das Wohl suchend; aus Mitgefühl lehrt er das Dhamma.‘“ – „So ist es euch also, ihr Mönche, in Bezug auf mich zu Sinn: ‚Mitleidig ist der Erhabene, das Wohl suchend; aus Mitgefühl lehrt er das Dhamma.‘“

๓๕. ‘‘ตสฺมาติห, ภิกฺขเว, เย โว มยา ธมฺมา อภิญฺญา เทสิตา, เสยฺยถิทํ – จตฺตาโร สติปฏฺฐานา จตฺตาโร สมฺมปฺปธานา จตฺตาโร อิทฺธิปาทา ปญฺจินฺทฺริยานิ ปญฺจ พลานิ สตฺต โพชฺฌงฺคา อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค, ตตฺถ สพฺเพเหว สมคฺเคหิ สมฺโมทมาเนหิ อวิวทมาเนหิ สิกฺขิตพฺพํ. เตสญฺจ โว, ภิกฺขเว, สมคฺคานํ สมฺโมทมานานํ อวิวทมานานํ สิกฺขตํ สิยํสุ ทฺเว ภิกฺขู อภิธมฺเม นานาวาทา. ตตฺร เจ ตุมฺหากํ เอวมสฺส – ‘อิเมสํ โข อายสฺมนฺตานํ อตฺถโต เจว นานํ พฺยญฺชนโต จ นาน’นฺติ, ตตฺถ ยํ ภิกฺขุํ สุวจตรํ มญฺเญยฺยาถ โส อุปสงฺกมิตฺวา เอวมสฺส วจนีโย – ‘อายสฺมนฺตานํ โข อตฺถโต เจว นานํ, พฺยญฺชนโต จ นานํ. ตทมินาเปตํ อายสฺมนฺโต ชานาถ – ยถา อตฺถโต เจว นานํ, พฺยญฺชนโต จ นานํ. มายสฺมนฺโต วิวาทํ อาปชฺชิตฺถา’ติ. อถาปเรสํ เอกโตปกฺขิกานํ ภิกฺขูนํ ยํ ภิกฺขุํ สุวจตรํ มญฺเญยฺยาถ โส อุปสงฺกมิตฺวา เอวมสฺส วจนีโย – ‘อายสฺมนฺตานํ โข อตฺถโต เจว นานํ, พฺยญฺชนโต จ นานํ. ตทมินาเปตํ อายสฺมนฺโต ชานาถ – ยถา อตฺถโต [Pg.28] เจว นานํ, พฺยญฺชนโต จ นานํ. มายสฺมนฺโต วิวาทํ อาปชฺชิตฺถา’ติ. อิติ ทุคฺคหิตํ ทุคฺคหิตโต ธาเรตพฺพํ, สุคฺคหิตํ สุคฺคหิตโต ธาเรตพฺพํ. ทุคฺคหิตํ ทุคฺคหิตโต ธาเรตฺวา สุคฺคหิตํ สุคฺคหิตโต ธาเรตฺวา โย ธมฺโม โย วินโย โส ภาสิตพฺโพ.

35. „Darum, ihr Mönche, sollt ihr euch alle einig, einander erfreuend und ohne zu streiten in jenen Dingen üben, die ich euch mit direktem Wissen gelehrt habe, nämlich: die vier Grundlagen der Achtsamkeit, die vier rechten Anstrengungen, die vier Grundlagen der Wunderkraft, die fünf Fähigkeiten, die fünf Kräfte, die sieben Erleuchtungsglieder und der edle achtfache Pfad. Wenn ihr euch nun so einig, einander erfreuend und ohne zu streiten übt, könnten zwei Mönche über das Höhere Dhamma verschiedener Ansicht sein. Falls ihr nun denkt: ‚Unter diesen Ehrwürdigen gibt es einen Unterschied sowohl im Sinn als auch im Wortlaut‘, dann sollte man zu jenem Mönch gehen, den ihr für den Umgänglicheren haltet, und zu ihm sagen: ‚Zwischen den Ehrwürdigen gibt es einen Unterschied im Sinn und im Wortlaut. Erkennt dies auf diese Weise: Wie es einen Unterschied im Sinn und im Wortlaut gibt. Mögen die Ehrwürdigen nicht in Streit geraten.‘ Dann sollte man zu einem anderen Mönch der gegnerischen Gruppe gehen, den man für umgänglicher hält, und zu ihm sagen: ‚Zwischen den Ehrwürdigen gibt es einen Unterschied im Sinn und im Wortlaut. Erkennt dies auf diese Weise... Mögen die Ehrwürdigen nicht in Streit geraten.‘ So sollte das Falsch-Gefasste als falsch gefasst und das Gut-Gefasste als gut gefasst behalten werden. Nachdem man das Falsch-Gefasste als falsch gefasst und das Gut-Gefasste als gut gefasst behalten hat, soll das dargelegt werden, was dem Dhamma und der Disziplin entspricht.“

๓๖. ‘‘ตตฺร เจ ตุมฺหากํ เอวมสฺส – ‘อิเมสํ โข อายสฺมนฺตานํ อตฺถโต หิ โข นานํ, พฺยญฺชนโต สเมตี’ติ, ตตฺถ ยํ ภิกฺขุํ สุวจตรํ มญฺเญยฺยาถ โส อุปสงฺกมิตฺวา เอวมสฺส วจนีโย – ‘อายสฺมนฺตานํ โข อตฺถโต หิ นานํ, พฺยญฺชนโต สเมติ. ตทมินาเปตํ อายสฺมนฺโต ชานาถ – ยถา อตฺถโต หิ โข นานํ, พฺยญฺชนโต สเมติ. มายสฺมนฺโต วิวาทํ อาปชฺชิตฺถา’ติ. อถาปเรสํ เอกโตปกฺขิกานํ ภิกฺขูนํ ยํ ภิกฺขุํ สุวจตรํ มญฺเญยฺยาถ โส อุปสงฺกมิตฺวา เอวมสฺส วจนีโย – ‘อายสฺมนฺตานํ โข อตฺถโต หิ โข นานํ, พฺยญฺชนโต สเมติ. ตทมินาเปตํ อายสฺมนฺโต ชานาถ – ยถา อตฺถโต หิ โข นานํ, พฺยญฺชนโต สเมติ. มายสฺมนฺโต วิวาทํ อาปชฺชิตฺถา’ติ. อิติ ทุคฺคหิตํ ทุคฺคหิตโต ธาเรตพฺพํ, สุคฺคหิตํ สุคฺคหิตโต ธาเรตพฺพํ. ทุคฺคหิตํ ทุคฺคหิตโต ธาเรตฺวา สุคฺคหิตํ สุคฺคหิตโต ธาเรตฺวา โย ธมฺโม โย วินโย โส ภาสิตพฺโพ.

36. Wenn ihr dort denkt: 'In der Ansicht dieser Ehrwürdigen gibt es wahrlich einen Unterschied in der Bedeutung, aber Übereinstimmung im Wortlaut', dann sollte derjenige Mönch unter ihnen, den ihr für besonders einsichtig haltet, aufgesucht und so angesprochen werden: 'In der Ansicht der Ehrwürdigen gibt es wahrlich einen Unterschied in der Bedeutung, aber Übereinstimmung im Wortlaut. Erkennt dies, Ehrwürdige, anhand dieses Grundes – dass es wahrlich einen Unterschied in der Bedeutung gibt, aber Übereinstimmung im Wortlaut. Verwickelt euch nicht in Streit, ihr Ehrwürdigen.' Ebenso sollte man zu einem Mönch der anderen Seite, den ihr für besonders einsichtig haltet, gehen und ihn so ansprechen: 'In der Ansicht der Ehrwürdigen gibt es wahrlich einen Unterschied in der Bedeutung, aber Übereinstimmung im Wortlaut. Erkennt dies, Ehrwürdige, anhand dieses Grundes – dass es wahrlich einen Unterschied in der Bedeutung gibt, aber Übereinstimmung im Wortlaut. Verwickelt euch nicht in Streit, ihr Ehrwürdigen.' So ist das falsch Erfasste als falsch erfasst und das richtig Erfasste als richtig erfasst zu behalten. Nachdem man das falsch Erfasste als falsch erfasst und das richtig Erfasste als richtig erfasst behalten hat, soll das dargelegt werden, was die Lehre und die Disziplin ist.

๓๗. ‘‘ตตฺร เจ ตุมฺหากํ เอวมสฺส – ‘อิเมสํ โข อายสฺมนฺตานํ อตฺถโต หิ โข สเมติ, พฺยญฺชนโต นาน’นฺติ, ตตฺถ ยํ ภิกฺขุํ สุวจตรํ มญฺเญยฺยาถ โส อุปสงฺกมิตฺวา เอวมสฺส วจนีโย – ‘อายสฺมนฺตานํ โข อตฺถโต หิ สเมติ, พฺยญฺชนโต นานํ. ตทมินาเปตํ อายสฺมนฺโต ชานาถ – ยถา อตฺถโต หิ โข สเมติ, พฺยญฺชนโต นานํ. อปฺปมตฺตกํ โข ปเนตํ ยทิทํ – พฺยญฺชนํ. มายสฺมนฺโต อปฺปมตฺตเก วิวาทํ อาปชฺชิตฺถา’ติ. อถาปเรสํ เอกโตปกฺขิกานํ ภิกฺขูนํ ยํ ภิกฺขุํ สุวจตรํ มญฺเญยฺยาถ โส อุปสงฺกมิตฺวา เอวมสฺส วจนีโย – ‘อายสฺมนฺตานํ โข อตฺถโต หิ สเมติ, พฺยญฺชนโต นานํ. ตทมินาเปตํ อายสฺมนฺโต ชานาถ – ยถา อตฺถโต หิ โข สเมติ, พฺยญฺชนโต นานํ. อปฺปมตฺตกํ โข ปเนตํ ยทิทํ [Pg.29] – พฺยญฺชนํ. มายสฺมนฺโต อปฺปมตฺตเก วิวาทํ อาปชฺชิตฺถา’ติ. อิติ สุคฺคหิตํ สุคฺคหิตโต ธาเรตพฺพํ, ทุคฺคหิตํ ทุคฺคหิตโต ธาเรตพฺพํ. สุคฺคหิตํ สุคฺคหิตโต ธาเรตฺวา ทุคฺคหิตํ ทุคฺคหิตโต ธาเรตฺวา โย ธมฺโม โย วินโย โส ภาสิตพฺโพ.

37. Wenn ihr dort denkt: 'In der Ansicht dieser Ehrwürdigen gibt es wahrlich Übereinstimmung in der Bedeutung, aber einen Unterschied im Wortlaut', dann sollte derjenige Mönch unter ihnen, den ihr für besonders einsichtig haltet, aufgesucht und so angesprochen werden: 'In der Ansicht der Ehrwürdigen gibt es wahrlich Übereinstimmung in der Bedeutung, aber einen Unterschied im Wortlaut. Erkennt dies, Ehrwürdige, anhand dieses Grundes – dass es wahrlich Übereinstimmung in der Bedeutung gibt, aber einen Unterschied im Wortlaut. Dies, was der Wortlaut ist, ist nur eine Kleinigkeit. Verwickelt euch nicht wegen einer Kleinigkeit in Streit, ihr Ehrwürdigen.' Ebenso sollte man zu einem Mönch der anderen Seite, den ihr für besonders einsichtig haltet, gehen und ihn so ansprechen: 'In der Ansicht der Ehrwürdigen gibt es wahrlich Übereinstimmung in der Bedeutung, aber einen Unterschied im Wortlaut. Erkennt dies, Ehrwürdige, anhand dieses Grundes – dass es wahrlich Übereinstimmung in der Bedeutung gibt, aber einen Unterschied im Wortlaut. Dies, was der Wortlaut ist, ist nur eine Kleinigkeit. Verwickelt euch nicht wegen einer Kleinigkeit in Streit, ihr Ehrwürdigen.' So ist das richtig Erfasste als richtig erfasst und das falsch Erfasste als falsch erfasst zu behalten. Nachdem man das richtig Erfasste als richtig erfasst und das falsch Erfasste als falsch erfasst behalten hat, soll das dargelegt werden, was die Lehre und die Disziplin ist.

๓๘. ‘‘ตตฺร เจ ตุมฺหากํ เอวมสฺส – ‘อิเมสํ โข อายสฺมนฺตานํ อตฺถโต เจว สเมติ พฺยญฺชนโต จ สเมตี’ติ, ตตฺถ ยํ ภิกฺขุํ สุวจตรํ มญฺเญยฺยาถ โส อุปสงฺกมิตฺวา เอวมสฺส วจนีโย – ‘อายสฺมนฺตานํ โข อตฺถโต เจว สเมติ, พฺยญฺชนโต จ สเมติ. ตทมินาเปตํ อายสฺมนฺโต ชานาถ – ยถา อตฺถโต เจว สเมติ พฺยญฺชนโต จ สเมติ. มายสฺมนฺโต วิวาทํ อาปชฺชิตฺถา’ติ. อถาปเรสํ เอกโตปกฺขิกานํ ภิกฺขูนํ ยํ ภิกฺขุํ สุวจตรํ มญฺเญยฺยาถ โส อุปสงฺกมิตฺวา เอวมสฺส วจนีโย – ‘อายสฺมนฺตานํ โข อตฺถโต เจว สเมติ พฺยญฺชนโต จ สเมติ. ตทมินาเปตํ อายสฺมนฺโต ชานาถ – ยถา อตฺถโต เจว สเมติ พฺยญฺชนโต จ สเมติ. มายสฺมนฺโต วิวาทํ อาปชฺชิตฺถา’ติ. อิติ สุคฺคหิตํ สุคฺคหิตโต ธาเรตพฺพํ. สุคฺคหิตํ สุคฺคหิตโต ธาเรตฺวา โย ธมฺโม โย วินโย โส ภาสิตพฺโพ.

38. Wenn ihr dort denkt: 'In der Ansicht dieser Ehrwürdigen gibt es wahrlich sowohl Übereinstimmung in der Bedeutung als auch Übereinstimmung im Wortlaut', dann sollte derjenige Mönch unter ihnen, den ihr für besonders einsichtig haltet, aufgesucht und so angesprochen werden: 'In der Ansicht der Ehrwürdigen gibt es sowohl Übereinstimmung in der Bedeutung als auch Übereinstimmung im Wortlaut. Erkennt dies, Ehrwürdige, anhand dieses Grundes – dass es sowohl Übereinstimmung in der Bedeutung als auch Übereinstimmung im Wortlaut gibt. Verwickelt euch nicht in Streit, ihr Ehrwürdigen.' Ebenso sollte man zu einem Mönch der anderen Seite, den ihr für besonders einsichtig haltet, gehen und ihn so ansprechen: 'In der Ansicht der Ehrwürdigen gibt es sowohl Übereinstimmung in der Bedeutung als auch Übereinstimmung im Wortlaut. Erkennt dies, Ehrwürdige, anhand dieses Grundes – dass es sowohl Übereinstimmung in der Bedeutung als auch Übereinstimmung im Wortlaut gibt. Verwickelt euch nicht in Streit, ihr Ehrwürdigen.' So ist das richtig Erfasste als richtig erfasst zu behalten. Nachdem man das richtig Erfasste als richtig erfasst behalten hat, soll das dargelegt werden, was die Lehre und die Disziplin ist.

๓๙. ‘‘เตสญฺจ โว, ภิกฺขเว, สมคฺคานํ สมฺโมทมานานํ อวิวทมานานํ สิกฺขตํ สิยา อญฺญตรสฺส ภิกฺขุโน อาปตฺติ สิยา วีติกฺกโม, ตตฺร, ภิกฺขเว, น โจทนาย ตริตพฺพํ. ปุคฺคโล อุปปริกฺขิตพฺโพ – ‘อิติ มยฺหญฺจ อวิเหสา ภวิสฺสติ ปรสฺส จ ปุคฺคลสฺส อนุปฆาโต, ปโร หิ ปุคฺคโล อกฺโกธโน อนุปนาหี อทฬฺหทิฏฺฐี สุปฺปฏินิสฺสคฺคี, สกฺโกมิ จาหํ เอตํ ปุคฺคลํ อกุสลา วุฏฺฐาเปตฺวา กุสเล ปติฏฺฐาเปตุ’นฺติ. สเจ, ภิกฺขเว, เอวมสฺส, กลฺลํ วจนาย.

39. Wenn ihr, ihr Mönche, einträchtig, freundlich und ohne Streit übt und einem bestimmten Mönch ein Vergehen unterläuft oder eine Übertretung geschieht, dann sollte man dort, ihr Mönche, nicht voreilig mit einer Anklage sein. Die Person sollte geprüft werden: 'So wird für mich keine Bedrängnis entstehen und für die andere Person keine Kränkung; denn die andere Person ist nicht zornig, nicht gehässig, hält nicht starr an Ansichten fest und lässt leicht von ihnen ab; und ich bin fähig, diese Person vom Unheilsamen abzubringen und im Heilsamen zu festigen.' Wenn es so ist, ihr Mönche, dann ist es angemessen zu sprechen.

‘‘สเจ ปน, ภิกฺขเว, เอวมสฺส – ‘มยฺหํ โข อวิเหสา ภวิสฺสติ ปรสฺส จ ปุคฺคลสฺส อุปฆาโต, ปโร หิ ปุคฺคโล โกธโน อุปนาหี อทฬฺหทิฏฺฐี สุปฺปฏินิสฺสคฺคี, สกฺโกมิ จาหํ เอตํ ปุคฺคลํ อกุสลา วุฏฺฐาเปตฺวา กุสเล ปติฏฺฐาเปตุํ. อปฺปมตฺตกํ โข ปเนตํ ยทิทํ – ปรสฺส ปุคฺคลสฺส อุปฆาโต. อถ โข เอตเทว พหุตรํ – สฺวาหํ สกฺโกมิ เอตํ ปุคฺคลํ อกุสลา วุฏฺฐาเปตฺวา [Pg.30] กุสเล ปติฏฺฐาเปตุ’นฺติ. สเจ, ภิกฺขเว, เอวมสฺส, กลฺลํ วจนาย.

Wenn ihr aber, ihr Mönche, denkt: 'Für mich wird keine Bedrängnis entstehen, aber für die andere Person wird eine Kränkung entstehen; denn die andere Person ist zornig, gehässig, hält nicht starr an Ansichten fest und lässt leicht von ihnen ab; ich bin jedoch fähig, diese Person vom Unheilsamen abzubringen und im Heilsamen zu festigen. Was diese Kränkung für die andere Person ist, ist nur eine Kleinigkeit; hingegen ist dies weit gewichtiger: dass ich fähig bin, diese Person vom Unheilsamen abzubringen und im Heilsamen zu festigen.' Wenn es so ist, ihr Mönche, dann ist es angemessen zu sprechen.

‘‘สเจ ปน, ภิกฺขเว, เอวมสฺส – ‘มยฺหํ โข วิเหสา ภวิสฺสติ ปรสฺส จ ปุคฺคลสฺส อนุปฆาโต. ปโร หิ ปุคฺคโล อกฺโกธโน อนุปนาหี ทฬฺหทิฏฺฐี ทุปฺปฏินิสฺสคฺคี, สกฺโกมิ จาหํ เอตํ ปุคฺคลํ อกุสลา วุฏฺฐาเปตฺวา กุสเล ปติฏฺฐาเปตุํ. อปฺปมตฺตกํ โข ปเนตํ ยทิทํ – มยฺหํ วิเหสา. อถ โข เอตเทว พหุตรํ – สฺวาหํ สกฺโกมิ เอตํ ปุคฺคลํ อกุสลา วุฏฺฐาเปตฺวา กุสเล ปติฏฺฐาเปตุ’นฺติ. สเจ, ภิกฺขเว, เอวมสฺส, กลฺลํ วจนาย.

Wenn ihr aber, ihr Mönche, denkt: 'Für mich wird Bedrängnis entstehen, aber für die andere Person wird keine Kränkung entstehen; denn die andere Person ist nicht zornig, nicht gehässig, hält jedoch starr an Ansichten fest und lässt schwer von ihnen ab; ich bin jedoch fähig, diese Person vom Unheilsamen abzubringen und im Heilsamen zu festigen. Was diese Bedrängnis für mich ist, ist nur eine Kleinigkeit; hingegen ist dies weit gewichtiger: dass ich fähig bin, diese Person vom Unheilsamen abzubringen und im Heilsamen zu festigen.' Wenn es so ist, ihr Mönche, dann ist es angemessen zu sprechen.

‘‘สเจ ปน, ภิกฺขเว, เอวมสฺส – ‘มยฺหญฺจ โข วิเหสา ภวิสฺสติ ปรสฺส จ ปุคฺคลสฺส อุปฆาโต. ปโร หิ ปุคฺคโล โกธโน อุปนาหี ทฬฺหทิฏฺฐี ทุปฺปฏินิสฺสคฺคี, สกฺโกมิ จาหํ เอตํ ปุคฺคลํ อกุสลา วุฏฺฐาเปตฺวา กุสเล ปติฏฺฐาเปตุํ. อปฺปมตฺตกํ โข ปเนตํ ยทิทํ – มยฺหญฺจ วิเหสา ภวิสฺสติ ปรสฺส จ ปุคฺคลสฺส อุปฆาโต. อถ โข เอตเทว พหุตรํ – สฺวาหํ สกฺโกมิ เอตํ ปุคฺคลํ อกุสลา วุฏฺฐาเปตฺวา กุสเล ปติฏฺฐาเปตุ’นฺติ. สเจ, ภิกฺขเว, เอวมสฺส, กลฺลํ วจนาย.

Wenn jedoch, ihr Mönche, der Gedanke entstehen sollte: ‚Zwar werde ich Mühe haben und die andere Person wird gekränkt sein, denn diese Person ist zornig, hasserfüllt, eigensinnig und schwer von ihrer Ansicht abzubringen; dennoch vermag ich diese Person vom Unheilsamen abzubringen und im Heilsamen zu festigen. Diese Mühe meinerseits und die Kränkung der anderen Person sind nur geringfügig, wohingegen dies viel bedeutender ist: dass ich diese Person vom Unheilsamen abzubringen und im Heilsamen zu festigen vermag.‘ Wenn dies so ist, ihr Mönche, dann ist es angemessen zu sprechen.

‘‘สเจ ปน, ภิกฺขเว, เอวมสฺส – ‘มยฺหญฺจ โข วิเหสา ภวิสฺสติ ปรสฺส จ ปุคฺคลสฺส อุปฆาโต. ปโร หิ ปุคฺคโล โกธโน อุปนาหี ทฬฺหทิฏฺฐี ทุปฺปฏินิสฺสคฺคี, น จาหํ สกฺโกมิ เอตํ ปุคฺคลํ อกุสลา วุฏฺฐาเปตฺวา กุสเล ปติฏฺฐาเปตุ’นฺติ. เอวรูเป, ภิกฺขเว, ปุคฺคเล อุเปกฺขา นาติมญฺญิตพฺพา.

Wenn jedoch, ihr Mönche, der Gedanke entstehen sollte: ‚Zwar werde ich Mühe haben und die andere Person wird gekränkt sein, denn diese Person ist zornig, hasserfüllt, eigensinnig und schwer von ihrer Ansicht abzubringen; und ich vermag diese Person nicht vom Unheilsamen abzubringen und im Heilsamen zu festigen.‘ Gegenüber einer solchen Person, ihr Mönche, sollte Gleichmut nicht vernachlässigt werden.

๔๐. ‘‘เตสญฺจ โว, ภิกฺขเว, สมคฺคานํ สมฺโมทมานานํ อวิวทมานานํ สิกฺขตํ อญฺญมญฺญสฺส วจีสํหาโร อุปฺปชฺเชยฺย ทิฏฺฐิปฬาโส เจตโส อาฆาโต อปฺปจฺจโย อนภิรทฺธิ. ตตฺถ เอกโตปกฺขิกานํ ภิกฺขูนํ ยํ ภิกฺขุํ สุวจตรํ มญฺเญยฺยาถ โส อุปสงฺกมิตฺวา เอวมสฺส วจนีโย – ‘ยํ โน, อาวุโส, อมฺหากํ สมคฺคานํ สมฺโมทมานานํ อวิวทมานานํ สิกฺขตํ อญฺญมญฺญสฺส วจีสํหาโร อุปฺปนฺโน ทิฏฺฐิปฬาโส เจตโส อาฆาโต อปฺปจฺจโย อนภิรทฺธิ, ตํ ชานมาโน สมโณ ครเหยฺยา’ติ. สมฺมา พฺยากรมาโน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ พฺยากเรยฺย – ‘ยํ โน, อาวุโส, อมฺหากํ [Pg.31] สมคฺคานํ สมฺโมทมานานํ อวิวทมานานํ สิกฺขตํ อญฺญมญฺญสฺส วจีสํหาโร อุปฺปนฺโน ทิฏฺฐิปฬาโส เจตโส อาฆาโต อปฺปจฺจโย อนภิรทฺธิ, ตํ ชานมาโน สมโณ ครเหยฺยาติ. เอตํ ปนาวุโส, ธมฺมํ อปฺปหาย นิพฺพานํ สจฺฉิกเรยฺยา’ติ. สมฺมา พฺยากรมาโน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ พฺยากเรยฺย – ‘เอตํ, อาวุโส, ธมฺมํ อปฺปหาย น นิพฺพานํ สจฺฉิกเรยฺยา’ติ.

40. Und wenn unter euch, ihr Mönche, während ihr einträchtig, freundlich und ohne Streit miteinander lebt und euch darin übt, Worte hin und her getragen werden sollten, oder Ansichten-Rivalität, Groll des Geistes, Unmut und Unzufriedenheit entstehen sollten, dann sollte man sich unter den Mönchen jener Seite an denjenigen wenden, den man für am einsichtigsten hält, und ihn so ansprechen: ‚Freund, wenn der Erhabene wüsste, dass unter uns, die wir einträchtig, freundlich und ohne Streit leben und uns darin üben, Worte hin und her getragen wurden, Ansichten-Rivalität, Groll des Geistes, Unmut und Unzufriedenheit entstanden sind, würde er das tadeln?‘ Ein Mönch, der richtig antwortet, ihr Mönche, würde so antworten: ‚Freund, wenn der Erhabene wüsste, dass unter uns... dies entstanden ist, würde er das tadeln.‘ [Dann sollte man fragen:] ‚Aber Freund, könnte man Nibbāna verwirklichen, ohne diesen Zustand aufzugeben?‘ Ein Mönch, der richtig antwortet, ihr Mönche, würde so antworten: ‚Freund, ohne diesen Zustand aufzugeben, könnte man Nibbāna nicht verwirklichen.‘

‘‘อถาปเรสํ เอกโตปกฺขิกานํ ภิกฺขูนํ ยํ ภิกฺขุํ สุวจตรํ มญฺเญยฺยาถ, โส อุปสงฺกมิตฺวา เอวมสฺส วจนีโย – ‘ยํ โน, อาวุโส, อมฺหากํ สมคฺคานํ สมฺโมทมานานํ อวิวทมานานํ สิกฺขตํ อญฺญมญฺญสฺส วจีสํหาโร อุปฺปนฺโน ทิฏฺฐิปฬาโส เจตโส อาฆาโต อปฺปจฺจโย อนภิรทฺธิ, ตํ ชานมาโน สมโณ ครเหยฺยา’ติ. สมฺมา พฺยากรมาโน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ พฺยากเรยฺย – ‘ยํ โน, อาวุโส, อมฺหากํ สมคฺคานํ สมฺโมทมานานํ อวิวทมานานํ สิกฺขตํ อญฺญมญฺญสฺส วจีสํหาโร อุปฺปนฺโน ทิฏฺฐิปฬาโส เจตโส อาฆาโต อปฺปจฺจโย อนภิรทฺธิ ตํ ชานมาโน สมโณ ครเหยฺยาติ. เอตํ ปนาวุโส, ธมฺมํ อปฺปหาย นิพฺพานํ สจฺฉิกเรยฺยา’ติ. สมฺมา พฺยากรมาโน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ พฺยากเรยฺย – ‘เอตํ โข, อาวุโส, ธมฺมํ อปฺปหาย น นิพฺพานํ สจฺฉิกเรยฺยา’’’ติ.

Dann sollte man sich unter den Mönchen der anderen Seite an denjenigen wenden, den man für am einsichtigsten hält, und ihn so ansprechen: ‚Freund, wenn der Erhabene wüsste, dass unter uns, die wir einträchtig, freundlich und ohne Streit leben und uns darin üben, Worte hin und her getragen wurden, Ansichten-Rivalität, Groll des Geistes, Unmut und Unzufriedenheit entstanden sind, würde er das tadeln?‘ Ein Mönch, der richtig antwortet, ihr Mönche, würde so antworten: ‚Freund, wenn der Erhabene wüsste, dass unter uns... dies entstanden ist, würde er das tadeln.‘ [Dann sollte man fragen:] ‚Aber Freund, könnte man Nibbāna verwirklichen, ohne diesen Zustand aufzugeben?‘ Ein Mönch, der richtig antwortet, ihr Mönche, würde so antworten: ‚Wahrlich, Freund, ohne diesen Zustand aufzugeben, könnte man Nibbāna nicht verwirklichen.‘

‘‘ตํ เจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุํ ปเร เอวํ ปุจฺเฉยฺยุํ – ‘อายสฺมตา โน เอเต ภิกฺขู อกุสลา วุฏฺฐาเปตฺวา กุสเล ปติฏฺฐาปิตา’ติ? สมฺมา พฺยากรมาโน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เอวํ พฺยากเรยฺย – ‘อิธาหํ, อาวุโส, เยน ภควา เตนุปสงฺกมึ, ตสฺส เม ภควา ธมฺมํ เทเสสิ, ตาหํ ธมฺมํ สุตฺวา เตสํ ภิกฺขูนํ อภาสึ. ตํ เต ภิกฺขู ธมฺมํ สุตฺวา อกุสลา วุฏฺฐหึสุ, กุสเล ปติฏฺฐหึสู’ติ. เอวํ พฺยากรมาโน โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น เจว อตฺตานํ อุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติ, ธมฺมสฺส จานุธมฺมํ พฺยากโรติ, น จ โกจิ สหธมฺมิโก วาทานุวาโท คารยฺหํ ฐานํ อาคจฺฉตี’’ติ.

Wenn nun, ihr Mönche, andere jenen Mönch so fragen würden: ‚Hat der Ehrwürdige diese Mönche aus dem Unheilsamen herausgeführt und im Heilsamen gefestigt?‘, dann würde ein Mönch, der richtig antwortet, ihr Mönche, so antworten: ‚Hier begab ich mich, Freunde, dorthin, wo der Erhabene war. Der Erhabene lehrte mir die Lehre. Nachdem ich diese Lehre gehört hatte, sprach ich zu jenen Mönchen. Nachdem jene Mönche diese Lehre gehört hatten, ließen sie vom Unheilsamen ab und festigten sich im Heilsamen.‘ Wenn ein Mönch so antwortet, ihr Mönche, dann rühmt er weder sich selbst, noch herabwürdigt er andere; er antwortet der Lehre gemäß, und kein rechtmäßiger Einwand oder Vorwurf trifft ihn an einer tadelnswerten Stelle.

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

Dies sprach der Erhabene. Die Mönche waren zufrieden und erfreuten sich an den Worten des Erhabenen.

กินฺติสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ตติยํ.

Das Kintisutta, das dritte, ist abgeschlossen.

๔. สามคามสุตฺตํ

4. Das Sāmagāmasutta

๔๑. เอวํ [Pg.32] เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สกฺเกสุ วิหรติ สามคาเม. เตน โข ปน สมเยน นิคณฺโฐ นาฏปุตฺโต ปาวายํ อธุนากาลงฺกโต โหติ. ตสฺส กาลงฺกิริยาย ภินฺนา นิคณฺฐา ทฺเวธิกชาตา ภณฺฑนชาตา กลหชาตา วิวาทาปนฺนา อญฺญมญฺญํ มุขสตฺตีหิ วิตุทนฺตา วิหรนฺติ – ‘‘น ตฺวํ อิมํ ธมฺมวินยํ อาชานาสิ, อหํ อิมํ ธมฺมวินยํ อาชานามิ. กึ ตฺวํ อิมํ ธมฺมวินยํ อาชานิสฺสสิ! มิจฺฉาปฏิปนฺโน ตฺวมสิ, อหมสฺมิ สมฺมาปฏิปนฺโน. สหิตํ เม, อสหิตํ เต. ปุเรวจนียํ ปจฺฉา อวจ, ปจฺฉาวจนียํ ปุเร อวจ. อธิจิณฺณํ เต วิปราวตฺตํ. อาโรปิโต เต วาโท. นิคฺคหิโตสิ, จร วาทปฺปโมกฺขาย; นิพฺเพเฐหิ วา สเจ ปโหสี’’ติ. วโธเยว โข มญฺเญ นิคณฺเฐสุ นาฏปุตฺติเยสุ วตฺตติ. เยปิ นิคณฺฐสฺส นาฏปุตฺตสฺส สาวกา คิหี โอทาตวสนา เตปิ นิคณฺเฐสุ นาฏปุตฺติเยสุ นิพฺพินฺนรูปา วิรตฺตรูปา ปฏิวานรูปา ยถา ตํ ทุรกฺขาเต ธมฺมวินเย ทุปฺปเวทิเต อนิยฺยานิเก อนุปสมสํวตฺตนิเก อสมฺมาสมฺพุทฺธปฺปเวทิเต ภินฺนถูเป อปฺปฏิสรเณ.

41. So habe ich gehört: Einmal weilte der Erhabene im Land der Sakyer bei Sāmagāma. Zu jener Zeit war der Nigaṇṭha Nāṭaputta in Pāvā vor kurzem verstorben. Nach seinem Tod waren die Nigaṇṭhas gespalten und in zwei Teile zerfallen; sie lebten in Zank, Streit und Debatten verstrickt und verletzten einander mit Mundspeeren: „Du verstehst diese Lehre und Disziplin nicht, ich verstehe diese Lehre und Disziplin! Was verstehst du schon von dieser Lehre und Disziplin? Du bist auf dem falschen Weg, ich bin auf dem richtigen Weg. Meine Worte sind nützlich, deine sind nutzlos. Was zuerst gesagt werden sollte, hast du zuletzt gesagt; was zuletzt gesagt werden sollte, hast du zuerst gesagt. Deine langjährige Übung hat sich gegen dich gewendet. Deine Behauptung ist widerlegt. Du bist besiegt; geh und befreie dich von deinen Ansichten, oder löse es auf, wenn du kannst!“ Es herrschte unter den Nigaṇṭhas, den Anhängern des Nāṭaputta, förmlich ein Vernichtungsfeldzug. Sogar jene Laienanhänger des Nigaṇṭha Nāṭaputta, die weiße Gewänder trugen, waren von den Nigaṇṭhas enttäuscht, abgeneigt und wandten sich ab, wie es bei einer schlecht verkündeten Lehre und Disziplin eben ist, die unzulänglich dargelegt, nicht erlösend, nicht zur Beruhigung führend, nicht von einem vollkommen Erwachten verkündet wurde und nun ohne Fundament und ohne Zuflucht ist.

๔๒. อถ โข จุนฺโท สมณุทฺเทโส ปาวายํ วสฺสํวุฏฺโฐ เยน สามคาโม เยนายสฺมา อานนฺโท เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข จุนฺโท สมณุทฺเทโส อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ เอตทโวจ – ‘‘นิคณฺโฐ, ภนฺเต, นาฏปุตฺโต ปาวายํ อธุนากาลงฺกโต. ตสฺส กาลงฺกิริยาย ภินฺนา นิคณฺฐา ทฺเวธิกชาตา…เป… ภินฺนถูเป อปฺปฏิสรเณ’’ติ. เอวํ วุตฺเต, อายสฺมา อานนฺโท จุนฺทํ สมณุทฺเทสํ เอตทโวจ – ‘‘อตฺถิ โข อิทํ, อาวุโส จุนฺท, กถาปาภตํ ภควนฺตํ ทสฺสนาย. อายาม, อาวุโส จุนฺท, เยน ภควา เตนุปสงฺกมิสฺสาม; อุปสงฺกมิตฺวา เอตมตฺถํ ภควโต อาโรเจสฺสามา’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข จุนฺโท สมณุทฺเทโส อายสฺมโต อานนฺทสฺส ปจฺจสฺโสสิ.

42. Da begab sich der Novize Cunda, nachdem er die Regenzeit in Pava verbracht hatte, dorthin, wo das Dorf Samagama lag und wo der ehrwürdige Ananda verweilte. Nach seiner Ankunft erwies er dem ehrwürdigen Ananda respektvoll seine Ehrfurcht und setzte sich zur Seite nieder. Zur Seite sitzend sprach der Novize Cunda zum ehrwürdigen Ananda: „Herr, Nigantha Nataputta ist vor kurzem in Pava verstorben. Nach seinem Tod sind die Niganthas gespalten, in zwei Lager geteilt ... wie ein zerbrochener Stupa, ohne Zuflucht.“ Als dies gesagt worden war, sprach der ehrwürdige Ananda zum Novizen Cunda: „Dies, Freund Cunda, ist wahrlich ein angemessener Anlass, um den Erhabenen aufzusuchen. Lass uns gehen, Freund Cunda, dorthin, wo der Erhabene ist, und ihm diesen Sachverhalt berichten.“ „Sehr wohl, Herr“, antwortete der Novize Cunda dem ehrwürdigen Ananda.

อถ [Pg.33] โข อายสฺมา จ อานนฺโท จุนฺโท จ สมณุทฺเทโส เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา อานนฺโท ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อยํ, ภนฺเต, จุนฺโท สมณุทฺเทโส เอวมาห – ‘นิคณฺโฐ, ภนฺเต, นาฏปุตฺโต ปาวายํ อธุนากาลงฺกโต. ตสฺส กาลงฺกิริยาย ภินฺนา นิคณฺฐา ทฺเวธิกชาตา…เป… ภินฺนถูเป อปฺปฏิสรเณ’ติ. ตสฺส มยฺหํ, ภนฺเต, เอวํ โหติ – ‘มาเหว ภควโต อจฺจเยน สงฺเฆ วิวาโท อุปฺปชฺชิ; สฺวาสฺส วิวาโท พหุชนาหิตาย พหุชนาสุขาย พหุโน ชนสฺส อนตฺถาย อหิตาย ทุกฺขาย เทวมนุสฺสาน’’’นฺติ.

Danach begaben sich der ehrwürdige Ananda und der Novize Cunda dorthin, wo der Erhabene weilte. Nach ihrer Ankunft erwiesen sie dem Erhabenen respektvoll ihre Ehrfurcht und setzten sich zur Seite nieder. Zur Seite sitzend sprach der ehrwürdige Ananda zum Erhabenen: „Herr, dieser Novize Cunda berichtet Folgendes: ‚Herr, Nigantha Nataputta ist vor kurzem in Pava verstorben. Nach seinem Tod sind die Niganthas gespalten, in zwei Lager geteilt ... wie ein zerbrochener Stupa, ohne Zuflucht.‘ Dabei, Herr, kam mir dieser Gedanke: ‚Möge doch im Sangha nach dem Hinscheiden des Erhabenen kein Streit entstehen; denn ein solcher Streit wäre zum Unheil der Vielen, zum Unglück der Vielen, zum Schaden, zum Unheil und zum Leiden von Göttern und Menschen.‘“

๔๓. ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ, อานนฺท, เย โว มยา ธมฺมา อภิญฺญา เทสิตา, เสยฺยถิทํ – จตฺตาโร สติปฏฺฐานา จตฺตาโร สมฺมปฺปธานา จตฺตาโร อิทฺธิปาทา ปญฺจินฺทฺริยานิ ปญฺจ พลานิ สตฺต โพชฺฌงฺคา อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค, ปสฺสสิ โน ตฺวํ, อานนฺท, อิเมสุ ธมฺเมสุ ทฺเวปิ ภิกฺขู นานาวาเท’’ติ? ‘‘เย เม, ภนฺเต, ธมฺมา ภควตา อภิญฺญา เทสิตา, เสยฺยถิทํ – จตฺตาโร สติปฏฺฐานา จตฺตาโร สมฺมปฺปธานา จตฺตาโร อิทฺธิปาทา ปญฺจินฺทฺริยานิ ปญฺจ พลานิ สตฺต โพชฺฌงฺคา อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค, นาหํ ปสฺสามิ อิเมสุ ธมฺเมสุ ทฺเวปิ ภิกฺขู นานาวาเท. เย จ โข, ภนฺเต, ปุคฺคลา ภควนฺตํ ปติสฺสยมานรูปา วิหรนฺติ เตปิ ภควโต อจฺจเยน สงฺเฆ วิวาทํ ชเนยฺยุํ อชฺฌาชีเว วา อธิปาติโมกฺเข วา. สฺวาสฺส วิวาโท พหุชนาหิตาย พหุชนาสุขาย พหุโน ชนสฺส อนตฺถาย อหิตาย ทุกฺขาย เทวมนุสฺสาน’’นฺติ. อปฺปมตฺตโก โส, อานนฺท, วิวาโท ยทิทํ – อชฺฌาชีเว วา อธิปาติโมกฺเข วา. มคฺเค วา หิ, อานนฺท, ปฏิปทาย วา สงฺเฆ วิวาโท อุปฺปชฺชมาโน อุปฺปชฺเชยฺย; สฺวาสฺส วิวาโท พหุชนาหิตาย พหุชนาสุขาย พหุโน ชนสฺส อนตฺถาย อหิตาย ทุกฺขาย เทวมนุสฺสานํ.

43. „Was meinst du, Ananda? In Bezug auf jene Lehren, die ich euch durch höhere Erkenntnis verkündet habe – nämlich die vier Grundlagen der Achtsamkeit, die vier rechten Anstrengungen, die vier Grundlagen der Erfolgskraft, die fünf Fähigkeiten, die fünf Kräfte, die sieben Erleuchtungsglieder und den edlen achtfachen Pfad – siehst du da, Ananda, auch nur zwei Mönche, die unterschiedlicher Ansicht sind?“ „Herr, was jene Lehren betrifft, die der Erhabene durch höhere Erkenntnis verkündet hat – nämlich die vier Grundlagen der Achtsamkeit, die vier rechten Anstrengungen, die vier Grundlagen der Erfolgskraft, die fünf Fähigkeiten, die fünf Kräfte, die sieben Erleuchtungsglieder und den edlen achtfachen Pfad – da sehe ich nicht einmal zwei Mönche, die unterschiedlicher Ansicht sind. Doch jene Personen, Herr, die derzeit unter dem Schutz des Erhabenen leben, könnten nach dem Hinscheiden des Erhabenen im Sangha Streit verursachen, sei es über den Lebensunterhalt oder über die höhere Disziplin. Ein solcher Streit wäre zum Unheil der Vielen, zum Unglück der Vielen, zum Schaden, zum Unheil und zum Leiden von Göttern und Menschen.“ „Geringfügig, Ananda, ist ein solcher Streit, wenn er den Lebensunterhalt oder die höhere Disziplin betrifft. Sollte jedoch im Sangha ein Streit über den Pfad oder die Praxis entstehen, so wäre dieser Streit zum Unheil der Vielen, zum Unglück der Vielen, zum Schaden, zum Unheil und zum Leiden von Göttern und Menschen.“

๔๔. ‘‘ฉยิมานิ, อานนฺท, วิวาทมูลานิ. กตมานิ ฉ? อิธานนฺท, ภิกฺขุ โกธโน โหติ อุปนาหี. โย โส, อานนฺท, ภิกฺขุ โกธโน โหติ อุปนาหี โส สตฺถริปิ อคารโว วิหรติ อปฺปติสฺโส, ธมฺเมปิ [Pg.34] อคารโว วิหรติ อปฺปติสฺโส, สงฺเฆปิ อคารโว วิหรติ อปฺปติสฺโส, สิกฺขายปิ น ปริปูรการี โหติ. โย โส, อานนฺท, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว วิหรติ อปฺปติสฺโส, ธมฺเม… สงฺเฆ อคารโว วิหรติ อปฺปติสฺโส, สิกฺขาย น ปริปูรการี โหติ, โส สงฺเฆ วิวาทํ ชเนติ; โย โหติ วิวาโท พหุชนาหิตาย พหุชนาสุขาย, พหุโน ชนสฺส อนตฺถาย อหิตาย ทุกฺขาย เทวมนุสฺสานํ. เอวรูปญฺเจ ตุมฺเห, อานนฺท, วิวาทมูลํ อชฺฌตฺตํ วา พหิทฺธา วา สมนุปสฺเสยฺยาถ, ตตฺร ตุมฺเห, อานนฺท, ตสฺเสว ปาปกสฺส วิวาทมูลสฺส ปหานาย วายเมยฺยาถ. เอวรูปญฺเจ ตุมฺเห, อานนฺท, วิวาทมูลํ อชฺฌตฺตํ วา พหิทฺธา วา น สมนุปสฺเสยฺยาถ. ตตฺร ตุมฺเห, อานนฺท, ตสฺเสว ปาปกสฺส วิวาทมูลสฺส อายตึ อนวสฺสวาย ปฏิปชฺเชยฺยาถ. เอวเมตสฺส ปาปกสฺส วิวาทมูลสฺส ปหานํ โหติ, เอวเมตสฺส ปาปกสฺส วิวาทมูลสฺส อายตึ อนวสฺสโว โหติ.

44. „Sechs, Ananda, sind die Wurzeln des Streits. Welche sechs? Da ist, Ananda, ein Mönch zornig und nachtragend. Ein Mönch, Ananda, der zornig und nachtragend ist, lebt ohne Ehrfurcht und ohne Ehrerbietung gegenüber dem Lehrer; er lebt ohne Ehrfurcht und ohne Ehrerbietung gegenüber der Lehre; er lebt ohne Ehrfurcht und ohne Ehrerbietung gegenüber dem Sangha; und er erfüllt die Schulung nicht. Ein Mönch, Ananda, der ohne Ehrfurcht und ohne Ehrerbietung gegenüber dem Lehrer, der Lehre und dem Sangha lebt und die Schulung nicht erfüllt, verursacht Streit im Sangha; und ein solcher Streit ist zum Unheil der Vielen, zum Unglück der Vielen, zum Schaden, zum Unheil und zum Leiden von Göttern und Menschen. Wenn ihr, Ananda, eine solche Wurzel des Streits in euch selbst oder bei anderen bemerkt, dann solltet ihr euch darum bemühen, eben diese unheilsame Wurzel des Streits zu überwinden. Wenn ihr, Ananda, eine solche Wurzel des Streits weder in euch selbst noch bei anderen bemerkt, dann solltet ihr so üben, dass eben diese unheilsame Wurzel des Streits in Zukunft nicht mehr entsteht. So geschieht die Überwindung dieser unheilsamen Wurzel des Streits; so wird verhindert, dass diese unheilsame Wurzel des Streits in Zukunft erneut auftritt.“

๔๕. ‘‘ปุน จปรํ, อานนฺท, ภิกฺขุ มกฺขี โหติ ปฬาสี…เป… อิสฺสุกี โหติ มจฺฉรี…เป… สโฐ โหติ มายาวี…เป… ปาปิจฺโฉ โหติ มิจฺฉาทิฏฺฐิ …เป… สนฺทิฏฺฐิปรามาสี โหติ อาธานคฺคาหี ทุปฺปฏินิสฺสคฺคี. โย โส, อานนฺท, ภิกฺขุ สนฺทิฏฺฐิปรามาสี โหติ อาธานคฺคาหี ทุปฺปฏินิสฺสคฺคี โส สตฺถริปิ อคารโว วิหรติ อปฺปติสฺโส, ธมฺเมปิ อคารโว วิหรติ อปฺปติสฺโส, สงฺเฆปิ อคารโว วิหรติ อปฺปติสฺโส, สิกฺขายปิ น ปริปูรการี โหติ. โย โส, อานนฺท, ภิกฺขุ สตฺถริ อคารโว วิหรติ อปฺปติสฺโส, ธมฺเม… สงฺเฆ… สิกฺขาย น ปริปูรการี โหติ โส สงฺเฆ วิวาทํ ชเนติ; โย โหติ วิวาโท พหุชนาหิตาย พหุชนาสุขาย, พหุโน ชนสฺส อนตฺถาย อหิตาย ทุกฺขาย เทวมนุสฺสานํ. เอวรูปญฺเจ ตุมฺเห, อานนฺท, วิวาทมูลํ อชฺฌตฺตํ วา พหิทฺธา วา สมนุปสฺเสยฺยาถ. ตตฺร ตุมฺเห, อานนฺท, ตสฺเสว ปาปกสฺส วิวาทมูลสฺส ปหานาย วายเมยฺยาถ. เอวรูปญฺเจ ตุมฺเห, อานนฺท, วิวาทมูลํ อชฺฌตฺตํ วา พหิทฺธา วา น สมนุปสฺเสยฺยาถ, ตตฺร ตุมฺเห, อานนฺท, ตสฺเสว ปาปกสฺส วิวาทมูลสฺส อายตึ อนวสฺสวาย ปฏิปชฺเชยฺยาถ. เอวเมตสฺส ปาปกสฺส วิวาทมูลสฺส ปหานํ โหติ, เอวเมตสฺส ปาปกสฺส วิวาทมูลสฺส อายตึ อนวสฺสโว โหติ. อิมานิ โข, อานนฺท, ฉ วิวาทมูลานิ.

45. Weiterhin, ānanda, ist da ein Mönch, der gehässig ist und streitsüchtig... missgünstig ist und geizig... falsch ist und betrügerisch... von üblen Wünschen erfüllt ist und von falscher Ansicht ist... an seiner eigenen Ansicht festhält, sie hartnäckig ergreift und nur schwer davon ablässt. Ein solcher Mönch, ānanda, der an seiner eigenen Ansicht festhält, sie hartnäckig ergreift und nur schwer davon ablässt, lebt ohne Ehrfurcht und Ehrerbietung gegenüber dem Lehrer, lebt ohne Ehrfurcht und Ehrerbietung gegenüber dem Dhamma, lebt ohne Ehrfurcht und Ehrerbietung gegenüber dem Saṅgha und ist auch in der Schulung nicht einer, der sie vollkommen erfüllt. Ein solcher Mönch, ānanda, der ohne Ehrfurcht und Ehrerbietung gegenüber dem Lehrer, dem Dhamma, dem Saṅgha lebt und in der Schulung nicht vollkommen ist, erzeugt Streit im Saṅgha; ein solcher Streit gereicht vielen zum Unheil, vielen zum Unglück, vielen Menschen zum Nachteil, zum Schaden und zum Leid für Götter und Menschen. Wenn ihr, ānanda, eine solche Wurzel des Streits in euch selbst oder außerhalb wahrnehmt, dann solltet ihr euch, ānanda, bemühen, eben diese unheilvolle Wurzel des Streits aufzugeben. Wenn ihr, ānanda, eine solche Wurzel des Streits weder in euch selbst noch außerhalb wahrnehmt, dann solltet ihr, ānanda, so praktizieren, dass eben diese unheilvolle Wurzel des Streits in der Zukunft nicht mehr einfließt. So geschieht das Aufgeben dieser unheilvollen Wurzel des Streits, so geschieht das Nicht-mehr-Einfließen dieser unheilvollen Wurzel des Streits in der Zukunft. Dies, ānanda, sind die sechs Wurzeln des Streits.

๔๖. ‘‘จตฺตาริมานิ[Pg.35], อานนฺท, อธิกรณานิ. กตมานิ จตฺตาริ? วิวาทาธิกรณํ, อนุวาทาธิกรณํ, อาปตฺตาธิกรณํ, กิจฺจาธิกรณํ – อิมานิ โข, อานนฺท, จตฺตาริ อธิกรณานิ. สตฺต โข ปนิเม, อานนฺท, อธิกรณสมถา – อุปฺปนฺนุปฺปนฺนานํ อธิกรณานํ สมถาย วูปสมาย สมฺมุขาวินโย ทาตพฺโพ, สติวินโย ทาตพฺโพ, อมูฬฺหวินโย ทาตพฺโพ, ปฏิญฺญาย กาเรตพฺพํ, เยภุยฺยสิกา, ตสฺสปาปิยสิกา, ติณวตฺถารโก.

46. Es gibt diese vier Arten von Rechtsangelegenheiten, ānanda. Welche vier? Die Rechtsangelegenheit aus Streit (vivādādhikaraṇa), die Rechtsangelegenheit aus Anschuldigung (anuvādādhikaraṇa), die Rechtsangelegenheit aus Vergehen (āpattādhikaraṇa) und die Rechtsangelegenheit aus Amtsverrichtungen (kiccādhikaraṇa) – dies, ānanda, sind die vier Rechtsangelegenheiten. Es gibt aber auch diese sieben Verfahren zur Beilegung von Rechtsangelegenheiten, ānanda – zur Schlichtung und Beilegung entstandener Rechtsangelegenheiten: Das Verfahren in Anwesenheit (sammukhāvinayo) ist anzuwenden, das Verfahren aufgrund von Erinnerung (sativinayo) ist anzuwenden, das Verfahren wegen Unzurechnungsfähigkeit (amūḷhavinayo) ist anzuwenden, die Entscheidung nach Geständnis (paṭiññāya) ist durchzuführen, die Mehrheitsentscheidung (yebhuyyasikā), die Entscheidung über die schlechte Gesinnung (tassapāpiyasikā) und das Zudecken wie mit Gras (tiṇavatthārako).

๔๗. ‘‘กถญฺจานนฺท, สมฺมุขาวินโย โหติ? อิธานนฺท, ภิกฺขู วิวทนฺติ ธมฺโมติ วา อธมฺโมติ วา วินโยติ วา อวินโยติ วา. เตหานนฺท, ภิกฺขูหิ สพฺเพเหว สมคฺเคหิ สนฺนิปติตพฺพํ. สนฺนิปติตฺวา ธมฺมเนตฺติ สมนุมชฺชิตพฺพา. ธมฺมเนตฺตึ สมนุมชฺชิตฺวา ยถา ตตฺถ สเมติ ตถา ตํ อธิกรณํ วูปสเมตพฺพํ. เอวํ โข, อานนฺท, สมฺมุขาวินโย โหติ; เอวญฺจ ปนิเธกจฺจานํ อธิกรณานํ วูปสโม โหติ ยทิทํ – สมฺมุขาวินเยน.

47. Und wie, ānanda, erfolgt das Verfahren in Anwesenheit? Hierbei, ānanda, streiten Mönche darüber, was der Dhamma ist oder was nicht der Dhamma ist, was die Disziplin (Vinaya) ist oder was nicht die Disziplin ist. Diese Mönche, ānanda, müssen alle einträchtig zusammenkommen. Nach dem Zusammenkommen muss die Richtschnur des Dhamma (dhammanetti) sorgfältig geprüft werden. Nachdem die Richtschnur des Dhamma geprüft wurde, muss die Rechtsangelegenheit so beigelegt werden, wie es dieser Richtschnur des Dhamma entspricht. So, ānanda, erfolgt das Verfahren in Anwesenheit; und auf diese Weise geschieht hier die Beilegung einiger Rechtsangelegenheiten, nämlich durch das Verfahren in Anwesenheit.

๔๘. ‘‘กถญฺจานนฺท, เยภุยฺยสิกา โหติ? เต เจ, อานนฺท, ภิกฺขู น สกฺโกนฺติ ตํ อธิกรณํ ตสฺมึ อาวาเส วูปสเมตุํ. เตหานนฺท, ภิกฺขูหิ ยสฺมึ อาวาเส พหุตรา ภิกฺขู โส อาวาโส คนฺตพฺโพ. ตตฺถ สพฺเพเหว สมคฺเคหิ สนฺนิปติตพฺพํ. สนฺนิปติตฺวา ธมฺมเนตฺติ สมนุมชฺชิตพฺพา. ธมฺมเนตฺตึ สมนุมชฺชิตฺวา ยถา ตตฺถ สเมติ ตถา ตํ อธิกรณํ วูปสเมตพฺพํ. เอวํ โข, อานนฺท, เยภุยฺยสิกา โหติ, เอวญฺจ ปนิเธกจฺจานํ อธิกรณานํ วูปสโม โหติ ยทิทํ – เยภุยฺยสิกาย.

48. Und wie, ānanda, erfolgt die Mehrheitsentscheidung? Wenn jene Mönche, ānanda, nicht in der Lage sind, diese Rechtsangelegenheit in jenem Wohnbereich (āvāsa) beizulegen, dann, ānanda, sollten diese Mönche zu einem Wohnbereich gehen, in dem mehr Mönche weilen. Dort müssen alle einträchtig zusammenkommen. Nach dem Zusammenkommen muss die Richtschnur des Dhamma sorgfältig geprüft werden. Nachdem die Richtschnur des Dhamma geprüft wurde, muss die Rechtsangelegenheit so beigelegt werden, wie es dieser Richtschnur des Dhamma entspricht. So, ānanda, erfolgt die Mehrheitsentscheidung; und auf diese Weise geschieht hier die Beilegung einiger Rechtsangelegenheiten, nämlich durch die Mehrheitsentscheidung.

๔๙. ‘‘กถญฺจานนฺท, สติวินโย โหติ? อิธานนฺท, ภิกฺขู ภิกฺขุํ เอวรูปาย ครุกาย อาปตฺติยา โจเทนฺติ ปาราชิเกน วา ปาราชิกสามนฺเตน วา – ‘สรตายสฺมา เอวรูปึ ครุกํ อาปตฺตึ อาปชฺชิตา ปาราชิกํ วา ปาราชิกสามนฺตํ วา’ติ? โส เอวมาห – ‘น โข อหํ, อาวุโส, สรามิ เอวรูปึ ครุกํ อาปตฺตึ อาปชฺชิตา ปาราชิกํ วา ปาราชิกสามนฺตํ วา’ติ. ตสฺส โข, อานนฺท, ภิกฺขุโน สติวินโย ทาตพฺโพ. เอวํ โข, อานนฺท, สติวินโย โหติ, เอวญฺจ ปนิเธกจฺจานํ อธิกรณานํ วูปสโม โหติ ยทิทํ – สติวินเยน.

49. Und wie, ānanda, erfolgt das Verfahren aufgrund von Erinnerung? Hierbei, ānanda, beschuldigen Mönche einen Mönch eines solchen schweren Vergehens, entweder eines Vergehens, das zum Ausschluss führt (pārājika), oder eines dem Pārājika nahen Vergehens: 'Erinnert sich der Ehrwürdige daran, ein solches schweres Vergehen begangen zu haben, ein Pārājika oder ein dem Pārājika nahes Vergehen?' Er sagt daraufhin: 'Ich erinnere mich wahrlich nicht, liebe Brüder, ein solches schweres Vergehen begangen zu haben, ein Pārājika oder ein dem Pārājika nahes Vergehen.' Diesem Mönch, ānanda, ist das Verfahren aufgrund von Erinnerung zu gewähren. So, ānanda, erfolgt das Verfahren aufgrund von Erinnerung; und auf diese Weise geschieht hier die Beilegung einiger Rechtsangelegenheiten, nämlich durch das Verfahren aufgrund von Erinnerung.

๕๐. ‘‘กถญฺจานนฺท[Pg.36], อมูฬฺหวินโย โหติ? อิธานนฺท, ภิกฺขู ภิกฺขุํ เอวรูปาย ครุกาย อาปตฺติยา โจเทนฺติ ปาราชิเกน วา ปาราชิกสามนฺเตน วา – ‘สรตายสฺมา เอวรูปึ ครุกํ อาปตฺตึ อาปชฺชิตา ปาราชิกํ วา ปาราชิกสามนฺตํ วา’ติ? (โส เอวมาห – ‘น โข อหํ, อาวุโส, สรามิ เอวรูปึ ครุกํ อาปตฺตึ อาปชฺชิตา ปาราชิกํ วา ปาราชิกสามนฺตํ วา’ติ. ตเมนํ โส นิพฺเพเฐนฺตํ อติเวเฐติ – ‘อิงฺฆายสฺมา สาธุกเมว ชานาหิ ยทิ สรสิ เอวรูปึ ครุกํ อาปตฺตึ อาปชฺชิตา ปาราชิกํ วา ปาราชิกสามนฺตํ วา’ติ.) โส เอวมาห – ‘อหํ โข, อาวุโส, อุมฺมาทํ ปาปุณึ เจตโส วิปริยาสํ. เตน เม อุมฺมตฺตเกน พหุํ อสฺสามณกํ อชฺฌาจิณฺณํ ภาสิตปริกฺกนฺตํ. นาหํ ตํ สรามิ. มูฬฺเหน เม เอตํ กต’นฺติ. ตสฺส โข, อานนฺท, ภิกฺขุโน อมูฬฺหวินโย ทาตพฺโพ. เอวํ โข, อานนฺท, อมูฬฺหวินโย โหติ, เอวญฺจ ปนิเธกจฺจานํ อธิกรณานํ วูปสโม โหติ ยทิทํ – อมูฬฺหวินเยน.

50. Und wie, ānanda, erfolgt das Verfahren wegen Unzurechnungsfähigkeit? Hierbei, ānanda, beschuldigen Mönche einen Mönch eines solchen schweren Vergehens, entweder eines Pārājika oder eines dem Pārājika nahen Vergehens: 'Erinnert sich der Ehrwürdige daran, ein solches schweres Vergehen begangen zu haben, ein Pārājika oder ein dem Pārājika nahes Vergehen?' (Er sagt daraufhin: 'Ich erinnere mich wahrlich nicht, liebe Brüder, ein solches schweres Vergehen begangen zu haben.' Jener Beschuldiger bedrängt ihn weiter, während er abstreitet: 'Wohlan, der Ehrwürdige möge es genau prüfen, ob er sich erinnert, ein solches schweres Vergehen begangen zu haben, ein Pārājika oder ein dem Pārājika nahes Vergehen.') Er sagt dann: 'Ich, liebe Brüder, verfiel dem Wahnsinn, einer geistigen Verwirrung. In diesem Zustand des Wahnsinns habe ich vieles begangen, was einem Mönch nicht geziemt, sowohl in Worten als auch in Taten. Ich erinnere mich nicht daran. Im Zustand der Verwirrung wurde dies von mir getan.' Diesem Mönch, ānanda, ist das Verfahren wegen Unzurechnungsfähigkeit zu gewähren. So, ānanda, erfolgt das Verfahren wegen Unzurechnungsfähigkeit; und auf diese Weise geschieht hier die Beilegung einiger Rechtsangelegenheiten, nämlich durch das Verfahren wegen Unzurechnungsfähigkeit.

๕๑. ‘‘กถญฺจานนฺท, ปฏิญฺญาตกรณํ โหติ? อิธานนฺท, ภิกฺขุ โจทิโต วา อโจทิโต วา อาปตฺตึ สรติ, วิวรติ อุตฺตานีกโรติ. เตน, อานนฺท, ภิกฺขุนา วุฑฺฒตรํ ภิกฺขุํ อุปสงฺกมิตฺวา เอกํสํ จีวรํ กตฺวา ปาเท วนฺทิตฺวา อุกฺกุฏิกํ นิสีทิตฺวา อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวา เอวมสฺส วจนีโย – ‘อหํ, ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ อาปตฺตึ อาปนฺโน, ตํ ปฏิเทเสมี’ติ. โส เอวมาห – ‘ปสฺสสี’ติ? ‘อาม ปสฺสามี’ติ. ‘อายตึ สํวเรยฺยาสี’ติ. (‘สํวริสฺสามี’ติ.) เอวํ โข, อานนฺท, ปฏิญฺญาตกรณํ โหติ, เอวญฺจ ปนิเธกจฺจานํ อธิกรณานํ วูปสโม โหติ ยทิทํ – ปฏิญฺญาตกรเณน.

51. „Und wie, Ananda, erfolgt die Beilegung durch Anerkennung (Paṭiññātakaraṇa)? Hierbei, Ananda, erinnert sich ein Mönch – sei es, dass er beschuldigt wurde oder unbeschuldigt – an ein Vergehen, offenbart es und macht es deutlich. Von diesem Mönch, Ananda, sollte ein älterer Mönch aufgesucht werden; nachdem er sein Obergewand über eine Schulter gelegt, die Füße verehrt, sich in die Hocke gesetzt und die Hände respektvoll zusammengelegt hat, sollte er so sprechen: ‚Ich, Ehrwürdiger Herr, habe ein Vergehen mit diesem Namen begangen; dieses bekenne ich.‘ Jener (der ältere Mönch) sagt darauf: ‚Siehst du es ein?‘ – ‚Ja, ich sehe es ein.‘ – ‚Mögest du dich künftig darin üben.‘ (‚Ich werde mich darin üben.‘) So, Ananda, erfolgt die Beilegung durch Anerkennung, und auf diese Weise erfolgt hier bei einigen Streitfällen die Beilegung, nämlich durch die Beilegung durch Anerkennung.“

๕๒. ‘‘กถญฺจานนฺท, ตสฺสปาปิยสิกา โหติ? อิธานนฺท, ภิกฺขุ ภิกฺขุํ เอวรูปาย ครุกาย อาปตฺติยา โจเทติ ปาราชิเกน วา ปาราชิกสามนฺเตน วา – ‘สรตายสฺมา เอวรูปึ ครุกํ อาปตฺตึ อาปชฺชิตา ปาราชิกํ วา ปาราชิกสามนฺตํ วา’ติ? โส เอวมาห – ‘น โข อหํ, อาวุโส, สรามิ เอวรูปึ ครุกํ อาปตฺตึ อาปชฺชิตา ปาราชิกํ วา ปาราชิกสามนฺตํ [Pg.37] วา’ติ. ตเมนํ โส นิพฺเพเฐนฺตํ อติเวเฐติ – ‘อิงฺฆายสฺมา สาธุกเมว ชานาหิ ยทิ สรสิ เอวรูปึ ครุกํ อาปตฺตึ อาปชฺชิตา ปาราชิกํ วา ปาราชิกสามนฺตํ วา’ติ. โส เอวมาห – ‘น โข อหํ, อาวุโส, สรามิ เอวรูปึ ครุกํ อาปตฺตึ อาปชฺชิตา ปาราชิกํ วา ปาราชิกสามนฺตํ วา; สรามิ จ โข อหํ, อาวุโส, เอวรูปึ อปฺปมตฺติกํ อาปตฺตึ อาปชฺชิตา’ติ. ตเมนํ โส นิพฺเพเฐนฺตํ อติเวเฐติ – ‘อิงฺฆายสฺมา สาธุกเมว ชานาหิ ยทิ สรสิ เอวรูปึ ครุกํ อาปตฺตึ อาปชฺชิตา ปาราชิกํ วา ปาราชิกสามนฺตํ วา’ติ? โส เอวมาห – ‘อิมญฺหิ นามาหํ, อาวุโส, อปฺปมตฺติกํ อาปตฺตึ อาปชฺชิตฺวา อปุฏฺโฐ ปฏิชานิสฺสามิ. กึ ปนาหํ เอวรูปึ ครุกํ อาปตฺตึ อาปชฺชิตฺวา ปาราชิกํ วา ปาราชิกสามนฺตํ วา ปุฏฺโฐ นปฏิชานิสฺสามี’ติ? โส เอวมาห – ‘อิมญฺหิ นาม ตฺวํ, อาวุโส, อปฺปมตฺติกํ อาปตฺตึ อาปชฺชิตฺวา อปุฏฺโฐ นปฏิชานิสฺสสิ, กึ ปน ตฺวํ เอวรูปึ ครุกํ อาปตฺตึ อาปชฺชิตฺวา ปาราชิกํ วา ปาราชิกสามนฺตํ วา ปุฏฺโฐ ปฏิชานิสฺสสิ? อิงฺฆายสฺมา สาธุกเมว ชานาหิ ยทิ สรสิ เอวรูปึ ครุกํ อาปตฺตึ อาปชฺชิตา ปาราชิกํ วา ปาราชิกสามนฺตํ วา’ติ. โส เอวมาห – ‘สรามิ โข อหํ, อาวุโส, เอวรูปึ ครุกํ อาปตฺตึ อาปชฺชิตา ปาราชิกํ วา ปาราชิกสามนฺตํ วา. ทวา เม เอตํ วุตฺตํ, รวา เม เอตํ วุตฺตํ – นาหํ ตํ สรามิ เอวรูปึ ครุกํ อาปตฺตึ อาปชฺชิตา ปาราชิกํ วา ปาราชิกสามนฺตํ วา’ติ. เอวํ โข, อานนฺท, ตสฺสปาปิยสิกา โหติ, เอวญฺจ ปนิเธกจฺจานํ อธิกรณานํ วูปสโม โหติ ยทิทํ – ตสฺสปาปิยสิกาย.

52. „Und wie, Ananda, erfolgt das Verfahren wegen besonderer Sündhaftigkeit (Tassapāpiyasikā)? Hierbei, Ananda, beschuldigt ein Mönch einen anderen Mönch eines derartigen schweren Vergehens, entweder eines Pārājika-Vergehens oder eines Vergehens, das einem Pārājika nahekommt: ‚Erinnert sich der Ehrwürdige, ein derartiges schweres Vergehen begangen zu haben, ein Pārājika oder ein dem Pārājika nahekommendes Vergehen?‘ Jener antwortet so: ‚Ich erinnere mich wahrlich nicht, Ehrwürdiger, ein derartiges schweres Vergehen begangen zu haben, ein Pārājika oder ein dem Pārājika nahekommendes Vergehen.‘ Diesen, der sich so herauswindet, bedrängt jener weiter: ‚Wohlan, Ehrwürdiger, prüfe es genau, ob du dich erinnerst, ein derartiges schweres Vergehen begangen zu haben...‘ Jener antwortet: ‚Ich erinnere mich wahrlich nicht... aber ich erinnere mich, Ehrwürdiger, ein solches geringfügiges Vergehen begangen zu haben.‘ Diesen, der sich so herauswindet, bedrängt jener weiter: ‚Wohlan, Ehrwürdiger, prüfe es genau...‘ Jener antwortet: ‚Dieses geringfügige Vergehen habe ich sogar ohne Befragung zugegeben; wie sollte ich da ein solches schweres Vergehen begangen haben und es auf Befragung hin nicht zugeben?‘ Jener entgegnet: ‚Dieses geringfügige Vergehen hast du sogar ohne Befragung nicht zugegeben; wie würdest du dann ein solches schweres Vergehen auf Befragung hin zugeben? Wohlan, Ehrwürdiger, prüfe es genau...‘ Jener sagt schließlich: ‚Ich erinnere mich wahrlich, Ehrwürdiger, ein derartiges schweres Vergehen begangen zu haben... Unbedacht habe ich das gesagt, irrtümlich habe ich das gesagt: dass ich mich nicht erinnere, ein solches schweres Vergehen begangen zu haben.‘ So, Ananda, erfolgt das Verfahren wegen besonderer Sündhaftigkeit, und auf diese Weise erfolgt hier bei einigen Streitfällen die Beilegung, nämlich durch das Verfahren wegen besonderer Sündhaftigkeit.“

๕๓. ‘‘กถญฺจานนฺท, ติณวตฺถารโก โหติ? อิธานนฺท, ภิกฺขูนํ ภณฺฑนชาตานํ กลหชาตานํ วิวาทาปนฺนานํ วิหรตํ พหุํ อสฺสามณกํ อชฺฌาจิณฺณํ โหติ ภาสิตปริกฺกนฺตํ. เตหานนฺท, ภิกฺขูหิ สพฺเพเหว สมคฺเคหิ สนฺนิปติตพฺพํ. สนฺนิปติตฺวา เอกโตปกฺขิกานํ ภิกฺขูนํ พฺยตฺเตน ภิกฺขุนา อุฏฺฐายาสนา เอกํสํ จีวรํ กตฺวา อญฺชลึ ปณาเมตฺวา สงฺโฆ ญาเปตพฺโพ –

53. „Und wie, Ananda, erfolgt das Zudecken mit Gras (Tiṇavatthāraka)? Hierbei, Ananda, ist es bei Mönchen, die in Zank, Streit und Debatten verwickelt leben, zu vielem unpriesterlichen Verhalten in Wort und Tat gekommen. Von diesen Mönchen, Ananda, müssen sich alle einträchtig versammeln. Nach der Versammlung muss von einem kundigen Mönch einer Partei, nachdem er von seinem Sitz aufgestanden ist, sein Obergewand über eine Schulter gelegt und die Hände respektvoll zusammengelegt hat, der Sangha wie folgt informiert werden:“}, {

‘สุณาตุ เม, ภนฺเต, สงฺโฆ. อิทํ อมฺหากํ ภณฺฑนชาตานํ กลหชาตานํ วิวาทาปนฺนานํ วิหรตํ พหุํ อสฺสามณกํ อชฺฌาจิณฺณํ ภาสิตปริกฺกนฺตํ[Pg.38]. ยทิ สงฺฆสฺส ปตฺตกลฺลํ, อหํ ยา เจว อิเมสํ อายสฺมนฺตานํ อาปตฺติ ยา จ อตฺตโน อาปตฺติ, อิเมสญฺเจว อายสฺมนฺตานํ อตฺถาย อตฺตโน จ อตฺถาย, สงฺฆมชฺเฌ ติณวตฺถารเกน เทเสยฺยํ, ฐเปตฺวา ถุลฺลวชฺชํ ฐเปตฺวา คิหิปฏิสํยุตฺต’’’นฺติ.

„Die Sangha möge mich hören, Ehrwürdige. Während wir in Streit, Zank und Meinungsverschiedenheiten lebten, wurde vieles begangen, was einem Mönch nicht geziemt, sowohl in Worten als auch in Taten. Wenn es für die Sangha angemessen ist, möchte ich sowohl die Vergehen dieser Ehrwürdigen als auch meine eigenen Vergehen, zum Wohle dieser Ehrwürdigen und zu meinem eigenen Wohl, in der Mitte der Sangha nach dem Verfahren des ‚Bedeckens mit Gras‘ bekennen, mit Ausnahme der schweren Vergehen und derer, die Angelegenheiten mit Laien betreffen.“

‘‘อถาปเรสํ เอกโตปกฺขิกานํ ภิกฺขูนํ พฺยตฺเตน ภิกฺขุนา อุฏฺฐายาสนา เอกํสํ จีวรํ กตฺวา อญฺชลึ ปณาเมตฺวา สงฺโฆ ญาเปตพฺโพ –

„Dann sollte von einem kompetenten Mönch der anderen Partei, nachdem er sich von seinem Sitz erhoben, sein Obergewand über eine Schulter gelegt und die Hände ehrerbietig zusammengelegt hat, die Sangha wie folgt informiert werden:“

‘สุณาตุ เม, ภนฺเต, สงฺโฆ. อิทํ อมฺหากํ ภณฺฑนชาตานํ กลหชาตานํ วิวาทาปนฺนานํ วิหรตํ พหุํ อสฺสามณกํ อชฺฌาจิณฺณํ ภาสิตปริกฺกนฺตํ. ยทิ สงฺฆสฺส ปตฺตกลฺลํ, อหํ ยา เจว อิเมสํ อายสฺมนฺตานํ อาปตฺติ ยา จ อตฺตโน อาปตฺติ, อิเมสญฺเจว อายสฺมนฺตานํ อตฺถาย อตฺตโน จ อตฺถาย, สงฺฆมชฺเฌ ติณวตฺถารเกน เทเสยฺยํ, ฐเปตฺวา ถุลฺลวชฺชํ ฐเปตฺวา คิหิปฏิสํยุตฺต’’’นฺติ.

„Die Sangha möge mich hören, Ehrwürdige. Während wir in Streit, Zank und Meinungsverschiedenheiten lebten, wurde vieles begangen, was einem Mönch nicht geziemt, sowohl in Worten als auch in Taten. Wenn es für die Sangha angemessen ist, möchte ich sowohl die Vergehen dieser Ehrwürdigen als auch meine eigenen Vergehen, zum Wohle dieser Ehrwürdigen und zu meinem eigenen Wohl, in der Mitte der Sangha nach dem Verfahren des ‚Bedeckens mit Gras‘ bekennen, mit Ausnahme der schweren Vergehen und derer, die Angelegenheiten mit Laien betreffen.“

‘‘เอวํ โข, อานนฺท, ติณวตฺถารโก โหติ, เอวญฺจ ปนิเธกจฺจานํ อธิกรณานํ วูปสโม โหติ ยทิทํ – ติณวตฺถารเกน.

„So, Ananda, erfolgt das Verfahren des ‚Bedeckens mit Gras‘; und auf diese Weise findet hier die Beilegung gewisser rechtlicher Angelegenheiten statt, nämlich durch das ‚Bedecken mit Gras‘.“

๕๔. ‘‘ฉยิเม, อานนฺท, ธมฺมา สารณียา ปิยกรณา ครุกรณา สงฺคหาย อวิวาทาย สามคฺคิยา เอกีภาวาย สํวตฺตนฺติ. กตเม ฉ? อิธานนฺท, ภิกฺขุโน เมตฺตํ กายกมฺมํ ปจฺจุปฏฺฐิตํ โหติ สพฺรหฺมจารีสุ อาวิ เจว รโห จ. อยมฺปิ ธมฺโม สารณีโย ปิยกรโณ ครุกรโณ สงฺคหาย อวิวาทาย สามคฺคิยา เอกีภาวาย สํวตฺตติ.

54. „Diese sechs Dinge, Ananda, dienen dem Gedenken, erzeugen Zuneigung, erzeugen Respekt und führen zu Zusammenhalt, zur Abwesenheit von Streit, zur Eintracht und zur Einheit. Welche sechs? Hier, Ananda, zeigt ein Mönch gegenüber seinen Mitbrüdern im heiligen Leben liebevolle körperliche Handlungen, sowohl offen als auch im Verborgenen. Auch dies ist ein Prinzip, das dem Gedenken dient, Zuneigung erzeugt, Respekt erzeugt und zu Zusammenhalt, zur Abwesenheit von Streit, zur Eintracht und zur Einheit führt.“

‘‘ปุน จปรํ, อานนฺท, ภิกฺขุโน เมตฺตํ วจีกมฺมํ ปจฺจุปฏฺฐิตํ โหติ สพฺรหฺมจารีสุ อาวิ เจว รโห จ. อยมฺปิ ธมฺโม สารณีโย ปิยกรโณ ครุกรโณ สงฺคหาย อวิวาทาย สามคฺคิยา เอกีภาวาย สํวตฺตติ.

„Weiterhin, Ānanda, ist ein Mönch gegenüber seinen Gefährten im heiligen Leben sowohl offen als auch insgeheim in liebevoller Rede (verbalem Handeln) gefestigt. Auch dieser Zustand ist denkwürdig, liebenswert und achtenswert; er führt zu gegenseitiger Fürsorge, zum Nicht-Streiten, zur Eintracht und zur Einheit.“

‘‘ปุน จปรํ, อานนฺท, ภิกฺขุโน เมตฺตํ มโนกมฺมํ ปจฺจุปฏฺฐิตํ โหติ สพฺรหฺมจารีสุ อาวิ เจว รโห จ. อยมฺปิ ธมฺโม สารณีโย ปิยกรโณ ครุกรโณ สงฺคหาย อวิวาทาย สามคฺคิยา เอกีภาวาย สํวตฺตติ.

„Weiterhin, Ānanda, ist ein Mönch gegenüber seinen Gefährten im heiligen Leben sowohl offen als auch insgeheim in liebevoller Gesinnung (gedanklichem Handeln) gefestigt. Auch dieser Zustand ist denkwürdig, liebenswert und achtenswert; er führt zu gegenseitiger Fürsorge, zum Nicht-Streiten, zur Eintracht und zur Einheit.“

‘‘ปุน จปรํ, อานนฺท, ภิกฺขุ – เย เต ลาภา ธมฺมิกา ธมฺมลทฺธา อนฺตมโส ปตฺตปริยาปนฺนมตฺตมฺปิ ตถารูเปหิ ลาเภหิ – อปฏิวิภตฺตโภคี โหติ, สีลวนฺเตหิ สพฺรหฺมจารีหิ สาธารณโภคี. อยมฺปิ ธมฺโม [Pg.39] สารณีโย ปิยกรโณ ครุกรโณ สงฺคหาย อวิวาทาย สามคฺคิยา เอกีภาวาย สํวตฺตติ.

„Weiterhin, Ānanda, teilt ein Mönch die Dinge, die er rechtmäßig und auf rechtschaffene Weise erhalten hat – selbst wenn es nur der Inhalt seiner Almosenschale ist –, ohne Vorbehalt mit seinen tugendhaften Gefährten im heiligen Leben. Auch dieser Zustand ist denkwürdig, liebenswert und achtenswert; er führt zu gegenseitiger Fürsorge, zum Nicht-Streiten, zur Eintracht und zur Einheit.“

‘‘ปุน จปรํ, อานนฺท, ภิกฺขุ – ยานิ ตานิ สีลานิ อขณฺฑานิ อจฺฉิทฺทานิ อสพลานิ อกมฺมาสานิ ภุชิสฺสานิ วิญฺญุปฺปสตฺถานิ อปรามฏฺฐานิ สมาธิสํวตฺตนิกานิ ตถารูเปสุ สีเลสุ – สีลสามญฺญคโต วิหรติ สพฺรหฺมจารีหิ อาวิ เจว รโห จ. อยมฺปิ ธมฺโม สารณีโย ปิยกรโณ ครุกรโณ สงฺคหาย อวิวาทาย สามคฺคิยา เอกีภาวาย สํวตฺตติ.

„Weiterhin, Ānanda, weilt ein Mönch sowohl offen als auch insgeheim in der Gemeinschaft mit seinen Gefährten im heiligen Leben, indem er jene Tugendregeln besitzt, die unversehrt, makellos, rein, unbefleckt, befreiend, von Weisen gepriesen, nicht fehlgeleitet sind und zur Konzentration führen. Auch dieser Zustand ist denkwürdig, liebenswert und achtenswert; er führt zu gegenseitiger Fürsorge, zum Nicht-Streiten, zur Eintracht und zur Einheit.“

‘‘ปุน จปรํ, อานนฺท, ภิกฺขุ – ยายํ ทิฏฺฐิ อริยา นิยฺยานิกา นิยฺยาติ ตกฺกรสฺส สมฺมา ทุกฺขกฺขยา ตถารูปาย ทิฏฺฐิยา – ทิฏฺฐิสามญฺญคโต วิหรติ สพฺรหฺมจารีหิ อาวิ เจว รโห จ. อยมฺปิ ธมฺโม สารณีโย ปิยกรโณ ครุกรโณ สงฺคหาย อวิวาทาย สามคฺคิยา เอกีภาวาย สํวตฺตติ. อิเม โข, อานนฺท, ฉ สารณียา ธมฺมา ปิยกรณา ครุกรณา สงฺคหาย อวิวาทาย สามคฺคิยา เอกีภาวาย สํวตฺตนฺติ.

„Weiterhin, Ānanda, weilt ein Mönch sowohl offen als auch insgeheim in der Gemeinschaft mit seinen Gefährten im heiligen Leben, indem er jene Erkenntnis besitzt, die edel ist, befreiend wirkt und denjenigen, der danach handelt, zur vollkommenen Vernichtung des Leidens führt. Auch dieser Zustand ist denkwürdig, liebenswert und achtenswert; er führt zu gegenseitiger Fürsorge, zum Nicht-Streiten, zur Eintracht und zur Einheit. Diese sechs Zustände, Ānanda, sind denkwürdig, liebenswert und achtenswert; sie führen zu gegenseitiger Fürsorge, zum Nicht-Streiten, zur Eintracht und zur Einheit.“

‘‘อิเม เจ ตุมฺเห, อานนฺท, ฉ สารณีเย ธมฺเม สมาทาย วตฺเตยฺยาถ, ปสฺสถ โน ตุมฺเห, อานนฺท, ตํ วจนปถํ อณุํ วา ถูลํ วา ยํ ตุมฺเห นาธิวาเสยฺยาถา’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตสฺมาติหานนฺท, อิเม ฉ สารณีเย ธมฺเม สมาทาย วตฺตถ. ตํ โว ภวิสฺสติ ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขายา’’ติ.

„Wenn ihr nun, Ānanda, diese sechs denkwürdigen Zustände annehmt und praktiziert, würdet ihr dann irgendeine Art von Rede sehen, ob geringfügig oder gewichtig, die ihr nicht ertragen könntet?“ – „Sicherlich nicht, Herr.“ – „Darum, Ānanda, nehmt diese sechs denkwürdigen Zustände an und praktiziert sie. Das wird euch lange Zeit zum Wohl und zum Glück gereichen.“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมโน อายสฺมา อานนฺโท ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทีติ.

Dies sprach der Erhabene. Der ehrwürdige Ānanda war erfreut und hieß die Worte des Erhabenen willkommen.

สามคามสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ จตุตฺถํ.

Das Sāmagāma Sutta, das vierte, ist abgeschlossen.

๕. สุนกฺขตฺตสุตฺตํ

5. Sunakkhatta Sutta

๕๕. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา เวสาลิยํ วิหรติ มหาวเน กูฏาคารสาลายํ. เตน โข ปน สมเยน สมฺพหุเลหิ ภิกฺขูหิ [Pg.40] ภควโต สนฺติเก อญฺญา พฺยากตา โหติ – ‘‘‘ขีณา ชาติ, วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ, กตํ กรณียํ, นาปรํ อิตฺถตฺตายา’ติ ปชานามา’’ติ. อสฺโสสิ โข สุนกฺขตฺโต ลิจฺฉวิปุตฺโต – ‘‘สมฺพหุเลหิ กิร ภิกฺขูหิ ภควโต สนฺติเก อญฺญา พฺยากตา โหติ – ‘ขีณา ชาติ, วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ, กตํ กรณียํ, นาปรํ อิตฺถตฺตายา’ติ ปชานามา’’ติ. อถ โข สุนกฺขตฺโต ลิจฺฉวิปุตฺโต เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข สุนกฺขตฺโต ลิจฺฉวิปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘สุตํ เมตํ, ภนฺเต – ‘สมฺพหุเลหิ กิร ภิกฺขูหิ ภควโต สนฺติเก อญฺญา พฺยากตา – ขีณา ชาติ, วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ, กตํ กรณียํ, นาปรํ อิตฺถตฺตายา’ติ ปชานามา’’ติ. ‘‘เย เต, ภนฺเต, ภิกฺขู ภควโต สนฺติเก อญฺญํ พฺยากํสุ – ‘ขีณา ชาติ, วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ, กตํ กรณียํ, นาปรํ อิตฺถตฺตายา’ติ ปชานามา’’ติ, กจฺจิ เต, ภนฺเต, ภิกฺขู สมฺมเทว อญฺญํ พฺยากํสุ อุทาหุ สนฺเตตฺเถกจฺเจ ภิกฺขู อธิมาเนน อญฺญํ พฺยากํสูติ?

55. So habe ich es gehört: Einmal weilte der Erhabene bei Vesālī im Großen Wald in der Halle mit dem Giebelhaus. Zu jener Zeit hatten zahlreiche Mönche vor dem Erhabenen die höchste Erkenntnis erklärt: ‚Versiegt ist die Geburt, gelebt ist das heilige Leben, getan ist, was zu tun war, es gibt kein weiteres Werden mehr‘, so verstanden sie es. Sunakkhatta, der Sohn der Licchavi, hörte: ‚Zahlreiche Mönche sollen vor dem Erhabenen die höchste Erkenntnis erklärt haben...‘ Da begab sich Sunakkhatta dorthin, wo der Erhabene war, begrüßte ihn ehrfurchtsvoll und setzte sich zur Seite nieder. Beiseite sitzend sagte Sunakkhatta zum Erhabenen: ‚Ich habe dies gehört, Herr: Viele Mönche haben vor dem Erhabenen die höchste Erkenntnis erklärt... Herr, haben diese Mönche die höchste Erkenntnis rechtmäßig erklärt, oder gibt es hier einige Mönche, die ihre Erkenntnis aus Eigendünkel erklärt haben?‘

๕๖. ‘‘เย เต, สุนกฺขตฺต, ภิกฺขู มม สนฺติเก อญฺญํ พฺยากํสุ – ‘ขีณา ชาติ, วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ, กตํ กรณียํ, นาปรํ อิตฺถตฺตายา’ติ ปชานามา’’ติ. ‘‘สนฺเตตฺเถกจฺเจ ภิกฺขู สมฺมเทว อญฺญํ พฺยากํสุ, สนฺติ ปนิเธกจฺเจ ภิกฺขู อธิมาเนนปิ อญฺญํ พฺยากํสุ. ตตฺร, สุนกฺขตฺต, เย เต ภิกฺขู สมฺมเทว อญฺญํ พฺยากํสุ เตสํ ตํ ตเถว โหติ; เย ปน เต ภิกฺขู อธิมาเนน อญฺญํ พฺยากํสุ ตตฺร, สุนกฺขตฺต, ตถาคตสฺส เอวํ โหติ – ‘ธมฺมํ เนสํ เทเสสฺส’นฺติ. เอวญฺเจตฺถ, สุนกฺขตฺต, ตถาคตสฺส โหติ – ‘ธมฺมํ เนสํ เทเสสฺส’นฺติ. อถ จ ปนิเธกจฺเจ โมฆปุริสา ปญฺหํ อภิสงฺขริตฺวา อภิสงฺขริตฺวา ตถาคตํ อุปสงฺกมิตฺวา ปุจฺฉนฺติ. ตตฺร, สุนกฺขตฺต, ยมฺปิ ตถาคตสฺส เอวํ โหติ – ‘ธมฺมํ เนสํ เทเสสฺส’นฺติ ตสฺสปิ โหติ อญฺญถตฺต’’นฺติ. ‘‘เอตสฺส ภควา กาโล, เอตสฺส สุคต กาโล, ยํ ภควา ธมฺมํ เทเสยฺย. ภควโต สุตฺวา ภิกฺขู ธาเรสฺสนฺตี’’ติ. ‘‘เตน หิ, สุนกฺขตฺต สุณาหิ, สาธุกํ มนสิ กโรหิ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข สุนกฺขตฺโต ลิจฺฉวิปุตฺโต ภควโต ปจฺจสฺโสสิ. ภควา เอตทโวจ –

56. „Sunakkhatta, von jenen Mönchen, die vor mir die höchste Erkenntnis erklärt haben, gibt es einige, die sie rechtmäßig erklärt haben, und es gibt auch solche, die sie aus Eigendünkel erklärt haben. Bei denen, die sie rechtmäßig erklärt haben, verhält es sich genau so, wie sie es erklärten. Bei denen aber, die sie aus Eigendünkel erklärt haben, denkt der Tathāgata: ‚Ich werde ihnen die Lehre darlegen.‘ Doch dann gibt es hier einige hohle Menschen, die sich Fragen zurechtlegen, zum Tathāgata kommen und ihn befragen. Sunakkhatta, selbst wenn der Tathāgata beabsichtigte: ‚Ich werde ihnen die Lehre darlegen‘, ändert sich diese Einstellung.“ – „Dies ist die rechte Zeit, Erhabener, Sugata, dass der Erhabene die Lehre darlegt. Nachdem sie sie vom Erhabenen gehört haben, werden die Mönche sie bewahren.“ – „Nun denn, Sunakkhatta, höre zu und richte deine Aufmerksamkeit gut darauf; ich werde sprechen.“ – „Ja, Herr“, antwortete Sunakkhatta dem Erhabenen. Der Erhabene sprach dies:

๕๗. ‘‘ปญฺจ [Pg.41] โข อิเม, สุนกฺขตฺต, กามคุณา. กตเม ปญฺจ? จกฺขุวิญฺเญยฺยา รูปา อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา ปิยรูปา กามูปสํหิตา รชนียา, โสตวิญฺเญยฺยา สทฺทา…เป… ฆานวิญฺเญยฺยา คนฺธา… ชิวฺหาวิญฺเญยฺยา รสา… กายวิญฺเญยฺยา โผฏฺฐพฺพา อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา ปิยรูปา กามูปสํหิตา รชนียา – อิเม โข, สุนกฺขตฺต, ปญฺจ กามคุณา.

57. „Es gibt diese fünf Stränge der Sinnesvergnügen, Sunakkhatta. Welche fünf? Formen, die durch das Auge erkennbar sind, erwünscht, lieblich, angenehm, verführerisch, mit Sinnlichkeit verbunden und leidenschaftserregend; Töne, die durch das Ohr erkennbar sind... Gerüche, die durch die Nase erkennbar sind... Geschmackseindrücke, die durch die Zunge erkennbar sind... Berührungen, die durch den Körper erkennbar sind, erwünscht, lieblich, angenehm, verführerisch, mit Sinnlichkeit verbunden und leidenschaftserregend – dies sind, Sunakkhatta, die fünf Stränge der Sinnesvergnügen.“

๕๘. ‘‘ฐานํ โข ปเนตํ, สุนกฺขตฺต, วิชฺชติ ยํ อิเธกจฺโจ ปุริสปุคฺคโล โลกามิสาธิมุตฺโต อสฺส. โลกามิสาธิมุตฺตสฺส โข, สุนกฺขตฺต, ปุริสปุคฺคลสฺส ตปฺปติรูปี เจว กถา สณฺฐาติ, ตทนุธมฺมญฺจ อนุวิตกฺเกติ, อนุวิจาเรติ, ตญฺจ ปุริสํ ภชติ, เตน จ วิตฺตึ อาปชฺชติ; อาเนญฺชปฏิสํยุตฺตาย จ ปน กถาย กจฺฉมานาย น สุสฺสูสติ, น โสตํ โอทหติ, น อญฺญา จิตฺตํ อุปฏฺฐาเปติ, น จ ตํ ปุริสํ ภชติ, น จ เตน วิตฺตึ อาปชฺชติ. เสยฺยถาปิ, สุนกฺขตฺต, ปุริโส สกมฺหา คามา วา นิคมา วา จิรวิปฺปวุตฺโถ อสฺส. โส อญฺญตรํ ปุริสํ ปสฺเสยฺย ตมฺหา คามา วา นิคมา วา อจิรปกฺกนฺตํ. โส ตํ ปุริสํ ตสฺส คามสฺส วา นิคมสฺส วา เขมตญฺจ สุภิกฺขตญฺจ อปฺปาพาธตญฺจ ปุจฺเฉยฺย; ตสฺส โส ปุริโส ตสฺส คามสฺส วา นิคมสฺส วา เขมตญฺจ สุภิกฺขตญฺจ อปฺปาพาธตญฺจ สํเสยฺย. ตํ กึ มญฺญสิ, สุนกฺขตฺต, อปิ นุ โส ปุริโส ตสฺส ปุริสสฺส สุสฺสูเสยฺย, โสตํ โอทเหยฺย, อญฺญา จิตฺตํ อุปฏฺฐาเปยฺย, ตญฺจ ปุริสํ ภเชยฺย, เตน จ วิตฺตึ อาปชฺเชยฺยา’’ติ? ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’. ‘‘เอวเมว โข, สุนกฺขตฺต, ฐานเมตํ วิชฺชติ ยํ อิเธกจฺโจ ปุริสปุคฺคโล โลกามิสาธิมุตฺโต อสฺส. โลกามิสาธิมุตฺตสฺส โข, สุนกฺขตฺต, ปุริสปุคฺคลสฺส ตปฺปติรูปี เจว กถา สณฺฐาติ, ตทนุธมฺมญฺจ อนุวิตกฺเกติ, อนุวิจาเรติ, ตญฺจ ปุริสํ ภชติ, เตน จ วิตฺตึ อาปชฺชติ; อาเนญฺชปฏิสํยุตฺตาย จ ปน กถาย กจฺฉมานาย น สุสฺสูสติ, น โสตํ โอทหติ, น อญฺญา จิตฺตํ อุปฏฺฐาเปติ, น จ ตํ ปุริสํ ภชติ, น จ เตน วิตฺตึ อาปชฺชติ. โส เอวมสฺส เวทิตพฺโพ – ‘อาเนญฺชสํโยชเนน หิ โข วิสํยุตฺโต โลกามิสาธิมุตฺโต ปุริสปุคฺคโล’’’ติ.

58. „Es ist durchaus möglich, Sunakkhatta, dass es hier eine Person gibt, die den weltlichen Ködern zugewandt ist. Einer Person, Sunakkhatta, die den weltlichen Ködern zugewandt ist, sagt eine dementsprechende Rede zu; sie denkt und überlegt im Einklang damit, gesellt sich zu einer solchen Person und findet darin Gefallen. Wenn jedoch eine Rede über das Unerschütterliche gehalten wird, hört sie nicht zu, schenkt ihr kein Gehör, richtet ihren Geist nicht auf das Verständnis aus, gesellt sich nicht zu jener Person und findet darin kein Gefallen. Wie wenn, Sunakkhatta, ein Mann lange von seinem Dorf oder seiner Stadt fern wäre und er einen anderen Mann träfe, der gerade erst von dort gekommen ist. Er würde diesen Mann nach der Sicherheit, der guten Versorgung und der Gesundheit jenes Dorfes oder jener Stadt fragen, und jener Mann würde ihm von der Sicherheit, der guten Versorgung und der Gesundheit jenes Dorfes oder jener Stadt berichten. Was meinst du, Sunakkhatta, würde jener Mann diesem Mann nicht zuhören, ihm Gehör schenken, seinen Geist auf das Verständnis ausrichten, sich zu ihm gesellen und darin Gefallen finden?“ „Ja, Herr.“ „Ebenso, Sunakkhatta, ist es möglich, dass es hier eine Person gibt, die den weltlichen Ködern zugewandt ist. Einer Person, Sunakkhatta, die den weltlichen Ködern zugewandt ist, sagt eine dementsprechende Rede zu; sie denkt und überlegt im Einklang damit, gesellt sich zu einer solchen Person und findet darin Gefallen. Wenn jedoch eine Rede über das Unerschütterliche gehalten wird, hört sie nicht zu, schenkt ihr kein Gehör, richtet ihren Geist nicht auf das Verständnis aus, gesellt sich nicht zu jener Person und findet darin kein Gefallen. Eine solche Person ist so zu verstehen: ‚Er ist von der Fessel des Unerschütterlichen befreit, aber den weltlichen Ködern zugewandt.‘“

๕๙. ‘‘ฐานํ [Pg.42] โข ปเนตํ, สุนกฺขตฺต, วิชฺชติ ยํ อิเธกจฺโจ ปุริสปุคฺคโล อาเนญฺชาธิมุตฺโต อสฺส. อาเนญฺชาธิมุตฺตสฺส โข, สุนกฺขตฺต, ปุริสปุคฺคลสฺส ตปฺปติรูปี เจว กถา สณฺฐาติ, ตทนุธมฺมญฺจ อนุวิตกฺเกติ, อนุวิจาเรติ, ตญฺจ ปุริสํ ภชติ, เตน จ วิตฺตึ อาปชฺชติ; โลกามิสปฏิสํยุตฺตาย จ ปน กถาย กจฺฉมานาย น สุสฺสูสติ, น โสตํ โอทหติ, น อญฺญา จิตฺตํ อุปฏฺฐาเปติ, น จ ตํ ปุริสํ ภชติ, น จ เตน วิตฺตึ อาปชฺชติ. เสยฺยถาปิ, สุนกฺขตฺต, ปณฺฑุปลาโส พนฺธนา ปวุตฺโต อภพฺโพ หริตตฺตาย; เอวเมว โข, สุนกฺขตฺต, อาเนญฺชาธิมุตฺตสฺส ปุริสปุคฺคลสฺส เย โลกามิสสํโยชเน เส ปวุตฺเต. โส เอวมสฺส เวทิตพฺโพ – ‘โลกามิสสํโยชเนน หิ โข วิสํยุตฺโต อาเนญฺชาธิมุตฺโต ปุริสปุคฺคโล’’’ติ.

59. „Es ist durchaus möglich, Sunakkhatta, dass es hier eine Person gibt, die dem Unerschütterlichen zugewandt ist. Einer Person, Sunakkhatta, die dem Unerschütterlichen zugewandt ist, sagt eine dementsprechende Rede zu; sie denkt und überlegt im Einklang damit, gesellt sich zu einer solchen Person und findet darin Gefallen. Wenn jedoch eine Rede über die weltlichen Köder gehalten wird, hört sie nicht zu, schenkt ihr kein Gehör, richtet ihren Geist nicht auf das Verständnis aus, gesellt sich nicht zu jener Person und findet darin kein Gefallen. Wie ein gelbes Blatt, Sunakkhatta, das von seinem Stiel abgefallen ist und nicht mehr grün werden kann; ebenso ist bei einer Person, die dem Unerschütterlichen zugewandt ist, jene Fessel der weltlichen Köder abgeworfen. Eine solche Person ist so zu verstehen: ‚Er ist von der Fessel der weltlichen Köder befreit und dem Unerschütterlichen zugewandt.‘“

๖๐. ‘‘ฐานํ โข ปเนตํ, สุนกฺขตฺต, วิชฺชติ ยํ อิเธกจฺโจ ปุริสปุคฺคโล อากิญฺจญฺญายตนาธิมุตฺโต อสฺส. อากิญฺจญฺญายตนาธิมุตฺตสฺส โข, สุนกฺขตฺต, ปุริสปุคฺคลสฺส ตปฺปติรูปี เจว กถา สณฺฐาติ, ตทนุธมฺมญฺจ อนุวิตกฺเกติ, อนุวิจาเรติ, ตญฺจ ปุริสํ ภชติ, เตน จ วิตฺตึ อาปชฺชติ; อาเนญฺชปฏิสํยุตฺตาย จ ปน กถาย กจฺฉมานาย น สุสฺสูสติ, น โสตํ โอทหติ, น อญฺญา จิตฺตํ อุปฏฺฐาเปติ, น จ ตํ ปุริสํ ภชติ, น จ เตน วิตฺตึ อาปชฺชติ. เสยฺยถาปิ, สุนกฺขตฺต, ปุถุสิลา ทฺเวธาภินฺนา อปฺปฏิสนฺธิกา โหติ; เอวเมว โข, สุนกฺขตฺต, อากิญฺจญฺญายตนาธิมุตฺตสฺส ปุริสปุคฺคลสฺส เย อาเนญฺชสํโยชเน เส ภินฺเน. โส เอวมสฺส เวทิตพฺโพ – ‘อาเนญฺชสํโยชเนน หิ โข วิสํยุตฺโต อากิญฺจญฺญายตนาธิมุตฺโต ปุริสปุคฺคโล’’’ติ.

60. „Es ist durchaus möglich, Sunakkhatta, dass es hier eine Person gibt, die dem Gebiet der Nichtsheit zugewandt ist. Einer Person, Sunakkhatta, die dem Gebiet der Nichtsheit zugewandt ist, sagt eine dementsprechende Rede zu; sie denkt und überlegt im Einklang damit, gesellt sich zu einer solchen Person und findet darin Gefallen. Wenn jedoch eine Rede über das Unerschütterliche gehalten wird, hört sie nicht zu, schenkt ihr kein Gehör, richtet ihren Geist nicht auf das Verständnis aus, gesellt sich nicht zu jener Person und findet darin kein Gefallen. Wie eine große Felsplatte, Sunakkhatta, die in zwei Teile gespalten ist und nicht wieder zusammengefügt werden kann; ebenso ist bei einer Person, die dem Gebiet der Nichtsheit zugewandt ist, jene Fessel des Unerschütterlichen zerbrochen. Eine solche Person ist so zu verstehen: ‚Er ist von der Fessel des Unerschütterlichen befreit und dem Gebiet der Nichtsheit zugewandt.‘“

๖๑. ‘‘ฐานํ โข ปเนตํ, สุนกฺขตฺต, วิชฺชติ ยํ อิเธกจฺโจ ปุริสปุคฺคโล เนวสญฺญานาสญฺญายตนาธิมุตฺโต อสฺส. เนวสญฺญานาสญฺญายตนาธิมุตฺตสฺส โข, สุนกฺขตฺต, ปุริสปุคฺคลสฺส ตปฺปติรูปี เจว กถา สณฺฐาติ, ตทนุธมฺมญฺจ อนุวิตกฺเกติ, อนุวิจาเรติ, ตญฺจ ปุริสํ ภชติ, เตน จ วิตฺตึ อาปชฺชติ; อากิญฺจญฺญายตนปฏิสํยุตฺตาย จ ปน กถาย กจฺฉมานาย น สุสฺสูสติ, น โสตํ โอทหติ, น อญฺญา จิตฺตํ อุปฏฺฐาเปติ, น จ ตํ ปุริสํ ภชติ, น จ เตน วิตฺตึ อาปชฺชติ. เสยฺยถาปิ, สุนกฺขตฺต, ปุริโส มนุญฺญโภชนํ ภุตฺตาวี ฉฑฺเฑยฺย. ตํ กึ มญฺญสิ, สุนกฺขตฺต, อปิ [Pg.43] นุ ตสฺส ปุริสสฺส ตสฺมึ ภตฺเต ปุน โภตฺตุกมฺยตา อสฺสา’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กิสฺส เหตุ’’? ‘‘อทุญฺหิ, ภนฺเต, ภตฺตํ ปฏิกูลสมฺมต’’นฺติ. ‘‘เอวเมว โข, สุนกฺขตฺต, เนวสญฺญานาสญฺญายตนาธิมุตฺตสฺส ปุริสปุคฺคลสฺส เย อากิญฺจญฺญายตนสํโยชเน เส วนฺเต. โส เอวมสฺส เวทิตพฺโพ – ‘อากิญฺจญฺญายตนสํโยชเนน หิ โข วิสํยุตฺโต เนวสญฺญานาสญฺญายตนาธิมุตฺโต ปุริสปุคฺคโล’ติ.

61. Es ist durchaus möglich, Sunakkhatta, dass hier ein gewisser Mensch dem Bereich der Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung zugeneigt ist. Bei einem Menschen, Sunakkhatta, der dem Bereich der Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung zugeneigt ist, verweilt die Rede, die diesem entspricht; er überdenkt und erwägt das, was dem entspricht, er sucht die Gesellschaft eines solchen Menschen und findet darin Befriedigung. Wenn jedoch eine Rede in Verbindung mit dem Bereich der Nichtsheit geführt wird, hört er nicht zu, leiht ihr kein Ohr, richtet seinen Geist nicht auf Erkenntnis aus, sucht nicht die Gesellschaft jenes Menschen und findet darin keine Befriedigung. Gleichwie, Sunakkhatta, ein Mensch eine schmackhafte Speise, nachdem er sie gegessen hat, erbrechen würde. Was meinst du, Sunakkhatta, hätte dieser Mensch wohl das Verlangen, jene Speise erneut zu essen? - Gewiss nicht, Herr. - Und warum? - Weil jene Speise, Herr, als ekelerregend gilt. - Ebenso verhält es sich, Sunakkhatta: Bei einem Menschen, der dem Bereich der Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung zugeneigt ist, sind jene Fesseln in Bezug auf den Bereich der Nichtsheit erbrochen. Von ihm sollte man wissen: ‚Er ist von der Fessel des Bereichs der Nichtsheit befreit und dem Bereich der Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung zugeneigt.‘

๖๒. ‘‘ฐานํ โข ปเนตํ, สุนกฺขตฺต, วิชฺชติ ยํ อิเธกจฺโจ ปุริสปุคฺคโล สมฺมา นิพฺพานาธิมุตฺโต อสฺส. สมฺมา นิพฺพานาธิมุตฺตสฺส โข, สุนกฺขตฺต, ปุริสปุคฺคลสฺส ตปฺปติรูปี เจว กถา สณฺฐาติ, ตทนุธมฺมญฺจ อนุวิตกฺเกติ, อนุวิจาเรติ, ตญฺจ ปุริสํ ภชติ, เตน จ วิตฺตึ อาปชฺชติ; เนวสญฺญานาสญฺญายตนปฏิสํยุตฺตาย จ ปน กถาย กจฺฉมานาย น สุสฺสูสติ, น โสตํ โอทหติ, น อญฺญา จิตฺตํ อุปฏฺฐาเปติ, น จ ตํ ปุริสํ ภชติ, น จ เตน วิตฺตึ อาปชฺชติ. เสยฺยถาปิ, สุนกฺขตฺต, ตาโล มตฺถกจฺฉินฺโน อภพฺโพ ปุน วิรุฬฺหิยา; เอวเมว โข, สุนกฺขตฺต, สมฺมา นิพฺพานาธิมุตฺตสฺส ปุริสปุคฺคลสฺส เย เนวสญฺญานาสญฺญายตนสํโยชเน เส อุจฺฉินฺนมูเล ตาลาวตฺถุกเต อนภาวํกเต อายตึ อนุปฺปาทธมฺเม. โส เอวมสฺส เวทิตพฺโพ – ‘เนวสญฺญานาสญฺญายตนสํโยชเนน หิ โข วิสํยุตฺโต สมฺมา นิพฺพานาธิมุตฺโต ปุริสปุคฺคโล’’’ติ.

62. Es ist durchaus möglich, Sunakkhatta, dass hier ein gewisser Mensch vollkommen dem Nibbāna zugeneigt ist. Bei einem Menschen, Sunakkhatta, der vollkommen dem Nibbāna zugeneigt ist, verweilt die Rede, die diesem entspricht; er überdenkt und erwägt das, was dem entspricht, er sucht die Gesellschaft eines solchen Menschen und findet darin Befriedigung. Wenn jedoch eine Rede in Verbindung mit dem Bereich der Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung geführt wird, hört er nicht zu, leiht ihr kein Ohr, richtet seinen Geist nicht auf Erkenntnis aus, sucht nicht die Gesellschaft jenes Menschen und findet darin keine Befriedigung. Gleichwie, Sunakkhatta, eine an der Spitze abgeschnittene Palme unfähig ist, erneut zu wachsen; ebenso verhält es sich, Sunakkhatta: Bei einem Menschen, der vollkommen dem Nibbāna zugeneigt ist, sind jene Fesseln in Bezug auf den Bereich der Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung an der Wurzel durchtrennt, wie ein Palmenstumpf gemacht, vernichtet, sodass sie in Zukunft nicht mehr entstehen können. Von ihm sollte man wissen: ‚Er ist von der Fessel des Bereichs der Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung befreit und vollkommen dem Nibbāna zugeneigt.‘

๖๓. ‘‘ฐานํ โข ปเนตํ, สุนกฺขตฺต, วิชฺชติ ยํ อิเธกจฺจสฺส ภิกฺขุโน เอวมสฺส – ‘ตณฺหา โข สลฺลํ สมเณน วุตฺตํ, อวิชฺชาวิสโทโส, ฉนฺทราคพฺยาปาเทน รุปฺปติ. ตํ เม ตณฺหาสลฺลํ ปหีนํ, อปนีโต อวิชฺชาวิสโทโส, สมฺมา นิพฺพานาธิมุตฺโตหมสฺมี’ติ. เอวํมานิ อสฺส อตถํ สมานํ. โส ยานิ สมฺมา นิพฺพานาธิมุตฺตสฺส อสปฺปายานิ ตานิ อนุยุญฺเชยฺย; อสปฺปายํ จกฺขุนา รูปทสฺสนํ อนุยุญฺเชยฺย, อสปฺปายํ โสเตน สทฺทํ อนุยุญฺเชยฺย, อสปฺปายํ ฆาเนน คนฺธํ อนุยุญฺเชยฺย, อสปฺปายํ ชิวฺหาย รสํ อนุยุญฺเชยฺย, อสปฺปายํ กาเยน โผฏฺฐพฺพํ อนุยุญฺเชยฺย[Pg.44], อสปฺปายํ มนสา ธมฺมํ อนุยุญฺเชยฺย. ตสฺส อสปฺปายํ จกฺขุนา รูปทสฺสนํ อนุยุตฺตสฺส, อสปฺปายํ โสเตน สทฺทํ อนุยุตฺตสฺส, อสปฺปายํ ฆาเนน คนฺธํ อนุยุตฺตสฺส, อสปฺปายํ ชิวฺหาย รสํ อนุยุตฺตสฺส, อสปฺปายํ กาเยน โผฏฺฐพฺพํ อนุยุตฺตสฺส, อสปฺปายํ มนสา ธมฺมํ อนุยุตฺตสฺส ราโค จิตฺตํ อนุทฺธํเสยฺย. โส ราคานุทฺธํสิเตน จิตฺเตน มรณํ วา นิคจฺเฉยฺย มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ.

63. Es ist durchaus möglich, Sunakkhatta, dass ein gewisser Mönch so denken mag: ‚Begehren wurde vom Asketen als ein Pfeil bezeichnet, das Giftübel der Unwissenheit wird durch Wunschlust, Gier und Übelwollen genährt. Dieser Pfeil des Begehrens ist von mir aufgegeben, das Giftübel der Unwissenheit ist beseitigt; ich bin vollkommen dem Nibbāna zugeneigt.‘ Er mag sich dies einbilden, obwohl es nicht der Wahrheit entspricht. Er würde sich dann Dingen widmen, die für einen vollkommen dem Nibbāna Zugeneigten unzuträglich sind; er würde sich dem unzuträglichen Betrachten von Formen mit dem Auge widmen, dem unzuträglichen Hören von Tönen mit dem Ohr, dem unzuträglichen Riechen von Düften mit der Nase, dem unzuträglichen Schmecken von Geschmäcken mit der Zunge, dem unzuträglichen Fühlen von Berührungen mit dem Körper, dem unzuträglichen Wahrnehmen von Geistesobjekten mit dem Geist. Bei ihm, der sich dem unzuträglichen Betrachten von Formen mit dem Auge widmet, dem unzuträglichen Hören von Tönen mit dem Ohr widmet, dem unzuträglichen Riechen von Düften mit der Nase widmet, dem unzuträglichen Schmecken von Geschmäcken mit der Zunge widmet, dem unzuträglichen Fühlen von Berührungen mit dem Körper widmet, dem unzuträglichen Wahrnehmen von Geistesobjekten mit dem Geist widmet, würde Leidenschaft seinen Geist zugrunde richten. Mit einem durch Leidenschaft zugrunde gerichteten Geist würde er entweder den Tod erleiden oder tödliches Leid.

‘‘เสยฺยถาปิ, สุนกฺขตฺต, ปุริโส สลฺเลน วิทฺโธ อสฺส สวิเสน คาฬฺหูปเลปเนน. ตสฺส มิตฺตามจฺจา ญาติสาโลหิตา ภิสกฺกํ สลฺลกตฺตํ อุปฏฺฐาเปยฺยุํ. ตสฺส โส ภิสกฺโก สลฺลกตฺโต สตฺเถน วณมุขํ ปริกนฺเตยฺย. สตฺเถน วณมุขํ ปริกนฺติตฺวา เอสนิยา สลฺลํ เอเสยฺย. เอสนิยา สลฺลํ เอสิตฺวา สลฺลํ อพฺพุเหยฺย, อปเนยฺย วิสโทสํ สอุปาทิเสสํ. สอุปาทิเสโสติ ชานมาโน โส เอวํ วเทยฺย – ‘อมฺโภ ปุริส, อุพฺภตํ โข เต สลฺลํ, อปนีโต วิสโทโส สอุปาทิเสโส. อนลญฺจ เต อนฺตรายาย. สปฺปายานิ เจว โภชนานิ ภุญฺเชยฺยาสิ, มา เต อสปฺปายานิ โภชนานิ ภุญฺชโต วโณ อสฺสาวี อสฺส. กาเลน กาลญฺจ วณํ โธเวยฺยาสิ, กาเลน กาลํ วณมุขํ อาลิมฺเปยฺยาสิ, มา เต น กาเลน กาลํ วณํ โธวโต น กาเลน กาลํ วณมุขํ อาลิมฺปโต ปุพฺพโลหิตํ วณมุขํ ปริโยนนฺธิ. มา จ วาตาตเป จาริตฺตํ อนุยุญฺชิ, มา เต วาตาตเป จาริตฺตํ อนุยุตฺตสฺส รโชสูกํ วณมุขํ อนุทฺธํเสสิ. วณานุรกฺขี จ, อมฺโภ ปุริส, วิหเรยฺยาสิ วณสาโรปี’ติ. ตสฺส เอวมสฺส – ‘อุพฺภตํ โข เม สลฺลํ, อปนีโต วิสโทโส อนุปาทิเสโส. อนลญฺจ เม อนฺตรายายา’ติ. โส อสปฺปายานิ เจว โภชนานิ ภุญฺเชยฺย. ตสฺส อสปฺปายานิ โภชนานิ ภุญฺชโต วโณ อสฺสาวี อสฺส. น จ กาเลน กาลํ วณํ โธเวยฺย, น จ กาเลน กาลํ วณมุขํ อาลิมฺเปยฺย. ตสฺส น กาเลน กาลํ วณํ โธวโต, น กาเลน กาลํ วณมุขํ อาลิมฺปโต ปุพฺพโลหิตํ วณมุขํ ปริโยนนฺเธยฺย. วาตาตเป จ จาริตฺตํ อนุยุญฺเชยฺย. ตสฺส วาตาตเป จาริตฺตํ อนุยุตฺตสฺส รโชสูกํ วณมุขํ [Pg.45] อนุทฺธํเสยฺย. น จ วณานุรกฺขี วิหเรยฺย น วณสาโรปี. ตสฺส อิมิสฺสา จ อสปฺปายกิริยาย, อสุจิ วิสโทโส อปนีโต สอุปาทิเสโส ตทุภเยน วโณ ปุถุตฺตํ คจฺเฉยฺย. โส ปุถุตฺตํ คเตน วเณน มรณํ วา นิคจฺเฉยฺย มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ.

„Stell dir vor, Sunakkhatta, ein Mann wäre von einem Pfeil getroffen worden, der dick mit einem Giftstoff bestrichen ist. Seine Freunde und Gefährten, seine Blutsverwandten und Angehörigen würden einen Arzt, einen Wundchirurgen, herbeirufen. Dieser Arzt und Wundchirurg würde mit einem Skalpell die Wundöffnung aufschneiden. Nachdem er die Wundöffnung mit dem Skalpell aufgeschnitten hat, würde er mit einer Sonde nach der Pfeilspitze suchen. Nachdem er mit der Sonde nach der Pfeilspitze gesucht hat, würde er die Pfeilspitze herausziehen und den Giftstoff entfernen, wobei jedoch ein Rest zurückbleibt. Da der Arzt weiß, dass noch ein Rest zurückbleibt, würde er so sprechen: ‚Guter Mann, die Pfeilspitze wurde zwar herausgezogen und der Giftstoff entfernt, aber es verbleibt noch ein Rest. Dieser ist jedoch nicht mehr imstande, dir gefährlich zu werden. Du solltest nur zuträgliche Speisen essen; iss keine unzuträglichen Speisen, damit die Wunde beim Essen unzuträglicher Speisen nicht erneut zu eitern beginnt. Wasche die Wunde von Zeit zu Zeit aus und bestreiche die Wundöffnung von Zeit zu Zeit mit Salbe. Vernachlässige das Auswaschen und Einsalben nicht, damit Eiter und Blut die Wundöffnung nicht verkrusten. Gehe auch nicht in Wind und Sonne umher; für einen, der in Wind und Sonne umhergeht, soll kein Staub und Schmutz die Wundöffnung schädigen. Lebe so, guter Mann, dass du die Wunde schützt und zur Heilung bringst.‘ Jener Mann aber würde denken: ‚Die Pfeilspitze wurde herausgezogen und der Giftstoff restlos entfernt. Er kann mir nicht mehr gefährlich werden.‘ Er würde unzuträgliche Speisen essen. Während er unzuträgliche Speisen isst, würde die Wunde wieder zu eitern beginnen. Er würde die Wunde nicht von Zeit zu Zeit auswaschen und die Wundöffnung nicht von Zeit zu Zeit mit Salbe bestreichen. Da er sie nicht auswäscht und nicht einsalbt, würden Eiter und Blut die Wundöffnung verkrusten. Er würde auch in Wind und Sonne umhergehen. Während er in Wind und Sonne umhergeht, würden Staub und Schmutz die Wundöffnung schädigen. Er würde weder die Wunde schützen noch zur Heilung beitragen. Aufgrund dieses unzuträglichen Verhaltens und weil der unsaubere Giftstoff mit einem Rest verblieben war, würde sich die Wunde verschlimmern. Infolge der verschlimmerten Wunde würde er entweder den Tod oder todbringendes Leiden erfahren.“

‘‘เอวเมว โข, สุนกฺขตฺต, ฐานเมตํ วิชฺชติ ยํ อิเธกจฺจสฺส ภิกฺขุโน เอวมสฺส – ‘ตณฺหา โข สลฺลํ สมเณน วุตฺตํ, อวิชฺชาวิสโทโส ฉนฺทราคพฺยาปาเทน รุปฺปติ. ตํ เม ตณฺหาสลฺลํ ปหีนํ, อปนีโต อวิชฺชาวิสโทโส, สมฺมา นิพฺพานาธิมุตฺโตหมสฺมี’ติ. เอวํมานิ อสฺส อตถํ สมานํ. โส ยานิ สมฺมา นิพฺพานาธิมุตฺตสฺส อสปฺปายานิ ตานิ อนุยุญฺเชยฺย, อสปฺปายํ จกฺขุนา รูปทสฺสนํ อนุยุญฺเชยฺย, อสปฺปายํ โสเตน สทฺทํ อนุยุญฺเชยฺย, อสปฺปายํ ฆาเนน คนฺธํ อนุยุญฺเชยฺย, อสปฺปายํ ชิวฺหาย รสํ อนุยุญฺเชยฺย, อสปฺปายํ กาเยน โผฏฺฐพฺพํ อนุยุญฺเชยฺย, อสปฺปายํ มนสา ธมฺมํ อนุยุญฺเชยฺย. ตสฺส อสปฺปายํ จกฺขุนา รูปทสฺสนํ อนุยุตฺตสฺส, อสปฺปายํ โสเตน สทฺทํ อนุยุตฺตสฺส, อสปฺปายํ ฆาเนน คนฺธํ อนุยุตฺตสฺส, อสปฺปายํ ชิวฺหาย รสํ อนุยุตฺตสฺส, อสปฺปายํ กาเยน โผฏฺฐพฺพํ อนุยุตฺตสฺส, อสปฺปายํ มนสา ธมฺมํ อนุยุตฺตสฺส ราโค จิตฺตํ อนุทฺธํเสยฺย. โส ราคานุทฺธํสิเตน จิตฺเตน มรณํ วา นิคจฺเฉยฺย มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ. มรณญฺเหตํ, สุนกฺขตฺต, อริยสฺส วินเย โย สิกฺขํ ปจฺจกฺขาย หีนายาวตฺตติ; มรณมตฺตญฺเหตํ, สุนกฺขตฺต, ทุกฺขํ ยํ อญฺญตรํ สํกิลิฏฺฐํ อาปตฺตึ อาปชฺชติ.

„Ebenso, Sunakkhatta, kann es vorkommen, dass ein Mönch hier folgendermaßen denkt: ‚Verlangen wurde vom Asketen Gotama als Pfeil bezeichnet, und der Giftstoff der Unwissenheit gerät durch Begierde, Gier und Übelwollen in Aufruhr. Dieser Pfeil des Verlangens wurde von mir aufgegeben, der Giftstoff der Unwissenheit wurde entfernt; ich bin nun vollkommen auf das Nibbāna ausgerichtet.‘ So würde er eine falsche Einbildung hegen, die nicht der Wirklichkeit entspricht. Er würde sich Dingen widmen, die für jemanden, der vollkommen auf das Nibbāna ausgerichtet ist, unzuträglich sind: Er würde sich dem Anblick unzuträglicher Formen mit dem Auge widmen, dem Hören unzuträglicher Klänge mit dem Ohr, dem Riechen unzuträglicher Gerüche mit der Nase, dem Schmecken unzuträglicher Geschmäcker mit der Zunge, dem Berühren unzuträglicher Berührungsobjekte mit dem Körper und dem Denken an unzuträgliche Geistobjekte mit dem Geist. Während er sich dem Anblick unzuträglicher Formen, dem Hören unzuträglicher Klänge, dem Riechen unzuträglicher Gerüche, dem Schmecken unzuträglicher Geschmäcker, dem Berühren unzuträglicher Berührungsobjekte und dem Denken an unzuträgliche Geistobjekte widmet, würde Leidenschaft sein Herz schädigen. Mit einem durch Leidenschaft geschädigten Herzen würde er entweder den Tod oder todbringendes Leiden erfahren. ‚Tod‘ bedeutet in der Schulung des Edlen, Sunakkhatta, wenn jemand das Training aufgibt und zum niedrigen Leben als Laie zurückkehrt; ‚todbringendes Leiden‘ bedeutet, Sunakkhatta, wenn jemand eine bestimmte befleckte Verfehlung begeht.“

๖๔. ‘‘ฐานํ โข ปเนตํ, สุนกฺขตฺต, วิชฺชติ ยํ อิเธกจฺจสฺส ภิกฺขุโน เอวมสฺส – ‘ตณฺหา โข สลฺลํ สมเณน วุตฺตํ, อวิชฺชาวิสโทโส ฉนฺทราคพฺยาปาเทน รุปฺปติ. ตํ เม ตณฺหาสลฺลํ ปหีนํ, อปนีโต อวิชฺชาวิสโทโส, สมฺมา นิพฺพานาธิมุตฺโตหมสฺมี’ติ. สมฺมา นิพฺพานาธิมุตฺตสฺเสว สโต โส ยานิ สมฺมา นิพฺพานาธิมุตฺตสฺส อสปฺปายานิ ตานิ นานุยุญฺเชยฺย, อสปฺปายํ จกฺขุนา รูปทสฺสนํ นานุยุญฺเชยฺย, อสปฺปายํ โสเตน สทฺทํ นานุยุญฺเชยฺย, อสปฺปายํ ฆาเนน คนฺธํ นานุยุญฺเชยฺย, อสปฺปายํ ชิวฺหาย รสํ นานุยุญฺเชยฺย, อสปฺปายํ กาเยน โผฏฺฐพฺพํ นานุยุญฺเชยฺย, อสปฺปายํ มนสา ธมฺมํ นานุยุญฺเชยฺย. ตสฺส อสปฺปายํ จกฺขุนา รูปทสฺสนํ นานุยุตฺตสฺส, อสปฺปายํ โสเตน สทฺทํ นานุยุตฺตสฺส, อสปฺปายํ ฆาเนน คนฺธํ นานุยุตฺตสฺส, อสปฺปายํ ชิวฺหาย รสํ นานุยุตฺตสฺส, อสปฺปายํ [Pg.46] กาเยน โผฏฺฐพฺพํ นานุยุตฺตสฺส, อสปฺปายํ มนสา ธมฺมํ นานุยุตฺตสฺส ราโค จิตฺตํ นานุทฺธํเสยฺย. โส น ราคานุทฺธํสิเตน จิตฺเตน เนว มรณํ วา นิคจฺเฉยฺย น มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ.

64. „Doch es kann auch vorkommen, Sunakkhatta, dass ein Mönch hier folgendermaßen denkt: ‚Verlangen wurde vom Asketen Gotama als Pfeil bezeichnet, und der Giftstoff der Unwissenheit gerät durch Begierde, Gier und Übelwollen in Aufruhr. Dieser Pfeil des Verlangens wurde von mir aufgegeben, der Giftstoff der Unwissenheit wurde entfernt; ich bin nun vollkommen auf das Nibbāna ausgerichtet.‘ Da er tatsächlich vollkommen auf das Nibbāna ausgerichtet ist, würde er sich nicht jenen Dingen widmen, die für jemanden, der auf das Nibbāna ausgerichtet ist, unzuträglich sind: Er würde sich nicht dem Anblick unzuträglicher Formen mit dem Auge widmen, nicht dem Hören unzuträglicher Klänge mit dem Ohr, nicht dem Riechen unzuträglicher Gerüche mit der Nase, nicht dem Schmecken unzuträglicher Geschmäcker mit der Zunge, nicht dem Berühren unzuträglicher Berührungsobjekte mit dem Körper und nicht dem Denken an unzuträgliche Geistobjekte mit dem Geist. Da er sich nicht dem Anblick unzuträglicher Formen, dem Hören unzuträglicher Klänge, dem Riechen unzuträglicher Gerüche, dem Schmecken unzuträglicher Geschmäcker, dem Berühren unzuträglicher Berührungsobjekte und dem Denken an unzuträgliche Geistobjekte widmet, würde Leidenschaft sein Herz nicht schädigen. Da sein Herz nicht durch Leidenschaft geschädigt ist, würde er weder den Tod noch todbringendes Leiden erfahren.“

‘‘เสยฺยถาปิ, สุนกฺขตฺต, ปุริโส สลฺเลน วิทฺโธ อสฺส สวิเสน คาฬฺหูปเลปเนน. ตสฺส มิตฺตามจฺจา ญาติสาโลหิตา ภิสกฺกํ สลฺลกตฺตํ อุปฏฺฐาเปยฺยุํ. ตสฺส โส ภิสกฺโก สลฺลกตฺโต สตฺเถน วณมุขํ ปริกนฺเตยฺย. สตฺเถน วณมุขํ ปริกนฺติตฺวา เอสนิยา สลฺลํ เอเสยฺย. เอสนิยา สลฺลํ เอสิตฺวา สลฺลํ อพฺพุเหยฺย, อปเนยฺย วิสโทสํ อนุปาทิเสสํ. อนุปาทิเสโสติ ชานมาโน โส เอวํ วเทยฺย – ‘อมฺโภ ปุริส, อุพฺภตํ โข เต สลฺลํ, อปนีโต วิสโทโส อนุปาทิเสโส. อนลญฺจ เต อนฺตรายาย. สปฺปายานิ เจว โภชนานิ ภุญฺเชยฺยาสิ, มา เต อสปฺปายานิ โภชนานิ ภุญฺชโต วโณ อสฺสาวี อสฺส. กาเลน กาลญฺจ วณํ โธเวยฺยาสิ, กาเลน กาลํ วณมุขํ อาลิมฺเปยฺยาสิ. มา เต น กาเลน กาลํ วณํ โธวโต น กาเลน กาลํ วณมุขํ อาลิมฺปโต ปุพฺพโลหิตํ วณมุขํ ปริโยนนฺธิ. มา จ วาตาตเป จาริตฺตํ อนุยุญฺชิ, มา เต วาตาตเป จาริตฺตํ อนุยุตฺตสฺส รโชสูกํ วณมุขํ อนุทฺธํเสสิ. วณานุรกฺขี จ, อมฺโภ ปุริส, วิหเรยฺยาสิ วณสาโรปี’ติ. ตสฺส เอวมสฺส – ‘อุพฺภตํ โข เม สลฺลํ, อปนีโต วิสโทโส อนุปาทิเสโส. อนลญฺจ เม อนฺตรายายา’ติ. โส สปฺปายานิ เจว โภชนานิ ภุญฺเชยฺย. ตสฺส สปฺปายานิ โภชนานิ ภุญฺชโต วโณ น อสฺสาวี อสฺส. กาเลน กาลญฺจ วณํ โธเวยฺย, กาเลน กาลํ วณมุขํ อาลิมฺเปยฺย. ตสฺส กาเลน กาลํ วณํ โธวโต กาเลน กาลํ วณมุขํ อาลิมฺปโต น ปุพฺพโลหิตํ วณมุขํ ปริโยนนฺเธยฺย. น จ วาตาตเป จาริตฺตํ อนุยุญฺเชยฺย. ตสฺส วาตาตเป จาริตฺตํ อนนุยุตฺตสฺส รโชสูกํ วณมุขํ นานุทฺธํเสยฺย. วณานุรกฺขี จ วิหเรยฺย วณสาโรปี. ตสฺส อิมิสฺสา จ สปฺปายกิริยาย อสุ จ วิสโทโส อปนีโต อนุปาทิเสโส ตทุภเยน วโณ วิรุเหยฺย. โส รุฬฺเหน วเณน สญฺฉวินา เนว มรณํ วา นิคจฺเฉยฺย น มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ.

Angenommen, Sunakkhatta, ein Mann wäre von einem Pfeil getroffen worden, der dick mit Gift bestrichen ist. Seine Freunde, Gefährten und Blutsverwandten würden einen Arzt, einen Wundarzt, rufen. Dieser Wundarzt würde die Wundöffnung mit einem Skalpell aufschneiden. Nachdem er die Wundöffnung mit dem Skalpell aufgeschnitten hat, würde er mit einer Sonde nach dem Pfeil suchen. Nachdem er mit der Sonde nach dem Pfeil gesucht hat, würde er den Pfeil herausziehen und den Giftstoff ohne jeden Rückstand entfernen. In dem Wissen, dass kein Rückstand mehr vorhanden ist, würde dieser Arzt so sprechen: 'Guter Mann, dein Pfeil wurde herausgezogen, der Giftstoff ist ohne Rückstand entfernt. Er vermag dir keine Gefahr mehr zuzufügen. Du solltest nur zuträgliche Speisen essen; iss keine unzuträglichen Speisen, damit die Wunde beim Essen unzuträglicher Speisen nicht wieder zu eitern beginnt. Wasche die Wunde von Zeit zu Zeit und salbe die Wundöffnung von Zeit zu Zeit. Achte darauf, dass bei mangelnder Reinigung und Salbung nicht Blut und Eiter die Wundöffnung überziehen. Halte dich nicht in Wind und Sonne auf, damit bei deinem Aufenthalt in Wind und Sonne kein Staub und Schmutz die Wundöffnung reizt. Guter Mann, lebe so, dass du die Wunde schützt, bis sie verheilt ist.' Der Mann würde denken: 'Mein Pfeil ist herausgezogen, das Gift rückstandslos entfernt. Es besteht keine Gefahr mehr für mich.' Er würde zuträgliche Speisen essen. Während er zuträgliche Speisen isst, würde die Wunde nicht wieder eitern. Er würde die Wunde regelmäßig waschen und die Wundöffnung regelmäßig salben. Da er die Wunde wäscht und salbt, würden Blut und Eiter die Wundöffnung nicht überziehen. Er würde sich nicht in Wind und Sonne aufhalten. Da er Wind und Sonne meidet, würde kein Staub und Schmutz die Wundöffnung reizen. Er würde so leben, dass er die Wunde schützt, bis sie verheilt ist. Durch dieses zuträgliche Verhalten und weil der Giftstoff rückstandslos entfernt wurde, würde die Wunde verheilen. Mit der verheilten Wunde und gesunder Haut würde er weder den Tod noch tödliches Leid erfahren.

‘‘เอวเมว [Pg.47] โข, สุนกฺขตฺต, ฐานเมตํ วิชฺชติ ยํ อิเธกจฺจสฺส ภิกฺขุโน เอวมสฺส – ‘ตณฺหา โข สลฺลํ สมเณน วุตฺตํ, อวิชฺชาวิสโทโส ฉนฺทราคพฺยาปาเทน รุปฺปติ. ตํ เม ตณฺหาสลฺลํ ปหีนํ, อปนีโต อวิชฺชาวิสโทโส, สมฺมา นิพฺพานาธิมุตฺโตหมสฺมี’ติ. สมฺมา นิพฺพานาธิมุตฺตสฺเสว สโต โส ยานิ สมฺมา นิพฺพานาธิมุตฺตสฺส อสปฺปายานิ ตานิ นานุยุญฺเชยฺย, อสปฺปายํ จกฺขุนา รูปทสฺสนํ นานุยุญฺเชยฺย, อสปฺปายํ โสเตน สทฺทํ นานุยุญฺเชยฺย, อสปฺปายํ ฆาเนน คนฺธํ นานุยุญฺเชยฺย, อสปฺปายํ ชิวฺหาย รสํ นานุยุญฺเชยฺย, อสปฺปายํ กาเยน โผฏฺฐพฺพํ นานุยุญฺเชยฺย, อสปฺปายํ มนสา ธมฺมํ นานุยุญฺเชยฺย. ตสฺส อสปฺปายํ จกฺขุนา รูปทสฺสนํ นานุยุตฺตสฺส, อสปฺปายํ โสเตน สทฺทํ นานุยุตฺตสฺส, อสปฺปายํ ฆาเนน คนฺธํ นานุยุตฺตสฺส, อสปฺปายํ ชิวฺหาย รสํ นานุยุตฺตสฺส, อสปฺปายํ กาเยน โผฏฺฐพฺพํ นานุยุตฺตสฺส, อสปฺปายํ มนสา ธมฺมํ นานุยุตฺตสฺส, ราโค จิตฺตํ นานุทฺธํเสยฺย. โส น ราคานุทฺธํสิเตน จิตฺเตน เนว มรณํ วา นิคจฺเฉยฺย น มรณมตฺตํ วา ทุกฺขํ.

Ebenso, Sunakkhatta, ist es möglich, dass ein Mönch denkt: 'Begehren wurde vom Erhabenen als Pfeil bezeichnet; das Gift der Unwissenheit wütet aufgrund von Verlangen, Gier und Übelwollen. Dieser Pfeil des Begehrens ist von mir aufgegeben, das Gift der Unwissenheit ist entfernt; ich bin vollkommen dem Nibbāna zugewandt.' Da er wahrhaft dem Nibbāna zugewandt ist, würde er sich nicht jenen Dingen hingeben, die für jemanden, der dem Nibbāna zugewandt ist, unzuträglich sind; er würde sich nicht dem unzuträglichen Betrachten von Formen mit dem Auge, dem Hören von Klängen mit dem Ohr, dem Riechen von Düften mit der Nase, dem Schmecken von Aromen mit der Zunge, dem Berühren von Tastobjekten mit dem Körper oder dem Erkennen unzuträglicher Geistesobjekte mit dem Geist hingeben. Da er sich nicht dem unzuträglichen Betrachten von Formen, dem Hören von Klängen, dem Riechen von Düften, dem Schmecken von Aromen, dem Berühren von Tastobjekten und dem Erkennen unzuträglicher Geistesobjekte hingibt, würde Gier seinen Geist nicht verderben. Mit einem Geist, der nicht von Gier verderbt ist, würde er weder den Tod noch tödliches Leid erfahren. Dieser Fall ist durchaus möglich.

๖๕. ‘‘อุปมา โข เม อยํ, สุนกฺขตฺต, กตา อตฺถสฺส วิญฺญาปนาย. อยํเยเวตฺถ อตฺโถ – วโณติ โข, สุนกฺขตฺต, ฉนฺเนตํ อชฺฌตฺติกานํ อายตนานํ อธิวจนํ; วิสโทโสติ โข, สุนกฺขตฺต, อวิชฺชาเยตํ อธิวจนํ; สลฺลนฺติ โข, สุนกฺขตฺต, ตณฺหาเยตํ อธิวจนํ; เอสนีติ โข, สุนกฺขตฺต, สติยาเยตํ อธิวจนํ; สตฺถนฺติ โข, สุนกฺขตฺต, อริยาเยตํ ปญฺญาย อธิวจนํ; ภิสกฺโก สลฺลกตฺโตติ โข, สุนกฺขตฺต, ตถาคตสฺเสตํ อธิวจนํ อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส.

65. Dieses Gleichnis habe ich gewählt, Sunakkhatta, um die Bedeutung zu verdeutlichen. Dies ist die Bedeutung hierbei: 'Wunde', Sunakkhatta, ist eine Bezeichnung für die sechs inneren Sinnenbereiche. 'Gift', Sunakkhatta, ist eine Bezeichnung für die Unwissenheit. 'Pfeil', Sunakkhatta, ist eine Bezeichnung für das Begehren. 'Sonde', Sunakkhatta, ist eine Bezeichnung für die Achtsamkeit. 'Skalpell', Sunakkhatta, ist eine Bezeichnung für die edle Weisheit. 'Arzt und Wundarzt', Sunakkhatta, ist eine Bezeichnung für den Tathāgata, den Heiligen, den vollkommen Erleuchteten.

‘‘โส วต, สุนกฺขตฺต, ภิกฺขุ ฉสุ ผสฺสายตเนสุ สํวุตการี ‘อุปธิ ทุกฺขสฺส มูล’นฺติ – อิติ วิทิตฺวา นิรุปธิ อุปธิสงฺขเย วิมุตฺโต อุปธิสฺมึ วา กายํ อุปสํหริสฺสติ จิตฺตํ วา อุปฺปาเทสฺสตีติ – เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. เสยฺยถาปิ, สุนกฺขตฺต, อาปานียกํโส วณฺณสมฺปนฺโน คนฺธสมฺปนฺโน รสสมฺปนฺโน; โส จ โข วิเสน สํสฏฺโฐ. อถ ปุริโส อาคจฺเฉยฺย ชีวิตุกาโม อมริตุกาโม สุขกาโม ทุกฺขปฏิกูโล. ตํ กึ มญฺญสิ, สุนกฺขตฺต, อปิ นุ โส ปุริโส อมุํ อาปานียกํสํ ปิเวยฺย ยํ ชญฺญา – ‘อิมาหํ ปิวิตฺวา มรณํ วา นิคจฺฉามิ มรณมตฺตํ วา ทุกฺข’’’นฺติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘เอวเมว โข, สุนกฺขตฺต, โส วต ภิกฺขุ ฉสุ ผสฺสายตเนสุ สํวุตการี ‘อุปธิ ทุกฺขสฺส มูล’นฺติ – อิติ วิทิตฺวา นิรุปธิ อุปธิสงฺขเย วิมุตฺโต [Pg.48] อุปธิสฺมึ วา กายํ อุปสํหริสฺสติ จิตฺตํ วา อุปฺปาเทสฺสตีติ – เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. เสยฺยถาปิ, สุนกฺขตฺต, อาสีวิโส โฆรวิโส. อถ ปุริโส อาคจฺเฉยฺย ชีวิตุกาโม อมริตุกาโม สุขกาโม ทุกฺขปฏิกูโล. ตํ กึ มญฺญสิ, สุนกฺขตฺต, อปิ นุ โส ปุริโส อมุสฺส อาสีวิสสฺส โฆรวิสสฺส หตฺถํ วา องฺคุฏฺฐํ วา ทชฺชา ยํ ชญฺญา – ‘อิมินาหํ ทฏฺโฐ มรณํ วา นิคจฺฉามิ มรณมตฺตํ วา ทุกฺข’’’นฺติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘เอวเมว โข, สุนกฺขตฺต, โส วต ภิกฺขุ ฉสุ ผสฺสายตเนสุ สํวุตการี ‘อุปธิ ทุกฺขสฺส มูล’นฺติ – อิติ วิทิตฺวา นิรุปธิ อุปธิสงฺขเย วิมุตฺโต อุปธิสฺมึ วา กายํ อุปสํหริสฺสติ จิตฺตํ วา อุปฺปาเทสฺสตีติ – เนตํ ฐานํ วิชฺชตี’’ติ.

„Es ist gewiss unmöglich, Sunakkhatta, dass ein Mönch, der in den sechs Bereichen des Sinnenskontakts gezügelt ist und weiß: ‚Bindungen sind die Wurzel des Leidens‘ – und der durch dieses Wissen frei von Bindungen ist und im Erlöschen der Bindungen befreit ist –, seinen Körper wieder den Bindungen zuwenden oder einen entsprechenden Geisteszustand entstehen lassen würde. Es ist, Sunakkhatta, wie mit einer Trinkschale, die vollendet ist in Farbe, Duft und Geschmack, die aber mit Gift vermischt ist. Dann käme ein Mann herbei, der leben will, der nicht sterben will, der Glück sucht und Abscheu vor dem Leiden hat. Was meinst du, Sunakkhatta, würde jener Mann wohl aus dieser Trinkschale trinken, wenn er wüsste: ‚Wenn ich dies trinke, werde ich entweder den Tod oder tödliches Leiden erfahren‘?“ – „Sicherlich nicht, Herr.“ – „Ebenso gewiss, Sunakkhatta, ist es unmöglich, dass ein Mönch, der in den sechs Bereichen des Sinnenskontakts gezügelt ist und weiß: ‚Bindungen sind die Wurzel des Leidens‘ – und der durch dieses Wissen frei von Bindungen ist und im Erlöschen der Bindungen befreit ist –, seinen Körper wieder den Bindungen zuwenden oder einen entsprechenden Geisteszustand entstehen lassen würde. Es ist, Sunakkhatta, wie mit einer giftigen Schlange von furchtbarer Giftigkeit. Dann käme ein Mann herbei, der leben will, der nicht sterben will, der Glück sucht und Abscheu vor dem Leiden hat. Was meinst du, Sunakkhatta, würde jener Mann wohl jener giftigen, furchtbaren Schlange seine Hand oder seinen Daumen hinreichen, wenn er wüsste: ‚Wenn mich diese beißt, werde ich entweder den Tod oder tödliches Leiden erfahren‘?“ – „Sicherlich nicht, Herr.“ – „Ebenso gewiss, Sunakkhatta, ist es unmöglich, dass ein Mönch, der in den sechs Bereichen des Sinnenskontakts gezügelt ist und weiß: ‚Bindungen sind die Wurzel des Leidens‘ – und der durch dieses Wissen frei von Bindungen ist und im Erlöschen der Bindungen befreit ist –, seinen Körper wieder den Bindungen zuwenden oder einen entsprechenden Geisteszustand entstehen lassen würde.“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมโน สุนกฺขตฺโต ลิจฺฉวิปุตฺโต ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทีติ.

Dies sprach der Erhabene. Sunakkhatta, der Sohn der Licchavier, war zufrieden und erfreute sich an den Worten des Erhabenen.

สุนกฺขตฺตสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ปญฺจมํ.

Das Sunakkhatta-Sutta, das fünfte, ist abgeschlossen.

๖. อาเนญฺชสปฺปายสุตฺตํ

6. Das Āneñjasappāya-Sutta

๖๖. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา กุรูสุ วิหรติ กมฺมาสธมฺมํ นาม กุรูนํ นิคโม. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ – ‘‘อนิจฺจา, ภิกฺขเว, กามา ตุจฺฉา มุสา โมสธมฺมา. มายากตเม ตํ, ภิกฺขเว, พาลลาปนํ. เย จ ทิฏฺฐธมฺมิกา กามา, เย จ สมฺปรายิกา กามา; ยา จ ทิฏฺฐธมฺมิกา กามสญฺญา, ยา จ สมฺปรายิกา กามสญฺญา – อุภยเมตํ มารเธยฺยํ, มารสฺเสส วิสโย, มารสฺเสส นิวาโป, มารสฺเสส โคจโร. เอตฺเถเต ปาปกา อกุสลา มานสา อภิชฺฌาปิ พฺยาปาทาปิ สารมฺภาปิ สํวตฺตนฺติ. เตว อริยสาวกสฺส อิธมนุสิกฺขโต อนฺตรายาย สมฺภวนฺติ. ตตฺร, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘เย จ ทิฏฺฐธมฺมิกา กามา, เย จ สมฺปรายิกา กามา; ยา จ ทิฏฺฐธมฺมิกา กามสญฺญา, ยา จ สมฺปรายิกา กามสญฺญา – อุภยเมตํ มารเธยฺยํ, มารสฺเสส วิสโย, มารสฺเสส นิวาโป, มารสฺเสส โคจโร. เอตฺเถเต [Pg.49] ปาปกา อกุสลา มานสา อภิชฺฌาปิ พฺยาปาทาปิ สารมฺภาปิ สํวตฺตนฺติ, เตว อริยสาวกสฺส อิธมนุสิกฺขโต อนฺตรายาย สมฺภวนฺติ. ยํนูนาหํ วิปุเลน มหคฺคเตน เจตสา วิหเรยฺยํ อภิภุยฺย โลกํ อธิฏฺฐาย มนสา. วิปุเลน หิ เม มหคฺคเตน เจตสา วิหรโต อภิภุยฺย โลกํ อธิฏฺฐาย มนสา เย ปาปกา อกุสลา มานสา อภิชฺฌาปิ พฺยาปาทาปิ สารมฺภาปิ เต น ภวิสฺสนฺติ. เตสํ ปหานา อปริตฺตญฺจ เม จิตฺตํ ภวิสฺสติ อปฺปมาณํ สุภาวิต’นฺติ. ตสฺส เอวํปฏิปนฺนสฺส ตพฺพหุลวิหาริโน อายตเน จิตฺตํ ปสีทติ. สมฺปสาเท สติ เอตรหิ วา อาเนญฺชํ สมาปชฺชติ ปญฺญาย วา อธิมุจฺจติ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา. ฐานเมตํ วิชฺชติ ยํ ตํสํวตฺตนิกํ วิญฺญาณํ อสฺส อาเนญฺชูปคํ. อยํ, ภิกฺขเว, ปฐมา อาเนญฺชสปฺปายา ปฏิปทา อกฺขายติ’’.

66. So habe ich gehört: Einmal weilte der Erhabene im Lande der Kurus, bei einer Ortschaft der Kurus namens Kammāsadhamma. Dort wandte sich der Erhabene an die Mönche: „Ihr Mönche!“ – „Ehrwürdiger Herr!“, antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach: „Vergänglich, ihr Mönche, sind die Sinnesfreuden; sie sind leer, falsch und von trügerischer Natur. Sie sind ein Blendwerk, ihr Mönche, ein Geschwätz für Toren. Ob es nun gegenwärtige Sinnesfreuden sind oder künftige, ob es gegenwärtige Vorstellungen von Sinnesfreuden sind oder künftige Vorstellungen von Sinnesfreuden – beides gehört zum Bereich des Māra, es ist Māras Reich, Māras Köder, Māras Jagdrevier. Darin entstehen diese schlechten, unheilsamen Geisteszustände wie Habgier, Übelwollen und Aggression. Diese stehen einem edlen Schüler, der sich hier in der Übung befindet, als Hindernis im Wege. Hierbei, ihr Mönche, erwägt ein edler Schüler wie folgt: ‚Gegenwärtige Sinnesfreuden und künftige Sinnesfreuden, gegenwärtige Vorstellungen von Sinnesfreuden und künftige Vorstellungen von Sinnesfreuden – all dies ist Māras Bereich, Māras Reich, Māras Köder, Māras Jagdrevier. Darin entstehen diese schlechten, unheilsamen Geisteszustände wie Habgier, Übelwollen und Aggression, und sie werden einem edlen Schüler, der sich hier in der Übung befindet, zum Hindernis. Wie wäre es, wenn ich mit einem weiten, erhabenen Geist verweilen würde, die Welt überwindend und meinen Geist fest darauf ausrichtend? Wenn ich nämlich mit einem weiten, erhabenen Geist verweile, die Welt überwinde und meinen Geist fest darauf ausrichte, werden jene schlechten, unheilsamen Geisteszustände der Habgier, des Übelwollens und der Aggression nicht mehr sein. Durch deren Überwindung wird mein Geist unbegrenzt, unermesslich und gut entfaltet sein.‘ Wenn er so übt und oft darin verweilt, klärt sich sein Geist in diesem Bereich. Ist diese geistige Klarheit vorhanden, tritt er entweder jetzt in die Unerschütterlichkeit ein oder er erlangt Erlösung durch Weisheit. Nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tode, ist es möglich, dass sein Bewusstsein, das dorthin führt, in die Unerschütterlichkeit eingeht. Dies, ihr Mönche, wird als der erste Weg bezeichnet, der zur Unerschütterlichkeit führt.“

๖๗. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘เย จ ทิฏฺฐธมฺมิกา กามา, เย จ สมฺปรายิกา กามา; ยา จ ทิฏฺฐธมฺมิกา กามสญฺญา, ยา จ สมฺปรายิกา กามสญฺญา; ยํ กิญฺจิ รูปํ (สพฺพํ รูปํ) จตฺตาริ จ มหาภูตานิ, จตุนฺนญฺจ มหาภูตานํ อุปาทายรูป’นฺติ. ตสฺส เอวํปฏิปนฺนสฺส ตพฺพหุลวิหาริโน อายตเน จิตฺตํ ปสีทติ. สมฺปสาเท สติ เอตรหิ วา อาเนญฺชํ สมาปชฺชติ ปญฺญาย วา อธิมุจฺจติ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา. ฐานเมตํ วิชฺชติ ยํ ตํสํวตฺตนิกํ วิญฺญาณํ อสฺส อาเนญฺชูปคํ. อยํ, ภิกฺขเว, ทุติยา อาเนญฺชสปฺปายา ปฏิปทา อกฺขายติ.

67. „Weiterhin, ihr Mönche, erwägt ein edler Schüler wie folgt: ‚Gegenwärtige Sinnesfreuden und künftige Sinnesfreuden, gegenwärtige Vorstellungen von Sinnesfreuden und künftige Vorstellungen von Sinnesfreuden; was auch immer es an Materie gibt, alle Materie besteht aus den vier großen Elementen und der von den vier großen Elementen abgeleiteten Materie.‘ Wenn er so übt und oft darin verweilt, klärt sich sein Geist in diesem Bereich. Ist diese geistige Klarheit vorhanden, tritt er entweder jetzt in die Unerschütterlichkeit ein oder er erlangt Erlösung durch Weisheit. Nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tode, ist es möglich, dass sein Bewusstsein, das dorthin führt, in die Unerschütterlichkeit eingeht. Dies, ihr Mönche, wird als der zweite Weg bezeichnet, der zur Unerschütterlichkeit führt.“

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘เย จ ทิฏฺฐธมฺมิกา กามา, เย จ สมฺปรายิกา กามา; ยา จ ทิฏฺฐธมฺมิกา กามสญฺญา, ยา จ สมฺปรายิกา กามสญฺญา; เย จ ทิฏฺฐธมฺมิกา รูปา, เย จ สมฺปรายิกา รูปา; ยา จ ทิฏฺฐธมฺมิกา รูปสญฺญา, ยา จ สมฺปรายิกา รูปสญฺญา – อุภยเมตํ อนิจฺจํ. ยทนิจฺจํ ตํ นาลํ อภินนฺทิตุํ, นาลํ อภิวทิตุํ, นาลํ อชฺโฌสิตุ’นฺติ. ตสฺส เอวํปฏิปนฺนสฺส ตพฺพหุลวิหาริโน อายตเน จิตฺตํ ปสีทติ. สมฺปสาเท สติ เอตรหิ วา อาเนญฺชํ สมาปชฺชติ ปญฺญาย วา อธิมุจฺจติ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา. ฐานเมตํ วิชฺชติ ยํ ตํสํวตฺตนิกํ วิญฺญาณํ อสฺส อาเนญฺชูปคํ. อยํ, ภิกฺขเว, ตติยา อาเนญฺชสปฺปายา ปฏิปทา อกฺขายติ.

„Wiederum, ihr Mönche, erwägt ein edler Schüler so: ‚Die Sinnesfreuden der Gegenwart und die Sinnesfreuden der Zukunft; die Wahrnehmungen von Sinnesfreuden der Gegenwart und die Wahrnehmungen von Sinnesfreuden der Zukunft; die Formen der Gegenwart und die Formen der Zukunft; die Wahrnehmungen von Formen der Gegenwart und die Wahrnehmungen von Formen der Zukunft – all dies beiderlei ist unbeständig. Was unbeständig ist, dessen sollte man sich nicht erfreuen, das sollte man nicht begrüßen, daran sollte man nicht hängen.‘ Wenn er so übt und viel Zeit in dieser Weise verweilt, klärt sich sein Geist in Bezug auf jenen Bereich. Wenn Klarheit besteht, tritt er entweder jetzt in das Unerschütterliche ein oder er gelangt durch Weisheit zur festen Überzeugung. Es ist möglich, dass sein fortlaufendes Bewusstsein nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in das Unerschütterliche eingeht. Dies, ihr Mönche, wird als die dritte dem Unerschütterlichen angemessene Praxis bezeichnet.“

๖๘. ‘‘ปุน [Pg.50] จปรํ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘เย จ ทิฏฺฐธมฺมิกา กามา, เย จ สมฺปรายิกา กามา; ยา จ ทิฏฺฐธมฺมิกา กามสญฺญา, ยา จ สมฺปรายิกา กามสญฺญา; เย จ ทิฏฺฐธมฺมิกา รูปา, เย จ สมฺปรายิกา รูปา; ยา จ ทิฏฺฐธมฺมิกา รูปสญฺญา, ยา จ สมฺปรายิกา รูปสญฺญา; ยา จ อาเนญฺชสญฺญา – สพฺพา สญฺญา. ยตฺเถตา อปริเสสา นิรุชฺฌนฺติ เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ – ยทิทํ อากิญฺจญฺญายตน’นฺติ. ตสฺส เอวํปฏิปนฺนสฺส ตพฺพหุลวิหาริโน อายตเน จิตฺตํ ปสีทติ. สมฺปสาเท สติ เอตรหิ วา อากิญฺจญฺญายตนํ สมาปชฺชติ ปญฺญาย วา อธิมุจฺจติ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา. ฐานเมตํ วิชฺชติ ยํ ตํสํวตฺตนิกํ วิญฺญาณํ อสฺส อากิญฺจญฺญายตนูปคํ. อยํ, ภิกฺขเว, ปฐมา อากิญฺจญฺญายตนสปฺปายา ปฏิปทา อกฺขายติ.

68. „Wiederum, ihr Mönche, erwägt ein edler Schüler so: ‚Die Sinnesfreuden der Gegenwart und die Sinnesfreuden der Zukunft; die Wahrnehmungen von Sinnesfreuden der Gegenwart und die Wahrnehmungen von Sinnesfreuden der Zukunft; die Formen der Gegenwart und die Formen der Zukunft; die Wahrnehmungen von Formen der Gegenwart und die Wahrnehmungen von Formen der Zukunft; sowie die Wahrnehmungen des Unerschütterlichen – all diese Wahrnehmungen, wo sie restlos aufhören, das ist friedvoll, das ist erhaben, nämlich die Sphäre der Nichtsheit.‘ Wenn er so übt und viel Zeit in dieser Weise verweilt, klärt sich sein Geist in Bezug auf jenen Bereich. Wenn Klarheit besteht, tritt er entweder jetzt in die Sphäre der Nichtsheit ein oder er gelangt durch Weisheit zur festen Überzeugung. Es ist möglich, dass sein fortlaufendes Bewusstsein nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in die Sphäre der Nichtsheit eingeht. Dies, ihr Mönche, wird als die erste der Sphäre der Nichtsheit angemessene Praxis bezeichnet.“

๖๙. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อรญฺญคโต วา รุกฺขมูลคโต วา สุญฺญาคารคโต วา อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘สุญฺญมิทํ อตฺเตน วา อตฺตนิเยน วา’ติ. ตสฺส เอวํปฏิปนฺนสฺส ตพฺพหุลวิหาริโน อายตเน จิตฺตํ ปสีทติ. สมฺปสาเท สติ เอตรหิ วา อากิญฺจญฺญายตนํ สมาปชฺชติ ปญฺญาย วา อธิมุจฺจติ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา. ฐานเมตํ วิชฺชติ ยํ ตํสํวตฺตนิกํ วิญฺญาณํ อสฺส อากิญฺจญฺญายตนูปคํ. อยํ, ภิกฺขเว, ทุติยา อากิญฺจญฺญายตนสปฺปายา ปฏิปทา อกฺขายติ.

69. „Wiederum, ihr Mönche, ist ein edler Schüler in den Wald gegangen, an den Fuß eines Baumes oder an einen leeren Ort und erwägt so: ‚Dies ist leer von einem Selbst oder von etwas, das einem Selbst gehört.‘ Wenn er so übt und viel Zeit in dieser Weise verweilt, klärt sich sein Geist in Bezug auf jenen Bereich. Wenn Klarheit besteht, tritt er entweder jetzt in die Sphäre der Nichtsheit ein oder er gelangt durch Weisheit zur festen Überzeugung. Es ist möglich, dass sein fortlaufendes Bewusstsein nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in die Sphäre der Nichtsheit eingeht. Dies, ihr Mönche, wird als die zweite der Sphäre der Nichtsheit angemessene Praxis bezeichnet.“

๗๐. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘นาหํ กฺวจนิ กสฺสจิ กิญฺจนตสฺมึ, น จ มม กฺวจนิ กิสฺมิญฺจิ กิญฺจนํ นตฺถี’ติ. ตสฺส เอวํปฏิปนฺนสฺส ตพฺพหุลวิหาริโน อายตเน จิตฺตํ ปสีทติ. สมฺปสาเท สติ เอตรหิ วา อากิญฺจญฺญายตนํ สมาปชฺชติ ปญฺญาย วา อธิมุจฺจติ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา. ฐานเมตํ วิชฺชติ ยํ ตํสํวตฺตนิกํ วิญฺญาณํ อสฺส อากิญฺจญฺญายตนูปคํ. อยํ, ภิกฺขเว, ตติยา อากิญฺจญฺญายตนสปฺปายา ปฏิปทา อกฺขายติ.

70. „Wiederum, ihr Mönche, erwägt ein edler Schüler so: ‚Ich bin nirgendwo für irgendjemanden irgendetwas, und nirgendwo gehört mir irgendetwas bei irgendjemandem.‘ Wenn er so übt und viel Zeit in dieser Weise verweilt, klärt sich sein Geist in Bezug auf jenen Bereich. Wenn Klarheit besteht, tritt er entweder jetzt in die Sphäre der Nichtsheit ein oder er gelangt durch Weisheit zur festen Überzeugung. Es ist möglich, dass sein fortlaufendes Bewusstsein nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in die Sphäre der Nichtsheit eingeht. Dies, ihr Mönche, wird als die dritte der Sphäre der Nichtsheit angemessene Praxis bezeichnet.“

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘เย จ ทิฏฺฐธมฺมิกา กามา, เย จ สมฺปรายิกา กามา; ยา จ ทิฏฺฐธมฺมิกา กามสญฺญา, ยา จ สมฺปรายิกา กามสญฺญา; เย จ ทิฏฺฐธมฺมิกา รูปา, เย จ สมฺปรายิกา รูปา; ยา จ ทิฏฺฐธมฺมิกา รูปสญฺญา, ยา จ สมฺปรายิกา รูปสญฺญา[Pg.51]; ยา จ อาเนญฺชสญฺญา, ยา จ อากิญฺจญฺญายตนสญฺญา – สพฺพา สญฺญา. ยตฺเถตา อปริเสสา นิรุชฺฌนฺติ เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ – ยทิทํ เนวสญฺญานาสญฺญายตน’นฺติ. ตสฺส เอวํปฏิปนฺนสฺส ตพฺพหุลวิหาริโน อายตเน จิตฺตํ ปสีทติ. สมฺปสาเท สติ เอตรหิ วา เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ สมาปชฺชติ ปญฺญาย วา อธิมุจฺจติ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา. ฐานเมตํ วิชฺชติ ยํ ตํสํวตฺตนิกํ วิญฺญาณํ อสฺส เนวสญฺญานาสญฺญายตนูปคํ. อยํ, ภิกฺขเว, เนวสญฺญานาสญฺญายตนสปฺปายา ปฏิปทา อกฺขายตี’’ติ.

„Wiederum, ihr Mönche, erwägt ein edler Schüler so: ‚Die Sinnesfreuden der Gegenwart und die Sinnesfreuden der Zukunft; die Wahrnehmungen von Sinnesfreuden der Gegenwart und die Wahrnehmungen von Sinnesfreuden der Zukunft; die Formen der Gegenwart und die Formen der Zukunft; die Wahrnehmungen von Formen der Gegenwart und die Wahrnehmungen von Formen der Zukunft; die Wahrnehmungen des Unerschütterlichen sowie die Wahrnehmungen der Sphäre der Nichtsheit – all diese Wahrnehmungen, wo sie restlos aufhören, das ist friedvoll, das ist erhaben, nämlich die Sphäre der Weder-Wahrnehmung-noch-Nichtwahrnehmung.‘ Wenn er so übt und viel Zeit in dieser Weise verweilt, klärt sich sein Geist in Bezug auf jenen Bereich. Wenn Klarheit besteht, tritt er entweder jetzt in die Sphäre der Weder-Wahrnehmung-noch-Nichtwahrnehmung ein oder er gelangt durch Weisheit zur festen Überzeugung. Es ist möglich, dass sein fortlaufendes Bewusstsein nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in die Sphäre der Weder-Wahrnehmung-noch-Nichtwahrnehmung eingeht. Dies, ihr Mönche, wird als die der Sphäre der Weder-Wahrnehmung-noch-Nichtwahrnehmung angemessene Praxis bezeichnet.“

๗๑. เอวํ วุตฺเต, อายสฺมา อานนฺโท ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อิธ, ภนฺเต, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – ‘โน จสฺส, โน จ เม สิยา; น ภวิสฺสติ, น เม ภวิสฺสติ; ยทตฺถิ ยํ, ภูตํ – ตํ ปชหามี’ติ. เอวํ อุเปกฺขํ ปฏิลภติ. ปรินิพฺพาเยยฺย นุ โข โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ น วา ปรินิพฺพาเยยฺยา’’ติ? ‘‘อเปตฺเถกจฺโจ, อานนฺท, ภิกฺขุ ปรินิพฺพาเยยฺย, อเปตฺเถกจฺโจ ภิกฺขุ น ปรินิพฺพาเยยฺยา’’ติ. ‘‘โก นุ โข, ภนฺเต, เหตุ โก ปจฺจโย เยนเปตฺเถกจฺโจ ภิกฺขุ ปรินิพฺพาเยยฺย, อเปตฺเถกจฺโจ ภิกฺขุ น ปรินิพฺพาเยยฺยา’’ติ? ‘‘อิธานนฺท, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – ‘โน จสฺส, โน จ เม สิยา; น ภวิสฺสติ, น เม ภวิสฺสติ; ยทตฺถิ, ยํ ภูตํ – ตํ ปชหามี’ติ. เอวํ อุเปกฺขํ ปฏิลภติ. โส ตํ อุเปกฺขํ อภินนฺทติ, อภิวทติ, อชฺโฌสาย ติฏฺฐติ. ตสฺส ตํ อุเปกฺขํ อภินนฺทโต อภิวทโต อชฺโฌสาย ติฏฺฐโต ตนฺนิสฺสิตํ โหติ วิญฺญาณํ ตทุปาทานํ. สอุปาทาโน, อานนฺท, ภิกฺขุ น ปรินิพฺพายตี’’ติ. ‘‘กหํ ปน โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ อุปาทิยมาโน อุปาทิยตี’’ติ? ‘‘เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ, อานนฺทา’’ติ. ‘‘อุปาทานเสฏฺฐํ กิร โส, ภนฺเต, ภิกฺขุ อุปาทิยมาโน อุปาทิยตี’’ติ? ‘‘อุปาทานเสฏฺฐญฺหิ โส, อานนฺท, ภิกฺขุ อุปาทิยมาโน อุปาทิยติ. อุปาทานเสฏฺฐญฺเหตํ, อานนฺท, ยทิทํ – เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ’’.

71. Als dies gesagt wurde, sprach der ehrwürdige Ānanda zum Erhabenen: „Hier, Herr, praktiziert ein Mönch so: ‚Wäre es nicht [gewesen], würde es mir nicht sein [das Resultat]; wird es [das Karma] nicht sein, wird es mir nicht sein [das künftige Resultat]; was vorhanden ist, was geworden ist – das gebe ich auf.‘ Auf diese Weise erlangt er Gleichmut. Würde dieser Mönch, Herr, das Parinibbāna erlangen oder würde er das Parinibbāna nicht erlangen?“ „In diesem Fall, Ānanda, könnte ein Mönch das Parinibbāna erlangen, und in diesem Fall könnte ein Mönch das Parinibbāna nicht erlangen.“ „Was ist nun, Herr, der Grund, was ist die Ursache, weshalb hierbei ein Mönch das Parinibbāna erlangen könnte und ein anderer Mönch das Parinibbāna nicht erlangen könnte?“ „Hier, Ānanda, praktiziert ein Mönch so: ‚Wäre es nicht [gewesen], würde es mir nicht sein; wird es nicht sein, wird es mir nicht sein; was vorhanden ist, was geworden ist – das gebe ich auf.‘ Auf diese Weise erlangt er Gleichmut. Er findet Gefallen an diesem Gleichmut, heißt ihn willkommen und verweilt daran haftend. Bei ihm, der an diesem Gleichmut Gefallen findet, ihn willkommen heißt und daran haftend verweilt, ist das Bewusstsein darauf gestützt, daran klammernd. Ein Mönch mit Ergreifen (upādāna), Ānanda, erlangt nicht das Parinibbāna.“ „Worauf aber, Herr, ergreift dieser Mönch, wenn er ergreift?“ „Auf das Gebiet der Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung, Ānanda.“ „Es scheint also, Herr, dass dieser Mönch, wenn er ergreift, nach dem Besten der Objekte des Ergreifens greift?“ „In der Tat, Ānanda, wenn dieser Mönch ergreift, greift er nach dem Besten der Objekte des Ergreifens. Denn dies ist das Beste der Objekte des Ergreifens, nämlich das Gebiet der Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung.“

๗๒. ‘‘อิธานนฺท, ภิกฺขุ เอวํ ปฏิปนฺโน โหติ – ‘โน จสฺส, โน จ เม สิยา; น ภวิสฺสติ, น เม ภวิสฺสติ; ยทตฺถิ, ยํ ภูตํ – ตํ ปชหามี’ติ. เอวํ อุเปกฺขํ ปฏิลภติ. โส ตํ อุเปกฺขํ นาภินนฺทติ, นาภิวทติ, น อชฺโฌสาย ติฏฺฐติ. ตสฺส ตํ อุเปกฺขํ อนภินนฺทโต อนภิวทโต อนชฺโฌสาย [Pg.52] ติฏฺฐโต น ตนฺนิสฺสิตํ โหติ วิญฺญาณํ น ตทุปาทานํ. อนุปาทาโน, อานนฺท, ภิกฺขุ ปรินิพฺพายตี’’ติ.

72. „Hier, Ānanda, praktiziert ein Mönch so: ‚Wäre es nicht [gewesen], würde es mir nicht sein; wird es nicht sein, wird es mir nicht sein; was vorhanden ist, was geworden ist – das gebe ich auf.‘ Auf diese Weise erlangt er Gleichmut. Er findet kein Gefallen an diesem Gleichmut, heißt ihn nicht willkommen und verweilt nicht daran haftend. Bei ihm, der an diesem Gleichmut kein Gefallen findet, ihn nicht willkommen heißt und nicht daran haftend verweilt, ist das Bewusstsein nicht darauf gestützt, nicht daran klammernd. Ein Mönch ohne Ergreifen, Ānanda, erlangt das Parinibbāna.“

๗๓. ‘‘อจฺฉริยํ, ภนฺเต, อพฺภุตํ, ภนฺเต! นิสฺสาย นิสฺสาย กิร โน, ภนฺเต, ภควตา โอฆสฺส นิตฺถรณา อกฺขาตา. กตโม ปน, ภนฺเต, อริโย วิโมกฺโข’’ติ? ‘‘อิธานนฺท, ภิกฺขุ อริยสาวโก อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘เย จ ทิฏฺฐธมฺมิกา กามา, เย จ สมฺปรายิกา กามา; ยา จ ทิฏฺฐธมฺมิกา กามสญฺญา, ยา จ สมฺปรายิกา กามสญฺญา; เย จ ทิฏฺฐธมฺมิกา รูปา, เย จ สมฺปรายิกา รูปา; ยา จ ทิฏฺฐธมฺมิกา รูปสญฺญา, ยา จ สมฺปรายิกา รูปสญฺญา; ยา จ อาเนญฺชสญฺญา, ยา จ อากิญฺจญฺญายตนสญฺญา, ยา จ เนวสญฺญานาสญฺญายตนสญฺญา – เอส สกฺกาโย ยาวตา สกฺกาโย. เอตํ อมตํ ยทิทํ อนุปาทา จิตฺตสฺส วิโมกฺโข. อิติ, โข, อานนฺท, เทสิตา มยา อาเนญฺชสปฺปายา ปฏิปทา, เทสิตา อากิญฺจญฺญายตนสปฺปายา ปฏิปทา, เทสิตา เนวสญฺญานาสญฺญายตนสปฺปายา ปฏิปทา, เทสิตา นิสฺสาย นิสฺสาย โอฆสฺส นิตฺถรณา, เทสิโต อริโย วิโมกฺโข. ยํ โข, อานนฺท, สตฺถารา กรณียํ สาวกานํ หิเตสินา อนุกมฺปเกน อนุกมฺปํ อุปาทาย, กตํ โว ตํ มยา. เอตานิ, อานนฺท, รุกฺขมูลานิ, เอตานิ สุญฺญาคารานิ. ฌายถานนฺท, มา ปมาทตฺถ, มา ปจฺฉา วิปฺปฏิสาริโน อหุวตฺถ. อยํ โว อมฺหากํ อนุสาสนี’’’ติ.

73. „Erstaunlich, Herr, wunderbar, Herr! Wahrlich, indem er sich auf die jeweilige Errungenschaft stützte, hat der Erhabene uns das Überqueren der Flut verkündet. Welches aber, Herr, ist die edle Befreiung?“ „Hier, Ānanda, reflektiert ein edler Schüler so: ‚Was es an Sinnesfreuden in dieser Welt gibt und was an Sinnesfreuden in der künftigen Welt; was an Sinneswahrnehmungen in dieser Welt und was an Sinneswahrnehmungen in der künftigen Welt; was an Formen in dieser Welt und was an Formen in der künftigen Welt; was an Formwahrnehmungen in dieser Welt und was an Formwahrnehmungen in der künftigen Welt; was an der Wahrnehmung der Unerschütterlichkeit, was an der Wahrnehmung des Gebiets der Nichtsheit und was an der Wahrnehmung des Gebiets der Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung – all dies ist die Persönlichkeit (sakkāya), soweit die Persönlichkeit reicht. Dies ist das Unsterbliche (amata), nämlich die Befreiung des Geistes durch Nicht-Ergreifen.‘ So, Ānanda, wurde von mir die zur Unerschütterlichkeit passende Praxis dargelegt, die zum Gebiet der Nichtsheit passende Praxis dargelegt, die zum Gebiet der Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung passende Praxis dargelegt; es wurde dargelegt, wie man sich auf die jeweilige Stufe stützend die Flut überquert, und die edle Befreiung wurde dargelegt. Was ein Lehrer aus Mitgefühl für das Wohl seiner Schüler tun sollte, das habe ich für euch getan. Hier, Ānanda, sind Baumwurzeln, hier sind leere Häuser. Meditiert, Ānanda, seid nicht nachlässig, damit ihr es später nicht bereuen müsst. Dies ist unsere Unterweisung an euch.“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมโน อายสฺมา อานนฺโท ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทีติ.

Dies sprach der Erhabene. Der ehrwürdige Ānanda war zufrieden und erfreute sich an den Worten des Erhabenen.

อาเนญฺชสปฺปายสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ฉฏฺฐํ.

Das Āneñjasappāya Sutta, das sechste, ist abgeschlossen.

๗. คณกโมคฺคลฺลานสุตฺตํ

7. Das Gaṇakamoggallāna Sutta.

๗๔. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ ปุพฺพาราเม มิคารมาตุปาสาเท. อถ โข คณกโมคฺคลฺลาโน พฺราหฺมโณ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควตา สทฺธึ สมฺโมทิ. สมฺโมทนียํ กถํ [Pg.53] สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข คณกโมคฺคลฺลาโน พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ –

74. So habe ich es gehört – zu einer Zeit verweilte der Erhabene bei Sāvatthī im Ostkloster, im Palast der Mutter Migāras. Da begab sich der Brahmane Gaṇaka-Moggallāna dorthin, wo der Erhabene war; nachdem er sich ihm genähert hatte, wechselte er freundliche Worte mit dem Erhabenen. Nach Beendigung dieser höflichen und denkwürdigen Unterhaltung setzte er sich zur Seite nieder. Zur Seite sitzend sprach der Brahmane Gaṇaka-Moggallāna zum Erhabenen:

‘‘เสยฺยถาปิ, โภ โคตม, อิมสฺส มิคารมาตุปาสาทสฺส ทิสฺสติ อนุปุพฺพสิกฺขา อนุปุพฺพกิริยา อนุปุพฺพปฏิปทา ยทิทํ – ยาว ปจฺฉิมโสปานกเฬวราः อิเมสมฺปิ หิ, โภ โคตม, พฺราหฺมณานํ ทิสฺสติ อนุปุพฺพสิกฺขา อนุปุพฺพกิริยา อนุปุพฺพปฏิปทา ยทิทํ – อชฺเฌเนः อิเมสมฺปิ หิ, โภ โคตม, อิสฺสาสานํ ทิสฺสติ อนุปุพฺพสิกฺขา อนุปุพฺพกิริยา อนุปุพฺพปฏิปทา ยทิทํ – อิสฺสตฺเถ. อมฺหากมฺปิ หิ, โภ โคตม, คณกานํ คณนาชีวานํ ทิสฺสติ อนุปุพฺพสิกฺขา อนุปุพฺพกิริยา อนุปุพฺพปฏิปทา ยทิทํ – สงฺขาเน. มยญฺหิ, โภ โคตม, อนฺเตวาสึ ลภิตฺวา ปฐมํ เอวํ คณาเปม – ‘เอกํ เอกกํ, ทฺเว ทุกา, ตีณิ ติกา, จตฺตาริ จตุกฺกา, ปญฺจ ปญฺจกา, ฉ ฉกฺกา, สตฺต สตฺตกา, อฏฺฐ อฏฺฐกา, นว นวกา, ทส ทสกา’ติ; สตมฺปิ มยํ, โภ โคตม, คณาเปม, ภิยฺโยปิ คณาเปม. สกฺกา นุ โข, โภ โคตม, อิมสฺมิมฺปิ ธมฺมวินเย เอวเมว อนุปุพฺพสิกฺขา อนุปุพฺพกิริยา อนุปุพฺพปฏิปทา ปญฺญเปตุ’’นฺติ?

„Ebenso wie, Herr Gotama, an diesem Palast der Mutter Migāras eine stufenweise Schulung, ein stufenweises Wirken und ein stufenweiser Pfad zu sehen ist, nämlich bis hin zum obersten Treppengeländer; ebenso ist auch, Herr Gotama, bei diesen Brahmanen eine stufenweise Schulung, ein stufenweises Wirken und ein stufenweiser Pfad zu sehen, nämlich beim Studium der Veden; ebenso ist auch, Herr Gotama, bei diesen Bogenschützen eine stufenweise Schulung, ein stufenweises Wirken und ein stufenweiser Pfad zu sehen, nämlich bei der Bogenkunst; ebenso ist auch bei uns, Herr Gotama, die wir Rechner sind und unseren Lebensunterhalt durch Rechnen verdienen, eine stufenweise Schulung, ein stufenweises Wirken und ein stufenweiser Pfad zu sehen, nämlich beim Zählen. Denn wir, Herr Gotama, wenn wir einen Schüler erhalten, lassen ihn zuerst so zählen: ‚Eins, zwei, drei, vier, fünf, sechs, sieben, acht, neun, zehn‘. Wir lassen sie auch bis hundert zählen, Herr Gotama, und sogar darüber hinaus. Ist es möglich, Herr Gotama, auch in dieser Lehre und Disziplin (Dhamma-Vinaya) ebenso eine stufenweise Schulung, ein stufenweises Wirken und einen stufenweisen Pfad darzulegen?“

๗๕. ‘‘สกฺกา, พฺราหฺมณ, อิมสฺมิมฺปิ ธมฺมวินเย อนุปุพฺพสิกฺขา อนุปุพฺพกิริยา อนุปุพฺพปฏิปทา ปญฺญเปตุํ. เสยฺยถาปิ, พฺราหฺมณ, ทกฺโข อสฺสทมฺมโก ภทฺทํ อสฺสาชานียํ ลภิตฺวา ปฐเมเนว มุขาธาเน การณํ กาเรติ, อถ อุตฺตรึ การณํ กาเรติ; เอวเมว โข, พฺราหฺมณ, ตถาคโต ปุริสทมฺมํ ลภิตฺวา ปฐมํ เอวํ วิเนติ – ‘เอหิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, สีลวา โหหิ, ปาติโมกฺขสํวรสํวุโต วิหราหิ อาจารโคจรสมฺปนฺโน อณุมตฺเตสุ วชฺเชสุ ภยทสฺสาวี, สมาทาย สิกฺขสฺสุ สิกฺขาปเทสู’’’ติ.

75. Es ist möglich, Brahmane, auch in dieser Lehre und Disziplin eine schrittweise Schulung, eine schrittweise Ausführung und einen schrittweisen Übungsweg darzulegen. Ebenso wie, Brahmane, ein geschickter Pferdezureiter, wenn er ein edles Vollblutpferd erhalten hat, es zuerst an das Anlegen des Mundstücks gewöhnt und danach weitere Übungen ausführen lässt; genau so, Brahmane, wenn der Tathāgata einen zu bändigenden Menschen erhält, schult er ihn zuerst so: 'Komm, Mönch, sei tugendhaft, verweile beherrscht durch die Zügelung der Pātimokkha-Regeln, vollkommen in Wandel und Umgang, die Gefahr in den kleinsten Vergehen sehend; nimm die Schulungsregeln auf und übe dich darin.'

‘‘ยโต โข, พฺราหฺมณ, ภิกฺขุ สีลวา โหติ, ปาติโมกฺขสํวรสํวุโต วิหรติ อาจารโคจรสมฺปนฺโน อณุมตฺเตสุ วชฺเชสุ ภยทสฺสาวี, สมาทาย สิกฺขติ สิกฺขาปเทสุ, ตเมนํ ตถาคโต อุตฺตรึ วิเนติ – ‘เอหิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, อินฺทฺริเยสุ คุตฺตทฺวาโร โหหิ, จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา มา นิมิตฺตคฺคาหี โหหิ มานุพฺยญฺชนคฺคาหี. ยตฺวาธิกรณเมนํ จกฺขุนฺทฺริยํ อสํวุตํ วิหรนฺตํ อภิชฺฌาโทมนสฺสา ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อนฺวาสฺสเวยฺยุํ ตสฺส สํวราย ปฏิปชฺชาหิ; รกฺขาหิ จกฺขุนฺทฺริยํ, จกฺขุนฺทฺริเย สํวรํ [Pg.54] อาปชฺชาหิ. โสเตน สทฺทํ สุตฺวา…เป… ฆาเนน คนฺธํ ฆายิตฺวา…เป… ชิวฺหาย รสํ สายิตฺวา…เป… กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสิตฺวา…เป… มนสา ธมฺมํ วิญฺญาย มา นิมิตฺตคฺคาหี โหหิ มานุพฺยญฺชนคฺคาหี. ยตฺวาธิกรณเมนํ มนินฺทฺริยํ อสํวุตํ วิหรนฺตํ อภิชฺฌาโทมนสฺสา ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อนฺวาสฺสเวยฺยุํ ตสฺส สํวราย ปฏิปชฺชาหิ; รกฺขาหิ มนินฺทฺริยํ, มนินฺทฺริเย สํวรํ อาปชฺชาหี’’’ติ.

Sobald nun, Brahmane, der Mönch tugendhaft ist, beherrscht durch die Zügelung der Pātimokkha-Regeln verweilt, vollkommen in Wandel und Umgang, die Gefahr in den kleinsten Vergehen sieht und sich in den Schulungsregeln übt, schult ihn der Tathāgata weiter: 'Komm, Mönch, sei einer, der die Tore seiner Sinne schützt. Wenn du mit dem Auge eine Form siehst, ergreife keine Merkmale und keine Einzelheiten. Da unheilsame, schlechte Zustände wie Begehren und Missmut denjenigen verfolgen könnten, der mit ungeschütztem Augensinn verweilt, übe dich in dessen Zügelung; schütze den Augensinn, gelange zur Zügelung des Augensinns. Wenn du mit dem Ohr einen Ton hörst... mit der Nase einen Geruch riechst... mit der Zunge einen Geschmack schmeckst... mit dem Körper eine Berührung spürst... wenn du mit dem Geist einen Geistesinhalt erkennst, ergreife keine Merkmale und keine Einzelheiten. Da unheilsame, schlechte Zustände wie Begehren und Missmut denjenigen verfolgen könnten, der mit ungeschütztem Geistsinn verweilt, übe dich in dessen Zügelung; schütze den Geistsinn, gelange zur Zügelung des Geistsinns.'

‘‘ยโต โข, พฺราหฺมณ, ภิกฺขุ อินฺทฺริเยสุ คุตฺตทฺวาโร โหติ, ตเมนํ ตถาคโต อุตฺตรึ วิเนติ – ‘เอหิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, โภชเน มตฺตญฺญู โหหิ. ปฏิสงฺขา โยนิโส อาหารํ อาหาเรยฺยาสิ – เนว ทวาย น มทาย น มณฺฑนาย น วิภูสนาย, ยาวเทว อิมสฺส กายสฺส ฐิติยา ยาปนาย วิหึสูปรติยา พฺรหฺมจริยานุคฺคหาย – อิติ ปุราณญฺจ เวทนํ ปฏิหงฺขามิ, นวญฺจ เวทนํ น อุปฺปาเทสฺสามิ, ยาตฺรา จ เม ภวิสฺสติ อนวชฺชตา จ ผาสุวิหาโร จา’’’ติ.

Sobald nun, Brahmane, der Mönch die Tore seiner Sinne schützt, schult ihn der Tathāgata weiter: 'Komm, Mönch, bewahre Maß beim Essen. Mit weiser Erwägung sollst du die Nahrung zu dir nehmen – weder zum Spiel noch zum Berauschen, weder zum Schmuck noch zur Verschönerung, sondern nur für den Bestand und Erhalt dieses Körpers, um Beschwerden zu beenden und das heilige Leben zu unterstützen, indem du denkst: So werde ich die alte Empfindung beseitigen und keine neue Empfindung entstehen lassen; und ich werde meinen Unterhalt haben, Schuldlosigkeit und ein angenehmes Verweilen.'

‘‘ยโต โข, พฺราหฺมณ, ภิกฺขุ โภชเน มตฺตญฺญู โหติ, ตเมนํ ตถาคโต อุตฺตรึ วิเนติ – ‘เอหิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, ชาคริยํ อนุยุตฺโต วิหราหิ, ทิวสํ จงฺกเมน นิสชฺชาย อาวรณีเยหิ ธมฺเมหิ จิตฺตํ ปริโสเธหิ, รตฺติยา ปฐมํ ยามํ จงฺกเมน นิสชฺชาย อาวรณีเยหิ ธมฺเมหิ จิตฺตํ ปริโสเธหิ, รตฺติยา มชฺฌิมํ ยามํ ทกฺขิเณน ปสฺเสน สีหเสยฺยํ กปฺเปยฺยาสิ ปาเท ปาทํ อจฺจาธาย สโต สมฺปชาโน อุฏฺฐานสญฺญํ มนสิกริตฺวา, รตฺติยา ปจฺฉิมํ ยามํ ปจฺจุฏฺฐาย จงฺกเมน นิสชฺชาย อาวรณีเยหิ ธมฺเมหิ จิตฺตํ ปริโสเธหี’’’ติ.

Sobald nun, Brahmane, der Mönch Maß beim Essen bewahrt, schult ihn der Tathāgata weiter: 'Komm, Mönch, verweile der Wachsamkeit hingegeben. Reinige am Tag beim Gehen und Sitzen deinen Geist von hindernden Zuständen. Reinige in der ersten Nachtwache beim Gehen und Sitzen deinen Geist von hindernden Zuständen. In der mittleren Nachtwache sollst du dich in der Löwenlage auf die rechte Seite legen, einen Fuß über den anderen gesetzt, achtsam und wissensklar, die Wahrnehmung des Aufstehens im Geiste festhaltend. In der letzten Nachtwache stehe wieder auf und reinige beim Gehen und Sitzen deinen Geist von hindernden Zuständen.'

‘‘ยโต โข, พฺราหฺมณ, ภิกฺขุ ชาคริยํ อนุยุตฺโต โหติ, ตเมนํ ตถาคโต อุตฺตรึ วิเนติ – ‘เอหิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, สติสมฺปชญฺเญน สมนฺนาคโต โหหิ, อภิกฺกนฺเต ปฏิกฺกนฺเต สมฺปชานการี, อาโลกิเต วิโลกิเต สมฺปชานการี, สมิญฺชิเต ปสาริเต สมฺปชานการี, สงฺฆาฏิปตฺตจีวรธารเณ สมฺปชานการี, อสิเต ปีเต ขายิเต สายิเต สมฺปชานการี, อุจฺจารปสฺสาวกมฺเม สมฺปชานการี, คเต ฐิเต นิสินฺเน สุตฺเต ชาคริเต ภาสิเต ตุณฺหีภาเว สมฺปชานการี’’’ติ.

Sobald nun, Brahmane, der Mönch der Wachsamkeit hingegeben ist, schult ihn der Tathāgata weiter: 'Komm, Mönch, sei mit Achtsamkeit und Wissensklarheit ausgestattet. Handle wissensklar beim Vorwärtsgehen und Rückwärtsgehen; handle wissensklar beim Vorwärtsschauen und Rückwärtsschauen; handle wissensklar beim Beugen und Strecken; handle wissensklar beim Tragen von Doppelgewand, Schale und Roben; handle wissensklar beim Essen, Trinken, Kauen und Schmecken; handle wissensklar beim Entleeren von Kot und Urin; handle wissensklar beim Gehen, Stehen, Sitzen, Schlafen, Wachen, Sprechen und Schweigen.'

‘‘ยโต โข, พฺราหฺมณ, ภิกฺขุ สติสมฺปชญฺเญน สมนฺนาคโต โหติ, ตเมนํ ตถาคโต อุตฺตรึ วิเนติ – ‘เอหิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, วิวิตฺตํ เสนาสนํ ภชาหิ [Pg.55] อรญฺญํ รุกฺขมูลํ ปพฺพตํ กนฺทรํ คิริคุหํ สุสานํ วนปตฺถํ อพฺโภกาสํ ปลาลปุญฺช’นฺติ. โส วิวิตฺตํ เสนาสนํ ภชติ อรญฺญํ รุกฺขมูลํ ปพฺพตํ กนฺทรํ คิริคุหํ สุสานํ วนปฺปตฺถํ อพฺโภกาสํ ปลาลปุญฺชํ. โส ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต นิสีทติ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา, อุชุํ กายํ ปณิธาย, ปริมุขํ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวา. โส อภิชฺฌํ โลเก ปหาย วิคตาภิชฺเฌน เจตสา วิหรติ, อภิชฺฌาย จิตฺตํ ปริโสเธติ; พฺยาปาทปโทสํ ปหาย อพฺยาปนฺนจิตฺโต วิหรติ สพฺพปาณภูตหิตานุกมฺปี, พฺยาปาทปโทสา จิตฺตํ ปริโสเธติ; ถินมิทฺธํ ปหาย วิคตถินมิทฺโธ วิหรติ อาโลกสญฺญี สโต สมฺปชาโน, ถินมิทฺธา จิตฺตํ ปริโสเธติ; อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจํ ปหาย อนุทฺธโต วิหรติ อชฺฌตฺตํ วูปสนฺตจิตฺโต, อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจา จิตฺตํ ปริโสเธติ; วิจิกิจฺฉํ ปหาย ติณฺณวิจิกิจฺโฉ วิหรติ อกถํกถี กุสเลสุ ธมฺเมสุ, วิจิกิจฺฉาย จิตฺตํ ปริโสเธติ.

Sobald nun, Brahmane, der Mönch mit Achtsamkeit und Wissensklarheit ausgestattet ist, schult ihn der Tathāgata weiter: 'Komm, Mönch, suche eine einsame Lagerstätte auf: den Wald, den Fuß eines Baumes, einen Berg, eine Schlucht, eine Berg höhle, einen Friedhof, eine Waldeinsamkeit, einen Platz im Freien oder einen Strohhaufen.' Er sucht eine einsame Lagerstätte auf... Nach der Rückkehr vom Almosengang, nach dem Mahl, setzt er sich mit verschränkten Beinen nieder, hält den Körper aufrecht und macht die Achtsamkeit vor sich gegenwärtig. Er gibt das Begehren gegenüber der Welt auf und verweilt mit einem Geist, der frei von Begehren ist; er reinigt seinen Geist von Begehren. Er gibt Übelwollen und Groll auf und verweilt mit einem Geist ohne Übelwollen, voller Mitgefühl für das Wohl aller Lebewesen; er reinigt seinen Geist von Übelwollen und Groll. Er gibt Starrheit und Mattigkeit auf und verweilt frei von Starrheit und Mattigkeit, das Licht wahrnehmend, achtsam und wissensklar; er reinigt seinen Geist von Starrheit und Mattigkeit. Er gibt Unruhe und Gewissensbisse auf und verweilt ohne Aufgeregtheit, mit innerlich beruhigtem Geist; er reinigt seinen Geist von Unruhe und Gewissensbissen. Er gibt den Zweifel auf und verweilt als einer, der den Zweifel überwunden hat, ohne Ratlosigkeit gegenüber heilsamen Zuständen; er reinigt seinen Geist vom Zweifel.

๗๖. ‘‘โส อิเม ปญฺจ นีวรเณ ปหาย เจตโส อุปกฺกิเลเส ปญฺญาย ทุพฺพลีกรเณ วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ สวิตกฺกํ สวิจารํ วิเวกชํ ปีติสุขํ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา อชฺฌตฺตํ สมฺปสาทนํ…เป… ทุติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. ปีติยา จ วิราคา… ตติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. สุขสฺส จ ปหานา… จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ.

76. Nachdem er diese fünf Hemmnisse abgelegt hat, welche Trübungen des Geistes sind und die Weisheit schwächen, tritt er, ganz abgeschieden von den Sinnesvergnügen, abgeschieden von unheilsamen Zuständen, in die erste Vertiefung (Jhāna) ein und verweilt darin, die von anfänglicher und anhaltender Geistesanwendung (vitakka, vicāra) begleitet ist und von der aus der Abgeschiedenheit geborenen Verzückung und Glückseligkeit erfüllt ist. Mit dem Stillwerden von anfänglicher und anhaltender Geistesanwendung tritt er in die zweite Vertiefung ein, die innere Beruhigung und Einigung des Geistes bewirkt... und so weiter... tritt er in die zweite Vertiefung ein. Durch das Verblassen der Verzückung... tritt er in die dritte Vertiefung ein. Durch das Aufgeben von Glück... tritt er in die vierte Vertiefung ein und verweilt darin.

‘‘เย โข เต, พฺราหฺมณ, ภิกฺขู เสกฺขา อปตฺตมานสา อนุตฺตรํ โยคกฺเขมํ ปตฺถยมานา วิหรนฺติ เตสุ เม อยํ เอวรูปี อนุสาสนี โหติ. เย ปน เต ภิกฺขู อรหนฺโต ขีณาสวา วุสิตวนฺโต กตกรณียา โอหิตภารา อนุปฺปตฺตสทตฺถา ปริกฺขีณภวสํโยชนา สมฺมทญฺญา วิมุตฺตา เตสํ อิเม ธมฺมา ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหาราย เจว สํวตฺตนฺติ, สติสมฺปชญฺญาย จา’’ติ.

O Brahmane, was jene Mönche betrifft, die noch Übende (Sekha) sind, deren Ziel noch nicht erreicht ist und die nach der unübertrefflichen Sicherheit vor den Banden (Yogakkhema) streben, für diese ist meine Unterweisung von solcher Art. Was aber jene Mönche betrifft, die Arahants sind, deren Triebe versiegt sind, die das heilige Leben vollendet, das Getane getan, die Last abgelegt, das wahre Ziel erreicht, die Fesseln des Werdens vernichtet haben und durch vollkommenes Wissen befreit sind – für diese dienen diese Dinge sowohl dem Verweilen in Glück im gegenwärtigen Leben als auch der Achtsamkeit und dem klaren Wissen (satisampajañña).

เอวํ วุตฺเต, คณกโมคฺคลฺลาโน พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘กึ นุ โข โภโต โคตมสฺส สาวกา โภตา โคตเมน เอวํ โอวทียมานา เอวํ อนุสาสียมานา สพฺเพ อจฺจนฺตํ นิฏฺฐํ นิพฺพานํ อาราเธนฺติ อุทาหุ เอกจฺเจ นาราเธนฺตี’’ติ? ‘‘อปฺเปกจฺเจ โข, พฺราหฺมณ, มม สาวกา มยา [Pg.56] เอวํ โอวทียมานา เอวํ อนุสาสียมานา อจฺจนฺตํ นิฏฺฐํ นิพฺพานํ อาราเธนฺติ, เอกจฺเจ นาราเธนฺตี’’ติ.

Als dies gesagt worden war, sprach der Brahmane Gaṇaka-Moggallāna zum Erhabenen: „Verehrter Gotama, wenn die Schüler des verehrten Gotama so ermahnt und so unterwiesen werden, erreichen sie dann alle das endgültige Ziel, das Nibbāna, oder erreichen es einige nicht?“ – „Einige meiner Schüler, o Brahmane, erreichen das endgültige Ziel, das Nibbāna, wenn sie von mir so ermahnt und so unterwiesen werden; einige erreichen es nicht.“

‘‘โก นุ โข, โภ โคตม, เหตุ โก ปจฺจโย ยํ ติฏฺฐเตว นิพฺพานํ, ติฏฺฐติ นิพฺพานคามี มคฺโค, ติฏฺฐติ ภวํ โคตโม สมาทเปตา; อถ จ ปน โภโต โคตมสฺส สาวกา โภตา โคตเมน เอวํ โอวทียมานา เอวํ อนุสาสียมานา อปฺเปกจฺเจ อจฺจนฺตํ นิฏฺฐํ นิพฺพานํ อาราเธนฺติ, เอกจฺเจ นาราเธนฺตี’’ติ?

„Was ist nun, verehrter Gotama, der Grund, was ist die Ursache dafür, dass das Nibbāna besteht, der Weg zum Nibbāna besteht und der verehrte Gotama als derjenige besteht, der dazu anspornt; und dennoch einige Schüler des verehrten Gotama, wenn sie so ermahnt und so unterwiesen werden, das endgültige Ziel, das Nibbāna, erreichen, während andere es nicht erreichen?“

๗๗. ‘‘เตน หิ, พฺราหฺมณ, ตํเยเวตฺถ ปฏิปุจฺฉิสฺสามิ. ยถา เต ขเมยฺย ตถา นํ พฺยากเรยฺยาสิ. ตํ กึ มญฺญสิ, พฺราหฺมณ, กุสโล ตฺวํ ราชคหคามิสฺส มคฺคสฺสา’’ติ? ‘‘เอวํ, โภ, กุสโล อหํ ราชคหคามิสฺส มคฺคสฺสา’’ติ. ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ, พฺราหฺมณ, อิธ ปุริโส อาคจฺเฉยฺย ราชคหํ คนฺตุกาโม. โส ตํ อุปสงฺกมิตฺวา เอวํ วเทยฺย – ‘อิจฺฉามหํ, ภนฺเต, ราชคหํ คนฺตุํ; ตสฺส เม ราชคหสฺส มคฺคํ อุปทิสา’ติ. ตเมนํ ตฺวํ เอวํ วเทยฺยาสิ – ‘เอหมฺโภ ปุริส, อยํ มคฺโค ราชคหํ คจฺฉติ. เตน มุหุตฺตํ คจฺฉ, เตน มุหุตฺตํ คนฺตฺวา ทกฺขิสฺสสิ อมุกํ นาม คามํ, เตน มุหุตฺตํ คจฺฉ, เตน มุหุตฺตํ คนฺตฺวา ทกฺขิสฺสสิ อมุกํ นาม นิคมํ; เตน มุหุตฺตํ คจฺฉ, เตน มุหุตฺตํ คนฺตฺวา ทกฺขิสฺสสิ ราชคหสฺส อารามรามเณยฺยกํ วนรามเณยฺยกํ ภูมิรามเณยฺยกํ โปกฺขรณีรามเณยฺยก’นฺติ. โส ตยา เอวํ โอวทียมาโน เอวํ อนุสาสียมาโน อุมฺมคฺคํ คเหตฺวา ปจฺฉามุโข คจฺเฉยฺย. อถ ทุติโย ปุริโส อาคจฺเฉยฺย ราชคหํ คนฺตุกาโม. โส ตํ อุปสงฺกมิตฺวา เอวํ วเทยฺย – ‘อิจฺฉามหํ, ภนฺเต, ราชคหํ คนฺตุํ; ตสฺส เม ราชคหสฺส มคฺคํ อุปทิสา’ติ. ตเมนํ ตฺวํ เอวํ วเทยฺยาสิ – ‘เอหมฺโภ ปุริส, อยํ มคฺโค ราชคหํ คจฺฉติ. เตน มุหุตฺตํ คจฺฉ, เตน มุหุตฺตํ คนฺตฺวา ทกฺขิสฺสสิ อมุกํ นาม คามํ; เตน มุหุตฺตํ คจฺฉ, เตน มุหุตฺตํ คนฺตฺวา ทกฺขิสฺสสิ อมุกํ นาม นิคมํ; เตน มุหุตฺตํ คจฺฉ, เตน มุหุตฺตํ คนฺตฺวา ทกฺขิสฺสสิ ราชคหสฺส อารามรามเณยฺยกํ วนรามเณยฺยกํ ภูมิรามเณยฺยกํ โปกฺขรณีรามเณยฺยก’นฺติ. โส ตยา เอวํ โอวทียมาโน เอวํ อนุสาสียมาโน โสตฺถินา ราชคหํ คจฺเฉยฺย. โก นุ โข, พฺราหฺมณ, เหตุ โก ปจฺจโย ยํ ติฏฺฐเตว ราชคหํ[Pg.57], ติฏฺฐติ ราชคหคามี มคฺโค, ติฏฺฐสิ ตฺวํ สมาทเปตา; อถ จ ปน ตยา เอวํ โอวทียมาโน เอวํ อนุสาสียมาโน เอโก ปุริโส อุมฺมคฺคํ คเหตฺวา ปจฺฉามุโข คจฺเฉยฺย, เอโก โสตฺถินา ราชคหํ คจฺเฉยฺยา’’ติ? ‘‘เอตฺถ กฺยาหํ, โภ โคตม, กโรมิ? มคฺคกฺขายีหํ, โภ โคตมา’’ติ.

77. „Nun denn, Brahmane, dazu will ich dir eine Gegenfrage stellen. Antworte so, wie es dir richtig erscheint. Was meinst du, Brahmane, bist du kundig des Weges nach Rājagaha?“ – „Ja, Herr, ich bin kundig des Weges nach Rājagaha.“ – „Was meinst du, Brahmane? Angenommen, hier käme ein Mann, der nach Rājagaha zu gehen wünscht. Er würde an dich herantreten und sagen: ‚Herr, ich möchte nach Rājagaha gehen; zeige mir den Weg nach Rājagaha.‘ Du würdest zu ihm sagen: ‚Komm, guter Mann, dies ist der Weg nach Rājagaha. Gehe ihn eine Weile. Wenn du ihn eine Weile gegangen bist, wirst du ein Dorf namens so-und-so sehen. Gehe noch eine Weile. Wenn du noch eine Weile gegangen bist, wirst du eine Marktsiedlung namens so-und-so sehen. Gehe noch eine Weile. Wenn du noch eine Weile gegangen bist, wirst du die lieblichen Parks, die lieblichen Wälder, die lieblichen Fluren und die lieblichen Teiche von Rājagaha sehen.‘ Obwohl er von dir so ermahnt und so unterwiesen wurde, würde er einen falschen Pfad einschlagen und in die entgegengesetzte Richtung gehen. Dann käme ein zweiter Mann, der nach Rājagaha zu gehen wünscht. Er würde an dich herantreten und sagen: ‚Herr, ich möchte nach Rājagaha gehen; zeige mir den Weg nach Rājagaha.‘ Du würdest zu ihm ebenso sagen: ‚Komm, guter Mann, dies ist der Weg nach Rājagaha... [wie zuvor]... wirst du die lieblichen Teiche von Rājagaha sehen.‘ Und er würde, da er von dir so ermahnt und so unterwiesen wurde, wohlbehalten in Rājagaha ankommen. Was ist nun, Brahmane, der Grund, was ist die Ursache dafür, dass Rājagaha besteht, der Weg nach Rājagaha besteht und du als Wegweiser bestehst; und dennoch der eine Mann, obwohl er von dir so unterwiesen wurde, einen falschen Pfad einschlägt, während der andere wohlbehalten in Rājagaha ankommt?“ – „Was kann ich da tun, verehrter Gotama? Ich bin nur einer, der den Weg weist.“

‘‘เอวเมว โข, พฺราหฺมณ, ติฏฺฐเตว นิพฺพานํ, ติฏฺฐติ นิพฺพานคามี มคฺโค, ติฏฺฐามหํ สมาทเปตา; อถ จ ปน มม สาวกา มยา เอวํ โอวทียมานา เอวํ อนุสาสียมานา อปฺเปกจฺเจ อจฺจนฺตํ นิฏฺฐํ นิพฺพานํ อาราเธนฺติ, เอกจฺเจ นาราเธนฺติ. เอตฺถ กฺยาหํ, พฺราหฺมณ, กโรมิ? มคฺคกฺขายีหํ, พฺราหฺมณ, ตถาคโต’’ติ.

„Ebenso verhält es sich, Brahmane: Das Nibbāna besteht, der Weg zum Nibbāna besteht und ich bestehe als derjenige, der dazu anspornt. Und dennoch erreichen einige meiner Schüler, wenn sie von mir so ermahnt und so unterwiesen werden, das endgültige Ziel, das Nibbāna, während andere es nicht erreichen. Was kann ich da tun, Brahmane? Der Tathāgata ist nur einer, der den Weg weist.“

๗๘. เอวํ วุตฺเต, คณกโมคฺคลฺลาโน พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘เยเม, โภ โคตม, ปุคฺคลา อสฺสทฺธา ชีวิกตฺถา น สทฺธา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตา สฐา มายาวิโน เกตพิโน อุทฺธตา อุนฺนฬา จปลา มุขรา วิกิณฺณวาจา อินฺทฺริเยสุ อคุตฺตทฺวารา โภชเน อมตฺตญฺญุโน ชาคริยํ อนนุยุตฺตา สามญฺเญ อนเปกฺขวนฺโต สิกฺขาย น ติพฺพคารวา พาหุลิกา สาถลิกา โอกฺกมเน ปุพฺพงฺคมา ปวิเวเก นิกฺขิตฺตธุรา กุสีตา หีนวีริยา มุฏฺฐสฺสติโน อสมฺปชานา อสมาหิตา วิพฺภนฺตจิตฺตา ทุปฺปญฺญา เอฬมูคา, น เตหิ ภวํ โคตโม สทฺธึ สํวสติ’’.

78. Als dies gesagt worden war, sprach der Brahmane Gaṇakamoggallāna zum Erhabenen: „Herr Gotama, jene Personen, die ohne Vertrauen sind, die nur um ihres Lebensunterhalts willen und nicht aus Vertrauen vom Haus in die Hauslosigkeit gezogen sind, die betrügerisch, hinterlistig, falsch, aufgeregt, stolz, unbeständig, vorlaut, geschwätzig sind, deren Sinnespforten unbewacht sind, die unmäßig beim Essen sind, die nicht der Wachsamkeit hingegeben sind, die kein Verlangen nach dem Mönchstum haben, die keine hohe Achtung vor der Schulung besitzen, die nach materiellen Dingen streben, die nachlässig sind, die beim Rückfall führend vorangehen, die das Bemühen um die Einsamkeit aufgegeben haben, die träge und willensschwach sind, die unachtsam, ohne klares Verständnis, unruhig und mit verwirrtem Geist sind, die töricht und stumpfsinnig sind – mit diesen verweilt der Herr Gotama nicht gemeinsam.“

‘‘เย ปน เต กุลปุตฺตา สทฺธา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิตา อสฐา อมายาวิโน อเกตพิโน อนุทฺธตา อนุนฺนฬา อจปลา อมุขรา อวิกิณฺณวาจา อินฺทฺริเยสุ คุตฺตทฺวารา โภชเน มตฺตญฺญุโน ชาคริยํ อนุยุตฺตา สามญฺเญ อเปกฺขวนฺโต สิกฺขาย ติพฺพคารวา นพาหุลิกา นสาถลิกา โอกฺกมเน นิกฺขิตฺตธุรา ปวิเวเก ปุพฺพงฺคมา อารทฺธวีริยา ปหิตตฺตา อุปฏฺฐิตสฺสติโน สมฺปชานา สมาหิตา เอกคฺคจิตฺตา ปญฺญวนฺโต อเนฬมูคา, เตหิ ภวํ โคตโม สทฺธึ สํวสติ.

„Jene Söhne guter Familien hingegen, die aus Vertrauen vom Haus in die Hauslosigkeit gezogen sind, die ehrlich, aufrichtig, nicht falsch, ruhig, bescheiden, beständig, nicht vorlaut, beherrscht in der Rede sind, deren Sinnespforten bewacht sind, die mäßig beim Essen sind, die der Wachsamkeit hingegeben sind, die strebsam im Mönchstum sind, die hohe Achtung vor der Schulung besitzen, die nicht nach materiellen Dingen streben, die nicht nachlässig sind, die die Last des Rückfalls abgeworfen haben, die in der Einsamkeit führend vorangehen, die tatkräftig und dem Ziel hingegeben sind, die achtsam und klar bewusst sind, die konzentriert und einspitzigen Geistes sind, die weise und nicht stumpfsinnig sind – mit diesen verweilt der Herr Gotama gemeinsam.“

‘‘เสยฺยถาปิ, โภ โคตม, เย เกจิ มูลคนฺธา, กาลานุสาริ เตสํ อคฺคมกฺขายติ; เย เกจิ สารคนฺธา, โลหิตจนฺทนํ เตสํ อคฺคมกฺขายติ; เย เกจิ ปุปฺผคนฺธา, วสฺสิกํ เตสํ อคฺคมกฺขายติ; เอวเมว โภโต โคตมสฺส โอวาโท ปรมชฺชธมฺเมสุ.

„Gleichwie, Herr Gotama, von allen Wurzelduftstoffen das schwarze Sandelholz als der höchste gilt; wie von allen Kernholzduftstoffen das rote Sandelholz als der höchste gilt; wie von allen Blütendüften der Jasmin als der höchste gilt; ebenso ist die Unterweisung des Herrn Gotama die höchste unter den heutigen Lehren.“

‘‘อภิกฺกนฺตํ[Pg.58], โภ โคตม, อภิกฺกนฺตํ, โภ โคตม! เสยฺยถาปิ, โภ โคตม, นิกฺกุชฺชิตํ วา อุกฺกุชฺเชยฺย, ปฏิจฺฉนฺนํ วา วิวเรยฺย, มูฬฺหสฺส วา มคฺคํ อาจิกฺเขยฺย, อนฺธกาเร วา เตลปชฺโชตํ ธาเรยฺย – ‘จกฺขุมนฺโต รูปานิ ทกฺขนฺตี’ติ; เอวเมวํ โภตา โคตเมน อเนกปริยาเยน ธมฺโม ปกาสิโต. เอสาหํ ภวนฺตํ โคตมํ สรณํ คจฺฉามิ ธมฺมญฺจ ภิกฺขุสงฺฆญฺจ. อุปาสกํ มํ ภวํ โคตโม ธาเรตุ อชฺชตคฺเค ปาณุเปตํ สรณํ คต’’นฺติ.

„Vortrefflich, Herr Gotama, vortrefflich, Herr Gotama! Gleichwie, Herr Gotama, als ob man Umgestürztes wieder aufrichtete oder Verborgenes enthüllte oder einem Verirrten den Weg wiese oder in der Dunkelheit eine Öllampe herbeibrächte, damit jene, die Augen haben, die Formen sehen können; ebenso wurde vom Herrn Gotama die Lehre auf vielfältige Weise dargelegt. Ich nehme Zuflucht zum Herrn Gotama, zur Lehre und zur Schülerschaft der Mönche. Möge mich der Herr Gotama von heute an als einen Laienanhänger ansehen, der zeitlebens Zuflucht genommen hat.“

คณกโมคฺคลฺลานสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ สตฺตมํ.

Das Gaṇakamoggallāna-Sutta, das siebte, ist abgeschlossen.

๘. โคปกโมคฺคลฺลานสุตฺตํ

8. Gopakamoggallāna-Sutta

๗๙. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ อายสฺมา อานนฺโท ราชคเห วิหรติ เวฬุวเน กลนฺทกนิวาเป อจิรปรินิพฺพุเต ภควติ. เตน โข ปน สมเยน ราชา มาคโธ อชาตสตฺตุ เวเทหิปุตฺโต ราชคหํ ปฏิสงฺขาราเปติ รญฺโญ ปชฺโชตสฺส อาสงฺกมาโน. อถ โข อายสฺมา อานนฺโท ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย ราชคหํ ปิณฺฑาย ปาวิสิ. อถ โข อายสฺมโต อานนฺทสฺส เอตทโหสิ – ‘‘อติปฺปโค โข ตาว ราชคเห ปิณฺฑาย จริตุํ. ยํนูนาหํ เยน โคปกโมคฺคลฺลานสฺส พฺราหฺมณสฺส กมฺมนฺโต, เยน โคปกโมคฺคลฺลาโน พฺราหฺมโณ เตนุปสงฺกเมยฺย’’นฺติ.

79. So habe ich gehört: Zu einer Zeit weilte der ehrwürdige Ānanda in Rājagaha, im Veḷuvana, im Kalandakanivāpa, nicht lange nachdem der Erhabene vollkommen verloschen war. Zu jener Zeit ließ der König von Magadha, Ajātasattu, der Sohn der Vedehī, Rājagaha befestigen, da er einen Angriff des Königs Pajjota befürchtete. Da kleidete sich der ehrwürdige Ānanda am Vormittag an, nahm Schale und Obergewand und ging nach Rājagaha um Almosen. Da dachte der ehrwürdige Ānanda: „Es ist noch zu früh, um in Rājagaha um Almosen zu gehen. Wie wäre es, wenn ich mich dorthin begäbe, wo der Arbeitsplatz des Brahmanen Gopakamoggallāna ist, dorthin, wo der Brahmane Gopakamoggallāna selbst ist?“

อถ โข อายสฺมา อานนฺโท เยน โคปกโมคฺคลฺลานสฺส พฺราหฺมณสฺส กมฺมนฺโต, เยน โคปกโมคฺคลฺลาโน พฺราหฺมโณ เตนุปสงฺกมิ. อทฺทสา โข โคปกโมคฺคลฺลาโน พฺราหฺมโณ อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ ทูรโตว อาคจฺฉนฺตํ. ทิสฺวาน อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ เอตทโวจ – ‘‘เอตุ โข ภวํ อานนฺโท. สฺวาคตํ โภโต อานนฺทสฺส. จิรสฺสํ โข ภวํ อานนฺโท อิมํ ปริยายมกาสิ ยทิทํ อิธาคมนาย. นิสีทตุ ภวํ อานนฺโท, อิทมาสนํ ปญฺญตฺต’’นฺติ. นิสีทิ โข อายสฺมา อานนฺโท ปญฺญตฺเต อาสเน. โคปกโมคฺคลฺลาโนปิ โข พฺราหฺมโณ อญฺญตรํ นีจํ อาสนํ คเหตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข โคปกโมคฺคลฺลาโน พฺราหฺมโณ อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ เอตทโวจ – ‘‘อตฺถิ นุ โข, โภ อานนฺท, เอกภิกฺขุปิ เตหิ [Pg.59] ธมฺเมหิ สพฺเพนสพฺพํ สพฺพถาสพฺพํ สมนฺนาคโต เยหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต โส ภวํ โคตโม อโหสิ อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ’’ติ? ‘‘นตฺถิ โข, พฺราหฺมณ, เอกภิกฺขุปิ เตหิ ธมฺเมหิ สพฺเพนสพฺพํ สพฺพถาสพฺพํ สมนฺนาคโต เยหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต โส ภควา อโหสิ อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ. โส หิ, พฺราหฺมณ, ภควา อนุปฺปนฺนสฺส มคฺคสฺส อุปฺปาเทตา, อสญฺชาตสฺส มคฺคสฺส สญฺชเนตา, อนกฺขาตสฺส มคฺคสฺส อกฺขาตา, มคฺคญฺญู, มคฺควิทู, มคฺคโกวิโท; มคฺคานุคา จ ปน เอตรหิ สาวกา วิหรนฺติ ปจฺฉา สมนฺนาคตา’’ติ. อยญฺจ หิทํ อายสฺมโต อานนฺทสฺส โคปกโมคฺคลฺลาเนน พฺราหฺมเณน สทฺธึ อนฺตรากถา วิปฺปกตา อโหสิ.

Daraufhin begab sich der ehrwürdige Ānanda dorthin, wo der Arbeitsplatz des Brahmanen Gopakamoggallāna war, dorthin, wo der Brahmane Gopakamoggallāna selbst war. Der Brahmane Gopakamoggallāna sah den ehrwürdigen Ānanda schon von weitem kommen. Als er ihn sah, sprach er zum ehrwürdigen Ānanda: „Kommen Sie doch, Herr Ānanda! Willkommen dem Herrn Ānanda! Es ist lange her, dass der Herr Ānanda sich die Gelegenheit genommen hat, hierher zu kommen. Möge der Herr Ānanda sich setzen, hier ist ein bereiteteter Platz.“ Der ehrwürdige Ānanda setzte sich auf den bereiteten Platz. Auch der Brahmane Gopakamoggallāna nahm einen niedrigen Sitz und setzte sich an eine Seite. Zur Seite sitzend sprach der Brahmane Gopakamoggallāna zum ehrwürdigen Ānanda: „Gibt es wohl, Herr Ānanda, auch nur einen einzigen Mönch, der in jeder Hinsicht und auf jede Weise mit jenen Eigenschaften ausgestattet ist, mit denen der Herr Gotama ausgestattet war, der Arhat, der vollkommen Erleuchtete?“ — „Es gibt keinen einzigen Mönch, Brahmane, der in jeder Hinsicht und auf jede Weise mit jenen Eigenschaften ausgestattet ist, mit denen der Erhabene ausgestattet war, der Arhat, der vollkommen Erleuchtete. Denn jener Erhabene, Brahmane, war der Erzeuger des noch nicht entstandenen Pfades, der Hervorbringer des noch nicht erschienenen Pfades, der Verkündiger des noch nicht verkündeten Pfades; er war der Pfadkenner, der Pfadwisser, der Pfadkundige. Jetzt aber verweilen seine Jünger als Pfadfolger, die erst später damit ausgestattet wurden.“ Und dies war das dazwischenliegende Gespräch zwischen dem ehrwürdigen Ānanda und dem Brahmanen Gopakamoggallāna, das unvollendet blieb.

อถ โข วสฺสกาโร พฺราหฺมโณ มคธมหามตฺโต ราชคเห กมฺมนฺเต อนุสญฺญายมาโน เยน โคปกโมคฺคลฺลานสฺส พฺราหฺมณสฺส กมฺมนฺโต, เยนายสฺมา อานนฺโท เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมตา อานนฺเทน สทฺธึ สมฺโมทิ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข วสฺสกาโร พฺราหฺมโณ มคธมหามตฺโต อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ เอตทโวจ – ‘‘กายนุตฺถ, โภ อานนฺท, เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนา, กา จ ปน โว อนฺตรากถา วิปฺปกตา’’ติ? ‘‘อิธ มํ, พฺราหฺมณ, โคปกโมคฺคลฺลาโน พฺราหฺมโณ เอวมาห – ‘อตฺถิ นุ โข, โภ อานนฺท, เอกภิกฺขุปิ เตหิ ธมฺเมหิ สพฺเพนสพฺพํ สพฺพถาสพฺพํ สมนฺนาคโต เยหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต โส ภวํ โคตโม อโหสิ อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ’ติ. เอวํ วุตฺเต อหํ, พฺราหฺมณ, โคปกโมคฺคลฺลานํ พฺราหฺมณํ เอตทโวจํ – ‘นตฺถิ โข, พฺราหฺมณ, เอกภิกฺขุปิ เตหิ ธมฺเมหิ สพฺเพนสพฺพํ สพฺพถาสพฺพํ สมนฺนาคโต เยหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต โส ภควา อโหสิ อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ. โส หิ, พฺราหฺมณ, ภควา อนุปฺปนฺนสฺส มคฺคสฺส อุปฺปาเทตา, อสญฺชาตสฺส มคฺคสฺส สญฺชเนตา, อนกฺขาตสฺส มคฺคสฺส อกฺขาตา, มคฺคญฺญู, มคฺควิทู, มคฺคโกวิโท; มคฺคานุคา จ ปน เอตรหิ สาวกา วิหรนฺติ ปจฺฉา สมนฺนาคตา’ติ. อยํ โข โน, พฺราหฺมณ, โคปกโมคฺคลฺลาเนน พฺราหฺมเณน สทฺธึ อนฺตรากถา วิปฺปกตา. อถ ตฺวํ อนุปฺปตฺโต’’ติ.

Dann begab sich der Brahmane Vassakāra, der Minister von Magadha, während er die Bauarbeiten in Rājagaha inspizierte, dorthin, wo die Bauarbeiten des Brahmanen Gopaka-Moggallāna stattfanden und wo sich der ehrwürdige Ānanda aufhielt. Nachdem er angekommen war, tauschte er mit dem ehrwürdigen Ānanda freundliche und höfliche Worte aus und setzte sich zur Seite nieder. Zur Seite sitzend sprach der Brahmane Vassakāra, der Minister von Magadha, zum ehrwürdigen Ānanda: „Herr Ānanda, zu welchem Gespräch seid ihr hier gerade zusammengekommen, und welches Gespräch wurde zwischen euch unterbrochen?“ „Hier, Brahmane, sprach der Brahmane Gopaka-Moggallāna zu mir: ‚Gibt es, Herr Ānanda, auch nur einen einzigen Mönch, der in jeder Hinsicht und auf jede Weise mit all jenen Eigenschaften ausgestattet ist, mit denen der ehrwürdige Gotama, der Heilige, der vollkommen Erwachte, ausgestattet war?‘ Als dies gesagt wurde, antwortete ich dem Brahmanen Gopaka-Moggallāna: ‚Es gibt, Brahmane, keinen einzigen Mönch, der in jeder Hinsicht und auf jede Weise mit all jenen Eigenschaften ausgestattet ist, mit denen der Erhabene, der Heilige, der vollkommen Erwachte, ausgestattet war. Denn der Erhabene, Brahmane, war der Erzeuger des zuvor nicht entstandenen Pfades, der Hervorbringer des zuvor nicht hervorgebrachten Pfades, der Verkündiger des zuvor nicht verkündeten Pfades; er war der Kenner des Pfades, der Wissende des Pfades, der Erfahrene im Pfad. Die Jünger aber leben nun als Nachfolger des Pfades, der ihnen später zuteilwurde.‘ Dies, Brahmane, war das Gespräch mit dem Brahmanen Gopaka-Moggallāna, das unterbrochen wurde, als du gerade ankamst.“

๘๐. ‘‘อตฺถิ นุ โข, โภ อานนฺท, เอกภิกฺขุปิ เตน โภตา โคตเมน ฐปิโต – ‘อยํ โว มมจฺจเยน ปฏิสรณํ ภวิสฺสตี’ติ, ยํ ตุมฺเห เอตรหิ [Pg.60] ปฏิปาเทยฺยาถา’’ติ ? ‘‘นตฺถิ โข, พฺราหฺมณ, เอกภิกฺขุปิ เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน ฐปิโต – ‘อยํ โว มมจฺจเยน ปฏิสรณํ ภวิสฺสตี’ติ, ยํ มยํ เอตรหิ ปฏิปาเทยฺยามา’’ติ. ‘‘อตฺถิ ปน, โภ อานนฺท, เอกภิกฺขุปิ สงฺเฆน สมฺมโต, สมฺพหุเลหิ เถเรหิ ภิกฺขูหิ ฐปิโต – ‘อยํ โน ภควโต อจฺจเยน ปฏิสรณํ ภวิสฺสตี’ติ, ยํ ตุมฺเห เอตรหิ ปฏิปาเทยฺยาถา’’ติ? ‘‘นตฺถิ โข, พฺราหฺมณ, เอกภิกฺขุปิ สงฺเฆน สมฺมโต, สมฺพหุเลหิ เถเรหิ ภิกฺขูหิ ฐปิโต – ‘อยํ โน ภควโต อจฺจเยน ปฏิสรณํ ภวิสฺสตี’ติ, ยํ มยํ เอตรหิ ปฏิปาเทยฺยามา’’ติ. ‘‘เอวํ อปฺปฏิสรเณ จ ปน, โภ อานนฺท, โก เหตุ สามคฺคิยา’’ติ? ‘‘น โข มยํ, พฺราหฺมณ, อปฺปฏิสรณา; สปฺปฏิสรณา มยํ, พฺราหฺมณ; ธมฺมปฺปฏิสรณา’’ติ.

80. „Gibt es aber, Herr Ānanda, auch nur einen einzigen Mönch, der von dem ehrwürdigen Gotama bestimmt wurde mit den Worten: ‚Dieser soll nach meinem Verscheiden eure Zuflucht sein‘, und dem ihr euch nun unterordnet?“ „Es gibt, Brahmane, keinen einzigen Mönch, der von dem Erhabenen – dem Wissenden, dem Sehenden, dem Heiligen, dem vollkommen Erwachten – bestimmt wurde mit den Worten: ‚Dieser soll nach meinem Verscheiden eure Zuflucht sein‘, und dem wir uns nun unterordnen würden.“ „Gibt es denn, Herr Ānanda, auch nur einen einzigen Mönch, der vom Saṅgha gewählt oder von vielen älteren Mönchen bestimmt wurde mit den Worten: ‚Dieser soll nach dem Verscheiden des Erhabenen unsere Zuflucht sein‘, und dem ihr euch nun unterordnet?“ „Es gibt, Brahmane, keinen einzigen Mönch, der vom Saṅgha gewählt oder von vielen älteren Mönchen bestimmt wurde mit den Worten: ‚Dieser soll nach dem Verscheiden des Erhabenen unsere Zuflucht sein‘, und dem wir uns nun unterordnen würden.“ „Wenn ihr also so ohne Zuflucht seid, Herr Ānanda, was ist dann die Ursache für eure Einmütigkeit?“ „Wir sind nicht ohne Zuflucht, Brahmane; wir haben eine Zuflucht, Brahmane. Das Dhamma ist unsere Zuflucht.“

‘‘‘อตฺถิ นุ โข, โภ อานนฺท, เอกภิกฺขุปิ เตน โภตา โคตเมน ฐปิโต – อยํ โว มมจฺจเยน ปฏิสรณํ ภวิสฺสตีติ, ยํ ตุมฺเห เอตรหิ ปฏิปาเทยฺยาถา’ติ – อิติ ปุฏฺโฐ สมาโน ‘นตฺถิ โข, พฺราหฺมณ, เอกภิกฺขุปิ เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน ฐปิโต – อยํ โว มมจฺจเยน ปฏิสรณํ ภวิสฺสตีติ, ยํ มยํ เอตรหิ ปฏิปาเทยฺยามา’ติ วเทสิ; ‘อตฺถิ ปน, โภ อานนฺท, เอกภิกฺขุปิ สงฺเฆน สมฺมโต, สมฺพหุเลหิ เถเรหิ ภิกฺขูหิ ฐปิโต – อยํ โน ภควโต อจฺจเยน ปฏิสรณํ ภวิสฺสตีติ, ยํ ตุมฺเห เอตรหิ ปฏิปาเทยฺยาถา’ติ – อิติ ปุฏฺโฐ สมาโน ‘นตฺถิ โข, พฺราหฺมณ, เอกภิกฺขุปิ สงฺเฆน สมฺมโต, สมฺพหุเลหิ เถเรหิ ภิกฺขูหิ ฐปิโต – อยํ โน ภควโต อจฺจเยน ปฏิสรณํ ภวิสฺสตีติ, ยํ มยํ เอตรหิ ปฏิปาเทยฺยามา’ติ – วเทสิ; ‘เอวํ อปฺปฏิสรเณ จ ปน, โภ อานนฺท, โก เหตุ สามคฺคิยา’ติ อิติ ปุฏฺโฐ สมาโน ‘น โข มยํ, พฺราหฺมณ, อปฺปฏิสรณา; สปฺปฏิสรณา มยํ, พฺราหฺมณ; ธมฺมปฺปฏิสรณา’ติ วเทสิ. อิมสฺส ปน, โภ อานนฺท, ภาสิตสฺส กถํ อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ’’ติ?

„Auf die Frage: ‚Gibt es, Herr Ānanda, einen Mönch, der vom ehrwürdigen Gotama bestimmt wurde...‘ antwortest du: ‚Es gibt keinen solchen Mönch.‘ Auf die Frage: ‚Gibt es einen Mönch, der vom Saṅgha gewählt wurde...‘ antwortest du ebenfalls: ‚Es gibt keinen solchen Mönch.‘ Und auf die Frage: ‚Was ist die Ursache für die Einmütigkeit, wenn ihr keine Zuflucht habt?‘ sagst du: ‚Wir sind nicht ohne Zuflucht; das Dhamma ist unsere Zuflucht.‘ Wie aber, Herr Ānanda, ist der Sinn dieser Aussage zu verstehen?“

๘๑. ‘‘อตฺถิ โข, พฺราหฺมณ, เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน ภิกฺขูนํ สิกฺขาปทํ ปญฺญตฺตํ, ปาติโมกฺขํ อุทฺทิฏฺฐํ. เต มยํ ตทหุโปสเถ ยาวติกา เอกํ คามเขตฺตํ อุปนิสฺสาย วิหราม เต สพฺเพ [Pg.61] เอกชฺฌํ สนฺนิปตาม; สนฺนิปติตฺวา ยสฺส ตํ ปวตฺตติ ตํ อชฺเฌสาม. ตสฺมึ เจ ภญฺญมาเน โหติ ภิกฺขุสฺส อาปตฺติ โหติ วีติกฺกโม ตํ มยํ ยถาธมฺมํ ยถานุสิฏฺฐํ กาเรมาติ.

81. „Brahmane, es gibt Trainingsregeln, die von jenem Erhabenen – dem Wissenden, dem Sehenden, dem Heiligen, dem vollkommen Erwachten – für die Mönche festgelegt wurden, und das Pātimokkha wurde dargelegt. Wir alle, so viele von uns in einem Dorfbezirk leben, kommen am Uposatha-Tag an einem Ort zusammen. Wenn wir zusammengekommen sind, ersuchen wir denjenigen, dem dies obliegt, es vorzutragen. Wenn während des Vortrags des Pātimokkha bei einem Mönch ein Vergehen oder ein Verstoß offenbar wird, veranlassen wir die Korrektur gemäß dem Dhamma und gemäß der Unterweisung.“

‘‘น กิร โน ภวนฺโต กาเรนฺติ; ธมฺโม โน กาเรติ’’. ‘‘อตฺถิ นุ โข, โภ อานนฺท, เอกภิกฺขุปิ ยํ ตุมฺเห เอตรหิ สกฺกโรถ ครุํ กโรถ มาเนถ ปูเชถ; สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรถา’’ติ? ‘‘นตฺถิ โข, พฺราหฺมณ, เอกภิกฺขุปิ ยํ มยํ เอตรหิ สกฺกโรม ครุํ กโรม มาเนม ปูเชม; สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรามา’’ติ.

„Es scheint also, nicht die ehrwürdigen Herren regieren, sondern das Dhamma regiert. Gibt es aber, Herr Ānanda, auch nur einen einzigen Mönch, den ihr jetzt ehrt, achtet, verehrt und würdigt und zu dem ihr, ihn ehrend und achtend, in Abhängigkeit lebt?“ „Es gibt, Brahmane, keinen einzigen Mönch [in dem Sinne, wie du fragst], den wir jetzt so ehren, achten, verehren und würdigen, dass wir allein von ihm abhängig lebten.“

‘‘‘อตฺถิ นุ โข, โภ อานนฺท, เอกภิกฺขุปิ เตน โภตา โคตเมน ฐปิโต – อยํ โว มมจฺจเยน ปฏิสรณํ ภวิสฺสตีติ ยํ ตุมฺเห เอตรหิ ปฏิปาเทยฺยาถา’ติ – อิติ ปุฏฺโฐ สมาโน ‘นตฺถิ โข, พฺราหฺมณ, เอกภิกฺขุปิ เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน ฐปิโต – อยํ โว มมจฺจเยน ปฏิสรณํ ภวิสฺสตีติ ยํ มยํ เอตรหิ ปฏิปาเทยฺยามา’ติ วเทสิ; ‘อตฺถิ ปน, โภ อานนฺท, เอกภิกฺขุปิ สงฺเฆน สมฺมโต, สมฺพหุเลหิ เถเรหิ ภิกฺขูหิ ฐปิโต – อยํ โน ภควโต อจฺจเยน ปฏิสรณํ ภวิสฺสตีติ ยํ ตุมฺเห เอตรหิ ปฏิปาเทยฺยาถา’ติ – อิติ ปุฏฺโฐ สมาโน ‘นตฺถิ โข, พฺราหฺมณ, เอกภิกฺขุปิ สงฺเฆน สมฺมโต, สมฺพหุเลหิ เถเรหิ ภิกฺขูหิ ฐปิโต – อยํ โน ภควโต อจฺจเยน ปฏิสรณํ ภวิสฺสตีติ ยํ มยํ เอตรหิ ปฏิปาเทยฺยามา’ติ วเทสิ; ‘อตฺถิ นุ โข, โภ อานนฺท, เอกภิกฺขุปิ ยํ ตุมฺเห เอตรหิ สกฺกโรถ ครุํ กโรถ มาเนถ ปูเชถ; สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรถา’ติ – อิติ ปุฏฺโฐ สมาโน ‘นตฺถิ โข, พฺราหฺมณ, เอกภิกฺขุปิ ยํ มยํ เอตรหิ สกฺกโรม ครุํ กโรม มาเนม ปูเชม; สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรามา’ติ วเทสิ. อิมสฺส ปน, โภ อานนฺท, ภาสิตสฺส กถํ อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ’’ติ?

„‚Gibt es wohl, werter Ānanda, auch nur einen einzigen Mönch, der von dem ehrwürdigen Gotama bestimmt wurde – mit den Worten: „Dieser wird nach meinem Verscheiden eure Zuflucht sein“ –, den ihr nun als solchen anerkennt?‘ – Auf diese Frage antwortetest du: ‚Es gibt, o Brahmane, keinen einzigen Mönch, der von jenem Erhabenen, dem Wissenden, dem Sehenden, dem Heiligen, dem vollkommen Erwachten bestimmt wurde – mit den Worten: „Dieser wird nach meinem Verscheiden eure Zuflucht sein“ –, den wir nun als solchen anerkennen.‘ ‚Gibt es aber, werter Ānanda, auch nur einen einzigen Mönch, der vom Orden autorisiert und von zahlreichen älteren Mönchen bestimmt wurde – mit den Worten: „Dieser wird nach dem Verscheiden des Erhabenen unsere Zuflucht sein“ –, den ihr nun als solchen anerkennt?‘ – Auf diese Frage antwortetest du: ‚Es gibt, o Brahmane, keinen einzigen Mönch, der vom Orden autorisiert und von zahlreichen älteren Mönchen bestimmt wurde – mit den Worten: „Dieser wird nach dem Verscheiden des Erhabenen unsere Zuflucht sein“ –, den wir nun als solchen anerkennen.‘ ‚Gibt es denn, werter Ānanda, auch nur einen einzigen Mönch, dem ihr jetzt Ehre erweist, den ihr verehrt, wertschätzt und huldigt; dem gegenüber ihr, nachdem ihr ihn geehrt und verehrt habt, in Abhängigkeit verweilt?‘ – Auf diese Frage antwortetest du: ‚Es gibt, o Brahmane, keinen einzigen Mönch, dem wir jetzt Ehre erweisen, den wir verehren, wertschätzen und huldigen; dem gegenüber wir, nachdem wir ihn geehrt und verehrt haben, in Abhängigkeit verweilen.‘ Wie aber, werter Ānanda, ist der Sinn dieser Aussage zu verstehen?‘“

๘๒. ‘‘อตฺถิ โข, พฺราหฺมณ, เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน ทส ปสาทนียา ธมฺมา อกฺขาตา. ยสฺมึ โน อิเม ธมฺมา สํวิชฺชนฺติ ตํ มยํ เอตรหิ สกฺกโรม ครุํ กโรม มาเนม ปูเชม; สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหราม. กตเม ทส?

82. „Es gibt, o Brahmane, zehn vertrauenerweckende Eigenschaften, die von jenem Erhabenen, dem Wissenden, dem Sehenden, dem Heiligen, dem vollkommen Erwachten dargelegt wurden. Bei wem immer sich diese Eigenschaften in unserer Mitte finden, dem erweisen wir jetzt Ehre, den verehren wir, schätzen wir wert und huldigen ihm; dem gegenüber verweilen wir, nachdem wir ihn geehrt und verehrt haben, in Abhängigkeit. Welche zehn?“

‘‘อิธ[Pg.62], พฺราหฺมณ, ภิกฺขุ สีลวา โหติ, ปาติโมกฺขสํวรสํวุโต วิหรติ อาจารโคจรสมฺปนฺโน, อณุมตฺเตสุ วชฺเชสุ ภยทสฺสาวี, สมาทาย สิกฺขติ สิกฺขาปเทสุ.

„Da, o Brahmane, ist ein Mönch tugendhaft; er verweilt gezügelt durch die Zügelung der Ordenssatzung, ist vollkommen in seinem Verhalten und seinem Umgang, sieht Gefahr selbst in den geringsten Verfehlungen und übt sich in den Schulungsregeln, nachdem er sie auf sich genommen hat.“

‘‘พหุสฺสุโต โหติ สุตธโร สุตสนฺนิจโย. เย เต ธมฺมา อาทิกลฺยาณา, มชฺเฌกลฺยาณา, ปริโยสานกลฺยาณา, สาตฺถํ, สพฺยญฺชนํ, เกวลปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ อภิวทนฺติ ตถารูปาสฺส ธมฺมา พหุสฺสุตา โหนฺติ ธาตา วจสา ปริจิตา มนสานุเปกฺขิตา ทิฏฺฐิยา สุปฺปฏิวิทฺธา.

„Er ist vielbelesen, bewahrt das Gehörte und häuft das Gehörte an. Jene Lehren, die am Anfang gut, in der Mitte gut und am Ende gut sind, die den Sinn und den Wortlaut darlegen und das völlig vollkommene, geläuterte heilige Leben verkünden – solche Lehren hat er viel gehört, behalten, sprachlich eingeübt, im Geiste erwogen und durch Einsicht wohl durchdrungen.“

‘‘สนฺตุฏฺโฐ โหติ ( ) จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปฺปจฺจยเภสชฺชปริกฺขาเรหิ.

„Er ist zufrieden mit den notwendigen Bedürfnissen an Gewand, Almosenspeise, Lagestatt sowie Arznei und Heilmitteln für Kranke.“

‘‘จตุนฺนํ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี.

„Die vier Vertiefungen, die dem höheren Geist angehören und ein glückliches Verweilen im gegenwärtigen Leben ermöglichen, erlangt er nach Wunsch, ohne Mühe und ohne Schwierigkeit.“

‘‘อเนกวิหิตํ อิทฺธิวิธํ ปจฺจนุโภติ – เอโกปิ หุตฺวา พหุธา โหติ, พหุธาปิ หุตฺวา เอโก โหติ; อาวิภาวํ ติโรภาวํ; ติโรกุฏฺฏํ ติโรปาการํ ติโรปพฺพตํ อสชฺชมาโน คจฺฉติ, เสยฺยถาปิ อากาเส; ปถวิยาปิ อุมฺมุชฺชนิมุชฺชํ กโรติ, เสยฺยถาปิ อุทเก; อุทเกปิ อภิชฺชมาเน คจฺฉติ, เสยฺยถาปิ ปถวิยํ; อากาเสปิ ปลฺลงฺเกน กมติ, เสยฺยถาปิ ปกฺขี สกุโณ; อิเมปิ จนฺทิมสูริเย เอวํมหิทฺธิเก เอวํมหานุภาเว ปาณินา ปริมสติ ปริมชฺชติ, ยาว พฺรหฺมโลกาปิ กาเยน วสํ วตฺเตติ.

„Er erfährt die verschiedenen Arten übernormaler Kräfte: Obwohl er einer ist, wird er vielfach; obwohl er vielfach ist, wird er einer; er erscheint und verschwindet; ungehindert geht er durch Mauern, Wälle und Berge wie durch die Luft; er vollbringt das Unter- und Auftauchen aus der Erde wie im Wasser; er geht auf dem Wasser, ohne einzusinken, wie auf der Erde; in der Luft wandelt er im Lotossitz wie ein gefiederter Vogel; selbst Mond und Sonne, so gewaltig an Macht und Herrlichkeit, berührt und streichelt er mit der Hand; er übt mit dem Körper Macht aus bis hinauf zur Brahma-Welt.“

‘‘ทิพฺพาย โสตธาตุยา วิสุทฺธาย อติกฺกนฺตมานุสิกาย อุโภ สทฺเท สุณาติ – ทิพฺเพ จ มานุเส จ, เย ทูเร สนฺติเก จ.

„Mit dem himmlischen Gehör, das geläutert ist und das menschliche Gehör übersteigt, hört er beide Arten von Tönen: die himmlischen und die menschlichen, ob sie fern oder nahe sind.“

‘‘ปรสตฺตานํ ปรปุคฺคลานํ เจตสา เจโต ปริจฺจ ปชานาติ. สราคํ วา จิตฺตํ ‘สราคํ จิตฺต’นฺติ ปชานาติ, วีตราคํ วา จิตฺตํ ‘วีตราคํ จิตฺต’นฺติ ปชานาติ, สโทสํ วา จิตฺตํ ‘สโทสํ จิตฺต’นฺติ ปชานาติ, วีตโทสํ วา จิตฺตํ ‘วีตโทสํ จิตฺต’นฺติ ปชานาติ, สโมหํ วา จิตฺตํ ‘สโมหํ จิตฺต’นฺติ ปชานาติ, วีตโมหํ วา จิตฺตํ ‘วีตโมหํ จิตฺต’นฺติ ปชานาติ, สํขิตฺตํ วา จิตฺตํ ‘สํขิตฺตํ จิตฺต’นฺติ ปชานาติ, วิกฺขิตฺตํ วา จิตฺตํ ‘วิกฺขิตฺตํ จิตฺต’นฺติ ปชานาติ, มหคฺคตํ วา จิตฺตํ ‘มหคฺคตํ [Pg.63] จิตฺต’นฺติ ปชานาติ, อมหคฺคตํ วา จิตฺตํ ‘อมหคฺคตํ จิตฺต’นฺติ ปชานาติ, สอุตฺตรํ วา จิตฺตํ ‘สอุตฺตรํ จิตฺต’นฺติ ปชานาติ, อนุตฺตรํ วา จิตฺตํ ‘อนุตฺตรํ จิตฺต’นฺติ ปชานาติ, สมาหิตํ วา จิตฺตํ ‘สมาหิตํ จิตฺต’นฺติ ปชานาติ, อสมาหิตํ วา จิตฺตํ ‘อสมาหิตํ จิตฺต’นฺติ ปชานาติ, วิมุตฺตํ วา จิตฺตํ ‘วิมุตฺตํ จิตฺต’นฺติ ปชานาติ, อวิมุตฺตํ วา จิตฺตํ ‘อวิมุตฺตํ จิตฺต’นฺติ ปชานาติ.

„Er durchschaut mit seinem Geist den Geist anderer Wesen, anderer Personen. Einen Geist mit Gier erkennt er als einen Geist mit Gier; einen Geist ohne Gier erkennt er als einen Geist ohne Gier; einen Geist mit Hass erkennt er als einen Geist mit Hass; einen Geist ohne Hass erkennt er als einen Geist ohne Hass; einen Geist mit Verblendung erkennt er als einen Geist mit Verblendung; einen Geist ohne Verblendung erkennt er als einen Geist ohne Verblendung; einen zusammengezogenen Geist erkennt er als einen zusammengezogenen Geist; einen zerstreuten Geist erkennt er als einen zerstreuten Geist; einen erhabenen Geist erkennt er als einen erhabenen Geist; einen nicht erhabenen Geist erkennt er als einen nicht erhabenen Geist; einen übertreffbaren Geist erkennt er als einen übertreffbaren Geist; einen unübertreffbaren Geist erkennt er als einen unübertreffbaren Geist; einen konzentrierten Geist erkennt er als einen konzentrierten Geist; einen unkonzentrierten Geist erkennt er als einen unkonzentrierten Geist; einen befreiten Geist erkennt er als einen befreiten Geist; einen unbefreiten Geist erkennt er als einen unbefreiten Geist.“

‘‘อเนกวิหิตํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรติ, เสยฺยถิทํ – เอกมฺปิ ชาตึ ทฺเวปิ ชาติโย ติสฺโสปิ ชาติโย จตสฺโสปิ ชาติโย ปญฺจปิ ชาติโย ทสปิ ชาติโย วีสมฺปิ ชาติโย ตึสมฺปิ ชาติโย จตฺตารีสมฺปิ ชาติโย ปญฺญาสมฺปิ ชาติโย ชาติสตมฺปิ ชาติสหสฺสมฺปิ ชาติสตสหสฺสมฺปิ อเนเกปิ สํวฏฺฏกปฺเป อเนเกปิ วิวฏฺฏกปฺเป อเนเกปิ สํวฏฺฏวิวฏฺฏกปฺเป – ‘อมุตฺราสึ เอวํนาโม เอวํโคตฺโต เอวํวณฺโณ เอวมาหาโร เอวํสุขทุกฺขปฺปฏิสํเวที เอวมายุปริยนฺโต, โส ตโต จุโต อมุตฺร อุทปาทึ; ตตฺราปาสึ เอวํนาโม เอวํโคตฺโต เอวํวณฺโณ เอวมาหาโร เอวํสุขทุกฺขปฺปฏิสํเวที เอวมายุปริยนฺโต, โส ตโต จุโต อิธูปปนฺโน’ติ. อิติ สาการํ สอุทฺเทสํ อเนกวิหิตํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรติ.

„Er erinnert sich an seine vielfältigen früheren Leben, nämlich an eine Geburt, zwei Geburten, drei Geburten, vier Geburten, fünf Geburten, zehn Geburten, zwanzig Geburten, dreißig Geburten, vierzig Geburten, fünfzig Geburten, hundert Geburten, tausend Geburten, hunderttausend Geburten, an viele Zeitalter des Weltenuntergangs, an viele Zeitalter des Weltenentstehens, an viele Zeitalter des Weltenuntergangs und Weltenentstehens: ‚Dort war ich, hatte jenen Namen, jene Clanzugehörigkeit, jenes Aussehen, jene Nahrung, jenes Erleben von Glück und Leid, jene Lebensspanne; von dort verschieden, wurde ich andernorts wiedergeboren; auch dort war ich, hatte jenen Namen, jene Clanzugehörigkeit, jenes Aussehen, jene Nahrung, jenes Erleben von Glück und Leid, jene Lebensspanne; von dort verschieden, wurde ich hier wiedergeboren.‘ So erinnert er sich in allen Einzelheiten und Umständen an seine vielfältigen früheren Leben.“

‘‘ทิพฺเพน จกฺขุนา วิสุทฺเธน อติกฺกนฺตมานุสเกน สตฺเต ปสฺสติ จวมาเน อุปปชฺชมาเน หีเน ปณีเต สุวณฺเณ ทุพฺพณฺเณ, สุคเต ทุคฺคเต ยถากมฺมูปเค สตฺเต ปชานาติ.

„Mit dem himmlischen Auge, dem gereinigten, das menschliche Sehvermögen übersteffenden, sieht er die Wesen, wie sie verscheiden und wiedererscheinen, die niedrigen und die edlen, die schönen und die hässlichen, die glücklichen und die unglücklichen; er erkennt, wie die Wesen entsprechend ihren Taten (Kamma) weiterziehen.“

‘‘อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ.

„Durch die Vernichtung der Triebe verweilt er, nachdem er die trieblose Befreiung des Geistes und die Befreiung durch Weisheit noch in diesem Leben selbst durch direktes Wissen erkannt, verwirklicht und erlangt hat.“

‘‘อิเม โข, พฺราหฺมณ, เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน ทส ปสาทนียา ธมฺมา อกฺขาตา. ยสฺมึ โน อิเม ธมฺมา สํวิชฺชนฺติ ตํ มยํ เอตรหิ สกฺกโรม ครุํ กโรม มาเนม ปูเชม; สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา อุปนิสฺสาย วิหรามา’’ติ.

„Diese zehn vertrauenerweckenden Eigenschaften, Brahmane, wurden von jenem Erhabenen, dem Wissenden, dem Sehenden, dem Heiligen, dem vollkommen Erwachten, verkündet. Denjenigen, in dem wir diese Eigenschaften finden, den ehren, achten, verehren und würdigen wir jetzt; nachdem wir ihn geehrt und geachtet haben, leben wir in Abhängigkeit von ihm.“

๘๓. เอวํ วุตฺเต วสฺสกาโร พฺราหฺมโณ มคธมหามตฺโต อุปนนฺทํ เสนาปตึ อามนฺเตสิ – ‘‘ตํ กึ มญฺญติ ภวํ เสนาปติ ยทิเม โภนฺโต สกฺกาตพฺพํ สกฺกโรนฺติ, ครุํ กาตพฺพํ ครุํ กโรนฺติ, มาเนตพฺพํ มาเนนฺติ[Pg.64], ปูเชตพฺพํ ปูเชนฺติ’’? ‘‘ตคฺฆิเม โภนฺโต สกฺกาตพฺพํ สกฺกโรนฺติ, ครุํ กาตพฺพํ ครุํ กโรนฺติ, มาเนตพฺพํ มาเนนฺติ, ปูเชตพฺพํ ปูเชนฺติ. อิมญฺจ หิ เต โภนฺโต น สกฺกเรยฺยุํ น ครุํ กเรยฺยุํ น มาเนยฺยุํ น ปูเชยฺยุํ; อถ กิญฺจรหิ เต โภนฺโต สกฺกเรยฺยุํ ครุํ กเรยฺยุํ มาเนยฺยุํ ปูเชยฺยุํ, สกฺกตฺวา ครุํ กตฺวา มาเนตฺวา ปูเชตฺวา อุปนิสฺสาย วิหเรยฺยุ’’นฺติ? อถ โข วสฺสกาโร พฺราหฺมโณ มคธมหามตฺโต อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ เอตทโวจ – ‘‘กหํ ปน ภวํ อานนฺโท เอตรหิ วิหรตี’’ติ? ‘‘เวฬุวเน โขหํ, พฺราหฺมณ, เอตรหิ วิหรามี’’ติ. ‘‘กจฺจิ ปน, โภ อานนฺท, เวฬุวนํ รมณียญฺเจว อปฺปสทฺทญฺจ อปฺปนิคฺโฆสญฺจ วิชนวาตํ มนุสฺสราหสฺเสยฺยกํ ปฏิสลฺลานสารุปฺป’’นฺติ? ‘‘ตคฺฆ, พฺราหฺมณ, เวฬุวนํ รมณียญฺเจว อปฺปสทฺทญฺจ อปฺปนิคฺโฆสญฺจ วิชนวาตํ มนุสฺสราหสฺเสยฺยกํ ปฏิสลฺลานสารุปฺปํ, ยถา ตํ ตุมฺหาทิเสหิ รกฺขเกหิ โคปเกหี’’ติ. ‘‘ตคฺฆ, โภ อานนฺท, เวฬุวนํ รมณียญฺเจว อปฺปสทฺทญฺจ อปฺปนิคฺโฆสญฺจ วิชนวาตํ มนุสฺสราหสฺเสยฺยกํ ปฏิสลฺลานสารุปฺปํ, ยถา ตํ ภวนฺเตหิ ฌายีหิ ฌานสีลีหิ. ฌายิโน เจว ภวนฺโต ฌานสีลิโน จ’’.

83. Als dies gesagt worden war, wandte sich der Brahmane Vassakāra, der Minister von Magadha, an den General Upananda: „Was meint Ihr, Herr General? Wenn diese Herren denjenigen ehren, der geehrt werden sollte, denjenigen achten, der geachtet werden sollte, denjenigen verehren, der verehrt werden sollte, und denjenigen würdigen, der gewürdigt werden sollte, [tun sie dann nicht recht]?“ „Gewiss, diese Herren ehren den, der geehrt werden sollte, achten den, der geachtet werden sollte, verehren den, der verehrt werden sollte, und würdigen den, der gewürdigt werden sollte. Wenn diese Herren diesen [mit diesen zehn Qualitäten] nicht ehren, achten, verehren oder würdigen würden, wen sonst sollten diese Herren dann ehren, achten, verehren und würdigen, um in Abhängigkeit von ihm zu leben?“ Daraufhin sagte der Brahmane Vassakāra, der Minister von Magadha, zum ehrwürdigen Ānanda: „Wo aber weilt der Herr Ānanda gegenwärtig?“ „Im Veluvana (Bambushain), Brahmane, weile ich gegenwärtig.“ „Ist denn, Herr Ānanda, der Veluvana lieblich, geräuscharm, frei von Lärm, einsam, abgeschieden von Menschen und geeignet zur Zurückgezogenheit?“ „Gewiss, Brahmane, der Veluvana ist lieblich, geräuscharm, frei von Lärm, einsam, abgeschieden von Menschen und geeignet zur Zurückgezogenheit, so wie er von Schützern und Hütern wie Euch bewahrt wird.“ „Gewiss, Herr Ānanda, der Veluvana ist lieblich, geräuscharm, frei von Lärm, einsam, abgeschieden von Menschen und geeignet zur Zurückgezogenheit, so wie er von solchen wie Euch, die versunken sind und die Gepflogenheit der Versenkung haben, genutzt wird. Denn Ihr seid Versunkene und habt die Gepflogenheit der Versenkung.“

‘‘เอกมิทาหํ, โภ อานนฺท, สมยํ โส ภวํ โคตโม เวสาลิยํ วิหรติ มหาวเน กูฏาคารสาลายํ. อถ ขฺวาหํ, โภ อานนฺท, เยน มหาวนํ กูฏาคารสาลา เยน โส ภวํ โคตโม เตนุปสงฺกมึ. ตตฺร จ ปน โส ภวํ โคตโม อเนกปริยาเยน ฌานกถํ กเถสิ. ฌายี เจว โส ภวํ โคตโม อโหสิ ฌานสีลี จ. สพฺพญฺจ ปน โส ภวํ โคตโม ฌานํ วณฺเณสี’’ติ.

„Einstmals, Herr Ānanda, weilte jener Herr Gotama in Vesālī im Großen Wald in der Giebelhaus-Halle. Da begab ich mich, Herr Ānanda, dorthin, wo der Große Wald und die Giebelhaus-Halle waren, dorthin, wo jener Herr Gotama war. Dort sprach jener Herr Gotama auf vielfältige Weise über die Versenkung (Jhāna). Jener Herr Gotama war selbst versunken und pflegte die Versenkung. Doch hat jener Herr Gotama jegliche Versenkung gepriesen?“

๘๔. ‘‘น จ โข, พฺราหฺมณ, โส ภควา สพฺพํ ฌานํ วณฺเณสิ, นปิ โส ภควา สพฺพํ ฌานํ น วณฺเณสีติ. กถํ รูปญฺจ, พฺราหฺมณ, โส ภควา ฌานํ น วณฺเณสิ? อิธ, พฺราหฺมณ, เอกจฺโจ กามราคปริยุฏฺฐิเตน เจตสา วิหรติ กามราคปเรเตน, อุปฺปนฺนสฺส จ กามราคสฺส นิสฺสรณํ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ; โส กามราคํเยว อนฺตรํ กริตฺวา ฌายติ ปชฺฌายติ นิชฺฌายติ อปชฺฌายติ. พฺยาปาทปริยุฏฺฐิเตน เจตสา วิหรติ พฺยาปาทปเรเตน, อุปฺปนฺนสฺส จ พฺยาปาทสฺส นิสฺสรณํ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ; โส พฺยาปาทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา ฌายติ ปชฺฌายติ นิชฺฌายติ อปชฺฌายติ. ถินมิทฺธปริยุฏฺฐิเตน [Pg.65] เจตสา วิหรติ ถินมิทฺธปเรเตน, อุปฺปนฺนสฺส จ ถินมิทฺธสฺส นิสฺสรณํ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ; โส ถินมิทฺธํเยว อนฺตรํ กริตฺวา ฌายติ ปชฺฌายติ นิชฺฌายติ อปชฺฌายติ. อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจปริยุฏฺฐิเตน เจตสา วิหรติ อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจปเรเตน, อุปฺปนฺนสฺส จ อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจสฺส นิสฺสรณํ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ; โส อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจํเยว อนฺตรํ กริตฺวา ฌายติ ปชฺฌายติ นิชฺฌายติ อปชฺฌายติ. วิจิกิจฺฉาปริยุฏฺฐิเตน เจตสา วิหรติ วิจิกิจฺฉาปเรเตน, อุปฺปนฺนาย จ วิจิกิจฺฉาย นิสฺสรณํ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ; โส วิจิกิจฺฉํเยว อนฺตรํ กริตฺวา ฌายติ ปชฺฌายติ นิชฺฌายติ อปชฺฌายติ. เอวรูปํ โข, พฺราหฺมณ, โส ภควา ฌานํ น วณฺเณสิ.

84. „Gewiss, Brahmane, der Erhabene pries nicht jede Vertiefung (Jhāna), noch pries er nicht jede Vertiefung nicht. Welche Art von Vertiefung pries der Erhabene nicht? Hier, Brahmane, verweilt jemand mit einem Geist, der von Sinnenlust besessen ist, von Sinnenlust überwältigt ist, und er erkennt das Entkommen aus der entstandenen Sinnenlust nicht der Wirklichkeit entsprechend; er meditiert, brütet, starrt und fixiert sich, indem er eben diese Sinnenlust zu seinem inneren Zustand macht. Er verweilt mit einem Geist, der von Übelwollen besessen ist, von Übelwollen überwältigt ist, und er erkennt das Entkommen aus dem entstandenen Übelwollen nicht der Wirklichkeit entsprechend; er meditiert, brütet, starrt und fixiert sich, indem er eben dieses Übelwollen zu seinem inneren Zustand macht. Er verweilt mit einem Geist, der von Starrheit und Mattigkeit besessen ist, von Starrheit und Mattigkeit überwältigt ist, und er erkennt das Entkommen aus der entstandenen Starrheit und Mattigkeit nicht der Wirklichkeit entsprechend; er meditiert, brütet, starrt und fixiert sich, indem er eben diese Starrheit und Mattigkeit zu seinem inneren Zustand macht. Er verweilt mit einem Geist, der von Unruhe und Gewissensbissen besessen ist, von Unruhe und Gewissensbissen überwältigt ist, und er erkennt das Entkommen aus der entstandenen Unruhe und den Gewissensbissen nicht der Wirklichkeit entsprechend; er meditiert, brütet, starrt und fixiert sich, indem er eben diese Unruhe und Gewissensbisse zu seinem inneren Zustand macht. Er verweilt mit einem Geist, der von Zweifelsucht besessen ist, von Zweifelsucht überwältigt ist, und er erkennt das Entkommen aus der entstandenen Zweifelsucht nicht der Wirklichkeit entsprechend; er meditiert, brütet, starrt und fixiert sich, indem er eben diese Zweifelsucht zu seinem inneren Zustand macht. Solch eine Art von Vertiefung, Brahmane, pries der Erhabene nicht.“

‘‘กถํ รูปญฺจ, พฺราหฺมณ, โส ภควา ฌานํ วณฺเณสิ? อิธ, พฺราหฺมณ, ภิกฺขุ วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ สวิตกฺกํ สวิจารํ วิเวกชํ ปีติสุขํ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา อชฺฌตฺตํ สมฺปสาทนํ เจตโส เอโกทิภาวํ อวิตกฺกํ อวิจารํ สมาธิชํ ปีติสุขํ ทุติยํ ฌานํ…เป… ตติยํ ฌานํ… จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. เอวรูปํ โข, พฺราหฺมณ, โส ภควา ฌานํ วณฺเณสี’’ติ.

„Und welche Art von Vertiefung pries der Erhabene? Hier, Brahmane, tritt ein Mönch, ganz abgeschieden von Sinneslüsten, abgeschieden von unheilsamen Dingen, in die erste Vertiefung ein, die mit Denken und Sinnen verbunden ist, aus der Abgeschiedenheit geboren und von Verzückung und Glück erfüllt, und verweilt darin. Mit dem Stilllegen von Denken und Sinnen, durch die innere Beruhigung und das Einswerden des Geistes, tritt er in die zweite Vertiefung ein, die ohne Denken und Sinnen ist, aus der Konzentration geboren und von Verzückung und Glück erfüllt… und so weiter… in die dritte Vertiefung… in die vierte Vertiefung. Solch eine Art von Vertiefung, Brahmane, pries der Erhabene.“

‘‘คารยฺหํ กิร, โภ อานนฺท, โส ภวํ โคตโม ฌานํ ครหิ, ปาสํสํ ปสํสิ. หนฺท, จ ทานิ มยํ, โภ อานนฺท, คจฺฉาม; พหุกิจฺจา มยํ พหุกรณียา’’ติ. ‘‘ยสฺสทานิ ตฺวํ, พฺราหฺมณ, กาลํ มญฺญสี’’ติ. อถ โข วสฺสกาโร พฺราหฺมโณ มคธมหามตฺโต อายสฺมโต อานนฺทสฺส ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา อนุโมทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปกฺกามิ.

„Wahrlich, Herr Ananda, der ehrwürdige Gotama hat die tadelnswerte Vertiefung getadelt und die lobenswerte gepriesen. Wohlan, Herr Ananda, wir wollen nun gehen; wir haben viel zu tun, viel zu erledigen.“ — „Wann immer du es jetzt für die Zeit hältst, Brahmane.“ Daraufhin freute sich der Brahmane Vassakara, der Minister von Magadha, über das Wort des ehrwürdigen Ananda, dankte ihm, erhob sich von seinem Sitz und ging fort.

อถ โข โคปกโมคฺคลฺลาโน พฺราหฺมโณ อจิรปกฺกนฺเต วสฺสกาเร พฺราหฺมเณ มคธมหามตฺเต อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ เอตทโวจ – ‘‘ยํ โน มยํ ภวนฺตํ อานนฺทํ อปุจฺฉิมฺหา ตํ โน ภวํ อานนฺโท น พฺยากาสี’’ติ. ‘‘นนุ เต, พฺราหฺมณ, อโวจุมฺหา – ‘นตฺถิ โข, พฺราหฺมณ, เอกภิกฺขุปิ เตหิ ธมฺเมหิ สพฺเพนสพฺพํ สพฺพถาสพฺพํ สมนฺนาคโต เยหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต โส ภควา อโหสิ อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ. โส หิ, พฺราหฺมณ, ภควา อนุปฺปนฺนสฺส มคฺคสฺส อุปฺปาเทตา, อสญฺชาตสฺส มคฺคสฺส สญฺชเนตา, อนกฺขาตสฺส มคฺคสฺส อกฺขาตา, มคฺคญฺญู, มคฺควิทู, มคฺคโกวิโท[Pg.66]. มคฺคานุคา จ ปน เอตรหิ สาวกา วิหรนฺติ ปจฺฉา สมนฺนาคตา’’’ติ.

Kurz nachdem der Brahmane Vassakara, der Minister von Magadha, gegangen war, sagte der Brahmane Gopaka-Moggallana zum ehrwürdigen Ananda: „Was wir den Herrn Ananda gefragt haben, das hat uns der Herr Ananda nicht beantwortet.“ — „Haben wir dir nicht gesagt, Brahmane: ‚Es gibt keinen einzigen Mönch, Brahmane, der in jeder Hinsicht und auf jede Weise mit jenen Eigenschaften ausgestattet ist, mit denen der Erhabene, der Heilige, der vollkommen Erleuchtete ausgestattet war. Denn der Erhabene, Brahmane, war der Hervorbringer des noch nicht entstandenen Pfades, der Erzeuger des noch nicht geborenen Pfades, der Verkünder des noch nicht verkündeten Pfades, der Kenner des Pfades, der Wissende des Pfades, der Meister des Pfades. Die Schüler aber verweilen jetzt als Nachfolger des Pfades und werden später damit ausgestattet sein.‘“

โคปกโมคฺคลฺลานสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ อฏฺฐมํ.

Das Gopaka-Moggallana Sutta, das achte, ist abgeschlossen.

๙. มหาปุณฺณมสุตฺตํ

9. Mahāpuṇṇama Sutta

๘๕. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ ปุพฺพาราเม มิคารมาตุปาสาเท. เตน โข ปน สมเยน ภควา ตทหุโปสเถ ปนฺนรเส ปุณฺณาย ปุณฺณมาย รตฺติยา ภิกฺขุสงฺฆปริวุโต อพฺโภกาเส นิสินฺโน โหติ. อถ โข อญฺญตโร ภิกฺขุ อุฏฺฐายาสนา เอกํสํ จีวรํ กตฺวา เยน ภควา เตนญฺชลึ ปณาเมตฺวา ภควนฺตํ เอตทโวจ –

85. So habe ich gehört: Einmal verweilte der Erhabene bei Sāvatthī im Ostkloster, im Palast der Mutter Migāras. Zu jener Zeit, am fünfzehnten Tag des Uposatha, in der Nacht des Vollmonds, saß der Erhabene im Freien, umgeben von der Mönchsgemeinde. Da erhob sich ein gewisser Mönch von seinem Sitz, legte sein Obergewand über eine Schulter, verneigte sich mit gefalteten Händen vor dem Erhabenen und sagte zu ihm:

‘‘ปุจฺเฉยฺยาหํ, ภนฺเต, ภควนฺตํ กิญฺจิเทว เทสํ, สเจ เม ภควา โอกาสํ กโรติ ปญฺหสฺส เวยฺยากรณายา’’ติ. ‘‘เตน หิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, สเก อาสเน นิสีทิตฺวา ปุจฺฉ ยทากงฺขสี’’ติ.

„Ich möchte den Erhabenen über einen bestimmten Punkt befragen, Herr, falls mir der Erhabene die Gelegenheit gibt, die Frage zu beantworten.“ — „Nun denn, Mönch, setze dich auf deinen Platz und frage nach dem, was du begehrst.“

๘๖. อถ โข โส ภิกฺขุ สเก อาสเน นิสีทิตฺวา ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อิเม นุ โข, ภนฺเต, ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา, เสยฺยถิทํ – รูปุปาทานกฺขนฺโธ, เวทนุปาทานกฺขนฺโธ, สญฺญุปาทานกฺขนฺโธ, สงฺขารุปาทานกฺขนฺโธ, วิญฺญาณุปาทานกฺขนฺโธ’’ติ? ‘‘อิเม โข, ภิกฺขุ, ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา, เสยฺยถิทํ – รูปุปาทานกฺขนฺโธ, เวทนุปาทานกฺขนฺโธ, สญฺญุปาทานกฺขนฺโธ, สงฺขารุปาทานกฺขนฺโธ, วิญฺญาณุปาทานกฺขนฺโธ’’ติ.

86. Da setzte sich jener Mönch auf seinen Platz und sagte zum Erhabenen: „Sind dies die fünf Gruppen des Ergreifens, Herr, nämlich: die Gruppe des Ergreifens der Form, die Gruppe des Ergreifens des Gefühls, die Gruppe des Ergreifens der Wahrnehmung, die Gruppe des Ergreifens der Gestaltungen, die Gruppe des Ergreifens des Bewusstseins?“ — „Dies sind die fünf Gruppen des Ergreifens, Mönch, nämlich: die Gruppe des Ergreifens der Form, die Gruppe des Ergreifens des Gefühls, die Gruppe des Ergreifens der Wahrnehmung, die Gruppe des Ergreifens der Gestaltungen, die Gruppe des Ergreifens des Bewusstseins.“

‘‘สาธุ, ภนฺเต’’ติ โข โส ภิกฺขุ ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา อนุโมทิตฺวา ภควนฺตํ อุตฺตรึ ปญฺหํ ปุจฺฉิ – ‘‘อิเม ปน, ภนฺเต, ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา กึมูลกา’’ติ? ‘‘อิเม โข, ภิกฺขุ, ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา ฉนฺทมูลกา’’ติ. ‘‘ตํเยว นุ โข, ภนฺเต, อุปาทานํ เต ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา, อุทาหุ อญฺญตฺร ปญฺจหุปาทานกฺขนฺเธหิ อุปาทาน’’นฺติ? ‘‘น โข, ภิกฺขุ, ตํเยว อุปาทานํ เต ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา, นาปิ อญฺญตฺร ปญฺจหุปาทานกฺขนฺเธหิ อุปาทานํ. โย โข, ภิกฺขุ, ปญฺจสุ อุปาทานกฺขนฺเธสุ ฉนฺทราโค ตํ ตตฺถ อุปาทาน’’นฺติ.

„Gut, Herr“, sagte jener Mönch, erfreute sich an den Worten des Erhabenen, hieß sie willkommen und stellte dem Erhabenen eine weitere Frage: „Worauf aber, Herr, beruhen diese fünf Gruppen des Ergreifens?“ – „Diese fünf Gruppen des Ergreifens, Mönch, beruhen auf Begehren.“ – „Ist nun, Herr, das Ergreifen dasselbe wie die fünf Gruppen des Ergreifens, oder ist das Ergreifen etwas anderes als die fünf Gruppen des Ergreifens?“ – „Mönch, das Ergreifen ist weder dasselbe wie die fünf Gruppen des Ergreifens, noch ist das Ergreifen etwas anderes als die fünf Gruppen des Ergreifens. Vielmehr ist das Begehren und die Leidenschaft in Bezug auf die fünf Gruppen des Ergreifens das dortige Ergreifen.“

‘‘สิยา ปน, ภนฺเต, ปญฺจสุ อุปาทานกฺขนฺเธสุ ฉนฺทราคเวมตฺตตา’’ติ? ‘‘สิยา ภิกฺขู’’ติ ภควา อโวจ ‘‘อิธ, ภิกฺขุ, เอกจฺจสฺส เอวํ โหติ – ‘เอวํรูโป [Pg.67] สิยํ อนาคตมทฺธานํ, เอวํเวทโน สิยํ อนาคตมทฺธานํ, เอวํสญฺโญ สิยํ อนาคตมทฺธานํ, เอวํสงฺขาโร สิยํ อนาคตมทฺธานํ, เอวํวิญฺญาโณ สิยํ อนาคตมทฺธาน’นฺติ. เอวํ โข, ภิกฺขุ, สิยา ปญฺจสุ อุปาทานกฺขนฺเธสุ ฉนฺทราคเวมตฺตตา’’ติ.

„Kann es aber, Herr, eine Verschiedenheit von Begehren und Leidenschaft in Bezug auf die fünf Gruppen des Ergreifens geben?“ – „Es kann sie geben, Mönch“, sprach der Erhabene. „Da hat, Mönch, jemand diesen Gedanken: ‚Möge ich in der Zukunft eine solche körperliche Form haben, möge ich in der Zukunft ein solches Geföhl haben, möge ich in der Zukunft eine solche Wahrnehmung haben, möge ich in der Zukunft solche geistigen Gestaltungen haben, möge ich in der Zukunft ein solches Bewusstsein haben.‘ Auf diese Weise, Mönch, kann es eine Verschiedenheit von Begehren und Leidenschaft in Bezug auf die fünf Gruppen des Ergreifens geben.“

‘‘กิตฺตาวตา ปน, ภนฺเต, ขนฺธานํ ขนฺธาธิวจนํ โหตี’’ติ? ‘‘ยํ กิญฺจิ, ภิกฺขุ, รูปํ – อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนํ อชฺฌตฺตํ วา พหิทฺธา วา, โอฬาริกํ วา สุขุมํ วา, หีนํ วา ปณีตํ วา, ยํ ทูเร สนฺติเก วา – อยํ รูปกฺขนฺโธ. ยา กาจิ เวทนา – อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนา อชฺฌตฺตํ วา พหิทฺธา วา, โอฬาริกา วา สุขุมา วา, หีนา วา ปณีตา วา, ยา ทูเร สนฺติเก วา – อยํ เวทนากฺขนฺโธ. ยา กาจิ สญฺญา – อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนา…เป… ยา ทูเร สนฺติเก วา – อยํ สญฺญากฺขนฺโธ. เย เกจิ สงฺขารา – อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนา อชฺฌตฺตํ วา พหิทฺธา วา, โอฬาริกา วา สุขุมา วา, หีนา วา ปณีตา วา, เย ทูเร สนฺติเก วา – อยํ สงฺขารกฺขนฺโธ. ยํ กิญฺจิ วิญฺญาณํ – อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนํ อชฺฌตฺตํ วา พหิทฺธา วา, โอฬาริกํ วา สุขุมํ วา, หีนํ วา ปณีตํ วา, ยํ ทูเร สนฺติเก วา – อยํ วิญฺญาณกฺขนฺโธ. เอตฺตาวตา โข, ภิกฺขุ, ขนฺธานํ ขนฺธาธิวจนํ โหตี’’ติ.

„Inwiefern aber, Herr, gilt die Bezeichnung ‚Gruppen‘ für die Gruppen?“ – „Mönch, was immer es an körperlicher Form gibt – ob vergangen, zukünftig oder gegenwärtig, ob innen oder außen, ob grob oder fein, ob niedrig oder erhaben, ob fern oder nah – dies ist die Gruppe der körperlichen Form. Was immer es an Geföhl gibt – ob vergangen, zukünftig oder gegenwärtig, ob innen oder außen, ob grob oder fein, ob niedrig oder erhaben, ob fern oder nah – dies ist die Gruppe des Geföhls. Was immer es an Wahrnehmung gibt... [pe]... ob fern oder nah – dies ist die Gruppe der Wahrnehmung. Was immer es an geistigen Gestaltungen gibt – ob vergangen, zukünftig oder gegenwärtig, ob innen oder außen, ob grob oder fein, ob niedrig oder erhaben, ob fern oder nah – dies ist die Gruppe der geistigen Gestaltungen. Was immer es an Bewusstsein gibt – ob vergangen, zukünftig oder gegenwärtig, ob innen oder außen, ob grob oder fein, ob niedrig oder erhaben, ob fern oder nah – dies ist die Gruppe des Bewusstseins. Insofern, Mönch, gilt die Bezeichnung ‚Gruppen‘ für die Gruppen.“

‘‘โก นุ โข, ภนฺเต, เหตุ โก ปจฺจโย รูปกฺขนฺธสฺส ปญฺญาปนาย? โก เหตุ โก ปจฺจโย เวทนากฺขนฺธสฺส ปญฺญาปนาย? โก เหตุ โก ปจฺจโย สญฺญากฺขนฺธสฺส ปญฺญาปนาย? โก เหตุ โก ปจฺจโย สงฺขารกฺขนฺธสฺส ปญฺญาปนาย? โก เหตุ โก ปจฺจโย วิญฺญาณกฺขนฺธสฺส ปญฺญาปนายา’’ติ?

„Was aber, Herr, ist der Grund, was ist die Bedingung für das Aufzeigen der Gruppe der körperlichen Form? Was ist der Grund, was ist die Bedingung für das Aufzeigen der Gruppe des Geföhls? Was ist der Grund, was ist die Bedingung für das Aufzeigen der Gruppe der Wahrnehmung? Was ist der Grund, was ist die Bedingung für das Aufzeigen der Gruppe der geistigen Gestaltungen? Was ist der Grund, was ist die Bedingung für das Aufzeigen der Gruppe des Bewusstseins?“

‘‘จตฺตาโร โข, ภิกฺขุ, มหาภูตา เหตุ, จตฺตาโร มหาภูตา ปจฺจโย รูปกฺขนฺธสฺส ปญฺญาปนาย. ผสฺโส เหตุ, ผสฺโส ปจฺจโย เวทนากฺขนฺธสฺส ปญฺญาปนาย. ผสฺโส เหตุ, ผสฺโส ปจฺจโย สญฺญากฺขนฺธสฺส ปญฺญาปนาย. ผสฺโส เหตุ, ผสฺโส ปจฺจโย สงฺขารกฺขนฺธสฺส ปญฺญาปนาย. นามรูปํ โข, ภิกฺขุ, เหตุ, นามรูปํ ปจฺจโย วิญฺญาณกฺขนฺธสฺส ปญฺญาปนายา’’ติ.

„Mönch, die vier großen Elemente sind der Grund, die vier großen Elemente sind die Bedingung für das Aufzeigen der Gruppe der körperlichen Form. Kontakt ist der Grund, Kontakt ist die Bedingung für das Aufzeigen der Gruppe des Geföhls. Kontakt ist der Grund, Kontakt ist die Bedingung für das Aufzeigen der Gruppe der Wahrnehmung. Kontakt ist der Grund, Kontakt ist die Bedingung für das Aufzeigen der Gruppe der geistigen Gestaltungen. Name-und-Form, Mönch, ist der Grund, Name-und-Form ist die Bedingung für das Aufzeigen der Gruppe des Bewusstseins.“

๘๗. ‘‘กถํ ปน, ภนฺเต, สกฺกายทิฏฺฐิ โหตี’’ติ? ‘‘อิธ, ภิกฺขุ, อสฺสุตวา ปุถุชฺชโน อริยานํ อทสฺสาวี อริยธมฺมสฺส อโกวิโท อริยธมฺเม อวินีโต [Pg.68] สปฺปุริสานํ อทสฺสาวี สปฺปุริสธมฺมสฺส อโกวิโท สปฺปุริสธมฺเม อวินีโต รูปํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ รูปวนฺตํ วา อตฺตานํ อตฺตนิ วา รูปํ รูปสฺมึ วา อตฺตานํ; เวทนํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ เวทนาวนฺตํ วา อตฺตานํ อตฺตนิ วา เวทนํ เวทนาย วา อตฺตานํ; สญฺญํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ สญฺญาวนฺตํ วา อตฺตานํ อตฺตนิ วา สญฺญํ สญฺญาย วา อตฺตานํ; สงฺขาเร อตฺตโต สมนุปสฺสติ สงฺขารวนฺตํ วา อตฺตานํ อตฺตนิ วา สงฺขาเร สงฺขาเรสุ วา อตฺตานํ; วิญฺญาณํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ วิญฺญาณวนฺตํ วา อตฺตานํ อตฺตนิ วา วิญฺญาณํ วิญฺญาณสฺมึ วา อตฺตานํ. เอวํ โข, ภิกฺขุ, สกฺกายทิฏฺฐิ โหตี’’ติ.

87. „Wie aber, Herr, entsteht die Persönlichkeitsansicht?“ – „Da, Mönch, betrachtet ein unbelehrter Weltling, der die Edlen nicht sieht, der in der Lehre der Edlen nicht bewandert ist, der in der Lehre der Edlen nicht geschult ist, der die guten Menschen nicht sieht, der in der Lehre der guten Menschen nicht bewandert ist, der in der Lehre der guten Menschen nicht geschult ist, die körperliche Form als das Selbst, oder das Selbst als mit körperlicher Form begabt, oder die körperliche Form als im Selbst befindlich, oder das Selbst als in der körperlichen Form befindlich. Er betrachtet das Geföhl als das Selbst, oder das Selbst als mit Geföhl begabt, oder das Geföhl als im Selbst befindlich, oder das Selbst als im Geföhl befindlich. Er betrachtet die Wahrnehmung als das Selbst, oder das Selbst als mit Wahrnehmung begabt, oder die Wahrnehmung als im Selbst befindlich, oder das Selbst als in der Wahrnehmung befindlich. Er betrachtet die geistigen Gestaltungen als das Selbst, oder das Selbst als mit geistigen Gestaltungen begabt, oder die geistigen Gestaltungen als im Selbst befindlich, oder das Selbst als in den geistigen Gestaltungen befindlich. Er betrachtet das Bewusstsein als das Selbst, oder das Selbst als mit Bewusstsein begabt, oder das Bewusstsein als im Selbst befindlich, oder das Selbst als im Bewusstsein befindlich. Auf diese Weise, Mönch, entsteht die Persönlichkeitsansicht.“

‘‘กถํ ปน, ภนฺเต, สกฺกายทิฏฺฐิ น โหตี’’ติ? ‘‘อิธ, ภิกฺขุ, สุตวา อริยสาวโก อริยานํ ทสฺสาวี อริยธมฺมสฺส โกวิโท อริยธมฺเม สุวินีโต สปฺปุริสานํ ทสฺสาวี สปฺปุริสธมฺมสฺส โกวิโท สปฺปุริสธมฺเม สุวินีโต น รูปํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ น รูปวนฺตํ วา อตฺตานํ น อตฺตนิ วา รูปํ น รูปสฺมึ วา อตฺตานํ; น เวทนํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ น เวทนาวนฺตํ วา อตฺตานํ น อตฺตนิ วา เวทนํ น เวทนาย วา อตฺตานํ; น สญฺญํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ น สญฺญาวนฺตํ วา อตฺตานํ น อตฺตนิ วา สญฺญํ น สญฺญาย วา อตฺตานํ; น สงฺขาเร อตฺตโต สมนุปสฺสติ น สงฺขารวนฺตํ วา อตฺตานํ น อตฺตนิ วา สงฺขาเร น สงฺขาเรสุ วา อตฺตานํ; น วิญฺญาณํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ น วิญฺญาณวนฺตํ วา อตฺตานํ น อตฺตนิ วา วิญฺญาณํ น วิญฺญาณสฺมึ วา อตฺตานํ. เอวํ โข, ภิกฺขุ, สกฺกายทิฏฺฐิ น โหตี’’ติ.

„Wie aber, Herr, entsteht die Persönlichkeitsansicht nicht?“ – „Da, Mönch, betrachtet ein belehrter edler Schöler, der die Edlen sieht, der in der Lehre der Edlen bewandert ist, der in der Lehre der Edlen wohl geschult ist, der die guten Menschen sieht, der in der Lehre der guten Menschen bewandert ist, der in der Lehre der guten Menschen wohl geschult ist, die körperliche Form nicht als das Selbst, noch das Selbst als mit körperlicher Form begabt, noch die körperliche Form als im Selbst befindlich, noch das Selbst als in der körperlichen Form befindlich. Er betrachtet das Geföhl nicht als das Selbst, noch das Selbst als mit Geföhl begabt, noch das Geföhl als im Selbst befindlich, noch das Selbst als im Geföhl befindlich. Er betrachtet die Wahrnehmung nicht als das Selbst, noch das Selbst als mit Wahrnehmung begabt, noch die Wahrnehmung als im Selbst befindlich, noch das Selbst als in der Wahrnehmung befindlich. Er betrachtet die geistigen Gestaltungen nicht als das Selbst, noch das Selbst als mit geistigen Gestaltungen begabt, noch die geistigen Gestaltungen als im Selbst befindlich, noch das Selbst als in den geistigen Gestaltungen befindlich. Er betrachtet das Bewusstsein nicht als das Selbst, noch das Selbst als mit Bewusstsein begabt, noch das Bewusstsein als im Selbst befindlich, noch das Selbst als im Bewusstsein befindlich. Auf diese Weise, Mönch, entsteht die Persönlichkeitsansicht nicht.“

๘๘. ‘‘โก นุ โข, ภนฺเต, รูเป อสฺสาโท, โก อาทีนโว, กึ นิสฺสรณํ? โก เวทนาย อสฺสาโท, โก อาทีนโว, กึ นิสฺสรณํ? โก สญฺญาย อสฺสาโท, โก อาทีนโว, กึ นิสฺสรณํ? โก สงฺขาเรสุ อสฺสาโท, โก อาทีนโว, กึ นิสฺสรณํ? โก วิญฺญาเณ อสฺสาโท, โก อาทีนโว, กึ นิสฺสรณ’’นฺติ? ‘‘ยํ โข, ภิกฺขุ, รูปํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ สุขํ โสมนสฺสํ, อยํ รูเป อสฺสาโท. ยํ รูปํ อนิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, อยํ รูเป อาทีนโว. โย รูเป ฉนฺทราควินโย ฉนฺทราคปฺปหานํ, อิทํ รูเป นิสฺสรณํ. ยํ โข, ภิกฺขุ, เวทนํ ปฏิจฺจ… สญฺญํ [Pg.69] ปฏิจฺจ… สงฺขาเร ปฏิจฺจ… วิญฺญาณํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ สุขํ โสมนสฺสํ, อยํ วิญฺญาเณ อสฺสาโท. ยํ วิญฺญาณํ อนิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, อยํ วิญฺญาเณ อาทีนโว. โย วิญฺญาเณ ฉนฺทราควินโย ฉนฺทราคปฺปหานํ, อิทํ วิญฺญาเณ นิสฺสรณ’’นฺติ.

88. „Was, Herr, ist die Ergötzung an der Form, was das Elend, was das Entrinnen? Was ist die Ergötzung an der Empfindung, was das Elend, was das Entrinnen? Was ist die Ergötzung an der Wahrnehmung, was das Elend, was das Entrinnen? Was ist die Ergötzung an den Geistesformationen, was das Elend, was das Entrinnen? Was ist die Ergötzung am Bewusstsein, was das Elend, was das Entrinnen?“ — „Mönch, das Glück und die Freude, die in Abhängigkeit von der Form entstehen, das ist die Ergötzung an der Form. Dass die Form unbeständig, leidvoll und der Veränderung unterworfen ist, das ist das Elend an der Form. Die Bändigung von Verlangen und Begierde, das Aufgeben von Verlangen und Begierde in Bezug auf die Form, das ist das Entrinnen von der Form. Mönch, das Glück und die Freude, die in Abhängigkeit von der Empfindung... der Wahrnehmung... den Geistesformationen... dem Bewusstsein entstehen, das ist die Ergötzung am Bewusstsein. Dass das Bewusstsein unbeständig, leidvoll und der Veränderung unterworfen ist, das ist das Elend am Bewusstsein. Die Bändigung von Verlangen und Begierde, das Aufgeben von Verlangen und Begierde in Bezug auf das Bewusstsein, das ist das Entrinnen vom Bewusstsein.“

๘๙. ‘‘กถํ ปน, ภนฺเต, ชานโต กถํ ปสฺสโต อิมสฺมิญฺจ สวิญฺญาณเก กาเย พหิทฺธา จ สพฺพนิมิตฺเตสุ อหํการมมํการมานานุสยา น โหนฺตี’’ติ? ‘‘ยํ กิญฺจิ, ภิกฺขุ, รูปํ – อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนํ อชฺฌตฺตํ วา พหิทฺธา วา โอฬาริกํ วา สุขุมํ วา หีนํ วา ปณีตํ วา ยํ ทูเร สนฺติเก วา – สพฺพํ รูปํ ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ – เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสติ. ยา กาจิ เวทนา… ยา กาจิ สญฺญา… เย เกจิ สงฺขารา… ยํ กิญฺจิ วิญฺญาณํ – อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนํ อชฺฌตฺตํ วา พหิทฺธา วา โอฬาริกํ วา สุขุมํ วา หีนํ วา ปณีตํ วา ยํ ทูเร สนฺติเก วา – สพฺพํ วิญฺญาณํ ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ – เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสติ. เอวํ โข, ภิกฺขุ, ชานโต เอวํ ปสฺสโต อิมสฺมิญฺจ สวิญฺญาณเก กาเย พหิทฺธา จ สพฺพนิมิตฺเตสุ อหํการมมํการมานานุสยา น โหนฺตี’’ติ.

89. „Wie aber, Herr, muss man wissen, wie muss man sehen, damit in diesem bewussten Körper und bei allen äußeren Zeichen keine Ich-Sucht, keine Mein-Sucht und keine Neigung zum Dünkel mehr entstehen?“ — „Mönch, jegliche Form – ob vergangen, zukünftig oder gegenwärtig, innerlich oder äußerlich, grob oder fein, niedrig oder erhaben, fern oder nah – jede Form betrachtet man der Wirklichkeit entsprechend mit rechter Weisheit so: ‚Dies ist nicht mein, dies bin ich nicht, dies ist nicht mein Selbst.‘ Jegliche Empfindung... jegliche Wahrnehmung... jegliche Geistesformationen... jegliches Bewusstsein – ob vergangen, zukünftig oder gegenwärtig, innerlich oder äußerlich, grob oder fein, niedrig oder erhaben, fern oder nah – jegliches Bewusstsein betrachtet man der Wirklichkeit entsprechend mit rechter Weisheit so: ‚Dies ist nicht mein, dies bin ich nicht, dies ist nicht mein Selbst.‘ Wenn man so weiß und so sieht, Mönch, entstehen in diesem bewussten Körper und bei allen äußeren Zeichen keine Ich-Sucht, keine Mein-Sucht und keine Neigung zum Dünkel mehr.“

๙๐. อถ โข อญฺญตรสฺส ภิกฺขุโน เอวํ เจตโส ปริวิตกฺโก อุทปาทิ – ‘‘อิติ กิร, โภ, รูปํ อนตฺตา, เวทนา อนตฺตา, สญฺญา อนตฺตา, สงฺขารา อนตฺตา, วิญฺญาณํ อนตฺตา; อนตฺตกตานิ กมฺมานิ กมตฺตานํ ผุสิสฺสนฺตี’’ติ? อถ โข ภควา ตสฺส ภิกฺขุโน เจตสา เจโตปริวิตกฺกมญฺญาย ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ฐานํ โข ปเนตํ, ภิกฺขเว, วิชฺชติ ยํ อิเธกจฺโจ โมฆปุริโส อวิทฺวา อวิชฺชาคโต ตณฺหาธิปเตยฺเยน เจตสา สตฺถุ สาสนํ อติธาวิตพฺพํ มญฺเญยฺย – ‘อิติ กิร, โภ, รูปํ อนตฺตา, เวทนา อนตฺตา, สญฺญา อนตฺตา, สงฺขารา อนตฺตา, วิญฺญาณํ อนตฺตา; อนตฺตกตานิ กมฺมานิ กมตฺตานํ ผุสิสฺสนฺตี’ติ. ปฏิวินีตา โข เม ตุมฺเห, ภิกฺขเว, ตตฺร ตตฺร ธมฺเมสุ’’.

90. Da stieg in einem gewissen Mönch dieser Gedanke auf: „So ist also, wie man hört, die Form Nicht-Selbst, die Empfindung Nicht-Selbst, die Wahrnehmung Nicht-Selbst, die Geistesformationen Nicht-Selbst, das Bewusstsein Nicht-Selbst; welche Art von Selbst werden dann die Taten berühren, die von dem vollbracht wurden, was Nicht-Selbst ist?“ Da nun der Erhabene den Gedankengang im Geiste jenes Mönches erkannte, wandte er sich an die Mönche: „Es ist möglich, ihr Mönche, dass hier eine gewisse törichte Person, die unwissend ist, im Unwissen befangen bleibt und deren Geist vom Verlangen beherrscht wird, meint, die Lehre des Meisters überspringen zu müssen mit dem Gedanken: ‚So ist also, wie man hört, die Form Nicht-Selbst... welche Art von Selbst werden dann die Taten berühren, die von dem vollbracht wurden, was Nicht-Selbst ist?‘ Ihr Mönche, ich habe euch doch in Bezug auf diese und jene Dinge immer wieder unterwiesen.“

‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, รูปํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วา’’ติ? ‘‘ทุกฺขํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ – ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’’’ติ? ‘‘โน เหตํ[Pg.70], ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, เวทนา… สญฺญา… สงฺขารา… วิญฺญาณํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วา’’ติ? ‘‘ทุกฺขํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ – ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตสฺมาติห, ภิกฺขเว, ยํ กิญฺจิ รูปํ อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนํ อชฺฌตฺตํ วา พหิทฺธา วา โอฬาริกํ วา สุขุมํ วา หีนํ วา ปณีตํ วา ยํ ทูเร สนฺติเก วา สพฺพํ รูปํ – ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ. ยา กาจิ เวทนา… ยา กาจิ สญฺญา… เย เกจิ สงฺขารา… ยํ กิญฺจิ วิญฺญาณํ อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนํ อชฺฌตฺตํ วา พหิทฺธา วา โอฬาริกํ วา สุขุมํ วา หีนํ วา ปณีตํ วา ยํ ทูเร สนฺติเก วา สพฺพํ วิญฺญาณํ – ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ. เอวํ ปสฺสํ, ภิกฺขเว, สุตวา อริยสาวโก รูปสฺมิมฺปิ นิพฺพินฺทติ, เวทนายปิ นิพฺพินฺทติ, สญฺญายปิ นิพฺพินฺทติ, สงฺขาเรสุปิ นิพฺพินฺทติ, วิญฺญาณสฺมิมฺปิ นิพฺพินฺทติ; นิพฺพินฺทํ วิรชฺชติ, วิราคา วิมุจฺจติ. วิมุตฺตสฺมึ วิมุตฺตมิติ ญาณํ โหติ. ‘ขีณา ชาติ, วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ, กตํ กรณียํ, นาปรํ อิตฺถตฺตายา’ติ ปชานาตี’’ติ.

„Was meint ihr, Mönche, ist die Form beständig oder unbeständig?“ — „Unbeständig, Herr.“ — „Was aber unbeständig ist, ist das leidvoll oder freudvoll?“ — „Leidvoll, Herr.“ — „Was aber unbeständig, leidvoll und der Veränderung unterworfen ist, ist es angemessen, dies so zu betrachten: ‚Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst‘?“ — „Gewiss nicht, Herr.“ — „Was meint ihr, Mönche, ist die Empfindung... die Wahrnehmung... die Geistesformationen... das Bewusstsein beständig oder unbeständig?“ — „Unbeständig, Herr.“ — „Was aber unbeständig ist, ist das leidvoll oder freudvoll?“ — „Leidvoll, Herr.“ — „Was aber unbeständig, leidvoll und der Veränderung unterworfen ist, ist es angemessen, dies so zu betrachten: ‚Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst‘?“ — „Gewiss nicht, Herr.“ — „Deshalb, Mönche, ist jegliche Form – ob vergangen, zukünftig oder gegenwärtig, innerlich oder äußerlich, grob oder fein, niedrig oder erhaben, fern oder nah – jede Form der Wirklichkeit entsprechend mit rechter Weisheit so zu betrachten: ‚Dies ist nicht mein, dies bin ich nicht, dies ist nicht mein Selbst.‘ Jegliche Empfindung... jegliche Wahrnehmung... jegliche Geistesformationen... jegliches Bewusstsein – ob vergangen, zukünftig oder gegenwärtig, innerlich oder äußerlich, grob oder fein, niedrig oder erhaben, fern oder nah – jegliches Bewusstsein ist der Wirklichkeit entsprechend mit rechter Weisheit so zu betrachten: ‚Dies ist nicht mein, dies bin ich nicht, dies ist nicht mein Selbst.‘ Wenn der erfahrene edle Schüler dies so sieht, wird er der Form überdrüssig, der Empfindung überdrüssig, der Wahrnehmung überdrüssig, der Geistesformationen überdrüssig, des Bewusstseins überdrüssig. Durch den Überdruss wird er wunschlos; durch die Wunschlosigkeit wird er befreit. In dem Befreiten entsteht das Wissen: ‚Ich bin befreit.‘ Er erkennt: ‚Versiegt ist die Geburt, gelebt ist das heilige Leben, getan ist, was zu tun war, für dieses Dasein gibt es kein Weiteres mehr.‘“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ. อิมสฺมิญฺจ ปน เวยฺยากรณสฺมึ ภญฺญมาเน สฏฺฐิมตฺตานํ ภิกฺขูนํ อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตานิ วิมุจฺจึสูติ.

Dies sprach der Erhabene. Jene Mönche waren entzückt und erfreuten sich an den Worten des Erhabenen. Während diese Darlegung vorgetragen wurde, wurden die Geister von etwa sechzig Mönchen ohne weiteres Ergreifen von den Trieben befreit.

มหาปุณฺณมสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ นวมํ.

Das Mahāpuṇṇama-Sutta, das neunte, ist abgeschlossen.

๑๐. จูฬปุณฺณมสุตฺตํ

10. Cūḷapuṇṇama-Sutta

๙๑. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ ปุพฺพาราเม มิคารมาตุปาสาเท. เตน โข ปน สมเยน ภควา ตทหุโปสเถ ปนฺนรเส ปุณฺณาย ปุณฺณมาย รตฺติยา ภิกฺขุสงฺฆปริวุโต อพฺโภกาเส นิสินฺโน โหติ. อถ โข ภควา ตุณฺหีภูตํ ตุณฺหีภูตํ ภิกฺขุสงฺฆํ อนุวิโลเกตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ชาเนยฺย นุ โข, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส อสปฺปุริสํ – ‘อสปฺปุริโส อยํ ภว’’’นฺติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘สาธุ, ภิกฺขเว; อฏฺฐานเมตํ, ภิกฺขเว, อนวกาโส [Pg.71] ยํ อสปฺปุริโส อสปฺปุริสํ ชาเนยฺย – ‘อสปฺปุริโส อยํ ภว’นฺติ. ชาเนยฺย ปน, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส สปฺปุริสํ – ‘สปฺปุริโส อยํ ภว’’’นฺติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘สาธุ, ภิกฺขเว; เอตมฺปิ โข, ภิกฺขเว, อฏฺฐานํ อนวกาโส ยํ อสปฺปุริโส สปฺปุริสํ ชาเนยฺย – ‘สปฺปุริโส อยํ ภว’นฺติ. อสปฺปุริโส, ภิกฺขเว, อสฺสทฺธมฺมสมนฺนาคโต โหติ, อสปฺปุริสภตฺติ โหติ, อสปฺปุริสจินฺตี โหติ, อสปฺปุริสมนฺตี โหติ, อสปฺปุริสวาโจ โหติ, อสปฺปุริสกมฺมนฺโต โหติ, อสปฺปุริสทิฏฺฐิ โหติ; อสปฺปุริสทานํ เทติ’’.

91. So habe ich gehört – zu einer Zeit verweilte der Erhabene in Sāvatthī, im Ostpark, im Palast der Mutter Migāras. Zu jener Zeit, am fünfzehnten Tag, dem Uposatha-Tag des Vollmonds, saß der Erhabene unter freiem Himmel, umgeben von der Sangha der Mönche. Da blickte der Erhabene die vollkommen schweigende Sangha der Mönche an und sprach zu den Mönchen: „Könnte wohl, ihr Mönche, ein unwürdiger Mensch einen unwürdigen Menschen erkennen: ‚Dieser Herr ist ein unwürdiger Mensch‘?“ – „Nein, o Herr.“ – „Gut, ihr Mönche; es ist unmöglich, ihr Mönche, es gibt keine Gelegenheit dazu, dass ein unwürdiger Mensch einen unwürdigen Menschen erkennt: ‚Dieser Herr ist ein unwürdiger Mensch‘. Könnte aber, ihr Mönche, ein unwürdiger Mensch einen würdigen Menschen erkennen: ‚Dieser Herr ist ein würdiger Mensch‘?“ – „Nein, o Herr.“ – „Gut, ihr Mönche; auch dies ist unmöglich, ihr Mönche, es gibt keine Gelegenheit dazu, dass ein unwürdiger Mensch einen würdigen Menschen erkennt: ‚Dieser Herr ist ein würdiger Mensch‘. Ein unwürdiger Mensch, ihr Mönche, ist mit schlechten Eigenschaften ausgestattet, er pflegt Umgang mit Unwürdigen, er hegt unwürdige Gedanken, er hält unwürdige Beratungen, er führt eine unwürdige Rede, er vollbringt unwürdige Taten, er vertritt eine unwürdige Ansicht; er gibt ein unwürdiges Almosen.“

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส อสฺสทฺธมฺมสมนฺนาคโต โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส อสฺสทฺโธ โหติ, อหิริโก โหติ, อโนตฺตปฺปี โหติ, อปฺปสฺสุโต โหติ, กุสีโต โหติ, มุฏฺฐสฺสติ โหติ, ทุปฺปญฺโญ โหติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส อสฺสทฺธมฺมสมนฺนาคโต โหติ.

„Und wie, ihr Mönche, ist ein unwürdiger Mensch mit schlechten Eigenschaften ausgestattet? Da, ihr Mönche, ist ein unwürdiger Mensch ohne Vertrauen, schamlos, gewissenlos, wenig belehrt, träge, unachtsam und ohne Weisheit. So, ihr Mönche, ist ein unwürdiger Mensch mit schlechten Eigenschaften ausgestattet.“

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส อสปฺปุริสภตฺติ โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสสฺส เย เต สมณพฺราหฺมณา อสฺสทฺธา อหิริกา อโนตฺตปฺปิโน อปฺปสฺสุตา กุสีตา มุฏฺฐสฺสติโน ทุปฺปญฺญา ตฺยาสฺส มิตฺตา โหนฺติ เต สหายา. เอวํ โข, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส อสปฺปุริสภตฺติ โหติ.

„Und wie, ihr Mönche, pflegt ein unwürdiger Mensch Umgang mit Unwürdigen? Da, ihr Mönche, sind jene Asketen und Brahmanen seine Freunde und Gefährten, die ohne Vertrauen, schamlos, gewissenlos, wenig belehrt, träge, unachtsam und ohne Weisheit sind. So, ihr Mönche, pflegt ein unwürdiger Mensch Umgang mit Unwürdigen.“

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส อสปฺปุริสจินฺตี โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส อตฺตพฺยาพาธายปิ เจเตติ, ปรพฺยาพาธายปิ เจเตติ, อุภยพฺยาพาธายปิ เจเตติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส อสปฺปุริสจินฺตี โหติ.

„Und wie, ihr Mönche, hegt ein unwürdiger Mensch unwürdige Gedanken? Da, ihr Mönche, sinnt ein unwürdiger Mensch auf das eigene Leid, er sinnt auf das Leid anderer, er sinnt auf das Leid von beiden. So, ihr Mönche, hegt ein unwürdiger Mensch unwürdige Gedanken.“

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส อสปฺปุริสมนฺตี โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส อตฺตพฺยาพาธายปิ มนฺเตติ, ปรพฺยาพาธายปิ มนฺเตติ, อุภยพฺยาพาธายปิ มนฺเตติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส อสปฺปุริสมนฺตี โหติ.

„Und wie, ihr Mönche, hält ein unwürdiger Mensch unwürdige Beratungen? Da, ihr Mönche, berät sich ein unwürdiger Mensch zum eigenen Leid, er berät sich zum Leid anderer, er berät sich zum Leid von beiden. So, ihr Mönche, hält ein unwürdiger Mensch unwürdige Beratungen.“

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส อสปฺปุริสวาโจ โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส มุสาวาที โหติ, ปิสุณวาโจ โหติ, ผรุสวาโจ โหติ[Pg.72], สมฺผปฺปลาปี โหติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส อสปฺปุริสวาโจ โหติ.

„Und wie, ihr Mönche, führt ein unwürdiger Mensch eine unwürdige Rede? Da, ihr Mönche, ist ein unwürdiger Mensch ein Lügner, er führt eine verleumderische Rede, er führt eine grobe Rede, er ist ein Schwätzer. So, ihr Mönche, führt ein unwürdiger Mensch eine unwürdige Rede.“

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส อสปฺปุริสกมฺมนฺโต โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส ปาณาติปาตี โหติ, อทินฺนาทายี โหติ, กาเมสุมิจฺฉาจารี โหติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส อสปฺปุริสกมฺมนฺโต โหติ.

„Und wie, ihr Mönche, vollbringt ein unwürdiger Mensch unwürdige Taten? Da, ihr Mönche, ist ein unwürdiger Mensch einer, der Lebewesen tötet, einer, der Nichtgegebenes nimmt, einer, der sich im sexuellen Fehlverhalten übt. So, ihr Mönche, vollbringt ein unwürdiger Mensch unwürdige Taten.“

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส อสปฺปุริสทิฏฺฐิ โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส เอวํทิฏฺฐิ โหติ – ‘นตฺถิ ทินฺนํ, นตฺถิ ยิฏฺฐํ, นตฺถิ หุตํ, นตฺถิ สุกตทุกฺกฏานํ กมฺมานํ ผลํ วิปาโก, นตฺถิ อยํ โลโก, นตฺถิ ปโร โลโก, นตฺถิ มาตา, นตฺถิ ปิตา, นตฺถิ สตฺตา โอปปาติกา, นตฺถิ โลเก สมณพฺราหฺมณา สมฺมคฺคตา สมฺมาปฏิปนฺนา, เย อิมญฺจ โลกํ ปรญฺจ โลกํ สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวเทนฺตี’ติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส อสปฺปุริสทิฏฺฐิ โหติ.

„Und wie, ihr Mönche, vertritt ein unwürdiger Mensch eine unwürdige Ansicht? Da, ihr Mönche, hat ein unwürdiger Mensch eine solche Ansicht: ‚Es gibt keine Frucht des Gebens, es gibt keine Frucht des Opferns, es gibt keine Frucht der Darbringung; es gibt keine Frucht und keine Vergeltung für gut oder schlecht vollbrachte Taten; es gibt nicht diese Welt, es gibt nicht die jenseitige Welt; es gibt keine Mutter, es gibt keinen Vater; es gibt keine spontan geborenen Wesen; es gibt in der Welt keine rechtgewandelten, rechtpraktizierenden Asketen und Brahmanen, die diese Welt und die jenseitige Welt durch eigene höhere Erkenntnis verwirklicht haben und verkünden.‘ So, ihr Mönche, vertritt ein unwürdiger Mensch eine unwürdige Ansicht.“

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส อสปฺปุริสทานํ เทติ? อิธ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส อสกฺกจฺจํ ทานํ เทติ, อสหตฺถา ทานํ เทติ, อจิตฺตีกตฺวา ทานํ เทติ, อปวิฏฺฐํ ทานํ เทติ อนาคมนทิฏฺฐิโก ทานํ เทติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส อสปฺปุริสทานํ เทติ.

„Und wie, ihr Mönche, gibt ein unwürdiger Mensch ein unwürdiges Almosen? Da, ihr Mönche, gibt ein unwürdiger Mensch ein Almosen ohne Ehrerbietung, er gibt es nicht mit eigener Hand, er gibt es ohne Sorgfalt, er gibt es wie etwas Weggeworfenes, er gibt es ohne die Ansicht, dass künftige Folgen kommen. So, ihr Mönche, gibt ein unwürdiger Mensch ein unwürdiges Almosen.“

‘‘โส, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส เอวํ อสฺสทฺธมฺมสมนฺนาคโต, เอวํ อสปฺปุริสภตฺติ, เอวํ อสปฺปุริสจินฺตี, เอวํ อสปฺปุริสมนฺตี, เอวํ อสปฺปุริสวาโจ, เอวํ อสปฺปุริสกมฺมนฺโต, เอวํ อสปฺปุริสทิฏฺฐิ; เอวํ อสปฺปุริสทานํ ทตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา ยา อสปฺปุริสานํ คติ ตตฺถ อุปปชฺชติ. กา จ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสานํ คติ? นิรโย วา ติรจฺฉานโยนิ วา.

„Dieser unwürdige Mensch, ihr Mönche, der so mit schlechten Eigenschaften ausgestattet ist, so Umgang mit Unwürdigen pflegt, so unwürdige Gedanken hegt, so unwürdige Beratungen hält, so eine unwürdige Rede führt, so unwürdige Taten vollbringt, so eine unwürdige Ansicht vertritt und so ein unwürdiges Almosen gegeben hat – dieser wird nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in jenem Daseinsbereich wiedergeboren, der das Ziel der Unwürdigen ist. Und was, ihr Mönche, ist das Ziel der Unwürdigen? Entweder die Hölle oder das Tierreich.“

๙๒. ‘‘ชาเนยฺย นุ โข, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส สปฺปุริสํ – ‘สปฺปุริโส อยํ ภว’’’นฺติ? ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’. ‘‘สาธุ, ภิกฺขเว; ฐานเมตํ, ภิกฺขเว, วิชฺชติ ยํ สปฺปุริโส สปฺปุริสํ ชาเนยฺย – ‘สปฺปุริโส อยํ ภว’นฺติ. ชาเนยฺย ปน, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส อสปฺปุริสํ – ‘อสปฺปุริโส อยํ ภว’’’นฺติ? ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’. ‘‘สาธุ, ภิกฺขเว; เอตมฺปิ โข, ภิกฺขเว, ฐานํ วิชฺชติ ยํ สปฺปุริโส อสปฺปุริสํ ชาเนยฺย – ‘อสปฺปุริโส อยํ ภว’นฺติ. สปฺปุริโส, ภิกฺขเว, สทฺธมฺมสมนฺนาคโต โหติ, สปฺปุริสภตฺติ โหติ, สปฺปุริสจินฺตี [Pg.73] โหติ, สปฺปุริสมนฺตี โหติ, สปฺปุริสวาโจ โหติ, สปฺปุริสกมฺมนฺโต โหติ, สปฺปุริสทิฏฺฐิ โหติ; สปฺปุริสทานํ เทติ’’.

92. „Könnte wohl, ihr Mönche, ein guter Mensch einen guten Menschen erkennen: ‚Dieser ehrenwerte Herr ist ein guter Mensch‘?“ – „Ja, Herr.“ – „Gut, ihr Mönche. Es ist möglich, ihr Mönche, es kommt vor, dass ein guter Mensch einen guten Menschen erkennt: ‚Dieser ehrenwerte Herr ist ein guter Mensch‘. Könnte aber, ihr Mönche, ein guter Mensch einen schlechten Menschen erkennen: ‚Dieser ehrenwerte Herr ist ein schlechter Mensch‘?“ – „Ja, Herr.“ – „Gut, ihr Mönche. Auch dies ist möglich, ihr Mönche, es kommt vor, dass ein guter Mensch einen schlechten Menschen erkennt: ‚Dieser ehrenwerte Herr ist ein schlechter Mensch‘. Ein guter Mensch, ihr Mönche, ist mit der wahren Lehre ausgestattet, er ist den guten Menschen zugetan, er denkt wie ein guter Mensch, er berät sich wie ein guter Mensch, er spricht wie ein guter Mensch, er handelt wie ein guter Mensch, er hat die Ansichten eines guten Menschen und er gibt die Gaben eines guten Menschen.“

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส สทฺธมฺมสมนฺนาคโต โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส สทฺโธ โหติ, หิริมา โหติ, โอตฺตปฺปี โหติ, พหุสฺสุโต โหติ, อารทฺธวีริโย โหติ, อุปฏฺฐิตสฺสติ โหติ, ปญฺญวา โหติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส สทฺธมฺมสมนฺนาคโต โหติ.

„Und wie, ihr Mönche, ist ein guter Mensch mit der wahren Lehre ausgestattet? Da ist, ihr Mönche, ein guter Mensch voller Vertrauen, er ist schamhaft, er ist gewissenhaft, er ist vielwissend, er ist von tatkräftiger Energie, er ist von gefestigter Achtsamkeit und er ist weise. So, ihr Mönche, ist ein guter Mensch mit der wahren Lehre ausgestattet.“

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส สปฺปุริสภตฺติ โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสสฺส เย เต สมณพฺราหฺมณา สทฺธา หิริมนฺโต โอตฺตปฺปิโน พหุสฺสุตา อารทฺธวีริยา อุปฏฺฐิตสฺสติโน ปญฺญวนฺโต ตฺยาสฺส มิตฺตา โหนฺติ, เต สหายา. เอวํ โข, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส สปฺปุริสภตฺติ โหติ.

„Und wie, ihr Mönche, ist ein guter Mensch den guten Menschen zugetan? Da sind für einen guten Menschen jene Asketen und Brahmanen, die voller Vertrauen, schamhaft, gewissenhaft, vielwissend, von tatkräftiger Energie, von gefestigter Achtsamkeit und weise sind, seine Freunde und Gefährten. So, ihr Mönche, ist ein guter Mensch den guten Menschen zugetan.“

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส สปฺปุริสจินฺตี โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส เนวตฺตพฺยาพาธาย เจเตติ, น ปรพฺยาพาธาย เจเตติ, น อุภยพฺยาพาธาย เจเตติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส สปฺปุริสจินฺตี โหติ.

„Und wie, ihr Mönche, denkt ein guter Mensch wie ein guter Mensch? Da denkt ein guter Mensch weder zu seinem eigenen Schaden, noch zum Schaden anderer, noch zum Schaden beider. So, ihr Mönche, denkt ein guter Mensch wie ein guter Mensch.“

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส สปฺปุริสมนฺตี โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส เนวตฺตพฺยาพาธาย มนฺเตติ, น ปรพฺยาพาธาย มนฺเตติ, น อุภยพฺยาพาธาย มนฺเตติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส สปฺปุริสมนฺตี โหติ.

„Und wie, ihr Mönche, berät sich ein guter Mensch wie ein guter Mensch? Da berät sich ein guter Mensch weder zu seinem eigenen Schaden, noch zum Schaden anderer, noch zum Schaden beider. So, ihr Mönche, berät sich ein guter Mensch wie ein guter Mensch.“

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส สปฺปุริสวาโจ โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส มุสาวาทา ปฏิวิรโต โหติ, ปิสุณาย วาจาย ปฏิวิรโต โหติ, ผรุสาย วาจาย ปฏิวิรโต โหติ, สมฺผปฺปลาปา ปฏิวิรโต โหติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส สปฺปุริสวาโจ โหติ.

„Und wie, ihr Mönche, spricht ein guter Mensch wie ein guter Mensch? Da ist ein guter Mensch von der Lüge abgelassen, er ist von verleumderischer Rede abgelassen, er ist von grober Rede abgelassen und er ist von geschwätzigem Geplapper abgelassen. So, ihr Mönche, spricht ein guter Mensch wie ein guter Mensch.“

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส สปฺปุริสกมฺมนฺโต โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ, อทินฺนาทานา ปฏิวิรโต โหติ, กาเมสุมิจฺฉาจารา ปฏิวิรโต โหติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส สปฺปุริสกมฺมนฺโต โหติ.

„Und wie, ihr Mönche, handelt ein guter Mensch wie ein guter Mensch? Da ist ein guter Mensch vom Töten von Lebewesen abgelassen, er ist vom Nehmen des Nichtgegebenen abgelassen und er ist von sexuellem Fehlverhalten abgelassen. So, ihr Mönche, handelt ein guter Mensch wie ein guter Mensch.“

‘‘กถญฺจ[Pg.74], ภิกฺขเว, สปฺปุริโส สปฺปุริสทิฏฺฐิ โหติ? อิธ, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส เอวํทิฏฺฐิ โหติ – ‘อตฺถิ ทินฺนํ, อตฺถิ ยิฏฺฐํ, อตฺถิ หุตํ, อตฺถิ สุกตทุกฺกฏานํ กมฺมานํ ผลํ วิปาโก, อตฺถิ อยํ โลโก, อตฺถิ ปโร โลโก, อตฺถิ มาตา, อตฺถิ ปิตา, อตฺถิ สตฺตา โอปปาติกา, อตฺถิ โลเก สมณพฺราหฺมณา สมฺมคฺคตา สมฺมาปฏิปนฺนา เย อิมญฺจ โลกํ ปรญฺจ โลกํ สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวเทนฺตี’ติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส สปฺปุริสทิฏฺฐิ โหติ.

„Und wie, ihr Mönche, hat ein guter Mensch die Ansicht eines guten Menschen? Da hat ein guter Mensch solch eine Ansicht: ‚Es gibt das Geben, es gibt das Opfern, es gibt Gabendarbringungen; es gibt Frucht und Vergeltung für gute und schlechte Taten; es gibt diese Welt, es gibt die jenseitige Welt; es gibt die Mutter, es gibt den Vater; es gibt spontan geborene Wesen; es gibt in der Welt Asketen und Brahmanen, die den rechten Weg gegangen sind, die sich rechtmäßig üben und die diese Welt und die jenseitige Welt aus eigener höherer Erkenntnis verwirklicht haben und verkünden.‘ So, ihr Mönche, hat ein guter Mensch die Ansicht eines guten Menschen.“

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส สปฺปุริสทานํ เทติ? อิธ, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส สกฺกจฺจํ ทานํ เทติ, สหตฺถา ทานํ เทติ, จิตฺตีกตฺวา ทานํ เทติ, อนปวิฏฺฐํ ทานํ เทติ, อาคมนทิฏฺฐิโก ทานํ เทติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส สปฺปุริสทานํ เทติ.

„Und wie, ihr Mönche, gibt ein guter Mensch die Gabe eines guten Menschen? Da gibt ein guter Mensch eine Gabe mit Sorgfalt, gibt mit eigener Hand, gibt respektvoll, gibt nichts Unnützes und gibt mit dem Blick auf das künftige Resultat. So, ihr Mönche, gibt ein guter Mensch die Gabe eines guten Menschen.“

‘‘โส, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส เอวํ สทฺธมฺมสมนฺนาคโต, เอวํ สปฺปุริสภตฺติ, เอวํ สปฺปุริสจินฺตี, เอวํ สปฺปุริสมนฺตี, เอวํ สปฺปุริสวาโจ, เอวํ สปฺปุริสกมฺมนฺโต, เอวํ สปฺปุริสทิฏฺฐิ; เอวํ สปฺปุริสทานํ ทตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา ยา สปฺปุริสานํ คติ ตตฺถ อุปปชฺชติ. กา จ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสานํ คติ? เทวมหตฺตตา วา มนุสฺสมหตฺตตา วา’’ติ.

„Jener gute Mensch, ihr Mönche, der so mit der wahren Lehre ausgestattet ist, so den guten Menschen zugetan ist, so wie ein guter Mensch denkt, so wie ein guter Mensch berät, so wie ein guter Mensch spricht, so wie ein guter Mensch handelt, so die Ansicht eines guten Menschen hat; wenn er so die Gabe eines guten Menschen gegeben hat, wird er nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, dorthin gelangen, wo die Bestimmung der guten Menschen liegt. Und was, ihr Mönche, ist die Bestimmung der guten Menschen? Entweder die Größe unter den Göttern oder die Größe unter den Menschen.“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

Dies sprach der Erhabene. Erfreut stimmten jene Mönche den Worten des Erhabenen zu.“

จูฬปุณฺณมสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ทสมํ.

Die Cūḷapuṇṇama-Lehrrede ist abgeschlossen, die zehnte.

เทวทหวคฺโค นิฏฺฐิโต ปฐโม.

Das Devadaha-Kapitel ist abgeschlossen, das erste.

ตสฺสุทฺทานํ –

Dazu die Inhaltsübersicht (Uddāna):

เทวทหํ ปญฺจตฺตยํ, กินฺติ-สาม-สุนกฺขตฺตํ;

สปฺปาย-คณ-โคปก-มหาปุณฺณจูฬปุณฺณญฺจาติ.

Devadaha, Pañcattaya, Kinti, Sāma, Sunakkhatta, Sappāya, Gaṇa, Gopaka, Mahāpuṇṇama und Cūḷapuṇṇama.

๒. อนุปทวคฺโค

2. Das Kapitel über das Nacheinander (Anupadavaggo)

๑. อนุปทสุตฺตํ

1. Die Lehrrede über das Nacheinander (Anupadasuttaṃ)

๙๓. เอวํ [Pg.75] เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ –

93. So habe ich es gehört: Einst weilte der Erhabene bei Sāvatthī im Jeta-Hain, im Kloster des Anāthapiṇḍika. Dort wandte sich der Erhabene an die Mönche: „Ihr Mönche!“ – „Ehrwürdiger Herr!“, antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach Folgendes:

‘‘ปณฺฑิโต, ภิกฺขเว, สาริปุตฺโต; มหาปญฺโญ, ภิกฺขเว, สาริปุตฺโต; ปุถุปญฺโญ, ภิกฺขเว, สาริปุตฺโต; หาสปญฺโญ, ภิกฺขเว, สาริปุตฺโต; ชวนปญฺโญ, ภิกฺขเว, สาริปุตฺโต; ติกฺขปญฺโญ, ภิกฺขเว, สาริปุตฺโต; นิพฺเพธิกปญฺโญ, ภิกฺขเว, สาริปุตฺโต; สาริปุตฺโต, ภิกฺขเว, อฑฺฒมาสํ อนุปทธมฺมวิปสฺสนํ วิปสฺสติ. ตตฺริทํ, ภิกฺขเว, สาริปุตฺตสฺส อนุปทธมฺมวิปสฺสนาย โหติ.

„Weise, ihr Mönche, ist Sāriputta; von großer Weisheit, ihr Mönche, ist Sāriputta; von weitreichender Weisheit, ihr Mönche, ist Sāriputta; von heiterer Weisheit, ihr Mönche, ist Sāriputta; von schneller Weisheit, ihr Mönche, ist Sāriputta; von scharfer Weisheit, ihr Mönche, ist Sāriputta; von durchdringender Weisheit, ihr Mönche, ist Sāriputta. Sāriputta, ihr Mönche, übt einen halben Monat lang die Einsicht in die Dinge nacheinander (Anupada-dhamma-vipassanā). Was nun diese Einsicht in die Dinge nacheinander bei Sāriputta betrifft, so verhält es sich so:“

๙๔. ‘‘อิธ, ภิกฺขเว, สาริปุตฺโต วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ สวิตกฺกํ สวิจารํ วิเวกชํ ปีติสุขํ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. เย จ ปฐเม ฌาเน ธมฺมา วิตกฺโก จ วิจาโร จ ปีติ จ สุขญฺจ จิตฺเตกคฺคตา จ, ผสฺโส เวทนา สญฺญา เจตนา จิตฺตํ ฉนฺโท อธิโมกฺโข วีริยํ สติ อุเปกฺขา มนสิกาโร – ตฺยาสฺส ธมฺมา อนุปทววตฺถิตา โหนฺติ. ตฺยาสฺส ธมฺมา วิทิตา อุปฺปชฺชนฺติ, วิทิตา อุปฏฺฐหนฺติ, วิทิตา อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ. โส เอวํ ปชานาติ – ‘เอวํ กิรเม ธมฺมา อหุตฺวา สมฺโภนฺติ, หุตฺวา ปฏิเวนฺตี’ติ. โส เตสุ ธมฺเมสุ อนุปาโย อนปาโย อนิสฺสิโต อปฺปฏิพทฺโธ วิปฺปมุตฺโต วิสํยุตฺโต วิมริยาทีกเตน เจตสา วิหรติ. โส ‘อตฺถิ อุตฺตริ นิสฺสรณ’นฺติ ปชานาติ. ตพฺพหุลีการา อตฺถิตฺเววสฺส โหติ.

94. Hier, ihr Mönche, verweilt Sāriputta, nachdem er sich ganz von den Sinnengenüssen und von unheilsamen Dingen zurückgezogen hat, in der ersten Vertiefung (jhāna), die mit Gedankenfassung (vitakka) und diskursivem Denken (vicāra) verbunden ist, aus der Abgeschiedenheit geboren und von Verzückung (pīti) und Glückseligkeit (sukha) erfüllt. Die Zustände in der ersten Vertiefung – Gedankenfassung, diskursives Denken, Verzückung, Glückseligkeit, Einspitzigkeit des Geistes (cittekaggatā), Kontakt (phasso), Empfindung (vedanā), Wahrnehmung (saññā), Wille (cetanā), Bewusstsein (citta), Eifer (chando), Entschluss (adhimokkho), Tatkraft (vīriya), Achtsamkeit (sati), Gleichmut (upekkhā) und Zuwendung (manasikāro) – diese Zustände wurden von ihm nacheinander bestimmt. Diese Zustände entstanden ihm bewusst, blieben ihm bewusst gegenwärtig und schwanden ihm bewusst dahin. Er erkannte dies so: 'So wahrlich entstehen diese Zustände, die zuvor nicht waren; und nachdem sie waren, vergehen sie wieder.' Er verweilt in Bezug auf diese Zustände ohne Anhaftung, ohne Abneigung, ungebunden, nicht verstrickt, befreit, losgelöst und mit einem von Grenzen befreiten Geist. Er erkennt: 'Es gibt ein höheres Entkommen.' Durch die häufige Ausübung dieser Erkenntnis festigt sich in ihm die Gewissheit: 'Es gibt es tatsächlich.'

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, สาริปุตฺโต วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา อชฺฌตฺตํ สมฺปสาทนํ เจตโส เอโกทิภาวํ อวิตกฺกํ อวิจารํ สมาธิชํ ปีติสุขํ ทุติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. เย จ ทุติเย ฌาเน ธมฺมา – อชฺฌตฺตํ สมฺปสาโท จ ปีติ จ สุขญฺจ จิตฺเตกคฺคตา จ, ผสฺโส เวทนา สญฺญา เจตนา [Pg.76] จิตฺตํ ฉนฺโท อธิโมกฺโข วีริยํ สติ อุเปกฺขา มนสิกาโร – ตฺยาสฺส ธมฺมา อนุปทววตฺถิตา โหนฺติ. ตฺยาสฺส ธมฺมา วิทิตา อุปฺปชฺชนฺติ, วิทิตา อุปฏฺฐหนฺติ, วิทิตา อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ. โส เอวํ ปชานาติ – ‘เอวํ กิรเม ธมฺมา อหุตฺวา สมฺโภนฺติ, หุตฺวา ปฏิเวนฺตี’ติ. โส เตสุ ธมฺเมสุ อนุปาโย อนปาโย อนิสฺสิโต อปฺปฏิพทฺโธ วิปฺปมุตฺโต วิสํยุตฺโต วิมริยาทีกเตน เจตสา วิหรติ. โส ‘อตฺถิ อุตฺตริ นิสฺสรณ’นฺติ ปชานาติ. ตพฺพหุลีการา อตฺถิตฺเววสฺส โหติ.

Wiederum, ihr Mönche, verweilt Sāriputta nach dem Stillwerden von Gedankenfassung und diskursivem Denken in der zweiten Vertiefung, die innere Beruhigung und Einseitigkeit des Geistes herbeiführt, frei von Gedankenfassung und diskursivem Denken ist, aus der Konzentration (samādhi) geboren und von Verzückung und Glückseligkeit erfüllt. Die Zustände in der zweiten Vertiefung – innere Beruhigung (sampasādo), Verzückung, Glückseligkeit, Einspitzigkeit des Geistes, Kontakt, Empfindung, Wahrnehmung, Wille, Bewusstsein, Eifer, Entschluss, Tatkraft, Achtsamkeit, Gleichmut und Zuwendung – diese Zustände wurden von ihm nacheinander bestimmt. Diese Zustände entstanden ihm bewusst, blieben ihm bewusst gegenwärtig und schwanden ihm bewusst dahin. Er erkannte dies so: 'So wahrlich entstehen diese Zustände, die zuvor nicht waren; und nachdem sie waren, vergehen sie wieder.' Er verweilt in Bezug auf diese Zustände ohne Anhaftung, ohne Abneigung, ungebunden, nicht verstrickt, befreit, losgelöst und mit einem von Grenzen befreiten Geist. Er erkennt: 'Es gibt ein höheres Entkommen.' Durch die häufige Ausübung dieser Erkenntnis festigt sich in ihm die Gewissheit: 'Es gibt es tatsächlich.'

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, สาริปุตฺโต ปีติยา จ วิราคา อุเปกฺขโก จ วิหรติ สโต จ สมฺปชาโน, สุขญฺจ กาเยน ปฏิสํเวเทติ. ยํ ตํ อริยา อาจิกฺขนฺติ – ‘อุเปกฺขโก สติมา สุขวิหารี’ติ ตติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. เย จ ตติเย ฌาเน ธมฺมา – สุขญฺจ สติ จ สมฺปชญฺญญฺจ จิตฺเตกคฺคตา จ, ผสฺโส เวทนา สญฺญา เจตนา จิตฺตํ ฉนฺโท อธิโมกฺโข วีริยํ สติ อุเปกฺขา มนสิกาโร – ตฺยาสฺส ธมฺมา อนุปทววตฺถิตา โหนฺติ, ตฺยาสฺส ธมฺมา วิทิตา อุปฺปชฺชนฺติ, วิทิตา อุปฏฺฐหนฺติ, วิทิตา อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ. โส เอวํ ปชานาติ – ‘เอวํ กิรเม ธมฺมา อหุตฺวา สมฺโภนฺติ, หุตฺวา ปฏิเวนฺตี’ติ. โส เตสุ ธมฺเมสุ อนุปาโย อนปาโย อนิสฺสิโต อปฺปฏิพทฺโธ วิปฺปมุตฺโต วิสํยุตฺโต วิมริยาทีกเตน เจตสา วิหรติ. โส ‘อตฺถิ อุตฺตริ นิสฺสรณ’นฺติ ปชานาติ. ตพฺพหุลีการา อตฺถิตฺเววสฺส โหติ.

Wiederum, ihr Mönche, verweilt Sāriputta nach dem Abklingen der Verzückung gleichmütig, achtsam und wissensklar und erfährt Glück mit dem Körper. Er verweilt in der dritten Vertiefung, von der die Edlen sagen: 'Gleichmütig und achtsam verweilt er im Glück.' Die Zustände in der dritten Vertiefung – Glückseligkeit, Achtsamkeit, Wissensklarheit (sampajañña), Einspitzigkeit des Geistes, Kontakt, Empfindung, Wahrnehmung, Wille, Bewusstsein, Eifer, Entschluss, Tatkraft, Achtsamkeit, Gleichmut und Zuwendung – diese Zustände wurden von ihm nacheinander bestimmt. Diese Zustände entstanden ihm bewusst, blieben ihm bewusst gegenwärtig und schwanden ihm bewusst dahin. Er erkannte dies so: 'So wahrlich entstehen diese Zustände, die zuvor nicht waren; und nachdem sie waren, vergehen sie wieder.' Er verweilt in Bezug auf diese Zustände ohne Anhaftung, ohne Abneigung, ungebunden, nicht verstrickt, befreit, losgelöst und mit einem von Grenzen befreiten Geist. Er erkennt: 'Es gibt ein höheres Entkommen.' Durch die häufige Ausübung dieser Erkenntnis festigt sich in ihm die Gewissheit: 'Es gibt es tatsächlich.'

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, สาริปุตฺโต สุขสฺส จ ปหานา ทุกฺขสฺส จ ปหานา ปุพฺเพว โสมนสฺสโทมนสฺสานํ อตฺถงฺคมา อทุกฺขมสุขํ อุเปกฺขาสติปาริสุทฺธึ จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. เย จ จตุตฺเถ ฌาเน ธมฺมา – อุเปกฺขา อทุกฺขมสุขา เวทนา ปสฺสทฺธตฺตา เจตโส อนาโภโค สติปาริสุทฺธิ จิตฺเตกคฺคตา จ, ผสฺโส เวทนา สญฺญา เจตนา จิตฺตํ ฉนฺโท อธิโมกฺโข วีริยํ สติ อุเปกฺขา มนสิกาโร – ตฺยาสฺส ธมฺมา อนุปทววตฺถิตา โหนฺติ. ตฺยาสฺส ธมฺมา วิทิตา อุปฺปชฺชนฺติ, วิทิตา อุปฏฺฐหนฺติ, วิทิตา อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ. โส เอวํ ปชานาติ – ‘เอวํ กิรเม ธมฺมา อหุตฺวา สมฺโภนฺติ, หุตฺวา ปฏิเวนฺตี’ติ. โส เตสุ ธมฺเมสุ อนุปาโย อนปาโย อนิสฺสิโต อปฺปฏิพทฺโธ วิปฺปมุตฺโต วิสํยุตฺโต วิมริยาทีกเตน เจตสา วิหรติ. โส ‘อตฺถิ อุตฺตริ นิสฺสรณ’นฺติ ปชานาติ. ตพฺพหุลีการา อตฺถิตฺเววสฺส โหติ.

Wiederum, ihr Mönche, verweilt Sāriputta nach dem Überwinden von Glück und Leid sowie dem schon früheren Verschwinden von Freude und Trübsal in der vierten Vertiefung, die leidlos und freudlos ist und die durch Gleichmut bewirkte Reinheit der Achtsamkeit besitzt. Die Zustände in der vierten Vertiefung – Gleichmut, die weder-leidvolle-noch-freudvolle Empfindung, die Reglosigkeit des Geistes (anābhogo) aufgrund der Stillung, die Reinheit der Achtsamkeit, Einspitzigkeit des Geistes, Kontakt, Empfindung, Wahrnehmung, Wille, Bewusstsein, Eifer, Entschluss, Tatkraft, Achtsamkeit, Gleichmut und Zuwendung – diese Zustände wurden von ihm nacheinander bestimmt. Diese Zustände entstanden ihm bewusst, blieben ihm bewusst gegenwärtig und schwanden ihm bewusst dahin. Er erkannte dies so: 'So wahrlich entstehen diese Zustände, die zuvor nicht waren; und nachdem sie waren, vergehen sie wieder.' Er verweilt in Bezug auf diese Zustände ohne Anhaftung, ohne Abneigung, ungebunden, nicht verstrickt, befreit, losgelöst und mit einem von Grenzen befreiten Geist. Er erkennt: 'Es gibt ein höheres Entkommen.' Durch die häufige Ausübung dieser Erkenntnis festigt sich in ihm die Gewissheit: 'Es gibt es tatsächlich.'

‘‘ปุน [Pg.77] จปรํ, ภิกฺขเว, สาริปุตฺโต สพฺพโส รูปสญฺญานํ สมติกฺกมา ปฏิฆสญฺญานํ อตฺถงฺคมา นานตฺตสญฺญานํ อมนสิการา ‘อนนฺโต อากาโส’ติ อากาสานญฺจายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. เย จ อากาสานญฺจายตเน ธมฺมา – อากาสานญฺจายตนสญฺญา จ จิตฺเตกคฺคตา จ ผสฺโส เวทนา สญฺญา เจตนา จิตฺตํ ฉนฺโท อธิโมกฺโข วีริยํ สติ อุเปกฺขา มนสิกาโร – ตฺยาสฺส ธมฺมา อนุปทววตฺถิตา โหนฺติ. ตฺยาสฺส ธมฺมา วิทิตา อุปฺปชฺชนฺติ, วิทิตา อุปฏฺฐหนฺติ, วิทิตา อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ. โส เอวํ ปชานาติ – ‘เอวํ กิรเม ธมฺมา อหุตฺวา สมฺโภนฺติ, หุตฺวา ปฏิเวนฺตี’ติ. โส เตสุ ธมฺเมสุ อนุปาโย อนปาโย อนิสฺสิโต อปฺปฏิพทฺโธ วิปฺปมุตฺโต วิสํยุตฺโต วิมริยาทีกเตน เจตสา วิหรติ. โส ‘อตฺถิ อุตฺตริ นิสฺสรณ’นฺติ ปชานาติ. ตพฺพหุลีการา อตฺถิตฺเววสฺส โหติ.

Wiederum, ihr Mönche, verweilt Sāriputta, indem er die Wahrnehmungen der Form vollständig überwindet, die Wahrnehmungen des Widerstands schwinden lässt und die Wahrnehmungen der Vielheit nicht beachtet, mit der Vergegenwärtigung 'unendlich ist der Raum' in der Sphäre der Raumunendlichkeit. Die Zustände in der Sphäre der Raumunendlichkeit – die Wahrnehmung der Raumunendlichkeit, Einspitzigkeit des Geistes, Kontakt, Empfindung, Wahrnehmung, Wille, Bewusstsein, Eifer, Entschluss, Tatkraft, Achtsamkeit, Gleichmut und Zuwendung – diese Zustände wurden von ihm nacheinander bestimmt. Diese Zustände entstanden ihm bewusst, blieben ihm bewusst gegenwärtig und schwanden ihm bewusst dahin. Er erkannte dies so: 'So wahrlich entstehen diese Zustände, die zuvor nicht waren; und nachdem sie waren, vergehen sie wieder.' Er verweilt in Bezug auf diese Zustände ohne Anhaftung, ohne Abneigung, ungebunden, nicht verstrickt, befreit, losgelöst und mit einem von Grenzen befreiten Geist. Er erkennt: 'Es gibt ein höheres Entkommen.' Durch die häufige Ausübung dieser Erkenntnis festigt sich in ihm die Gewissheit: 'Es gibt es tatsächlich.'

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, สาริปุตฺโต สพฺพโส อากาสานญฺจายตนํ สมติกฺกมฺม ‘อนนฺตํ วิญฺญาณ’นฺติ วิญฺญาณญฺจายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. เย จ วิญฺญาณญฺจายตเน ธมฺมา – วิญฺญาณญฺจายตนสญฺญา จ จิตฺเตกคฺคตา จ, ผสฺโส เวทนา สญฺญา เจตนา จิตฺตํ ฉนฺโท อธิโมกฺโข วีริยํ สติ อุเปกฺขา มนสิกาโร – ตฺยาสฺส ธมฺมา อนุปทววตฺถิตา โหนฺติ. ตฺยาสฺส ธมฺมา วิทิตา อุปฺปชฺชนฺติ, วิทิตา อุปฏฺฐหนฺติ, วิทิตา อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ. โส เอวํ ปชานาติ – ‘เอวํ กิรเม ธมฺมา อหุตฺวา สมฺโภนฺติ, หุตฺวา ปฏิเวนฺตี’ติ. โส เตสุ ธมฺเมสุ อนุปาโย อนปาโย อนิสฺสิโต อปฺปฏิพทฺโธ วิปฺปมุตฺโต วิสํยุตฺโต วิมริยาทีกเตน เจตสา วิหรติ. โส ‘อตฺถิ อุตฺตริ นิสฺสรณ’นฺติ ปชานาติ. ตพฺพหุลีการา อตฺถิตฺเววสฺส โหติ.

„Weiterhin, ihr Mönche, verweilt Sāriputta, nachdem er die Sphäre der Raumunendlichkeit vollständig überwunden hat, in der Sphäre der Bewusstseinsunendlichkeit, indem er erkennt: ‚Das Bewusstsein ist unendlich‘. Die Zustände in der Sphäre der Bewusstseinsunendlichkeit – nämlich die Wahrnehmung der Bewusstseinsunendlichkeit, die Einspitzigkeit des Geistes, Kontakt, Gefühl, Wahrnehmung, Absicht, Bewusstsein, Eifer, Entschluss, Tatkraft, Achtsamkeit, Gleichmut und Aufmerksamkeit – diese Zustände werden von ihm nacheinander bestimmt. Ihm werden diese Zustände beim Entstehen bewusst, beim Verweilen bewusst und beim Schwinden bewusst. Er erkennt: ‚So wahrlich entstehen diese Zustände, ohne vorher gewesen zu sein; nachdem sie bestanden haben, vergehen sie.‘ Er verweilt gegenüber diesen Zuständen ohne Zuneigung, ohne Abneigung, unabhängig, ungebunden, befreit, losgelöst, mit einem grenzenlos gewordenen Geist. Er erkennt: ‚Es gibt noch ein höheres Entrinnen.‘ Durch das Vielfachausüben dieser Erkenntnis verfestigt sich in ihm die Gewissheit: ‚Es gibt es wirklich‘.“

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, สาริปุตฺโต สพฺพโส วิญฺญาณญฺจายตนํ สมติกฺกมฺม ‘นตฺถิ กิญฺจี’ติ อากิญฺจญฺญายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. เย จ อากิญฺจญฺญายตเน ธมฺมา – อากิญฺจญฺญายตนสญฺญา จ จิตฺเตกคฺคตา จ, ผสฺโส เวทนา สญฺญา เจตนา จิตฺตํ ฉนฺโท อธิโมกฺโข วีริยํ สติ อุเปกฺขา มนสิกาโร – ตฺยาสฺส ธมฺมา อนุปทววตฺถิตา โหนฺติ. ตฺยาสฺส ธมฺมา วิทิตา อุปฺปชฺชนฺติ, วิทิตา อุปฏฺฐหนฺติ, วิทิตา อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ. โส เอวํ ปชานาติ – ‘เอวํ กิรเม ธมฺมา อหุตฺวา สมฺโภนฺติ, หุตฺวา ปฏิเวนฺตี’ติ. โส เตสุ ธมฺเมสุ อนุปาโย อนปาโย อนิสฺสิโต อปฺปฏิพทฺโธ วิปฺปมุตฺโต [Pg.78] วิสํยุตฺโต วิมริยาทีกเตน เจตสา วิหรติ. โส ‘อตฺถิ อุตฺตริ นิสฺสรณ’นฺติ ปชานาติ. ตพฺพหุลีการา อตฺถิตฺเววสฺส โหติ.

„Weiterhin, ihr Mönche, verweilt Sāriputta, nachdem er die Sphäre der Bewusstseinsunendlichkeit vollständig überwunden hat, in der Sphäre der Nichtsheit, indem er erkennt: ‚Nichts ist da‘. Die Zustände in der Sphäre der Nichtsheit – nämlich die Wahrnehmung der Nichtsheit, die Einspitzigkeit des Geistes, Kontakt, Gefühl, Wahrnehmung, Absicht, Bewusstsein, Eifer, Entschluss, Tatkraft, Achtsamkeit, Gleichmut und Aufmerksamkeit – diese Zustände werden von ihm nacheinander bestimmt. Ihm werden diese Zustände beim Entstehen bewusst, beim Verweilen bewusst und beim Schwinden bewusst. Er erkennt: ‚So wahrlich entstehen diese Zustände, ohne vorher gewesen zu sein; nachdem sie bestanden haben, vergehen sie.‘ Er verweilt gegenüber diesen Zuständen ohne Zuneigung, ohne Abneigung, unabhängig, ungebunden, befreit, losgelöst, mit einem grenzenlos gewordenen Geist. Er erkennt: ‚Es gibt noch ein höheres Entrinnen.‘ Durch das Vielfachausüben dieser Erkenntnis verfestigt sich in ihm die Gewissheit: ‚Es gibt es wirklich‘.“

๙๕. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, สาริปุตฺโต สพฺพโส อากิญฺจญฺญายตนํ สมติกฺกมฺม เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. โส ตาย สมาปตฺติยา สโต วุฏฺฐหติ. โส ตาย สมาปตฺติยา สโต วุฏฺฐหิตฺวา เย ธมฺมา อตีตา นิรุทฺธา วิปริณตา เต ธมฺเม สมนุปสฺสติ – ‘เอวํ กิรเม ธมฺมา อหุตฺวา สมฺโภนฺติ, หุตฺวา ปฏิเวนฺตี’ติ. โส เตสุ ธมฺเมสุ อนุปาโย อนปาโย อนิสฺสิโต อปฺปฏิพทฺโธ วิปฺปมุตฺโต วิสํยุตฺโต วิมริยาทีกเตน เจตสา วิหรติ. โส ‘อตฺถิ อุตฺตริ นิสฺสรณ’นฺติ ปชานาติ. ตพฺพหุลีการา อตฺถิตฺเววสฺส โหติ.

95. „Weiterhin, ihr Mönche, verweilt Sāriputta, nachdem er die Sphäre der Nichtsheit vollständig überwunden hat, in der Sphäre der Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung. Er erhebt sich achtsam aus dieser Erreichung. Nachdem er sich achtsam aus dieser Erreichung erhoben hat, betrachtet er die Zustände, die vergangen, erloschen und verändert sind: ‚So wahrlich entstehen diese Zustände, ohne vorher gewesen zu sein; nachdem sie bestanden haben, vergehen sie.‘ Er verweilt gegenüber diesen Zuständen ohne Zuneigung, ohne Abneigung, unabhängig, ungebunden, befreit, losgelöst, mit einem grenzenlos gewordenen Geist. Er erkennt: ‚Es gibt noch ein höheres Entrinnen.‘ Durch das Vielfachausüben dieser Erkenntnis verfestigt sich in ihm die Gewissheit: ‚Es gibt es wirklich‘.“

๙๖. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, สาริปุตฺโต สพฺพโส เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ สมติกฺกมฺม สญฺญาเวทยิตนิโรธํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. ปญฺญาย จสฺส ทิสฺวา อาสวา ปริกฺขีณา โหนฺติ. โส ตาย สมาปตฺติยา สโต วุฏฺฐหติ. โส ตาย สมาปตฺติยา สโต วุฏฺฐหิตฺวา เย ธมฺมา อตีตา นิรุทฺธา วิปริณตา เต ธมฺเม สมนุปสฺสติ – ‘เอวํ กิรเม ธมฺมา อหุตฺวา สมฺโภนฺติ, หุตฺวา ปฏิเวนฺตี’ติ. โส เตสุ ธมฺเมสุ อนุปาโย อนปาโย อนิสฺสิโต อปฺปฏิพทฺโธ วิปฺปมุตฺโต วิสํยุตฺโต วิมริยาทีกเตน เจตสา วิหรติ. โส ‘นตฺถิ อุตฺตริ นิสฺสรณ’นฺติ ปชานาติ. ตพฺพหุลีการา นตฺถิตฺเววสฺส โหติ.

96. „Weiterhin, ihr Mönche, verweilt Sāriputta, nachdem er die Sphäre der Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung vollständig überwunden hat, in der Erlöschung von Wahrnehmung und Empfindung. Und nachdem er dies mit Weisheit gesehen hat, sind seine Triebe versiegt. Er erhebt sich achtsam aus dieser Erreichung. Nachdem er sich achtsam aus dieser Erreichung erhoben hat, betrachtet er die Zustände, die vergangen, erloschen und verändert sind: ‚So wahrlich entstehen diese Zustände, ohne vorher gewesen zu sein; nachdem sie bestanden haben, vergehen sie.‘ Er verweilt gegenüber diesen Zuständen ohne Zuneigung, ohne Abneigung, unabhängig, ungebunden, befreit, losgelöst, mit einem grenzenlos gewordenen Geist. Er erkennt: ‚Es gibt kein höheres Entrinnen mehr.‘ Durch das Vielfachausüben dieser Erkenntnis verfestigt sich in ihm die Gewissheit: ‚Es gibt kein weiteres mehr‘.“

๙๗. ‘‘ยํ โข ตํ, ภิกฺขเว, สมฺมา วทมาโน วเทยฺย – ‘วสิปฺปตฺโต ปารมิปฺปตฺโต อริยสฺมึ สีลสฺมึ, วสิปฺปตฺโต ปารมิปฺปตฺโต อริยสฺมึ สมาธิสฺมึ, วสิปฺปตฺโต ปารมิปฺปตฺโต อริยาย ปญฺญาย, วสิปฺปตฺโต ปารมิปฺปตฺโต อริยาย วิมุตฺติยา’ติ, สาริปุตฺตเมว ตํ สมฺมา วทมาโน วเทยฺย – ‘วสิปฺปตฺโต ปารมิปฺปตฺโต อริยสฺมึ สีลสฺมึ, วสิปฺปตฺโต ปารมิปฺปตฺโต อริยสฺมึ สมาธิสฺมึ, วสิปฺปตฺโต ปารมิปฺปตฺโต อริยาย ปญฺญาย, วสิปฺปตฺโต ปารมิปฺปตฺโต อริยาย วิมุตฺติยา’ติ. ยํ โข ตํ, ภิกฺขเว[Pg.79], สมฺมา วทมาโน วเทยฺย – ‘ภควโต ปุตฺโต โอรโส มุขโต ชาโต ธมฺมโช ธมฺมนิมฺมิโต ธมฺมทายาโท โน อามิสทายาโท’ติ, สาริปุตฺตเมว ตํ สมฺมา วทมาโน วเทยฺย – ‘ภควโต ปุตฺโต โอรโส มุขโต ชาโต ธมฺมโช ธมฺมนิมฺมิโต ธมฺมทายาโท โน อามิสทายาโท’ติ. สาริปุตฺโต, ภิกฺขเว, ตถาคเตน อนุตฺตรํ ธมฺมจกฺกํ ปวตฺติตํ สมฺมเทว อนุปฺปวตฺเตตี’’ติ.

97. „Was man, ihr Mönche, mit Recht sagen könnte – ‚Einer, der Meisterschaft erlangt hat, der Vollendung erlangt hat in der edlen Tugend; einer, der Meisterschaft erlangt hat, der Vollendung erlangt hat in der edlen Sammlung; einer, der Meisterschaft erlangt hat, der Vollendung erlangt hat in der edlen Weisheit; einer, der Meisterschaft erlangt hat, der Vollendung erlangt hat in der edlen Befreiung‘ – so würde man mit Recht über Sāriputta sagen: ‚Er hat Meisterschaft erlangt, Vollendung erlangt in der edlen Tugend; er hat Meisterschaft erlangt, Vollendung erlangt in der edlen Sammlung; er hat Meisterschaft erlangt, Vollendung erlangt in der edlen Weisheit; er hat Meisterschaft erlangt, Vollendung erlangt in der edlen Befreiung.‘ Was man, ihr Mönche, mit Recht sagen könnte – ‚Ein echter Sohn des Erhabenen, aus seinem Munde geboren, vom Dhamma gezeugt, vom Dhamma geschaffen, ein Erbe des Dhamma, kein Erbe des Weltlichen‘ – so würde man mit Recht über Sāriputta sagen. Sāriputta, ihr Mönche, lässt das vom Tathāgata in Gang gesetzte, unübertreffliche Rad der Lehre in rechter Weise weiterdrehen.“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

Dies sprach der Erhabene. Jene Mönche waren hocherfreut und priesen die Worte des Erhabenen.

อนุปทสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ปฐมํ.

Das Anupada-Sutta ist als erstes abgeschlossen.

๒. ฉพฺพิโสธนสุตฺตํ

2. Chabbisodhana-Sutta

๙๘. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ –

98. So habe ich gehört: Zu einer Zeit verweilte der Erhabene in Sāvatthī, im Jeta-Hain, im Kloster des Anāthapiṇḍika. Dort wandte sich der Erhabene an die Mönche: ‚Ihr Mönche!‘ – ‚Ehrwürdiger Herr!‘, antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach dies:

‘‘อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อญฺญํ พฺยากโรติ – ‘ขีณา ชาติ, วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ, กตํ กรณียํ, นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ ปชานามี’ติ. ตสฺส, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน ภาสิตํ เนว อภินนฺทิตพฺพํ นปฺปฏิกฺโกสิตพฺพํ. อนภินนฺทิตฺวา อปฺปฏิกฺโกสิตฺวา ปญฺโห ปุจฺฉิตพฺโพ – ‘จตฺตาโรเม, อาวุโส, โวหารา เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน สมฺมทกฺขาตา. กตเม จตฺตาโร? ทิฏฺเฐ ทิฏฺฐวาทิตา, สุเต สุตวาทิตา, มุเต มุตวาทิตา, วิญฺญาเต วิญฺญาตวาทิตา – อิเม โข, อาวุโส, จตฺตาโร โวหารา เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน สมฺมทกฺขาตา. กถํ ชานโต ปนายสฺมโต, กถํ ปสฺสโต อิเมสุ จตูสุ โวหาเรสุ อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุตฺต’นฺติ? ขีณาสวสฺส, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน วุสิตวโต กตกรณียสฺส โอหิตภารสฺส อนุปฺปตฺตสทตฺถสฺส ปริกฺขีณภวสํโยชนสฺส สมฺมทญฺญาวิมุตฺตสฺส อยมนุธมฺโม โหติ เวยฺยากรณาย – ‘ทิฏฺเฐ โข อหํ, อาวุโส, อนุปาโย อนปาโย อนิสฺสิโต [Pg.80] อปฺปฏิพทฺโธ วิปฺปมุตฺโต วิสํยุตฺโต วิมริยาทีกเตน เจตสา วิหรามิ. สุเต โข อหํ, อาวุโส…เป… มุเต โข อหํ, อาวุโส… วิญฺญาเต โข อหํ, อาวุโส, อนุปาโย อนปาโย อนิสฺสิโต อปฺปฏิพทฺโธ วิปฺปมุตฺโต วิสํยุตฺโต วิมริยาทีกเตน เจตสา วิหรามิ. เอวํ โข เม, อาวุโส, ชานโต เอวํ ปสฺสโต อิเมสุ จตูสุ โวหาเรสุ อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุตฺต’นฺติ. ตสฺส, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน ‘สาธู’ติ ภาสิตํ อภินนฺทิตพฺพํ อนุโมทิตพฺพํ. ‘สาธู’ติ ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา อนุโมทิตฺวา อุตฺตรึ ปญฺโห ปุจฺฉิตพฺโพ.

"Hier, ihr Mönche, erklärt ein Mönch die höchste Erkenntnis: 'Die Geburt ist erschöpft, das heilige Leben ist gelebt, getan ist, was zu tun war, es gibt nichts Weiteres mehr für diesen Zustand.' Die Rede dieses Mönchs, Mönche, sollte weder gutgeheißen noch zurückgewiesen werden. Ohne sie gutzuheißen oder zurückzuweisen, sollte eine Frage gestellt werden: 'Freund, diese vier Arten des sprachlichen Ausdrucks wurden von jenem Erhabenen, dem Wissenden, dem Sehenden, dem Heiligen, dem vollkommen Erwachten, recht verkündet. Welche vier? Das Aussagen über das Gesehene im Gesehenen, das Aussagen über das Gehörte im Gehörten, das Aussagen über das Empfundene im Empfundenen, das Aussagen über das Erkannte im Erkannten – diese vier Arten des Ausdrucks, Freund, wurden von jenem Erhabenen, dem Wissenden, dem Sehenden, dem Heiligen, dem vollkommen Erwachten, recht verkündet. Wie aber wissend, wie sehend ist der Geist des Ehrwürdigen in Bezug auf diese vier Arten des Ausdrucks ohne Ergreifen von den Trieben befreit?' Einem Mönch, Mönche, dessen Triebe versiegt sind, der das heilige Leben vollendet, das zu Tuende getan, die Last abgelegt, das eigene Ziel erreicht und die Fesseln des Werdens vernichtet hat, der durch rechtes Wissen befreit ist, entspricht es, so zu antworten: 'Freund, im Gesehenen verweile ich ohne Zuneigung, ohne Abneigung, unabhängig, ungebunden, befreit, losgelöst, mit einem Geist, der die Grenzen überwunden hat. Im Gehörten... im Empfundenen... im Erkannten verweile ich ohne Zuneigung, ohne Abneigung, unabhängig, ungebunden, befreit, losgelöst, mit einem Geist, der die Grenzen überwunden hat. Für mich, Freund, der ich so weiß und so sehe, ist der Geist in Bezug auf diese vier Arten des Ausdrucks ohne Ergreifen von den Trieben befreit.' Die Rede dieses Mönchs, Mönche, sollte mit 'Gut!' gutgeheißen und gewürdigt werden. Nachdem man sie mit 'Gut!' gutgeheißen und gewürdigt hat, sollte eine weitere Frage gestellt werden."

๙๙. ‘‘‘ปญฺจิเม, อาวุโส, อุปาทานกฺขนฺธา เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน สมฺมทกฺขาตา. กตเม ปญฺจ? เสยฺยถิทํ – รูปุปาทานกฺขนฺโธ, เวทนุปาทานกฺขนฺโธ, สญฺญุปาทานกฺขนฺโธ, สงฺขารุปาทานกฺขนฺโธ, วิญฺญาณุปาทานกฺขนฺโธ – อิเม โข, อาวุโส, ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน สมฺมทกฺขาตา. กถํ ชานโต ปนายสฺมโต, กถํ ปสฺสโต อิเมสุ ปญฺจสุ อุปาทานกฺขนฺเธสุ อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุตฺต’นฺติ? ขีณาสวสฺส, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน วุสิตวโต กตกรณียสฺส โอหิตภารสฺส อนุปฺปตฺตสทตฺถสฺส ปริกฺขีณภวสํโยชนสฺส สมฺมทญฺญาวิมุตฺตสฺส อยมนุธมฺโม โหติ เวยฺยากรณาย – ‘รูปํ โข อหํ, อาวุโส, อพลํ วิราคุนํ อนสฺสาสิกนฺติ วิทิตฺวา เย รูเป อุปายูปาทานา เจตโส อธิฏฺฐานาภินิเวสานุสยา เตสํ ขยา วิราคา นิโรธา จาคา ปฏินิสฺสคฺคา วิมุตฺตํ เม จิตฺตนฺติ ปชานามิ. เวทนํ โข อหํ, อาวุโส…เป… สญฺญํ โข อหํ, อาวุโส… สงฺขาเร โข อหํ, อาวุโส… วิญฺญาณํ โข อหํ, อาวุโส, อพลํ วิราคุนํ อนสฺสาสิกนฺติ วิทิตฺวา เย วิญฺญาเณ อุปายูปาทานา เจตโส อธิฏฺฐานาภินิเวสานุสยา เตสํ ขยา วิราคา นิโรธา จาคา ปฏินิสฺสคฺคา วิมุตฺตํ เม จิตฺตนฺติ ปชานามิ. เอวํ โข เม, อาวุโส, ชานโต เอวํ ปสฺสโต อิเมสุ ปญฺจสุ อุปาทานกฺขนฺเธสุ อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุตฺต’นฺติ. ตสฺส, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน ‘สาธู’ติ ภาสิตํ อภินนฺทิตพฺพํ, อนุโมทิตพฺพํ. ‘สาธู’ติ ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา อนุโมทิตฺวา อุตฺตรึ ปญฺโห ปุจฺฉิตพฺโพ.

99. "'Freund, diese fünf Gruppen des Ergreifens wurden von jenem Erhabenen, dem Wissenden, dem Sehenden, dem Heiligen, dem vollkommen Erwachten, recht verkündet. Welche fünf? Nämlich: die Gruppe des Ergreifens der Form, die Gruppe des Ergreifens des Gefühls, die Gruppe des Ergreifens der Wahrnehmung, die Gruppe des Ergreifens der Gestaltungen, die Gruppe des Ergreifens des Bewusstseins – diese fünf Gruppen des Ergreifens, Freund, wurden von jenem Erhabenen, dem Wissenden, dem Sehenden, dem Heiligen, dem vollkommen Erwachten, recht verkündet. Wie aber wissend, wie sehend ist der Geist des Ehrwürdigen in Bezug auf diese fünf Gruppen des Ergreifens ohne Ergreifen von den Trieben befreit?' Einem Mönch, Mönche, dessen Triebe versiegt sind, der das heilige Leben vollendet, das zu Tuende getan, die Last abgelegt, das eigene Ziel erreicht und die Fesseln des Werdens vernichtet hat, der durch rechtes Wissen befreit ist, entspricht es, so zu antworten: 'Freund, indem ich die Form als kraftlos, dem Vergehen geweiht und ohne dauerhafte Befriedigung erkannt habe, weiß ich: Durch das Versiegen, das Vergehen, das Aufhören, das Aufgeben und das Loslassen jeglicher Annäherung und jeglichen Ergreifens, jeglicher Standpunkte, Bindungen und unterschwelligen Neigungen des Geistes in Bezug auf die Form ist mein Geist befreit. Das Gefühl... die Wahrnehmung... die Gestaltungen... das Bewusstsein habe ich als kraftlos, dem Vergehen geweiht und ohne dauerhafte Befriedigung erkannt; indem ich dies erkannte, weiß ich: Durch das Versiegen, das Vergehen, das Aufhören, das Aufgeben und das Loslassen jeglicher Annäherung und jeglichen Ergreifens, jeglicher Standpunkte, Bindungen und unterschwelligen Neigungen des Geistes in Bezug auf das Bewusstsein ist mein Geist befreit. Für mich, Freund, der ich so weiß und so sehe, ist der Geist in Bezug auf diese fünf Gruppen des Ergreifens ohne Ergreifen von den Trieben befreit.' Die Rede dieses Mönchs, Mönche, sollte mit 'Gut!' gutgeheißen und gewürdigt werden. Nachdem man sie mit 'Gut!' gutgeheißen und gewürdigt hat, sollte eine weitere Frage gestellt werden."

๑๐๐. ‘‘‘ฉยิมา[Pg.81], อาวุโส, ธาตุโย เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน สมฺมทกฺขาตา. กตมา ฉ? ปถวีธาตุ, อาโปธาตุ, เตโชธาตุ, วาโยธาตุ, อากาสธาตุ, วิญฺญาณธาตุ – อิมา โข, อาวุโส, ฉ ธาตุโย เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน สมฺมทกฺขาตา. กถํ ชานโต ปนายสฺมโต, กถํ ปสฺสโต อิมาสุ ฉสุ ธาตูสุ อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุตฺต’นฺติ? ขีณาสวสฺส, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน วุสิตวโต กตกรณียสฺส โอหิตภารสฺส อนุปฺปตฺตสทตฺถสฺส ปริกฺขีณภวสํโยชนสฺส สมฺมทญฺญาวิมุตฺตสฺส อยมนุธมฺโม โหติ เวยฺยากรณาย – ‘ปถวีธาตุํ โข อหํ, อาวุโส, น อตฺตโต อุปคจฺฉึ, น จ ปถวีธาตุนิสฺสิตํ อตฺตานํ. เย จ ปถวีธาตุนิสฺสิตา อุปายูปาทานา เจตโส อธิฏฺฐานาภินิเวสานุสยา เตสํ ขยา วิราคา นิโรธา จาคา ปฏินิสฺสคฺคา วิมุตฺตํ เม จิตฺตนฺติ ปชานามิ. อาโปธาตุํ โข อหํ, อาวุโส…เป… เตโชธาตุํ โข อหํ, อาวุโส… วาโยธาตุํ โข อหํ, อาวุโส… อากาสธาตุํ โข อหํ, อาวุโส… วิญฺญาณธาตุํ โข อหํ, อาวุโส, น อตฺตโต อุปคจฺฉึ, น จ วิญฺญาณธาตุนิสฺสิตํ อตฺตานํ. เย จ วิญฺญาณธาตุนิสฺสิตา อุปายูปาทานา เจตโส อธิฏฺฐานาภินิเวสานุสยา เตสํ ขยา วิราคา นิโรธา จาคา ปฏินิสฺสคฺคา วิมุตฺตํ เม จิตฺตนฺติ ปชานามิ. เอวํ โข เม, อาวุโส, ชานโต, เอวํ ปสฺสโต อิมาสุ ฉสุ ธาตูสุ อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุตฺต’นฺติ. ตสฺส, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน ‘สาธู’ติ ภาสิตํ อภินนฺทิตพฺพํ, อนุโมทิตพฺพํ. ‘สาธู’ติ ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา อนุโมทิตฺวา อุตฺตรึ ปญฺโห ปุจฺฉิตพฺโพ.

100. „‚Diese sechs Elemente, Freunde, wurden von jenem Erhabenen, dem Wissenden, dem Sehenden, dem Heiligen, dem vollkommen Erwachten, recht verkündet. Welche sechs? Das Erd-Element, das Wasser-Element, das Feuer-Element, das Wind-Element, das Raum-Element und das Bewusstseins-Element – diese sechs Elemente, Freunde, wurden von jenem Erhabenen, dem Wissenden, dem Sehenden, dem Heiligen, dem vollkommen Erwachten, recht verkündet. Doch wie wissend, wie sehend ist der Geist des Ehrwürdigen bezüglich dieser sechs Elemente ohne Ergreifen von den Trieben befreit?‘ Mönche, einem Mönch, der die Triebe vernichtet hat, der das heilige Leben gelebt, getan hat, was zu tun war, der die Last abgelegt, das wahre Ziel erreicht, die Fesseln des Werdens zerstört hat und durch rechtes Wissen vollkommen befreit ist, geziemt es sich, so zu antworten: ‚Freund, ich betrachtete das Erd-Element nicht als ein Selbst, noch betrachtete ich ein Selbst als vom Erd-Element abhängig. Und jene Anhaftungen und Ergreifungen, jene Fixierungen, Vorurteile und Neigungen des Geistes, die vom Erd-Element abhängen – durch deren Versiegen, Schwinden, Aufhören, Aufgeben und Loslassen erkenne ich: „Mein Geist ist befreit.“ Bezüglich des Wasser-Elements, Freunde ... des Feuer-Elements ... des Wind-Elements ... des Raum-Elements ... das Bewusstseins-Element, Freunde, betrachtete ich nicht als ein Selbst, noch betrachtete ich ein Selbst als vom Bewusstseins-Element abhängig. Und jene Anhaftungen und Ergreifungen, jene Fixierungen, Vorurteile und Neigungen des Geistes, die vom Bewusstseins-Element abhängen – durch deren Versiegen, Schwinden, Aufhören, Aufgeben und Loslassen erkenne ich: „Mein Geist ist befreit.“ So wissend, Freunde, so sehend ist mein Geist bezüglich dieser sechs Elemente ohne Ergreifen von den Trieben befreit.‘ Die Rede jenes Mönchs, Mönche, sollte mit den Worten „Gut“ begrüßt und gutgeheißen werden. Nachdem man seine Rede mit „Gut“ begrüßt und gutgeheißen hat, sollte eine weitere Frage gestellt werden.

๑๐๑. ‘‘‘ฉ โข ปนิมานิ, อาวุโส, อชฺฌตฺติกพาหิรานิ อายตนานิ เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน สมฺมทกฺขาตานิ. กตมานิ ฉ? จกฺขุ เจว รูปา จ, โสตญฺจ สทฺทา จ, ฆานญฺจ คนฺธา จ, ชิวฺหา จ รสา จ, กาโย จ โผฏฺฐพฺพา จ, มโน จ ธมฺมา จ – อิมานิ โข, อาวุโส, ฉ อชฺฌตฺติกพาหิรานิ อายตนานิ เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน สมฺมทกฺขาตานิ. กถํ ชานโต ปนายสฺมโต, กถํ ปสฺสโต อิเมสุ ฉสุ อชฺฌตฺติกพาหิเรสุ อายตเนสุ [Pg.82] อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุตฺต’นฺติ? ขีณาสวสฺส, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน วุสิตวโต กตกรณียสฺส โอหิตภารสฺส อนุปฺปตฺตสทตฺถสฺส ปริกฺขีณภวสํโยชนสฺส สมฺมทญฺญาวิมุตฺตสฺส อยมนุธมฺโม โหติ เวยฺยากรณาย – ‘จกฺขุสฺมึ, อาวุโส, รูเป จกฺขุวิญฺญาเณ จกฺขุวิญฺญาณวิญฺญาตพฺเพสุ ธมฺเมสุ โย ฉนฺโท โย ราโค ยา นนฺที ยา ตณฺหา เย จ อุปายูปาทานา เจตโส อธิฏฺฐานาภินิเวสานุสยา เตสํ ขยา วิราคา นิโรธา จาคา ปฏินิสฺสคฺคา วิมุตฺตํ เม จิตฺตนฺติ ปชานามิ. โสตสฺมึ, อาวุโส, สทฺเท โสตวิญฺญาเณ…เป… ฆานสฺมึ, อาวุโส, คนฺเธ ฆานวิญฺญาเณ… ชิวฺหาย, อาวุโส, รเส ชิวฺหาวิญฺญาเณ… กายสฺมึ, อาวุโส, โผฏฺฐพฺเพ กายวิญฺญาเณ… มนสฺมึ, อาวุโส, ธมฺเม มโนวิญฺญาเณ มโนวิญฺญาณวิญฺญาตพฺเพสุ ธมฺเมสุ โย ฉนฺโท โย ราโค ยา นนฺที ยา ตณฺหา เย จ อุปายูปาทานา เจตโส อธิฏฺฐานาภินิเวสานุสยา เตสํ ขยา วิราคา นิโรธา จาคา ปฏินิสฺสคฺคา วิมุตฺตํ เม จิตฺตนฺติ ปชานามิ. เอวํ โข เม, อาวุโส, ชานโต เอวํ ปสฺสโต อิเมสุ ฉสุ อชฺฌตฺติกพาหิเรสุ อายตเนสุ อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุตฺต’นฺติ. ตสฺส, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน ‘สาธู’ติ ภาสิตํ อภินนฺทิตพฺพํ อนุโมทิตพฺพํ. ‘สาธู’ติ ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา อนุโมทิตฺวา อุตฺตรึ ปญฺโห ปุจฺฉิตพฺโพ.

101. „‚Es gibt zudem diese sechs inneren und äußeren Sinnesbereiche, Freunde, die von jenem Erhabenen, dem Wissenden, dem Sehenden, dem Heiligen, dem vollkommen Erwachten, recht verkündet wurden. Welche sechs? Das Auge und die Formen, das Ohr und die Töne, die Nase und die Gerüche, die Zunge und die Geschmäcker, der Körper und die Berührungen, der Geist und die Geistesobjekte – diese sechs inneren und äußeren Sinnesbereiche, Freunde, wurden von jenem Erhabenen, dem Wissenden, dem Sehenden, dem Heiligen, dem vollkommen Erwachten, recht verkündet. Doch wie wissend, wie sehend ist der Geist des Ehrwürdigen bezüglich dieser sechs inneren und äußeren Sinnesbereiche ohne Ergreifen von den Trieben befreit?‘ Mönche, einem Mönch, der die Triebe vernichtet hat ... durch rechtes Wissen vollkommen befreit ist, geziemt es sich, so zu antworten: ‚Freunde, was immer bezüglich des Auges, der Formen, des Sehbewusstseins und der durch das Sehbewusstsein zu erkennenden Dinge an Verlangen, Gier, Entzücken und Durst besteht, sowie jene Anhaftungen und Ergreifungen, jene Fixierungen, Vorurteile und Neigungen des Geistes – durch deren Versiegen, Schwinden, Aufhören, Aufgeben und Loslassen erkenne ich: „Mein Geist ist befreit.“ Bezüglich des Ohres, Freunde, der Töne und des Hörbewusstseins ... bezüglich der Nase, der Gerüche und des Riechbewusstseins ... bezüglich der Zunge, der Geschmäcker und des Geschmackbewusstseins ... bezüglich des Körpers, der Berührungen und des Körperbewusstseins ... bezüglich des Geistes, Freunde, der Geistesobjekte, des Geistbewusstseins und der durch das Geistbewusstsein zu erkennenden Dinge: was immer dort an Verlangen, Gier, Entzücken und Durst besteht, sowie jene Anhaftungen und Ergreifungen, jene Fixierungen, Vorurteile und Neigungen des Geistes – durch deren Versiegen, Schwinden, Aufhören, Aufgeben und Loslassen erkenne ich: „Mein Geist ist befreit.“ So wissend, Freunde, so sehend ist mein Geist bezüglich dieser sechs inneren und äußeren Sinnesbereiche ohne Ergreifen von den Trieben befreit.‘ Die Rede jenes Mönchs, Mönche, sollte mit den Worten „Gut“ begrüßt und gutgeheißen werden. Nachdem man seine Rede mit „Gut“ begrüßt und gutgeheißen hat, sollte eine weitere Frage gestellt werden.

๑๐๒. ‘‘‘กถํ ชานโต ปนายสฺมโต, กถํ ปสฺสโต อิมสฺมิญฺจ สวิญฺญาณเก กาเย พหิทฺธา จ สพฺพนิมิตฺเตสุ อหํการมมํการมานานุสยา สมูหตา’ติ ? ขีณาสวสฺส, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน วุสิตวโต กตกรณียสฺส โอหิตภารสฺส อนุปฺปตฺตสทตฺถสฺส ปริกฺขีณภวสํโยชนสฺส สมฺมทญฺญาวิมุตฺตสฺส อยมนุธมฺโม โหติ เวยฺยากรณาย – ‘ปุพฺเพ โข อหํ, อาวุโส, อคาริยภูโต สมาโน อวิทฺทสุ อโหสึ. ตสฺส เม ตถาคโต วา ตถาคตสาวโก วา ธมฺมํ เทเสสิ. ตาหํ ธมฺมํ สุตฺวา ตถาคเต สทฺธํ ปฏิลภึ. โส เตน สทฺธาปฏิลาเภน สมนฺนาคโต อิติ ปฏิสญฺจิกฺขึ – สมฺพาโธ ฆราวาโส รชาปโถ, อพฺโภกาโส ปพฺพชฺชา. นยิทํ สุกรํ อคารํ อชฺฌาวสตา เอกนฺตปริปุณฺณํ เอกนฺตปริสุทฺธํ สงฺขลิขิตํ พฺรหฺมจริยํ จริตุํ. ยํนูนาหํ เกสมสฺสุํ โอหาเรตฺวา กาสายานิ วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา อคารสฺมา [Pg.83] อนคาริยํ ปพฺพเชยฺย’’’นฺติ.

102. „‚Doch wie wissend, wie sehend sind im Ehrwürdigen die Neigungen zum Ich-Dünkel, zum Mein-Dünkel und zum Stolz in Bezug auf diesen bewussten Körper und alle äußeren Zeichen gänzlich ausgerottet?‘ Mönche, einem Mönch, der die Triebe vernichtet hat ... durch rechtes Wissen vollkommen befreit ist, geziemt es sich, so zu antworten: ‚Früher, Freunde, als ich noch ein Hausbewohner war, war ich unwissend. Da lehrte mir der Vollendete oder ein Jünger des Vollendeten die Lehre. Nachdem ich diese Lehre gehört hatte, erlangte ich Vertrauen zum Vollendeten. Ausgestattet mit diesem Vertrauen überlegte ich so: „Eng ist das häusliche Leben, ein Pfad des Staubes; das Wanderleben ist wie der freie Raum. Es ist nicht leicht, während man im Hause weilt, das heilige Leben in vollkommener Fülle, in vollkommener Reinheit, wie eine polierte Muschel zu führen. Wie wäre es, wenn ich nun Haar und Bart abscheren ließe, die gelben Gewänder anzöge und aus dem Hause in die Hauslosigkeit hinausböge?“‘

‘‘โส โข อหํ, อาวุโส, อปเรน สมเยน อปฺปํ วา โภคกฺขนฺธํ ปหาย มหนฺตํ วา โภคกฺขนฺธํ ปหาย, อปฺปํ วา ญาติปริวฏฺฏํ ปหาย มหนฺตํ วา ญาติปริวฏฺฏํ ปหาย เกสมสฺสุํ โอหาเรตฺวา กาสายานิ วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชึ. โส เอวํ ปพฺพชิโต สมาโน ภิกฺขูนํ สิกฺขาสาชีวสมาปนฺโน ปาณาติปาตํ ปหาย ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต อโหสึ นิหิตทณฺโฑ นิหิตสตฺโถ, ลชฺชี ทยาปนฺโน สพฺพปาณภูตหิตานุกมฺปี วิหาสึ. อทินฺนาทานํ ปหาย อทินฺนาทานา ปฏิวิรโต อโหสึ ทินฺนาทายี ทินฺนปาฏิกงฺขี, อเถเนน สุจิภูเตน อตฺตนา วิหาสึ. อพฺรหฺมจริยํ ปหาย พฺรหฺมจารี อโหสึ อาราจารี วิรโต เมถุนา คามธมฺมา. มุสาวาทํ ปหาย มุสาวาทา ปฏิวิรโต อโหสึ สจฺจวาที สจฺจสนฺโธ เถโต ปจฺจยิโก อวิสํวาทโก โลกสฺส. ปิสุณํ วาจํ ปหาย ปิสุณาย วาจาย ปฏิวิรโต อโหสึ, อิโต สุตฺวา น อมุตฺร อกฺขาตา อิเมสํ เภทาย, อมุตฺร วา สุตฺวา น อิเมสํ อกฺขาตา อมูสํ เภทาย; อิติ ภินฺนานํ วา สนฺธาตา สหิตานํ วา อนุปฺปทาตา สมคฺคาราโม สมคฺครโต สมคฺคนนฺที สมคฺคกรณึ วาจํ ภาสิตา อโหสึ. ผรุสํ วาจํ ปหาย ผรุสาย วาจาย ปฏิวิรโต อโหสึ; ยา สา วาจา เนลา กณฺณสุขา เปมนียา หทยงฺคมา โปรี พหุชนกนฺตา พหุชนมนาปา ตถารูปึ วาจํ ภาสิตา อโหสึ. สมฺผปฺปลาปํ ปหาย สมฺผปฺปลาปา ปฏิวิรโต อโหสึ; กาลวาที ภูตวาที อตฺถวาที ธมฺมวาที วินยวาที นิธานวตึ วาจํ ภาสิตา อโหสึ กาเลน สาปเทสํ ปริยนฺตวตึ อตฺถสํหิตํ.

„Ich, ihr Freunde, gab nach einiger Zeit entweder einen kleinen oder einen großen Besitz auf, verließ entweder einen kleinen oder einen großen Verwandtenkreis, schor mir Haar und Bart ab, legte die gelben Gewänder an und zog aus dem Haus in die Hauslosigkeit. So hinausgezogen, den Regeln und der Lebensweise der Mönche folgend, gab ich das Töten von Lebewesen auf und hielt mich vom Töten fern; mit abgelegtem Stock und abgelegter Waffe, gewissenhaft, mitleidvoll und auf das Wohl aller Lebewesen bedacht, lebte ich dahin. Ich gab das Nehmen von Ungegebenem auf und hielt mich vom Nehmen von Ungegebenem fern; ich nahm nur Gegebenes, erwartete nur Gegebenes und lebte mit einem ehrlichen, reinen Selbst. Ich gab das Unkeusche auf und lebte keusch, hielt mich fern und mied den Geschlechtsakt, die Sitte der Dörfler. Ich gab die Lüge auf und hielt mich von der Lüge fern; ich sprach die Wahrheit, war der Wahrheit verbunden, verlässlich, vertrauenswürdig und kein Betrüger der Welt gegenüber. Ich gab die Verleumdung auf und hielt mich von der Verleumdung fern; was ich hier hörte, erzählte ich nicht dort, um jene zu entzweien, und was ich dort hörte, erzählte ich nicht hier, um diese zu entzweien; so war ich ein Versöhner der Entzweiten und ein Festiger der Verbundenen, einer, der Freude an Eintracht hat, das Einvernehmen liebt, sich an der Einigkeit erfreut und Worte spricht, die zur Eintracht führen. Ich gab die harte Rede auf und hielt mich von harter Rede fern; Worte, die fehlerlos, angenehm für das Ohr, liebevoll, herzergreifend, höflich, vielen Menschen lieb und vielen Menschen angenehm sind – solche Worte pflegte ich zu sprechen. Ich gab das Geschwätz auf und hielt mich vom Geschwätz fern; ich sprach zur rechten Zeit, sprach Wahres, sprach Nützliches, sprach gemäß der Lehre (Dhamma), sprach gemäß der Disziplin (Vinaya); ich sprach Worte, die wert sind, im Herzen bewahrt zu werden, zur rechten Zeit, mit Begründung, maßvoll und mit Nutzen verbunden.“

‘‘โส พีชคามภูตคามสมารมฺภา ปฏิวิรโต อโหสึ, เอกภตฺติโก อโหสึ รตฺตูปรโต วิรโต วิกาลโภชนา. นจฺจคีตวาทิตวิสูกทสฺสนา ปฏิวิรโต อโหสึ. มาลาคนฺธวิเลปนธารณมณฺฑนวิภูสนฏฺฐานา ปฏิวิรโต อโหสึ. อุจฺจาสยนมหาสยนา ปฏิวิรโต อโหสึ. ชาตรูปรชตปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต อโหสึ, อามกธญฺญปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต อโหสึ, อามกมํสปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต อโหสึ; อิตฺถิกุมาริกปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต อโหสึ, ทาสิทาสปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต อโหสึ, อเชฬกปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต อโหสึ, กุกฺกุฏสูกรปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต อโหสึ[Pg.84], หตฺถิควสฺสวฬวปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต อโหสึ, เขตฺตวตฺถุปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต อโหสึ. ทูเตยฺยปหิณคมนานุโยคา ปฏิวิรโต อโหสึ, กยวิกฺกยา ปฏิวิรโต อโหสึ, ตุลากูฏกํสกูฏมานกูฏา ปฏิวิรโต อโหสึ, อุกฺโกฏนวญฺจนนิกติสาจิโยคา ปฏิวิรโต อโหสึ, เฉทนวธพนฺธนวิปราโมสอาโลปสหสาการา ปฏิวิรโต อโหสึ.

„Ich hielt mich davon fern, Samen und Pflanzen zu schädigen; ich nahm nur eine Mahlzeit am Tag ein, verzichtete auf das Essen in der Nacht und hielt mich vom Essen zur Unzeit fern. Ich hielt mich fern vom Tanzen, Singen, Musizieren und dem Besuch von Schaustellungen, die ein Hindernis (für die Übung) darstellen. Ich hielt mich fern vom Tragen von Kränzen, Wohlgerüchen und Salben sowie von Schmuck und Zierrat. Ich hielt mich fern von hohen und prächtigen Lagern. Ich hielt mich fern von der Annahme von Gold und Silber. Ich hielt mich fern von der Annahme von rohem Getreide. Ich hielt mich fern von der Annahme von rohem Fleisch. Ich hielt mich fern von der Annahme von Frauen und Mädchen. Ich hielt mich fern von der Annahme von Sklavinnen und Sklaven. Ich hielt mich fern von der Annahme von Ziegen und Schafen, von Hühnern und Schweinen, von Elefanten, Rindern, Pferden und Stuten. Ich hielt mich fern von der Annahme von Feldern und Grundstücken. Ich hielt mich fern von Botengängen und dem Verrichten von Diensten. Ich hielt mich fern von Kauf und Verkauf. Ich hielt mich fern von Betrug mit Waage, Metall und Maß. Ich hielt mich fern von Bestechung, Täuschung, Betrügerei und Falschheit. Ich hielt mich fern von Verstümmelung, Töten, Fesseln, Raub, Plünderung und Gewalttat.“

‘‘โส สนฺตุฏฺโฐ อโหสึ กายปริหาริเกน จีวเรน, กุจฺฉิปริหาริเกน ปิณฺฑปาเตน. โส เยน เยเนว ปกฺกมึ สมาทาเยว ปกฺกมึ. เสยฺยถาปิ นาม ปกฺขี สกุโณ เยน เยเนว เฑติ สปตฺตภาโรว เฑติ; เอวเมว โข อหํ, อาวุโส; สนฺตุฏฺโฐ อโหสึ กายปริหาริเกน จีวเรน, กุจฺฉิปริหาริเกน ปิณฺฑปาเตน. โส เยน เยเนว ปกฺกมึ สมาทาเยว ปกฺกมึ. โส อิมินา อริเยน สีลกฺขนฺเธน สมนฺนาคโต อชฺฌตฺตํ อนวชฺชสุขํ ปฏิสํเวเทสึ.

„Ich war zufrieden mit dem Gewand, das den Körper schützt, und mit der Almosenspeise, die das Sättigungsgefühl erhält. Wohin auch immer ich ging, nahm ich nur diese mit. Gleichwie ein Vogel, wohin er auch fliegt, nur mit seinen Flügeln als Last fliegt, ebenso, ihr Freunde, war ich zufrieden mit dem Gewand, das den Körper schützt, und mit der Almosenspeise, die das Sättigungsgefühl erhält. Wohin auch immer ich ging, nahm ich nur diese mit. Ausgestattet mit dieser edlen Gruppe von Tugendregeln (Sīlakkhandha), empfand ich in meinem Innern ein tadelloses Glück.“

๑๐๓. ‘‘โส จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา น นิมิตฺตคฺคาหี อโหสึ นานุพฺยญฺชนคฺคาหี; ยตฺวาธิกรณเมนํ จกฺขุนฺทฺริยํ อสํวุตํ วิหรนฺตํ อภิชฺฌาโทมนสฺสา ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อนฺวาสฺสเวยฺยุํ, ตสฺส สํวราย ปฏิปชฺชึ; รกฺขึ จกฺขุนฺทฺริยํ, จกฺขุนฺทฺริเย สํวรํ อาปชฺชึ. โสเตน สทฺทํ สุตฺวา…เป… ฆาเนน คนฺธํ ฆายิตฺวา…เป… ชิวฺหาย รสํ สายิตฺวา…เป… กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสิตฺวา…เป… มนสา ธมฺมํ วิญฺญาย น นิมิตฺตคฺคาหี อโหสึ นานุพฺยญฺชนคฺคาหี; ยตฺวาธิกรณเมนํ มนินฺทฺริยํ อสํวุตํ วิหรนฺตํ อภิชฺฌาโทมนสฺสา ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อนฺวาสฺสเวยฺยุํ, ตสฺส สํวราย ปฏิปชฺชึ; รกฺขึ มนินฺทฺริยํ, มนินฺทฺริเย สํวรํ อาปชฺชึ. โส อิมินา อริเยน อินฺทฺริยสํวเรน สมนฺนาคโต อชฺฌตฺตํ อพฺยาเสกสุขํ ปฏิสํเวเทสึ.

103. „Wenn ich mit dem Auge eine Form sah, erfasste ich weder deren allgemeine Merkmale noch deren Einzelheiten. Da unheilsame, schlechte Zustände wie Begehren und Trübsal denjenigen überwältigen könnten, der mit unbewachtem Sehorgan verweilt, übte ich mich in dessen Beherrschung; ich hütete das Sehorgan und gelangte zur Beherrschung des Sehorgans. Wenn ich mit dem Ohr einen Ton hörte ... (ebenso) ... wenn ich mit der Nase einen Duft roch ... wenn ich mit der Zunge einen Geschmack kostete ... wenn ich mit dem Körper eine Berührung empfand ... wenn ich mit dem Geist ein Geistesobjekt erkannte, erfasste ich weder deren allgemeine Merkmale noch deren Einzelheiten. Da unheilsame, schlechte Zustände wie Begehren und Trübsal denjenigen überwältigen könnten, der mit unbewachtem Geistorgan verweilt, übte ich mich in dessen Beherrschung; ich hütete das Geistorgan und gelangte zur Beherrschung des Geistorgans. Ausgestattet mit dieser edlen Beherrschung der Sinne (Indriyasaṃvara), empfand ich in meinem Innern ein von Trübungen freies Glück.“

‘‘โส อภิกฺกนฺเต ปฏิกฺกนฺเต สมฺปชานการี อโหสึ, อาโลกิเต วิโลกิเต สมฺปชานการี อโหสึ, สมิญฺชิเต ปสาริเต สมฺปชานการี อโหสึ, สงฺฆาฏิปตฺตจีวรธารเณ สมฺปชานการี อโหสึ, อสิเต ปีเต ขายิเต สายิเต สมฺปชานการี อโหสึ, อุจฺจารปสฺสาวกมฺเม สมฺปชานการี อโหสึ, คเต ฐิเต นิสินฺเน สุตฺเต ชาคริเต ภาสิเต ตุณฺหีภาเว สมฺปชานการี อโหสึ.

„Beim Vorwärtsschreiten und Rückwärtsschreiten handelte ich mit klarem Wissen; beim Vorwärtsschauen und Wegschauen handelte ich mit klarem Wissen; beim Beugen und Strecken handelte ich mit klarem Wissen; beim Tragen von äußeren Gewändern, Almosenschale und Gewand handelte ich mit klarem Wissen; beim Essen, Trinken, Kauen und Schmecken handelte ich mit klarem Wissen; beim Verrichten der Notdurft handelte ich mit klarem Wissen; beim Gehen, Stehen, Sitzen, Einschlafen, Erwachen, Sprechen und Schweigen handelte ich mit klarem Wissen.“

‘‘โส [Pg.85] อิมินา จ อริเยน สีลกฺขนฺเธน สมนฺนาคโต, (อิมาย จ อริยาย สนฺตุฏฺฐิยา สมนฺนาคโต,) อิมินา จ อริเยน อินฺทฺริยสํวเรน สมนฺนาคโต, อิมินา จ อริเยน สติสมฺปชญฺเญน สมนฺนาคโต วิวิตฺตํ เสนาสนํ ภชึ อรญฺญํ รุกฺขมูลํ ปพฺพตํ กนฺทรํ คิริคุหํ สุสานํ วนปตฺถํ อพฺโภกาสํ ปลาลปุญฺชํ. โส ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต นิสีทึ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย ปริมุขํ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวา.

Ausgestattet mit dieser edlen Gruppe der Tugend, (ausgestattet mit dieser edlen Genügsamkeit,) ausgestattet mit dieser edlen Zügelung der Sinne sowie ausgestattet mit dieser edlen Achtsamkeit und Wissensklarheit, suchte ich eine abgelegene Lagerstätte auf: den Wald, den Fuß eines Baumes, einen Berg, eine Schlucht, eine Felshöhle, einen Friedhof, eine Waldeinsamkeit, den freien Raum oder einen Strohhaufen. Nach dem Almosengang, von der Speisung zurückgekehrt, setzte ich mich mit verschränkten Beinen nieder, hielt den Körper aufrecht und richtete die Achtsamkeit vor mir auf.

‘‘โส อภิชฺฌํ โลเก ปหาย วิคตาภิชฺเฌน เจตสา วิหาสึ, อภิชฺฌาย จิตฺตํ ปริโสเธสึ. พฺยาปาทปโทสํ ปหาย อพฺยาปนฺนจิตฺโต วิหาสึ สพฺพปาณภูตหิตานุกมฺปี, พฺยาปาทปโทสา จิตฺตํ ปริโสเธสึ. ถินมิทฺธํ ปหาย วิคตถินมิทฺโธ วิหาสึ อาโลกสญฺญี สโต สมฺปชาโน, ถินมิทฺธา จิตฺตํ ปริโสเธสึ. อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจํ ปหาย อนุทฺธโต วิหาสึ อชฺฌตฺตํ, วูปสนฺตจิตฺโต, อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจา จิตฺตํ ปริโสเธสึ. วิจิกิจฺฉํ ปหาย ติณฺณวิจิกิจฺโฉ วิหาสึ อกถํกถี กุสเลสุ ธมฺเมสุ, วิจิกิจฺฉาย จิตฺตํ ปริโสเธสึ.

Nachdem ich die Gier nach der Welt aufgegeben hatte, verweilte ich mit einem Geist frei von Gier; ich reinigte den Geist von der Gier. Nachdem ich Übelwollen und Groll aufgegeben hatte, verweilte ich mit einem Geist ohne Hass, voller Mitgefühl für das Wohl aller Lebewesen; ich reinigte den Geist von Übelwollen und Groll. Nachdem ich Starrheit und Trägheit aufgegeben hatte, verweilte ich frei von Starrheit und Trägheit, das Licht wahrnehmend, achtsam und wissensklar; ich reinigte den Geist von Starrheit und Trägheit. Nachdem ich Unruhe und Gewissensbisse aufgegeben hatte, verweilte ich innerlich ruhig, mit gestilltem Geist; ich reinigte den Geist von Unruhe und Gewissensbissen. Nachdem ich den Zweifel aufgegeben hatte, verweilte ich als einer, der den Zweifel überwunden hat, frei von Unschlüssigkeit in Bezug auf heilsame Dinge; ich reinigte den Geist vom Zweifel.

๑๐๔. ‘‘โส อิเม ปญฺจ นีวรเณ ปหาย เจตโส อุปกฺกิเลเส ปญฺญาย ทุพฺพลีกรเณ วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ สวิตกฺกํ สวิจารํ วิเวกชํ ปีติสุขํ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหาสึ. วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา อชฺฌตฺตํ สมฺปสาทนํ เจตโส เอโกทิภาวํ อวิตกฺกํ อวิจารํ สมาธิชํ ปีติสุขํ ทุติยํ ฌานํ…เป… ตติยํ ฌานํ… จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหาสึ.

104. Nachdem ich diese fünf Hemmnisse aufgegeben hatte, welche Trübungen des Geistes sind und die Weisheit schwächen, verweilte ich – fern von Sinnlichkeit, fern von unheilsamen Dingen – im ersten Jhāna, das von Gedankenfassung und diskursivem Denken begleitet ist, geboren aus der Abgeschiedenheit, erfüllt von Verzückung und Glückseligkeit. Durch das Zur-Ruhe-Kommen von Gedankenfassung und diskursivem Denken erlangte und verweilte ich im zweiten Jhāna, das innere Beruhigung und Einpünktigkeit des Geistes bewirkt, frei von Gedankenfassung und diskursivem Denken, geboren aus der Konzentration, erfüllt von Verzückung und Glückseligkeit. ... (ebenso) das dritte Jhāna ... das vierte Jhāna.

‘‘โส เอวํ สมาหิเต จิตฺเต ปริสุทฺเธ ปริโยทาเต อนงฺคเณ วิคตูปกฺกิเลเส มุทุภูเต กมฺมนิเย ฐิเต อาเนญฺชปฺปตฺเต อาสวานํ ขยญาณาย จิตฺตํ อภินินฺนาเมสึ. โส อิทํ ทุกฺขนฺติ ยถาภูตํ อพฺภญฺญาสึ, อยํ ทุกฺขสมุทโยติ ยถาภูตํ อพฺภญฺญาสึ, อยํ ทุกฺขนิโรโธติ ยถาภูตํ อพฺภญฺญาสึ, อยํ ทุกฺขนิโรธคามินี ปฏิปทาติ ยถาภูตํ อพฺภญฺญาสึ; อิเม อาสวาติ ยถาภูตํ อพฺภญฺญาสึ, อยํ อาสวสมุทโยติ ยถาภูตํ อพฺภญฺญาสึ, อยํ อาสวนิโรโธติ ยถาภูตํ อพฺภญฺญาสึ, อยํ อาสวนิโรธคามินี ปฏิปทาติ ยถาภูตํ อพฺภญฺญาสึ. ตสฺส เม เอวํ ชานโต เอวํ [Pg.86] ปสฺสโต กามาสวาปิ จิตฺตํ วิมุจฺจิตฺถ, ภวาสวาปิ จิตฺตํ วิมุจฺจิตฺถ, อวิชฺชาสวาปิ จิตฺตํ วิมุจฺจิตฺถः วิมุตฺตสฺมึ วิมุตฺตมิติ ญาณํ อโหสิ. ขีณา ชาติ, วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ, กตํ กรณียํ, นาปรํ อิตฺถตฺตายาติ อพฺภญฺญาสึ. เอวํ โข เม, อาวุโส, ชานโต เอวํ ปสฺสโต อิมสฺมิญฺจ สวิญฺญาณเก กาเย พหิทฺธา จ สพฺพนิมิตฺเตสุ อหํการมมํการมานานุสยา สมูหตา’’ติ. ‘‘ตสฺส, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน ‘สาธู’ติ ภาสิตํ อภินนฺทิตพฺพํ อนุโมทิตพฺพํ. ‘สาธู’ติ ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา อนุโมทิตฺวา เอวมสฺส วจนีโย – ‘ลาภา โน, อาวุโส, สุลทฺธํ โน, อาวุโส, เย มยํ อายสฺมนฺตํ ตาทิสํ สพฺรหฺมจารึ สมนุปสฺสามา’’’ติ.

Als der Geist so gesammelt, geläutert, rein, makellos, frei von Trübungen, geschmeidig, arbeitsfähig, fest und zur Unerschütterlichkeit gelangt war, richtete ich ihn auf das Wissen von der Vernichtung der Triebe. Ich erkannte der Wirklichkeit entsprechend: 'Dies ist das Leiden'; ich erkannte der Wirklichkeit entsprechend: 'Dies ist die Leidensentstehung'; ich erkannte der Wirklichkeit entsprechend: 'Dies ist das Ende des Leidens'; ich erkannte der Wirklichkeit entsprechend: 'Dies ist der zum Ende des Leidens führende Weg'. Ich erkannte der Wirklichkeit entsprechend: 'Dies sind die Triebe'; ich erkannte der Wirklichkeit entsprechend: 'Dies ist die Entstehung der Triebe'; ich erkannte der Wirklichkeit entsprechend: 'Dies ist das Ende der Triebe'; ich erkannte der Wirklichkeit entsprechend: 'Dies ist der zum Ende der Triebe führende Weg'. Während ich so erkannte und so sah, wurde mein Geist vom Trieb der Sinnlichkeit befreit, vom Trieb des Werdens befreit und vom Trieb der Unwissenheit befreit. In der Befreiung entstand das Wissen: 'Ich bin befreit'. Ich erkannte: 'Versiegt ist die Geburt, gelebt ist das heilige Leben, getan ist, was zu tun war, für diesen Zustand gibt es nichts Weiteres mehr'. Ich erkannte: 'Für mich, ihr Freunde, der ich so erkenne und so sehe, sind in diesem Körper mit Bewusstsein sowie im Außen bei allen Objekten die Neigungen zu Ich-Dünkel, Mein-Dünkel und Stolz gänzlich ausgerottet'. Mönche, die Rede jenes Mönchs sollte mit 'Gut!' begrüßt und gutgeheißen werden. Nachdem man seine Rede mit 'Gut!' begrüßt und gutgeheißen hat, sollte man zu ihm sagen: 'Es ist ein Gewinn für uns, Freund, es ist ein Segen für uns, Freund, dass wir einen solchen ehrwürdigen Mitbruder vor uns sehen'.

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

Dies sprach der Erhabene. Die Mönche waren entzückt und erfreuten sich an den Worten des Erhabenen.

ฉพฺพิโสธนสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ทุติยํ.

Das Chabbisodhana-Sutta, das zweite, ist abgeschlossen.

๓. สปฺปุริสสุตฺตํ

3. Das Sappurisa-Sutta (Die Lehrrede über den edlen Menschen).

๑๐๕. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ – ‘‘สปฺปุริสธมฺมญฺจ โว, ภิกฺขเว, เทเสสฺสามิ อสปฺปุริสธมฺมญฺจ. ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ –

105. So habe ich gehört: Einmal weilte der Erhabene bei Sāvatthī im Jeta-Hain, im Park des Anāthapiṇḍika. Dort wandte sich der Erhabene an die Mönche: 'Ihr Mönche!' – 'Ehrwürdiger Herr!', antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach dies: 'Mönche, ich werde euch die Eigenschaften eines edlen Menschen und die Eigenschaften eines unedlen Menschen lehren. Hört zu und schenkt dem weise Aufmerksamkeit; ich werde sprechen.' – 'Ja, Herr', antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach Folgendes:

‘‘กตโม จ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโม? อิธ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส อุจฺจากุลา ปพฺพชิโต โหติ. โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘อหํ โขมฺหิ อุจฺจากุลา ปพฺพชิโต, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู น อุจฺจากุลา ปพฺพชิตา’ติ. โส ตาย อุจฺจากุลีนตาย อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติ. อยํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโม. สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘น โข อุจฺจากุลีนตาย โลภธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โทสธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ[Pg.87], โมหธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ. โน เจปิ อุจฺจากุลา ปพฺพชิโต โหติ; โส จ โหติ ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน สามีจิปฺปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี, โส ตตฺถ ปุชฺโช, โส ตตฺถ ปาสํโส’ติ. โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา ตาย อุจฺจากุลีนตาย เนวตฺตานุกฺกํเสติ น ปรํ วมฺเภติ. อยํ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโม.

'Mönche, was ist die Eigenschaft eines unedlen Menschen? Da ist ein unedler Mensch aus einer vornehmen Familie in die Hauslosigkeit gezogen. Er denkt bei sich: "Ich bin wahrlich aus einer vornehmen Familie in die Hauslosigkeit gezogen, diese anderen Mönche aber sind nicht aus einer vornehmen Familie gezogen." Aufgrund dieser vornehmen Abstammung rühmt er sich selbst und verachtet andere. Mönche, dies ist eine Eigenschaft eines unedlen Menschen. Ein edler Mensch hingegen denkt so: "Nicht durch eine vornehme Abstammung gelangen Gier, Hass oder Verblendung zur Vernichtung. Auch wenn einer nicht aus einer vornehmen Familie stammt, aber der Lehre gemäß praktiziert, pflichtgetreu wandelt und den Regeln entsprechend lebt, so ist er eben deshalb zu verehren und zu loben." Indem er allein die Praxis in den Vordergrund stellt, rühmt er sich aufgrund seiner vornehmen Abstammung weder selbst, noch verachtet er andere. Mönche, dies ist eine Eigenschaft eines edlen Menschen.'

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส มหากุลา ปพฺพชิโต โหติ…เป… มหาโภคกุลา ปพฺพชิโต โหติ…เป… อุฬารโภคกุลา ปพฺพชิโต โหติ. โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘อหํ โขมฺหิ อุฬารโภคกุลา ปพฺพชิโต, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู น อุฬารโภคกุลา ปพฺพชิตา’ติ. โส ตาย อุฬารโภคตาย อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโม. สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘น โข อุฬารโภคตาย โลภธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โทสธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โมหธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ. โน เจปิ อุฬารโภคกุลา ปพฺพชิโต โหติ; โส จ โหติ ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน สามีจิปฺปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี, โส ตตฺถ ปุชฺโช, โส ตตฺถ ปาสํโส’ติ. โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา ตาย อุฬารโภคตาย เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโม.

„Wiederum, ihr Mönche, ist ein unwürdiger Mensch aus einer bedeutenden Familie in die Hauslosigkeit gezogen ... aus einer Familie mit großem Reichtum ... aus einer vornehmen, wohlhabenden Familie in die Hauslosigkeit gezogen. Er denkt so bei sich: ‘Ich bin wahrlich aus einer vornehmen, wohlhabenden Familie in die Hauslosigkeit gezogen, aber diese anderen Mönche sind nicht aus einer vornehmen, wohlhabenden Familie in die Hauslosigkeit gezogen.’ Aufgrund dieses vornehmen Reichtums erhöht er sich selbst und verachtet andere. Auch dies, ihr Mönche, ist die Eigenschaft eines unwürdigeren Menschen. Ein würdiger Mensch aber, ihr Mönche, denkt so bei sich: ‘Nicht durch vornehmen Reichtum schwinden die Zustände von Gier oder Hass oder Verblendung dahin. Selbst wenn man nicht aus einer vornehmen, wohlhabenden Familie in die Hauslosigkeit gezogen ist, jedoch jemand ist, der gemäß der Lehre praktiziert, ordnungsgemäß praktiziert und in Übereinstimmung mit dem Dhamma lebt, so ist gerade dieser unter ihnen verehrungswürdig, gerade dieser ist lobenswert.’ Er macht allein die Praxis zum Wesentlichen und erhöht sich weder aufgrund jenes vornehmen Reichtums selbst, noch verachtet er andere. Auch dies, ihr Mönche, ist die Eigenschaft eines würdigen Menschen.‐

๑๐๖. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส ญาโต โหติ ยสสฺสี. โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘อหํ โขมฺหิ ญาโต ยสสฺสี, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู อปฺปญฺญาตา อปฺเปสกฺขา’ติ. โส เตน ญตฺเตน อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโม. สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘น โข ญตฺเตน โลภธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โทสธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โมหธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ. โน เจปิ ญาโต โหติ ยสสฺสี; โส จ โหติ ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน สามีจิปฺปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี, โส ตตฺถ ปุชฺโช, โส ตตฺถ ปาสํโส’ติ. โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา เตน ญตฺเตน เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโม.

106. „Wiederum, ihr Mönche, ist ein unwürdiger Mensch bekannt und einflussreich. Er denkt so bei sich: ‘Ich bin wahrlich bekannt und einflussreich, aber diese anderen Mönche sind unbekannt und unbedeutend.’ Aufgrund dieses Bekanntheitsgrades erhöht er sich selbst und verachtet andere. Auch dies, ihr Mönche, ist die Eigenschaft eines unwürdigen Menschen. Ein würdiger Mensch aber, ihr Mönche, denkt so bei sich: ‘Nicht durch Bekanntheit schwinden die Zustände von Gier oder Hass oder Verblendung dahin. Selbst wenn man nicht bekannt und einflussreich ist, jedoch jemand ist, der gemäß der Lehre praktiziert, ordnungsgemäß praktiziert und in Übereinstimmung mit dem Dhamma lebt, so ist gerade dieser unter ihnen verehrungswürdig, gerade dieser ist lobenswert.’ Er macht allein die Praxis zum Wesentlichen und erhöht sich weder aufgrund jenes Bekanntseins selbst, noch verachtet er andere. Auch dies, ihr Mönche, ist die Eigenschaft eines würdigen Menschen.‐

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส ลาภี โหติ จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปฺปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานํ. โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘อหํ โขมฺหิ [Pg.88] ลาภี จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปฺปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานํ, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู น ลาภิโน จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปฺปจฺจยเภสชฺชปริกฺขาราน’นฺติ. โส เตน ลาเภน อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโม. สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘น โข ลาเภน โลภธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โทสธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โมหธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ. โน เจปิ ลาภี โหติ จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปฺปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานํ; โส จ โหติ ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน สามีจิปฺปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี, โส ตตฺถ ปุชฺโช, โส ตตฺถ ปาสํโส’ติ. โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา เตน ลาเภน เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโม.

„Wiederum, ihr Mönche, ist ein unwürdiger Mensch ein Empfänger von Roben, Almosenspeise, Lagerstätten sowie Arzneien und Erfordernissen für Kranke. Er denkt so bei sich: ‘Ich bin wahrlich ein Empfänger von Roben, Almosenspeise, Lagerstätten sowie Arzneien und Erfordernissen für Kranke, aber diese anderen Mönche sind keine Empfänger von Roben, Almosenspeise, Lagerstätten sowie Arzneien und Erfordernissen für Kranke.’ Aufgrund dieses Gewinns erhöht er sich selbst und verachtet andere. Auch dies, ihr Mönche, ist die Eigenschaft eines unwürdigen Menschen. Ein würdiger Mensch aber, ihr Mönche, denkt so bei sich: ‘Nicht durch Gewinn schwinden die Zustände von Gier oder Hass oder Verblendung dahin. Selbst wenn man kein Empfänger von Roben, Almosenspeise, Lagerstätten sowie Arzneien und Erfordernissen für Kranke ist, jedoch jemand ist, der gemäß der Lehre praktiziert, ordnungsgemäß praktiziert und in Übereinstimmung mit dem Dhamma lebt, so ist gerade dieser unter ihnen verehrungswürdig, gerade dieser ist lobenswert.’ Er macht allein die Praxis zum Wesentlichen und erhöht sich weder aufgrund jenes Gewinns selbst, noch verachtet er andere. Auch dies, ihr Mönche, ist die Eigenschaft eines würdigen Menschen.‐

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส พหุสฺสุโต โหติ. โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘อหํ โขมฺหิ พหุสฺสุโต, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู น พหุสฺสุตา’ติ. โส เตน พาหุสจฺเจน อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโม. สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘น โข พาหุสจฺเจน โลภธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โทสธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โมหธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ. โน เจปิ พหุสฺสุโต โหติ; โส จ โหติ ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน สามีจิปฺปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี, โส ตตฺถ ปุชฺโช, โส ตตฺถ ปาสํโส’ติ. โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา เตน พาหุสจฺเจน เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโม.

„Wiederum, ihr Mönche, ist ein unwürdiger Mensch vielwissend. Er denkt so bei sich: ‘Ich bin wahrlich vielwissend, aber diese anderen Mönche sind nicht vielwissend.’ Aufgrund dieser Gelehrsamkeit erhöht er sich selbst und verachtet andere. Auch dies, ihr Mönche, ist die Eigenschaft eines unwürdigen Menschen. Ein würdiger Mensch aber, ihr Mönche, denkt so bei sich: ‘Nicht durch Gelehrsamkeit schwinden die Zustände von Gier oder Hass oder Verblendung dahin. Selbst wenn man nicht vielwissend ist, jedoch jemand ist, der gemäß der Lehre praktiziert, ordnungsgemäß praktiziert und in Übereinstimmung mit dem Dhamma lebt, so ist gerade dieser unter ihnen verehrungswürdig, gerade dieser ist lobenswert.’ Er macht allein die Praxis zum Wesentlichen und erhöht sich weder aufgrund jener Gelehrsamkeit selbst, noch verachtet er andere. Auch dies, ihr Mönche, ist die Eigenschaft eines würdigen Menschen.‐

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส วินยธโร โหติ. โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘อหํ โขมฺหิ วินยธโร, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู น วินยธรา’ติ. โส เตน วินยธรตฺเตน อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโม. สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘น โข วินยธรตฺเตน โลภธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โทสธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โมหธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ. โน เจปิ วินยธโร โหติ; โส จ โหติ ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน สามีจิปฺปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี, โส ตตฺถ ปุชฺโช, โส ตตฺถ ปาสํโส’ติ. โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา เตน วินยธรตฺเตน เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโม.

„Wiederum, ihr Mönche, ist ein unwürdiger Mensch ein Kenner der Disziplin. Er denkt so bei sich: ‘Ich bin wahrlich ein Kenner der Disziplin, aber diese anderen Mönche sind keine Kenner der Disziplin.’ Aufgrund dieser Kennerschaft der Disziplin erhöht er sich selbst und verachtet andere. Auch dies, ihr Mönche, ist die Eigenschaft eines unwürdigen Menschen. Ein würdiger Mensch aber, ihr Mönche, denkt so bei sich: ‘Nicht durch die Kennerschaft der Disziplin schwinden die Zustände von Gier oder Hass oder Verblendung dahin. Selbst wenn man kein Kenner der Disziplin ist, jedoch jemand ist, der gemäß der Lehre praktiziert, ordnungsgemäß praktiziert und in Übereinstimmung mit dem Dhamma lebt, so ist gerade dieser unter ihnen verehrungswürdig, gerade dieser ist lobenswert.’ Er macht allein die Praxis zum Wesentlichen und erhöht sich weder aufgrund jener Kennerschaft der Disziplin selbst, noch verachtet er andere. Auch dies, ihr Mönche, ist die Eigenschaft eines würdigen Menschen.‐

‘‘ปุน [Pg.89] จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส ธมฺมกถิโก โหติ. โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘อหํ โขมฺหิ ธมฺมกถิโก, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู น ธมฺมกถิกา’ติ. โส เตน ธมฺมกถิกตฺเตน อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโม. สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘น โข ธมฺมกถิกตฺเตน โลภธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โทสธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โมหธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ. โน เจปิ ธมฺมกถิโก โหติ; โส จ โหติ ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน สามีจิปฺปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี, โส ตตฺถ ปุชฺโช, โส ตตฺถ ปาสํโส’ติ. โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา เตน ธมฺมกถิกตฺเตน เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโม.

Wiederum, ihr Mönche, ist ein unwürdiger Mensch ein Dhamma-Lehrer. Er reflektiert so: ‚Ich bin ein Dhamma-Lehrer, aber diese anderen Mönche sind keine Dhamma-Lehrer.‘ Aufgrund dieses Status als Dhamma-Lehrer erhebt er sich selbst und verachtet andere. Auch dies, ihr Mönche, ist eine Eigenschaft eines unwürdigen Menschen. Ein würdiger Mensch aber, ihr Mönche, reflektiert so: ‚Nicht durch den Status eines Dhamma-Lehrers gelangen Zustände von Gier, Hass oder Verblendung zum Erlöschen. Selbst wenn jemand kein Dhamma-Lehrer ist, jedoch jemand ist, der gemäß der Lehre praktiziert, der den rechten Weg beschreitet und in Übereinstimmung mit der Lehre lebt, so ist eben dieser unter ihnen verehrungswürdig und lobenswert.‘ Indem er allein die Praxis zum Wesentlichen macht, erhebt er sich wegen seines Status als Dhamma-Lehrer weder selbst, noch verachtet er andere. Auch dies, ihr Mönche, ist eine Eigenschaft eines würdigen Menschen.

๑๐๗. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส อารญฺญิโก โหติ. โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘อหํ โขมฺหิ อารญฺญิโก อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู น อารญฺญิกา’ติ. โส เตน อารญฺญิกตฺเตน อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโม. สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘น โข อารญฺญิกตฺเตน โลภธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โทสธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โมหธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ. โน เจปิ อารญฺญิโก โหติ; โส จ โหติ ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน สามีจิปฺปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี, โส ตตฺถ ปุชฺโช, โส ตตฺถ ปาสํโส’ติ. โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา เตน อารญฺญิกตฺเตน เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโม.

107. Wiederum, ihr Mönche, ist ein unwürdiger Mensch ein Waldbewohner. Er reflektiert so: ‚Ich bin ein Waldbewohner, aber diese anderen Mönche sind keine Waldbewohner.‘ Aufgrund dieses Status als Waldbewohner erhebt er sich selbst und verachtet andere. Auch dies, ihr Mönche, ist eine Eigenschaft eines unwürdigen Menschen. Ein würdiger Mensch aber, ihr Mönche, reflektiert so: ‚Nicht durch den Status eines Waldbewohners gelangen Zustände von Gier, Hass oder Verblendung zum Erlöschen. Selbst wenn jemand kein Waldbewohner ist, jedoch jemand ist, der gemäß der Lehre praktiziert, der den rechten Weg beschreitet und in Übereinstimmung mit der Lehre lebt, so ist eben dieser unter ihnen verehrungswürdig und lobenswert.‘ Indem er allein die Praxis zum Wesentlichen macht, erhebt er sich wegen seines Status als Waldbewohner weder selbst, noch verachtet er andere. Auch dies, ihr Mönche, ist eine Eigenschaft eines würdigen Menschen.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส ปํสุกูลิโก โหติ. โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘อหํ โขมฺหิ ปํสุกูลิโก, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู น ปํสุกูลิกา’ติ. โส เตน ปํสุกูลิกตฺเตน อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโม. สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘น โข ปํสุกูลิกตฺเตน โลภธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โทสธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โมหธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ. โน เจปิ ปํสุกูลิโก โหติ; โส จ โหติ ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน สามีจิปฺปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี, โส ตตฺถ ปุชฺโช, โส ตตฺถ ปาสํโส’ติ. โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา เตน ปํสุกูลิกตฺเตน เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโม.

Wiederum, ihr Mönche, ist ein unwürdiger Mensch ein Träger von Lumpengewändern. Er reflektiert so: ‚Ich bin ein Träger von Lumpengewändern, aber diese anderen Mönche sind keine Träger von Lumpengewändern.‘ Aufgrund dieses Status als Träger von Lumpengewändern erhebt er sich selbst und verachtet andere. Auch dies, ihr Mönche, ist eine Eigenschaft eines unwürdigen Menschen. Ein würdiger Mensch aber, ihr Mönche, reflektiert so: ‚Nicht durch den Status eines Trägers von Lumpengewändern gelangen Zustände von Gier, Hass oder Verblendung zum Erlöschen. Selbst wenn jemand kein Träger von Lumpengewändern ist, jedoch jemand ist, der gemäß der Lehre praktiziert, der den rechten Weg beschreitet und in Übereinstimmung mit der Lehre lebt, so ist eben dieser unter ihnen verehrungswürdig und lobenswert.‘ Indem er allein die Praxis zum Wesentlichen macht, erhebt er sich wegen seines Status als Träger von Lumpengewändern weder selbst, noch verachtet er andere. Auch dies, ihr Mönche, ist eine Eigenschaft eines würdigen Menschen.

‘‘ปุน [Pg.90] จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส ปิณฺฑปาติโก โหติ. โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘อหํ โขมฺหิ ปิณฺฑปาติโก, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู น ปิณฺฑปาติกา’ติ. โส เตน ปิณฺฑปาติกตฺเตน อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโม. สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘น โข ปิณฺฑปาติกตฺเตน โลภธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โทสธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โมหธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ. โน เจปิ ปิณฺฑปาติโก โหติ; โส จ โหติ ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน สามีจิปฺปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี, โส ตตฺถ ปุชฺโช, โส ตตฺถ ปาสํโส’ติ. โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา เตน ปิณฺฑปาติกตฺเตน เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโม.

Wiederum, ihr Mönche, ist ein unwürdiger Mensch ein Almosengänger. Er reflektiert so: ‚Ich bin ein Almosengänger, aber diese anderen Mönche sind keine Almosengänger.‘ Aufgrund dieses Status als Almosengänger erhebt er sich selbst und verachtet andere. Auch dies, ihr Mönche, ist eine Eigenschaft eines unwürdigen Menschen. Ein würdiger Mensch aber, ihr Mönche, reflektiert so: ‚Nicht durch den Status eines Almosengängers gelangen Zustände von Gier, Hass oder Verblendung zum Erlöschen. Selbst wenn jemand kein Almosengänger ist, jedoch jemand ist, der gemäß der Lehre praktiziert, der den rechten Weg beschreitet und in Übereinstimmung mit der Lehre lebt, so ist eben dieser unter ihnen verehrungswürdig und lobenswert.‘ Indem er allein die Praxis zum Wesentlichen macht, erhebt er sich wegen seines Status als Almosengänger weder selbst, noch verachtet er andere. Auch dies, ihr Mönche, ist eine Eigenschaft eines würdigen Menschen.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส รุกฺขมูลิโก โหติ. โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘อหํ โขมฺหิ รุกฺขมูลิโก, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู น รุกฺขมูลิกา’ติ. โส เตน รุกฺขมูลิกตฺเตน อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโม. สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘น โข รุกฺขมูลิกตฺเตน โลภธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โทสธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โมหธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ. โน เจปิ รุกฺขมูลิโก โหติ; โส จ โหติ ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน สามีจิปฺปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี, โส ตตฺถ ปุชฺโช, โส ตตฺถ ปาสํโส’ติ. โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา เตน รุกฺขมูลิกตฺเตน เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโม.

Wiederum, ihr Mönche, ist ein unwürdiger Mensch ein Baumfußbewohner. Er reflektiert so: ‚Ich bin ein Baumfußbewohner, aber diese anderen Mönche sind keine Baumfußbewohner.‘ Aufgrund dieses Status als Baumfußbewohner erhebt er sich selbst und verachtet andere. Auch dies, ihr Mönche, ist eine Eigenschaft eines unwürdigen Menschen. Ein würdiger Mensch aber, ihr Mönche, reflektiert so: ‚Nicht durch den Status eines Baumfußbewohners gelangen Zustände von Gier, Hass oder Verblendung zum Erlöschen. Selbst wenn jemand kein Baumfußbewohner ist, jedoch jemand ist, der gemäß der Lehre praktiziert, der den rechten Weg beschreitet und in Übereinstimmung mit der Lehre lebt, so ist eben dieser unter ihnen verehrungswürdig und lobenswert.‘ Indem er allein die Praxis zum Wesentlichen macht, erhebt er sich wegen seines Status als Baumfußbewohner weder selbst, noch verachtet er andere. Auch dies, ihr Mönche, ist eine Eigenschaft eines würdigen Menschen.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส โสสานิโก โหติ…เป… อพฺโภกาสิโก โหติ… เนสชฺชิโก โหติ… ยถาสนฺถติโก โหติ… เอกาสนิโก โหติ. โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘อหํ โขมฺหิ เอกาสนิโก, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู น เอกาสนิกา’ติ. โส เตน เอกาสนิกตฺเตน อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโม. สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘น โข เอกาสนิกตฺเตน โลภธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โทสธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ, โมหธมฺมา วา ปริกฺขยํ คจฺฉนฺติ. โน เจปิ เอกาสนิโก โหติ; โส จ โหติ ธมฺมานุธมฺมปฺปฏิปนฺโน สามีจิปฺปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี, โส ตตฺถ ปุชฺโช, โส ตตฺถ ปาสํโส’ติ. โส ปฏิปทํเยว อนฺตรํ กริตฺวา [Pg.91] เตน เอกาสนิกตฺเตน เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโม.

„Ferner, ihr Mönche, ist ein schlechter Mensch ein Friedhofsbewohner ... ein Bewohner unter freiem Himmel ... einer, der nur sitzt ... einer, der sich mit jedem ihm zugewiesenen Platz zufrieden gibt ... einer, der nur an einer Sitzung speist. Er überlegt so: ‚Ich bin ein Einsitz-Esser, aber diese anderen Mönche sind keine Einsitz-Esser.‘ Aufgrund dieses Status als Einsitz-Esser erhöht er sich selbst und setzt andere herab. Auch dies, ihr Mönche, ist die Eigenschaft eines schlechten Menschen. Ein guter Mensch aber, ihr Mönche, überlegt so: ‚Weder Gier noch Hass noch Verblendung gehen allein durch den Status eines Einsitz-Essers zur Neige. Selbst wenn einer kein Einsitz-Esser ist, aber einer ist, der der Lehre gemäß praktiziert, pflichtgetreu praktiziert und im Einklang mit der Lehre lebt, so ist er unter jenen zu verehren und zu preisen.‘ Indem er gerade die Praxis in den Vordergrund stellt, erhöht er sich selbst nicht aufgrund dieses Status als Einsitz-Esser und setzt andere nicht herab. Auch dies, ihr Mönche, ist die Eigenschaft eines guten Menschen.“

๑๐๘. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ สวิตกฺกํ สวิจารํ วิเวกชํ ปีติสุขํ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘อหํ โขมฺหิ ปฐมชฺฌานสมาปตฺติยา ลาภี, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู ปฐมชฺฌานสมาปตฺติยา น ลาภิโน’ติ. โส ตาย ปฐมชฺฌานสมาปตฺติยา อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโม. สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘ปฐมชฺฌานสมาปตฺติยาปิ โข อตมฺมยตา วุตฺตา ภควตา. เยน เยน หิ มญฺญนฺติ ตโต ตํ โหติ อญฺญถา’ติ. โส อตมฺมยตญฺเญว อนฺตรํ กริตฺวา ตาย ปฐมชฺฌานสมาปตฺติยา เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโม.

108. „Ferner, ihr Mönche, tritt ein schlechter Mensch, abgeschieden von den Sinnesfreuden, abgeschieden von unheilsamen Zuständen, in die erste Vertiefung ein, die mit Gedankenfassung und diskursivem Denken verbunden ist und die aus der Abgeschiedenheit geborene Entzückung und Glückseligkeit besitzt, und verweilt darin. Er überlegt so: ‚Ich bin ein Erlangender der ersten Vertiefung, aber diese anderen Mönche erlangen die erste Vertiefung nicht.‘ Aufgrund dieser Erlangung der ersten Vertiefung erhöht er sich selbst und setzt andere herab. Auch dies, ihr Mönche, ist die Eigenschaft eines schlechten Menschen. Ein guter Mensch aber, ihr Mönche, überlegt so: ‚Über die Erlangung der ersten Vertiefung hat der Erhabene die Nicht-Identifikation gelehrt. Denn wie immer sie es sich vorstellen, es wird anders als das.‘ Indem er gerade die Nicht-Identifikation in den Vordergrund stellt, erhöht er sich selbst nicht aufgrund dieser Erlangung der ersten Vertiefung und setzt andere nicht herab. Auch dies, ihr Mönche, ist die Eigenschaft eines guten Menschen.“

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา อชฺฌตฺตํ สมฺปสาทนํ เจตโส เอโกทิภาวํ อวิตกฺกํ อวิจารํ สมาธิชํ ปีติสุขํ ทุติยํ ฌานํ…เป… ตติยํ ฌานํ… จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘อหํ โขมฺหิ จตุตฺถชฺฌานสมาปตฺติยา ลาภี, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู จตุตฺถชฺฌานสมาปตฺติยา น ลาภิโน’ติ. โส ตาย จตุตฺถชฺฌานสมาปตฺติยา อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโม. สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘จตุตฺถชฺฌานสมาปตฺติยาปิ โข อตมฺมยตา วุตฺตา ภควตา. เยน เยน หิ มญฺญนฺติ ตโต ตํ โหติ อญฺญถา’ติ. โส อตมฺมยตญฺเญว อนฺตรํ กริตฺวา ตาย จตุตฺถชฺฌานสมาปตฺติยา เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโม.

„Ferner, ihr Mönche, tritt ein schlechter Mensch durch das Zur-Ruhe-Kommen von Gedankenfassung und diskursivem Denken, durch innere Beruhigung und Einpünktigkeit des Geistes, in die zweite Vertiefung ein ... die dritte Vertiefung ... die vierte Vertiefung ein, die frei von Gedankenfassung und diskursivem Denken ist, aus der Konzentration geboren wurde und Entzückung und Glückseligkeit besitzt, und verweilt darin. Er überlegt so: ‚Ich bin ein Erlangender der vierten Vertiefung, aber diese anderen Mönche erlangen die vierte Vertiefung nicht.‘ Aufgrund dieser Erlangung der vierten Vertiefung erhöht er sich selbst und setzt andere herab. Auch dies, ihr Mönche, ist die Eigenschaft eines schlechten Menschen. Ein guter Mensch aber, ihr Mönche, überlegt so: ‚Auch über die Erlangung der vierten Vertiefung hat der Erhabene die Nicht-Identifikation gelehrt. Denn wie immer sie es sich vorstellen, es wird anders als das.‘ Indem er gerade die Nicht-Identifikation in den Vordergrund stellt, erhöht er sich selbst nicht aufgrund dieser Erlangung der vierten Vertiefung und setzt andere nicht herab. Auch dies, ihr Mönche, ist die Eigenschaft eines guten Menschen.“

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส สพฺพโส รูปสญฺญานํ สมติกฺกมา ปฏิฆสญฺญานํ อตฺถงฺคมา นานตฺตสญฺญานํ อมนสิการา ‘อนนฺโต อากาโส’ติ อากาสานญฺจายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘อหํ โขมฺหิ อากาสานญฺจายตนสมาปตฺติยา ลาภี, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู อากาสานญฺจายตนสมาปตฺติยา น ลาภิโน’ติ. โส ตาย อากาสานญฺจายตนสมาปตฺติยา อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโม. สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ [Pg.92] – ‘อากาสานญฺจายตนสมาปตฺติยาปิ โข อตมฺมยตา วุตฺตา ภควตา. เยน เยน หิ มญฺญนฺติ ตโต ตํ โหติ อญฺญถา’ติ. โส อตมฺมยตญฺเญว อนฺตรํ กริตฺวา ตาย อากาสานญฺจายตนสมาปตฺติยา เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโม.

„Ferner, ihr Mönche, verweilt ein schlechter Mensch, indem er die Form-Wahrnehmungen vollständig überwindet, die Wahrnehmungen des Widerstands zum Schwinden bringt und die Wahrnehmungen der Vielheit nicht beachtet, in dem Bewusstsein ‚der Raum ist unendlich‘ in der Sphäre der Raumunendlichkeit. Er überlegt so: ‚Ich bin ein Erlangender der Sphäre der Raumunendlichkeit, aber diese anderen Mönche erlangen die Sphäre der Raumunendlichkeit nicht.‘ Aufgrund dieser Erlangung der Sphäre der Raumunendlichkeit erhöht er sich selbst und setzt andere herab. Auch dies, ihr Mönche, ist die Eigenschaft eines schlechten Menschen. Ein guter Mensch aber, ihr Mönche, überlegt so: ‚Auch über die Erlangung der Sphäre der Raumunendlichkeit hat der Erhabene die Nicht-Identifikation gelehrt. Denn wie immer sie es sich vorstellen, es wird anders als das.‘ Indem er gerade die Nicht-Identifikation in den Vordergrund stellt, erhöht er sich selbst nicht aufgrund dieser Erlangung der Sphäre der Raumunendlichkeit und setzt andere nicht herab. Auch dies, ihr Mönche, ist die Eigenschaft eines guten Menschen.“

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส สพฺพโส อากาสานญฺจายตนํ สมติกฺกมฺม ‘อนนฺตํ วิญฺญาณ’นฺติ วิญฺญาณญฺจายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘อหํ โขมฺหิ วิญฺญาณญฺจายตนสมาปตฺติยา ลาภี, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู วิญฺญาณญฺจายตนสมาปตฺติยา น ลาภิโน’ติ. โส ตาย วิญฺญาณญฺจายตนสมาปตฺติยา อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโม. สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘วิญฺญาณญฺจายตนสมาปตฺติยาปิ โข อตมฺมยตา วุตฺตา ภควตา. เยน เยน หิ มญฺญนฺติ ตโต ตํ โหติ อญฺญถา’ติ. โส อตมฺมยตญฺเญว อนฺตรํ กริตฺวา ตาย วิญฺญาณญฺจายตนสมาปตฺติยา เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโม.

„Ferner, ihr Mönche, verweilt ein schlechter Mensch, indem er die Sphäre der Raumunendlichkeit vollständig überwindet, in dem Bewusstsein ‚das Bewusstsein ist unendlich‘ in der Sphäre der Bewusstseinsunendlichkeit. Er überlegt so: ‚Ich bin ein Erlangender der Sphäre der Bewusstseinsunendlichkeit, aber diese anderen Mönche erlangen die Sphäre der Bewusstseinsunendlichkeit nicht.‘ Aufgrund dieser Erlangung der Sphäre der Bewusstseinsunendlichkeit erhöht er sich selbst und setzt andere herab. Auch dies, ihr Mönche, ist die Eigenschaft eines schlechten Menschen. Ein guter Mensch aber, ihr Mönche, überlegt so: ‚Auch über die Erlangung der Sphäre der Bewusstseinsunendlichkeit hat der Erhabene die Nicht-Identifikation gelehrt. Denn wie immer sie es sich vorstellen, es wird anders als das.‘ Indem er gerade die Nicht-Identifikation in den Vordergrund stellt, erhöht er sich selbst nicht aufgrund dieser Erlangung der Sphäre der Bewusstseinsunendlichkeit und setzt andere nicht herab. Auch dies, ihr Mönche, ist die Eigenschaft eines guten Menschen.“

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส สพฺพโส วิญฺญาณญฺจายตนํ สมติกฺกมฺม ‘นตฺถิ กิญฺจี’ติ อากิญฺจญฺญายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘อหํ โขมฺหิ อากิญฺจญฺญายตนสมาปตฺติยา ลาภี, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู อากิญฺจญฺญายตนสมาปตฺติยา น ลาภิโน’ติ. โส ตาย อากิญฺจญฺญายตนสมาปตฺติยา อตฺตานุกฺกํเสติ, ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโม. สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘อากิญฺจญฺญายตนสมาปตฺติยาปิ โข อตมฺมยตา วุตฺตา ภควตา. เยน เยน หิ มญฺญนฺติ ตโต ตํ โหติ อญฺญถา’ติ. โส อตมฺมยตญฺเญว อนฺตรํ กริตฺวา ตาย อากิญฺจญฺญายตนสมาปตฺติยา เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโม.

„Wiederum, ihr Mönche, ein unwürdiger Mensch, indem er das Gebiet der unendlichen Wahrnehmung vollständig überschreitet, verweilt er im Gebiet der Nichtsheit, indem er denkt: ‚Es gibt nichts‘. Er reflektiert so: ‚Ich bin ein Erlangender der Errungenschaft des Gebiets der Nichtsheit, diese anderen Mönche jedoch sind keine Erlangenden der Errungenschaft des Gebiets der Nichtsheit.‘ Aufgrund jener Errungenschaft des Gebiets der Nichtsheit erhöht er sich selbst und setzt andere herab. Auch dies, ihr Mönche, ist eine Eigenschaft eines unwürdigen Menschen. Ein würdiger Mensch aber, ihr Mönche, reflektiert so: ‚Sogar bezüglich der Errungenschaft des Gebiets der Nichtsheit wurde vom Erhabenen die Nicht-Identifikation gelehrt. Denn in welcher Weise auch immer sie sich etwas einbilden, daraus wird etwas anderes.‘ Er macht sich eben diese Nicht-Identifikation zu eigen und erhöht sich aufgrund jener Errungenschaft des Gebiets der Nichtsheit weder selbst, noch setzt er andere herab. Auch dies, ihr Mönche, ist eine Eigenschaft eines würdigen Menschen.“

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริโส สพฺพโส อากิญฺจญฺญายตนํ สมติกฺกมฺม เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. โส อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘อหํ โขมฺหิ เนวสญฺญานาสญฺญายตนสมาปตฺติยา ลาภี, อิเม ปนญฺเญ ภิกฺขู เนวสญฺญานาสญฺญายตนสมาปตฺติยา น ลาภิโน’ติ. โส ตาย เนวสญฺญานาสญฺญายตนสมาปตฺติยา อตฺตานุกฺกํเสติ[Pg.93], ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, อสปฺปุริสธมฺโม. สปฺปุริโส จ โข, ภิกฺขเว, อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘เนวสญฺญานาสญฺญายตนสมาปตฺติยาปิ โข อตมฺมยตา วุตฺตา ภควตา. เยน เยน หิ มญฺญนฺติ ตโต ตํ โหติ อญฺญถา’ติ. โส อตมฺมยตญฺเญว อนฺตรํ กริตฺวา ตาย เนวสญฺญานาสญฺญายตนสมาปตฺติยา เนวตฺตานุกฺกํเสติ, น ปรํ วมฺเภติ. อยมฺปิ, ภิกฺขเว, สปฺปุริสธมฺโม.

„Wiederum, ihr Mönche, ein unwürdiger Mensch, indem er das Gebiet der Nichtsheit vollständig überschreitet, verweilt er im Gebiet der Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung. Er reflektiert so: ‚Ich bin ein Erlangender der Errungenschaft des Gebiets der Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung, diese anderen Mönche jedoch sind keine Erlangenden der Errungenschaft des Gebiets der Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung.‘ Aufgrund jener Errungenschaft des Gebiets der Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung erhöht er sich selbst und setzt andere herab. Auch dies, ihr Mönche, ist eine Eigenschaft eines unwürdigen Menschen. Ein würdiger Mensch aber, ihr Mönche, reflektiert so: ‚Sogar bezüglich der Errungenschaft des Gebiets der Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung wurde vom Erhabenen die Nicht-Identifikation gelehrt. Denn in welcher Weise auch immer sie sich etwas einbilden, daraus wird etwas anderes.‘ Er macht sich eben diese Nicht-Identifikation zu eigen und erhöht sich aufgrund jener Errungenschaft des Gebiets der Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung weder selbst, noch setzt er andere herab. Auch dies, ihr Mönche, ist eine Eigenschaft eines würdigen Menschen.“

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, สปฺปุริโส สพฺพโส เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ สมติกฺกมฺม สญฺญาเวทยิตนิโรธํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. ปญฺญาย จสฺส ทิสฺวา อาสวา ปริกฺขีณา โหนฺติ. อยํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น กิญฺจิ มญฺญติ, น กุหิญฺจิ มญฺญติ, น เกนจิ มญฺญตี’’ติ.

„Wiederum, ihr Mönche, ein würdiger Mensch, indem er das Gebiet der Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung vollständig überschreitet, verweilt er in der Aufhebung von Wahrnehmung und Empfindung. Und nachdem er dies mit Weisheit gesehen hat, sind seine Triebe versiegt. Dieser Mönch, ihr Mönche, bildet sich nichts ein, er bildet sich nirgends etwas ein, er bildet sich durch nichts etwas ein.“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

Dies sprach der Erhabene. Die Mönche waren zufrieden und erfreuten sich an den Worten des Erhabenen.

สปฺปุริสสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ตติยํ.

Das dritte Sappurisa Sutta ist abgeschlossen.

๔. เสวิตพฺพาเสวิตพฺพสุตฺตํ

4. Sevitabbāsevitabba Sutta

๑๐๙. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ – ‘‘เสวิตพฺพาเสวิตพฺพํ โว, ภิกฺขเว, ธมฺมปริยายํ เทเสสฺสามิ. ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ –

109. So habe ich gehört: Einmal weilte der Erhabene in Sāvatthī im Jeta-Hain, im Park des Anāthapiṇḍika. Dort wandte sich der Erhabene an die Mönche: „Ihr Mönche!“ „Ehrwürdiger Herr!“, antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach dies: „Ihr Mönche, ich werde euch die Lehrdarlegung über das, was zu pflegen und was nicht zu pflegen ist, verkünden. Hört zu und schenkt ihr wohlbedacht eure Aufmerksamkeit; ich werde sprechen.“ „Ja, ehrwürdiger Herr“, antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach dies:

‘‘กายสมาจารํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; ตญฺจ อญฺญมญฺญํ กายสมาจารํ. วจีสมาจารํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; ตญฺจ อญฺญมญฺญํ วจีสมาจารํ. มโนสมาจารํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; ตญฺจ อญฺญมญฺญํ มโนสมาจารํ. จิตฺตุปฺปาทํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; ตญฺจ อญฺญมญฺญํ จิตฺตุปฺปาทํ. สญฺญาปฏิลาภํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ[Pg.94], อเสวิตพฺพมฺปิ; ตญฺจ อญฺญมญฺญํ สญฺญาปฏิลาภํ. ทิฏฺฐิปฏิลาภํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; ตญฺจ อญฺญมญฺญํ ทิฏฺฐิปฏิลาภํ. อตฺตภาวปฏิลาภํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; ตญฺจ อญฺญมญฺญํ อตฺตภาวปฏิลาภ’’นฺติ.

„Ich sage, ihr Mönche, dass körperliches Verhalten zweifach ist: zu pflegen und nicht zu pflegen; und dieses körperliche Verhalten ist voneinander verschieden. Ich sage, ihr Mönche, dass sprachliches Verhalten zweifach ist: zu pflegen und nicht zu pflegen; und dieses sprachliche Verhalten ist voneinander verschieden. Ich sage, ihr Mönche, dass geistiges Verhalten zweifach ist: zu pflegen und nicht zu pflegen; und dieses geistige Verhalten ist voneinander verschieden. Ich sage, ihr Mönche, dass das Entstehen von Gedanken zweifach ist: zu pflegen und nicht zu pflegen; und dieses Entstehen von Gedanken ist voneinander verschieden. Ich sage, ihr Mönche, dass das Erlangen von Wahrnehmung zweifach ist: zu pflegen und nicht zu pflegen; und dieses Erlangen von Wahrnehmung ist voneinander verschieden. Ich sage, ihr Mönche, dass das Erlangen von Ansichten zweifach ist: zu pflegen und nicht zu pflegen; und dieses Erlangen von Ansichten ist voneinander verschieden. Ich sage, ihr Mönche, dass das Erlangen der individuellen Existenz zweifach ist: zu pflegen und nicht zu pflegen; und dieses Erlangen der individuellen Existenz ist voneinander verschieden.“

เอวํ วุตฺเต อายสฺมา สาริปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อิมสฺส โข อหํ, ภนฺเต, ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส, วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส, เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามิ.

Als dies gesagt wurde, sprach der ehrwürdige Sāriputta zum Erhabenen: „Ehrwürdiger Herr, von dieser Lehrdarlegung, die vom Erhabenen kurz dargelegt und in ihrer Bedeutung nicht ausführlich analysiert wurde, verstehe ich die Bedeutung in dieser Weise ausführlich:

๑๑๐. ‘‘‘กายสมาจารํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; ตญฺจ อญฺญมญฺญํ กายสมาจาร’นฺติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ ภควตา. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ยถารูปํ, ภนฺเต, กายสมาจารํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, เอวรูโป กายสมาจาโร น เสวิตพฺโพ; ยถารูปญฺจ โข, ภนฺเต, กายสมาจารํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, เอวรูโป กายสมาจาโร เสวิตพฺโพ.

110. ‚Ich sage, ihr Mönche, dass körperliches Verhalten zweifach ist: zu pflegen und nicht zu pflegen; und dieses körperliche Verhalten ist voneinander verschieden‘ – so wurde dies vom Erhabenen gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Ehrwürdiger Herr, bei welcher Art von körperlichem Verhalten, wenn man es pflegt, unheilsame Zustände zunehmen und heilsame Zustände abnehmen, solch eine Art von körperlichem Verhalten soll nicht gepflegt werden. Ehrwürdiger Herr, bei welcher Art von körperlichem Verhalten jedoch, wenn man es pflegt, unheilsame Zustände abnehmen und heilsame Zustände zunehmen, solch eine Art von körperlichem Verhalten soll gepflegt werden.‘“

๑๑๑. ‘‘กถํรูปํ, ภนฺเต, กายสมาจารํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ? อิธ, ภนฺเต, เอกจฺโจ ปาณาติปาตี โหติ ลุทฺโท โลหิตปาณิ หตปฺปหเต นิวิฏฺโฐ อทยาปนฺโน ปาณภูเตสุ; อทินฺนาทายี โข ปน โหติ, ยํ ตํ ปรสฺส ปรวิตฺตูปกรณํ คามคตํ วา อรญฺญคตํ วา ตํ อทินฺนํ เถยฺยสงฺขาตํ อาทาตา โหติ; กาเมสุมิจฺฉาจารี โข ปน โหติ, ยา ตา มาตุรกฺขิตา ปิตุรกฺขิตา มาตาปิตุรกฺขิตา ภาตุรกฺขิตา ภคินิรกฺขิตา ญาติรกฺขิตา โคตฺตรกฺขิตา ธมฺมรกฺขิตา สสฺสามิกา สปริทณฺฑา อนฺตมโส มาลาคุฬปริกฺขิตฺตาปิ ตถารูปาสุ จาริตฺตํ อาปชฺชิตา โหติ – เอวรูปํ, ภนฺเต, กายสมาจารํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ.

111. "Welche Art des körperlichen Verhaltens, ehrwürdiger Herr, führt bei einem, der es pflegt, dazu, dass die unheilsamen Zustände zunehmen und die heilsamen Zustände abnehmen? Da ist, ehrwürdiger Herr, jemand ein Töter von Lebewesen, grausam, mit blutbespritzten Händen, dem Schlagen und Töten ergeben, ohne Mitleid gegenüber den Lebewesen. Er ist zudem ein Nehner von Nichtgegebenem; was der Besitz eines anderen ist, sei es im Dorf oder im Wald, das nimmt er mit diebischer Absicht weg, wenn es ihm nicht gegeben wurde. Er ist zudem jemand, der sexuelles Fehlverhalten begeht; bei jenen Frauen, die von der Mutter behütet werden, vom Vater behütet werden, von Mutter und Vater behütet werden, vom Bruder behütet werden, von der Schwester behütet werden, von Verwandten behütet werden, von der Sippe behütet werden, vom Gesetz behütet werden, die einen Ehemann haben, die mit einer Strafe belegt sind, bis hin zu solchen, die mit einem Blumenkranz geschmückt sind – bei solchen Frauen begeht er einen Übergriff. Solch eine Art des körperlichen Verhaltens, ehrwürdiger Herr, führt bei einem, der es pflegt, dazu, dass die unheilsamen Zustände zunehmen und die heilsamen Zustände abnehmen."

‘‘กถํรูปํ, ภนฺเต, กายสมาจารํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ? อิธ, ภนฺเต, เอกจฺโจ ปาณาติปาตํ ปหาย ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ นิหิตทณฺโฑ นิหิตสตฺโถ, ลชฺชี ทยาปนฺโน สพฺพปาณภูตหิตานุกมฺปี วิหรติ; อทินฺนาทานํ ปหาย อทินฺนาทานา ปฏิวิรโต โหติ, ยํ ตํ ปรสฺส ปรวิตฺตูปกรณํ [Pg.95] คามคตํ วา อรญฺญคตํ วา ตํ นาทินฺนํ เถยฺยสงฺขาตํ อาทาตา โหติ; กาเมสุมิจฺฉาจารํ ปหาย กาเมสุมิจฺฉาจารา ปฏิวิรโต โหติ, ยา ตา มาตุรกฺขิตา ปิตุรกฺขิตา มาตาปิตุรกฺขิตา ภาตุรกฺขิตา ภคินิรกฺขิตา ญาติรกฺขิตา โคตฺตรกฺขิตา ธมฺมรกฺขิตา สสฺสามิกา สปริทณฺฑา อนฺตมโส มาลาคุฬปริกฺขิตฺตาปิ ตถารูปาสุ น จาริตฺตํ อาปชฺชิตา โหติ – เอวรูปํ, ภนฺเต, กายสมาจารํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ. ‘กายสมาจารํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; ตญฺจ อญฺญมญฺญํ กายสมาจาร’นฺติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ ภควตา อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

"Welche Art des körperlichen Verhaltens, ehrwürdiger Herr, führt bei einem, der es pflegt, dazu, dass die unheilsamen Zustände abnehmen und die heilsamen Zustände zunehmen? Da hat, ehrwürdiger Herr, jemand das Töten von Lebewesen aufgegeben und hält sich vom Töten von Lebewesen fern; er hat die Rute weggelegt, hat die Waffe weggelegt, ist gewissenhaft, mitleidsvoll und verweilt voller Mitgefühl für das Wohl aller Lebewesen. Er hat das Nehmen von Nichtgegebenem aufgegeben und hält sich vom Nehmen von Nichtgegebenem fern; was der Besitz eines anderen ist, sei es im Dorf oder im Wald, das nimmt er nicht mit diebischer Absicht weg, wenn es ihm nicht gegeben wurde. Er hat sexuelles Fehlverhalten aufgegeben und hält sich von sexuellem Fehlverhalten fern; bei jenen Frauen, die von der Mutter behütet werden, vom Vater behütet werden, von Mutter und Vater behütet werden, vom Bruder behütet werden, von der Schwester behütet werden, von Verwandten behütet werden, von der Sippe behütet werden, vom Gesetz behütet werden, die einen Ehemann haben, die mit einer Strafe belegt sind, bis hin zu solchen, die mit einem Blumenkranz geschmückt sind – bei solchen Frauen begeht er keinen Übergriff. Solch eine Art des körperlichen Verhaltens, ehrwürdiger Herr, führt bei einem, der es pflegt, dazu, dass die unheilsamen Zustände abnehmen und die heilsamen Zustände zunehmen. 'Das körperliche Verhalten, ihr Mönche, nenne ich zweifach: das zu Pflegende und das nicht zu Pflegende; und dieses körperliche Verhalten ist jeweils voneinander verschieden' – was so vom Erhabenen gesagt wurde, wurde in Bezug auf dies gesagt."

‘‘‘วจีสมาจารํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; ตญฺจ อญฺญมญฺญํ วจีสมาจาร’นฺติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ ภควตา. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ยถารูปํ, ภนฺเต, วจีสมาจารํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, เอวรูโป วจีสมาจาโร น เสวิตพฺโพ; ยถารูปญฺจ โข, ภนฺเต, วจีสมาจารํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ เอวรูโป วจีสมาจาโร เสวิตพฺโพ.

"'Das sprachliche Verhalten, ihr Mönche, nenne ich zweifach: das zu Pflegende und das nicht zu Pflegende; und dieses sprachliche Verhalten ist jeweils voneinander verschieden' – so wurde es vom Erhabenen gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Welche Art des sprachlichen Verhaltens, ehrwürdiger Herr, führt bei einem, der es pflegt, dazu, dass die unheilsamen Zustände zunehmen und die heilsamen Zustände abnehmen, solch eine Art des sprachlichen Verhaltens soll nicht gepflegt werden. Und welche Art des sprachlichen Verhaltens, ehrwürdiger Herr, führt bei einem, der es pflegt, dazu, dass die unheilsamen Zustände abnehmen und die heilsamen Zustände zunehmen, solch eine Art des sprachlichen Verhaltens soll gepflegt werden."

๑๑๒. ‘‘กถํรูปํ, ภนฺเต, วจีสมาจารํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ? อิธ, ภนฺเต, เอกจฺโจ มุสาวาที โหติ, สภาคโต วา ปริสาคโต วา ญาติมชฺฌคโต วา ปูคมชฺฌคโต วา ราชกุลมชฺฌคโต วา อภินีโต สกฺขิปุฏฺโฐ – ‘เอหมฺโภ ปุริส, ยํ ชานาสิ ตํ วเทหี’ติ โส อชานํ วา อาห – ‘ชานามี’ติ, ชานํ วา อาห – ‘น ชานามี’ติ; อปสฺสํ วา อาห – ‘ปสฺสามี’ติ, ปสฺสํ วา อาห – ‘น ปสฺสามี’ติ – อิติ อตฺตเหตุ วา ปรเหตุ วา อามิสกิญฺจิกฺขเหตุ วา สมฺปชานมุสา ภาสิตา โหติ; ปิสุณวาโจ โข ปน โหติ, อิโต สุตฺวา อมุตฺร อกฺขาตา อิเมสํ เภทาย, อมุตฺร วา สุตฺวา อิเมสํ อกฺขาตา อมูสํ เภทาย – อิติ สมคฺคานํ วา เภตฺตา, ภินฺนานํ วา อนุปฺปทาตา, วคฺคาราโม, วคฺครโต, วคฺคนนฺที, วคฺคกรณึ วาจํ ภาสิตา [Pg.96] โหติ; ผรุสวาโจ โข ปน โหติ, ยา สา วาจา กณฺฑกา กกฺกสา ผรุสา ปรกฏุกา ปราภิสชฺชนี โกธสามนฺตา อสมาธิสํวตฺตนิกา, ตถารูปึ วาจํ ภาสิตา โหติ; สมฺผปฺปลาปี โข ปน โหติ อกาลวาที อภูตวาที อนตฺถวาที อธมฺมวาที อวินยวาที, อนิธานวตึ วาจํ ภาสิตา โหติ อกาเลน อนปเทสํ อปริยนฺตวตึ อนตฺถสํหิตํ – เอวรูปํ, ภนฺเต, วจีสมาจารํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ.

112. "Welche Art des sprachlichen Verhaltens, ehrwürdiger Herr, führt bei einem, der es pflegt, dazu, dass die unheilsamen Zustände zunehmen und die heilsamen Zustände abnehmen? Da ist, ehrwürdiger Herr, jemand ein Lügner; wenn er zu einer Versammlung, zu einem Treffen, in die Mitte von Verwandten, in die Mitte einer Zunft oder in die Mitte der königlichen Familie gerufen und als Zeuge befragt wird: 'He, guter Mann, sag, was du weißt!', dann sagt er, wenn er es nicht weiß: 'Ich weiß es', oder wenn er es weiß: 'Ich weiß es nicht'; wenn er es nicht sieht: 'Ich sehe es', oder wenn er es sieht: 'Ich sehe es nicht'. So spricht er wissentlich die Unwahrheit, sei es um seinetwillen, um eines anderen willen oder um eines geringen materiellen Gewinnes willen. Er führt zudem Verleumdungen; was er hier gehört hat, erzählt er dort weiter, um jene zu entzweien, oder was er dort gehört hat, erzählt er hier weiter, um diese zu entzweien. So ist er ein Entzweier der Einen, ein Bestärker der Entzweiten, einer, der Gefallen an Zwietracht hat, sich an Zwietracht ergötzt, Zwietracht liebt und Worte spricht, die Zwietracht stiften. Er spricht zudem raue Worte; jene Worte, die wie ein Dorn sind, grob, hart, bitter für andere, andere verletzend, dem Zorn nahe und nicht zur Sammlung führend – solche Worte spricht er. Er ist zudem ein Schwätzer; er spricht zur Unzeit, sagt Unwahres, spricht Unnützes, spricht gegen die Lehre, spricht gegen die Disziplin; er spricht Worte, die nicht behaltenswert sind, zur Unzeit, ohne Begründung, maßlos und ohne Segen. Solch eine Art des sprachlichen Verhaltens, ehrwürdiger Herr, führt bei einem, der es pflegt, dazu, dass die unheilsamen Zustände zunehmen und die heilsamen Zustände abnehmen."

‘‘กถํรูปํ, ภนฺเต, วจีสมาจารํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ? อิธ, ภนฺเต, เอกจฺโจ มุสาวาทํ ปหาย มุสาวาทา ปฏิวิรโต โหติ สภาคโต วา ปริสาคโต วา ญาติมชฺฌคโต วา ปูคมชฺฌคโต วา ราชกุลมชฺฌคโต วา อภินีโต สกฺขิปุฏฺโฐ – ‘เอหมฺโภ ปุริส, ยํ ชานาสิ ตํ วเทหี’ติ โส อชานํ วา อาห – ‘น ชานามี’ติ, ชานํ วา อาห – ‘ชานามี’ติ, อปสฺสํ วา อาห – ‘น ปสฺสามี’ติ, ปสฺสํ วา อาห – ‘ปสฺสามี’ติ – อิติ อตฺตเหตุ วา ปรเหตุ วา อามิสกิญฺจิกฺขเหตุ วา น สมฺปชานมุสา ภาสิตา โหติ; ปิสุณํ วาจํ ปหาย ปิสุณาย วาจาย ปฏิวิรโต โหติ, อิโต สุตฺวา น อมุตฺร อกฺขาตา อิเมสํ เภทาย, อมุตฺร วา สุตฺวา น อิเมสํ อกฺขาตา อมูสํ เภทาย – อิติ ภินฺนานํ วา สนฺธาตา สหิตานํ วา อนุปฺปทาตา สมคฺคาราโม สมคฺครโต สมคฺคนนฺที สมคฺคกรณึ วาจํ ภาสิตา โหติ; ผรุสํ วาจํ ปหาย ผรุสาย วาจาย ปฏิวิรโต โหติ, ยา สา วาจา เนลา กณฺณสุขา เปมนียา หทยงฺคมา โปรี พหุชนกนฺตา พหุชนมนาปา ตถารูปึ วาจํ ภาสิตา โหติ; สมฺผปฺปลาปํ ปหาย สมฺผปฺปลาปา ปฏิวิรโต โหติ กาลวาที ภูตวาที อตฺถวาที ธมฺมวาที วินยวาที, นิธานวตึ วาจํ ภาสิตา โหติ กาเลน สาปเทสํ ปริยนฺตวตึ อตฺถสํหิตํ – เอวรูปํ, ภนฺเต, วจีสมาจารํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ. ‘วจีสมาจารํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; ตญฺจ อญฺญมญฺญํ วจีสมาจาร’นฺติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ ภควตา อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

„Welche Art von sprachlichem Verhalten, Herr, führt dazu, dass beim Ausübenden unheilsame Zustände schwinden und heilsame Zustände zunehmen? Hier, Herr, gibt jemand das Lügen auf und enthält sich der falschen Rede. Wenn er vor eine Versammlung, eine Gemeinde, in die Mitte von Verwandten, in die Mitte einer Gilde oder vor den königlichen Hof gerufen und als Zeuge befragt wird: ‚He, guter Mann, sag, was du weißt‘, dann sagt er, wenn er nichts weiß: ‚Ich weiß es nicht‘, oder wenn er etwas weiß: ‚Ich weiß es‘. Wenn er nichts gesehen hat, sagt er: ‚Ich habe es nicht gesehen‘, oder wenn er etwas gesehen hat: ‚Ich habe es gesehen‘. So spricht er nicht wissentlich eine Lüge, sei es um seiner selbst willen, um eines anderen willen oder um eines geringen materiellen Gewinns willen. Er gibt verleumderische Rede auf und enthält sich der Zwietracht stiftenden Rede. Was er hier gehört hat, erzählt er dort nicht weiter, um diese zu entzweien; und was er dort gehört hat, erzählt er hier nicht weiter, um jene zu entzweien. So versöhnt er die Entzweiten und bestärkt die Einmütigen; er liebt die Eintracht, freut sich an der Eintracht, genießt die Eintracht und spricht Worte, die Eintracht schaffen. Er gibt grobe Rede auf und enthält sich der harten Worte. Er spricht Worte, die tadellos sind, angenehm für das Ohr, liebevoll, zum Herzen gehend, höflich, von vielen begehrt und von vielen geschätzt. Er gibt leeres Geschwätz auf und enthält sich der sinnlosen Rede. Er spricht zur rechten Zeit, spricht Wahres, spricht über das Nützliche, spricht über die Lehre (Dhamma), spricht über die Disziplin (Vinaya). Er spricht Worte, die bewahrenswert sind, zur rechten Zeit, mit Begründung, maßvoll und mit Nutzen verbunden. Wenn man, Herr, ein solches sprachliches Verhalten pflegt, schwinden die unheilsamen Zustände und die heilsamen Zustände nehmen zu. ‚Über das sprachliche Verhalten sage ich, ihr Mönche, dass es zweifach ist: eines, dem man folgen soll, und eines, dem man nicht folgen soll; und diese unterscheiden sich voneinander‘ – was so vom Erhabenen gesagt wurde, wurde in Bezug auf diesen Sachverhalt gesagt.“

‘‘‘มโนสมาจารํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; ตญฺจ อญฺญมญฺญํ มโนสมาจาร’นฺติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ ภควตา. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ยถารูปํ, ภนฺเต, มโนสมาจารํ เสวโต อกุสลา [Pg.97] ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ เอวรูโป มโนสมาจาโร น เสวิตพฺโพ; ยถารูปญฺจ โข, ภนฺเต, มโนสมาจารํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ เอวรูโป มโนสมาจาโร เสวิตพฺโพ.

„‚Über das geistige Verhalten sage ich, ihr Mönche, dass es zweifach ist: eines, dem man folgen soll, und eines, dem man nicht folgen soll; und diese unterscheiden sich voneinander‘ – dies wurde so vom Erhabenen gesagt. In Bezug auf was wurde dies gesagt? Welche Art von geistigem Verhalten, Herr, führt beim Ausübenden dazu, dass unheilsame Zustände zunehmen und heilsame Zustände schwinden? Ein solches geistiges Verhalten soll man nicht pflegen. Welche Art von geistigem Verhalten jedoch, Herr, führt beim Ausübenden dazu, dass unheilsame Zustände schwinden und heilsame Zustände zunehmen? Ein solches geistiges Verhalten soll man pflegen.“

๑๑๓. ‘‘กถํรูปํ, ภนฺเต, มโนสมาจารํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ? อิธ, ภนฺเต, เอกจฺโจ อภิชฺฌาลุ โหติ, ยํ ตํ ปรสฺส ปรวิตฺตูปกรณํ ตํ อภิชฺฌาตา โหติ – ‘อโห วต ยํ ปรสฺส ตํ มมสฺสา’ติ; พฺยาปนฺนจิตฺโต โข ปน โหติ ปทุฏฺฐมนสงฺกปฺโป – ‘อิเม สตฺตา หญฺญนฺตุ วา วชฺฌนฺตุ วา อุจฺฉิชฺชนฺตุ วา วินสฺสนฺตุ วา มา วา อเหสุ’นฺติ – เอวรูปํ, ภนฺเต, มโนสมาจารํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ.

113. „Welche Art von geistigem Verhalten, Herr, führt dazu, dass beim Ausübenden unheilsame Zustände zunehmen und heilsame Zustände schwinden? Hier, Herr, ist jemand begehrlich; er giert nach dem Besitz und Hab und Gut anderer: ‚Oh, möge das, was dem anderen gehört, mein sein!‘ Er ist zudem von hasserfülltem Geist und hegt böswillige Absichten: ‚Mögen diese Wesen geschlagen, getötet, vernichtet, zerstört oder gar nicht mehr vorhanden sein!‘ Ein solches geistiges Verhalten, Herr, führt beim Ausübenden dazu, dass unheilsame Zustände zunehmen und heilsame Zustände schwinden.“

‘‘กถํรูปํ, ภนฺเต, มโนสมาจารํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ? อิธ, ภนฺเต, เอกจฺโจ อนภิชฺฌาลุ โหติ, ยํ ตํ ปรสฺส ปรวิตฺตูปกรณํ ตํ นาภิชฺฌาตา โหติ – ‘อโห วต ยํ ปรสฺส ตํ มมสฺสา’ติ; อพฺยาปนฺนจิตฺโต โข ปน โหติ อปฺปทุฏฺฐมนสงฺกปฺโป – ‘อิเม สตฺตา อเวรา อพฺยาพชฺฌา อนีฆา สุขี อตฺตานํ ปริหรนฺตู’ติ – เอวรูปํ, ภนฺเต, มโนสมาจารํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ. ‘มโนสมาจารํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; ตญฺจ อญฺญมญฺญํ มโนสมาจาร’นฺติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ ภควตา อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

„Welche Art von geistigem Verhalten, Herr, führt dazu, dass beim Ausübenden unheilsame Zustände schwinden und heilsame Zustände zunehmen? Hier, Herr, ist jemand nicht begehrlich; er giert nicht nach dem Besitz und Hab und Gut anderer: ‚Oh, möge das, was dem anderen gehört, mein sein!‘ Er ist zudem nicht von hasserfülltem Geist und hegt keine böswilligen Absichten: ‚Mögen diese Wesen frei von Feindschaft, frei von Bedrängnis und frei von Leid sein; mögen sie glücklich leben und für sich selbst sorgen!‘ Ein solches geistiges Verhalten, Herr, führt beim Ausübenden dazu, dass unheilsame Zustände schwinden und heilsame Zustände zunehmen. ‚Über das geistige Verhalten sage ich, ihr Mönche, dass es zweifach ist: eines, dem man folgen soll, und eines, dem man nicht folgen soll; und diese unterscheiden sich voneinander‘ – was so vom Erhabenen gesagt wurde, wurde in Bezug auf diesen Sachverhalt gesagt.“

๑๑๔. ‘‘‘จิตฺตุปฺปาทํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; ตญฺจ อญฺญมญฺญํ จิตฺตุปฺปาท’นฺติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ ภควตา. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ยถารูปํ, ภนฺเต, จิตฺตุปฺปาทํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ เอวรูโป จิตฺตุปฺปาโท น เสวิตพฺโพ; ยถารูปญฺจ โข, ภนฺเต, จิตฺตุปฺปาทํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ เอวรูโป จิตฺตุปฺปาโท เสวิตพฺโพ.

114. „‚Über das Entstehen von Gedanken sage ich, ihr Mönche, dass es zweifach ist: eines, dem man folgen soll, und eines, dem man nicht folgen soll; und diese unterscheiden sich voneinander‘ – dies wurde so vom Erhabenen gesagt. In Bezug auf was wurde dies gesagt? Welche Art des Entstehens von Gedanken, Herr, führt beim Ausübenden dazu, dass unheilsame Zustände zunehmen und heilsame Zustände schwinden? Ein solches Entstehen von Gedanken soll man nicht pflegen. Welche Art des Entstehens von Gedanken jedoch, Herr, führt beim Ausübenden dazu, dass unheilsame Zustände schwinden und heilsame Zustände zunehmen? Ein solches Entstehen von Gedanken soll man pflegen.“

‘‘กถํรูปํ, ภนฺเต, จิตฺตุปฺปาทํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ? อิธ, ภนฺเต, เอกจฺโจ อภิชฺฌาลุ โหติ, อภิชฺฌาสหคเตน [Pg.98] เจตสา วิหรติ; พฺยาปาทวา โหติ, พฺยาปาทสหคเตน เจตสา วิหรติ; วิเหสวา โหติ, วิเหสาสหคเตน เจตสา วิหรติ – เอวรูปํ, ภนฺเต, จิตฺตุปฺปาทํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ.

„Welche Art des Entstehens von Gedanken, Herr, führt dazu, dass beim Ausübenden unheilsame Zustände zunehmen und heilsame Zustände schwinden? Hier, Herr, ist jemand begehrlich und verweilt mit einem von Begehren begleiteten Geist; er ist hasserfüllt und verweilt mit einem von Hass begleiteten Geist; er ist grausam und verweilt mit einem von Grausamkeit begleiteten Geist. Ein solches Entstehen von Gedanken, Herr, führt beim Ausübenden dazu, dass unheilsame Zustände zunehmen und heilsame Zustände schwinden.“

‘‘กถํรูปํ, ภนฺเต, จิตฺตุปฺปาทํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ? อิธ, ภนฺเต, เอกจฺโจ อนภิชฺฌาลุ โหติ, อนภิชฺฌาสหคเตน เจตสา วิหรติ; อพฺยาปาทวา โหติ, อพฺยาปาทสหคเตน เจตสา วิหรติ; อวิเหสวา โหติ, อวิเหสาสหคเตน เจตสา วิหรติ – เอวรูปํ, ภนฺเต, จิตฺตุปฺปาทํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ. ‘จิตฺตุปฺปาทํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; ตญฺจ อญฺญมญฺญํ จิตฺตุปฺปาท’นฺติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ ภควตา อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

„Ehrwürdiger Herr, bei welcher Art von Entstehen eines Geisteszustandes nehmen die unheilsamen Dinge ab und die heilsamen Dinge nehmen zu? Hierbei, ehrwürdiger Herr, ist jemand frei von Habgier und verweilt mit einem Geist, der von Freisein von Habgier begleitet ist; er ist frei von Übelwollen und verweilt mit einem Geist, der von Freisein von Übelwollen begleitet ist; er ist frei von Schädigungswillen und verweilt mit einem Geist, der von Freisein von Schädigungswillen begleitet ist – ehrwürdiger Herr, bei solch einer Art von Entstehen eines Geisteszustandes nehmen die unheilsamen Dinge ab und die heilsamen Dinge nehmen zu. ‚Das Entstehen eines Geisteszustandes, ihr Mönche, erkläre ich als zweifach: als zu pflegen und als nicht zu pflegen; und dieses Entstehen eines Geisteszustandes unterscheidet sich voneinander‘ – was so vom Erhabenen gesagt wurde, wurde in Bezug auf diesen Grund gesagt.“

๑๑๕. ‘‘‘สญฺญาปฏิลาภํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; ตญฺจ อญฺญมญฺญํ สญฺญาปฏิลาภ’นฺติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ ภควตา. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ยถารูปํ, ภนฺเต, สญฺญาปฏิลาภํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ เอวรูโป สญฺญาปฏิลาโภ น เสวิตพฺโพ; ยถารูปญฺจ โข, ภนฺเต, สญฺญาปฏิลาภํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ เอวรูโป สญฺญาปฏิลาโภ เสวิตพฺโพ.

115. „‚Das Erlangen einer Wahrnehmung, ihr Mönche, erkläre ich als zweifach: als zu pflegen und als nicht zu pflegen; und dieses Erlangen einer Wahrnehmung unterscheidet sich voneinander‘ – so wahrlich wurde dies vom Erhabenen gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Ehrwürdiger Herr, bei welcher Art von Erlangen einer Wahrnehmung die unheilsamen Dinge zunehmen und die heilsamen Dinge abnehmen, solch eine Art von Erlangen einer Wahrnehmung ist nicht zu pflegen. Und bei welcher Art von Erlangen einer Wahrnehmung, ehrwürdiger Herr, die unheilsamen Dinge abnehmen und die heilsamen Dinge zunehmen, solch eine Art von Erlangen einer Wahrnehmung ist zu pflegen.“

‘‘กถํรูปํ, ภนฺเต, สญฺญาปฏิลาภํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ? อิธ, ภนฺเต, เอกจฺโจ อภิชฺฌาลุ โหติ, อภิชฺฌาสหคตาย สญฺญาย วิหรติ; พฺยาปาทวา โหติ, พฺยาปาทสหคตาย สญฺญาย วิหรติ; วิเหสวา โหติ, วิเหสาสหคตาย สญฺญาย วิหรติ – เอวรูปํ, ภนฺเต, สญฺญาปฏิลาภํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ.

„Ehrwürdiger Herr, bei welcher Art von Erlangen einer Wahrnehmung nehmen die unheilsamen Dinge zu und die heilsamen Dinge ab? Hierbei, ehrwürdiger Herr, ist jemand voll Habgier und verweilt mit einer Wahrnehmung, die von Habgier begleitet ist; er ist voll Übelwollen und verweilt mit einer Wahrnehmung, die von Übelwollen begleitet ist; er ist voll Schädigungswillen und verweilt mit einer Wahrnehmung, die von Schädigungswillen begleitet ist – ehrwürdiger Herr, bei solch einer Art von Erlangen einer Wahrnehmung nehmen die unheilsamen Dinge zu und die heilsamen Dinge ab.“

‘‘กถํรูปํ, ภนฺเต, สญฺญาปฏิลาภํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ? อิธ, ภนฺเต, เอกจฺโจ อนภิชฺฌาลุ โหติ, อนภิชฺฌาสหคตาย สญฺญาย วิหรติ; อพฺยาปาทวา โหติ, อพฺยาปาทสหคตาย สญฺญาย วิหรติ; อวิเหสวา โหติ, อวิเหสาสหคตาย สญฺญาย วิหรติ – เอวรูปํ, ภนฺเต, สญฺญาปฏิลาภํ เสวโต [Pg.99] อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ. ‘สญฺญาปฏิลาภํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; ตญฺจ อญฺญมญฺญํ สญฺญาปฏิลาภ’นฺติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ ภควตา อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

„Ehrwürdiger Herr, bei welcher Art von Erlangen einer Wahrnehmung nehmen die unheilsamen Dinge ab und die heilsamen Dinge zu? Hierbei, ehrwürdiger Herr, ist jemand frei von Habgier und verweilt mit einer Wahrnehmung, die von Freisein von Habgier begleitet ist; er ist frei von Übelwollen und verweilt mit einer Wahrnehmung, die von Freisein von Übelwollen begleitet ist; er ist frei von Schädigungswillen und verweilt mit einer Wahrnehmung, die von Freisein von Schädigungswillen begleitet ist – ehrwürdiger Herr, bei solch einer Art von Erlangen einer Wahrnehmung nehmen die unheilsamen Dinge ab und die heilsamen Dinge zu. ‚Das Erlangen einer Wahrnehmung, ihr Mönche, erkläre ich als zweifach: als zu pflegen und als nicht zu pflegen; und dieses Erlangen einer Wahrnehmung unterscheidet sich voneinander‘ – was so vom Erhabenen gesagt wurde, wurde in Bezug auf diesen Grund gesagt.“

๑๑๖. ‘‘‘ทิฏฺฐิปฏิลาภํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; ตญฺจ อญฺญมญฺญํ ทิฏฺฐิปฏิลาภ’นฺติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ ภควตา. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ยถารูปํ, ภนฺเต, ทิฏฺฐิปฏิลาภํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ เอวรูโป ทิฏฺฐิปฏิลาโภ น เสวิตพฺโพ; ยถารูปญฺจ โข, ภนฺเต, ทิฏฺฐิปฏิลาภํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ – เอวรูโป ทิฏฺฐิปฏิลาโภ เสวิตพฺโพ.

116. „‚Das Erlangen einer Ansicht, ihr Mönche, erkläre ich als zweifach: als zu pflegen und als nicht zu pflegen; und dieses Erlangen einer Ansicht unterscheidet sich voneinander‘ – so wahrlich wurde dies vom Erhabenen gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Ehrwürdiger Herr, bei welcher Art von Erlangen einer Ansicht die unheilsamen Dinge zunehmen und die heilsamen Dinge abnehmen, solch eine Art von Erlangen einer Ansicht ist nicht zu pflegen. Und bei welcher Art von Erlangen einer Ansicht, ehrwürdiger Herr, die unheilsamen Dinge abnehmen und die heilsamen Dinge zunehmen, solch eine Art von Erlangen einer Ansicht ist zu pflegen.“

‘‘กถํรูปํ, ภนฺเต, ทิฏฺฐิปฏิลาภํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ? อิธ, ภนฺเต, เอกจฺโจ เอวํทิฏฺฐิโก โหติ – ‘นตฺถิ ทินฺนํ, นตฺถิ ยิฏฺฐํ, นตฺถิ หุตํ, นตฺถิ สุกตทุกฺกฏานํ กมฺมานํ ผลํ วิปาโก, นตฺถิ อยํ โลโก, นตฺถิ ปโร โลโก, นตฺถิ มาตา, นตฺถิ ปิตา, นตฺถิ สตฺตา โอปปาติกา, นตฺถิ โลเก สมณพฺราหฺมณา สมฺมคฺคตา สมฺมาปฏิปนฺนา เย อิมญฺจ โลกํ ปรญฺจ โลกํ สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวเทนฺตี’ติ – เอวรูปํ, ภนฺเต, ทิฏฺฐิปฏิลาภํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ.

„Ehrwürdiger Herr, bei welcher Art von Erlangen einer Ansicht nehmen die unheilsamen Dinge zu und die heilsamen Dinge ab? Hierbei, ehrwürdiger Herr, hat jemand solch eine Ansicht: ‚Es gibt kein (Verdienst durch) Geben, es gibt kein Opfern, es gibt kein Darbringen; es gibt keine Frucht oder Vergeltung von wohlgetanen oder schlechtgetanen Taten; es gibt nicht diese Welt, es gibt nicht die jenseitige Welt; es gibt keine (Pflicht gegenüber der) Mutter, es gibt keine (Pflicht gegenüber dem) Vater; es gibt keine spontan erscheinenden Wesen; es gibt in der Welt keine Asketen und Brahmanen, die den rechten Weg gegangen sind, die richtig praktizieren und die diese Welt und die jenseitige Welt durch eigene höhere Geisteskraft erkannt und verwirklicht haben und sie verkünden‘ – ehrwürdiger Herr, bei solch einer Art von Erlangen einer Ansicht nehmen die unheilsamen Dinge zu und die heilsamen Dinge ab.“

‘‘กถํรูปํ, ภนฺเต, ทิฏฺฐิปฏิลาภํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ? อิธ, ภนฺเต, เอกจฺโจ เอวํทิฏฺฐิโก โหติ – ‘อตฺถิ ทินฺนํ, อตฺถิ ยิฏฺฐํ, อตฺถิ หุตํ, อตฺถิ สุกตทุกฺกฏานํ กมฺมานํ ผลํ วิปาโก, อตฺถิ อยํ โลโก, อตฺถิ ปโร โลโก, อตฺถิ มาตา, อตฺถิ ปิตา, อตฺถิ สตฺตา โอปปาติกา, อตฺถิ โลเก สมณพฺราหฺมณา สมฺมคฺคตา สมฺมาปฏิปนฺนา เย อิมญฺจ โลกํ ปรญฺจ โลกํ สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวเทนฺตี’ติ – เอวรูปํ, ภนฺเต, ทิฏฺฐิปฏิลาภํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ. ‘ทิฏฺฐิปฏิลาภํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; ตญฺจ อญฺญมญฺญํ ทิฏฺฐิปฏิลาภ’นฺติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ ภควตา อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

„Ehrwürdiger Herr, bei welcher Art von Erlangen einer Ansicht nehmen die unheilsamen Dinge ab und die heilsamen Dinge zu? Hierbei, ehrwürdiger Herr, hat jemand solch eine Ansicht: ‚Es gibt (Verdienst durch) Geben, es gibt Opfern, es gibt Darbringen; es gibt Frucht und Vergeltung von wohlgetanen und schlechtgetanen Taten; es gibt diese Welt, es gibt die jenseitige Welt; es gibt (die Pflicht gegenüber der) Mutter, es gibt (die Pflicht gegenüber dem) Vater; es gibt spontan erscheinende Wesen; es gibt in der Welt Asketen und Brahmanen, die den rechten Weg gegangen sind, die richtig praktizieren und die diese Welt und die jenseitige Welt durch eigene höhere Geisteskraft erkannt und verwirklicht haben und sie verkünden‘ – ehrwürdiger Herr, bei solch einer Art von Erlangen einer Ansicht nehmen die unheilsamen Dinge ab und die heilsamen Dinge zu. ‚Das Erlangen einer Ansicht, ihr Mönche, erkläre ich als zweifach: als zu pflegen und als nicht zu pflegen; und dieses Erlangen einer Ansicht unterscheidet sich voneinander‘ – was so vom Erhabenen gesagt wurde, wurde in Bezug auf diesen Grund gesagt.“

๑๑๗. ‘‘‘อตฺตภาวปฏิลาภํปาหํ[Pg.100], ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; ตญฺจ อญฺญมญฺญํ อตฺตภาวปฏิลาภ’นฺติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ ภควตา. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ยถารูปํ, ภนฺเต, อตฺตภาวปฏิลาภํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ – เอวรูโป อตฺตภาวปฏิลาโภ น เสวิตพฺโพ; ยถารูปญฺจ โข, ภนฺเต, อตฺตภาวปฏิลาภํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ – เอวรูโป อตฺตภาวปฏิลาโภ เสวิตพฺโพ.

117. „‚Mönche, ich lehre zwei Arten der Erlangung eines individuellen Daseins: eine, die zu pflegen ist, und eine, die nicht zu pflegen ist; und diese Arten der Erlangung eines individuellen Daseins unterscheiden sich voneinander‘ – dies wurde vom Erhabenen gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Herr, wenn man eine solche Art der Erlangung eines individuellen Daseins pflegt, durch die unheilsame Zustände zunehmen und heilsame Zustände abnehmen, dann ist eine solche Erlangung eines individuellen Daseins nicht zu pflegen. Wenn man jedoch eine solche Art der Erlangung eines individuellen Daseins pflegt, durch die unheilsame Zustände abnehmen und heilsame Zustände zunehmen, dann ist eine solche Erlangung eines individuellen Daseins zu pflegen.“

‘‘กถํรูปํ, ภนฺเต, อตฺตภาวปฏิลาภํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ? สพฺยาพชฺฌํ, ภนฺเต, อตฺตภาวปฏิลาภํ อภินิพฺพตฺตยโต อปรินิฏฺฐิตภาวาย อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ; อพฺยาพชฺฌํ, ภนฺเต, อตฺตภาวปฏิลาภํ อภินิพฺพตฺตยโต ปรินิฏฺฐิตภาวาย อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ. ‘อตฺตภาวปฏิลาภํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; ตญฺจ อญฺญมญฺญํ อตฺตภาวปฏิลาภ’นฺติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ ภควตา อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

„Welche Art der Erlangung eines individuellen Daseins ist es, Herr, bei deren Pflege unheilsame Zustände zunehmen und heilsame Zustände abnehmen? Herr, für jemanden, der ein leidvolles individuelles Dasein hervorbringt, nehmen aufgrund des Zustands der Unvollendetheit [der Befreiung] unheilsame Zustände zu und heilsame Zustände nehmen ab. Herr, für jemanden, der ein leidfreies individuelles Dasein hervorbringt, nehmen aufgrund des Zustands der Vollendetheit [der Befreiung] unheilsame Zustände ab und heilsame Zustände nehmen zu. ‚Mönche, ich lehre zwei Arten der Erlangung eines individuellen Daseins – eine, die zu pflegen ist, und eine, die nicht zu pflegen ist; und diese Arten der Erlangung eines individuellen Daseins unterscheiden sich voneinander‘ – was vom Erhabenen gesagt wurde, wurde in Bezug auf genau diesen Umstand gesagt.“

‘‘อิมสฺส โข อหํ, ภนฺเต, ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส, วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส, เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามี’’ติ.

„Herr, die Bedeutung dieser Darlegung des Erhabenen, die er nur kurz dargelegt und deren Sinn er nicht ausführlich erläutert hat, verstehe ich auf diese Weise ausführlich.“

๑๑๘. ‘‘สาธุ สาธุ, สาริปุตฺต! สาธุ โข ตฺวํ, สาริปุตฺต, อิมสฺส มยา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส, วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส, เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานาสิ.

118. „Gut, gut, Sāriputta! Es ist gut, Sāriputta, dass du die Bedeutung dieser Darlegung, die von mir nur kurz dargelegt und deren Sinn nicht ausführlich erläutert wurde, auf diese Weise ausführlich verstehst.“

‘‘‘กายสมาจารํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; ตญฺจ อญฺญมญฺญํ กายสมาจาร’นฺติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ มยา. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ยถารูปํ, สาริปุตฺต, กายสมาจารํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ เอวรูโป กายสมาจาโร น เสวิตพฺโพ; ยถารูปญฺจ โข, สาริปุตฺต, กายสมาจารํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ – เอวรูโป กายสมาจาโร เสวิตพฺโพ.

„‚Mönche, ich lehre zwei Arten des körperlichen Verhaltens: eines, das zu pflegen ist, und eines, das nicht zu pflegen ist; und diese Arten des körperlichen Verhaltens unterscheiden sich voneinander‘ – dies wurde von mir gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Sāriputta, wenn man ein solches körperliches Verhalten pflegt, durch das unheilsame Zustände zunehmen und heilsame Zustände abnehmen, dann ist ein solches körperliches Verhalten nicht zu pflegen. Wenn man jedoch ein solches körperliches Verhalten pflegt, durch das unheilsame Zustände abnehmen und heilsame Zustände zunehmen, dann ist ein solches körperliches Verhalten zu pflegen.“

‘‘กถํรูปํ, สาริปุตฺต, กายสมาจารํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ? อิธ, สาริปุตฺต, เอกจฺโจ ปาณาติปาตี โหติ [Pg.101] ลุทฺโท โลหิตปาณิ หตปฺปหเต นิวิฏฺโฐ อทยาปนฺโน ปาณภูเตสุ; อทินฺนาทายี โข ปน โหติ, ยํ ตํ ปรสฺส ปรวิตฺตูปกรณํ คามคตํ วา อรญฺญคตํ วา ตํ อทินฺนํ เถยฺยสงฺขาตํ อาทาตา โหติ; กาเมสุมิจฺฉาจารี โข ปน โหติ, ยา ตา มาตุรกฺขิตา ปิตุรกฺขิตา มาตาปิตุรกฺขิตา ภาตุรกฺขิตา ภคินิรกฺขิตา ญาติรกฺขิตา โคตฺตรกฺขิตา ธมฺมรกฺขิตา สสฺสามิกา สปริทณฺฑา อนฺตมโส มาลาคุฬปริกฺขิตฺตาปิ ตถารูปาสุ จาริตฺตํ อาปชฺชิตา โหติ – เอวรูปํ, สาริปุตฺต, กายสมาจารํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ.

„Welche Art des körperlichen Verhaltens ist es, Sāriputta, bei deren Pflege unheilsame Zustände zunehmen und heilsame Zustände abnehmen? Da ist, Sāriputta, jemand ein Töter von Lebewesen, grausam, mit blutbesudelten Händen, dem Schlagen und Töten hingegeben, ohne Mitgefühl für lebende Wesen. Er ist jemand, der Nichtgegebenes nimmt; was immer der Besitz eines anderen ist, sei es im Dorf oder im Wald, das nimmt er als Nichtgegebenes in diebischer Absicht an sich. Er ist jemand, der sexuelles Fehlverhalten begeht; bei jenen Frauen, die von der Mutter behütet werden, vom Vater behütet, von beiden Eltern behütet, vom Bruder behütet, von der Schwester behütet, von Verwandten behütet, von der Sippe behütet, vom Gesetz behütet, die einen Ehemann haben, mit einer Strafe belegt sind oder die sogar nur mit einem Blumenkranz geschmückt sind – bei solchen Frauen lässt er sich auf Fehlverhalten ein. Bei einem solchen körperlichen Verhalten, Sāriputta, nehmen unheilsame Zustände zu und heilsame Zustände nehmen ab.“

‘‘กถํรูปํ, สาริปุตฺต, กายสมาจารํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ? อิธ, สาริปุตฺต, เอกจฺโจ ปาณาติปาตํ ปหาย ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ นิหิตทณฺโฑ นิหิตสตฺโถ, ลชฺชี ทยาปนฺโน สพฺพปาณภูตหิตานุกมฺปี วิหรติ; อทินฺนาทานํ ปหาย อทินฺนาทานา ปฏิวิรโต โหติ, ยํ ตํ ปรสฺส ปรวิตฺตูปกรณํ คามคตํ วา อรญฺญคตํ วา ตํ นาทินฺนํ เถยฺยสงฺขาตํ อาทาตา โหติ; กาเมสุมิจฺฉาจารํ ปหาย กาเมสุมิจฺฉาจารา ปฏิวิรโต โหติ, ยา ตา มาตุรกฺขิตา ปิตุรกฺขิตา มาตาปิตุรกฺขิตา ภาตุรกฺขิตา ภคินิรกฺขิตา ญาติรกฺขิตา โคตฺตรกฺขิตา ธมฺมรกฺขิตา สสฺสามิกา สปริทณฺฑา อนฺตมโส มาลาคุฬปริกฺขิตฺตาปิ ตถารูปาสุ น จาริตฺตํ อาปชฺชิตา โหติ – เอวรูปํ, สาริปุตฺต, กายสมาจารํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ. ‘กายสมาจารํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; ตญฺจ อญฺญมญฺญํ กายสมาจาร’นฺติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ มยา อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

„Welche Art des körperlichen Verhaltens ist es, Sāriputta, bei deren Pflege unheilsame Zustände abnehmen und heilsame Zustände zunehmen? Da ist, Sāriputta, jemand, der das Töten von Lebewesen aufgegeben hat und das Töten von Lebewesen unterlässt; er hat Stock und Waffe weggelegt, ist gewissenhaft, gütig und verweilt voller Mitgefühl für das Wohl aller lebenden Wesen. Er hat das Nehmen von Nichtgegebenem aufgegeben und unterlässt das Nehmen von Nichtgegebenem; was immer der Besitz eines anderen ist, sei es im Dorf oder im Wald, das nimmt er nicht als Nichtgegebenes in diebischer Absicht an sich. Er hat sexuelles Fehlverhalten aufgegeben und unterlässt sexuelles Fehlverhalten; bei jenen Frauen, die von der Mutter behütet werden, vom Vater behütet, von beiden Eltern behütet, vom Bruder behütet, von der Schwester behütet, von Verwandten behütet, von der Sippe behütet, vom Gesetz behütet, die einen Ehemann haben, mit einer Strafe belegt sind oder die sogar nur mit einem Blumenkranz geschmückt sind – bei solchen Frauen lässt er sich nicht auf Fehlverhalten ein. Bei einem solchen körperlichen Verhalten, Sāriputta, nehmen unheilsame Zustände ab und heilsame Zustände nehmen zu. ‚Mönche, ich lehre zwei Arten des körperlichen Verhaltens: eine, die zu pflegen ist, und eine, die nicht zu pflegen ist; und diese Arten des körperlichen Verhaltens unterscheiden sich voneinander‘ – was von mir gesagt wurde, wurde in Bezug auf genau diesen Umstand gesagt.“

‘‘วจีสมาจารํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ …เป… มโนสมาจารํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ…เป… จิตฺตุปฺปาทํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ…เป… สญฺญาปฏิลาภํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ…เป… ทิฏฺฐิปฏิลาภํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ…เป….

„‚Mönche, ich lehre zwei Arten des sprachlichen Verhaltens ... [usw.] ... Mönche, ich lehre zwei Arten des geistigen Verhaltens ... [usw.] ... Mönche, ich lehre zwei Arten des Entstehens von Gedanken ... [usw.] ... Mönche, ich lehre zwei Arten der Erlangung von Wahrnehmung ... [usw.] ... Mönche, ich lehre zwei Arten der Erlangung von Ansichten ... [usw.] ...‘“

‘‘‘อตฺตภาวปฏิลาภํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; ตญฺจ อญฺญมญฺญํ อตฺตภาวปฏิลาภ’นฺติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ มยา. กิญฺเจตํ [Pg.102] ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ยถารูปํ, สาริปุตฺต, อตฺตภาวปฏิลาภํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ เอวรูโป อตฺตภาวปฏิลาโภ น เสวิตพฺโพ; ยถารูปญฺจ โข, สาริปุตฺต, อตฺตภาวปฏิลาภํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ – เอวรูโป อตฺตภาวปฏิลาโภ เสวิตพฺโพ.

„‚Mönche, ich sage, dass die Erlangung einer Daseinsform zweierlei ist: eine, die man pflegen sollte, und eine, die man nicht pflegen sollte; und diese Erlangungen von Daseinsformen sind voneinander verschieden‘ – dies wurde von mir gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Sariputta, wenn jemand eine solche Erlangung einer Daseinsform pflegt, dass unheilsame Zustände zunehmen und heilsame Zustände abnehmen, dann sollte eine solche Erlangung einer Daseinsform nicht gepflegt werden. Wenn aber, Sariputta, jemand eine solche Erlangung einer Daseinsform pflegt, dass unheilsame Zustände abnehmen und heilsame Zustände zunehmen, dann sollte eine solche Erlangung einer Daseinsform gepflegt werden.“

‘‘กถํรูปํ, สาริปุตฺต, อตฺตภาวปฏิลาภํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ? สพฺยาพชฺฌํ, สาริปุตฺต, อตฺตภาวปฏิลาภํ อภินิพฺพตฺตยโต อปรินิฏฺฐิตภาวาย อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ; อพฺยาพชฺฌํ, สาริปุตฺต, อตฺตภาวปฏิลาภํ อภินิพฺพตฺตยโต ปรินิฏฺฐิตภาวาย อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ. ‘อตฺตภาวปฏิลาภํปาหํ, ภิกฺขเว, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; ตญฺจ อญฺญมญฺญํ อตฺตภาวปฏิลาภ’นฺติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ มยา อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ. อิมสฺส โข, สาริปุตฺต, มยา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ.

„Welche Art der Erlangung einer Daseinsform ist es, Sariputta, bei deren Pflege unheilsame Zustände zunehmen und heilsame Zustände abnehmen? Sariputta, für jemanden, der eine mit Qual verbundene Erlangung einer Daseinsform zum Zwecke der Unvollendetheit der Existenzen hervorbringt, nehmen die unheilsamen Zustände zu und die heilsamen Zustände nehmen ab. Sariputta, für jemanden, der eine qualfreie Erlangung einer Daseinsform zum Zwecke der Vollendung der Existenzen hervorbringt, nehmen die unheilsamen Zustände ab und die heilsamen Zustände nehmen zu. ‚Mönche, ich sage, dass die Erlangung einer Daseinsform zweierlei ist: eine, die man pflegen sollte, und eine, die man nicht pflegen sollte; und diese Erlangungen von Daseinsformen sind voneinander verschieden‘ – was ich so sagte, wurde in Bezug darauf gesagt. Sariputta, die Bedeutung dessen, was ich kurz dargelegt habe, sollte so im Detail verstanden werden.“

๑๑๙. ‘‘จกฺขุวิญฺเญยฺยํ รูปํปาหํ, สาริปุตฺต, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; โสตวิญฺเญยฺยํ สทฺทํปาหํ, สาริปุตฺต, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ อเสวิตพฺพมฺปิ; ฆานวิญฺเญยฺยํ คนฺธํปาหํ, สาริปุตฺต, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; ชิวฺหาวิญฺเญยฺยํ รสํปาหํ, สาริปุตฺต, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; กายวิญฺเญยฺยํ โผฏฺฐพฺพํปาหํ, สาริปุตฺต, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ; มโนวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํปาหํ, สาริปุตฺต, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปี’’ติ.

119. „Sariputta, ich sage, dass eine durch das Sehbewusstsein erkennbare Form zweierlei ist: eine, die man pflegen sollte, und eine, die man nicht pflegen sollte. Sariputta, ich sage, dass ein durch das Hörbewusstsein erkennbarer Ton zweierlei ist: einer, den man pflegen sollte, und einer, den man nicht pflegen sollte. Sariputta, ich sage, dass ein durch das Riechbewusstsein erkennbarer Geruch zweierlei ist: einer, den man pflegen sollte, und einer, den man nicht pflegen sollte. Sariputta, ich sage, dass ein durch das Geschmacksbewusstsein erkennbarer Geschmack zweierlei ist: einer, den man pflegen sollte, und einer, den man nicht pflegen sollte. Sariputta, ich sage, dass ein durch das Körperbewusstsein erkennbares Tastobjekt zweierlei ist: eines, das man pflegen sollte, und eines, das man nicht pflegen sollte. Sariputta, ich sage, dass ein durch das Geistbewusstsein erkennbares Geistobjekt zweierlei ist: eines, das man pflegen sollte, und eines, das man nicht pflegen sollte.“

เอวํ วุตฺเต, อายสฺมา สาริปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อิมสฺส โข อหํ, ภนฺเต, ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส, วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส, เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามิ. ‘จกฺขุวิญฺเญยฺยํ รูปํปาหํ, สาริปุตฺต, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปี’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ ภควตา. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ยถารูปํ, ภนฺเต, จกฺขุวิญฺเญยฺยํ รูปํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ เอวรูปํ จกฺขุวิญฺเญยฺยํ รูปํ น เสวิตพฺพํ; ยถารูปญฺจ โข, ภนฺเต, จกฺขุวิญฺเญยฺยํ รูปํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ เอวรูปํ จกฺขุวิญฺเญยฺยํ รูปํ เสวิตพฺพํ. ‘จกฺขุวิญฺเญยฺยํ [Pg.103] รูปํปาหํ, สาริปุตฺต, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปี’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ ภควตา อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

Als dies gesagt wurde, sprach der ehrwürdige Sariputta zum Erhabenen: „Herr, die Bedeutung dessen, was der Erhabene kurz dargelegt und nicht im Detail erläutert hat, verstehe ich so im Detail: ‚Sariputta, ich sage, dass eine durch das Sehbewusstsein erkennbare Form zweierlei ist: eine, die man pflegen sollte, und eine, die man nicht pflegen sollte‘ – dies wurde vom Erhabenen gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Herr, wenn jemand eine solche durch das Sehbewusstsein erkennbare Form pflegt, dass unheilsame Zustände zunehmen und heilsame Zustände abnehmen, dann sollte eine solche durch das Sehbewusstsein erkennbare Form nicht gepflegt werden. Wenn aber, Herr, jemand eine solche durch das Sehbewusstsein erkennbare Form pflegt, dass unheilsame Zustände abnehmen und heilsame Zustände zunehmen, dann sollte eine solche durch das Sehbewusstsein erkennbare Form gepflegt werden. ‚Sariputta, ich sage, dass eine durch das Sehbewusstsein erkennbare Form zweierlei ist: eine, die man pflegen sollte, und eine, die man nicht pflegen sollte‘ – was so vom Erhabenen gesagt wurde, wurde in Bezug darauf gesagt.“

‘‘โสตวิญฺเญยฺยํ สทฺทํปาหํ, สาริปุตฺต…เป… เอวรูโป โสตวิญฺเญยฺโย สทฺโท น เสวิตพฺโพ… เอวรูโป โสตวิญฺเญยฺโย สทฺโท เสวิตพฺโพ… เอวรูโป ฆานวิญฺเญยฺโย คนฺโธ น เสวิตพฺโพ… เอวรูโป ฆานวิญฺเญยฺโย คนฺโธ เสวิตพฺโพ… เอวรูโป ชิวฺหาวิญฺเญยฺโย รโส น เสวิตพฺโพ… เอวรูโป ชิวฺหาวิญฺเญยฺโย รโส เสวิตพฺโพ… กายวิญฺเญยฺยํ โผฏฺฐพฺพํปาหํ, สาริปุตฺต … เอวรูโป กายวิญฺเญยฺโย โผฏฺฐพฺโพ น เสวิตพฺโพ… เอวรูโป กายวิญฺเญยฺโย โผฏฺฐพฺโพ เสวิตพฺโพ.

„‚Ein durch das Hörbewusstsein erkennbarer Ton, Sariputta... [ebenso]... ein solcher durch das Hörbewusstsein erkennbarer Ton sollte nicht gepflegt werden... ein solcher durch das Hörbewusstsein erkennbarer Ton sollte gepflegt werden... ein solcher durch das Riechbewusstsein erkennbarer Geruch sollte nicht gepflegt werden... ein solcher durch das Riechbewusstsein erkennbarer Geruch sollte gepflegt werden... ein solcher durch das Geschmacksbewusstsein erkennbarer Geschmack sollte nicht gepflegt werden... ein solcher durch das Geschmacksbewusstsein erkennbarer Geschmack sollte gepflegt werden... Sariputta, ein durch das Körperbewusstsein erkennbares Tastobjekt... ein solches durch das Körperbewusstsein erkennbares Tastobjekt sollte nicht gepflegt werden... ein solches durch das Körperbewusstsein erkennbares Tastobjekt sollte gepflegt werden.‘“

‘‘‘มโนวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํปาหํ, สาริปุตฺต, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปี’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ ภควตา. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ยถารูปํ, ภนฺเต, มโนวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ เอวรูโป มโนวิญฺเญยฺโย ธมฺโม น เสวิตพฺโพ; ยถารูปญฺจ โข, ภนฺเต, มโนวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ เอวรูโป มโนวิญฺเญยฺโย ธมฺโม เสวิตพฺโพ. ‘มโนวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํปาหํ, สาริปุตฺต, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปี’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ ภควตา อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ. อิมสฺส โข อหํ, ภนฺเต, ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส, วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส, เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามี’’ติ.

„‚„Sariputta, ich sage, dass ein durch das Geistbewusstsein erkennbares Geistobjekt zweierlei ist: eines, das man pflegen sollte, und eines, das man nicht pflegen sollte“ – dies wurde vom Erhabenen gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Herr, wenn jemand ein solches durch das Geistbewusstsein erkennbare Geistobjekt pflegt, dass unheilsame Zustände zunehmen und heilsame Zustände abnehmen, dann sollte ein solches durch das Geistbewusstsein erkennbare Geistobjekt nicht gepflegt werden. Wenn aber, Herr, jemand ein solches durch das Geistbewusstsein erkennbare Geistobjekt pflegt, dass unheilsame Zustände abnehmen und heilsame Zustände zunehmen, dann sollte ein solches durch das Geistbewusstsein erkennbare Geistobjekt gepflegt werden. „Sariputta, ich sage, dass ein durch das Geistbewusstsein erkennbares Geistobjekt zweierlei ist: eines, das man pflegen sollte, und eines, das man nicht pflegen sollte“ – was so vom Erhabenen gesagt wurde, wurde in Bezug darauf gesagt. Herr, die Bedeutung dessen, was der Erhabene kurz dargelegt und nicht im Detail erläutert hat, verstehe ich so im Detail.‘ Dies sprach er.“

๑๒๐. ‘‘สาธุ สาธุ, สาริปุตฺต! สาธุ โข ตฺวํ, สาริปุตฺต, อิมสฺส มยา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส, วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส, เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานาสิ. ‘จกฺขุวิญฺเญยฺยํ รูปํปาหํ, สาริปุตฺต, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปี’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ มยา. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ยถารูปํ, สาริปุตฺต, จกฺขุวิญฺเญยฺยํ รูปํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ เอวรูปํ จกฺขุวิญฺเญยฺยํ รูปํ น เสวิตพฺพํ; ยถารูปญฺจ โข, สาริปุตฺต, จกฺขุวิญฺเญยฺยํ รูปํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ เอวรูปํ จกฺขุวิญฺเญยฺยํ รูปํ เสวิตพฺพํ. ‘จกฺขุวิญฺเญยฺยํ รูปํปาหํ, สาริปุตฺต, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปี’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ มยา อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

120. „Gut, gut, Sāriputta! Es ist wahrlich gut, Sāriputta, dass du den Sinn dieser von mir kurz dargelegten Lehre, deren Bedeutung im Detail noch nicht erläutert wurde, in dieser Weise ausführlich verstehst. ‚Sāriputta, ich sage von der durch das Sehbewusstsein erkennbaren Form, dass sie zweierlei ist – eine, die zu pflegen ist, und eine, die nicht zu pflegen ist‘ – dies wurde wahrlich von mir so gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Sāriputta, wenn bei jemandem, der eine bestimmte durch das Sehbewusstsein erkennbare Form pflegt, die unheilsamen Zustände zunehmen und die heilsamen Zustände schwinden, so ist eine solche durch das Sehbewusstsein erkennbare Form nicht zu pflegen. Wenn aber, Sāriputta, bei jemandem, der eine bestimmte durch das Sehbewusstsein erkennbare Form pflegt, die unheilsamen Zustände schwinden und die heilsamen Zustände zunehmen, so ist eine solche durch das Sehbewusstsein erkennbare Form zu pflegen. ‚Sāriputta, ich sage von der durch das Sehbewusstsein erkennbaren Form, dass sie zweierlei ist – eine, die zu pflegen ist, und eine, die nicht zu pflegen ist‘ – was so von mir gesagt wurde, wurde in Bezug auf diesen Umstand gesagt.“

‘‘โสตวิญฺเญยฺยํ [Pg.104] สทฺทํปาหํ, สาริปุตฺต…เป… เอวรูโป โสตวิญฺเญยฺโย สทฺโท น เสวิตพฺโพ… เอวรูโป โสตวิญฺเญยฺโย สทฺโท เสวิตพฺโพ… เอวรูโป ฆานวิญฺเญยฺโย คนฺโธ น เสวิตพฺโพ… เอวรูโป ฆานวิญฺเญยฺโย คนฺโธ เสวิตพฺโพ… เอวรูโป ชิวฺหาวิญฺเญยฺโย รโส น เสวิตพฺโพ… เอวรูโป ชิวฺหาวิญฺเญยฺโย รโส เสวิตพฺโพ… เอวรูโป กายวิญฺเญยฺโย โผฏฺฐพฺโพ น เสวิตพฺโพ… เอวรูโป กายวิญฺเญยฺโย โผฏฺฐพฺโพ เสวิตพฺโพ.

„Ebenso sage ich, Sāriputta, vom durch das Hörbewusstsein erkennbaren Ton … [und so weiter] … ein solcher durch das Hörbewusstsein erkennbarer Ton ist nicht zu pflegen … ein solcher durch das Hörbewusstsein erkennbarer Ton ist zu pflegen … ein solcher durch das Riechbewusstsein erkennbarer Geruch ist nicht zu pflegen … ein solcher durch das Riechbewusstsein erkennbarer Geruch ist zu pflegen … ein solcher durch das Geschmacksbewusstsein erkennbarer Geschmack ist nicht zu pflegen … ein solcher durch das Geschmacksbewusstsein erkennbarer Geschmack ist zu pflegen … eine solche durch das Körperbewusstsein erkennbare Berührung ist nicht zu pflegen … eine solche durch das Körperbewusstsein erkennbare Berührung ist zu pflegen.“

‘‘มโนวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํปาหํ, สาริปุตฺต…เป… เอวรูโป มโนวิญฺเญยฺโย ธมฺโม น เสวิตพฺโพ… เอวรูโป มโนวิญฺเญยฺโย ธมฺโม เสวิตพฺโพ. ‘มโนวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํปาหํ, สาริปุตฺต, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปี’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ มยา อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ. อิมสฺส โข, สาริปุตฺต, มยา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ.

„Ebenso sage ich, Sāriputta, vom durch das Geistbewusstsein erkennbaren Geistesobjekt … [und so weiter] … ein solches durch das Geistbewusstsein erkennbares Geistesobjekt ist nicht zu pflegen … ein solches durch das Geistbewusstsein erkennbares Geistesobjekt ist zu pflegen. ‚Sāriputta, ich sage vom durch das Geistbewusstsein erkennbaren Geistesobjekt, dass es zweierlei ist – eines, das zu pflegen ist, und eines, das nicht zu pflegen ist‘ – was so von mir gesagt wurde, wurde in Bezug auf diesen Umstand gesagt. In dieser Weise, Sāriputta, ist der Sinn dieser von mir kurz dargelegten Lehre ausführlich zu betrachten.“

๑๒๑. ‘‘จีวรํปาหํ, สาริปุตฺต, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปิ…เป… ปิณฺฑปาตํปาหํ, สาริปุตฺต… เสนาสนํปาหํ, สาริปุตฺต… คามํปาหํ, สาริปุตฺต… นิคมํปาหํ, สาริปุตฺต… นครํปาหํ, สาริปุตฺต… ชนปทํปาหํ, สาริปุตฺต… ปุคฺคลํปาหํ, สาริปุตฺต, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปี’’ติ.

121. „Sāriputta, ich sage vom Gewand, dass es zweierlei ist – eines, das zu pflegen ist, und eines, das nicht zu pflegen ist … [und so weiter] … Sāriputta, ich sage von der Almosen-Speise … Sāriputta, ich sage von der Wohnstatt … Sāriputta, ich sage vom Dorf … Sāriputta, ich sage von der Kleinstadt … Sāriputta, ich sage von der Stadt … Sāriputta, ich sage vom Landstrich … Sāriputta, ich sage von der Person, dass sie zweierlei ist – eine, die zu pflegen ist, und eine, die nicht zu pflegen ist.“

เอวํ วุตฺเต, อายสฺมา สาริปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อิมสฺส โข อหํ, ภนฺเต, ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส, วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส, เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามิ. ‘จีวรํปาหํ, สาริปุตฺต, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปี’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ ภควตา. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ยถารูปํ, ภนฺเต, จีวรํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ เอวรูปํ จีวรํ น เสวิตพฺพํ; ยถารูปญฺจ โข, ภนฺเต, จีวรํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ เอวรูปํ จีวรํ เสวิตพฺพํ. ‘จีวรํปาหํ, สาริปุตฺต, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปี’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ ภควตา อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

Als dies gesagt wurde, sprach der ehrwürdige Sāriputta zum Erhabenen: „Herr, den Sinn dieser vom Erhabenen kurz dargelegten Lehre, deren Bedeutung im Detail noch nicht erläutert wurde, verstehe ich in dieser Weise ausführlich: ‚Sāriputta, ich sage vom Gewand, dass es zweierlei ist – eines, das zu pflegen ist, und eines, das nicht zu pflegen ist‘ – so wurde es wahrlich vom Erhabenen gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Herr, wenn bei jemandem, der ein bestimmtes Gewand pflegt, die unheilsamen Zustände zunehmen und die heilsamen Zustände schwinden, so ist ein solches Gewand nicht zu pflegen. Wenn aber, Herr, bei jemandem, der ein bestimmtes Gewand pflegt, die unheilsamen Zustände schwinden und die heilsamen Zustände zunehmen, so ist ein solches Gewand zu pflegen. ‚Sāriputta, ich sage vom Gewand, dass es zweierlei ist – eines, das zu pflegen ist, und eines, das nicht zu pflegen ist‘ – was so vom Erhabenen gesagt wurde, wurde in Bezug auf diesen Umstand gesagt.“

‘‘ปิณฺฑปาตํปาหํ, สาริปุตฺต…เป… เอวรูโป ปิณฺฑปาโต น เสวิตพฺโพ… เอวรูโป ปิณฺฑปาโต เสวิตพฺโพ… เสนาสนํปาหํ, สาริปุตฺต…เป… เอวรูปํ เสนาสนํ น เสวิตพฺพํ… เอวรูปํ เสนาสนํ เสวิตพฺพํ… คามํปาหํ, สาริปุตฺต [Pg.105] …เป… เอวรูโป คาโม น เสวิตพฺโพ… เอวรูโป คาโม เสวิตพฺโพ… เอวรูโป นิคโม น เสวิตพฺโพ… เอวรูโป นิคโม เสวิตพฺโพ… เอวรูปํ นครํ น เสวิตพฺพํ… เอวรูปํ นครํ เสวิตพฺพํ… เอวรูโป ชนปโท น เสวิตพฺโพ… เอวรูโป ชนปโท เสวิตพฺโพ.

„Ebenso sage ich, Sāriputta, von der Almosen-Speise … [und so weiter] … eine solche Almosen-Speise ist nicht zu pflegen … eine solche Almosen-Speise ist zu pflegen … eine solche Wohnstatt ist nicht zu pflegen … eine solche Wohnstatt ist zu pflegen … ein solches Dorf ist nicht zu pflegen … ein solches Dorf ist zu pflegen … eine solche Kleinstadt ist nicht zu pflegen … eine solche Kleinstadt ist zu pflegen … eine solche Stadt ist nicht zu pflegen … eine solche Stadt ist zu pflegen … ein solcher Landstrich ist nicht zu pflegen … ein solcher Landstrich ist zu pflegen.“

‘‘‘ปุคฺคลํปาหํ, สาริปุตฺต, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปี’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ ภควตา. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ยถารูปํ, ภนฺเต, ปุคฺคลํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ เอวรูโป ปุคฺคโล น เสวิตพฺโพ; ยถารูปญฺจ โข, ภนฺเต, ปุคฺคลํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ เอวรูโป ปุคฺคโล เสวิตพฺโพ. ‘ปุคฺคลํปาหํ, สาริปุตฺต, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปี’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ ภควตา อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตนฺติ. อิมสฺส โข อหํ, ภนฺเต, ภควตา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส, วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามี’’ติ.

„‚Sāriputta, ich sage von der Person, dass sie zweierlei ist – eine, die zu pflegen ist, und eine, die nicht zu pflegen ist‘ – so wurde es wahrlich vom Erhabenen gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Herr, wenn bei jemandem, der eine bestimmte Person pflegt, die unheilsamen Zustände zunehmen und die heilsamen Zustände schwinden, so ist eine solche Person nicht zu pflegen. Wenn aber, Herr, bei jemandem, der eine bestimmte Person pflegt, die unheilsamen Zustände schwinden und die heilsamen Zustände zunehmen, so ist eine solche Person zu pflegen. ‚Sāriputta, ich sage von der Person, dass sie zweierlei ist – eine, die zu pflegen ist, und eine, die nicht zu pflegen ist‘ – was so vom Erhabenen gesagt wurde, wurde in Bezug auf diesen Umstand gesagt. Herr, den Sinn dieser vom Erhabenen kurz dargelegten Lehre, deren Bedeutung im Detail noch nicht erläutert wurde, verstehe ich in dieser Weise ausführlich.“

๑๒๒. ‘‘สาธุ สาธุ, สาริปุตฺต! สาธุ โข ตฺวํ, สาริปุตฺต, อิมสฺส มยา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส, วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานาสิ. ‘จีวรํปาหํ, สาริปุตฺต, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปี’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ มยา. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ยถารูปํ, สาริปุตฺต, จีวรํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ เอวรูปํ จีวรํ น เสวิตพฺพํ; ยถารูปญฺจ โข, สาริปุตฺต, จีวรํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ เอวรูปํ จีวรํ เสวิตพฺพํ. ‘จีวรํปาหํ, สาริปุตฺต, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปี’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ มยา อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ. (ยถา ปฐมํ ตถา วิตฺถาเรตพฺพํ) เอวรูโป ปิณฺฑปาโต… เอวรูปํ เสนาสนํ… เอวรูโป คาโม… เอวรูโป นิคโม… เอวรูปํ นครํ… เอวรูโป ชนปโท.

122. "Gut, gut, Sāriputta! Es ist gut, Sāriputta, dass du die Bedeutung dieser von mir kurz dargelegten Lehre, deren Sinn nicht im Detail erläutert wurde, in dieser Weise ausführlich verstehst. 'Sāriputta, ich sage, dass Roben zweierlei sind – solche, die man nutzen sollte, und solche, die man nicht nutzen sollte' – dies wurde von mir gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Wenn, Sāriputta, bei jemandem, der eine bestimmte Art von Robe nutzt, unheilsame Zustände zunehmen und heilsame Zustände abnehmen, dann sollte eine solche Robe nicht genutzt werden; wenn aber, Sāriputta, bei jemandem, der eine bestimmte Art von Robe nutzt, unheilsame Zustände abnehmen und heilsame Zustände zunehmen, dann sollte eine solche Robe genutzt werden. 'Sāriputta, ich sage, dass Roben zweierlei sind – solche, die man nutzen sollte, und solche, die man nicht nutzen sollte' – was so von mir gesagt wurde, wurde in Bezug darauf gesagt. (Wie beim ersten, so ist es ausführlich darzulegen für:) ebenso Almsenspeise... ebenso eine Wohnstätte... ebenso ein Dorf... ebenso eine Kleinstadt... ebenso eine Stadt... ebenso eine Provinz."

‘‘‘ปุคฺคลํปาหํ, สาริปุตฺต, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปี’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ มยา. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ยถารูปํ, สาริปุตฺต, ปุคฺคลํ เสวโต อกุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ, กุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ เอวรูโป ปุคฺคโล น เสวิตพฺโพ; ยถารูปญฺจ โข, สาริปุตฺต, ปุคฺคลํ เสวโต [Pg.106] อกุสลา ธมฺมา ปริหายนฺติ, กุสลา ธมฺมา อภิวฑฺฒนฺติ เอวรูโป ปุคฺคโล เสวิตพฺโพ. ‘ปุคฺคลํปาหํ, สาริปุตฺต, ทุวิเธน วทามิ – เสวิตพฺพมฺปิ, อเสวิตพฺพมฺปี’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ มยา อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ. อิมสฺส โข, สาริปุตฺต, มยา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ.

"'Sāriputta, ich sage, dass auch Personen zweierlei sind – solche, die man aufsuchen sollte, und solche, die man nicht aufsuchen sollte' – dies wurde von mir gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Wenn, Sāriputta, bei jemandem, der eine bestimmte Art von Person aufsucht, unheilsame Zustände zunehmen und heilsame Zustände abnehmen, dann sollte eine solche Person nicht aufgesucht werden; wenn aber, Sāriputta, bei jemandem, der eine bestimmte Art von Person aufsucht, unheilsame Zustände abnehmen und heilsame Zustände zunehmen, dann sollte eine solche Person aufgesucht werden. 'Sāriputta, ich sage, dass auch Personen zweierlei sind – solche, die man aufsuchen sollte, und solche, die man nicht aufsuchen sollte' – was so von mir gesagt wurde, wurde in Bezug darauf gesagt. Sāriputta, in dieser Weise ist die Bedeutung dieser von mir kurz dargelegten Lehre ausführlich zu betrachten."

๑๒๓. ‘‘สพฺเพปิ เจ, สาริปุตฺต, ขตฺติยา อิมสฺส มยา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชาเนยฺยุํ, สพฺเพสานมฺปิสฺส ขตฺติยานํ ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขาย. สพฺเพปิ เจ, สาริปุตฺต, พฺราหฺมณา…เป… สพฺเพปิ เจ, สาริปุตฺต, เวสฺสา… สพฺเพปิ เจ, สาริปุตฺต, สุทฺทา อิมสฺส มยา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชาเนยฺยุํ, สพฺเพสานมฺปิสฺส สุทฺทานํ ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขาย. สเทวโกปิ เจ, สาริปุตฺต, โลโก สมารโก สพฺรหฺมโก สสฺสมณพฺราหฺมณี ปชา สเทวมนุสฺสา อิมสฺส มยา สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชาเนยฺย, สเทวกสฺสปิสฺส โลกสฺส สมารกสฺส สพฺรหฺมกสฺส สสฺสมณพฺราหฺมณิยา ปชาย สเทวมนุสฺสาย ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขายา’’ติ.

123. "Wenn, Sāriputta, alle Khattiyas die Bedeutung dieser von mir kurz dargelegten Lehre in dieser Weise ausführlich verstehen würden, so würde dies allen Khattiyas für lange Zeit zum Wohle und zum Glück gereichen. Wenn, Sāriputta, alle Brahmanen... alle Vessas... alle Suddas die Bedeutung dieser von mir kurz dargelegten Lehre in dieser Weise ausführlich verstehen würden, so würde dies allen Suddas für lange Zeit zum Wohle und zum Glück gereichen. Wenn, Sāriputta, diese Welt mit ihren Göttern, Maras und Brahmas, diese Generation mit ihren Asketen und Brahmanen, ihren Herrschern und Menschen die Bedeutung dieser von mir kurz dargelegten Lehre in dieser Weise ausführlich verstehen würde, so würde dies dieser Welt mit ihren Göttern, Maras und Brahmas, dieser Generation mit ihren Asketen und Brahmanen, ihren Herrschern und Menschen für lange Zeit zum Wohle und zum Glück gereichen."

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมโน อายสฺมา สาริปุตฺโต ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทีติ.

Dies sprach der Erhabene. Erfreut stimmte der ehrwürdige Sāriputta den Worten des Erhabenen zu.

เสวิตพฺพาเสวิตพฺพสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ จตุตฺถํ.

Das Sevitabbāsevitabba-Sutta, das vierte, ist abgeschlossen.

๕. พหุธาตุกสุตฺตํ

5. Bahudhātuka-Sutta

๑๒๔. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ –

124. So habe ich es gehört: Einst weilte der Erhabene bei Sāvatthī im Jeta-Hain, im Kloster des Anāthapiṇḍika. Dort wandte sich der Erhabene an die Mönche: „Ihr Mönche!“ „Ehrwürdiger Herr!“, antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach dies:

‘‘ยานิ กานิจิ, ภิกฺขเว, ภยานิ อุปฺปชฺชนฺติ สพฺพานิ ตานิ พาลโต อุปฺปชฺชนฺติ, โน ปณฺฑิตโต; เย เกจิ อุปทฺทวา อุปฺปชฺชนฺติ สพฺเพ เต พาลโต อุปฺปชฺชนฺติ, โน ปณฺฑิตโต; เย เกจิ อุปสคฺคา อุปฺปชฺชนฺติ สพฺเพ เต พาลโต อุปฺปชฺชนฺติ, โน ปณฺฑิตโต. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว[Pg.107], นฬาคารา วา ติณาคารา วา อคฺคิ มุตฺโต กูฏาคารานิปิ ทหติ อุลฺลิตฺตาวลิตฺตานิ นิวาตานิ ผุสิตคฺคฬานิ ปิหิตวาตปานานิ; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ยานิ กานิจิ ภยานิ อุปฺปชฺชนฺติ สพฺพานิ ตานิ พาลโต อุปฺปชฺชนฺติ, โน ปณฺฑิตโต; เย เกจิ อุปทฺทวา อุปฺปชฺชนฺติ สพฺเพ เต พาลโต อุปฺปชฺชนฺติ, โน ปณฺฑิตโต; เย เกจิ อุปสคฺคา อุปฺปชฺชนฺติ สพฺเพ เต พาลโต อุปฺปชฺชนฺติ, โน ปณฺฑิตโต. อิติ โข, ภิกฺขเว, สปฺปฏิภโย พาโล, อปฺปฏิภโย ปณฺฑิโต; สอุปทฺทโว พาโล, อนุปทฺทโว ปณฺฑิโต; สอุปสคฺโค พาโล, อนุปสคฺโค ปณฺฑิโต. นตฺถิ, ภิกฺขเว, ปณฺฑิตโต ภยํ, นตฺถิ ปณฺฑิตโต อุปทฺทโว, นตฺถิ ปณฺฑิตโต อุปสคฺโค. ตสฺมาติห, ภิกฺขเว, ‘ปณฺฑิตา ภวิสฺสาม วีมํสกา’ติ – เอวญฺหิ โว, ภิกฺขเว, สิกฺขิตพฺพ’’นฺติ.

„Welche Ängste auch immer entstehen, ihr Mönche, sie alle entstehen aufgrund des Thoren, nicht aufgrund des Weisen. Welche Unheile auch immer entstehen, sie alle entstehen aufgrund des Thoren, nicht aufgrund des Weisen. Welche Heimsuchungen auch immer entstehen, sie alle entstehen aufgrund des Thoren, nicht aufgrund des Weisen. So wie zum Beispiel, ihr Mönche, ein Feuer, das in einem Schilfhaus oder Grasdachhaus ausgebrochen ist, sogar Prachthäuser verbrennt, die innen und außen verputzt, windgeschützt, mit fest schließenden Türflügeln und verschlossenen Fensterläden versehen sind; ebenso, ihr Mönche, entstehen welche Ängste auch immer, alle aufgrund des Thoren, nicht aufgrund des Weisen; welche Unheile auch immer entstehen, sie alle aufgrund des Thoren, nicht aufgrund des Weisen; welche Heimsuchungen auch immer entstehen, sie alle aufgrund des Thoren, nicht aufgrund des Weisen. So ist, ihr Mönche, der Thore mit Angst behaftet, der Weise frei von Angst; der Thore ist mit Unheil behaftet, der Weise frei von Unheil; der Thore ist mit Heimsuchung behaftet, der Weise frei von Heimsuchung. Es gibt, ihr Mönche, keine Angst aufgrund eines Weisen, kein Unheil aufgrund eines Weisen, keine Heimsuchung aufgrund eines Weisen. Darum, ihr Mönche, solltet ihr euch so üben: ‚Wir wollen Weise sein, Prüfende‘. In dieser Weise, ihr Mönche, solltet ihr euch üben.“

เอวํ วุตฺเต, อายสฺมา อานนฺโท ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘กิตฺตาวตา นุ โข, ภนฺเต, ปณฺฑิโต ภิกฺขุ ‘วีมํสโก’ติ อลํ วจนายา’’ติ? ‘‘ยโต โข, อานนฺท, ภิกฺขุ ธาตุกุสโล จ โหติ, อายตนกุสโล จ โหติ, ปฏิจฺจสมุปฺปาทกุสโล จ โหติ, ฐานาฐานกุสโล จ โหติ – เอตฺตาวตา โข, อานนฺท, ปณฺฑิโต ภิกฺขุ ‘วีมํสโก’ติ อลํ วจนายา’’ติ.

Als dies gesagt worden war, sprach der ehrwürdige Ānanda zum Erhabenen: „Inwiefern, Herr, ist es angemessen, einen Mönch als ‚einen weisen Mönch, einen Prüfenden‘ zu bezeichnen?“ „Wenn, Ānanda, ein Mönch kundig in den Elementen ist, kundig in den Sinnesbereichen ist, kundig in der Bedingten Entstehung ist und kundig in dem ist, was möglich und was unmöglich ist – insofern, Ānanda, ist es angemessen, einen Mönch als ‚einen weisen Mönch, einen Prüfenden‘ zu bezeichnen.“

๑๒๕. ‘‘กิตฺตาวตา ปน, ภนฺเต, ‘ธาตุกุสโล ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ? ‘‘อฏฺฐารส โข อิมา, อานนฺท, ธาตุโย – จกฺขุธาตุ, รูปธาตุ, จกฺขุวิญฺญาณธาตุ; โสตธาตุ, สทฺทธาตุ, โสตวิญฺญาณธาตุ; ฆานธาตุ, คนฺธธาตุ, ฆานวิญฺญาณธาตุ; ชิวฺหาธาตุ, รสธาตุ, ชิวฺหาวิญฺญาณธาตุ; กายธาตุ, โผฏฺฐพฺพธาตุ, กายวิญฺญาณธาตุ; มโนธาตุ, ธมฺมธาตุ, มโนวิญฺญาณธาตุ. อิมา โข, อานนฺท, อฏฺฐารส ธาตุโย ยโต ชานาติ ปสฺสติ – เอตฺตาวตาปิ โข, อานนฺท, ‘ธาตุกุสโล ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ.

125. „Inwiefern aber, Herr, ist es angemessen zu sagen: ‚Ein in den Elementen kundiger Mönch‘?“ „Es gibt diese achtzehn Elemente, Ananda: das Sehorgan-Element, das Form-Element, das Sehbewusstseins-Element; das Hörorgan-Element, das Klang-Element, das Hörbewusstseins-Element; das Riechorgan-Element, das Geruchs-Element, das Riechbewusstseins-Element; das Geschmacksorgan-Element, das Geschmacks-Element, das Geschmacksbewusstseins-Element; das Körperorgan-Element, das Tastobjekt-Element, das Körperbewusstseins-Element; das Geist-Element, das Geistobjekt-Element, das Geistbewusstseins-Element. Wenn man, Ananda, diese achtzehn Elemente erkennt und durchschaut – insofern ist es angemessen zu sagen: ‚Ein in den Elementen kundiger Mönch‘.“

‘‘สิยา ปน, ภนฺเต, อญฺโญปิ ปริยาโย, ยถา ‘ธาตุกุสโล ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ? ‘‘สิยา, อานนฺท. ฉยิมา, อานนฺท, ธาตุโย – ปถวีธาตุ, อาโปธาตุ, เตโชธาตุ, วาโยธาตุ, อากาสธาตุ, วิญฺญาณธาตุ. อิมา โข, อานนฺท, ฉ ธาตุโย ยโต ชานาติ [Pg.108] ปสฺสติ – เอตฺตาวตาปิ โข, อานนฺท, ‘ธาตุกุสโล ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ.

„Könnte es aber, Herr, noch eine andere Weise geben, weshalb es angemessen ist zu sagen: ‚Ein in den Elementen kundiger Mönch‘?“ „Es könnte sie geben, Ananda. Es gibt diese sechs Elemente, Ananda: das Erd-Element, das Wasser-Element, das Feuer-Element, das Wind-Element, das Raum-Element, das Bewusstseins-Element. Wenn man, Ananda, diese sechs Elemente erkennt und durchschaut – insofern ist es angemessen zu sagen: ‚Ein in den Elementen kundiger Mönch‘.“

‘‘สิยา ปน, ภนฺเต, อญฺโญปิ ปริยาโย, ยถา ‘ธาตุกุสโล ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ? ‘‘สิยา, อานนฺท. ฉยิมา, อานนฺท, ธาตุโย – สุขธาตุ, ทุกฺขธาตุ, โสมนสฺสธาตุ, โทมนสฺสธาตุ, อุเปกฺขาธาตุ, อวิชฺชาธาตุ. อิมา โข, อานนฺท, ฉ ธาตุโย ยโต ชานาติ ปสฺสติ – เอตฺตาวตาปิ โข, อานนฺท, ‘ธาตุกุสโล ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ.

„Könnte es aber, Herr, noch eine andere Weise geben, weshalb es angemessen ist zu sagen: ‚Ein in den Elementen kundiger Mönch‘?“ „Es könnte sie geben, Ananda. Es gibt diese sechs Elemente, Ananda: das Glücks-Element, das Leids-Element, das Freudigkeits-Element, das Betrübnis-Element, das Gleichmuts-Element, das Nichtwissens-Element. Wenn man, Ananda, diese sechs Elemente erkennt und durchschaut – insofern ist es angemessen zu sagen: ‚Ein in den Elementen kundiger Mönch‘.“

‘‘สิยา ปน, ภนฺเต, อญฺโญปิ ปริยาโย, ยถา ‘ธาตุกุสโล ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ? ‘‘สิยา, อานนฺท. ฉยิมา, อานนฺท, ธาตุโย – กามธาตุ, เนกฺขมฺมธาตุ, พฺยาปาทธาตุ, อพฺยาปาทธาตุ, วิหึสาธาตุ, อวิหึสาธาตุ. อิมา โข, อานนฺท, ฉ ธาตุโย ยโต ชานาติ ปสฺสติ – เอตฺตาวตาปิ โข, อานนฺท, ‘ธาตุกุสโล ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ.

„Könnte es aber, Herr, noch eine andere Weise geben, weshalb es angemessen ist zu sagen: ‚Ein in den Elementen kundiger Mönch‘?“ „Es könnte sie geben, Ananda. Es gibt diese sechs Elemente, Ananda: das Sinnlichkeits-Element, das Entsagungs-Element, das Übelwollens-Element, das Nicht-Übelwollens-Element, das Grausamkeits-Element, das Nicht-Grausamkeits-Element. Wenn man, Ananda, diese sechs Elemente erkennt und durchschaut – insofern ist es angemessen zu sagen: ‚Ein in den Elementen kundiger Mönch‘.“

‘‘สิยา ปน, ภนฺเต, อญฺโญปิ ปริยาโย, ยถา ‘ธาตุกุสโล ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ? ‘‘สิยา, อานนฺท. ติสฺโส อิมา, อานนฺท, ธาตุโย – กามธาตุ, รูปธาตุ, อรูปธาตุ. อิมา โข, อานนฺท, ติสฺโส ธาตุโย ยโต ชานาติ ปสฺสติ – เอตฺตาวตาปิ โข, อานนฺท, ‘ธาตุกุสโล ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ.

„Könnte es aber, Herr, noch eine andere Weise geben, weshalb es angemessen ist zu sagen: ‚Ein in den Elementen kundiger Mönch‘?“ „Es könnte sie geben, Ananda. Es gibt diese drei Elemente, Ananda: das Sinnlichkeits-Element, das feinstoffliche Element, das unstoffliche Element. Wenn man, Ananda, diese drei Elemente erkennt und durchschaut – insofern ist es angemessen zu sagen: ‚Ein in den Elementen kundiger Mönch‘.“

‘‘สิยา ปน, ภนฺเต, อญฺโญปิ ปริยาโย, ยถา ‘ธาตุกุสโล ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ? ‘‘สิยา, อานนฺท. ทฺเว อิมา, อานนฺท, ธาตุโย – สงฺขตาธาตุ, อสงฺขตาธาตุ. อิมา โข, อานนฺท, ทฺเว ธาตุโย ยโต ชานาติ ปสฺสติ – เอตฺตาวตาปิ โข, อานนฺท, ‘ธาตุกุสโล ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ.

„Könnte es aber, Herr, noch eine andere Weise geben, weshalb es angemessen ist zu sagen: ‚Ein in den Elementen kundiger Mönch‘?“ „Es könnte sie geben, Ananda. Es gibt diese zwei Elemente, Ananda: das bedingte Element und das unbedingte Element. Wenn man, Ananda, diese zwei Elemente erkennt und durchschaut – insofern ist es angemessen zu sagen: ‚Ein in den Elementen kundiger Mönch‘.“

๑๒๖. ‘‘กิตฺตาวตา ปน, ภนฺเต, ‘อายตนกุสโล ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ? ‘‘ฉ โข ปนิมานิ, อานนฺท, อชฺฌตฺติกพาหิรานิ อายตนานิ – จกฺขุเจว รูปา จ โสตญฺจ สทฺทา จ ฆานญฺจ คนฺธา จ ชิวฺหา จ รสา จ กาโย จ โผฏฺฐพฺพา จ มโน จ ธมฺมา จ. อิมานิ โข, อานนฺท, ฉ อชฺฌตฺติกพาหิรานิ อายตนานิ ยโต ชานาติ ปสฺสติ – เอตฺตาวตา โข, อานนฺท, ‘อายตนกุสโล ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ.

126. „Inwiefern aber, Herr, ist es angemessen zu sagen: ‚Ein in den Sinnesgrundlagen kundiger Mönch‘?“ „Es gibt diese sechs inneren und äußeren Sinnesgrundlagen, Ananda: das Auge und die Formen, das Ohr und die Klänge, die Nase und die Gerüche, die Zunge und die Geschmäcke, der Körper und die Tastobjekte, der Geist und die Geistobjekte. Wenn man, Ananda, diese sechs inneren und äußeren Sinnesgrundlagen erkennt und durchschaut – insofern ist es angemessen zu sagen: ‚Ein in den Sinnesgrundlagen kundiger Mönch‘.“

‘‘กิตฺตาวตา [Pg.109] ปน, ภนฺเต, ‘ปฏิจฺจสมุปฺปาทกุสโล ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ? ‘‘อิธานนฺท, ภิกฺขุ เอวํ ปชานาติ – ‘อิมสฺมึ สติ อิทํ โหติ, อิมสฺสุปฺปาทา อิทํ อุปฺปชฺชติ, อิมสฺมึ อสติ อิทํ น โหติ, อิมสฺส นิโรธา อิทํ นิรุชฺฌติ, ยทิทํ – อวิชฺชาปจฺจยา สงฺขารา, สงฺขารปจฺจยา วิญฺญาณํ, วิญฺญาณปจฺจยา นามรูปํ, นามรูปปจฺจยา สฬายตนํ, สฬายตนปจฺจยา ผสฺโส, ผสฺสปจฺจยา เวทนา, เวทนาปจฺจยา ตณฺหา, ตณฺหาปจฺจยา อุปาทานํ, อุปาทานปจฺจยา ภโว, ภวปจฺจยา ชาติ, ชาติปจฺจยา ชรามรณํ โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสูปายาสา สมฺภวนฺติ. เอวเมตสฺส เกวลสฺส ทุกฺขกฺขนฺธสฺส สมุทโย โหติ. อวิชฺชายตฺเวว อเสสวิราคนิโรธา สงฺขารนิโรโธ, สงฺขารนิโรธา วิญฺญาณนิโรโธ, วิญฺญาณนิโรธา นามรูปนิโรโธ, นามรูปนิโรธา สฬายตนนิโรโธ, สฬายตนนิโรธา ผสฺสนิโรโธ, ผสฺสนิโรธา เวทนานิโรโธ, เวทนานิโรธา ตณฺหานิโรโธ, ตณฺหานิโรธา อุปาทานนิโรโธ, อุปาทานนิโรธา ภวนิโรโธ, ภวนิโรธา ชาตินิโรโธ, ชาตินิโรธา ชรามรณํ โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสูปายาสา นิรุชฺฌนฺติ. เอวเมตสฺส เกวลสฺส ทุกฺขกฺขนฺธสฺส นิโรโธ โหติ’. เอตฺตาวตา โข, อานนฺท, ‘ปฏิจฺจสมุปฺปาทกุสโล ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ.

„Inwiefern aber, Herr, ist es angemessen zu sagen: ‚Ein im Bedingten Entstehen kundiger Mönch‘?“ „Hier, Ananda, versteht ein Mönch dies so: ‚Wenn dies ist, ist jenes; durch das Entstehen von diesem entsteht jenes. Wenn dies nicht ist, ist jenes nicht; durch das Aufhören von diesem hört jenes auf. Das heißt: Durch Nichtwissen bedingt sind die Gestaltungen, durch die Gestaltungen bedingt ist das Bewusstsein, durch das Bewusstsein bedingt ist Name-und-Form, durch Name-und-Form bedingt ist der sechsfache Sinnesbereich, durch den sechsfachen Sinnesbereich bedingt ist die Berührung, durch die Berührung bedingt ist das Gefühl, durch das Gefühl bedingt ist das Verlangen, durch das Verlangen bedingt ist das Ergreifen, durch das Ergreifen bedingt ist das Werden, durch das Werden bedingt ist die Geburt, durch die Geburt bedingt entstehen Altern und Tod, sowie Kummer, Klage, Schmerz, Betrübnis und Verzweiflung. So kommt das Entstehen dieser ganzen Masse des Leidens zustande. Durch das restlose Verblassen und Aufhören eben dieses Nichtwissens kommt das Aufhören der Gestaltungen zustande, durch das Aufhören der Gestaltungen das Aufhören des Bewusstseins, durch das Aufhören des Bewusstseins das Aufhören von Name-und-Form, durch das Aufhören von Name-und-Form das Aufhören des sechsfachen Sinnesbereichs, durch das Aufhören des sechsfachen Sinnesbereichs das Aufhören der Berührung, durch das Aufhören der Berührung das Aufhören des Gefühls, durch das Aufhören des Gefühls das Aufhören des Verlangens, durch das Aufhören des Verlangens das Aufhören des Ergreifens, durch das Aufhören des Ergreifens das Aufhören des Werdens, durch das Aufhören des Werdens das Aufhören der Geburt, durch das Aufhören der Geburt hören Altern und Tod sowie Kummer, Klage, Schmerz, Betrübnis und Verzweiflung auf. So kommt das Aufhören dieser ganzen Masse des Leidens zustande.‘ Insofern, Ananda, ist es angemessen zu sagen: ‚Ein im Bedingten Entstehen kundiger Mönch‘.“

๑๒๗. ‘‘กิตฺตาวตา ปน, ภนฺเต, ‘ฐานาฐานกุสโล ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ? ‘‘อิธานนฺท, ภิกฺขุ ‘อฏฺฐานเมตํ อนวกาโส ยํ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล กญฺจิ สงฺขารํ นิจฺจโต อุปคจฺเฉยฺย, เนตํ ฐานํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ; ‘ฐานญฺจ โข เอตํ วิชฺชติ ยํ ปุถุชฺชโน กญฺจิ สงฺขารํ นิจฺจโต อุปคจฺเฉยฺย, ฐานเมตํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ; ‘อฏฺฐานเมตํ อนวกาโส ยํ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล กญฺจิ สงฺขารํ สุขโต อุปคจฺเฉยฺย, เนตํ ฐานํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ; ‘ฐานญฺจ โข เอตํ วิชฺชติ ยํ ปุถุชฺชโน กญฺจิ สงฺขารํ สุขโต อุปคจฺเฉยฺย, ฐานเมตํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ. ‘อฏฺฐานเมตํ อนวกาโส ยํ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล กญฺจิ ธมฺมํ อตฺตโต อุปคจฺเฉยฺย, เนตํ ฐานํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ, ‘ฐานญฺจ โข เอตํ วิชฺชติ ยํ ปุถุชฺชโน กญฺจิ ธมฺมํ อตฺตโต อุปคจฺเฉยฺย, ฐานเมตํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ.

127. „Inwiefern aber, o Herr, ist es angemessen, einen Mönch als ‚einen in den Möglichkeiten und Unmöglichkeiten Kundigen‘ (ṭhānāṭhānakusalo) zu bezeichnen?“ „Hier, Ānanda, erkennt ein Mönch: ‚Es ist unmöglich, es gibt keinen Raum dafür, dass eine Person, die mit rechter Ansicht ausgestattet ist (diṭṭhisampanno), irgendeine Gestaltung (saṅkhāra) als beständig ansehen sollte; ein solcher Fall tritt nicht ein‘, so erkennt er es. Und er erkennt: ‚Es ist jedoch möglich, dass ein gewöhnlicher Weltling (puthujjano) irgendeine Gestaltung als beständig ansieht; ein solcher Fall tritt ein‘, so erkennt er es. Er erkennt: ‚Es ist unmöglich, es gibt keinen Raum dafür, dass eine Person, die mit rechter Ansicht ausgestattet ist, irgendeine Gestaltung als glückbringend ansehen sollte; ein solcher Fall tritt nicht ein‘, so erkennt er es. Und er erkennt: ‚Es ist jedoch möglich, dass ein gewöhnlicher Weltling irgendeine Gestaltung als glückbringend ansieht; ein solcher Fall tritt ein‘, so erkennt er es. Er erkennt: ‚Es ist unmöglich, es gibt keinen Raum dafür, dass eine Person, die mit rechter Ansicht ausgestattet ist, irgendein Phänomen (dhamma) als ein Selbst ansehen sollte; ein solcher Fall tritt nicht ein‘, so erkennt er es. Und er erkennt: ‚Es ist jedoch möglich, dass ein gewöhnlicher Weltling irgendein Phänomen als ein Selbst ansieht; ein solcher Fall tritt ein‘, so erkennt er es.“

๑๒๘. ‘‘‘อฏฺฐานเมตํ [Pg.110] อนวกาโส ยํ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล มาตรํ ชีวิตา โวโรเปยฺย, เนตํ ฐานํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ; ‘ฐานญฺจ โข เอตํ วิชฺชติ ยํ ปุถุชฺชโน มาตรํ ชีวิตา โวโรเปยฺย, ฐานเมตํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ. ‘อฏฺฐานเมตํ อนวกาโส ยํ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล ปิตรํ ชีวิตา โวโรเปยฺย…เป… อรหนฺตํ ชีวิตา โวโรเปยฺย, ฐานเมตํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ; ‘อฏฺฐานเมตํ อนวกาโส ยํ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล ทุฏฺฐจิตฺโต ตถาคตสฺส โลหิตํ อุปฺปาเทยฺย, เนตํ ฐานํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ; ‘ฐานญฺจ โข เอตํ วิชฺชติ ยํ ปุถุชฺชโน ทุฏฺฐจิตฺโต ตถาคตสฺส โลหิตํ อุปฺปาเทยฺย, ฐานเมตํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ. ‘อฏฺฐานเมตํ อนวกาโส ยํ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล สงฺฆํ ภินฺเทยฺย, เนตํ ฐานํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ; ‘ฐานญฺจ โข เอตํ วิชฺชติ ยํ ปุถุชฺชโน สงฺฆํ ภินฺเทยฺย, ฐานเมตํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ. ‘อฏฺฐานเมตํ อนวกาโส ยํ ทิฏฺฐิสมฺปนฺโน ปุคฺคโล อญฺญํ สตฺถารํ อุทฺทิเสยฺย, เนตํ ฐานํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ; ‘ฐานญฺจ โข เอตํ วิชฺชติ ยํ ปุถุชฺชโน อญฺญํ สตฺถารํ อุทฺทิเสยฺย, ฐานเมตํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ.

128. „Er erkennt: ‚Es ist unmöglich, es gibt keinen Raum dafür, dass eine Person, die mit rechter Ansicht ausgestattet ist, ihre Mutter des Lebens berauben sollte; ein solcher Fall tritt nicht ein‘, so erkennt er es. Und er erkennt: ‚Es ist jedoch möglich, dass ein gewöhnlicher Weltling seine Mutter des Lebens beraubt; ein solcher Fall tritt ein‘, so erkennt er es. Er erkennt: ‚Es ist unmöglich, es gibt keinen Raum dafür, dass eine Person, die mit rechter Ansicht ausgestattet ist, ihren Vater des Lebens berauben sollte... einen Arahanten des Lebens berauben sollte... mit böswilliger Absicht das Blut eines Tathāgata vergießen sollte... den Orden spalten sollte; ein solcher Fall tritt nicht ein‘, so erkennt er es. Und er erkennt: ‚Es ist jedoch möglich, dass ein gewöhnlicher Weltling... den Orden spaltet; ein solcher Fall tritt ein‘, so erkennt er es. Er erkennt: ‚Es ist unmöglich, es gibt keinen Raum dafür, dass eine Person, die mit rechter Ansicht ausgestattet ist, einen anderen Lehrer als den Erhabenen verkünden sollte; ein solcher Fall tritt nicht ein‘, so erkennt er es. Und er erkennt: ‚Es ist jedoch möglich, dass ein gewöhnlicher Weltling einen anderen Lehrer verkündet; ein solcher Fall tritt ein‘, so erkennt er es.“

๑๒๙. ‘‘‘อฏฺฐานเมตํ อนวกาโส ยํ เอกิสฺสา โลกธาตุยา ทฺเว อรหนฺโต สมฺมาสมฺพุทฺธา อปุพฺพํ อจริมํ อุปฺปชฺเชยฺยุํ, เนตํ ฐานํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ; ‘ฐานญฺจ โข เอตํ วิชฺชติ ยํ เอกิสฺสา โลกธาตุยา เอโก อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ อุปฺปชฺเชยฺย, ฐานเมตํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ. ‘อฏฺฐานเมตํ อนวกาโส ยํ เอกิสฺสา โลกธาตุยา ทฺเว ราชาโน จกฺกวตฺติโน อปุพฺพํ อจริมํ อุปฺปชฺเชยฺยุํ, เนตํ ฐานํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ; ‘ฐานญฺจ โข เอตํ วิชฺชติ ยํ เอกิสฺสา โลกธาตุยา เอโก ราชา จกฺกวตฺตี อุปฺปชฺเชยฺย, ฐานเมตํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ.

129. „Er erkennt: ‚Es ist unmöglich, es gibt keinen Raum dafür, dass in einem einzigen Weltsystem zwei vollkommen Erwachte (Sammāsambuddhā) gleichzeitig, ohne zeitlichen Vor- oder Nachrang, erscheinen sollten; ein solcher Fall tritt nicht ein‘, so erkennt er es. Und er erkennt: ‚Es ist jedoch möglich, dass in einem Weltsystem ein einziger vollkommen Erwachter erscheint; ein solcher Fall tritt ein‘, so erkennt er es. Er erkennt: ‚Es ist unmöglich, es gibt keinen Raum dafür, dass in einem einzigen Weltsystem zwei Rad-drehende Könige (cakkavattino) gleichzeitig erscheinen sollten; ein solcher Fall tritt nicht ein‘, so erkennt er es. Und er erkennt: ‚Es ist jedoch möglich, dass in einem Weltsystem ein einziger Rad-drehender König erscheint; ein solcher Fall tritt ein‘, so erkennt er es.“

๑๓๐. ‘‘‘อฏฺฐานเมตํ อนวกาโส ยํ อิตฺถี อรหํ อสฺส สมฺมาสมฺพุทฺโธ, เนตํ ฐานํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ; ‘ฐานญฺจ โข เอตํ วิชฺชติ ยํ ปุริโส อรหํ อสฺส สมฺมาสมฺพุทฺโธ, ฐานเมตํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ. ‘อฏฺฐานเมตํ อนวกาโส ยํ อิตฺถี ราชา อสฺส จกฺกวตฺตี, เนตํ ฐานํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ; ‘ฐานญฺจ โข เอตํ วิชฺชติ ยํ ปุริโส ราชา อสฺส จกฺกวตฺตี, ฐานเมตํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ. ‘อฏฺฐานเมตํ อนวกาโส ยํ อิตฺถี สกฺกตฺตํ กเรยฺย … มารตฺตํ กเรยฺย… พฺรหฺมตฺตํ กเรยฺย, เนตํ ฐานํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ; ‘ฐานญฺจ โข เอตํ วิชฺชติ ยํ ปุริโส สกฺกตฺตํ [Pg.111] กเรยฺย… มารตฺตํ กเรยฺย… พฺรหฺมตฺตํ กเรยฺย, ฐานเมตํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ.

130. „Er erkennt: ‚Es ist unmöglich, es gibt keinen Raum dafür, dass eine Frau ein vollkommen Erwachter sein könnte; ein solcher Fall tritt nicht ein‘, so erkennt er es. Und er erkennt: ‚Es ist jedoch möglich, dass ein Mann ein vollkommen Erwachter ist; ein solcher Fall tritt ein‘, so erkennt er es. Er erkennt: ‚Es ist unmöglich, es gibt keinen Raum dafür, dass eine Frau ein Rad-drehender König sein könnte; ein solcher Fall tritt nicht ein‘, so erkennt er es. Und er erkennt: ‚Es ist jedoch möglich, dass ein Mann ein Rad-drehender König ist; ein solcher Fall tritt ein‘, so erkennt er es. Er erkennt: ‚Es ist unmöglich, es gibt keinen Raum dafür, dass eine Frau die Position eines Sakka... die Position eines Māra... die Position eines Brahma ausüben könnte; ein solcher Fall tritt nicht ein‘, so erkennt er es. Und er erkennt: ‚Es ist jedoch möglich, dass ein Mann die Position eines Sakka... die Position eines Māra... die Position eines Brahma ausübt; ein solcher Fall tritt ein‘, so erkennt er es.“

๑๓๑. ‘‘‘อฏฺฐานเมตํ อนวกาโส ยํ กายทุจฺจริตสฺส อิฏฺโฐ กนฺโต มนาโป วิปาโก นิพฺพตฺเตยฺย, เนตํ ฐานํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ; ‘ฐานญฺจ โข เอตํ วิชฺชติ ยํ กายทุจฺจริตสฺส อนิฏฺโฐ อกนฺโต อมนาโป วิปาโก นิพฺพตฺเตยฺย, ฐานเมตํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ. ‘อฏฺฐานเมตํ อนวกาโส ยํ วจีทุจฺจริตสฺส…เป… ยํ มโนทุจฺจริตสฺส อิฏฺโฐ กนฺโต มนาโป วิปาโก นิพฺพตฺเตยฺย, เนตํ ฐานํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ; ฐานญฺจ โข เอตํ วิชฺชติ ยํ วจีทุจฺจริตสฺส…เป… ยํ มโนทุจฺจริตสฺส อนิฏฺโฐ อกนฺโต อมนาโป วิปาโก นิพฺพตฺเตยฺย, ฐานเมตํ วิชฺชตีติ ปชานาติ. ‘อฏฺฐานเมตํ อนวกาโส ยํ กายสุจริตสฺส อนิฏฺโฐ อกนฺโต อมนาโป วิปาโก นิพฺพตฺเตยฺย, เนตํ ฐานํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ; ‘ฐานญฺจ โข เอตํ วิชฺชติ ยํ กายสุจริตสฺส อิฏฺโฐ กนฺโต มนาโป วิปาโก นิพฺพตฺเตยฺย, ฐานเมตํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ. ‘อฏฺฐานเมตํ อนวกาโส ยํ วจีสุจริตสฺส…เป… ยํ มโนสุจริตสฺส อนิฏฺโฐ อกนฺโต อมนาโป วิปาโก นิพฺพตฺเตยฺย, เนตํ ฐานํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ; ‘ฐานญฺจ โข เอตํ วิชฺชติ ยํ วจีสุจริตสฺส…เป… ยํ มโนสุจริตสฺส อิฏฺโฐ กนฺโต มนาโป วิปาโก นิพฺพตฺเตยฺย, ฐานเมตํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ.

131. „Er erkennt: ‚Es ist unmöglich, es gibt keinen Raum dafür, dass aus körperlichem Fehlverhalten eine erwünschte, liebliche und angenehme Frucht entstehen sollte; ein solcher Fall tritt nicht ein‘, so erkennt er es. Und er erkennt: ‚Es ist jedoch möglich, dass aus körperlichem Fehlverhalten eine unerwünschte, unliebliche und unangenehme Frucht entsteht; ein solcher Fall tritt ein‘, so erkennt er es. Er erkennt: ‚Es ist unmöglich, es gibt keinen Raum dafür, dass aus sprachlichem Fehlverhalten... aus geistigem Fehlverhalten eine erwünschte, liebliche und angenehme Frucht entstehen sollte; ein solcher Fall tritt nicht ein‘, so erkennt er es. Und er erkennt: ‚Es ist möglich, dass aus sprachlichem... aus geistigem Fehlverhalten eine unerwünschte Frucht entsteht; ein solcher Fall tritt ein‘, so erkennt er es. Er erkennt: ‚Es ist unmöglich, es gibt keinen Raum dafür, dass aus körperlichem rechtem Handeln eine unerwünschte Frucht entstehen sollte; ein solcher Fall tritt nicht ein‘, so erkennt er es. Und er erkennt: ‚Es ist möglich, dass aus körperlichem rechtem Handeln eine erwünschte Frucht entsteht; ein solcher Fall tritt ein‘, so erkennt er es. Er erkennt: ‚Es ist unmöglich, es gibt keinen Raum dafür, dass aus sprachlichem... aus geistigem rechtem Handeln eine unerwünschte Frucht entstehen sollte; ein solcher Fall tritt nicht ein‘, so erkennt er es. Und er erkennt: ‚Es ist möglich, dass aus sprachlichem... aus geistigem rechtem Handeln eine erwünschte, liebliche und angenehme Frucht entsteht; ein solcher Fall tritt ein‘, so erkennt er es.“

‘‘‘อฏฺฐานเมตํ อนวกาโส ยํ กายทุจฺจริตสมงฺคี ตํนิทานา ตปฺปจฺจยา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺเชยฺย, เนตํ ฐานํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ; ‘ฐานญฺจ โข เอตํ วิชฺชติ ยํ กายทุจฺจริตสมงฺคี ตํนิทานา ตปฺปจฺจยา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺเชยฺย, ฐานเมตํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ. ‘อฏฺฐานเมตํ อนวกาโส ยํ วจีทุจฺจริตสมงฺคี…เป… ยํ มโนทุจฺจริตสมงฺคี ตํนิทานา ตปฺปจฺจยา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺเชยฺย, เนตํ ฐานํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ; ‘ฐานญฺจ โข เอตํ วิชฺชติ ยํ วจีทุจฺจริตสมงฺคี…เป… ยํ มโนทุจฺจริตสมงฺคี ตํนิทานา ตปฺปจฺจยา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺเชยฺย, ฐานเมตํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ. ‘อฏฺฐานเมตํ อนวกาโส ยํ กายสุจริตสมงฺคี ตํนิทานา ตปฺปจฺจยา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ [Pg.112] วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺเชยฺย, เนตํ ฐานํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ; ‘ฐานญฺจ โข เอตํ วิชฺชติ ยํ กายสุจริตสมงฺคี ตํนิทานา ตปฺปจฺจยา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺเชยฺย, ฐานเมตํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ. ‘อฏฺฐานเมตํ อนวกาโส ยํ วจีสุจริตสมงฺคี…เป… ยํ มโนสุจริตสมงฺคี ตํนิทานา ตปฺปจฺจยา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺเชยฺย, เนตํ ฐานํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ; ‘ฐานญฺจ โข เอตํ วิชฺชติ ยํ วจีสุจริตสมงฺคี…เป… ยํ มโนสุจริตสมงฺคี ตํนิทานา ตปฺปจฺจยา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺเชยฺย, ฐานเมตํ วิชฺชตี’ติ ปชานาติ. เอตฺตาวตา โข, อานนฺท, ‘ฐานาฐานกุสโล ภิกฺขู’ติ อลํ วจนายา’’ติ.

„Er versteht: ‚Es ist unmöglich, es ist ausgeschlossen, dass jemand, der im körperlichen Fehlverhalten verweilt, infolge dessen, aufgrund dessen, nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, an einen glücklichen Ort, in eine himmlische Welt gelangt; dieser Fall tritt nicht ein.‘ Er versteht: ‚Es ist jedoch möglich, dass jemand, der im körperlichen Fehlverhalten verweilt, infolge dessen, aufgrund dessen, nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in einen Zustand des Verfalls, auf eine unglückliche Fährte, in den Untergang, in die Hölle gelangt; dieser Fall tritt ein.‘ Er versteht: ‚Es ist unmöglich, es ist ausgeschlossen, dass jemand, der im sprachlichen Fehlverhalten verweilt … oder der im geistigen Fehlverhalten verweilt, infolge dessen, aufgrund dessen, nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, an einen glücklichen Ort, in eine himmlische Welt gelangt; dieser Fall tritt nicht ein.‘ Er versteht: ‚Es ist jedoch möglich, dass jemand, der im sprachlichen Fehlverhalten verweilt … oder der im geistigen Fehlverhalten verweilt, infolge dessen, aufgrund dessen, nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in einen Zustand des Verfalls, auf eine unglückliche Fährte, in den Untergang, in die Hölle gelangt; dieser Fall tritt ein.‘ Er versteht: ‚Es ist unmöglich, es ist ausgeschlossen, dass jemand, der in gutem körperlichem Verhalten verweilt, infolge dessen, aufgrund dessen, nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in einen Zustand des Verfalls, auf eine unglückliche Fährte, in den Untergang, in die Hölle gelangt; dieser Fall tritt nicht ein.‘ Er versteht: ‚Es ist jedoch möglich, dass jemand, der in gutem körperlichem Verhalten verweilt, infolge dessen, aufgrund dessen, nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, an einen glücklichen Ort, in eine himmlische Welt gelangt; dieser Fall tritt ein.‘ Er versteht: ‚Es ist unmöglich, es ist ausgeschlossen, dass jemand, der in gutem sprachlichem Verhalten verweilt … oder der in gutem geistigem Verhalten verweilt, infolge dessen, aufgrund dessen, nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in einen Zustand des Verfalls, auf eine unglückliche Fährte, in den Untergang, in die Hölle gelangt; dieser Fall tritt nicht ein.‘ Er versteht: ‚Es ist jedoch möglich, dass jemand, der in gutem sprachlichem Verhalten verweilt … oder der in gutem geistigem Verhalten verweilt, infolge dessen, aufgrund dessen, nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, an einen glücklichen Ort, in eine himmlische Welt gelangt; dieser Fall tritt ein.‘ Insofern, Ānanda, ist es angemessen zu sagen: ‚Ein Mönch, der kundig in dem ist, was möglich und was unmöglich ist.‘“

๑๓๒. เอวํ วุตฺเต อายสฺมา อานนฺโท ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อจฺฉริยํ, ภนฺเต, อพฺภุตํ, ภนฺเต! โกนาโม อยํ, ภนฺเต, ธมฺมปริยาโย’’ติ? ‘‘ตสฺมาติห ตฺวํ, อานนฺท, อิมํ ธมฺมปริยายํ ‘พหุธาตุโก’ติปิ นํ ธาเรหิ, ‘จตุปริวฏฺโฏ’ติปิ นํ ธาเรหิ, ‘ธมฺมาทาโส’ติปิ นํ ธาเรหิ, ‘อมตทุนฺทุภี’ติปิ นํ ธาเรหิ, ‘อนุตฺตโร สงฺคามวิชโย’ติปิ นํ ธาเรหี’’ติ.

132. Als dies gesagt worden war, sprach der ehrwürdige Ānanda zum Erhabenen: „Es ist erstaunlich, Herr, es ist wunderbar, Herr! Wie ist der Name dieser Lehrdarlegung, Herr?“ „Deshalb, Ānanda, merke dir diese Lehrdarlegung als ‚Die vielen Elemente‘ (Bahudhātuka), merke sie dir auch als ‚Die vier Zyklen‘ (Catuparivaṭṭa), merke sie dir auch als ‚Spiegel der Lehre‘ (Dhammādāsa), merke sie dir auch als ‚Trommel der Unsterblichkeit‘ (Amatadundubhī), und merke sie dir auch als ‚Der unübertreffliche Sieg im Kampf‘ (Anuttaro Saṅgāmavijayo).“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมโน อายสฺมา อานนฺโท ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทีติ.

Dies sprach der Erhabene. Erfreut stimmte der ehrwürdige Ānanda den Worten des Erhabenen zu.

พหุธาตุกสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ปญฺจมํ.

Das Bahudhātuka-Sutta, das fünfte, ist abgeschlossen.

๖. อิสิคิลิสุตฺตํ

6. Isigili-Sutta

๑๓๓. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา ราชคเห วิหรติ อิสิคิลิสฺมึ ปพฺพเต. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ –

133. So habe ich gehört: Einmal weilte der Erhabene in Rājagaha auf dem Berg Isigili. Dort wandte sich der Erhabene an die Mönche: „Ihr Mönche!“ „Ehrwürdiger Herr!“, antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach dies:

‘‘ปสฺสถ โน ตุมฺเห, ภิกฺขเว, เอตํ เวภารํ ปพฺพต’’นฺติ? ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’. ‘‘เอตสฺสปิ โข, ภิกฺขเว, เวภารสฺส ปพฺพตสฺส อญฺญาว สมญฺญา อโหสิ อญฺญา ปญฺญตฺติ’’.

„Seht ihr, ihr Mönche, jenen Berg Vebhāra?“ „Ja, Herr.“ „Auch für diesen Berg Vebhāra, ihr Mönche, gab es einst einen anderen Namen, eine andere Bezeichnung.“

‘‘ปสฺสถ [Pg.113] โน ตุมฺเห, ภิกฺขเว, เอตํ ปณฺฑวํ ปพฺพต’’นฺติ? ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’. ‘‘เอตสฺสปิ โข, ภิกฺขเว, ปณฺฑวสฺส ปพฺพตสฺส อญฺญาว สมญฺญา อโหสิ อญฺญา ปญฺญตฺติ’’.

„Seht ihr, ihr Mönche, jenen Berg Paṇḍava?“ „Ja, Herr.“ „Auch für diesen Berg Paṇḍava, ihr Mönche, gab es einst einen anderen Namen, eine andere Bezeichnung.“

‘‘ปสฺสถ โน ตุมฺเห, ภิกฺขเว, เอตํ เวปุลฺลํ ปพฺพต’’นฺติ? ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’. ‘‘เอตสฺสปิ โข, ภิกฺขเว, เวปุลฺลสฺส ปพฺพตสฺส อญฺญาว สมญฺญา อโหสิ อญฺญา ปญฺญตฺติ’’.

„Seht ihr, ihr Mönche, jenen Berg Vepulla?“ „Ja, Herr.“ „Auch für diesen Berg Vepulla, ihr Mönche, gab es einst einen anderen Namen, eine andere Bezeichnung.“

‘‘ปสฺสถ โน ตุมฺเห, ภิกฺขเว, เอตํ คิชฺฌกูฏํ ปพฺพต’’นฺติ? ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’. ‘‘เอตสฺสปิ โข, ภิกฺขเว, คิชฺฌกูฏสฺส ปพฺพตสฺส อญฺญาว สมญฺญา อโหสิ อญฺญา ปญฺญตฺติ’’.

„Seht ihr, ihr Mönche, jenen Berg Gijjhakūṭa?“ „Ja, Herr.“ „Auch für diesen Berg Gijjhakūṭa, ihr Mönche, gab es einst einen anderen Namen, eine andere Bezeichnung.“

‘‘ปสฺสถ โน ตุมฺเห, ภิกฺขเว, อิมํ อิสิคิลึ ปพฺพต’’นฺติ? ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’. ‘‘อิมสฺส โข ปน, ภิกฺขเว, อิสิคิลิสฺส ปพฺพตสฺส เอสาว สมญฺญา อโหสิ เอสา ปญฺญตฺติ’’.

„Seht ihr, ihr Mönche, diesen Berg Isigili?“ „Ja, Herr.“ „Für diesen Berg Isigili jedoch, ihr Mönche, gab es genau diesen Namen, genau diese Bezeichnung.“

‘‘ภูตปุพฺพํ, ภิกฺขเว, ปญฺจ ปจฺเจกพุทฺธสตานิ อิมสฺมึ อิสิคิลิสฺมึ ปพฺพเต จิรนิวาสิโน อเหสุํ. เต อิมํ ปพฺพตํ ปวิสนฺตา ทิสฺสนฺติ, ปวิฏฺฐา น ทิสฺสนฺติ. ตเมนํ มนุสฺสา ทิสฺวา เอวมาหํสุ – ‘อยํ ปพฺพโต อิเม อิสี คิลตี’ติ; ‘อิสิคิลิ อิสิคิลิ’ ตฺเวว สมญฺญา อุทปาทิ. อาจิกฺขิสฺสามิ, ภิกฺขเว, ปจฺเจกพุทฺธานํ นามานิ; กิตฺตยิสฺสามิ, ภิกฺขเว, ปจฺเจกพุทฺธานํ นามานิ; เทเสสฺสามิ, ภิกฺขเว, ปจฺเจกพุทฺธานํ นามานิ. ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ –

„Einst, ihr Mönche, lebten fünfhundert Paccekabuddhas für lange Zeit auf diesem Berg Isigili. Man sah sie, wie sie diesen Berg betraten, doch wenn sie eingetreten waren, sah man sie nicht mehr. Als die Menschen dies sahen, sagten sie: ‚Dieser Berg verschlingt diese Weisen (Isis)‘; so entstand der Name ‚Isigili‘ (Weisen-Verschlinger). Ich werde euch, ihr Mönche, die Namen der Paccekabuddhas verkünden; ich werde, ihr Mönche, die Namen der Paccekabuddhas rühmen; ich werde, ihr Mönche, die Namen der Paccekabuddhas lehren. Hört zu und schenkt dem weise Aufmerksamkeit; ich werde sprechen.“ „Ja, Herr“, antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach dies:

๑๓๔. ‘‘อริฏฺโฐ นาม, ภิกฺขเว, ปจฺเจกสมฺพุทฺโธ อิมสฺมึ อิสิคิลิสฺมึ ปพฺพเต จิรนิวาสี อโหสิ; อุปริฏฺโฐ นาม, ภิกฺขเว, ปจฺเจกสมฺพุทฺโธ อิมสฺมึ อิสิคิลิสฺมึ ปพฺพเต จิรนิวาสี อโหสิ; ตครสิขี นาม, ภิกฺขเว, ปจฺเจกสมฺพุทฺโธ อิมสฺมึ อิสิคิลิสฺมึ ปพฺพเต จิรนิวาสี อโหสิ; ยสสฺสี นาม, ภิกฺขเว, ปจฺเจกสมฺพุทฺโธ อิมสฺมึ อิสิคิลิสฺมึ ปพฺพเต จิรนิวาสี อโหสิ; สุทสฺสโน นาม, ภิกฺขเว, ปจฺเจกสมฺพุทฺโธ อิมสฺมึ อิสิคิลิสฺมึ ปพฺพเต จิรนิวาสี อโหสิ; ปิยทสฺสี นาม, ภิกฺขเว, ปจฺเจกสมฺพุทฺโธ [Pg.114] อิมสฺมึ อิสิคิลิสฺมึ ปพฺพเต จิรนิวาสี อโหสิ; คนฺธาโร นาม, ภิกฺขเว, ปจฺเจกสมฺพุทฺโธ อิมสฺมึ อิสิคิลิสฺมึ ปพฺพเต จิรนิวาสี อโหสิ; ปิณฺโฑโล นาม, ภิกฺขเว, ปจฺเจกสมฺพุทฺโธ อิมสฺมึ อิสิคิลิสฺมึ ปพฺพเต จิรนิวาสี อโหสิ; อุปาสโภ นาม, ภิกฺขเว, ปจฺเจกสมฺพุทฺโธ อิมสฺมึ อิสิคิลิสฺมึ ปพฺพเต จิรนิวาสี อโหสิ; นีโต นาม, ภิกฺขเว, ปจฺเจกสมฺพุทฺโธ อิมสฺมึ อิสิคิลิสฺมึ ปพฺพเต จิรนิวาสี อโหสิ; ตโถ นาม, ภิกฺขเว, ปจฺเจกสมฺพุทฺโธ อิมสฺมึ อิสิคิลิสฺมึ ปพฺพเต จิรนิวาสี อโหสิ, สุตวา นาม, ภิกฺขเว, ปจฺเจกสมฺพุทฺโธ อิมสฺมึ อิสิคิลิสฺมึ ปพฺพเต จิรนิวาสี อโหสิ; ภาวิตตฺโต นาม, ภิกฺขเว, ปจฺเจกสมฺพุทฺโธ อิมสฺมึ อิสิคิลิสฺมึ ปพฺพเต จิรนิวาสี อโหสิ.

134. „Mönche, ein Einzelbuddha namens Ariṭṭha verweilte lange Zeit an diesem Berg Isigili; Mönche, ein Einzelbuddha namens Upariṭṭha verweilte lange Zeit an diesem Berg Isigili; Mönche, ein Einzelbuddha namens Tagarasikhī verweilte lange Zeit an diesem Berg Isigili; Mönche, ein Einzelbuddha namens Yasassī verweilte lange Zeit an diesem Berg Isigili; Mönche, ein Einzelbuddha namens Sudassano verweilte lange Zeit an diesem Berg Isigili; Mönche, ein Einzelbuddha namens Piyadassī verweilte lange Zeit an diesem Berg Isigili; Mönche, ein Einzelbuddha namens Gandhāro verweilte lange Zeit an diesem Berg Isigili; Mönche, ein Einzelbuddha namens Piṇḍolo verweilte lange Zeit an diesem Berg Isigili; Mönche, ein Einzelbuddha namens Upāsabho verweilte lange Zeit an diesem Berg Isigili; Mönche, ein Einzelbuddha namens Nīto verweilte lange Zeit an diesem Berg Isigili; Mönche, ein Einzelbuddha namens Tatho verweilte lange Zeit an diesem Berg Isigili; Mönche, ein Einzelbuddha namens Sutavā verweilte lange Zeit an diesem Berg Isigili; Mönche, ein Einzelbuddha namens Bhāvitatto verweilte lange Zeit an diesem Berg Isigili.“

๑๓๕.

135.

‘‘เย สตฺตสารา อนีฆา นิราสา,ปจฺเจกเมวชฺฌคมํสุ โพธึ ;

เตสํ วิสลฺลาน นรุตฺตมานํ,นามานิ เม กิตฺตยโต สุณาถ.

„Jene Wesen von Essenz, leidensfrei und wunschlos, die jeder für sich die Erleuchtung erlangten; hört nun von mir, wie ich die Namen dieser von den Pfeilen Befreiten, der Höchsten unter den Menschen, verkünde.“

‘‘อริฏฺโฐ อุปริฏฺโฐ ตครสิขี ยสสฺสี,สุทสฺสโน ปิยทสฺสี จ สุสมฺพุทฺโธ ;

คนฺธาโร ปิณฺโฑโล อุปาสโภ จ,นีโต ตโถ สุตวา ภาวิตตฺโต.

„Ariṭṭha, Upariṭṭha, Tagarasikhī, Yasassī, Sudassano, Piyadassī, der vollkommen Erleuchtete; Gandhāro, Piṇḍolo und Upāsabho, Nīto, Tatho, Sutavā, Bhāvitatto.“

‘‘สุมฺโภ สุโภ มตุโล อฏฺฐโม จ,อถสฺสุเมโฆ อนีโฆ สุทาโฐ;

ปจฺเจกพุทฺธา ภวเนตฺติขีณา,หิงฺคู จ หิงฺโค จ มหานุภาวา.

„Sumbho, Subho, Matulo als achter, dann Sumegho, Anīgho, Sudāṭṭho; diese Einzelbuddhas, deren Führung zum Werden vernichtet ist, Hiṅgū und Hiṅgo, von großer Macht.“

‘‘ทฺเว ชาลิโน มุนิโน อฏฺฐโก จ,อถ โกสลฺโล พุทฺโธ อโถ สุพาหุ;

อุปเนมิโส เนมิโส สนฺตจิตฺโต,สจฺโจ ตโถ วิรโช ปณฺฑิโต จ.

„Die zwei Jālins, die Weisen, und Aṭṭhako, dann Kosallo, Buddho und Subāhu; Upanemiso, Nemiso, der Friedvoll-Gesinnte, Sacco, Tatho, Virajo und Paṇḍito.“

‘‘กาฬูปกาฬา [Pg.115] วิชิโต ชิโต จ,องฺโค จ ปงฺโค จ คุตฺติชิโต จ;

ปสฺสิ ชหิ อุปธิทุกฺขมูลํ,อปราชิโต มารพลํ อเชสิ.

„Kāḷu, Upakāḷā, Vijito und Jito, Aṅgo und Paṅgo und Guttijito; Passi gab die Grundlage des Leidens auf, Aparājito besiegte die Heerscharen Māras.“

‘‘สตฺถา ปวตฺตา สรภงฺโค โลมหํโส,อุจฺจงฺคมาโย อสิโต อนาสโว;

มโนมโย มานจฺฉิโท จ พนฺธุมา,ตทาธิมุตฺโต วิมโล จ เกตุมา.

„Satthā, Pavattā, Sarabhaṅgo, Lomahaṃso, Uccaṅgamāyo, Asito, der Triebversiegte; Manomayo, der den Dünkel Abscheidende, und Bandhumā, Tadādhimutto, Vimalo und Ketumā.“

‘‘เกตุมฺภราโค จ มาตงฺโค อริโย,อถจฺจุโต อจฺจุตคามพฺยามโก;

สุมงฺคโล ทพฺพิโล สุปติฏฺฐิโต,อสยฺโห เขมาภิรโต จ โสรโต.

„Ketumbharāgo und Mātaṅgo, der Edle, dann Accuto, Accutagāmabyāmako; Sumaṅgalo, Dabbilo, der Festgegründete, Asayho, Khemābhirato und Sorato.“

‘‘ทุรนฺนโย สงฺโฆ อโถปิ อุชฺชโย,อปโร มุนิ สยฺโห อโนมนิกฺกโม;

อานนฺโท นนฺโท อุปนนฺโท ทฺวาทส,ภารทฺวาโช อนฺติมเทหธารี.

„Durannayo, Saṅgho und auch Ujjayo, ein weiterer Weiser, Sayho von unermüdlichem Eifer; Ānando, Nando, Upanando – diese zwölf, und Bhāradvājo, der seinen letzten Körper trägt.“

‘‘โพธิ มหานาโม อโถปิ อุตฺตโร,เกสี สิขี สุนฺทโร ทฺวารภาโช;

ติสฺสูปติสฺสา ภวพนฺธนจฺฉิทา,อุปสิขิ ตณฺหจฺฉิโท จ สิขริ.

„Bodhi, Mahānāmo und auch Uttaro, Kesī, Sikhī, Sundaro, Dvārabhājo; Tisso und Upatisso, die die Fesseln des Werdens zerschnitten, Upasikhi und Sikhari, der den Durst abschnitt.“

‘‘พุทฺโธ อหุ มงฺคโล วีตราโค,อุสภจฺฉิทา ชาลินึ ทุกฺขมูลํ;

สนฺตํ ปทํ อชฺฌคโมปนีโต,อุโปสโถ สุนฺทโร สจฺจนาโม.

„Buddho, Maṅgalo, der Leidenschaftslose, Usabho zerschnitt das Netz, die Wurzel des Leidens; Upanīto erlangte den Ort des Friedens, Uposatho, Sundaro, dessen Name Wahrheit ist.“

‘‘เชโต ชยนฺโต ปทุโม อุปฺปโล จ,ปทุมุตฺตโร รกฺขิโต ปพฺพโต จ;

มานตฺถทฺโธ โสภิโต วีตราโค,กณฺโห จ พุทฺโธ สุวิมุตฺตจิตฺโต.

„Jeto, Jayanto, Padumo und Uppalo, Padumuttaro, Rakkhito und Pabbato; Mānatthaddho, Sobhito, der Leidenschaftslose, Kaṇho und Buddho mit vollkommen befreitem Geist.“

‘‘เอเต [Pg.116] จ อญฺเญ จ มหานุภาวา,ปจฺเจกพุทฺธา ภวเนตฺติขีณา;

เต สพฺพสงฺคาติคเต มเหสี,ปรินิพฺพุเต วนฺทถ อปฺปเมยฺเย’’ติ.

„Diese und andere von großer Macht sind die Einzelbuddhas, deren Führung zum Werden vernichtet ist. Verehrt diese unermesslichen großen Weisen, die alle Bindungen hinter sich gelassen haben und völlig verloschen sind.“

อิสิคิลิสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ฉฏฺฐํ.

Das Isigili-Sutta, das sechste, ist beendet.

๗. มหาจตฺตารีสกสุตฺตํ

7. Mahācattārīsakasutta – Die große Rede über die Vierzig

๑๓๖. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ – ‘‘อริยํ โว, ภิกฺขเว, สมฺมาสมาธึ เทเสสฺสามิ สอุปนิสํ สปริกฺขารํ. ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ –

136. So habe ich gehört: Zu einer Zeit weilte der Erhabene in Sāvatthī im Jeta-Hain, im Park des Anāthapiṇḍika. Dort wandte sich der Erhabene an die Mönche mit den Worten: „Mönche!“ – „Ehrwürdiger Herr!“, antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach dies: „Mönche, ich werde euch die edle rechte Sammlung mit ihren Voraussetzungen und ihrem Zubehör lehren. Hört zu und schenkt dem weise Aufmerksamkeit; ich werde sprechen.“ – „Gewiss, Herr“, antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach dies:

‘‘กตโม จ, ภิกฺขเว, อริโย สมฺมาสมาธิ สอุปนิโส สปริกฺขาโร? เสยฺยถิทํ – สมฺมาทิฏฺฐิ, สมฺมาสงฺกปฺโป, สมฺมาวาจา, สมฺมากมฺมนฺโต, สมฺมาอาชีโว, สมฺมาวายาโม, สมฺมาสติ; ยา โข, ภิกฺขเว, อิเมหิ สตฺตหงฺเคหิ จิตฺตสฺส เอกคฺคตา ปริกฺขตา – อยํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, อริโย สมฺมาสมาธิ สอุปนิโส อิติปิ, สปริกฺขาโร อิติปิ. ตตฺร, ภิกฺขเว, สมฺมาทิฏฺฐิ ปุพฺพงฺคมา โหติ. กถญฺจ, ภิกฺขเว, สมฺมาทิฏฺฐิ ปุพฺพงฺคมา โหติ? มิจฺฉาทิฏฺฐึ ‘มิจฺฉาทิฏฺฐี’ติ ปชานาติ, สมฺมาทิฏฺฐึ ‘สมฺมาทิฏฺฐี’ติ ปชานาติ – สาสฺส โหติ สมฺมาทิฏฺฐิ.

„Und was, Mönche, ist die edle rechte Sammlung mit ihren Voraussetzungen und ihrem Zubehör? Es sind dies: Rechte Ansicht, rechter Entschluss, rechte Rede, rechtes Handeln, rechter Lebensunterhalt, rechte Anstrengung, rechte Achtsamkeit. Jene Einspitzigkeit des Geistes, Mönche, die mit diesen sieben Gliedern ausgestattet ist, wird als edle rechte Sammlung bezeichnet, sowohl mit ihren Voraussetzungen als auch mit ihrem Zubehör. Dabei, Mönche, geht die rechte Ansicht voran. Und wie, Mönche, geht die rechte Ansicht voran? Man erkennt falsche Ansicht als ‚falsche Ansicht‘ und man erkennt rechte Ansicht als ‚rechte Ansicht‘ – das ist jemandes rechte Ansicht.“

‘‘กตมา จ, ภิกฺขเว, มิจฺฉาทิฏฺฐิ? ‘นตฺถิ ทินฺนํ, นตฺถิ ยิฏฺฐํ, นตฺถิ หุตํ, นตฺถิ สุกตทุกฺกฏานํ กมฺมานํ ผลํ วิปาโก, นตฺถิ อยํ โลโก, นตฺถิ ปโร โลโก, นตฺถิ มาตา, นตฺถิ ปิตา, นตฺถิ สตฺตา โอปปาติกา, นตฺถิ โลเก สมณพฺราหฺมณา สมฺมคฺคตา สมฺมาปฏิปนฺนา เย อิมญฺจ โลกํ ปรญฺจ โลกํ สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวเทนฺตี’ติ – อยํ, ภิกฺขเว, มิจฺฉาทิฏฺฐิ.

„Und was, Mönche, ist die falsche Ansicht? ‚Es gibt kein [Verdienst durch] Geben, es gibt kein Opfern, es gibt kein Darbringen von Gaben; es gibt keine Frucht oder Vergeltung für gut oder schlecht getane Taten; es gibt nicht diese Welt, es gibt keine jenseitige Welt; es gibt keine [Frucht aus Taten gegenüber der] Mutter, keine [Frucht gegenüber dem] Vater; es gibt keine spontan geborenen Wesen; es gibt in der Welt keine Asketen und Brahmanen, die den rechten Pfad gegangen sind und sich recht verhalten, welche diese Welt und die jenseitige Welt durch eigene höhere Erkenntnis selbst verwirklicht haben und verkünden‘ – dies, Mönche, ist die falsche Ansicht.“

‘‘กตมา [Pg.117] จ, ภิกฺขเว, สมฺมาทิฏฺฐิ? สมฺมาทิฏฺฐึปหํ, ภิกฺขเว, ทฺวายํ วทามิ – อตฺถิ, ภิกฺขเว, สมฺมาทิฏฺฐิ สาสวา ปุญฺญภาคิยา อุปธิเวปกฺกา; อตฺถิ, ภิกฺขเว, สมฺมาทิฏฺฐิ อริยา อนาสวา โลกุตฺตรา มคฺคงฺคา. กตมา จ, ภิกฺขเว, สมฺมาทิฏฺฐิ สาสวา ปุญฺญภาคิยา อุปธิเวปกฺกา? ‘อตฺถิ ทินฺนํ, อตฺถิ ยิฏฺฐํ, อตฺถิ หุตํ, อตฺถิ สุกตทุกฺกฏานํ กมฺมานํ ผลํ วิปาโก, อตฺถิ อยํ โลโก, อตฺถิ ปโร โลโก, อตฺถิ มาตา, อตฺถิ ปิตา, อตฺถิ สตฺตา โอปปาติกา, อตฺถิ โลเก สมณพฺราหฺมณา สมฺมคฺคตา สมฺมาปฏิปนฺนา เย อิมญฺจ โลกํ ปรญฺจ โลกํ สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวเทนฺตี’ติ – อยํ, ภิกฺขเว, สมฺมาทิฏฺฐิ สาสวา ปุญฺญภาคิยา อุปธิเวปกฺกา.

„Und was, ihr Mönche, ist die rechte Ansicht? Ich sage, ihr Mönche, die rechte Ansicht ist zweifach: Es gibt, ihr Mönche, eine rechte Ansicht, die mit Trübungen behaftet ist, die am Verdienst teilhat und zur Reife der Daseinsgrundlagen führt; und es gibt, ihr Mönche, eine rechte Ansicht, die edel ist, frei von Trübungen, überweltlich und ein Glied des Pfades. Und was, ihr Mönche, ist die rechte Ansicht, die mit Trübungen behaftet ist, am Verdienst teilhat und zur Reife der Daseinsgrundlagen führt? ‚Es gibt Gaben, es gibt Opfer, es gibt Opfergaben; es gibt Frucht und Ergebnis gut und schlecht getaner Taten; es gibt diese Welt, es gibt die jenseitige Welt; es gibt Mutter, es gibt Vater; es gibt spontan entstehende Wesen; es gibt in der Welt recht gewandelte, recht praktizierende Asketen und Brahmanen, die diese Welt und die jenseitige Welt selbst durch höhere Erkenntnis verwirklicht haben und verkünden‘ – dies, ihr Mönche, ist die rechte Ansicht, die mit Trübungen behaftet ist, am Verdienst teilhat und zur Reife der Daseinsgrundlagen führt.“

‘‘กตมา จ, ภิกฺขเว, สมฺมาทิฏฺฐิ อริยา อนาสวา โลกุตฺตรา มคฺคงฺคา? ยา โข, ภิกฺขเว, อริยจิตฺตสฺส อนาสวจิตฺตสฺส อริยมคฺคสมงฺคิโน อริยมคฺคํ ภาวยโต ปญฺญา ปญฺญินฺทฺริยํ ปญฺญาพลํ ธมฺมวิจยสมฺโพชฺฌงฺโค สมฺมาทิฏฺฐิ มคฺคงฺคํ – อยํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, สมฺมาทิฏฺฐิ อริยา อนาสวา โลกุตฺตรา มคฺคงฺคา. โส มิจฺฉาทิฏฺฐิยา ปหานาย วายมติ, สมฺมาทิฏฺฐิยา, อุปสมฺปทาย, สฺวาสฺส โหติ สมฺมาวายาโม. โส สโต มิจฺฉาทิฏฺฐึ ปชหติ, สโต สมฺมาทิฏฺฐึ อุปสมฺปชฺช วิหรติ, สาสฺส โหติ สมฺมาสติ. อิติยิเม ตโย ธมฺมา สมฺมาทิฏฺฐึ อนุปริธาวนฺติ อนุปริวตฺตนฺติ, เสยฺยถิทํ – สมฺมาทิฏฺฐิ, สมฺมาวายาโม, สมฺมาสติ.

„Und was, ihr Mönche, ist die edle rechte Ansicht, die frei von Trübungen, überweltlich und ein Glied des Pfades ist? Jene Weisheit, jene Fähigkeit der Weisheit, jene Kraft der Weisheit, jenes Erwachtensglied der Lehruntersuchung, jene rechte Ansicht als Glied des Pfades in einem, der edlen Geistes ist, dessen Geist frei von Trübungen ist, der den edlen Pfad besitzt und den edlen Pfad entfaltet – dies, ihr Mönche, wird die edle rechte Ansicht genannt, die frei von Trübungen, überweltlich und ein Glied des Pfades ist. Er bemüht sich um das Aufgeben der falschen Ansicht, er bemüht sich um das Erlangen der rechten Ansicht: Das ist seine rechte Anstrengung. Achtsam gibt er die falsche Ansicht auf, achtsam verweilt er, nachdem er die rechte Ansicht erlangt hat: Das ist seine rechte Achtsamkeit. So laufen diese drei Dinge um die rechte Ansicht herum und folgen ihr nach, nämlich: rechte Ansicht, rechte Anstrengung und rechte Achtsamkeit.“

๑๓๗. ‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, สมฺมาทิฏฺฐิ ปุพฺพงฺคมา โหติ. กถญฺจ, ภิกฺขเว, สมฺมาทิฏฺฐิ ปุพฺพงฺคมา โหติ? มิจฺฉาสงฺกปฺปํ ‘มิจฺฉาสงฺกปฺโป’ติ ปชานาติ, สมฺมาสงฺกปฺปํ ‘สมฺมาสงฺกปฺโป’ติ ปชานาติ, สาสฺส โหติ สมฺมาทิฏฺฐิ.

137. „Dabei, ihr Mönche, geht die rechte Ansicht voran. Und wie, ihr Mönche, geht die rechte Ansicht voran? Man erkennt falsches Denken als ‚falsches Denken‘, man erkennt rechtes Denken als ‚rechtes Denken‘: Das ist seine rechte Ansicht.“

‘‘กตโม จ, ภิกฺขเว, มิจฺฉาสงฺกปฺโป? กามสงฺกปฺโป, พฺยาปาทสงฺกปฺโป, วิหึสาสงฺกปฺโป – อยํ, ภิกฺขเว, มิจฺฉาสงฺกปฺโป.

„Und was, ihr Mönche, ist falsches Denken? Denken an Sinneslust, Denken an Übelwollen, Denken an Grausamkeit – dies, ihr Mönche, ist falsches Denken.“

‘‘กตโม จ, ภิกฺขเว, สมฺมาสงฺกปฺโป? สมฺมาสงฺกปฺปํปหํ, ภิกฺขเว, ทฺวายํ วทามิ – อตฺถิ, ภิกฺขเว, สมฺมาสงฺกปฺโป สาสโว ปุญฺญภาคิโย อุปธิเวปกฺโก; อตฺถิ, ภิกฺขเว, สมฺมาสงฺกปฺโป อริโย อนาสโว โลกุตฺตโร มคฺคงฺโค. กตโม จ, ภิกฺขเว, สมฺมาสงฺกปฺโป สาสโว ปุญฺญภาคิโย [Pg.118] อุปธิเวปกฺโก? เนกฺขมฺมสงฺกปฺโป, อพฺยาปาทสงฺกปฺโป, อวิหึสาสงฺกปฺโป – ‘อยํ, ภิกฺขเว, สมฺมาสงฺกปฺโป สาสโว ปุญฺญภาคิโย อุปธิเวปกฺโก’’’.

„Und was, ihr Mönche, ist rechtes Denken? Ich sage, ihr Mönche, das rechte Denken ist zweifach: Es gibt, ihr Mönche, ein rechtes Denken, das mit Trübungen behaftet ist, das am Verdienst teilhat und zur Reife der Daseinsgrundlagen führt; und es gibt, ihr Mönche, ein rechtes Denken, das edel ist, frei von Trübungen, überweltlich und ein Glied des Pfades. Und was, ihr Mönche, ist das rechte Denken, das mit Trübungen behaftet ist, am Verdienst teilhat und zur Reife der Daseinsgrundlagen führt? Denken an Entsagung, Denken an Nicht-Übelwollen, Denken an Nicht-Grausamkeit – dies, ihr Mönche, ist das rechte Denken, das mit Trübungen behaftet ist, am Verdienst teilhat und zur Reife der Daseinsgrundlagen führt.“

‘‘กตโม จ, ภิกฺขเว, สมฺมาสงฺกปฺโป อริโย อนาสโว โลกุตฺตโร มคฺคงฺโค? โย โข, ภิกฺขเว, อริยจิตฺตสฺส อนาสวจิตฺตสฺส อริยมคฺคสมงฺคิโน อริยมคฺคํ ภาวยโต ตกฺโก วิตกฺโก สงฺกปฺโป อปฺปนา พฺยปฺปนา เจตโส อภินิโรปนา วจีสงฺขาโร – อยํ, ภิกฺขเว, สมฺมาสงฺกปฺโป อริโย อนาสโว โลกุตฺตโร มคฺคงฺโค. โส มิจฺฉาสงฺกปฺปสฺส ปหานาย วายมติ, สมฺมาสงฺกปฺปสฺส อุปสมฺปทาย, สฺวาสฺส โหติ สมฺมาวายาโม. โส สโต มิจฺฉาสงฺกปฺปํ ปชหติ, สโต สมฺมาสงฺกปฺปํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ; สาสฺส โหติ สมฺมาสติ. อิติยิเม ตโย ธมฺมา สมฺมาสงฺกปฺปํ อนุปริธาวนฺติ อนุปริวตฺตนฺติ, เสยฺยถิทํ – สมฺมาทิฏฺฐิ, สมฺมาวายาโม, สมฺมาสติ.

„Und was, ihr Mönche, ist das edle rechte Denken, das frei von Trübungen, überweltlich und ein Glied des Pfades ist? Jene Erwägung, jene Überlegung, jene Absicht, jene geistige Fixierung, jene feste Fixierung, jene Ausrichtung des Geistes, jener Sprachgestalter in einem, der edlen Geistes ist, dessen Geist frei von Trübungen ist, der den edlen Pfad besitzt und den edlen Pfad entfaltet – dies, ihr Mönche, ist das edle rechte Denken, das frei von Trübungen, überweltlich und ein Glied des Pfades ist. Er bemüht sich um das Aufgeben des falschen Denkens, er bemüht sich um das Erlangen des rechten Denkens: Das ist seine rechte Anstrengung. Achtsam gibt er das falsche Denken auf, achtsam verweilt er, nachdem er das rechte Denken erlangt hat: Das ist seine rechte Achtsamkeit. So laufen diese drei Dinge um das rechte Denken herum und folgen ihm nach, nämlich: rechte Ansicht, rechte Anstrengung und rechte Achtsamkeit.“

๑๓๘. ‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, สมฺมาทิฏฺฐิ ปุพฺพงฺคมา โหติ. กถญฺจ, ภิกฺขเว, สมฺมาทิฏฺฐิ ปุพฺพงฺคมา โหติ? มิจฺฉาวาจํ ‘มิจฺฉาวาจา’ติ ปชานาติ, สมฺมาวาจํ ‘สมฺมาวาจา’ติ ปชานาติ; สาสฺส โหติ สมฺมาทิฏฺฐิ. กตมา จ, ภิกฺขเว, มิจฺฉาวาจา? มุสาวาโท, ปิสุณา วาจา, ผรุสา วาจา, สมฺผปฺปลาโป – อยํ, ภิกฺขเว, มิจฺฉาวาจา. กตมา จ, ภิกฺขเว, สมฺมาวาจา? สมฺมาวาจํปหํ, ภิกฺขเว, ทฺวายํ วทามิ – อตฺถิ, ภิกฺขเว, สมฺมาวาจา สาสวา ปุญฺญภาคิยา อุปธิเวปกฺกา; อตฺถิ, ภิกฺขเว, สมฺมาวาจา อริยา อนาสวา โลกุตฺตรา มคฺคงฺคา. กตมา จ, ภิกฺขเว, สมฺมาวาจา สาสวา ปุญฺญภาคิยา อุปธิเวปกฺกา? มุสาวาทา เวรมณี, ปิสุณาย วาจาย เวรมณี, ผรุสาย วาจาย เวรมณี, สมฺผปฺปลาปา เวรมณี – อยํ, ภิกฺขเว, สมฺมาวาจา สาสวา ปุญฺญภาคิยา อุปธิเวปกฺกา. กตมา จ, ภิกฺขเว, สมฺมาวาจา อริยา อนาสวา โลกุตฺตรา มคฺคงฺคา? ยา โข, ภิกฺขเว, อริยจิตฺตสฺส อนาสวจิตฺตสฺส อริยมคฺคสมงฺคิโน อริยมคฺคํ ภาวยโต จตูหิ วจีทุจฺจริเตหิ อารติ วิรติ ปฏิวิรติ เวรมณี – อยํ, ภิกฺขเว, สมฺมาวาจา อริยา อนาสวา โลกุตฺตรา มคฺคงฺคา. โส มิจฺฉาวาจาย ปหานาย วายมติ, สมฺมาวาจาย อุปสมฺปทาย; สฺวาสฺส โหติ สมฺมาวายาโม. โส สโต มิจฺฉาวาจํ ปชหติ, สโต สมฺมาวาจํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ; สาสฺส โหติ [Pg.119] สมฺมาสติ. อิติยิเม ตโย ธมฺมา สมฺมาวาจํ อนุปริธาวนฺติ อนุปริวตฺตนฺติ, เสยฺยถิทํ – สมฺมาทิฏฺฐิ, สมฺมาวายาโม, สมฺมาสติ.

138. „Dabei, ihr Mönche, geht die rechte Ansicht voran. Und wie, ihr Mönche, geht die rechte Ansicht voran? Man erkennt falsche Rede als ‚falsche Rede‘, man erkennt rechte Rede als ‚rechte Rede‘: Das ist seine rechte Ansicht. Und was, ihr Mönche, ist falsche Rede? Lüge, verleumderische Rede, grobe Rede, leeres Geschwätz – dies, ihr Mönche, ist falsche Rede. Und was, ihr Mönche, ist rechte Rede? Ich sage, ihr Mönche, die rechte Rede ist zweifach: Es gibt, ihr Mönche, eine rechte Rede, die mit Trübungen behaftet ist, die am Verdienst teilhat und zur Reife der Daseinsgrundlagen führt; und es gibt, ihr Mönche, eine rechte Rede, die edel ist, frei von Trübungen, überweltlich und ein Glied des Pfades. Und was, ihr Mönche, ist die rechte Rede, die mit Trübungen behaftet ist, am Verdienst teilhat und zur Reife der Daseinsgrundlagen führt? Die Abkehr von der Lüge, die Abkehr von verleumderischer Rede, die Abkehr von grober Rede, die Abkehr von leerem Geschwätz – dies, ihr Mönche, ist die rechte Rede, die mit Trübungen behaftet ist, am Verdienst teilhat und zur Reife der Daseinsgrundlagen führt. Und was, ihr Mönche, ist die edle rechte Rede, die frei von Trübungen, überweltlich und ein Glied des Pfades ist? Jene Enthaltung, jene Abkehr, jene Meidung, jene Abwendung von den vier Arten der sprachlichen Fehlhandlung in einem, der edlen Geistes ist, dessen Geist frei von Trübungen ist, der den edlen Pfad besitzt und den edlen Pfad entfaltet – dies, ihr Mönche, ist die edle rechte Rede, die frei von Trübungen, überweltlich und ein Glied des Pfades ist. Er bemüht sich um das Aufgeben der falschen Rede, er bemüht sich um das Erlangen der rechten Rede: Das ist seine rechte Anstrengung. Achtsam gibt er die falsche Rede auf, achtsam verweilt er, nachdem er die rechte Rede erlangt hat: Das ist seine rechte Achtsamkeit. So laufen diese drei Dinge um die rechte Rede herum und folgen ihr nach, nämlich: rechte Ansicht, rechte Anstrengung und rechte Achtsamkeit.“

๑๓๙. ‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, สมฺมาทิฏฺฐิ ปุพฺพงฺคมา โหติ. กถญฺจ, ภิกฺขเว, สมฺมาทิฏฺฐิ ปุพฺพงฺคมา โหติ? มิจฺฉากมฺมนฺตํ ‘มิจฺฉากมฺมนฺโต’ติ ปชานาติ, สมฺมากมฺมนฺตํ ‘สมฺมากมฺมนฺโต’ติ ปชานาติ; สาสฺส โหติ สมฺมาทิฏฺฐิ. กตโม จ, ภิกฺขเว, มิจฺฉากมฺมนฺโต? ปาณาติปาโต, อทินฺนาทานํ, กาเมสุมิจฺฉาจาโร – อยํ, ภิกฺขเว, มิจฺฉากมฺมนฺโต. กตโม จ, ภิกฺขเว, สมฺมากมฺมนฺโต? สมฺมากมฺมนฺตํปหํ, ภิกฺขเว, ทฺวายํ วทามิ – อตฺถิ, ภิกฺขเว, สมฺมากมฺมนฺโต สาสโว ปุญฺญภาคิโย อุปธิเวปกฺโก; อตฺถิ, ภิกฺขเว, สมฺมากมฺมนฺโต อริโย อนาสโว โลกุตฺตโร มคฺคงฺโค. กตโม จ, ภิกฺขเว, สมฺมากมฺมนฺโต สาสโว ปุญฺญภาคิโย อุปธิเวปกฺโก? ปาณาติปาตา เวรมณี, อทินฺนาทานา เวรมณี, กาเมสุมิจฺฉาจารา เวรมณี – อยํ, ภิกฺขเว, สมฺมากมฺมนฺโต สาสโว ปุญฺญภาคิโย อุปธิเวปกฺโก. กตโม จ, ภิกฺขเว, สมฺมากมฺมนฺโต อริโย อนาสโว โลกุตฺตโร มคฺคงฺโค? ยา โข, ภิกฺขเว, อริยจิตฺตสฺส อนาสวจิตฺตสฺส อริยมคฺคสมงฺคิโน อริยมคฺคํ ภาวยโต ตีหิ กายทุจฺจริเตหิ อารติ วิรติ ปฏิวิรติ เวรมณี – อยํ, ภิกฺขเว, สมฺมากมฺมนฺโต อริโย อนาสโว โลกุตฺตโร มคฺคงฺโค. โส มิจฺฉากมฺมนฺตสฺส ปหานาย วายมติ, สมฺมากมฺมนฺตสฺส อุปสมฺปทาย; สฺวาสฺส โหติ สมฺมาวายาโม. โส สโต มิจฺฉากมฺมนฺตํ ปชหติ, สโต สมฺมากมฺมนฺตํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ; สาสฺส โหติ สมฺมาสติ. อิติยิเม ตโย ธมฺมา สมฺมากมฺมนฺตํ อนุปริธาวนฺติ อนุปริวตฺตนฺติ, เสยฺยถิทํ – สมฺมาทิฏฺฐิ, สมฺมาวายาโม, สมฺมาสติ.

139. Dabei, o Mönche, geht die rechte Erkenntnis voran. Und wie, o Mönche, geht die rechte Erkenntnis voran? Er erkennt falsches Handeln als 'falsches Handeln', er erkennt rechtes Handeln als 'rechtes Handeln'; das ist seine rechte Erkenntnis. Und was, o Mönche, ist falsches Handeln? Das Töten von Lebewesen, das Nehmen von Nichtgegebenem, sexuelles Fehlverhalten – dies, o Mönche, ist falsches Handeln. Und was, o Mönche, ist rechtes Handeln? Rechtes Handeln, sage ich, o Mönche, ist zweifach: Es gibt, o Mönche, rechtes Handeln, das mit Trieben behaftet ist, am Verdienst teilhat und in den Grundlagen des Daseins reift; und es gibt, o Mönche, rechtes Handeln, das edel ist, triebfrei, überweltlich und ein Pfadglied. Und was, o Mönche, ist rechtes Handeln, das mit Trieben behaftet ist, am Verdienst teilhat und in den Grundlagen des Daseins reift? Die Enthaltung vom Töten von Lebewesen, die Enthaltung vom Nehmen von Nichtgegebenem, die Enthaltung von sexuellem Fehlverhalten – dies, o Mönche, ist rechtes Handeln, das mit Trieben behaftet ist, am Verdienst teilhat und in den Grundlagen des Daseins reift. Und was, o Mönche, ist rechtes Handeln, das edel ist, triebfrei, überweltlich und ein Pfadglied? Es ist, o Mönche, das Abstehen, Meiden, Fernhalten und die Enthaltung von den drei Arten des körperlichen Fehlverhaltens bei einem, der edlen Geistes ist, triebfreien Geistes, der mit dem edlen Pfad ausgestattet ist und den edlen Pfad entfaltet – dies, o Mönche, ist rechtes Handeln, das edel ist, triebfrei, überweltlich und ein Pfadglied. Er bemüht sich um das Aufgeben des falschen Handelns und um das Erlangen des rechten Handelns; dies ist seine rechte Anstrengung. Achtsam gibt er das falsche Handeln auf, achtsam verweilt er im Erlangen des rechten Handelns; dies ist seine rechte Achtsamkeit. So eilen diese drei Dinge dem rechten Handeln nach und kreisen darum, nämlich: rechte Erkenntnis, rechte Anstrengung, rechte Achtsamkeit.

๑๔๐. ‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, สมฺมาทิฏฺฐิ ปุพฺพงฺคมา โหติ. กถญฺจ, ภิกฺขเว, สมฺมาทิฏฺฐิ ปุพฺพงฺคมา โหติ? มิจฺฉาอาชีวํ ‘มิจฺฉาอาชีโว’ติ ปชานาติ, สมฺมาอาชีวํ ‘สมฺมาอาชีโว’ติ ปชานาติ; สาสฺส โหติ สมฺมาทิฏฺฐิ. กตโม จ, ภิกฺขเว, มิจฺฉาอาชีโว? กุหนา, ลปนา, เนมิตฺติกตา, นิปฺเปสิกตา, ลาเภน ลาภํ นิชิคีสนตา – อยํ, ภิกฺขเว, มิจฺฉาอาชีโว. กตโม จ, ภิกฺขเว, สมฺมาอาชีโว? สมฺมาอาชีวํปหํ, ภิกฺขเว[Pg.120], ทฺวายํ วทามิ – อตฺถิ, ภิกฺขเว, สมฺมาอาชีโว สาสโว ปุญฺญภาคิโย อุปธิเวปกฺโก; อตฺถิ, ภิกฺขเว, สมฺมาอาชีโว อริโย อนาสโว โลกุตฺตโร มคฺคงฺโค. กตโม จ, ภิกฺขเว, สมฺมาอาชีโว สาสโว ปุญฺญภาคิโย อุปธิเวปกฺโก? อิธ, ภิกฺขเว, อริยสาวโก มิจฺฉาอาชีวํ ปหาย สมฺมาอาชีเวน ชีวิกํ กปฺเปติ – อยํ, ภิกฺขเว, สมฺมาอาชีโว สาสโว ปุญฺญภาคิโย อุปธิเวปกฺโก. กตโม จ, ภิกฺขเว, สมฺมาอาชีโว อริโย อนาสโว โลกุตฺตโร มคฺคงฺโค? ยา โข, ภิกฺขเว, อริยจิตฺตสฺส อนาสวจิตฺตสฺส อริยมคฺคสมงฺคิโน อริยมคฺคํ ภาวยโต มิจฺฉาอาชีวา อารติ วิรติ ปฏิวิรติ เวรมณี – อยํ, ภิกฺขเว, สมฺมาอาชีโว อริโย อนาสโว โลกุตฺตโร มคฺคงฺโค. โส มิจฺฉาอาชีวสฺส ปหานาย วายมติ, สมฺมาอาชีวสฺส อุปสมฺปทาย; สฺวาสฺส โหติ สมฺมาวายาโม. โส สโต มิจฺฉาอาชีวํ ปชหติ, สโต สมฺมาอาชีวํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ; สาสฺส โหติ สมฺมาสติ. อิติยิเม ตโย ธมฺมา สมฺมาอาชีวํ อนุปริธาวนฺติ อนุปริวตฺตนฺติ, เสยฺยถิทํ – สมฺมาทิฏฺฐิ, สมฺมาวายาโม, สมฺมาสติ.

140. Dabei, o Mönche, geht die rechte Erkenntnis voran. Und wie, o Mönche, geht die rechte Erkenntnis voran? Er erkennt falschen Lebensunterhalt als 'falschen Lebensunterhalt', er erkennt rechten Lebensunterhalt als 'rechten Lebensunterhalt'; das ist seine rechte Erkenntnis. Und was, o Mönche, ist falschen Lebensunterhalt? Heuchelei, Schmeichelei, Zeichendeuterei, Einschüchterung und das Jagen nach Gewinn durch Gewinn – dies, o Mönche, ist falscher Lebensunterhalt. Und was, o Mönche, ist rechter Lebensunterhalt? Rechten Lebensunterhalt, sage ich, o Mönche, ist zweifach: Es gibt, o Mönche, rechten Lebensunterhalt, der mit Trieben behaftet ist, am Verdienst teilhat und in den Grundlagen des Daseins reift; und es gibt, o Mönche, rechten Lebensunterhalt, der edel ist, triebfrei, überweltlich und ein Pfadglied. Und was, o Mönche, ist rechter Lebensunterhalt, der mit Trieben behaftet ist, am Verdienst teilhat und in den Grundlagen des Daseins reift? Da, o Mönche, gibt ein edler Schüler falschen Lebensunterhalt auf und bestreitet sein Leben durch rechten Lebensunterhalt – dies, o Mönche, ist rechter Lebensunterhalt, der mit Trieben behaftet ist, am Verdienst teilhat und in den Grundlagen des Daseins reift. Und was, o Mönche, ist rechter Lebensunterhalt, der edel ist, triebfrei, überweltlich und ein Pfadglied? Es ist, o Mönche, das Abstehen, Meiden, Fernhalten und die Enthaltung vom falschen Lebensunterhalt bei einem, der edlen Geistes ist, triebfreien Geistes, der mit dem edlen Pfad ausgestattet ist und den edlen Pfad entfaltet – dies, o Mönche, ist rechter Lebensunterhalt, der edel ist, triebfrei, überweltlich und ein Pfadglied. Er bemüht sich um das Aufgeben des falschen Lebensunterhalts und um das Erlangen des rechten Lebensunterhalts; dies ist seine rechte Anstrengung. Achtsam gibt er den falschen Lebensunterhalt auf, achtsam verweilt er im Erlangen des rechten Lebensunterhalts; dies ist seine rechte Achtsamkeit. So eilen diese drei Dinge dem rechten Lebensunterhalt nach und kreisen darum, nämlich: rechte Erkenntnis, rechte Anstrengung, rechte Achtsamkeit.

๑๔๑. ‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, สมฺมาทิฏฺฐิ ปุพฺพงฺคมา โหติ. กถญฺจ, ภิกฺขเว, สมฺมาทิฏฺฐิ ปุพฺพงฺคมา โหติ? สมฺมาทิฏฺฐิสฺส, ภิกฺขเว, สมฺมาสงฺกปฺโป ปโหติ, สมฺมาสงฺกปฺปสฺส สมฺมาวาจา ปโหติ, สมฺมาวาจสฺส สมฺมากมฺมนฺโต ปโหติ, สมฺมากมฺมนฺตสฺส สมฺมาอาชีโว ปโหติ, สมฺมาอาชีวสฺส สมฺมาวายาโม ปโหติ, สมฺมาวายามสฺส สมฺมาสติ ปโหติ, สมฺมาสติสฺส สมฺมาสมาธิ ปโหติ, สมฺมาสมาธิสฺส สมฺมาญาณํ ปโหติ, สมฺมาญาณสฺส สมฺมาวิมุตฺติ ปโหติ. อิติ โข, ภิกฺขเว, อฏฺฐงฺคสมนฺนาคโต เสกฺโข, ทสงฺคสมนฺนาคโต อรหา โหติ. (ตตฺรปิ สมฺมาญาเณน อเนเก ปาปกา อกุสลา ธมฺมา วิคตา ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉนฺติ).

141. Dabei, o Mönche, geht die rechte Erkenntnis voran. Und wie, o Mönche, geht die rechte Erkenntnis voran? Bei einem, der rechte Erkenntnis besitzt, o Mönche, entsteht rechtes Denken; bei einem, der rechtes Denken besitzt, entsteht rechte Rede; bei einem, der rechte Rede besitzt, entsteht rechtes Handeln; bei einem, der rechtes Handeln besitzt, entsteht rechter Lebensunterhalt; bei einem, der rechten Lebensunterhalt besitzt, entsteht rechte Anstrengung; bei einem, der rechte Anstrengung besitzt, entsteht rechte Achtsamkeit; bei einem, der rechte Achtsamkeit besitzt, entsteht rechte Sammlung; bei einem, der rechte Sammlung besitzt, entsteht rechtes Wissen; bei einem, der rechtes Wissen besitzt, entsteht rechte Befreiung. So ist, o Mönche, der Übende mit acht Gliedern ausgestattet, und der Arahant ist mit zehn Gliedern ausgestattet. Auch dabei schwinden durch rechtes Wissen viele böse, unheilsame Dinge, und die Entfaltung gelangt zur Vollendung.

๑๔๒. ‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, สมฺมาทิฏฺฐิ ปุพฺพงฺคมา โหติ. กถญฺจ, ภิกฺขเว, สมฺมาทิฏฺฐิ ปุพฺพงฺคมา โหติ? สมฺมาทิฏฺฐิสฺส, ภิกฺขเว, มิจฺฉาทิฏฺฐิ นิชฺชิณฺณา โหติ. เย จ มิจฺฉาทิฏฺฐิปจฺจยา อเนเก ปาปกา อกุสลา ธมฺมา สมฺภวนฺติ เต [Pg.121] จสฺส นิชฺชิณฺณา โหนฺติ. สมฺมาทิฏฺฐิปจฺจยา อเนเก กุสลา ธมฺมา ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉนฺติ. สมฺมาสงฺกปฺปสฺส, ภิกฺขเว, มิจฺฉาสงฺกปฺโป นิชฺชิณฺโณ โหติ…เป… สมฺมาวาจสฺส, ภิกฺขเว, มิจฺฉาวาจา นิชฺชิณฺณา โหติ… สมฺมากมฺมนฺตสฺส, ภิกฺขเว, มิจฺฉากมฺมนฺโต นิชฺชิณฺโณ โหติ… สมฺมาอาชีวสฺส, ภิกฺขเว, มิจฺฉาอาชีโว นิชฺชิณฺโณ โหติ… สมฺมาวายามสฺส, ภิกฺขเว, มิจฺฉาวายาโม นิชฺชิณฺโณ โหติ… สมฺมาสติสฺส, ภิกฺขเว, มิจฺฉาสติ นิชฺชิณฺณา โหติ… สมฺมาสมาธิสฺส, ภิกฺขเว, มิจฺฉาสมาธิ นิชฺชิณฺโณ โหติ… สมฺมาญาณสฺส, ภิกฺขเว, มิจฺฉาญาณํ นิชฺชิณฺณํ โหติ… สมฺมาวิมุตฺตสฺส, ภิกฺขเว, มิจฺฉาวิมุตฺติ นิชฺชิณฺณา โหติ. เย จ มิจฺฉาวิมุตฺติปจฺจยา อเนเก ปาปกา อกุสลา ธมฺมา สมฺภวนฺติ เต จสฺส นิชฺชิณฺณา โหนฺติ. สมฺมาวิมุตฺติปจฺจยา จ อเนเก กุสลา ธมฺมา ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉนฺติ.

142. „Dort, ihr Mönche, geht die rechte Erkenntnis (Sammādiṭṭhi) voran. Und wie, ihr Mönche, geht die rechte Erkenntnis voran? Bei einem Menschen mit rechter Erkenntnis, ihr Mönche, ist die falsche Erkenntnis (Micchādiṭṭhi) beseitigt. Und die vielen bösen, unheilsamen Zustände, die aufgrund falscher Erkenntnis entstehen, sind bei ihm ebenfalls beseitigt. Aufgrund rechter Erkenntnis gelangen viele heilsame Zustände zur Vollendung der Entfaltung (Bhāvanā). Bei einem Menschen mit rechtem Entschluss (Sammāsaṅkappa), ihr Mönche, ist der falsche Entschluss beseitigt... (pe)... bei einem Menschen mit rechter Rede (Sammāvācā), ihr Mönche, ist die falsche Rede beseitigt... bei einem Menschen mit rechtem Handeln (Sammākammanta), ihr Mönche, ist das falsche Handeln beseitigt... bei einem Menschen mit rechtem Lebensunterhalt (Sammāājīva), ihr Mönche, ist der falsche Lebensunterhalt beseitigt... bei einem Menschen mit rechter Anstrengung (Sammāvāyāma), ihr Mönche, ist die falsche Anstrengung beseitigt... bei einem Menschen mit rechter Achtsamkeit (Sammāsati), ihr Mönche, ist die falsche Achtsamkeit beseitigt... bei einem Menschen mit rechter Sammlung (Sammāsamādhi), ihr Mönche, ist die falsche Sammlung beseitigt... bei einem Menschen mit rechtem Wissen (Sammāñāṇa), ihr Mönche, ist das falsche Wissen beseitigt... bei einem Menschen mit rechter Befreiung (Sammāvimutti), ihr Mönche, ist die falsche Befreiung beseitigt. Und die vielen bösen, unheilsamen Zustände, die aufgrund falscher Befreiung entstehen, sind bei ihm ebenfalls beseitigt. Aufgrund rechter Befreiung gelangen viele heilsame Zustände zur Vollendung der Entfaltung.“

‘‘อิติ โข, ภิกฺขเว, วีสติ กุสลปกฺขา, วีสติ อกุสลปกฺขา – มหาจตฺตารีสโก ธมฺมปริยาโย ปวตฺติโต อปฺปฏิวตฺติโย สมเณน วา พฺราหฺมเณน วา เทเวน วา มาเรน วา พฺรหฺมุนา วา เกนจิ วา โลกสฺมึ.

„So, ihr Mönche, sind es zwanzig heilsame Faktoren und zwanzig unheilsame Faktoren – die Darlegung des Dhamma der ‚Großen Vierzig‘ (Mahācattārīsaka) ist in Gang gesetzt worden; sie kann von keinem Asketen, Brahmanen, Deva, Māra, Brahmā oder irgendjemandem in der Welt rückgängig gemacht werden.“

๑๔๓. ‘‘โย หิ โกจิ, ภิกฺขเว, สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา อิมํ มหาจตฺตารีสกํ ธมฺมปริยายํ ครหิตพฺพํ ปฏิกฺโกสิตพฺพํ มญฺเญยฺย ตสฺส ทิฏฺเฐว ธมฺเม ทสสหธมฺมิกา วาทานุวาทา คารยฺหํ ฐานํ อาคจฺฉนฺติ – สมฺมาทิฏฺฐึ เจ ภวํ ครหติ, เย จ มิจฺฉาทิฏฺฐี สมณพฺราหฺมณา เต โภโต ปุชฺชา, เต โภโต ปาสํสา; สมฺมาสงฺกปฺปํ เจ ภวํ ครหติ, เย จ มิจฺฉาสงฺกปฺปา สมณพฺราหฺมณา เต โภโต ปุชฺชา, เต โภโต ปาสํสา; สมฺมาวาจํ เจ ภวํ ครหติ…เป… สมฺมากมฺมนฺตํ เจ ภวํ ครหติ… สมฺมาอาชีวํ เจ ภวํ ครหติ… สมฺมาวายามํ เจ ภวํ ครหติ… สมฺมาสตึ เจ ภวํ ครหติ… สมฺมาสมาธึ เจ ภวํ ครหติ… สมฺมาญาณํ เจ ภวํ ครหติ … สมฺมาวิมุตฺตึ เจ ภวํ ครหติ, เย จ มิจฺฉาวิมุตฺตี สมณพฺราหฺมณา เต โภโต ปุชฺชา, เต โภโต ปาสํสา. โย โกจิ, ภิกฺขเว, สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา อิมํ มหาจตฺตารีสกํ ธมฺมปริยายํ ครหิตพฺพํ ปฏิกฺโกสิตพฺพํ มญฺเญยฺย ตสฺส ทิฏฺเฐว ธมฺเม อิเม ทสสหธมฺมิกา วาทานุวาทา คารยฺหํ ฐานํ อาคจฺฉนฺติ. เยปิ เต, ภิกฺขเว, อเหสุํ โอกฺกลา วสฺสภญฺญา อเหตุวาทา อกิริยวาทา นตฺถิกวาทา เตปิ มหาจตฺตารีสกํ ธมฺมปริยายํ น ครหิตพฺพํ [Pg.122] นปฏิกฺโกสิตพฺพํ อมญฺญึสุ. ตํ กิสฺส เหตุ? นินฺทาพฺยาโรสอุปารมฺภภยา’’ติ.

143. „Wenn irgendein Asket oder Brahmane meint, diese Darlegung des Dhamma der ‚Großen Vierzig‘ müsse getadelt oder zurückgewiesen werden, so treffen ihn bereits in diesem Leben zehn rechtmäßige Vorwürfe und Erwiderungen, die Grund zum Tadel geben: Wenn der Herr die rechte Erkenntnis tadelt, dann müssten jene Asketen und Brahmanen, die eine falsche Erkenntnis haben, vom Herrn verehrt werden, sie müssten vom Herrn gepriesen werden. Wenn der Herr den rechten Entschluss tadelt, dann müssten jene Asketen und Brahmanen, die einen falschen Entschluss haben, vom Herrn verehrt werden, sie müssten vom Herrn gepriesen werden. Wenn der Herr die rechte Rede tadelt... (pe)... das rechte Handeln... den rechten Lebensunterhalt... die rechte Anstrengung... die rechte Achtsamkeit... die rechte Sammlung... das rechte Wissen... die rechte Befreiung tadelt, dann müssten jene Asketen und Brahmanen, die eine falsche Befreiung haben, vom Herrn verehrt werden, sie müssten vom Herrn gepriesen werden. Wenn irgendein Asket oder Brahmane meint, diese Darlegung des Dhamma der ‚Großen Vierzig‘ müsse getadelt oder zurückgewiesen werden, so treffen ihn bereits in diesem Leben diese zehn rechtmäßigen Vorwürfe und Erwiderungen, die Grund zum Tadel geben. Selbst jene Leute aus Ukkala, ihr Mönche, die Vassa und Bhañña hießen und die Lehre der Ursachlosigkeit, der Nicht-Wirksamkeit und des Nihilismus vertraten, meinten nicht, dass diese Darlegung des Dhamma der ‚Großen Vierzig‘ getadelt oder zurückgewiesen werden müsse. Und warum? Aus Furcht vor Tadel, Anfeindung und Vorwurf.“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

Dies sprach der Erhabene. Die Mönche waren zufrieden und freuten sich über die Worte des Erhabenen.

มหาจตฺตารีสกสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ สตฺตมํ.

Das Mahācattārīsaka-Sutta, das siebte, ist abgeschlossen.

๘. อานาปานสฺสติสุตฺตํ

8. Das Ānāpānassatisutta.

๑๔๔. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ ปุพฺพาราเม มิคารมาตุปาสาเท สมฺพหุเลหิ อภิญฺญาเตหิ อภิญฺญาเตหิ เถเรหิ สาวเกหิ สทฺธึ – อายสฺมตา จ สาริปุตฺเตน อายสฺมตา จ มหาโมคฺคลฺลาเนน อายสฺมตา จ มหากสฺสเปน อายสฺมตา จ มหากจฺจายเนน อายสฺมตา จ มหาโกฏฺฐิเกน อายสฺมตา จ มหากปฺปิเนน อายสฺมตา จ มหาจุนฺเทน อายสฺมตา จ อนุรุทฺเธน อายสฺมตา จ เรวเตน อายสฺมตา จ อานนฺเทน, อญฺเญหิ จ อภิญฺญาเตหิ อภิญฺญาเตหิ เถเรหิ สาวเกหิ สทฺธึ.

144. So habe ich gehört: Einmal weilte der Erhabene bei Sāvatthī im Ostkloster, im Palast von Migāras Mutter, zusammen mit vielen sehr bekannten älteren Jüngern – mit dem ehrwürdigen Sāriputta, dem ehrwürdigen Mahāmoggallāna, dem ehrwürdigen Mahākassapa, dem ehrwürdigen Mahākaccāyana, dem ehrwürdigen Mahākoṭṭhika, dem ehrwürdigen Mahākappina, dem ehrwürdigen Mahācunda, dem ehrwürdigen Anuruddha, dem ehrwürdigen Revata, dem ehrwürdigen Ānanda und mit anderen sehr bekannten älteren Jüngern.

เตน โข ปน สมเยน เถรา ภิกฺขู นเว ภิกฺขู โอวทนฺติ อนุสาสนฺติ. อปฺเปกจฺเจ เถรา ภิกฺขู ทสปิ ภิกฺขู โอวทนฺติ อนุสาสนฺติ, อปฺเปกจฺเจ เถรา ภิกฺขู วีสมฺปิ ภิกฺขู โอวทนฺติ อนุสาสนฺติ, อปฺเปกจฺเจ เถรา ภิกฺขู ตึสมฺปิ ภิกฺขู โอวทนฺติ อนุสาสนฺติ, อปฺเปกจฺเจ เถรา ภิกฺขู จตฺตารีสมฺปิ ภิกฺขู โอวทนฺติ อนุสาสนฺติ. เต จ นวา ภิกฺขู เถเรหิ ภิกฺขูหิ โอวทิยมานา อนุสาสิยมานา อุฬารํ ปุพฺเพนาปรํ วิเสสํ ชานนฺติ.

Zu jener Zeit nun unterwiesen und belehrten die älteren Mönche die neu aufgenommenen Mönche. Einige ältere Mönche unterwiesen und belehrten zehn Mönche, einige ältere Mönche unterwiesen und belehrten zwanzig Mönche, einige ältere Mönche unterwiesen und belehrten dreißig Mönche, einige ältere Mönche unterwiesen und belehrten vierzig Mönche. Und jene neuen Mönche erkannten, während sie von den älteren Mönchen unterwiesen und belehrt wurden, eine großartige, fortschreitende Unterscheidung gegenüber ihrem früheren Stand.“

๑๔๕. เตน โข ปน สมเยน ภควา ตทหุโปสเถ ปนฺนรเส ปวารณาย ปุณฺณาย ปุณฺณมาย รตฺติยา ภิกฺขุสงฺฆปริวุโต อพฺโภกาเส นิสินฺโน โหติ. อถ โข ภควา ตุณฺหีภูตํ ตุณฺหีภูตํ ภิกฺขุสงฺฆํ อนุวิโลเกตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘อารทฺโธสฺมิ, ภิกฺขเว, อิมาย ปฏิปทาย; อารทฺธจิตฺโตสฺมิ, ภิกฺขเว, อิมาย ปฏิปทาย. ตสฺมาติห, ภิกฺขเว, ภิยฺโยโสมตฺตาย วีริยํ อารภถ อปฺปตฺตสฺส ปตฺติยา, อนธิคตสฺส อธิคมาย[Pg.123], อสจฺฉิกตสฺส สจฺฉิกิริยาย. อิเธวาหํ สาวตฺถิยํ โกมุทึ จาตุมาสินึ อาคเมสฺสามี’’ติ. อสฺโสสุํ โข ชานปทา ภิกฺขู – ‘‘ภควา กิร ตตฺเถว สาวตฺถิยํ โกมุทึ จาตุมาสินึ อาคเมสฺสตี’’ติ. เต ชานปทา ภิกฺขู สาวตฺถึ โอสรนฺติ ภควนฺตํ ทสฺสนาย. เต จ โข เถรา ภิกฺขู ภิยฺโยโสมตฺตาย นเว ภิกฺขู โอวทนฺติ อนุสาสนฺติ. อปฺเปกจฺเจ เถรา ภิกฺขู ทสปิ ภิกฺขู โอวทนฺติ อนุสาสนฺติ, อปฺเปกจฺเจ เถรา ภิกฺขู วีสมฺปิ ภิกฺขู โอวทนฺติ อนุสาสนฺติ, อปฺเปกจฺเจ เถรา ภิกฺขู ตึสมฺปิ ภิกฺขู โอวทนฺติ อนุสาสนฺติ, อปฺเปกจฺเจ เถรา ภิกฺขู จตฺตารีสมฺปิ ภิกฺขู โอวทนฺติ อนุสาสนฺติ. เต จ นวา ภิกฺขู เถเรหิ ภิกฺขูหิ โอวทิยมานา อนุสาสิยมานา อุฬารํ ปุพฺเพนาปรํ วิเสสํ ชานนฺติ.

145. Zu jener Zeit saß der Erhabene am fünfzehnten Tag, dem Tag des Uposatha zur Pavāraṇā-Feier, in der Nacht des Vollmonds, umgeben von der Mönchsgemeinschaft im Freien. Da blickte der Erhabene über die vollkommen schweigende Mönchsgemeinschaft und sprach zu den Mönchen: „Ich bin zufrieden, ihr Mönche, mit dieser Praxis; ich bin im Herzen zufrieden, ihr Mönche, mit dieser Praxis. Deshalb, ihr Mönche, strengt euch noch eifriger an, um das zu erreichen, was noch nicht erreicht ist, um das zu erlangen, was noch nicht erlangt ist, um das zu verwirklichen, was noch nicht verwirklicht ist. Ich werde genau hier in Sāvatthī bis zum Komudī-Vollmond des vierten Monats verweilen.“ Die Mönche aus den ländlichen Gebieten hörten: „Der Erhabene wird dort in Sāvatthī bis zum Komudī-Vollmond des vierten Monats verweilen.“ Da kamen jene ländlichen Mönche nach Sāvatthī, um den Erhabenen aufzusuchen. Und die älteren Mönche unterwiesen und belehrten die neuen Mönche noch intensiver. Einige ältere Mönche unterwiesen und belehrten zehn Mönche, einige zwanzig, einige dreißig, einige vierzig. Und diese neuen Mönche, von den älteren Mönchen unterwiesen und belehrt, erkannten eine erhabene, höhere Stufe des Fortschritts als zuvor.

๑๔๖. เตน โข ปน สมเยน ภควา ตทหุโปสเถ ปนฺนรเส โกมุทิยา จาตุมาสินิยา ปุณฺณาย ปุณฺณมาย รตฺติยา ภิกฺขุสงฺฆปริวุโต อพฺโภกาเส นิสินฺโน โหติ. อถ โข ภควา ตุณฺหีภูตํ ตุณฺหีภูตํ ภิกฺขุสงฺฆํ อนุวิโลเกตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘อปลาปายํ, ภิกฺขเว, ปริสา; นิปฺปลาปายํ, ภิกฺขเว, ปริสา; สุทฺธา สาเร ปติฏฺฐิตา. ตถารูโป อยํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุสงฺโฆ; ตถารูปา อยํ, ภิกฺขเว, ปริสา ยถารูปา ปริสา อาหุเนยฺยา ปาหุเนยฺยา ทกฺขิเณยฺยา อญฺชลิกรณียา อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส. ตถารูโป อยํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุสงฺโฆ; ตถารูปา อยํ, ภิกฺขเว, ปริสา ยถารูปาย ปริสาย อปฺปํ ทินฺนํ พหุ โหติ, พหุ ทินฺนํ พหุตรํ. ตถารูโป อยํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุสงฺโฆ; ตถารูปา อยํ, ภิกฺขเว, ปริสา ยถารูปา ปริสา ทุลฺลภา ทสฺสนาย โลกสฺส. ตถารูโป อยํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุสงฺโฆ; ตถารูปา อยํ, ภิกฺขเว, ปริสา ยถารูปํ ปริสํ อลํ โยชนคณนานิ ทสฺสนาย คนฺตุํ ปุโฏเสนาปิ’’.

146. Zu jener Zeit saß der Erhabene am fünfzehnten Tag, dem Tag des Uposatha, in der Komudī-Vollmondnacht des vierten Monats, umgeben von der Mönchsgemeinschaft im Freien. Da blickte der Erhabene über die vollkommen schweigende Mönchsgemeinschaft und sprach zu den Mönchen: „Diese Versammlung, ihr Mönche, ist frei von Spreu; diese Versammlung, ihr Mönche, ist ohne Unreinheit; sie ist rein und im Wesenskern gefestigt. Solcherart, ihr Mönche, ist diese Mönchsgemeinschaft; solcherart ist diese Versammlung, dass sie würdig ist der Gaben, würdig der Gastfreundschaft, würdig der Opfergaben, würdig des ehrerbietigen Grußes, ein unvergleichliches Verdienstfeld für die Welt. Solcherart, ihr Mönche, ist diese Mönchsgemeinschaft; solcherart ist diese Versammlung, dass eine kleine Gabe, ihr dargebracht, große Frucht bringt, und eine große Gabe noch größere. Solcherart, ihr Mönche, ist diese Mönchsgemeinschaft; solcherart ist diese Versammlung, dass sie für die Welt schwer zu finden ist. Solcherart, ihr Mönche, ist diese Mönchsgemeinschaft; solcherart ist diese Versammlung, dass es sich lohnt, viele Meilen weit zu reisen, sogar mit Proviant im Reisebeutel, um sie aufzusuchen.“

๑๔๗. ‘‘สนฺติ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู อิมสฺมึ ภิกฺขุสงฺเฆ อรหนฺโต ขีณาสวา วุสิตวนฺโต กตกรณียา โอหิตภารา อนุปฺปตฺตสทตฺถา ปริกฺขีณภวสํโยชนา สมฺมทญฺญาวิมุตฺตา – เอวรูปาปิ, ภิกฺขเว, สนฺติ ภิกฺขู อิมสฺมึ ภิกฺขุสงฺเฆ[Pg.124]. สนฺติ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู อิมสฺมึ ภิกฺขุสงฺเฆ ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา โอปปาติกา ตตฺถ ปรินิพฺพายิโน อนาวตฺติธมฺมา ตสฺมา โลกา – เอวรูปาปิ, ภิกฺขเว, สนฺติ ภิกฺขู อิมสฺมึ ภิกฺขุสงฺเฆ. สนฺติ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู อิมสฺมึ ภิกฺขุสงฺเฆ ติณฺณํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา ราคโทสโมหานํ ตนุตฺตา สกทาคามิโน สกิเทว อิมํ โลกํ อาคนฺตฺวา ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสนฺติ – เอวรูปาปิ, ภิกฺขเว, สนฺติ ภิกฺขู อิมสฺมึ ภิกฺขุสงฺเฆ. สนฺติ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู อิมสฺมึ ภิกฺขุสงฺเฆ ติณฺณํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา โสตาปนฺนา อวินิปาตธมฺมา นิยตา สมฺโพธิปรายนา – เอวรูปาปิ, ภิกฺขเว, สนฺติ ภิกฺขู อิมสฺมึ ภิกฺขุสงฺเฆ.

147. „In dieser Mönchsgemeinschaft, ihr Mönche, gibt es Mönche, die Heilige (Arahants) sind, deren Triebe versiegt sind, die das heilige Leben vollendet haben, die getan haben, was zu tun war, die die Last abgelegt haben, die das wahre Ziel erreicht haben, die die Fesseln des Werdens vernichtet haben und durch vollkommenes Wissen befreit sind – solche Mönche, ihr Mönche, gibt es in dieser Mönchsgemeinschaft. In dieser Mönchsgemeinschaft, ihr Mönche, gibt es Mönche, die durch die Vernichtung der fünf niederen Fesseln spontan wiedergeboren werden, um dort das Parinibbāna zu erlangen, ohne aus jener Welt zurückzukehren – solche Mönche, ihr Mönche, gibt es in dieser Mönchsgemeinschaft. In dieser Mönchsgemeinschaft, ihr Mönche, gibt es Mönche, die durch die Vernichtung von drei Fesseln und die Abschwächung von Gier, Hass und Verblendung Einmal-Wiederkehrende (Sakadāgāmins) sind, die nur noch einmal in diese Welt zurückkehren werden, um dem Leiden ein Ende zu machen – solche Mönche, ihr Mönche, gibt es in dieser Mönchsgemeinschaft. In dieser Mönchsgemeinschaft, ihr Mönche, gibt es Mönche, die durch die Vernichtung von drei Fesseln Stromeingetretene (Sotāpannas) sind, die vor dem Verfall in niedere Welten sicher sind, fest in ihrer Bestimmung und auf die Erleuchtung ausgerichtet – solche Mönche, ihr Mönche, gibt es in dieser Mönchsgemeinschaft.“

‘‘สนฺติ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู อิมสฺมึ ภิกฺขุสงฺเฆ จตุนฺนํ สติปฏฺฐานานํ ภาวนานุโยคมนุยุตฺตา วิหรนฺติ – เอวรูปาปิ, ภิกฺขเว, สนฺติ ภิกฺขู อิมสฺมึ ภิกฺขุสงฺเฆ. สนฺติ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู อิมสฺมึ ภิกฺขุสงฺเฆ จตุนฺนํ สมฺมปฺปธานานํ ภาวนานุโยคมนุยุตฺตา วิหรนฺติ…เป… จตุนฺนํ อิทฺธิปาทานํ… ปญฺจนฺนํ อินฺทฺริยานํ… ปญฺจนฺนํ พลานํ… สตฺตนฺนํ โพชฺฌงฺคานํ… อริยสฺส อฏฺฐงฺคิกสฺส มคฺคสฺส ภาวนานุโยคมนุยุตฺตา วิหรนฺติ – เอวรูปาปิ, ภิกฺขเว, สนฺติ ภิกฺขู อิมสฺมึ ภิกฺขุสงฺเฆ. สนฺติ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู อิมสฺมึ ภิกฺขุสงฺเฆ เมตฺตาภาวนานุโยคมนุยุตฺตา วิหรนฺติ… กรุณาภาวนานุโยคมนุยุตฺตา วิหรนฺติ… มุทิตาภาวนานุโยคมนุยุตฺตา วิหรนฺติ… อุเปกฺขาภาวนานุโยคมนุยุตฺตา วิหรนฺติ… อสุภภาวนานุโยคมนุยุตฺตา วิหรนฺติ… อนิจฺจสญฺญาภาวนานุโยคมนุยุตฺตา วิหรนฺติ – เอวรูปาปิ, ภิกฺขเว, สนฺติ ภิกฺขู อิมสฺมึ ภิกฺขุสงฺเฆ. สนฺติ, ภิกฺขเว, ภิกฺขู อิมสฺมึ ภิกฺขุสงฺเฆ อานาปานสฺสติภาวนานุโยคมนุยุตฺตา วิหรนฺติ. อานาปานสฺสติ, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา. อานาปานสฺสติ, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา จตฺตาโร สติปฏฺฐาเน ปริปูเรติ. จตฺตาโร สติปฏฺฐานา ภาวิตา พหุลีกตา สตฺต โพชฺฌงฺเค ปริปูเรนฺติ. สตฺต โพชฺฌงฺคา ภาวิตา พหุลีกตา วิชฺชาวิมุตฺตึ ปริปูเรนฺติ.

"Es gibt, o Mönche, in dieser Mönchsgemeinde Mönche, die der Übung der Entfaltung der vier Grundlagen der Achtsamkeit hingegeben sind – solche Mönche, o Mönche, gibt es in dieser Mönchsgemeinde. Es gibt, o Mönche, in dieser Mönchsgemeinde Mönche, die der Übung der Entfaltung der vier rechten Anstrengungen hingegeben sind... der vier Grundlagen der Erfolgskraft... der fünf Fähigkeiten... der fünf Kräfte... der sieben Erleuchtungsglieder... des edlen achtfachen Pfades hingegeben sind – solche Mönche, o Mönche, gibt es in dieser Mönchsgemeinde. Es gibt, o Mönche, in dieser Mönchsgemeinde Mönche, die der Übung der Entfaltung der liebenden Güte hingegeben sind... des Mitgefühls... der Mitfreude... des Gleichmutes... der Unreinheit... der Wahrnehmung der Vergänglichkeit hingegeben sind – solche Mönche, o Mönche, gibt es in dieser Mönchsgemeinde. Es gibt, o Mönche, in dieser Mönchsgemeinde Mönche, die der Übung der Entfaltung der Achtsamkeit beim Ein- und Ausatmen hingegeben sind. Achtsamkeit beim Ein- und Ausatmen, o Mönche, entfaltet und häufig geübt, ist von großer Frucht und großem Segen. Achtsamkeit beim Ein- und Ausatmen, o Mönche, entfaltet und häufig geübt, bringt die vier Grundlagen der Achtsamkeit zur Vollendung. Die vier Grundlagen der Achtsamkeit, entfaltet und häufig geübt, bringen die sieben Erleuchtungsglieder zur Vollendung. Die sieben Erleuchtungsglieder, entfaltet und häufig geübt, bringen Wissen und Erlösung zur Vollendung."

๑๔๘. ‘‘กถํ ภาวิตา จ, ภิกฺขเว, อานาปานสฺสติ กถํ พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อรญฺญคโต วา รุกฺขมูลคโต วา สุญฺญาคารคโต วา นิสีทติ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อุชุํ [Pg.125] กายํ ปณิธาย ปริมุขํ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวา. โส สโตว อสฺสสติ สโตว ปสฺสสติ.

148. "Und wie, o Mönche, entfaltet und wie häufig geübt, bringt die Achtsamkeit beim Ein- und Ausatmen große Frucht und großen Segen? Da, o Mönche, begibt sich ein Mönch in den Wald, an den Fuß eines Baumes oder an einen leeren Ort, setzt sich mit gekreuzten Beinen nieder, hält den Körper gerade und richtet die Achtsamkeit vor sich aus. Ganz achtsam atmet er ein, ganz achtsam atmet er aus."

‘‘ทีฆํ วา อสฺสสนฺโต ‘ทีฆํ อสฺสสามี’ติ ปชานาติ, ทีฆํ วา ปสฺสสนฺโต ‘ทีฆํ ปสฺสสามี’ติ ปชานาติ; รสฺสํ วา อสฺสสนฺโต ‘รสฺสํ อสฺสสามี’ติ ปชานาติ, รสฺสํ วา ปสฺสสนฺโต ‘รสฺสํ ปสฺสสามี’ติ ปชานาติ; ‘สพฺพกายปฏิสํเวที อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘สพฺพกายปฏิสํเวที ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ; ‘ปสฺสมฺภยํ กายสงฺขารํ อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘ปสฺสมฺภยํ กายสงฺขารํ ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ.

"Lang einatmend, erkennt er: 'Ich atme lang ein'; lang ausatmend, erkennt er: 'Ich atme lang aus'. Kurz einatmend, erkennt er: 'Ich atme kurz ein'; kurz ausatmend, erkennt er: 'Ich atme kurz aus'. Er übt sich: 'Den ganzen Körper empfindend, werde ich einatmen'; er übt sich: 'Den ganzen Körper empfindend, werde ich ausatmen'. Er übt sich: 'Die körperlichen Gestaltungen beruhigend, werde ich einatmen'; er übt sich: 'Die körperlichen Gestaltungen beruhigend, werde ich ausatmen'."

‘‘‘ปีติปฏิสํเวที อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘ปีติปฏิสํเวที ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ; ‘สุขปฏิสํเวที อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘สุขปฏิสํเวที ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ; ‘จิตฺตสงฺขารปฏิสํเวที อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘จิตฺตสงฺขารปฏิสํเวที ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ; ‘ปสฺสมฺภยํ จิตฺตสงฺขารํ อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘ปสฺสมฺภยํ จิตฺตสงฺขารํ ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ.

"Er übt sich: 'Verzückung empfindend, werde ich einatmen'; er übt sich: 'Verzückung empfindend, werde ich ausatmen'. Er übt sich: 'Glück empfindend, werde ich einatmen'; er übt sich: 'Glück empfindend, werde ich ausatmen'. Er übt sich: 'Die geistigen Gestaltungen empfindend, werde ich einatmen'; er übt sich: 'Die geistigen Gestaltungen empfindend, werde ich ausatmen'. Er übt sich: 'Die geistigen Gestaltungen beruhigend, werde ich einatmen'; er übt sich: 'Die geistigen Gestaltungen beruhigend, werde ich ausatmen'."

‘‘‘จิตฺตปฏิสํเวที อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘จิตฺตปฏิสํเวที ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ; ‘อภิปฺปโมทยํ จิตฺตํ อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘อภิปฺปโมทยํ จิตฺตํ ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ; ‘สมาทหํ จิตฺตํ อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘สมาทหํ จิตฺตํ ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ; ‘วิโมจยํ จิตฺตํ อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘วิโมจยํ จิตฺตํ ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ.

"Er übt sich: 'Den Geist empfindend, werde ich einatmen'; er übt sich: 'Den Geist empfindend, werde ich ausatmen'. Er übt sich: 'Den Geist erfreuend, werde ich einatmen'; er übt sich: 'Den Geist erfreuend, werde ich ausatmen'. Er übt sich: 'Den Geist konzentrierend, werde ich einatmen'; er übt sich: 'Den Geist konzentrierend, werde ich ausatmen'. Er übt sich: 'Den Geist befreiend, werde ich einatmen'; er übt sich: 'Den Geist befreiend, werde ich ausatmen'."

‘‘‘อนิจฺจานุปสฺสี อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘อนิจฺจานุปสฺสี ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ; ‘วิราคานุปสฺสี อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘วิราคานุปสฺสี ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ; ‘นิโรธานุปสฺสี อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘นิโรธานุปสฺสี ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ; ‘ปฏินิสฺสคฺคานุปสฺสี อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘ปฏินิสฺสคฺคานุปสฺสี ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ. เอวํ ภาวิตา โข, ภิกฺขเว, อานาปานสฺสติ เอวํ พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา.

"Er übt sich: 'Die Vergänglichkeit betrachtend, werde ich einatmen'; er übt sich: 'Die Vergänglichkeit betrachtend, werde ich ausatmen'. Er übt sich: 'Die Leidenschaftslosigkeit betrachtend, werde ich einatmen'; er übt sich: 'Die Leidenschaftslosigkeit betrachtend, werde ich ausatmen'. Er übt sich: 'Das Aufhören betrachtend, werde ich einatmen'; er übt sich: 'Das Aufhören betrachtend, werde ich ausatmen'. Er übt sich: 'Das Loslassen betrachtend, werde ich einatmen'; er übt sich: 'Das Loslassen betrachtend, werde ich ausatmen'. So entfaltet, o Mönche, so häufig geübt, ist die Achtsamkeit beim Ein- und Ausatmen von großer Frucht und großem Segen."

๑๔๙. ‘‘กถํ [Pg.126] ภาวิตา จ, ภิกฺขเว, อานาปานสฺสติ กถํ พหุลีกตา จตฺตาโร สติปฏฺฐาเน ปริปูเรติ? ยสฺมึ สมเย, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ทีฆํ วา อสฺสสนฺโต ‘ทีฆํ อสฺสสามี’ติ ปชานาติ, ทีฆํ วา ปสฺสสนฺโต ‘ทีฆํ ปสฺสสามี’ติ ปชานาติ; รสฺสํ วา อสฺสสนฺโต ‘รสฺสํ อสฺสสามี’ติ ปชานาติ, รสฺสํ วา ปสฺสสนฺโต ‘รสฺสํ ปสฺสสามี’ติ ปชานาติ; ‘สพฺพกายปฏิสํเวที อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘สพฺพกายปฏิสํเวที ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ; ‘ปสฺสมฺภยํ กายสงฺขารํ อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘ปสฺสมฺภยํ กายสงฺขารํ ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ; กาเย กายานุปสฺสี, ภิกฺขเว, ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุ วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํ. กาเยสุ กายญฺญตราหํ, ภิกฺขเว, เอวํ วทามิ ยทิทํ – อสฺสาสปสฺสาสา. ตสฺมาติห, ภิกฺขเว, กาเย กายานุปสฺสี ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุ วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํ.

149. "Und wie, o Mönche, entfaltet und wie häufig geübt, bringt die Achtsamkeit beim Ein- und Ausatmen die vier Grundlagen der Achtsamkeit zur Vollendung? Wann immer, o Mönche, ein Mönch lang einatmend erkennt: 'Ich atme lang ein'; lang ausatmend erkennt: 'Ich atme lang aus'; kurz einatmend erkennt: 'Ich atme kurz ein'; kurz ausatmend erkennt: 'Ich atme kurz aus'; er sich übt: 'Den ganzen Körper empfindend, werde ich einatmen'; er sich übt: 'Den ganzen Körper empfindend, werde ich ausatmen'; er sich übt: 'Die körperlichen Gestaltungen beruhigend, werde ich einatmen'; er sich übt: 'Die körperlichen Gestaltungen beruhigend, werde ich ausatmen' – zu jener Zeit, o Mönche, verweilt der Mönch beim Körper in der Betrachtung des Körpers, eifrig, besonnen und achtsam, nachdem er Begierde und Trübsinn hinsichtlich der Welt überwunden hat. Ich sage nämlich, o Mönche, dass dies eine Art von Körper unter den Körpern ist, nämlich die Ein- und Ausatmung. Darum, o Mönche, verweilt der Mönch zu jener Zeit beim Körper in der Betrachtung des Körpers, eifrig, besonnen und achtsam, nachdem er Begierde und Trübsinn hinsichtlich der Welt überwunden hat."

‘‘ยสฺมึ สมเย, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ‘ปีติปฏิสํเวที อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘ปีติปฏิสํเวที ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ; ‘สุขปฏิสํเวที อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘สุขปฏิสํเวที ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ; ‘จิตฺตสงฺขารปฏิสํเวที อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘จิตฺตสงฺขารปฏิสํเวที ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ; ‘ปสฺสมฺภยํ จิตฺตสงฺขารํ อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘ปสฺสมฺภยํ จิตฺตสงฺขารํ ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ; เวทนาสุ เวทนานุปสฺสี, ภิกฺขเว, ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุ วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํ. เวทนาสุ เวทนาญฺญตราหํ, ภิกฺขเว, เอวํ วทามิ ยทิทํ – อสฺสาสปสฺสาสานํ สาธุกํ มนสิการํ. ตสฺมาติห, ภิกฺขเว, เวทนาสุ เวทนานุปสฺสี ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุ วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํ.

„Wann immer, ihr Mönche, ein Mönch sich darin übt: ‚Entzücken empfindend werde ich einatmen‘, ‚Entzücken empfindend werde ich ausatmen‘; wenn er sich darin übt: ‚Glück empfindend werde ich einatmen‘, ‚Glück empfindend werde ich ausatmen‘; wenn er sich darin übt: ‚Geistesformationen empfindend werde ich einatmen‘, ‚Geistesformationen empfindend werde ich ausatmen‘; wenn er sich darin übt: ‚Die Geistesformationen beruhigend werde ich einatmen‘, ‚Die Geistesformationen beruhigend werde ich ausatmen‘ – zu jener Zeit, ihr Mönche, verweilt der Mönch bei den Gefühlen, die Gefühle betrachtend, eifrig, klar wissend und achtsam, nachdem er Begierde und Unmut gegenüber der Welt überwunden hat. Denn ich sage, ihr Mönche, dass dies ein gewisses Gefühl unter den Gefühlen ist, nämlich die sorgfältige Aufmerksamkeit auf Ein- und Ausatmung. Deshalb, ihr Mönche, verweilt der Mönch zu jener Zeit bei den Gefühlen, die Gefühle betrachtend, eifrig, klar wissend und achtsam, nachdem er Begierde und Unmut gegenüber der Welt überwunden hat.“

‘‘ยสฺมึ สมเย, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ‘จิตฺตปฏิสํเวที อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘จิตฺตปฏิสํเวที ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ; ‘อภิปฺปโมทยํ จิตฺตํ อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘อภิปฺปโมทยํ จิตฺตํ ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ; ‘สมาทหํ จิตฺตํ อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘สมาทหํ จิตฺตํ ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ; ‘วิโมจยํ จิตฺตํ อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘วิโมจยํ [Pg.127] จิตฺตํ ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ; จิตฺเต จิตฺตานุปสฺสี, ภิกฺขเว, ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุ วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํ. นาหํ, ภิกฺขเว, มุฏฺฐสฺสติสฺส อสมฺปชานสฺส อานาปานสฺสตึ วทามิ. ตสฺมาติห, ภิกฺขเว, จิตฺเต จิตฺตานุปสฺสี ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุ วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํ.

„Wann immer, ihr Mönche, ein Mönch sich darin übt: ‚Den Geist empfindend werde ich einatmen‘, ‚Den Geist empfindend werde ich ausatmen‘; wenn er sich darin übt: ‚Den Geist erfreuend werde ich einatmen‘, ‚Den Geist erfreuend werde ich ausatmen‘; wenn er sich darin übt: ‚Den Geist konzentrierend werde ich einatmen‘, ‚Den Geist konzentrierend werde ich ausatmen‘; wenn er sich darin übt: ‚Den Geist befreiend werde ich einatmen‘, ‚Den Geist befreiend werde ich ausatmen‘ – zu jener Zeit, ihr Mönche, verweilt der Mönch beim Geist, den Geist betrachtend, eifrig, klar wissend und achtsam, nachdem er Begierde und Unmut gegenüber der Welt überwunden hat. Ich sage nämlich nicht, ihr Mönche, dass es für einen Vergesslichen, der ohne klares Wissen ist, die Entfaltung der Achtsamkeit beim Ein- und Ausatmen gibt. Deshalb, ihr Mönche, verweilt der Mönch zu jener Zeit beim Geist, den Geist betrachtend, eifrig, klar wissend und achtsam, nachdem er Begierde und Unmut gegenüber der Welt überwunden hat.“

‘‘ยสฺมึ สมเย, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ‘อนิจฺจานุปสฺสี อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘อนิจฺจานุปสฺสี ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ; ‘วิราคานุปสฺสี อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘วิราคานุปสฺสี ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ; ‘นิโรธานุปสฺสี อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘นิโรธานุปสฺสี ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ; ‘ปฏินิสฺสคฺคานุปสฺสี อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘ปฏินิสฺสคฺคานุปสฺสี ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ; ธมฺเมสุ ธมฺมานุปสฺสี, ภิกฺขเว, ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุ วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํ. โส ยํ ตํ อภิชฺฌาโทมนสฺสานํ ปหานํ ตํ ปญฺญาย ทิสฺวา สาธุกํ อชฺฌุเปกฺขิตา โหติ. ตสฺมาติห, ภิกฺขเว, ธมฺเมสุ ธมฺมานุปสฺสี ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุ วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํ.

„Wann immer, ihr Mönche, ein Mönch sich darin übt: ‚Die Vergänglichkeit betrachtend werde ich einatmen‘, ‚Die Vergänglichkeit betrachtend werde ich ausatmen‘; wenn er sich darin übt: ‚Die Loslösung betrachtend werde ich einatmen‘, ‚Die Loslösung betrachtend werde ich ausatmen‘; wenn er sich darin übt: ‚Das Aufhören betrachtend werde ich einatmen‘, ‚Das Aufhören betrachtend werde ich ausatmen‘; wenn er sich darin übt: ‚Das Loslassen betrachtend werde ich einatmen‘, ‚Das Loslassen betrachtend werde ich ausatmen‘ – zu jener Zeit, ihr Mönche, verweilt der Mönch bei den Phänomenen, die Phänomene betrachtend, eifrig, klar wissend und achtsam, nachdem er Begierde und Unmut gegenüber der Welt überwunden hat. Was auch immer das Aufgeben jener Begierde und jenes Unmutes ist, das sieht er mit Weisheit und betrachtet es mit vollkommenem Gleichmut. Deshalb, ihr Mönche, verweilt der Mönch zu jener Zeit bei den Phänomenen, die Phänomene betrachtend, eifrig, klar wissend und achtsam, nachdem er Begierde und Unmut gegenüber der Welt überwunden hat.“

‘‘เอวํ ภาวิตา โข, ภิกฺขเว, อานาปานสฺสติ เอวํ พหุลีกตา จตฺตาโร สติปฏฺฐาเน ปริปูเรติ.

„Auf diese Weise entfaltet, ihr Mönche, auf diese Weise vielfach geübt, bringt die Achtsamkeit beim Ein- und Ausatmen die vier Grundlagen der Achtsamkeit zur Erfüllung.“

๑๕๐. ‘‘กถํ ภาวิตา จ, ภิกฺขเว, จตฺตาโร สติปฏฺฐานา กถํ พหุลีกตา สตฺต โพชฺฌงฺเค ปริปูเรนฺติ? ยสฺมึ สมเย, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ กาเย กายานุปสฺสี วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํ, อุปฏฺฐิตาสฺส ตสฺมึ สมเย สติ โหติ อสมฺมุฏฺฐา. ยสฺมึ สมเย, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อุปฏฺฐิตา สติ โหติ อสมฺมุฏฺฐา, สติสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน อารทฺโธ โหติ. สติสมฺโพชฺฌงฺคํ ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุ ภาเวติ, สติสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉติ.

150. „Und wie bringen die vier Grundlagen der Achtsamkeit, ihr Mönche, entfaltet und vielfach geübt, die sieben Erwachensglieder zur Erfüllung? Wann immer, ihr Mönche, ein Mönch beim Körper den Körper betrachtend verweilt, eifrig, klar wissend und achtsam, nachdem er Begierde und Unmut gegenüber der Welt überwunden hat – zu jener Zeit ist seine Achtsamkeit gefestigt und ungetrübt. Wann immer, ihr Mönche, die Achtsamkeit eines Mönches gefestigt und ungetrübt ist, dann ist zu jener Zeit das Erwachensglied der Achtsamkeit bei dem Mönch in Gang gesetzt; zu jener Zeit entfaltet der Mönch das Erwachensglied der Achtsamkeit; zu jener Zeit gelangt das Erwachensglied der Achtsamkeit bei dem Mönch zur vollen Entfaltung.“

‘‘โส ตถาสโต วิหรนฺโต ตํ ธมฺมํ ปญฺญาย ปวิจินติ ปวิจยติ ปริวีมํสํ อาปชฺชติ. ยสฺมึ สมเย, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ตถาสโต วิหรนฺโต [Pg.128] ตํ ธมฺมํ ปญฺญาย ปวิจินติ ปวิจยติ ปริวีมํสํ อาปชฺชติ, ธมฺมวิจยสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน อารทฺโธ โหติ, ธมฺมวิจยสมฺโพชฺฌงฺคํ ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุ ภาเวติ, ธมฺมวิจยสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉติ.

„Er, der so achtsam verweilt, untersucht jenes Phänomen mit Weisheit, prüft es und unterzieht es einer genauen Untersuchung. Wann immer, ihr Mönche, ein Mönch, der so achtsam verweilt, jenes Phänomen mit Weisheit untersucht, prüft und einer genauen Untersuchung unterzieht, dann ist zu jener Zeit das Erwachensglied der Wirklichkeitserforschung bei dem Mönch in Gang gesetzt; zu jener Zeit entfaltet der Mönch das Erwachensglied der Wirklichkeitserforschung; zu jener Zeit gelangt das Erwachensglied der Wirklichkeitserforschung bei dem Mönch zur vollen Entfaltung.“

‘‘ตสฺส ตํ ธมฺมํ ปญฺญาย ปวิจินโต ปวิจยโต ปริวีมํสํ อาปชฺชโต อารทฺธํ โหติ วีริยํ อสลฺลีนํ. ยสฺมึ สมเย, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน ตํ ธมฺมํ ปญฺญาย ปวิจินโต ปวิจยโต ปริวีมํสํ อาปชฺชโต อารทฺธํ โหติ วีริยํ อสลฺลีนํ, วีริยสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน อารทฺโธ โหติ, วีริยสมฺโพชฺฌงฺคํ ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุ ภาเวติ, วีริยสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉติ.

„In ihm, der jenes Phänomen mit Weisheit untersucht, prüft und einer genauen Untersuchung unterzieht, ist unermüdliche Tatkraft in Gang gesetzt. Wann immer, ihr Mönche, in einem Mönch, der jenes Phänomen mit Weisheit untersucht, prüft und einer genauen Untersuchung unterzieht, unermüdliche Tatkraft in Gang gesetzt ist, dann ist zu jener Zeit das Erwachensglied der Tatkraft bei dem Mönch in Gang gesetzt; zu jener Zeit entfaltet der Mönch das Erwachensglied der Tatkraft; zu jener Zeit gelangt das Erwachensglied der Tatkraft bei dem Mönch zur vollen Entfaltung.“

‘‘อารทฺธวีริยสฺส อุปฺปชฺชติ ปีติ นิรามิสา. ยสฺมึ สมเย, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อารทฺธวีริยสฺส อุปฺปชฺชติ ปีติ นิรามิสา, ปีติสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน อารทฺโธ โหติ, ปีติสมฺโพชฺฌงฺคํ ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุ ภาเวติ, ปีติสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉติ.

„In demjenigen, dessen Tatkraft in Gang gesetzt ist, entsteht ein nicht-weltliches Entzücken. Wann immer, ihr Mönche, in einem Mönch, dessen Tatkraft in Gang gesetzt ist, ein nicht-weltliches Entzücken entsteht, dann ist zu jener Zeit das Erwachensglied des Entzückens bei dem Mönch in Gang gesetzt; zu jener Zeit entfaltet der Mönch das Erwachensglied des Entzückens; zu jener Zeit gelangt das Erwachensglied des Entzückens bei dem Mönch zur vollen Entfaltung.“

‘‘ปีติมนสฺส กาโยปิ ปสฺสมฺภติ, จิตฺตมฺปิ ปสฺสมฺภติ. ยสฺมึ สมเย, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน ปีติมนสฺส กาโยปิ ปสฺสมฺภติ, จิตฺตมฺปิ ปสฺสมฺภติ, ปสฺสทฺธิสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน อารทฺโธ โหติ, ปสฺสทฺธิสมฺโพชฺฌงฺคํ ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุ ภาเวติ, ปสฺสทฺธิสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉติ.

Bei einem, dessen Geist von Entzücken erfüllt ist, kommt sowohl der Körper zur Ruhe als auch der Geist zur Ruhe. Wann immer, ihr Mönche, bei einem Mönch mit entzücktem Geist sowohl der Körper als auch der Geist zur Ruhe kommen, ist in diesem Augenblick das Erleuchtungsglied der Ruhe (passaddhisambojjhaṅga) bei dem Mönch entfaltet; in diesem Augenblick entfaltet der Mönch das Erleuchtungsglied der Ruhe; in diesem Augenblick gelangt das Erleuchtungsglied der Ruhe bei dem Mönch zur vollen Entfaltung durch Übung.

‘‘ปสฺสทฺธกายสฺส สุขิโน จิตฺตํ สมาธิยติ. ยสฺมึ สมเย, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน ปสฺสทฺธกายสฺส สุขิโน จิตฺตํ สมาธิยติ, สมาธิสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน อารทฺโธ โหติ, สมาธิสมฺโพชฺฌงฺคํ ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุ ภาเวติ, สมาธิสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉติ.

Bei einem, dessen Körper beruhigt ist und der glücklich ist, sammelt sich der Geist. Wann immer, ihr Mönche, bei einem Mönch mit beruhigtem Körper und Glücksgefühl sich der Geist sammelt, ist in diesem Augenblick das Erleuchtungsglied der Konzentration (samādhisambojjhaṅga) bei dem Mönch entfaltet; in diesem Augenblick entfaltet der Mönch das Erleuchtungsglied der Konzentration; in diesem Augenblick gelangt das Erleuchtungsglied der Konzentration bei dem Mönch zur vollen Entfaltung durch Übung.

‘‘โส ตถาสมาหิตํ จิตฺตํ สาธุกํ อชฺฌุเปกฺขิตา โหติ. ยสฺมึ สมเย, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ตถาสมาหิตํ จิตฺตํ สาธุกํ อชฺฌุเปกฺขิตา โหติ, อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน อารทฺโธ โหติ, อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺคํ ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุ ภาเวติ, อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉติ.

Er blickt mit Gleichmut auf den so gesammelten Geist. Wann immer, ihr Mönche, ein Mönch mit Gleichmut auf den so gesammelten Geist blickt, ist in diesem Augenblick das Erleuchtungsglied des Gleichmuts (upekkhāsambojjhaṅga) bei dem Mönch entfaltet; in diesem Augenblick entfaltet der Mönch das Erleuchtungsglied des Gleichmuts; in diesem Augenblick gelangt das Erleuchtungsglied des Gleichmuts bei dem Mönch zur vollen Entfaltung durch Übung.

๑๕๑. ‘‘ยสฺมึ [Pg.129] สมเย, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เวทนาสุ…เป… จิตฺเต… ธมฺเมสุ ธมฺมานุปสฺสี วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํ, อุปฏฺฐิตาสฺส ตสฺมึ สมเย สติ โหติ อสมฺมุฏฺฐา. ยสฺมึ สมเย, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อุปฏฺฐิตา สติ โหติ อสมฺมุฏฺฐา, สติสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน อารทฺโธ โหติ, สติสมฺโพชฺฌงฺคํ ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุ ภาเวติ, สติสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉติ.

151. Wann immer, ihr Mönche, ein Mönch bei den Gefühlen... bei dem Geist... bei den Geistesobjekten die Geistesobjekte betrachtend verweilt, eifrig, wissensklar und achtsam, nachdem er Verlangen und Trübsinn in Bezug auf die Welt überwunden hat, ist in diesem Augenblick seine Achtsamkeit gegenwärtig und ungetrübt. Wann immer, ihr Mönche, bei einem Mönch die Achtsamkeit gegenwärtig und ungetrübt ist, ist in diesem Augenblick das Erleuchtungsglied der Achtsamkeit (satisambojjhaṅga) bei dem Mönch entfaltet; in diesem Augenblick entfaltet der Mönch das Erleuchtungsglied der Achtsamkeit; in diesem Augenblick gelangt das Erleuchtungsglied der Achtsamkeit bei dem Mönch zur vollen Entfaltung durch Übung.

‘‘โส ตถาสโต วิหรนฺโต ตํ ธมฺมํ ปญฺญาย ปวิจินติ ปวิจยติ ปริวีมํสํ อาปชฺชติ. ยสฺมึ สมเย, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ตถาสโต วิหรนฺโต ตํ ธมฺมํ ปญฺญาย ปวิจินติ ปวิจยติ ปริวีมํสํ อาปชฺชติ, ธมฺมวิจยสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน อารทฺโธ โหติ, ธมฺมวิจยสมฺโพชฺฌงฺคํ ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุ ภาเวติ, ธมฺมวิจยสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉติ.

Indem er so achtsam verweilt, untersucht er jene Gegebenheit mit Weisheit, prüft sie und unterzieht sie einer gründlichen Untersuchung. Wann immer, ihr Mönche, ein Mönch so achtsam verweilend jene Gegebenheit mit Weisheit untersucht, prüft und einer gründlichen Untersuchung unterzieht, ist in diesem Augenblick das Erleuchtungsglied der Wirksamkeitsuntersuchung (dhammavicayasambojjhaṅga) bei dem Mönch entfaltet; in diesem Augenblick entfaltet der Mönch das Erleuchtungsglied der Wirksamkeitsuntersuchung; in diesem Augenblick gelangt das Erleuchtungsglied der Wirksamkeitsuntersuchung bei dem Mönch zur vollen Entfaltung durch Übung.

‘‘ตสฺส ตํ ธมฺมํ ปญฺญาย ปวิจินโต ปวิจยโต ปริวีมํสํ อาปชฺชโต อารทฺธํ โหติ วีริยํ อสลฺลีนํ. ยสฺมึ สมเย, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน ตํ ธมฺมํ ปญฺญาย ปวิจินโต ปวิจยโต ปริวีมํสํ อาปชฺชโต อารทฺธํ โหติ วีริยํ อสลฺลีนํ, วีริยสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน อารทฺโธ โหติ, วีริยสมฺโพชฺฌงฺคํ ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุ ภาเวติ, วีริยสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉติ.

Bei ihm, der jene Gegebenheit mit Weisheit untersucht, prüft und einer gründlichen Untersuchung unterzieht, ist unermüdliche Energie entfacht. Wann immer, ihr Mönche, bei einem Mönch, der jene Gegebenheit mit Weisheit untersucht, prüft und einer gründlichen Untersuchung unterzieht, unermüdliche Energie entfacht ist, ist in diesem Augenblick das Erleuchtungsglied der Energie (vīriyasambojjhaṅga) bei dem Mönch entfaltet; in diesem Augenblick entfaltet der Mönch das Erleuchtungsglied der Energie; in diesem Augenblick gelangt das Erleuchtungsglied der Energie bei dem Mönch zur vollen Entfaltung durch Übung.

‘‘อารทฺธวีริยสฺส อุปฺปชฺชติ ปีติ นิรามิสา. ยสฺมึ สมเย, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน อารทฺธวีริยสฺส อุปฺปชฺชติ ปีติ นิรามิสา, ปีติสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน อารทฺโธ โหติ, ปีติสมฺโพชฺฌงฺคํ ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุ ภาเวติ, ปีติสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉติ.

Bei einem, dessen Energie entfacht ist, entsteht nicht-weltliches Entzücken. Wann immer, ihr Mönche, bei einem Mönch, dessen Energie entfacht ist, nicht-weltliches Entzücken entsteht, ist in diesem Augenblick das Erleuchtungsglied des Entzückens (pītisambojjhaṅga) bei dem Mönch entfaltet; in diesem Augenblick entfaltet der Mönch das Erleuchtungsglied des Entzückens; in diesem Augenblick gelangt das Erleuchtungsglied des Entzückens bei dem Mönch zur vollen Entfaltung durch Übung.

‘‘ปีติมนสฺส กาโยปิ ปสฺสมฺภติ, จิตฺตมฺปิ ปสฺสมฺภติ. ยสฺมึ สมเย, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน ปีติมนสฺส กาโยปิ ปสฺสมฺภติ, จิตฺตมฺปิ ปสฺสมฺภติ, ปสฺสทฺธิสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน อารทฺโธ โหติ, ปสฺสทฺธิสมฺโพชฺฌงฺคํ ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุ ภาเวติ, ปสฺสทฺธิสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉติ.

Bei einem, dessen Geist von Entzücken erfüllt ist, kommt sowohl der Körper zur Ruhe als auch der Geist zur Ruhe. Wann immer, ihr Mönche, bei einem Mönch mit entzücktem Geist sowohl der Körper als auch der Geist zur Ruhe kommen, ist in diesem Augenblick das Erleuchtungsglied der Ruhe (passaddhisambojjhaṅga) bei dem Mönch entfaltet; in diesem Augenblick entfaltet der Mönch das Erleuchtungsglied der Ruhe; in diesem Augenblick gelangt das Erleuchtungsglied der Ruhe bei dem Mönch zur vollen Entfaltung durch Übung.

‘‘ปสฺสทฺธกายสฺส [Pg.130] สุขิโน จิตฺตํ สมาธิยติ. ยสฺมึ สมเย, ภิกฺขเว, ภิกฺขุโน ปสฺสทฺธกายสฺส สุขิโน จิตฺตํ สมาธิยติ, สมาธิสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน อารทฺโธ โหติ, สมาธิสมฺโพชฺฌงฺคํ ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุ ภาเวติ, สมาธิสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉติ.

Bei einem, dessen Körper beruhigt ist und der glücklich ist, sammelt sich der Geist. Wann immer, ihr Mönche, bei einem Mönch mit beruhigtem Körper und Glücksgefühl sich der Geist sammelt, ist in diesem Augenblick das Erleuchtungsglied der Konzentration (samādhisambojjhaṅga) bei dem Mönch entfaltet; in diesem Augenblick entfaltet der Mönch das Erleuchtungsglied der Konzentration; in diesem Augenblick gelangt das Erleuchtungsglied der Konzentration bei dem Mönch zur vollen Entfaltung durch Übung.

‘‘โส ตถาสมาหิตํ จิตฺตํ สาธุกํ อชฺฌุเปกฺขิตา โหติ. ยสฺมึ สมเย, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ตถาสมาหิตํ จิตฺตํ สาธุกํ อชฺฌุเปกฺขิตา โหติ, อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน อารทฺโธ โหติ, อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺคํ ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุ ภาเวติ, อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺโค ตสฺมึ สมเย ภิกฺขุโน ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉติ. เอวํ ภาวิตา โข, ภิกฺขเว, จตฺตาโร สติปฏฺฐานา เอวํ พหุลีกตา สตฺต สมฺโพชฺฌงฺเค ปริปูเรนฺติ.

Er blickt mit Gleichmut auf den so gesammelten Geist. Wann immer, ihr Mönche, ein Mönch mit Gleichmut auf den so gesammelten Geist blickt, ist in diesem Augenblick das Erleuchtungsglied des Gleichmuts (upekkhāsambojjhaṅga) bei dem Mönch entfaltet; in diesem Augenblick entfaltet der Mönch das Erleuchtungsglied des Gleichmuts; in diesem Augenblick gelangt das Erleuchtungsglied des Gleichmuts bei dem Mönch zur vollen Entfaltung durch Übung. Auf diese Weise entfaltet, ihr Mönche, auf diese Weise häufig geübt, bringen die vier Grundlagen der Achtsamkeit die sieben Erleuchtungsglieder zur vollen Entfaltung.

๑๕๒. ‘‘กถํ ภาวิตา จ, ภิกฺขเว, สตฺต โพชฺฌงฺคา กถํ พหุลีกตา วิชฺชาวิมุตฺตึ ปริปูเรนฺติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สติสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ วิเวกนิสฺสิตํ วิราคนิสฺสิตํ นิโรธนิสฺสิตํ โวสฺสคฺคปริณามึ. ธมฺมวิจยสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ…เป… วีริยสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ… ปีติสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ… ปสฺสทฺธิสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ… สมาธิสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ… อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ วิเวกนิสฺสิตํ วิราคนิสฺสิตํ นิโรธนิสฺสิตํ โวสฺสคฺคปริณามึ. เอวํ ภาวิตา โข, ภิกฺขเว, สตฺต โพชฺฌงฺคา เอวํ พหุลีกตา วิชฺชาวิมุตฺตึ ปริปูเรนฺตี’’ติ.

152. „Wie, ihr Mönche, führen die sieben Erleuchtungsglieder, wenn sie entfaltet und häufig geübt werden, zur Vollendung von Wissen und Befreiung? Hier, ihr Mönche, entfaltet ein Mönch das Erleuchtungsglied der Achtsamkeit, das auf Abgeschiedenheit beruht, auf Verzicht beruht, auf Aufhören beruht und in Loslassen mündet. Er entfaltet das Erleuchtungsglied der Wissenserforschung ... der Tatkraft ... der Verzückung ... der Stillung ... der Sammlung ... der Gleichmut, das auf Abgeschiedenheit beruht, auf Verzicht beruht, auf Aufhören beruht und in Loslassen mündet. So entfaltet, ihr Mönche, führen die sieben Erleuchtungsglieder, so häufig geübt, zur Vollendung von Wissen und Befreiung.“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

Dies sagte der Erhabene. Jene Mönche waren erfreut und hießen die Worte des Erhabenen willkommen.

อานาปานสฺสติสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ อฏฺฐมํ.

Das Ānāpānassatisutta ist abgeschlossen, das achte.

๙. กายคตาสติสุตฺตํ

9. Kāyagatāsatisutta (Die Lehrrede über die Achtsamkeit auf den Körper)

๑๕๓. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. อถ โข สมฺพหุลานํ ภิกฺขูนํ ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺตานํ อุปฏฺฐานสาลายํ สนฺนิสินฺนานํ สนฺนิปติตานํ อยมนฺตรากถา [Pg.131] อุทปาทิ – ‘‘อจฺฉริยํ, อาวุโส, อพฺภุตํ, อาวุโส! ยาวญฺจิทํ เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน กายคตาสติ ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา วุตฺตา มหานิสํสา’’ติ. อยญฺจ หิทํ เตสํ ภิกฺขูนํ อนฺตรากถา วิปฺปกตา โหติ, อถ โข ภควา สายนฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยน อุปฏฺฐานสาลา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ. นิสชฺช โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘กาย นุตฺถ, ภิกฺขเว, เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนา, กา จ ปน โว อนฺตรากถา วิปฺปกตา’’ติ? ‘‘อิธ, ภนฺเต, อมฺหากํ ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺตานํ อุปฏฺฐานสาลายํ สนฺนิสินฺนานํ สนฺนิปติตานํ อยมนฺตรากถา อุทปาทิ – ‘อจฺฉริยํ, อาวุโส, อพฺภุตํ, อาวุโส! ยาวญฺจิทํ เตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน กายคตาสติ ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา วุตฺตา มหานิสํสา’ติ. อยํ โข โน, ภนฺเต, อนฺตรากถา วิปฺปกตา, อถ ภควา อนุปฺปตฺโต’’ติ.

153. So habe ich es gehört – zu einer Zeit weilte der Erhabene bei Sāvatthī im Jeta-Hain, im Park des Anāthapiṇḍika. Da erhob sich unter zahlreichen Mönchen, die nach dem Almosengang und dem Mahl in der Versammlungshalle zusammengekommen waren und dort saßen, folgendes Gespräch: ‚Es ist staunenswert, Freunde, es ist wunderbar, Freunde! Wie doch vom Erhabenen, dem Wissenden, dem Sehenden, dem Heiligen, dem vollkommen Erwachten, die Achtsamkeit auf den Körper als sehr fruchtbringend und von großem Segen verkündet wurde, wenn sie entfaltet und häufig geübt wird.‘ Dieses Gespräch der Mönche war noch nicht abgeschlossen, da erhob sich der Erhabene am Abend aus seiner Zurückgezogenheit und begab sich zur Versammlungshalle. Dort setzte er sich auf den vorbereiteten Sitz. Nachdem er sich gesetzt hatte, wandte er sich an die Mönche: ‚Zu welchem Gespräch, ihr Mönche, seid ihr jetzt hier zusammengekommen, und welches Gespräch wurde von euch gerade unterbrochen?‘ ‚Hier, o Herr, ist unter uns, die wir nach dem Almosengang und dem Mahl in der Versammlungshalle zusammengekommen waren, folgendes Gespräch entstanden: »Es ist staunenswert, Freunde, es ist wunderbar, Freunde! Wie doch vom Erhabenen, dem Wissenden, dem Sehenden, dem Heiligen, dem vollkommen Erwachten, die Achtsamkeit auf den Körper als sehr fruchtbringend und von großem Segen verkündet wurde, wenn sie entfaltet und häufig geübt wird.« Dies, o Herr, war unser unterbrochenes Gespräch, als der Erhabene eintraf.‘

๑๕๔. ‘‘กถํ ภาวิตา จ, ภิกฺขเว, กายคตาสติ กถํ พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อรญฺญคโต วา รุกฺขมูลคโต วา สุญฺญาคารคโต วา นิสีทติ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย ปริมุขํ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวา. โส สโตว อสฺสสติ สโตว ปสฺสสติ; ทีฆํ วา อสฺสสนฺโต ‘ทีฆํ อสฺสสามี’ติ ปชานาติ, ทีฆํ วา ปสฺสสนฺโต ‘ทีฆํ ปสฺสสามี’ติ ปชานาติ; รสฺสํ วา อสฺสสนฺโต ‘รสฺสํ อสฺสสามี’ติ ปชานาติ, รสฺสํ วา ปสฺสสนฺโต ‘รสฺสํ ปสฺสสามี’ติ ปชานาติ; ‘สพฺพกายปฏิสํเวที อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘สพฺพกายปฏิสํเวที ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ; ‘ปสฺสมฺภยํ กายสงฺขารํ อสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ, ‘ปสฺสมฺภยํ กายสงฺขารํ ปสฺสสิสฺสามี’ติ สิกฺขติ. ตสฺส เอวํ อปฺปมตฺตสฺส อาตาปิโน ปหิตตฺตสฺส วิหรโต เย เคหสิตา สรสงฺกปฺปา เต ปหียนฺติ. เตสํ ปหานา อชฺฌตฺตเมว จิตฺตํ สนฺติฏฺฐติ สนฺนิสีทติ เอโกทิ โหติ สมาธิยติ. เอวํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ กายคตาสตึ ภาเวติ.

154. „Wie entfaltet, ihr Mönche, und wie häufig geübt ist die Achtsamkeit auf den Körper von großer Frucht und großem Segen? Hier, ihr Mönche, begibt sich ein Mönch in den Wald, unter einen Baum oder in eine einsame Hütte, setzt sich mit gekreuzten Beinen nieder, hält den Körper gerade und stellt die Achtsamkeit vor sich auf. Nur achtsam atmet er ein, nur achtsam atmet er aus. Wenn er lang einatmet, weiß er: »Ich atme lang ein«; wenn er lang ausatmet, weiß er: »Ich atme lang aus«; wenn er kurz einatmet, weiß er: »Ich atme kurz ein«; wenn er kurz ausatmet, weiß er: »Ich atme kurz aus«. Er übt: »Den ganzen Körper empfindend, werde ich einatmen«; er übt: »Den ganzen Körper empfindend, werde ich ausatmen«. Er übt: »Die körperliche Gestaltung beruhigend, werde ich einatmen«; er übt: »Die körperliche Gestaltung beruhigend, werde ich ausatmen«. Während er so unermüdlich, eifrig und entschlossen weilt, schwinden jene ans Hausleben gebundenen weltlichen Gedanken. Durch deren Schwinden festigt sich der Geist innerlich, kommt zur Ruhe, wird einsgerichtet und sammelt sich. So, ihr Mönche, entfaltet ein Mönch die Achtsamkeit auf den Körper.“

‘‘ปุน [Pg.132] จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ คจฺฉนฺโต วา ‘คจฺฉามี’ติ ปชานาติ, ฐิโต วา ‘ฐิโตมฺหี’ติ ปชานาติ, นิสินฺโน วา ‘นิสินฺโนมฺหี’ติ ปชานาติ, สยาโน วา ‘สยาโนมฺหี’ติ ปชานาติ. ยถา ยถา วา ปนสฺส กาโย ปณิหิโต โหติ, ตถา ตถา นํ ปชานาติ. ตสฺส เอวํ อปฺปมตฺตสฺส อาตาปิโน ปหิตตฺตสฺส วิหรโต เย เคหสิตา สรสงฺกปฺปา เต ปหียนฺติ. เตสํ ปหานา อชฺฌตฺตเมว จิตฺตํ สนฺติฏฺฐติ สนฺนิสีทติ เอโกทิ โหติ สมาธิยติ. เอวมฺปิ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ กายคตาสตึ ภาเวติ.

„Und weiter, ihr Mönche: Gehend weiß der Mönch: »Ich gehe«; stehend weiß er: »Ich stehe«; sitzend weiß er: »Ich sitze«; liegend weiß er: »Ich liege«. Oder wie immer sein Körper auch positioniert ist, so erkennt er ihn. Während er so unermüdlich, eifrig und entschlossen weilt, schwinden jene ans Hausleben gebundenen weltlichen Gedanken. Durch deren Schwinden festigt sich der Geist innerlich, kommt zur Ruhe, wird einsgerichtet und sammelt sich. Auch so, ihr Mönche, entfaltet ein Mönch die Achtsamkeit auf den Körper.“

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อภิกฺกนฺเต ปฏิกฺกนฺเต สมฺปชานการี โหติ, อาโลกิเต วิโลกิเต สมฺปชานการี โหติ, สมิญฺชิเต ปสาริเต สมฺปชานการี โหติ, สงฺฆาฏิปตฺตจีวรธารเณ สมฺปชานการี โหติ, อสิเต ปีเต ขายิเต สายิเต สมฺปชานการี โหติ, อุจฺจารปสฺสาวกมฺเม สมฺปชานการี โหติ, คเต ฐิเต นิสินฺเน สุตฺเต ชาคริเต ภาสิเต ตุณฺหีภาเว สมฺปชานการี โหติ. ตสฺส เอวํ อปฺปมตฺตสฺส อาตาปิโน ปหิตตฺตสฺส วิหรโต เย เคหสิตา สรสงฺกปฺปา เต ปหียนฺติ. เตสํ ปหานา อชฺฌตฺตเมว จิตฺตํ สนฺติฏฺฐติ สนฺนิสีทติ เอโกทิ โหติ สมาธิยติ. เอวมฺปิ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ กายคตาสตึ ภาเวติ.

„Und weiter, ihr Mönche: Beim Vorwärtsgehen und Rückwärtsgehen handelt der Mönch mit klarem Bewusstsein; beim Geradeausblicken und Zurückblicken handelt er mit klarem Bewusstsein; beim Beugen und Strecken handelt er mit klarem Bewusstsein; beim Tragen von Doppelgewand, Almosenschale und Robe handelt er mit klarem Bewusstsein; beim Essen, Trinken, Kauen und Schmecken handelt er mit klarem Bewusstsein; beim Verrichten der Notdurft handelt er mit klarem Bewusstsein; beim Gehen, Stehen, Sitzen, Einschlafen, Wachen, Sprechen und Schweigen handelt er mit klarem Bewusstsein. Während er so unermüdlich, eifrig und entschlossen weilt, schwinden jene ans Hausleben gebundenen weltlichen Gedanken. Durch deren Schwinden festigt sich der Geist innerlich, kommt zur Ruhe, wird einsgerichtet und sammelt sich. Auch so, ihr Mönche, entfaltet ein Mönch die Achtsamkeit auf den Körper.“

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อิมเมว กายํ อุทฺธํ ปาทตลา อโธ เกสมตฺถกา ตจปริยนฺตํ ปูรํ นานปฺปการสฺส อสุจิโน ปจฺจเวกฺขติ – ‘อตฺถิ อิมสฺมึ กาเย เกสา โลมา นขา ทนฺตา ตโจ มํสํ นฺหารุ อฏฺฐิ อฏฺฐิมิญฺชํ วกฺกํ หทยํ ยกนํ กิโลมกํ ปิหกํ ปปฺผาสํ อนฺตํ อนฺตคุณํ อุทริยํ กรีสํ ปิตฺตํ เสมฺหํ ปุพฺโพ โลหิตํ เสโท เมโท อสฺสุ วสา เขโฬ สิงฺฆาณิกา ลสิกา มุตฺต’นฺติ.

Und weiter, ihr Mönche, betrachtet ein Mönch eben diesen Körper, von den Fußsohlen aufwärts und vom Scheitelhaar abwärts, von Haut umschlossen und voll von mancherlei Unreinheiten: 'In diesem Körper gibt es Kopfhaare, Körperhaare, Nägel, Zähne, Haut, Fleisch, Sehnen, Knochen, Knochenmark, Nieren, Herz, Leber, Zwerchfell, Milz, Lunge, Darm, Gekröse, Mageninhalt, Kot, Galle, Schleim, Eiter, Blut, Schweiß, Fett, Tränen, Hauttalg, Speichel, Nasenschleim, Gelenkschmiere, Urin.'

‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, อุภโตมุขา ปุโตฬิ ปูรา นานาวิหิตสฺส ธญฺญสฺส, เสยฺยถิทํ – สาลีนํ วีหีนํ มุคฺคานํ มาสานํ ติลานํ ตณฺฑุลานํ, ตเมนํ จกฺขุมา ปุริโส มุญฺจิตฺวา ปจฺจเวกฺเขยฺย – ‘อิเม สาลี อิเม วีหี อิเม มุคฺคา อิเม มาสา อิเม ติลา อิเม ตณฺฑุลา’ติ; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อิมเมว กายํ อุทฺธํ ปาทตลา อโธ เกสมตฺถกา ตจปริยนฺตํ ปูรํ [Pg.133] นานปฺปการสฺส อสุจิโน ปจฺจเวกฺขติ – ‘อตฺถิ อิมสฺมึ กาเย เกสา โลมา นขา ทนฺตา ตโจ มํสํ นฺหารุ อฏฺฐิ อฏฺฐิมิญฺชํ วกฺกํ หทยํ ยกนํ กิโลมกํ ปิหกํ ปปฺผาสํ อนฺตํ อนฺตคุณํ อุทริยํ กรีสํ ปิตฺตํ เสมฺหํ ปุพฺโพ โลหิตํ เสโท เมโท อสฺสุ วสา เขโฬ สิงฺฆาณิกา ลสิกา มุตฺต’นฺติ. ตสฺส เอวํ อปฺปมตฺตสฺส อาตาปิโน ปหิตตฺตสฺส วิหรโต เย เคหสิตา สรสงฺกปฺปา เต ปหียนฺติ. เตสํ ปหานา อชฺฌตฺตเมว จิตฺตํ สนฺติฏฺฐติ สนฺนิสีทติ เอโกทิ โหติ สมาธิยติ. เอวมฺปิ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ กายคตาสตึ ภาเวติ.

Wie wenn, ihr Mönche, ein Sack mit zwei Öffnungen voll von verschiedenen Getreidearten wäre, wie etwa: feiner Reis, gewöhnlicher Reis, Mungbohnen, Kidneybohnen, Sesam, geschälter Reis, und ein Mann mit sehenden Augen ihn öffnen und betrachten würde: 'Dies ist feiner Reis, dies ist gewöhnlicher Reis, dies sind Mungbohnen, dies sind Kidneybohnen, dies ist Sesam, dies ist geschälter Reis'; ebenso auch, ihr Mönche, betrachtet ein Mönch eben diesen Körper, von den Fußsohlen aufwärts und vom Scheitelhaar abwärts, von Haut umschlossen und voll von mancherlei Unreinheiten: 'In diesem Körper gibt es Kopfhaare, Körperhaare, Nägel, Zähne, Haut, Fleisch, Sehnen, Knochen, Knochenmark, Nieren, Herz, Leber, Zwerchfell, Milz, Lunge, Darm, Gekröse, Mageninhalt, Kot, Galle, Schleim, Eiter, Blut, Schweiß, Fett, Tränen, Hauttalg, Speichel, Nasenschleim, Gelenkschmiere, Urin.' Bei ihm, der so unermüdlich, eifrig und entschlossen verweilt, schwinden die weltlich-verhafteten Gedanken und Absichten. Durch deren Überwindung festigt sich sein Geist innerlich, kommt zur Ruhe, wird einsgerichtet und konzentriert sich. Auf diese Weise, ihr Mönche, entfaltet ein Mönch die Achtsamkeit auf den Körper.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อิมเมว กายํ ยถาฐิตํ ยถาปณิหิตํ ธาตุโส ปจฺจเวกฺขติ – ‘อตฺถิ อิมสฺมึ กาเย ปถวีธาตุ อาโปธาตุ เตโชธาตุ วาโยธาตู’ติ.

Und weiter, ihr Mönche, betrachtet ein Mönch eben diesen Körper, so wie er dasteht, so wie er positioniert ist, nach den Elementen: 'In diesem Körper gibt es das Erdelement, das Wasserelement, das Feuerelement, das Windelement.'

‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ทกฺโข โคฆาตโก วา โคฆาตกนฺเตวาสี วา คาวึ วธิตฺวา จตุมหาปเถ พิลโส วิภชิตฺวา นิสินฺโน อสฺส; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อิมเมว กายํ ยถาฐิตํ ยถาปณิหิตํ ธาตุโส ปจฺจเวกฺขติ – ‘อตฺถิ อิมสฺมึ กาเย ปถวีธาตุ อาโปธาตุ เตโชธาตุ วาโยธาตู’ติ. ตสฺส เอวํ อปฺปมตฺตสฺส อาตาปิโน ปหิตตฺตสฺส วิหรโต เย เคหสิตา สรสงฺกปฺปา เต ปหียนฺติ. เตสํ ปหานา อชฺฌตฺตเมว จิตฺตํ สนฺติฏฺฐติ สนฺนิสีทติ เอโกทิ โหติ สมาธิยติ. เอวมฺปิ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ กายคตาสตึ ภาเวติ.

Wie wenn, ihr Mönche, ein geschickter Metzger oder ein Metzgerlehrling eine Kuh geschlachtet hätte und an einer Kreuzung säße, nachdem er sie in Stücke zerlegt hat; ebenso auch, ihr Mönche, betrachtet ein Mönch eben diesen Körper, so wie er dasteht, so wie er positioniert ist, nach den Elementen: 'In diesem Körper gibt es das Erdelement, das Wasserelement, das Feuerelement, das Windelement.' Bei ihm, der so unermüdlich, eifrig und entschlossen verweilt, schwinden die weltlich-verhafteten Gedanken und Absichten. Durch deren Überwindung festigt sich sein Geist innerlich, kommt zur Ruhe, wird einsgerichtet und konzentriert sich. Auf diese Weise, ihr Mönche, entfaltet ein Mönch die Achtsamkeit auf den Körper.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เสยฺยถาปิ ปสฺเสยฺย สรีรํ สิวถิกาย ฉฑฺฑิตํ เอกาหมตํ วา ทฺวีหมตํ วา ตีหมตํ วา อุทฺธุมาตกํ วินีลกํ วิปุพฺพกชาตํ. โส อิมเมว กายํ อุปสํหรติ – ‘อยมฺปิ โข กาโย เอวํธมฺโม เอวํภาวี เอวํอนตีโต’ติ. ตสฺส เอวํ อปฺปมตฺตสฺส อาตาปิโน ปหิตตฺตสฺส วิหรโต เย เคหสิตา สรสงฺกปฺปา เต ปหียนฺติ. เตสํ ปหานา อชฺฌตฺตเมว จิตฺตํ สนฺติฏฺฐติ สนฺนิสีทติ เอโกทิ โหติ สมาธิยติ. เอวมฺปิ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ กายคตาสตึ ภาเวติ.

Und weiter, ihr Mönche, wie wenn ein Mönch einen auf einem Leichenfeld weggeworfenen Körper sehen würde, einen Tag tot, zwei Tage tot oder drei Tage tot, aufgebläht, blauverfärbt und eiternd; so vergleicht er eben diesen seinen eigenen Körper damit: 'Auch dieser Körper ist von solcher Natur, wird so werden und kann dem nicht entgehen.' Bei ihm, der so unermüdlich, eifrig und entschlossen verweilt, schwinden die weltlich-verhafteten Gedanken und Absichten. Durch deren Überwindung festigt sich sein Geist innerlich, kommt zur Ruhe, wird einsgerichtet und konzentriert sich. Auf diese Weise, ihr Mönche, entfaltet ein Mönch die Achtsamkeit auf den Körper.

‘‘ปุน [Pg.134] จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เสยฺยถาปิ ปสฺเสยฺย สรีรํ สิวถิกาย ฉฑฺฑิตํ กาเกหิ วา ขชฺชมานํ กุลเลหิ วา ขชฺชมานํ คิชฺเฌหิ วา ขชฺชมานํ กงฺเกหิ วา ขชฺชมานํ สุนเขหิ วา ขชฺชมานํ พฺยคฺเฆหิ วา ขชฺชมานํ ทีปีหิ วา ขชฺชมานํ สิงฺคาเลหิ วา ขชฺชมานํ วิวิเธหิ วา ปาณกชาเตหิ ขชฺชมานํ. โส อิมเมว กายํ อุปสํหรติ – ‘อยมฺปิ โข กาโย เอวํธมฺโม เอวํภาวี เอวํอนตีโต’ติ. ตสฺส เอวํ อปฺปมตฺตสฺส…เป… เอวมฺปิ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ กายคตาสตึ ภาเวติ.

Und weiter, ihr Mönche, wie wenn ein Mönch einen auf einem Leichenfeld weggeworfenen Körper sehen würde, der von Krähen gefressen wird, oder von Falken gefressen wird, oder von Geiern gefressen wird, oder von Reihern gefressen wird, oder von Hunden gefressen wird, oder von Tigern gefressen wird, oder von Leoparden gefressen wird, oder von Schakalen gefressen wird, oder von mancherlei Arten von Gewürm gefressen wird; so vergleicht er eben diesen seinen eigenen Körper damit: 'Auch dieser Körper ist von solcher Natur, wird so werden und kann dem nicht entgehen.' Bei ihm, der so unermüdlich... (wie oben)... Auf diese Weise, ihr Mönche, entfaltet ein Mönch die Achtsamkeit auf den Körper.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เสยฺยถาปิ ปสฺเสยฺย สรีรํ สิวถิกาย ฉฑฺฑิตํ อฏฺฐิกสงฺขลิกํ สมํสโลหิตํ นฺหารุสมฺพนฺธํ…เป… อฏฺฐิกสงฺขลิกํ นิมฺมํสโลหิตมกฺขิตํ นฺหารุสมฺพนฺธํ…เป… อฏฺฐิกสงฺขลิกํ อปคตมํสโลหิตํ นฺหารุสมฺพนฺธํ…เป… อฏฺฐิกานิ อปคตสมฺพนฺธานิ ทิสาวิทิสาวิกฺขิตฺตานิ อญฺเญน หตฺถฏฺฐิกํ อญฺเญน ปาทฏฺฐิกํ อญฺเญน โคปฺผกฏฺฐิกํ อญฺเญน ชงฺฆฏฺฐิกํ อญฺเญน อูรุฏฺฐิกํ อญฺเญน กฏิฏฺฐิกํ อญฺเญน ผาสุกฏฺฐิกํ อญฺเญน ปิฏฺฐิฏฺฐิกํ อญฺเญน ขนฺธฏฺฐิกํ อญฺเญน คีวฏฺฐิกํ อญฺเญน หนุกฏฺฐิกํ อญฺเญน ทนฺตฏฺฐิกํ อญฺเญน สีสกฏาหํ. โส อิมเมว กายํ อุปสํหรติ – ‘อยมฺปิ โข กาโย เอวํธมฺโม เอวํภาวี เอวํอนตีโต’ติ. ตสฺส เอวํ อปฺปมตฺตสฺส…เป… เอวมฺปิ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ กายคตาสตึ ภาเวติ.

Und weiter, ihr Mönche, wie wenn ein Mönch einen auf einem Leichenfeld weggeworfenen Körper sehen würde: als ein Knochengerüst mit Fleisch und Blut, durch Sehnen verbunden... als ein Knochengerüst ohne Fleisch, aber blutbeschmiert, durch Sehnen verbunden... als ein Knochengerüst ohne Fleisch und Blut, durch Sehnen verbunden... als Knochen, die nicht mehr verbunden sind und in alle Himmelsrichtungen zerstreut liegen: hier ein Handknochen, dort ein Fußknochen, dort ein Knöchelknochen, dort ein Schienbeinknochen, dort ein Oberschenkelknochen, dort ein Hüftknochen, dort ein Rippenknochen, dort ein Rückgratknochen, dort ein Schulterblatt, dort ein Halsknochen, dort ein Kieferknochen, dort ein Zahn, dort die Schädelkapsel; so vergleicht er eben diesen seinen eigenen Körper damit: 'Auch dieser Körper ist von solcher Natur, wird so werden und kann dem nicht entgehen.' Bei ihm, der so unermüdlich... (wie oben)... Auf diese Weise, ihr Mönche, entfaltet ein Mönch die Achtsamkeit auf den Körper.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เสยฺยถาปิ ปสฺเสยฺย สรีรํ สิวถิกาย ฉฑฺฑิตํ – อฏฺฐิกานิ เสตานิ สงฺขวณฺณปฏิภาคานิ …เป… อฏฺฐิกานิ ปุญฺชกิตานิ เตโรวสฺสิกานิ…เป… อฏฺฐิกานิ ปูตีนิ จุณฺณกชาตานิ. โส อิมเมว กายํ อุปสํหรติ – ‘อยมฺปิ โข กาโย เอวํธมฺโม เอวํภาวี เอวํอนตีโต’ติ. ตสฺส เอวํ อปฺปมตฺตสฺส…เป… เอวมฺปิ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ กายคตาสตึ ภาเวติ.

Und weiter, ihr Mönche, wie wenn ein Mönch einen auf einem Leichenfeld weggeworfenen Körper sehen würde: die Knochen weiß, von der Farbe einer Muschel... die Knochen zu einem Haufen aufgetürmt nach über einem Jahr... die Knochen verrottet und zu Staub zerfallen; so vergleicht er eben diesen seinen eigenen Körper damit: 'Auch dieser Körper ist von solcher Natur, wird so werden und kann dem nicht entgehen.' Bei ihm, der so unermüdlich... (wie oben)... Auf diese Weise, ihr Mönche, entfaltet ein Mönch die Achtsamkeit auf den Körper.

๑๕๕. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ วิวิจฺเจว กาเมหิ…เป… ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. โส อิมเมว กายํ วิเวกเชน ปีติสุเขน อภิสนฺเทติ [Pg.135] ปริสนฺเทติ ปริปูเรติ ปริปฺผรติ, นาสฺส กิญฺจิ สพฺพาวโต กายสฺส วิเวกเชน ปีติสุเขน อปฺผุฏํ โหติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ทกฺโข นฺหาปโก วา นฺหาปกนฺเตวาสี วา กํสถาเล นฺหานียจุณฺณานิ อากิริตฺวา อุทเกน ปริปฺโผสกํ ปริปฺโผสกํ สนฺเนยฺย, สายํ นฺหานียปิณฺฑิ สฺเนหานุคตา สฺเนหปเรตา สนฺตรพาหิรา ผุฏา สฺเนเหน น จ ปคฺฆริณี; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อิมเมว กายํ วิเวกเชน ปีติสุเขน อภิสนฺเทติ ปริสนฺเทติ ปริปูเรติ ปริปฺผรติ; นาสฺส กิญฺจิ สพฺพาวโต กายสฺส วิเวกเชน ปีติสุเขน อปฺผุฏํ โหติ. ตสฺส เอวํ อปฺปมตฺตสฺส…เป… เอวมฺปิ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ กายคตาสตึ ภาเวติ.

155. „Weiterhin, ihr Mönche, tritt ein Mönch, ganz abgeschieden von den Sinnesfreuden, abgeschieden von unheilsamen Zuständen, in die erste Vertiefung ein und verweilt darin. Er durchtränkt, durchfeuchtet, erfüllt und durchdringt eben diesen Körper mit der aus der Abgeschiedenheit geborenen verzückten Freude und dem Glück; es gibt keinen Teil seines ganzen Körpers, der nicht von dieser aus der Abgeschiedenheit geborenen verzückten Freude und dem Glück durchdrungen wäre. Gleichwie, ihr Mönche, ein geschickter Bademeister oder dessen Lehrling Badepulver in eine Metallschale schütten und es, indem er es immer wieder mit Wasser besprengt, zu einem Klumpen kneten würde, sodass dieser Seifenballen von Feuchtigkeit durchdrungen, von Feuchtigkeit gesättigt und innerlich wie äußerlich mit Feuchtigkeit durchsetzt wäre, ohne jedoch zu zerfließen; ebenso, ihr Mönche, durchtränkt, durchfeuchtet, erfüllt und durchdringt der Mönch eben diesen Körper mit der aus der Abgeschiedenheit geborenen verzückten Freude und dem Glück; es gibt keinen Teil seines ganzen Körpers, der nicht von dieser aus der Abgeschiedenheit geborenen verzückten Freude und dem Glück durchdrungen wäre. Wenn er so unermüdlich verweilt... auf diese Weise, ihr Mönche, entfaltet ein Mönch die Achtsamkeit auf den Körper.“

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา…เป… ทุติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. โส อิมเมว กายํ สมาธิเชน ปีติสุเขน อภิสนฺเทติ ปริสนฺเทติ ปริปูเรติ ปริปฺผรติ; นาสฺส กิญฺจิ สพฺพาวโต กายสฺส สมาธิเชน ปีติสุเขน อปฺผุฏํ โหติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, อุทกรหโท คมฺภีโร อุพฺภิโททโก. ตสฺส เนวสฺส ปุรตฺถิมาย ทิสาย อุทกสฺส อายมุขํ น ปจฺฉิมาย ทิสาย อุทกสฺส อายมุขํ น อุตฺตราย ทิสาย อุทกสฺส อายมุขํ น ทกฺขิณาย ทิสาย อุทกสฺส อายมุขํ; เทโว จ น กาเลน กาลํ สมฺมา ธารํ อนุปฺปเวจฺเฉยฺย; อถ โข ตมฺหาว อุทกรหทา สีตา วาริธารา อุพฺภิชฺชิตฺวา ตเมว อุทกรหทํ สีเตน วารินา อภิสนฺเทยฺย ปริสนฺเทยฺย ปริปูเรยฺย ปริปฺผเรยฺย, นาสฺส กิญฺจิ สพฺพาวโต อุทกรหทสฺส สีเตน วารินา อปฺผุฏํ อสฺส; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อิมเมว กายํ สมาธิเชน ปีติสุเขน อภิสนฺเทติ ปริสนฺเทติ ปริปูเรติ ปริปฺผรติ, นาสฺส กิญฺจิ สพฺพาวโต กายสฺส สมาธิเชน ปีติสุเขน อปฺผุฏํ โหติ. ตสฺส เอวํ อปฺปมตฺตสฺส…เป… เอวมฺปิ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ กายคตาสตึ ภาเวติ.

„Weiterhin, ihr Mönche, tritt ein Mönch durch das Zur-Ruhe-Kommen von Gedankengang und Überlegung... in die zweite Vertiefung ein und verweilt darin. Er durchtränkt, durchfeuchtet, erfüllt und durchdringt eben diesen Körper mit der aus der Konzentration geborenen verzückten Freude und dem Glück; es gibt keinen Teil seines ganzen Körpers, der nicht von dieser aus der Konzentration geborenen verzückten Freude und dem Glück durchdrungen wäre. Gleichwie, ihr Mönche, ein tiefer See vorhanden wäre, der von unten her mit Quellwasser gespeist wird, und er hätte weder im Osten, noch im Westen, noch im Norden, noch im Süden einen Zufluss, und auch der Regen würde nicht von Zeit zu Zeit ordentliche Schauer herabsenden; dennoch würde ein kühler Wasserstrom aus eben diesem See hervorquellen und genau diesen See mit kühlem Wasser durchtränken, durchfeuchten, erfüllen und durchdringen, sodass kein Teil dieses ganzen Sees von dem kühlen Wasser unberührt bliebe; ebenso, ihr Mönche, durchtränkt, durchfeuchtet, erfüllt und durchdringt der Mönch eben diesen Körper mit der aus der Konzentration geborenen verzückten Freude und dem Glück; es gibt keinen Teil seines ganzen Körpers, der nicht von dieser aus der Konzentration geborenen verzückten Freude und dem Glück durchdrungen wäre. Wenn er so unermüdlich verweilt... auf diese Weise, ihr Mönche, entfaltet ein Mönch die Achtsamkeit auf den Körper.“

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ปีติยา จ วิราคา…เป… ตติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. โส อิมเมว กายํ นิปฺปีติเกน สุเขน อภิสนฺเทติ ปริสนฺเทติ ปริปูเรติ ปริปฺผรติ, นาสฺส กิญฺจิ สพฺพาวโต กายสฺส นิปฺปีติเกน สุเขน อปฺผุฏํ โหติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, อุปฺปลินิยํ วา ปทุมินิยํ วา ปุณฺฑรีกินิยํ วา อปฺเปกจฺจานิ อุปฺปลานิ วา ปทุมานิ วา ปุณฺฑรีกานิ วา [Pg.136] อุทเก ชาตานิ อุทเก สํวฑฺฒานิ อุทกานุคฺคตานิ อนฺโตนิมุคฺคโปสีนิ, ตานิ ยาว จคฺคา ยาว จ มูลา สีเตน วารินา อภิสนฺนานิ ปริสนฺนานิ ปริปูรานิ ปริปฺผุฏานิ, นาสฺส กิญฺจิ สพฺพาวตํ อุปฺปลานํ วา ปทุมานํ วา ปุณฺฑรีกานํ วา สีเตน วารินา อปฺผุฏํ อสฺส; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อิมเมว กายํ นิปฺปีติเกน สุเขน อภิสนฺเทติ ปริสนฺเทติ ปริปูเรติ ปริปฺผรติ, นาสฺส กิญฺจิ สพฺพาวโต กายสฺส นิปฺปีติเกน สุเขน อปฺผุฏํ โหติ. ตสฺส เอวํ อปฺปมตฺตสฺส…เป… เอวมฺปิ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ กายคตาสตึ ภาเวติ.

„Weiterhin, ihr Mönche, tritt ein Mönch durch das Verblassen der verzückten Freude... in die dritte Vertiefung ein und verweilt darin. Er durchtränkt, durchfeuchtet, erfüllt und durchdringt eben diesen Körper mit dem von verzückter Freude freien Glück; es gibt keinen Teil seines ganzen Körpers, der nicht von diesem von verzückter Freude freien Glück durchdrungen wäre. Gleichwie, ihr Mönche, in einem Teich mit blauen, roten oder weißen Lotusblumen einige dieser Lotusblumen im Wasser geboren werden, im Wasser wachsen, das Wasser nicht überragen, sondern untergetaucht gedeihen, und sie von der Spitze bis zur Wurzel von kühlem Wasser durchtränkt, durchfeuchtet, erfüllt und durchdrungen sind, sodass kein Teil dieser ganzen Lotusblumen vom kühlen Wasser unberührt bliebe; ebenso, ihr Mönche, durchtränkt, durchfeuchtet, erfüllt und durchdringt der Mönch eben diesen Körper mit dem von verzückter Freude freien Glück; es gibt keinen Teil seines ganzen Körpers, der nicht von diesem von verzückter Freude freien Glück durchdrungen wäre. Wenn er so unermüdlich verweilt... auf diese Weise, ihr Mönche, entfaltet ein Mönch die Achtsamkeit auf den Körper.“

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สุขสฺส จ ปหานา…เป… จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. โส อิมเมว กายํ ปริสุทฺเธน เจตสา ปริโยทาเตน ผริตฺวา นิสินฺโน โหติ; นาสฺส กิญฺจิ สพฺพาวโต กายสฺส ปริสุทฺเธน เจตสา ปริโยทาเตน อปฺผุฏํ โหติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ปุริโส โอทาเตน วตฺเถน สสีสํ ปารุปิตฺวา นิสินฺโน อสฺส, นาสฺส กิญฺจิ สพฺพาวโต กายสฺส โอทาเตน วตฺเถน อปฺผุฏํ อสฺส; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อิมเมว กายํ ปริสุทฺเธน เจตสา ปริโยทาเตน ผริตฺวา นิสินฺโน โหติ, นาสฺส กิญฺจิ สพฺพาวโต กายสฺส ปริสุทฺเธน เจตสา ปริโยทาเตน อปฺผุฏํ โหติ. ตสฺส เอวํ อปฺปมตฺตสฺส อาตาปิโน ปหิตตฺตสฺส วิหรโต เย เคหสิตา สรสงฺกปฺปา เต ปหียนฺติ. เตสํ ปหานา อชฺฌตฺตเมว จิตฺตํ สนฺติฏฺฐติ, สนฺนิสีทติ เอโกทิ โหติ สมาธิยติ. เอวมฺปิ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ กายคตาสตึ ภาเวติ.

„Weiterhin, ihr Mönche, tritt ein Mönch durch das Aufgeben von Glück und Schmerz... in die vierte Vertiefung ein und verweilt darin. Er sitzt da und hat eben diesen Körper mit einem völlig reinen und geläuterten Geist durchdrungen; es gibt keinen Teil seines ganzen Körpers, der nicht von dem völlig reinen und geläuterten Geist durchdrungen wäre. Gleichwie, ihr Mönche, ein Mann da säße, der sich einschließlich des Kopfes in ein weißes Gewand eingehüllt hätte, sodass kein Teil seines ganzen Körpers von dem weißen Gewand unbedeckt bliebe; ebenso, ihr Mönche, sitzt der Mönch da und hat eben diesen Körper mit einem völlig reinen und geläuterten Geist durchdrungen; es gibt keinen Teil seines ganzen Körpers, der nicht von dem völlig reinen und geläuterten Geist durchdrungen wäre. Bei einem Mönch, der so unermüdlich, eifrig und entschlossen verweilt, schwinden jene weltlichen Absichten und Gedanken. Durch deren Schwinden festigt sich der Geist innerlich, kommt zur Ruhe, wird einsgerichtet und konzentriert. Auf diese Weise, ihr Mönche, entfaltet ein Mönch die Achtsamkeit auf den Körper.“

๑๕๖. ‘‘ยสฺส กสฺสจิ, ภิกฺขเว, กายคตาสติ ภาวิตา พหุลีกตา, อนฺโตคธาวาสฺส กุสลา ธมฺมา เย เกจิ วิชฺชาภาคิยา. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ยสฺส กสฺสจิ มหาสมุทฺโท เจตสา ผุโฏ, อนฺโตคธาวาสฺส กุนฺนทิโย ยา กาจิ สมุทฺทงฺคมา; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ยสฺส กสฺสจิ กายคตาสติ ภาวิตา พหุลีกตา, อนฺโตคธาวาสฺส กุสลา ธมฺมา เย เกจิ วิชฺชาภาคิยา.

156. „Bei wem auch immer, ihr Mönche, die Achtsamkeit auf den Körper entfaltet und geübt wurde, bei dem sind alle heilsamen Zustände, die zum Wissen gehören, darin enthalten. Gleichwie, ihr Mönche, bei wem auch immer der große Ozean mit dem Geist erfasst wurde, bei dem auch alle kleinen Flüsse, die ins Meer münden, darin enthalten sind; ebenso, ihr Mönche, sind bei wem auch immer die Achtsamkeit auf den Körper entfaltet und geübt wurde, alle heilsamen Zustände, die zum Wissen gehören, darin enthalten.“

‘‘ยสฺส กสฺสจิ, ภิกฺขเว, กายคตาสติ อภาวิตา อพหุลีกตา, ลภติ ตสฺส มาโร โอตารํ, ลภติ ตสฺส มาโร อารมฺมณํ. เสยฺยถาปิ[Pg.137], ภิกฺขเว, ปุริโส ครุกํ สิลาคุฬํ อลฺลมตฺติกาปุญฺเช ปกฺขิเปยฺย. ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, อปิ นุ ตํ ครุกํ สิลาคุฬํ อลฺลมตฺติกาปุญฺเช ลเภถ โอตาร’’นฺติ? ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’. ‘‘เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ยสฺส กสฺสจิ กายคตาสติ อภาวิตา อพหุลีกตา, ลภติ ตสฺส มาโร โอตารํ, ลภติ ตสฺส มาโร อารมฺมณํ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, สุกฺขํ กฏฺฐํ โกฬาปํ ; อถ ปุริโส อาคจฺเฉยฺย อุตฺตรารณึ อาทาย – ‘อคฺคึ อภินิพฺพตฺเตสฺสามิ, เตโช ปาตุกริสฺสามี’ติ. ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, อปิ นุ โส ปุริโส อมุํ สุกฺขํ กฏฺฐํ โกฬาปํ อุตฺตรารณึ อาทาย อภิมนฺเถนฺโต อคฺคึ อภินิพฺพตฺเตยฺย, เตโช ปาตุกเรยฺยา’’ติ? ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’. ‘‘เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ยสฺส กสฺสจิ กายคตาสติ อภาวิตา อพหุลีกตา, ลภติ ตสฺส มาโร โอตารํ, ลภติ ตสฺส มาโร อารมฺมณํ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, อุทกมณิโก ริตฺโต ตุจฺโฉ อาธาเร ฐปิโต; อถ ปุริโส อาคจฺเฉยฺย อุทกภารํ อาทาย. ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, อปิ นุ โส ปุริโส ลเภถ อุทกสฺส นิกฺเขปน’’นฺติ? ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’. ‘‘เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ยสฺส กสฺสจิ กายคตาสติ อภาวิตา อพหุลีกตา, ลภติ ตสฺส มาโร โอตารํ, ลภติ ตสฺส มาโร อารมฺมณํ’’.

„Mönche, bei wem auch immer die Achtsamkeit auf den Körper nicht entfaltet und nicht häufig geübt wurde, bei dem findet Māra einen Zugang, bei dem findet Māra einen Anlass [für das Entstehen von Befleckungen]. Wie wenn, Mönche, ein Mann eine schwere Steinkugel in einen Haufen aus feuchtem Lehm werfen würde. Was meint ihr dazu, Mönche? Würde diese schwere Steinkugel in dem Haufen aus feuchtem Lehm einen Zugang finden?“ – „Gewiss, Herr.“ – „Ebenso, Mönche, findet Māra bei wem auch immer die Achtsamkeit auf den Körper nicht entfaltet und nicht häufig geübt wurde, einen Zugang, findet Māra einen Anlass. Wie wenn, Mönche, da ein trockenes, saftloses Stück Holz wäre; und ein Mann käme mit einem Reibeholz herbei und dächte: ‚Ich will Feuer erzeugen, ich will Hitze hervorbringen.‘ Was meint ihr dazu, Mönche? Würde jener Mann, wenn er jenes trockene, saftlose Stück Holz mit dem Reibeholz reibt, Feuer erzeugen und Hitze hervorbringen?“ – „Gewiss, Herr.“ – „Ebenso, Mönche, findet Māra bei wem auch immer die Achtsamkeit auf den Körper nicht entfaltet und nicht häufig geübt wurde, einen Zugang, findet Māra einen Anlass. Wie wenn, Mönche, ein großes Wassergefäß leer und hohl auf einem Untersatz stünde; und ein Mann käme mit einer Wasserlast daher. Was meint ihr dazu, Mönche? Würde jener Mann einen Platz finden, um das Wasser hineinzugießen?“ – „Gewiss, Herr.“ – „Ebenso, Mönche, findet Māra bei wem auch immer die Achtsamkeit auf den Körper nicht entfaltet und nicht häufig geübt wurde, einen Zugang, findet Māra einen Anlass.“

๑๕๗. ‘‘ยสฺส กสฺสจิ, ภิกฺขเว, กายคตาสติ ภาวิตา พหุลีกตา, น ตสฺส ลภติ มาโร โอตารํ, น ตสฺส ลภติ มาโร อารมฺมณํ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ปุริโส ลหุกํ สุตฺตคุฬํ สพฺพสารมเย อคฺคฬผลเก ปกฺขิเปยฺย. ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, อปิ นุ โส ปุริโส ตํ ลหุกํ สุตฺตคุฬํ สพฺพสารมเย อคฺคฬผลเก ลเภถ โอตาร’’นฺติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ยสฺส กสฺสจิ กายคตาสติ ภาวิตา พหุลีกตา, น ตสฺส ลภติ มาโร โอตารํ, น ตสฺส ลภติ มาโร อารมฺมณํ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, อลฺลํ กฏฺฐํ สสฺเนหํ ; อถ ปุริโส อาคจฺเฉยฺย อุตฺตรารณึ อาทาย – ‘อคฺคึ อภินิพฺพตฺเตสฺสามิ, เตโช ปาตุกริสฺสามี’ติ. ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, อปิ นุ โส ปุริโส อมุํ อลฺลํ กฏฺฐํ สสฺเนหํ อุตฺตรารณึ อาทาย อภิมนฺเถนฺโต อคฺคึ อภินิพฺพตฺเตยฺย, เตโช ปาตุกเรยฺยา’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘เอวเมว โข, ภิกฺขเว[Pg.138], ยสฺส กสฺสจิ กายคตาสติ ภาวิตา พหุลีกตา, น ตสฺส ลภติ มาโร โอตารํ, น ตสฺส ลภติ มาโร อารมฺมณํ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, อุทกมณิโก ปูโร อุทกสฺส สมติตฺติโก กากเปยฺโย อาธาเร ฐปิโต; อถ ปุริโส อาคจฺเฉยฺย อุทกภารํ อาทาย. ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, อปิ นุ โส ปุริโส ลเภถ อุทกสฺส นิกฺเขปน’’นฺติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ยสฺส กสฺสจิ กายคตาสติ ภาวิตา พหุลีกตา, น ตสฺส ลภติ มาโร โอตารํ, น ตสฺส ลภติ มาโร อารมฺมณํ’’.

157. „Mönche, bei wem auch immer die Achtsamkeit auf den Körper entfaltet und häufig geübt wurde, bei dem findet Māra keinen Zugang, bei dem findet Māra keinen Anlass. Wie wenn, Mönche, ein Mann ein leichtes Garnknäuel gegen ein Türpaneel werfen würde, das ganz aus Kernholz besteht. Was meint ihr dazu, Mönche? Würde jenes leichte Garnknäuel in dem Türpaneel aus Kernholz einen Zugang finden?“ – „Sicherlich nicht, Herr.“ – „Ebenso, Mönche, findet Māra bei wem auch immer die Achtsamkeit auf den Körper entfaltet und häufig geübt wurde, keinen Zugang, findet Māra keinen Anlass. Wie wenn, Mönche, da ein nasses, saftiges Stück Holz wäre; und ein Mann käme mit einem Reibeholz herbei und dächte: ‚Ich will Feuer erzeugen, ich will Hitze hervorbringen.‘ Was meint ihr dazu, Mönche? Würde jener Mann, wenn er jenes nasse, saftige Stück Holz mit dem Reibeholz reibt, Feuer erzeugen oder Hitze hervorbringen?“ – „Sicherlich nicht, Herr.“ – „Ebenso, Mönche, findet Māra bei wem auch immer die Achtsamkeit auf den Körper entfaltet und häufig geübt wurde, keinen Zugang, findet Māra keinen Anlass. Wie wenn, Mönche, ein großes Wassergefäß randvoll mit Wasser gefüllt wäre, so dass eine Krähe daraus trinken könnte, und es stünde auf einem Untersatz; und ein Mann käme mit einer Wasserlast daher. Was meint ihr dazu, Mönche? Würde jener Mann einen Platz finden, um das Wasser hineinzugießen?“ – „Sicherlich nicht, Herr.“ – „Ebenso, Mönche, findet Māra bei wem auch immer die Achtsamkeit auf den Körper entfaltet und häufig geübt wurde, keinen Zugang, findet Māra keinen Anlass.“

๑๕๘. ‘‘ยสฺส กสฺสจิ, ภิกฺขเว, กายคตาสติ ภาวิตา พหุลีกตา, โส ยสฺส ยสฺส อภิญฺญาสจฺฉิกรณียสฺส ธมฺมสฺส จิตฺตํ อภินินฺนาเมติ อภิญฺญาสจฺฉิกิริยาย, ตตฺร ตตฺเรว สกฺขิภพฺพตํ ปาปุณาติ สติ สติอายตเน. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, อุทกมณิโก ปูโร อุทกสฺส สมติตฺติโก กากเปยฺโย อาธาเร ฐปิโต. ตเมนํ พลวา ปุริโส ยโต ยโต อาวิญฺเฉยฺย, อาคจฺเฉยฺย อุทก’’นฺติ? ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’. ‘‘เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ยสฺส กสฺสจิ กายคตาสติ ภาวิตา พหุลีกตา โส, ยสฺส ยสฺส อภิญฺญาสจฺฉิกรณียสฺส ธมฺมสฺส จิตฺตํ อภินินฺนาเมติ อภิญฺญาสจฺฉิกิริยาย, ตตฺร ตตฺเรว สกฺขิภพฺพตํ ปาปุณาติ สติ สติอายตเน. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, สเม ภูมิภาเค จตุรสฺสา โปกฺขรณี อสฺส อาฬิพนฺธา ปูรา อุทกสฺส สมติตฺติกา กากเปยฺยา. ตเมนํ พลวา ปุริโส ยโต ยโต อาฬึ มุญฺเจยฺย อาคจฺเฉยฺย อุทก’’นฺติ? ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’. ‘‘เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ยสฺส กสฺสจิ กายคตาสติ ภาวิตา พหุลีกตา, โส ยสฺส ยสฺส อภิญฺญาสจฺฉิกรณียสฺส ธมฺมสฺส จิตฺตํ อภินินฺนาเมติ อภิญฺญาสจฺฉิกิริยาย, ตตฺร ตตฺเรว สกฺขิภพฺพตํ ปาปุณาติ สติ สติอายตเน. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, สุภูมิยํ จตุมหาปเถ อาชญฺญรโถ ยุตฺโต อสฺส ฐิโต โอธสฺตปโตโท ; ตเมนํ ทกฺโข โยคฺคาจริโย อสฺสทมฺมสารถิ อภิรุหิตฺวา วาเมน หตฺเถน รสฺมิโย คเหตฺวา ทกฺขิเณน หตฺเถน ปโตทํ คเหตฺวา เยนิจฺฉกํ ยทิจฺฉกํ สาเรยฺยาปิ [Pg.139] ปจฺจาสาเรยฺยาปิ; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ยสฺส กสฺสจิ กายคตาสติ ภาวิตา พหุลีกตา, โส ยสฺส ยสฺส อภิญฺญาสจฺฉิกรณียสฺส ธมฺมสฺส จิตฺตํ อภินินฺนาเมติ อภิญฺญาสจฺฉิกิริยาย, ตตฺร ตตฺเรว สกฺขิภพฺพตํ ปาปุณาติ สติ สติอายตเน’’.

158. „Wenn, ihr Mönche, bei irgendjemandem die Achtsamkeit auf den Körper entfaltet und vielfach geübt wurde, dann erlangt er, auf welche Dinge auch immer, die durch höheres Wissen zu verwirklichen sind, er seinen Geist zur Verwirklichung durch höheres Wissen hinwendet, eben dort die Fähigkeit zur Verwirklichung, sofern die entsprechenden Voraussetzungen gegeben sind. Gleichwie, ihr Mönche, ein Wassergefäß, das randvoll mit Wasser gefüllt ist, sodass eine Krähe bequem daraus trinken kann, auf einem Gestell aufgestellt wäre. Wenn ein kräftiger Mann es von irgendeiner Seite her neigen würde, würde dann nicht das Wasser herauskommen?“ – „Gewiss, o Herr.“ – „Ebenso auch, ihr Mönche, wenn bei irgendjemandem die Achtsamkeit auf den Körper entfaltet und vielfach geübt wurde, dann erlangt er, auf welche Dinge auch immer, die durch höheres Wissen zu verwirklichen sind, er seinen Geist zur Verwirklichung durch höheres Wissen hinwendet, eben dort die Fähigkeit zur Verwirklichung, sofern die entsprechenden Voraussetzungen gegeben sind. Gleichwie, ihr Mönche, auf einem ebenen Boden ein quadratischer Lotosteich wäre, mit Dämmen umschlossen, randvoll mit Wasser gefüllt, sodass eine Krähe bequem daraus trinken kann. Wenn ein kräftiger Mann den Damm an irgendeiner Stelle durchbrechen würde, würde dann nicht das Wasser herauskommen?“ – „Gewiss, o Herr.“ – „Ebenso auch, ihr Mönche, wenn bei irgendjemandem die Achtsamkeit auf den Körper entfaltet und vielfach geübt wurde, dann erlangt er, auf welche Dinge auch immer, die durch höheres Wissen zu verwirklichen sind, er seinen Geist zur Verwirklichung durch höheres Wissen hinwendet, eben dort die Fähigkeit zur Verwirklichung, sofern die entsprechenden Voraussetzungen gegeben sind. Gleichwie, ihr Mönche, auf gutem Boden an einer Kreuzung ein mit edlen Rossen bespannter Streitwagen bereitstünde, mit bereitliegender Peitsche; und ein geschickter Wagenlenker, ein Trainer von zu zähmenden Pferden, würde aufsteigen, mit der linken Hand die Zügel fassen und mit der rechten Hand die Peitsche nehmen und ihn dorthin lenken, wohin er will, und dorthin fahren, wie es ihm beliebt, vorwärts oder rückwärts; ebenso auch, ihr Mönche, wenn bei irgendjemandem die Achtsamkeit auf den Körper entfaltet und vielfach geübt wurde, dann erlangt er, auf welche Dinge auch immer, die durch höheres Wissen zu verwirklichen sind, er seinen Geist zur Verwirklichung durch höheres Wissen hinwendet, eben dort die Fähigkeit zur Verwirklichung, sofern die entsprechenden Voraussetzungen gegeben sind.“

๑๕๙. ‘‘กายคตาย, ภิกฺขเว, สติยา อาเสวิตาย ภาวิตาย พหุลีกตาย ยานีกตาย วตฺถุกตาย อนุฏฺฐิตาย ปริจิตาย สุสมารทฺธาย ทสานิสํสา ปาฏิกงฺขา. อรติรติสโห โหติ, น จ ตํ อรติ สหติ, อุปฺปนฺนํ อรตึ อภิภุยฺย วิหรติ.

159. „Wenn, ihr Mönche, die Achtsamkeit auf den Körper gepflegt, entfaltet, vielfach geübt, zum Fahrzeug gemacht, zur Grundlage gemacht, gefestigt, vertraut gemacht und recht begonnen wurde, sind zehn Segnungen zu erwarten: Er überwindet Unlust und Lust, und nicht lässt er sich von der Unlust überwältigen; er verweilt, indem er die entstandene Unlust bezwingt.“

‘‘ภยเภรวสโห โหติ, น จ ตํ ภยเภรวํ สหติ, อุปฺปนฺนํ ภยเภรวํ อภิภุยฺย วิหรติ.

„Er überwindet Furcht und Schrecken, und nicht lässt er sich von Furcht und Schrecken überwältigen; er verweilt, indem er entstandene Furcht und Schrecken bezwingt.“

‘‘ขโม โหติ สีตสฺส อุณฺหสฺส ชิฆจฺฉาย ปิปาสาย ฑํสมกสวาตาตปสรีสปสมฺผสฺสานํ ทุรุตฺตานํ ทุราคตานํ วจนปถานํ, อุปฺปนฺนานํ สารีริกานํ เวทนานํ ทุกฺขานํ ติพฺพานํ ขรานํ กฏุกานํ อสาตานํ อมนาปานํ ปาณหรานํ อธิวาสกชาติโก โหติ.

„Er ist abgehärtet gegen Kälte, Hitze, Hunger und Durst, gegen die Berührung von Bremsen, Mücken, Wind, Sonne und kriechendem Getier, gegen böse und ungehörige Redeweisen; er ist von Natur aus fähig, entstandene körperliche Empfindungen zu ertragen, die schmerzhaft, stechend, rauh, brennend, unangenehm und unerfreulich sind und die das Leben bedrohen.“

‘‘จตุนฺนํ ฌานานํ อาภิเจตสิกานํ ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารานํ นิกามลาภี โหติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภี.

„Die vier Vertiefungen (Jhanas), die dem höheren Geist angehören und ein glückliches Verweilen im gegenwärtigen Leben ermöglichen, erlangt er nach Wunsch, ohne Mühe und ohne Beschwerde.“

‘‘โส อเนกวิหิตํ อิทฺธิวิธํ ปจฺจานุโภติ. เอโกปิ หุตฺวา พหุธา โหติ, พหุธาปิ หุตฺวา เอโก โหติ, อาวิภาวํ…เป… ยาว พฺรหฺมโลกาปิ กาเยน วสํ วตฺเตติ.

„Er erfährt die verschiedenen Arten übernatürlicher Kräfte: Er ist eins und wird vieles, er ist vieles und wird eins; er wird sichtbar… und so weiter… bis hin zur Welt der Brahmas übt er mit seinem Körper Macht aus.“

‘‘ทิพฺพาย โสตธาตุยา วิสุทฺธาย อติกฺกนฺตมานุสิกาย อุโภ สทฺเท สุณาติ ทิพฺเพ จ มานุเส จ, เย ทูเร สนฺติเก จ…เป….

„Mit dem göttlichen Gehörselement, dem geläuterten, das jenes der Menschen übertrifft, hört er beide Arten von Tönen, die göttlichen und die menschlichen, ob sie fern oder nah sind… und so weiter…“

‘‘ปรสตฺตานํ ปรปุคฺคลานํ เจตสา เจโต ปริจฺจ ปชานาติ. สราคํ วา จิตฺตํ ‘สราคํ จิตฺต’นฺติ ปชานาติ, วีตราคํ วา จิตฺตํ…เป… สโทสํ วา จิตฺตํ… วีตโทสํ วา จิตฺตํ… สโมหํ วา จิตฺตํ… วีตโมหํ วา จิตฺตํ… สํขิตฺตํ วา จิตฺตํ… วิกฺขิตฺตํ วา จิตฺตํ… มหคฺคตํ วา จิตฺตํ… อมหคฺคตํ วา จิตฺตํ… สอุตฺตรํ วา จิตฺตํ… อนุตฺตรํ วา จิตฺตํ… สมาหิตํ วา จิตฺตํ… อสมาหิตํ วา จิตฺตํ… วิมุตฺตํ วา จิตฺตํ… อวิมุตฺตํ วา จิตฺตํ ‘อวิมุตฺตํ จิตฺต’นฺติ ปชานาติ.

„Er erkennt mit seinem eigenen Geist die Gesinnung anderer Wesen und anderer Personen. Einen Geist mit Gier erkennt er als ‚Geist mit Gier‘, einen Geist ohne Gier erkennt er… und so weiter… einen Geist mit Hass… einen Geist ohne Hass… einen Geist mit Verblendung… einen Geist ohne Verblendung… einen gesammelten Geist… einen zerstreuten Geist… einen erhabenen Geist… einen nicht erhabenen Geist… einen übertreffbaren Geist… einen unübertreffbaren Geist… einen konzentrierten Geist… einen unkonzentrierten Geist… einen befreiten Geist… einen unbefreiten Geist erkennt er als ‚unbefreiten Geist‘.“

‘‘โส อเนกวิหิตํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรติ, เสยฺยถิทํ – เอกมฺปิ ชาตึ ทฺเวปิ ชาติโย…เป… อิติ สาการํ สอุทฺเทสํ อเนกวิหิตํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรติ.

„Er erinnert sich an viele verschiedene frühere Leben, wie etwa an eine Geburt, an zwei Geburten… und so weiter… so erinnert er sich in allen Einzelheiten und Merkmalen an viele verschiedene frühere Leben.“

‘‘ทิพฺเพน [Pg.140] จกฺขุนา วิสุทฺเธน อติกฺกนฺตมานุสเกน สตฺเต ปสฺสติ จวมาเน อุปปชฺชมาเน หีเน ปณีเต สุวณฺเณ ทุพฺพณฺเณ, สุคเต ทุคฺคเต ยถากมฺมูปเค สตฺเต ปชานาติ.

„Mit dem göttlichen Auge, dem geläuterten, das jenes der Menschen übertrifft, sieht er die Wesen, wie sie verscheiden und wiedererscheinen, die niedrigen und die edlen, die schönen und die hässlichen, die glücklichen und die unglücklichen; er erkennt die Wesen gemäß ihrem gewirkten Kamma.“

‘‘อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ.

„Durch das Versiegen der Triebe (Asavas) verwirklicht er noch in diesem Leben die trieblose Befreiung des Geistes und die Befreiung durch Weisheit durch eigenes höheres Wissen, erlangt sie und verweilt darin.“

‘‘กายคตาย, ภิกฺขเว, สติยา อาเสวิตาย ภาวิตาย พหุลีกตาย ยานีกตาย วตฺถุกตาย อนุฏฺฐิตาย ปริจิตาย สุสมารทฺธาย อิเม ทสานิสํสา ปาฏิกงฺขา’’ติ.

„Wenn, ihr Mönche, die Achtsamkeit auf den Körper gepflegt, entfaltet, vielfach geübt, zum Fahrzeug gemacht, zur Grundlage gemacht, gefestigt, vertraut gemacht und recht begonnen wurde, sind diese zehn Segnungen zu erwarten.“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

Dies sprach der Erhabene. Jene Mönche waren entzückt und erfreuten sich an den Worten des Erhabenen.

กายคตาสติสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ นวมํ.

Das Kāyagatāsati Sutta, das neunte, ist abgeschlossen.

๑๐. สงฺขารุปปตฺติสุตฺตํ

10. Saṅkhārupapatti Sutta

๑๖๐. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ – ‘‘สงฺขารุปปตฺตึ โว, ภิกฺขเว, เทเสสฺสามิ, ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ –

160. So habe ich gehört: Zu einer Zeit weilte der Erhabene in Sāvatthī, im Jeta-Hain, im Kloster des Anāthapiṇḍika. Dort wandte sich der Erhabene an die Mönche: „Ihr Mönche!“ – „Ehrwürdiger Herr!“, antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach dies: „Ihr Mönche, ich werde euch das Entstehen [einer Wiedergeburt] gemäß den Willensgestaltungen (saṅkhāra) lehren. Hört zu und schenkt dem weise Aufmerksamkeit; ich werde sprechen.“ – „Ja, ehrwürdiger Herr“, antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach dies:

๑๖๑. ‘‘อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สทฺธาย สมนฺนาคโต โหติ, สีเลน สมนฺนาคโต โหติ, สุเตน สมนฺนาคโต โหติ, จาเคน สมนฺนาคโต โหติ, ปญฺญาย สมนฺนาคโต โหติ. ตสฺส เอวํ โหติ – ‘อโห วตาหํ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา ขตฺติยมหาสาลานํ สหพฺยตํ อุปปชฺเชยฺย’นฺติ. โส ตํ จิตฺตํ ทหติ, ตํ จิตฺตํ อธิฏฺฐาติ, ตํ จิตฺตํ ภาเวติ. ตสฺส เต สงฺขารา จ วิหารา จ เอวํ ภาวิตา เอวํ พหุลีกตา [Pg.141] ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตนฺติ. อยํ, ภิกฺขเว, มคฺโค อยํ ปฏิปทา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตติ.

161. „Da ist, ihr Mönche, ein Mönch mit Vertrauen ausgestattet, mit Tugend ausgestattet, mit Gelehrsamkeit ausgestattet, mit Freigiebigkeit ausgestattet, mit Weisheit ausgestattet. Er denkt: ‚O dass ich doch beim Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in der Gemeinschaft der wohlhabenden Aristokraten wiedergeboren würde!‘ Er hält an diesem Gedanken fest, er gründet sich auf diesen Gedanken, er entfaltet diesen Gedanken. Diese seine Willensgestaltungen und dieses sein Verweilen, in dieser Weise entfaltet und in dieser Weise geübt, führen zur Wiedergeburt an jenem Ort. Dies, ihr Mönche, ist der Weg, dies ist die Praxis, die zur Wiedergeburt an jenem Ort führt.“

๑๖๒. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สทฺธาย สมนฺนาคโต โหติ, สีเลน สมนฺนาคโต โหติ, สุเตน สมนฺนาคโต โหติ, จาเคน สมนฺนาคโต โหติ, ปญฺญาย สมนฺนาคโต โหติ. ตสฺส เอวํ โหติ – ‘อโห วตาหํ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา พฺราหฺมณมหาสาลานํ…เป… คหปติมหาสาลานํ สหพฺยตํ อุปปชฺเชยฺย’นฺติ. โส ตํ จิตฺตํ ทหติ, ตํ จิตฺตํ อธิฏฺฐาติ, ตํ จิตฺตํ ภาเวติ. ตสฺส เต สงฺขารา จ วิหารา จ เอวํ ภาวิตา เอวํ พหุลีกตา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตนฺติ. อยํ, ภิกฺขเว, มคฺโค อยํ ปฏิปทา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตติ.

162. „Wiederum, ihr Mönche, ist ein Mönch mit Vertrauen ausgestattet, mit Tugend ausgestattet, mit Gelehrsamkeit ausgestattet, mit Freigiebigkeit ausgestattet, mit Weisheit ausgestattet. Er denkt: ‚O dass ich doch beim Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in der Gemeinschaft der wohlhabenden Brahmanen ... oder der wohlhabenden Hausväter wiedergeboren würde!‘ Er hält an diesem Gedanken fest, er gründet sich auf diesen Gedanken, er entfaltet diesen Gedanken. Diese seine Willensgestaltungen und dieses sein Verweilen, in dieser Weise entfaltet und in dieser Weise geübt, führen zur Wiedergeburt an jenem Ort. Dies, ihr Mönche, ist der Weg, dies ist die Praxis, die zur Wiedergeburt an jenem Ort führt.“

๑๖๓. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สทฺธาย สมนฺนาคโต โหติ, สีเลน สมนฺนาคโต โหติ, สุเตน สมนฺนาคโต โหติ, จาเคน สมนฺนาคโต โหติ, ปญฺญาย สมนฺนาคโต โหติ. ตสฺส สุตํ โหติ – ‘จาตุมหาราชิกา เทวา ทีฆายุกา วณฺณวนฺโต สุขพหุลา’ติ. ตสฺส เอวํ โหติ – ‘อโห วตาหํ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา จาตุมหาราชิกานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺเชยฺย’นฺติ. โส ตํ จิตฺตํ ทหติ, ตํ จิตฺตํ อธิฏฺฐาติ, ตํ จิตฺตํ ภาเวติ. ตสฺส เต สงฺขารา จ วิหารา จ เอวํ ภาวิตา เอวํ พหุลีกตา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตนฺติ. อยํ, ภิกฺขเว, มคฺโค อยํ ปฏิปทา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตติ.

163. „Wiederum, ihr Mönche, ist ein Mönch mit Vertrauen ausgestattet, mit Tugend ausgestattet, mit Gelehrsamkeit ausgestattet, mit Freigiebigkeit ausgestattet, mit Weisheit ausgestattet. Er hat gehört: ‚Die Götter der Vier Großkönige sind langlebig, schön und reich an Glück.‘ Er denkt: ‚O dass ich doch beim Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in der Gemeinschaft der Götter der Vier Großkönige wiedergeboren würde!‘ Er hält an diesem Gedanken fest, er gründet sich auf diesen Gedanken, er entfaltet diesen Gedanken. Diese seine Willensgestaltungen und dieses sein Verweilen, in dieser Weise entfaltet und in dieser Weise geübt, führen zur Wiedergeburt an jenem Ort. Dies, ihr Mönche, ist der Weg, dies ist die Praxis, die zur Wiedergeburt an jenem Ort führt.“

๑๖๔. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สทฺธาย สมนฺนาคโต โหติ, สีเลน สมนฺนาคโต โหติ, สุเตน สมนฺนาคโต โหติ, จาเคน สมนฺนาคโต โหติ, ปญฺญาย สมนฺนาคโต โหติ. ตสฺส สุตํ โหติ – ตาวตึสา เทวา…เป… ยามา เทวา… ตุสิตา เทวา… นิมฺมานรตี เทวา… ปรนิมฺมิตวสวตฺตี เทวา ทีฆายุกา วณฺณวนฺโต สุขพหุลาติ. ตสฺส เอวํ โหติ – ‘อโห วตาหํ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา ปรนิมฺมิตวสวตฺตีนํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺเชยฺย’นฺติ. โส ตํ จิตฺตํ ทหติ, ตํ จิตฺตํ อธิฏฺฐาติ, ตํ จิตฺตํ ภาเวติ. ตสฺส เต สงฺขารา จ วิหารา จ เอวํ [Pg.142] ภาวิตา เอวํ พหุลีกตา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตนฺติ. อยํ, ภิกฺขเว, มคฺโค อยํ ปฏิปทา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตติ.

164. „Wiederum, ihr Mönche, ist ein Mönch mit Vertrauen ausgestattet, mit Tugend ausgestattet, mit Gelehrsamkeit ausgestattet, mit Freigiebigkeit ausgestattet, mit Weisheit ausgestattet. Er hat gehört: ‚Die Götter der Dreiunddreißig ... die Yāma-Götter ... die Tusita-Götter ... die Nimmānarati-Götter ... die Paranimmitavasavattī-Götter sind langlebig, schön und reich an Glück.‘ Er denkt: ‚O dass ich doch beim Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in der Gemeinschaft der Paranimmitavasavattī-Götter wiedergeboren würde!‘ Er hält an diesem Gedanken fest, er gründet sich auf diesen Gedanken, er entfaltet diesen Gedanken. Diese seine Willensgestaltungen und dieses sein Verweilen, in dieser Weise entfaltet und in dieser Weise geübt, führen zur Wiedergeburt an jenem Ort. Dies, ihr Mönche, ist der Weg, dies ist die Praxis, die zur Wiedergeburt an jenem Ort führt.“

๑๖๕. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สทฺธาย สมนฺนาคโต โหติ, สีเลน สมนฺนาคโต โหติ, สุเตน สมนฺนาคโต โหติ, จาเคน สมนฺนาคโต โหติ, ปญฺญาย สมนฺนาคโต โหติ. ตสฺส สุตํ โหติ – ‘สหสฺโส พฺรหฺมา ทีฆายุโก วณฺณวา สุขพหุโล’ติ. สหสฺโส, ภิกฺขเว, พฺรหฺมา สหสฺสิโลกธาตุํ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. เยปิ ตตฺถ สตฺตา อุปปนฺนา เตปิ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, จกฺขุมา ปุริโส เอกํ อามณฺฑํ หตฺเถ กริตฺวา ปจฺจเวกฺเขยฺย; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, สหสฺโส พฺรหฺมา สหสฺสิโลกธาตุํ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. เยปิ ตตฺถ สตฺตา อุปปนฺนา เตปิ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. ตสฺส เอวํ โหติ – ‘อโห วตาหํ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สหสฺสสฺส พฺรหฺมุโน สหพฺยตํ อุปปชฺเชยฺย’นฺติ. โส ตํ จิตฺตํ ทหติ, ตํ จิตฺตํ อธิฏฺฐาติ, ตํ จิตฺตํ ภาเวติ. ตสฺส เต สงฺขารา จ วิหารา จ เอวํ ภาวิตา เอวํ พหุลีกตา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตนฺติ. อยํ, ภิกฺขเว, มคฺโค อยํ ปฏิปทา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตติ.

165. „Wiederum, ihr Mönche, ist ein Mönch mit Vertrauen ausgestattet, mit Tugend ausgestattet, mit Gelehrsamkeit ausgestattet, mit Freigiebigkeit ausgestattet, mit Weisheit ausgestattet. Er hat gehört: ‚Der Tausendfache Brahma ist langlebig, schön und reich an Glück.‘ Ihr Mönche, der Tausendfache Brahma verweilt, indem er das tausendfache Weltsystem durchdringt und darauf geistig ausgerichtet ist. Auch jene Wesen, die dort wiedergeboren wurden, verweilt er zu durchdringen und darauf geistig ausgerichtet zu sein. Wie wenn, ihr Mönche, ein sehender Mann eine Myrobalan-Frucht in seine Hand nähme und sie genau betrachtete; ebenso, ihr Mönche, verweilt der Tausendfache Brahma, indem er das tausendfache Weltsystem durchdringt und darauf geistig ausgerichtet ist. Auch jene Wesen, die dort wiedergeboren wurden, verweilt er zu durchdringen und darauf geistig ausgerichtet zu sein. Er denkt: ‚O dass ich doch beim Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in der Gemeinschaft des Tausendfachen Brahma wiedergeboren würde!‘ Er hält an diesem Gedanken fest, er gründet sich auf diesen Gedanken, er entfaltet diesen Gedanken. Diese seine Willensgestaltungen und dieses sein Verweilen, in dieser Weise entfaltet und in dieser Weise geübt, führen zur Wiedergeburt an jenem Ort. Dies, ihr Mönche, ist der Weg, dies ist die Praxis, die zur Wiedergeburt an jenem Ort führt.“

๑๖๖. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สทฺธาย สมนฺนาคโต โหติ, สีเลน สมนฺนาคโต โหติ, สุเตน… จาเคน… ปญฺญาย สมนฺนาคโต โหติ. ตสฺส สุตํ โหติ – ทฺวิสหสฺโส พฺรหฺมา…เป… ติสหสฺโส พฺรหฺมา… จตุสหสฺโส พฺรหฺมา… ปญฺจสหสฺโส พฺรหฺมา ทีฆายุโก วณฺณวา สุขพหุโลติ. ปญฺจสหสฺโส, ภิกฺขเว, พฺรหฺมา ปญฺจสหสฺสิโลกธาตุํ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. เยปิ ตตฺถ สตฺตา อุปปนฺนา เตปิ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, จกฺขุมา ปุริโส ปญฺจ อามณฺฑานิ หตฺเถ กริตฺวา ปจฺจเวกฺเขยฺย; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ปญฺจสหสฺโส พฺรหฺมา ปญฺจสหสฺสิโลกธาตุํ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. เยปิ ตตฺถ สตฺตา อุปปนฺนา เตปิ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. ตสฺส เอวํ โหติ – ‘อโห วตาหํ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา ปญฺจสหสฺสสฺส พฺรหฺมุโน สหพฺยตํ อุปปชฺเชยฺย’นฺติ. โส ตํ จิตฺตํ ทหติ, ตํ จิตฺตํ อธิฏฺฐาติ, ตํ จิตฺตํ ภาเวติ. ตสฺส [Pg.143] เต สงฺขารา จ วิหารา จ เอวํ ภาวิตา เอวํ พหุลีกตา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตนฺติ. อยํ, ภิกฺขเว, มคฺโค อยํ ปฏิปทา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตติ.

166. „Weiterhin, ihr Mönche, ist ein Mönch mit Vertrauen ausgestattet, mit Tugend ausgestattet, mit Gelehrsamkeit, mit Großzügigkeit und mit Weisheit ausgestattet. Er hat gehört: ‚Ein Brahma von zweitausend Welten... ein Brahma von dreitausend Welten... ein Brahma von viertausend Welten... ein Brahma von fünftausend Welten ist langlebig, von schöner Gestalt und voller Glück.‘ Ein Brahma von fünftausend Welten, ihr Mönche, verweilt, indem er ein Weltsystem von fünftausend Welten durchdringt und entschlossen darauf ausgerichtet ist. Auch die Wesen, die dort wiedergeboren sind, durchdringt er und ist entschlossen auf sie ausgerichtet. Gleichwie, ihr Mönche, ein Mann mit Sehkraft fünf Myrobalan-Früchte in die Hand nehmen und sie betrachten würde; ebenso, ihr Mönche, verweilt ein Brahma von fünftausend Welten, indem er ein Weltsystem von fünftausend Welten durchdringt und entschlossen darauf ausgerichtet ist. Auch die Wesen, die dort wiedergeboren sind, durchdringt er und ist entschlossen auf sie ausgerichtet. Er denkt: ‚O möchte ich doch nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in die Gemeinschaft des Brahma von fünftausend Welten gelangen.‘ Er hält an diesem Gedanken fest, er gründet sich auf diesen Gedanken, er entfaltet diesen Gedanken. Diese seine Willensformationen und jene Verweilzustände, die so entfaltet und so häufig geübt wurden, führen zur dortigen Wiedergeburt. Dies, ihr Mönche, ist der Weg, dies ist die Praxis, die zur dortigen Wiedergeburt führt.“

๑๖๗. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สทฺธาย สมนฺนาคโต โหติ, สีเลน สมนฺนาคโต โหติ, สุเตน… จาเคน… ปญฺญาย สมนฺนาคโต โหติ. ตสฺส สุตํ โหติ – ‘ทสสหสฺโส พฺรหฺมา ทีฆายุโก วณฺณวา สุขพหุโล’ติ. ทสสหสฺโส, ภิกฺขเว, พฺรหฺมา ทสสหสฺสิโลกธาตุํ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. เยปิ ตตฺถ สตฺตา อุปปนฺนา เตปิ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, มณิ เวฬุริโย สุโภ ชาติมา อฏฺฐํโส สุปริกมฺมกโต ปณฺฑุกมฺพเล นิกฺขิตฺโต ภาสเต จ ตปเต จ วิโรจติ จ; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ทสสหสฺโส พฺรหฺมา ทสสหสฺสิโลกธาตุํ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. เยปิ ตตฺถ สตฺตา อุปปนฺนา เตปิ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. ตสฺส เอวํ โหติ – ‘อโห วตาหํ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา ทสสหสฺสสฺส พฺรหฺมุโน สหพฺยตํ อุปปชฺเชยฺย’นฺติ. โส ตํ จิตฺตํ ทหติ, ตํ จิตฺตํ อธิฏฺฐาติ, ตํ จิตฺตํ ภาเวติ. ตสฺส เต สงฺขารา จ วิหารา จ เอวํ ภาวิตา เอวํ พหุลีกตา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตนฺติ. อยํ, ภิกฺขเว, มคฺโค อยํ ปฏิปทา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตติ.

167. „Weiterhin, ihr Mönche, ist ein Mönch mit Vertrauen ausgestattet, mit Tugend ausgestattet, mit Gelehrsamkeit, mit Großzügigkeit und mit Weisheit ausgestattet. Er hat gehört: ‚Ein Brahma von zehntausend Welten ist langlebig, von schöner Gestalt und voller Glück.‘ Ein Brahma von zehntausend Welten, ihr Mönche, verweilt, indem er ein Weltsystem von zehntausend Welten durchdringt und entschlossen darauf ausgerichtet ist. Auch die Wesen, die dort wiedergeboren sind, durchdringt er und ist entschlossen auf sie ausgerichtet. Gleichwie, ihr Mönche, ein schöner, edler Beryll-Edelstein, achtflächig geschliffen, wohlbearbeitet, auf ein purpurrotes Wolltuch gelegt, leuchtet, glüht und strahlt; ebenso, ihr Mönche, verweilt ein Brahma von zehntausend Welten, indem er ein Weltsystem von zehntausend Welten durchdringt und entschlossen darauf ausgerichtet ist. Auch die Wesen, die dort wiedergeboren sind, durchdringt er und ist entschlossen auf sie ausgerichtet. Er denkt: ‚O möchte ich doch nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in die Gemeinschaft des Brahma von zehntausend Welten gelangen.‘ Er hält an diesem Gedanken fest, er gründet sich auf diesen Gedanken, er entfaltet diesen Gedanken. Diese seine Willensformationen und jene Verweilzustände, die so entfaltet und so häufig geübt wurden, führen zur dortigen Wiedergeburt. Dies, ihr Mönche, ist der Weg, dies ist die Praxis, die zur dortigen Wiedergeburt führt.“

๑๖๘. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สทฺธาย สมนฺนาคโต โหติ, สีเลน… สุเตน… จาเคน… ปญฺญาย สมนฺนาคโต โหติ. ตสฺส สุตํ โหติ – ‘สตสหสฺโส พฺรหฺมา ทีฆายุโก วณฺณวา สุขพหุโล’ติ. สตสหสฺโส, ภิกฺขเว, พฺรหฺมา สตสหสฺสิโลกธาตุํ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. เยปิ ตตฺถ สตฺตา อุปปนฺนา เตปิ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, นิกฺขํ ชมฺโพนทํ ทกฺขกมฺมารปุตฺตอุกฺกามุขสุกุสลสมฺปหฏฺฐํ ปณฺฑุกมฺพเล นิกฺขิตฺตํ ภาสเต จ ตปเต จ วิโรจติ จ; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, สตสหสฺโส พฺรหฺมา สตสหสฺสิโลกธาตุํ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. เยปิ ตตฺถ สตฺตา อุปปนฺนา เตปิ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. ตสฺส เอวํ โหติ – ‘อโห วตาหํ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สตสหสฺสสฺส พฺรหฺมุโน สหพฺยตํ อุปปชฺเชยฺย’นฺติ[Pg.144]. โส ตํ จิตฺตํ ทหติ, ตํ จิตฺตํ อธิฏฺฐาติ, ตํ จิตฺตํ ภาเวติ. ตสฺส เต สงฺขารา จ วิหารา จ เอวํ ภาวิตา เอวํ พหุลีกตา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตนฺติ. อยํ, ภิกฺขเว, มคฺโค อยํ ปฏิปทา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตติ.

168. „Weiterhin, ihr Mönche, ist ein Mönch mit Vertrauen ausgestattet, mit Tugend, mit Gelehrsamkeit, mit Großzügigkeit und mit Weisheit ausgestattet. Er hat gehört: ‚Ein Brahma von hunderttausend Welten ist langlebig, von schöner Gestalt und voller Glück.‘ Ein Brahma von hunderttausend Welten, ihr Mönche, verweilt, indem er ein Weltsystem von hunderttausend Welten durchdringt und entschlossen darauf ausgerichtet ist. Auch die Wesen, die dort wiedergeboren sind, durchdringt er und ist entschlossen auf sie ausgerichtet. Gleichwie, ihr Mönche, ein Schmuckstück aus Jambonada-Gold, von einem geschickten Goldschmiedesohn in der Esse wohlgeglüht und wohlbearbeitet, auf ein purpurrotes Wolltuch gelegt, leuchtet, glüht und strahlt; ebenso, ihr Mönche, verweilt ein Brahma von hunderttausend Welten, indem er ein Weltsystem von hunderttausend Welten durchdringt und entschlossen darauf ausgerichtet ist. Auch die Wesen, die dort wiedergeboren sind, durchdringt er und ist entschlossen auf sie ausgerichtet. Er denkt: ‚O möchte ich doch nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in die Gemeinschaft des Brahma von hunderttausend Welten gelangen.‘ Er hält an diesem Gedanken fest, er gründet sich auf diesen Gedanken, er entfaltet diesen Gedanken. Diese seine Willensformationen und jene Verweilzustände, die so entfaltet und so häufig geübt wurden, führen zur dortigen Wiedergeburt. Dies, ihr Mönche, ist der Weg, dies ist die Praxis, die zur dortigen Wiedergeburt führt.“

๑๖๙. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สทฺธาย สมนฺนาคโต โหติ, สีเลน… สุเตน… จาเคน… ปญฺญาย สมนฺนาคโต โหติ. ตสฺส สุตํ โหติ – อาภา เทวา…เป… ปริตฺตาภา เทวา… อปฺปมาณาภา เทวา… อาภสฺสรา เทวา ทีฆายุกา วณฺณวนฺโต สุขพหุลาติ. ตสฺส เอวํ โหติ – ‘อโห วตาหํ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อาภสฺสรานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺเชยฺย’นฺติ. โส ตํ จิตฺตํ ทหติ, ตํ จิตฺตํ อธิฏฺฐาติ, ตํ จิตฺตํ ภาเวติ. ตสฺส เต สงฺขารา จ วิหารา จ เอวํ ภาวิตา เอวํ พหุลีกตา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตนฺติ. อยํ, ภิกฺขเว, มคฺโค อยํ ปฏิปทา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตติ.

169. „Weiterhin, ihr Mönche, ist ein Mönch mit Vertrauen ausgestattet, mit Tugend, mit Gelehrsamkeit, mit Großzügigkeit und mit Weisheit ausgestattet. Er hat gehört: ‚Die Ābhā-Götter... die Götter begrenzten Glanzes... die Götter unermesslichen Glanzes... die Götter des strömenden Glanzes sind langlebig, von schöner Gestalt und voller Glück.‘ Er denkt: ‚O möchte ich doch nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in die Gemeinschaft der Götter des strömenden Glanzes gelangen.‘ Er hält an diesem Gedanken fest, er gründet sich auf diesen Gedanken, er entfaltet diesen Gedanken. Diese seine Willensformationen und jene Verweilzustände, die so entfaltet und so häufig geübt wurden, führen zur dortigen Wiedergeburt. Dies, ihr Mönche, ist der Weg, dies ist die Praxis, die zur dortigen Wiedergeburt führt.“

๑๗๐. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สทฺธาย สมนฺนาคโต โหติ, สีเลน … สุเตน… จาเคน… ปญฺญาย สมนฺนาคโต โหติ. ตสฺส สุตํ โหติ – ปริตฺตสุภา เทวา…เป… อปฺปมาณสุภา เทวา… สุภกิณฺหา เทวา ทีฆายุกา วณฺณวนฺโต สุขพหุลาติ. ตสฺส เอวํ โหติ – ‘อโห วตาหํ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุภกิณฺหานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺเชยฺย’นฺติ. โส ตํ จิตฺตํ ทหติ, ตํ จิตฺตํ อธิฏฺฐาติ, ตํ จิตฺตํ ภาเวติ. ตสฺส เต สงฺขารา จ วิหารา จ เอวํ ภาวิตา เอวํ พหุลีกตา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตนฺติ. อยํ, ภิกฺขเว, มคฺโค อยํ ปฏิปทา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตติ.

170. Wiederum, ihr Mönche, ist ein Mönch mit Vertrauen ausgestattet, mit Sittlichkeit … mit Gelehrsamkeit … mit Großzügigkeit … mit Weisheit ausgestattet. Er hat gehört: ‚Die Parittasubhā-Götter … die Appamāṇasubhā-Götter … die Subhakiṇhā-Götter sind langlebig, schön und reich an Glück.‘ Er denkt: ‚O möchte ich doch nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in die Gemeinschaft der Subhakiṇhā-Götter gelangen!‘ Er richtet seinen Geist darauf aus, er festigt diesen Geist, er entfaltet diesen Geist. Diese seine Willensbildungen (saṅkhārā) und Verweilzustände (vihārā), so entfaltet und so oft geübt, führen zur Wiedergeburt an jenem Orte. Dies, ihr Mönche, ist der Weg, dies ist der Pfad, der zur Wiedergeburt an jenem Orte führt.

๑๗๑. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สทฺธาย สมนฺนาคโต โหติ, สีเลน… สุเตน… จาเคน… ปญฺญาย สมนฺนาคโต โหติ. ตสฺส สุตํ โหติ – เวหปฺผลา เทวา…เป… อวิหา เทวา… อตปฺปา เทวา… สุทสฺสา เทวา… สุทสฺสี เทวา… อกนิฏฺฐา เทวา ทีฆายุกา วณฺณวนฺโต สุขพหุลาติ. ตสฺส เอวํ โหติ – ‘อโห วตาหํ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อกนิฏฺฐานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺเชยฺย’นฺติ. โส ตํ จิตฺตํ ทหติ, ตํ จิตฺตํ อธิฏฺฐาติ, ตํ จิตฺตํ ภาเวติ. ตสฺส เต สงฺขารา จ วิหารา [Pg.145] จ เอวํ ภาวิตา เอวํ พหุลีกตา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตนฺติ. อยํ, ภิกฺขเว, มคฺโค อยํ ปฏิปทา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตติ.

171. Wiederum, ihr Mönche, ist ein Mönch mit Vertrauen ausgestattet, mit Sittlichkeit … mit Gelehrsamkeit … mit Großzügigkeit … mit Weisheit ausgestattet. Er hat gehört: ‚Die Vehapphalā-Götter … die Avihā-Götter … die Atappā-Götter … die Sudassā-Götter … die Sudassī-Götter … die Akaniṭṭhā-Götter sind langlebig, schön und reich an Glück.‘ Er denkt: ‚O möchte ich doch nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in die Gemeinschaft der Akaniṭṭhā-Götter gelangen!‘ Er richtet seinen Geist darauf aus, er festigt diesen Geist, er entfaltet diesen Geist. Diese seine Willensbildungen und Verweilzustände, so entfaltet und so oft geübt, führen zur Wiedergeburt an jenem Orte. Dies, ihr Mönche, ist der Weg, dies ist der Pfad, der zur Wiedergeburt an jenem Orte führt.

๑๗๒. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สทฺธาย สมนฺนาคโต โหติ, สีเลน… สุเตน… จาเคน… ปญฺญาย สมนฺนาคโต โหติ. ตสฺส สุตํ โหติ – ‘อากาสานญฺจายตนูปคา เทวา ทีฆายุกา จิรฏฺฐิติกา สุขพหุลา’ติ. ตสฺส เอวํ โหติ – ‘อโห วตาหํ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อากาสานญฺจายตนูปคานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺเชยฺย’นฺติ. โส ตํ จิตฺตํ ทหติ, ตํ จิตฺตํ อธิฏฺฐาติ, ตํ จิตฺตํ ภาเวติ. ตสฺส เต สงฺขารา จ วิหารา จ เอวํ ภาวิตา เอวํ พหุลีกตา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตนฺติ. อยํ, ภิกฺขเว, มคฺโค อยํ ปฏิปทา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตติ.

172. Wiederum, ihr Mönche, ist ein Mönch mit Vertrauen ausgestattet, mit Sittlichkeit … mit Gelehrsamkeit … mit Großzügigkeit … mit Weisheit ausgestattet. Er hat gehört: ‚Die Götter, die in die Sphäre der Raumunendlichkeit gelangt sind, sind langlebig, von langer Dauer und reich an Glück.‘ Er denkt: ‚O möchte ich doch nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in die Gemeinschaft der Götter gelangen, die in die Sphäre der Raumunendlichkeit gelangt sind!‘ Er richtet seinen Geist darauf aus, er festigt diesen Geist, er entfaltet diesen Geist. Diese seine Willensbildungen und Verweilzustände, so entfaltet und so oft geübt, führen zur Wiedergeburt an jenem Orte. Dies, ihr Mönche, ist der Weg, dies ist der Pfad, der zur Wiedergeburt an jenem Orte führt.

๑๗๓. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สทฺธาย สมนฺนาคโต โหติ, สีเลน… สุเตน… จาเคน… ปญฺญาย สมนฺนาคโต โหติ. ตสฺส สุตํ โหติ – ‘วิญฺญาณญฺจายตนูปคา เทวา ทีฆายุกา จิรฏฺฐิติกา สุขพหุลา’ติ. ตสฺส เอวํ โหติ – ‘อโห วตาหํ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา วิญฺญาณญฺจายตนูปคานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺเชยฺย’นฺติ. โส ตํ จิตฺตํ ทหติ, ตํ จิตฺตํ อธิฏฺฐาติ, ตํ จิตฺตํ ภาเวติ. ตสฺส เต สงฺขารา จ วิหารา จ เอวํ ภาวิตา เอวํ พหุลีกตา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตนฺติ. อยํ, ภิกฺขเว, มคฺโค อยํ ปฏิปทา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตติ.

173. Wiederum, ihr Mönche, ist ein Mönch mit Vertrauen ausgestattet, mit Sittlichkeit … mit Gelehrsamkeit … mit Großzügigkeit … mit Weisheit ausgestattet. Er hat gehört: ‚Die Götter, die in die Sphäre der Bewusstseinsunendlichkeit gelangt sind, sind langlebig, von langer Dauer und reich an Glück.‘ Er denkt: ‚O möchte ich doch nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in die Gemeinschaft der Götter gelangen, die in die Sphäre der Bewusstseinsunendlichkeit gelangt sind!‘ Er richtet seinen Geist darauf aus, er festigt diesen Geist, er entfaltet diesen Geist. Diese seine Willensbildungen und Verweilzustände, so entfaltet und so oft geübt, führen zur Wiedergeburt an jenem Orte. Dies, ihr Mönche, ist der Weg, dies ist der Pfad, der zur Wiedergeburt an jenem Orte führt.

๑๗๔. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สทฺธาย สมนฺนาคโต โหติ, สีเลน… สุเตน… จาเคน… ปญฺญาย สมนฺนาคโต โหติ. ตสฺส สุตํ โหติ – อากิญฺจญฺญายตนูปคา เทวา…เป… เนวสญฺญานาสญฺญายตนูปคา เทวา ทีฆายุกา จิรฏฺฐิติกา สุขพหุลาติ. ตสฺส เอวํ โหติ – ‘อโห วตาหํ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา เนวสญฺญานาสญฺญายตนูปคานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺเชยฺย’นฺติ. โส ตํ จิตฺตํ ทหติ, ตํ จิตฺตํ อธิฏฺฐาติ, ตํ จิตฺตํ ภาเวติ. ตสฺส เต สงฺขารา จ วิหารา จ เอวํ ภาวิตา เอวํ พหุลีกตา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตนฺติ. อยํ, ภิกฺขเว, มคฺโค อยํ ปฏิปทา ตตฺรุปปตฺติยา สํวตฺตติ.

174. Wiederum, ihr Mönche, ist ein Mönch mit Vertrauen ausgestattet, mit Sittlichkeit … mit Gelehrsamkeit … mit Großzügigkeit … mit Weisheit ausgestattet. Er hat gehört: ‚Die Götter, die in die Sphäre der Nichtsheit gelangt sind … die Götter, die in die Sphäre von Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung gelangt sind, sind langlebig, von langer Dauer und reich an Glück.‘ Er denkt: ‚O möchte ich doch nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in die Gemeinschaft der Götter gelangen, die in die Sphäre von Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung gelangt sind!‘ Er richtet seinen Geist darauf aus, er festigt diesen Geist, er entfaltet diesen Geist. Diese seine Willensbildungen und Verweilzustände, so entfaltet und so oft geübt, führen zur Wiedergeburt an jenem Orte. Dies, ihr Mönche, ist der Weg, dies ist der Pfad, der zur Wiedergeburt an jenem Orte führt.

๑๗๕. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สทฺธาย สมนฺนาคโต โหติ, สีเลน… สุเตน… จาเคน… ปญฺญาย สมนฺนาคโต โหติ. ตสฺส เอวํ โหติ [Pg.146] – ‘อโห วตาหํ อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหเรยฺย’นฺติ. โส อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อยํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ น กตฺถจิ อุปปชฺชตี’’ติ.

175. Wiederum, ihr Mönche, ist ein Mönch mit Vertrauen ausgestattet, mit Sittlichkeit … mit Gelehrsamkeit … mit Großzügigkeit … mit Weisheit ausgestattet. Er denkt: ‚O möchte ich doch durch das Versiegen der Triebe die trieblose Befreiung des Herzens und die Befreiung durch Weisheit noch in diesem Leben selbst durch direktes Wissen verwirklichen, erlangen und darin verweilen!‘ Und durch das Versiegen der Triebe verwirklicht er die trieblose Befreiung des Herzens und die Befreiung durch Weisheit noch in diesem Leben selbst durch direktes Wissen, erlangt sie und verweilt darin. Dieser Mönch, ihr Mönche, wird nirgendwo wiedergeboren.

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

Dies sprach der Erhabene. Die Mönche waren zufrieden und freuten sich über die Worte des Erhabenen.

สงฺขารุปปตฺติสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ทสมํ.

Das Saṅkhārupapatti-Sutta, das zehnte, ist beendet.

อนุปทวคฺโค นิฏฺฐิโต ทุติโย.

Die Anupada-Vagga, die zweite, ist beendet.

ตสฺสุทฺทานํ –

Die Zusammenfassung davon ist:

อนุปาท-โสธน-โปริสธมฺโม, เสวิตพฺพ-พหุธาตุ-วิภตฺติ;

พุทฺธสฺส กิตฺตินาม-จตฺตารีเสน, อานาปาโน กายคโต อุปปตฺติ.

Anupāda, Sodhana, Porisadhammo, Sevitabba, Bahudhātu-vibhatti; die Lobpreisung des Buddha (Isigili), Cattārīsena (Mahācattārīsaka), Ānāpāno, Kāyagato und Upapatti.

๓. สุญฺญตวคฺโค

3. Suññata-Vagga

๑. จูฬสุญฺญตสุตฺตํ

1. Cūḷasuññata-Sutta

๑๗๖. เอวํ [Pg.147] เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ ปุพฺพาราเม มิคารมาตุปาสาเท. อถ โข อายสฺมา อานนฺโท สายนฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา อานนฺโท ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘เอกมิทํ, ภนฺเต, สมยํ ภควา สกฺเกสุ วิหรติ นครกํ นาม สกฺยานํ นิคโม. ตตฺถ เม, ภนฺเต, ภควโต สมฺมุขา สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ – ‘สุญฺญตาวิหาเรนาหํ, อานนฺท, เอตรหิ พหุลํ วิหรามี’ติ. กจฺจิ เมตํ, ภนฺเต, สุสฺสุตํ สุคฺคหิตํ สุมนสิกตํ สูปธาริต’’นฺติ? ‘‘ตคฺฆ เต เอตํ, อานนฺท, สุสฺสุตํ สุคฺคหิตํ สุมนสิกตํ สูปธาริตํ. ปุพฺเพปาหํ, อานนฺท, เอตรหิปิ สุญฺญตาวิหาเรน พหุลํ วิหรามิ. เสยฺยถาปิ, อานนฺท, อยํ มิคารมาตุปาสาโท สุญฺโญ หตฺถิควสฺสวฬเวน, สุญฺโญ ชาตรูปรชเตน, สุญฺโญ อิตฺถิปุริสสนฺนิปาเตน อตฺถิ เจวิทํ อสุญฺญตํ ยทิทํ – ภิกฺขุสงฺฆํ ปฏิจฺจ เอกตฺตํ; เอวเมว โข, อานนฺท, ภิกฺขุ อมนสิกริตฺวา คามสญฺญํ, อมนสิกริตฺวา มนุสฺสสญฺญํ, อรญฺญสญฺญํ ปฏิจฺจ มนสิ กโรติ เอกตฺตํ. ตสฺส อรญฺญสญฺญาย จิตฺตํ ปกฺขนฺทติ ปสีทติ สนฺติฏฺฐติ อธิมุจฺจติ. โส เอวํ ปชานาติ – ‘เย อสฺสุ ทรถา คามสญฺญํ ปฏิจฺจ เตธ น สนฺติ, เย อสฺสุ ทรถา มนุสฺสสญฺญํ ปฏิจฺจ เตธ น สนฺติ, อตฺถิ เจวายํ ทรถมตฺตา ยทิทํ – อรญฺญสญฺญํ ปฏิจฺจ เอกตฺต’นฺติ. โส ‘สุญฺญมิทํ สญฺญาคตํ คามสญฺญายา’ติ ปชานาติ, ‘สุญฺญมิทํ สญฺญาคตํ มนุสฺสสญฺญายา’ติ ปชานาติ, ‘อตฺถิ เจวิทํ อสุญฺญตํ ยทิทํ – อรญฺญสญฺญํ ปฏิจฺจ เอกตฺต’นฺติ. อิติ ยญฺหิ โข ตตฺถ น โหติ เตน ตํ สุญฺญํ สมนุปสฺสติ, ยํ ปน ตตฺถ อวสิฏฺฐํ โหติ ตํ ‘สนฺตมิทํ อตฺถี’’’ติ ปชานาติ. เอวมฺปิสฺส เอสา, อานนฺท, ยถาภุจฺจา อวิปลฺลตฺถา ปริสุทฺธา สุญฺญตาวกฺกนฺติ ภวติ.

176. So habe ich gehört: Einmal weilte der Erhabene in Sāvatthī, im Östlichen Kloster, im Palast von Migāras Mutter. Da erhob sich der ehrwürdige Ānanda am Abend aus seiner Abgeschiedenheit und begab sich zum Erhabenen; dort angekommen, begrüßte er den Erhabenen ehrfurchtsvoll und setzte sich beiseite. Zur Seite sitzend sprach der ehrwürdige Ānanda zum Erhabenen: „Einmal, o Herr, weilte der Erhabene im Lande der Sakyer, in einer Ortschaft der Sakyer namens Nagaraka. Dort, o Herr, habe ich aus dem Munde des Erhabenen gehört, aus seinem Munde vernommen: ‚Ānanda, ich verweile nun oft im Verweilen der Leerheit.‘ Habe ich dies, o Herr, richtig gehört, richtig aufgenommen, richtig erwogen und richtig behalten?“ – „Gewiss, Ānanda, du hast das richtig gehört, richtig aufgenommen, richtig erwogen und richtig behalten. Sowohl früher als auch jetzt, Ānanda, verweile ich oft im Verweilen der Leerheit. Wie dieser Palast von Migāras Mutter leer ist von Elefanten, Rindern, Pferden und Stuten, leer von Gold und Silber, leer von Versammlungen von Frauen und Männern, und nur diese Nicht-Leerheit vorhanden ist, nämlich die Einheit aufgrund der Mönchsgemeinschaft; ebenso schenkt ein Mönch, ohne der Wahrnehmung eines Dorfes Beachtung zu schenken, ohne der Wahrnehmung von Menschen Beachtung zu schenken, der Einheit aufgrund der Wahrnehmung von Wildnis Beachtung. In dieser Wahrnehmung von Wildnis dringt sein Geist vor, wird zuversichtlich, kommt zur Ruhe und entschließt sich. Er erkennt: ‚Die Bedrängnisse, die aufgrund der Wahrnehmung eines Dorfes entstünden, sind hier nicht vorhanden; die Bedrängnisse, die aufgrund der Wahrnehmung von Menschen entstünden, sind hier nicht vorhanden. Nur dieses Maß an Bedrängnis ist vorhanden, nämlich die Einheit aufgrund der Wahrnehmung von Wildnis.‘ Er erkennt: ‚Diese Wahrnehmung ist leer von der Wahrnehmung eines Dorfes‘; er erkennt: ‚Diese Wahrnehmung ist leer von der Wahrnehmung von Menschen‘; er erkennt: ‚Nur diese Nicht-Leerheit ist vorhanden, nämlich die Einheit aufgrund der Wahrnehmung von Wildnis.‘ So betrachtet er das, was dort nicht vorhanden ist, als leer; was aber dort übrig geblieben ist, erkennt er als vorhanden an: ‚Dieses Vorhandene ist da.‘ Auf diese Weise, Ānanda, geschieht für ihn dieser wahrheitsgemäße, unverfälschte und reine Eintritt in die Leerheit.“

๑๗๗. ‘‘ปุน จปรํ, อานนฺท, ภิกฺขุ อมนสิกริตฺวา มนุสฺสสญฺญํ, อมนสิกริตฺวา อรญฺญสญฺญํ, ปถวีสญฺญํ ปฏิจฺจ มนสิ กโรติ เอกตฺตํ. ตสฺส ปถวีสญฺญาย [Pg.148] จิตฺตํ ปกฺขนฺทติ ปสีทติ สนฺติฏฺฐติ อธิมุจฺจติ. เสยฺยถาปิ, อานนฺท, อาสภจมฺมํ สงฺกุสเตน สุวิหตํ วิคตวลิกํ; เอวเมว โข, อานนฺท, ภิกฺขุ ยํ อิมิสฺสา ปถวิยา อุกฺกูลวิกฺกูลํ นทีวิทุคฺคํ ขาณุกณฺฏกฏฺฐานํ ปพฺพตวิสมํ ตํ สพฺพํ อมนสิกริตฺวา ปถวีสญฺญํ ปฏิจฺจ มนสิ กโรติ เอกตฺตํ. ตสฺส ปถวีสญฺญาย จิตฺตํ ปกฺขนฺทติ ปสีทติ สนฺติฏฺฐติ อธิมุจฺจติ. โส เอวํ ปชานาติ – ‘เย อสฺสุ ทรถา มนุสฺสสญฺญํ ปฏิจฺจ เตธ น สนฺติ, เย อสฺสุ ทรถา อรญฺญสญฺญํ ปฏิจฺจ เตธ น สนฺติ, อตฺถิ เจวายํ ทรถมตฺตา ยทิทํ – ปถวีสญฺญํ ปฏิจฺจ เอกตฺต’นฺติ. โส ‘สุญฺญมิทํ สญฺญาคตํ มนุสฺสสญฺญายา’ติ ปชานาติ, ‘สุญฺญมิทํ สญฺญาคตํ อรญฺญสญฺญายา’ติ ปชานาติ, ‘อตฺถิ เจวิทํ อสุญฺญตํ ยทิทํ – ปถวีสญฺญํ ปฏิจฺจ เอกตฺต’นฺติ. อิติ ยญฺหิ โข ตตฺถ น โหติ เตน ตํ สุญฺญํ สมนุปสฺสติ, ยํ ปน ตตฺถ อวสิฏฺฐํ โหติ ตํ ‘สนฺตมิทํ อตฺถี’ติ ปชานาติ. เอวมฺปิสฺส เอสา, อานนฺท, ยถาภุจฺจา อวิปลฺลตฺถา ปริสุทฺธา สุญฺญตาวกฺกนฺติ ภวติ.

177. „Weiterhin, Ānanda, schenkt ein Mönch, ohne der Wahrnehmung von Menschen Beachtung zu schenken, ohne der Wahrnehmung von Wildnis Beachtung zu schenken, der Einheit aufgrund der Wahrnehmung von Erde Beachtung. In dieser Wahrnehmung von Erde dringt sein Geist vor, wird zuversichtlich, kommt zur Ruhe und entschließt sich. Wie eine Stierhaut mit hundert Pflöcken gut gespannt ist, sodass sie frei von Falten ist; ebenso schenkt der Mönch all den Erhebungen und Vertiefungen, den Flussläufen und Schluchten, den Stellen mit Baumstümpfen und Dornen sowie der Unregelmäßigkeit der Berge auf dieser Erde keine Beachtung und schenkt der Einheit aufgrund der Wahrnehmung von Erde Beachtung. In dieser Wahrnehmung von Erde dringt sein Geist vor, wird zuversichtlich, kommt zur Ruhe und entschließt sich. Er erkennt: ‚Die Bedrängnisse, die aufgrund der Wahrnehmung von Menschen entstünden, sind hier nicht vorhanden; die Bedrängnisse, die aufgrund der Wahrnehmung von Wildnis entstünden, sind hier nicht vorhanden. Nur dieses Maß an Bedrängnis ist vorhanden, nämlich die Einheit aufgrund der Wahrnehmung von Erde.‘ Er erkennt: ‚Diese Wahrnehmung ist leer von der Wahrnehmung von Menschen‘; er erkennt: ‚Diese Wahrnehmung ist leer von der Wahrnehmung von Wildnis‘; er erkennt: ‚Nur diese Nicht-Leerheit ist vorhanden, nämlich die Einheit aufgrund der Wahrnehmung von Erde.‘ So betrachtet er das, was dort nicht vorhanden ist, als leer; was aber dort übrig geblieben ist, erkennt er als vorhanden an: ‚Dieses Vorhandene ist da.‘ Auf diese Weise, Ānanda, geschieht für ihn dieser wahrheitsgemäße, unverfälschte und reine Eintritt in die Leerheit.“

๑๗๘. ‘‘ปุน จปรํ, อานนฺท, ภิกฺขุ อมนสิกริตฺวา อรญฺญสญฺญํ, อมนสิกริตฺวา ปถวีสญฺญํ, อากาสานญฺจายตนสญฺญํ ปฏิจฺจ มนสิ กโรติ เอกตฺตํ. ตสฺส อากาสานญฺจายตนสญฺญาย จิตฺตํ ปกฺขนฺทติ ปสีทติ สนฺติฏฺฐติ อธิมุจฺจติ. โส เอวํ ปชานาติ – ‘เย อสฺสุ ทรถา อรญฺญสญฺญํ ปฏิจฺจ เตธ น สนฺติ, เย อสฺสุ ทรถา ปถวีสญฺญํ ปฏิจฺจ เตธ น สนฺติ, อตฺถิ เจวายํ ทรถมตฺตา ยทิทํ – อากาสานญฺจายตนสญฺญํ ปฏิจฺจ เอกตฺต’นฺติ. โส ‘สุญฺญมิทํ สญฺญาคตํ อรญฺญสญฺญายา’ติ ปชานาติ, ‘สุญฺญมิทํ สญฺญาคตํ ปถวีสญฺญายา’ติ ปชานาติ, ‘อตฺถิ เจวิทํ อสุญฺญตํ ยทิทํ – อากาสานญฺจายตนสญฺญํ ปฏิจฺจ เอกตฺต’นฺติ. อิติ ยญฺหิ โข ตตฺถ น โหติ เตน ตํ สุญฺญํ สมนุปสฺสติ, ยํ ปน ตตฺถ อวสิฏฺฐํ โหติ ตํ ‘สนฺตมิทํ อตฺถี’ติ ปชานาติ. เอวมฺปิสฺส เอสา, อานนฺท, ยถาภุจฺจา อวิปลฺลตฺถา ปริสุทฺธา สุญฺญตาวกฺกนฺติ ภวติ.

178. „Weiterhin, Ānanda, schenkt ein Mönch, ohne der Wahrnehmung von Wildnis Beachtung zu schenken, ohne der Wahrnehmung von Erde Beachtung zu schenken, der Einheit aufgrund der Wahrnehmung des Gebietes der unendlichen Weite des Raumes Beachtung. In dieser Wahrnehmung des Gebietes der unendlichen Weite des Raumes dringt sein Geist vor, wird zuversichtlich, kommt zur Ruhe und entschließt sich. Er erkennt: ‚Die Bedrängnisse, die aufgrund der Wahrnehmung von Wildnis entstünden, sind hier nicht vorhanden; die Bedrängnisse, die aufgrund der Wahrnehmung von Erde entstünden, sind hier nicht vorhanden. Nur dieses Maß an Bedrängnis ist vorhanden, nämlich die Einheit aufgrund der Wahrnehmung des Gebietes der unendlichen Weite des Raumes.‘ Er erkennt: ‚Diese Wahrnehmung ist leer von der Wahrnehmung von Wildnis‘; er erkennt: ‚Diese Wahrnehmung ist leer von der Wahrnehmung von Erde‘; er erkennt: ‚Nur diese Nicht-Leerheit ist vorhanden, nämlich die Einheit aufgrund der Wahrnehmung des Gebietes der unendlichen Weite des Raumes.‘ So betrachtet er das, was dort nicht vorhanden ist, als leer; was aber dort übrig geblieben ist, erkennt er als vorhanden an: ‚Dieses Vorhandene ist da.‘ Auf diese Weise, Ānanda, geschieht für ihn dieser wahrheitsgemäße, unverfälschte und reine Eintritt in die Leerheit.“

๑๗๙. ‘‘ปุน จปรํ, อานนฺท, ภิกฺขุ อมนสิกริตฺวา ปถวีสญฺญํ, อมนสิกริตฺวา อากาสานญฺจายตนสญฺญํ, วิญฺญาณญฺจายตนสญฺญํ ปฏิจฺจ มนสิ กโรติ เอกตฺตํ. ตสฺส วิญฺญาณญฺจายตนสญฺญาย จิตฺตํ ปกฺขนฺทติ ปสีทติ สนฺติฏฺฐติ อธิมุจฺจติ. โส เอวํ ปชานาติ – ‘เย อสฺสุ ทรถา ปถวีสญฺญํ [Pg.149] ปฏิจฺจ เตธ น สนฺติ, เย อสฺสุ ทรถา อากาสานญฺจายตนสญฺญํ ปฏิจฺจ เตธ น สนฺติ, อตฺถิ เจวายํ ทรถมตฺตา ยทิทํ – วิญฺญาณญฺจายตนสญฺญํ ปฏิจฺจ เอกตฺต’นฺติ. โส ‘สุญฺญมิทํ สญฺญาคตํ ปถวีสญฺญายา’ติ ปชานาติ, ‘สุญฺญมิทํ สญฺญาคตํ อากาสานญฺจายตนสญฺญายา’ติ ปชานาติ, ‘อตฺถิ เจวิทํ อสุญฺญตํ ยทิทํ – วิญฺญาณญฺจายตนสญฺญํ ปฏิจฺจ เอกตฺต’นฺติ. อิติ ยญฺหิ โข ตตฺถ น โหติ เตน ตํ สุญฺญํ สมนุปสฺสติ, ยํ ปน ตตฺถ อวสิฏฺฐํ โหติ ตํ ‘สนฺตมิทํ อตฺถี’ติ ปชานาติ. เอวมฺปิสฺส เอสา, อานนฺท, ยถาภุจฺจา อวิปลฺลตฺถา ปริสุทฺธา สุญฺญตาวกฺกนฺติ ภวติ.

179. „Ferner, Ānanda, richtet ein Mönch, ohne die Erdwahrnehmung zu beachten, ohne die Wahrnehmung des Gebiets des unendlichen Raums zu beachten, seine Aufmerksamkeit auf die Einheit, die auf der Wahrnehmung des Gebiets des unendlichen Bewusstseins beruht. Sein Geist springt auf die Wahrnehmung des Gebiets des unendlichen Bewusstseins an, klärt sich darin, festigt sich darin und ist darauf ausgerichtet. Er versteht so: ‚Welche Bedrängnisse auch immer auf der Erdwahrnehmung beruhen würden, diese sind hier nicht vorhanden; welche Bedrängnisse auch immer auf der Wahrnehmung des Gebiets des unendlichen Raums beruhen würden, diese sind hier nicht vorhanden. Da ist nur dieses Maß an Bedrängnis, nämlich die Einheit, die auf der Wahrnehmung des Gebiets des unendlichen Bewusstseins beruht.‘ Er versteht: ‚Dieser Wahrnehmungszustand ist leer von der Erdwahrnehmung.‘ Er versteht: ‚Dieser Wahrnehmungszustand ist leer von der Wahrnehmung des Gebiets des unendlichen Raums.‘ Er versteht: ‚Da ist nur dieses Maß an Nicht-Leere, nämlich die Einheit, die auf der Wahrnehmung des Gebiets des unendlichen Bewusstseins beruht.‘ Auf diese Weise betrachtet er das als leer, was dort nicht vorhanden ist; was aber dort verbleibt, das versteht er als: ‚Dies ist als Vorhandenes da.‘ So, Ānanda, ist dies für ihn der tatsächliche, unverfälschte, vollkommen gereinigte Eintritt in die Leerheit.“

๑๘๐. ‘‘ปุน จปรํ, อานนฺท, ภิกฺขุ อมนสิกริตฺวา อากาสานญฺจายตนสญฺญํ, อมนสิกริตฺวา วิญฺญาณญฺจายตนสญฺญํ, อากิญฺจญฺญายตนสญฺญํ ปฏิจฺจ มนสิ กโรติ เอกตฺตํ. ตสฺส อากิญฺจญฺญายตนสญฺญาย จิตฺตํ ปกฺขนฺทติ ปสีทติ สนฺติฏฺฐติ อธิมุจฺจติ. โส เอวํ ปชานาติ – ‘เย อสฺสุ ทรถา อากาสานญฺจายตนสญฺญํ ปฏิจฺจ เตธ น สนฺติ, เย อสฺสุ ทรถา วิญฺญาณญฺจายตนสญฺญํ ปฏิจฺจ เตธ น สนฺติ, อตฺถิ เจวายํ ทรถมตฺตา ยทิทํ – อากิญฺจญฺญายตนสญฺญํ ปฏิจฺจ เอกตฺต’นฺติ. โส ‘สุญฺญมิทํ สญฺญาคตํ อากาสานญฺจายตนสญฺญายา’ติ ปชานาติ, ‘สุญฺญมิทํ สญฺญาคตํ วิญฺญาณญฺจายตนสญฺญายา’ติ ปชานาติ, ‘อตฺถิ เจวิทํ อสุญฺญตํ ยทิทํ – อากิญฺจญฺญายตนสญฺญํ ปฏิจฺจ เอกตฺต’นฺติ. อิติ ยญฺหิ โข ตตฺถ น โหติ เตน ตํ สุญฺญํ สมนุปสฺสติ, ยํ ปน ตตฺถ อวสิฏฺฐํ โหติ ตํ ‘สนฺตมิทํ อตฺถี’ติ ปชานาติ. เอวมฺปิสฺส เอสา, อานนฺท, ยถาภุจฺจา อวิปลฺลตฺถา ปริสุทฺธา สุญฺญตาวกฺกนฺติ ภวติ.

180. „Ferner, Ānanda, richtet ein Mönch, ohne die Wahrnehmung des Gebiets des unendlichen Raums zu beachten, ohne die Wahrnehmung des Gebiets des unendlichen Bewusstseins zu beachten, seine Aufmerksamkeit auf die Einheit, die auf der Wahrnehmung des Gebiets der Nichtheit beruht. Sein Geist springt auf die Wahrnehmung des Gebiets der Nichtheit an, klärt sich darin, festigt sich darin und ist darauf ausgerichtet. Er versteht so: ‚Welche Bedrängnisse auch immer auf der Wahrnehmung des Gebiets des unendlichen Raums beruhen würden, diese sind hier nicht vorhanden; welche Bedrängnisse auch immer auf der Wahrnehmung des Gebiets des unendlichen Bewusstseins beruhen würden, diese sind hier nicht vorhanden. Da ist nur dieses Maß an Bedrängnis, nämlich die Einheit, die auf der Wahrnehmung des Gebiets der Nichtheit beruht.‘ Er versteht: ‚Dieser Wahrnehmungszustand ist leer von der Wahrnehmung des Gebiets des unendlichen Raums.‘ Er versteht: ‚Dieser Wahrnehmungszustand ist leer von der Wahrnehmung des Gebiets des unendlichen Bewusstseins.‘ Er versteht: ‚Da ist nur dieses Maß an Nicht-Leere, nämlich die Einheit, die auf der Wahrnehmung des Gebiets der Nichtheit beruht.‘ Auf diese Weise betrachtet er das als leer, was dort nicht vorhanden ist; was aber dort verbleibt, das versteht er als: ‚Dies ist als Vorhandenes da.‘ So, Ānanda, ist dies für ihn der tatsächliche, unverfälschte, vollkommen gereinigte Eintritt in die Leerheit.“

๑๘๑. ‘‘ปุน จปรํ, อานนฺท ภิกฺขุ อมนสิกริตฺวา วิญฺญาณญฺจายตนสญฺญํ, อมนสิกริตฺวา อากิญฺจญฺญายตนสญฺญํ, เนวสญฺญานาสญฺญายตนสญฺญํ ปฏิจฺจ มนสิ กโรติ เอกตฺตํ. ตสฺส เนวสญฺญานาสญฺญายตนสญฺญาย จิตฺตํ ปกฺขนฺทติ ปสีทติ สนฺติฏฺฐติ อธิมุจฺจติ. โส เอวํ ปชานาติ – ‘เย อสฺสุ ทรถา วิญฺญาณญฺจายตนสญฺญํ ปฏิจฺจ เตธ น สนฺติ, เย อสฺสุ ทรถา อากิญฺจญฺญายตนสญฺญํ ปฏิจฺจ เตธ น สนฺติ, อตฺถิ เจวายํ ทรถมตฺตา ยทิทํ – เนวสญฺญานาสญฺญายตนสญฺญํ ปฏิจฺจ เอกตฺต’นฺติ. โส ‘สุญฺญมิทํ สญฺญาคตํ วิญฺญาณญฺจายตนสญฺญายา’ติ ปชานาติ, ‘สุญฺญมิทํ สญฺญาคตํ อากิญฺจญฺญายตนสญฺญายา’ติ ปชานาติ, ‘อตฺถิ เจวิทํ อสุญฺญตํ [Pg.150] ยทิทํ – เนวสญฺญานาสญฺญายตนสญฺญํ ปฏิจฺจ เอกตฺต’นฺติ. อิติ ยญฺหิ โข ตตฺถ น โหติ เตน ตํ สุญฺญํ สมนุปสฺสติ, ยํ ปน ตตฺถ อวสิฏฺฐํ โหติ ตํ ‘สนฺตมิทํ อตฺถี’ติ ปชานาติ. เอวมฺปิสฺส เอสา, อานนฺท, ยถาภุจฺจา อวิปลฺลตฺถา ปริสุทฺธา สุญฺญตาวกฺกนฺติ ภวติ.

181. „Ferner, Ānanda, richtet ein Mönch, ohne die Wahrnehmung des Gebiets des unendlichen Bewusstseins zu beachten, ohne die Wahrnehmung des Gebiets der Nichtheit zu beachten, seine Aufmerksamkeit auf die Einheit, die auf der Wahrnehmung des Gebiets von weder Wahrnehmung noch Nicht-Wahrnehmung beruht. Sein Geist springt auf die Wahrnehmung des Gebiets von weder Wahrnehmung noch Nicht-Wahrnehmung an, klärt sich darin, festigt sich darin und ist darauf ausgerichtet. Er versteht so: ‚Welche Bedrängnisse auch immer auf der Wahrnehmung des Gebiets des unendlichen Bewusstseins beruhen würden, diese sind hier nicht vorhanden; welche Bedrängnisse auch immer auf der Wahrnehmung des Gebiets der Nichtheit beruhen würden, diese sind hier nicht vorhanden. Da ist nur dieses Maß an Bedrängnis, nämlich die Einheit, die auf der Wahrnehmung des Gebiets von weder Wahrnehmung noch Nicht-Wahrnehmung beruht.‘ Er versteht: ‚Dieser Wahrnehmungszustand ist leer von der Wahrnehmung des Gebiets des unendlichen Bewusstseins.‘ Er versteht: ‚Dieser Wahrnehmungszustand ist leer von der Wahrnehmung des Gebiets der Nichtheit.‘ Er versteht: ‚Da ist nur dieses Maß an Nicht-Leere, nämlich die Einheit, die auf der Wahrnehmung des Gebiets von weder Wahrnehmung noch Nicht-Wahrnehmung beruht.‘ Auf diese Weise betrachtet er das als leer, was dort nicht vorhanden ist; was aber dort verbleibt, das versteht er als: ‚Dies ist als Vorhandenes da.‘ So, Ānanda, ist dies für ihn der tatsächliche, unverfälschte, vollkommen gereinigte Eintritt in die Leerheit.“

๑๘๒. ‘‘ปุน จปรํ, อานนฺท, ภิกฺขุ อมนสิกริตฺวา อากิญฺจญฺญายตนสญฺญํ, อมนสิกริตฺวา เนวสญฺญานาสญฺญายตนสญฺญํ, อนิมิตฺตํ เจโตสมาธึ ปฏิจฺจ มนสิ กโรติ เอกตฺตํ. ตสฺส อนิมิตฺเต เจโตสมาธิมฺหิ จิตฺตํ ปกฺขนฺทติ ปสีทติ สนฺติฏฺฐติ อธิมุจฺจติ. โส เอวํ ปชานาติ – ‘เย อสฺสุ ทรถา อากิญฺจญฺญายตนสญฺญํ ปฏิจฺจ เตธ น สนฺติ, เย อสฺสุ ทรถา เนวสญฺญานาสญฺญายตนสญฺญํ ปฏิจฺจ เตธ น สนฺติ, อตฺถิ เจวายํ ทรถมตฺตา ยทิทํ – อิมเมว กายํ ปฏิจฺจ สฬายตนิกํ ชีวิตปจฺจยา’ติ. โส ‘สุญฺญมิทํ สญฺญาคตํ อากิญฺจญฺญายตนสญฺญายา’ติ ปชานาติ, ‘สุญฺญมิทํ สญฺญาคตํ เนวสญฺญานาสญฺญายตนสญฺญายา’ติ ปชานาติ, ‘อตฺถิ เจวิทํ อสุญฺญตํ ยทิทํ – อิมเมว กายํ ปฏิจฺจ สฬายตนิกํ ชีวิตปจฺจยา’ติ. อิติ ยญฺหิ โข ตตฺถ น โหติ เตน ตํ สุญฺญํ สมนุปสฺสติ, ยํ ปน ตตฺถ อวสิฏฺฐํ โหติ ตํ ‘สนฺตมิทํ อตฺถี’ติ ปชานาติ. เอวมฺปิสฺส เอสา, อานนฺท, ยถาภุจฺจา อวิปลฺลตฺถา ปริสุทฺธา สุญฺญตาวกฺกนฺติ ภวติ.

182. „Ferner, Ānanda, richtet ein Mönch, ohne die Wahrnehmung des Gebiets der Nichtheit zu beachten, ohne die Wahrnehmung des Gebiets von weder Wahrnehmung noch Nicht-Wahrnehmung zu beachten, seine Aufmerksamkeit auf die Einheit, die auf der zeichenlosen Sammlung des Geistes beruht. Sein Geist springt auf die zeichenlose Sammlung des Geistes an, klärt sich darin, festigt sich darin und ist darauf ausgerichtet. Er versteht so: ‚Welche Bedrängnisse auch immer auf der Wahrnehmung des Gebiets der Nichtheit beruhen würden, diese sind hier nicht vorhanden; welche Bedrängnisse auch immer auf der Wahrnehmung des Gebiets von weder Wahrnehmung noch Nicht-Wahrnehmung beruhen würden, diese sind hier nicht vorhanden. Da ist nur dieses Maß an Bedrängnis, nämlich das, was eben diesen mit sechs Sinnenbereichen ausgestatteten Körper aufgrund der Lebensbedingung betrifft.‘ Er versteht: ‚Dieser Wahrnehmungszustand ist leer von der Wahrnehmung des Gebiets der Nichtheit.‘ Er versteht: ‚Dieser Wahrnehmungszustand ist leer von der Wahrnehmung des Gebiets von weder Wahrnehmung noch Nicht-Wahrnehmung.‘ Er versteht: ‚Da ist nur dieses Maß an Nicht-Leere, nämlich das, was eben diesen mit sechs Sinnenbereichen ausgestatteten Körper aufgrund der Lebensbedingung betrifft.‘ Auf diese Weise betrachtet er das als leer, was dort nicht vorhanden ist; was aber dort verbleibt, das versteht er als: ‚Dies ist als Vorhandenes da.‘ So, Ānanda, ist dies für ihn der tatsächliche, unverfälschte, vollkommen gereinigte Eintritt in die Leerheit.“

๑๘๓. ‘‘ปุน จปรํ, อานนฺท, ภิกฺขุ อมนสิกริตฺวา อากิญฺจญฺญายตนสญฺญํ, อมนสิกริตฺวา เนวสญฺญานาสญฺญายตนสญฺญํ, อนิมิตฺตํ เจโตสมาธึ ปฏิจฺจ มนสิ กโรติ เอกตฺตํ. ตสฺส อนิมิตฺเต เจโตสมาธิมฺหิ จิตฺตํ ปกฺขนฺทติ ปสีทติ สนฺติฏฺฐติ อธิมุจฺจติ. โส เอวํ ปชานาติ – ‘อยมฺปิ โข อนิมิตฺโต เจโตสมาธิ อภิสงฺขโต อภิสญฺเจตยิโต’. ‘ยํ โข ปน กิญฺจิ อภิสงฺขตํ อภิสญฺเจตยิตํ ตทนิจฺจํ นิโรธธมฺม’นฺติ ปชานาติ. ตสฺส เอวํ ชานโต เอวํ ปสฺสโต กามาสวาปิ จิตฺตํ วิมุจฺจติ, ภวาสวาปิ จิตฺตํ วิมุจฺจติ, อวิชฺชาสวาปิ จิตฺตํ วิมุจฺจติ. วิมุตฺตสฺมึ วิมุตฺตมิติ ญาณํ โหติ. ‘ขีณา ชาติ, วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ, กตํ กรณียํ, นาปรํ อิตฺถตฺตายา’ติ ปชานาติ. โส เอวํ ปชานาติ – ‘เย อสฺสุ ทรถา กามาสวํ ปฏิจฺจ เตธ น สนฺติ, เย อสฺสุ ทรถา ภวาสวํ ปฏิจฺจ เตธ น สนฺติ, เย อสฺสุ ทรถา อวิชฺชาสวํ ปฏิจฺจ เตธ น สนฺติ, อตฺถิ เจวายํ ทรถมตฺตา ยทิทํ – อิมเมว กายํ ปฏิจฺจ สฬายตนิกํ [Pg.151] ชีวิตปจฺจยา’ติ. โส ‘สุญฺญมิทํ สญฺญาคตํ กามาสเวนา’ติ ปชานาติ, ‘สุญฺญมิทํ สญฺญาคตํ ภวาสเวนา’ติ ปชานาติ, ‘สุญฺญมิทํ สญฺญาคตํ อวิชฺชาสเวนา’ติ ปชานาติ, ‘อตฺถิ เจวิทํ อสุญฺญตํ ยทิทํ – อิมเมว กายํ ปฏิจฺจ สฬายตนิกํ ชีวิตปจฺจยา’ติ. อิติ ยญฺหิ โข ตตฺถ น โหติ เตน ตํ สุญฺญํ สมนุปสฺสติ, ยํ ปน ตตฺถ อวสิฏฺฐํ โหติ ตํ ‘สนฺตมิทํ อตฺถี’ติ ปชานาติ. เอวมฺปิสฺส เอสา, อานนฺท, ยถาภุจฺจา อวิปลฺลตฺถา ปริสุทฺธา ปรมานุตฺตรา สุญฺญตาวกฺกนฺติ ภวติ.

183. „Wiederum, Ānanda, ein Mönch, ohne die Wahrnehmung des Gebiets der Nichtheit zu beachten, ohne die Wahrnehmung des Gebiets von weder Wahrnehmung noch Nicht-Wahrnehmung zu beachten, richtet seine Aufmerksamkeit auf die Einheit, die auf der zeichenlosen Gemütskonzentration beruht. Sein Geist stürzt sich in die zeichenlose Gemütskonzentration, klärt sich, festigt sich und vertieft sich darin. Er erkennt so: ‚Auch diese zeichenlose Gemütskonzentration ist gestaltet und gewollt.‘ Er erkennt: ‚Was auch immer gestaltet und gewollt ist, das ist vergänglich und dem Aufhören unterworfen.‘ Während er so erkennt und sieht, wird sein Geist vom Trieb der Sinnlichkeit befreit, vom Trieb des Daseins befreit und vom Trieb der Unwissenheit befreit. In der Befreiung entsteht das Wissen: ‚Befreit!‘ Er erkennt: ‚Versiegt ist die Geburt, das heilige Leben ist geführt, getan ist, was zu tun war, es gibt kein weiteres Werden zu diesem Zustand.‘ Er erkennt so: ‚Die Qualen, die aufgrund des Triebes der Sinnlichkeit entstehen könnten, sind hier nicht vorhanden; die Qualen, die aufgrund des Triebes des Daseins entstehen könnten, sind hier nicht vorhanden; die Qualen, die aufgrund des Triebes der Unwissenheit entstehen könnten, sind hier nicht vorhanden. Es ist nur dieses Maß an Qual vorhanden, nämlich dieses, das auf eben diesem Körper beruht, der mit den sechs Sinnesgrundlagen durch die Lebenskraft verbunden ist.‘ Er erkennt: ‚Diese Wahrnehmung ist leer vom Trieb der Sinnlichkeit.‘ Er erkennt: ‚Diese Wahrnehmung ist leer vom Trieb des Daseins.‘ Er erkennt: ‚Diese Wahrnehmung ist leer vom Trieb der Unwissenheit.‘ ‚Vorhanden ist nur dieses Nicht-Leere, nämlich dieses, das auf eben diesem Körper beruht, der mit den sechs Sinnesgrundlagen durch die Lebenskraft verbunden ist.‘ So betrachtet er das, was dort nicht vorhanden ist, als leer davon; was aber dort verbleibt, erkennt er als: ‚Dies ist vorhanden.‘ So, Ānanda, geschieht dieser dem Tatbestand entsprechende, unverfälschte, vollkommen reine, höchste und unvergleichliche Eintritt in die Leerheit.“

๑๘๔. ‘‘เยปิ หิ เกจิ, อานนฺท, อตีตมทฺธานํ สมณา วา พฺราหฺมณา วา ปริสุทฺธํ ปรมานุตฺตรํ สุญฺญตํ อุปสมฺปชฺช วิหรึสุ, สพฺเพ เต อิมํเยว ปริสุทฺธํ ปรมานุตฺตรํ สุญฺญตํ อุปสมฺปชฺช วิหรึสุ. เยปิ หิ เกจิ, อานนฺท, อนาคตมทฺธานํ สมณา วา พฺราหฺมณา วา ปริสุทฺธํ ปรมานุตฺตรํ สุญฺญตํ อุปสมฺปชฺช วิหริสฺสนฺติ, สพฺเพ เต อิมํเยว ปริสุทฺธํ ปรมานุตฺตรํ สุญฺญตํ อุปสมฺปชฺช วิหริสฺสนฺติ. เยปิ หิ เกจิ, อานนฺท, เอตรหิ สมณา วา พฺราหฺมณา วา ปริสุทฺธํ ปรมานุตฺตรํ สุญฺญตํ อุปสมฺปชฺช วิหรนฺติ, สพฺเพ เต อิมํเยว ปริสุทฺธํ ปรมานุตฺตรํ สุญฺญตํ อุปสมฺปชฺช วิหรนฺติ. ตสฺมาติห, อานนฺท, ‘ปริสุทฺธํ ปรมานุตฺตรํ สุญฺญตํ อุปสมฺปชฺช วิหริสฺสามา’ติ – เอวญฺหิ โว, อานนฺท, สิกฺขิตพฺพ’’นฺติ.

184. „Welche Asketen oder Brahmanen auch immer, Ānanda, in der Vergangenheit in die vollkommen reine, höchste und unvergleichliche Leerheit eintraten und darin verweilten, sie alle traten in eben diese vollkommen reine, höchste und unvergleichliche Leerheit ein und verweilten darin. Welche Asketen oder Brahmanen auch immer, Ānanda, in der Zukunft in die vollkommen reine, höchste und unvergleichliche Leerheit eintreten und darin verweilen werden, sie alle werden in eben diese vollkommen reine, höchste und unvergleichliche Leerheit eintreten und darin verweilen. Welche Asketen oder Brahmanen auch immer, Ānanda, gegenwärtig in die vollkommen reine, höchste und unvergleichliche Leerheit eintreten und darin verweilen, sie alle treten in eben diese vollkommen reine, höchste und unvergleichliche Leerheit ein und verweilen darin. Daher, Ānanda, solltet ihr euch so üben: ‚Wir wollen in die vollkommen reine, höchste und unvergleichliche Leerheit eintreten und darin verweilen.‘ So, Ānanda, solltet ihr euch üben.“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมโน อายสฺมา อานนฺโท ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทีติ.

Dies sprach der Erhabene. Der ehrwürdige Ānanda war erfreut und hieß die Worte des Erhabenen willkommen.

จูฬสุญฺญตสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ปฐมํ.

Die kürzere Lehrrede über die Leerheit, die erste, ist abgeschlossen.

๒. มหาสุญฺญตสุตฺตํ

2. Die größere Lehrrede über die Leerheit

๑๘๕. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สกฺเกสุ วิหรติ กปิลวตฺถุสฺมึ นิคฺโรธาราเม. อถ โข ภควา ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย กปิลวตฺถุํ ปิณฺฑาย ปาวิสิ. กปิลวตฺถุสฺมึ ปิณฺฑาย จริตฺวา ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต เยน กาฬเขมกสฺส สกฺกสฺส วิหาโร เตนุปสงฺกมิ ทิวาวิหาราย. เตน โข ปน สมเยน กาฬเขมกสฺส [Pg.152] สกฺกสฺส วิหาเร สมฺพหุลานิ เสนาสนานิ ปญฺญตฺตานิ โหนฺติ. อทฺทสา โข ภควา กาฬเขมกสฺส สกฺกสฺส วิหาเร สมฺพหุลานิ เสนาสนานิ ปญฺญตฺตานิ. ทิสฺวาน ภควโต เอตทโหสิ – ‘‘สมฺพหุลานิ โข กาฬเขมกสฺส สกฺกสฺส วิหาเร เสนาสนานิ ปญฺญตฺตานิ. สมฺพหุลา นุ โข อิธ ภิกฺขู วิหรนฺตี’’ติ.

185. So habe ich es gehört – Zu einer Zeit verweilte der Erhabene bei den Sakyern in Kapilavatthu im Nigrodha-Park. Da kleidete sich der Erhabene am Morgen an, nahm Schale und Obergewand und ging in Kapilavatthu um Almosen. Nachdem er in Kapilavatthu um Almosen gewandert war und nach der Mahlzeit von seinem Almosenrundgang zurückgekehrt war, begab er sich zum Kloster des Sakyers Kāḷakhemaka, um dort den Tag zu verbringen. Zu jener Zeit waren im Kloster des Sakyers Kāḷakhemaka viele Lagerstätten hergerichtet. Der Erhabene sah die vielen hergerichteten Lagerstätten im Kloster des Sakyers Kāḷakhemaka. Als er sie sah, dachte er: ‚Es sind viele Lagerstätten im Kloster des Sakyers Kāḷakhemaka hergerichtet. Verweilen hier wohl viele Mönche?‘

๑๘๖. เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา อานนฺโท สมฺพหุเลหิ ภิกฺขูหิ สทฺธึ ฆฏาย สกฺกสฺส วิหาเร จีวรกมฺมํ กโรติ. อถ โข ภควา สายนฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยน ฆฏาย สกฺกสฺส วิหาโร เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ. นิสชฺช โข ภควา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อามนฺเตสิ – ‘‘สมฺพหุลานิ โข, อานนฺท, กาฬเขมกสฺส สกฺกสฺส วิหาเร เสนาสนานิ ปญฺญตฺตานิ. สมฺพหุลา นุ โข เอตฺถ ภิกฺขู วิหรนฺตี’’ติ? ‘‘สมฺพหุลานิ, ภนฺเต, กาฬเขมกสฺส สกฺกสฺส วิหาเร เสนาสนานิ ปญฺญตฺตานิ. สมฺพหุลา ภิกฺขู เอตฺถ วิหรนฺติ. จีวรการสมโย โน, ภนฺเต, วตฺตตี’’ติ.

186. Zu jener Zeit fertigte der ehrwürdige Ānanda zusammen mit vielen Mönchen im Kloster des Sakyers Ghaṭā Gewänder an. Da erhob sich der Erhabene am Abend aus seiner Zurückgezogenheit und begab sich zum Kloster des Sakyers Ghaṭā. Dort setzte er sich auf den hergerichteten Platz. Nachdem er sich gesetzt hatte, wandte sich der Erhabene an den ehrwürdigen Ānanda: ‚Ānanda, im Kloster des Sakyers Kāḷakhemaka sind viele Lagerstätten hergerichtet. Verweilen hier wohl viele Mönche?‘ ‚Es sind viele Lagerstätten im Kloster des Sakyers Kāḷakhemaka hergerichtet, Herr. Es verweilen viele Mönche hier. Es ist für uns die Zeit der Gewänderherstellung, Herr.‘

‘‘น โข, อานนฺท, ภิกฺขุ โสภติ สงฺคณิการาโม สงฺคณิกรโต สงฺคณิการามตํ อนุยุตฺโต คณาราโม คณรโต คณสมฺมุทิโต. โส วตานนฺท, ภิกฺขุ สงฺคณิการาโม สงฺคณิกรโต สงฺคณิการามตํ อนุยุตฺโต คณาราโม คณรโต คณสมฺมุทิโต ยํ ตํ เนกฺขมฺมสุขํ ปวิเวกสุขํ อุปสมสุขํ สมฺโพธิสุขํ ตสฺส สุขสฺส นิกามลาภี ภวิสฺสติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภีติ – เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย จ โข โส, อานนฺท, ภิกฺขุ เอโก คณสฺมา วูปกฏฺโฐ วิหรติ ตสฺเสตํ ภิกฺขุโน ปาฏิกงฺขํ ยํ ตํ เนกฺขมฺมสุขํ ปวิเวกสุขํ อุปสมสุขํ สมฺโพธิสุขํ ตสฺส สุขสฺส นิกามลาภี ภวิสฺสติ อกิจฺฉลาภี อกสิรลาภีติ – ฐานเมตํ วิชฺชติ.

„Wahrlich, Ānanda, ein Mönch glänzt nicht, wenn er die Gesellschaft liebt, an Gesellschaft Gefallen findet, dem Vergnügen an Gesellschaft hingegeben ist, wenn er die Menge liebt, an der Menge Gefallen findet und an der Menge Freude hat. Ānanda, dass ein solcher Mönch, der die Gesellschaft liebt, an Gesellschaft Gefallen findet, dem Vergnügen an Gesellschaft hingegeben ist, die Menge liebt, an der Menge Gefallen findet und an der Menge Freude hat, das Glück der Entsagung, das Glück der Abgeschiedenheit, das Glück der inneren Ruhe, das Glück der Erleuchtung nach Wunsch erlangt, ohne Mühe erlangt, ohne Schwierigkeiten erlangt – dies ist nicht möglich. Wenn jedoch ein Mönch, Ānanda, allein lebt, abgesondert von der Menge, dann ist zu erwarten, dass er das Glück der Entsagung, das Glück der Abgeschiedenheit, das Glück der inneren Ruhe, das Glück der Erleuchtung nach Wunsch erlangt, ohne Mühe erlangt, ohne Schwierigkeiten erlangt – dies ist möglich.“

‘‘โส วตานนฺท, ภิกฺขุ สงฺคณิการาโม สงฺคณิกรโต สงฺคณิการามตํ อนุยุตฺโต คณาราโม คณรโต คณสมฺมุทิโต สามายิกํ วา กนฺตํ เจโตวิมุตฺตึ อุปสมฺปชฺช วิหริสฺสติ อสามายิกํ วา อกุปฺปนฺติ – เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. โย จ โข โส, อานนฺท, ภิกฺขุ เอโก คณสฺมา วูปกฏฺโฐ [Pg.153] วิหรติ ตสฺเสตํ ภิกฺขุโน ปาฏิกงฺขํ สามายิกํ วา กนฺตํ เจโตวิมุตฺตึ อุปสมฺปชฺช วิหริสฺสติ อสามายิกํ วา อกุปฺปนฺติ – ฐานเมตํ วิชฺชติ.

„Wahrlich, Ānanda, dass jener Mönch, der die Gesellschaft liebt, an Gesellschaft Gefallen findet, dem Vergnügen an Gesellschaft hingegeben ist, die Menge liebt, an der Menge Gefallen findet und an der Menge Freude hat, entweder die zeitweilige, angenehme Befreiung des Geistes oder die unzeitweilige, unerschütterliche [Befreiung] verwirklicht und darin verweilt – dies ist nicht möglich. Wenn jedoch ein Mönch, Ānanda, allein lebt, abgesondert von der Menge, dann ist zu erwarten, dass er entweder die zeitweilige, angenehme Befreiung des Geistes oder die unzeitweilige, unerschütterliche [Befreiung] verwirklicht und darin verweilt – dies ist möglich.“

‘‘นาหํ, อานนฺท, เอกํ รูปมฺปิ สมนุปสฺสามิ ยตฺถ รตฺตสฺส ยถาภิรตสฺส รูปสฺส วิปริณามญฺญถาภาวา น อุปฺปชฺเชยฺยุํ โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสูปายาสา.

„Ānanda, ich sehe nicht eine einzige Form, bei der nicht Kummer, Klage, Leid, Betrübnis und Verzweiflung entstünden, wenn sie sich verändert und anders wird, sofern man an ihr hängt und an ihr Gefallen findet.“

๑๘๗. ‘‘อยํ โข ปนานนฺท, วิหาโร ตถาคเตน อภิสมฺพุทฺโธ ยทิทํ – สพฺพนิมิตฺตานํ อมนสิการา อชฺฌตฺตํ สุญฺญตํ อุปสมฺปชฺช วิหริตุํ. ตตฺร เจ, อานนฺท, ตถาคตํ อิมินา วิหาเรน วิหรนฺตํ ภวนฺติ อุปสงฺกมิตาโร ภิกฺขู ภิกฺขุนิโย อุปาสกา อุปาสิกาโย ราชาโน ราชมหามตฺตา ติตฺถิยา ติตฺถิยสาวกา. ตตฺรานนฺท, ตถาคโต วิเวกนินฺเนเนว จิตฺเตน วิเวกโปเณน วิเวกปพฺภาเรน วูปกฏฺเฐน เนกฺขมฺมาภิรเตน พฺยนฺตีภูเตน สพฺพโส อาสวฏฺฐานีเยหิ ธมฺเมหิ อญฺญทตฺถุ อุยฺโยชนิกปฏิสํยุตฺตํเยว กถํ กตฺตา โหติ. ตสฺมาติหานนฺท, ภิกฺขุ เจปิ อากงฺเขยฺย – ‘อชฺฌตฺตํ สุญฺญตํ อุปสมฺปชฺช วิหเรยฺย’นฺติ, เตนานนฺท, ภิกฺขุนา อชฺฌตฺตเมว จิตฺตํ สณฺฐเปตพฺพํ สนฺนิสาเทตพฺพํ เอโกทิ กาตพฺพํ สมาทหาตพฺพํ.

187. „Dieser Verweilzustand jedoch, Ānanda, wurde vom Tathāgata vollkommen erkannt, nämlich: durch Nichtbeachtung aller Merkmale die innere Leere zu verwirklichen und darin zu verweilen. Wenn nun, Ānanda, Mönche, Nonnen, Laienanhänger, Laienanhängerinnen, Könige, königliche Minister, Sektierer oder deren Schüler zum Tathāgata kommen, während er in diesem Zustand verweilt, dann ist der Tathāgata mit einem Geist, der zur Abgeschiedenheit neigt, zur Abgeschiedenheit gewandt, zur Abgeschiedenheit geneigt ist, der abgesondert ist, an der Entsagung Gefallen findet und gänzlich frei von jenen Dingen ist, die eine Grundlage für die Triebe bilden, stets nur darauf bedacht, Worte der Verabschiedung zu sprechen. Darum, Ānanda, wenn ein Mönch wünscht: ‚Ich möchte die innere Leere verwirklichen und darin verweilen‘, dann sollte dieser Mönch seinen Geist eben innerlich festigen, zur Ruhe kommen lassen, zur Einspitzigkeit führen und konzentrieren.“

๑๘๘. ‘‘กถญฺจานนฺท, ภิกฺขุ อชฺฌตฺตเมว จิตฺตํ สณฺฐเปติ สนฺนิสาเทติ เอโกทึ กโรติ สมาทหติ? อิธานนฺท, ภิกฺขุ วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ…เป… ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ…เป… ทุติยํ ฌานํ… ตติยํ ฌานํ… จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. เอวํ โข, อานนฺท, ภิกฺขุ อชฺฌตฺตเมว จิตฺตํ สณฺฐเปติ สนฺนิสาเทติ เอโกทึ กโรติ สมาทหติ. โส อชฺฌตฺตํ สุญฺญตํ มนสิ กโรติ. ตสฺส อชฺฌตฺตํ สุญฺญตํ มนสิกโรโต สุญฺญตาย จิตฺตํ น ปกฺขนฺทติ นปฺปสีทติ น สนฺติฏฺฐติ น วิมุจฺจติ. เอวํ สนฺตเมตํ, อานนฺท, ภิกฺขุ เอวํ ปชานาติ – ‘อชฺฌตฺตํ สุญฺญตํ โข เม มนสิกโรโต อชฺฌตฺตํ สุญฺญตาย จิตฺตํ น ปกฺขนฺทติ นปฺปสีทติ น สนฺติฏฺฐติ น วิมุจฺจตี’ติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. โส พหิทฺธา สุญฺญตํ มนสิ กโรติ…เป… โส อชฺฌตฺตพหิทฺธา สุญฺญตํ มนสิ กโรติ [Pg.154] …เป… โส อาเนญฺชํ มนสิ กโรติ. ตสฺส อาเนญฺชํ มนสิกโรโต อาเนญฺชาย จิตฺตํ น ปกฺขนฺทติ นปฺปสีทติ น สนฺติฏฺฐติ น วิมุจฺจติ. เอวํ สนฺตเมตํ, อานนฺท, ภิกฺขุ เอวํ ปชานาติ – ‘อาเนญฺชํ โข เม มนสิกโรโต อาเนญฺชาย จิตฺตํ น ปกฺขนฺทติ นปฺปสีทติ น สนฺติฏฺฐติ น วิมุจฺจตี’ติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ.

188. „Und wie, Ānanda, festigt ein Mönch seinen Geist eben innerlich, lässt ihn zur Ruhe kommen, führt ihn zur Einspitzigkeit und konzentriert ihn? Hierbei, Ānanda, tritt ein Mönch, ganz abgeschieden von den Sinnesfreuden, abgeschieden von unheilsamen Zuständen... [wie zuvor]... in die erste Vertiefung ein... in die zweite Vertiefung... in die dritte Vertiefung... in die vierte Vertiefung ein und verweilt darin. So, Ānanda, festigt ein Mönch seinen Geist eben innerlich, lässt ihn zur Ruhe kommen, führt ihn zur Einspitzigkeit und konzentriert ihn. Er richtet seine Aufmerksamkeit auf die innere Leere. Während er seine Aufmerksamkeit auf die innere Leere richtet, springt sein Geist nicht auf die Leere an, wird nicht zuversichtlich, wird nicht stetig und befreit sich nicht. Wenn dem so ist, erkennt der Mönch dies: ‚Während ich meine Aufmerksamkeit auf die innere Leere richte, springt mein Geist auf die innere Leere nicht an, wird nicht zuversichtlich, wird nicht stetig und befreit sich nicht.‘ So ist er sich darüber vollkommen bewusst. Er richtet seine Aufmerksamkeit auf die äußere Leere... er richtet seine Aufmerksamkeit auf die innere und äußere Leere... er richtet seine Aufmerksamkeit auf das Unerschütterliche. Während er seine Aufmerksamkeit auf das Unerschütterliche richtet, springt sein Geist auf das Unerschütterliche nicht an, wird nicht zuversichtlich, wird nicht stetig und befreit sich nicht. Wenn dem so ist, erkennt der Mönch dies: ‚Während ich meine Aufmerksamkeit auf das Unerschütterliche richte, springt mein Geist auf das Unerschütterliche nicht an, wird nicht zuversichtlich, wird nicht stetig und befreit sich nicht.‘ So ist er sich darüber vollkommen bewusst.“

‘‘เตนานนฺท, ภิกฺขุนา ตสฺมึเยว ปุริมสฺมึ สมาธินิมิตฺเต อชฺฌตฺตเมว จิตฺตํ สณฺฐเปตพฺพํ สนฺนิสาเทตพฺพํ เอโกทิ กาตพฺพํ สมาทหาตพฺพํ. โส อชฺฌตฺตํ สุญฺญตํ มนสิ กโรติ. ตสฺส อชฺฌตฺตํ สุญฺญตํ มนสิกโรโต อชฺฌตฺตํ สุญฺญตาย จิตฺตํ ปกฺขนฺทติ ปสีทติ สนฺติฏฺฐติ วิมุจฺจติ. เอวํ สนฺตเมตํ, อานนฺท, ภิกฺขุ เอวํ ปชานาติ – ‘อชฺฌตฺตํ สุญฺญตํ โข เม มนสิกโรโต อชฺฌตฺตํ สุญฺญตาย จิตฺตํ ปกฺขนฺทติ ปสีทติ สนฺติฏฺฐติ วิมุจฺจตี’ติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. โส พหิทฺธา สุญฺญตํ มนสิ กโรติ…เป… โส อชฺฌตฺตพหิทฺธา สุญฺญตํ มนสิ กโรติ…เป… โส อาเนญฺชํ มนสิ กโรติ. ตสฺส อาเนญฺชํ มนสิกโรโต อาเนญฺชาย จิตฺตํ ปกฺขนฺทติ ปสีทติ สนฺติฏฺฐติ วิมุจฺจติ. เอวํ สนฺตเมตํ, อานนฺท, ภิกฺขุ เอวํ ปชานาติ – ‘อาเนญฺชํ โข เม มนสิกโรโต อาเนญฺชาย จิตฺตํ ปกฺขนฺทติ ปสีทติ สนฺติฏฺฐติ วิมุจฺจตี’ติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ.

„Daraufhin, Ānanda, sollte dieser Mönch seinen Geist eben in jenem vorherigen Konzentrationsmerkmal innerlich festigen, zur Ruhe kommen lassen, zur Einspitzigkeit führen und konzentrieren. Er richtet seine Aufmerksamkeit auf die innere Leere. Während er seine Aufmerksamkeit auf die innere Leere richtet, springt sein Geist auf die innere Leere an, wird zuversichtlich, wird stetig und befreit sich. Wenn dem so ist, erkennt der Mönch dies: ‚Während ich meine Aufmerksamkeit auf die innere Leere richte, springt mein Geist auf die innere Leere an, wird zuversichtlich, wird stetig und befreit sich.‘ So ist er sich darüber vollkommen bewusst. Er richtet seine Aufmerksamkeit auf die äußere Leere... er richtet seine Aufmerksamkeit auf die innere und äußere Leere... er richtet seine Aufmerksamkeit auf das Unerschütterliche. Während er seine Aufmerksamkeit auf das Unerschütterliche richtet, springt sein Geist auf das Unerschütterliche an, wird zuversichtlich, wird stetig und befreit sich. Wenn dem so ist, erkennt der Mönch dies: ‚Während ich meine Aufmerksamkeit auf das Unerschütterliche richte, springt mein Geist auf das Unerschütterliche an, wird zuversichtlich, wird stetig und befreit sich.‘ So ist er sich darüber vollkommen bewusst.“

๑๘๙. ‘‘ตสฺส เจ, อานนฺท, ภิกฺขุโน อิมินา วิหาเรน วิหรโต จงฺกมาย จิตฺตํ นมติ, โส จงฺกมติ – ‘เอวํ มํ จงฺกมนฺตํ นาภิชฺฌาโทมนสฺสา ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อนฺวาสฺสวิสฺสนฺตี’ติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. ตสฺส เจ, อานนฺท, ภิกฺขุโน อิมินา วิหาเรน วิหรโต ฐานาย จิตฺตํ นมติ, โส ติฏฺฐติ – ‘เอวํ มํ ฐิตํ นาภิชฺฌาโทมนสฺสา ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อนฺวาสฺสวิสฺสนฺตี’ติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. ตสฺส เจ, อานนฺท, ภิกฺขุโน อิมินา วิหาเรน วิหรโต นิสชฺชาย จิตฺตํ นมติ, โส นิสีทติ – ‘เอวํ มํ นิสินฺนํ นาภิชฺฌาโทมนสฺสา ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อนฺวาสฺสวิสฺสนฺตี’ติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. ตสฺส เจ, อานนฺท, ภิกฺขุโน อิมินา วิหาเรน วิหรโต สยนาย จิตฺตํ นมติ, โส สยติ – ‘เอวํ มํ สยนฺตํ นาภิชฺฌาโทมนสฺสา ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อนฺวาสฺสวิสฺสนฺตี’ติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ.

189. Wenn sich, Ānanda, bei einem Mönch, der in diesem Verweilen lebt, der Geist dem Gehen zuwendet, so geht er auf und ab und denkt: 'Während ich so auf und ab gehe, werden keine bösen, unheilsamen Zustände von Begehren und Trübsal in mich einströmen.' So ist er dabei klar wissend. Wenn sich, Ānanda, bei einem Mönch, der in diesem Verweilen lebt, der Geist dem Stehen zuwendet, so steht er und denkt: 'Während ich so stehe, werden keine bösen, unheilsamen Zustände von Begehren und Trübsal in mich einströmen.' So ist er dabei klar wissend. Wenn sich, Ānanda, bei einem Mönch, der in diesem Verweilen lebt, der Geist dem Sitzen zuwendet, so sitzt er und denkt: 'Während ich so sitze, werden keine bösen, unheilsamen Zustände von Begehren und Trübsal in mich einströmen.' So ist er dabei klar wissend. Wenn sich, Ānanda, bei einem Mönch, der in diesem Verweilen lebt, der Geist dem Liegen zuwendet, so liegt er und denkt: 'Während ich so liege, werden keine bösen, unheilsamen Zustände von Begehren und Trübsal in mich einströmen.' So ist er dabei klar wissend.

‘‘ตสฺส [Pg.155] เจ, อานนฺท, ภิกฺขุโน อิมินา วิหาเรน วิหรโต กถาย จิตฺตํ นมติ, โส – ‘ยายํ กถา หีนา คมฺมา โปถุชฺชนิกา อนริยา อนตฺถสํหิตา น นิพฺพิทาย น วิราคาย น นิโรธาย น อุปสมาย น อภิญฺญาย น สมฺโพธาย น นิพฺพานาย สํวตฺตติ, เสยฺยถิทํ – ราชกถา โจรกถา มหามตฺตกถา เสนากถา ภยกถา ยุทฺธกถา อนฺนกถา ปานกถา วตฺถกถา สยนกถา มาลากถา คนฺธกถา ญาติกถา ยานกถา คามกถา นิคมกถา นครกถา ชนปทกถา อิตฺถิกถา สุรากถา วิสิขากถา กุมฺภฏฺฐานกถา ปุพฺพเปตกถา นานตฺตกถา โลกกฺขายิกา สมุทฺทกฺขายิกา อิติภวาภวกถา อิติ วา อิติ – เอวรูปึ กถํ น กเถสฺสามี’ติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. ยา จ โข อยํ, อานนฺท, กถา อภิสลฺเลขิกา เจโตวินีวรณสปฺปายา เอกนฺตนิพฺพิทาย วิราคาย นิโรธาย อุปสมาย อภิญฺญาย สมฺโพธาย นิพฺพานาย สํวตฺตติ, เสยฺยถิทํ – อปฺปิจฺฉกถา สนฺตุฏฺฐิกถา ปวิเวกกถา อสํสคฺคกถา วีริยารมฺภกถา สีลกถา สมาธิกถา ปญฺญากถา วิมุตฺติกถา วิมุตฺติญาณทสฺสนกถา อิติ – ‘เอวรูปึ กถํ กเถสฺสามี’ติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ.

Wenn sich, Ānanda, bei einem Mönch, der in diesem Verweilen lebt, der Geist dem Gespräch zuwendet, so denkt er: 'Jene Gespräche, die niedrig, dörflich, gewöhnlich, unedel und nicht zum Ziel führend sind, die nicht zur Abwendung, zur Leidenschaftslosigkeit, zum Aufhören, zur Beruhigung, zu höherem Wissen, zum Erwachen und zum Nibbāna führen – wie etwa Gespräche über Könige, Räuber, Minister, Heere, Gefahren, Kriege, Speisen, Getränke, Kleidung, Lagerstätten, Kränze, Wohlgerüche, Verwandte, Fahrzeuge, Dörfer, Marktflecken, Städte, Länder, Frauen, Wein, Straßen, Brunnen, Verstorbene, allerlei Geschwätz, über die Welt und das Meer sowie über Werden und Vergehen – solche Gespräche werde ich nicht führen.' So ist er dabei klar wissend. Aber jene Gespräche, Ānanda, die der Läuterung dienen, die dem Beseitigen der geistigen Hindernisse förderlich sind und die ganz zur Abwendung, zur Leidenschaftslosigkeit, zum Aufhören, zur Beruhigung, zu höherem Wissen, zum Erwachen und zum Nibbāna führen – wie etwa Gespräche über Genügsamkeit, Zufriedenheit, Abgeschiedenheit, Meiden von Geselligkeit, Tatkraft, Tugend, Sammlung, Weisheit, Befreiung sowie das Wissen und Schauen der Befreiung – er denkt: 'Solche Gespräche werde ich führen.' So ist er dabei klar wissend.

‘‘ตสฺส เจ, อานนฺท, ภิกฺขุโน อิมินา วิหาเรน วิหรโต วิตกฺกาย จิตฺตํ นมติ, โส – ‘เย เต วิตกฺกา หีนา คมฺมา โปถุชฺชนิกา อนริยา อนตฺถสํหิตา น นิพฺพิทาย น วิราคาย น นิโรธาย น อุปสมาย น อภิญฺญาย น สมฺโพธาย น นิพฺพานาย สํวตฺตนฺติ, เสยฺยถิทํ – กามวิตกฺโก พฺยาปาทวิตกฺโก วิหึสาวิตกฺโก อิติ เอวรูเป วิตกฺเก น วิตกฺเกสฺสามี’ติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. เย จ โข อิเม, อานนฺท, วิตกฺกา อริยา นิยฺยานิกา นิยฺยนฺติ ตกฺกรสฺส สมฺมาทุกฺขกฺขยาย, เสยฺยถิทํ – เนกฺขมฺมวิตกฺโก อพฺยาปาทวิตกฺโก อวิหึสาวิตกฺโก อิติ – ‘เอวรูเป วิตกฺเก วิตกฺเกสฺสามี’ติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ.

Wenn sich, Ānanda, bei einem Mönch, der in diesem Verweilen lebt, der Geist dem Denken zuwendet, so denkt er: 'Jene Gedanken, die niedrig, dörflich, gewöhnlich, unedel und nicht zum Ziel führend sind, die nicht zur Abwendung, zur Leidenschaftslosigkeit, zum Aufhören, zur Beruhigung, zu höherem Wissen, zum Erwachen und zum Nibbāna führen – wie etwa Gedanken an Sinnenlust, Gedanken an Übelwollen und Gedanken an Grausamkeit – solche Gedanken werde ich nicht denken.' So ist er dabei klar wissend. Aber jene Gedanken, Ānanda, die edel und befreiend sind und die jenen, der danach handelt, zur vollkommenen Vernichtung des Leidens führen – wie etwa Gedanken der Entsagung, Gedanken des Nicht-Übelwollens und Gedanken der Harmlosigkeit – er denkt: 'Solche Gedanken werde ich denken.' So ist er dabei klar wissend.

๑๙๐. ‘‘ปญฺจ โข อิเม, อานนฺท, กามคุณา. กตเม ปญฺจ? จกฺขุวิญฺเญยฺยา รูปา อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา ปิยรูปา กามูปสํหิตา รชนียา, โสตวิญฺเญยฺยา [Pg.156] สทฺทา… ฆานวิญฺเญยฺยา คนฺธา… ชิวฺหาวิญฺเญยฺยา รสา… กายวิญฺเญยฺยา โผฏฺฐพฺพา อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา ปิยรูปา กามูปสํหิตา รชนียา – อิเม โข, อานนฺท, ปญฺจ กามคุณา ยตฺถ ภิกฺขุนา อภิกฺขณํ สกํ จิตฺตํ ปจฺจเวกฺขิตพฺพํ – ‘อตฺถิ นุ โข เม อิเมสุ ปญฺจสุ กามคุเณสุ อญฺญตรสฺมึ วา อญฺญตรสฺมึ วา อายตเน อุปฺปชฺชติ เจตโส สมุทาจาโร’ติ? สเจ, อานนฺท, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ปชานาติ – ‘อตฺถิ โข เม อิเมสุ ปญฺจสุ กามคุเณสุ อญฺญตรสฺมึ วา อญฺญตรสฺมึ วา อายตเน อุปฺปชฺชติ เจตโส สมุทาจาโร’ติ, เอวํ สนฺตเมตํ, อานนฺท, ภิกฺขุ เอวํ ปชานาติ – ‘โย โข อิเมสุ ปญฺจสุ กามคุเณสุ ฉนฺทราโค โส เม นปฺปหีโน’ติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. สเจ ปนานนฺท, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ปชานาติ – ‘นตฺถิ โข เม อิเมสุ ปญฺจสุ กามคุเณสุ อญฺญตรสฺมึ วา อญฺญตรสฺมึ วา อายตเน อุปฺปชฺชติ เจตโส สมุทาจาโร’ติ, เอวํ สนฺตเมตํ, อานนฺท, ภิกฺขุ เอวํ ปชานาติ – ‘โย โข อิเมสุ ปญฺจสุ กามคุเณสุ ฉนฺทราโค โส เม ปหีโน’ติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ.

190. Fünf, Ānanda, sind diese Stränge der Sinnenlust. Welche fünf? Formen, die mit dem Auge wahrnehmbar sind, erwünscht, lieblich, angenehm, begehrenswert, mit Sinnenlust verbunden und reizvoll; Töne, die mit dem Ohr wahrnehmbar sind ... Düfte, die mit der Nase wahrnehmbar sind ... Geschmäcker, die mit der Zunge wahrnehmbar sind ... Berührungen, die mit dem Körper wahrnehmbar sind, erwünscht, lieblich, angenehm, begehrenswert, mit Sinnenlust verbunden und reizvoll – dies, Ānanda, sind die fünf Stränge der Sinnenlust, bei denen ein Mönch ständig seinen eigenen Geist prüfen sollte: 'Tritt in mir in Bezug auf diesen oder jenen dieser fünf Stränge der Sinnenlust eine Regung des Geistes auf?' Wenn, Ānanda, ein Mönch bei der Prüfung erkennt: 'Ja, es tritt in mir ... eine Regung des Geistes auf', dann erkennt dieser Mönch in Bezug auf das, was gegenwärtig ist: 'Die Begierde und Leidenschaft für diese fünf Stränge der Sinnenlust ist in mir noch nicht überwunden.' So ist er dabei klar wissend. Wenn aber, Ānanda, ein Mönch bei der Prüfung erkennt: 'Nein, es tritt in mir ... keine Regung des Geistes auf', dann erkennt dieser Mönch in Bezug auf das, was gegenwärtig ist: 'Die Begierde und Leidenschaft für diese fünf Stränge der Sinnenlust ist in mir überwunden.' So ist er dabei klar wissend.

๑๙๑. ‘‘ปญฺจ โข อิเม, อานนฺท, อุปาทานกฺขนฺธา ยตฺถ ภิกฺขุนา อุทยพฺพยานุปสฺสินา วิหาตพฺพํ – ‘อิติ รูปํ อิติ รูปสฺส สมุทโย อิติ รูปสฺส อตฺถงฺคโม, อิติ เวทนา… อิติ สญฺญา… อิติ สงฺขารา… อิติ วิญฺญาณํ อิติ วิญฺญาณสฺส สมุทโย อิติ วิญฺญาณสฺส อตฺถงฺคโม’ติ. ตสฺส อิเมสุ ปญฺจสุ อุปาทานกฺขนฺเธสุ อุทยพฺพยานุปสฺสิโน วิหรโต โย ปญฺจสุ อุปาทานกฺขนฺเธสุ อสฺมิมาโน โส ปหียติ. เอวํ สนฺตเมตํ, อานนฺท, ภิกฺขุ เอวํ ปชานาติ – ‘โย โข อิเมสุ ปญฺจสุ อุปาทานกฺขนฺเธสุ อสฺมิมาโน โส เม ปหีโน’ติ. อิติห ตตฺถ สมฺปชาโน โหติ. อิเม โข เต, อานนฺท, ธมฺมา เอกนฺตกุสลา กุสลายาติกา อริยา โลกุตฺตรา อนวกฺกนฺตา ปาปิมตา. ตํ กึ มญฺญสิ, อานนฺท, กํ อตฺถวสํ สมฺปสฺสมาโน อรหติ สาวโก สตฺถารํ อนุพนฺธิตุํ อปิ ปณุชฺชมาโน’’ติ ? ‘‘ภควํมูลกา โน, ภนฺเต, ธมฺมา ภควํเนตฺติกา ภควํปฏิสรณา[Pg.157]. สาธุ วต, ภนฺเต, ภควนฺตํเยว ปฏิภาตุ เอตสฺส ภาสิตสฺส อตฺโถ. ภควโต สุตฺวา ภิกฺขู ธาเรสฺสนฺตี’’ติ.

191. „Ānanda, es gibt diese fünf Aggregate des Ergreifens, in Bezug auf die ein Mönch verweilen sollte, indem er das Entstehen und Vergehen betrachtet: ‚So ist die Form, so ist das Entstehen der Form, so ist das Vergehen der Form; so ist das Gefühl... so ist die Wahrnehmung... so sind die Gestaltungen... so ist das Bewusstsein, so ist das Entstehen des Bewusstseins, so ist das Vergehen des Bewusstseins‘. Während er so verweilt und das Entstehen und Vergehen in diesen fünf Aggregaten des Ergreifens betrachtet, wird der Ich-Dünkel, der in Bezug auf diese fünf Aggregate des Ergreifens besteht, aufgegeben. Wenn dies so ist, Ānanda, erkennt der Mönch: ‚Jener Ich-Dünkel, der in Bezug auf diese fünf Aggregate des Ergreifens bestand, ist von mir aufgegeben worden.‘ So ist er in dieser Hinsicht klar wissend. Diese Dinge, Ānanda, sind ausschließlich heilsam, führen zum Heilsamen, sind edel, überweltlich und für den Bösen (Māra) unerreichbar. Was meinst du, Ānanda, welchen tieferen Nutzen sieht ein Schüler, dass er dem Lehrer folgen sollte, selbst wenn er weggeschickt wird?“ – „Herr, unsere Lehren haben den Erhabenen als Wurzel, den Erhabenen als Führer, den Erhabenen als Zuflucht. Es wäre gut, Herr, wenn der Erhabene selbst die Bedeutung dieses Gesagten erläutern würde. Nachdem sie es vom Erhabenen gehört haben, werden die Mönche es bewahren.“

๑๙๒. ‘‘น โข, อานนฺท, อรหติ สาวโก สตฺถารํ อนุพนฺธิตุํ, ยทิทํ สุตฺตํ เคยฺยํ เวยฺยากรณํ ตสฺส เหตุ. ตํ กิสฺส เหตุ? ทีฆรตฺตสฺส หิ เต, อานนฺท, ธมฺมา สุตา ธาตา วจสา ปริจิตา มนสานุเปกฺขิตา ทิฏฺฐิยา สุปฺปฏิวิทฺธา. ยา จ โข อยํ, อานนฺท, กถา อภิสลฺเลขิกา เจโตวินีวรณสปฺปายา เอกนฺตนิพฺพิทาย วิราคาย นิโรธาย อุปสมา อภิญฺญาย สมฺโพธาย นิพฺพานาย สํวตฺตติ, เสยฺยถิทํ – อปฺปิจฺฉกถา สนฺตุฏฺฐิกถา ปวิเวกกถา อสํสคฺคกถา วีริยารมฺภกถา สีลกถา สมาธิกถา ปญฺญากถา วิมุตฺติกถา วิมุตฺติญาณทสฺสนกถา – เอวรูปิยา โข, อานนฺท, กถาย เหตุ อรหติ สาวโก สตฺถารํ อนุพนฺธิตุํ อปิ ปณุชฺชมาโน.

192. „Es ist nicht angemessen, Ānanda, dass ein Schüler dem Lehrer folgt bloß um der Suttas, Geyyas und Veyyākaraṇas (Lehrreden, gemischte Prosa und Verse, Erläuterungen) willen. Und warum? Denn über lange Zeit hinweg, Ānanda, hast du diese Lehren gehört, behalten, mündlich eingeübt, im Geiste erwogen und mit Einsicht wohl durchdrungen. Doch jene Rede, Ānanda, die zur Läuterung führt, die die Hindernisse des Geistes beseitigt, die zur vollkommenen Ernüchterung, zur Leidenschaftslosigkeit, zum Aufhören, zur Ruhe, zum höheren Wissen, zum Erwachen und zum Nibbāna führt – nämlich: Rede über Genügsamkeit, Rede über Zufriedenheit, Rede über Abgeschiedenheit, Rede über das Fernhalten von Geselligkeit, Rede über das Bemühen, Rede über Sittlichkeit, Rede über Konzentration, Rede über Weisheit, Rede über Befreiung, Rede über das Wissen und Schauen der Befreiung – um einer solchen Rede willen ist es angemessen, dass ein Schüler dem Lehrer folgt, selbst wenn er weggeschickt wird.“

‘‘เอวํ สนฺเต โข, อานนฺท, อาจริยูปทฺทโว โหติ, เอวํ สนฺเต อนฺเตวาสูปทฺทโว โหติ, เอวํ สนฺเต พฺรหฺมจารูปทฺทโว โหติ.

„Wenn dies so ist, Ānanda, gibt es eine Heimsuchung des Lehrers, eine Heimsuchung des Schülers und eine Heimsuchung des heiligen Lebens.“

๑๙๓. ‘‘กถญฺจานนฺท, อาจริยูปทฺทโว โหติ? อิธานนฺท, เอกจฺโจ สตฺถา วิวิตฺตํ เสนาสนํ ภชติ อรญฺญํ รุกฺขมูลํ ปพฺพตํ กนฺทรํ คิริคุหํ สุสานํ วนปตฺถํ อพฺโภกาสํ ปลาลปุญฺชํ. ตสฺส ตถาวูปกฏฺฐสฺส วิหรโต อนฺวาวตฺตนฺติ พฺราหฺมณคหปติกา เนคมา เจว ชานปทา จ. โส อนฺวาวตฺตนฺเตสุ พฺราหฺมณคหปติเกสุ เนคเมสุ เจว ชานปเทสุ จ มุจฺฉํ นิกามยติ, เคธํ อาปชฺชติ, อาวตฺตติ พาหุลฺลาย. อยํ วุจฺจตานนฺท, อุปทฺทโว อาจริโย. อาจริยูปทฺทเวน อวธึสุ นํ ปาปกา อกุสลา ธมฺมา สํกิเลสิกา โปโนพฺภวิกา สทรา ทุกฺขวิปากา อายตึ ชาติชรามรณิยา. เอวํ โข, อานนฺท, อาจริยูปทฺทโว โหติ.

193. „Und wie, Ānanda, kommt es zur Heimsuchung des Lehrers? Da, Ānanda, wählt ein Lehrer eine abgelegene Wohnstätte: den Wald, den Fuß eines Baumes, ein Gebirge, eine Schlucht, eine Bergshöhle, einen Leichenacker, einen abgelegenen Dschungel, einen Platz unter freiem Himmel oder einen Strohhaufen. Während er so abgeschieden verweilt, suchen ihn Brahmanen und Hausväter auf, Stadtbewohner und Landbewohner. Wenn jene Brahmanen und Hausväter, Stadtbewohner und Landbewohner ihn aufsuchen, verfällt er der Betörung, gerät in Gier und kehrt zum Überfluss zurück. Dies, Ānanda, nennt man die Heimsuchung des Lehrers. Durch die Heimsuchung des Lehrers schlagen ihn böse, unheilsame Dinge nieder, die befleckend sind, zur Wiedergeburt führen, quälend sind, leidvolles Reifen bewirken und künftig zu Geburt, Altern und Tod führen. So, Ānanda, geschieht die Heimsuchung des Lehrers.“

๑๙๔. ‘‘กถญฺจานนฺท, อนฺเตวาสูปทฺทโว โหติ? ตสฺเสว โข ปนานนฺท, สตฺถุ สาวโก ตสฺส สตฺถุ วิเวกมนุพฺรูหยมาโน วิวิตฺตํ เสนาสนํ ภชติ [Pg.158] อรญฺญํ รุกฺขมูลํ ปพฺพตํ กนฺทรํ คิริคุหํ สุสานํ วนปตฺถํ อพฺโภกาสํ ปลาลปุญฺชํ. ตสฺส ตถาวูปกฏฺฐสฺส วิหรโต อนฺวาวตฺตนฺติ พฺราหฺมณคหปติกา เนคมา เจว ชานปทา จ. โส อนฺวาวตฺตนฺเตสุ พฺราหฺมณคหปติเกสุ เนคเมสุ เจว ชานปเทสุ จ มุจฺฉํ นิกามยติ, เคธํ อาปชฺชติ, อาวตฺตติ พาหุลฺลาย. อยํ วุจฺจตานนฺท, อุปทฺทโว อนฺเตวาสี. อนฺเตวาสูปทฺทเวน อวธึสุ นํ ปาปกา อกุสลา ธมฺมา สํกิเลสิกา โปโนพฺภวิกา สทรา ทุกฺขวิปากา อายตึ ชาติชรามรณิยา. เอวํ โข, อานนฺท, อนฺเตวาสูปทฺทโว โหติ.

194. „Und wie, Ānanda, kommt es zur Heimsuchung des Schülers? Da, Ānanda, eifert ein Schüler jenes Lehrers der Abgeschiedenheit des Lehrers nach und wählt eine abgelegene Wohnstätte: den Wald, den Fuß eines Baumes, ein Gebirge, eine Schlucht, eine Bergshöhle, einen Leichenacker, einen abgelegenen Dschungel, einen Platz unter freiem Himmel oder einen Strohhaufen. Während er so abgeschieden verweilt, suchen ihn Brahmanen und Hausväter auf, Stadtbewohner und Landbewohner. Wenn jene Brahmanen und Hausväter, Stadtbewohner und Landbewohner ihn aufsuchen, verfällt er der Betörung, gerät in Gier und kehrt zum Überfluss zurück. Dies, Ānanda, nennt man die Heimsuchung des Schülers. Durch die Heimsuchung des Schülers schlagen ihn böse, unheilsame Dinge nieder, die befleckend sind, zur Wiedergeburt führen, quälend sind, leidvolles Reifen bewirken und künftig zu Geburt, Altern und Tod führen. So, Ānanda, geschieht die Heimsuchung des Schülers.“

๑๙๕. ‘‘กถญฺจานนฺท, พฺรหฺมจารูปทฺทโว โหติ? อิธานนฺท, ตถาคโต โลเก อุปฺปชฺชติ อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน สุคโต โลกวิทู อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถิ สตฺถา เทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ ภควา. โส วิวิตฺตํ เสนาสนํ ภชติ อรญฺญํ รุกฺขมูลํ ปพฺพตํ กนฺทรํ คิริคุหํ สุสานํ วนปตฺถํ อพฺโภกาสํ ปลาลปุญฺชํ. ตสฺส ตถาวูปกฏฺฐสฺส วิหรโต อนฺวาวตฺตนฺติ พฺราหฺมณคหปติกา เนคมา เจว ชานปทา จ. โส อนฺวาวตฺตนฺเตสุ พฺราหฺมณคหปติเกสุ เนคเมสุ เจว ชานปเทสุ จ น มุจฺฉํ นิกามยติ, น เคธํ อาปชฺชติ, น อาวตฺตติ พาหุลฺลาย. ตสฺเสว โข ปนานนฺท, สตฺถุ สาวโก ตสฺส สตฺถุ วิเวกมนุพฺรูหยมาโน วิวิตฺตํ เสนาสนํ ภชติ อรญฺญํ รุกฺขมูลํ ปพฺพตํ กนฺทรํ คิริคุหํ สุสานํ วนปตฺถํ อพฺโภกาสํ ปลาลปุญฺชํ. ตสฺส ตถาวูปกฏฺฐสฺส วิหรโต อนฺวาวตฺตนฺติ พฺราหฺมณคหปติกา เนคมา เจว ชานปทา จ. โส อนฺวาวตฺตนฺเตสุ พฺราหฺมณคหปติเกสุ เนคเมสุ เจว ชานปเทสุ จ มุจฺฉํ นิกามยติ, เคธํ อาปชฺชติ, อาวตฺตติ พาหุลฺลาย. อยํ วุจฺจตานนฺท, อุปทฺทโว พฺรหฺมจารี. พฺรหฺมจารูปทฺทเวน อวธึสุ นํ ปาปกา อกุสลา ธมฺมา สํกิเลสิกา โปโนพฺภวิกา สทรา ทุกฺขวิปากา อายตึ ชาติชรามรณิยา. เอวํ โข, อานนฺท, พฺรหฺมจารูปทฺทโว โหติ.

195. „Und wie, Ananda, entsteht ein Unheil für das heilige Leben? Hier, Ananda, erscheint ein Tathāgata in der Welt, ein Arhat, ein vollkommen Erleuchteter, vollkommen in Wissen und Wandel, ein Wohlgegangener, ein Kenner der Welt, ein unvergleichlicher Lenker zu zähmender Menschen, ein Lehrer von Göttern und Menschen, ein Erleuchteter, ein Erhabener. Er sucht eine abgelegene Lagerstätte auf: den Wald, den Fuß eines Baumes, einen Berg, eine Schlucht, eine Bergshöhle, einen Leichenacker, das Dickicht des Waldes, den freien Raum oder einen Strohhaufen. Während er so in der Abgeschiedenheit verweilt, suchen ihn Brahmanen und Hausväter auf, sowohl aus den Marktflecken als auch aus den Provinzen. Wenn diese Brahmanen und Hausväter aus Marktflecken und Provinzen ihn aufsuchen, verfällt er nicht in Betörung, er gibt sich keiner Gier hin und strebt nicht nach materiellem Überfluss. Doch, Ananda, ein Schüler eben jenes Lehrers, der die Abgeschiedenheit jenes Lehrers nachahmt, sucht ebenfalls eine abgelegene Lagerstätte auf: den Wald, den Fuß eines Baumes, einen Berg, eine Schlucht, eine Bergshöhle, einen Leichenacker, das Dickicht des Waldes, den freien Raum oder einen Strohhaufen. Während er so in der Abgeschiedenheit verweilt, suchen ihn Brahmanen und Hausväter auf, sowohl aus den Marktflecken als auch aus den Provinzen. Wenn diese Brahmanen und Hausväter aus Marktflecken und Provinzen ihn aufsuchen, verfällt er in Betörung, er gibt sich der Gier hin und strebt nach materiellem Überfluss. Dies, Ananda, nennt man ein Unheil für denjenigen, der das heilige Leben führt. Durch das Unheil des heiligen Lebens erschlagen ihn üble, unheilsame Dinge, die befleckend sind, die zu neuer Existenz führen, mit Qual verbunden sind, leidvolle Folgen haben und künftig zu Geburt, Alter und Tod führen. So, Ananda, entsteht ein Unheil für das heilige Leben.“

‘‘ตตฺรานนฺท, โย เจวายํ อาจริยูปทฺทโว, โย จ อนฺเตวาสูปทฺทโว อยํ เตหิ พฺรหฺมจารูปทฺทโว ทุกฺขวิปากตโร เจว กฏุกวิปากตโร จ, อปิ จ วินิปาตาย สํวตฺตติ.

„Dabei, Ananda, ist von dem Unheil des Lehrers, dem Unheil des Schülers und diesem Unheil des heiligen Lebens letzteres weit leidvoller und bitterer in seinen Folgen und führt gar zum Sturz in die Verderbnis.“

๑๙๖. ‘‘ตสฺมาติห มํ, อานนฺท, มิตฺตวตาย สมุทาจรถ, มา สปตฺตวตาย. ตํ โว ภวิสฺสติ ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขาย.

196. „Darum begegnet mir hier, Ananda, mit Freundschaft und nicht mit Feindseligkeit. Das wird euch lange Zeit zum Wohl und zum Glück gereichen.“

‘‘กถญฺจานนฺท[Pg.159], สตฺถารํ สาวกา สปตฺตวตาย สมุทาจรนฺติ, โน มิตฺตวตาย? อิธานนฺท, สตฺถา สาวกานํ ธมฺมํ เทเสติ อนุกมฺปโก หิเตสี อนุกมฺปํ อุปาทาย – ‘อิทํ โว หิตาย, อิทํ โว สุขายา’ติ. ตสฺส สาวกา น สุสฺสูสนฺติ, น โสตํ โอทหนฺติ, น อญฺญา จิตฺตํ อุปฏฺฐเปนฺติ, โวกฺกมฺม จ สตฺถุสาสนา วตฺตนฺติ. เอวํ โข, อานนฺท, สตฺถารํ สาวกา สปตฺตวตาย สมุทาจรนฺติ, โน มิตฺตวตาย.

„Und wie, Ananda, begegnen Schüler dem Lehrer mit Feindseligkeit und nicht mit Freundschaft? Hier, Ananda, lehrt der Lehrer den Schülern das Dhamma aus Mitgefühl, um ihres Wohles willen, indem er aus Mitgefühl denkt: ‚Dies dient zu eurem Wohl, dies dient zu eurem Glück.‘ Seine Schüler aber hören nicht aufmerksam zu, schenken ihm kein Gehör, wenden ihren Geist nicht dem Verstehen zu und handeln entgegen der Unterweisung des Lehrers. So, Ananda, begegnen Schüler dem Lehrer mit Feindseligkeit und nicht mit Freundschaft.“

‘‘กถญฺจานนฺท, สตฺถารํ สาวกา มิตฺตวตาย สมุทาจรนฺติ, โน สปตฺตวตาย? อิธานนฺท, สตฺถา สาวกานํ ธมฺมํ เทเสติ อนุกมฺปโก หิเตสี อนุกมฺปํ อุปาทาย – ‘อิทํ โว หิตาย, อิทํ โว สุขายา’ติ. ตสฺส สาวกา สุสฺสูสนฺติ, โสตํ โอทหนฺติ, อญฺญา จิตฺตํ อุปฏฺฐเปนฺติ, น จ โวกฺกม สตฺถุสาสนา วตฺตนฺติ. เอวํ โข, อานนฺท, สตฺถารํ สาวกา มิตฺตวตาย สมุทาจรนฺติ, โน สปตฺตวตาย.

„Und wie, Ananda, begegnen Schüler dem Lehrer mit Freundschaft und nicht mit Feindseligkeit? Hier, Ananda, lehrt der Lehrer den Schülern das Dhamma aus Mitgefühl, um ihres Wohles willen, indem er aus Mitgefühl denkt: ‚Dies dient zu eurem Wohl, dies dient zu eurem Glück.‘ Seine Schüler hören aufmerksam zu, schenken ihm Gehör, wenden ihren Geist dem Verstehen zu und handeln nicht entgegen der Unterweisung des Lehrers. So, Ananda, begegnen Schüler dem Lehrer mit Freundschaft und nicht mit Feindseligkeit.“

‘‘ตสฺมาติห มํ, อานนฺท, มิตฺตวตาย สมุทาจรถ, มา สปตฺตวตาย. ตํ โว ภวิสฺสติ ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขาย. น โว อหํ, อานนฺท, ตถา ปรกฺกมิสฺสามิ ยถา กุมฺภกาโร อามเก อามกมตฺเต. นิคฺคยฺห นิคฺคยฺหาหํ, อานนฺท, วกฺขามิ; ปวยฺห ปวยฺห, อานนฺท, วกฺขามิ. โย สาโร โส ฐสฺสตี’’ติ.

„Darum begegnet mir hier, Ananda, mit Freundschaft und nicht mit Feindseligkeit. Das wird euch lange Zeit zum Wohl und zum Glück gereichen. Ich werde mich bei euch nicht so bemühen, Ananda, wie ein Töpfer bei rohen, ungebrannten Gefäßen. Durch wiederholtes Zurechtweisen werde ich sprechen, Ananda; durch wiederholtes Aussondern von Fehlern werde ich sprechen, Ananda. Was von wahrem Kern ist, das wird Bestand haben.“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมโน อายสฺมา อานนฺโท ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทีติ.

Dies sprach der Erhabene. Der ehrwürdige Ananda war erfreut und beglückt über die Worte des Erhabenen.

มหาสุญฺญตสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ทุติยํ.

Das Mahāsuññata Sutta, das zweite, ist abgeschlossen.

๓. อจฺฉริยอพฺภุตสุตฺตํ

3. Acchariyaabbhuta Sutta – Die Lehrrede über die wunderbaren und außergewöhnlichen Dinge

๑๙๗. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. อถ โข สมฺพหุลานํ ภิกฺขูนํ ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺตานํ อุปฏฺฐานสาลายํ สนฺนิสินฺนานํ สนฺนิปติตานํ อยมนฺตรากถา อุทปาทิ – ‘‘อจฺฉริยํ, อาวุโส, อพฺภุตํ, อาวุโส, ตถาคตสฺส มหิทฺธิกตา มหานุภาวตา, ยตฺร หิ นาม ตถาคโต [Pg.160] อตีเต พุทฺเธ ปรินิพฺพุเต ฉินฺนปปญฺเจ ฉินฺนวฏุเม ปริยาทินฺนวฏฺเฏ สพฺพทุกฺขวีติวตฺเต ชานิสฺสติ – ‘เอวํชจฺจา เต ภควนฺโต อเหสุํ’ อิติปิ, ‘เอวํนามา เต ภควนฺโต อเหสุํ’ อิติปิ, ‘เอวํโคตฺตา เต ภควนฺโต อเหสุํ’ อิติปิ, ‘เอวํสีลา เต ภควนฺโต อเหสุํ’ อิติปิ, ‘เอวํธมฺมา เต ภควนฺโต อเหสุํ’ อิติปิ, ‘เอวํปญฺญา เต ภควนฺโต อเหสุํ’ อิติปิ, ‘เอวํวิหารี เต ภควนฺโต อเหสุํ’ อิติปิ, ‘เอวํวิมุตฺตา เต ภควนฺโต อเหสุํ’ อิติปี’’ติ! เอวํ วุตฺเต, อายสฺมา อานนฺโท เต ภิกฺขู เอตทโวจ – ‘‘อจฺฉริยา เจว, อาวุโส, ตถาคตา อจฺฉริยธมฺมสมนฺนาคตา จ; อพฺภุตา เจว, อาวุโส, ตถาคตา อพฺภุตธมฺมสมนฺนาคตา จา’’ติ. อยญฺจ หิทํ เตสํ ภิกฺขูนํ อนฺตรากถา วิปฺปกตา โหติ.

197. So habe ich gehört: Zu einer Zeit verweilte der Erhabene bei Sāvatthī im Jeta-Hain, im Kloster des Anāthapiṇḍika. Damals, als zahlreiche Mönche nach dem Almosengang und der Mahlzeit in der Versammlungshalle zusammengekommen waren, entstand folgendes Gespräch: „Es ist wunderbar, ihr Freunde, es ist außergewöhnlich, ihr Freunde, wie groß die magische Macht und die Erhabenheit des Tathāgatas ist! Dass der Tathāgata über die vergangenen Buddhas, die vollkommen erloschen sind, welche die geistige Vielheit abgeschnitten, die Fährte des Karmas durchbrochen, den Kreislauf der Geburten beendet und alles Leid überwunden haben, so genau Bescheid weiß: ‚Von solcher Kaste waren jene Erhabenen‘, ‚solche Namen hatten jene Erhabenen‘, ‚solchen Sippen gehörten jene Erhabenen an‘, ‚solche Sittlichkeit besaßen jene Erhabenen‘, ‚solche Konzentration hatten jene Erhabenen‘, ‚solche Weisheit besaßen jene Erhabenen‘, ‚in solchen Zuständen verweilten jene Erhabenen‘, ‚auf solche Weise waren jene Erhabenen befreit‘.“ Als dies gesagt worden war, sprach der ehrwürdige Ananda zu jenen Mönchen: „Wunderbar wahrlich, ihr Freunde, sind die Tathāgatas und mit wunderbaren Eigenschaften ausgestattet; außergewöhnlich sind die Tathāgatas und mit außergewöhnlichen Eigenschaften ausgestattet.“ Dieses Gespräch unter den Mönchen war jedoch noch nicht zum Ende gekommen.

๑๙๘. อถ โข ภควา สายนฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยนุปฏฺฐานสาลา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ. นิสชฺช โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘กาย นุตฺถ, ภิกฺขเว, เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนา, กา จ ปน โว อนฺตรากถา วิปฺปกตา’’ติ? ‘‘อิธ, ภนฺเต, อมฺหากํ ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺตานํ อุปฏฺฐานสาลายํ สนฺนิสินฺนานํ สนฺนิปติตานํ อยมนฺตรากถา อุทปาทิ – ‘อจฺฉริยํ, อาวุโส, อพฺภุตํ, อาวุโส, ตถาคตสฺส มหิทฺธิกตา มหานุภาวตา, ยตฺร หิ นาม ตถาคโต อตีเต พุทฺเธ ปรินิพฺพุเต ฉินฺนปปญฺเจ ฉินฺนวฏุเม ปริยาทินฺนวฏฺเฏ สพฺพทุกฺขวีติวตฺเต ชานิสฺสติ – เอวํชจฺจา เต ภควนฺโต อเหสุํ อิติปิ, เอวํนามา… เอวํโคตฺตา… เอวํสีลา… เอวํธมฺมา.. เอวํปญฺญา… เอวํวิหารี… เอวํวิมุตฺตา เต ภควนฺโต อเหสุํ อิติปี’ติ! เอวํ วุตฺเต, ภนฺเต, อายสฺมา อานนฺโท อมฺเห เอตทโวจ – ‘อจฺฉริยา เจว, อาวุโส, ตถาคตา อจฺฉริยธมฺมสมนฺนาคตา จ, อพฺภุตา เจว, อาวุโส, ตถาคตา อพฺภุตธมฺมสมนฺนาคตา จา’ติ. อยํ โข โน, ภนฺเต, อนฺตรากถา วิปฺปกตา; อถ ภควา อนุปฺปตฺโต’’ติ.

198. Dann erhob sich der Erhabene am Abend aus der Zurückgezogenheit und begab sich zur Versammlungshalle; dort setzte er sich auf den bereitgestellten Platz. Nachdem er sich gesetzt hatte, wandte sich der Erhabene an die Mönche: „Zu welchem Gespräch habt ihr euch hier zusammengefunden, ihr Mönche, und welches war das Gespräch unter euch, das unterbrochen wurde?“ – „Hier, Herr, ist unter uns, die wir nach dem Mahl von der Almosenrunde zurückgekehrt waren und uns in der Versammlungshalle zusammengefunden hatten, dieses Gespräch entstanden: ‚Erstaunlich ist es, Freunde, wunderbar ist es, Freunde, welche große Macht und welche große Majestät der Tathāgata besitzt, da der Tathāgata von den Buddhas der Vergangenheit, die vollkommen erloschen sind, die die geistige Vielfalt (Papañca) durchschnitten haben, die den Pfad der Wiedergeburten durchschnitten haben, die den Kreislauf beendet haben und alles Leiden überwunden haben, um deren Einzelheiten weiß: Von solcher Geburt waren jene Erhabenen, solche Namen hatten sie, solcher Sippe gehörten sie an, solche Tugend besaßen sie, solche Lehre hatten sie, solche Weisheit besaßen sie, solcher Verweilung pflegten sie, solcher Erlösung teilhaftig waren jene Erhabenen!‘ Als dies gesagt wurde, Herr, sprach der ehrwürdige Ānanda zu uns: ‚Erstaunlich sind wahrlich die Tathāgatas, Freunde, und mit erstaunlichen Eigenschaften ausgestattet; wunderbar sind wahrlich die Tathāgatas, Freunde, und mit wunderbaren Eigenschaften ausgestattet.‘ Dies, Herr, war unser Gespräch, das unterbrochen wurde; da ist der Erhabene eingetroffen.“

๑๙๙. อถ โข ภควา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อามนฺเตสิ – ‘‘ตสฺมาติห ตํ, อานนฺท, ภิยฺโยโสมตฺตาย ปฏิภนฺตุ ตถาคตสฺส อจฺฉริยา อพฺภุตธมฺมา’’ติ.

199. Daraufhin wandte sich der Erhabene an den ehrwürdigen Ānanda: „Deshalb, Ānanda, mögen dir die erstaunlichen und wunderbaren Eigenschaften des Tathāgata noch in weit größerem Maße einfallen.“

‘‘สมฺมุขา [Pg.161] เมตํ, ภนฺเต, ภควโต สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ – ‘สโต สมฺปชาโน, อานนฺท, โพธิสตฺโต ตุสิตํ กายํ อุปปชฺชี’ติ. ยมฺปิ, ภนฺเต, สโต สมฺปชาโน โพธิสตฺโต ตุสิตํ กายํ อุปปชฺชิ อิทํปาหํ, ภนฺเต, ภควโต อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรมิ.

„Angesicht zu Angesicht mit dem Erhabenen habe ich dies gehört, Herr, angesicht zu angesicht habe ich dies empfangen: ‚Achtsam und klar bewusst, Ānanda, wurde der Bodhisatta in der Schar der Tusita-Götter wiedergeboren.‘ Dass der Bodhisatta achtsam und klar bewusst in der Schar der Tusita-Götter wiedergeboren wurde – auch dies, Herr, erkenne ich als eine erstaunliche und wunderbare Eigenschaft des Erhabenen an.“

‘‘สมฺมุขา เมตํ, ภนฺเต, ภควโต สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ – ‘สโต สมฺปชาโน, อานนฺท, โพธิสตฺโต ตุสิเต กาเย อฏฺฐาสี’ติ. ยมฺปิ, ภนฺเต, สโต สมฺปชาโน โพธิสตฺโต ตุสิเต กาเย อฏฺฐาสิ อิทํปาหํ, ภนฺเต, ภควโต อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรมิ.

„Angesicht zu Angesicht mit dem Erhabenen habe ich dies gehört, Herr, angesicht zu angesicht habe ich dies empfangen: ‚Achtsam und klar bewusst, Ānanda, verweilte der Bodhisatta in der Schar der Tusita-Götter.‘ Dass der Bodhisatta achtsam und klar bewusst in der Schar der Tusita-Götter verweilte – auch dies, Herr, erkenne ich als eine erstaunliche und wunderbare Eigenschaft des Erhabenen an.“

๒๐๐. ‘‘สมฺมุขา เมตํ, ภนฺเต, ภควโต สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ – ‘ยาวตายุกํ, อานนฺท, โพธิสตฺโต ตุสิเต กาเย อฏฺฐาสี’ติ. ยมฺปิ, ภนฺเต, ยาวตายุกํ โพธิสตฺโต ตุสิเต กาเย อฏฺฐาสิ อิทํปาหํ, ภนฺเต, ภควโต อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรมิ.

200. „Angesicht zu Angesicht mit dem Erhabenen habe ich dies gehört, Herr, angesicht zu angesicht habe ich dies empfangen: ‚Während seiner gesamten Lebensspanne, Ānanda, verweilte der Bodhisatta in der Schar der Tusita-Götter.‘ Dass der Bodhisatta während seiner gesamten Lebensspanne in der Schar der Tusita-Götter verweilte – auch dies, Herr, erkenne ich als eine erstaunliche und wunderbare Eigenschaft des Erhabenen an.“

‘‘สมฺมุขา เมตํ, ภนฺเต, ภควโต สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ – ‘สโต สมฺปชาโน, อานนฺท, โพธิสตฺโต ตุสิตา, กายา จวิตฺวา มาตุกุจฺฉึ โอกฺกมี’ติ. ยมฺปิ, ภนฺเต, สโต สมฺปชาโน โพธิสตฺโต ตุสิตา กายา จวิตฺวา มาตุกุจฺฉึ โอกฺกมิ อิทํปาหํ, ภนฺเต, ภควโต อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรมิ.

„Angesicht zu Angesicht mit dem Erhabenen habe ich dies gehört, Herr, angesicht zu angesicht habe ich dies empfangen: ‚Achtsam und klar bewusst, Ānanda, schied der Bodhisatta aus der Schar der Tusita-Götter und trat in den Schoß seiner Mutter ein.‘ Dass der Bodhisatta achtsam und klar bewusst aus der Schar der Tusita-Götter schied und in den Schoß seiner Mutter eintrat – auch dies, Herr, erkenne ich als eine erstaunliche und wunderbare Eigenschaft des Erhabenen an.“

๒๐๑. ‘‘สมฺมุขา เมตํ, ภนฺเต, ภควโต สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ – ‘ยทา, อานนฺท, โพธิสตฺโต ตุสิตา กายา จวิตฺวา มาตุกุจฺฉึ โอกฺกมติ, อถ สเทวเก โลเก สมารเก สพฺรหฺมเก สสฺสมณพฺราหฺมณิยา ปชาย สเทวมนุสฺสาย อปฺปมาโณ อุฬาโร โอภาโส โลเก ปาตุภวติ อติกฺกมฺเมว เทวานํ เทวานุภาวํ. ยาปิ ตา โลกนฺตริกา อฆา อสํวุตา อนฺธการา อนฺธการติมิสา, ยตฺถปิเม จนฺทิมสูริยา เอวํมหิทฺธิกา เอวํมหานุภาวา อาภาย นานุโภนฺติ ตตฺถปิ อปฺปมาโณ อุฬาโร โอภาโส โลเก ปาตุภวติ อติกฺกมฺเมว เทวานํ เทวานุภาวํ. เยปิ ตตฺถ สตฺตา อุปปนฺนา เตปิ เตโนภาเสน อญฺญมญฺญํ สญฺชานนฺติ – อญฺเญปิ กิร, โภ, สนฺติ สตฺตา อิธูปปนฺนาติ. อยญฺจ ทสสหสฺสี โลกธาตุ สงฺกมฺปติ สมฺปกมฺปติ สมฺปเวธติ [Pg.162] อปฺปมาโณ จ อุฬาโร โอภาโส โลเก ปาตุภวติ อติกฺกมฺเมว เทวานํ เทวานุภาว’นฺติ. ยมฺปิ, ภนฺเต…เป… อิทํปาหํ, ภนฺเต, ภควโต อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรมิ.

201. „Angesicht zu Angesicht mit dem Erhabenen habe ich dies gehört, Herr, angesicht zu angesicht habe ich dies empfangen: ‚Sobald, Ānanda, der Bodhisatta aus der Schar der Tusita-Götter scheidet und in den Schoß seiner Mutter eintritt, erscheint in der Welt mit ihren Göttern, Māras und Brahmās, unter dieser Generation mit ihren Asketen und Brahmanen, ihren Göttern und Menschen, ein unermesslicher, prächtiger Glanz, der die göttliche Majestät der Götter überstrahlt. Selbst in jenen zwischen den Welten liegenden Räumen, die bodenlos sind, offen, finster und von tiefster Finsternis erfüllt, wo selbst Mond und Sonne mit ihrer gewaltigen Macht und Majestät ihren Glanz nicht verbreiten können, erscheint dort ein unermesslicher, prächtiger Glanz, der die göttliche Majestät der Götter überstrahlt. Und jene Wesen, die dort wiedergeboren sind, erkennen einander durch diesen Glanz: „Wahrlich, es gibt also noch andere Wesen, die hier wiedergeboren sind!“ Und dieses zehntausendfache Weltsystem erzittert, bebt und erbebt gewaltig, und ein unermesslicher, prächtiger Glanz erscheint in der Welt, der die göttliche Majestät der Götter überstrahlt.‘ Dass dies geschah ... auch dies, Herr, erkenne ich als eine erstaunliche und wunderbare Eigenschaft des Erhabenen an.“

๒๐๒. ‘‘สมฺมุขา เมตํ, ภนฺเต, ภควโต สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ – ‘ยทา, อานนฺท, โพธิสตฺโต มาตุกุจฺฉึ โอกฺกนฺโต โหติ, จตฺตาโร เทวปุตฺตา จตุทฺทิสํ อารกฺขาย อุปคจฺฉนฺติ – มา นํ โพธิสตฺตํ วา โพธิสตฺตมาตรํ วา มนุสฺโส วา อมนุสฺโส วา โกจิ วา วิเหเฐสี’ติ. ยมฺปิ, ภนฺเต…เป… อิทํปาหํ, ภนฺเต, ภควโต อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรมิ.

202. „Angesicht zu Angesicht mit dem Erhabenen habe ich dies gehört, Herr, angesicht zu angesicht habe ich dies empfangen: ‚Sobald, Ānanda, der Bodhisatta in den Schoß seiner Mutter eingetreten ist, kommen vier Göttersöhne herbei, um Schutz in den vier Himmelsrichtungen zu gewähren, damit weder ein Mensch noch ein Nicht-Mensch oder irgendjemand den Bodhisatta oder die Mutter des Bodhisatta belästigen möge.‘ Dass dies geschah ... auch dies, Herr, erkenne ich als eine erstaunliche und wunderbare Eigenschaft des Erhabenen an.“

๒๐๓. ‘‘สมฺมุขา เมตํ, ภนฺเต, ภควโต สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ – ‘ยทา, อานนฺท, โพธิสตฺโต มาตุกุจฺฉึ โอกฺกนฺโต โหติ, ปกติยา สีลวตี โพธิสตฺตมาตา โหติ วิรตา ปาณาติปาตา วิรตา อทินฺนาทานา วิรตา กาเมสุมิจฺฉาจารา วิรตา มุสาวาทา วิรตา สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานา’ติ. ยมฺปิ, ภนฺเต…เป… อิทํปาหํ, ภนฺเต, ภควโต อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรมิ.

203. „Angesicht zu Angesicht mit dem Erhabenen habe ich dies gehört, Herr, angesicht zu angesicht habe ich dies empfangen: ‚Sobald, Ānanda, der Bodhisatta in den Schoß seiner Mutter eingetreten ist, ist die Mutter des Bodhisatta von Natur aus tugendhaft; sie hält sich fern vom Töten lebender Wesen, fern vom Nehmen des Nichtgegebenen, fern von sexuellem Fehlverhalten, fern vom Lügen und fern vom Genuss berauschender Getränke wie Wein und Schnaps, die zu Nachlässigkeit führen.‘ Dass dies so ist ... auch dies, Herr, erkenne ich als eine erstaunliche und wunderbare Eigenschaft des Erhabenen an.“

‘‘สมฺมุขา เมตํ, ภนฺเต, ภควโต สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ – ‘ยทา, อานนฺท, โพธิสตฺโต มาตุกุจฺฉึ โอกฺกนฺโต โหติ, น โพธิสตฺตมาตุ ปุริเสสุ มานสํ อุปฺปชฺชติ กามคุณูปสํหิตํ, อนติกฺกมนียา จ โพธิสตฺตมาตา โหติ เกนจิ ปุริเสน รตฺตจิตฺเตนา’ติ. ยมฺปิ, ภนฺเต…เป… อิทํปาหํ, ภนฺเต, ภควโต อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรมิ.

„Von Angesicht zu Angesicht, Herr, habe ich dies vom Erhabenen gehört, von Angesicht zu Angesicht habe ich es empfangen: ‚Wenn, Ānanda, der Bodhisatta in den Mutterleib herabgestiegen ist, entstehen in der Mutter des Bodhisatta keine auf die Sinnenfreuden bezogenen Gedanken an Männer, und die Mutter des Bodhisatta kann von keinem Mann mit leidenschaftlichem Geist bedrängt werden.‘ Auch dies, Herr, halte ich als eine wunderbare, außergewöhnliche Eigenschaft des Erhabenen fest.“

‘‘สมฺมุขา เมตํ, ภนฺเต, ภควโต สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ – ‘ยทา, อานนฺท, โพธิสตฺโต มาตุกุจฺฉึ โอกฺกนฺโต โหติ, ลาภินี โพธิสตฺตมาตา โหติ ปญฺจนฺนํ กามคุณานํ. สา ปญฺจหิ กามคุเณหิ สมปฺปิตา สมงฺคีภูตา ปริจาเรตี’ติ. ยมฺปิ, ภนฺเต…เป… อิทํปาหํ, ภนฺเต, ภควโต อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรมิ.

„Von Angesicht zu Angesicht, Herr, habe ich dies vom Erhabenen gehört, von Angesicht zu Angesicht habe ich es empfangen: ‚Wenn, Ānanda, der Bodhisatta in den Mutterleib herabgestiegen ist, empfängt die Mutter des Bodhisatta die fünf Arten der Sinnenfreuden. Sie ist mit diesen fünf Sinnenfreuden ausgestattet und versehen und erfreut sich an ihnen.‘ Auch dies, Herr, halte ich als eine wunderbare, außergewöhnliche Eigenschaft des Erhabenen fest.“

๒๐๔. ‘‘สมฺมุขา เมตํ, ภนฺเต, ภควโต สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ – ‘ยทา, อานนฺท, โพธิสตฺโต มาตุกุจฺฉึ โอกฺกนฺโต โหติ, น โพธิสตฺตมาตุ โกจิเทว อาพาโธ อุปฺปชฺชติ; สุขินี โพธิสตฺตมาตา โหติ อกิลนฺตกายา; โพธิสตฺตญฺจ โพธิสตฺตมาตา ติโรกุจฺฉิคตํ [Pg.163] ปสฺสติ สพฺพงฺคปจฺจงฺคํ อหีนินฺทฺริยํ. เสยฺยถาปิ, อานนฺท, มณิ เวฬุริโย สุโภ ชาติมา อฏฺฐํโส สุปริกมฺมกโต. ตตฺราสฺส สุตฺตํ อาวุตํ นีลํ วา ปีตํ วา โลหิตํ วา โอทาตํ วา ปณฺฑุสุตฺตํ วา. ตเมนํ จกฺขุมา ปุริโส หตฺเถ กริตฺวา ปจฺจเวกฺเขยฺย – อยํ โข มณิ เวฬุริโย สุโภ ชาติมา อฏฺฐํโส สุปริกมฺมกโต, ตตฺริทํ สุตฺตํ อาวุตํ นีลํ วา ปีตํ วา โลหิตํ วา โอทาตํ วา ปณฺฑุสุตฺตํ วาติ. เอวเมว โข, อานนฺท, ยทา โพธิสตฺโต มาตุกุจฺฉึ โอกฺกนฺโต โหติ, น โพธิสตฺตมาตุ โกจิเทว อาพาโธ อุปฺปชฺชติ; สุขินี โพธิสตฺตมาตา โหติ อกิลนฺตกายา; โพธิสตฺตญฺจ โพธิสตฺตมาตา ติโรกุจฺฉิคตํ ปสฺสติ สพฺพงฺคปจฺจงฺคํ อหีนินฺทฺริย’นฺติ. ยมฺปิ, ภนฺเต…เป… อิทํปาหํ, ภนฺเต, ภควโต อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรมิ.

204. „Von Angesicht zu Angesicht, Herr, habe ich dies vom Erhabenen gehört, von Angesicht zu Angesicht habe ich es empfangen: ‚Wenn, Ānanda, der Bodhisatta in den Mutterleib herabgestiegen ist, entsteht in der Mutter des Bodhisatta keinerlei Krankheit; die Mutter des Bodhisatta ist glücklich, ihr Körper ist unermüdet; und die Mutter des Bodhisatta sieht den Bodhisatta im Inneren ihres Leibes, wie er mit allen Gliedern und Körperteilen ausgestattet ist und über unversehrte Sinnesorgane verfügt. Ganz so, Ānanda, wie ein schöner, edler Beryll-Edelstein, achtflächig geschliffen und wohlbearbeitet, durch den ein Faden gezogen ist – sei er blau, gelb, rot, weiß oder gelblich. Diesen würde ein sehender Mann in die Hand nehmen und betrachten: „Dies ist fürwahr ein schöner, edler Beryll-Edelstein, achtflächig geschliffen und wohlbearbeitet, und darin ist dieser Faden eingezogen – sei er blau, gelb, rot, weiß oder gelblich.“ Ebenso, Ānanda, wenn der Bodhisatta in den Mutterleib herabgestiegen ist, entsteht in der Mutter des Bodhisatta keinerlei Krankheit; die Mutter des Bodhisatta ist glücklich, ihr Körper ist unermüdet; und die Mutter des Bodhisatta sieht den Bodhisatta im Inneren ihres Leibes, wie er mit allen Gliedern und Körperteilen ausgestattet ist und über unversehrte Sinnesorgane verfügt.‘ Auch dies, Herr, halte ich als eine wunderbare, außergewöhnliche Eigenschaft des Erhabenen fest.“

๒๐๕. ‘‘สมฺมุขา เมตํ, ภนฺเต, ภควโต สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ – ‘สตฺตาหชาเต, อานนฺท, โพธิสตฺเต โพธิสตฺตมาตา กาลํ กโรติ, ตุสิตํ กายํ อุปปชฺชตี’ติ. ยมฺปิ, ภนฺเต…เป… อิทํปาหํ, ภนฺเต, ภควโต อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรมิ.

205. „Von Angesicht zu Angesicht, Herr, habe ich dies vom Erhabenen gehört, von Angesicht zu Angesicht habe ich es empfangen: ‚Sieben Tage nach der Geburt des Bodhisatta, Ānanda, stirbt die Mutter des Bodhisatta und wird in der Schar der Tusita-Götter wiedergeboren.‘ Auch dies, Herr, halte ich als eine wunderbare, außergewöhnliche Eigenschaft des Erhabenen fest.“

‘‘สมฺมุขา เมตํ, ภนฺเต, ภควโต สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ – ‘ยถา โข ปนานนฺท, อญฺญา อิตฺถิกา นว วา ทส วา มาเส คพฺภํ กุจฺฉินา ปริหริตฺวา วิชายนฺติ, น เหวํ โพธิสตฺตํ โพธิสตฺตมาตา วิชายติ. ทเสว มาสานิ โพธิสตฺตํ โพธิสตฺตมาตา กุจฺฉินา ปริหริตฺวา วิชายตี’ติ. ยมฺปิ, ภนฺเต…เป… อิทํปาหํ, ภนฺเต, ภควโต อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรมิ.

„Von Angesicht zu Angesicht, Herr, habe ich dies vom Erhabenen gehört, von Angesicht zu Angesicht habe ich es empfangen: ‚Während andere Frauen, Ānanda, neun oder zehn Monate lang die Frucht im Mutterleib tragen, bevor sie gebären, verhält es sich bei der Mutter des Bodhisatta nicht so. Genau zehn Monate lang trägt die Mutter des Bodhisatta den Bodhisatta im Mutterleib, bevor sie ihn gebiert.‘ Auch dies, Herr, halte ich als eine wunderbare, außergewöhnliche Eigenschaft des Erhabenen fest.“

‘‘สมฺมุขา เมตํ, ภนฺเต, ภควโต สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ – ‘ยถา โข ปนานนฺท, อญฺญา อิตฺถิกา นิสินฺนา วา นิปนฺนา วา วิชายนฺติ, น เหวํ โพธิสตฺตํ โพธิสตฺตมาตา วิชายติ. ฐิตาว โพธิสตฺตํ โพธิสตฺตมาตา วิชายตี’ติ. ยมฺปิ, ภนฺเต…เป… อิทํปาหํ, ภนฺเต, ภควโต อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรมิ.

„Von Angesicht zu Angesicht, Herr, habe ich dies vom Erhabenen gehört, von Angesicht zu Angesicht habe ich es empfangen: ‚Während andere Frauen, Ānanda, im Sitzen oder im Liegen gebären, verhält es sich bei der Mutter des Bodhisatta nicht so. Die Mutter des Bodhisatta gebiert den Bodhisatta stehend.‘ Auch dies, Herr, halte ich als eine wunderbare, außergewöhnliche Eigenschaft des Erhabenen fest.“

‘‘สมฺมุขา เมตํ, ภนฺเต, ภควโต สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ – ‘ยทา, อานนฺท, โพธิสตฺโต มาตุกุจฺฉิมฺหา นิกฺขมติ, เทวา นํ ปฐมํ ปฏิคฺคณฺหนฺติ ปจฺฉา มนุสฺสา’ติ. ยมฺปิ, ภนฺเต…เป… อิทํปาหํ, ภนฺเต, ภควโต อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรมิ.

„Von Angesicht zu Angesicht, Herr, habe ich dies vom Erhabenen gehört, von Angesicht zu Angesicht habe ich es empfangen: ‚Wenn, Ānanda, der Bodhisatta aus dem Mutterleib hervorgeht, nehmen ihn zuerst die Götter entgegen und danach die Menschen.‘ Auch dies, Herr, halte ich als eine wunderbare, außergewöhnliche Eigenschaft des Erhabenen fest.“

๒๐๖. ‘‘สมฺมุขา [Pg.164] เมตํ, ภนฺเต, ภควโต สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ – ‘ยทา, อานนฺท, โพธิสตฺโต มาตุกุจฺฉิมฺหา นิกฺขมติ, อปฺปตฺโตว โพธิสตฺโต ปถวึ โหติ, จตฺตาโร นํ เทวปุตฺตา ปฏิคฺคเหตฺวา มาตุ ปุรโต ฐเปนฺติ – อตฺตมนา, เทวิ, โหหิ; มเหสกฺโข เต ปุตฺโต อุปฺปนฺโน’ติ. ยมฺปิ, ภนฺเต…เป… อิทํปาหํ, ภนฺเต, ภควโต อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรมิ.

206. „Von Angesicht zu Angesicht, Herr, habe ich dies vom Erhabenen gehört, von Angesicht zu Angesicht habe ich es empfangen: ‚Wenn, Ānanda, der Bodhisatta aus dem Mutterleib hervorgeht, ist er noch nicht auf der Erde angekommen, da nehmen ihn vier Göttersöhne entgegen und stellen ihn vor die Mutter: „Sei freudvoll gestimmt, o Königin; ein machtvoller Sohn ist dir geboren.“‘ Auch dies, Herr, halte ich als eine wunderbare, außergewöhnliche Eigenschaft des Erhabenen fest.“

‘‘สมฺมุขา เมตํ, ภนฺเต, ภควโต สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ – ‘ยทา, อานนฺท, โพธิสตฺโต มาตุกุจฺฉิมฺหา นิกฺขมติ, วิสโทว นิกฺขมติ อมกฺขิโต อุเทน อมกฺขิโต เสมฺเหน อมกฺขิโต รุหิเรน อมกฺขิโต เกนจิ อสุจินา สุทฺโธ วิสโท. เสยฺยถาปิ, อานนฺท, มณิรตนํ กาสิเก วตฺเถ นิกฺขิตฺตํ เนว มณิรตนํ กาสิกํ วตฺถํ มกฺเขติ นาปิ กาสิกํ วตฺถํ มณิรตนํ มกฺเขติ. ตํ กิสฺส เหตุ? อุภินฺนํ สุทฺธตฺตา. เอวเมว โข, อานนฺท, ยทา โพธิสตฺโต มาตุกุจฺฉิมฺหา นิกฺขมติ, วิสโทว นิกฺขมติ อมกฺขิโต อุเทน อมกฺขิโต เสมฺเหน อมกฺขิโต รุหิเรน อมกฺขิโต เกนจิ อสุจินา สุทฺโธ วิสโท’ติ. ยมฺปิ, ภนฺเต…เป… อิทํปาหํ, ภนฺเต, ภควโต อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรมิ.

„Von Angesicht zu Angesicht, Herr, habe ich dies vom Erhabenen gehört, von Angesicht zu Angesicht habe ich es empfangen: ‚Wenn, Ānanda, der Bodhisatta aus dem Mutterleib hervorgeht, kommt er völlig rein hervor, unbefleckt von Fruchtwasser, unbefleckt von Schleim, unbefleckt von Blut, unbefleckt von irgendeiner Unreinheit, lauter und sauber. Ganz so, Ānanda, wie ein Edelstein, der auf ein Tuch aus Kasi gelegt wurde – weder befleckt der Edelstein das Kasi-Tuch, noch befleckt das Kasi-Tuch den Edelstein. Aus welchem Grund? Wegen der Reinheit beider. Ebenso, Ānanda, wenn der Bodhisatta aus dem Mutterleib hervorgeht, kommt er völlig rein hervor, unbefleckt von Fruchtwasser, unbefleckt von Schleim, unbefleckt von Blut, unbefleckt von irgendeiner Unreinheit, lauter und sauber.‘ Auch dies, Herr, halte ich als eine wunderbare, außergewöhnliche Eigenschaft des Erhabenen fest.“

‘‘สมฺมุขา เมตํ, ภนฺเต, ภควโต สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ – ‘ยทา, อานนฺท, โพธิสตฺโต มาตุกุจฺฉิมฺหา นิกฺขมติ, ทฺเว อุทกสฺส ธารา อนฺตลิกฺขา ปาตุภวนฺติ – เอกา สีตสฺส, เอกา อุณฺหสฺส; เยน โพธิสตฺตสฺส อุทกกิจฺจํ กโรนฺติ มาตุ จา’ติ. ยมฺปิ, ภนฺเต…เป… อิทํปาหํ, ภนฺเต, ภควโต อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรมิ.

„Von Angesicht zu Angesicht, Herr, habe ich dies vom Erhabenen gehört, von Angesicht zu Angesicht habe ich dies empfangen: ‚Wenn, Ānanda, der Bodhisatta aus dem Mutterleib hervorgeht, erscheinen am Himmel zwei Wasserströme – einer kühl, einer warm; womit sie die Reinigung des Bodhisatta und der Mutter vornehmen.‘ Auch dies, Herr, bewahre ich als eine wunderbare und außerordentliche Eigenschaft des Erhabenen.“

๒๐๗. ‘‘สมฺมุขา [Pg.165] เมตํ, ภนฺเต, ภควโต สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ – ‘สมฺปติชาโต, อานนฺท, โพธิสตฺโต สเมหิ ปาเทหิ ปถวิยํ ปติฏฺฐหิตฺวา อุตฺตราภิมุโข สตฺตปทวีติหาเรน คจฺฉติ, เสตมฺหิ ฉตฺเต อนุธาริยมาเน, สพฺพา จ ทิสา วิโลเกติ, อาสภิญฺจ วาจํ ภาสติ – อคฺโคหมสฺมิ โลกสฺส, เชฏฺโฐหมสฺมิ โลกสฺส, เสฏฺโฐหมสฺมิ โลกสฺส. อยมนฺติมา ชาติ, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’ติ. ยมฺปิ, ภนฺเต…เป… อิทํปาหํ, ภนฺเต, ภควโต อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรมิ.

207. „Von Angesicht zu Angesicht, Herr, habe ich dies vom Erhabenen gehört, von Angesicht zu Angesicht habe ich dies empfangen: ‚Sowie er geboren ist, Ānanda, steht der Bodhisatta mit festen Füßen auf der Erde, geht sieben Schritte nach Norden, während ein weißer Schirm über ihm gehalten wird, blickt in alle Himmelsrichtungen und spricht diese kühnen Worte: „Ich bin der Höchste in der Welt, ich bin der Älteste in der Welt, ich bin der Beste in der Welt. Dies ist die letzte Geburt, nun gibt es keine Wiedergeburt mehr.“‘ Auch dies, Herr, bewahre ich als eine wunderbare und außerordentliche Eigenschaft des Erhabenen.“

‘‘สมฺมุขา เมตํ, ภนฺเต, ภควโต สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ – ‘ยทา, อานนฺท, โพธิสตฺโต มาตุกุจฺฉิมฺหา นิกฺขมติ, อถ สเทวเก โลเก สมารเก สพฺรหฺมเก สสฺสมณพฺราหฺมณิยา ปชาย สเทวมนุสฺสาย อปฺปมาโณ อุฬาโร โอภาโส โลเก ปาตุภวติ อติกฺกมฺเมว เทวานํ เทวานุภาวํ. ยาปิ ตา โลกนฺตริกา อฆา อสํวุตา อนฺธการา อนฺธการติมิสา ยตฺถปิเม จนฺทิมสูริยา เอวํมหิทฺธิกา เอวํมหานุภาวา อาภาย นานุโภนฺติ ตตฺถปิ อปฺปมาโณ อุฬาโร โอภาโส โลเก ปาตุภวติ อติกฺกมฺเมว เทวานํ เทวานุภาวํ. เยปิ ตตฺถ สตฺตา อุปปนฺนา เตปิ เตโนภาเสน อญฺญมญฺญํ สญฺชานนฺติ – อญฺเญปิ กิร, โภ, สนฺติ สตฺตา อิธูปปนฺนาติ. อยญฺจ ทสสหสฺสี โลกธาตุ สงฺกมฺปติ สมฺปกมฺปติ สมฺปเวธติ, อปฺปมาโณ จ อุฬาโร โอภาโส โลเก ปาตุภวติ อติกฺกมฺเมว เทวานํ เทวานุภาว’นฺติ. ยมฺปิ, ภนฺเต…เป… อิทํปาหํ, ภนฺเต, ภควโต อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรมี’’ติ.

„Von Angesicht zu Angesicht, Herr, habe ich dies vom Erhabenen gehört, von Angesicht zu Angesicht habe ich dies empfangen: ‚Wenn, Ānanda, der Bodhisatta aus dem Mutterleib hervorgeht, dann erscheint in der Welt mit ihren Göttern, Maras und Brahmas, unter den Wesen mit ihren Asketen und Brahmanen, Göttern und Menschen, ein unermesslicher, herrlicher Glanz, der sogar die göttliche Macht der Götter übertrifft. Selbst in jenen zwischenweltlichen Räumen, die bodenlos, ungeschützt und in tiefe Finsternis gehüllt sind, wo selbst Mond und Sonne mit ihrer großen Macht und Herrlichkeit nicht mit ihrem Licht hinreichen, erscheint ein unermesslicher, herrlicher Glanz, der die göttliche Macht der Götter übertrifft. Die Wesen, die dort geboren sind, erkennen einander durch diesen Glanz: „Gewiss, Freunde, es gibt noch andere Wesen, die hier geboren sind!“ Und dieses zehntausendfache Weltsystem erzittert, bebt und erschüttert, und ein unermesslicher, herrlicher Glanz erscheint in der Welt, der die göttliche Macht der Götter übertrifft.‘ Auch dies, Herr, bewahre ich als eine wunderbare und außerordentliche Eigenschaft des Erhabenen.“

๒๐๘. ‘‘ตสฺมาติห ตฺวํ, อานนฺท, อิทมฺปิ ตถาคตสฺส อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรหิ. อิธานนฺท, ตถาคตสฺส วิทิตา เวทนา อุปฺปชฺชนฺติ, วิทิตา อุปฏฺฐหนฺติ, วิทิตา อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ; วิทิตา สญฺญา อุปฺปชฺชนฺติ, วิทิตา อุปฏฺฐหนฺติ, วิทิตา อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ; วิทิตา วิตกฺกา อุปฺปชฺชนฺติ, วิทิตา อุปฏฺฐหนฺติ, วิทิตา อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ. อิทมฺปิ โข, ตฺวํ, อานนฺท, ตถาคตสฺส อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรหี’’ติ. ‘‘ยมฺปิ, ภนฺเต, ภควโต วิทิตา เวทนา อุปฺปชฺชนฺติ, วิทิตา อุปฏฺฐหนฺติ, วิทิตา อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ; วิทิตา สญฺญา… วิทิตา วิตกฺกา อุปฺปชฺชนฺติ, วิทิตา อุปฏฺฐหนฺติ, วิทิตา อพฺภตฺถํ คจฺฉนฺติ. อิทํปาหํ, ภนฺเต, ภควโต อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรมี’’ติ.

208. „‚Darum, Ānanda, bewahre auch dies als eine wunderbare und außerordentliche Eigenschaft des Tathāgata: Hier, Ānanda, entstehen dem Tathāgata Gefühle wohlbekannt, sie bleiben wohlbekannt bestehen, sie vergehen wohlbekannt; Wahrnehmungen entstehen wohlbekannt, bleiben wohlbekannt bestehen, vergehen wohlbekannt; Gedanken entstehen wohlbekannt, bleiben wohlbekannt bestehen, vergehen wohlbekannt. Bewahre auch dies, Ānanda, als eine wunderbare und außerordentliche Eigenschaft des Tathāgata.‘ — ‚Dass dem Erhabenen, Herr, Gefühle wohlbekannt entstehen, wohlbekannt bestehen bleiben, wohlbekannt vergehen; Wahrnehmungen... Gedanken wohlbekannt entstehen, wohlbekannt bestehen bleiben, wohlbekannt vergehen – auch dies, Herr, bewahre ich als eine wunderbare und außerordentliche Eigenschaft des Erhabenen.‘“

อิทมโวจ อายสฺมา อานนฺโท. สมนุญฺโญ สตฺถา อโหสิ; อตฺตมนา จ เต ภิกฺขู อายสฺมโต อานนฺทสฺส ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

Dies sprach der ehrwürdige Ānanda. Der Meister stimmte zu; und jene Mönche waren erfreut und beglückwünschten die Worte des ehrwürdigen Ānanda.

อจฺฉริยอพฺภุตสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ตติยํ.

Das Acchariyaabbhutasutta, das dritte, ist abgeschlossen.

๔. พากุลสุตฺตํ

4. Das Bākulasutta.

๒๐๙. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ อายสฺมา พากุโล ราชคเห วิหรติ เวฬุวเน กลนฺทกนิวาเป. อถ โข อเจลกสฺสโป อายสฺมโต [Pg.166] พากุลสฺส ปุราณคิหิสหาโย เยนายสฺมา พากุโล เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมตา พากุเลน สทฺธึ สมฺโมทิ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อเจลกสฺสโป อายสฺมนฺตํ พากุลํ เอตทโวจ –

209. So habe ich es gehört: Einst weilte der ehrwürdige Bākula bei Rājagaha im Veluvana, dem Eichhörnchen-Fütterungsplatz. Da begab sich der nackte Asket Kassapa, ein früherer Gefährte des ehrwürdigen Bākula aus dessen Zeit als Hausvater, dorthin, wo der ehrwürdige Bākula war. Nachdem er dort angekommen war, tauschte er mit dem ehrwürdigen Bākula freundliche Grüße aus. Nach dem Austausch von höflichen und denkwürdigen Worten setzte er sich beiseite nieder. Zur Seite sitzend sprach der nackte Asket Kassapa zum ehrwürdigen Bākula wie folgt:

‘‘กีวจิรํ ปพฺพชิโตสิ, อาวุโส พากุลา’’ติ? ‘‘อสีติ เม, อาวุโส, วสฺสานิ ปพฺพชิตสฺสา’’ติ. ‘‘อิเมหิ ปน เต, อาวุโส พากุล, อสีติยา วสฺเสหิ กติกฺขตฺตุํ เมถุโน ธมฺโม ปฏิเสวิโต’’ติ? ‘‘น โข มํ, อาวุโส กสฺสป, เอวํ ปุจฺฉิตพฺพํ – ‘อิเมหิ ปน เต, อาวุโส พากุล, อสีติยา วสฺเสหิ กติกฺขตฺตุํ เมถุโน ธมฺโม ปฏิเสวิโต’ติ. เอวญฺจ โข มํ, อาวุโส กสฺสป, ปุจฺฉิตพฺพํ – ‘อิเมหิ ปน เต, อาวุโส พากุล, อสีติยา วสฺเสหิ กติกฺขตฺตุํ กามสญฺญา อุปฺปนฺนปุพฺพา’’’ติ? ( )

„‚Wie lange ist es her, Freund Bākula, seit du in die Hauslosigkeit gezogen bist?‘ — ‚Achtzig Jahre ist es her, Freund, seit ich in die Hauslosigkeit gezogen bin.‘ — ‚Aber hast du, Freund Bākula, in diesen achtzig Jahren jemals den Geschlechtsverkehr ausgeübt?‘ — ‚Nicht so sollte man mich fragen, Freund Kassapa: „Hast du in diesen achtzig Jahren jemals den Geschlechtsverkehr ausgeübt?“ Vielmehr sollte man mich so fragen, Freund Kassapa: „Sind dir in diesen achtzig Jahren jemals sinnliche Wahrnehmungen entstanden?“‘

๒๑๐. ‘‘อสีติ เม, อาวุโส, วสฺสานิ ปพฺพชิตสฺส นาภิชานามิ กามสญฺญํ อุปฺปนฺนปุพฺพํ. ยํปายสฺมา พากุโล อสีติยา วสฺเสหิ นาภิชานาติ กามสญฺญํ อุปฺปนฺนปุพฺพํ อิทมฺปิ มยํ อายสฺมโต พากุลสฺส อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรม.

210. „‚Seit achtzig Jahren, Freund, seit ich in die Hauslosigkeit gezogen bin, kann ich mich nicht erinnern, dass jemals eine sinnliche Wahrnehmung in mir entstanden wäre.‘ — Dass sich der ehrwürdige Bākula in achtzig Jahren nicht erinnern kann, dass jemals eine sinnliche Wahrnehmung in ihm entstanden wäre, auch dies bewahren wir als eine wunderbare und außerordentliche Eigenschaft des ehrwürdigen Bākula.“

‘‘อสีติ เม, อาวุโส, วสฺสานิ ปพฺพชิตสฺส นาภิชานามิ พฺยาปาทสญฺญํ…เป… วิหึสาสญฺญํ อุปฺปนฺนปุพฺพํ. ยํปายสฺมา พากุโล อสีติยา วสฺเสหิ นาภิชานาติ วิหึสาสญฺญํ อุปฺปนฺนปุพฺพํ, อิทมฺปิ มยํ อายสฺมโต พากุลสฺส อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรม.

„‚Seit achtzig Jahren, Freund, seit ich in die Hauslosigkeit gezogen bin, kann ich mich nicht erinnern, dass jemals eine Wahrnehmung von Übelwollen... von Grausamkeit in mir entstanden wäre.‘ — Dass sich der ehrwürdige Bākula in achtzig Jahren nicht erinnern kann, dass jemals eine Wahrnehmung von Grausamkeit in ihm entstanden wäre, auch dies bewahren wir als eine wunderbare und außerordentliche Eigenschaft des ehrwürdigen Bākula.“

‘‘อสีติ เม, อาวุโส, วสฺสานิ ปพฺพชิตสฺส นาภิชานามิ กามวิตกฺกํ อุปฺปนฺนปุพฺพํ. ยํปายสฺมา พากุโล อสีติยา วสฺเสหิ นาภิชานาติ กามวิตกฺกํ อุปฺปนฺนปุพฺพํ, อิทมฺปิ มยํ อายสฺมโต พากุลสฺส อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรม.

„‚Seit achtzig Jahren, Freund, seit ich in die Hauslosigkeit gezogen bin, kann ich mich nicht erinnern, dass jemals ein sinnlicher Gedanke in mir entstanden wäre.‘ — Dass sich der ehrwürdige Bākula in achtzig Jahren nicht erinnern kann, dass jemals ein sinnlicher Gedanke in ihm entstanden wäre, auch dies bewahren wir als eine wunderbare und außerordentliche Eigenschaft des ehrwürdigen Bākula.“

‘‘อสีติ เม, อาวุโส, วสฺสานิ ปพฺพชิตสฺส นาภิชานามิ พฺยาปาทวิตกฺกํ…เป… วิหึสาวิตกฺกํ อุปฺปนฺนปุพฺพํ. ยํปายสฺมา พากุโล อสีติยา วสฺเสหิ [Pg.167] นาภิชานาติ วิหึสาวิตกฺกํ อุปฺปนฺนปุพฺพํ, อิทมฺปิ มยํ อายสฺมโต พากุลสฺส อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรม.

„Freund, seit achtzig Jahren bin ich nun ordiniert, und ich kann mich nicht entsinnen, dass jemals ein Gedanke der Böswilligkeit (byāpādavitakka) ... oder ein Gedanke der Grausamkeit (vihiṃsāvitakka) in mir aufgestiegen wäre. Dass der ehrwürdige Bākula sich nicht entsinnen kann, dass in achtzig Jahren ein Gedanke der Grausamkeit in ihm aufgestiegen wäre, dies betrachten wir als eine wunderbare und erstaunliche Eigenschaft des ehrwürdigen Bākula.“

๒๑๑. ‘‘อสีติ เม, อาวุโส, วสฺสานิ ปพฺพชิตสฺส นาภิชานามิ คหปติจีวรํ สาทิตา. ยํปายสฺมา พากุโล อสีติยา วสฺเสหิ นาภิชานาติ คหปติจีวรํ สาทิตา, อิทมฺปิ มยํ อายสฺมโต พากุลสฺส อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรม.

211. „Freund, seit achtzig Jahren bin ich nun ordiniert, und ich kann mich nicht entsinnen, jemals das Gewand eines Hausvaters angenommen zu haben. Dass der ehrwürdige Bākula sich nicht entsinnen kann, in achtzig Jahren jemals das Gewand eines Hausvaters angenommen zu haben, dies betrachten wir als eine wunderbare und erstaunliche Eigenschaft des ehrwürdigen Bākula.“

‘‘อสีติ เม, อาวุโส, วสฺสานิ ปพฺพชิตสฺส นาภิชานามิ สตฺเถน จีวรํ ฉินฺทิตา. ยํปายสฺมา พากุโล อสีติยา วสฺเสหิ นาภิชานาติ สตฺเถน จีวรํ ฉินฺทิตา…เป… ธาเรม.

„Freund, seit achtzig Jahren bin ich nun ordiniert, und ich kann mich nicht entsinnen, jemals ein Gewand mit einem Messer geschnitten zu haben. Dass der ehrwürdige Bākula sich nicht entsinnen kann, in achtzig Jahren jemals ein Gewand mit einem Messer geschnitten zu haben ... dies betrachten wir [als eine wunderbare und erstaunliche Eigenschaft des ehrwürdigen Bākula].“

‘‘อสีติ เม, อาวุโส, วสฺสานิ ปพฺพชิตสฺส นาภิชานามิ สูจิยา จีวรํ สิพฺพิตา…เป… นาภิชานามิ รชเนน จีวรํ รชิตา… นาภิชานามิ กถิเน จีวรํ สิพฺพิตา… นาภิชานามิ สพฺรหฺมจารีนํ จีวรกมฺเม วิจาริตา … นาภิชานามิ นิมนฺตนํ สาทิตา… นาภิชานามิ เอวรูปํ จิตฺตํ อุปฺปนฺนปุพฺพํ – ‘อโห วต มํ โกจิ นิมนฺเตยฺยา’ติ… นาภิชานามิ อนฺตรฆเร นิสีทิตา… นาภิชานามิ อนฺตรฆเร ภุญฺชิตา… นาภิชานามิ มาตุคามสฺส อนุพฺยญฺชนโส นิมิตฺตํ คเหตา… นาภิชานามิ มาตุคามสฺส ธมฺมํ เทสิตา อนฺตมโส จตุปฺปทมฺปิ คาถํ… นาภิชานามิ ภิกฺขุนุปสฺสยํ อุปสงฺกมิตา… นาภิชานามิ ภิกฺขุนิยา ธมฺมํ เทสิตา… นาภิชานามิ สิกฺขมานาย ธมฺมํ เทสิตา… นาภิชานามิ สามเณริยา ธมฺมํ เทสิตา… นาภิชานามิ ปพฺพาเชตา… นาภิชานามิ อุปสมฺปาเทตา… นาภิชานามิ นิสฺสยํ ทาตา… นาภิชานามิ สามเณรํ อุปฏฺฐาเปตา… นาภิชานามิ ชนฺตาฆเร นฺหายิตา… นาภิชานามิ จุณฺเณน นฺหายิตา… นาภิชานามิ สพฺรหฺมจารีคตฺตปริกมฺเม วิจาริตา … นาภิชานามิ อาพาธํ อุปฺปนฺนปุพฺพํ, อนฺตมโส คทฺทูหนมตฺตมฺปิ… นาภิชานามิ เภสชฺชํ อุปหริตา, อนฺตมโส หริตกิขณฺฑมฺปิ… นาภิชานามิ อปสฺเสนกํ อปสฺสยิตา… นาภิชานามิ เสยฺยํ กปฺเปตา. ยํปายสฺมา…เป… ธาเรม.

„Freund, seit achtzig Jahren bin ich nun ordiniert, und ich kann mich nicht entsinnen, jemals ein Gewand mit einer Nadel genäht zu haben ... jemals ein Gewand mit Färbemittel gefärbt zu haben ... jemals ein Kathina-Gewand genäht zu haben ... jemals die Robenarbeit von Mitbrüdern geleitet zu haben ... jemals eine Einladung [zu einem Mahl] angenommen zu haben ... dass jemals ein Gedanke wie dieser in mir aufgestiegen wäre: ‚O, möge mich doch jemand einladen‘ ... jemals in einem Haus gesessen zu haben ... jemals in einem Haus gegessen zu haben ... jemals die Merkmale einer Frau im Detail betrachtet zu haben ... jemals einer Frau die Lehre verkündet zu haben, auch nicht einen vierzeiligen Vers ... jemals ein Nonnenkloster aufgesucht zu haben ... jemals einer Nonne die Lehre verkündet zu haben ... jemals einer Übungsschülerin die Lehre verkündet zu haben ... jemals einer Novizin die Lehre verkündet zu haben ... jemals jemanden als Novizen ordiniert zu haben ... jemals jemanden als Mönch ordiniert zu haben ... jemals Abhängigkeit (Nissaya) gewährt zu haben ... jemals einen Novizen als Diener gehabt zu haben ... jemals in einem Badehaus gebadet zu haben ... jemals Badepulver benutzt zu haben ... jemals den Körper von Mitbrüdern massiert zu haben ... jemals eine Krankheit gehabt zu haben, auch nur für die Dauer des Melkens einer Kuh ... jemals Medizin eingenommen zu haben, auch nur ein Stück einer Myrobalane ... jemals mich gegen eine Rückenlehne gelehnt zu haben ... jemals ein Bett hergerichtet zu haben. Dass der ehrwürdige Bākula ... [all dies nicht tat], dies betrachten wir als eine wunderbare und erstaunliche Eigenschaft des ehrwürdigen Bākula.“

‘‘อสีติ เม, อาวุโส, วสฺสานิ ปพฺพชิตสฺส นาภิชานามิ คามนฺตเสนาสเน วสฺสํ อุปคนฺตา. ยํปายสฺมา พากุโล อสีติยา วสฺเสหิ [Pg.168] นาภิชานาติ คามนฺตเสนาสเน วสฺสํ อุปคนฺตา, อิทมฺปิ มยํ อายสฺมโต พากุลสฺส อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรม.

„Freund, seit achtzig Jahren bin ich nun ordiniert, und ich kann mich nicht entsinnen, jemals die Regenzeit in einem Wohnsitz nahe einem Dorf verbracht zu haben. Dass der ehrwürdige Bākula sich nicht entsinnen kann, in achtzig Jahren jemals die Regenzeit in einem Wohnsitz nahe einem Dorf verbracht zu haben, dies betrachten wir als eine wunderbare und erstaunliche Eigenschaft des ehrwürdigen Bākula.“

‘‘สตฺตาหเมว โข อหํ, อาวุโส, สรโณ รฏฺฐปิณฺฑํ ภุญฺชึ; อถ อฏฺฐมิยํ อญฺญา อุทปาทิ. ยํปายสฺมา พากุโล สตฺตาหเมว สรโณ รฏฺฐปิณฺฑํ ภุญฺชิ; อถ อฏฺฐมิยํ อญฺญา อุทปาทิ อิทมฺปิ มยํ อายสฺมโต พากุลสฺส อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรม.

„Freund, nur sieben Tage lang aß ich die Almosenspeise des Landes als einer, der noch mit Leidenschaften behaftet (saraṇa) war; am achten Tag jedoch entstand das höchste Wissen (aññā). Dass der ehrwürdige Bākula nur sieben Tage lang als Leidenschaftsbehafteter die Almosenspeise des Landes aß und am achten Tag das höchste Wissen entstand, dies betrachten wir als eine wunderbare und erstaunliche Eigenschaft des ehrwürdigen Bākula.“

๒๑๒. ‘‘ลเภยฺยาหํ, อาวุโส พากุล, อิมสฺมึ ธมฺมวินเย ปพฺพชฺชํ, ลเภยฺยํ อุปสมฺปท’’นฺติ. อลตฺถ โข อเจลกสฺสโป อิมสฺมึ ธมฺมวินเย ปพฺพชฺชํ, อลตฺถ อุปสมฺปทํ. อจิรูปสมฺปนฺโน ปนายสฺมา กสฺสโป เอโก วูปกฏฺโฐ อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหรนฺโต นจิรสฺเสว – ยสฺสตฺถาย กุลปุตฺตา สมฺมเทว อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชนฺติ ตทนุตฺตรํ – พฺรหฺมจริยปริโยสานํ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหาสิ. ‘ขีณา ชาติ, วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ, กตํ กรณียํ, นาปรํ อิตฺถตฺตายา’ติ อพฺภญฺญาสิ. อญฺญตโร โข ปนายสฺมา กสฺสโป อรหตํ อโหสิ.

212. „‚Freund Bākula, möge ich in diesem Dhamma und Vinaya die erste Ordination erhalten, möge ich die volle Ordination erhalten.‘ Der nackte Asket Kassapa erhielt die erste Ordination in diesem Dhamma und Vinaya, er erhielt die volle Ordination. Nicht lange nach seiner vollen Ordination lebte der ehrwürdige Kassapa allein, zurückgezogen, unermüdlich, eifrig und entschlossen, und schon bald verwirklichte er selbst durch direktes Wissen noch in diesem Leben jenes unübertreffliche Ziel des heiligen Lebens, um dessentwillen Söhne aus gutem Hause rechtmäßig vom häuslichen Leben in die Hauslosigkeit ziehen, und verweilte darin. Er erkannte: ‚Versiegt ist die Geburt, gelebt ist das heilige Leben, getan ist, was zu tun war, es gibt nichts Weiteres für diesen Zustand.‘ Und der ehrwürdige Kassapa wurde einer der Arahants.“

อถ โข อายสฺมา พากุโล อปเรน สมเยน อวาปุรณํ อาทาย วิหาเรน วิหารํ อุปสงฺกมิตฺวา เอวมาห – ‘‘อภิกฺกมถายสฺมนฺโต, อภิกฺกมถายสฺมนฺโต. อชฺช เม ปรินิพฺพานํ ภวิสฺสตี’’ติ. ‘‘ยํปายสฺมา พากุโล อวาปุรณํ อาทาย วิหาเรน วิหารํ อุปสงฺกมิตฺวา เอวมาห – ‘อภิกฺกมถายสฺมนฺโต, อภิกฺกมถายสฺมนฺโต; อชฺช เม ปรินิพฺพานํ ภวิสฺสตี’ติ, อิทมฺปิ มยํ อายสฺมโต พากุลสฺส อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรม’’.

Zu einer späteren Zeit nahm der ehrwürdige Bākula den Schlüssel, ging von Zelle zu Zelle und sagte: „Kommt herbei, ihr Ehrwürdigen, kommt herbei! Heute wird mein endgültiges Verlöschen (Parinibbāna) stattfinden.“ Dass der ehrwürdige Bākula den Schlüssel nahm, von Zelle zu Zelle ging und sagte: „Kommt herbei, ihr Ehrwürdigen, kommt herbei! Heute wird mein endgültiges Verlöschen stattfinden“, dies betrachten wir als eine wunderbare und erstaunliche Eigenschaft des ehrwürdigen Bākula.

อายสฺมา พากุโล มชฺเฌ ภิกฺขุสงฺฆสฺส นิสินฺนโกว ปรินิพฺพายิ. ‘‘ยํปายสฺมา พากุโล มชฺเฌ ภิกฺขุสงฺฆสฺส นิสินฺนโกว ปรินิพฺพายิ, อิทมฺปิ มยํ อายสฺมโต พากุลสฺส อจฺฉริยํ อพฺภุตธมฺมํ ธาเรมา’’ติ.

Der ehrwürdige Bākula erlangte das endgültige Verlöschen, während er inmitten des Bhikkhu-Saṅgha saß. „Dass der ehrwürdige Bākula inmitten des Bhikkhu-Saṅgha sitzend das endgültige Verlöschen erlangte, dies betrachten wir als eine wunderbare und erstaunliche Eigenschaft des ehrwürdigen Bākula.“

พากุลสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ จตุตฺถํ.

Das Bākula Sutta, das vierte, ist abgeschlossen.

๕. ทนฺตภูมิสุตฺตํ

5. Das Dantabhūmi Sutta.

๒๑๓. เอวํ [Pg.169] เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา ราชคเห วิหรติ เวฬุวเน กลนฺทกนิวาเป. เตน โข ปน สมเยน อจิรวโต สมณุทฺเทโส อรญฺญกุฏิกายํ วิหรติ. อถ โข ชยเสโน ราชกุมาโร ชงฺฆาวิหารํ อนุจงฺกมมาโน อนุวิจรมาโน เยน อจิรวโต สมณุทฺเทโส เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา อจิรวเตน สมณุทฺเทเสน สทฺธึ สมฺโมทิ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข ชยเสโน ราชกุมาโร อจิรวตํ สมณุทฺเทสํ เอตทโวจ –

213. So habe ich gehört: Einmal weilte der Erhabene bei Rājagaha im Bambushain, am Fütterungsplatz der Eichhörnchen. Zu jener Zeit weilte der Novize Aciravata in einer Waldhütte. Da begab sich der Königssohn Jayasena auf seinem Spaziergang dorthin, wo der Novize Aciravata war. Nachdem er dort angekommen war, tauschte er mit dem Novizen Aciravata freundliche Worte aus. Nach einem freundlichen und denkwürdigen Gespräch setzte er sich beiseite nieder. Zur Seite sitzend sprach der Königssohn Jayasena zum Novizen Aciravata folgendes:

‘‘สุตํ เมตํ, โภ อคฺคิเวสฺสน – ‘อิธ ภิกฺขุ อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหรนฺโต ผุเสยฺย จิตฺตสฺส เอกคฺคต’นฺติ. ‘เอวเมตํ, ราชกุมาร, เอวเมตํ, ราชกุมาร. อิธ ภิกฺขุ อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหรนฺโต ผุเสยฺย จิตฺตสฺส เอกคฺคต’นฺติ. ‘สาธุ เม ภวํ อคฺคิเวสฺสโน ยถาสุตํ ยถาปริยตฺตํ ธมฺมํ เทเสตู’ติ. ‘น โข เต อหํ, ราชกุมาร, สกฺโกมิ ยถาสุตํ ยถาปริยตฺตํ ธมฺมํ เทเสตุํ. อหญฺจ หิ เต, ราชกุมาร, ยถาสุตํ ยถาปริยตฺตํ ธมฺมํ เทเสยฺยํ, ตฺวญฺจ เม ภาสิตสฺส อตฺถํ น อาชาเนยฺยาสิ; โส มมสฺส กิลมโถ, สา มมสฺส วิเหสา’ติ. ‘เทเสตุ เม ภวํ อคฺคิเวสฺสโน ยถาสุตํ ยถาปริยตฺตํ ธมฺมํ. อปฺเปวนามาหํ โภโต อคฺคิเวสฺสนสฺส ภาสิตสฺส อตฺถํ อาชาเนยฺย’นฺติ. ‘เทเสยฺยํ โข เต อหํ, ราชกุมาร, ยถาสุตํ ยถาปริยตฺตํ ธมฺมํ. สเจ เม ตฺวํ ภาสิตสฺส อตฺถํ อาชาเนยฺยาสิ, อิจฺเจตํ กุสลํ; โน เจ เม ตฺวํ ภาสิตสฺส อตฺถํ อาชาเนยฺยาสิ, ยถาสเก ติฏฺเฐยฺยาสิ, น มํ ตตฺถ อุตฺตรึ ปฏิปุจฺเฉยฺยาสี’ติ. ‘เทเสตุ เม ภวํ อคฺคิเวสฺสโน ยถาสุตํ ยถาปริยตฺตํ ธมฺมํ. สเจ อหํ โภโต อคฺคิเวสฺสนสฺส ภาสิตสฺส อตฺถํ อาชานิสฺสามิ, อิจฺเจตํ กุสลํ; โน เจ อหํ โภโต อคฺคิเวสฺสนสฺส ภาสิตสฺส อตฺถํ อาชานิสฺสามิ, ยถาสเก ติฏฺฐิสฺสามิ, นาหํ ตตฺถ ภวนฺตํ อคฺคิเวสฺสนํ อุตฺตรึ ปฏิปุจฺฉิสฺสามี’’’ติ.

„Das habe ich gehört, Herr Aggivessana: ‚Hier könnte ein Mönch, der unermüdlich, eifrig und entschlossen verweilt, die Einspitzigkeit des Geistes erlangen.‘“ „Genauso ist es, Prinz, genauso ist es, Prinz. Hier könnte ein Mönch, der unermüdlich, eifrig und entschlossen verweilt, die Einspitzigkeit des Geistes erlangen.“ „Möge der ehrwürdige Aggivessana mir die Lehre so verkünden, wie er sie gehört und gelernt hat.“ „Ich bin nicht imstande, Prinz, dir die Lehre so zu verkünden, wie ich sie gehört und gelernt habe. Denn wenn ich dir die Lehre so verkünden würde, wie ich sie gehört und gelernt habe, und du den Sinn meiner Worte nicht verstehen würdest, so wäre das für mich ermüdend, das wäre für mich beschwerlich.“ „Möge der ehrwürdige Aggivessana mir die Lehre so verkünden, wie er sie gehört und gelernt hat. Vielleicht verstehe ich ja den Sinn der Worte des ehrwürdigen Aggivessana.“ „Ich werde dir die Lehre so verkünden, Prinz, wie ich sie gehört und gelernt habe. Wenn du den Sinn meiner Worte verstehst, ist das gut; wenn du den Sinn meiner Worte nicht verstehst, dann bleibe bei deiner eigenen Auffassung und frage mich darüber hinaus nicht weiter.“ „Möge der ehrwürdige Aggivessana mir die Lehre so verkünden, wie er sie gehört und gelernt hat. Wenn ich den Sinn der Worte des ehrwürdigen Aggivessana verstehe, ist das gut; wenn ich den Sinn der Worte des ehrwürdigen Aggivessana nicht verstehe, werde ich bei meiner eigenen Auffassung bleiben und den ehrwürdigen Aggivessana darüber hinaus nicht weiter befragen.“

๒๑๔. อถ [Pg.170] โข อจิรวโต สมณุทฺเทโส ชยเสนสฺส ราชกุมารสฺส ยถาสุตํ ยถาปริยตฺตํ ธมฺมํ เทเสสิ. เอวํ วุตฺเต, ชยเสโน ราชกุมาโร อจิรวตํ สมณุทฺเทสํ เอตทโวจ – ‘‘อฏฺฐานเมตํ, โภ อคฺคิเวสฺสน, อนวกาโส ยํ ภิกฺขุ อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหรนฺโต ผุเสยฺย จิตฺตสฺส เอกคฺคต’’นฺติ. อถ โข ชยเสโน ราชกุมาโร อจิรวตสฺส สมณุทฺเทสสฺส อฏฺฐานตญฺจ อนวกาสตญฺจ ปเวเทตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปกฺกามิ.

214. Daraufhin verkündete der Novize Aciravata dem Prinzen Jayasena die Lehre so, wie er sie gehört und gelernt hatte. Als dies gesagt war, sprach der Prinz Jayasena zum Novizen Aciravata: „Es ist unmöglich, Herr Aggivessana, es gibt keine Gelegenheit dazu, dass ein Mönch, der unermüdlich, eifrig und entschlossen verweilt, die Einspitzigkeit des Geistes erlangen könnte.“ Nachdem der Prinz Jayasena dem Novizen Aciravata erklärt hatte, dass dies unmöglich und ausgeschlossen sei, erhob er sich von seinem Sitz und ging fort.

อถ โข อจิรวโต สมณุทฺเทโส อจิรปกฺกนฺเต ชยเสเน ราชกุมาเร เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อจิรวโต สมณุทฺเทโส ยาวตโก อโหสิ ชยเสเนน ราชกุมาเรน สทฺธึ กถาสลฺลาโป ตํ สพฺพํ ภควโต อาโรเจสิ.

Bald nachdem der Prinz Jayasena fortgegangen war, begab sich der Novize Aciravata dorthin, wo sich der Erhabene befand. Nachdem er sich dorthin begeben hatte, begrüßte er den Erhabenen ehrfurchtsvoll und setzte sich beiseite nieder. Zur Seite sitzend berichtete der Novize Aciravata dem Erhabenen das gesamte Gespräch, das er mit dem Prinzen Jayasena geführt hatte.

เอวํ วุตฺเต, ภควา อจิรวตํ สมณุทฺเทสํ เอตทโวจ – ‘‘ตํ กุเตตฺถ, อคฺคิเวสฺสน, ลพฺภา. ยํ ตํ เนกฺขมฺเมน ญาตพฺพํ เนกฺขมฺเมน ทฏฺฐพฺพํ เนกฺขมฺเมน ปตฺตพฺพํ เนกฺขมฺเมน สจฺฉิกาตพฺพํ ตํ วต ชยเสโน ราชกุมาโร กามมชฺเฌ วสนฺโต กาเม ปริภุญฺชนฺโต กามวิตกฺเกหิ ขชฺชมาโน กามปริฬาเหน ปริฑยฺหมาโน กามปริเยสนาย อุสฺสุโก ญสฺสติ วา ทกฺขติ วา สจฺฉิ วา กริสฺสตี’’ติ – เนตํ ฐานํ วิชฺชติ.

Als dies gesagt war, sprach der Erhabene zum Novizen Aciravata: „Woher sollte er das auch erlangen können, Aggivessana? Dass der Prinz Jayasena, der inmitten von Sinnesgenüssen lebt, Sinnesgenüsse genießt, von Sinnenwahrnehmungen zerfressen wird, von der Glut der Sinneslust verzehrt wird und eifrig nach Sinnesgenüssen strebt, das erkennen, sehen, erreichen oder verwirklichen sollte, was durch Entsagung zu erkennen, durch Entsagung zu sehen, durch Entsagung zu erreichen und durch Entsagung zu verwirklichen ist – das ist unmöglich.“

๒๑๕. ‘‘เสยฺยถาปิสฺสุ, อคฺคิเวสฺสน, ทฺเว หตฺถิทมฺมา วา อสฺสทมฺมา วา โคทมฺมา วา สุทนฺตา สุวินีตา, ทฺเว หตฺถิทมฺมา วา อสฺสทมฺมา วา โคทมฺมา วา อทนฺตา อวินีตา. ตํ กึ มญฺญสิ, อคฺคิเวสฺสน, เย เต ทฺเว หตฺถิทมฺมา วา อสฺสทมฺมา วา โคทมฺมา วา สุทนฺตา สุวินีตา, อปิ นุ เต ทนฺตาว ทนฺตการณํ คจฺเฉยฺยุํ, ทนฺตาว ทนฺตภูมึ สมฺปาปุเณยฺยุ’’นฺติ? ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’. ‘‘เย ปน เต ทฺเว หตฺถิทมฺมา วา อสฺสทมฺมา วา โคทมฺมา วา อทนฺตา อวินีตา, อปิ นุ เต อทนฺตาว ทนฺตการณํ คจฺเฉยฺยุํ, อทนฺตาว ทนฺตภูมึ สมฺปาปุเณยฺยุํ, เสยฺยถาปิ เต ทฺเว หตฺถิทมฺมา วา อสฺสทมฺมา วา โคทมฺมา วา สุทนฺตา สุวินีตา’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘เอวเมว โข, อคฺคิเวสฺสน, ยํ ตํ เนกฺขมฺเมน ญาตพฺพํ เนกฺขมฺเมน ทฏฺฐพฺพํ เนกฺขมฺเมน ปตฺตพฺพํ เนกฺขมฺเมน สจฺฉิกาตพฺพํ ตํ วต ชยเสโน ราชกุมาโร กามมชฺเฌ วสนฺโต กาเม [Pg.171] ปริภุญฺชนฺโต กามวิตกฺเกหิ ขชฺชมาโน กามปริฬาเหน ปริฑยฺหมาโน กามปริเยสนาย อุสฺสุโก ญสฺสติ วา ทกฺขติ วา สจฺฉิ วา กริสฺสตี’’ติ – เนตํ ฐานํ วิชฺชติ.

215. „Angenommen, Aggivessana, es gäbe zwei zu zähmende Elefanten, Pferde oder Ochsen, die wohlgezähmt und wohlgeschult sind, und zwei zu zähmende Elefanten, Pferde oder Ochsen, die ungezähmt und ungeschult sind. Was meinst du, Aggivessana? Würden jene zwei zu zähmenden Elefanten, Pferde oder Ochsen, die wohlgezähmt und wohlgeschult sind, im gezähmten Zustand auch das Verhalten der Gezähmten annehmen und die Ebene der Gezähmten erreichen?“ „Ja, Herr.“ „Aber jene zwei zu zähmenden Elefanten, Pferde oder Ochsen, die ungezähmt und ungeschult sind – würden diese im ungezähmten Zustand wohl das Verhalten der Gezähmten annehmen und die Ebene der Gezähmten erreichen, so wie jene zwei zu zähmenden Elefanten, Pferde oder Ochsen, die wohlgezähmt und wohlgeschult sind?“ „Sicherlich nicht, Herr.“ „Ebenso wenig, Aggivessana, ist es möglich, dass der Prinz Jayasena, der inmitten von Sinnesgenüssen lebt, Sinnesgenüsse genießt, von Sinnenwahrnehmungen zerfressen wird, von der Glut der Sinneslust verzehrt wird und eifrig nach Sinnesgenüssen strebt, das erkennen, sehen, erreichen oder verwirklichen wird, was durch Entsagung zu erkennen, durch Entsagung zu sehen, durch Entsagung zu erreichen und durch Entsagung zu verwirklichen ist – das ist unmöglich.“

๒๑๖. ‘‘เสยฺยถาปิ, อคฺคิเวสฺสน, คามสฺส วา นิคมสฺส วา อวิทูเร มหาปพฺพโต. ตเมนํ ทฺเว สหายกา ตมฺหา คามา วา นิคมา วา นิกฺขมิตฺวา หตฺถวิลงฺฆเกน เยน โส ปพฺพโต เตนุปสงฺกเมยฺยุํ; อุปสงฺกมิตฺวา เอโก สหายโก เหฏฺฐา ปพฺพตปาเท ติฏฺเฐยฺย, เอโก สหายโก อุปริปพฺพตํ อาโรเหยฺย. ตเมนํ เหฏฺฐา ปพฺพตปาเท ฐิโต สหายโก อุปริปพฺพเต ฐิตํ สหายกํ เอวํ เวทยฺย – ‘ยํ, สมฺม, กึ ตฺวํ ปสฺสสิ อุปริปพฺพเต ฐิโต’ติ? โส เอวํ วเทยฺย – ‘ปสฺสามิ โข อหํ, สมฺม, อุปริปพฺพเต ฐิโต อารามรามเณยฺยกํ วนรามเณยฺยกํ ภูมิรามเณยฺยกํ โปกฺขรณีรามเณยฺยก’’’นฺติ.

216. „Angenommen, Aggivessana, unweit eines Dorfes oder einer Marktflecken gäbe es einen großen Berg. Zwei Freunde kämen aus diesem Dorf oder Marktflecken heraus und gingen Hand in Hand dorthin, wo sich dieser Berg befindet. Dort angekommen, bliebe ein Freund unten am Fuße des Berges stehen, während der andere Freund auf den Gipfel des Berges stiege. Dann würde der Freund, der unten am Fuße des Berges steht, zu dem Freund, der oben auf dem Berge steht, so sprechen: ‚He, Freund, was siehst du da, wenn du oben auf dem Berge stehst?‘ Jener würde antworten: ‚Ich sehe, Freund, wenn ich oben auf dem Berge stehe, einen entzückenden Park, einen entzückenden Wald, ein entzückendes Gelände und einen entzückenden Lotosteich.‘“

‘‘โส เอวํ วเทยฺย – ‘อฏฺฐานํ โข เอตํ, สมฺม, อนวกาโส ยํ ตฺวํ อุปริปพฺพเต ฐิโต ปสฺเสยฺยาสิ อารามรามเณยฺยกํ วนรามเณยฺยกํ ภูมิรามเณยฺยกํ โปกฺขรณีรามเณยฺยก’นฺติ. ตเมนํ อุปริปพฺพเต ฐิโต สหายโก เหฏฺฐิมปพฺพตปาทํ โอโรหิตฺวา ตํ สหายกํ พาหายํ คเหตฺวา อุปริปพฺพตํ อาโรเปตฺวา มุหุตฺตํ อสฺสาเสตฺวา เอวํ วเทยฺย – ‘ยํ, สมฺม, กึ ตฺวํ ปสฺสสิ อุปริปพฺพเต ฐิโต’ติ? โส เอวํ วเทยฺย – ‘ปสฺสามิ โข อหํ, สมฺม, อุปริปพฺพเต ฐิโต อารามรามเณยฺยกํ วนรามเณยฺยกํ ภูมิรามเณยฺยกํ โปกฺขรณีรามเณยฺยก’’’นฺติ.

„Er würde so sprechen: ‚Es ist unmöglich, Freund, es gibt keine Gelegenheit, dass du, auf dem Berggipfel stehend, eine liebliche Parkanlage, einen lieblichen Wald, ein liebliches Gelände oder einen lieblichen Lotosteich sehen könntest.‘ Daraufhin würde der Gefährte, der auf dem Berggipfel steht, zum unteren Fuß des Berges hinabsteigen, jenen Gefährten am Arm fassen, ihn auf den Berggipfel hinaufführen, ihn einen Augenblick verschnaufen lassen und so sprechen: ‚Freund, was siehst du nun, da du auf dem Berggipfel stehst?‘ Jener würde so sprechen: ‚Ich sehe wahrlich, Freund, auf dem Berggipfel stehend, eine liebliche Parkanlage, einen lieblichen Wald, ein liebliches Gelände und einen lieblichen Lotosteich.‘“

‘‘โส เอวํ วเทยฺย – ‘อิทาเนว โข เต, สมฺม, ภาสิตํ – มยํ เอวํ อาชานาม – อฏฺฐานํ โข เอตํ สมฺม, อนวกาโส ยํ ตฺวํ อุปริปพฺพเต ฐิโต ปสฺเสยฺยาสิ อารามรามเณยฺยกํ วนรามเณยฺยกํ ภูมิรามเณยฺยกํ โปกฺขรณีรามเณยฺยก’นฺติ. อิทาเนว จ ปน เต ภาสิตํ มยํ เอวํ อาชานาม – ‘ปสฺสามิ โข อหํ, สมฺม, อุปริปพฺพเต ฐิโต อารามรามเณยฺยกํ วนรามเณยฺยกํ ภูมิรามเณยฺยกํ โปกฺขรณีรามเณยฺยก’นฺติ. โส เอวํ วเทยฺย – ‘ตถา หิ ปนาหํ, สมฺม, อิมินา มหตา ปพฺพเตน อาวุโต ทฏฺเฐยฺยํ นาทฺทส’’’นฺติ.

„Jener würde so sprechen: ‚Gerade eben noch, Freund, hast du gesagt – so haben wir es verstanden: „Es ist unmöglich, Freund, es gibt keine Gelegenheit, dass du, auf dem Berggipfel stehend, eine liebliche Parkanlage, einen lieblichen Wald, ein liebliches Gelände oder einen lieblichen Lotosteich sehen könntest.“ Und jetzt gerade hast du gesagt – so haben wir es verstanden: „Ich sehe wahrlich, Freund, auf dem Berggipfel stehend, eine liebliche Parkanlage, einen lieblichen Wald, ein liebliches Gelände und einen lieblichen Lotosteich.“‘ Jener würde so sprechen: ‚Das liegt daran, Freund, dass ich durch diesen großen Berg verdeckt war und das, was zu sehen war, nicht sah.‘“

‘‘อโต [Pg.172] มหนฺตตเรน, อคฺคิเวสฺสน, อวิชฺชาขนฺเธน ชยเสโน ราชกุมาโร อาวุโต นิวุโต โอผุโฏ ปริโยนทฺโธ. โส วต ยํ ตํ เนกฺขมฺเมน ญาตพฺพํ เนกฺขมฺเมน ทฏฺฐพฺพํ เนกฺขมฺเมน ปตฺตพฺพํ เนกฺขมฺเมน สจฺฉิกาตพฺพํ ตํ วต ชยเสโน ราชกุมาโร กามมชฺเฌ วสนฺโต กาเม ปริภุญฺชนฺโต กามวิตกฺเกหิ ขชฺชมาโน กามปริฬาเหน ปริฑยฺหมาโน กามปริเยสนาย อุสฺสุโก ญสฺสติ วา ทกฺขติ วา สจฺฉิ วา กริสฺสตีติ – เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. สเจ โข ตํ, อคฺคิเวสฺสน, ชยเสนสฺส ราชกุมารสฺส อิมา ทฺเว อุปมา ปฏิภาเยยฺยุํ, อนจฺฉริยํ เต ชยเสโน ราชกุมาโร ปสีเทยฺย, ปสนฺโน จ เต ปสนฺนาการํ กเรยฺยา’’ติ. ‘‘กุโต ปน มํ, ภนฺเต, ชยเสนสฺส ราชกุมารสฺส อิมา ทฺเว อุปมา ปฏิภายิสฺสนฺติ อนจฺฉริยา ปุพฺเพ อสฺสุตปุพฺพา, เสยฺยถาปิ ภควนฺต’’นฺติ?

„Aggivessana, durch eine noch viel größere Masse an Unwissenheit ist der Prinz Jayasena verdeckt, versperrt, eingehüllt und umgarnt. Dass jener Prinz Jayasena, der inmitten von Sinnesvergnügen lebt, Sinnesvergnügen genießt, von Sinnengedanken verzehrt wird, von der Qual der Sinneslust brennt und eifrig nach Sinnesvergnügen strebt, das erkennen, sehen, erreichen oder verwirklichen wird, was wahrlich durch Entsagung erkannt werden muss, durch Entsagung gesehen werden muss, durch Entsagung erreicht werden muss, durch Entsagung verwirklicht werden muss – dies ist unmöglich. Wenn dir, Aggivessana, diese zwei Gleichnisse für den Prinzen Jayasena eingefallen wären, wäre es nicht verwunderlich, wenn der Prinz Jayasena Vertrauen zu dir gefasst hätte und dir, nachdem er Vertrauen gefasst hat, Zeichen seiner Wertschätzung erwiesen hätte.“ (Aggivessana antwortete:) „Wie aber, Herr, hätten mir diese zwei wunderbaren Gleichnisse für den Prinzen Jayasena einfallen sollen, die ich zuvor noch nie gehört hatte, so wie sie dem Erhabenen eingefallen sind?“

๒๑๗. ‘‘เสยฺยถาปิ, อคฺคิเวสฺสน, ราชา ขตฺติโย มุทฺธาวสิตฺโต นาควนิกํ อามนฺเตติ – ‘เอหิ ตฺวํ, สมฺม นาควนิก, รญฺโญ นาคํ อภิรุหิตฺวา นาควนํ ปวิสิตฺวา อารญฺญกํ นาคํ อติปสฺสิตฺวา รญฺโญ นาคสฺส คีวายํ อุปนิพนฺธาหี’ติ. ‘เอวํ, เทวา’ติ โข, อคฺคิเวสฺสน, นาควนิโก รญฺโญ ขตฺติยสฺส มุทฺธาวสิตฺตสฺส ปฏิสฺสุตฺวา รญฺโญ นาคํ อภิรุหิตฺวา นาควนํ ปวิสิตฺวา อารญฺญกํ นาคํ อติปสฺสิตฺวา รญฺโญ นาคสฺส คีวายํ อุปนิพนฺธติ. ตเมนํ รญฺโญ นาโค อพฺโภกาสํ นีหรติ. เอตฺตาวตา โข, อคฺคิเวสฺสน, อารญฺญโก นาโค อพฺโภกาสํ คโต โหติ. เอตฺถเคธา หิ, อคฺคิเวสฺสน, อารญฺญกา นาคา ยทิทํ – นาควนํ. ตเมนํ นาควนิโก รญฺโญ ขตฺติยสฺส มุทฺธาวสิตฺตสฺส อาโรเจสิ – ‘อพฺโภกาสคโต โข, เทว, อารญฺญโก นาโค’ติ. อถ โข อคฺคิเวสฺสน, ตเมนํ ราชา ขตฺติโย มุทฺธาวสิตฺโต หตฺถิทมกํ อามนฺเตสิ – ‘เอหิ ตฺวํ, สมฺม หตฺถิทมก, อารญฺญกํ นาคํ ทมยาหิ อารญฺญกานญฺเจว สีลานํ อภินิมฺมทนาย อารญฺญกานญฺเจว สรสงฺกปฺปานํ อภินิมฺมทนาย อารญฺญกานญฺเจว ทรถกิลมถปริฬาหานํ อภินิมฺมทนาย คามนฺเต อภิรมาปนาย มนุสฺสกนฺเตสุ สีเลสุ สมาทปนายา’’’ติ.

217. „Wie wenn, Aggivessana, ein geweihter Adelskönig einen Elefantenfänger rufen lässt: ‚Komm, werter Elefantenfänger, besteige den Elefanten des Königs, geh in den Elefantenwald, suche einen Waldelefanten auf und binde ihn am Nacken des Königselefanten fest.‘ ‚Jawohl, Majestät‘, antwortete der Elefantenfänger dem geweihten Adelskönig, bestieg den Königselefanten, ging in den Elefantenwald, suchte einen Waldelefanten auf und band ihn am Nacken des Königselefanten fest. Der Königselefant führt ihn dann auf einen freien Platz hinaus. Damit ist, Aggivessana, der Waldelefant auf den freien Platz gelangt. Denn die Waldelefanten hängen an diesem, nämlich am Elefantenwald. Dann meldete der Elefantenfänger dem geweihten Adelskönig: ‚Majestät, der Waldelefant ist auf den freien Platz gelangt.‘ Daraufhin, Aggivessana, rief der geweihte Adelskönig einen Elefantenabrichter: ‚Komm, werter Elefantenabrichter, zähme den Waldelefanten, um ihm die Gewohnheiten des Waldes abzugewöhnen, um ihm die Absichten und Pläne des Waldes abzugewöhnen, um ihm die Unruhe, Ermüdung und Qual des Waldes abzugewöhnen, damit er Gefallen an der Nähe des Dorfes findet und in jenen Verhaltensweisen gefestigt wird, die den Menschen lieb sind.‘“

‘‘‘เอวํ[Pg.173], เทวา’ติ โข, อคฺคิเวสฺสน, หตฺถิทมโก รญฺโญ ขตฺติยสฺส มุทฺธาวสิตฺตสฺส ปฏิสฺสุตฺวา มหนฺตํ ถมฺภํ ปถวิยํ นิขณิตฺวา อารญฺญกสฺส นาคสฺส คีวายํ อุปนิพนฺธติ อารญฺญกานญฺเจว สีลานํ อภินิมฺมทนาย อารญฺญกานญฺเจว สรสงฺกปฺปานํ อภินิมฺมทนาย อารญฺญกานญฺเจว ทรถกิลมถปริฬาหานํ อภินิมฺมทนาย คามนฺเต อภิรมาปนาย มนุสฺสกนฺเตสุ สีเลสุ สมาทปนาย. ตเมนํ หตฺถิทมโก ยา สา วาจา เนลา กณฺณสุขา เปมนียา หทยงฺคมา โปรี พหุชนกนฺตา พหุชนมนาปา ตถารูปาหิ วาจาหิ สมุทาจรติ. ยโต โข, อคฺคิเวสฺสน, อารญฺญโก นาโค หตฺถิทมกสฺส ยา สา วาจา เนลา กณฺณสุขา เปมนียา หทยงฺคมา โปรี พหุชนกนฺตา พหุชนมนาปา ตถารูปาหิ วาจาหิ สมุทาจริยมาโน สุสฺสูสติ, โสตํ โอทหติ, อญฺญา จิตฺตํ อุปฏฺฐาเปติ; ตเมนํ หตฺถิทมโก อุตฺตริ ติณฆาโสทกํ อนุปฺปเวจฺฉติ.

„‚Jawohl, Majestät‘, antwortete der Elefantenabrichter dem geweihten Adelskönig, grub einen großen Pfahl in die Erde ein und band den Waldelefanten am Nacken fest, um ihm die Gewohnheiten des Waldes abzugewöhnen, um ihm die Absichten und Pläne des Waldes abzugewöhnen, um ihm die Unruhe, Ermüdung und Qual des Waldes abzugewöhnen, damit er Gefallen an der Nähe des Dorfes findet und in jenen Verhaltensweisen gefestigt wird, die den Menschen lieb sind. Dann spricht der Elefantenabrichter zu ihm mit Worten, die fehlerfrei sind, angenehm für das Ohr, liebevoll, herzerquickend, höfisch, vielen Menschen lieb und vielen Menschen gefällig. Wenn dann, Aggivessana, der Waldelefant aufmerksam zuhört, das Ohr neigt und seinen Geist auf das Verständnis richtet, während der Elefantenabrichter mit solchen Worten zu ihm spricht, die fehlerfrei, angenehm für das Ohr, liebevoll, herzerquickend, höfisch, vielen Menschen lieb und vielen Menschen gefällig sind, dann füttert ihn der Elefantenabrichter darüber hinaus regelmäßig mit Gras, Futter und Wasser.“

‘‘ยโต โข, อคฺคิเวสฺสน, อารญฺญโก นาโค หตฺถิทมกสฺส ติณฆาโสทกํ ปฏิคฺคณฺหาติ, ตตฺร หตฺถิทมกสฺส เอวํ โหติ – ‘ชีวิสฺสติ โข ทานิ อารญฺญโก นาโค’ติ. ตเมนํ หตฺถิทมโก อุตฺตริ การณํ กาเรติ – ‘อาทิย, โภ, นิกฺขิป, โภ’ติ. ยโต โข, อคฺคิเวสฺสน, อารญฺญโก นาโค หตฺถิทมกสฺส อาทานนิกฺเขเป วจนกโร โหติ โอวาทปฺปฏิกโร, ตเมนํ หตฺถิทมโก อุตฺตริ การณํ กาเรติ – ‘อภิกฺกม, โภ, ปฏิกฺกม, โภ’ติ. ยโต โข, อคฺคิเวสฺสน, อารญฺญโก นาโค หตฺถิทมกสฺส อภิกฺกมปฏิกฺกมวจนกโร โหติ โอวาทปฺปฏิกโร, ตเมนํ หตฺถิทมโก อุตฺตริ การณํ กาเรติ – ‘อุฏฺฐห, โภ, นิสีท, โภ’ติ. ยโต โข, อคฺคิเวสฺสน, อารญฺญโก นาโค หตฺถิทมกสฺส อุฏฺฐานนิสชฺชาย วจนกโร โหติ โอวาทปฺปฏิกโร, ตเมนํ หตฺถิทมโก อุตฺตริ อาเนญฺชํ นาม การณํ กาเรติ, มหนฺตสฺส ผลกํ โสณฺฑาย อุปนิพนฺธติ, โตมรหตฺโถ จ ปุริโส อุปริคีวาย นิสินฺโน โหติ, สมนฺตโต จ โตมรหตฺถา ปุริสา ปริวาเรตฺวา ฐิตา โหนฺติ, หตฺถิทมโก จ ทีฆโตมรยฏฺฐึ คเหตฺวา ปุรโต ฐิโต โหติ. โส อาเนญฺชํ การณํ การิยมาโน เนว ปุริเม ปาเท โจเปติ น ปจฺฉิเม ปาเท โจเปติ, น ปุริมกายํ โจเปติ น ปจฺฉิมกายํ โจเปติ, น สีสํ โจเปติ, น กณฺเณ โจเปติ, น ทนฺเต โจเปติ[Pg.174], น นงฺคุฏฺฐํ โจเปติ, น โสณฺฑํ โจเปติ. โส โหติ อารญฺญโก นาโค ขโม สตฺติปฺปหารานํ อสิปฺปหารานํ อุสุปฺปหารานํ สรปตฺตปฺปหารานํ เภริปณววํสสงฺขฑิณฺฑิมนินฺนาทสทฺทานํ สพฺพวงฺกโทสนิหิตนินฺนีตกสาโว ราชารโห ราชโภคฺโค รญฺโญ องฺคนฺเตว สงฺขํ คจฺฉติ.

Wenn nun, Aggivessana, der wilde Waldelefant vom Elefantenzähmer Grasfutter und Wasser annimmt, dann denkt der Elefantenzähmer: ‚Nun wird der Waldelefant am Leben bleiben.‘ Dann lässt ihn der Elefantenzähmer eine weitere Übung ausführen: ‚Nimm auf, Herr! Leg nieder, Herr!‘ Wenn nun, Aggivessana, der Waldelefant auf die Worte des Elefantenzähmers bezüglich des Aufnehmens und Niederlegens hört und seinen Anweisungen folgt, dann lässt ihn der Elefantenzähmer eine weitere Übung ausführen: ‚Tritt vor, Herr! Tritt zurück, Herr!‘ Wenn nun, Aggivessana, der Waldelefant auf die Worte des Elefantenzähmers bezüglich des Vor- und Zurücktretens hört und seinen Anweisungen folgt, dann lässt ihn der Elefantenzähmer eine weitere Übung ausführen: ‚Steh auf, Herr! Setz dich, Herr!‘ Wenn nun, Aggivessana, der Waldelefant auf die Worte des Elefantenzähmers bezüglich des Aufstehens und Niedersitzens hört und seinen Anweisungen folgt, dann lässt ihn der Elefantenzähmer eine weitere Übung namens Unbeweglichkeit ausführen: Er bindet ein großes Brett an seinen Rüssel, ein Mann mit einem Spieß in der Hand sitzt auf seinem Nacken, und ringsherum stehen Männer mit Spießen in den Händen, während der Elefantenzähmer einen langen Spießstab hält und vor ihm steht. Während er die Übung der Unbeweglichkeit ausführt, bewegt er weder die Vorderfüße noch die Hinterfüße, weder den Vorderkörper noch den Hinterkörper, weder den Kopf noch die Ohren, noch die Stoßzähne, noch den Schwanz, noch den Rüssel. So wird der Waldelefant standhaft gegenüber Spießstößen, Schwertstreichen, Pfeilschüssen und Bolzentreffern sowie gegenüber dem Lärm von großen Trommeln, kleinen Trommeln, Flöten, Muschelhörnern und Pauken. Befreit von aller Krummheit, von allen Fehlern und Makeln, wird er eines Königs würdig, ein königlicher Besitz, und gilt forthin als ein Teil der königlichen Macht.

๒๑๘. ‘‘เอวเมว โข, อคฺคิเวสฺสน, อิธ ตถาคโต โลเก อุปฺปชฺชติ อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน สุคโต โลกวิทู อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถิ สตฺถา เทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ ภควา. โส อิมํ โลกํ สเทวกํ สมารกํ สพฺรหฺมกํ สสฺสมณพฺราหฺมณึ ปชํ สเทวมนุสฺสํ สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวเทติ. โส ธมฺมํ เทเสติ อาทิกลฺยาณํ มชฺเฌกลฺยาณํ ปริโยสานกลฺยาณํ สาตฺถํ สพฺยญฺชนํ, เกวลปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ ปกาเสติ. ตํ ธมฺมํ สุณาติ คหปติ วา คหปติปุตฺโต วา อญฺญตรสฺมึ วา กุเล ปจฺจาชาโต. โส ตํ ธมฺมํ สุตฺวา ตถาคเต สทฺธํ ปฏิลภติ. โส เตน สทฺธาปฏิลาเภน สมนฺนาคโต อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ – ‘สมฺพาโธ ฆราวาโส รชาปโถ, อพฺโภกาโส ปพฺพชฺชา. นยิทํ สุกรํ อคารํ อชฺฌาวสตา เอกนฺตปริปุณฺณํ เอกนฺตปริสุทฺธํ สงฺขลิขิตํ พฺรหฺมจริยํ จริตุํ. ยํนูนาหํ เกสมสฺสุํ โอหาเรตฺวา กาสายานิ วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพเชยฺย’นฺติ.

218. Ebenso, Aggivessana, erscheint hier in der Welt ein Tathāgata, ein Heiliger, ein vollkommen Erleuchteter, vollkommen in Wissen und Wandel, ein Glückseliger, ein Weltenkenner, ein unvergleichlicher Führer von Menschen, die der Zähmung bedürfen, ein Lehrer von Göttern und Menschen, ein Erleuchteter, ein Erhabener. Er verkündet diese Welt mit ihren Göttern, Maras und Brahmas, diese Schar von Wesen mit ihren Asketen und Brahmanen, Göttern und Menschen, nachdem er sie selbst durch höhere Erkenntnis verwirklicht hat. Er lehrt das Dhamma, das am Anfang gut, in der Mitte gut und am Ende gut ist, sinnvoll und wohlformuliert; er verkündet das vollkommen erfüllte, ganz und gar reine heilige Leben. Ein Hausvater oder ein Sohn eines Hausvaters oder jemand, der in irgendeinem anderen Stande geboren wurde, hört dieses Dhamma. Nachdem er dieses Dhamma gehört hat, gewinnt er Vertrauen zum Tathāgata. Erfüllt von diesem Vertrauen, überlegt er: ‚Beengt ist das Leben im Hause, ein Pfad des Staubes; das Wanderleben ist wie das freie Feld. Es ist nicht leicht, während man im Hause weilt, dieses vollkommen erfüllte, vollkommen reine, wie eine polierte Muschel glänzende heilige Leben zu führen. Wie wäre es, wenn ich Haar und Bart abscheren ließe, die gelben Gewänder anlegte und aus dem Hause in die Hauslosigkeit zöge?‘

‘‘โส อปเรน สมเยน อปฺปํ วา โภคกฺขนฺธํ ปหาย มหนฺตํ วา โภคกฺขนฺธํ ปหาย อปฺปํ วา ญาติปริวฏฺฏํ ปหาย มหนฺตํ วา ญาติปริวฏฺฏํ ปหาย เกสมสฺสุํ โอหาเรตฺวา กาสายานิ วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชติ. เอตฺตาวตา โข, อคฺคิเวสฺสน, อริยสาวโก อพฺโภกาสคโต โหติ. เอตฺถเคธา หิ, อคฺคิเวสฺสน, เทวมนุสฺสา ยทิทํ – ปญฺจ กามคุณา. ตเมนํ ตถาคโต อุตฺตรึ วิเนติ – ‘เอหิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, สีลวา โหหิ, ปาติโมกฺขสํวรสํวุโต วิหราหิ อาจารโคจรสมฺปนฺโน, อณุมตฺเตสุ วชฺเชสุ ภยทสฺสาวี, สมาทาย สิกฺขสฺสุ สิกฺขาปเทสู’’’ติ.

Zu einer späteren Zeit verlässt er einen kleinen oder großen Besitz, verlässt einen kleinen oder großen Verwandtenkreis, lässt Haar und Bart abscheren, legt die gelben Gewänder an und zieht aus dem Hause in die Hauslosigkeit. In diesem Maße, Aggivessana, ist der edle Jünger ins Freie gelangt. Denn an diesen fünf Arten von Sinnengenüssen hängen Götter und Menschen. Ihn schult der Tathāgata nun weiter: ‚Komm, Mönch, sei tugendhaft, lebe gezügelt durch die Zügelung des Pātimokkha, sei vollkommen in Wandel und Umgang, sieh die Gefahr selbst in kleinsten Verfehlungen, nimm die Übungsregeln an und schule dich darin.‘

‘‘ยโต โข, อคฺคิเวสฺสน, อริยสาวโก สีลวา โหติ, ปาติโมกฺขสํวรสํวุโต วิหรติ อาจารโคจรสมฺปนฺโน อณุมตฺเตสุ วชฺเชสุ [Pg.175] ภยทสฺสาวี, สมาทาย สิกฺขติ สิกฺขาปเทสุ, ตเมนํ ตถาคโต อุตฺตรึ วิเนติ – ‘เอหิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, อินฺทฺริเยสุ คุตฺตทฺวาโร โหหิ, จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา มา นิมิตฺตคฺคาหี…เป… (ยถา คณกโมคฺคลฺลานสุตฺตนฺเต, เอวํ วิตฺถาเรตพฺพานิ.)

Wenn nun, Aggivessana, der edle Jünger tugendhaft ist, gezügelt durch die Zügelung des Pātimokkha lebt, vollkommen in Wandel und Umgang ist, die Gefahr selbst in kleinsten Verfehlungen sieht und sich in den Übungsregeln schult, dann schult ihn der Tathāgata weiter: ‚Komm, Mönch, bewache die Tore deiner Sinne. Wenn du mit dem Auge eine Form siehst, so greife nicht nach deren Merkmalen... [wie im Gaṇakamoggallāna-Sutta dargelegt, so ist es ausführlich zu ergänzen].‘

๒๑๙. ‘‘โส อิเม ปญฺจ นีวรเณ ปหาย เจตโส อุปกฺกิเลเส ปญฺญาย ทุพฺพลีกรเณ กาเย กายานุปสฺสี วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํ. เวทนาสุ…เป… จิตฺเต…เป… ธมฺเมสุ ธมฺมานุปสฺสี วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํ. เสยฺยถาปิ, อคฺคิเวสฺสน, หตฺถิทมโก มหนฺตํ ถมฺภํ ปถวิยํ นิขณิตฺวา อารญฺญกสฺส นาคสฺส คีวายํ อุปนิพนฺธติ อารญฺญกานญฺเจว สีลานํ อภินิมฺมทนาย อารญฺญกานญฺเจว สรสงฺกปฺปานํ อภินิมฺมทนาย อารญฺญกานญฺเจว ทรถกิลมถปริฬาหานํ อภินิมฺมทนาย คามนฺเต อภิรมาปนาย มนุสฺสกนฺเตสุ สีเลสุ สมาทปนาย; เอวเมว โข, อคฺคิเวสฺสน, อริยสาวกสฺส อิเม จตฺตาโร สติปฏฺฐานา เจตโส อุปนิพนฺธนา โหนฺติ เคหสิตานญฺเจว สีลานํ อภินิมฺมทนาย เคหสิตานญฺเจว สรสงฺกปฺปานํ อภินิมฺมทนาย เคหสิตานญฺเจว ทรถกิลมถปริฬาหานํ อภินิมฺมทนาย ญายสฺส อธิคมาย นิพฺพานสฺส สจฺฉิกิริยาย.

219. Nachdem er diese fünf Hemmnisse abgelegt hat, welche Verunreinigungen des Geistes sind und die Weisheit schwächen, verweilt er beim Körper in der Betrachtung des Körpers, eifrig, klar wissend und achtsam, nachdem er Begehren und Trübsinn hinsichtlich der Welt überwunden hat. Bei den Gefühlen... beim Geist... bei den Geistesobjekten verweilt er in der Betrachtung der Geistesobjekte, eifrig, klar wissend und achtsam, nachdem er Begehren und Trübsinn hinsichtlich der Welt überwunden hat. Wie ein Elefantenbändiger, Aggivessana, einen großen Pfosten in die Erde eingräbt und einen Wildelefanten an dessen Hals anbindet, um die wilden Gewohnheiten zu unterdrücken, um die wilden Absichten zu unterdrücken, um die Qual, Erschöpfung und das Fieber der Wildnis zu unterdrücken, damit er sich am Dorfrand erfreue und an die von Menschen geschätzten Sitten gewöhne; ebenso sind für einen edlen Schüler diese vier Grundlagen der Achtsamkeit Bindungen des Geistes, um die an das Hausleben gebundenen Gewohnheiten zu unterdrücken, um die an das Hausleben gebundenen Absichten zu unterdrücken, um die an das Hausleben gebundene Qual, Erschöpfung und das Fieber zu unterdrücken, um den rechten Pfad zu erreichen und das Nibbāna zu verwirklichen.

๒๒๐. ‘‘ตเมนํ ตถาคโต อุตฺตรึ วิเนติ – ‘เอหิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, กาเย กายานุปสฺสี วิหราหิ, มา จ กามูปสํหิตํ วิตกฺกํ วิตกฺเกสิ. เวทนาสุ… จิตฺเต… ธมฺเมสุ ธมฺมานุปสฺสี วิหราหิ, มา จ กามูปสํหิตํ วิตกฺกํ วิตกฺเกสี’’’ติ.

220. Diesen leitet der Tathāgata weiter an: ‚Komm, Mönch, verweile beim Körper in der Betrachtung des Körpers, doch hege keine Gedanken, die mit Sinnenlust verbunden sind. Bei den Gefühlen... beim Geist... bei den Geistesobjekten verweile in der Betrachtung der Geistesobjekte, doch hege keine Gedanken, die mit Sinnenlust verbunden sind.‘

‘‘โส วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา อชฺฌตฺตํ สมฺปสาทนํ เจตโส เอโกทิภาวํ อวิตกฺกํ อวิจารํ สมาธิชํ ปีติสุขํ ทุติยํ ฌานํ…เป… ตติยํ ฌานํ… จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. โส เอวํ สมาหิเต จิตฺเต ปริสุทฺเธ ปริโยทาเต อนงฺคเณ วิคตูปกฺกิเลเส มุทุภูเต กมฺมนิเย ฐิเต อาเนญฺชปฺปตฺเต ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณาย จิตฺตํ อภินินฺนาเมติ. โส อเนกวิหิตํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรติ, เสยฺยถิทํ – เอกมฺปิ ชาตึ ทฺเวปิ ชาติโย…เป… อิติ สาการํ สอุทฺเทสํ อเนกวิหิตํ ปุพฺเพนิวาสํ อนุสฺสรติ.

Durch das Zur-Ruhe-Kommen von Denken und Überlegen tritt er in das zweite Jhana ein, das innere Beruhigung und Einpünktigkeit des Geistes bewirkt, frei von Denken und Überlegen ist und die aus der Konzentration geborene Verzückung und Glückseligkeit besitzt... das dritte Jhana... das vierte Jhana. Wenn sein Geist so gefestigt, geläutert, rein, makellos, frei von Verunreinigungen, geschmeidig, arbeitsfähig, fest und unerschütterlich ist, lenkt er den Geist auf das Wissen der Erinnerung an frühere Daseinsformen. Er erinnert sich an vielfältige frühere Daseinsformen, nämlich an eine Geburt, zwei Geburten... so erinnert sich mit allen Merkmalen und Einzelheiten an seine vielfältigen früheren Daseinsformen.

๒๒๑. ‘‘โส [Pg.176] เอวํ สมาหิเต จิตฺเต ปริสุทฺเธ ปริโยทาเต อนงฺคเณ วิคตูปกฺกิเลเส มุทุภูเต กมฺมนิเย ฐิเต อาเนญฺชปฺปตฺเต สตฺตานํ จุตูปปาตญาณาย จิตฺตํ อภินินฺนาเมติ. โส ทิพฺเพน จกฺขุนา วิสุทฺเธน อติกฺกนฺตมานุสเกน สตฺเต ปสฺสติ จวมาเน อุปปชฺชมาเน หีเน ปณีเต สุวณฺเณ ทุพฺพณฺเณ, สุคเต ทุคฺคเต…เป… ยถากมฺมูปเค สตฺเต ปชานาติ.

221. Wenn sein Geist so gefestigt, geläutert, rein, makellos, frei von Verunreinigungen, geschmeidig, arbeitsfähig, fest und unerschütterlich ist, lenkt er den Geist auf das Wissen vom Schwinden und Wiedererscheinen der Wesen. Mit dem himmlischen Auge, das geläutert ist und die menschliche Sehkraft übersteigt, sieht er Wesen schwinden und wiedererscheinen, niedrige und edle, schöne und hässliche, glückliche und unglückliche... er erkennt, wie die Wesen gemäß ihrem Karma weiterziehen.

‘‘โส เอวํ สมาหิเต จิตฺเต ปริสุทฺเธ ปริโยทาเต อนงฺคเณ วิคตูปกฺกิเลเส มุทุภูเต กมฺมนิเย ฐิเต อาเนญฺชปฺปตฺเต อาสวานํ ขยญาณาย จิตฺตํ อภินินฺนาเมติ. โส ‘อิทํ ทุกฺข’นฺติ ยถาภูตํ ปชานาติ, ‘อยํ ทุกฺขสมุทโย’ติ ยถาภูตํ ปชานาติ, ‘อยํ ทุกฺขนิโรโธ’ติ ยถาภูตํ ปชานาติ, ‘อยํ ทุกฺขนิโรธคามินี ปฏิปทา’ติ ยถาภูตํ ปชานาติ; ‘อิเม อาสวา’ติ ยถาภูตํ ปชานาติ, ‘อยํ อาสวสมุทโย’ติ ยถาภูตํ ปชานาติ, ‘อยํ อาสวนิโรโธ’ติ ยถาภูตํ ปชานาติ, ‘อยํ อาสวนิโรธคามินี ปฏิปทา’ติ ยถาภูตํ ปชานาติ. ตสฺส เอวํ ชานโต เอวํ ปสฺสโต กามาสวาปิ จิตฺตํ วิมุจฺจติ, ภวาสวาปิ จิตฺตํ วิมุจฺจติ, อวิชฺชาสวาปิ จิตฺตํ วิมุจฺจติ. วิมุตฺตสฺมึ วิมุตฺตมิติ ญาณํ โหติ. ‘ขีณา ชาติ, วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ, กตํ กรณียํ, นาปรํ อิตฺถตฺตายา’ติ ปชานาติ.

Wenn sein Geist so gefestigt, geläutert, rein, makellos, frei von Verunreinigungen, geschmeidig, arbeitsfähig, fest und unerschütterlich ist, lenkt er den Geist auf das Wissen von der Versiegung der Triebe. Er erkennt der Wirklichkeit entsprechend: ‚Dies ist das Leiden‘; er erkennt der Wirklichkeit entsprechend: ‚Dies ist die Ursache des Leidens‘; er erkennt der Wirklichkeit entsprechend: ‚Dies ist das Aufhören des Leidens‘; er erkennt der Wirklichkeit entsprechend: ‚Dies ist der zum Aufhören des Leidens führende Weg‘. Er erkennt der Wirklichkeit entsprechend: ‚Dies sind die Triebe‘; er erkennt der Wirklichkeit entsprechend: ‚Dies ist die Ursache der Triebe‘; er erkennt der Wirklichkeit entsprechend: ‚Dies ist das Aufhören der Triebe‘; er erkennt der Wirklichkeit entsprechend: ‚Dies ist der zum Aufhören der Triebe führende Weg‘. Während er so erkennt und so sieht, wird sein Geist vom Sinnentrieb befreit, vom Werdetrieb befreit und vom Unwissenheitstrieb befreit. Im Befreiten entsteht das Wissen: ‚Es ist befreit‘. Er erkennt: ‚Versiegt ist die Geburt, gelebt ist das heilige Leben, getan ist, was zu tun war, es gibt nichts Weiteres mehr für diesen Zustand‘.

‘‘โส โหติ ภิกฺขุ ขโม สีตสฺส อุณฺหสฺส ชิฆจฺฉาย ปิปาสาย ฑํสมกสวาตาตปสรีสปสมฺผสฺสานํ ทุรุตฺตานํ ทุราคตานํ วจนปถานํ, อุปฺปนฺนานํ สารีริกานํ เวทนานํ ทุกฺขานํ ติพฺพานํ ขรานํ กฏุกานํ อสาตานํ อมนาปานํ ปาณหรานํ อธิวาสกชาติโก โหติ สพฺพราคโทสโมหนิหิตนินฺนีตกสาโว อาหุเนยฺโย ปาหุเนยฺโย ทกฺขิเณยฺโย อญฺชลิกรณีโย อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส.

Dieser Mönch ist geduldig gegenüber Kälte und Hitze, Hunger und Durst, gegenüber der Berührung durch Bremsen, Mücken, Wind, Hitze und Kriechtieren, sowie gegenüber bösen und verletzenden Worten; er ist von Natur aus dazu fähig, entstandene körperliche Gefühle zu ertragen, die schmerzhaft, heftig, stechend, quälend, unangenehm, widerwärtig und lebensbedrohlich sind. Er hat alle Spuren von Gier, Hass und Verblendung beseitigt und alle Unreinheiten abgelegt. Er ist der Gaben würdig, der Gastgeschenke würdig, der Opfergaben würdig, des ehrerbietigen Grußes würdig, ein unübertreffliches Feld des Verdienstes für die Welt.

๒๒๒. ‘‘มหลฺลโก เจปิ, อคฺคิเวสฺสน, รญฺโญ นาโค อทนฺโต อวินีโต กาลงฺกโรติ, ‘อทนฺตมรณํ มหลฺลโก รญฺโญ นาโค กาลงฺกโต’ตฺเวว สงฺขํ คจฺฉติ; มชฺฌิโม เจปิ, อคฺคิเวสฺสน, รญฺโญ นาโค. ทหโร เจปิ, อคฺคิเวสฺสน, รญฺโญ นาโค อทนฺโต อวินีโต กาลงฺกโรติ[Pg.177], ‘อทนฺตมรณํ ทหโร รญฺโญ นาโค กาลงฺกโต’ตฺเวว สงฺขํ คจฺฉติ; เอวเมว โข, อคฺคิเวสฺสน, เถโร เจปิ ภิกฺขุ อขีณาสโว กาลงฺกโรติ, ‘อทนฺตมรณํ เถโร ภิกฺขุ กาลงฺกโต’ตฺเวว สงฺขํ คจฺฉติ; มชฺฌิโม เจปิ, อคฺคิเวสฺสน, ภิกฺขุ. นโว เจปิ, อคฺคิเวสฺสน, ภิกฺขุ อขีณาสโว กาลงฺกโรติ, ‘อทนฺตมรณํ นโว ภิกฺขุ กาลงฺกโต’ตฺเวว สงฺขํ คจฺฉติ.

222. Wenn, Aggivessana, ein alter Elefant des Königs ungezähmt und ungeschult stirbt, so gilt er als ein ‚ungezähmt gestorbener alter Königselefant‘. Ebenso bei einem mittelalten... Wenn ein junger Elefant des Königs ungezähmt und ungeschult stirbt, so gilt er als ein ‚ungezähmt gestorbener junger Königselefant‘. Ebenso, Aggivessana: Wenn ein älterer Mönch stirbt, ohne dass seine Triebe versiegt sind, so gilt er als ein ‚ungezähmt gestorbener älterer Mönch‘. Ebenso bei einem Mönch mittleren Standes... Wenn ein neuordinierter Mönch stirbt, ohne dass seine Triebe versiegt sind, so gilt er als ein ‚ungezähmt gestorbener neuordinierter Mönch‘.

‘‘มหลฺลโก เจปิ, อคฺคิเวสฺสน, รญฺโญ นาโค สุทนฺโต สุวินีโต กาลงฺกโรติ, ‘ทนฺตมรณํ มหลฺลโก รญฺโญ นาโค กาลงฺกโต’ตฺเวว สงฺขํ คจฺฉติ; มชฺฌิโม เจปิ, อคฺคิเวสฺสน, รญฺโญ นาโค… ทหโร เจปิ, อคฺคิเวสฺสน, รญฺโญ นาโค สุทนฺโต สุวินีโต กาลงฺกโรติ, ‘ทนฺตมรณํ ทหโร รญฺโญ นาโค กาลงฺกโต’ตฺเวว สงฺขํ คจฺฉติ; เอวเมว โข, อคฺคิเวสฺสน, เถโร เจปิ ภิกฺขุ ขีณาสโว กาลงฺกโรติ, ‘ทนฺตมรณํ เถโร ภิกฺขุ กาลงฺกโต’ตฺเวว สงฺขํ คจฺฉติ; มชฺฌิโม เจปิ, อคฺคิเวสฺสน, ภิกฺขุ. นโว เจปิ, อคฺคิเวสฺสน, ภิกฺขุ ขีณาสโว กาลงฺกโรติ, ‘ทนฺตมรณํ นโว ภิกฺขุ กาลงฺกโต’ตฺเวว สงฺขํ คจฺฉตี’’ติ.

„Wenn, Aggivessana, ein alter Elefant des Königs, der wohlgezähmt und wohlgeschult ist, stirbt, so wird er als einer bezeichnet, der einen ‚gezähmten Tod‘ gestorben ist. Wenn ein mittelalter Elefant des Königs... wenn ein junger Elefant des Königs, der wohlgezähmt und wohlgeschult ist, stirbt, so wird er als einer bezeichnet, der einen ‚gezähmten Tod‘ gestorben ist. Ebenso auch, Aggivessana, wenn ein älterer Mönch, dessen Triebe versiegt sind (khīṇāsavo), stirbt, so wird er als einer bezeichnet, der einen ‚gezähmten Tod‘ gestorben ist. Wenn ein mittelalter Mönch... wenn ein neuer Mönch, dessen Triebe versiegt sind, stirbt, so wird er als einer bezeichnet, der einen ‚gezähmten Tod‘ gestorben ist.“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมโน อจิรวโต สมณุทฺเทโส ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทีติ.

Dies sprach der Erhabene. Der Novize Aciravata war entzückt und erfreute sich an den Worten des Erhabenen.

ทนฺตภูมิสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ปญฺจมํ.

Das Dantabhūmi-Sutta, das fünfte, ist abgeschlossen.

๖. ภูมิชสุตฺตํ

6. Das Bhūmija-Sutta

๒๒๓. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา ราชคเห วิหรติ เวฬุวเน กลนฺทกนิวาเป. อถ โข อายสฺมา ภูมิโช ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เยน ชยเสนสฺส ราชกุมารสฺส นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ. อถ โข ชยเสโน ราชกุมาโร เยนายสฺมา ภูมิโช เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมตา ภูมิเชน สทฺธึ สมฺโมทิ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข ชยเสโน ราชกุมาโร อายสฺมนฺตํ ภูมิชํ เอตทโวจ – ‘‘สนฺติ, โภ ภูมิช, เอเก สมณพฺราหฺมณา [Pg.178] เอวํวาทิโน เอวํทิฏฺฐิโน – ‘อาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; อนาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; อาสญฺจ อนาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; เนวาสํ นานาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมายา’ติ. อิธ โภโต ภูมิชสฺส สตฺถา กึวาที กิมกฺขายี’’ติ? ‘‘น โข เมตํ, ราชกุมาร, ภควโต สมฺมุขา สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ. ฐานญฺจ โข เอตํ วิชฺชติ ยํ ภควา เอวํ พฺยากเรยฺย – ‘อาสญฺเจปิ กริตฺวา อโยนิโส พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; อนาสญฺเจปิ กริตฺวา อโยนิโส พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; อาสญฺจ อนาสญฺเจปิ กริตฺวา อโยนิโส พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; เนวาสํ นานาสญฺเจปิ กริตฺวา อโยนิโส พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย. อาสญฺเจปิ กริตฺวา โยนิโส พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, ภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; อนาสญฺเจปิ กริตฺวา โยนิโส พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, ภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; อาสญฺจ อนาสญฺเจปิ กริตฺวา โยนิโส พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, ภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; เนวาสํ นานาสญฺเจปิ กริตฺวา โยนิโส พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, ภพฺพา ผลสฺส อธิคมายา’ติ. น โข เม ตํ, ราชกุมาร, ภควโต สมฺมุขา สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ. ฐานญฺจ โข เอตํ วิชฺชติ ยํ ภควา เอวํ พฺยากเรยฺยา’’ติ. ‘‘สเจ โข โภโต ภูมิชสฺส สตฺถา เอวํวาที เอวมกฺขายี, อทฺธา โภโต ภูมิชสฺส สตฺถา สพฺเพสํเยว ปุถุสมณพฺราหฺมณานํ มุทฺธานํ มญฺเญ อาหจฺจ ติฏฺฐตี’’ติ. อถ โข ชยเสโน ราชกุมาโร อายสฺมนฺตํ ภูมิชํ สเกเนว ถาลิปาเกน ปริวิสิ.

223. So habe ich gehört: Einmal verweilte der Erhabene in Rājagaha im Bambushain am Fütterungsplatz der Eichhörnchen. Damals kleidete sich der ehrwürdige Bhūmija am Morgen an, nahm Schale und Obergewand und begab sich zum Palast des Prinzen Jayasena. Dort setzte er sich auf den vorbereiteten Sitz. Da begab sich der Prinz Jayasena zum ehrwürdigen Bhūmija und tauschte freundliche Grüße mit ihm aus. Nach dem Austausch höflicher und denkwürdiger Worte setzte er sich zur Seite nieder. Zur Seite sitzend sprach der Prinz Jayasena zum ehrwürdigen Bhūmija: „Herr Bhūmija, es gibt einige Asketen und Brahmanen, die diese Lehre und Ansicht vertreten: ‚Auch wenn man mit einem Wunsch (āsaṃ) das heilige Leben führt, ist man unfähig, die Frucht zu erlangen; auch wenn man ohne Wunsch das heilige Leben führt, ist man unfähig, die Frucht zu erlangen; auch wenn man sowohl mit als auch ohne Wunsch das heilige Leben führt, ist man unfähig, die Frucht zu erlangen; auch wenn man weder mit noch ohne Wunsch das heilige Leben führt, ist man unfähig, die Frucht zu erlangen.‘ Was sagt hierzu der Lehrer des Herrn Bhūmija, was verkündet er?“ „Prinz, ich habe dies nicht unmittelbar aus dem Munde des Erhabenen gehört oder vernommen. Aber es ist möglich, dass der Erhabene es so erklären würde: ‚Wenn man das heilige Leben auf unweise Weise (ayoniso) führt, sei es mit einem Wunsch, ohne Wunsch, mit und ohne Wunsch oder weder mit noch ohne Wunsch, so ist man unfähig, die Frucht zu erlangen. Wenn man jedoch das heilige Leben auf weise Weise (yoniso) führt, sei es mit einem Wunsch, ohne Wunsch, mit und ohne Wunsch oder weder mit noch ohne Wunsch, so ist man fähig, die Frucht zu erlangen.‘ Ich habe dies zwar nicht direkt vom Erhabenen gehört, doch es ist möglich, dass der Erhabene dies so erklären würde.“ „Wenn der Lehrer des Herrn Bhūmija dies so lehrt und verkündet, dann steht er wahrlich über all den vielen anderen Asketen und Brahmanen.“ Daraufhin bewirtete der Prinz Jayasena den ehrwürdigen Bhūmija mit seiner eigenen Mahlzeit.

๒๒๔. อถ โข อายสฺมา ภูมิโช ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา ภูมิโช ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อิธาหํ, ภนฺเต, ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เยน ชยเสนสฺส ราชกุมารสฺส นิเวสนํ เตนุปสงฺกมึ; อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต [Pg.179] อาสเน นิสีทึ. อถ โข, ภนฺเต, ชยเสโน ราชกุมาโร เยนาหํ เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา มยา สทฺธึ สมฺโมทิ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข, ภนฺเต, ชยเสโน ราชกุมาโร มํ เอตทโวจ – ‘สนฺติ, โภ ภูมิช, เอเก สมณพฺราหฺมณา เอวํวาทิโน เอวํทิฏฺฐิโน – อาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; อนาสญฺเจปิ กริตฺวา…เป… อาสญฺจ อนาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; เนวาสํ นานาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมายา’ติ. ‘อิธ โภโต ภูมิชสฺส สตฺถา กึวาที กิมกฺขายี’ติ? เอวํ วุตฺเต อหํ, ภนฺเต, ชยเสนํ ราชกุมารํ เอตทโวจํ – ‘น โข เม ตํ, ราชกุมาร, ภควโต สมฺมุขา สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ. ฐานญฺจ โข เอตํ วิชฺชติ ยํ ภควา เอวํ พฺยากเรยฺย – อาสญฺเจปิ กริตฺวา อโยนิโส พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; อนาสญฺเจปิ กริตฺวา อโยนิโส พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; อาสญฺจ อนาสญฺเจปิ กริตฺวา อโยนิโส พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; เนวาสํ นานาสญฺเจปิ กริตฺวา อโยนิโส พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย. อาสญฺเจปิ กริตฺวา โยนิโส พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, ภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; อนาสญฺเจปิ กริตฺวา…เป… อาสญฺจ อนาสญฺเจปิ กริตฺวา…เป… เนวาสํ นานาสญฺเจปิ กริตฺวา โยนิโส พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, ภพฺพา ผลสฺส อธิคมายาติ. น โข เม ตํ, ราชกุมาร, ภควโต สมฺมุขา สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ. ฐานญฺจ โข เอตํ วิชฺชติ ยํ ภควา เอวํ พฺยากเรยฺยา’ติ. ‘สเจ โภโต ภูมิชสฺส สตฺถา เอวํวาที เอวมกฺขายี, อทฺธา โภโต ภูมิชสฺส สตฺถา สพฺเพสํเยว ปุถุสมณพฺราหฺมณานํ มุทฺธานํ มญฺเญ อาหจฺจ ติฏฺฐตี’ติ. ‘กจฺจาหํ, ภนฺเต, เอวํ ปุฏฺโฐ เอวํ พฺยากรมาโน วุตฺตวาที เจว ภควโต โหมิ, น จ ภควนฺตํ อภูเตน อพฺภาจิกฺขามิ, ธมฺมสฺส จานุธมฺมํ พฺยากโรมิ, น จ โกจิ สหธมฺมิโก วาทานุวาโท คารยฺหํ ฐานํ อาคจฺฉตี’’’ติ?

224. Daraufhin begab sich der ehrwürdige Bhūmija nach dem Mahl, als er vom Almosenrundgang zurückgekehrt war, dorthin, wo der Erhabene weilte; nachdem er herangetreten war, grüßte er den Erhabenen ehrfurchtsvoll und setzte sich beiseite nieder. Beiseite sitzend sprach der ehrwürdige Bhūmija zum Erhabenen: „Hier, o Herr, habe ich mich am Vormittag angekleidet, Schale und Obergewand genommen und mich dorthin begeben, wo das Haus des Prinzen Jayasena war; dort setzte ich mich auf den bereitgestellten Sitz. Da, o Herr, kam der Prinz Jayasena zu mir; nachdem er herangetreten war, tauschte er mit mir freundliche Worte aus. Nach Beendigung der freundlichen und denkwürdigen Worte setzte er sich beiseite nieder. Beiseite sitzend, o Herr, sprach der Prinz Jayasena zu mir: ‚Es gibt, werter Bhūmija, einige Asketen und Brahmanen, die folgende Lehre und Ansicht vertreten: „Selbst wenn man den heiligen Wandel führt und dabei einen Wunsch hegt, ist man unfähig, die Frucht zu erlangen; selbst wenn man ihn führt, ohne einen Wunsch zu hegen... selbst wenn man ihn führt, sowohl mit als auch ohne Wunsch... selbst wenn man ihn führt, indem man weder einen Wunsch noch keinen Wunsch hegt – man ist unfähig, die Frucht zu erlangen.“ Was lehrt und verkündet nun der Lehrer des werten Bhūmija in dieser Sache?‘ Auf diese Worte hin, o Herr, antwortete ich dem Prinzen Jayasena: ‚Das habe ich, o Prinz, nicht unmittelbar aus dem Munde des Erhabenen gehört, nicht unmittelbar von ihm empfangen. Doch es ist wohl möglich, dass der Erhabene dies so erklären würde: Wenn man den heiligen Wandel auf unsachgemäße Weise (ayoniso) führt, selbst wenn man dabei einen Wunsch hegt, ist man unfähig, die Frucht zu erlangen; wenn man ihn auf unsachgemäße Weise führt, ohne einen Wunsch zu hegen... sowohl mit als auch ohne Wunsch... weder mit noch ohne Wunsch – man ist unfähig, die Frucht zu erlangen. Wenn man jedoch den heiligen Wandel auf sachgemäße Weise (yoniso) führt, selbst wenn man dabei einen Wunsch hegt, ist man fähig, die Frucht zu erlangen; wenn man ihn auf sachgemäße Weise führt, ohne einen Wunsch... sowohl mit als auch ohne... weder mit noch ohne Wunsch – man ist fähig, die Frucht zu erlangen. Dies habe ich zwar nicht unmittelbar aus dem Munde des Erhabenen gehört, doch es ist möglich, dass er es so erklären würde.‘ Darauf sagte der Prinz: ‚Wenn der Lehrer des werten Bhūmija solches lehrt und verkündet, dann steht er wahrlich über den Köpfen all der vielen gewöhnlichen Asketen und Brahmanen.‘ Habe ich nun, o Herr, auf diese Weise gefragt und so antwortend, das wiedergegeben, was der Erhabene gesagt hat? Habe ich den Erhabenen nicht zu Unrecht beschuldigt? Habe ich die Lehre dem Gesetz gemäß dargelegt, sodass keine begründete Entgegnung Anlass zum Tadel gibt?‘“

‘‘ตคฺฆ ตฺวํ, ภูมิช, เอวํ ปุฏฺโฐ เอวํ พฺยากรมาโน วุตฺตวาที เจว เม โหสิ, น จ มํ อภูเตน อพฺภาจิกฺขสิ, ธมฺมสฺส จานุธมฺมํ พฺยากโรสิ, น จ โกจิ สหธมฺมิโก วาทานุวาโท คารยฺหํ ฐานํ อาคจฺฉติ. เย หิ เกจิ, ภูมิช, สมณา วา พฺราหฺมณา วา มิจฺฉาทิฏฺฐิโน มิจฺฉาสงฺกปฺปา มิจฺฉาวาจา [Pg.180] มิจฺฉากมฺมนฺตา มิจฺฉาอาชีวา มิจฺฉาวายามา มิจฺฉาสตี มิจฺฉาสมาธิโน เต อาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; อนาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; อาสญฺจ อนาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; เนวาสํ นานาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย. ตํ กิสฺส เหตุ? อโยนิ เหสา, ภูมิช, ผลสฺส อธิคมาย.

„Wahrlich, Bhūmija, indem du auf jene Weise gefragt so geantwortet hast, hast du genau das wiedergegeben, was ich gesagt habe; du hast mich nicht zu Unrecht beschuldigt, hast die Lehre dem Gesetz gemäß dargelegt, und keine begründete Entgegnung gibt Anlass zum Tadel. Denn alle jene Asketen oder Brahmanen, Bhūmija, die eine falsche Ansicht, eine falsche Absicht, eine falsche Rede, ein falsches Handeln, einen falschen Lebensunterhalt, eine falsche Anstrengung, eine falsche Achtsamkeit und eine falsche Sammlung haben – wenn sie den heiligen Wandel führen, während sie einen Wunsch hegen, sind sie unfähig, die Frucht zu erlangen; selbst wenn sie ihn führen, ohne einen Wunsch zu hegen... sowohl mit als auch ohne Wunsch... weder mit noch ohne Wunsch – sie sind unfähig, die Frucht zu erlangen. Und warum ist das so? Weil dies, Bhūmija, ein unsachgemäßer Weg (ayoni) ist, um die Frucht zu erlangen.“

๒๒๕. ‘‘เสยฺยถาปิ, ภูมิช, ปุริโส เตลตฺถิโก เตลคเวสี เตลปริเยสนํ จรมาโน วาลิกํ โทณิยา อากิริตฺวา อุทเกน ปริปฺโผสกํ ปริปฺโผสกํ ปีเฬยฺย. อาสญฺเจปิ กริตฺวา วาลิกํ โทณิยา อากิริตฺวา อุทเกน ปริปฺโผสกํ ปริปฺโผสกํ ปีเฬยฺย, อภพฺโพ เตลสฺส อธิคมาย; อนาสญฺเจปิ กริตฺวา วาลิกํ โทณิยา อากิริตฺวา อุทเกน ปริปฺโผสกํ ปริปฺโผสกํ ปีเฬยฺย, อภพฺโพ เตลสฺส อธิคมาย; อาสญฺจ อนาสญฺเจปิ กริตฺวา วาลิกํ โทณิยา อากิริตฺวา อุทเกน ปริปฺโผสกํ ปริปฺโผสกํ ปีเฬยฺย, อภพฺโพ เตลสฺส อธิคมาย; เนวาสํ นานาสญฺเจปิ กริตฺวา วาลิกํ โทณิยา อากิริตฺวา อุทเกน ปริปฺโผสกํ ปริปฺโผสกํ ปีเฬยฺย, อภพฺโพ เตลสฺส อธิคมาย. ตํ กิสฺส เหตุ? อโยนิ เหสา, ภูมิช, เตลสฺส อธิคมาย. เอวเมว โข, ภูมิช, เย หิ เกจิ สมณา วา พฺราหฺมณา วา มิจฺฉาทิฏฺฐิโน มิจฺฉาสงฺกปฺปา มิจฺฉาวาจา มิจฺฉากมฺมนฺตา มิจฺฉาอาชีวา มิจฺฉาวายามา มิจฺฉาสตี มิจฺฉาสมาธิโน เต อาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; อนาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; อาสญฺจ อนาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; เนวาสํ นานาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย. ตํ กิสฺส เหตุ? อโยนิ เหสา, ภูมิช, ผลสฺส อธิคมาย.

225. „Gleichwie, Bhūmija, ein Mann, der Öl benötigt, Öl sucht, auf der Suche nach Öl umherwandert, Sand in einen Trog schütten, ihn immer wieder mit Wasser besprengen und dann auspressen würde. Selbst wenn er dabei einen Wunsch hegt und den Sand in den Trog schüttet, ihn immer wieder mit Wasser besprengt und auspresst, ist er unfähig, Öl zu gewinnen; selbst wenn er dabei keinen Wunsch hegt und den Sand in den Trog schüttet, ihn immer wieder mit Wasser besprengt und auspresst, ist er unfähig, Öl zu gewinnen; selbst wenn er dabei sowohl einen Wunsch hegt als auch keinen Wunsch hegt... ist er unfähig, Öl zu gewinnen; selbst wenn er dabei weder einen Wunsch hegt noch keinen Wunsch hegt und den Sand in den Trog schüttet, ihn immer wieder mit Wasser besprengt und auspresst, ist er unfähig, Öl zu gewinnen. Warum ist das so? Weil dies, Bhūmija, eine ungeeignete Methode ist, um Öl zu gewinnen. Ebenso, Bhūmija, wenn irgendwelche Asketen oder Brahmanen, die eine falsche Ansicht, eine falsche Absicht, eine falsche Rede, ein falsches Handeln, einen falschen Lebensunterhalt, ein falsches Streben, eine falsche Achtsamkeit und eine falsche Konzentration haben, den heiligen Wandel führen, so sind sie unfähig, die Frucht zu erlangen, selbst wenn sie dabei einen Wunsch hegen; sie sind unfähig, die Frucht zu erlangen, selbst wenn sie dabei keinen Wunsch hegen; sie sind unfähig, die Frucht zu erlangen, selbst wenn sie dabei sowohl einen Wunsch hegen als auch keinen Wunsch hegen; sie sind unfähig, die Frucht zu erlangen, selbst wenn sie dabei weder einen Wunsch hegen noch keinen Wunsch hegen. Warum ist das so? Weil dies, Bhūmija, eine ungeeignete Methode ist, um die Frucht zu erlangen.“

‘‘เสยฺยถาปิ, ภูมิช, ปุริโส ขีรตฺถิโก ขีรคเวสี ขีรปริเยสนํ จรมาโน คาวึ ตรุณวจฺฉํ วิสาณโต อาวิญฺเฉยฺย. อาสญฺเจปิ กริตฺวา คาวึ ตรุณวจฺฉํ วิสาณโต อาวิญฺเฉยฺย, อภพฺโพ ขีรสฺส อธิคมาย; อนาสญฺเจปิ กริตฺวา…เป… อาสญฺจ อนาสญฺเจปิ กริตฺวา…เป… เนวาสํ [Pg.181] นานาสญฺเจปิ กริตฺวา คาวึ ตรุณวจฺฉํ วิสาณโต อาวิญฺเฉยฺย, อภพฺโพ ขีรสฺส อธิคมาย. ตํ กิสฺส เหตุ? อโยนิ เหสา, ภูมิช, ขีรสฺส อธิคมาย. เอวเมว โข, ภูมิช, เย หิ เกจิ สมณา วา พฺราหฺมณา วา มิจฺฉาทิฏฺฐิโน…เป… มิจฺฉาสมาธิโน เต อาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; อนาสญฺเจปิ กริตฺวา…เป… อาสญฺจ อนาสญฺเจปิ กริตฺวา…เป… เนวาสํ นานาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย. ตํ กิสฺส เหตุ? อโยนิ เหสา, ภูมิช, ผลสฺส อธิคมาย.

„Gleichwie, Bhūmija, ein Mann, der Milch benötigt, Milch sucht, auf der Suche nach Milch umherwandert, eine Kuh, die ein junges Kalb hat, an ihrem Horn melken wollte. Selbst wenn er dabei einen Wunsch hegt und die Kuh mit dem jungen Kalb am Horn melkt, ist er unfähig, Milch zu gewinnen; selbst wenn er dabei keinen Wunsch hegt... selbst wenn er dabei sowohl einen Wunsch hegt als auch keinen Wunsch hegt... selbst wenn er dabei weder einen Wunsch hegt noch keinen Wunsch hegt und die Kuh mit dem jungen Kalb am Horn melkt, ist er unfähig, Milch zu gewinnen. Warum ist das so? Weil dies, Bhūmija, eine ungeeignete Methode ist, um Milch zu gewinnen. Ebenso, Bhūmija, wenn irgendwelche Asketen oder Brahmanen, die eine falsche Ansicht... und eine falsche Konzentration haben, den heiligen Wandel führen, so sind sie unfähig, die Frucht zu erlangen, selbst wenn sie dabei einen Wunsch hegen; sie sind unfähig, die Frucht zu erlangen, selbst wenn sie dabei keinen Wunsch hegen... selbst wenn sie dabei sowohl einen Wunsch hegen als auch keinen Wunsch hegen... selbst wenn sie dabei weder einen Wunsch hegen noch keinen Wunsch hegen und den heiligen Wandel führen, so sind sie unfähig, die Frucht zu erlangen. Warum ist das so? Weil dies, Bhūmija, eine ungeeignete Methode ist, um die Frucht zu erlangen.“

๒๒๖. ‘‘เสยฺยถาปิ, ภูมิช, ปุริโส นวนีตตฺถิโก นวนีตคเวสี นวนีตปริเยสนํ จรมาโน อุทกํ กลเส อาสิญฺจิตฺวา มตฺเถน อาวิญฺเฉยฺย. อาสญฺเจปิ กริตฺวา อุทกํ กลเส อาสิญฺจิตฺวา มตฺเถน อาวิญฺเฉยฺย, อภพฺโพ นวนีตสฺส อธิคมาย; อนาสญฺเจปิ กริตฺวา…เป… อาสญฺจ อนาสญฺเจปิ กริตฺวา…เป… เนวาสํ นานาสญฺเจปิ กริตฺวา อุทกํ กลเส อาสิญฺจิตฺวา มตฺเถน อาวิญฺเฉยฺย, อภพฺโพ นวนีตสฺส อธิคมาย. ตํ กิสฺส เหตุ? อโยนิ เหสา, ภูมิช, นวนีตสฺส อธิคมาย. เอวเมว โข, ภูมิช, เย หิ เกจิ สมณา วา พฺราหฺมณา วา มิจฺฉาทิฏฺฐิโน…เป… มิจฺฉาสมาธิโน เต อาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; อนาสญฺเจปิ กริตฺวา…เป… อาสญฺจ อนาสญฺเจปิ กริตฺวา…เป… เนวาสํ นานาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย. ตํ กิสฺส เหตุ? อโยนิ เหสา, ภูมิช, ผลสฺส อธิคมาย.

226. „Gleichwie, Bhūmija, ein Mann, der Butter benötigt, Butter sucht, auf der Suche nach Butter umherwandert, Wasser in ein Gefäß gießen und es mit einem Quirl rühren würde. Selbst wenn er dabei einen Wunsch hegt und das Wasser im Gefäß mit dem Quirl rührt, ist er unfähig, Butter zu gewinnen; selbst wenn er dabei keinen Wunsch hegt... selbst wenn er dabei sowohl einen Wunsch hegt als auch keinen Wunsch hegt... selbst wenn er dabei weder einen Wunsch hegt noch keinen Wunsch hegt und das Wasser im Gefäß mit einem Quirl rührt, ist er unfähig, Butter zu gewinnen. Warum ist das so? Weil dies, Bhūmija, eine ungeeignete Methode ist, um Butter zu gewinnen. Ebenso, Bhūmija, wenn irgendwelche Asketen oder Brahmanen, die eine falsche Ansicht... und eine falsche Konzentration haben, den heiligen Wandel führen, so sind sie unfähig, die Frucht zu erlangen, selbst wenn sie dabei einen Wunsch hegen; sie sind unfähig, die Frucht zu erlangen, selbst wenn sie dabei keinen Wunsch hegen... selbst wenn sie dabei sowohl einen Wunsch hegen als auch keinen Wunsch hegen... selbst wenn sie dabei weder einen Wunsch hegen noch keinen Wunsch hegen und den heiligen Wandel führen, so sind sie unfähig, die Frucht zu erlangen. Warum ist das so? Weil dies, Bhūmija, eine ungeeignete Methode ist, um die Frucht zu erlangen.“

‘‘เสยฺยถาปิ, ภูมิช, ปุริโส อคฺคิตฺถิโก อคฺคิคเวสี อคฺคิปริเยสนํ จรมาโน อลฺลํ กฏฺฐํ สสฺเนหํ อุตฺตรารณึ อาทาย อภิมนฺเถยฺย. อาสญฺเจปิ กริตฺวา อลฺลํ กฏฺฐํ สสฺเนหํ อุตฺตรารณึ อาทาย อภิมนฺเถยฺย, อภพฺโพ อคฺคิสฺส อธิคมาย; อนาสญฺเจปิ กริตฺวา…เป… อาสญฺจ อนาสญฺเจปิ กริตฺวา…เป… เนวาสํ นานาสญฺเจปิ กริตฺวา อลฺลํ กฏฺฐํ สสฺเนหํ อุตฺตรารณึ อาทาย อภิมนฺเถยฺย, อภพฺโพ อคฺคิสฺส อธิคมาย. ตํ กิสฺส เหตุ? อโยนิ เหสา, ภูมิช, อคฺคิสฺส อธิคมาย. เอวเมว โข, ภูมิช, เย หิ เกจิ สมณา วา พฺราหฺมณา วา [Pg.182] มิจฺฉาทิฏฺฐิโน…เป… มิจฺฉาสมาธิโน เต อาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; อนาสญฺเจปิ กริตฺวา…เป…อาสญฺจ อนาสญฺเจปิ กริตฺวา…เป… เนวาสํ นานาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, อภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย. ตํ กิสฺส เหตุ? อโยนิ เหสา, ภูมิช, ผลสฺส อธิคมาย. เย หิ เกจิ, ภูมิช, สมณา วา พฺราหฺมณา วา สมฺมาทิฏฺฐิโน สมฺมาสงฺกปฺปา สมฺมาวาจา สมฺมากมฺมนฺตา สมฺมาอาชีวา สมฺมาวายามา สมฺมาสตี สมฺมาสมาธิโน เต อาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, ภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; อนาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, ภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; อาสญฺจ อนาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, ภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; เนวาสํ นานาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, ภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย. ตํ กิสฺส เหตุ? โยนิ เหสา, ภูมิช, ผลสฺส อธิคมาย.

„Wie wenn, Bhūmija, ein Mann, der Feuer benötigt, Feuer sucht, auf der Suche nach Feuer umhergehend ein nasses, saftreiches Holzstück nähme und es als oberes Reibholz drehen würde. Selbst wenn er sich eine Hoffnung machte und das nasse, saftreiche Holzstück als oberes Reibholz drehte, wäre er unfähig, Feuer zu gewinnen. Selbst wenn er sich keine Hoffnung machte ... wenn er sich sowohl Hoffnung als auch keine Hoffnung machte ... wenn er sich weder Hoffnung noch keine Hoffnung machte und das nasse, saftreiche Holzstück als oberes Reibholz drehte, wäre er unfähig, Feuer zu gewinnen. Aus welchem Grund? Weil dies, Bhūmija, die falsche Methode ist, um Feuer zu gewinnen. Ebenso nun, Bhūmija, wenn irgendwelche Asketen oder Brahmanen mit falscher Ansicht ... mit falscher Konzentration das heilige Leben führen, sind sie unfähig, die Frucht zu erlangen, selbst wenn sie sich eine Hoffnung machen; selbst wenn sie sich keine Hoffnung machen ... selbst wenn sie sich sowohl Hoffnung als auch keine Hoffnung machen ... selbst wenn sie sich weder Hoffnung noch keine Hoffnung machen und das heilige Leben führen, sind sie unfähig, die Frucht zu erlangen. Aus welchem Grund? Weil dies, Bhūmija, die falsche Methode ist, um die Frucht zu erlangen. Doch alle jene Asketen oder Brahmanen, Bhūmija, die rechte Ansicht, rechtes Denken, rechte Rede, rechtes Handeln, rechten Lebensunterhalt, rechte Anstrengung, rechte Achtsamkeit und rechte Konzentration besitzen – wenn diese das heilige Leben führen, sind sie fähig, die Frucht zu erlangen, selbst wenn sie sich eine Hoffnung machen; sie sind fähig, die Frucht zu erlangen, wenn sie sich keine Hoffnung machen; sie sind fähig, die Frucht zu erlangen, wenn sie sich sowohl Hoffnung als auch keine Hoffnung machen; sie sind fähig, die Frucht zu erlangen, wenn sie sich weder Hoffnung noch keine Hoffnung machen. Aus welchem Grund? Weil dies, Bhūmija, die richtige Methode ist, um die Frucht zu erlangen.“

๒๒๗. ‘‘เสยฺยถาปิ, ภูมิช, ปุริโส เตลตฺถิโก เตลคเวสี เตลปริเยสนํ จรมาโน ติลปิฏฺฐํ โทณิยา อากิริตฺวา อุทเกน ปริปฺโผสกํ ปริปฺโผสกํ ปีเฬยฺย. อาสญฺเจปิ กริตฺวา ติลปิฏฺฐํ โทณิยา อากิริตฺวา อุทเกน ปริปฺโผสกํ ปริปฺโผสกํ ปีเฬยฺย, ภพฺโพ เตลสฺส อธิคมาย; อนาสญฺเจปิ กริตฺวา…เป… อาสญฺจ อนาสญฺเจปิ กริตฺวา…เป… เนวาสํ นานาสญฺเจปิ กริตฺวา ติลปิฏฺฐํ โทณิยา อากิริตฺวา อุทเกน ปริปฺโผสกํ ปริปฺโผสกํ ปีเฬยฺย, ภพฺโพ เตลสฺส อธิคมาย. ตํ กิสฺส เหตุ? โยนิ เหสา, ภูมิช, เตลสฺส อธิคมาย. เอวเมว โข, ภูมิช, เย หิ เกจิ สมณา วา พฺราหฺมณา วา สมฺมาทิฏฺฐิโน…เป… สมฺมาสมาธิโน เต อาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, ภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; อนาสญฺเจปิ กริตฺวา…เป… อาสญฺจ อนาสญฺเจปิ กริตฺวา…เป… เนวาสํ นานาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, ภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย. ตํ กิสฺส เหตุ? โยนิ เหสา, ภูมิช, ผลสฺส อธิคมาย.

227. „Wie wenn, Bhūmija, ein Mann, der Öl benötigt, Öl sucht, auf der Suche nach Öl umhergehend Sesampulver in einen Trog schüttete und es immer wieder mit Wasser besprengte und presste. Wenn er sich eine Hoffnung machte und das Sesampulver im Trog immer wieder mit Wasser besprengte und presste, wäre er fähig, Öl zu gewinnen; selbst wenn er sich keine Hoffnung machte ... wenn er sich sowohl Hoffnung als auch keine Hoffnung machte ... wenn er sich weder Hoffnung noch keine Hoffnung machte und das Sesampulver im Trog immer wieder mit Wasser besprengte und presste, wäre er fähig, Öl zu gewinnen. Aus welchem Grund? Weil dies, Bhūmija, die richtige Methode ist, um Öl zu gewinnen. Ebenso nun, Bhūmija, wenn irgendwelche Asketen oder Brahmanen mit rechter Ansicht ... mit rechter Konzentration das heilige Leben führen, sind sie fähig, die Frucht zu erlangen, selbst wenn sie sich eine Hoffnung machen; selbst wenn sie sich keine Hoffnung machen ... sowohl Hoffnung als auch keine Hoffnung machen ... weder Hoffnung noch keine Hoffnung machen und das heilige Leben führen, sind sie fähig, die Frucht zu erlangen. Aus welchem Grund? Weil dies, Bhūmija, die richtige Methode ist, um die Frucht zu erlangen.“

‘‘เสยฺยถาปิ, ภูมิช, ปุริโส ขีรตฺถิโก ขีรคเวสี ขีรปริเยสนํ จรมาโน คาวึ ตรุณวจฺฉํ ถนโต อาวิญฺเฉยฺย. อาสญฺเจปิ กริตฺวา คาวึ ตรุณวจฺฉํ ถนโต อาวิญฺเฉยฺย, ภพฺโพ ขีรสฺส อธิคมาย; อนาสญฺเจปิ กริตฺวา…เป… อาสญฺจ อนาสญฺเจปิ กริตฺวา…เป… เนวาสํ นานาสญฺเจปิ กริตฺวา คาวึ ตรุณวจฺฉํ ถนโต อาวิญฺเฉยฺย, ภพฺโพ ขีรสฺส อธิคมาย. ตํ กิสฺส เหตุ? โยนิ เหสา, ภูมิช, ขีรสฺส อธิคมาย. เอวเมว [Pg.183] โข, ภูมิช, เย หิ เกจิ สมณา วา พฺราหฺมณา วา สมฺมาทิฏฺฐิโน…เป… สมฺมาสมาธิโน เต อาสญฺเจปิ กริตฺวา…เป… อนาสญฺเจปิ กริตฺวา…เป… อาสญฺจ อนาสญฺเจปิ กริตฺวา…เป… เนวาสํ นานาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, ภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย. ตํ กิสฺส เหตุ? โยนิ เหสา, ภูมิช, ผลสฺส อธิคมาย.

„Wie wenn, Bhūmija, ein Mann, der Milch benötigt, Milch sucht, auf der Suche nach Milch umhergehend eine Kuh mit einem jungen Kalb am Euter melken würde. Wenn er sich eine Hoffnung machte und die Kuh mit dem jungen Kalb am Euter melkte, wäre er fähig, Milch zu gewinnen; selbst wenn er sich keine Hoffnung machte ... wenn er sich sowohl Hoffnung als auch keine Hoffnung machte ... wenn er sich weder Hoffnung noch keine Hoffnung machte und die Kuh mit dem jungen Kalb am Euter melkte, wäre er fähig, Milch zu gewinnen. Aus welchem Grund? Weil dies, Bhūmija, die richtige Methode ist, um Milch zu gewinnen. Ebenso nun, Bhūmija, wenn irgendwelche Asketen oder Brahmanen mit rechter Ansicht ... mit rechter Konzentration das heilige Leben führen, sind sie fähig, die Frucht zu erlangen, selbst wenn sie sich eine Hoffnung machen ... selbst wenn sie sich keine Hoffnung machen ... sowohl Hoffnung als auch keine Hoffnung machen ... weder Hoffnung noch keine Hoffnung machen und das heilige Leben führen, sind sie fähig, die Frucht zu erlangen. Aus welchem Grund? Weil dies, Bhūmija, die richtige Methode ist, um die Frucht zu erlangen.“

๒๒๘. ‘‘เสยฺยถาปิ, ภูมิช, ปุริโส นวนีตตฺถิโก นวนีตคเวสี นวนีตปริเยสนํ จรมาโน ทธึ กลเส อาสิญฺจิตฺวา มตฺเถน อาวิญฺเฉยฺย. อาสญฺเจปิ กริตฺวา ทธึ กลเส อาสิญฺจิตฺวา มตฺเถน อาวิญฺเฉยฺย, ภพฺโพ นวนีตสฺส อธิคมาย; อนาสญฺเจปิ กริตฺวา… อาสญฺจ อนาสญฺเจปิ กริตฺวา… เนวาสํ นานาสญฺเจปิ กริตฺวา ทธึ กลเส อาสิญฺจิตฺวา มตฺเถน อาวิญฺเฉยฺย, ภพฺโพ นวนีตสฺส อธิคมาย. ตํ กิสฺส เหตุ? โยนิ เหสา, ภูมิช, นวนีตสฺส อธิคมาย. เอวเมว โข, ภูมิช, เย หิ เกจิ สมณา วา พฺราหฺมณา วา สมฺมาทิฏฺฐิโน…เป… สมฺมาสมาธิโน เต อาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, ภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; อนาสญฺเจปิ กริตฺวา… อาสญฺจ อนาสญฺเจปิ กริตฺวา … เนวาสํ นานาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, ภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย. ตํ กิสฺส เหตุ? โยนิ เหสา, ภูมิช, ผลสฺส อธิคมาย.

228. „Wie wenn, Bhūmija, ein Mann, der frische Butter benötigt, frische Butter sucht, auf der Suche nach frischer Butter umhergehend Dickmilch in ein Gefäß goss und sie mit einem Quirl rührte. Wenn er sich eine Hoffnung machte und die Dickmilch im Gefäß mit einem Quirl rührte, wäre er fähig, frische Butter zu gewinnen; selbst wenn er sich keine Hoffnung machte ... wenn er sich sowohl Hoffnung als auch keine Hoffnung machte ... wenn er sich weder Hoffnung noch keine Hoffnung machte und die Dickmilch im Gefäß mit einem Quirl rührte, wäre er fähig, frische Butter zu gewinnen. Aus welchem Grund? Weil dies, Bhūmija, die richtige Methode ist, um frische Butter zu gewinnen. Ebenso nun, Bhūmija, wenn irgendwelche Asketen oder Brahmanen mit rechter Ansicht ... mit rechter Konzentration das heilige Leben führen, sind sie fähig, die Frucht zu erlangen, selbst wenn sie sich eine Hoffnung machen und das heilige Leben führen; selbst wenn sie sich keine Hoffnung machen ... sowohl Hoffnung als auch keine Hoffnung machen ... weder Hoffnung noch keine Hoffnung machen und das heilige Leben führen, sind sie fähig, die Frucht zu erlangen. Aus welchem Grund? Weil dies, Bhūmija, die richtige Methode ist, um die Frucht zu erlangen.“

‘‘เสยฺยถาปิ, ภูมิช, ปุริโส อคฺคิตฺถิโก อคฺคิคเวสี อคฺคิปริเยสนํ จรมาโน สุกฺขํ กฏฺฐํ โกฬาปํ อุตฺตรารณึ อาทาย อภิมนฺเถยฺย; ( ) อาสญฺเจปิ กริตฺวา… อนาสญฺเจปิ กริตฺวา.. อาสญฺจ อนาสญฺเจปิ กริตฺวา… เนวาสํ นานาสญฺเจปิ กริตฺวา สุกฺข กฏฺฐํ โกฬาปํ อุตฺตรารณึ อาทาย อภิมนฺเถยฺย, ภพฺโพ อคฺคิสฺส อธิคมาย. ตํ กิสฺส เหตุ? โยนิ เหสา, ภูมิช, อคฺคิสฺส อธิคมาย. เอวเมว โข, ภูมิช, เย หิ เกจิ สมณา วา พฺราหฺมณา วา สมฺมาทิฏฺฐิโน…เป… สมฺมาสมาธิโน เต อาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, ภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; อนาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, ภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; อาสญฺจ อนาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, ภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย; เนวาสํ นานาสญฺเจปิ กริตฺวา พฺรหฺมจริยํ จรนฺติ, ภพฺพา ผลสฺส อธิคมาย. ตํ กิสฺส เหตุ? โยนิ เหสา, ภูมิช, ผลสฺส อธิคมาย.

„Gleichwie, Bhūmija, ein Mann, der Feuer benötigt, Feuer sucht, nach Feuer Ausschau hält, trockenes, saftloses Holz nähme und das obere Reibeholz reiben würde; ob er nun mit dem Wunsch handelte ... ohne den Wunsch handelte ... mit dem Wunsch und ohne den Wunsch handelte ... weder mit dem Wunsch noch ohne den Wunsch handelte – wenn er das trockene, saftlose Holz nähme und das obere Reibeholz riebe, wäre er fähig, Feuer zu erzeugen. Warum ist das so? Das ist nämlich, Bhūmija, die richtige Methode, um Feuer zu erzeugen. Ebenso gewiss, Bhūmija, wenn irgendwelche Asketen oder Brahmanen, die rechte Ansicht haben ... rechte Sammlung haben, das heilige Leben führen, sei es mit dem Wunsch, so sind sie fähig, die Frucht zu erlangen; sei es ohne den Wunsch, so sind sie fähig, die Frucht zu erlangen; sei es mit dem Wunsch und ohne den Wunsch, so sind sie fähig, die Frucht zu erlangen; sei es weder mit dem Wunsch noch ohne den Wunsch, so sind sie fähig, die Frucht zu erlangen. Warum ist das so? Das ist nämlich, Bhūmija, die richtige Methode, um die Frucht zu erlangen.“

‘‘สเจ [Pg.184] โข ตํ, ภูมิช, ชยเสนสฺส ราชกุมารสฺส อิมา จตสฺโส อุปมา ปฏิภาเยยฺยุํ อนจฺฉริยํ เต ชยเสโน ราชกุมาโร ปสีเทยฺย, ปสนฺโน จ เต ปสนฺนาการํ กเรยฺยา’’ติ. ‘‘กุโต ปน มํ, ภนฺเต, ชยเสนสฺส ราชกุมารสฺส อิมา จตสฺโส อุปมา ปฏิภายิสฺสนฺติ อนจฺฉริยา ปุพฺเพ อสฺสุตปุพฺพา, เสยฺยถาปิ ภควนฺต’’นฺติ?

„Wenn dir, Bhūmija, gegenüber dem Prinzen Jayasena diese vier Gleichnisse eingefallen wären, wäre es nicht verwunderlich, wenn der Prinz Jayasena Vertrauen zu dir gefasst hätte und dir seine Wertschätzung gezeigt hätte.“ – „Wie aber, Herr, hätten mir gegenüber dem Prinzen Jayasena diese vier Gleichnisse einfallen sollen, die so wunderbar sind und nie zuvor gehört wurden, so wie sie dem Erhabenen eingefallen sind?“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมโน อายสฺมา ภูมิโช ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทีติ.

Dies sprach der Erhabene. Der ehrwürdige Bhūmija war erfreut und frohlockte über das Wort des Erhabenen.

ภูมิชสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ฉฏฺฐํ.

Das Bhūmijasutta, das sechste, ist abgeschlossen.

๗. อนุรุทฺธสุตฺตํ

7. Das Anuruddhasutta.

๒๒๙. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. อถ โข ปญฺจกงฺโค ถปติ อญฺญตรํ ปุริสํ อามนฺเตสิ – ‘‘เอหิ ตฺวํ, อมฺโภ ปุริส, เยนายสฺมา อนุรุทฺโธ เตนุปสงฺกม; อุปสงฺกมิตฺวา มม วจเนน อายสฺมโต อนุรุทฺธสฺส ปาเท สิรสา วนฺทาหิ – ‘ปญฺจกงฺโค, ภนฺเต, ถปติ อายสฺมโต อนุรุทฺธสฺส ปาเท สิรสา วนฺทตี’ติ; เอวญฺจ วเทหิ – ‘อธิวาเสตุ กิร, ภนฺเต, อายสฺมา อนุรุทฺโธ ปญฺจกงฺคสฺส ถปติสฺส สฺวาตนาย อตฺตจตุตฺโถ ภตฺตํ; เยน จ กิร, ภนฺเต, อายสฺมา อนุรุทฺโธ ปเควตรํ อาคจฺเฉยฺย; ปญฺจกงฺโค, ภนฺเต, ถปติ พหุกิจฺโจ พหุกรณีโย ราชกรณีเยนา’’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข โส ปุริโส ปญฺจกงฺคสฺส ถปติสฺส ปฏิสฺสุตฺวา เยนายสฺมา อนุรุทฺโธ เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ อนุรุทฺธํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข โส ปุริโส อายสฺมนฺตํ อนุรุทฺธํ เอตทโวจ – ‘‘ปญฺจกงฺโค, ภนฺเต, ถปติ อายสฺมโต อนุรุทฺธสฺส ปาเท สิรสา วนฺทติ, เอวญฺจ วเทติ – ‘อธิวาเสตุ กิร, ภนฺเต, อายสฺมา อนุรุทฺโธ ปญฺจกงฺคสฺส ถปติสฺส สฺวาตนาย อตฺตจตุตฺโถ ภตฺตํ; เยน จ กิร, ภนฺเต, อายสฺมา อนุรุทฺโธ ปเควตรํ อาคจฺเฉยฺย; ปญฺจกงฺโค, ภนฺเต, ถปติ พหุกิจฺโจ พหุกรณีโย ราชกรณีเยนา’’’ติ. อธิวาเสสิ โข อายสฺมา อนุรุทฺโธ ตุณฺหีภาเวน.

229. So habe ich gehört: Einmal weilte der Erhabene in Sāvatthī, im Jeta-Hain, im Kloster des Anāthapiṇḍika. Da rief der Baumeister Pañcakaṅga einen Mann zu sich: „Komm, guter Mann, begib dich dorthin, wo der ehrwürdige Anuruddha ist; wenn du dort angekommen bist, grüße in meinem Namen die Füße des ehrwürdigen Anuruddha mit dem Haupt und sage: ‚Herr, der Baumeister Pañcakaṅga grüßt die Füße des ehrwürdigen Anuruddha mit dem Haupt‘; und sprich so: ‚Möge der ehrwürdige Anuruddha morgen beim Baumeister Pañcakaṅga das Mahl annehmen, als vierter mit sich selbst; und möge der ehrwürdige Anuruddha recht früh kommen; Herr, der Baumeister Pañcakaṅga hat viele Geschäfte und viel zu tun im Dienste des Königs.‘“ – „Jawohl, Herr“, antwortete der Mann dem Baumeister Pañcakaṅga, begab sich zum ehrwürdigen Anuruddha, grüßte ihn und setzte sich zur Seite nieder. Zur Seite sitzend sprach der Mann zum ehrwürdigen Anuruddha: „Herr, der Baumeister Pañcakaṅga grüßt die Füße des ehrwürdigen Anuruddha mit dem Haupt und lässt sagen: ‚Möge der ehrwürdige Anuruddha morgen beim Baumeister Pañcakaṅga das Mahl annehmen, als vierter mit sich selbst; und möge der ehrwürdige Anuruddha recht früh kommen; Herr, der Baumeister Pañcakaṅga hat viele Geschäfte und viel zu tun im Dienste des Königs.‘“ Der ehrwürdige Anuruddha nahm durch Schweigen an.

๒๓๐. อถ [Pg.185] โข อายสฺมา อนุรุทฺโธ ตสฺสา รตฺติยา อจฺจเยน ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เยน ปญฺจกงฺคสฺส ถปติสฺส นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ. อถ โข ปญฺจกงฺโค ถปติ อายสฺมนฺตํ อนุรุทฺธํ ปณีเตน ขาทนีเยน โภชนีเยน สหตฺถา สนฺตปฺเปสิ สมฺปวาเรสิ. อถ โข ปญฺจกงฺโค ถปติ อายสฺมนฺตํ อนุรุทฺธํ ภุตฺตาวึ โอนีตปตฺตปาณึ อญฺญตรํ นีจํ อาสนํ คเหตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข ปญฺจกงฺโค ถปติ อายสฺมนฺตํ อนุรุทฺธํ เอตทโวจ –

230. Nach dem Verstreichen jener Nacht, am Morgen, kleidete sich der ehrwürdige Anuruddha an, nahm Schale und Obergewand und begab sich zum Hause des Baumeisters Pañcakaṅga; dort setzte er sich auf den bereiteten Sitz. Da bewirtete der Baumeister Pañcakaṅga den ehrwürdigen Anuruddha eigenhändig mit vorzüglichen festen und weichen Speisen bis zur Sättigung. Als der ehrwürdige Anuruddha zu Ende gegessen und die Hand von der Schale genommen hatte, nahm der Baumeister Pañcakaṅga einen niedrigen Sitz und setzte sich zur Seite nieder. Zur Seite sitzend sprach der Baumeister Pañcakaṅga zum ehrwürdigen Anuruddha:

‘‘อิธ มํ, ภนฺเต, เถรา ภิกฺขู อุปสงฺกมิตฺวา เอวมาหํสุ – ‘อปฺปมาณํ, คหปติ, เจโตวิมุตฺตึ ภาเวหี’ติ. เอกจฺเจ เถรา เอวมาหํสุ – ‘มหคฺคตํ, คหปติ, เจโตวิมุตฺตึ ภาเวหี’ติ. ยา จายํ, ภนฺเต, อปฺปมาณา เจโตวิมุตฺติ ยา จ มหคฺคตา เจโตวิมุตฺติ – อิเม ธมฺมา นานตฺถา เจว นานาพฺยญฺชนา จ, อุทาหุ เอกตฺถา พฺยญฺชนเมว นาน’’นฺติ? ‘‘เตน หิ, คหปติ, ตํ เยเวตฺถ ปฏิภาตุ. อปณฺณกนฺเต อิโต ภวิสฺสตี’’ติ. ‘‘มยฺหํ โข, ภนฺเต, เอวํ โหติ – ‘ยา จายํ อปฺปมาณา เจโตวิมุตฺติ ยา จ มหคฺคตา เจโตวิมุตฺติ อิเม ธมฺมา เอกตฺถา พฺยญฺชนเมว นาน’’’นฺติ. ‘‘ยา จายํ, คหปติ, อปฺปมาณา เจโตวิมุตฺติ ยา จ มหคฺคตา เจโตวิมุตฺติ อิเม ธมฺมา นานตฺถา เจว นานาพฺยญฺชนา จ. ตทมินาเปตํ, คหปติ, ปริยาเยน เวทิตพฺพํ ยถา อิเม ธมฺมา นานตฺถา เจว นานาพฺยญฺชนา จ’’.

„Herr, hier kamen ältere Mönche zu mir und sprachen so: ‚Hausvater, entfalte die unermessliche Befreiung des Geistes.‘ Einige ältere Mönche sprachen so: ‚Hausvater, entfalte die erhabene Befreiung des Geistes.‘ Diese Dinge, Herr – die unermessliche Befreiung des Geistes und die erhabene Befreiung des Geistes –, haben sie eine unterschiedliche Bedeutung und unterschiedliche Begriffe, oder haben sie dieselbe Bedeutung und unterscheiden sich nur in den Begriffen?“ – „Nun denn, Hausvater, erkläre du selbst, wie es dir erscheint. Daraus wird sich für dich die zweifelsfreie Antwort ergeben.“ – „Herr, mir erscheint es so: Die unermessliche Befreiung des Geistes und die erhabene Befreiung des Geistes haben dieselbe Bedeutung und unterscheiden sich nur in den Begriffen.“ – „Hausvater, die unermessliche Befreiung des Geistes und die erhabene Befreiung des Geistes haben sowohl eine unterschiedliche Bedeutung als auch unterschiedliche Begriffe. Das ist, Hausvater, in dieser Weise zu verstehen, wie diese Dinge eine unterschiedliche Bedeutung und unterschiedliche Begriffe haben.“

‘‘กตมา จ, คหปติ, อปฺปมาณา เจโตวิมุตฺติ? อิธ, คหปติ, ภิกฺขุ เมตฺตาสหคเตน เจตสา เอกํ ทิสํ ผริตฺวา วิหรติ, ตถา ทุติยํ ตถา ตติยํ ตถา จตุตฺถํ; อิติ อุทฺธมโธ ติริยํ สพฺพธิ สพฺพตฺตตาย สพฺพาวนฺตํ โลกํ เมตฺตาสหคเตน เจตสา วิปุเลน มหคฺคเตน อปฺปมาเณน อเวเรน อพฺยาพชฺเฌน ผริตฺวา วิหรติ. กรุณาสหคเตน เจตสา… มุทิตาสหคเตน เจตสา… อุเปกฺขาสหคเตน เจตสา เอกํ ทิสํ ผริตฺวา วิหรติ, ตถา ทุติยํ ตถา ตติยํ ตถา จตุตฺถํ; อิติ อุทฺธมโธ ติริยํ สพฺพธิ สพฺพตฺตตาย สพฺพาวนฺตํ โลกํ อุเปกฺขาสหคเตน เจตสา วิปุเลน มหคฺคเตน อปฺปมาเณน อเวเรน อพฺยาพชฺเฌน ผริตฺวา วิหรติ. อยํ วุจฺจติ, คหปติ, อปฺปมาณา เจโตวิมุตฺติ.

Und was, Hausvater, ist die unermessliche Gemütsbefreiung? Hier, Hausvater, verweilt ein Mönch, indem er eine Himmelsrichtung mit einem von liebender Güte begleiteten Geist durchdringt, ebenso die zweite, ebenso die dritte, ebenso die vierte; so oben, unten, quer hindurch, überallhin, alle als sich selbst betrachtend, die ganze Welt mit einem von liebender Güte begleiteten Geist durchdringend – weit, erhaben, unermesslich, frei von Feindschaft und frei von Bedrängnis. Er verweilt, indem er eine Himmelsrichtung mit einem von Mitgefühl begleiteten Geist durchdringt … mit einem von Mitfreude begleiteten Geist … mit einem von Gleichmut begleiteten Geist durchdringt, ebenso die zweite, ebenso die dritte, ebenso die vierte; so oben, unten, quer hindurch, überallhin, alle als sich selbst betrachtend, die ganze Welt mit einem von Gleichmut begleiteten Geist durchdringend – weit, erhaben, unermesslich, frei von Feindschaft und frei von Bedrängnis. Dies, Hausvater, wird die unermessliche Gemütsbefreiung genannt.

๒๓๑. ‘‘กตมา [Pg.186] จ, คหปติ, มหคฺคตา เจโตวิมุตฺติ? อิธ, คหปติ, ภิกฺขุ ยาวตา เอกํ รุกฺขมูลํ มหคฺคตนฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. อยํ วุจฺจติ, คหปติ, มหคฺคตา เจโตวิมุตฺติ. อิธ ปน, คหปติ, ภิกฺขุ ยาวตา ทฺเว วา ตีณิ วา รุกฺขมูลานิ มหคฺคตนฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. อยมฺปิ วุจฺจติ, คหปติ, มหคฺคตา เจโตวิมุตฺติ. อิธ ปน, คหปติ, ภิกฺขุ ยาวตา เอกํ คามกฺเขตฺตํ มหคฺคตนฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. อยมฺปิ วุจฺจติ, คหปติ, มหคฺคตา เจโตวิมุตฺติ. อิธ ปน, คหปติ, ภิกฺขุ ยาวตา ทฺเว วา ตีณิ วา คามกฺเขตฺตานิ มหคฺคตนฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. อยมฺปิ วุจฺจติ, คหปติ, มหคฺคตา เจโตวิมุตฺติ. อิธ ปน, คหปติ, ภิกฺขุ ยาวตา เอกํ มหารชฺชํ มหคฺคตนฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. อยมฺปิ วุจฺจติ, คหปติ, มหคฺคตา เจโตวิมุตฺติ. อิธ ปน, คหปติ, ภิกฺขุ ยาวตา ทฺเว วา ตีณิ วา มหารชฺชานิ มหคฺคตนฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. อยมฺปิ วุจฺจติ, คหปติ, มหคฺคตา เจโตวิมุตฺติ. อิธ ปน, คหปติ, ภิกฺขุ ยาวตา สมุทฺทปริยนฺตํ ปถวึ มหคฺคตนฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. อยมฺปิ วุจฺจติ, คหปติ, มหคฺคตา เจโตวิมุตฺติ. อิมินา โข เอตํ, คหปติ, ปริยาเยน เวทิตพฺพํ ยถา อิเม ธมฺมา นานตฺถา เจว นานาพฺยญฺชนา จ.

231. Und was, Hausvater, ist die erhabene Gemütsbefreiung? Hier, Hausvater, verweilt ein Mönch, indem er einen Bereich von der Größe einer Baumwurzel als 'erhaben' durchdringt und sich entschlossen darauf konzentriert. Dies, Hausvater, wird die erhabene Gemütsbefreiung genannt. Weiterhin, Hausvater, verweilt ein Mönch, indem er einen Bereich von der Größe zweier oder dreier Baumwurzeln als 'erhaben' durchdringt und sich entschlossen darauf konzentriert. Auch dies wird die erhabene Gemütsbefreiung genannt. Weiterhin, Hausvater, verweilt ein Mönch, indem er einen Bereich von der Größe einer Dorfflur als 'erhaben' durchdringt und sich entschlossen darauf konzentriert. Auch dies wird die erhabene Gemütsbefreiung genannt. Weiterhin, Hausvater, verweilt ein Mönch, indem er einen Bereich von der Größe zweier oder dreier Dorffluren als 'erhaben' durchdringt und sich entschlossen darauf konzentriert. Auch dies wird die erhabene Gemütsbefreiung genannt. Weiterhin, Hausvater, verweilt ein Mönch, indem er einen Bereich von der Größe eines Großreiches als 'erhaben' durchdringt und sich entschlossen darauf konzentriert. Auch dies wird die erhabene Gemütsbefreiung genannt. Weiterhin, Hausvater, verweilt ein Mönch, indem er einen Bereich von der Größe zweier oder dreier Großreiche als 'erhaben' durchdringt und sich entschlossen darauf konzentriert. Auch dies wird die erhabene Gemütsbefreiung genannt. Weiterhin, Hausvater, verweilt ein Mönch, indem er die Erde bis zum Meeresrand als 'erhaben' durchdringt und sich entschlossen darauf konzentriert. Auch dies wird die erhabene Gemütsbefreiung genannt. Aus diesem Grund, Hausvater, ist zu verstehen, wie diese Dinge sowohl in ihrer Bedeutung als auch in ihrer Bezeichnung verschieden sind.

๒๓๒. ‘‘จตสฺโส โข อิมา คหปติ, ภวูปปตฺติโย. กตมา จตสฺโส? อิธ, คหปติ, เอกจฺโจ ‘ปริตฺตาภา’ติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา ปริตฺตาภานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชติ. อิธ ปน, คหปติ, เอกจฺโจ ‘อปฺปมาณาภา’ติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปฺปมาณาภานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชติ. อิธ ปน, คหปติ, เอกจฺโจ ‘สํกิลิฏฺฐาภา’ติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สํกิลิฏฺฐาภานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชติ. อิธ ปน, คหปติ, เอกจฺโจ ‘ปริสุทฺธาภา’ติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา ปริสุทฺธาภานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชติ. อิมา โข, คหปติ, จตสฺโส ภวูปปตฺติโย.

232. Es gibt diese vier Arten der Wiedergeburt, Hausvater. Welche vier? Hier, Hausvater, verweilt jemand, indem er [den Geist] als 'von begrenztem Glanz' durchdringt und sich entschlossen darauf konzentriert. Nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, wird er in der Gemeinschaft der Götter von begrenztem Glanz wiedergeboren. Hier, Hausvater, verweilt jemand, indem er [den Geist] als 'von unermesslichem Glanz' durchdringt und sich entschlossen darauf konzentriert. Nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, wird er in der Gemeinschaft der Götter von unermesslichem Glanz wiedergeboren. Hier, Hausvater, verweilt jemand, indem er [den Geist] als 'von getrübtem Glanz' durchdringt und sich entschlossen darauf konzentriert. Nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, wird er in der Gemeinschaft der Götter von getrübtem Glanz wiedergeboren. Hier, Hausvater, verweilt jemand, indem er [den Geist] als 'von völlig reinem Glanz' durchdringt und sich entschlossen darauf konzentriert. Nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, wird er in der Gemeinschaft der Götter von völlig reinem Glanz wiedergeboren. Dies, Hausvater, sind die vier Arten der Wiedergeburt.

‘‘โหติ โข โส, คหปติ, สมโย, ยา ตา เทวตา เอกชฺฌํ สนฺนิปตนฺติ, ตาสํ เอกชฺฌํ สนฺนิปติตานํ วณฺณนานตฺตญฺหิ โข ปญฺญายติ โน จ อาภานานตฺตํ[Pg.187]. เสยฺยถาปิ, คหปติ, ปุริโส สมฺพหุลานิ เตลปฺปทีปานิ เอกํ ฆรํ ปเวเสยฺย. เตสํ เอกํ ฆรํ ปเวสิตานํ อจฺจินานตฺตญฺหิ โข ปญฺญาเยถ, โน จ อาภานานตฺตํ; เอวเมว โข, คหปติ, โหติ โข โส สมโย, ยา ตา เทวตา เอกชฺฌํ สนฺนิปตนฺติ ตาสํ เอกชฺฌํ สนฺนิปติตานํ วณฺณนานตฺตญฺหิ โข ปญฺญายติ, โน จ อาภานานตฺตํ.

Es gibt eine Zeit, Hausvater, in der jene Götter an einem Ort zusammenkommen. Wenn sie so an einem Ort zusammengekommen sind, ist zwar die Verschiedenheit ihrer äußeren Erscheinung erkennbar, nicht aber die Verschiedenheit ihres Glanzes. Gleichwie, Hausvater, ein Mann viele Öllampen in ein einziges Haus bringen würde: Wenn sie in das eine Haus gebracht sind, wäre zwar die Verschiedenheit ihrer Flammen erkennbar, nicht aber die Verschiedenheit ihres Glanzes; ebenso, Hausvater, gibt es eine Zeit, in der jene Götter an einem Ort zusammenkommen, und wenn sie so zusammengekommen sind, ist zwar die Verschiedenheit ihrer äußeren Erscheinung erkennbar, nicht aber die Verschiedenheit ihres Glanzes.

‘‘โหติ โข โส, คหปติ, สมโย, ยา ตา เทวตา ตโต วิปกฺกมนฺติ, ตาสํ ตโต วิปกฺกมนฺตีนํ วณฺณนานตฺตญฺเจว ปญฺญายติ อาภานานตฺตญฺจ. เสยฺยถาปิ, คหปติ, ปุริโส ตานิ สมฺพหุลานิ เตลปฺปทีปานิ ตมฺหา ฆรา นีหเรยฺย. เตสํ ตโต นีหตานํ อจฺจินานตฺตญฺเจว ปญฺญาเยถ อาภานานตฺตญฺจ; เอวเมว โข, คหปติ, โหติ โข โส สมโย, ยา ตา เทวตา ตโต วิปกฺกมนฺติ, ตาสํ ตโต วิปกฺกมนฺตีนํ วณฺณนานตฺตญฺเจว ปญฺญายติ อาภานานตฺตญฺจ.

Es gibt eine Zeit, Hausvater, in der jene Götter von dort weggehen. Wenn sie von dort weggehen, ist sowohl die Verschiedenheit ihrer äußeren Erscheinung als auch die Verschiedenheit ihres Glanzes erkennbar. Gleichwie, Hausvater, ein Mann jene vielen Öllampen aus jenem Haus hinausbrächte: Wenn sie von dort hinausgebracht sind, wäre sowohl die Verschiedenheit ihrer Flammen als auch die Verschiedenheit ihres Glanzes erkennbar; ebenso, Hausvater, gibt es eine Zeit, in der jene Götter von dort weggehen, und wenn sie von dort weggehen, ist sowohl die Verschiedenheit ihrer äußeren Erscheinung als auch die Verschiedenheit ihres Glanzes erkennbar.

‘‘น โข, คหปติ, ตาสํ เทวตานํ เอวํ โหติ – ‘อิทํ อมฺหากํ นิจฺจนฺติ วา ธุวนฺติ วา สสฺสต’นฺติ วา, อปิ จ ยตฺถ ยตฺเถว ตา เทวตา อภินิวิสนฺติ ตตฺถ ตตฺเถว ตา เทวตา อภิรมนฺติ. เสยฺยถาปิ, คหปติ, มกฺขิกานํ กาเชน วา ปิฏเกน วา หรียมานานํ น เอวํ โหติ – ‘อิทํ อมฺหากํ นิจฺจนฺติ วา ธุวนฺติ วา สสฺสต’นฺติ วา, อปิ จ ยตฺถ ยตฺเถว ตา มกฺขิกา อภินิวิสนฺติ ตตฺถ ตตฺเถว ตา มกฺขิกา อภิรมนฺติ; เอวเมว โข, คหปติ, ตาสํ เทวตานํ น เอวํ โหติ – ‘อิทํ อมฺหากํ นิจฺจนฺติ วา ธุวนฺติ วา สสฺสต’นฺติ วา, อปิ จ ยตฺถ ยตฺเถว ตา เทวตา อภินิวิสนฺติ ตตฺถ ตตฺเถว ตา เทวตา อภิรมนฺตี’’ติ.

„Hausvater, jene Gottheiten haben nicht den Gedanken: ‚Dies ist für uns beständig oder dauerhaft oder ewig‘, sondern wo auch immer jene Gottheiten sich niederlassen, dort erfreuen sie sich. Ebenso wie Fliegen, Hausvater, die mit einer Tragstange oder einem Korb fortgetragen werden, nicht den Gedanken haben: ‚Dies ist für uns beständig oder dauerhaft oder ewig‘, sondern wo auch immer jene Fliegen sich niederlassen, dort erfreuen sie sich; genau so, Hausvater, haben jene Gottheiten nicht den Gedanken: ‚Dies ist für uns beständig oder dauerhaft oder ewig‘, sondern wo auch immer jene Gottheiten sich niederlassen, dort erfreuen sie sich.“

๒๓๓. เอวํ วุตฺเต, อายสฺมา สภิโย กจฺจาโน อายสฺมนฺตํ อนุรุทฺธํ เอตทโวจ – ‘‘สาธุ, ภนฺเต อนุรุทฺธ! อตฺถิ จ เม เอตฺถ อุตฺตรึ ปฏิปุจฺฉิตพฺพํ. ยา ตา, ภนฺเต, เทวตา อาภา สพฺพา ตา ปริตฺตาภา อุทาหุ สนฺเตตฺถ เอกจฺจา เทวตา อปฺปมาณาภา’’ติ? ‘‘ตทงฺเคน โข, อาวุโส กจฺจาน, สนฺเตตฺถ เอกจฺจา เทวตา ปริตฺตาภา, สนฺติ ปเนตฺถ เอกจฺจา เทวตา อปฺปมาณาภา’’ติ. ‘‘โก นุ โข, ภนฺเต อนุรุทฺธ, เหตุ โก ปจฺจโย เยน ตาสํ เทวตานํ เอกํ เทวนิกายํ อุปปนฺนานํ [Pg.188] สนฺเตตฺถ เอกจฺจา เทวตา ปริตฺตาภา, สนฺติ ปเนตฺถ เอกจฺจา เทวตา อปฺปมาณาภา’’ติ?

233. Als dies gesagt worden war, sprach der ehrwürdige Sabhiya Kaccāna zum ehrwürdigen Anuruddha: „Vortrefflich, Herr Anuruddha! Hierzu habe ich noch eine weitere Frage zu stellen. Herr, sind all jene Gottheiten, die strahlend sind, von begrenztem Glanz, oder gibt es hier auch einige Gottheiten von unermesslichem Glanz?“ „Entsprechend dem jeweiligen Teil der Übung, Freund Kaccāna, gibt es hier einige Gottheiten von begrenztem Glanz, und es gibt hier auch einige Gottheiten von unermesslichem Glanz.“ „Was ist wohl der Grund, Herr Anuruddha, was ist die Bedingung dafür, dass unter jenen Gottheiten, die in ein und derselben Schar von Gottheiten wiedergeboren wurden, einige von begrenztem Glanz sind und einige von unermesslichem Glanz?“

‘‘เตน หาวุโส กจฺจาน, ตํเยเวตฺถ ปฏิปุจฺฉิสฺสามิ. ยถา เต ขเมยฺย ตถา นํ พฺยากเรยฺยาสิ. ตํ กึ มญฺญสิ, อาวุโส กจฺจาน, ยฺวายํ ภิกฺขุ ยาวตา เอกํ รุกฺขมูลํ ‘มหคฺคต’นฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ, โยจายํ ภิกฺขุ ยาวตา ทฺเว วา ตีณิ วา รุกฺขมูลานิ ‘มหคฺคต’นฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ – อิมาสํ อุภินฺนํ จิตฺตภาวนานํ กตมา จิตฺตภาวนา มหคฺคตตรา’’ติ? ‘‘ยฺวายํ, ภนฺเต, ภิกฺขุ ยาวตา ทฺเว วา ตีณิ วา รุกฺขมูลานิ ‘มหคฺคต’นฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ – อยํ อิมาสํ อุภินฺนํ จิตฺตภาวนานํ มหคฺคตตรา’’ติ.

„Nun denn, Freund Kaccāna, dazu will ich dich wiederum befragen. Antworte so, wie es dir angemessen erscheint. Was meinst du, Freund Kaccāna: Da ist ein Mönch, der verweilt, indem er den Bereich eines einzelnen Baumfußes als ‚erhaben‘ durchdringt und darauf fest entschlossen ist; und da ist ein Mönch, der verweilt, indem er den Bereich von zwei oder drei Baumfüßen als ‚erhaben‘ durchdringt und darauf fest entschlossen ist – welche dieser beiden Heranbildungen des Geistes ist erhabener?“ „Jene, Herr, bei der ein Mönch verweilt, indem er den Bereich von zwei oder drei Baumfüßen als ‚erhaben‘ durchdringt und darauf fest entschlossen ist – diese ist von jenen beiden Heranbildungen des Geistes die erhabenere.“

‘‘ตํ กึ มญฺญสิ, อาวุโส กจฺจาน, ยฺวายํ ภิกฺขุ ยาวตา ทฺเว วา ตีณิ วา รุกฺขมูลานิ ‘มหคฺคต’นฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ, โยจายํ ภิกฺขุ ยาวตา เอกํ คามกฺเขตฺตํ ‘มหคฺคต’นฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ – อิมาสํ อุภินฺนํ จิตฺตภาวนานํ กตมา จิตฺตภาวนา มหคฺคตตรา’’ติ? ‘‘ยฺวายํ, ภนฺเต, ภิกฺขุ ยาวตา เอกํ คามกฺเขตฺตํ ‘มหคฺคต’นฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ – อยํ อิมาสํ อุภินฺนํ จิตฺตภาวนานํ มหคฺคตตรา’’ติ.

„Was meinst du, Freund Kaccāna: Da ist ein Mönch, der verweilt, indem er den Bereich von zwei oder drei Baumfüßen als ‚erhaben‘ durchdringt und darauf fest entschlossen ist; und da ist ein Mönch, der verweilt, indem er den Bereich eines einzelnen Dorffeldes als ‚erhaben‘ durchdringt und darauf fest entschlossen ist – welche dieser beiden Heranbildungen des Geistes ist erhabener?“ „Jene, Herr, bei der ein Mönch verweilt, indem er den Bereich eines einzelnen Dorffeldes als ‚erhaben‘ durchdringt und darauf fest entschlossen ist – diese ist von jenen beiden Heranbildungen des Geistes die erhabenere.“

‘‘ตํ กึ มญฺญสิ, อาวุโส กจฺจาน, ยฺวายํ ภิกฺขุ ยาวตา เอกํ คามกฺเขตฺตํ ‘มหคฺคต’นฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ, โยจายํ ภิกฺขุ ยาวตา ทฺเว วา ตีณิ วา คามกฺเขตฺตานิ ‘มหคฺคต’นฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ – อิมาสํ อุภินฺนํ จิตฺตภาวนานํ กตมา จิตฺตภาวนา มหคฺคตตรา’’ติ? ‘‘ยฺวายํ, ภนฺเต, ภิกฺขุ ยาวตา ทฺเว วา ตีณิ วา คามกฺเขตฺตานิ ‘มหคฺคต’นฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ – อยํ อิมาสํ อุภินฺนํ จิตฺตภาวนานํ มหคฺคตตรา’’ติ.

„Was meinst du, Freund Kaccāna: Da ist ein Mönch, der verweilt, indem er den Bereich eines einzelnen Dorffeldes als ‚erhaben‘ durchdringt und darauf fest entschlossen ist; und da ist ein Mönch, der verweilt, indem er den Bereich von zwei oder drei Dorffeldern als ‚erhaben‘ durchdringt und darauf fest entschlossen ist – welche dieser beiden Heranbildungen des Geistes ist erhabener?“ „Jene, Herr, bei der ein Mönch verweilt, indem er den Bereich von zwei oder drei Dorffeldern als ‚erhaben‘ durchdringt und darauf fest entschlossen ist – diese ist von jenen beiden Heranbildungen des Geistes die erhabenere.“

‘‘ตํ กึ มญฺญสิ, อาวุโส กจฺจาน, ยฺวายํ ภิกฺขุ ยาวตา ทฺเว วา ตีณิ วา คามกฺเขตฺตานิ ‘มหคฺคต’นฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ, โยจายํ ภิกฺขุ ยาวตา เอกํ มหารชฺชํ ‘มหคฺคต’นฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ – อิมาสํ อุภินฺนํ จิตฺตภาวนานํ กตมา จิตฺตภาวนา [Pg.189] มหคฺคตตรา’’ติ? ‘‘ยฺวายํ, ภนฺเต, ภิกฺขุ ยาวตา เอกํ มหารชฺชํ ‘มหคฺคต’นฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ – อยํ อิมาสํ อุภินฺนํ จิตฺตภาวนานํ มหคฺคตตรา’’ติ.

„Was meinst du, Freund Kaccāna: Da ist ein Mönch, der verweilt, indem er den Bereich von zwei oder drei Dorffeldern als ‚erhaben‘ durchdringt und darauf fest entschlossen ist; und da ist ein Mönch, der verweilt, indem er den Bereich eines einzelnen großen Reiches als ‚erhaben‘ durchdringt und darauf fest entschlossen ist – welche dieser beiden Heranbildungen des Geistes ist erhabener?“ „Jene, Herr, bei der ein Mönch verweilt, indem er den Bereich eines einzelnen großen Reiches als ‚erhaben‘ durchdringt und darauf fest entschlossen ist – diese ist von jenen beiden Heranbildungen des Geistes die erhabenere.“

‘‘ตํ กึ มญฺญสิ, อาวุโส กจฺจาน, ยฺวายํ ภิกฺขุ ยาวตา เอกํ มหารชฺชํ ‘มหคฺคต’นฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ, โยจายํ ภิกฺขุ ยาวตา ทฺเว วา ตีณิ วา มหารชฺชานิ ‘มหคฺคต’นฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ – อิมาสํ อุภินฺนํ จิตฺตภาวนานํ กตมา จิตฺตภาวนา มหคฺคตตรา’’ติ? ‘‘ยฺวายํ, ภนฺเต, ภิกฺขุ ยาวตา ทฺเว วา ตีณิ วา มหารชฺชานิ ‘มหคฺคต’นฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ – อยํ อิมาสํ อุภินฺนํ จิตฺตภาวนานํ มหคฺคตตรา’’ติ.

„Was meinst du, Freund Kaccāna: Da ist ein Mönch, der verweilt, indem er den Bereich eines einzelnen großen Reiches als ‚erhaben‘ durchdringt und darauf fest entschlossen ist; und da ist ein Mönch, der verweilt, indem er den Bereich von zwei oder drei großen Reichen als ‚erhaben‘ durchdringt und darauf fest entschlossen ist – welche dieser beiden Heranbildungen des Geistes ist erhabener?“ „Jene, Herr, bei der ein Mönch verweilt, indem er den Bereich von zwei oder drei großen Reichen als ‚erhaben‘ durchdringt und darauf fest entschlossen ist – diese ist von jenen beiden Heranbildungen des Geistes die erhabenere.“

‘‘ตํ กึ มญฺญสิ, อาวุโส กจฺจาน, ยฺวายํ ภิกฺขุ ยาวตา ทฺเว วา ตีณิ วา มหารชฺชานิ ‘มหคฺคต’นฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ, โยจายํ ภิกฺขุ ยาวตา สมุทฺทปริยนฺตํ ปถวึ ‘มหคฺคต’นฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ – อิมาสํ อุภินฺนํ จิตฺตภาวนานํ กตมา จิตฺตภาวนา มหคฺคตตรา’’ติ? ‘‘ยฺวายํ, ภนฺเต, ภิกฺขุ ยาวตา สมุทฺทปริยนฺตํ ปถวึ ‘มหคฺคต’นฺติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ – อยํ อิมาสํ อุภินฺนํ จิตฺตภาวนานํ มหคฺคตตรา’’ติ? ‘‘อยํ โข, อาวุโส กจฺจาน, เหตุ อยํ ปจฺจโย, เยน ตาสํ เทวตานํ เอกํ เทวนิกายํ อุปปนฺนานํ สนฺเตตฺถ เอกจฺจา เทวตา ปริตฺตาภา, สนฺติ ปเนตฺถ เอกจฺจา เทวตา อปฺปมาณาภา’’ติ.

„Was meinst du, Freund Kaccāna, wer von diesen beiden Mönchen eine erhabenere Geistesschulung besitzt: jener, der zwei oder drei Großreiche durchdringt und mit der Vorstellung ‚erhaben‘ darin verweilt, oder jener, der die ganze Erde bis zum Meeressaum durchdringt und mit der Vorstellung ‚erhaben‘ darin verweilt?“ – „Herr, jener Mönch, der die ganze Erde bis zum Meeressaum durchdringt und mit der Vorstellung ‚erhaben‘ darin verweilt, besitzt unter diesen beiden die erhabenere Geistesschulung.“ – „Dies ist der Grund, Freund Kaccāna, dies ist die Ursache, warum unter jenen Devas, die in einer gemeinsamen Deva-Schar wiedergeboren wurden, einige Devas von begrenztem Glanz und andere Devas von unermesslichem Glanz sind.“

๒๓๔. ‘‘สาธุ, ภนฺเต อนุรุทฺธ! อตฺถิ จ เม เอตฺถ อุตฺตรึ ปฏิปุจฺฉิตพฺพํ. ยาวตา, ภนฺเต, เทวตา อาภา สพฺพา ตา สํกิลิฏฺฐาภา อุทาหุ สนฺเตตฺถ เอกจฺจา เทวตา ปริสุทฺธาภา’’ติ? ‘‘ตทงฺเคน โข, อาวุโส กจฺจาน, สนฺเตตฺถ เอกจฺจา เทวตา สํกิลิฏฺฐาภา, สนฺติ ปเนตฺถ เอกจฺจา เทวตา ปริสุทฺธาภา’’ติ. ‘‘โก นุ โข, ภนฺเต, อนุรุทฺธ, เหตุ โก ปจฺจโย, เยน ตาสํ เทวตานํ เอกํ เทวนิกายํ อุปปนฺนานํ สนฺเตตฺถ เอกจฺจา เทวตา สํกิลิฏฺฐาภา, สนฺติ ปเนตฺถ เอกจฺจา เทวตา ปริสุทฺธาภา’’ติ?

234. „Vortrefflich, Ehrwürdiger Anuruddha! Ich habe hierzu noch eine weitere Frage: Sind alle diese Devas, die glänzen, von getrübtem Glanz, oder gibt es hier auch einige Devas von reinem Glanz?“ – „In Übereinstimmung mit jenem Umstand, Freund Kaccāna, gibt es hier einige Devas von getrübtem Glanz und einige Devas von reinem Glanz.“ – „Was ist aber, Ehrwürdiger Anuruddha, der Grund, was ist die Ursache, dass unter jenen Devas, die in einer gemeinsamen Deva-Schar wiedergeboren wurden, einige Devas von getrübtem Glanz und andere Devas von reinem Glanz sind?“

‘‘เตน[Pg.190], หาวุโส กจฺจาน, อุปมํ เต กริสฺสามิ. อุปมายปิเธกจฺเจ วิญฺญู ปุริสา ภาสิตสฺส อตฺถํ อาชานนฺติ. เสยฺยถาปิ, อาวุโส กจฺจาน, เตลปฺปทีปสฺส ฌายโต เตลมฺปิ อปริสุทฺธํ วฏฺฏิปิ อปริสุทฺธา. โส เตลสฺสปิ อปริสุทฺธตฺตา วฏฺฏิยาปิ อปริสุทฺธตฺตา อนฺธนฺธํ วิย ฌายติ; เอวเมว โข, อาวุโส กจฺจาน, อิเธกจฺโจ ภิกฺขุ ‘สํกิลิฏฺฐาภา’ติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ, ตสฺส กายทุฏฺฐุลฺลมฺปิ น สุปฺปฏิปฺปสฺสทฺธํ โหติ, ถินมิทฺธมฺปิ น สุสมูหตํ โหติ, อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจมฺปิ น สุปฺปฏิวินีตํ โหติ. โส กายทุฏฺฐุลฺลสฺสปิ น สุปฺปฏิปฺปสฺสทฺธตฺตา ถินมิทฺธสฺสปิ น สุสมูหตตฺตา อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจสฺสปิ น สุปฺปฏิวินีตตฺตา อนฺธนฺธํ วิย ฌายติ. โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สํกิลิฏฺฐาภานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชติ. เสยฺยถาปิ, อาวุโส กจฺจาน, เตลปฺปทีปสฺส ฌายโต เตลมฺปิ ปริสุทฺธํ วฏฺฏิปิ ปริสุทฺธา. โส เตลสฺสปิ ปริสุทฺธตฺตา วฏฺฏิยาปิ ปริสุทฺธตฺตา น อนฺธนฺธํ วิย ฌายติ; เอวเมว โข, อาวุโส กจฺจาน, อิเธกจฺโจ ภิกฺขุ ‘ปริสุทฺธาภา’ติ ผริตฺวา อธิมุจฺจิตฺวา วิหรติ. ตสฺส กายทุฏฺฐุลฺลมฺปิ สุปฺปฏิปฺปสฺสทฺธํ โหติ, ถินมิทฺธมฺปิ สุสมูหตํ โหติ, อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจมฺปิ สุปฺปฏิวินีตํ โหติ. โส กายทุฏฺฐุลฺลสฺสปิ สุปฺปฏิปฺปสฺสทฺธตฺตา ถินมิทฺธสฺสปิ สุสมูหตตฺตา อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจสฺสปิ สุปฺปฏิวินีตตฺตา น อนฺธนฺธํ วิย ฌายติ. โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา ปริสุทฺธาภานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชติ. อยํ โข, อาวุโส กจฺจาน, เหตุ อยํ ปจฺจโย เยน ตาสํ เทวตานํ เอกํ เทวนิกายํ อุปปนฺนานํ สนฺเตตฺถ เอกจฺจา เทวตา สํกิลิฏฺฐาภา, สนฺติ ปเนตฺถ เอกจฺจา เทวตา ปริสุทฺธาภา’’ติ.

„Dazu, Freund Kaccāna, will ich dir ein Gleichnis geben. Manche weisen Menschen verstehen den Sinn einer Rede durch ein Gleichnis. Stell dir vor, Freund Kaccāna, bei einer brennenden Öllampe wäre sowohl das Öl unrein als auch der Docht unrein. Wegen der Unreinheit des Öls und des Dochts brennt sie trübe. Ebenso, Freund Kaccāna, verweilt hier ein Mönch, indem er seinen Geist mit der Vorstellung ‚getrübter Glanz‘ durchdringt; bei ihm ist die körperliche Unruhe nicht völlig beruhigt, Starrheit und Mattigkeit sind nicht völlig beseitigt, und Aufgeregtheit und Gewissensunruhe sind nicht völlig gebändigt. Weil nun die körperliche Unruhe nicht beruhigt, Starrheit und Mattigkeit nicht beseitigt und Aufgeregtheit und Gewissensunruhe nicht gebändigt sind, meditiert er gleichsam trübe. Nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, wird er in der Gemeinschaft der Devas von getrübtem Glanz wiedergeboren. Stell dir dagegen vor, Freund Kaccāna, bei einer brennenden Öllampe wäre sowohl das Öl rein als auch der Docht rein. Wegen der Reinheit des Öls und des Dochts brennt sie nicht trübe. Ebenso, Freund Kaccāna, verweilt hier ein Mönch, indem er seinen Geist mit der Vorstellung ‚reiner Glanz‘ durchdringt. Bei ihm ist die körperliche Unruhe völlig beruhigt, Starrheit und Mattigkeit sind völlig beseitigt, und Aufgeregtheit und Gewissensunruhe sind völlig gebändigt. Weil nun die körperliche Unruhe beruhigt, Starrheit und Mattigkeit beseitigt und Aufgeregtheit und Gewissensunruhe gebändigt sind, meditiert er nicht trübe. Nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, wird er in der Gemeinschaft der Devas von reinem Glanz wiedergeboren. Dies ist der Grund, Freund Kaccāna, dies ist die Ursache, warum unter jenen Devas, die in einer gemeinsamen Deva-Schar wiedergeboren wurden, einige Devas von getrübtem Glanz und andere Devas von reinem Glanz sind.“

๒๓๕. เอวํ วุตฺเต, อายสฺมา สภิโย กจฺจาโน อายสฺมนฺตํ อนุรุทฺธํ เอตทโวจ – ‘‘สาธุ, ภนฺเต อนุรุทฺธ! น, ภนฺเต, อายสฺมา อนุรุทฺโธ เอวมาห – ‘เอวํ เม สุต’นฺติ วา ‘เอวํ อรหติ ภวิตุ’นฺติ วา; อถ จ ปน, ภนฺเต, อายสฺมา อนุรุทฺโธ ‘เอวมฺปิ ตา เทวตา, อิติปิ ตา เทวตา’ตฺเวว ภาสติ. ตสฺส มยฺหํ, ภนฺเต, เอวํ โหติ – ‘อทฺธา อายสฺมตา อนุรุทฺเธน ตาหิ เทวตาหิ สทฺธึ สนฺนิวุตฺถปุพฺพญฺเจว สลฺลปิตปุพฺพญฺจ สากจฺฉา จ สมาปชฺชิตปุพฺพา’’’ติ. ‘‘อทฺธา โข อยํ, อาวุโส กจฺจาน, อาสชฺช อุปนีย วาจา ภาสิตา, อปิ จ เต อหํ พฺยากริสฺสามิ – ‘ทีฆรตฺตํ โข เม, อาวุโส [Pg.191] กจฺจาน, ตาหิ เทวตาหิ สทฺธึ สนฺนิวุตฺถปุพฺพญฺเจว สลฺลปิตปุพฺพญฺจ สากจฺฉา จ สมาปชฺชิตปุพฺพา’’’ติ.

235. Als dies gesagt wurde, sprach der ehrwürdige Sabhiya Kaccāna zum ehrwürdigen Anuruddha: „Vortrefflich, Ehrwürdiger Anuruddha! Der ehrwürdige Anuruddha sagt nicht: ‚So habe ich es gehört‘ oder ‚So müsste es wohl sein‘; vielmehr sagt der ehrwürdige Anuruddha: ‚So sind jene Devas, so beschaffen sind jene Devas‘. Da dachte ich mir, Ehrwürdiger: ‚Sicherlich hat der ehrwürdige Anuruddha mit jenen Devas früher schon zusammengewohnt, Gespräche geführt, sich mit ihnen ausgetauscht und ist mit ihnen gemeinsam in meditative Zustände eingetreten.‘“ – „Wahrlich, Freund Kaccāna, deine Worte sind kühn und zutreffend; dennoch will ich dir antworten: Über lange Zeit hinweg habe ich in der Tat mit jenen Devas zusammengewohnt, Gespräche geführt, mich mit ihnen ausgetauscht und bin mit ihnen gemeinsam in meditative Zustände eingetreten.“

เอวํ วุตฺเต, อายสฺมา สภิโย กจฺจาโน ปญฺจกงฺคํ ถปตึ เอตทโวจ – ‘‘ลาภา เต, คหปติ, สุลทฺธํ เต, คหปติ, ยํ ตฺวญฺเจว ตํ กงฺขาธมฺมํ ปหาสิ, มยญฺจิมํ ธมฺมปริยายํ อลตฺถมฺหา สวนายา’’ติ.

Als dies gesagt wurde, sprach der ehrwürdige Sabhiya Kaccāna zum Baumeister Pañcakaṅga: „Es ist ein Gewinn für dich, Hausvater, ein wahrer Segen für dich, Hausvater, dass du jenen Zustand des Zweifels aufgegeben hast und dass wir diese Darlegung der Lehre hören durften.“

อนุรุทฺธสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ สตฺตมํ.

Das Anuruddha-Sutta, das siebte, ist abgeschlossen.

๘. อุปกฺกิเลสสุตฺตํ

8. Upakkilesasutta

๒๓๖. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา โกสมฺพิยํ วิหรติ โฆสิตาราเม. เตน โข ปน สมเยน โกสมฺพิยํ ภิกฺขู ภณฺฑนชาตา กลหชาตา วิวาทาปนฺนา อญฺญมญฺญํ มุขสตฺตีหิ วิตุทนฺตา วิหรนฺติ. อถ โข อญฺญตโร ภิกฺขุ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ. เอกมนฺตํ ฐิโต โข โส ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อิธ, ภนฺเต, โกสมฺพิยํ ภิกฺขู ภณฺฑนชาตา กลหชาตา วิวาทาปนฺนา อญฺญมญฺญํ มุขสตฺตีหิ วิตุทนฺตา วิหรนฺติ. สาธุ, ภนฺเต, ภควา เยน เต ภิกฺขู เตนุปสงฺกมตุ อนุกมฺปํ อุปาทายา’’ติ. อธิวาเสสิ ภควา ตุณฺหีภาเวน. อถ โข ภควา เยน เต ภิกฺขู เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา เต ภิกฺขู เอตทโวจ – ‘‘อลํ, ภิกฺขเว, มา ภณฺฑนํ, มา กลหํ, มา วิคฺคหํ, มา วิวาท’’นฺติ.

236. So habe ich gehört – zu einer Zeit verweilte der Erhabene in Kosambi im Ghosita-Kloster. Zu jener Zeit nun lebten die Mönche in Kosambi in Streit und Zank verstrickt, in Zwietracht geraten, und verletzten einander mit Wortspeeren. Da begab sich ein gewisser Mönch dorthin, wo der Erhabene war; nachdem er sich ihm genähert und den Erhabenen ehrfurchtsvoll gegrüßt hatte, stellte er sich an eine Seite. Zur Seite stehend sprach jener Mönch zum Erhabenen: „Hier, Herr, leben die Mönche in Kosambi in Streit und Zank verstrickt, in Zwietracht geraten, und verletzen einander mit Wortspeeren. Es wäre gut, Herr, wenn der Erhabene aus Mitgefühl dorthin ginge, wo jene Mönche sind.“ Der Erhabene willigte durch Schweigen ein. Dann begab sich der Erhabene dorthin, wo jene Mönche waren; nachdem er sich ihnen genähert hatte, sprach er zu jenen Mönchen: „Genug, ihr Mönche! Haltet ein mit dem Streit, haltet ein mit dem Zank, haltet ein mit der Zwietracht, haltet ein mit dem Hader!“

เอวํ วุตฺเต, อญฺญตโร ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อาคเมตุ, ภนฺเต! ภควา ธมฺมสฺสามี; อปฺโปสฺสุกฺโก, ภนฺเต, ภควา ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารํ อนุยุตฺโต วิหรตุ; มยเมเตน ภณฺฑเนน กลเหน วิคฺคเหน วิวาเทน ปญฺญายิสฺสามา’’ติ. ทุติยมฺปิ โข ภควา เต ภิกฺขู เอตทโวจ – ‘‘อลํ, ภิกฺขเว, มา ภณฺฑนํ, มา กลหํ, มา วิคฺคหํ, มา วิวาท’’นฺติ. ทุติยมฺปิ โข โส ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อาคเมตุ, ภนฺเต! ภควา ธมฺมสฺสามี; อปฺโปสฺสุกฺโก, ภนฺเต, ภควา ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารํ อนุยุตฺโต วิหรตุ; มยเมเตน ภณฺฑเนน กลเหน วิคฺคเหน วิวาเทน ปญฺญายิสฺสามา’’ติ. ตติยมฺปิ [Pg.192] โข ภควา เต ภิกฺขู เอตทโวจ – ‘‘อลํ, ภิกฺขเว, มา ภณฺฑนํ, มา กลหํ, มา วิคฺคหํ, มา วิวาท’’นฺติ. ตติยมฺปิ โข โส ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อาคเมตุ, ภนฺเต, ภควา ธมฺมสฺสามี; อปฺโปสฺสุกฺโก, ภนฺเต, ภควา ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหารํ อนุยุตฺโต วิหรตุ; มยเมเตน ภณฺฑเนน กลเหน วิคฺคเหน วิวาเทน ปญฺญายิสฺสามา’’ติ.

Nachdem dies gesagt war, sprach ein gewisser Mönch zum Erhabenen: „Warte doch, Herr! Der Erhabene ist der Herr der Lehre; möge der Erhabene unbesorgt sein und dem Verweilen im Glück des gegenwärtigen Lebens hingegeben bleiben; wir werden durch diesen Streit, diesen Zank, diese Zwietracht und diesen Hader bekannt werden.“ Ein zweites Mal sprach der Erhabene zu jenen Mönchen: „Genug, ihr Mönche! Haltet ein mit dem Streit, haltet ein mit dem Zank, haltet ein mit der Zwietracht, haltet ein mit dem Hader!“ Ein zweites Mal sprach jener Mönch zum Erhabenen: „Warte doch, Herr! Der Erhabene ist der Herr der Lehre; möge der Erhabene unbesorgt sein und dem Verweilen im Glück des gegenwärtigen Lebens hingegeben bleiben; wir werden durch diesen Streit, diesen Zank, diese Zwietracht und diesen Hader bekannt werden.“ Ein drittes Mal sprach der Erhabene zu jenen Mönchen: „Genug, ihr Mönche! Haltet ein mit dem Streit, haltet ein mit dem Zank, haltet ein mit der Zwietracht, haltet ein mit dem Hader!“ Ein drittes Mal sprach jener Mönch zum Erhabenen: „Warte doch, Herr! Der Erhabene ist der Herr der Lehre; möge der Erhabene unbesorgt sein und dem Verweilen im Glück des gegenwärtigen Lebens hingegeben bleiben; wir werden durch diesen Streit, diesen Zank, diese Zwietracht und diesen Hader bekannt werden.“

อถ โข ภควา ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย โกสมฺพึ ปิณฺฑาย ปาวิสิ. โกสมฺพิยํ ปิณฺฑาย จริตฺวา ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต เสนาสนํ สํสาเมตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย ฐิตโกว อิมา คาถา อภาสิ –

Daraufhin kleidete sich der Erhabene am Morgen an, nahm Schale und Obergewand und ging in Kosambi auf Almosengang. Nachdem er in Kosambi um Almosen gewandelt war, kehrte er nach der Mahlzeit vom Almosengang zurück, ordnete seine Lagerstatt, nahm Schale und Obergewand und sprach, noch während er stand, diese Verse:

๒๓๗.

237.

‘‘ปุถุสทฺโท สมชโน, น พาโล โกจิ มญฺญถ;

สงฺฆสฺมึ ภิชฺชมานสฺมึ, นาญฺญํ ภิยฺโย อมญฺญรุํ.

„Viel Lärm herrscht unter der Menge, niemand hält sich für einen Toren; selbst wenn der Orden gespalten wird, erkennt keiner eine andere Ursache als sich selbst.“

‘‘ปริมุฏฺฐา ปณฺฑิตาภาสา, วาจาโคจรภาณิโน;

ยาวิจฺฉนฺติ มุขายามํ, เยน นีตา น ตํ วิทู.

„Die sich für weise ausgeben, während sie die Achtsamkeit verloren haben, sprechen nur das, was ihnen in den Mund kommt; sie reden so weit, wie sie den Mund öffnen wollen, und erkennen nicht den Abgrund, in den sie geführt werden.“

‘‘อกฺโกจฺฉิ มํ อวธิ มํ, อชินิ มํ อหาสิ เม;

เย จ ตํ อุปนยฺหนฺติ, เวรํ เตสํ น สมฺมติ.

„‚Er hat mich beschimpft, er hat mich geschlagen, er hat mich besiegt, er hat mich beraubt‘ – bei jenen, die solchen Groll hegen, kommt der Hass nie zur Ruhe.“

‘‘อกฺโกจฺฉิ มํ อวธิ มํ, อชินิ มํ อหาสิ เม;

เย จ ตํ นุปนยฺหนฺติ, เวรํ เตสูปสมฺมติ.

„‚Er hat mich beschimpft, er hat mich geschlagen, er hat mich besiegt, er hat mich beraubt‘ – bei jenen, die keinen solchen Groll hegen, kommt der Hass zur Ruhe.“

‘‘น หิ เวเรน เวรานิ, สมฺมนฺตีธ กุทาจนํ;

อเวเรน จ สมฺมนฺติ, เอส ธมฺโม สนนฺตโน.

„Denn niemals kommt Hass durch Hass zur Ruhe, hier in dieser Welt; durch Nicht-Hass allein kommt er zur Ruhe – das ist ein ewiges Gesetz.“

‘‘ปเร จ น วิชานนฺติ, มยเมตฺถ ยมามเส;

เย จ ตตฺถ วิชานนฺติ, ตโต สมฺมนฺติ เมธคา.

„Die anderen aber wissen nicht, dass wir hier im Tod enden müssen; doch jene dort, die dies erkennen, bei denen legt sich der Streit.“

‘‘อฏฺฐิจฺฉินฺนา ปาณหรา, ควสฺสธนหาริโน;

รฏฺฐํ วิลุมฺปมานานํ, เตสมฺปิ โหติ สงฺคติ;

กสฺมา ตุมฺหากํ โน สิยา.

„Selbst Räuber, die Knochen brechen und Leben nehmen, die Rinder, Pferde und Schätze rauben und das Land plündern – selbst bei diesen gibt es Zusammenhalt; warum sollte es ihn bei euch nicht geben?“

‘‘สเจ ลเภถ นิปกํ สหายํ,สทฺธึ จรํ สาธุวิหาริ ธีรํ;

อภิภุยฺย สพฺพานิ ปริสฺสยานิ,จเรยฺย เตนตฺตมโน สตีมา.

„Wenn man einen klugen Gefährten findet, der mit einem wandelt, der rechtschaffen lebt und weise ist, so sollte man mit ihm wandeln, frohen Sinnes und achtsam, alle Gefahren überwindend.“

‘‘โน [Pg.193] เจ ลเภถ นิปกํ สหายํ,สทฺธึ จรํ สาธุวิหาริ ธีรํ;

ราชาว รฏฺฐํ วิชิตํ ปหาย,เอโก จเร มาตงฺครญฺเญว นาโค.

„Doch findet man keinen klugen Gefährten, der mit einem wandelt, der rechtschaffen lebt und weise ist, so ziehe man allein, wie ein König, der sein erobertes Reich verlässt, oder wie ein einsamer Elefant im Mātaṅga-Wald.“

‘‘เอกสฺส จริตํ เสยฺโย, นตฺถิ พาเล สหายตา;

เอโก จเร น จ ปาปานิ กยิรา,อปฺโปสฺสุกฺโก มาตงฺครญฺเญว นาโค’’ติ.

„Besser ist das Leben des Einzelnen, mit einem Toren gibt es keine Gemeinschaft; einsam soll man wandeln und keine Übel begehen, unbesorgt wie ein einsamer Elefant im Mātaṅga-Wald.“

๒๓๘. อถ โข ภควา ฐิตโกว อิมา คาถา ภาสิตฺวา เยน พาลกโลณการคาโม เตนุปสงฺกมิ. เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา ภคุ พาลกโลณการคาเม วิหรติ. อทฺทสา โข อายสฺมา ภคุ ภควนฺตํ ทูรโตว อาคจฺฉนฺตํ. ทิสฺวาน อาสนํ ปญฺญเปสิ อุทกญฺจ ปาทานํ โธวนํ. นิสีทิ ภควา ปญฺญตฺเต อาสเน. นิสชฺช ปาเท ปกฺขาเลสิ. อายสฺมาปิ โข ภคุ ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข อายสฺมนฺตํ ภคุํ ภควา เอตทโวจ – ‘‘กจฺจิ, ภิกฺขุ, ขมนียํ, กจฺจิ ยาปนียํ, กจฺจิ ปิณฺฑเกน น กิลมสี’’ติ? ‘‘ขมนียํ ภควา, ยาปนียํ ภควา, น จาหํ, ภนฺเต, ปิณฺฑเกน กิลมามี’’ติ. อถ โข ภควา อายสฺมนฺตํ ภคุํ ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺเสตฺวา สมาทเปตฺวา สมุตฺเตเชตฺวา สมฺปหํเสตฺวา อุฏฺฐายาสนา เยน ปาจีนวํสทาโย เตนุปสงฺกมิ.

238. Nachdem der Erhabene, noch während er stand, diese Verse gesprochen hatte, begab er sich zum Dorf Bālakaloṇakāra. Zu jener Zeit verweilte der ehrwürdige Bhagu im Dorf Bālakaloṇakāra. Der ehrwürdige Bhagu sah den Erhabenen schon von weitem herankommen. Als er ihn sah, bereitete er einen Sitz und stellte Wasser zum Waschen der Füße bereit. Der Erhabene setzte sich auf den bereiteten Sitz. Nachdem er sich gesetzt hatte, wusch er sich die Füße. Auch der ehrwürdige Bhagu grüßte den Erhabenen ehrfurchtsvoll und setzte sich an eine Seite. Zu dem beiseite sitzenden ehrwürdigen Bhagu sprach der Erhabene: „Wie ist es, Mönch, ist es erträglich? Geht es dir gut? Hast du keine Not an Almosen?“ – „Es ist erträglich, Erhabener, es geht mir gut, Erhabener; ich habe keine Not an Almosen, Herr.“ Dann belehrte der Erhabene den ehrwürdigen Bhagu mit einer Lehrrede, wies ihn an, ermutigte und erfreute ihn, erhob sich von seinem Sitz und begab sich zum Pācīnavaṃsa-Wald.“

เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา จ อนุรุทฺโธ อายสฺมา จ นนฺทิโย อายสฺมา จ กิมิโล ปาจีนวํสทาเย วิหรนฺติ. อทฺทสา โข ทายปาโล ภควนฺตํ ทูรโตว อาคจฺฉนฺตํ. ทิสฺวาน ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘มา, มหาสมณ, เอตํ ทายํ ปาวิสิ. สนฺเตตฺถ ตโย กุลปุตฺตา อตฺตกามรูปา วิหรนฺติ. มา เตสํ อผาสุมกาสี’’ติ. อสฺโสสิ โข อายสฺมา อนุรุทฺโธ ทายปาลสฺส ภควตา สทฺธึ มนฺตยมานสฺส. สุตฺวาน ทายปาลํ เอตทโวจ – ‘‘มา, อาวุโส ทายปาล, ภควนฺตํ วาเรสิ. สตฺถา โน ภควา อนุปฺปตฺโต’’ติ.

Zu jener Zeit hielten sich der ehrwürdige Anuruddha, der ehrwürdige Nandiya und der ehrwürdige Kimila im Pācīnavaṃsa-Wald auf. Ein Waldwächter sah den Erhabenen von weitem herankommen. Als er den Erhabenen sah, sagte er zu ihm: „Tritt nicht in diesen Wald ein, großer Asket. Hier weilen drei Edelsöhne, die nach ihrem Wohl streben. Bereite ihnen keine Unannehmlichkeiten.“ Der ehrwürdige Anuruddha hörte, wie der Waldwächter mit dem Erhabenen sprach. Nachdem er dies gehört hatte, sagte er zum Waldwächter: „Halte den Erhabenen nicht auf, Freund Waldwächter. Unser Lehrer, der Erhabene, ist angekommen.“

๒๓๙. อถ [Pg.194] โข อายสฺมา อนุรุทฺโธ เยนายสฺมา จ นนฺทิโย เยนายสฺมา จ กิมิโล เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตญฺจ นนฺทิยํ อายสฺมนฺตญฺจ กิมิลํ เอตทโวจ – ‘‘อภิกฺกมถายสฺมนฺโต, อภิกฺกมถายสฺมนฺโต, สตฺถา โน ภควา อนุปฺปตฺโต’’ติ. อถ โข อายสฺมา จ อนุรุทฺโธ อายสฺมา จ นนฺทิโย อายสฺมา จ กิมิโล ภควนฺตํ ปจฺจุคฺคนฺตฺวา เอโก ภควโต ปตฺตจีวรํ ปฏิคฺคเหสิ, เอโก อาสนํ ปญฺญเปสิ, เอโก ปาโททกํ อุปฏฺฐเปสิ. นิสีทิ ภควา ปญฺญตฺเต อาสเน. นิสชฺช ปาเท ปกฺขาเลสิ. เตปิ โข อายสฺมนฺโต ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ. เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข อายสฺมนฺตํ อนุรุทฺธํ ภควา เอตทโวจ – ‘‘กจฺจิ โว, อนุรุทฺธา, ขมนียํ, กจฺจิ ยาปนียํ, กจฺจิ ปิณฺฑเกน น กิลมถา’’ติ? ‘‘ขมนียํ ภควา, ยาปนียํ ภควา, น จ มยํ, ภนฺเต, ปิณฺฑเกน กิลมามา’’ติ. ‘‘กจฺจิ ปน โว, อนุรุทฺธา, สมคฺคา สมฺโมทมานา อวิวทมานา ขีโรทกีภูตา อญฺญมญฺญํ ปิยจกฺขูหิ สมฺปสฺสนฺตา วิหรถา’’ติ? ‘‘ตคฺฆ มยํ, ภนฺเต, สมคฺคา สมฺโมทมานา อวิวทมานา ขีโรทกีภูตา อญฺญมญฺญํ ปิยจกฺขูหิ สมฺปสฺสนฺตา วิหรามา’’ติ. ‘‘ยถา กถํ ปน ตุมฺเห, อนุรุทฺธา, สมคฺคา สมฺโมทมานา อวิวทมานา ขีโรทกีภูตา อญฺญมญฺญํ ปิยจกฺขูหิ สมฺปสฺสนฺตา วิหรถา’’ติ? ‘‘อิธ มยฺหํ, ภนฺเต, เอวํ โหติ – ‘ลาภา วต เม, สุลทฺธํ วต เม โยหํ เอวรูเปหิ สพฺรหฺมจารีหิ สทฺธึ วิหรามี’ติ. ตสฺส มยฺหํ, ภนฺเต, อิเมสุ อายสฺมนฺเตสุ เมตฺตํ กายกมฺมํ ปจฺจุปฏฺฐิตํ อาวิ เจว รโห จ, เมตฺตํ วจีกมฺมํ ปจฺจุปฏฺฐิตํ อาวิ เจว รโห จ, เมตฺตํ มโนกมฺมํ ปจฺจุปฏฺฐิตํ อาวิ เจว รโห จ. ตสฺส, มยฺหํ, ภนฺเต, เอวํ โหติ – ‘ยํนูนาหํ สกํ จิตฺตํ นิกฺขิปิตฺวา อิเมสํเยว อายสฺมนฺตานํ จิตฺตสฺส วเสน วตฺเตยฺย’นฺติ. โส โข อหํ, ภนฺเต, สกํ จิตฺตํ นิกฺขิปิตฺวา อิเมสํเยว อายสฺมนฺตานํ จิตฺตสฺส วเสน วตฺตามิ. นานา หิ โข โน, ภนฺเต, กายา, เอกญฺจ ปน มญฺเญ จิตฺต’’นฺติ.

239. Daraufhin begab sich der ehrwürdige Anuruddha dorthin, wo der ehrwürdige Nandiya und der ehrwürdige Kimila waren. Nachdem er zu ihnen gegangen war, sagte er zum ehrwürdigen Nandiya und zum ehrwürdigen Kimila: „Kommt herbei, ihr Ehrwürdigen, kommt herbei! Unser Lehrer, der Erhabene, ist angekommen.“ Dann gingen der ehrwürdige Anuruddha, der ehrwürdige Nandiya und der ehrwürdige Kimila dem Erhabenen entgegen. Einer nahm die Schale und das Gewand des Erhabenen entgegen, einer bereitete einen Sitz vor, und einer stellte Wasser für die Füße bereit. Der Erhabene setzte sich auf den vorbereiteten Sitz. Nachdem er sich gesetzt hatte, wusch er seine Füße. Auch jene Ehrwürdigen erwiesen dem Erhabenen die Reverenz und setzten sich zur Seite nieder. Der Erhabene sprach zum ehrwürdigen Anuruddha, der zur Seite saß: „Geht es euch gut, ihr Anuruddhas? Ist das Leben erträglich? Habt ihr keine Not beim Almosengang?“ — „Es geht uns gut, Erhabener, es ist erträglich, Herr. Wir haben keine Not beim Almosengang.“ — „Lebt ihr aber, ihr Anuruddhas, einträchtig, in gegenseitiger Freude, ohne Streit, wie Milch und Wasser vermischt, einander mit liebevollen Augen betrachtend?“ — „Gewiss, Herr, wir leben einträchtig, in gegenseitiger Freude, ohne Streit, wie Milch und Wasser vermischt, einander mit liebevollen Augen betrachtend.“ — „Wie aber, ihr Anuruddhas, lebt ihr auf diese Weise?“ — „Hierbei, Herr, kommt mir dieser Gedanke: ‚Welch ein Gewinn für mich, welch ein Glück für mich, dass ich mit solchen Gefährten im heiligen Leben weilen darf!‘ In mir, Herr, ist gegenüber diesen Ehrwürdigen sowohl offen als auch im Geheimen liebende Güte in Taten, Worten und Gedanken gegenwärtig. Ich denke: ‚Wie wäre es, wenn ich meinen eigenen Willen beiseitesetzte und nur nach dem Willen dieser Ehrwürdigen handelte?‘ So setze ich, Herr, meinen eigenen Willen beiseite und lebe nach dem Willen dieser Ehrwürdigen. Wir sind zwar an Körpern verschieden, doch wahrlich eines Geistes.“

อายสฺมาปิ โข นนฺทิโย…เป… อายสฺมาปิ โข กิมิโล ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘มยฺหมฺปิ โข, ภนฺเต, เอวํ โหติ – ‘ลาภา วต เม, สุลทฺธํ วต เม โยหํ เอวรูเปหิ สพฺรหฺมจารีหิ สทฺธึ วิหรามี’ติ. ตสฺส มยฺหํ, ภนฺเต, อิเมสุ อายสฺมนฺเตสุ เมตฺตํ กายกมฺมํ ปจฺจุปฏฺฐิตํ อาวิ เจว รโห จ, เมตฺตํ วจีกมฺมํ ปจฺจุปฏฺฐิตํ อาวิ เจว รโห จ, เมตฺตํ มโนกมฺมํ ปจฺจุปฏฺฐิตํ [Pg.195] อาวิ เจว รโห จ. ตสฺส มยฺหํ, ภนฺเต, เอวํ โหติ – ‘ยํนูนาหํ สกํ จิตฺตํ นิกฺขิปิตฺวา อิเมสํเยว อายสฺมนฺตานํ จิตฺตสฺส วเสน วตฺเตยฺย’นฺติ. โส โข อหํ, ภนฺเต, สกํ จิตฺตํ นิกฺขิปิตฺวา อิเมสํเยว อายสฺมนฺตานํ จิตฺตสฺส วเสน วตฺตามิ. นานา หิ โข โน, ภนฺเต, กายา, เอกญฺจ ปน มญฺเญ จิตฺตนฺติ. เอวํ โข มยํ, ภนฺเต, สมคฺคา สมฺโมทมานา อวิวทมานา ขีโรทกีภูตา อญฺญมญฺญํ ปิยจกฺขูหิ สมฺปสฺสนฺตา วิหรามา’’ติ.

Auch der ehrwürdige Nandiya … und auch der ehrwürdige Kimila sprachen zum Erhabenen: „Auch mir, Herr, kommt dieser Gedanke: ‚Welch ein Gewinn für mich, welch ein Glück für mich, dass ich mit solchen Gefährten im heiligen Leben weilen darf!‘ In mir, Herr, ist gegenüber diesen Ehrwürdigen sowohl offen als auch im Geheimen liebende Güte in Taten, Worten und Gedanken gegenwärtig. Ich denke: ‚Wie wäre es, wenn ich meinen eigenen Willen beiseitesetzte und nur nach dem Willen dieser Ehrwürdigen handelte?‘ So setze ich, Herr, meinen eigenen Willen beiseite und lebe nach dem Willen dieser Ehrwürdigen. Wir sind zwar an Körpern verschieden, doch wahrlich eines Geistes. Auf diese Weise, Herr, leben wir einträchtig, in gegenseitiger Freude, ohne Streit, wie Milch und Wasser vermischt, einander mit liebevollen Augen betrachtend.“

๒๔๐. ‘‘สาธุ, สาธุ, อนุรุทฺธา! กจฺจิ ปน โว, อนุรุทฺธา, อปฺปมตฺตา อาตาปิโน ปหิตตฺตา วิหรถา’’ติ? ‘‘ตคฺฆ มยํ, ภนฺเต, อปฺปมตฺตา อาตาปิโน ปหิตตฺตา วิหรามา’’ติ. ‘‘ยถา กถํ ปน ตุมฺเห, อนุรุทฺธา, อปฺปมตฺตา อาตาปิโน ปหิตตฺตา วิหรถา’’ติ? ‘‘อิธ, ภนฺเต, อมฺหากํ โย ปฐมํ คามโต ปิณฺฑาย ปฏิกฺกมติ, โส อาสนานิ ปญฺญเปติ, ปานียํ ปริโภชนียํ อุปฏฺฐาเปติ, อวกฺการปาตึ อุปฏฺฐาเปติ. โย ปจฺฉา คามโต ปิณฺฑาย ปฏิกฺกมติ – สเจ โหติ ภุตฺตาวเสโส, สเจ อากงฺขติ, ภุญฺชติ; โน เจ อากงฺขติ, อปฺปหริเต วา ฉฑฺเฑติ อปาณเก วา อุทเก โอปิลาเปติ – โส อาสนานิ ปฏิสาเมติ, ปานียํ ปริโภชนียํ ปฏิสาเมติ, อวกฺการปาตึ โธวิตฺวา ปฏิสาเมติ, ภตฺตคฺคํ สมฺมชฺชติ. โย ปสฺสติ ปานียฆฏํ วา ปริโภชนียฆฏํ วา วจฺจฆฏํ วา ริตฺตํ ตุจฺฉํ โส อุปฏฺฐาเปติ. สจสฺส โหติ อวิสยฺหํ, หตฺถวิกาเรน ทุติยํ อามนฺเตตฺวา หตฺถวิลงฺฆเกน อุปฏฺฐาเปม, น ตฺเวว มยํ, ภนฺเต, ตปฺปจฺจยา วาจํ ภินฺทาม. ปญฺจาหิกํ โข ปน มยํ, ภนฺเต, สพฺพรตฺตึ ธมฺมิยา กถาย สนฺนิสีทาม. เอวํ โข มยํ, ภนฺเต, อปฺปมตฺตา อาตาปิโน ปหิตตฺตา วิหรามา’’ติ.

240. „Gut, gut, Anuruddhas! Verweilt ihr denn, Anuruddhas, unermüdlich, eifrig und entschlossen?“ – „Gewiss, Herr, wir verweilen unermüdlich, eifrig und entschlossen.“ – „Wie aber, Anuruddhas, verweilt ihr unermüdlich, eifrig und entschlossen?“ – „Hierbei, Herr, bereitet derjenige von uns, der zuerst vom Almosengang aus dem Dorf zurückkehrt, die Sitze vor, stellt Trinkwasser und Gebrauchswasser bereit und stellt die Abfallschale hin. Wer zuletzt vom Almosengang aus dem Dorf zurückkehrt – wenn Speisereste übrig sind, isst er sie, falls er es wünscht; wünscht er es nicht, schüttet er sie auf graslosen Boden oder versenkt sie in Wasser, in dem keine Lebewesen sind. Dieser räumt dann die Sitze weg, stellt Trinkwasser und Gebrauchswasser weg, wäscht die Abfallschale und räumt sie weg und fegt den Speisesaal. Wer einen leeren Krug für Trinkwasser, Gebrauchswasser oder für den Abtritt sieht, der stellt ihn gefüllt bereit. Wenn es für ihn allein zu schwer ist, ruft er mit einem Handzeichen einen Gefährten herbei, und mit vereinten Händen stellen wir ihn bereit; dennoch brechen wir deswegen, Herr, nicht das Schweigen. Alle fünf Tage aber, Herr, sitzen wir die ganze Nacht über zu einem Gespräch über die Lehre zusammen. Auf diese Weise, Herr, verweilen wir unermüdlich, eifrig und entschlossen.“

๒๔๑. ‘‘สาธุ, สาธุ, อนุรุทฺธา! อตฺถิ ปน โว, อนุรุทฺธา, เอวํ อปฺปมตฺตานํ อาตาปีนํ ปหิตตฺตานํ วิหรตํ อุตฺตริมนุสฺสธมฺมา อลมริยญาณทสฺสนวิเสโส อธิคโต ผาสุวิหาโร’’ติ? ‘‘อิธ มยํ, ภนฺเต, อปฺปมตฺตา อาตาปิโน ปหิตตฺตา วิหรนฺตา โอภาสญฺเจว สญฺชานาม ทสฺสนญฺจ รูปานํ. โส โข ปน โน โอภาโส นจิรสฺเสว อนฺตรธายติ ทสฺสนญฺจ รูปานํ; ตญฺจ นิมิตฺตํ นปฺปฏิวิชฺฌามา’’ติ.

241. „Gut, gut, Anuruddhas! Habt ihr aber, Anuruddhas, während ihr so unermüdlich, eifrig und entschlossen verweilt, irgendeinen übermenschlichen Zustand erlangt, eine ausgezeichnete edle Erkenntnis und Schau, ein glückliches Verweilen?“ – „Hier, Herr, nehmen wir, während wir unermüdlich, eifrig und entschlossen verweilen, sowohl ein Leuchten wahr als auch eine Schau von Formen. Doch dieses Leuchten und diese Schau von Formen verschwinden bei uns bald wieder; und wir haben die Ursache dafür noch nicht durchschaut.“

‘‘ตํ [Pg.196] โข ปน โว, อนุรุทฺธา, นิมิตฺตํ ปฏิวิชฺฌิตพฺพํ. อหมฺปิ สุทํ, อนุรุทฺธา, ปุพฺเพว สมฺโพธา อนภิสมฺพุทฺโธ โพธิสตฺโตว สมาโน โอภาสญฺเจว สญฺชานามิ ทสฺสนญฺจ รูปานํ. โส โข ปน เม โอภาโส นจิรสฺเสว อนฺตรธายติ ทสฺสนญฺจ รูปานํ. ตสฺส มยฺหํ, อนุรุทฺธา, เอตทโหสิ – ‘โก นุ โข เหตุ โก ปจฺจโย เยน เม โอภาโส อนฺตรธายติ ทสฺสนญฺจ รูปาน’นฺติ? ตสฺส มยฺหํ, อนุรุทฺธา, เอตทโหสิ – ‘วิจิกิจฺฉา โข เม อุทปาทิ, วิจิกิจฺฉาธิกรณญฺจ ปน เม สมาธิ จวิ. สมาธิมฺหิ จุเต โอภาโส อนฺตรธายติ ทสฺสนญฺจ รูปานํ. โสหํ ตถา กริสฺสามิ ยถา เม ปุน น วิจิกิจฺฉา อุปฺปชฺชิสฺสตี’’’ติ.

„Diese Ursache, Anuruddhas, müsst ihr durchschauen. Auch ich, Anuruddhas, nahm vor meiner Erleuchtung, als ich noch ein nicht voll erwachter Bodhisattva war, sowohl ein Leuchten wahr als auch eine Schau von Formen. Doch dieses Leuchten und diese Schau von Formen verschwanden bei mir bald wieder. Da dachte ich, Anuruddhas: ‚Was ist wohl der Grund, was ist die Ursache dafür, dass mein Leuchten und die Schau von Formen verschwinden?‘ Da dachte ich, Anuruddhas: ‚Zweifel ist in mir entstanden, und aufgrund des Zweifels schwand meine Konzentration. Wenn die Konzentration schwindet, verschwindet das Leuchten und die Schau von Formen. Ich werde so handeln, dass in mir nicht erneut Zweifel entsteht.‘“

‘‘โส โข อหํ, อนุรุทฺธา, อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหรนฺโต โอภาสญฺเจว สญฺชานามิ ทสฺสนญฺจ รูปานํ. โส โข ปน เม โอภาโส นจิรสฺเสว อนฺตรธายติ ทสฺสนญฺจ รูปานํ. ตสฺส มยฺหํ, อนุรุทฺธา, เอตทโหสิ – ‘โก นุ โข เหตุ โก ปจฺจโย เยน เม โอภาโส อนฺตรธายติ ทสฺสนญฺจ รูปาน’นฺติ? ตสฺส มยฺหํ, อนุรุทฺธา, เอตทโหสิ – ‘อมนสิกาโร โข เม อุทปาทิ, อมนสิการาธิกรณญฺจ ปน เม สมาธิ จวิ. สมาธิมฺหิ จุเต โอภาโส อนฺตรธายติ ทสฺสนญฺจ รูปานํ. โสหํ ตถา กริสฺสามิ ยถา เม ปุน น วิจิกิจฺฉา อุปฺปชฺชิสฺสติ น อมนสิกาโร’’’ติ.

„Ich also, Anuruddhas, verweilte unermüdlich, eifrig und entschlossen und nahm sowohl ein Leuchten wahr als auch eine Schau von Formen. Doch dieses Leuchten und diese Schau von Formen verschwanden bei mir bald wieder. Da dachte ich, Anuruddhas: ‚Was ist wohl der Grund, was ist die Ursache dafür, dass mein Leuchten und die Schau von Formen verschwinden?‘ Da dachte ich, Anuruddhas: ‚Unaufmerksamkeit ist in mir entstanden, und aufgrund der Unaufmerksamkeit schwand meine Konzentration. Wenn die Konzentration schwindet, verschwindet das Leuchten und die Schau von Formen. Ich werde so handeln, dass in mir weder Zweifel noch Unaufmerksamkeit erneut entstehen.‘“

‘‘โส โข อหํ, อนุรุทฺธา…เป… ตสฺส มยฺหํ, อนุรุทฺธา, เอตทโหสิ – ‘ถินมิทฺธํ โข เม อุทปาทิ, ถินมิทฺธาธิกรณญฺจ ปน เม สมาธิ จวิ. สมาธิมฺหิ จุเต โอภาโส อนฺตรธายติ ทสฺสนญฺจ รูปานํ. โสหํ ตถา กริสฺสามิ ยถา เม ปุน น วิจิกิจฺฉา อุปฺปชฺชิสฺสติ น อมนสิกาโร น ถินมิทฺธ’’’นฺติ.

„Ich also, Anuruddhas, … (wie oben) … Da dachte ich, Anuruddhas: ‚Starrheit und Trägheit sind in mir entstanden, und aufgrund von Starrheit und Trägheit schwand meine Konzentration. Wenn die Konzentration schwindet, verschwindet das Leuchten und die Schau von Formen. Ich werde so handeln, dass in mir weder Zweifel noch Unaufmerksamkeit noch Starrheit und Trägheit erneut entstehen.‘“

‘‘โส โข อหํ, อนุรุทฺธา…เป… ตสฺส มยฺหํ, อนุรุทฺธา, เอตทโหสิ – ‘ฉมฺภิตตฺตํ โข เม อุทปาทิ, ฉมฺภิตตฺตาธิกรณญฺจ ปน เม สมาธิ จวิ. สมาธิมฺหิ จุเต โอภาโส อนฺตรธายติ ทสฺสนญฺจ รูปานํ. เสยฺยถาปิ, อนุรุทฺธา, ปุริโส อทฺธานมคฺคปฺปฏิปนฺโน, ตสฺส อุภโตปสฺเส วฏฺฏกา อุปฺปเตยฺยุํ, ตสฺส ตโตนิทานํ ฉมฺภิตตฺตํ อุปฺปชฺเชยฺย; เอวเมว โข เม, อนุรุทฺธา, ฉมฺภิตตฺตํ อุทปาทิ, ฉมฺภิตตฺตาธิกรณญฺจ ปน เม สมาธิ จวิ. สมาธิมฺหิ [Pg.197] จุเต โอภาโส อนฺตรธายติ ทสฺสนญฺจ รูปานํ. โสหํ ตถา กริสฺสามิ ยถา เม ปุน น วิจิกิจฺฉา อุปฺปชฺชิสฺสติ น อมนสิกาโร น ถินมิทฺธํ น ฉมฺภิตตฺต’’’นฺติ.

„Ich also, Anuruddhas, … (wie oben) … Da dachte ich, Anuruddhas: ‚Bestürzung ist in mir entstanden, und aufgrund der Bestürzung schwand meine Konzentration. Wenn die Konzentration schwindet, verschwindet das Leuchten und die Schau von Formen. Wie wenn, Anuruddhas, ein Mann auf einer weiten Reise wäre und zu seinen beiden Seiten Wachteln aufflögen, woraufhin in ihm Bestürzung entstünde; ebenso ist in mir, Anuruddhas, Bestürzung entstanden, und aufgrund der Bestürzung schwand meine Konzentration. Wenn die Konzentration schwindet, verschwindet das Leuchten und die Schau von Formen. Ich werde so handeln, dass in mir weder Zweifel noch Unaufmerksamkeit noch Starrheit und Trägheit noch Bestürzung erneut entstehen.‘“

‘‘โส โข อหํ, อนุรุทฺธา…เป… ตสฺส มยฺหํ, อนุรุทฺธา, เอตทโหสิ – ‘อุปฺปิลํ โข เม อุทปาทิ, อุปฺปิลาธิกรณญฺจ ปน เม สมาธิ จวิ. สมาธิมฺหิ จุเต โอภาโส อนฺตรธายติ ทสฺสนญฺจ รูปานํ. เสยฺยถาปิ, อนุรุทฺธา, ปุริโส เอกํ นิธิมุขํ คเวสนฺโต สกิเทว ปญฺจนิธิมุขานิ อธิคจฺเฉยฺย, ตสฺส ตโตนิทานํ อุปฺปิลํ อุปฺปชฺเชยฺย; เอวเมว โข เม, อนุรุทฺธา, อุปฺปิลํ อุทปาทิ, อุปฺปิลาธิกรณญฺจ ปน เม สมาธิ จวิ. สมาธิมฺหิ จุเต โอภาโส อนฺตรธายติ ทสฺสนญฺจ รูปานํ. โสหํ ตถา กริสฺสามิ ยถา เม ปุน น วิจิกิจฺฉา อุปฺปชฺชิสฺสติ, น อมนสิกาโร, น ถินมิทฺธํ, น ฉมฺภิตตฺตํ, น อุปฺปิล’’’นฺติ.

Ich aber, Anuruddhas... [pe]... da dachte ich: 'In mir ist Aufgeregtheit entstanden, und aufgrund der Aufgeregtheit schwand meine Konzentration. Wenn die Konzentration schwindet, vergeht das Licht und die Sicht von Formen. Gleichwie, Anuruddhas, ein Mann, der nach einer Schatzöffnung sucht, auf einmal fünf Schatzöffnungen fände und ihm daraus Aufgeregtheit entstünde; ebenso ist in mir Aufgeregtheit entstanden, und aufgrund der Aufgeregtheit schwand meine Konzentration. Wenn die Konzentration schwindet, vergeht das Licht und die Sicht von Formen. Ich werde so handeln, dass in mir künftig weder Zweifel noch Unaufmerksamkeit noch Trägheit und Starrheit noch Bestürzung noch Aufgeregtheit entstehen wird.'

‘‘โส โข อหํ, อนุรุทฺธา…เป… ตสฺส มยฺหํ, อนุรุทฺธา, เอตทโหสิ – ‘ทุฏฺฐุลฺลํ โข เม อุทปาทิ, ทุฏฺฐุลฺลาธิกรณญฺจ ปน เม สมาธิ จวิ. สมาธิมฺหิ จุเต โอภาโส อนฺตรธายติ ทสฺสนญฺจ รูปานํ. โสหํ ตถา กริสฺสามิ ยถา เม ปุน น วิจิกิจฺฉา อุปฺปชฺชิสฺสติ, น อมนสิกาโร, น ถินมิทฺธํ, น ฉมฺภิตตฺตํ, น อุปฺปิลํ, น ทุฏฺฐุลฺล’’’นฺติ.

Ich aber, Anuruddhas... [pe]... da dachte ich: 'In mir ist Grobheit entstanden, und aufgrund der Grobheit schwand meine Konzentration. Wenn die Konzentration schwindet, vergeht das Licht und die Sicht von Formen. Ich werde so handeln, dass in mir künftig weder Zweifel noch Unaufmerksamkeit noch Trägheit und Starrheit noch Bestürzung noch Aufgeregtheit noch Grobheit entstehen wird.'

‘‘โส โข อหํ, อนุรุทฺธา…เป… ตสฺส มยฺหํ, อนุรุทฺธา, เอตทโหสิ – ‘อจฺจารทฺธวีริยํ โข เม อุทปาทิ, อจฺจารทฺธวีริยาธิกรณญฺจ ปน เม สมาธิ จวิ. สมาธิมฺหิ จุเต โอภาโส อนฺตรธายติ ทสฺสนญฺจ รูปานํ. เสยฺยถาปิ, อนุรุทฺธา, ปุริโส อุโภหิ หตฺเถหิ วฏฺฏกํ คาฬฺหํ คณฺเหยฺย, โส ตตฺเถว ปตเมยฺย ; เอวเมว โข เม, อนุรุทฺธา, อจฺจารทฺธวีริยํ อุทปาทิ, อจฺจารทฺธวีริยาธิกรณญฺจ ปน เม สมาธิ จวิ. สมาธิมฺหิ จุเต โอภาโส อนฺตรธายติ ทสฺสนญฺจ รูปานํ. โสหํ ตถา กริสฺสามิ ยถา เม ปุน น วิจิกิจฺฉา อุปฺปชฺชิสฺสติ, น อมนสิกาโร, น ถินมิทฺธํ, น ฉมฺภิตตฺตํ, น อุปฺปิลํ, น ทุฏฺฐุลฺลํ, น อจฺจารทฺธวีริย’’’นฺติ.

Ich aber, Anuruddhas... [pe]... da dachte ich: 'In mir ist übermäßiges Bemühen entstanden, und aufgrund des übermäßigen Bemühens schwand meine Konzentration. Wenn die Konzentration schwindet, vergeht das Licht und die Sicht von Formen. Gleichwie, Anuruddhas, ein Mann eine Wachtel mit beiden Händen fest packen würde und sie genau dort sterben würde; ebenso ist in mir übermäßiges Bemühen entstanden, und aufgrund des übermäßigen Bemühens schwand meine Konzentration. Wenn die Konzentration schwindet, vergeht das Licht und die Sicht von Formen. Ich werde so handeln, dass in mir künftig weder Zweifel noch Unaufmerksamkeit noch Trägheit und Starrheit noch Bestürzung noch Aufgeregtheit noch Grobheit noch übermäßiges Bemühen entstehen wird.'

‘‘โส โข อหํ, อนุรุทฺธา…เป… ตสฺส มยฺหํ, อนุรุทฺธา, เอตทโหสิ – ‘อติลีนวีริยํ โข เม อุทปาทิ, อติลีนวีริยาธิกรณญฺจ ปน เม [Pg.198] สมาธิ จวิ. สมาธิมฺหิ จุเต โอภาโส อนฺตรธายติ ทสฺสนญฺจ รูปานํ. เสยฺยถาปิ, อนุรุทฺธา, ปุริโส วฏฺฏกํ สิถิลํ คณฺเหยฺย, โส ตสฺส หตฺถโต อุปฺปเตยฺย; เอวเมว โข เม, อนุรุทฺธา, อติลีนวีริยํ อุทปาทิ, อติลีนวีริยาธิกรณญฺจ ปน เม สมาธิ จวิ. สมาธิมฺหิ จุเต โอภาโส อนฺตรธายติ ทสฺสนญฺจ รูปานํ. โสหํ ตถา กริสฺสามิ ยถา เม ปุน น วิจิกิจฺฉา อุปฺปชฺชิสฺสติ, น อมนสิกาโร, น ถินมิทฺธํ, น ฉมฺภิตตฺตํ, น อุปฺปิลํ, น ทุฏฺฐุลฺลํ, น อจฺจารทฺธวีริยํ, น อติลีนวีริย’’’นฺติ.

Ich aber, Anuruddhas... [pe]... da dachte ich: 'In mir ist zu schlaffes Bemühen entstanden, und aufgrund des zu schlaffen Bemühens schwand meine Konzentration. Wenn die Konzentration schwindet, vergeht das Licht und die Sicht von Formen. Gleichwie, Anuruddhas, ein Mann eine Wachtel locker packen würde und sie aus seiner Hand auffliegen würde; ebenso ist in mir zu schlaffes Bemühen entstanden, und aufgrund des zu schlaffen Bemühens schwand meine Konzentration. Wenn die Konzentration schwindet, vergeht das Licht und die Sicht von Formen. Ich werde so handeln, dass in mir künftig weder Zweifel noch Unaufmerksamkeit noch Trägheit und Starrheit noch Bestürzung noch Aufgeregtheit noch Grobheit noch übermäßiges Bemühen noch zu schlaffes Bemühen entstehen wird.'

‘‘โส โข อหํ, อนุรุทฺธา…เป… ตสฺส มยฺหํ, อนุรุทฺธา, เอตทโหสิ – ‘อภิชปฺปา โข เม อุทปาทิ, อภิชปฺปาธิกรณญฺจ ปน เม สมาธิ จวิ. สมาธิมฺหิ จุเต โอภาโส อนฺตรธายติ ทสฺสนญฺจ รูปานํ. โสหํ ตถา กริสฺสามิ ยถา เม ปุน น วิจิกิจฺฉา อุปฺปชฺชิสฺสติ, น อมนสิกาโร, น ถินมิทฺธํ, น ฉมฺภิตตฺตํ, น อุปฺปิลํ, น ทุฏฺฐุลฺลํ, น อจฺจารทฺธวีริยํ, น อติลีนวีริยํ, น อภิชปฺปา’’’ติ.

Ich aber, Anuruddhas... [pe]... da dachte ich: 'In mir ist Verlangen entstanden, und aufgrund des Verlangens schwand meine Konzentration. Wenn die Konzentration schwindet, vergeht das Licht und die Sicht von Formen. Ich werde so handeln, dass in mir künftig weder Zweifel noch Unaufmerksamkeit noch Trägheit und Starrheit noch Bestürzung noch Aufgeregtheit noch Grobheit noch übermäßiges Bemühen noch zu schlaffes Bemühen noch Verlangen entstehen wird.'

‘‘โส โข อหํ, อนุรุทฺธา…เป… ตสฺส มยฺหํ, อนุรุทฺธา, เอตทโหสิ – ‘นานตฺตสญฺญา โข เม อุทปาทิ, นานตฺตสญฺญาธิกรณญฺจ ปน เม สมาธิ จวิ. สมาธิมฺหิ จุเต โอภาโส อนฺตรธายติ ทสฺสนญฺจ รูปานํ. โสหํ ตถา กริสฺสามิ ยถา เม ปุน น วิจิกิจฺฉา อุปฺปชฺชิสฺสติ, น อมนสิกาโร, น ถินมิทฺธํ, น ฉมฺภิตตฺตํ, น อุปฺปิลํ, น ทุฏฺฐุลฺลํ, น อจฺจารทฺธวีริยํ, น อติลีนวีริยํ, น อภิชปฺปา, น นานตฺตสญฺญา’’’ติ.

Ich aber, Anuruddhas... [pe]... da dachte ich: 'In mir ist die Wahrnehmung von Vielfalt entstanden, und aufgrund der Wahrnehmung von Vielfalt schwand meine Konzentration. Wenn die Konzentration schwindet, vergeht das Licht und die Sicht von Formen. Ich werde so handeln, dass in mir künftig weder Zweifel noch Unaufmerksamkeit noch Trägheit und Starrheit noch Bestürzung noch Aufgeregtheit noch Grobheit noch übermäßiges Bemühen noch zu schlaffes Bemühen noch Verlangen noch die Wahrnehmung von Vielfalt entstehen wird.'

‘‘โส โข อหํ, อนุรุทฺธา, อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหรนฺโต โอภาสญฺเจว สญฺชานามิ ทสฺสนญฺจ รูปานํ. โส โข ปน เม โอภาโส นจิรสฺเสว อนฺตรธายติ ทสฺสนญฺจ รูปานํ. ตสฺส มยฺหํ อนุรุทฺธา เอตทโหสิ – ‘โก นุ โข เหตุ โก ปจฺจโย เยน เม โอภาโส อนฺตรธายติ ทสฺสนญฺจ รูปาน’นฺติ. ตสฺส มยฺหํ, อนุรุทฺธา, เอตทโหสิ – ‘อตินิชฺฌายิตตฺตํ โข เม รูปานํ อุทปาทิ, อตินิชฺฌายิตตฺตาธิกรณญฺจ ปน เม รูปานํ สมาธิ จวิ. สมาธิมฺหิ จุเต โอภาโส อนฺตรธายติ ทสฺสนญฺจ รูปานํ. โสหํ ตถา กริสฺสามิ ยถา เม ปุน น วิจิกิจฺฉา อุปฺปชฺชิสฺสติ, น อมนสิกาโร, น ถินมิทฺธํ, น ฉมฺภิตตฺตํ, น อุปฺปิลํ, น ทุฏฺฐุลฺลํ, น อจฺจารทฺธวีริยํ, น อติลีนวีริยํ, น อภิชปฺปา, น นานตฺตสญฺญา, น อตินิชฺฌายิตตฺตํ รูปาน’’’นฺติ.

Ich aber, Anuruddhas, verweilte achtsam, eifrig und entschlossen und nahm sowohl das Licht als auch die Sicht von Formen wahr. Doch dieses Licht verschwand bei mir nach kurzer Zeit, und auch die Sicht von Formen. Da dachte ich: 'Was ist wohl die Ursache, was ist der Grund, warum bei mir das Licht und die Sicht von Formen verschwinden?' Da dachte ich: 'In mir ist ein übermäßiges Betrachten von Formen entstanden, und aufgrund des übermäßigen Betrachtens von Formen schwand meine Konzentration. Wenn die Konzentration schwindet, vergeht das Licht und die Sicht von Formen. Ich werde so handeln, dass in mir künftig weder Zweifel noch Unaufmerksamkeit noch Trägheit und Starrheit noch Bestürzung noch Aufgeregtheit noch Grobheit noch übermäßiges Bemühen noch zu schlaffes Bemühen noch Verlangen noch die Wahrnehmung von Vielfalt noch ein übermäßiges Betrachten von Formen entstehen wird.'

๒๔๒. ‘‘โส [Pg.199] โข อหํ, อนุรุทฺธา, ‘วิจิกิจฺฉา จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส’ติ – อิติ วิทิตฺวา วิจิกิจฺฉํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลสํ ปชหึ, ‘อมนสิกาโร จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส’ติ – อิติ วิทิตฺวา อมนสิการํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลสํ ปชหึ, ‘ถินมิทฺธํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส’ติ – อิติ วิทิตฺวา ถินมิทฺธํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลสํ ปชหึ, ‘ฉมฺภิตตฺตํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส’ติ – อิติ วิทิตฺวา ฉมฺภิตตฺตํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลสํ ปชหึ, ‘อุปฺปิลํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส’ติ – อิติ วิทิตฺวา อุปฺปิลํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลสํ ปชหึ, ‘ทุฏฺฐุลฺลํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส’ติ – อิติ วิทิตฺวา ทุฏฺฐุลฺลํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลสํ ปชหึ, ‘อจฺจารทฺธวีริยํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส’ติ – อิติ วิทิตฺวา อจฺจารทฺธวีริยํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลสํ ปชหึ, ‘อติลีนวีริยํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส’ติ – อิติ วิทิตฺวา อติลีนวีริยํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลสํ ปชหึ, ‘อภิชปฺปา จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส’ติ – อิติ วิทิตฺวา อภิชปฺปํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลสํ ปชหึ, ‘นานตฺตสญฺญา จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส’ติ – อิติ วิทิตฺวา นานตฺตสญฺญํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลสํ ปชหึ, ‘อตินิชฺฌายิตตฺตํ รูปานํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส’ติ – อิติ วิทิตฺวา อตินิชฺฌายิตตฺตํ รูปานํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลสํ ปชหึ.

242. „So habe ich, Anuruddhas, erkannt: ‚Zweifel ist eine Trübung des Geistes‘, und habe den Zweifel, die Trübung des Geistes, aufgegeben; ich habe erkannt: ‚Mangelnde Aufmerksamkeit ist eine Trübung des Geistes‘, und habe die mangelnde Aufmerksamkeit, die Trübung des Geistes, aufgegeben; ich habe erkannt: ‚Starrheit und Trägheit sind eine Trübung des Geistes‘, und habe Starrheit und Trägheit, die Trübung des Geistes, aufgegeben; ich habe erkannt: ‚Erschrecken ist eine Trübung des Geistes‘, und habe das Erschrecken, die Trübung des Geistes, aufgegeben; ich habe erkannt: ‚Aufwallung ist eine Trübung des Geistes‘, und habe die Aufwallung, die Trübung des Geistes, aufgegeben; ich habe erkannt: ‚Grobheit ist eine Trübung des Geistes‘, und habe die Grobheit, die Trübung des Geistes, aufgegeben; ich habe erkannt: ‚Übermäßig angespanntes Streben ist eine Trübung des Geistes‘, und habe das übermäßig angespannte Streben, die Trübung des Geistes, aufgegeben; ich habe erkannt: ‚Zu schlaffes Streben ist eine Trübung des Geistes‘, und habe das zu schlaffe Streben, die Trübung des Geistes, aufgegeben; ich habe erkannt: ‚Begierde ist eine Trübung des Geistes‘, und habe die Begierde, die Trübung des Geistes, aufgegeben; ich habe erkannt: ‚Vielheitswahrnehmung ist eine Trübung des Geistes‘, und habe die Vielheitswahrnehmung, die Trübung des Geistes, aufgegeben; ich habe erkannt: ‚Übermäßiges Starren auf Formen ist eine Trübung des Geistes‘, und habe das übermäßige Starren auf Formen, die Trübung des Geistes, aufgegeben.“

๒๔๓. ‘‘โส โข อหํ, อนุรุทฺธา, อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหรนฺโต โอภาสญฺหิ โข สญฺชานามิ, น จ รูปานิ ปสฺสามิ; รูปานิ หิ โข ปสฺสามิ, น จ โอภาสํ สญฺชานามิ – ‘เกวลมฺปิ รตฺตึ, เกวลมฺปิ ทิวํ, เกวลมฺปิ รตฺตินฺทิวํ’. ตสฺส มยฺหํ, อนุรุทฺธา, เอตทโหสิ – ‘โก นุ โข เหตุ โก ปจฺจโย ยฺวาหํ โอภาสญฺหิ โข สญฺชานามิ น จ รูปานิ ปสฺสามิ; รูปานิ หิ โข ปสฺสามิ น จ โอภาสํ สญฺชานามิ – เกวลมฺปิ รตฺตึ, เกวลมฺปิ ทิวํ, เกวลมฺปิ รตฺตินฺทิว’นฺติ. ตสฺส มยฺหํ, อนุรุทฺธา, เอตทโหสิ – ‘ยสฺมิญฺหิ โข อหํ สมเย รูปนิมิตฺตํ อมนสิกริตฺวา โอภาสนิมิตฺตํ มนสิ กโรมิ, โอภาสญฺหิ โข ตสฺมึ สมเย สญฺชานามิ, น จ รูปานิ ปสฺสามิ. ยสฺมึ ปนาหํ สมเย โอภาสนิมิตฺตํ อมนสิกริตฺวา รูปนิมิตฺตํ มนสิ กโรมิ, รูปานิ หิ โข ตสฺมึ สมเย ปสฺสามิ น จ โอภาสํ สญฺชานามิ – เกวลมฺปิ รตฺตึ, เกวลมฺปิ ทิวํ, เกวลมฺปิ รตฺตินฺทิว’’’นฺติ.

243. „So habe ich, Anuruddhas, unermüdlich, eifrig und entschlossen verweilend, zwar Licht wahrgenommen, aber keine Formen gesehen; oder ich habe zwar Formen gesehen, aber kein Licht wahrgenommen – und zwar die ganze Nacht hindurch, den ganzen Tag hindurch oder den ganzen Tag und die ganze Nacht hindurch. Da, Anuruddhas, dachte ich: ‚Was ist wohl die Ursache, was ist der Grund dafür, dass ich zwar Licht wahrnehme, aber keine Formen sehe; oder dass ich zwar Formen sehe, aber kein Licht wahrnehme – und zwar die ganze Nacht, den ganzen Tag oder den ganzen Tag und die ganze Nacht hindurch?‘ Da, Anuruddhas, dachte ich: ‚In dem Moment, in dem ich das Form-Zeichen nicht beachte und das Licht-Zeichen beachte, nehme ich in diesem Moment zwar Licht wahr, sehe aber keine Formen. In dem Moment hingegen, in dem ich das Licht-Zeichen nicht beachte und das Form-Zeichen beachte, sehe ich in diesem Moment zwar Formen, nehme aber kein Licht wahr – und zwar die ganze Nacht hindurch, den ganzen Tag hindurch oder den ganzen Tag und die ganze Nacht hindurch.‘“

‘‘โส [Pg.200] โข อหํ, อนุรุทฺธา, อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหรนฺโต ปริตฺตญฺเจว โอภาสํ สญฺชานามิ, ปริตฺตานิ จ รูปานิ ปสฺสามิ; อปฺปมาณญฺเจว โอภาสํ สญฺชานามิ, อปฺปมาณานิ จ รูปานิ ปสฺสามิ – เกวลมฺปิ รตฺตึ, เกวลมฺปิ ทิวํ, เกวลมฺปิ รตฺตินฺทิวํ. ตสฺส มยฺหํ, อนุรุทฺธา, เอตทโหสิ – ‘โก นุ โข เหตุ โก ปจฺจโย ยฺวาหํ ปริตฺตญฺเจว โอภาสํ สญฺชานามิ, ปริตฺตานิ จ รูปานิ ปสฺสามิ; อปฺปมาณญฺเจว โอภาสํ สญฺชานามิ, อปฺปมาณานิ จ รูปานิ ปสฺสามิ – เกวลมฺปิ รตฺตึ, เกวลมฺปิ ทิวํ, เกวลมฺปิ รตฺตินฺทิว’นฺติ. ตสฺส มยฺหํ, อนุรุทฺธา, เอตทโหสิ – ‘ยสฺมึ โข เม สมเย ปริตฺโต สมาธิ โหติ, ปริตฺตํ เม ตสฺมึ สมเย จกฺขุ โหติ. โสหํ ปริตฺเตน จกฺขุนา ปริตฺตญฺเจว โอภาสํ สญฺชานามิ, ปริตฺตานิ จ รูปานิ ปสฺสามิ. ยสฺมึ ปน เม สมเย อปฺปมาโณ สมาธิ โหติ, อปฺปมาณํ เม ตสฺมึ สมเย จกฺขุ โหติ. โสหํ อปฺปมาเณน จกฺขุนา อปฺปมาณญฺเจว โอภาสํ สญฺชานามิ, อปฺปมาณานิ จ รูปานิ ปสฺสามิ – เกวลมฺปิ รตฺตึ, เกวลมฺปิ ทิวํ, เกวลมฺปิ รตฺตินฺทิว’’’นฺติ.

„So habe ich, Anuruddhas, unermüdlich, eifrig und entschlossen verweilend, sowohl begrenztes Licht wahrgenommen und begrenzte Formen gesehen, als auch unermessliches Licht wahrgenommen und unermessliche Formen gesehen – und zwar die ganze Nacht hindurch, den ganzen Tag hindurch oder den ganzen Tag und die ganze Nacht hindurch. Da, Anuruddhas, dachte ich: ‚Was ist wohl die Ursache, was ist der Grund dafür, dass ich begrenztes Licht wahrnehme und begrenzte Formen sehe, oder unermessliches Licht wahrnehme und unermessliche Formen sehe?‘ Da, Anuruddhas, dachte ich: ‚In dem Moment, in dem meine Konzentration begrenzt ist, ist in diesem Moment auch mein Auge begrenzt. Mit diesem begrenzten Auge nehme ich begrenztes Licht wahr und sehe begrenzte Formen. In dem Moment hingegen, in dem meine Konzentration unermesslich ist, ist in diesem Moment auch mein Auge unermesslich. Mit diesem unermesslichen Auge nehme ich sowohl unermessliches Licht wahr als auch sehe unermessliche Formen – und zwar die ganze Nacht hindurch, den ganzen Tag hindurch oder den ganzen Tag und die ganze Nacht hindurch.‘“

๒๔๔. ยโต โข เม, อนุรุทฺธา, ‘วิจิกิจฺฉา จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส’ติ – อิติ วิทิตฺวา วิจิกิจฺฉา จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส ปหีโน อโหสิ, ‘อมนสิกาโร จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส’ติ – อิติ วิทิตฺวา อมนสิกาโร จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส ปหีโน อโหสิ, ‘ถินมิทฺธํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส’ติ – อิติ วิทิตฺวา ถินมิทฺธํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส ปหีโน อโหสิ, ‘ฉมฺภิตตฺตํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส’ติ – อิติ วิทิตฺวา ฉมฺภิตตฺตํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส ปหีโน อโหสิ, ‘อุปฺปิลํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส’ติ – อิติ วิทิตฺวา อุปฺปิลํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส ปหีโน อโหสิ, ‘ทุฏฺฐุลฺลํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส’ติ – อิติ วิทิตฺวา ทุฏฺฐุลฺลํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส ปหีโน อโหสิ, ‘อจฺจารทฺธวีริยํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส’ติ – อิติ วิทิตฺวา อจฺจารทฺธวีริยํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส ปหีโน อโหสิ, ‘อติลีนวีริยํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส’ติ – อิติ วิทิตฺวา อติลีนวีริยํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส ปหีโน อโหสิ, ‘อภิชปฺปา จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส’ติ – อิติ วิทิตฺวา อภิชปฺปา จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส ปหีโน อโหสิ, ‘นานตฺตสญฺญา จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส’ติ – อิติ วิทิตฺวา นานตฺตสญฺญา จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส ปหีโน อโหสิ, ‘อตินิชฺฌายิตตฺตํ รูปานํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส’ติ – อิติ วิทิตฺวา [Pg.201] อตินิชฺฌายิตตฺตํ รูปานํ จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลโส ปหีโน อโหสิ.

244. „Da nun bei mir, Anuruddhas, erkannt wurde: ‚Zweifel ist eine Trübung des Geistes‘, wurde der Zweifel als Trübung des Geistes überwunden; da erkannt wurde: ‚Mangelnde Aufmerksamkeit ist eine Trübung des Geistes‘, wurde die mangelnde Aufmerksamkeit als Trübung des Geistes überwunden; da erkannt wurde: ‚Starrheit und Trägheit sind eine Trübung des Geistes‘, wurden Starrheit und Trägheit als Trübung des Geistes überwunden; da erkannt wurde: ‚Erschrecken ist eine Trübung des Geistes‘, wurde das Erschrecken als Trübung des Geistes überwunden; da erkannt wurde: ‚Aufwallung ist eine Trübung des Geistes‘, wurde die Aufwallung als Trübung des Geistes überwunden; da erkannt wurde: ‚Grobheit ist eine Trübung des Geistes‘, wurde die Grobheit als Trübung des Geistes überwunden; da erkannt wurde: ‚Übermäßig angespanntes Streben ist eine Trübung des Geistes‘, wurde das übermäßig angespannte Streben als Trübung des Geistes überwunden; da erkannt wurde: ‚Zu schlaffes Streben ist eine Trübung des Geistes‘, wurde das zu schlaffe Streben als Trübung des Geistes überwunden; da erkannt wurde: ‚Begierde ist eine Trübung des Geistes‘, wurde die Begierde als Trübung des Geistes überwunden; da erkannt wurde: ‚Vielheitswahrnehmung ist eine Trübung des Geistes‘, wurde die Vielheitswahrnehmung als Trübung des Geistes überwunden; da erkannt wurde: ‚Übermäßiges Starren auf Formen ist eine Trübung des Geistes‘, wurde das übermäßige Starren auf Formen als Trübung des Geistes überwunden.“

๒๔๕. ‘‘ตสฺส มยฺหํ, อนุรุทฺธา, เอตทโหสิ – ‘เย โข เม จิตฺตสฺส อุปกฺกิเลสา เต เม ปหีนา. หนฺท, ทานาหํ ติวิเธน สมาธึ ภาเวมี’ติ. โส โข อหํ, อนุรุทฺธา, สวิตกฺกมฺปิ สวิจารํ สมาธึ ภาเวสึ, อวิตกฺกมฺปิ วิจารมตฺตํ สมาธึ ภาเวสึ, อวิตกฺกมฺปิ อวิจารํ สมาธึ ภาเวสึ, สปฺปีติกมฺปิ สมาธึ ภาเวสึ, นิปฺปีติกมฺปิ สมาธึ ภาเวสึ, สาตสหคตมฺปิ สมาธึ ภาเวสึ, อุเปกฺขาสหคตมฺปิ สมาธึ ภาเวสึ. ยโต โข เม, อนุรุทฺธา, สวิตกฺโกปิ สวิจาโร สมาธิ ภาวิโต อโหสิ, อวิตกฺโกปิ วิจารมตฺโต สมาธิ ภาวิโต อโหสิ, อวิตกฺโกปิ อวิจาโร สมาธิ ภาวิโต อโหสิ, สปฺปีติโกปิ สมาธิ ภาวิโต อโหสิ, นิปฺปีติโกปิ สมาธิ ภาวิโต อโหสิ, สาตสหคโตปิ สมาธิ ภาวิโต อโหสิ, อุเปกฺขาสหคโตปิ สมาธิ ภาวิโต อโหสิ. ญาณญฺจ ปน เม ทสฺสนํ อุทปาทิ, อกุปฺปา เม เจโตวิมุตฺติ. อยมนฺติมา ชาติ, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’ติ.

245. „Anuruddhas, mir kam dieser Gedanke: ‚Die Trübungen des Geistes sind von mir aufgegeben worden. Wohlan, nun werde ich die Konzentration auf dreifache Weise entfalten.‘ So entfaltete ich, Anuruddhas, die Konzentration mit anfänglichem Denken (Vitakka) und anhaltendem Denken (Vicāra), die Konzentration ohne anfängliches Denken, nur mit anhaltendem Denken, die Konzentration ohne anfängliches Denken und ohne anhaltendes Denken, die Konzentration mit Verzückung (Pīti), die Konzentration ohne Verzückung, die Konzentration verbunden mit Wohlgefühl (Sāta/Sukha) und die Konzentration verbunden mit Gleichmut (Upekkhā). Als ich nun, Anuruddhas, die Konzentration mit Vitakka und Vicāra, die Konzentration ohne Vitakka, nur mit Vicāra, die Konzentration ohne Vitakka und Vicāra, die Konzentration mit Verzückung, die Konzentration ohne Verzückung, die Konzentration verbunden mit Wohlgefühl sowie die Konzentration verbunden mit Gleichmut entfaltet hatte, da entstanden in mir Wissen und Schauung: ‚Unerschütterlich ist meine Befreiung des Geistes. Dies ist die letzte Geburt, nun gibt es kein erneutes Werden mehr.‘“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมโน อายสฺมา อนุรุทฺโธ ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทีติ.

Dies sprach der Erhabene. Der ehrwürdige Anuruddha war hocherfreut und hieß die Worte des Erhabenen willkommen.

อุปกฺกิเลสสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ อฏฺฐมํ.

Das Upakkilesasutta, das achte, ist beendet.

๙. พาลปณฺฑิตสุตฺตํ

9. Bālapāṇḍitasutta

๒๔๖. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ –

246. So habe ich es gehört: Zu einer Zeit weilte der Erhabene in Sāvatthī, im Jeta-Hain, im Park des Anāthapiṇḍika. Dort wandte sich der Erhabene an die Mönche: „Ihr Mönche!“ – „Ehrwürdiger Herr!“, antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach dies:

‘‘ตีณิมานิ, ภิกฺขเว, พาลสฺส พาลลกฺขณานิ พาลนิมิตฺตานิ พาลาปทานานิ. กตมานิ ตีณิ? อิธ, ภิกฺขเว, พาโล ทุจฺจินฺติตจินฺตี จ โหติ ทุพฺภาสิตภาสี จ ทุกฺกฏกมฺมการี จ. โน เจตํ, ภิกฺขเว, พาโล [Pg.202] ทุจฺจินฺติตจินฺตี จ อภวิสฺส ทุพฺภาสิตภาสี จ ทุกฺกฏกมฺมการี จ เกน นํ ปณฺฑิตา ชาเนยฺยุํ – ‘พาโล อยํ ภวํ อสปฺปุริโส’ติ? ยสฺมา จ โข, ภิกฺขเว, พาโล ทุจฺจินฺติตจินฺตี จ โหติ ทุพฺภาสิตภาสี จ ทุกฺกฏกมฺมการี จ ตสฺมา นํ ปณฺฑิตา ชานนฺติ – ‘พาโล อยํ ภวํ อสปฺปุริโส’ติ. ส โข โส, ภิกฺขเว, พาโล ติวิธํ ทิฏฺเฐว ธมฺเม ทุกฺขํ โทมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ. สเจ, ภิกฺขเว, พาโล สภายํ วา นิสินฺโน โหติ, รถิกาย วา นิสินฺโน โหติ, สิงฺฆาฏเก วา นิสินฺโน โหติ; ตตฺร เจ ชโน ตชฺชํ ตสฺสารุปฺปํ กถํ มนฺเตติ. สเจ, ภิกฺขเว, พาโล ปาณาติปาตี โหติ, อทินฺนาทายี โหติ, กาเมสุมิจฺฉาจารี โหติ, มุสาวาที โหติ, สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐายี โหติ, ตตฺร, ภิกฺขเว, พาลสฺส เอวํ โหติ – ‘ยํ โข ชโน ตชฺชํ ตสฺสารุปฺปํ กถํ มนฺเตติ, สํวิชฺชนฺเตว เต ธมฺมา มยิ, อหญฺจ เตสุ ธมฺเมสุ สนฺทิสฺสามี’ติ. อิทํ, ภิกฺขเว, พาโล ปฐมํ ทิฏฺเฐว ธมฺเม ทุกฺขํ โทมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ.

„Mönche, es gibt diese drei Merkmale des Toren, Kennzeichen des Toren, Verhaltensweisen des Toren. Welche drei? Hier, Mönche, denkt ein Tor schlechte Gedanken, spricht schlechte Worte und vollbringt schlechte Taten. Wenn der Tor, Mönche, nicht schlecht denken, schlecht sprechen und schlecht handeln würde, woran sollten ihn die Weisen als solchen erkennen: ‚Dieser Herr ist ein Tor, ein unedler Mensch‘? Da aber der Tor schlecht denkt, schlecht spricht und schlecht handelt, erkennen ihn die Weisen: ‚Dieser Herr ist ein Tor, ein unedler Mensch.‘ Dieser Tor, Mönche, erfährt schon in diesem Leben dreierlei Leiden und Missvergnügen. Wenn ein Tor, Mönche, in einer Versammlung, an einem Straßenrand oder an einer Straßenkreuzung sitzt und die Leute dort ein Gespräch führen, das seinem Wesen und seiner Art entspricht – wenn der Tor etwa ein Mörder ist, ein Dieb, ein Ehebrecher, ein Lügner oder ein Trinker –, dann denkt der Tor: ‚Was die Leute da für ein Gespräch führen, das meinem Wesen entspricht, diese Dinge sind in mir vorhanden, und ich werde in diesen Taten wiedererkannt.‘ Dies, Mönche, ist das erste Leiden und Missvergnügen, das der Tor schon in diesem Leben erfährt.“

๒๔๗. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, พาโล ปสฺสติ ราชาโน โจรํ อาคุจารึ คเหตฺวา วิวิธา กมฺมการณา กาเรนฺเต – กสาหิปิ ตาเฬนฺเต เวตฺเตหิปิ ตาเฬนฺเต อทฺธทณฺฑเกหิปิ ตาเฬนฺเต หตฺถมฺปิ ฉินฺทนฺเต ปาทมฺปิ ฉินฺทนฺเต หตฺถปาทมฺปิ ฉินฺทนฺเต กณฺณมฺปิ ฉินฺทนฺเต นาสมฺปิ ฉินฺทนฺเต กณฺณนาสมฺปิ ฉินฺทนฺเต พิลงฺคถาลิกมฺปิ กโรนฺเต สงฺขมุณฺฑิกมฺปิ กโรนฺเต ราหุมุขมฺปิ กโรนฺเต โชติมาลิกมฺปิ กโรนฺเต หตฺถปชฺโชติกมฺปิ กโรนฺเต เอรกวตฺติกมฺปิ กโรนฺเต จีรกวาสิกมฺปิ กโรนฺเต เอเณยฺยกมฺปิ กโรนฺเต พฬิสมํสิกมฺปิ กโรนฺเต กหาปณิกมฺปิ กโรนฺเต ขาราปตจฺฉิกมฺปิ กโรนฺเต ปลิฆปริวตฺติกมฺปิ กโรนฺเต ปลาลปีฐกมฺปิ กโรนฺเต ตตฺเตนปิ เตเลน โอสิญฺจนฺเต สุนเขหิปิ ขาทาเปนฺเต ชีวนฺตมฺปิ สูเล อุตฺตาเสนฺเต อสินาปิ สีสํ ฉินฺทนฺเต. ตตฺร, ภิกฺขเว, พาลสฺส เอวํ โหติ – ‘ยถารูปานํ โข ปาปกานํ กมฺมานํ เหตุ ราชาโน โจรํ อาคุจารึ คเหตฺวา วิวิธา กมฺมการณา กาเรนฺติ – กสาหิปิ ตาเฬนฺติ…เป… อสินาปิ สีสํ ฉินฺทนฺติ; สํวิชฺชนฺเตว เต ธมฺมา มยิ, อหญฺจ เตสุ ธมฺเมสุ สนฺทิสฺสามิ. มํ เจปิ ราชาโน ชาเนยฺยุํ, มมฺปิ ราชาโน คเหตฺวา [Pg.203] วิวิธา กมฺมการณา กาเรยฺยุํ – กสาหิปิ ตาเฬยฺยุํ…เป… ชีวนฺตมฺปิ สูเล อุตฺตาเสยฺยุํ, อสินาปิ สีสํ ฉินฺเทยฺยุ’นฺติ. อิทมฺปิ, ภิกฺขเว, พาโล ทุติยํ ทิฏฺเฐว ธมฺเม ทุกฺขํ โทมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ.

247. „Wiederum, Mönche, sieht der Tor, wie Könige einen Verbrecher festnehmen und ihm verschiedene Strafen auferlegen – sie peitschen ihn, züchtigen ihn mit Ruten, schlagen ihn mit Stöcken, hauen ihm die Hände ab, hauen ihm die Füße ab, hauen ihm Hände und Füße ab, hauen ihm die Ohren ab, schneiden ihm die Nase ab, hauen ihm Ohren und Nase ab; sie bereiten ihm das ‚Essigbecken‘, scheren ihn mit dem ‚Muschelschliff‘, reißen ihm das ‚Rāhu-Maul‘ auf, legen ihm den ‚Feuerkranz‘ an, lassen seine Hand als ‚Leuchte‘ brennen, ziehen ihm die Haut als ‚Gras-Seil‘ ab, kleiden ihn in ein ‚Rindenkleid‘, verschnüren ihn als ‚Antilope‘, reißen ihn mit Fleischhaken auf, schneiden ihn stückweise wie ‚Münzen‘, verätzen ihn mit Lauge, drehen ihn am ‚Türriegel‘ um, machen aus ihm ein ‚Strohlager‘, übergießen ihn mit heißem Öl, lassen ihn von Hunden zerfleischen, spießen ihn lebendig auf Pfähle oder schlagen ihm mit dem Schwert den Kopf ab. Da denkt der Tor, Mönche: ‚Wegen solch schlechter Taten lassen die Könige einen Verbrecher festnehmen und vollziehen verschiedene Strafen wie Auspeitschen... bis hin zum Enthaupten mit dem Schwert. Solche Dinge sind auch in mir vorhanden, und ich werde in diesen Taten wiedererkannt. Wenn die Könige von mir wüssten, würden sie mich ebenfalls festnehmen und verschiedene Strafen vollziehen – sie würden mich auspeitschen... lebendig auf Pfähle spießen oder mir mit dem Schwert den Kopf abschlagen.‘ Dies, Mönche, ist das zweite Leiden und Missvergnügen, das der Tor schon in diesem Leben erfährt.“

๒๔๘. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, พาลํ ปีฐสมารูฬฺหํ วา มญฺจสมารูฬฺหํ วา ฉมายํ วา เสมานํ, ยานิสฺส ปุพฺเพ ปาปกานิ กมฺมานิ กตานิ กาเยน ทุจฺจริตานิ วาจาย ทุจฺจริตานิ มนสา ทุจฺจริตานิ ตานิสฺส ตมฺหิ สมเย โอลมฺพนฺติ อชฺโฌลมฺพนฺติ อภิปฺปลมฺพนฺติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, มหตํ ปพฺพตกูฏานํ ฉายา สายนฺหสมยํ ปถวิยา โอลมฺพนฺติ อชฺโฌลมฺพนฺติ อภิปฺปลมฺพนฺติ; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, พาลํ ปีฐสมารูฬฺหํ วา มญฺจสมารูฬฺหํ วา ฉมายํ วา เสมานํ, ยานิสฺส ปุพฺเพ ปาปกานิ กมฺมานิ กตานิ กาเยน ทุจฺจริตานิ วาจาย ทุจฺจริตานิ มนสา ทุจฺจริตานิ ตานิสฺส ตมฺหิ สมเย โอลมฺพนฺติ อชฺโฌลมฺพนฺติ อภิปฺปลมฺพนฺติ. ตตฺร, ภิกฺขเว, พาลสฺส เอวํ โหติ – ‘อกตํ วต เม กลฺยาณํ, อกตํ กุสลํ, อกตํ ภีรุตฺตาณํ; กตํ ปาปํ, กตํ ลุทฺทํ, กตํ กิพฺพิสํ. ยาวตา, โภ, อกตกลฺยาณานํ อกตกุสลานํ อกตภีรุตฺตาณานํ กตปาปานํ กตลุทฺทานํ กตกิพฺพิสานํ คติ ตํ คตึ เปจฺจ คจฺฉามี’ติ. โส โสจติ กิลมติ ปริเทวติ อุรตฺตาฬึ กนฺทติ สมฺโมหํ อาปชฺชติ. อิทมฺปิ, ภิกฺขเว, พาโล ตติยํ ทิฏฺเฐว ธมฺเม ทุกฺขํ โทมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ.

248. „Wiederum, ihr Mönche, wenn ein Tor auf einem Sessel oder auf einem Bett liegt oder auf dem Boden hingestreckt ist, hängen ihm zu jener Zeit die schlechten Taten an, die er früher begangen hat – das Fehlverhalten mit dem Körper, mit der Rede und mit dem Geist; sie hängen ihm an, sie senken sich auf ihn herab, sie überschatten ihn. So wie, ihr Mönche, die Schatten großer Berggipfel in der Abendstunde auf der Erde hängen, sich auf sie herabsenken und sie überschatten; ebenso, ihr Mönche, wenn ein Tor auf einem Sessel oder auf einem Bett liegt oder auf dem Boden hingestreckt ist, hängen ihm zu jener Zeit die schlechten Taten an, die er früher begangen hat – das Fehlverhalten mit dem Körper, mit der Rede und mit dem Geist; sie hängen ihm an, sie senken sich auf ihn herab, sie überschatten ihn. Da, ihr Mönche, denkt der Tor: ‚Ach, ich habe nicht das Gute getan, nicht das Heilsame getan, keinen Schutz vor der Furcht geschaffen; ich habe das Böse getan, das Grausame getan, das Sündhafte getan. Wohin jene gehen, die nichts Gutes, nichts Heilsames getan und keinen Schutz vor der Furcht geschaffen haben, sondern Böses, Grausames und Sündhaftes getan haben, dorthin werde ich nach dem Tode gehen.‘ Er sorgt sich, ist erschöpft, jammert, schlägt sich auf die Brust, schreit und verfällt in Verwirrung. Dies, ihr Mönche, ist das dritte Leiden und der dritte Kummer, den ein Tor bereits in diesem Leben erfährt.“

‘‘ส โข โส, ภิกฺขเว, พาโล กาเยน ทุจฺจริตํ จริตฺวา วาจาย ทุจฺจริตํ จริตฺวา มนสา ทุจฺจริตํ จริตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. ยํ โข ตํ, ภิกฺขเว, สมฺมา วทมาโน วเทยฺย – ‘เอกนฺตํ อนิฏฺฐํ เอกนฺตํ อกนฺตํ เอกนฺตํ อมนาป’นฺติ, นิรยเมว ตํ สมฺมา วทมาโน วเทยฺย – ‘เอกนฺตํ อนิฏฺฐํ เอกนฺตํ อกนฺตํ เอกนฺตํ อมนาป’นฺติ. ยาวญฺจิทํ, ภิกฺขเว, อุปมาปิ น สุกรา ยาว ทุกฺขา นิรยา’’ติ.

„Nachdem jener Tor, ihr Mönche, Fehlverhalten mit dem Körper, Fehlverhalten mit der Rede und Fehlverhalten mit dem Geist begangen hat, gelangt er nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, in den Abgrund, an einen schlechten Bestimmungsort, ins Verderben, in die Hölle. Wenn man, ihr Mönche, etwas zurecht als ‚vollkommen unerwünscht, vollkommen unschön, vollkommen unangenehm‘ bezeichnen wollte, so müsste man eben die Hölle als ‚vollkommen unerwünscht, vollkommen unschön, vollkommen unangenehm‘ bezeichnen. Soweit, ihr Mönche, ist selbst ein Gleichnis nicht leicht zu geben, wie leidvoll die Höllen sind.“

๒๔๙. เอวํ วุตฺเต, อญฺญตโร ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘สกฺกา ปน, ภนฺเต, อุปมํ กาตุ’’นฺติ? ‘‘สกฺกา ภิกฺขู’’ติ ภควา อโวจ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขุ, โจรํ อาคุจารึ คเหตฺวา รญฺโญ ทสฺเสยฺยุํ – ‘อยํ โข, เทว, โจโร อาคุจารี, อิมสฺส ยํ อิจฺฉสิ ตํ ทณฺฑํ ปเณหี’ติ. ตเมนํ ราชา เอวํ วเทยฺย – ‘คจฺฉถ, โภ, อิมํ ปุริสํ ปุพฺพณฺหสมยํ สตฺติสเตน หนถา’ติ[Pg.204]. ตเมนํ ปุพฺพณฺหสมยํ สตฺติสเตน หเนยฺยุํ. อถ ราชา มชฺฌนฺหิกสมยํ เอวํ วเทยฺย – ‘อมฺโภ, กถํ โส ปุริโส’ติ? ‘‘‘ตเถว, เทว, ชีวตี’ติ. ตเมนํ ราชา เอวํ วเทยฺย – ‘คจฺฉถ, โภ, ตํ ปุริสํ มชฺฌนฺหิกสมยํ สตฺติสเตน หนถา’ติ. ตเมนํ มชฺฌนฺหิกสมยํ สตฺติสเตน หเนยฺยุํ. อถ ราชา สายนฺหสมยํ เอวํ วเทยฺย – ‘อมฺโภ, กถํ โส ปุริโส’ติ? ‘ตเถว, เทว, ชีวตี’ติ. ตเมนํ ราชา เอวํ วเทยฺย – ‘คจฺฉถ, โภ, ตํ ปุริสํ สายนฺหสมยํ สตฺติสเตน หนถา’ติ. ตเมนํ สายนฺหสมยํ สตฺติสเตน หเนยฺยุํ. ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, อปิ นุ โส ปุริโส ตีหิ สตฺติสเตหิ หญฺญมาโน ตโตนิทานํ ทุกฺขํ โทมนสฺสํ ปฏิสํเวทิเยถา’’ติ? ‘‘เอกิสฺสาปิ, ภนฺเต, สตฺติยา หญฺญมาโน โส ปุริโส ตโตนิทานํ ทุกฺขํ โทมนสฺสํ ปฏิสํเวทิเยถ, โก ปน วาโท ตีหิ สตฺติสเตหี’’ติ?

249. Als dies gesagt wurde, sprach ein gewisser Mönch zum Erhabenen: „Ist es möglich, Herr, ein Gleichnis zu geben?“ „Es ist möglich, Mönch“, sagte der Erhabene. „Wie wenn, Mönch, man einen verbrecherischen Dieb ergreifen und dem König vorführen würde mit den Worten: ‚Dies, o Herr, ist ein verbrecherischer Dieb; verhänge über ihn die Strafe, die du wünschst.‘ Daraufhin würde der König sagen: ‚Geht, ihr Leute, und stecht diesen Mann am Morgen mit hundert Speeren.‘ Man würde ihn am Morgen mit hundert Speeren stechen. Dann, zur Mittagszeit, würde der König fragen: ‚He, ihr Leute, wie steht es um jenen Mann?‘ ‚Ebenso, o Herr, er lebt noch.‘ Daraufhin würde der König sagen: ‚Geht, ihr Leute, und stecht jenen Mann zur Mittagszeit mit hundert Speeren.‘ Man würde ihn zur Mittagszeit mit hundert Speeren stechen. Dann, am Abend, würde der König fragen: ‚He, ihr Leute, wie steht es um jenen Mann?‘ ‚Ebenso, o Herr, er lebt noch.‘ Daraufhin würde der König sagen: ‚Geht, ihr Leute, und stecht jenen Mann am Abend mit hundert Speeren.‘ Man würde ihn am Abend mit hundert Speeren stechen. Was meint ihr nun, ihr Mönche? Würde jener Mann, während er mit dreihundert Speeren gestochen wird, deshalb Schmerz und Kummer empfinden?“ „Schon wenn er mit nur einem Speer gestochen würde, Herr, würde jener Mann deshalb Schmerz und Kummer empfinden; wie viel mehr erst bei dreihundert Speeren!“

๒๕๐. อถ โข ภควา ปริตฺตํ ปาณิมตฺตํ ปาสาณํ คเหตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, กตโม นุ โข มหนฺตตโร – โย จายํ มยา ปริตฺโต ปาณิมตฺโต ปาสาโณ คหิโต, โย จ หิมวา ปพฺพตราชา’’ติ? ‘‘อปฺปมตฺตโก อยํ, ภนฺเต, ภควตา ปริตฺโต ปาณิมตฺโต ปาสาโณ คหิโต, หิมวนฺตํ ปพฺพตราชานํ อุปนิธาย สงฺขมฺปิ น อุเปติ, กลภาคมฺปิ น อุเปติ, อุปนิธมฺปิ น อุเปติ’’. ‘‘เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ยํ โส ปุริโส ตีหิ สตฺติสเตหิ หญฺญมาโน ตโตนิทานํ ทุกฺขํ โทมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ ตํ นิรยกสฺส ทุกฺขสฺส อุปนิธาย สงฺขมฺปิ น อุเปติ, กลภาคมฺปิ น อุเปติ, อุปนิธมฺปิ น อุเปติ’’.

250. Da nahm der Erhabene einen kleinen, faustgroßen Stein in die Hand und wandte sich an die Mönche: „Was meint ihr, ihr Mönche? Was ist wohl größer: dieser kleine, faustgroße Stein, den ich in der Hand halte, oder der König der Berge, der Himavā?“ „Geringfügig ist dieser kleine, faustgroße Stein, den der Erhabene hält, Herr. Im Vergleich zum König der Berge, dem Himavā, zählt er gar nicht, erreicht nicht einmal einen winzigen Bruchteil, ist nicht einmal eines Vergleichs wert.“ „Ebenso, ihr Mönche, ist der Schmerz und der Kummer, den jener Mann empfindet, während er mit dreihundert Speeren gestochen wird; im Vergleich zum Leid der Hölle zählt dies gar nicht, erreicht nicht einmal einen winzigen Bruchteil, ist nicht einmal eines Vergleichs wert.“

‘‘ตเมนํ, ภิกฺขเว, นิรยปาลา ปญฺจวิธพนฺธนํ นาม กมฺมการณํ กโรนฺติ – ตตฺตํ อโยขิลํ หตฺเถ คเมนฺติ, ตตฺตํ อโยขิลํ ทุติเย หตฺเถ คเมนฺติ, ตตฺตํ อโยขิลํ ปาเท คเมนฺติ, ตตฺตํ อโยขิลํ ทุติเย ปาเท คเมนฺติ, ตตฺตํ อโยขิลํ มชฺเฌ อุรสฺมึ คเมนฺติ. โส ตตฺถ ทุกฺขา ติพฺพา ขรา กฏุกา เวทนา เวเทติ, น จ ตาว กาลํ กโรติ ยาว น ตํ ปาปกมฺมํ พฺยนฺตีโหติ. ตเมนํ, ภิกฺขเว, นิรยปาลา สํเวเสตฺวา กุฐารีหิ ตจฺฉนฺติ. โส ตตฺถ ทุกฺขา ติพฺพา…เป… พฺยนฺตีโหติ. ตเมนํ, ภิกฺขเว, นิรยปาลา อุทฺธํปาทํ อโธสิรํ คเหตฺวา วาสีหิ ตจฺฉนฺติ. โส [Pg.205] ตตฺถ ทุกฺขา ติพฺพา…เป… พฺยนฺตีโหติ. ตเมนํ, ภิกฺขเว, นิรยปาลา รเถ โยเชตฺวา อาทิตฺตาย ปถวิยา สมฺปชฺชลิตาย สโชติภูตาย สาเรนฺติปิ ปจฺจาสาเรนฺติปิ. โส ตตฺถ ทุกฺขา ติพฺพา…เป… พฺยนฺตีโหติ. ตเมนํ, ภิกฺขเว, นิรยปาลา มหนฺตํ องฺคารปพฺพตํ อาทิตฺตํ สมฺปชฺชลิตํ สโชติภูตํ อาโรเปนฺติปิ โอโรเปนฺติปิ. โส ตตฺถ ทุกฺขา ติพฺพา ขรา กฏุกา เวทนา เวเทติ, น จ ตาว กาลํ กโรติ ยาว น ตํ ปาปกมฺมํ พฺยนฺตีโหติ. ตเมนํ, ภิกฺขเว, นิรยปาลา อุทฺธํปาทํ อโธสิรํ คเหตฺวา ตตฺตาย โลหกุมฺภิยา ปกฺขิปนฺติ อาทิตฺตาย สมฺปชฺชลิตาย สโชติภูตาย. โส ตตฺถ เผณุทฺเทหกํ ปจฺจติ. โส ตตฺถ เผณุทฺเทหกํ ปจฺจมาโน สกิมฺปิ อุทฺธํ คจฺฉติ, สกิมฺปิ อโธ คจฺฉติ, สกิมฺปิ ติริยํ คจฺฉติ. โส ตตฺถ ทุกฺขา ติพฺพา ขรา กฏุกา เวทนา เวเทติ, น จ ตาว กาลงฺกโรติ ยาว น ตํ ปาปกมฺมํ พฺยนฺตีโหติ. ตเมนํ, ภิกฺขเว, นิรยปาลา มหานิรเย ปกฺขิปนฺติ. โส โข ปน, ภิกฺขเว, มหานิรโย –

Ihr Mönche, die Höllenwärter unterwerfen ihn der sogenannten fünffachen Bindung: Sie treiben einen glühenden Eisenpfahl durch die eine Hand, sie treiben einen glühenden Eisenpfahl durch die andere Hand, sie treiben einen glühenden Eisenpfahl durch den einen Fuß, sie treiben einen glühenden Eisenpfahl durch den anderen Fuß und sie treiben einen glühenden Eisenpfahl mitten durch die Brust. Dort erleidet er schmerzvolle, stechende, raue und bittere Empfindungen; doch er stirbt nicht, solange jene böse Tat nicht aufgezehrt ist. Zudem, ihr Mönche, legen ihn die Höllenwärter hin und behauen ihn mit Äxten. Dort erleidet er schmerzvolle, stechende Empfindungen ... bis jene Tat aufgezehrt ist. Weiterhin, ihr Mönche, packen ihn die Höllenwärter mit den Füßen nach oben und dem Kopf nach unten und behauen ihn mit Deichseln. Dort erleidet er schmerzvolle, stechende Empfindungen ... bis jene Tat aufgezehrt ist. Dann, ihr Mönche, spannen ihn die Höllenwärter vor einen Wagen und treiben ihn über glühenden, lodernden und flammenden Boden vorwärts und rückwärts. Dort erleidet er schmerzvolle, stechende Empfindungen ... bis jene Tat aufgezehrt ist. Des Weiteren, ihr Mönche, treiben ihn die Höllenwärter einen großen, glühenden, lodernden und flammenden Kohleberg hinauf und wieder hinunter. Dort erleidet er schmerzvolle, stechende, raue und bittere Empfindungen; doch er stirbt nicht, solange jene böse Tat nicht aufgezehrt ist. Schließlich, ihr Mönche, packen ihn die Höllenwärter mit den Füßen nach oben und dem Kopf nach unten und werfen ihn in einen heißen, glühenden, lodernden und flammenden Metallkessel. Dort wird er gekocht und wirbelt wie Schaum obenauf. Während er dort wie Schaum obenauf kochend gepeinigt wird, treibt er einmal nach oben, einmal nach unten und einmal zur Seite. Dort erleidet er schmerzvolle, stechende, raue und bittere Empfindungen; doch er stirbt nicht, solange jene böse Tat nicht aufgezehrt ist. Danach, ihr Mönche, werfen ihn die Höllenwärter in die Große Hölle. Diese Große Hölle aber, ihr Mönche, ist –

‘‘จตุกฺกณฺโณ จตุทฺวาโร, วิภตฺโต ภาคโส มิโต;

อโยปาการปริยนฺโต, อยสา ปฏิกุชฺชิโต.

Viereckig ist sie, mit vier Toren, in abgemessene Teile wohl gegliedert; von einer Eisenmauer umgeben und mit einer Eisenplatte bedeckt.

‘‘ตสฺส อโยมยา ภูมิ, ชลิตา เตชสา ยุตา;

สมนฺตา โยชนสตํ, ผริตฺวา ติฏฺฐติ สพฺพทา’’.

Ihr Boden ist aus Eisen, glühend und voller Hitze; hundert Meilen weit dehnt er sich ständig nach allen Seiten aus.

‘‘อเนกปริยาเยนปิ โข อหํ, ภิกฺขเว, นิรยกถํ กเถยฺยํ; ยาวญฺจิทํ, ภิกฺขเว, น สุกรา อกฺขาเนน ปาปุณิตุํ ยาว ทุกฺขา นิรยา.

Auf vielerlei Weise könnte ich, ihr Mönche, noch über die Hölle sprechen; doch wie schmerzvoll die Höllen sind, ist durch bloße Worte nicht leicht vollständig zu erfassen.

๒๕๑. ‘‘สนฺติ, ภิกฺขเว, ติรจฺฉานคตา ปาณา ติณภกฺขา. เต อลฺลานิปิ ติณานิ สุกฺขานิปิ ติณานิ ทนฺตุลฺเลหกํ ขาทนฺติ. กตเม จ, ภิกฺขเว, ติรจฺฉานคตา ปาณา ติณภกฺขา? หตฺถี อสฺสา โคณา คทฺรภา อชา มิคา, เย วา ปนญฺเญปิ เกจิ ติรจฺฉานคตา ปาณา ติณภกฺขา. ส โข โส, ภิกฺขเว, พาโล อิธ ปุพฺเพ รสาโท อิธ ปาปานิ กมฺมานิ กริตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา เตสํ สตฺตานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชติ เย เต สตฺตา ติณภกฺขา.

251. Es gibt, ihr Mönche, Lebewesen im Tierreich, die Gras fressen. Sie fressen sowohl frisches als auch trockenes Gras, indem sie es mit ihren Zähnen abreißen. Und welche Lebewesen im Tierreich, ihr Mönche, fressen Gras? Elefanten, Pferde, Rinder, Esel, Ziegen, Hirsche und welche anderen Lebewesen im Tierreich es sonst noch gibt, die Gras fressen. Ein solcher Tor nun, ihr Mönche, der hier in diesem Leben dem Wohlgeschmack ergeben war und böse Taten beging, wird nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in der Gemeinschaft jener Lebewesen wiedergeboren, die Gras fressen.

‘‘สนฺติ, ภิกฺขเว, ติรจฺฉานคตา ปาณา คูถภกฺขา. เต ทูรโตว คูถคนฺธํ ฆายิตฺวา ธาวนฺติ – ‘เอตฺถ ภุญฺชิสฺสาม, เอตฺถ ภุญฺชิสฺสามา’ติ. เสยฺยถาปิ [Pg.206] นาม พฺราหฺมณา อาหุติคนฺเธน ธาวนฺติ – ‘เอตฺถ ภุญฺชิสฺสาม, เอตฺถ ภุญฺชิสฺสามา’ติ; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, สนฺติ ติรจฺฉานคตา ปาณา คูถภกฺขา, เต ทูรโตว คูถคนฺธํ ฆายิตฺวา ธาวนฺติ – ‘เอตฺถ ภุญฺชิสฺสาม, เอตฺถ ภุญฺชิสฺสามา’ติ. กตเม จ, ภิกฺขเว, ติรจฺฉานคตา ปาณา คูถภกฺขา? กุกฺกุฏา สูกรา โสณา สิงฺคาลา, เย วา ปนญฺเญปิ เกจิ ติรจฺฉานคตา ปาณา คูถภกฺขา. ส โข โส, ภิกฺขเว, พาโล อิธ ปุพฺเพ รสาโท อิธ ปาปานิ กมฺมานิ กริตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา เตสํ สตฺตานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชติ เย เต สตฺตา คูถภกฺขา.

Es gibt, ihr Mönche, Lebewesen im Tierreich, die Kot fressen. Schon von weitem nehmen sie den Gestank von Kot wahr und laufen herbei: ‚Hier wollen wir fressen, hier wollen wir fressen!‘ Gerade so wie Brahmanen dem Duft eines Opfers nachlaufen und rufen: ‚Hier wollen wir essen, hier wollen wir essen!‘; ebenso, ihr Mönche, gibt es Lebewesen im Tierreich, die Kot fressen, den Gestank schon von weitem riechen und herbeieilen. Und welche Lebewesen im Tierreich, ihr Mönche, fressen Kot? Hühner, Schweine, Hunde, Schakale und welche anderen Lebewesen im Tierreich es sonst noch gibt, die Kot fressen. Ein solcher Tor nun, ihr Mönche, der hier in diesem Leben dem Wohlgeschmack ergeben war und böse Taten beging, wird nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in der Gemeinschaft jener Lebewesen wiedergeboren, die Kot fressen.

‘‘สนฺติ, ภิกฺขเว, ติรจฺฉานคตา ปาณา อนฺธกาเร ชายนฺติ อนฺธกาเร ชียนฺติ อนฺธกาเร มียนฺติ. กตเม จ, ภิกฺขเว, ติรจฺฉานคตา ปาณา อนฺธกาเร ชายนฺติ อนฺธกาเร ชียนฺติ อนฺธกาเร มียนฺติ? กีฏา ปุฬวา คณฺฑุปฺปาทา, เย วา ปนญฺเญปิ เกจิ ติรจฺฉานคตา ปาณา อนฺธกาเร ชายนฺติ อนฺธกาเร ชียนฺติ อนฺธกาเร มียนฺติ. ส โข โส, ภิกฺขเว, พาโล อิธ ปุพฺเพ รสาโท, อิธ ปาปานิ กมฺมานิ กริตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา เตสํ สตฺตานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชติ เย เต สตฺตา อนฺธกาเร ชายนฺติ อนฺธกาเร ชียนฺติ อนฺธกาเร มียนฺติ.

Es gibt, ihr Mönche, Lebewesen im Tierreich, die in der Dunkelheit geboren werden, in der Dunkelheit altern und in der Dunkelheit sterben. Und welche Lebewesen im Tierreich, ihr Mönche, werden in der Dunkelheit geboren, altern dort und sterben dort? Maden, Würmer, Regenwürmer und welche anderen Lebewesen im Tierreich es sonst noch gibt, die in der Dunkelheit geboren werden, altern und sterben. Ein solcher Tor nun, ihr Mönche, der hier in diesem Leben dem Wohlgeschmack ergeben war und böse Taten beging, wird nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in der Gemeinschaft jener Lebewesen wiedergeboren, die in der Dunkelheit geboren werden, altern und sterben.

‘‘สนฺติ, ภิกฺขเว, ติรจฺฉานคตา ปาณา อุทกสฺมึ ชายนฺติ อุทกสฺมึ ชียนฺติ อุทกสฺมึ มียนฺติ. กตเม จ, ภิกฺขเว, ติรจฺฉานคตา ปาณา อุทกสฺมึ ชายนฺติ อุทกสฺมึ ชียนฺติ อุทกสฺมึ มียนฺติ? มจฺฉา กจฺฉปา สุสุมารา, เย วา ปนญฺเญปิ เกจิ ติรจฺฉานคตา ปาณา อุทกสฺมึ ชายนฺติ อุทกสฺมึ ชียนฺติ อุทกสฺมึ มียนฺติ. ส โข โส, ภิกฺขเว, พาโล อิธ ปุพฺเพ รสาโท อิธ ปาปานิ กมฺมานิ กริตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา เตสํ สตฺตานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชติ เย เต สตฺตา อุทกสฺมึ ชายนฺติ อุทกสฺมึ ชียนฺติ อุทกสฺมึ มียนฺติ.

Es gibt, ihr Mönche, Lebewesen im Tierreich, die im Wasser geboren werden, im Wasser altern und im Wasser sterben. Und welche Lebewesen im Tierreich, ihr Mönche, werden im Wasser geboren, altern dort und sterben dort? Fische, Schildkröten, Krokodile und welche anderen Lebewesen im Tierreich es sonst noch gibt, die im Wasser geboren werden, altern und sterben. Ein solcher Tor nun, ihr Mönche, der hier in diesem Leben dem Wohlgeschmack ergeben war und böse Taten beging, wird nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in der Gemeinschaft jener Lebewesen wiedergeboren, die im Wasser geboren werden, altern und sterben.

‘‘สนฺติ, ภิกฺขเว, ติรจฺฉานคตา ปาณา อสุจิสฺมึ ชายนฺติ อสุจิสฺมึ ชียนฺติ อสุจิสฺมึ มียนฺติ. กตเม จ, ภิกฺขเว, ติรจฺฉานคตา ปาณา อสุจิสฺมึ ชายนฺติ อสุจิสฺมึ ชียนฺติ อสุจิสฺมึ มียนฺติ? เย เต, ภิกฺขเว, สตฺตา ปูติมจฺเฉ วา ชายนฺติ ปูติมจฺเฉ วา ชียนฺติ ปูติมจฺเฉ วา มียนฺติ ปูติกุณเป วา…เป… ปูติกุมฺมาเส วา… จนฺทนิกาย วา… โอลิคลฺเล [Pg.207] วา ชายนฺติ, (เย วา ปนญฺเญปิ เกจิ ติรจฺฉานคตา ปาณา อสุจิสฺมึ ชายนฺติ อสุจิสฺมึ ชียนฺติ อสุจิสฺมึ มียนฺติ.) ส โข โส, ภิกฺขเว, พาโล อิธ ปุพฺเพ รสาโท อิธ ปาปานิ กมฺมานิ กริตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา เตสํ สตฺตานํ สหพฺยตํ อุปปชฺชติ เย เต สตฺตา อสุจิสฺมึ ชายนฺติ อสุจิสฺมึ ชียนฺติ อสุจิสฺมึ มียนฺติ.

"Es gibt, Mönche, Lebewesen der Tierwelt, die in Unreinheit geboren werden, in Unreinheit altern und in Unreinheit sterben. Und welche Lebewesen der Tierwelt, Mönche, werden in Unreinheit geboren, altern in Unreinheit und sterben in Unreinheit? Jene Lebewesen, Mönche, die in verfaultem Fisch geboren werden, darin altern und darin sterben; oder in einem verfaulten Kadaver... oder in verfaultem Sauerteig... oder in einer Kloake... oder in einem Schlammloch geboren werden; oder welche anderen Lebewesen der Tierwelt auch immer in Unreinheit geboren werden, in Unreinheit altern und in Unreinheit sterben. Wahrlich, dieser Tor, Mönche, der hier in diesem Leben zuvor dem Genuss von Geschmackserlebnissen verfallen war und hier böse Taten beging, wird nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, in die Gemeinschaft jener Lebewesen gelangen, die in Unreinheit geboren werden, in Unreinheit altern und in Unreinheit sterben."

‘‘อเนกปริยาเยนปิ โข อหํ, ภิกฺขเว, ติรจฺฉานโยนิกถํ กเถยฺยํ; ยาวญฺจิทํ, ภิกฺขเว, น สุกรํ อกฺขาเนน ปาปุณิตุํ ยาว ทุกฺขา ติรจฺฉานโยนิ.

"In vielfältiger Weise könnte ich, Mönche, über das Tierreich sprechen; so sehr ist es, Mönche, nicht leicht, durch bloße Schilderung zu erfassen, wie leidvoll das Tierreich ist."

๒๕๒. ‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ปุริโส เอกจฺฉิคฺคลํ ยุคํ มหาสมุทฺเท ปกฺขิเปยฺย. ตเมนํ ปุรตฺถิโม วาโต ปจฺฉิเมน สํหเรยฺย, ปจฺฉิโม วาโต ปุรตฺถิเมน สํหเรยฺย, อุตฺตโร วาโต ทกฺขิเณน สํหเรยฺย, ทกฺขิโณ วาโต อุตฺตเรน สํหเรยฺย. ตตฺราสฺส กาโณ กจฺฉโป, โส วสฺสสตสฺส วสฺสสตสฺส อจฺจเยน สกึ อุมฺมุชฺเชยฺย. ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, อปิ นุ โส กาโณ กจฺฉโป อมุสฺมึ เอกจฺฉิคฺคเล ยุเค คีวํ ปเวเสยฺยา’’ติ? (‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’.) ‘‘ยทิ ปน, ภนฺเต, กทาจิ กรหจิ ทีฆสฺส อทฺธุโน อจฺจเยนา’’ติ. ‘‘ขิปฺปตรํ โข โส, ภิกฺขเว, กาโณ กจฺฉโป อมุสฺมึ เอกจฺฉิคฺคเล ยุเค คีวํ ปเวเสยฺย, อโต ทุลฺลภตราหํ, ภิกฺขเว, มนุสฺสตฺตํ วทามิ สกึ วินิปาตคเตน พาเลน. ตํ กิสฺส เหตุ? น เหตฺถ, ภิกฺขเว, อตฺถิ ธมฺมจริยา สมจริยา กุสลกิริยา ปุญฺญกิริยา. อญฺญมญฺญขาทิกา เอตฺถ, ภิกฺขเว, วตฺตติ ทุพฺพลขาทิกา’’.

252. "Gleichwie, Mönche, ein Mann ein Joch mit einer einzigen Öffnung in den Ozean werfen würde. Der Ostwind würde es nach Westen treiben, der Westwind nach Osten, der Nordwind nach Süden und der Südwind nach Norden. Dort gäbe es eine blinde Schildkröte, die nach Ablauf von jeweils hundert Jahren einmal auftauchen würde. Was meint ihr dazu, Mönche? Würde wohl diese blinde Schildkröte ihren Hals in jenes Joch mit der einen Öffnung stecken?" — "Gewiss nicht, Herr." — "Doch vielleicht, Herr, irgendwann einmal nach Ablauf einer langen Zeit." — "Schneller wahrlich, Mönche, würde jene blinde Schildkröte ihren Hals in jenes Joch mit der einen Öffnung stecken; seltener als dies, behaupte ich, Mönche, ist es für den einmal in den Abgrund gestürzten Toren, den Zustand als Mensch wiederzuerlangen. Und warum ist das so? Weil es dort, Mönche, keine Lebensführung nach dem Dhamma gibt, keine rechte Lebensführung, kein Tun von Heilsamem und kein Tun von Verdienstlichem. Vielmehr herrscht dort, Mönche, das gegenseitige Auffressen, das Fressen der Schwachen."

‘‘ส โข โส, ภิกฺขเว, พาโล สเจ กทาจิ กรหจิ ทีฆสฺส อทฺธุโน อจฺจเยน มนุสฺสตฺตํ อาคจฺฉติ, ยานิ ตานิ นีจกุลานิ – จณฺฑาลกุลํ วา เนสาทกุลํ วา เวนกุลํ วา รถการกุลํ วา ปุกฺกุสกุลํ วา. ตถารูเป กุเล ปจฺจาชายติ ทลิทฺเท อปฺปนฺนปานโภชเน กสิรวุตฺติเก, ยตฺถ กสิเรน ฆาสจฺฉาโท ลพฺภติ. โส จ โหติ ทุพฺพณฺโณ ทุทฺทสิโก [Pg.208] โอโกฏิมโก พวฺหาพาโธ กาโณ วา กุณี วา ขุชฺโช วา ปกฺขหโต วา น ลาภี อนฺนสฺส ปานสฺส วตฺถสฺส ยานสฺส มาลาคนฺธวิเลปนสฺส เสยฺยาวสถปทีเปยฺยสฺส. โส กาเยน ทุจฺจริตํ จรติ วาจาย ทุจฺจริตํ จรติ มนสา ทุจฺจริตํ จรติ. โส กาเยน ทุจฺจริตํ จริตฺวา วาจาย ทุจฺจริตํ จริตฺวา มนสา ทุจฺจริตํ จริตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ.

"Falls dieser Tor, Mönche, irgendwann einmal nach Ablauf einer langen Zeit zum Menschentum gelangt, so wird er in solch niedrigen Familien wiedergeboren — einer Caṇḍāla-Familie, einer Jäger-Familie, einer Korbflechter-Familie, einer Wagenbauer-Familie oder einer Müllabfuhr-Familie. In einer solchen Familie wird er wiedergeboren, die arm ist, wenig Speise und Trank hat und unter mühseligen Bedingungen lebt, wo er nur mit Mühe Nahrung und Kleidung erhält. Er ist zudem missgestaltet, unansehnlich, kleinwüchsig, viel kränkelnd, blind, mit verkrüppelten Gliedmaßen, bucklig oder gelähmt. Er gelangt nicht in den Besitz von Speise, Trank, Kleidung, Fahrzeugen, Blumenschmuck, Düften, Salben, Lagern, Behausungen oder Beleuchtung. Er begeht Fehlverhalten mit dem Körper, Fehlverhalten mit der Rede und Fehlverhalten mit dem Geist. Nachdem er Fehlverhalten mit dem Körper, der Rede und dem Geist begangen hat, gelangt er nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, auf einen Abweg, auf eine unglückliche Fährte, in den Untergang, in die Hölle."

‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, อกฺขธุตฺโต ปฐเมเนว กลิคฺคเหน ปุตฺตมฺปิ ชีเยถ, ทารมฺปิ ชีเยถ, สพฺพํ สาปเตยฺยมฺปิ ชีเยถ, อุตฺตริปิ อธิพนฺธํ นิคจฺเฉยฺย. อปฺปมตฺตโก โส, ภิกฺขเว, กลิคฺคโห ยํ โส อกฺขธุตฺโต ปฐเมเนว กลิคฺคเหน ปุตฺตมฺปิ ชีเยถ, ทารมฺปิ ชีเยถ, สพฺพํ สาปเตยฺยมฺปิ ชีเยถ, อุตฺตริปิ อธิพนฺธํ นิคจฺเฉยฺย. อถ โข อยเมว ตโต มหนฺตตโร กลิคฺคโห ยํ โส พาโล กาเยน ทุจฺจริตํ จริตฺวา วาจาย ทุจฺจริตํ จริตฺวา มนสา ทุจฺจริตํ จริตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. อยํ, ภิกฺขเว, เกวลา ปริปูรา พาลภูมี’’ติ.

"Gleichwie, Mönche, ein glücksspielsüchtiger Mann schon beim ersten Fehlwurf seinen Sohn verlieren würde, seine Ehefrau verlieren würde, sein gesamtes Vermögen verlieren würde und darüber hinaus noch in Gefangenschaft geraten würde. Geringfügig ist jener Verlust beim Glücksspiel, Mönche, durch den dieser Mann schon beim ersten Mal Sohn, Ehefrau und Vermögen verliert und in Gefangenschaft gerät. Vielmehr ist dies ein weit größerer Verlust, wenn jener Tor, nachdem er Fehlverhalten mit dem Körper, der Rede und dem Geist begangen hat, nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, auf einen Abweg, auf eine unglückliche Fährte, in den Untergang, in die Hölle gelangt. Dies, Mönche, ist die vollkommene, vollständige Ebene des Toren."

๒๕๓. ‘‘ตีณิมานิ, ภิกฺขเว, ปณฺฑิตสฺส ปณฺฑิตลกฺขณานิ ปณฺฑิตนิมิตฺตานิ ปณฺฑิตาปทานานิ. กตมานิ ตีณิ? อิธ, ภิกฺขเว, ปณฺฑิโต สุจินฺติตจินฺตี จ โหติ สุภาสิตภาสี จ สุกตกมฺมการี จ. โน เจตํ, ภิกฺขเว, ปณฺฑิโต สุจินฺติตจินฺตี จ อภวิสฺส สุภาสิตภาสี จ สุกตกมฺมการี จ, เกน นํ ปณฺฑิตา ชาเนยฺยุํ – ‘ปณฺฑิโต อยํ ภวํ สปฺปุริโส’ติ? ยสฺมา จ โข, ภิกฺขเว, ปณฺฑิโต สุจินฺติตจินฺตี จ โหติ สุภาสิตภาสี จ สุกตกมฺมการี จ ตสฺมา นํ ปณฺฑิตา ชานนฺติ – ‘ปณฺฑิโต อยํ ภวํ สปฺปุริโส’ติ. ส โข โส, ภิกฺขเว, ปณฺฑิโต ติวิธํ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สุขํ โสมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ. สเจ, ภิกฺขเว, ปณฺฑิโต สภายํ วา นิสินฺโน โหติ, รถิกาย วา นิสินฺโน โหติ, สิงฺฆาฏเก วา นิสินฺโน โหติ; ตตฺร เจ ชโน ตชฺชํ ตสฺสารุปฺปํ กถํ มนฺเตติ[Pg.209]. สเจ, ภิกฺขเว, ปณฺฑิโต ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ, อทินฺนาทานา ปฏิวิรโต โหติ, กาเมสุมิจฺฉาจารา ปฏิวิรโต โหติ, มุสาวาทา ปฏิวิรโต โหติ, สุราเมรยมชฺชปฺปมาทฏฺฐานา ปฏิวิรโต โหติ; ตตฺร, ภิกฺขเว, ปณฺฑิตสฺส เอวํ โหติ – ‘ยํ โข ชโน ตชฺชํ ตสฺสารุปฺปํ กถํ มนฺเตติ; สํวิชฺชนฺเตว เต ธมฺมา มยิ, อหญฺจ เตสุ ธมฺเมสุ สนฺทิสฺสามี’ติ. อิทํ, ภิกฺขเว, ปณฺฑิโต ปฐมํ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สุขํ โสมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ.

253. Mönche, es gibt diese drei Merkmale eines Weisen, Zeichen eines Weisen, Verhaltensweisen eines Weisen. Welche drei? Hierbei, Mönche, ist ein Weiser jemand, der wohlüberlegt denkt, wohlgesprochen spricht und wohlgetan handelt. Wenn der Weise nicht jemand wäre, der wohlüberlegt denkt, wohlgesprochen spricht und wohlgetan handelt, woran sollten ihn dann die Weisen erkennen: 'Dieser werte Mann ist ein Weiser, ein guter Mensch'? Da aber der Weise wohlüberlegt denkt, wohlgesprochen spricht und wohlgetan handelt, darum erkennen ihn die Weisen: 'Dieser werte Mann ist ein Weiser, ein guter Mensch'. Jener Weise, Mönche, erfährt schon in diesem Leben dreifaches Glück und Freude. Wenn der Weise, Mönche, in einer Versammlung, in einer Straße oder an einer Kreuzung sitzt und die Leute dort ein entsprechendes, seinem Wesen angemessenes Gespräch führen: Falls der Weise nämlich vom Töten lebender Wesen absteht, vom Nehmen des Nichtgegebenen absteht, von sexuellem Fehlverhalten absteht, vom Lügen absteht und vom Genuss von berauschenden Getränken absteht, die die Ursache für Nachlässigkeit sind; dann denkt der Weise: 'Was auch immer die Leute für ein entsprechendes, angemessenes Gespräch führen – diese Tugenden finden sich wahrlich in mir, und ich werde in diesen Tugenden erkannt.' Dies ist das erste Glück und die erste Freude, die der Weise schon in diesem Leben erfährt.

๒๕๔. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ปณฺฑิโต ปสฺสติ ราชาโน โจรํ อาคุจารึ คเหตฺวา วิวิธา กมฺมการณา กาเรนฺเต – กสาหิปิ ตาเฬนฺเต เวตฺเตหิปิ ตาเฬนฺเต อทฺธทณฺฑเกหิปิ ตาเฬนฺเต หตฺถมฺปิ ฉินฺทนฺเต ปาทมฺปิ ฉินฺทนฺเต หตฺถปาทมฺปิ ฉินฺทนฺเต กณฺณมฺปิ ฉินฺทนฺเต นาสมฺปิ ฉินฺทนฺเต กณฺณนาสมฺปิ ฉินฺทนฺเต พิลงฺคถาลิกมฺปิ กโรนฺเต สงฺขมุณฺฑิกมฺปิ กโรนฺเต ราหุมุขมฺปิ กโรนฺเต โชติมาลิกมฺปิ กโรนฺเต หตฺถปชฺโชติกมฺปิ กโรนฺเต เอรกวตฺติกมฺปิ กโรนฺเต จีรกวาสิกมฺปิ กโรนฺเต เอเณยฺยกมฺปิ กโรนฺเต พลิสมํสิกมฺปิ กโรนฺเต กหาปณิกมฺปิ กโรนฺเต ขาราปตจฺฉิกมฺปิ กโรนฺเต ปลิฆปริวตฺติกมฺปิ กโรนฺเต ปลาลปีฐกมฺปิ กโรนฺเต ตตฺเตนปิ เตเลน โอสิญฺจนฺเต สุนเขหิปิ ขาทาเปนฺเต ชีวนฺตมฺปิ สูเล อุตฺตาเสนฺเต อสินาปิ สีสํ ฉินฺทนฺเต. ตตฺร, ภิกฺขเว, ปณฺฑิตสฺส เอวํ โหติ – ‘ยถารูปานํ โข ปาปกานํ กมฺมานํ เหตุ ราชาโน โจรํ อาคุจารึ คเหตฺวา วิวิธา กมฺมการณา กาเรนฺติ กสาหิปิ ตาเฬนฺติ, เวตฺเตหิปิ ตาเฬนฺติ, อทฺธทณฺฑเกหิปิ ตาเฬนฺติ, หตฺถมฺปิ ฉินฺทนฺติ, ปาทมฺปิ ฉินฺทนฺติ, หตฺถปาทมฺปิ ฉินฺทนฺติ, กณฺณมฺปิ ฉินฺทนฺติ, นาสมฺปิ ฉินฺทนฺติ, กณฺณนาสมฺปิ ฉินฺทนฺติ, พิลงฺคถาลิกมฺปิ กโรนฺติ, สงฺขมุณฺฑิกมฺปิ กโรนฺติ, ราหุมุขมฺปิ กโรนฺติ, โชติมาลิกมฺปิ กโรนฺติ, หตฺถปชฺโชติกมฺปิ กโรนฺติ, เอรกวตฺติกมฺปิ กโรนฺติ, จีรกวาสิกมฺปิ กโรนฺติ, เอเณยฺยกมฺปิ กโรนฺติ, พลิสมํสิกมฺปิ กโรนฺติ, กหาปณิกมฺปิ กโรนฺติ, ขาราปตจฺฉิกมฺปิ กโรนฺติ, ปลิฆปริวตฺติกมฺปิ กโรนฺติ, ปลาลปีฐกมฺปิ กโรนฺติ, ตตฺเตนปิ เตเลน โอสิญฺจนฺติ, สุนเขหิปิ ขาทาเปนฺติ, ชีวนฺตมฺปิ สูเล อุตฺตาเสนฺติ, อสินาปิ สีสํ ฉินฺทนฺติ, น เต ธมฺมา มยิ สํวิชฺชนฺติ, อหญฺจ น เตสุ ธมฺเมสุ สนฺทิสฺสามี’ติ. อิทมฺปิ, ภิกฺขเว, ปณฺฑิโต ทุติยํ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สุขํ โสมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ.

254. Wiederum, Mönche, sieht der Weise, wie Könige einen Verbrecher fassen und verschiedene Strafen an ihm vollziehen lassen – sie peitschen ihn mit Geißeln aus, schlagen ihn mit Ruten, schlagen ihn mit Stöcken, schneiden ihm die Hände ab, schneiden ihm die Füße ab, schneiden ihm Hände und Füße ab, schneiden ihm die Ohren ab, schneiden ihm die Nase ab, schneiden ihm Ohren und Nase ab; sie unterziehen ihn der Marter des 'Grütze-Topfes', des 'Muschel-Schabens', des 'Rahu-Mundes', des 'Feuerkranzes', der 'Handfackel', des 'Grasseils', des 'Rindengewandes', des 'Antilopen-Sprungs', der 'Fleischhaken', der 'Münzstücke', der 'Laugen-Ätzung', der 'Riegel-Drehung', des 'Strohsitzes'; sie übergießen ihn mit siedendem Öl, lassen ihn von Hunden zerfleischen, spießen ihn bei lebendigem Leibe auf und schlagen ihm mit dem Schwert das Haupt ab. Da denkt der Weise: 'Aufgrund solch böser Taten lassen Könige einen Verbrecher fassen und verschiedene Strafen an ihm vollziehen – sie peitschen ihn mit Geißeln aus ... (wie oben beschrieben) ... sie schlagen ihm mit dem Schwert das Haupt ab. Diese bösen Taten aber finden sich nicht in mir, und ich werde in solchen Taten nicht erkannt.' Dies ist das zweite Glück und die zweite Freude, die der Weise schon in diesem Leben erfährt.

๒๕๕. ‘‘ปุน [Pg.210] จปรํ, ภิกฺขเว, ปณฺฑิตํ ปีฐสมารูฬฺหํ วา มญฺจสมารูฬฺหํ วา ฉมายํ วา เสมานํ, ยานิสฺส ปุพฺเพ กลฺยาณานิ กมฺมานิ กตานิ กาเยน สุจริตานิ วาจาย สุจริตานิ มนสา สุจริตานิ ตานิสฺส ตมฺหิ สมเย โอลมฺพนฺติ…เป… เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, มหตํ ปพฺพตกูฏานํ ฉายา สายนฺหสมยํ ปถวิยา โอลมฺพนฺติ อชฺโฌลมฺพนฺติ อภิปฺปลมฺพนฺติ; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ปณฺฑิตํ ปีฐสมารูฬฺหํ วา มญฺจสมารูฬฺหํ วา ฉมายํ วา เสมานํ ยานิสฺส ปุพฺเพ กลฺยาณานิ กมฺมานิ กตานิ กาเยน สุจริตานิ วาจาย สุจริตานิ มนสา สุจริตานิ ตานิสฺส ตมฺหิ สมเย โอลมฺพนฺติ อชฺโฌลมฺพนฺติ อภิปฺปลมฺพนฺติ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ปณฺฑิตสฺส เอวํ โหติ – ‘อกตํ วต เม ปาปํ, อกตํ ลุทฺทํ, อกตํ กิพฺพิสํ; กตํ กลฺยาณํ, กตํ กุสลํ, กตํ ภีรุตฺตาณํ. ยาวตา, โภ, อกตปาปานํ อกตลุทฺทานํ อกตกิพฺพิสานํ กตกลฺยาณานํ กตกุสลานํ กตภีรุตฺตาณานํ คติ ตํ คตึ เปจฺจ คจฺฉามี’ติ. โส น โสจติ, น กิลมติ, น ปริเทวติ, น อุรตฺตาฬึ กนฺทติ, น สมฺโมหํ อาปชฺชติ. อิทมฺปิ, ภิกฺขเว, ปณฺฑิโต ตติยํ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สุขํ โสมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ.

255. Wiederum, Mönche, hängen über einem Weisen, wenn er auf seinem Sessel, seinem Bett oder auf dem Boden liegt, seine früher vollbrachten guten Taten – die heilsamen Handlungen mit dem Körper, die heilsamen Handlungen mit der Rede und die heilsamen Handlungen mit dem Geist – in jener Stunde über ihm. Ebenso wie, Mönche, die Schatten großer Berggipfel in der Abendstunde die Erde bedecken, sich über sie legen und sie einhüllen; ebenso, Mönche, hängen über dem Weisen, wenn er auf seinem Sessel, seinem Bett oder auf dem Boden liegt, seine früher vollbrachten guten Taten ... in jener Stunde über ihm, legen sich über ihn und hüllen ihn ein. Da denkt der Weise: 'Wahrlich, ich habe nichts Böses getan, nichts Grausames getan, nichts Schändliches getan; ich habe Gutes getan, Heilsames getan, einen Schutz gegen die Furcht geschaffen. Zu jener Bestimmung, zu der Menschen gelangen, die kein Böses getan haben, die nichts Grausames und nichts Schändliches getan haben, sondern Gutes, Heilsames und einen Schutz gegen die Furcht gewirkt haben – zu dieser Bestimmung werde ich nach dem Tode gehen.' Er trauert nicht, ermattet nicht, klagt nicht, schlägt sich nicht die Brust und jammert nicht, und er verfällt nicht der Verwirrung. Dies ist das dritte Glück und die dritte Freude, die der Weise schon in diesem Leben erfährt.

‘‘ส โข โส, ภิกฺขเว, ปณฺฑิโต กาเยน สุจริตํ จริตฺวา วาจาย สุจริตํ จริตฺวา มนสา สุจริตํ จริตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ. ยํ โข ตํ, ภิกฺขเว, สมฺมา วทมาโน วเทยฺย – ‘เอกนฺตํ อิฏฺฐํ เอกนฺตํ กนฺตํ เอกนฺตํ มนาป’นฺติ, สคฺคเมว ตํ สมฺมา วทมาโน วเทยฺย – ‘เอกนฺตํ อิฏฺฐํ เอกนฺตํ กนฺตํ เอกนฺตํ มนาป’นฺติ. ยาวญฺจิทํ, ภิกฺขเว, อุปมาปิ น สุกรา ยาว สุขา สคฺคา’’ติ.

Wahrlich, ihr Mönche, nachdem jener Weise ein gutes Verhalten mit dem Körper, ein gutes Verhalten mit der Sprache und ein gutes Verhalten mit dem Geist geübt hat, wird er nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in einer glücklichen Bestimmung, in einer himmlischen Welt wiedergeboren. Wenn man, ihr Mönche, von etwas zu Recht sagen wollte: 'Es ist ausschließlich erstrebenswert, ausschließlich lieblich, ausschließlich angenehm', so müsste man zu Recht eben den Himmel als 'ausschließlich erstrebenswert, ausschließlich lieblich, ausschließlich angenehm' bezeichnen. So überaus glückselig sind die Himmel, ihr Mönche, dass es nicht einmal leicht ist, dafür einen Vergleich anzustellen.

๒๕๖. เอวํ วุตฺเต, อญฺญตโร ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘สกฺกา ปน, ภนฺเต, อุปมํ กาตุ’’นฺติ? ‘‘สกฺกา ภิกฺขู’’ติ ภควา อโวจ. ‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ราชา จกฺกวตฺตี สตฺตหิ รตเนหิ สมนฺนาคโต จตูหิ จ อิทฺธีหิ ตโตนิทานํ สุขํ โสมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ. กตเมหิ สตฺตหิ? อิธ, ภิกฺขเว, รญฺโญ ขตฺติยสฺส มุทฺธาวสิตฺตสฺส ตทหุโปสเถ ปนฺนรเส สีสํนฺหาตสฺส อุโปสถิกสฺส อุปริปาสาทวรคตสฺส ทิพฺพํ จกฺกรตนํ ปาตุภวติ สหสฺสารํ สเนมิกํ สนาภิกํ สพฺพาการปริปูรํ. ตํ ทิสฺวาน รญฺโญ ขตฺติยสฺส มุทฺธาวสิตฺตสฺส เอวํ โหติ – ‘สุตํ โข ปน เมตํ [Pg.211] ยสฺส รญฺโญ ขตฺติยสฺส มุทฺธาวสิตฺตสฺส ตทหุโปสเถ ปนฺนรเส สีสํนฺหาตสฺส อุโปสถิกสฺส อุปริปาสาทวรคตสฺส ทิพฺพํ จกฺกรตนํ ปาตุภวติ สหสฺสารํ สเนมิกํ สนาภิกํ สพฺพาการปริปูรํ, โส โหติ ราชา จกฺกวตฺตีติ. อสฺสํ นุ โข อหํ ราชา จกฺกวตฺตี’’’ติ?

256. Als dies gesagt worden war, sprach ein gewisser Mönch zum Erhabenen: 'Herr, ist es möglich, dafür einen Vergleich anzustellen?' 'Es ist möglich, Mönch', sprach der Erhabene. 'Wie zum Beispiel, ihr Mönche, ein Rad drehender Monarch, der mit sieben Kostbarkeiten und vier Wunderkräften ausgestattet ist, aufgrund dessen Glück und Freude empfindet. Mit welchen sieben? Hierbei, ihr Mönche, erscheint einem geweihten König aus dem Kriegerstand am Uposatha-Tag des fünfzehnten [Mondtages], wenn er sein Haupt gewaschen hat, den Uposatha hält und sich oben im vorzüglichen Palast befindet, das göttliche Rad-Juwel mit tausend Speichen, mit Felge und Nabe, in jeder Hinsicht vollkommen. Sobald er es sieht, denkt der geweihte König aus dem Kriegerstand: »Ich habe gehört: Dem geweihten König aus dem Kriegerstand, dem am Uposatha-Tag des fünfzehnten [Mondtages], wenn er sein Haupt gewaschen hat, den Uposatha hält und sich oben im vorzüglichen Palast befindet, das göttliche Rad-Juwel mit tausend Speichen, mit Felge und Nabe, in jeder Hinsicht vollkommen, erscheint – der ist ein Rad drehender Monarch. Bin ich nun etwa ein Rad drehender Monarch?«'

‘‘อถ โข, ภิกฺขเว, ราชา ขตฺติโย มุทฺธาวสิตฺโต วาเมน หตฺเถน ภิงฺการํ คเหตฺวา ทกฺขิเณน หตฺเถน จกฺกรตนํ อพฺภุกฺกิรติ – ‘ปวตฺตตุ ภวํ จกฺกรตนํ, อภิวิชินาตุ ภวํ จกฺกรตน’นฺติ. อถ โข ตํ, ภิกฺขเว, จกฺกรตนํ ปุรตฺถิมํ ทิสํ ปวตฺตติ. อนฺวเทว ราชา จกฺกวตฺตี สทฺธึ จตุรงฺคินิยา เสนาย. ยสฺมึ โข ปน, ภิกฺขเว, ปเทเส จกฺกรตนํ ปติฏฺฐาติ ตตฺถ ราชา จกฺกวตฺตี วาสํ อุเปติ สทฺธึ จตุรงฺคินิยา เสนาย. เย โข ปน, ภิกฺขเว, ปุรตฺถิมาย ทิสาย ปฏิราชาโน เต ราชานํ จกฺกวตฺตึ อุปสงฺกมิตฺวา เอวมาหํสุ – ‘เอหิ โข, มหาราช! สฺวาคตํ เต, มหาราช ! สกํ เต, มหาราช! อนุสาส, มหาราชา’ติ. ราชา จกฺกวตฺตี เอวมาห – ‘ปาโณ น หนฺตพฺโพ, อทินฺนํ นาทาตพฺพํ, กาเมสุมิจฺฉา น จริตพฺพา, มุสา น ภาสิตพฺพา, มชฺชํ น ปาตพฺพํ, ยถาภุตฺตญฺจ ภุญฺชถา’ติ. เย โข ปน, ภิกฺขเว, ปุรตฺถิมาย ทิสาย ปฏิราชาโน เต รญฺโญ จกฺกวตฺติสฺส อนุยนฺตา ภวนฺติ.

Daraufhin, ihr Mönche, nimmt der geweihte König aus dem Kriegerstand mit der linken Hand ein goldenes Gefäß, besprengt mit der rechten Hand das Rad-Juwel und spricht: »Möge das edle Rad-Juwel rollen, möge das edle Rad-Juwel siegreich vordringen!« Dann, ihr Mönche, rollt jenes Rad-Juwel in die östliche Himmelsrichtung voran. Unmittelbar dahinter folgt der Rad drehende Monarch mit seinem viergliedrigen Heer. An welcher Stelle auch immer das Rad-Juwel stehen bleibt, ihr Mönche, dort schlägt der Rad drehende Monarch mit seinem viergliedrigen Heer sein Lager auf. Die rivalisierenden Könige in der östlichen Himmelsrichtung kommen dann zum Rad drehenden Monarchen und sprechen: »Komm, o Großkönig! Willkommen bist du, o Großkönig! Dies gehört dir, o Großkönig! Weise uns an, o Großkönig!« Der Rad drehende Monarch spricht daraufhin: »Kein Lebewesen soll getötet werden. Nichtgegebenes soll nicht genommen werden. In den Sinnenlüsten soll kein Fehlverhalten begangen werden. Unwahrheit soll nicht gesprochen werden. Berauschende Getränke sollen nicht getrunken werden. Genießt [euren Besitz] so, wie ihr ihn [bisher] genossen habt.« Die rivalisierenden Könige in der östlichen Himmelsrichtung werden so zu Gefolgsleuten des Rad drehenden Monarchen.

๒๕๗. ‘‘อถ โข ตํ, ภิกฺขเว, จกฺกรตนํ ปุรตฺถิมํ สมุทฺทํ อชฺโฌคาเหตฺวา ปจฺจุตฺตริตฺวา ทกฺขิณํ ทิสํ ปวตฺตติ…เป… ทกฺขิณํ สมุทฺทํ อชฺโฌคาเหตฺวา ปจฺจุตฺตริตฺวา ปจฺฉิมํ ทิสํ ปวตฺตติ… ปจฺฉิมํ สมุทฺทํ อชฺโฌคาเหตฺวา ปจฺจุตฺตริตฺวา อุตฺตรํ ทิสํ ปวตฺตติ อนฺวเทว ราชา จกฺกวตฺตี สทฺธึ จตุรงฺคินิยา เสนาย. ยสฺมึ โข ปน, ภิกฺขเว, ปเทเส จกฺกรตนํ ปติฏฺฐาติ ตตฺถ ราชา จกฺกวตฺตี วาสํ อุเปติ สทฺธึ จตุรงฺคินิยา เสนาย.

257. Dann taucht jenes Rad-Juwel, ihr Mönche, in das östliche Meer ein, kommt wieder heraus und rollt in die südliche Himmelsrichtung... (ebenso)... es taucht in das südliche Meer ein, kommt wieder heraus und rollt in die westliche Himmelsrichtung... es taucht in das westliche Meer ein, kommt wieder heraus und rollt in die nördliche Himmelsrichtung, und unmittelbar dahinter folgt der Rad drehende Monarch mit seinem viergliedrigen Heer. An welcher Stelle auch immer das Rad-Juwel stehen bleibt, ihr Mönche, dort schlägt der Rad drehende Monarch mit seinem viergliedrigen Heer sein Lager auf.

‘‘เย โข ปน, ภิกฺขเว, อุตฺตราย ทิสาย ปฏิราชาโน เต ราชานํ จกฺกวตฺตึ อุปสงฺกมิตฺวา เอวมาหํสุ – ‘เอหิ โข, มหาราช! สฺวาคตํ เต, มหาราช! สกํ เต, มหาราช! อนุสาส, มหาราชา’ติ. ราชา จกฺกวตฺตี เอวมาห – ‘ปาโณ น หนฺตพฺโพ, อทินฺนํ นาทาตพฺพํ, กาเมสุมิจฺฉา น [Pg.212] จริตพฺพา, มุสา น ภาสิตพฺพา, มชฺชํ น ปาตพฺพํ; ยถาภุตฺตญฺจ ภุญฺชถา’ติ. เย โข ปน, ภิกฺขเว, อุตฺตราย ทิสาย ปฏิราชาโน เต รญฺโญ จกฺกวตฺติสฺส อนุยนฺตา ภวนฺติ.

Die rivalisierenden Könige in der nördlichen Himmelsrichtung kommen dann zum Rad drehenden Monarchen und sprechen: »Komm, o Großkönig! Willkommen bist du, o Großkönig! Dies gehört dir, o Großkönig! Weise uns an, o Großkönig!« Der Rad drehende Monarch spricht daraufhin: »Kein Lebewesen soll getötet werden. Nichtgegebenes soll nicht genommen werden. In den Sinnenlüsten soll kein Fehlverhalten begangen werden. Unwahrheit soll nicht gesprochen werden. Berauschende Getränke sollen nicht getrunken werden; genießt [euren Besitz] so, wie ihr ihn [bisher] genossen habt.« Die rivalisierenden Könige in der nördlichen Himmelsrichtung werden so zu Gefolgsleuten des Rad drehenden Monarchen.

‘‘อถ โข ตํ, ภิกฺขเว, จกฺกรตนํ สมุทฺทปริยนฺตํ ปถวึ อภิวิชินิตฺวา ตเมว ราชธานึ ปจฺจาคนฺตฺวา รญฺโญ จกฺกวตฺติสฺส อนฺเตปุรทฺวาเร อกฺขาหตํ มญฺเญ ติฏฺฐติ รญฺโญ จกฺกวตฺติสฺส อนฺเตปุรทฺวารํ อุปโสภยมานํ. รญฺโญ, ภิกฺขเว, จกฺกวตฺติสฺส เอวรูปํ จกฺกรตนํ ปาตุภวติ.

Nachdem nun jenes Rad-Juwel, ihr Mönche, die Erde bis zum Ozean hin unterworfen hat, kehrt es eben zu jener königlichen Hauptstadt zurück und bleibt wie an einer Achse befestigt am Tor des inneren Palastes des Rad drehenden Monarchen stehen, wobei es das Tor des inneren Palastes des Rad drehenden Monarchen ziert. Einem Rad drehenden Monarchen, ihr Mönche, erscheint ein solches Rad-Juwel.

๒๕๘. ‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, รญฺโญ จกฺกวตฺติสฺส หตฺถิรตนํ ปาตุภวติ – สพฺพเสโต สตฺตปฺปติฏฺโฐ อิทฺธิมา เวหาสงฺคโม อุโปสโถ นาม นาคราชา. ตํ ทิสฺวาน รญฺโญ จกฺกวตฺติสฺส จิตฺตํ ปสีทติ – ‘ภทฺทกํ วต, โภ, หตฺถิยานํ, สเจ ทมถํ อุเปยฺยา’ติ. อถ โข ตํ, ภิกฺขเว, หตฺถิรตนํ เสยฺยถาปิ นาม ภทฺโท หตฺถาชานีโย ทีฆรตฺตํ สุปริทนฺโต เอวเมว ทมถํ อุเปติ. ภูตปุพฺพํ, ภิกฺขเว, ราชา จกฺกวตฺตี ตเมว หตฺถิรตนํ วีมํสมาโน ปุพฺพณฺหสมยํ อภิรุหิตฺวา สมุทฺทปริยนฺตํ ปถวึ อนุสํยายิตฺวา ตเมว ราชธานึ ปจฺจาคนฺตฺวา ปาตราสมกาสิ. รญฺโญ, ภิกฺขเว, จกฺกวตฺติสฺส เอวรูปํ หตฺถิรตนํ ปาตุภวติ.

258. Und weiter, ihr Mönche, erscheint dem Rad drehenden Monarchen das Elefanten-Juwel – ein ganz weißer, an sieben Stellen den Boden berührender, mit Wunderkraft begabter, durch die Luft fliegender Elefantenkönig namens Uposatha. Sobald er ihn sieht, ist das Herz des Rad drehenden Monarchen erfreut: »Wahrlich, ein herrliches Elefanten-Reittier, wenn es sich doch nur zähmen ließe!« Dann, ihr Mönche, lässt sich jenes Elefanten-Juwel ebenso leicht zähmen, wie ein vortrefflicher edler Elefant, der schon lange Zeit gut abgerichtet ist. Einstmals, ihr Mönche, bestieg der Rad drehende Monarch eben dieses Elefanten-Juwel, um es zu prüfen, am frühen Morgen, ritt rings um die Erde bis zum Ozean hin und kehrte rechtzeitig zum Frühstück eben in jene königliche Hauptstadt zurück. Einem Rad drehenden Monarchen, ihr Mönche, erscheint ein solches Elefanten-Juwel.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, รญฺโญ จกฺกวตฺติสฺส อสฺสรตนํ ปาตุภวติ – สพฺพเสโต กาฬสีโส มุญฺชเกโส อิทฺธิมา เวหาสงฺคโม วลาหโก นาม อสฺสราชา. ตํ ทิสฺวาน รญฺโญ จกฺกวตฺติสฺส จิตฺตํ ปสีทติ – ‘ภทฺทกํ วต, โภ, อสฺสยานํ, สเจ ทมถํ อุเปยฺยา’ติ. อถ โข ตํ, ภิกฺขเว, อสฺสรตนํ เสยฺยถาปิ นาม ภทฺโท อสฺสาชานีโย ทีฆรตฺตํ สุปริทนฺโต เอวเมว ทมถํ อุเปติ. ภูตปุพฺพํ, ภิกฺขเว, ราชา จกฺกวตฺตี ตเมว อสฺสรตนํ วีมํสมาโน ปุพฺพณฺหสมยํ อภิรุหิตฺวา สมุทฺทปริยนฺตํ ปถวึ อนุสํยายิตฺวา ตเมว ราชธานึ ปจฺจาคนฺตฺวา ปาตราสมกาสิ. รญฺโญ, ภิกฺขเว, จกฺกวตฺติสฺส เอวรูปํ อสฺสรตนํ ปาตุภวติ.

Wiederum, ihr Mönche, erscheint dem raddrehenden Monarchen das Ross-Kleinod – ein Rosskönig namens Valāhaka, ganz weiß, mit schwarzem Kopf, einer Mähne wie Muñja-Gras, mit übernatürlichen Kräften begabt und fähig, durch die Lüfte zu ziehen. Wenn er es sieht, ist das Herz des raddrehenden Monarchen erfreut: ‚Wahrlich, ein vortreffliches Reitpferd, wenn es nur der Zähmung unterworfen werden könnte!‘ Und siehe da, ihr Mönche, dieses Ross-Kleinod unterwirft sich der Zähmung, genau wie ein edles Vollblutpferd, das seit langem wohlgezähmt ist. In der Vergangenheit, ihr Mönche, bestieg der raddrehende Monarch, um eben dieses Ross-Kleinod zu prüfen, es zur Morgenstunde, umritt die ganze Erde bis zum Ende des Ozeans und kehrte rechtzeitig zum Frühstück in seine Residenz zurück. Dem raddrehenden Monarchen, ihr Mönche, erscheint ein solches Ross-Kleinod.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, รญฺโญ จกฺกวตฺติสฺส มณิรตนํ ปาตุภวติ. โส โหติ มณิ เวฬุริโย สุโภ ชาติมา อฏฺฐํโส สุปริกมฺมกโต. ตสฺส โข ปน, ภิกฺขเว, มณิรตนสฺส อาภา สมนฺตา โยชนํ ผุฏา โหติ. ภูตปุพฺพํ, ภิกฺขเว, ราชา จกฺกวตฺตี ตเมว มณิรตนํ วีมํสมาโน จตุรงฺคินึ [Pg.213] เสนํ สนฺนยฺหิตฺวา มณึ ธชคฺคํ อาโรเปตฺวา รตฺตนฺธการติมิสาย ปายาสิ. เย โข ปน, ภิกฺขเว, สมนฺตา คามา อเหสุํ เต เตโนภาเสน กมฺมนฺเต ปโยเชสุํ ‘ทิวา’ติ มญฺญมานา. รญฺโญ, ภิกฺขเว, จกฺกวตฺติสฺส เอวรูปํ มณิรตนํ ปาตุภวติ.

Wiederum, ihr Mönche, erscheint dem raddrehenden Monarchen das Juwelen-Kleinod. Es ist ein Beryll-Edelstein, glänzend, von reinster Herkunft, achtkantig und meisterhaft geschliffen. Wahrlich, ihr Mönche, das Licht dieses Juwelen-Kleinods erstrahlt ringsum über eine Meile (Yojana) weit. In der Vergangenheit, ihr Mönche, rüstete der raddrehende Monarch, um eben dieses Juwelen-Kleinod zu prüfen, ein viergliedriges Heer aus, befestigte das Juwel an der Spitze eines Banners und brach in der tiefsten Finsternis der Nacht auf. Jene Dorfbewohner in der Umgebung, ihr Mönche, begannen im Lichtschein des Juwels mit ihren Arbeiten, in der Meinung, es sei Tag. Dem raddrehenden Monarchen, ihr Mönche, erscheint ein solches Juwelen-Kleinod.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, รญฺโญ จกฺกวตฺติสฺส อิตฺถิรตนํ ปาตุภวติ. สา อภิรูปา ทสฺสนียา ปาสาทิกา ปรมาย วณฺณโปกฺขรตาย สมนฺนาคตา นาติทีฆา นาติรสฺสา นาติกิสา นาติถูลา นาติกาฬิกา นาจฺโจทาตา, อติกฺกนฺตา มานุสํ วณฺณํ, อปฺปตฺตา ทิพฺพํ วณฺณํ. ตสฺส โข ปน, ภิกฺขเว, อิตฺถิรตนสฺส เอวรูโป กายสมฺผสฺโส โหติ เสยฺยถาปิ นาม ตูลปิจุโน วา กปฺปาสปิจุโน วา. ตสฺส โข ปน, ภิกฺขเว, อิตฺถิรตนสฺส สีเต อุณฺหานิ คตฺตานิ โหนฺติ, อุณฺเห สีตานิ คตฺตานิ โหนฺติ. ตสฺส โข ปน, ภิกฺขเว, อิตฺถิรตนสฺส กายโต จนฺทนคนฺโธ วายติ, มุขโต อุปฺปลคนฺโธ วายติ. ตํ โข ปน, ภิกฺขเว, อิตฺถิรตนํ รญฺโญ จกฺกวตฺติสฺส ปุพฺพุฏฺฐายินี โหติ ปจฺฉานิปาตินี กึการปฏิสฺสาวินี มนาปจารินี ปิยวาทินี. ตํ โข ปน, ภิกฺขเว, อิตฺถิรตนํ ราชานํ จกฺกวตฺตึ มนสาปิ โน อติจรติ, กุโต ปน กาเยน? รญฺโญ, ภิกฺขเว, จกฺกวตฺติสฺส เอวรูปํ อิตฺถิรตนํ ปาตุภวติ.

Wiederum, ihr Mönche, erscheint dem raddrehenden Monarchen das Frauen-Kleinod. Sie ist anmutig, schön anzusehen, liebreizend, ausgestattet mit vollkommenster Schönheit der Gestalt; weder zu groß noch zu klein, weder zu hager noch zu korpulent, weder zu dunkel noch zu blass – sie übertrifft die menschliche Schönheit, ohne die göttliche Schönheit ganz zu erreichen. Wahrlich, ihr Mönche, die Körperberührung dieses Frauen-Kleinods ist so zart wie die von Flocken feiner Wolle oder Watte. Zudem, ihr Mönche, sind die Glieder dieses Frauen-Kleinods warm, wenn es kalt ist, und kühl, wenn es heiß ist. Aus ihrem Körper, ihr Mönche, strömt der Duft von Sandelholz, und aus ihrem Mund der Duft von blauem Lotus. Dieses Frauen-Kleinod, ihr Mönche, steht vor dem raddrehenden Monarchen auf, legt sich nach ihm zur Ruhe, ist stets bereit zu tun, was geheißen wird, verhält sich angenehm und spricht liebevolle Worte. Dieses Frauen-Kleinod, ihr Mönche, ist dem raddrehenden Monarchen nicht einmal in Gedanken untreu, wie viel weniger erst mit dem Körper? Dem raddrehenden Monarchen, ihr Mönche, erscheint ein solches Frauen-Kleinod.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, รญฺโญ จกฺกวตฺติสฺส คหปติรตนํ ปาตุภวติ. ตสฺส กมฺมวิปากชํ ทิพฺพจกฺขุ ปาตุภวติ, เยน นิธึ ปสฺสติ สสฺสามิกมฺปิ อสฺสามิกมฺปิ. โส ราชานํ จกฺกวตฺตึ อุปสงฺกมิตฺวา เอวมาห – ‘อปฺโปสฺสุกฺโก ตฺวํ, เทว, โหหิ. อหํ เต ธเนน ธนกรณียํ กริสฺสามี’ติ. ภูตปุพฺพํ, ภิกฺขเว, ราชา จกฺกวตฺตี ตเมว คหปติรตนํ วีมํสมาโน นาวํ อภิรุหิตฺวา มชฺเฌ คงฺคาย นทิยา โสตํ โอคาหิตฺวา คหปติรตนํ เอตทโวจ – ‘อตฺโถ เม, คหปติ, หิรญฺญสุวณฺเณนา’ติ. ‘เตน หิ, มหาราช, เอกํ ตีรํ นาวา อุเปตู’ติ. ‘อิเธว เม, คหปติ, อตฺโถ หิรญฺญสุวณฺเณนา’ติ. อถ โข ตํ, ภิกฺขเว, คหปติรตนํ อุโภหิ หตฺเถหิ อุทเก โอมสิตฺวา ปูรํ หิรญฺญสุวณฺณสฺส กุมฺภึ อุทฺธริตฺวา ราชานํ จกฺกวตฺตึ เอตทโวจ – ‘อลเมตฺตาวตา, มหาราช! กตเมตฺตาวตา, มหาราช! ปูชิตเมตฺตาวตา, มหาราชา’ติ. ราชา จกฺกวตฺตี เอวมาห – ‘อลเมตฺตาวตา, คหปติ! กตเมตฺตาวตา, คหปติ! ปูชิตเมตฺตาวตา, คหปตี’ติ[Pg.214]. รญฺโญ, ภิกฺขเว, จกฺกวตฺติสฺส เอวรูปํ คหปติรตนํ ปาตุภวติ.

Wiederum, ihr Mönche, erscheint dem raddrehenden Monarchen das Schatzmeister-Kleinod. Diesem erscheint infolge der Reifung seines Karmas ein göttliches Auge, mit dem er verborgene Schätze sieht, ob sie nun einen Besitzer haben oder herrenlos sind. Er begibt sich zum raddrehenden Monarchen und spricht: ‚Sei ohne Sorge, Gebieter. Ich werde mit Reichtum alles erledigen, was mit Reichtum zu erledigen ist.‘ In der Vergangenheit, ihr Mönche, bestieg der raddrehende Monarch, um eben dieses Schatzmeister-Kleinod zu prüfen, ein Schiff, fuhr in die Mitte des Stromes des Ganges hinaus und sprach zum Schatzmeister-Kleinod: ‚Schatzmeister, ich benötige Gold und Silber.‘ – ‚Nun denn, o Großkönig, das Schiff möge sich einem der beiden Ufer nähern.‘ – ‚Genau hier, Schatzmeister, benötige ich Gold und Silber.‘ Da griff dieses Schatzmeister-Kleinod, ihr Mönche, mit beiden Händen ins Wasser, zog einen Topf voll mit Gold und Silber hervor und sprach zum raddrehenden Monarchen: ‚Genügt dies so weit, o Großkönig? Ist hiermit genug getan, o Großkönig? Ist hiermit genug geehrt, o Großkönig?‘ Der raddrehende Monarch sprach: ‚Es genügt, Schatzmeister! Hiermit ist genug getan, Schatzmeister! Hiermit ist genug geehrt, Schatzmeister!‘ Dem raddrehenden Monarchen, ihr Mönche, erscheint ein solches Schatzmeister-Kleinod.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, รญฺโญ จกฺกวตฺติสฺส ปริณายกรตนํ ปาตุภวติ – ปณฺฑิโต พฺยตฺโต เมธาวี ปฏิพโล ราชานํ จกฺกวตฺตึ อุปยาเปตพฺพํ อุปยาเปตุํ อปยาเปตพฺพํ อปยาเปตุํ ฐเปตพฺพํ ฐเปตุํ. โส ราชานํ จกฺกวตฺตึ อุปสงฺกมิตฺวา เอวมาห – ‘อปฺโปสฺสุกฺโก ตฺวํ, เทว, โหหิ. อหมนุสาสิสฺสามี’ติ. รญฺโญ, ภิกฺขเว, จกฺกวตฺติสฺส เอวรูปํ ปริณายกรตนํ ปาตุภวติ. ราชา, ภิกฺขเว, จกฺกวตฺตี อิเมหิ สตฺตหิ รตเนหิ สมนฺนาคโต โหติ.

Wiederum, ihr Mönche, erscheint dem raddrehenden Monarchen das Berater-Kleinod – er ist weise, erfahren, klug und fähig, denjenigen herbeizurufen, der herbeizurufen ist, denjenigen wegzuschicken, der wegzuschicken ist, und denjenigen einzusetzen, der einzusetzen ist. Er begibt sich zum raddrehenden Monarchen und spricht: ‚Sei ohne Sorge, Gebieter. Ich werde die Unterweisungen führen.‘ Dem raddrehenden Monarchen, ihr Mönche, erscheint ein solches Berater-Kleinod. Der raddrehende Monarch, ihr Mönche, ist mit diesen sieben Kleinoden ausgestattet.

๒๕๙. ‘‘กตมาหิ จตูหิ อิทฺธีหิ? อิธ, ภิกฺขเว, ราชา จกฺกวตฺตี อภิรูโป โหติ ทสฺสนีโย ปาสาทิโก ปรมาย วณฺณโปกฺขรตาย สมนฺนาคโต อติวิย อญฺเญหิ มนุสฺเสหิ. ราชา, ภิกฺขเว, จกฺกวตฺตี อิมาย ปฐมาย อิทฺธิยา สมนฺนาคโต โหติ.

259. Mit welchen vier übernatürlichen Vorzügen ist er ausgestattet? Hierbei, ihr Mönche, ist der raddrehende Monarch überaus anmutig, schön anzusehen, liebreizend und mit vollkommenster Schönheit der Gestalt ausgestattet, weit mehr als andere Menschen. Mit diesem ersten übernatürlichen Vorzug ist der raddrehende Monarch ausgestattet.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ราชา จกฺกวตฺตี ทีฆายุโก โหติ จิรฏฺฐิติโก อติวิย อญฺเญหิ มนุสฺเสหิ. ราชา, ภิกฺขเว, จกฺกวตฺตี อิมาย ทุติยาย อิทฺธิยา สมนฺนาคโต โหติ.

Wiederum, ihr Mönche, ist der raddrehende Monarch von langem Leben und weilt lange auf Erden, weit mehr als andere Menschen. Mit diesem zweiten übernatürlichen Vorzug ist der raddrehende Monarch ausgestattet.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ราชา จกฺกวตฺตี อปฺปาพาโธ โหติ อปฺปาตงฺโก สมเวปากินิยา คหณิยา สมนฺนาคโต นาติสีตาย นาจฺจุณฺหาย อติวิย อญฺเญหิ มนุสฺเสหิ. ราชา, ภิกฺขเว, จกฺกวตฺตี อิมาย ตติยาย อิทฺธิยา สมนฺนาคโต โหติ.

Ferner, ihr Mönche, ist ein Raddreher-König frei von Krankheit, frei von Gebrechen; er ist mit einer gleichmäßig verdauenden Verdauungskraft begabt, die weder zu kalt noch zu heiß ist, und zwar in einem Maße, das andere Menschen weit übertrifft. Ein Raddreher-König, ihr Mönche, ist mit dieser dritten Kraft begabt.

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, ราชา จกฺกวตฺตี พฺราหฺมณคหปติกานํ ปิโย โหติ มนาโป. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ปิตา ปุตฺตานํ ปิโย โหติ มนาโป, เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ราชา จกฺกวตฺตี พฺราหฺมณคหปติกานํ ปิโย โหติ มนาโป. รญฺโญปิ, ภิกฺขเว, จกฺกวตฺติสฺส พฺราหฺมณคหปติกา ปิยา โหนฺติ มนาปา. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ปิตุ ปุตฺตา ปิยา โหนฺติ มนาปา, เอวเมว โข, ภิกฺขเว, รญฺโญปิ จกฺกวตฺติสฺส พฺราหฺมณคหปติกา ปิยา โหนฺติ มนาปา.

Ferner, ihr Mönche, ist der Raddreher-König den Brahmanen und Hausvätern lieb und angenehm. Ebenso wie, ihr Mönche, ein Vater seinen Söhnen lieb und angenehm ist, ebenso ist der Raddreher-König den Brahmanen und Hausvätern lieb und angenehm. Auch dem Raddreher-König, ihr Mönche, sind die Brahmanen und Hausväter lieb und angenehm. Ebenso wie, ihr Mönche, einem Vater die Söhne lieb und angenehm sind, ebenso sind auch dem Raddreher-König die Brahmanen und Hausväter lieb und angenehm.

‘‘ภูตปุพฺพํ[Pg.215], ภิกฺขเว, ราชา จกฺกวตฺตี จตุรงฺคินิยา เสนาย อุยฺยานภูมึ นิยฺยาสิ. อถ โข, ภิกฺขเว, พฺราหฺมณคหปติกา ราชานํ จกฺกวตฺตึ อุปสงฺกมิตฺวา เอวมาหํสุ – ‘อตรมาโน, เทว, ยาหิ ยถา ตํ มยํ จิรตรํ ปสฺเสยฺยามา’ติ. ราชาปิ, ภิกฺขเว, จกฺกวตฺตี สารถึ อามนฺเตสิ – ‘อตรมาโน, สารถิ, เปเสหิ ยถา มํ พฺราหฺมณคหปติกา จิรตรํ ปสฺเสยฺยุ’นฺติ. ราชา, ภิกฺขเว, จกฺกวตฺตี อิมาย จตุตฺถาย อิทฺธิยา สมนฺนาคโต โหติ. ราชา, ภิกฺขเว, จกฺกวตฺตี อิมาหิ จตูหิ อิทฺธีหิ สมนฺนาคโต โหติ.

Einstmals, ihr Mönche, fuhr ein Raddreher-König mit seinem viergliedrigen Heer hinaus zum Parkgelände. Da nun, ihr Mönche, traten die Brahmanen und Hausväter an den Raddreher-König heran und sprachen so: 'Fahre langsam, o Herr, damit wir Euch länger sehen können.' Auch der Raddreher-König, ihr Mönche, wandte sich an den Wagenlenker: 'Fahre langsam, Wagenlenker, damit mich die Brahmanen und Hausväter länger sehen können.' Ein Raddreher-König, ihr Mönche, ist mit dieser vierten Kraft begabt. Ein Raddreher-König, ihr Mönche, ist mit diesen vier Kräften begabt.

‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, อปิ นุ โข ราชา จกฺกวตฺตี อิเมหิ สตฺตหิ รตเนหิ สมนฺนาคโต อิมาหิ จตูหิ จ อิทฺธีหิ ตโตนิทานํ สุขํ โสมนสฺสํ ปฏิสํเวทิเยถา’’ติ? ‘‘เอกเมเกนปิ, ภนฺเต, รตเนน สมนฺนาคโต ราชา จกฺกวตฺตี ตโตนิทานํ สุขํ โสมนสฺสํ ปฏิสํเวทิเยถ, โก ปน วาโท สตฺตหิ รตเนหิ จตูหิ จ อิทฺธีหี’’ติ?

»Was meint ihr wohl, ihr Mönche: Würde ein Raddreher-König, der mit diesen sieben Kostbarkeiten und diesen vier Kräften begabt ist, aufgrund dessen Glück und Freude empfinden?« – »Schon wenn er mit nur einer einzigen Kostbarkeit begabt wäre, Herr, würde ein Raddreher-König aufgrund dessen Glück und Freude empfinden; wie viel mehr erst bei sieben Kostbarkeiten und vier Kräften!«

๒๖๐. อถ โข ภควา ปริตฺตํ ปาณิมตฺตํ ปาสาณํ คเหตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภิกฺขเว, กตโม นุ โข มหนฺตตโร – โย จายํ มยา ปริตฺโต ปาณิมตฺโต ปาสาโณ คหิโต โย จ หิมวา ปพฺพตราชา’’ติ? ‘‘อปฺปมตฺตโก อยํ, ภนฺเต, ภควตา ปริตฺโต ปาณิมตฺโต ปาสาโณ คหิโต; หิมวนฺตํ ปพฺพตราชานํ อุปนิธาย สงฺขมฺปิ น อุเปติ; กลภาคมฺปิ น อุเปติ; อุปนิธมฺปิ น อุเปตี’’ติ. ‘‘เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ยํ ราชา จกฺกวตฺตี สตฺตหิ รตเนหิ สมนฺนาคโต จตูหิ จ อิทฺธีหิ ตโตนิทานํ สุขํ โสมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ ตํ ทิพฺพสฺส สุขสฺส อุปนิธาย สงฺขมฺปิ น อุเปติ; กลภาคมฺปิ น อุเปติ; อุปนิธมฺปิ น อุเปติ’’.

260. Daraufhin nahm der Erhabene einen kleinen, handgroßen Kieselstein und wandte sich an die Mönche: »Was meint ihr wohl, ihr Mönche: Was ist größer – dieser kleine, handgroße Kieselstein, den ich in der Hand halte, oder der Himavant, der König der Berge?« – »Geringfügig ist dieser kleine, handgroße Kieselstein, Herr, den der Erhabene hält; im Vergleich zum Himavant, dem König der Berge, kommt er nicht einmal für eine Zählung in Betracht, er macht nicht einmal einen winzigen Bruchteil aus, er hält nicht einmal einem Vergleich stand.« – »Ebenso verhält es sich, ihr Mönche: Das Glück und die Freude, die ein Raddreher-König empfindet, weil er mit den sieben Kostbarkeiten und den vier Kräften begabt ist, kommt im Vergleich zum himmlischen Glück nicht einmal für eine Zählung in Betracht, macht nicht einmal einen winzigen Bruchteil aus, hält nicht einmal einem Vergleich stand.«

‘‘ส โข โส, ภิกฺขเว, ปณฺฑิโต สเจ กทาจิ กรหจิ ทีฆสฺส อทฺธุโน อจฺจเยน มนุสฺสตฺตํ อาคจฺฉติ, ยานิ ตานิ อุจฺจากุลานิ – ขตฺติยมหาสาลกุลํ วา พฺราหฺมณมหาสาลกุลํ วา คหปติมหาสาลกุลํ วา ตถารูเป กุเล ปจฺจาชายติ อฑฺเฒ มหทฺธเน มหาโภเค ปหูตชาตรูปรชเต ปหูตวิตฺตูปกรเณ ปหูตธนธญฺเญ. โส จ โหติ อภิรูโป ทสฺสนีโย ปาสาทิโก ปรมาย [Pg.216] วณฺณโปกฺขรตาย สมนฺนาคโต, ลาภี อนฺนสฺส ปานสฺส วตฺถสฺส ยานสฺส มาลาคนฺธวิเลปนสฺส เสยฺยาวสถปทีเปยฺยสฺส. โส กาเยน สุจริตํ จรติ, วาจาย สุจริตํ จรติ, มนสา สุจริตํ จรติ. โส กาเยน สุจริตํ จริตฺวา, วาจาย สุจริตํ จริตฺวา, มนสา สุจริตํ จริตฺวา, กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, อกฺขธุตฺโต ปฐเมเนว กฏคฺคเหน มหนฺตํ โภคกฺขนฺธํ อธิคจฺเฉยฺย; อปฺปมตฺตโก โส, ภิกฺขเว, กฏคฺคโห ยํ โส อกฺขธุตฺโต ปฐเมเนว กฏคฺคเหน มหนฺตํ โภคกฺขนฺธํ อธิคจฺเฉยฺย. อถ โข อยเมว ตโต มหนฺตตโร กฏคฺคโห ยํ โส ปณฺฑิโต กาเยน สุจริตํ จริตฺวา, วาจาย สุจริตํ จริตฺวา, มนสา สุจริตํ จริตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ. อยํ, ภิกฺขเว, เกวลา ปริปูรา ปณฺฑิตภูมี’’ติ.

»Wenn dieser Weise, ihr Mönche, irgendwann einmal nach langer Zeit wieder zum Menschendasein gelangt, wird er in jenen hohen Familien wiedergeboren – sei es in einer vornehmen Kriegerkaste, einer vornehmen Brahmanenkaste oder einer vornehmen Hausvaterkaste – in einer solchen Familie, die reich ist, über großes Vermögen und großen Besitz verfügt, über reichlich Gold und Silber, reichlich Sachwerte und Güter, reichlich Geld und Getreide. Er ist dann wohlgestaltet, ansehnlich, gewinnend und mit einer überaus herrlichen äußeren Erscheinung begabt; er erhält Speise, Trank, Kleidung, Fahrzeuge, Blumenkränze, Duftstoffe und Salben sowie Lagerstätte, Unterkunft und Beleuchtung. Er pflegt einen guten Wandel mit dem Körper, einen guten Wandel mit der Rede, einen guten Wandel mit dem Geist. Weil er einen guten Wandel mit dem Körper, der Rede und dem Geist gepflegt hat, gelangt er nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tode, auf eine glückliche Fährte, in eine himmlische Welt. Wie wenn, ihr Mönche, ein Glücksspieler gleich beim ersten Wurf einen großen Batzen Reichtum gewinnen würde; geringfügig ist dieser Gewinn, ihr Mönche, den jener Glücksspieler gleich beim ersten Wurf an großem Reichtum gewinnen würde. Doch genau dies hier ist ein weitaus größerer Gewinn: wenn jener Weise einen guten Wandel mit dem Körper, der Rede und dem Geist gepflegt hat und nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tode, auf eine glückliche Fährte, in eine himmlische Welt gelangt. Dies, ihr Mönche, ist die vollkommene und vollständige Ebene des Weisen.«

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

Dies sprach der Erhabene. Entzückt freuten sich jene Mönche über das vom Erhabenen Gesagte.

พาลปณฺฑิตสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ นวมํ.

Das Bālapaṇḍita-Sutta, das neunte, ist abgeschlossen.

๑๐. เทวทูตสุตฺตํ

10. Die Lehrrede von den Götterboten (Devadūta-Sutta).

๒๖๑. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ –

261. So habe ich es gehört: Einstmals weilte der Erhabene bei Sāvatthī im Jeta-Hain, im Kloster des Anāthapiṇ|dika. Dort nun wandte sich der Erhabene an die Mönche: »Ihr Mönche!« – »Ehrwürdiger Herr!«, antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach Folgendes:

‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ทฺเว อคารา สทฺวารา, ตตฺถ จกฺขุมา ปุริโส มชฺเฌ ฐิโต ปสฺเสยฺย มนุสฺเส เคหํ ปวิสนฺเตปิ นิกฺขมนฺเตปิ อนุจงฺกมนฺเตปิ อนุวิจรนฺเตปิ; เอวเมว โข อหํ, ภิกฺขเว, ทิพฺเพน จกฺขุนา วิสุทฺเธน อติกฺกนฺตมานุสเกน สตฺเต ปสฺสามิ จวมาเน อุปปชฺชมาเน หีเน ปณีเต สุวณฺเณ ทุพฺพณฺเณ, สุคเต ทุคฺคเต ยถากมฺมูปเค สตฺเต ปชานามิ – ‘อิเม วต โภนฺโต สตฺตา กายสุจริเตน สมนฺนาคตา วจีสุจริเตน สมนฺนาคตา มโนสุจริเตน สมนฺนาคตา อริยานํ อนุปวาทกา [Pg.217] สมฺมาทิฏฺฐิกา สมฺมาทิฏฺฐิกมฺมสมาทานา; เต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปนฺนา. อิเม วา ปน โภนฺโต สตฺตา กายสุจริเตน สมนฺนาคตา วจีสุจริเตน สมนฺนาคตา มโนสุจริเตน สมนฺนาคตา อริยานํ อนุปวาทกา สมฺมาทิฏฺฐิกา สมฺมาทิฏฺฐิกมฺมสมาทานา; เต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา มนุสฺเสสุ อุปปนฺนา. อิเม วต โภนฺโต สตฺตา กายทุจฺจริเตน สมนฺนาคตา วจีทุจฺจริเตน สมนฺนาคตา มโนทุจฺจริเตน สมนฺนาคตา อริยานํ อุปวาทกา มิจฺฉาทิฏฺฐิกา มิจฺฉาทิฏฺฐิกมฺมสมาทานา; เต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา เปตฺติวิสยํ อุปปนฺนา. อิเม วา ปน โภนฺโต สตฺตา กายทุจฺจริเตน สมนฺนาคตา วจีทุจฺจริเตน สมนฺนาคตา มโนทุจฺจริเตน สมนฺนาคตา อริยานํ อุปวาทกา มิจฺฉาทิฏฺฐิกา มิจฺฉาทิฏฺฐิกมฺมสมาทานา; เต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา ติรจฺฉานโยนึ อุปปนฺนา. อิเม วา ปน โภนฺโต สตฺตา กายทุจฺจริเตน สมนฺนาคตา วจีทุจฺจริเตน สมนฺนาคตา มโนทุจฺจริเตน สมนฺนาคตา อริยานํ อุปวาทกา มิจฺฉาทิฏฺฐิกา มิจฺฉาทิฏฺฐิกมฺมสมาทานา; เต กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปนฺนา’’’ติ.

"Gleichwie, ihr Mönche, zwei Häuser mit Türen vorhanden sind, und ein Mann mit Sehkraft, der in der Mitte steht, die Menschen sehen würde, wie sie die Häuser betreten, verlassen, darin auf und ab gehen oder umherwandeln; ebenso sehe ich, ihr Mönche, mit dem göttlichen Auge, dem geläuterten, das die menschliche Sehkraft übersteigt, die Wesen, wie sie abscheiden und wiedererscheinen, die niederen und edlen, die schönen und hässlichen, die glücklichen und unglücklichen; ich erkenne, wie die Wesen entsprechend ihrem Kamma fortbestehen: 'Diese werte Wesen wahrlich, die in rechtem Wandel des Körpers, in rechtem Wandel der Rede und in rechtem Wandel des Geistes gefestigt waren, die die Edlen nicht schmähten, die rechte Ansicht besaßen und Taten gemäß der rechten Ansicht vollbrachten; sie sind nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in einer glücklichen Fährte, in einer himmlischen Welt erschienen. Oder jene werten Wesen, die in rechtem Wandel des Körpers, der Rede und des Geistes gefestigt waren, die die Edlen nicht schmähten, rechte Ansicht besaßen und Taten gemäß der rechten Ansicht vollbrachten; sie sind nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, unter den Menschen erschienen. Diese werte Wesen jedoch, die in schlechtem Wandel des Körpers, in schlechtem Wandel der Rede und in schlechtem Wandel des Geistes gefestigt waren, die die Edlen schmähten, falsche Ansicht besaßen und Taten gemäß der falschen Ansicht vollbrachten; sie sind nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, im Reich der hungrigen Geister erschienen. Oder jene werten Wesen, die in schlechtem Wandel des Körpers, der Rede und des Geistes gefestigt waren, die die Edlen schmähten, falsche Ansicht besaßen und Taten gemäß der falschen Ansicht vollbrachten; sie sind nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, im Mutterschoß der Tiere erschienen. Oder jene werten Wesen, die in schlechtem Wandel des Körpers, der Rede und des Geistes gefestigt waren, die die Edlen schmähten, falsche Ansicht besaßen und Taten gemäß der falschen Ansicht vollbrachten; sie sind nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, auf einer Abwärtsbahn, in einer unglücklichen Fährte, in der Verderbnis, in der Hölle erschienen.'"

๒๖๒. ‘‘ตเมนํ, ภิกฺขเว, นิรยปาลา นานาพาหาสุ คเหตฺวา ยมสฺส รญฺโญ ทสฺเสนฺติ – ‘อยํ, เทว, ปุริโส อมตฺเตยฺโย อเปตฺเตยฺโย อสามญฺโญ อพฺราหฺมญฺโญ, น กุเล เชฏฺฐาปจายี. อิมสฺส เทโว ทณฺฑํ ปเณตู’ติ. ตเมนํ, ภิกฺขเว, ยโม ราชา ปฐมํ เทวทูตํ สมนุยุญฺชติ สมนุคาหติ สมนุภาสติ – ‘อมฺโภ ปุริส, น ตฺวํ อทฺทส มนุสฺเสสุ ปฐมํ เทวทูตํ ปาตุภูต’นฺติ? โส เอวมาห – ‘นาทฺทสํ, ภนฺเต’ติ.

262. "Diesen, ihr Mönche, fassen die Höllenwärter an verschiedenen Armen und führen ihn vor den König Yama: 'Dieser Mann, o Herr, verhielt sich nicht recht gegenüber seiner Mutter, nicht recht gegenüber seinem Vater, nicht recht gegenüber Asketen, nicht recht gegenüber Brahmanen und ehrte nicht die Ältesten in der Familie. Möge der Herr über ihn eine Strafe verhängen.' Diesen, ihr Mönche, befragt der König Yama zum ersten göttlichen Boten, prüft ihn und hält ihm vor: 'He, Mensch, hast du unter den Menschen nicht den ersten göttlichen Boten gesehen, der erschienen war?' Jener antwortet: 'Ich habe ihn nicht gesehen, Herr.'"

‘‘ตเมนํ, ภิกฺขเว, ยโม ราชา เอวมาห – ‘อมฺโภ ปุริส, น ตฺวํ อทฺทส มนุสฺเสสุ ทหรํ กุมารํ มนฺทํ อุตฺตานเสยฺยกํ สเก มุตฺตกรีเส ปลิปนฺนํ เสมาน’นฺติ? โส เอวมาห – ‘อทฺทสํ, ภนฺเต’’’ติ.

"Diesen, ihr Mönche, spricht der König Yama so an: 'He, Mensch, hast du unter den Menschen nicht ein kleines Kind gesehen, hilflos, auf dem Rücken liegend, in seinen eigenen Exkrementen und Urin liegend und darin wälzend?' Jener antwortet: 'Ich habe es gesehen, Herr.'"

‘‘ตเมนํ, ภิกฺขเว, ยโม ราชา เอวมาห – ‘อมฺโภ ปุริส, ตสฺส เต วิญฺญุสฺส สโต มหลฺลกสฺส น เอตทโหสิ – อหมฺปิ โขมฺหิ ชาติธมฺโม, ชาตึ อนตีโต. หนฺทาหํ กลฺยาณํ กโรมิ กาเยน วาจาย มนสา’ติ? โส เอวมาห – ‘นาสกฺขิสฺสํ, ภนฺเต, ปมาทสฺสํ, ภนฺเต’’’ติ.

"Diesen, ihr Mönche, spricht der König Yama so an: 'He, Mensch, kam dir, der du verständig und erwachsen warst, nicht dieser Gedanke: Auch ich unterliege der Geburt, ich bin der Geburt nicht entronnen. Wohlan, ich will Gutes tun mit dem Körper, mit der Rede und mit dem Geist?' Jener antwortet: 'Ich vermochte es nicht, Herr; ich war nachlässig, Herr.'"

‘‘ตเมนํ[Pg.218], ภิกฺขเว, ยโม ราชา เอวมาห – ‘อมฺโภ ปุริส, ปมาทวตาย น กลฺยาณมกาสิ กาเยน วาจาย มนสา. ตคฺฆ ตฺวํ, อมฺโภ ปุริส, ตถา กริสฺสนฺติ ยถา ตํ ปมตฺตํ. ตํ โข ปน เต เอตํ ปาปกมฺมํ เนว มาตรา กตํ น ปิตรา กตํ น ภาตรา กตํ น ภคินิยา กตํ น มิตฺตามจฺเจหิ กตํ น ญาติสาโลหิเตหิ กตํ น สมณพฺราหฺมเณหิ กตํ น เทวตาหิ กตํ, ตยาเวตํ ปาปกมฺมํ กตํ, ตฺวญฺเญเวตสฺส วิปากํ ปฏิสํเวทิสฺสสี’’’ติ.

"Diesen, ihr Mönche, spricht der König Yama so an: 'He, Mensch, aus Nachlässigkeit hast du nichts Gutes getan mit dem Körper, der Rede und dem Geist. Wahrlich, Mensch, man wird mit dir so verfahren, wie du nachlässig warst. Diese deine Übeltat wurde weder von der Mutter getan, noch vom Vater, noch vom Bruder, noch von der Schwester, noch von Freunden und Gefährten, noch von Blutsverwandten, noch von Asketen und Brahmanen, noch von Gottheiten; von dir selbst wurde diese Übeltat begangen, und du allein wirst ihre Reifung erfahren.'"

๒๖๓. ‘‘ตเมนํ, ภิกฺขเว, ยโม ราชา ปฐมํ เทวทูตํ สมนุยุญฺชิตฺวา สมนุคาหิตฺวา สมนุภาสิตฺวา ทุติยํ เทวทูตํ สมนุยุญฺชติ สมนุคาหติ สมนุภาสติ – ‘อมฺโภ ปุริส, น ตฺวํ อทฺทส มนุสฺเสสุ ทุติยํ เทวทูตํ ปาตุภูต’นฺติ? โส เอวมาห – ‘นาทฺทสํ, ภนฺเต’’’ติ.

263. "Nachdem der König Yama ihn, ihr Mönche, zum ersten göttlichen Boten befragt, geprüft und ihm vorgehalten hat, befragt er ihn zum zweiten göttlichen Boten, prüft ihn und hält ihm vor: 'He, Mensch, hast du unter den Menschen nicht den zweiten göttlichen Boten gesehen, der erschienen war?' Jener antwortet: 'Ich habe ihn nicht gesehen, Herr.'"

‘‘ตเมนํ, ภิกฺขเว, ยโม ราชา เอวมาห – ‘อมฺโภ ปุริส, น ตฺวํ อทฺทส มนุสฺเสสุ อิตฺถึ วา ปุริสํ วา ( ) ชิณฺณํ โคปานสิวงฺกํ โภคฺคํ ทณฺฑปรายนํ ปเวธมานํ คจฺฉนฺตํ อาตุรํ คตโยพฺพนํ ขณฺฑทนฺตํ ปลิตเกสํ วิลูนํ ขลิตสิรํ วลินํ ติลกาหตคตฺต’นฺติ? โส เอวมาห – ‘อทฺทสํ, ภนฺเต’’’ติ.

"Diesen, ihr Mönche, spricht der König Yama so an: 'He, Mensch, hast du unter den Menschen nicht eine Frau oder einen Mann gesehen, alt, gebeugt wie ein Dachsparren, hinfällig, auf einen Stab gestützt, zitternd einhergehend, krank, die Jugend vergangen, mit ausgebrochenen Zähnen, ergrautem Haar, schütterem Haar oder kahlköpfig, mit runzliger Haut und mit Altersflecken am Körper bedeckt?' Jener antwortet: 'Ich habe es gesehen, Herr.'"

‘‘ตเมนํ, ภิกฺขเว, ยโม ราชา เอวมาห – ‘อมฺโภ ปุริส, ตสฺส เต วิญฺญุสฺส สโต มหลฺลกสฺส น เอตทโหสิ – อหมฺปิ โขมฺหิ ชราธมฺโม, ชรํ อนตีโต. หนฺทาหํ กลฺยาณํ กโรมิ กาเยน วาจาย มนสา’ติ? โส เอวมาห – ‘นาสกฺขิสฺสํ, ภนฺเต, ปมาทสฺสํ, ภนฺเต’’’ติ.

"Diesen, ihr Mönche, spricht der König Yama so an: 'He, Mensch, kam dir, der du verständig und erwachsen warst, nicht dieser Gedanke: Auch ich unterliege dem Altern, ich bin dem Altern nicht entronnen. Wohlan, ich will Gutes tun mit dem Körper, mit der Rede und mit dem Geist?' Jener antwortet: 'Ich vermochte es nicht, Herr; ich war nachlässig, Herr.'"

‘‘ตเมนํ, ภิกฺขเว, ยโม ราชา เอวมาห – ‘อมฺโภ ปุริส, ปมาทวตาย น กลฺยาณมกาสิ กาเยน วาจาย มนสา. ตคฺฆ ตฺวํ, อมฺโภ ปุริส, ตถา กริสฺสนฺติ ยถา ตํ ปมตฺตํ. ตํ โข ปน เต เอตํ ปาปกมฺมํ เนว มาตรา กตํ น ปิตรา กตํ น ภาตรา กตํ น ภคินิยา กตํ น มิตฺตามจฺเจหิ กตํ น ญาติสาโลหิเตหิ กตํ น [Pg.219] สมณพฺราหฺมเณหิ กตํ น เทวตาหิ กตํ, ตยาเวตํ ปาปกมฺมํ กตํ, ตฺวญฺเญเวตสฺส วิปากํ ปฏิสํเวทิสฺสสี’’’ติ.

Zu ihm, ihr Mönche, sprach König Yama so: 'Mensch, aus Nachlässigkeit hast du nichts Gutes mit Körper, Rede oder Geist getan. Wahrlich, Mensch, man wird mit dir so verfahren, wie du nachlässig warst. Diese deine böse Tat wurde weder von deiner Mutter, noch von deinem Vater, noch von deinem Bruder, noch von deiner Schwester, noch von Freunden und Gefährten, noch von Blutsverwandten, noch von Asketen und Brahmanen, noch von Gottheiten begangen; von dir selbst wurde diese böse Tat begangen, und du allein wirst deren Frucht erfahren.'

๒๖๔. ‘‘ตเมนํ, ภิกฺขเว, ยโม ราชา ทุติยํ เทวทูตํ สมนุยุญฺชิตฺวา สมนุคาหิตฺวา สมนุภาสิตฺวา ตติยํ เทวทูตํ สมนุยุญฺชติ สมนุคาหติ สมนุภาสติ – ‘อมฺโภ ปุริส, น ตฺวํ อทฺทส มนุสฺเสสุ ตติยํ เทวทูตํ ปาตุภูต’นฺติ? โส เอวมาห – ‘นาทฺทสํ, ภนฺเต’’’ติ.

264. Nachdem König Yama, ihr Mönche, ihn zum zweiten Götterboten befragt, verhört und geprüft hatte, befragte, verhörte und prüfte er ihn zum dritten Götterboten: 'Mensch, hast du unter den Menschen nicht den dritten Götterboten erscheinen sehen?' Er sprach so: 'Ich habe ihn nicht gesehen, Herr.'

‘‘ตเมนํ, ภิกฺขเว, ยโม ราชา เอวมาห – ‘อมฺโภ ปุริส, น ตฺวํ อทฺทส มนุสฺเสสุ อิตฺถึ วา ปุริสํ วา อาพาธิกํ ทุกฺขิตํ พาฬฺหคิลานํ สเก มุตฺตกรีเส ปลิปนฺนํ เสมานํ อญฺเญหิ วุฏฺฐาปิยมานํ อญฺเญหิ สํเวสิยมาน’นฺติ? โส เอวมาห – ‘อทฺทสํ, ภนฺเต’’’ติ.

Daraufhin, ihr Mönche, sprach König Yama zu ihm: 'Mensch, hast du unter den Menschen nicht eine Frau oder einen Mann gesehen, leidend, schmerzerfüllt, schwer erkrankt, in den eigenen Exkrementen und im eigenen Urin liegend, von anderen aufgerichtet und von anderen hingelegt?' Er sprach so: 'Ich habe es gesehen, Herr.'

‘‘ตเมนํ, ภิกฺขเว, ยโม ราชา เอวมาห – ‘อมฺโภ ปุริส, ตสฺส เต วิญฺญุสฺส สโต มหลฺลกสฺส น เอตทโหสิ – อหมฺปิ โขมฺหิ พฺยาธิธมฺโม, พฺยาธึ อนตีโต. หนฺทาหํ กลฺยาณํ กโรมิ กาเยน วาจาย มนสา’ติ? โส เอวมาห – ‘นาสกฺขิสฺสํ, ภนฺเต, ปมาทสฺสํ, ภนฺเต’’’ติ.

König Yama, ihr Mönche, sprach zu ihm: 'Mensch, kam dir als verständigem, erwachsenem Wesen nicht dieser Gedanke: „Auch ich unterliege der Krankheit, ich bin der Krankheit nicht entronnen. Wohlan, ich will Gutes tun mit Körper, Rede und Geist“?' Er sprach so: 'Ich vermochte es nicht, Herr; ich war nachlässig, Herr.'

‘‘ตเมนํ, ภิกฺขเว, ยโม ราชา เอวมาห – ‘อมฺโภ ปุริส, ปมาทวตาย น กลฺยาณมกาสิ กาเยน วาจาย มนสา. ตคฺฆ ตฺวํ, อมฺโภ ปุริส, ตถา กริสฺสนฺติ ยถา ตํ ปมตฺตํ. ตํ โข ปน เต เอตํ ปาปกมฺมํ เนว มาตรา กตํ น ปิตรา กตํ น ภาตรา กตํ น ภคินิยา กตํ น มิตฺตามจฺเจหิ กตํ น ญาติสาโลหิเตหิ กตํ น สมณพฺราหฺมเณหิ กตํ น เทวตาหิ กตํ, ตยาเวตํ ปาปกมฺมํ กตํ, ตฺวญฺเญเวตสฺส วิปากํ ปฏิสํเวทิสฺสสี’’’ติ.

Zu ihm, ihr Mönche, sprach König Yama so: 'Mensch, aus Nachlässigkeit hast du nichts Gutes mit Körper, Rede oder Geist getan. Wahrlich, Mensch, man wird mit dir so verfahren, wie du nachlässig warst. Diese deine böse Tat wurde weder von deiner Mutter, noch von deinem Vater, noch von deinem Bruder, noch von deiner Schwester, noch von Freunden und Gefährten, noch von Blutsverwandten, noch von Asketen und Brahmanen, noch von Gottheiten begangen; von dir selbst wurde diese böse Tat begangen, und du allein wirst deren Frucht erfahren.'

๒๖๕. ‘‘ตเมนํ, ภิกฺขเว, ยโม ราชา ตติยํ เทวทูตํ สมนุยุญฺชิตฺวา สมนุคาหิตฺวา สมนุภาสิตฺวา จตุตฺถํ เทวทูตํ สมนุยุญฺชติ สมนุคาหติ สมนุภาสติ – ‘อมฺโภ ปุริส, น ตฺวํ อทฺทส มนุสฺเสสุ จตุตฺถํ เทวทูตํ ปาตุภูต’นฺติ? โส เอวมาห – ‘นาทฺทสํ, ภนฺเต’’’ติ.

265. Nachdem König Yama, ihr Mönche, ihn zum dritten Götterboten befragt, verhört und geprüft hatte, befragte, verhörte und prüfte er ihn zum vierten Götterboten: 'Mensch, hast du unter den Menschen nicht den vierten Götterboten erscheinen sehen?' Er sprach so: 'Ich habe ihn nicht gesehen, Herr.'

‘‘ตเมนํ, ภิกฺขเว, ยโม ราชา เอวมาห – ‘อมฺโภ ปุริส, น ตฺวํ อทฺทส มนุสฺเสสุ ราชาโน โจรํ อาคุจารึ คเหตฺวา วิวิธา กมฺมการณา กาเรนฺเต – กสาหิปิ ตาเฬนฺเต เวตฺเตหิปิ ตาเฬนฺเต อทฺธทณฺฑเกหิปิ ตาเฬนฺเต หตฺถมฺปิ ฉินฺทนฺเต ปาทมฺปิ ฉินฺทนฺเต หตฺถปาทมฺปิ ฉินฺทนฺเต กณฺณมฺปิ ฉินฺทนฺเต [Pg.220] นาสมฺปิ ฉินฺทนฺเต กณฺณนาสมฺปิ ฉินฺทนฺเต พิลงฺคถาลิกมฺปิ กโรนฺเต สงฺขมุณฺฑิกมฺปิ กโรนฺเต ราหุมุขมฺปิ กโรนฺเต โชติมาลิกมฺปิ กโรนฺเต หตฺถปชฺโชติกมฺปิ กโรนฺเต เอรกวตฺติกมฺปิ กโรนฺเต จีรกวาสิกมฺปิ กโรนฺเต เอเณยฺยกมฺปิ กโรนฺเต พฬิสมํสิกมฺปิ กโรนฺเต กหาปณิกมฺปิ กโรนฺเต ขาราปตจฺฉิกมฺปิ กโรนฺเต ปลิฆปริวตฺติกมฺปิ กโรนฺเต ปลาลปีฐกมฺปิ กโรนฺเต ตตฺเตนปิ เตเลน โอสิญฺจนฺเต สุนเขหิปิ ขาทาเปนฺเต ชีวนฺตมฺปิ สูเล อุตฺตาเสนฺเต อสินาปิ สีสํ ฉินฺทนฺเต’ติ? โส เอวมาห – ‘อทฺทสํ, ภนฺเต’’’ติ.

Daraufhin, ihr Mönche, sprach König Yama zu ihm: 'Mensch, hast du unter den Menschen nicht gesehen, wie Könige einen Übeltäter, einen Dieb, ergreifen ließen und verschiedene Bestrafungen an ihm vollzogen – wie sie ihn mit Ruten schlugen, mit Gerten schlugen, mit Stöcken schlugen, ihm die Hand abhieben, den Fuß abhieben, Hand und Fuß abhieben, das Ohr abhieben, die Nase abhieben, Ohr und Nase abhieben; wie sie die Tortur des „Kessels mit Grütze“ vollzogen, die des „Muschelhorns“, die des „Rāhu-Mundes“, die des „Feuerkranzes“, die der „Hand-Fackel“, die des „Erakā-Grases“, die des „Rinden-Gewandes“, die der „Antilope“, die der „Fleischhaken“, die der „Münzstücke“, die der „Laugensalbung“, die des „drehenden Riegels“, die des „Stroh-Sitzes“; wie sie ihn mit siedendem Öl übergossen, von Hunden zerfleischen ließen, ihn lebendig auf Pfähle spießen ließen oder ihm mit dem Schwert den Kopf einschlugen?' Er sprach so: 'Ich habe es gesehen, Herr.'

‘‘ตเมนํ, ภิกฺขเว, ยโม ราชา เอวมาห – ‘อมฺโภ ปุริส, ตสฺส เต วิญฺญุสฺส สโต มหลฺลกสฺส น เอตทโหสิ – เย กิร, โภ, ปาปกานิ กมฺมานิ กโรนฺติ เต ทิฏฺเฐว ธมฺเม เอวรูปา วิวิธา กมฺมการณา กรียนฺติ, กิมงฺคํ ปน ปรตฺถ! หนฺทาหํ กลฺยาณํ กโรมิ กาเยน วาจาย มนสา’ติ? โส เอวมาห – ‘นาสกฺขิสฺสํ, ภนฺเต, ปมาทสฺสํ, ภนฺเต’’’ติ.

König Yama, ihr Mönche, sprach zu ihm: 'Mensch, kam dir als verständigem, erwachsenem Wesen nicht dieser Gedanke: „Wahrlich, jene, die böse Taten begehen, werden schon in dieser Welt mit solch vielfältigen Bestrafungen belegt – wie erst wird es im Jenseits sein! Wohlan, ich will Gutes tun mit Körper, Rede und Geist“?' Er sprach so: 'Ich vermochte es nicht, Herr; ich war nachlässig, Herr.'

‘‘ตเมนํ, ภิกฺขเว, ยโม ราชา เอวมาห – ‘อมฺโภ ปุริส, ปมาทวตาย น กลฺยาณมกาสิ กาเยน วาจาย มนสา. ตคฺฆ ตฺวํ, อมฺโภ ปุริส, ตถา กริสฺสนฺติ ยถา ตํ ปมตฺตํ. ตํ โข ปน เต เอตํ ปาปกมฺมํ เนว มาตรา กตํ น ปิตรา กตํ น ภาตรา กตํ น ภคินิยา กตํ น มิตฺตามจฺเจหิ กตํ น ญาติสาโลหิเตหิ กตํ น สมณพฺราหฺมเณหิ กตํ น เทวตาหิ กตํ, ตยาเวตํ ปาปกมฺมํ กตํ, ตฺวญฺเญเวตสฺส วิปากํ ปฏิสํเวทิสฺสสี’’’ติ.

Zu ihm, ihr Mönche, sprach König Yama so: 'Mensch, aus Nachlässigkeit hast du nichts Gutes mit Körper, Rede oder Geist getan. Wahrlich, Mensch, man wird mit dir so verfahren, wie du nachlässig warst. Diese deine böse Tat wurde weder von deiner Mutter, noch von deinem Vater, noch von deinem Bruder, noch von deiner Schwester, noch von Freunden und Gefährten, noch von Blutsverwandten, noch von Asketen und Brahmanen, noch von Gottheiten begangen; von dir selbst wurde diese böse Tat begangen, und du allein wirst deren Frucht erfahren.'

๒๖๖. ‘‘ตเมนํ, ภิกฺขเว, ยโม ราชา จตุตฺถํ เทวทูตํ สมนุยุญฺชิตฺวา สมนุคาหิตฺวา สมนุภาสิตฺวา ปญฺจมํ เทวทูตํ สมนุยุญฺชติ สมนุคาหติ สมนุภาสติ – ‘อมฺโภ ปุริส, น ตฺวํ อทฺทส มนุสฺเสสุ ปญฺจมํ เทวทูตํ ปาตุภูต’นฺติ? โส เอวมาห – ‘นาทฺทสํ, ภนฺเต’’’ติ.

266. Nachdem König Yama, ihr Mönche, ihn zum vierten Götterboten befragt, verhört und geprüft hatte, befragte, verhörte und prüfte er ihn zum fünften Götterboten: 'Mensch, hast du unter den Menschen nicht den fünften Götterboten erscheinen sehen?' Er sprach so: 'Ich habe ihn nicht gesehen, Herr.'

‘‘ตเมนํ, ภิกฺขเว, ยโม ราชา เอวมาห – ‘อมฺโภ ปุริส, น ตฺวํ อทฺทส มนุสฺเสสุ อิตฺถึ วา ปุริสํ วา เอกาหมตํ วา ทฺวีหมตํ วา ตีหมตํ วา อุทฺธุมาตกํ วินีลกํ วิปุพฺพกชาต’นฺติ? โส เอวมาห – ‘อทฺทสํ, ภนฺเต’’’ติ.

Daraufhin, ihr Mönche, sprach König Yama zu ihm: 'Mensch, hast du unter den Menschen nicht eine Frau oder einen Mann gesehen, die seit einem Tag tot waren, oder seit zwei Tagen tot waren, oder seit drei Tagen tot waren – aufgedunsen, bläulich-verfärbt und in Fäulnis übergegangen?' Er sprach so: 'Ich habe es gesehen, Herr.'

‘‘ตเมนํ[Pg.221], ภิกฺขเว, ยโม ราชา เอวมาห – ‘อมฺโภ ปุริส, ตสฺส เต วิญฺญุสฺส สโต มหลฺลกสฺส น เอตทโหสิ – อหมฺปิ โขมฺหิ มรณธมฺโม, มรณํ อนตีโต. หนฺทาหํ กลฺยาณํ กโรมิ กาเยน วาจาย มนสา’ติ? โส เอวมาห – ‘นาสกฺขิสฺสํ, ภนฺเต, ปมาทสฺสํ, ภนฺเต’’’ติ.

„Mönche, zu diesem spricht König Yama so: ‚O Mann, kam dir als jemandem, der einsichtig ist und das reife Alter erreicht hat, nicht dieser Gedanke: Auch ich bin dem Tode unterworfen, dem Tode nicht entronnen. Wohlan, ich will nun Gutes tun mit dem Körper, mit der Rede und mit dem Geist?‘ Jener spricht darauf: ‚Ich vermochte es nicht, Herr; ich war nachlässig, Herr.‘“

‘‘ตเมนํ, ภิกฺขเว, ยโม ราชา เอวมาห – ‘อมฺโภ ปุริส, ปมาทวตาย น กลฺยาณมกาสิ กาเยน วาจาย มนสา. ตคฺฆ ตฺวํ, อมฺโภ ปุริส, ตถา กริสฺสนฺติ ยถา ตํ ปมตฺตํ. ตํ โข ปน เต เอตํ ปาปกมฺมํ เนว มาตรา กตํ น ปิตรา กตํ น ภาตรา กตํ น ภคินิยา กตํ น มิตฺตามจฺเจหิ กตํ น ญาติสาโลหิเตหิ กตํ น สมณพฺราหฺมเณหิ กตํ น เทวตาหิ กตํ, ตยาเวตํ ปาปกมฺมํ กตํ, ตฺวญฺเญเวตสฺส วิปากํ ปฏิสํเวทิสฺสสี’’’ติ.

„Mönche, zu diesem spricht König Yama so: ‚O Mann, aufgrund deiner Nachlässigkeit hast du nichts Gutes getan mit dem Körper, mit der Rede und mit dem Geist. Wahrlich, o Mann, man wird mit dir so verfahren, wie du nachlässig warst. Diese deine Übeltat wurde weder von der Mutter getan, noch vom Vater, noch vom Bruder, noch von der Schwester, noch von Freunden und Gefährten, noch von Blutsverwandten, noch von Asketen und Brahmanen, noch von Gottheiten; von dir allein wurde diese Übeltat begangen, und du allein wirst deren Frucht erfahren.‘“

๒๖๗. ‘‘ตเมนํ, ภิกฺขเว, ยโม ราชา ปญฺจมํ เทวทูตํ สมนุยุญฺชิตฺวา สมนุคาหิตฺวา สมนุภาสิตฺวา ตุณฺหี โหติ. ตเมนํ, ภิกฺขเว, นิรยปาลา ปญฺจวิธพนฺธนํ นาม กมฺมการณํ กโรนฺติ – ตตฺตํ อโยขิลํ หตฺเถ คเมนฺติ, ตตฺตํ อโยขิลํ ทุติเย หตฺเถ คเมนฺติ, ตตฺตํ อโยขิลํ ปาเท คเมนฺติ, ตตฺตํ อโยขิลํ ทุติเย ปาเท คเมนฺติ, ตตฺตํ อโยขิลํ มชฺเฌอุรสฺมึ คเมนฺติ. โส ตตฺถ ทุกฺขา ติพฺพา ขรา กฏุกา เวทนา เวเทติ, น จ ตาว กาลํ กโรติ ยาว น ตํ ปาปกมฺมํ พฺยนฺตีโหติ. ตเมนํ, ภิกฺขเว, นิรยปาลา สํเวเสตฺวา กุฐารีหิ ตจฺฉนฺติ…เป… ตเมนํ, ภิกฺขเว, นิรยปาลา อุทฺธํปาทํ อโธสิรํ คเหตฺวา วาสีหิ ตจฺฉนฺติ…เป… ตเมนํ, ภิกฺขเว, นิรยปาลา รเถ โยเชตฺวา อาทิตฺตาย ปถวิยา สมฺปชฺชลิตาย สโชติภูตาย สาเรนฺติปิ, ปจฺจาสาเรนฺติปิ…เป… ตเมนํ, ภิกฺขเว, นิรยปาลา มหนฺตํ องฺคารปพฺพตํ อาทิตฺตํ สมฺปชฺชลิตํ สโชติภูตํ อาโรเปนฺติปิ โอโรเปนฺติปิ…เป… ตเมนํ, ภิกฺขเว, นิรยปาลา อุทฺธํปาทํ อโธสิรํ คเหตฺวา ตตฺตาย โลหกุมฺภิยา ปกฺขิปนฺติ อาทิตฺตาย สมฺปชฺชลิตาย สโชติภูตาย. โส ตตฺถ เผณุทฺเทหกํ ปจฺจติ. โส ตตฺถ เผณุทฺเทหกํ ปจฺจมาโน สกิมฺปิ อุทฺธํ คจฺฉติ, สกิมฺปิ อโธ คจฺฉติ, สกิมฺปิ ติริยํ คจฺฉติ. โส ตตฺถ ทุกฺขา ติพฺพา ขรา กฏุกา เวทนา เวเทติ, น จ ตาว กาลงฺกโรติ ยาว น ตํ ปาปกมฺมํ พฺยนฺตีโหติ. ตเมนํ, ภิกฺขเว, นิรยปาลา มหานิรเย ปกฺขิปนฺติ. โส โข ปน, ภิกฺขเว, มหานิรโย –

267. „Mönche, nachdem König Yama den fünften Götterboten genau befragt, geprüft und verhört hat, schweigt er. Ihn, Mönche, unterziehen die Höllenwärter der Strafe, die man ‚fünffache Fesselung‘ nennt: Sie treiben einen glühenden Eisenpfahl durch die Hand, einen glühenden Eisenpfahl durch die zweite Hand, einen glühenden Eisenpfahl durch den Fuß, einen glühenden Eisenpfahl durch den zweiten Fuß und einen glühenden Eisenpfahl mitten durch die Brust. Er empfindet dort schmerzhafte, heftige, scharfe und bittere Gefühle; und er stirbt nicht, solange jene Übeltat nicht erschöpft ist. Mönche, nachdem die Höllenwärter ihn hingestreckt haben, behauen sie ihn mit Äxten... nachdem sie ihn mit den Füßen nach oben und dem Kopf nach unten gepackt haben, behauen sie ihn mit Beilen... sie spannen ihn vor einen Wagen und treiben ihn auf brennendem Boden, lodernd und glühend, vorwärts und rückwärts... sie lassen ihn auf einen großen Holzkohlenberg steigen und hinabsteigen, der brennt, lodert und glüht... sie packen ihn mit den Füßen nach oben und dem Kopf nach unten und werfen ihn in einen glühenden Kupferkessel, der brennt, lodert und glüht. Dort wird er gekocht und wirbelt im Schaum umher. Während er dort im Schaum umherwirbelnd gekocht wird, steigt er einmal nach oben, sinkt einmal nach unten und treibt einmal zur Seite. Er empfindet dort schmerzhafte, heftige, scharfe und bittere Gefühle; und er stirbt nicht, solange jene Übeltat nicht erschöpft ist. Mönche, die Höllenwärter werfen ihn in die Große Hölle. Diese Große Hölle aber, Mönche —“

‘‘จตุกฺกณฺโณ [Pg.222] จตุทฺวาโร, วิภตฺโต ภาคโส มิโต;

อโยปาการปริยนฺโต, อยสา ปฏิกุชฺชิโต.

„Sie hat vier Ecken und vier Tore, sie ist in geordnete Teile gegliedert und bemessen; sie ist von einer Eisenmauer umgeben und mit Eisen bedeckt.“

‘‘ตสฺส อโยมยา ภูมิ, ชลิตา เตชสายุตา;

สมนฺตา โยชนสตํ, ผริตฺวา ติฏฺฐติ สพฺพทา’’.

„Ihr Boden ist aus Eisen, flammend und von Glut erfüllt; er besteht allzeit, indem er sich hundert Yojanas weit nach allen Seiten erstreckt.“

๒๖๘. ‘‘ตสฺส โข ปน, ภิกฺขเว, มหานิรยสฺส ปุรตฺถิมาย ภิตฺติยา อจฺจิ อุฏฺฐหิตฺวา ปจฺฉิมาย ภิตฺติยา ปฏิหญฺญติ, ปจฺฉิมาย ภิตฺติยา อจฺจิ อุฏฺฐหิตฺวา ปุรตฺถิมาย ภิตฺติยา ปฏิหญฺญติ, อุตฺตราย ภิตฺติยา อจฺจิ อุฏฺฐหิตฺวา ทกฺขิณาย ภิตฺติยา ปฏิหญฺญติ, ทกฺขิณาย ภิตฺติยา อจฺจิ อุฏฺฐหิตฺวา อุตฺตราย ภิตฺติยา ปฏิหญฺญติ, เหฏฺฐา อจฺจิ อุฏฺฐหิตฺวา อุปริ ปฏิหญฺญติ, อุปริโต อจฺจิ อุฏฺฐหิตฺวา เหฏฺฐา ปฏิหญฺญติ. โส ตตฺถ ทุกฺขา ติพฺพา ขรา กฏุกา เวทนา เวเทติ, น จ ตาว กาลงฺกโรติ ยาว น ตํ ปาปกมฺมํ พฺยนฺตีโหติ.

268. „Mönche, von der östlichen Wand jener Großen Hölle schlägt eine Flamme empor und trifft auf die westliche Wand; von der westliche Wand schlägt eine Flamme empor und trifft auf die östliche Wand; von der nördlichen Wand schlägt eine Flamme empor und trifft auf die südliche Wand; von der südlichen Wand schlägt eine Flamme empor und trifft auf die nördliche Wand; von unten schlägt eine Flamme empor und trifft oben auf; von oben schlägt eine Flamme empor und trifft unten auf. Er empfindet dort schmerzhafte, heftige, scharfe und bittere Gefühle; und er stirbt nicht, solange jene Übeltat nicht erschöpft ist.“

‘‘โหติ โข โส, ภิกฺขเว, สมโย ยํ กทาจิ กรหจิ ทีฆสฺส อทฺธุโน อจฺจเยน ตสฺส มหานิรยสฺส ปุรตฺถิมํ ทฺวารํ อปาปุรียติ. โส ตตฺถ สีเฆน ชเวน ธาวติ. ตสฺส สีเฆน ชเวน ธาวโต ฉวิมฺปิ ฑยฺหติ, จมฺมมฺปิ ฑยฺหติ, มํสมฺปิ ฑยฺหติ, นฺหารุมฺปิ ฑยฺหติ, อฏฺฐีนิปิ สมฺปธูปายนฺติ, อุพฺภตํ ตาทิสเมว โหติ. ยโต จ โข โส, ภิกฺขเว, พหุสมฺปตฺโต โหติ, อถ ตํ ทฺวารํ ปิธียติ. โส ตตฺถ ทุกฺขา ติพฺพา ขรา กฏุกา เวทนา เวเทติ, น จ ตาว กาลงฺกโรติ ยาว น ตํ ปาปกมฺมํ พฺยนฺตีโหติ.

„Mönche, es geschieht zuweilen, nach Ablauf einer langen Zeit, dass sich das östliche Tor jener Großen Hölle öffnet. Er eilt dorthin mit schneller Geschwindigkeit. Während er mit schneller Geschwindigkeit eilt, verbrennt ihm die Oberhaut, die Lederhaut verbrennt, das Fleisch verbrennt, die Sehnen verbrennen, und selbst die Knochen rauchen; wenn er den Fuß hebt, ist es ebenso. Wenn er aber schließlich angekommen ist, schließt sich jenes Tor. Er empfindet dort schmerzhafte, heftige, scharfe und bittere Gefühle; und er stirbt nicht, solange jene Übeltat nicht erschöpft ist.“

‘‘โหติ โข โส, ภิกฺขเว, สมโย ยํ กทาจิ กรหจิ ทีฆสฺส อทฺธุโน อจฺจเยน ตสฺส มหานิรยสฺส ปจฺฉิมํ ทฺวารํ อปาปุรียติ…เป… อุตฺตรํ ทฺวารํ อปาปุรียติ…เป… ทกฺขิณํ ทฺวารํ อปาปุรียติ. โส ตตฺถ สีเฆน ชเวน ธาวติ. ตสฺส สีเฆน ชเวน ธาวโต ฉวิมฺปิ ฑยฺหติ, จมฺมมฺปิ ฑยฺหติ, มํสมฺปิ ฑยฺหติ, นฺหารุมฺปิ ฑยฺหติ, อฏฺฐีนิปิ สมฺปธูปายนฺติ, อุพฺภตํ ตาทิสเมว โหติ. ยโต จ โข โส, ภิกฺขเว, พหุสมฺปตฺโต โหติ, อถ ตํ ทฺวารํ ปิธียติ. โส ตตฺถ ทุกฺขา ติพฺพา ขรา กฏุกา เวทนา เวเทติ, น จ ตาว กาลงฺกโรติ ยาว น ตํ ปาปกมฺมํ พฺยนฺตีโหติ.

„Mönche, es geschieht zuweilen, nach Ablauf einer langen Zeit, dass sich das westliche Tor jener Großen Hölle öffnet... das nördliche Tor öffnet... das südliche Tor öffnet. Er eilt dorthin mit schneller Geschwindigkeit. Während er mit schneller Geschwindigkeit eilt, verbrennt ihm die Oberhaut, die Lederhaut verbrennt, das Fleisch verbrennt, die Sehnen verbrennen, und selbst die Knochen rauchen; wenn er den Fuß hebt, ist es ebenso. Wenn er aber schließlich angekommen ist, schließt sich jenes Tor. Er empfindet dort schmerzhafte, heftige, scharfe und bittere Gefühle; und er stirbt nicht, solange jene Übeltat nicht erschöpft ist.“

‘‘โหติ [Pg.223] โข โส, ภิกฺขเว, สมโย ยํ กทาจิ กรหจิ ทีฆสฺส อทฺธุโน อจฺจเยน ตสฺส มหานิรยสฺส ปุรตฺถิมํ ทฺวารํ อปาปุรียติ. โส ตตฺถ สีเฆน ชเวน ธาวติ. ตสฺส สีเฆน ชเวน ธาวโต ฉวิมฺปิ ฑยฺหติ, จมฺมมฺปิ ฑยฺหติ, มํสมฺปิ ฑยฺหติ, นฺหารุมฺปิ ฑยฺหติ, อฏฺฐีนิปิ สมฺปธูปายนฺติ, อุพฺภตํ ตาทิสเมว โหติ. โส เตน ทฺวาเรน นิกฺขมติ.

Es kommt eine Zeit, ihr Mönche, nach Ablauf eines langen Zeitraums, da sich irgendwann einmal das östliche Tor dieser großen Hölle öffnet. Er eilt mit großer Schnelligkeit dorthin. Während er mit großer Schnelligkeit eilt, verbrennen ihm die Oberhaut, die Lederhaut, das Fleisch und die Sehnen; selbst die Knochen fangen an zu rauchen. Beim Anheben des Fußes ist es ebenso wie beim Auftreten. Er entkommt durch dieses Tor.

๒๖๙. ‘‘ตสฺส โข ปน, ภิกฺขเว, มหานิรยสฺส สมนนฺตรา สหิตเมว มหนฺโต คูถนิรโย. โส ตตฺถ ปตติ. ตสฺมึ โข ปน, ภิกฺขเว, คูถนิรเย สูจิมุขา ปาณา ฉวึ ฉินฺทนฺติ, ฉวึ เฉตฺวา จมฺมํ ฉินฺทนฺติ, จมฺมํ เฉตฺวา มํสํ ฉินฺทนฺติ, มํสํ เฉตฺวา นฺหารุํ ฉินฺทนฺติ, นฺหารุํ เฉตฺวา อฏฺฐึ ฉินฺทนฺติ, อฏฺฐึ เฉตฺวา อฏฺฐิมิญฺชํ ขาทนฺติ. โส ตตฺถ ทุกฺขา ติพฺพา ขรา กฏุกา เวทนา เวเทติ, น จ ตาว กาลงฺกโรติ ยาว น ตํ ปาปกมฺมํ พฺยนฺตีโหติ.

269. Unmittelbar angrenzend an diese große Hölle, ihr Mönche, befindet sich die riesige Exkrement-Hölle. Dort fällt er hinein. In jener Exkrement-Hölle, ihr Mönche, durchschneiden Lebewesen mit nadelscharfen Rüsseln die Oberhaut; nachdem sie die Oberhaut durchschnitten haben, durchschneiden sie die Lederhaut; nachdem sie die Lederhaut durchschnitten haben, durchschneiden sie das Fleisch; nachdem sie das Fleisch durchschnitten haben, durchschneiden sie die Sehnen; nachdem sie die Sehnen durchschnitten haben, durchschneiden sie die Knochen; nachdem sie die Knochen durchschnitten haben, fressen sie das Knochenmark. Dort erfährt er schmerzhafte, heftige, raue und bittere Empfindungen, und er stirbt nicht eher, bis jenes böse Kamma erschöpft ist.

‘‘ตสฺส โข ปน, ภิกฺขเว, คูถนิรยสฺส สมนนฺตรา สหิตเมว มหนฺโต กุกฺกุลนิรโย. โส ตตฺถ ปตติ. โส ตตฺถ ทุกฺขา ติพฺพา ขรา กฏุกา เวทนา เวเทติ, น จ ตาว กาลงฺกโรติ ยาว น ตํ ปาปกมฺมํ พฺยนฺตีโหติ.

Unmittelbar angrenzend an jene Exkrement-Hölle, ihr Mönche, befindet sich die riesige Heißasche-Hölle. Dort fällt er hinein. Dort erfährt er schmerzhafte, heftige, raue und bittere Empfindungen, und er stirbt nicht eher, bis jenes böse Kamma erschöpft ist.

‘‘ตสฺส โข ปน, ภิกฺขเว, กุกฺกุลนิรยสฺส สมนนฺตรา สหิตเมว มหนฺตํ สิมฺพลิวนํ อุทฺธํ โยชนมุคฺคตํ โสฬสงฺคุลกณฺฏกํ อาทิตฺตํ สมฺปชฺชลิตํ สโชติภูตํ. ตตฺถ อาโรเปนฺติปิ โอโรเปนฺติปิ. โส ตตฺถ ทุกฺขา ติพฺพา ขรา กฏุกา เวทนา เวเทติ, น จ ตาว กาลงฺกโรติ ยาว น ตํ ปาปกมฺมํ พฺยนฺตีโหติ.

Unmittelbar angrenzend an jene Heißasche-Hölle, ihr Mönche, befindet sich ein riesiger Seidenwollbaum-Wald, dessen Bäume eine Meile (Yojana) hoch aufragen, mit sechzehn Fingerbreit langen Dornen, glühend, lodernd und flammend. Dort lässt man sie hinaufsteigen und hinuntersteigen. Dort erfährt er schmerzhafte, heftige, raue und bittere Empfindungen, und er stirbt nicht eher, bis jenes böse Kamma erschöpft ist.

‘‘ตสฺส โข ปน, ภิกฺขเว, สิมฺพลิวนสฺส สมนนฺตรา สหิตเมว มหนฺตํ อสิปตฺตวนํ. โส ตตฺถ ปวิสติ. ตสฺส วาเตริตานิ ปตฺตานิ ปติตานิ หตฺถมฺปิ ฉินฺทนฺติ, ปาทมฺปิ ฉินฺทนฺติ, หตฺถปาทมฺปิ ฉินฺทนฺติ, กณฺณมฺปิ ฉินฺทนฺติ, นาสมฺปิ ฉินฺทนฺติ, กณฺณนาสมฺปิ ฉินฺทนฺติ. โส ตตฺถ ทุกฺขา ติพฺพา ขรา กฏุกา เวทนา เวเทติ, น จ ตาว กาลงฺกโรติ ยาว น ตํ ปาปกมฺมํ พฺยนฺตีโหติ.

Unmittelbar angrenzend an jenen Seidenwollbaum-Wald, ihr Mönche, befindet sich ein riesiger Schwertblatt-Wald. Dort geht er hinein. Die vom Wind bewegten Blätter fallen herab und schneiden ihm die Hände ab, schneiden ihm die Füße ab, schneiden ihm Hände und Füße ab, schneiden ihm die Ohren ab, schneiden ihm die Nase ab, schneiden ihm Ohren und Nase ab. Dort erfährt er schmerzhafte, heftige, raue und bittere Empfindungen, und er stirbt nicht eher, bis jenes böse Kamma erschöpft ist.

‘‘ตสฺส โข ปน, ภิกฺขเว, อสิปตฺตวนสฺส สมนนฺตรา สหิตเมว มหตี ขาโรทกา นที. โส ตตฺถ ปตติ. โส ตตฺถ อนุโสตมฺปิ วุยฺหติ[Pg.224], ปฏิโสตมฺปิ วุยฺหติ, อนุโสตปฏิโสตมฺปิ วุยฺหติ. โส ตตฺถ ทุกฺขา ติพฺพา ขรา กฏุกา เวทนา เวเทติ, น จ ตาว กาลงฺกโรติ ยาว น ตํ ปาปกมฺมํ พฺยนฺตีโหติ.

Unmittelbar angrenzend an jenen Schwertblatt-Wald, ihr Mönche, befindet sich ein großer Fluss mit ätzendem Wasser. Dort fällt er hinein. Dort wird er stromabwärts getrieben, stromaufwärts getrieben und sowohl stromabwärts als auch stromaufwärts getrieben. Dort erfährt er schmerzhafte, heftige, raue und bittere Empfindungen, und er stirbt nicht eher, bis jenes böse Kamma erschöpft ist.

๒๗๐. ‘‘ตเมนํ, ภิกฺขเว, นิรยปาลา พลิเสน อุทฺธริตฺวา ถเล ปติฏฺฐาเปตฺวา เอวมาหํสุ – ‘อมฺโภ ปุริส, กึ อิจฺฉสี’ติ? โส เอวมาห – ‘ชิฆจฺฉิโตสฺมิ, ภนฺเต’ติ. ตเมนํ, ภิกฺขเว, นิรยปาลา ตตฺเตน อโยสงฺกุนา มุขํ วิวริตฺวา อาทิตฺเตน สมฺปชฺชลิเตน สโชติภูเตน ตตฺตํ โลหคุฬํ มุเข ปกฺขิปนฺติ อาทิตฺตํ สมฺปชฺชลิตํ สโชติภูตํ. โส ตสฺส โอฏฺฐมฺปิ ทหติ, มุขมฺปิ ทหติ, กณฺฐมฺปิ ทหติ, อุรมฺปิ ทหติ, อนฺตมฺปิ อนฺตคุณมฺปิ อาทาย อโธภาคา นิกฺขมติ. โส ตตฺถ ทุกฺขา ติพฺพา ขรา กฏุกา เวทนา เวเทติ, น จ ตาว กาลงฺกโรติ ยาว น ตํ ปาปกมฺมํ พฺยนฺตีโหติ.

270. Dann, ihr Mönche, ziehen ihn die Höllenwärter mit einem Haken heraus, setzen ihn auf das trockene Land und fragen ihn: ‚He, Mensch, was wünschst du?‘ Er antwortet: ‚Ich bin hungrig, Herr.‘ Da, ihr Mönche, reißen die Höllenwärter ihm mit einem glühenden Eisenstab den Mund auf und werfen ihm eine rotglühende, lodernde, flammende Eisenkugel in den Mund. Diese verbrennt ihm die Lippen, verbrennt ihm den Mund, verbrennt ihm die Kehle, verbrennt ihm die Brust und tritt, nachdem sie den Magen und das Gedärm erfasst hat, am unteren Ende wieder aus. Dort erfährt er schmerzhafte, heftige, raue und bittere Empfindungen, und er stirbt nicht eher, bis jenes böse Kamma erschöpft ist.

‘‘ตเมนํ, ภิกฺขเว, นิรยปาลา เอวมาหํสุ – ‘อมฺโภ ปุริส, กึ อิจฺฉสี’ติ? โส เอวมาห – ‘ปิปาสิโตสฺมิ, ภนฺเต’ติ. ตเมนํ, ภิกฺขเว, นิรยปาลา ตตฺเตน อโยสงฺกุนา มุขํ วิวริตฺวา อาทิตฺเตน สมฺปชฺชลิเตน สโชติภูเตน ตตฺตํ ตมฺพโลหํ มุเข อาสิญฺจนฺติ อาทิตฺตํ สมฺปชฺชลิตํ สโชติภูตํ. ตํ ตสฺส โอฏฺฐมฺปิ ทหติ, มุขมฺปิ ทหติ, กณฺฐมฺปิ ทหติ, อุรมฺปิ ทหติ, อนฺตมฺปิ อนฺตคุณมฺปิ อาทาย อโธภาคา นิกฺขมติ. โส ตตฺถ ทุกฺขา ติพฺพา ขรา กฏุกา เวทนา เวเทติ, น จ ตาว กาลงฺกโรติ, ยาว น ตํ ปาปกมฺมํ พฺยนฺตีโหติ. ตเมนํ, ภิกฺขเว, นิรยปาลา ปุน มหานิรเย ปกฺขิปนฺติ.

Dann, ihr Mönche, fragen ihn die Höllenwärter: ‚He, Mensch, was wünschst du?‘ Er antwortet: ‚Ich bin durstig, Herr.‘ Da, ihr Mönche, reißen die Höllenwärter ihm mit einem glühenden Eisenstab den Mund auf und gießen ihm rotglühendes, loderndes, flammendes geschmolzenes Kupfer in den Mund. Dieses verbrennt ihm die Lippen, verbrennt ihm den Mund, verbrennt ihm die Kehle, verbrennt ihm die Brust und tritt, nachdem es den Magen und das Gedärm erfasst hat, am unteren Ende wieder aus. Dort erfährt er schmerzhafte, heftige, raue und bittere Empfindungen, und er stirbt nicht eher, bis jenes böse Kamma erschöpft ist. Dann, ihr Mönche, werfen ihn die Höllenwärter wieder in die große Hölle zurück.

‘‘ภูตปุพฺพํ, ภิกฺขเว, ยมสฺส รญฺโญ เอตทโหสิ – ‘เย กิร, โภ, โลเก ปาปกานิ อกุสลานิ กมฺมานิ กโรนฺติ เต เอวรูปา วิวิธา กมฺมการณา กรียนฺติ. อโห วตาหํ มนุสฺสตฺตํ ลเภยฺยํ. ตถาคโต จ โลเก อุปฺปชฺเชยฺย อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ. ตญฺจาหํ ภควนฺตํ ปยิรุปาเสยฺยํ. โส จ เม ภควา ธมฺมํ เทเสยฺย. ตสฺส จาหํ ภควโต ธมฺมํ อาชาเนยฺย’นฺติ. ตํ โข ปนาหํ, ภิกฺขเว, นาญฺญสฺส สมณสฺส วา พฺราหฺมณสฺส วา สุตฺวา วทามิ, อปิ จ ยเทว สามํ ญาตํ สามํ ทิฏฺฐํ สามํ วิทิตํ ตเทวาหํ วทามี’’ติ.

Einstmals, ihr Mönche, kam dem König Yama dieser Gedanke: ‚Wahrlich, jene Menschen in der Welt, die böse, unheilsame Taten begehen, werden solchen vielfältigen Qualen unterzogen. Oh, möge ich doch die menschliche Existenz erlangen! Und möge in der Welt ein Tathāgata erscheinen, ein Heiliger, ein vollkommen Erleuchteter! Und möge ich jenem Erhabenen aufwarten können! Möge jener Erhabene mir die Lehre verkünden und möge ich die Lehre jenes Erhabenen verstehen!‘ Dies, ihr Mönche, verkünde ich nicht, weil ich es von einem anderen Asketen oder Brahmanen gehört habe, sondern was ich selbst erkannt, selbst gesehen und selbst erfahren habe, eben das verkünde ich.

๒๗๑. อิทมโวจ [Pg.225] ภควา. อิทํ วตฺวาน สุคโต อถาปรํ เอตทโวจ สตฺถา –

271. Dies sprach der Erhabene. Nachdem der Sugata dies gesagt hatte, sprach der Meister noch Folgendes:

‘‘โจทิตา เทวทูเตหิ, เย ปมชฺชนฺติ มาณวา;

เต ทีฆรตฺตํ โสจนฺติ, หีนกายูปคา นรา.

Von den Götterboten gemahnt, wer da noch säumig bleibt, der trauert eine lange Zeit, wenn er in niedere Daseinsformen gerät.

‘‘เย จ โข เทวทูเตหิ, สนฺโต สปฺปุริสา อิธ;

โจทิตา นปฺปมชฺชนฺติ, อริยธมฺเม กุทาจนํ.

Doch jene guten Menschen hier, die von den Götterboten gemahnt werden und friedvoll sind, sie bleiben niemals säumig in der Lehre der Edlen.

‘‘อุปาทาเน ภยํ ทิสฺวา, ชาติมรณสมฺภเว;

อนุปาทา วิมุจฺจนฺติ, ชาติมรณสงฺขเย.

Da sie die Gefahr im Ergreifen sehen, welches die Ursache von Geburt und Tod ist, werden sie durch das Nicht-Ergreifen befreit, dort, wo Geburt und Tod ein Ende finden.

‘‘เต เขมปฺปตฺตา สุขิโน, ทิฏฺฐธมฺมาภินิพฺพุตา;

สพฺพเวรภยาตีตา, สพฺพทุกฺขํ อุปจฺจคุ’’นฺติ.

„Sie haben Sicherheit erreicht und sind glücklich, im gegenwärtigen Leben erloschen; sie sind über alle Feindschaft und Furcht hinausgegangen, sie haben alles Leiden überwunden.“

เทวทูตสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ทสมํ.

Das Devadūta-Sutta, das zehnte, ist abgeschlossen.

สุญฺญตวคฺโค นิฏฺฐิโต ตติโย.

Das Suññata-Kapitel, das dritte, ist abgeschlossen.

ตสฺสุทฺทานํ –ทฺวิธาว สุญฺญตา โหติ, อพฺภุตธมฺมพากุลํ;

อจิรวตภูมิชนาโม, อนุรุทฺธุปกฺกิเลสํ;

พาลปณฺฑิโต เทวทูตญฺจ เต ทสาติ.

Dessen Inhaltsverzeichnis – Zweifach ist Suññatā, Abbhutadhamma, Bākula; Aciravata, Bhūmija, Anuruddha, Upakkilesa; Bālapaṇḍito und Devadūta – diese sind die zehn.

๔. วิภงฺควคฺโค

4. Vibhaṅga-Kapitel

๑. ภทฺเทกรตฺตสุตฺตํ

1. Bhaddekaratta-Sutta

๒๗๒. เอวํ [Pg.226] เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ – ‘‘ภทฺเทกรตฺตสฺส โว, ภิกฺขเว, อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ เทเสสฺสามิ. ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ –

272. So habe ich es gehört – zu einer Zeit verweilte der Erhabene bei Sāvatthī im Jeta-Hain, im Kloster des Anāthapiṇḍika. Dort wandte sich der Erhabene an die Mönche: „Ihr Mönche!“ – „Ehrwürdiger Herr!“, antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach dies: „Mönche, ich werde euch die Zusammenfassung und die Analyse von ‚Eine glückliche Nacht‘ darlegen. Hört zu und schenkt dem wohl Beachtung; ich werde sprechen.“ – „Ja, ehrwürdiger Herr“, antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach dies:

‘‘อตีตํ นานฺวาคเมยฺย, นปฺปฏิกงฺเข อนาคตํ;

ยทตีตํ ปหีนํ ตํ, อปฺปตฺตญฺจ อนาคตํ.

„Man sollte dem Vergangenen nicht nachhängen, noch sich das Zukünftige herbeiwünschen; was vergangen ist, ist aufgegeben, und das Zukünftige ist noch nicht erreicht.

‘‘ปจฺจุปฺปนฺนญฺจ โย ธมฺมํ, ตตฺถ ตตฺถ วิปสฺสติ;

อสํหีรํ อสํกุปฺปํ, ตํ วิทฺวา มนุพฺรูหเย.

Wer aber das gegenwärtige Phänomen an Ort und Stelle mit Einsicht betrachtet; unerschütterlich und unbeweglich – dieses Wissen sollte der Weise pflegen.

‘‘อชฺเชว กิจฺจมาตปฺปํ, โก ชญฺญา มรณํ สุเว;

น หิ โน สงฺครํ เตน, มหาเสเนน มจฺจุนา.

Heute muss die Anstrengung unternommen werden, wer weiß, ob der Tod morgen kommt? Denn es gibt kein Paktieren mit ihm, dem Tod und seinem gewaltigen Heer.

‘‘เอวํ วิหารึ อาตาปึ, อโหรตฺตมตนฺทิตํ;

ตํ เว ภทฺเทกรตฺโตติ, สนฺโต อาจิกฺขเต มุนิ’’.

Wer so verweilt, eifrig, Tag und Nacht unermüdlich; den nennt der friedvolle Weise wahrlich einen, der ‚eine glückliche Nacht‘ hat.“

๒๗๓. ‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, อตีตํ อนฺวาคเมติ? ‘เอวํรูโป อโหสึ อตีตมทฺธาน’นฺติ ตตฺถ นนฺทึ สมนฺวาเนติ, ‘เอวํเวทโน อโหสึ อตีตมทฺธาน’นฺติ ตตฺถ นนฺทึ สมนฺวาเนติ, ‘เอวํสญฺโญ อโหสึ อตีตมทฺธาน’นฺติ ตตฺถ นนฺทึ สมนฺวาเนติ, ‘เอวํสงฺขาโร อโหสึ อตีตมทฺธาน’นฺติ ตตฺถ นนฺทึ สมนฺวาเนติ, ‘เอวํวิญฺญาโณ อโหสึ อตีตมทฺธาน’นฺติ ตตฺถ นนฺทึ สมนฺวาเนติ – เอวํ โข, ภิกฺขเว, อตีตํ อนฺวาคเมติ.

273. „Und wie, Mönche, hängt man dem Vergangenen nach? ‚So eine Gestalt hatte ich in der Vergangenheit‘ – darin findet man Gefallen. ‚So eine Empfindung hatte ich in der Vergangenheit‘ – darin findet man Gefallen. ‚So eine Wahrnehmung hatte ich in der Vergangenheit‘ – darin findet man Gefallen. ‚Solche Gestaltungen hatte ich in der Vergangenheit‘ – darin findet man Gefallen. ‚So ein Bewusstsein hatte ich in der Vergangenheit‘ – darin findet man Gefallen. Auf diese Weise, Mönche, hängt man dem Vergangenen nach.

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, อตีตํ นานฺวาคเมติ? ‘เอวํรูโป อโหสึ อตีตมทฺธาน’นฺติ ตตฺถ นนฺทึ น สมนฺวาเนติ, ‘เอวํเวทโน อโหสึ อตีตมทฺธาน’นฺติ ตตฺถ นนฺทึ น สมนฺวาเนติ, ‘เอวํสญฺโญ อโหสึ อตีตมทฺธาน’นฺติ [Pg.227] ตตฺถ นนฺทึ น สมนฺวาเนติ, ‘เอวํสงฺขาโร อโหสึ อตีตมทฺธาน’นฺติ ตตฺถ นนฺทึ น สมนฺวาเนติ, ‘เอวํวิญฺญาโณ อโหสึ อตีตมทฺธาน’นฺติ ตตฺถ นนฺทึ น สมนฺวาเนติ – เอวํ โข, ภิกฺขเว, อตีตํ นานฺวาคเมติ.

Und wie, Mönche, hängt man dem Vergangenen nicht nach? ‚So eine Gestalt hatte ich in der Vergangenheit‘ – darin findet man kein Gefallen. ‚So eine Empfindung hatte ich in der Vergangenheit‘ – darin findet man kein Gefallen. ‚So eine Wahrnehmung hatte ich in der Vergangenheit‘ – darin findet man kein Gefallen. ‚Solche Gestaltungen hatte ich in der Vergangenheit‘ – darin findet man kein Gefallen. ‚So ein Bewusstsein hatte ich in der Vergangenheit‘ – darin findet man kein Gefallen. Auf diese Weise, Mönche, hängt man dem Vergangenen nicht nach.

๒๗๔. ‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, อนาคตํ ปฏิกงฺขติ? ‘เอวํรูโป สิยํ อนาคตมทฺธาน’นฺติ ตตฺถ นนฺทึ สมนฺวาเนติ, เอวํเวทโน สิยํ…เป… เอวํสญฺโญ สิยํ… เอวํสงฺขาโร สิยํ… เอวํวิญฺญาโณ สิยํ อนาคตมทฺธานนฺติ ตตฺถ นนฺทึ สมนฺวาเนติ – เอวํ โข, ภิกฺขเว, อนาคตํ ปฏิกงฺขติ.

274. Und wie, Mönche, wünscht man sich das Zukünftige herbei? ‚So eine Gestalt möchte ich in der Zukunft haben‘ – darin findet man Gefallen. ‚So eine Empfindung möchte ich haben...‘, ‚So eine Wahrnehmung möchte ich haben...‘, ‚Solche Gestaltungen möchte ich haben...‘, ‚So ein Bewusstsein möchte ich in der Zukunft haben‘ – darin findet man Gefallen. Auf diese Weise, Mönche, wünscht man sich das Zukünftige herbei.

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, อนาคตํ นปฺปฏิกงฺขติ? ‘เอวํรูโป สิยํ อนาคตมทฺธาน’นฺติ ตตฺถ นนฺทึ น สมนฺวาเนติ, เอวํเวทโน สิยํ … เอวํสญฺโญ สิยํ… เอวํสงฺขาโร สิยํ… ‘เอวํวิญฺญาโณ สิยํ อนาคตมทฺธาน’นฺติ ตตฺถ นนฺทึ น สมนฺวาเนติ – เอวํ โข, ภิกฺขเว, อนาคตํ นปฺปฏิกงฺขติ.

Und wie, Mönche, wünscht man sich das Zukünftige nicht herbei? ‚So eine Gestalt möchte ich in der Zukunft haben‘ – darin findet man kein Gefallen. ‚So eine Empfindung möchte ich haben...‘, ‚So eine Wahrnehmung möchte ich haben...‘, ‚Solche Gestaltungen möchte ich haben...‘, ‚So ein Bewusstsein möchte ich in der Zukunft haben‘ – darin findet man kein Gefallen. Auf diese Weise, Mönche, wünscht man sich das Zukünftige nicht herbei.

๒๗๕. ‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ปจฺจุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ สํหีรติ? อิธ, ภิกฺขเว, อสฺสุตวา ปุถุชฺชโน อริยานํ อทสฺสาวี อริยธมฺมสฺส อโกวิโท อริยธมฺเม อวินีโต สปฺปุริสานํ อทสฺสาวี สปฺปุริสธมฺมสฺส อโกวิโท สปฺปุริสธมฺเม อวินีโต รูปํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ, รูปวนฺตํ วา อตฺตานํ, อตฺตนิ วา รูปํ, รูปสฺมึ วา อตฺตานํ; เวทนํ…เป… สญฺญํ… สงฺขาเร… วิญฺญาณํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ, วิญฺญาณวนฺตํ วา อตฺตานํ อตฺตนิ วา วิญฺญาณํ, วิญฺญาณสฺมึ วา อตฺตานํ – เอวํ โข, ภิกฺขเว, ปจฺจุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ สํหีรติ.

275. Und wie, Mönche, wird man in Bezug auf die gegenwärtigen Phänomene fortgerissen? Da betrachtet, Mönche, ein unbelehrter Weltling, der die Edlen nicht sieht, der in der Lehre der Edlen nicht bewandert ist, der in der Lehre der Edlen nicht geschult ist, der die guten Menschen nicht sieht, der in der Lehre der guten Menschen nicht bewandert ist, der in der Lehre der guten Menschen nicht geschult ist, die Gestalt als das Selbst, oder das Selbst als gestaltbesitzend, oder die Gestalt im Selbst, oder das Selbst in der Gestalt; die Empfindung... die Wahrnehmung... die Gestaltungen... das Bewusstsein als das Selbst, oder das Selbst als bewusstseinsbesitzend, oder das Bewusstsein im Selbst, oder das Selbst im Bewusstsein. Auf diese Weise, Mönche, wird man in Bezug auf die gegenwärtigen Phänomene fortgerissen.

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ปจฺจุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ น สํหีรติ? อิธ, ภิกฺขเว, สุตวา อริยสาวโก อริยานํ ทสฺสาวี อริยธมฺมสฺส โกวิโท อริยธมฺเม สุวินีโต สปฺปุริสานํ ทสฺสาวี สปฺปุริสธมฺมสฺส โกวิโท สปฺปุริสธมฺเม สุวินีโต น รูปํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ, น รูปวนฺตํ วา อตฺตานํ, น อตฺตนิ วา รูปํ, น รูปสฺมึ วา อตฺตานํ; น เวทนํ… น สญฺญํ… น สงฺขาเร… น วิญฺญาณํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ, น วิญฺญาณวนฺตํ วา อตฺตานํ, น อตฺตนิ วา วิญฺญาณํ, น วิญฺญาณสฺมึ วา อตฺตานํ – เอวํ โข, ภิกฺขเว, ปจฺจุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ น สํหีรติ.

Und wie, Mönche, wird man in Bezug auf die gegenwärtigen Phänomene nicht fortgerissen? Da betrachtet, Mönche, ein gebildeter edler Schüler, der die Edlen sieht, der in der Lehre der Edlen bewandert ist, der in der Lehre der Edlen wohl geschult ist, der die guten Menschen sieht, der in der Lehre der guten Menschen bewandert ist, der in der Lehre der guten Menschen wohl geschult ist, die Gestalt nicht als das Selbst, noch das Selbst als gestaltbesitzend, noch die Gestalt im Selbst, noch das Selbst in der Gestalt; die Empfindung nicht... die Wahrnehmung nicht... die Gestaltungen nicht... das Bewusstsein nicht als das Selbst, noch das Selbst als bewusstseinsbesitzend, noch das Bewusstsein im Selbst, noch das Selbst im Bewusstsein. Auf diese Weise, Mönche, wird man in Bezug auf die gegenwärtigen Phänomene nicht fortgerissen.

‘‘อตีตํ นานฺวาคเมยฺย, นปฺปฏิกงฺเข อนาคตํ;

ยทตีตํ ปหีนํ ตํ, อปฺปตฺตญฺจ อนาคตํ.

Man sollte dem Vergangenen nicht nachhängen, noch sich das Zukünftige herbeiwünschen; was vergangen ist, ist aufgegeben, und das Zukünftige ist noch nicht erreicht.

‘‘ปจฺจุปฺปนฺนญฺจ [Pg.228] โย ธมฺมํ, ตตฺถ ตตฺถ วิปสฺสติ;

อสํหีรํ อสํกุปฺปํ, ตํ วิทฺวา มนุพฺรูหเย.

Wer aber das gegenwärtige Phänomen an Ort und Stelle mit Einsicht betrachtet; unerschütterlich und unbeweglich – dieses Wissen sollte der Weise pflegen.

‘‘อชฺเชว กิจฺจมาตปฺปํ, โก ชญฺญา มรณํ สุเว;

น หิ โน สงฺครํ เตน, มหาเสเนน มจฺจุนา.

Heute muss die Anstrengung unternommen werden, wer weiß, ob der Tod morgen kommt? Denn es gibt kein Paktieren mit ihm, dem Tod und seinem gewaltigen Heer.

‘‘เอวํ วิหารึ อาตาปึ, อโหรตฺตมตนฺทิตํ;

ตํ เว ภทฺเทกรตฺโตติ, สนฺโต อาจิกฺขเต มุนี’’ติ.

Wer so verweilt, eifrig, Tag und Nacht unermüdlich; den nennt der friedvolle Weise wahrlich einen, der ‚eine glückliche Nacht‘ hat.“

‘‘‘ภทฺเทกรตฺตสฺส โว, ภิกฺขเว, อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ เทเสสฺสามี’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺต’’นฺติ.

„‚Mönche, ich werde euch die Zusammenfassung und die Erläuterung des Bhaddekaratta lehren‘ – was in diesem Sinne gesagt wurde, wurde in Bezug darauf gesagt.“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

Dies sprach der Erhabene. Die Mönche waren entzückt und erfreuten sich an den Worten des Erhabenen.

ภทฺเทกรตฺตสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ปฐมํ.

Das erste Bhaddekaratta-Sutta ist abgeschlossen.

๒. อานนฺทภทฺเทกรตฺตสุตฺตํ

2. Das Ānanda-Bhaddekaratta-Sutta

๒๗๖. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา อานนฺโท อุปฏฺฐานสาลายํ ภิกฺขูนํ ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺเสติ สมาทเปติ สมุตฺเตเชติ สมฺปหํเสติ, ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ ภาสติ.

276. So habe ich gehört: Zu einer Zeit weilte der Erhabene in Sāvatthī, im Jetavana, im Kloster des Anāthapiṇḍika. Zu jener Zeit nun belehrte der ehrwürdige Ānanda die Mönche in der Versammlungshalle mit einer Lehrrede, wies sie ein, feuerte sie an und erfreute sie; er trug die Zusammenfassung und die Erläuterung des Bhaddekaratta vor.

อถ โข ภควา สายนฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยนุปฏฺฐานสาลา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ. นิสชฺช โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘โก นุ โข, ภิกฺขเว, อุปฏฺฐานสาลายํ ภิกฺขูนํ ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺเสสิ สมาทเปสิ สมุตฺเตเชสิ สมฺปหํเสสิ, ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ อภาสี’’ติ? ‘‘อายสฺมา, ภนฺเต, อานนฺโท อุปฏฺฐานสาลายํ ภิกฺขูนํ ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺเสสิ สมาทเปสิ สมุตฺเตเชสิ สมฺปหํเสสิ, ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ อภาสี’’ติ.

Da erhob sich der Erhabene am Abend aus seiner Zurückgezogenheit und begab sich zur Versammlungshalle; dort setzte er sich auf den bereiteten Platz. Nachdem er sich gesetzt hatte, wandte sich der Erhabene an die Mönche: „Wer, Mönche, hat in der Versammlungshalle die Mönche mit einer Lehrrede belehrt, eingewiesen, angefeuert und erfreut und die Zusammenfassung sowie die Erläuterung des Bhaddekaratta vorgetragen?“ – „Herr, der ehrwürdige Ānanda hat in der Versammlungshalle die Mönche mit einer Lehrrede belehrt, eingewiesen, angefeuert und erfreut und die Zusammenfassung sowie die Erläuterung des Bhaddekaratta vorgetragen.“

อถ โข ภควา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อามนฺเตสิ – ‘‘ยถา กถํ ปน ตฺวํ, อานนฺท, ภิกฺขูนํ ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺเสสิ สมาทเปสิ สมุตฺเตเชสิ สมฺปหํเสสิ[Pg.229], ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ อภาสี’’ติ? ‘‘เอวํ โข อหํ, ภนฺเต, ภิกฺขูนํ ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺเสสึ สมาทเปสึ สมุตฺเตเชสึ สมฺปหํเสสึ, ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ อภาสึ –

Da wandte sich der Erhabene an den ehrwürdigen Ānanda: „In welcher Weise hast du nun, Ānanda, die Mönche mit einer Lehrrede belehrt, eingewiesen, angefeuert und erfreut und die Zusammenfassung sowie die Erläuterung des Bhaddekaratta vorgetragen?“ – „In dieser Weise, Herr, habe ich die Mönche mit einer Lehrrede belehrt, eingewiesen, angefeuert und erfreut und die Zusammenfassung sowie die Erläuterung des Bhaddekaratta vorgetragen:

‘‘อตีตํ นานฺวาคเมยฺย, นปฺปฏิกงฺเข อนาคตํ;

ยทตีตํ ปหีนํ ตํ, อปฺปตฺตญฺจ อนาคตํ.

‚Man hänge nicht der Vergangenheit nach, noch sehne man sich nach der Zukunft; was vergangen ist, ist aufgegeben, und das Zukünftige ist noch nicht erreicht.

‘‘ปจฺจุปฺปนฺนญฺจ โย ธมฺมํ, ตตฺถ ตตฺถ วิปสฺสติ;

อสํหีรํ อสํกุปฺปํ, ตํ วิทฺวา มนุพฺรูหเย.

Wer jedoch das gegenwärtige Phänomen an Ort und Stelle mit Einsicht betrachtet, unerschütterlich und unbeweglich, der Wissende möge dies pflegen.

‘‘อชฺเชว กิจฺจมาตปฺปํ, โก ชญฺญา มรณํ สุเว;

น หิ โน สงฺครํ เตน, มหาเสเนน มจฺจุนา.

Heute ist die Anstrengung zu vollbringen, wer weiß, ob morgen der Tod eintritt; denn es gibt kein Übereinkommen mit dem Tod und seinem gewaltigen Heer.

‘‘เอวํ วิหารึ อาตาปึ, อโหรตฺตมตนฺทิตํ;

ตํ เว ภทฺเทกรตฺโตติ, สนฺโต อาจิกฺขเต มุนิ’’.

Wer so verweilt, eifrig, Tag und Nacht unermüdlich – ihn nennt der friedvolle Weise wahrlich „einen, der eine glückliche Nacht hat“.‘

๒๗๗. ‘‘กถญฺจ, อาวุโส, อตีตํ อนฺวาคเมติ? เอวํรูโป อโหสึ อตีตมทฺธานนฺติ ตตฺถ นนฺทึ สมนฺวาเนติ, เอวํเวทโน อโหสึ อตีตมทฺธานนฺติ ตตฺถ นนฺทึ สมนฺวาเนติ, เอวํสญฺโญ อโหสึ อตีตมทฺธานนฺติ ตตฺถ นนฺทึ สมนฺวาเนติ, เอวํสงฺขาโร อโหสึ อตีตมทฺธานนฺติ ตตฺถ นนฺทึ สมนฺวาเนติ, เอวํวิญฺญาโณ อโหสึ อตีตมทฺธานนฺติ ตตฺถ นนฺทึ สมนฺวาเนติ – เอวํ โข, อาวุโส, อตีตํ อนฺวาคเมติ.

277. „Und wie, ihr Freunde, hängt man der Vergangenheit nach? Man schwelgt in der Freude daran: ‚So beschaffen war mein Körper in der vergangenen Zeit‘, man schwelgt in der Freude daran: ‚So beschaffen war mein Gefühl in der vergangenen Zeit‘, man schwelgt in der Freude daran: ‚So beschaffen war meine Wahrnehmung in der vergangenen Zeit‘, man schwelgt in der Freude daran: ‚So beschaffen waren meine Gestaltungen in der vergangenen Zeit‘, man schwelgt in der Freude daran: ‚So beschaffen war mein Bewusstsein in der vergangenen Zeit‘ – so, ihr Freunde, hängt man der Vergangenheit nach.“

‘‘กถญฺจ, อาวุโส, อตีตํ นานฺวาคเมติ? เอวํรูโป อโหสึ อตีตมทฺธานนฺติ ตตฺถ นนฺทึ น สมนฺวาเนติ, เอวํเวทโน อโหสึ อตีตมทฺธานนฺติ ตตฺถ นนฺทึ น สมนฺวาเนติ, เอวํสญฺโญ อโหสึ อตีตมทฺธานนฺติ ตตฺถ นนฺทึ น สมนฺวาเนติ, เอวํสงฺขาโร อโหสึ อตีตมทฺธานนฺติ ตตฺถ นนฺทึ น สมนฺวาเนติ, เอวํวิญฺญาโณ อโหสึ อตีตมทฺธานนฺติ ตตฺถ นนฺทึ น สมนฺวาเนติ – เอวํ โข, อาวุโส, อตีตํ นานฺวาคเมติ.

„Und wie, ihr Freunde, hängt man der Vergangenheit nicht nach? Man schwelgt nicht in der Freude daran: ‚So beschaffen war mein Körper in der vergangenen Zeit‘, man schwelgt nicht in der Freude daran: ‚So beschaffen war mein Gefühl in der vergangenen Zeit‘, man schwelgt nicht in der Freude daran: ‚So beschaffen war meine Wahrnehmung in der vergangenen Zeit‘, man schwelgt nicht in der Freude daran: ‚So beschaffen waren meine Gestaltungen in der vergangenen Zeit‘, man schwelgt nicht in der Freude daran: ‚So beschaffen war mein Bewusstsein in der vergangenen Zeit‘ – so, ihr Freunde, hängt man der Vergangenheit nicht nach.“

‘‘กถญฺจ, อาวุโส, อนาคตํ ปฏิกงฺขติ? เอวํรูโป สิยํ อนาคตมทฺธานนฺติ ตตฺถ นนฺทึ สมนฺวาเนติ, เอวํเวทโน สิยํ…เป… เอวํสญฺโญ สิยํ… เอวํสงฺขาโร [Pg.230] สิยํ… เอวํวิญฺญาโณ สิยํ อนาคตมทฺธานนฺติ ตตฺถ นนฺทึ สมนฺวาเนติ – เอวํ โข, อาวุโส, อนาคตํ ปฏิกงฺขติ.

„Und wie, ihr Freunde, sehnt man sich nach der Zukunft? Man schwelgt in der Freude daran: ‚So beschaffen möge mein Körper in der zukünftigen Zeit sein‘, man schwelgt in der Freude daran: ‚So beschaffen möge mein Gefühl sein‘ ... ‚So beschaffen möge meine Wahrnehmung sein‘ ... ‚So beschaffen mögen meine Gestaltungen sein‘ ... ‚So beschaffen möge mein Bewusstsein in der zukünftigen Zeit sein‘ – so, ihr Freunde, sehnt man sich nach der Zukunft.“

‘‘กถญฺจ, อาวุโส, อนาคตํ นปฺปฏิกงฺขติ? เอวํรูโป สิยํ อนาคตมทฺธานนฺติ ตตฺถ นนฺทึ น สมนฺวาเนติ, เอวํเวทโน สิยํ…เป… เอวํสญฺโญ สิยํ… เอวํสงฺขาโร สิยํ… เอวํวิญฺญาโณ สิยํ อนาคตมทฺธานนฺติ ตตฺถ นนฺทึ น สมนฺวาเนติ – เอวํ โข, อาวุโส, อนาคตํ นปฺปฏิกงฺขติ.

„Und wie, ihr Freunde, sehnt man sich nicht nach der Zukunft? Man schwelgt nicht in der Freude daran: ‚So beschaffen möge mein Körper in der zukünftigen Zeit sein‘, man schwelgt nicht in der Freude daran: ‚So beschaffen möge mein Gefühl sein‘ ... ‚So beschaffen möge meine Wahrnehmung sein‘ ... ‚So beschaffen mögen meine Gestaltungen sein‘ ... ‚So beschaffen möge mein Bewusstsein in der zukünftigen Zeit sein‘ – so, ihr Freunde, sehnt man sich nicht nach der Zukunft.“

‘‘กถญฺจ, อาวุโส, ปจฺจุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ สํหีรติ? อิธ, อาวุโส, อสฺสุตวา ปุถุชฺชโน อริยานํ อทสฺสาวี อริยธมฺมสฺส อโกวิโท อริยธมฺเม อวินีโต สปฺปุริสานํ อทสฺสาวี สปฺปุริสธมฺมสฺส อโกวิโท สปฺปุริสธมฺเม อวินีโต รูปํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ, รูปวนฺตํ วา อตฺตานํ, อตฺตนิ วา รูปํ, รูปสฺมึ วา อตฺตานํ; เวทนํ… สญฺญํ… สงฺขาเร… วิญฺญาณํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ, วิญฺญาณวนฺตํ วา อตฺตานํ, อตฺตนิ วา วิญฺญาณํ, วิญฺญาณสฺมึ วา อตฺตานํ – เอวํ โข, อาวุโส, ปจฺจุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ สํหีรติ.

„Und wie, ihr Freunde, lässt man sich bei den gegenwärtigen Dingen fortreißen? Da betrachtet, ihr Freunde, ein unbelehrter Weltling, der die Edlen nicht sieht, der in der Lehre der Edlen nicht bewandert ist, der in der Lehre der Edlen nicht geschult ist, der die guten Menschen nicht sieht, der in der Lehre der guten Menschen nicht bewandert ist, der in der Lehre der guten Menschen nicht geschult ist, den Körper als das Selbst, oder das Selbst als den Körper besitzend, oder den Körper im Selbst, oder das Selbst im Körper; das Gefühl ... die Wahrnehmung ... die Gestaltungen ... das Bewusstsein betrachtet er als das Selbst, oder das Selbst als das Bewusstsein besitzend, oder das Bewusstsein im Selbst, oder das Selbst im Bewusstsein – so, ihr Freunde, lässt man sich bei den gegenwärtigen Dingen fortreißen.“

‘‘กถญฺจ, อาวุโส, ปจฺจุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ น สํหีรติ? อิธ, อาวุโส, สุตวา อริยสาวโก อริยานํ ทสฺสาวี อริยธมฺมสฺส โกวิโท อริยธมฺเม สุวินีโต สปฺปุริสานํ ทสฺสาวี สปฺปุริสธมฺมสฺส โกวิโท สปฺปุริสธมฺเม สุวินีโต น รูปํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ, น รูปวนฺตํ วา อตฺตานํ, น อตฺตนิ วา รูปํ, น รูปสฺมึ วา อตฺตานํ; น เวทนํ… น สญฺญํ… น สงฺขาเร… น วิญฺญาณํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ, น วิญฺญาณวนฺตํ วา อตฺตานํ, น อตฺตนิ วา วิญฺญาณํ, น วิญฺญาณสฺมึ วา อตฺตานํ – เอวํ โข, อาวุโส, ปจฺจุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ น สํหีรติ.

„Und wie, ihr Freunde, wird man von gegenwärtigen Dingen nicht mitgerissen? Hier, ihr Freunde, betrachtet ein erfahrener edler Schüler, der die Edlen sieht, der in der Lehre der Edlen bewandert ist, der in der Lehre der Edlen gut geschult ist, der die guten Menschen sieht, der in der Lehre der guten Menschen bewandert ist, der in der Lehre der guten Menschen gut geschult ist: die Körperlichkeit nicht als das Selbst, noch das Selbst als mit Körperlichkeit ausgestattet, noch die Körperlichkeit im Selbst, noch das Selbst in der Körperlichkeit; er betrachtet die Empfindung nicht ... die Wahrnehmung nicht ... die Gestaltungen nicht ... das Bewusstsein nicht als das Selbst, noch das Selbst als mit Bewusstsein ausgestattet, noch das Bewusstsein im Selbst, noch das Selbst im Bewusstsein – so, ihr Freunde, wird man von gegenwärtigen Dingen nicht mitgerissen.“

‘‘อตีตํ นานฺวาคเมยฺย, นปฺปฏิกงฺเข อนาคตํ;

ยทตีตํ ปหีนํ ตํ, อปฺปตฺตญฺจ อนาคตํ.

„Man sollte der Vergangenheit nicht nachhängen, noch sich nach der Zukunft sehnen; was vergangen ist, ist aufgegeben, und das Zukünftige ist noch nicht erreicht.“

‘‘ปจฺจุปฺปนฺนญฺจ โย ธมฺมํ, ตตฺถ ตตฺถ วิปสฺสติ;

อสํหีรํ อสํกุปฺปํ, ตํ วิทฺวา มนุพฺรูหเย.

„Doch wer das gegenwärtige Phänomen genau dort, wo es entsteht, mit Einsicht erkennt; unerschütterlich und unbeweglich, das sollte der Weise entfalten.“

‘‘อชฺเชว กิจฺจมาตปฺปํ, โก ชญฺญา มรณํ สุเว;

น หิ โน สงฺครํ เตน, มหาเสเนน มจฺจุนา.

„Bereits heute ist die eifrige Anstrengung zu vollbringen, denn wer weiß, ob der Tod schon morgen kommt? Es gibt wahrlich keine Übereinkunft mit dem Tod und seinem gewaltigen Heer.“

‘‘เอวํ วิหารึ อาตาปึ, อโหรตฺตมตนฺทิตํ;

ตํ เว ภทฺเทกรตฺโตติ, สนฺโต อาจิกฺขเต มุนี’’ติ.

„Wer so verweilt, eifrig, Tag und Nacht unermüdlich; den nennt der friedvolle Weise wahrlich einen, der ‚eine einzige glückliche Nacht‘ hat.“

‘‘เอวํ [Pg.231] โข อหํ, ภนฺเต, ภิกฺขูนํ ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺเสสึ สมาทเปสึ สมุตฺเตเชสึ สมฺปหํเสสึ, ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ อภาสิ’’นฺติ.

„So habe ich, Ehrwürdiger Herr, die Mönche mit einer Lehrrede unterwiesen, ermutigt, angespornt und erfreut, und ich habe die kurze Zusammenfassung sowie die ausführliche Darlegung des ‚Bhaddekaratta‘ vorgetragen.“

๒๗๘. ‘‘สาธุ, สาธุ, อานนฺท! สาธุ โข ตฺวํ, อานนฺท, ภิกฺขูนํ ธมฺมิยา กถาย สนฺทสฺเสสิ สมาทเปสิ สมุตฺเตเชสิ สมฺปหํเสสิ, ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ อภาสิ –

278. „Gut, gut, Ānanda! Es ist gut, Ānanda, dass du die Mönche mit einer Lehrrede unterwiesen, ermutigt, angespornt und erfreut hast, und die kurze Zusammenfassung sowie die ausführliche Darlegung des ‚Bhaddekaratta‘ vorgetragen hast –“

‘‘อตีตํ นานฺวาคเมยฺย…เป…ตํ เว ภทฺเทกรตฺโตติ, สนฺโต อาจิกฺขเต มุนี’’ติ.

„‚Man sollte der Vergangenheit nicht nachhängen ... (wie oben) ... den nennt der friedvolle Weise wahrlich einen, der eine einzige glückliche Nacht hat.‘“

‘‘กถญฺจ, อานนฺท, อตีตํ อนฺวาคเมติ…เป… เอวํ โข, อานนฺท, อตีตํ อนฺวาคเมติ. กถญฺจ, อานนฺท, อตีตํ นานฺวาคเมติ…เป… เอวํ โข, อานนฺท, อตีตํ นานฺวาคเมติ. กถญฺจ, อานนฺท, อนาคตํ ปฏิกงฺขติ…เป… เอวํ โข, อานนฺท, อนาคตํ ปฏิกงฺขติ. กถญฺจ, อานนฺท, อนาคตํ นปฺปฏิกงฺขติ…เป… เอวํ โข, อานนฺท, อนาคตํ นปฺปฏิกงฺขติ. กถญฺจ, อานนฺท, ปจฺจุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ สํหีรติ…เป… เอวํ โข, อานนฺท, ปจฺจุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ สํหีรติ. กถญฺจ, อานนฺท, ปจฺจุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ น สํหีรติ…เป… เอวํ โข, อานนฺท, ปจฺจุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ น สํหีรติ.

„Und wie, Ānanda, hängt man der Vergangenheit nach? ... (wie oben) ... so hängt man der Vergangenheit nach. Und wie, Ānanda, hängt man der Vergangenheit nicht nach? ... so hängt man der Vergangenheit nicht nach. Und wie, Ānanda, sehnt man sich nach der Zukunft? ... so sehnt man sich nach der Zukunft. Und wie, Ānanda, sehnt man sich nicht nach der Zukunft? ... so sehnt man sich nicht nach der Zukunft. Und wie, Ānanda, wird man von gegenwärtigen Dingen mitgerissen? ... so wird man von gegenwärtigen Dingen mitgerissen. Und wie, Ānanda, wird man von gegenwärtigen Dingen nicht mitgerissen? ... so wird man von gegenwärtigen Dingen nicht mitgerissen.“

‘‘อตีตํ นานฺวาคเมยฺย…เป… ตํ เว ภทฺเทกรตฺโตติ, สนฺโต อาจิกฺขเต มุนี’’ติ.

„‚Man sollte der Vergangenheit nicht nachhängen ... den nennt der friedvolle Weise wahrlich einen, der eine einzige glückliche Nacht hat.‘“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมโน อายสฺมา อานนฺโท ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทีติ.

Dies sprach der Erhabene. Der ehrwürdige Ānanda war zufrieden und erfreute sich an den Worten des Erhabenen.

อานนฺทภทฺเทกรตฺตสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ทุติยํ.

Das Ānandabhaddekaratta-Sutta ist abgeschlossen, das zweite.

๓. มหากจฺจานภทฺเทกรตฺตสุตฺตํ

3. Das Mahākaccānabhaddekaratta-Sutta

๒๗๙. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา ราชคเห วิหรติ ตโปทาราเม. อถ โข อายสฺมา สมิทฺธิ รตฺติยา ปจฺจูสสมยํ ปจฺจุฏฺฐาย เยน ตโปโท เตนุปสงฺกมิ คตฺตานิ ปริสิญฺจิตุํ. ตโปเท คตฺตานิ [Pg.232] ปริสิญฺจิตฺวา ปจฺจุตฺตริตฺวา เอกจีวโร อฏฺฐาสิ คตฺตานิ ปุพฺพาปยมาโน. อถ โข อญฺญตรา เทวตา อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺณา เกวลกปฺปํ ตโปทํ โอภาเสตฺวา เยนายสฺมา สมิทฺธิ เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ. เอกมนฺตํ ฐิตา โข สา เทวตา อายสฺมนฺตํ สมิทฺธึ เอตทโวจ – ‘‘ธาเรสิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจา’’ติ? ‘‘น โข อหํ, อาวุโส, ธาเรมิ ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ. ตฺวํ ปนาวุโส, ธาเรสิ ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจา’’ติ? ‘‘อหมฺปิ โข, ภิกฺขุ, น ธาเรมิ ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ. ธาเรสิ ปน ตฺวํ, ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺติโย คาถา’’ติ? ‘‘น โข อหํ, อาวุโส, ธาเรมิ ภทฺเทกรตฺติโย คาถาติ. ตฺวํ ปนาวุโส, ธาเรสิ ภทฺเทกรตฺติโย คาถา’’ติ? ‘‘อหมฺปิ โข, ภิกฺขุ น ธาเรมิ ภทฺเทกรตฺติโย คาถาติ. อุคฺคณฺหาหิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ; ปริยาปุณาหิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ; ธาเรหิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ. อตฺถสํหิโต, ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทโส จ วิภงฺโค จ อาทิพฺรหฺมจริยโก’’ติ. อิทมโวจ สา เทวตา; อิทํ วตฺวา ตตฺเถวนฺตรธายิ.

279. So habe ich gehört: Einst weilte der Erhabene in Rājagaha im Tapodārāma. Da erhob sich der ehrwürdige Samiddhi in der Morgendämmerung der Nacht und begab sich zum Fluss Tapoda, um sich zu waschen. Nachdem er sich im Tapoda gewaschen hatte und herausgestiegen war, stand er mit nur einem Gewand bekleidet da und ließ seinen Körper trocknen. Da begab sich eine gewisse Gottheit gegen Ende der Nacht mit strahlender Schönheit, die den gesamten Tapoda-Hain erleuchtete, dorthin, wo der ehrwürdige Samiddhi war, und blieb an einer Seite stehen. So an einer Seite stehend sprach jene Gottheit zum ehrwürdigen Samiddhi: ‚Erinnerst du dich, Mönch, an die kurze Zusammenfassung und die ausführliche Darlegung des Bhaddekaratta?‘ – ‚Ich kenne sie nicht, Freund, die kurze Zusammenfassung und die ausführliche Darlegung des Bhaddekaratta. Erinnerst du dich aber, Freund, an die kurze Zusammenfassung und die ausführliche Darlegung des Bhaddekaratta?‘ – ‚Auch ich, Mönch, kenne die kurze Zusammenfassung und die ausführliche Darlegung des Bhaddekaratta nicht. Aber erinnerst du dich, Mönch, an die Verse des Bhaddekaratta?‘ – ‚Ich kenne auch die Verse des Bhaddekaratta nicht, Freund. Erinnerst du dich aber, Freund, an die Verse des Bhaddekaratta?‘ – ‚Auch ich, Mönch, kenne die Verse des Bhaddekaratta nicht. Lerne du, Mönch, die kurze Zusammenfassung und die ausführliche Darlegung des Bhaddekaratta; meistere sie und behalte sie. Mönch, die kurze Zusammenfassung und die ausführliche Darlegung des Bhaddekaratta sind segensreich und bilden den Anfang des heiligen Wandels.‘ Dies sprach die Gottheit; nachdem sie dies gesagt hatte, verschwand sie genau dort.“

๒๘๐. อถ โข อายสฺมา สมิทฺธิ ตสฺสา รตฺติยา อจฺจเยน เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา สมิทฺธิ ภควนฺตํ เอตทโวจ –

280. Nachdem die Nacht vergangen war, begab sich der ehrwürdige Samiddhi dorthin, wo der Erhabene war; nachdem er angekommen war, grüßte er den Erhabenen ehrfurchtsvoll und setzte sich beiseite nieder. Während er so beiseite saß, sprach der ehrwürdige Samiddhi zum Erhabenen wie folgt:

‘‘อิธาหํ, ภนฺเต, รตฺติยา ปจฺจูสสมยํ ปจฺจุฏฺฐาย เยน ตโปโท เตนุปสงฺกมึ คตฺตานิ ปริสิญฺจิตุํ. ตโปเท คตฺตานิ ปริสิญฺจิตฺวา ปจฺจุตฺตริตฺวา เอกจีวโร อฏฺฐาสึ คตฺตานิ ปุพฺพาปยมาโน. อถ โข ภนฺเต, อญฺญตรา เทวตา อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺณา เกวลกปฺปํ ตโปทํ โอภาเสตฺวา เยนาหํ เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ. เอกมนฺตํ ฐิตา โข สา เทวตา มํ เอตทโวจ – ‘ธาเรสิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจา’’’ติ?

„Hier, Herr, stand ich zur Zeit der Morgendämmerung auf und ging zum Tapoda-Fluss, um meinen Körper zu waschen. Nachdem ich meinen Körper im Tapoda gewaschen hatte und wieder herausgestiegen war, stand ich da, bekleidet mit nur einem Gewand, und ließ meinen Körper trocknen. Da, Herr, als die Nacht schon weit vorangeschritten war, erleuchtete eine Gottheit von herrlicher Gestalt den gesamten Tapoda-Hain, näherte sich mir und stellte sich seitlich hin. Als sie so seitlich stand, sprach jene Gottheit zu mir: ‚Erinnerst du dich, Mönch, an die Zusammenfassung und die Analyse des Bhaddekaratta-Sutta?‘“

‘‘เอวํ วุตฺเต อหํ, ภนฺเต, ตํ เทวตํ เอตทโวจํ – ‘น โข อหํ, อาวุโส, ธาเรมิ ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ. ตฺวํ ปนาวุโส, ธาเรสิ [Pg.233] ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจา’ติ? ‘อหมฺปิ โข, ภิกฺขุ, น ธาเรมิ ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ. ธาเรสิ ปน ตฺวํ, ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺติโย คาถา’ติ? ‘น โข อหํ, อาวุโส, ธาเรมิ ภทฺเทกรตฺติโย คาถาติ. ตฺวํ ปนาวุโส, ธาเรสิ ภทฺเทกรตฺติโย คาถา’ติ? ‘อหมฺปิ โข, ภิกฺขุ, น ธาเรมิ ภทฺเทกรตฺติโย คาถาติ. อุคฺคณฺหาหิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ; ปริยาปุณาหิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ; ธาเรหิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ. อตฺถสํหิโต, ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทโส จ วิภงฺโค จ อาทิพฺรหฺมจริยโก’ติ. อิทมโวจ, ภนฺเต, สา เทวตา; อิทํ วตฺวา ตตฺเถวนฺตรธายิ. สาธุ เม, ภนฺเต, ภควา ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ เทเสตู’’ติ. ‘‘เตน หิ, ภิกฺขุ, สุณาหิ, สาธุกํ มนสิ กโรหิ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข อายสฺมา สมิทฺธิ ภควโต ปจฺจสฺโสสิ. ภควา เอตทโวจ –

„Als dies gesagt worden war, Herr, sprach ich zu jener Gottheit: ‚Ich erinnere mich nicht, Freund, an die Zusammenfassung und die Analyse des Bhaddekaratta-Sutta. Aber du, Freund, erinnerst du dich an die Zusammenfassung und die Analyse des Bhaddekaratta-Sutta?‘ – ‚Auch ich, Mönch, erinnere mich nicht an die Zusammenfassung und die Analyse des Bhaddekaratta-Sutta. Aber erinnerst du dich, Mönch, an die Verse des Bhaddekaratta?‘ – ‚Ich erinnere mich nicht, Freund, an die Verse des Bhaddekaratta. Aber du, Freund, erinnerst du dich an die Verse des Bhaddekaratta?‘ – ‚Auch ich, Mönch, erinnere mich nicht an die Verse des Bhaddekaratta. Lerne du, Mönch, die Zusammenfassung und die Analyse des Bhaddekaratta; meistere du, Mönch, die Zusammenfassung und die Analyse des Bhaddekaratta; bewahre du, Mönch, die Zusammenfassung und die Analyse des Bhaddekaratta. Mönch, die Zusammenfassung und die Analyse des Bhaddekaratta sind segensreich und die Grundlage für das heilige Leben.‘ Dies sprach jene Gottheit, Herr; nachdem sie dies gesagt hatte, verschwand sie genau dort. Es wäre gut, Herr, wenn der Erhabene mir die Zusammenfassung und die Analyse des Bhaddekaratta lehren würde.“ – „Nun denn, Mönch, höre zu, merke es dir gut; ich werde sprechen.“ – „So sei es, Herr“, antwortete der ehrwürdige Samiddhi dem Erhabenen. Der Erhabene sprach folgendes:

‘‘อตีตํ นานฺวาคเมยฺย, นปฺปฏิกงฺเข อนาคตํ;

ยทตีตํ ปหีนํ ตํ, อปฺปตฺตญฺจ อนาคตํ.

„Man sollte der Vergangenheit nicht nachhängen, noch sich nach der Zukunft sehnen; was vergangen ist, ist aufgegeben, und die Zukunft ist noch nicht erreicht.“

‘‘ปจฺจุปฺปนฺนญฺจ โย ธมฺมํ, ตตฺถ ตตฺถ วิปสฺสติ;

อสํหีรํ อสํกุปฺปํ, ตํ วิทฺวา มนุพฺรูหเย.

„Wer jedoch das gegenwärtige Phänomen an Ort und Stelle mit Einsicht betrachtet, unerschütterlich und unbeweglich – dieses Wissen sollte der Weise entfalten.“

‘‘อชฺเชว กิจฺจมาตปฺปํ, โก ชญฺญา มรณํ สุเว;

น หิ โน สงฺครํ เตน, มหาเสเนน มจฺจุนา.

„Heute schon muss man sich bemühen; wer weiß, ob der Tod nicht morgen kommt? Es gibt kein Paktieren mit dem Tod und seinem gewaltigen Heer.“

‘‘เอวํ วิหารึ อาตาปึ, อโหรตฺตมตนฺทิตํ;

ตํ เว ภทฺเทกรตฺโตติ, สนฺโต อาจิกฺขเต มุนี’’ติ.

„Wer so verweilt, eifrig, Tag und Nacht unermüdlich – den nennt der friedvolle Weise wahrlich einen ‚Besitzer einer glücklichen Nacht‘.“

อิทมโวจ ภควา; อิทํ วตฺวาน สุคโต อุฏฺฐายาสนา วิหารํ ปาวิสิ. อถ โข เตสํ ภิกฺขูนํ, อจิรปกฺกนฺตสฺส ภควโต, เอตทโหสิ – ‘‘อิทํ โข โน, อาวุโส, ภควา สํขิตฺเตน อุทฺเทสํ อุทฺทิสิตฺวา วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภชิตฺวา อุฏฺฐายาสนา วิหารํ ปวิฏฺโฐ –

Dies sprach der Erhabene; nachdem der Segensreiche dies gesagt hatte, erhob er sich von seinem Sitz und betrat das Klostergebäude. Da, kurz nachdem der Erhabene gegangen war, dachten jene Mönche: „Freunde, der Erhabene hat uns diese Zusammenfassung gegeben, ohne ihre Bedeutung im Detail zu erläutern, und ist dann von seinem Sitz aufgestanden und in das Kloster gegangen:“

‘‘อตีตํ นานฺวาคเมยฺย, นปฺปฏิกงฺเข อนาคตํ;

ยทตีตํ ปหีนํ ตํ, อปฺปตฺตญฺจ อนาคตํ.

„Man sollte der Vergangenheit nicht nachhängen, noch sich nach der Zukunft sehnen; was vergangen ist, ist aufgegeben, und die Zukunft ist noch nicht erreicht.“

‘‘ปจฺจุปฺปนฺนญฺจ โย ธมฺมํ, ตตฺถ ตตฺถ วิปสฺสติ;

อสํหีรํ อสํกุปฺปํ, ตํ วิทฺวา มนุพฺรูหเย.

„Wer jedoch das gegenwärtige Phänomen an Ort und Stelle mit Einsicht betrachtet, unerschütterlich und unbeweglich – dieses Wissen sollte der Weise entfalten.“

‘‘อชฺเชว [Pg.234] กิจฺจมาตปฺปํ, โก ชญฺญา มรณํ สุเว;

น หิ โน สงฺครํ เตน, มหาเสเนน มจฺจุนา.

„Heute schon muss man sich bemühen; wer weiß, ob der Tod nicht morgen kommt? Es gibt kein Paktieren mit dem Tod und seinem gewaltigen Heer.“

‘‘เอวํ วิหารึ อาตาปึ, อโหรตฺตมตนฺทิตํ;

ตํ เว ภทฺเทกรตฺโตติ, สนฺโต อาจิกฺขเต มุนี’’ติ.

„Wer so verweilt, eifrig, Tag und Nacht unermüdlich – den nennt der friedvolle Weise wahrlich einen ‚Besitzer einer glücklichen Nacht‘.“

‘‘โก นุ โข อิมสฺส ภควตา สํขิตฺเตน อุทฺเทสสฺส อุทฺทิฏฺฐสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ วิภเชยฺยา’’ติ?

„Wer könnte wohl die Bedeutung dieser vom Erhabenen kurz dargelegten Zusammenfassung, deren Sinn nicht im Detail erläutert wurde, ausführlich erklären?“

อถ โข เตสํ ภิกฺขูนํ เอตทโหสิ – ‘‘อยํ โข อายสฺมา มหากจฺจาโน สตฺถุ เจว สํวณฺณิโต สมฺภาวิโต จ วิญฺญูนํ สพฺรหฺมจารีนํ; ปโหติ จายสฺมา มหากจฺจาโน อิมสฺส ภควตา สํขิตฺเตน อุทฺเทสสฺส อุทฺทิฏฺฐสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ วิภชิตุํ. ยํนูน มยํ เยนายสฺมา มหากจฺจาโน เตนุปสงฺกเมยฺยาม; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ มหากจฺจานํ เอตมตฺถํ ปฏิปุจฺเฉยฺยามา’’ติ.

Da dachten jene Mönche: „Dieser ehrwürdige Mahākaccāna wird sowohl vom Lehrer gelobt als auch von den weisen Mitbrüdern hochgeachtet. Der ehrwürdige Mahākaccāna ist fähig, die Bedeutung dieser vom Erhabenen kurz dargelegten Zusammenfassung, deren Sinn nicht im Detail erläutert wurde, ausführlich zu erklären. Wie wäre es, wenn wir dorthin gehen würden, wo der ehrwürdige Mahākaccāna ist, und ihn nach der Bedeutung fragen würden?“

๒๘๑. อถ โข เต ภิกฺขู เยนายสฺมา มหากจฺจาโน เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมตา มหากจฺจาเนน สทฺธึ สมฺโมทึสุ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ. เอกมนฺตํ นิสินฺนา โข เต ภิกฺขู อายสฺมนฺตํ มหากจฺจานํ เอตทโวจุํ – ‘‘อิทํ โข โน, อาวุโส กจฺจาน, ภควา สํขิตฺเตน อุทฺเทสํ อุทฺทิสิตฺวา วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภชิตฺวา อุฏฺฐายาสนา วิหารํ ปวิฏฺโฐ –

281. Daraufhin begaben sich jene Mönche dorthin, wo der ehrwürdige Mahākaccāna war. Dort angekommen, tauschten sie freundliche und höfliche Worte mit dem ehrwürdigen Mahākaccāna aus. Nachdem sie das freundliche und höfliche Gespräch beendet hatten, setzten sie sich seitlich hin. Seitlich sitzend sprachen jene Mönche zum ehrwürdigen Mahākaccāna: „Freund Kaccāna, der Erhabene hat uns diese Zusammenfassung gegeben, ohne ihre Bedeutung im Detail zu erläutern, und ist dann von seinem Sitz aufgestanden und in das Kloster gegangen:“

‘‘อตีตํ นานฺวาคเมยฺย…เป…ตํ เว ภทฺเทกรตฺโตติ, สนฺโต อาจิกฺขเต มุนี’’ติ.

„Man sollte der Vergangenheit nicht nachhängen ... (wie oben) ... den nennt der friedvolle Weise wahrlich einen ‚Besitzer einer glücklichen Nacht‘.“

‘‘เตสํ โน, อาวุโส กจฺจาน, อมฺหากํ, อจิรปกฺกนฺตสฺส ภควโต, เอตทโหสิ – อิทํ โข โน, อาวุโส, ภควา สํขิตฺเตน อุทฺเทสํ อุทฺทิสิตฺวา วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภชิตฺวา อุฏฺฐายาสนา วิหารํ ปวิฏฺโฐ –

„Kurz nachdem der Erhabene gegangen war, dachten wir, Freund Kaccāna: ‚Der Erhabene hat uns diese Zusammenfassung gegeben, ohne ihre Bedeutung im Detail zu erläutern, und ist dann von seinem Sitz aufgestanden und in das Kloster gegangen:‘“}, who was 832, 12,

‘‘อตีตํ นานฺวาคเมยฺย…เป…ตํ เว ภทฺเทกรตฺโตติ, สนฺโต อาจิกฺขเต มุนี’’ติ.

„Man sollte der Vergangenheit nicht nachhängen ... (wie oben) ... den nennt der friedvolle Weise wahrlich einen ‚Besitzer einer glücklichen Nacht‘.“

‘‘โก นุ โข อิมสฺส ภควตา สํขิตฺเตน อุทฺเทสสฺส อุทฺทิฏฺฐสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ วิภเชยฺยาติ? เตสํ โน[Pg.235], อาวุโส กจฺจาน, อมฺหากํ เอตทโหสิ – ‘อยํ โข อายสฺมา มหากจฺจาโน สตฺถุ เจว สํวณฺณิโต สมฺภาวิโต จ วิญฺญูนํ สพฺรหฺมจารีนํ. ปโหติ จายสฺมา มหากจฺจาโน อิมสฺส ภควตา สํขิตฺเตน อุทฺเทสสฺส อุทฺทิฏฺฐสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ วิภชิตุํ. ยํนูน มยํ เยนายสฺมา มหากจฺจาโน เตนุปสงฺกเมยฺยาม; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ มหากจฺจานํ เอตมตฺถํ ปฏิปุจฺเฉยฺยามา’ติ. วิภชตายสฺมา มหากจฺจาโน’’ติ.

„Wer wohl könnte den Sinn dieser vom Erhabenen kurz dargelegten Lehrrede, deren Bedeutung nicht im Detail erläutert wurde, ausführlich darlegen?“ Wir hatten, Freunde, diesen Gedanken: „Dieser ehrwürdige Mahākaccāna wird sowohl vom Lehrer gelobt als auch von den weisen Mitbrüdern im heiligen Leben hochgeschätzt. Der ehrwürdige Mahākaccāna ist fähig, den Sinn dieser vom Erhabenen kurz dargelegten Lehrrede, deren Bedeutung nicht im Detail erläutert wurde, ausführlich darzulegen. Wie wäre es, wenn wir uns dorthin begeben würden, wo der ehrwürdige Mahākaccāna weilt, und ihn nach diesem Sinn fragen würden?“ Möge der ehrwürdige Mahākaccāna dies erläutern!

‘‘เสยฺยถาปิ, อาวุโส, ปุริโส สารตฺถิโก สารคเวสี สารปริเยสนํ จรมาโน มหโต รุกฺขสฺส ติฏฺฐโต สารวโต อติกฺกมฺเมว มูลํ อติกฺกมฺม ขนฺธํ สาขาปลาเส สารํ ปริเยสิตพฺพํ มญฺเญยฺย; เอวํ สมฺปทมิทํ อายสฺมนฺตานํ สตฺถริ สมฺมุขีภูเต ตํ ภควนฺตํ อติสิตฺวา อมฺเห เอตมตฺถํ ปฏิปุจฺฉิตพฺพํ มญฺญถ. โส หาวุโส, ภควา ชานํ ชานาติ, ปสฺสํ ปสฺสติ, จกฺขุภูโต ญาณภูโต ธมฺมภูโต พฺรหฺมภูโต วตฺตา ปวตฺตา อตฺถสฺส นินฺเนตา อมตสฺส ทาตา ธมฺมสฺสามี ตถาคโต. โส เจว ปเนตสฺส กาโล อโหสิ ยํ ภควนฺตํเยว เอตมตฺถํ ปฏิปุจฺเฉยฺยาถ, ยถา โว ภควา พฺยากเรยฺย ตถา นํ ธาเรยฺยาถา’’ติ.

„Freunde, es ist so, als ob ein Mann, der Kernholz benötigt, Kernholz sucht und auf der Suche nach Kernholz umherwandert, an einem großen, fest stehenden Baum voller Kernholz die Wurzel und den Stamm übergeht und meint, das Kernholz sei in den Zweigen und Blättern zu suchen. Ebenso verhält es sich mit euch Ehrwürdigen: Obwohl der Lehrer leibhaftig gegenwärtig ist, meint ihr, den Erhabenen übergehen zu müssen und uns nach diesem Sinn zu fragen. Denn, Freunde, eben dieser Erhabene weiß, was zu wissen ist, und sieht, was zu sehen ist; er ist zum Auge geworden, zur Erkenntnis geworden, zum Dhamma geworden, zum Höchsten geworden; er ist der Verkünder, der Übermittler, der den Sinn darlegt, der Geber des Todlosen, der Herr des Dhamma, der Tathāgata. Das wäre wahrlich die Zeit gewesen, den Erhabenen selbst nach diesem Sinn zu fragen; so wie der Erhabene es euch erklärt hätte, so hättet ihr es bewahren sollen.“

‘‘อทฺธาวุโส กจฺจาน, ภควา ชานํ ชานาติ, ปสฺสํ ปสฺสติ, จกฺขุภูโต ญาณภูโต ธมฺมภูโต พฺรหฺมภูโต วตฺตา ปวตฺตา อตฺถสฺส นินฺเนตา อมตสฺส ทาตา ธมฺมสฺสามี ตถาคโต. โส เจว ปเนตสฺส กาโล อโหสิ ยํ ภควนฺตํเยว เอตมตฺถํ ปฏิปุจฺเฉยฺยาม; ยถา โน ภควา พฺยากเรยฺย ตถา นํ ธาเรยฺยาม. อปิ จายสฺมา มหากจฺจาโน สตฺถุเจว สํวณฺณิโต สมฺภาวิโต จ วิญฺญูนํ สพฺรหฺมจารีนํ; ปโหติ จายสฺมา มหากจฺจาโน อิมสฺส ภควตา สํขิตฺเตน อุทฺเทสสฺส อุทฺทิฏฺฐสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ วิภชิตุํ. วิภชตายสฺมา มหากจฺจาโน อครุํ กริตฺวา’’ติ.

„Gewiss, Freund Kaccāna, der Erhabene weiß, was zu wissen ist, und sieht, was zu sehen ist; er ist zum Auge geworden, zur Erkenntnis geworden, zum Dhamma geworden, zum Höchsten geworden; er ist der Verkünder, der Übermittler, der den Sinn darlegt, der Geber des Todlosen, der Herr des Dhamma, der Tathāgata. Das wäre wahrlich die Zeit gewesen, den Erhabenen selbst nach diesem Sinn zu fragen; so wie der Erhabene es uns erklärt hätte, so hätten wir es bewahrt. Dennoch wird der ehrwürdige Mahākaccāna sowohl vom Lehrer gelobt als auch von den weisen Mitbrüdern im heiligen Leben hochgeschätzt. Der ehrwürdige Mahākaccāna ist fähig, den Sinn dieser vom Erhabenen kurz dargelegten Lehrrede, deren Bedeutung nicht im Detail erläutert wurde, ausführlich darzulegen. Möge der ehrwürdige Mahākaccāna dies erläutern, ohne es sich zur Last zu machen.“

‘‘เตน หาวุโส, สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวมาวุโส’’ติ โข เต ภิกฺขู อายสฺมโต มหากจฺจานสฺส ปจฺจสฺโสสุํ. อายสฺมา มหากจฺจาโน เอตทโวจ –

„Nun denn, Freunde, hört zu und merkt es euch gut; ich werde sprechen.“ – „Ja, Freund“, antworteten jene Mönche dem ehrwürdigen Mahākaccāna. Der ehrwürdige Mahākaccāna sprach Folgendes:

‘‘ยํ [Pg.236] โข โน, อาวุโส, ภควา สํขิตฺเตน อุทฺเทสํ อุทฺทิสิตฺวา วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภชิตฺวา อุฏฺฐายาสนา วิหารํ ปวิฏฺโฐ –

„Was jene Lehrrede betrifft, Freunde, die der Erhabene uns kurz dargelegt hat, ohne den Sinn im Detail zu erläutern, bevor er sich von seinem Platz erhob und in seine Unterkunft ging:

‘‘อตีตํ นานฺวาคเมยฺย…เป…ตํ เว ภทฺเทกรตฺโตติ, สนฺโต อาจิกฺขเต มุนี’’ติ.

„‚Man hänge nicht der Vergangenheit nach … usw. … Den wahrlich nennt der friedvolle Weise einen, der eine glückliche Nacht verbringt.‘“

อิมสฺส โข อหํ, อาวุโส, ภควตา สํขิตฺเตน อุทฺเทสสฺส อุทฺทิฏฺฐสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามิ –

Den Sinn dieser vom Erhabenen kurz dargelegten Lehrrede, deren Bedeutung nicht im Detail erläutert wurde, verstehe ich auf folgende Weise ausführlich:

๒๘๒. ‘‘กถญฺจ, อาวุโส, อตีตํ อนฺวาคเมติ? อิติ เม จกฺขุ อโหสิ อตีตมทฺธานํ อิติ รูปาติ – ตตฺถ ฉนฺทราคปฺปฏิพทฺธํ โหติ วิญฺญาณํ, ฉนฺทราคปฺปฏิพทฺธตฺตา วิญฺญาณสฺส ตทภินนฺทติ, ตทภินนฺทนฺโต อตีตํ อนฺวาคเมติ. อิติ เม โสตํ อโหสิ อตีตมทฺธานํ อิติ สทฺทาติ…เป… อิติ เม ฆานํ อโหสิ อตีตมทฺธานํ อิติ คนฺธาติ… อิติ เม ชิวฺหา อโหสิ อตีตมทฺธานํ อิติ รสาติ… อิติ เม กาโย อโหสิ อตีตมทฺธานํ อิติ โผฏฺฐพฺพาติ… อิติ เม มโน อโหสิ อตีตมทฺธานํ อิติ ธมฺมาติ – ตตฺถ ฉนฺทราคปฺปฏิพทฺธํ โหติ วิญฺญาณํ, ฉนฺทราคปฺปฏิพทฺธตฺตา วิญฺญาณสฺส ตทภินนฺทติ, ตทภินนฺทนฺโต อตีตํ อนฺวาคเมติ – เอวํ โข, อาวุโส, อตีตํ อนฺวาคเมติ.

282. „Und wie, Freunde, hängt man der Vergangenheit nach? Mit dem Gedanken: ‚So war mein Auge in der vergangenen Zeit, so waren die Formen‘ – dort wird das Bewusstsein durch Wunsch und Begierde gefesselt. Aufgrund der Fesselung des Bewusstseins durch Wunsch und Begierde findet man daran Gefallen. Wer daran Gefallen findet, hängt der Vergangenheit nach. Mit dem Gedanken: ‚So war mein Ohr in der vergangenen Zeit, so waren die Töne‘ … usw. … ‚So war meine Nase in der vergangenen Zeit, so waren die Gerüche‘ … ‚So war meine Zunge in der vergangenen Zeit, so waren die Geschmäcker‘ … ‚So war mein Körper in der vergangenen Zeit, so waren die Berührungen‘ … ‚So war mein Geist in der vergangenen Zeit, so waren die Geistobjekte‘ – dort wird das Bewusstsein durch Wunsch und Begierde gefesselt. Aufgrund der Fesselung des Bewusstseins durch Wunsch und Begierde findet man daran Gefallen. Wer daran Gefallen findet, hängt der Vergangenheit nach. So, Freunde, hängt man der Vergangenheit nach.“

‘‘กถญฺจ, อาวุโส, อตีตํ นานฺวาคเมติ? อิติ เม จกฺขุ อโหสิ อตีตมทฺธานํ อิติ รูปาติ – ตตฺถ น ฉนฺทราคปฺปฏิพทฺธํ โหติ วิญฺญาณํ, น ฉนฺทราคปฺปฏิพทฺธตฺตา วิญฺญาณสฺส น ตทภินนฺทติ, น ตทภินนฺทนฺโต อตีตํ นานฺวาคเมติ. อิติ เม โสตํ อโหสิ อตีตมทฺธานํ อิติ สทฺทาติ…เป… อิติ เม ฆานํ อโหสิ อตีตมทฺธานํ อิติ คนฺธาติ… อิติ เม ชิวฺหา อโหสิ อตีตมทฺธานํ อิติ รสาติ… อิติ เม กาโย อโหสิ อตีตมทฺธานํ อิติ โผฏฺฐพฺพาติ… อิติ เม มโน อโหสิ อตีตมทฺธานํ อิติ ธมฺมาติ – ตตฺถ น ฉนฺทราคปฺปฏิพทฺธํ โหติ วิญฺญาณํ, น ฉนฺทราคปฺปฏิพทฺธตฺตา วิญฺญาณสฺส, น ตทภินนฺทติ, น ตทภินนฺทนฺโต อตีตํ นานฺวาคเมติ – เอวํ โข, อาวุโส, อตีตํ นานฺวาคเมติ.

„Und wie, Freunde, hängt man der Vergangenheit nicht nach? Mit dem Gedanken: ‚So war mein Auge in der vergangenen Zeit, so waren die Formen‘ – dort wird das Bewusstsein nicht durch Wunsch und Begierde gefesselt. Da das Bewusstsein nicht durch Wunsch und Begierde gefesselt ist, findet man daran keinen Gefallen. Wer daran keinen Gefallen findet, hängt der Vergangenheit nicht nach. Mit dem Gedanken: ‚So war mein Ohr in der vergangenen Zeit, so waren die Töne‘ … usw. … ‚So war meine Nase in der vergangenen Zeit, so waren die Gerüche‘ … ‚So war meine Zunge in der vergangenen Zeit, so waren die Geschmäcker‘ … ‚So war mein Körper in der vergangenen Zeit, so waren die Berührungen‘ … ‚So war mein Geist in der vergangenen Zeit, so waren die Geistobjekte‘ – dort wird das Bewusstsein nicht durch Wunsch und Begierde gefesselt. Da das Bewusstsein nicht durch Wunsch und Begierde gefesselt ist, findet man daran keinen Gefallen. Wer daran keinen Gefallen findet, hängt der Vergangenheit nicht nach. So, Freunde, hängt man der Vergangenheit nicht nach.“

๒๘๓. ‘‘กถญฺจ[Pg.237], อาวุโส, อนาคตํ ปฏิกงฺขติ? อิติ เม จกฺขุ สิยา อนาคตมทฺธานํ อิติ รูปาติ – อปฺปฏิลทฺธสฺส ปฏิลาภาย จิตฺตํ ปณิทหติ, เจตโส ปณิธานปจฺจยา ตทภินนฺทติ, ตทภินนฺทนฺโต อนาคตํ ปฏิกงฺขติ. อิติ เม โสตํ สิยา อนาคตมทฺธานํ อิติ สทฺทาติ…เป… อิติ เม ฆานํ สิยา อนาคตมทฺธานํ อิติ คนฺธาติ… อิติ เม ชิวฺหา สิยา อนาคตมทฺธานํ อิติ รสาติ… อิติ เม กาโย สิยา อนาคตมทฺธานํ อิติ โผฏฺฐพฺพาติ… อิติ เม มโน สิยา อนาคตมทฺธานํ อิติ ธมฺมาติ – อปฺปฏิลทฺธสฺส ปฏิลาภาย จิตฺตํ ปณิทหติ, เจตโส ปณิธานปจฺจยา ตทภินนฺทติ, ตทภินนฺทนฺโต อนาคตํ ปฏิกงฺขติ – เอวํ โข, อาวุโส, อนาคตํ ปฏิกงฺขติ.

283. „Und wie, ihr Freunde, sehnt man sich nach der Zukunft? Man richtet sein Herz auf das Erlangen von etwas noch nicht Erlangtem, indem man denkt: ‚Möge mein Auge in der künftigen Zeit so sein, mögen die Formen so sein‘; aufgrund dieses Ausrichtens des Herzens erfreut man sich daran, und wer sich daran erfreut, sehnt sich nach der Zukunft. ‚Möge mein Ohr in der künftigen Zeit so sein, mögen die Klänge so sein‘ ...pe... ‚Möge meine Nase in der künftigen Zeit so sein, mögen die Gerüche so sein‘ ... ‚Möge meine Zunge in der künftigen Zeit so sein, mögen die Geschmäcke so sein‘ ... ‚Möge mein Körper in der künftigen Zeit so sein, mögen die Berührungen so sein‘ ... ‚Möge mein Geist in der künftigen Zeit so sein, mögen die Geistesobjekte so sein‘ – auf das Erlangen von etwas noch nicht Erlangtem richtet man sein Herz; aufgrund dieses Ausrichtens des Herzens erfreut man sich daran, und wer sich daran erfreut, sehnt sich nach der Zukunft. Auf diese Weise, ihr Freunde, sehnt man sich nach der Zukunft.“

‘‘กถญฺจ, อาวุโส, อนาคตํ นปฺปฏิกงฺขติ? อิติ เม จกฺขุ สิยา อนาคตมทฺธานํ อิติ รูปาติ – อปฺปฏิลทฺธสฺส ปฏิลาภาย จิตฺตํ นปฺปณิทหติ, เจตโส อปฺปณิธานปจฺจยา น ตทภินนฺทติ, น ตทภินนฺทนฺโต อนาคตํ นปฺปฏิกงฺขติ. อิติ เม โสตํ สิยา อนาคตมทฺธานํ อิติ สทฺทาติ…เป… อิติ เม ฆานํ สิยา อนาคตมทฺธานํ อิติ คนฺธาติ… อิติ เม ชิวฺหา สิยา อนาคตมทฺธานํ อิติ รสาติ… อิติ เม กาโย สิยา อนาคตมทฺธานํ อิติ โผฏฺฐพฺพาติ… อิติ เม มโน สิยา อนาคตมทฺธานํ อิติ ธมฺมาติ – อปฺปฏิลทฺธสฺส ปฏิลาภาย จิตฺตํ นปฺปณิทหติ, เจตโส อปฺปณิธานปจฺจยา น ตทภินนฺทติ, น ตทภินนฺทนฺโต อนาคตํ นปฺปฏิกงฺขติ – เอวํ โข, อาวุโส, อนาคตํ นปฺปฏิกงฺขติ.

„Und wie, ihr Freunde, sehnt man sich nicht nach der Zukunft? Man richtet sein Herz nicht auf das Erlangen von etwas noch nicht Erlangtem, indem man denkt: ‚Möge mein Auge in der künftigen Zeit so sein, mögen die Formen so sein‘; aufgrund dieses Nicht-Ausrichtens des Herzens erfreut man sich nicht daran, und wer sich nicht daran erfreut, sehnt sich nicht nach der Zukunft. ‚Möge mein Ohr in der künftigen Zeit so sein, mögen die Klänge so sein‘ ...pe... ‚Möge meine Nase in der künftigen Zeit so sein, mögen die Gerüche so sein‘ ... ‚Möge meine Zunge in der künftigen Zeit so sein, mögen die Geschmäcke so sein‘ ... ‚Möge mein Körper in der künftigen Zeit so sein, mögen die Berührungen so sein‘ ... ‚Möge mein Geist in der künftigen Zeit so sein, mögen die Geistesobjekte so sein‘ – auf das Erlangen von etwas noch nicht Erlangtem richtet man sein Herz nicht; aufgrund dieses Nicht-Ausrichtens des Herzens erfreut man sich nicht daran, und wer sich nicht daran erfreut, sehnt sich nicht nach der Zukunft. Auf diese Weise, ihr Freunde, sehnt man sich nicht nach der Zukunft.“

๒๘๔. ‘‘กถญฺจ, อาวุโส, ปจฺจุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ สํหีรติ? ยญฺจาวุโส, จกฺขุ เย จ รูปา – อุภยเมตํ ปจฺจุปฺปนฺนํ. ตสฺมึ เจ ปจฺจุปฺปนฺเน ฉนฺทราคปฺปฏิพทฺธํ โหติ วิญฺญาณํ, ฉนฺทราคปฺปฏิพทฺธตฺตา วิญฺญาณสฺส ตทภินนฺทติ, ตทภินนฺทนฺโต ปจฺจุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ สํหีรติ. ยญฺจาวุโส, โสตํ เย จ สทฺทา…เป… ยญฺจาวุโส, ฆานํ เย จ คนฺธา… ยา จาวุโส, ชิวฺหา เย จ รสา… โย จาวุโส, กาโย เย จ โผฏฺฐพฺพา… โย จาวุโส, มโน เย จ ธมฺมา – อุภยเมตํ ปจฺจุปฺปนฺนํ. ตสฺมึ เจ ปจฺจุปฺปนฺเน ฉนฺทราคปฺปฏิพทฺธํ โหติ วิญฺญาณํ, ฉนฺทราคปฺปฏิพทฺธตฺตา วิญฺญาณสฺส ตทภินนฺทติ, ตทภินนฺทนฺโต ปจฺจุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ สํหีรติ – เอวํ โข, อาวุโส, ปจฺจุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ สํหีรติ.

284. „Und wie, ihr Freunde, wird man von gegenwärtigen Dingen mitgerissen? Da sind, ihr Freunde, das Auge und die Formen – beides ist gegenwärtig. Wenn nun das Bewusstsein an Begehren und Leidenschaft gegenüber diesem Gegenwärtigen gebunden ist, dann erfreut man sich aufgrund dieser Bindung des Bewusstseins an Begehren und Leidenschaft daran; und wer sich daran erfreut, wird von gegenwärtigen Dingen mitgerissen. Da sind, ihr Freunde, das Ohr und die Klänge ...pe... die Nase und die Gerüche ... die Zunge und die Geschmäcke ... der Körper und die Berührungen ... der Geist und die Geistesobjekte – beides ist gegenwärtig. Wenn nun das Bewusstsein an Begehren und Leidenschaft gegenüber diesem Gegenwärtigen gebunden ist, dann erfreut man sich aufgrund dieser Bindung des Bewusstseins an Begehren und Leidenschaft daran; und wer sich daran erfreut, wird von gegenwärtigen Dingen mitgerissen. Auf diese Weise, ihr Freunde, wird man von gegenwärtigen Dingen mitgerissen.“

‘‘กถญฺจ[Pg.238], อาวุโส, ปจฺจุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ น สํหีรติ? ยญฺจาวุโส, จกฺขุ เย จ รูปา – อุภยเมตํ ปจฺจุปฺปนฺนํ. ตสฺมึ เจ ปจฺจุปฺปนฺเน น ฉนฺทราคปฺปฏิพทฺธํ โหติ วิญฺญาณํ, น ฉนฺทราคปฺปฏิพทฺธตฺตา วิญฺญาณสฺส น ตทภินนฺทติ, น ตทภินนฺทนฺโต ปจฺจุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ น สํหีรติ. ยญฺจาวุโส, โสตํ เย จ สทฺทา…เป… ยญฺจาวุโส, ฆานํ เย จ คนฺธา… ยา จาวุโส, ชิวฺหา เย จ รสา… โย จาวุโส, กาโย เย จ โผฏฺฐพฺพา… โย จาวุโส, มโน เย จ ธมฺมา – อุภยเมตํ ปจฺจุปฺปนฺนํ. ตสฺมึ เจ ปจฺจุปฺปนฺเน น ฉนฺทราคปฺปฏิพทฺธํ โหติ วิญฺญาณํ, น ฉนฺทราคปฺปฏิพทฺธตฺตา วิญฺญาณสฺส น ตทภินนฺทติ, น ตทภินนฺทนฺโต ปจฺจุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ น สํหีรติ – เอวํ โข, อาวุโส, ปจฺจุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ น สํหีรติ.

„Und wie, ihr Freunde, wird man von gegenwärtigen Dingen nicht mitgerissen? Da sind, ihr Freunde, das Auge und die Formen – beides ist gegenwärtig. Wenn nun das Bewusstsein nicht an Begehren und Leidenschaft gegenüber diesem Gegenwärtigen gebunden ist, dann erfreut man sich aufgrund dieser Nicht-Bindung des Bewusstseins an Begehren und Leidenschaft nicht daran; und wer sich nicht daran erfreut, wird von gegenwärtigen Dingen nicht mitgerissen. Da sind, ihr Freunde, das Ohr und die Klänge ...pe... die Nase und die Gerüche ... die Zunge und die Geschmäcke ... der Körper und die Berührungen ... der Geist und die Geistesobjekte – beides ist gegenwärtig. Wenn nun das Bewusstsein nicht an Begehren und Leidenschaft gegenüber diesem Gegenwärtigen gebunden ist, dann erfreut man sich nicht daran; und wer sich nicht daran erfreut, wird von gegenwärtigen Dingen nicht mitgerissen. Auf diese Weise, ihr Freunde, wird man von gegenwärtigen Dingen nicht mitgerissen.“

๒๘๕. ‘‘ยํ โข โน, อาวุโส, ภควา สํขิตฺเตน อุทฺเทสํ อุทฺทิสิตฺวา วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภชิตฺวา อุฏฺฐายาสนา วิหารํ ปวิฏฺโฐ –

285. „Was nun jene kurze Zusammenfassung betrifft, ihr Freunde, die der Erhabene dargelegt hat, ohne deren Bedeutung im Detail zu erläutern, bevor er von seinem Sitz aufstand und sich in seine Behausung zurückzog –“

‘‘อตีตํ นานฺวาคเมยฺย…เป… ตํ เว ภทฺเทกรตฺโตติ, สนฺโต อาจิกฺขเต มุนี’’ติ.

„‚Man soll der Vergangenheit nicht nachhängen ...pe... Einen solchen nennt der stille Weise wahrlich einen, der eine glückliche Nacht weilt‘.“

‘‘อิมสฺส โข อหํ, อาวุโส, ภควตา สํขิตฺเตน อุทฺเทสสฺส อุทฺทิฏฺฐสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามิ. อากงฺขมานา จ ปน ตุมฺเห อายสฺมนฺโต ภควนฺตํเยว อุปสงฺกมิตฺวา เอตมตฺถํ ปฏิปุจฺเฉยฺยาถ, ยถา โว ภควา พฺยากโรติ ตถา นํ ธาเรยฺยาถา’’ติ.

„Von dieser vom Erhabenen kurz dargelegten Zusammenfassung, deren Sinn nicht im Detail erläutert wurde, verstehe ich die Bedeutung auf diese Weise ausführlich. Wenn ihr es aber wünscht, ehrwürdige Freunde, möget ihr zum Erhabenen selbst gehen und ihn nach dieser Bedeutung fragen; so wie der Erhabene es euch erklärt, so solltet ihr es euch einprägen.“

อถ โข เต ภิกฺขู อายสฺมโต มหากจฺจานสฺส ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา อนุโมทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ. เอกมนฺตํ นิสินฺนา โข เต ภิกฺขู ภควนฺตํ เอตทโวจุํ – ‘‘ยํ โข โน, ภนฺเต, ภควา สํขิตฺเตน อุทฺเทสํ อุทฺทิสิตฺวา วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภชิตฺวา อุฏฺฐายาสนา วิหารํ ปวิฏฺโฐ –

Daraufhin freuten sich jene Mönche über die Worte des ehrwürdigen Mahākaccāna, hießen sie gut, standen von ihren Plätzen auf und begaben sich dorthin, wo sich der Erhabene befand. Nachdem sie angekommen waren, grüßten sie den Erhabenen ehrfurchtsvoll und setzten sich zur Seite nieder. Zur Seite sitzend sprachen jene Mönche zum Erhabenen: „Herr, jene kurze Zusammenfassung, die der Erhabene dargelegt hat, ohne deren Bedeutung im Detail zu erläutern, bevor er von seinem Sitz aufstand und sich in seine Behausung zurückzog –“

‘‘อตีตํ นานฺวาคเมยฺย…เป…ตํ เว ภทฺเทกรตฺโตติ, สนฺโต อาจิกฺขเต มุนี’’ติ.

„‚Man soll der Vergangenheit nicht nachhängen ...pe... Einen solchen nennt der stille Weise wahrlich einen, der eine glückliche Nacht weilt‘.“

เตสํ โน, ภนฺเต, อมฺหากํ, อจิรปกฺกนฺตสฺส ภควโต, เอตทโหสิ – ‘‘อิทํ โข โน, อาวุโส, ภควา สํขิตฺเตน อุทฺเทสํ อุทฺทิสิตฺวา วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภชิตฺวา อุฏฺฐายาสนา วิหารํ ปวิฏฺโฐ –

„Kurz nachdem der Erhabene weggegangen war, Herr, kam uns dieser Gedanke: ‚Diese kurze Zusammenfassung hat uns der Erhabene dargelegt, ohne deren Bedeutung im Detail zu erläutern, bevor er von seinem Sitz aufstand und sich in seine Behausung zurückzog –‘“

‘‘อตีตํ [Pg.239] นานฺวาคเมยฺย, นปฺปฏิกงฺเข อนาคตํ;

ยทตีตํ ปหีนํ ตํ, อปฺปตฺตญฺจ อนาคตํ.

„‚Man soll der Vergangenheit nicht nachhängen, nach der Zukunft soll man sich nicht sehnen. Was vergangen ist, ist abgelegt, und das Zukünftige ist noch nicht erreicht.‘“

‘‘ปจฺจุปฺปนฺนญฺจ โย ธมฺมํ, ตตฺถ ตตฺถ วิปสฺสติ;

อสํหีรํ อสํกุปฺปํ, ตํ วิทฺวา มนุพฺรูหเย.

„‚Wer aber das gegenwärtige Phänomen genau dort, wo es auftritt, mit Einsicht betrachtet; wer es als unerschütterlich und unbeweglich erkennt, der Weise sollte diese Erkenntnis pflegen.‘“

‘‘อชฺเชว กิจฺจมาตปฺปํ, โก ชญฺญา มรณํ สุเว;

น หิ โน สงฺครํ เตน, มหาเสเนน มจฺจุนา.

„Schon heute sollte man sich eifrig bemühen; wer weiß, ob der Tod nicht morgen kommt? Denn es gibt keine Abmachung mit dem Tod und seinem gewaltigen Heer.

‘‘เอวํ วิหารึ อาตาปึ, อโหรตฺตมตนฺทิตํ;

ตํ เว ภทฺเทกรตฺโตติ, สนฺโต อาจิกฺขเต มุนี’’ติ.

Wer so verweilt, eifrig bemüht, Tag und Nacht unermüdlich – ihn nennt der friedvolle Weise wahrlich einen, der eine glückselige Nacht verbringt.“

‘‘‘โก นุ โข อิมสฺส ภควตา สํขิตฺเตน อุทฺเทสสฺส อุทฺทิฏฺฐสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ วิภเชยฺยา’ติ? เตสํ โน, ภนฺเต, อมฺหากํ เอตทโหสิ – ‘อยํ โข อายสฺมา มหากจฺจาโน สตฺถุ เจว สํวณฺณิโต สมฺภาวิโต จ วิญฺญูนํ สพฺรหฺมจารีนํ. ปโหติ จายสฺมา มหากจฺจาโน อิมสฺส ภควตา สํขิตฺเตน อุทฺเทสสฺส อุทฺทิฏฺฐสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ วิภชิตุํ. ยํนูน มยํ เยนายสฺมา มหากจฺจาโน เตนุปสงฺกเมยฺยาม; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ มหากจฺจานํ เอตมตฺถํ ปฏิปุจฺเฉยฺยามา’ติ. อถ โข มยํ, ภนฺเต, เยนายสฺมา มหากจฺจาโน เตนุปสงฺกมิมฺห; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ มหากจฺจานํ เอตมตฺถํ ปฏิปุจฺฉิมฺห. เตสํ โน, ภนฺเต, อายสฺมตา มหากจฺจาเนน อิเมหิ อากาเรหิ อิเมหิ ปเทหิ อิเมหิ พฺยญฺชเนหิ อตฺโถ วิภตฺโต’’ติ.

„‚Wer könnte wohl die Bedeutung dieser kurzen Zusammenfassung, die der Erhabene dargelegt, aber nicht im Detail erläutert hat, ausführlich darlegen?‘ Da dachten wir, Ehrwürdiger: ‚Dieser ehrwürdige Mahākaccāna wird sowohl vom Lehrer gelobt als auch von den verständigen Mitbrüdern geschätzt. Der ehrwürdige Mahākaccāna ist fähig, die Bedeutung dieser kurzen Zusammenfassung, die der Erhabene dargelegt, aber nicht im Detail erläutert hat, ausführlich darzulegen. Wie wäre es, wenn wir uns zum ehrwürdigen Mahākaccāna begäben und ihn nach dieser Bedeutung fragten?‘ Da begaben wir uns, Ehrwürdiger, zum ehrwürdigen Mahākaccāna; nachdem wir bei ihm angekommen waren, fragten wir den ehrwürdigen Mahākaccāna nach dieser Bedeutung. Und der ehrwürdige Mahākaccāna hat uns, Ehrwürdiger, die Bedeutung mit diesen Gründen, diesen Sätzen und diesen Ausdrücken dargelegt.“

‘‘ปณฺฑิโต, ภิกฺขเว, มหากจฺจาโน; มหาปญฺโญ, ภิกฺขเว มหากจฺจาโน. มํ เจปิ ตุมฺเห, ภิกฺขเว, เอตมตฺถํ ปฏิปุจฺเฉยฺยาถ, อหมฺปิ ตํ เอวเมวํ พฺยากเรยฺยํ ยถา ตํ มหากจฺจาเนน พฺยากตํ. เอโส, เจเวตสฺส อตฺโถ. เอวญฺจ นํ ธาเรถา’’ติ.

„Mahākaccāna ist weise, ihr Mönche; Mahākaccāna ist von großer Weisheit, ihr Mönche. Hättet ihr mich nach dieser Bedeutung gefragt, so hätte auch ich sie genau so erklärt, wie Mahākaccāna sie erklärt hat. Dies ist wahrlich die Bedeutung davon. Und so solltet ihr sie bewahren.“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

Dies sagte der Erhabene. Die Mönche waren zufrieden und erfreuten sich an den Worten des Erhabenen.

มหากจฺจานภทฺเทกรตฺตสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ตติยํ.

Das dritte Mahākaccāna-Bhaddekaratta-Sutta ist abgeschlossen.

๔. โลมสกงฺคิยภทฺเทกรตฺตสุตฺตํ

4. Lomasakaṅgiya-Bhaddekaratta-Sutta

๒๘๖. เอวํ [Pg.240] เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา โลมสกงฺคิโย สกฺเกสุ วิหรติ กปิลวตฺถุสฺมึ นิคฺโรธาราเม. อถ โข จนฺทโน เทวปุตฺโต อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺโณ เกวลกปฺปํ นิคฺโรธารามํ โอภาเสตฺวา เยนายสฺมา โลมสกงฺคิโย เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ. เอกมนฺตํ ฐิโต โข จนฺทโน เทวปุตฺโต อายสฺมนฺตํ โลมสกงฺคิยํ เอตทโวจ – ‘‘ธาเรสิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจา’’ติ? ‘‘น โข อหํ, อาวุโส, ธาเรมิ ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ. ตฺวํ ปนาวุโส, ธาเรสิ ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจา’’ติ? ‘‘อหมฺปิ โข, ภิกฺขุ, น ธาเรมิ ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ. ธาเรสิ ปน ตฺวํ, ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺติโย คาถา’’ติ? ‘‘น โข อหํ, อาวุโส, ธาเรมิ ภทฺเทกรตฺติโย คาถา. ตฺวํ ปนาวุโส, ธาเรสิ ภทฺเทกรตฺติโย คาถา’’ติ? ‘‘ธาเรมิ โข อหํ, ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺติโย คาถา’’ติ. ‘‘ยถา กถํ ปน ตฺวํ, อาวุโส, ธาเรสิ ภทฺเทกรตฺติโย คาถา’’ติ? ‘‘เอกมิทํ, ภิกฺขุ, สมยํ ภควา เทเวสุ ตาวตึเสสุ วิหรติ ปาริจฺฉตฺตกมูเล ปณฺฑุกมฺพลสิลายํ. ตตฺร ภควา เทวานํ ตาวตึสานํ ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ อภาสิ –

286. So habe ich es gehört – zu einer Zeit verweilte der Erhabene in Sāvatthī im Jeta-Hain, im Kloster des Anāthapiṇḍika. Zu jener Zeit verweilte der ehrwürdige Lomasakaṅgiya bei den Sakyern in Kapilavatthu im Nigrodha-Hain. Da begab sich der Göttersohn Candana in der tiefen Nacht mit einer überaus prachtvollen Erscheinung, die den gesamten Nigrodha-Hain erleuchtete, zum ehrwürdigen Lomasakaṅgiya; dort angekommen, stellte er sich zur Seite hin auf. Zur Seite stehend sprach der Göttersohn Candana zum ehrwürdigen Lomasakaṅgiya: „Bewahrst du, Mönch, die kurze Zusammenfassung und die Erläuterung des Bhaddekaratta-Sutta?“ – „Ich bewahre, Freund, die kurze Zusammenfassung und die Erläuterung des Bhaddekaratta-Sutta nicht. Bewahrst du aber, Freund, die Zusammenfassung und die Erläuterung des Bhaddekaratta-Sutta?“ – „Auch ich, Mönch, bewahre die Zusammenfassung und die Erläuterung des Bhaddekaratta-Sutta nicht. Aber bewahrst du, Mönch, die Strophen des Bhaddekaratta-Sutta?“ – „Ich bewahre, Freund, die Strophen des Bhaddekaratta-Sutta nicht. Bewahrst du aber, Freund, die Strophen des Bhaddekaratta-Sutta?“ – „Ich bewahre, Mönch, die Strophen des Bhaddekaratta-Sutta.“ – „Wie aber kommt es, Freund, dass du die Strophen des Bhaddekaratta-Sutta bewahrst?“ – „Einmal, Mönch, verweilte der Erhabene unter den Göttern der Dreiunddreißig am Fuße des Pāricchattaka-Baumes auf dem Paṇḍukambala-Stein. Dort verkündete der Erhabene den Göttern der Dreiunddreißig die kurze Zusammenfassung und die Erläuterung des Bhaddekaratta-Sutta wie folgt:“

‘‘อตีตํ นานฺวาคเมยฺย, นปฺปฏิกงฺเข อนาคตํ;

ยทตีตํ ปหีนํ ตํ, อปฺปตฺตญฺจ อนาคตํ.

„Hänge nicht der Vergangenheit nach und sehne dich nicht nach der Zukunft; denn die Vergangenheit ist vergangen, und die Zukunft ist noch nicht erreicht.

‘‘ปจฺจุปฺปนฺนญฺจ โย ธมฺมํ, ตตฺถ ตตฺถ วิปสฺสติ;

อสํหีรํ อสํกุปฺปํ, ตํ วิทฺวา มนุพฺรูหเย.

Wer aber die gegenwärtige Erscheinung genau dort betrachtet, wo sie auftritt; wer, wissend, das Unerschütterliche und Unbewegliche erkennt, der soll dies pflegen.

‘‘อชฺเชว กิจฺจมาตปฺปํ, โก ชญฺญา มรณํ สุเว;

น หิ โน สงฺครํ เตน, มหาเสเนน มจฺจุนา.

Schon heute sollte man sich eifrig bemühen; wer weiß, ob der Tod nicht morgen kommt? Denn es gibt keine Abmachung mit dem Tod und seinem gewaltigen Heer.

‘‘เอวํ วิหารึ อาตาปึ, อโหรตฺตมตนฺทิตํ;

ตํ เว ภทฺเทกรตฺโตติ, สนฺโต อาจิกฺขเต มุนี’’ติ.

Wer so verweilt, eifrig bemüht, Tag und Nacht unermüdlich – ihn nennt der friedvolle Weise wahrlich einen, der eine glückselige Nacht verbringt.“

‘‘เอวํ โข อหํ, ภิกฺขุ, ธาเรมิ ภทฺเทกรตฺติโย คาถา. อุคฺคณฺหาหิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ; ปริยาปุณาหิ ตฺวํ[Pg.241], ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ; ธาเรหิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ. อตฺถสํหิโต, ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทโส จ วิภงฺโค จ อาทิพฺรหฺมจริยโก’’ติ. อิทมโวจ จนฺทโน เทวปุตฺโต. อิทํ วตฺวา ตตฺเถวนฺตรธายิ.

„So bewahre ich, Mönch, die Strophen des Bhaddekaratta-Sutta. Lerne du, Mönch, die kurze Zusammenfassung und die Erläuterung des Bhaddekaratta-Sutta; meistere du, Mönch, die kurze Zusammenfassung und die Erläuterung des Bhaddekaratta-Sutta; bewahre du, Mönch, die kurze Zusammenfassung und die Erläuterung des Bhaddekaratta-Sutta. Die Zusammenfassung und die Erläuterung des Bhaddekaratta-Sutta sind heilsam, Mönch, und bilden den Anfang des heiligen Wandels.“ Dies sagte der Göttersohn Candana. Nachdem er dies gesagt hatte, verschwand er auf der Stelle.

๒๘๗. อถ โข อายสฺมา โลมสกงฺคิโย ตสฺสา รตฺติยา อจฺจเยน เสนาสนํ สํสาเมตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เยน สาวตฺถิ เตน จาริกํ ปกฺกามิ. อนุปุพฺเพน จาริกํ จรมาโน เยน สาวตฺถิ เชตวนํ อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราโม เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา โลมสกงฺคิโย ภควนฺตํ เอตทโวจ –

287. Nach Ablauf jener Nacht räumte der ehrwürdige Lomasakaṅgiya seine Lagerstatt auf, nahm Almosenschale und Gewand und begab sich auf die Wanderung nach Sāvatthī. Allmählich wandernd gelangte er nach Sāvatthī in den Jeta-Hain zum Kloster des Anāthapiṇḍika, wo der Erhabene verweilte. Nachdem er dort angekommen war, erwies er dem Erhabenen die Ehre und setzte sich zur Seite hin nieder. Zur Seite sitzend sprach der ehrwürdige Lomasakaṅgiya zum Erhabenen wie folgt:

‘‘เอกมิทาหํ, ภนฺเต, สมยํ สกฺเกสุ วิหรามิ กปิลวตฺถุสฺมึ นิคฺโรธาราเม. อถ โข, ภนฺเต, อญฺญตโร เทวปุตฺโต อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺโณ เกวลกปฺปํ นิคฺโรธารามํ โอภาเสตฺวา เยนาหํ เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ. เอกมนฺตํ ฐิโต โข, ภนฺเต, โส เทวปุตฺโต มํ เอตทโวจ – ‘ธาเรสิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจา’ติ? เอวํ วุตฺเต อหํ, ภนฺเต, ตํ เทวปุตฺตํ เอตทโวจํ – ‘น โข อหํ, อาวุโส, ธาเรมิ ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ. ตฺวํ ปนาวุโส, ธาเรสิ ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจา’ติ? ‘อหมฺปิ โข, ภิกฺขุ, น ธาเรมิ ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ. ธาเรสิ ปน ตฺวํ, ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺติโย คาถา’ติ? ‘น โข อหํ, อาวุโส, ธาเรมิ ภทฺเทกรตฺติโย คาถา. ตฺวํ ปนาวุโส, ธาเรสิ ภทฺเทกรตฺติโย คาถา’ติ? ‘ธาเรมิ โข อหํ, ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺติโย คาถา’ติ. ‘ยถา กถํ ปน ตฺวํ, อาวุโส, ธาเรสิ ภทฺเทกรตฺติโย คาถา’ติ? เอกมิทํ, ภิกฺขุ, สมยํ ภควา เทเวสุ ตาวตึเสสุ วิหรติ ปาริจฺฉตฺตกมูเล ปณฺฑุกมฺพลสิลายํ. ตตฺร โข ภควา เทวานํ ตาวตึสานํ ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ อภาสิ –

„Einst, Herr, weilte ich bei den Sakyern in Kapilavatthu im Nigrodha-Hain. Da nun, Herr, trat ein gewisser Göttersohn in tiefer Nacht, von herrlicher Gestalt, den ganzen Nigrodha-Hain erleuchtend, zu mir heran. Nachdem er herangetreten war, stellte er sich zur Seite hin auf. Zur Seite stehend, Herr, sprach jener Göttersohn zu mir: ‚Beherrschst du, Mönch, die Zusammenfassung und die Darlegung des Bhaddekaratta?‘ Als dies gesagt wurde, Herr, antwortete ich jenem Göttersohn: ‚Ich beherrsche, Freund, die Zusammenfassung und die Darlegung des Bhaddekaratta nicht. Beherrschst du aber, Freund, die Zusammenfassung und die Darlegung des Bhaddekaratta?‘ — ‚Auch ich, Mönch, beherrsche die Zusammenfassung und die Darlegung des Bhaddekaratta nicht. Beherrschst du aber, Mönch, die Verse des Bhaddekaratta?‘ — ‚Ich beherrsche, Freund, die Verse des Bhaddekaratta nicht. Beherrschst du aber, Freund, die Verse des Bhaddekaratta?‘ — ‚Ich beherrsche, Mönch, die Verse des Bhaddekaratta.‘ — ‚Wie aber, Freund, beherrschst du die Verse des Bhaddekaratta?‘ — ‚Einst, Mönch, weilte der Erhabene unter den Göttern der Dreißig-Drei am Fuße des Pāricchattaka-Baumes auf dem Stein von roter Wolle. Dort nun verkündete der Erhabene den Göttern der Dreißig-Drei die Zusammenfassung und die Darlegung des Bhaddekaratta:‘

‘‘อตีตํ นานฺวาคเมยฺย…เป…ตํ เว ภทฺเทกรตฺโตติ, สนฺโต อาจิกฺขเต มุนี’’ติ.

„‚Man sollte dem Vergangenen nicht nachhängen ... [und so weiter] ... Den wahrlich nennt einen »Ein-Glücks-Nacht-Habenden«, der Friedvolle, der Weise.‘“

‘‘เอวํ โข อหํ, ภิกฺขุ, ธาเรมิ ภทฺเทกรตฺติโย คาถา. อุคฺคณฺหาหิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ; ปริยาปุณาหิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺตสฺส [Pg.242] อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ; ธาเรหิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ. อตฺถสํหิโต, ภิกฺขุ, ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทโส จ วิภงฺโค จ อาทิพฺรหฺมจริยโก’ติ. อิทมโวจ, ภนฺเต, โส เทวปุตฺโต; อิทํ วตฺวา ตตฺเถวนฺตรธายิ. สาธุ เม, ภนฺเต, ภควา ภทฺเทกรตฺตสฺส อุทฺเทสญฺจ วิภงฺคญฺจ เทเสตู’’ติ.

„‚So, Mönch, beherrsche ich die Verse des Bhaddekaratta. Lerne du, Mönch, die Zusammenfassung und die Darlegung des Bhaddekaratta; mache sie dir zu eigen, Mönch, die Zusammenfassung und die Darlegung des Bhaddekaratta; behalte sie im Gedächtnis, Mönch, die Zusammenfassung und die Darlegung des Bhaddekaratta. Heilbringend ist, Mönch, die Zusammenfassung und die Darlegung des Bhaddekaratta, grundlegend für das heilige Leben.‘ Dies, Herr, sprach jener Göttersohn; nachdem er dies gesagt hatte, verschwand er sogleich an Ort und Stelle. Möge der Erhabene mir gütigerweise die Zusammenfassung und die Darlegung des Bhaddekaratta lehren!“

๒๘๘. ‘‘ชานาสิ ปน ตฺวํ, ภิกฺขุ, ตํ เทวปุตฺต’’นฺติ? ‘‘น โข อหํ, ภนฺเต, ชานามิ ตํ เทวปุตฺต’’นฺติ. ‘‘จนฺทโน นาม โส, ภิกฺขุ, เทวปุตฺโต. จนฺทโน, ภิกฺขุ, เทวปุตฺโต อฏฺฐึ กตฺวา มนสิกตฺวา สพฺพเจตสา สมนฺนาหริตฺวา โอหิตโสโต ธมฺมํ สุณาติ. เตน หิ, ภิกฺขุ, สุณาหิ, สาธุกํ มนสิ กโรหิ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข อายสฺมา โลมสกงฺคิโย ภควโต ปจฺจสฺโสสิ. ภควา เอตทโวจ –

288. „‚Kennst du aber, Mönch, jenen Göttersohn?‘ — ‚Nein, Herr, ich kenne jenen Göttersohn nicht.‘ — ‚Candana ist sein Name, Mönch, jener Göttersohn. Candana, der Göttersohn, Mönch, hört die Lehre voll Respekt zu, sie beherzigend, mit ganzem Geiste aufnehmend, mit gespitzten Ohren. Daher denn, Mönch, höre zu, merke es dir gut; ich werde sprechen.‘ — ‚Gewiss, Herr‘, antwortete der ehrwürdige Lomasakaṅgiya dem Erhabenen. Der Erhabene sprach Folgendes:“},{

‘‘อตีตํ นานฺวาคเมยฺย, นปฺปฏิกงฺเข อนาคตํ;

ยทตีตํ ปหีนํ ตํ, อปฺปตฺตญฺจ อนาคตํ.

„Man sollte dem Vergangenen nicht nachhängen, noch sollte man die Zukunft herbeiwünschen; denn das Vergangene ist bereits aufgegeben, und das Zukünftige noch nicht erreicht.

‘‘ปจฺจุปฺปนฺนญฺจ โย ธมฺมํ, ตตฺถ ตตฺถ วิปสฺสติ;

อสํหีรํ อสํกุปฺปํ, ตํ วิทฺวา มนุพฺรูหเย.

Doch wer die gegenwärtigen Phänomene an Ort und Stelle klar erkennt; unerschütterlich und unbeweglich, dieses Wissen sollte der Weise pflegen.

‘‘อชฺเชว กิจฺจมาตปฺปํ, โก ชญฺญา มรณํ สุเว;

น หิ โน สงฺครํ เตน, มหาเสเนน มจฺจุนา;

Schon heute ist die Anstrengung zu vollbringen, wer weiß, ob morgen schon der Tod eintritt; denn es gibt kein Übereinkommen mit jenem mächtigen Heere des Todes.

‘‘เอวํ วิหารึ อาตาปึ, อโหรตฺตมตนฺทิตํ;

ตํ เว ภทฺเทกรตฺโตติ, สนฺโต อาจิกฺขเต มุนิ’’.

Wer so verweilt, eifrig, Tag und Nacht unermüdlich; den wahrlich nennt einen »Ein-Glücks-Nacht-Habenden«, der Friedvolle, der Weise.“

‘‘กถญฺจ, ภิกฺขุ, อตีตํ อนฺวาคเมติ…เป… เอวํ โข, ภิกฺขุ, อตีตํ อนฺวาคเมติ. กถญฺจ, ภิกฺขุ, อตีตํ นานฺวาคเมติ…เป… เอวํ โข, ภิกฺขุ, อตีตํ นานฺวาคเมติ. กถญฺจ, ภิกฺขุ, อนาคตํ ปฏิกงฺขติ…เป… เอวํ โข, ภิกฺขุ, อนาคตํ ปฏิกงฺขติ. กถญฺจ, ภิกฺขุ, อนาคตํ นปฺปฏิกงฺขติ…เป… เอวํ โข, ภิกฺขุ, อนาคตํ นปฺปฏิกงฺขติ. กถญฺจ, ภิกฺขุ, ปจฺจุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ สํหีรติ…เป… เอวํ โข, ภิกฺขุ, ปจฺจุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ สํหีรติ. กถญฺจ, ภิกฺขุ, ปจฺจุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ น สํหีรติ…เป… เอวํ โข, ภิกฺขุ, ปจฺจุปฺปนฺเนสุ ธมฺเมสุ น สํหีรติ.

„Und wie, Mönch, hängt man dem Vergangenen nach? ... so hängt man dem Vergangenen nach. Und wie, Mönch, hängt man dem Vergangenen nicht nach? ... so hängt man dem Vergangenen nicht nach. Und wie, Mönch, sehnt man sich nach der Zukunft? ... so sehnt man sich nach der Zukunft. Und wie, Mönch, sehnt man sich nicht nach der Zukunft? ... so sehnt man sich nicht nach der Zukunft. Und wie, Mönch, wird man von den gegenwärtigen Dingen mitgerissen? ... so wird man von den gegenwärtigen Dingen mitgerissen. Und wie, Mönch, wird man von den gegenwärtigen Dingen nicht mitgerissen? ... so wird man von den gegenwärtigen Dingen nicht mitgerissen.“

‘‘อตีตํ นานฺวาคเมยฺย, นปฺปฏิกงฺเข อนาคตํ;

ยทตีตํ ปหีนํ ตํ, อปฺปตฺตญฺจ อนาคตํ.

„Man sollte dem Vergangenen nicht nachhängen, noch sollte man die Zukunft herbeiwünschen; denn das Vergangene ist bereits aufgegeben, und das Zukünftige noch nicht erreicht.

‘‘ปจฺจุปฺปนฺนญฺจ [Pg.243] โย ธมฺมํ, ตตฺถ ตตฺถ วิปสฺสติ;

อสํหีรํ อสํกุปฺปํ, ตํ วิทฺวา มนุพฺรูหเย.

Doch wer die gegenwärtigen Phänomene an Ort und Stelle klar erkennt; unerschütterlich und unbeweglich, dieses Wissen sollte der Weise pflegen.

‘‘อชฺเชว กิจฺจมาตปฺปํ, โก ชญฺญา มรณํ สุเว;

น หิ โน สงฺครํ เตน, มหาเสเนน มจฺจุนา.

Schon heute ist die Anstrengung zu vollbringen, wer weiß, ob morgen schon der Tod eintritt; denn es gibt kein Übereinkommen mit jenem mächtigen Heere des Todes.

‘‘เอวํ วิหารึ อาตาปึ, อโหรตฺตมตนฺทิตํ;

ตํ เว ภทฺเทกรตฺโตติ, สนฺโต อาจิกฺขเต มุนี’’ติ.

Wer so verweilt, eifrig, Tag und Nacht unermüdlich; den wahrlich nennt einen »Ein-Glücks-Nacht-Habenden«, der Friedvolle, der Weise.“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมโน อายสฺมา โลมสกงฺคิโย ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทีติ.

Dies sprach der Erhabene. Erfreut stimmte der ehrwürdige Lomasakaṅgiya den Worten des Erhabenen zu.

โลมสกงฺคิยภทฺเทกรตฺตสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ จตุตฺถํ.

Das Lomasakaṅgiya-Bhaddekaratta-Sutta ist als viertes beendet.

๕. จูฬกมฺมวิภงฺคสุตฺตํ

5. Cūḷakammavibhaṅgasutta

๒๘๙. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน, อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. อถ โข สุโภ มาณโว โตเทยฺยปุตฺโต เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควตา สทฺธึ สมฺโมทิ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข สุโภ มาณโว โตเทยฺยปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ –

289. So habe ich gehört. Einmal weilte der Erhabene in Sāvatthī im Jeta-Hain, dem Park des Anāthapiṇḍika. Da begab sich der junge Brahmane Subha, der Sohn des Todeyya, dorthin, wo der Erhabene weilte. Nach seiner Ankunft tauschte er freundliche Grüße mit dem Erhabenen aus. Nachdem sie diese höflichen und denkwürdigen Worte ausgetauscht hatten, setzte er sich an eine Seite nieder. Zur Seite sitzend sprach der junge Brahmane Subha, der Sohn des Todeyya, zum Erhabenen:

‘‘โก นุ โข, โภ โคตม, เหตุ โก ปจฺจโย เยน มนุสฺสานํเยว สตํ มนุสฺสภูตานํ ทิสฺสนฺติ หีนปฺปณีตตา? ทิสฺสนฺติ หิ, โภ โคตม, มนุสฺสา อปฺปายุกา, ทิสฺสนฺติ ทีฆายุกา; ทิสฺสนฺติ พวฺหาพาธา, ทิสฺสนฺติ อปฺปาพาธา; ทิสฺสนฺติ ทุพฺพณฺณา, ทิสฺสนฺติ วณฺณวนฺโต; ทิสฺสนฺติ อปฺเปสกฺขา, ทิสฺสนฺติ มเหสกฺขา; ทิสฺสนฺติ อปฺปโภคา, ทิสฺสนฺติ มหาโภคา; ทิสฺสนฺติ นีจกุลีนา, ทิสฺสนฺติ อุจฺจากุลีนา; ทิสฺสนฺติ ทุปฺปญฺญา, ทิสฺสนฺติ ปญฺญวนฺโต. โก นุ โข, โภ โคตม, เหตุ โก ปจฺจโย เยน มนุสฺสานํเยว สตํ มนุสฺสภูตานํ ทิสฺสนฺติ หีนปฺปณีตตา’’ติ?

Was ist wohl die Ursache, Herr Gotama, was ist der Grund, weshalb unter den Menschen, obwohl sie alle als Menschen existieren, solche Unterschiede in Hinsicht auf Minderwertigkeit und Vortrefflichkeit zu sehen sind? Man sieht nämlich, Herr Gotama, Menschen, die kurzlebig sind, und man sieht langlebige; man sieht solche mit vielen Krankheiten und solche mit wenigen Krankheiten; man sieht unansehnliche und man sieht ansehnliche; man sieht einflusslose und man sieht einflussreiche; man sieht arme und man sieht reiche; man sieht niedriggeborene und man sieht hochgeborene; man sieht unverständige und man sieht weise Menschen. Was ist wohl die Ursache, Herr Gotama, was ist der Grund, weshalb unter den Menschen, obwohl sie alle als Menschen existieren, solche Unterschiede in Hinsicht auf Minderwertigkeit und Vortrefflichkeit zu sehen sind?

‘‘กมฺมสฺสกา[Pg.244], มาณว, สตฺตา กมฺมทายาทา กมฺมโยนี กมฺมพนฺธู กมฺมปฺปฏิสรณา. กมฺมํ สตฺเต วิภชติ ยทิทํ – หีนปฺปณีตตายาติ. น โข อหํ อิมสฺส โภโต โคตมสฺส สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามิ. สาธุ เม ภวํ โคตโม ตถา ธมฺมํ เทเสตุ ยถา อหํ อิมสฺส โภโต โคตมสฺส สํขิตฺเตน ภาสิตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชาเนยฺย’’นฺติ.

Junger Mann, die Wesen sind Eigner ihrer Taten, Erben ihrer Taten, aus ihren Taten geboren, mit ihren Taten verwandt, haben ihre Taten als Zuflucht. Die Tat ist es, die die Wesen unterscheidet, nämlich in Hinsicht auf Minderwertigkeit und Vortrefflichkeit. Ich verstehe den Sinn dieser vom verehrten Gotama kurz dargelegten, aber nicht im Detail erläuterten Rede nicht in ihrer Ausführlichkeit. Es wäre gut, wenn der verehrte Gotama mir die Lehre so darlegen würde, dass ich den Sinn dieser vom verehrten Gotama kurz dargelegten, aber nicht im Detail erläuterten Rede in ihrer Ausführlichkeit verstehen kann.

๒๙๐. ‘‘เตน หิ, มาณว, สุณาหิ, สาธุกํ มนสิ กโรหิ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, โภ’’ติ โข สุโภ มาณโว โตเทยฺยปุตฺโต ภควโต ปจฺจสฺโสสิ. ภควา เอตทโวจ –

290. Nun denn, junger Mann, höre zu und richte deine Aufmerksamkeit gut darauf; ich werde sprechen. Sehr wohl, Herr, antwortete der junge Subha Todeyyaputta dem Erhabenen. Der Erhabene sprach Folgendes:

‘‘อิธ, มาณว, เอกจฺโจ อิตฺถี วา ปุริโส วา ปาณาติปาตี โหติ ลุทฺโท โลหิตปาณิ หตปหเต นิวิฏฺโฐ อทยาปนฺโน ปาณภูเตสุ. โส เตน กมฺเมน เอวํ สมตฺเตน เอวํ สมาทินฺเนน กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. โน เจ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ, สเจ มนุสฺสตฺตํ อาคจฺฉติ ยตฺถ ยตฺถ ปจฺจาชายติ อปฺปายุโก โหติ. อปฺปายุกสํวตฺตนิกา เอสา, มาณว, ปฏิปทา ยทิทํ – ปาณาติปาตี โหติ ลุทฺโท โลหิตปาณิ หตปหเต นิวิฏฺโฐ อทยาปนฺโน ปาณภูเตสุ.

Da ist, junger Mann, eine Frau oder ein Mann, die Leben nehmen; sie sind grausam, haben blutige Hände, sind dem Schlagen und Töten hingegeben und sind ohne Mitleid gegenüber den Lebewesen. Infolge dieser Tat, so vollbracht und so unternommen, gelangen sie nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, auf einen Abweg, auf eine schlechte Fährte, in den Untergang, in die Hölle. Wenn sie nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, nicht in die Hölle gelangen, sondern zum Menschsein zurückkehren, dann sind sie, wo auch immer sie wiedergeboren werden, kurzlebig. Dies ist der Weg, junger Mann, der zur Kurzlebigkeit führt, nämlich: wenn man Leben nimmt, grausam ist, blutige Hände hat, dem Schlagen und Töten hingegeben ist und ohne Mitleid gegenüber den Lebewesen ist.

‘‘อิธ ปน, มาณว, เอกจฺโจ อิตฺถี วา ปุริโส วา ปาณาติปาตํ ปหาย ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ นิหิตทณฺโฑ นิหิตสตฺโถ, ลชฺชี ทยาปนฺโน สพฺพปาณภูตหิตานุกมฺปี วิหรติ. โส เตน กมฺเมน เอวํ สมตฺเตน เอวํ สมาทินฺเนน กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ. โน เจ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ, สเจ มนุสฺสตฺตํ อาคจฺฉติ ยตฺถ ยตฺถ ปจฺจาชายติ ทีฆายุโก โหติ. ทีฆายุกสํวตฺตนิกา เอสา, มาณว, ปฏิปทา ยทิทํ – ปาณาติปาตํ ปหาย ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ นิหิตทณฺโฑ นิหิตสตฺโถ, ลชฺชี ทยาปนฺโน สพฺพปาณภูตหิตานุกมฺปี วิหรติ.

Da ist aber, junger Mann, eine Frau oder ein Mann, die das Töten aufgegeben haben und vom Nehmen des Lebens abstehen; sie haben den Stock niedergelegt, haben die Waffe niedergelegt, sind gewissenhaft, mitleidsvoll und verweilen voller Mitgefühl für das Wohl aller Lebewesen. Infolge dieser Tat, so vollbracht und so unternommen, gelangen sie nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, auf eine gute Fährte, in eine himmlische Welt. Wenn sie nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, nicht in eine himmlische Welt gelangen, sondern zum Menschsein zurückkehren, dann sind sie, wo auch immer sie wiedergeboren werden, langlebig. Dies ist der Weg, junger Mann, der zur Langlebigkeit führt, nämlich: wenn man das Töten aufgegeben hat, vom Nehmen des Lebens absteht, den Stock niedergelegt hat, die Waffe niedergelegt hat, gewissenhaft und mitleidsvoll ist und voller Mitgefühl für das Wohl aller Lebewesen verweilt.

๒๙๑. ‘‘อิธ[Pg.245], มาณว, เอกจฺโจ อิตฺถี วา ปุริโส วา สตฺตานํ วิเหฐกชาติโก โหติ, ปาณินา วา เลฑฺฑุนา วา ทณฺเฑน วา สตฺเถน วา. โส เตน กมฺเมน เอวํ สมตฺเตน เอวํ สมาทินฺเนน กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. โน เจ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ, สเจ มนุสฺสตฺตํ อาคจฺฉติ ยตฺถ ยตฺถ ปจฺจาชายติ พวฺหาพาโธ โหติ. พวฺหาพาธสํวตฺตนิกา เอสา, มาณว, ปฏิปทา ยทิทํ – สตฺตานํ วิเหฐกชาติโก โหติ ปาณินา วา เลฑฺฑุนา วา ทณฺเฑน วา สตฺเถน วา.

291. Da ist, junger Mann, eine Frau oder ein Mann von verletzender Natur gegenüber den Wesen, sei es mit der Hand, mit einer Erdscholle, mit einem Stock oder mit einer Waffe. Infolge dieser Tat, so vollbracht und so unternommen, gelangen sie nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, auf einen Abweg, auf eine schlechte Fährte, in den Untergang, in die Hölle. Wenn sie nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, nicht in die Hölle gelangen, sondern zum Menschsein zurückkehren, dann sind sie, wo auch immer sie wiedergeboren werden, vielerlei Krankheiten unterworfen. Dies ist der Weg, junger Mann, der zu vielen Krankheiten führt, nämlich: wenn man von verletzender Natur gegenüber den Wesen ist, sei es mit der Hand, mit einer Erdscholle, mit einem Stock oder mit einer Waffe.

‘‘อิธ ปน, มาณว, เอกจฺโจ อิตฺถี วา ปุริโส วา สตฺตานํ อวิเหฐกชาติโก โหติ ปาณินา วา เลฑฺฑุนา วา ทณฺเฑน วา สตฺเถน วา. โส เตน กมฺเมน เอวํ สมตฺเตน เอวํ สมาทินฺเนน กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ. โน เจ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ, สเจ มนุสฺสตฺตํ อาคจฺฉติ ยตฺถ ยตฺถ ปจฺจาชายติ อปฺปาพาโธ โหติ. อปฺปาพาธสํวตฺตนิกา เอสา, มาณว, ปฏิปทา ยทิทํ – สตฺตานํ อวิเหฐกชาติโก โหติ ปาณินา วา เลฑฺฑุนา วา ทณฺเฑน วา สตฺเถน วา.

Da ist aber, junger Mann, eine Frau oder ein Mann nicht von verletzender Natur gegenüber den Wesen, sei es mit der Hand, mit einer Erdscholle, mit einem Stock oder mit einer Waffe. Infolge dieser Tat, so vollbracht und so unternommen, gelangen sie nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, auf eine gute Fährte, in eine himmlische Welt. Wenn sie nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, nicht in eine himmlische Welt gelangen, sondern zum Menschsein zurückkehren, dann sind sie, wo auch immer sie wiedergeboren werden, frei von Krankheiten. Dies ist der Weg, junger Mann, der zur Gesundheit führt, nämlich: wenn man nicht von verletzender Natur gegenüber den Wesen ist, sei es mit der Hand, mit einer Erdscholle, mit einem Stock oder mit einer Waffe.

๒๙๒. ‘‘อิธ, มาณว, เอกจฺโจ อิตฺถี วา ปุริโส วา โกธโน โหติ อุปายาสพหุโล. อปฺปมฺปิ วุตฺโต สมาโน อภิสชฺชติ กุปฺปติ พฺยาปชฺชติ ปติฏฺฐียติ โกปญฺจ โทสญฺจ อปฺปจฺจยญฺจ ปาตุกโรติ. โส เตน กมฺเมน เอวํ สมตฺเตน เอวํ สมาทินฺเนน กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. โน เจ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ, สเจ มนุสฺสตฺตํ อาคจฺฉติ ยตฺถ ยตฺถ ปจฺจาชายติ ทุพฺพณฺโณ โหติ. ทุพฺพณฺณสํวตฺตนิกา เอสา, มาณว, ปฏิปทา ยทิทํ – โกธโน โหติ อุปายาสพหุโล; อปฺปมฺปิ วุตฺโต สมาโน อภิสชฺชติ กุปฺปติ พฺยาปชฺชติ ปติฏฺฐียติ โกปญฺจ โทสญฺจ อปฺปจฺจยญฺจ ปาตุกโรติ.

292. Da ist, junger Mann, eine Frau oder ein Mann zornig und voller Verzweiflung. Selbst wenn sie nur ein wenig kritisiert werden, reagieren sie gereizt, werden böse, hasserfüllt und widerspenstig; sie lassen Zorn, Hass und Unmut offen zutage treten. Infolge dieser Tat, so vollbracht und so unternommen, gelangen sie nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, auf einen Abweg, auf eine schlechte Fährte, in den Untergang, in die Hölle. Wenn sie nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, nicht in die Hölle gelangen, sondern zum Menschsein zurückkehren, dann sind sie, wo auch immer sie wiedergeboren werden, unansehnlich. Dies ist der Weg, junger Mann, der zur Unansehnlichkeit führt, nämlich: wenn man zornig und voller Verzweiflung ist, selbst wenn man nur ein wenig kritisiert wird, gereizt reagiert, böse, hasserfüllt und widerspenstig wird und Zorn, Hass und Unmut offen zutage treten lässt.

‘‘อิธ ปน, มาณว, เอกจฺโจ อิตฺถี วา ปุริโส วา อกฺโกธโน โหติ อนุปายาสพหุโล; พหุมฺปิ วุตฺโต สมาโน นาภิสชฺชติ น กุปฺปติ น พฺยาปชฺชติ น ปติฏฺฐียติ น โกปญฺจ โทสญฺจ อปฺปจฺจยญฺจ ปาตุกโรติ. โส เตน กมฺเมน เอวํ สมตฺเตน เอวํ สมาทินฺเนน กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ. โน เจ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา [Pg.246] สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ, สเจ มนุสฺสตฺตํ อาคจฺฉติ ยตฺถ ยตฺถ ปจฺจาชายติ ปาสาทิโก โหติ. ปาสาทิกสํวตฺตนิกา เอสา, มาณว, ปฏิปทา ยทิทํ – อกฺโกธโน โหติ อนุปายาสพหุโล; พหุมฺปิ วุตฺโต สมาโน นาภิสชฺชติ น กุปฺปติ น พฺยาปชฺชติ น ปติฏฺฐียติ น โกปญฺจ โทสญฺจ อปฺปจฺจยญฺจ ปาตุกโรติ.

Hier wiederum, Māṇava, ist irgendeine Frau oder ein Mann nicht zornig und nicht von übermäßigem Unmut erfüllt. Selbst wenn viel Unangenehmes zu ihnen gesagt wird, zeigen sie keine Verärgerung, werden nicht wütend, hegen keinen Groll, verharren nicht in Widerstand und lassen weder Zorn noch Hass noch Unzufriedenheit offenbar werden. Durch dieses so vollendete und so unternommene Kamma gelangt diese Person nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, auf eine glückliche Fährte, in eine himmlische Welt. Wenn sie nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, nicht auf eine glückliche Fährte, in eine himmlische Welt gelangt, sondern in den Zustand als Mensch zurückkehrt, dann ist sie, wo auch immer sie wiedergeboren wird, anmutig. Dies, Māṇava, ist der Weg, der zur Anmut führt, nämlich: nicht zornig zu sein und nicht von übermäßigem Unmut erfüllt zu sein; selbst wenn viel Unangenehmes zu ihnen gesagt wird, keine Verärgerung zu zeigen, nicht wütend zu werden, keinen Groll zu hegen, nicht in Widerstand zu verharren und weder Zorn noch Hass noch Unzufriedenheit offenbar werden zu lassen.

๒๙๓. ‘‘อิธ, มาณว, เอกจฺโจ อิตฺถี วา ปุริโส วา อิสฺสามนโก โหติ; ปรลาภสกฺการครุการมานนวนฺทนปูชนาสุ อิสฺสติ อุปทุสฺสติ อิสฺสํ พนฺธติ. โส เตน กมฺเมน เอวํ สมตฺเตน เอวํ สมาทินฺเนน กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. โน เจ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ, สเจ มนุสฺสตฺตํ อาคจฺฉติ ยตฺถ ยตฺถ ปจฺจาชายติ อปฺเปสกฺโข โหติ. อปฺเปสกฺขสํวตฺตนิกา เอสา, มาณว, ปฏิปทา ยทิทํ – อิสฺสามนโก โหติ; ปรลาภสกฺการครุการมานนวนฺทนปูชนาสุ อิสฺสติ อุปทุสฺสติ อิสฺสํ พนฺธติ.

293. Hier, Māṇava, hat irgendeine Frau oder ein Mann ein neidvolles Herz; sie beneiden andere um deren Gewinn, Ehre, Ehrerbietung, Wertschätzung, Ehrerweisung und Verehrung, sie empfinden Missgunst und klammern sich an ihren Neid. Durch dieses so vollendete und so unternommene Kamma gelangt diese Person nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, auf einen Abweg, auf eine unglückliche Fährte, in den Verfall, in eine Hölle. Wenn sie nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, nicht auf einen Abweg, auf eine unglückliche Fährte, in den Verfall, in eine Hölle gelangt, sondern in den Zustand als Mensch zurückkehrt, dann ist sie, wo auch immer sie wiedergeboren wird, von geringem Einfluss. Dies, Māṇava, ist der Weg, der zu geringem Einfluss führt, nämlich: ein neidvolles Herz zu haben; andere um deren Gewinn, Ehre, Ehrerbietung, Wertschätzung, Ehrerweisung und Verehrung zu beneiden, Missgunst zu empfinden und sich an den Neid zu klammern.

‘‘อิธ ปน, มาณว, เอกจฺโจ อิตฺถี วา ปุริโส วา อนิสฺสามนโก โหติ; ปรลาภสกฺการครุการมานนวนฺทนปูชนาสุ น อิสฺสติ น อุปทุสฺสติ น อิสฺสํ พนฺธติ. โส เตน กมฺเมน เอวํ สมตฺเตน เอวํ สมาทินฺเนน กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ. โน เจ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ, สเจ มนุสฺสตฺตํ อาคจฺฉติ ยตฺถ ยตฺถ ปจฺจาชายติ มเหสกฺโข โหติ. มเหสกฺขสํวตฺตนิกา เอสา, มาณว, ปฏิปทา ยทิทํ – อนิสฺสามนโก โหติ; ปรลาภสกฺการครุการมานนวนฺทนปูชนาสุ น อิสฺสติ น อุปทุสฺสติ น อิสฺสํ พนฺธติ.

Hier wiederum, Māṇava, hat irgendeine Frau oder ein Mann kein neidvolles Herz; sie beneiden andere nicht um deren Gewinn, Ehre, Ehrerbietung, Wertschätzung, Ehrerweisung und Verehrung, sie empfinden keine Missgunst und klammern sich nicht an Neid. Durch dieses so vollendete und so unternommene Kamma gelangt diese Person nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, auf eine glückliche Fährte, in eine himmlische Welt. Wenn sie nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, nicht auf eine glückliche Fährte, in eine himmlische Welt gelangt, sondern in den Zustand als Mensch zurückkehrt, dann ist sie, wo auch immer sie wiedergeboren wird, von großem Einfluss. Dies, Māṇava, ist der Weg, der zu großem Einfluss führt, nämlich: kein neidvolles Herz zu haben; andere nicht um deren Gewinn, Ehre, Ehrerbietung, Wertschätzung, Ehrerweisung und Verehrung zu beneiden, keine Missgunst zu empfinden und sich nicht an Neid zu klammern.

๒๙๔. ‘‘อิธ, มาณว, เอกจฺโจ อิตฺถี วา ปุริโส วา น ทาตา โหติ สมณสฺส วา พฺราหฺมณสฺส วา อนฺนํ ปานํ วตฺถํ ยานํ มาลาคนฺธวิเลปนํ เสยฺยาวสถปทีเปยฺยํ. โส เตน กมฺเมน เอวํ สมตฺเตน เอวํ สมาทินฺเนน กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. โน เจ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ, สเจ มนุสฺสตฺตํ อาคจฺฉติ ยตฺถ ยตฺถ ปจฺจาชายติ อปฺปโภโค โหติ. อปฺปโภคสํวตฺตนิกา เอสา, มาณว, ปฏิปทา ยทิทํ [Pg.247] – น ทาตา โหติ สมณสฺส วา พฺราหฺมณสฺส วา อนฺนํ ปานํ วตฺถํ ยานํ มาลาคนฺธวิเลปนํ เสยฺยาวสถปทีเปยฺยํ.

294. Hier, Māṇava, ist irgendeine Frau oder ein Mann kein Geber gegenüber einem Asketen oder Brahmanen; sie geben weder Speise, Trank, Kleidung, Fahrzeuge, Blumen, Düfte, Salben, Betten, Unterkünfte noch Lampenöl. Durch dieses so vollendete und so unternommene Kamma gelangt diese Person nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, auf einen Abweg, auf eine unglückliche Fährte, in den Verfall, in eine Hölle. Wenn sie nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, nicht auf einen Abweg, auf eine unglückliche Fährte, in den Verfall, in eine Hölle gelangt, sondern in den Zustand als Mensch zurückkehrt, dann ist sie, wo auch immer sie wiedergeboren wird, von geringem Besitz. Dies, Māṇava, ist der Weg, der zu geringem Besitz führt, nämlich: kein Geber gegenüber einem Asketen oder Brahmanen zu sein; weder Speise, Trank, Kleidung, Fahrzeuge, Blumen, Düfte, Salben, Betten, Unterkünfte noch Lampenöl zu geben.

‘‘อิธ ปน, มาณว, เอกจฺโจ อิตฺถี วา ปุริโส วา ทาตา โหติ สมณสฺส วา พฺราหฺมณสฺส วา อนฺนํ ปานํ วตฺถํ ยานํ มาลาคนฺธวิเลปนํ เสยฺยาวสถปทีเปยฺยํ. โส เตน กมฺเมน เอวํ สมตฺเตน เอวํ สมาทินฺเนน กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ. โน เจ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ, สเจ มนุสฺสตฺตํ อาคจฺฉติ ยตฺถ ยตฺถ ปจฺจาชายติ มหาโภโค โหติ. มหาโภคสํวตฺตนิกา เอสา, มาณว, ปฏิปทา ยทิทํ – ทาตา โหติ สมณสฺส วา พฺราหฺมณสฺส วา อนฺนํ ปานํ วตฺถํ ยานํ มาลาคนฺธวิเลปนํ เสยฺยาวสถปทีเปยฺยํ.

Hier wiederum, Māṇava, ist irgendeine Frau oder ein Mann ein Geber gegenüber einem Asketen oder Brahmanen; sie geben Speise, Trank, Kleidung, Fahrzeuge, Blumen, Düfte, Salben, Betten, Unterkünfte und Lampenöl. Durch dieses so vollendete und so unternommene Kamma gelangt diese Person nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, auf eine glückliche Fährte, in eine himmlische Welt. Wenn sie nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, nicht auf eine glückliche Fährte, in eine himmlische Welt gelangt, sondern in den Zustand als Mensch zurückkehrt, dann ist sie, wo auch immer sie wiedergeboren wird, von großem Besitz. Dies, Māṇava, ist der Weg, der zu großem Besitz führt, nämlich: ein Geber gegenüber einem Asketen oder Brahmanen zu sein; Speise, Trank, Kleidung, Fahrzeuge, Blumen, Düfte, Salben, Betten, Unterkünfte und Lampenöl zu geben.

๒๙๕. ‘‘อิธ, มาณว, เอกจฺโจ อิตฺถี วา ปุริโส วา ถทฺโธ โหติ อติมานี – อภิวาเทตพฺพํ น อภิวาเทติ, ปจฺจุฏฺฐาตพฺพํ น ปจฺจุฏฺเฐติ, อาสนารหสฺส น อาสนํ เทติ, มคฺคารหสฺส น มคฺคํ เทติ, สกฺกาตพฺพํ น สกฺกโรติ, ครุกาตพฺพํ น ครุกโรติ, มาเนตพฺพํ น มาเนติ, ปูเชตพฺพํ น ปูเชติ. โส เตน กมฺเมน เอวํ สมตฺเตน เอวํ สมาทินฺเนน กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. โน เจ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ, สเจ มนุสฺสตฺตํ อาคจฺฉติ ยตฺถ ยตฺถ ปจฺจาชายติ นีจกุลีโน โหติ. นีจกุลีนสํวตฺตนิกา เอสา, มาณว, ปฏิปทา ยทิทํ – ถทฺโธ โหติ อติมานี; อภิวาเทตพฺพํ น อภิวาเทติ, ปจฺจุฏฺฐาตพฺพํ น ปจฺจุฏฺเฐติ, อาสนารหสฺส น อาสนํ เทติ, มคฺคารหสฺส น มคฺคํ เทติ, สกฺกาตพฺพํ น สกฺกโรติ, ครุกาตพฺพํ น ครุกโรติ, มาเนตพฺพํ น มาเนติ, ปูเชตพฺพํ น ปูเชติ.

295. Hier, Māṇava, ist irgendeine Frau oder ein Mann eigensinnig und überheblich; sie erweisen demjenigen, dem Ehrerweisung gebührt, keine Ehrerweisung; sie stehen nicht vor demjenigen auf, dem Aufstehen gebührt; sie bieten demjenigen keinen Sitzplatz an, dem ein Sitzplatz gebührt; sie machen demjenigen keinen Platz, dem Platzmachen gebührt; sie ehren denjenigen nicht, der geehrt werden sollte; sie achten denjenigen nicht, der geachtet werden sollte; sie schätzen denjenigen nicht, der geschätzt werden sollte; sie verehren denjenigen nicht, der verehrt werden sollte. Durch dieses so vollendete und so unternommene Kamma gelangt diese Person nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, auf einen Abweg, auf eine unglückliche Fährte, in den Verfall, in eine Hölle. Wenn sie nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, nicht auf einen Abweg, auf eine unglückliche Fährte, in den Verfall, in eine Hölle gelangt, sondern in den Zustand als Mensch zurückkehrt, dann ist sie, wo auch immer sie wiedergeboren wird, von niedriger Herkunft. Dies, Māṇava, ist der Weg, der zu niedriger Herkunft führt, nämlich: eigensinnig und überheblich zu sein; demjenigen, dem Ehrerweisung gebührt, keine Ehrerweisung zu erweisen; nicht vor demjenigen aufzustehen, dem Aufstehen gebührt; demjenigen keinen Sitzplatz anzubieten, dem ein Sitzplatz gebührt; demjenigen keinen Platz zu machen, dem Platzmachen gebührt; denjenigen nicht zu ehren, der geehrt werden sollte; denjenigen nicht zu achten, der geachtet werden sollte; denjenigen nicht zu schätzen, der geschätzt werden sollte; denjenigen nicht zu verehren, der verehrt werden sollte.

‘‘อิธ ปน, มาณว, เอกจฺโจ อิตฺถี วา ปุริโส วา อตฺถทฺโธ โหติ อนติมานี; อภิวาเทตพฺพํ อภิวาเทติ, ปจฺจุฏฺฐาตพฺพํ ปจฺจุฏฺเฐติ, อาสนารหสฺส อาสนํ เทติ, มคฺคารหสฺส มคฺคํ เทติ, สกฺกาตพฺพํ สกฺกโรติ, ครุกาตพฺพํ ครุกโรติ, มาเนตพฺพํ มาเนติ, ปูเชตพฺพํ ปูเชติ. โส เตน กมฺเมน เอวํ สมตฺเตน เอวํ สมาทินฺเนน กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ. โน เจ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ, สเจ มนุสฺสตฺตํ [Pg.248] อาคจฺฉติ ยตฺถ ยตฺถ ปจฺจาชายติ อุจฺจากุลีโน โหติ. อุจฺจากุลีนสํวตฺตนิกา เอสา, มาณว, ปฏิปทา ยทิทํ – อตฺถทฺโธ โหติ อนติมานี; อภิวาเทตพฺพํ อภิวาเทติ, ปจฺจุฏฺฐาตพฺพํ ปจฺจุฏฺเฐติ, อาสนารหสฺส อาสนํ เทติ, มคฺคารหสฺส มคฺคํ เทติ, สกฺกาตพฺพํ สกฺกโรติ, ครุกาตพฺพํ ครุกโรติ, มาเนตพฺพํ มาเนติ, ปูเชตพฺพํ ปูเชติ.

„Hier hingegen, junger Mann, ist ein gewisser Mensch, sei es eine Frau oder ein Mann, nicht starrköpfig und nicht hochmütig; er erweist jenen Ehrerbietung, denen Ehrerbietung gebührt; er erhebt sich vor jenen, vor denen man sich erheben sollte; er bietet jenen einen Sitzplatz an, die eines Sitzplatzes würdig sind; er macht jenen Platz auf dem Weg, die des Weges würdig sind; er ehrt, schätzt, achtet und verehrt jene, die geehrt, geschätzt, geachtet und verehrt werden sollten. Durch diese so vollendete und so unternommene Tat gelangt er nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in eine glückliche Bestimmung, in eine himmlische Welt. Wenn er nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, nicht in eine glückliche Bestimmung, in eine himmlische Welt gelangt, sondern in den menschlichen Zustand zurückkehrt, so wird er, wo auch immer er wiedergeboren wird, in einer hochgestellten Familie geboren. Dies ist der Weg, der zu einer hohen Geburt führt, junger Mann, nämlich: nicht starrköpfig und nicht hochmütig zu sein; jenen Ehrerbietung zu erweisen, denen Ehrerbietung gebührt; sich vor jenen zu erheben, vor denen man sich erheben sollte; jenen einen Sitzplatz anzubieten, die eines Sitzplatzes würdig sind; jenen Platz auf dem Weg zu machen, die des Weges würdig sind; jene zu ehren, zu schätzen, zu achten und zu verehren, die geehrt, geschätzt, geachtet und verehrt werden sollten.“

๒๙๖. ‘‘อิธ, มาณว, เอกจฺโจ อิตฺถี วา ปุริโส วา สมณํ วา พฺราหฺมณํ วา อุปสงฺกมิตฺวา น ปริปุจฺฉิตา โหติ – ‘กึ, ภนฺเต, กุสลํ, กึ อกุสลํ; กึ สาวชฺชํ, กึ อนวชฺชํ; กึ เสวิตพฺพํ, กึ น เสวิตพฺพํ; กึ เม กรียมานํ ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย โหติ, กึ วา ปน เม กรียมานํ ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขาย โหตี’ติ? โส เตน กมฺเมน เอวํ สมตฺเตน เอวํ สมาทินฺเนน กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. โน เจ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ, สเจ มนุสฺสตฺตํ อาคจฺฉติ ยตฺถ ยตฺถ ปจฺจาชายติ ทุปฺปญฺโญ โหติ. ทุปฺปญฺญสํวตฺตนิกา เอสา, มาณว, ปฏิปทา ยทิทํ – สมณํ วา พฺราหฺมณํ วา อุปสงฺกมิตฺวา น ปริปุจฺฉิตา โหติ – ‘กึ, ภนฺเต, กุสลํ, กึ อกุสลํ; กึ สาวชฺชํ, กึ อนวชฺชํ; กึ เสวิตพฺพํ, กึ น เสวิตพฺพํ; กึ เม กรียมานํ ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย โหติ, กึ วา ปน เม กรียมานํ ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขาย โหตี’’’ติ?

296. „Hier, junger Mann, ist ein gewisser Mensch, sei es eine Frau oder ein Mann, der einen Asketen oder Brahmanen aufsucht, aber keine Fragen stellt: ‚Was, o Herr, ist heilsam? Was ist unheilsam? Was ist tadelnswert? Was ist untadelig? Was sollte man pflegen? Was sollte man nicht pflegen? Welches Handeln führt mir für lange Zeit zum Unheil und Leiden, oder welches Handeln führt mir für lange Zeit zum Heil und Glück?‘ Durch diese so vollendete und so unternommene Tat gelangt er nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in einen Zustand des Verfalls, in eine unglückliche Bestimmung, in die Verderbnis, in die Hölle. Wenn er nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, nicht in einen Zustand des Verfalls, in eine unglückliche Bestimmung, in die Verderbnis, in die Hölle gelangt, sondern in den menschlichen Zustand zurückkehrt, so wird er, wo auch immer er wiedergeboren wird, unverständig. Dies ist der Weg, der zur Unverständigkeit führt, junger Mann, nämlich: einen Asketen oder Brahmanen aufzusuchen, ohne Fragen zu stellen: ‚Was, o Herr, ist heilsam? Was ist unheilsam? Was ist tadelnswert? Was ist untadelig? Was sollte man pflegen? Was sollte man nicht pflegen? Welches Handeln führt mir für lange Zeit zum Unheil und Leiden, oder welches Handeln führt mir für lange Zeit zum Heil und Glück?‘“

‘‘อิธ ปน, มาณว, เอกจฺโจ อิตฺถี วา ปุริโส วา สมณํ วา พฺราหฺมณํ วา อุปสงฺกมิตฺวา ปริปุจฺฉิตา โหติ – ‘กึ, ภนฺเต, กุสลํ, กึ อกุสลํ; กึ สาวชฺชํ, กึ อนวชฺชํ; กึ เสวิตพฺพํ, กึ น เสวิตพฺพํ; กึ เม กรียมานํ ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย โหติ, กึ วา ปน เม กรียมานํ ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขาย โหตี’ติ? โส เตน กมฺเมน เอวํ สมตฺเตน เอวํ สมาทินฺเนน กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ. โน เจ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ, สเจ มนุสฺสตฺตํ อาคจฺฉติ ยตฺถ ยตฺถ ปจฺจาชายติ มหาปญฺโญ โหติ. มหาปญฺญสํวตฺตนิกา เอสา, มาณว, ปฏิปทา ยทิทํ – สมณํ วา พฺราหฺมณํ วา อุปสงฺกมิตฺวา ปริปุจฺฉิตา โหติ – ‘กึ, ภนฺเต, กุสลํ, กึ อกุสลํ; กึ สาวชฺชํ, กึ อนวชฺชํ; กึ เสวิตพฺพํ[Pg.249], กึ น เสวิตพฺพํ; กึ เม กรียมานํ ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย โหติ, กึ วา ปน เม กรียมานํ ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขาย โหตี’’’ติ?

„Hier hingegen, junger Mann, ist ein gewisser Mensch, sei es eine Frau oder ein Mann, der einen Asketen oder Brahmanen aufsucht und Fragen stellt: ‚Was, o Herr, ist heilsam? Was ist unheilsam? Was ist tadelnswert? Was ist untadelig? Was sollte man pflegen? Was sollte man nicht pflegen? Welches Handeln führt mir für lange Zeit zum Unheil und Leiden, oder welches Handeln führt mir für lange Zeit zum Heil und Glück?‘ Durch diese so vollendete und so unternommene Tat gelangt er nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in eine glückliche Bestimmung, in eine himmlische Welt. Wenn er nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, nicht in eine glückliche Bestimmung, in eine himmlische Welt gelangt, sondern in den menschlichen Zustand zurückkehrt, so wird er, wo auch immer er wiedergeboren wird, sehr weise. Dies ist der Weg, der zu großer Weisheit führt, junger Mann, nämlich: einen Asketen oder Brahmanen aufzusuchen und Fragen zu stellen: ‚Was, o Herr, ist heilsam? Was ist unheilsam? Was ist tadelnswert? Was ist untadelig? Was sollte man pflegen? Was sollte man nicht pflegen? Welches Handeln führt mir für lange Zeit zum Unheil und Leiden, oder welches Handeln führt mir für lange Zeit zum Heil und Glück?‘“

๒๙๗. ‘‘อิติ โข, มาณว, อปฺปายุกสํวตฺตนิกา ปฏิปทา อปฺปายุกตฺตํ อุปเนติ, ทีฆายุกสํวตฺตนิกา ปฏิปทา ทีฆายุกตฺตํ อุปเนติ; พวฺหาพาธสํวตฺตนิกา ปฏิปทา พวฺหาพาธตฺตํ อุปเนติ, อปฺปาพาธสํวตฺตนิกา ปฏิปทา อปฺปาพาธตฺตํ อุปเนติ; ทุพฺพณฺณสํวตฺตนิกา ปฏิปทา ทุพฺพณฺณตฺตํ อุปเนติ, ปาสาทิกสํวตฺตนิกา ปฏิปทา ปาสาทิกตฺตํ อุปเนติ; อปฺเปสกฺขสํวตฺตนิกา ปฏิปทา อปฺเปสกฺขตฺตํ อุปเนติ, มเหสกฺขสํวตฺตนิกา ปฏิปทา มเหสกฺขตฺตํ อุปเนติ; อปฺปโภคสํวตฺตนิกา ปฏิปทา อปฺปโภคตฺตํ อุปเนติ, มหาโภคสํวตฺตนิกา ปฏิปทา มหาโภคตฺตํ อุปเนติ; นีจกุลีนสํวตฺตนิกา ปฏิปทา นีจกุลีนตฺตํ อุปเนติ, อุจฺจากุลีนสํวตฺตนิกา ปฏิปทา อุจฺจากุลีนตฺตํ อุปเนติ; ทุปฺปญฺญสํวตฺตนิกา ปฏิปทา ทุปฺปญฺญตฺตํ อุปเนติ, มหาปญฺญสํวตฺตนิกา ปฏิปทา มหาปญฺญตฺตํ อุปเนติ. กมฺมสฺสกา, มาณว, สตฺตา กมฺมทายาทา กมฺมโยนี กมฺมพนฺธู กมฺมปฺปฏิสรณา. กมฺมํ สตฺเต วิภชติ ยทิทํ – หีนปฺปณีตตายา’’ติ.

297. „So führt, o junger Mann, der Weg, der zu kurzer Lebensdauer führt, zur Kürze des Lebens; der Weg, der zu langer Lebensdauer führt, zur Länge des Lebens. Der Weg, der zu vielen Krankheiten führt, führt zur Krankheitsanfälligkeit; der Weg, der zu wenigen Krankheiten führt, führt zur Gesundheit. Der Weg, der zur Hässlichkeit führt, führt zur Hässlichkeit; der Weg, der zur Anmut führt, führt zur Anmut. Der Weg, der zu geringem Einfluss führt, führt zu geringem Einfluss; der Weg, der zu großem Einfluss führt, führt zu großem Einfluss. Der Weg, der zu geringem Besitz führt, führt zu Armut; der Weg, der zu großem Besitz führt, führt zu Reichtum. Der Weg, der zu niedriger Geburt führt, führt zu niedriger Geburt; der Weg, der zu hoher Geburt führt, führt zu hoher Geburt. Der Weg, der zur Unverständigkeit führt, führt zur Unverständigkeit; der Weg, der zu großer Weisheit führt, führt zu großer Weisheit. Die Wesen, junger Mann, sind Besitzer ihrer Taten, Erben ihrer Taten, entspringen ihren Taten, sind mit ihren Taten verwandt und haben ihre Taten als Zuflucht. Die Tat ist es, welche die Wesen in Niedrige und Edle unterscheidet.“

เอวํ วุตฺเต, สุโภ มาณโว โตเทยฺยปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อภิกฺกนฺตํ, โภ โคตม, อภิกฺกนฺตํ, โภ โคตม! เสยฺยถาปิ, โภ โคตม, นิกฺกุชฺชิตํ วา อุกฺกุชฺเชยฺย, ปฏิจฺฉนฺนํ วา วิวเรยฺย, มูฬฺหสฺส วา มคฺคํ อาจิกฺเขยฺย, อนฺธกาเร วา เตลปชฺโชตํ ธาเรยฺย – ‘จกฺขุมนฺโต รูปานิ ทกฺขนฺตี’ติ; เอวเมวํ โภตา โคตเมน อเนกปริยาเยน ธมฺโม ปกาสิโต. เอสาหํ ภวนฺตํ โคตมํ สรณํ คจฺฉามิ ธมฺมญฺจ ภิกฺขุสงฺฆญฺจ. อุปาสกํ มํ ภวํ โคตโม ธาเรตุ อชฺชตคฺเค ปาณุเปตํ สรณํ คต’’นฺติ.

Als dies gesagt wurde, sprach der junge Subha Todeyyaputta zum Erhabenen: „Vortrefflich, Herr Gotama, vortrefflich! So wie man Umgestürztes wieder aufrichten würde oder Verborgenes enthüllen würde oder einem Verirrten den Weg zeigen würde oder in der Dunkelheit eine Öllampe herbeibringen würde, damit jene, die Augen haben, die Formen sehen können – ebenso wurde von Herrn Gotama das Dhamma auf vielerlei Weise dargelegt. Ich nehme Zuflucht zu Herrn Gotama, zum Dhamma und zum Sangha der Bhikkhus. Möge Herr Gotama mich von heute an als einen Laienanhänger ansehen, der zeitlebens Zuflucht genommen hat.“

จูฬกมฺมวิภงฺคสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ปญฺจมํ.

Das Cūḷakammavibhaṅga-Sutta, das fünfte, ist abgeschlossen.

๖. มหากมฺมวิภงฺคสุตฺตํ

6. Das Mahākammavibhaṅga-Sutta

๒๙๘. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา ราชคเห วิหรติ เวฬุวเน กลนฺทกนิวาเป. เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา สมิทฺธิ อรญฺญกุฏิกายํ [Pg.250] วิหรติ. อถ โข โปตลิปุตฺโต ปริพฺพาชโก ชงฺฆาวิหารํ อนุจงฺกมมาโน อนุวิจรมาโน เยนายสฺมา สมิทฺธิ เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมตา สมิทฺธินา สทฺธึ สมฺโมทิ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข โปตลิปุตฺโต ปริพฺพาชโก อายสฺมนฺตํ สมิทฺธึ เอตทโวจ – ‘‘สมฺมุขา เมตํ, อาวุโส สมิทฺธิ, สมณสฺส โคตมสฺส สุตํ, สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ – ‘โมฆํ กายกมฺมํ โมฆํ วจีกมฺมํ, มโนกมฺมเมว สจฺจ’นฺติ. อตฺถิ จ สา สมาปตฺติ ยํ สมาปตฺตึ สมาปนฺโน น กิญฺจิ เวทิยตี’’ติ? ‘‘มา เหวํ, อาวุโส โปตลิปุตฺต, อวจ; (มา เหวํ, อาวุโส โปตลิปุตฺต, อวจ;) มา ภควนฺตํ อพฺภาจิกฺขิ. น หิ สาธุ ภควโต อพฺภกฺขานํ. น หิ ภควา เอวํ วเทยฺย – ‘โมฆํ กายกมฺมํ โมฆํ วจีกมฺมํ, มโนกมฺมเมว สจฺจ’นฺติ. อตฺถิ จ โข สา, อาวุโส, สมาปตฺติ ยํ สมาปตฺตึ สมาปนฺโน น กิญฺจิ เวทิยตี’’ติ. ‘‘กีวจิรํ ปพฺพชิโตสิ, อาวุโส สมิทฺธี’’ติ? ‘‘น จิรํ, อาวุโส! ตีณิ วสฺสานี’’ติ. ‘‘เอตฺถ ทานิ มยํ เถเร ภิกฺขู กึ วกฺขาม, ยตฺร หิ นาม เอวํนโว ภิกฺขุ สตฺถารํ ปริรกฺขิตพฺพํ มญฺญิสฺสติ. สญฺเจตนิกํ, อาวุโส สมิทฺธิ, กมฺมํ กตฺวา กาเยน วาจาย มนสา กึ โส เวทิยตี’’ติ? ‘‘สญฺเจตนิกํ, อาวุโส โปตลิปุตฺต, กมฺมํ กตฺวา กาเยน วาจาย มนสา ทุกฺขํ โส เวทิยตี’’ติ. อถ โข โปตลิปุตฺโต ปริพฺพาชโก อายสฺมโต สมิทฺธิสฺส ภาสิตํ เนว อภินนฺทิ นปฺปฏิกฺโกสิ; อนภินนฺทิตฺวา อปฺปฏิกฺโกสิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปกฺกามิ.

298. So habe ich es gehört: Einst weilte der Erhabene bei Rājagaha im Bambushain, am Fütterungsplatz der Eichhörnchen. Zu jener Zeit lebte der ehrwürdige Samiddhi in einer Waldhütte. Da begab sich der Wanderer Potaliputta auf seinem Spaziergang dorthin, wo der ehrwürdige Samiddhi war. Dort angekommen, tauschte er mit dem ehrwürdigen Samiddhi freundliche und denkwürdige Worte aus und setzte sich zur Seite nieder. Beiseite sitzend sprach der Wanderer Potaliputta zum ehrwürdigen Samiddhi: „Angesicht zu Angesicht mit dem Asketen Gotama habe ich dies gehört, angesicht zu angesicht habe ich es empfangen: ‚Körperliche Handlung ist nichtig, sprachliche Handlung ist nichtig, nur geistige Handlung ist wahrhaftig.‘ Und gibt es jene geistige Sammlung (Samāpatti), in der man gar nichts empfindet?“ – „Sprich nicht so, Freund Potaliputta! Verleumde den Erhabenen nicht. Es ist nicht gut, den Erhabenen zu verleumden. Denn der Erhabene würde nicht so sprechen: ‚Körperliche Handlung ist nichtig, sprachliche Handlung ist nichtig, nur geistige Handlung ist wahrhaftig.‘ Doch es gibt jene geistige Sammlung, Freund, in der man gar nichts empfindet.“ – „Wie lange bist du schon ordiniert, Freund Samiddhi?“ – „Nicht lange, Freund, drei Jahre.“ – „Was sollen wir hier nun über die älteren Bhikkhus sagen, wenn selbst ein so neuer Bhikkhu meint, den Lehrer verteidigen zu müssen? Freund Samiddhi, wenn man eine willentliche Handlung mit Körper, Sprache oder Geist begangen hat, was empfindet man dann?“ – „Freund Potaliputta, wenn man eine willentliche Handlung mit Körper, Sprache oder Geist begangen hat, empfindet man Leid (Dukkha).“ Daraufhin stimmte der Wanderer Potaliputta den Worten des ehrwürdigen Samiddhi weder zu, noch wies er sie zurück. Ohne zuzustimmen oder zurückzuweisen, erhob er sich von seinem Platz und ging fort.

๒๙๙. อถ โข อายสฺมา สมิทฺธิ อจิรปกฺกนฺเต โปตลิปุตฺเต ปริพฺพาชเก เยนายสฺมา อานนฺโท เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมตา อานนฺเทน สทฺธึ สมฺโมทิ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา สมิทฺธิ ยาวตโก อโหสิ โปตลิปุตฺเตน ปริพฺพาชเกน สทฺธึ กถาสลฺลาโป ตํ สพฺพํ อายสฺมโต อานนฺทสฺส อาโรเจสิ.

299. Kurz nachdem der Wanderer Potaliputta fortgegangen war, begab sich der ehrwürdige Samiddhi dorthin, wo der ehrwürdige Ānanda war. Er tauschte freundliche und denkwürdige Worte mit ihm aus, setzte sich zur Seite nieder und berichtete dem ehrwürdigen Ānanda das gesamte Gespräch, das er mit dem Wanderer Potaliputta geführt hatte.

เอวํ วุตฺเต, อายสฺมา อานนฺโท อายสฺมนฺตํ สมิทฺธึ เอตทโวจ – ‘‘อตฺถิ โข อิทํ, อาวุโส สมิทฺธิ, กถาปาภตํ ภควนฺตํ ทสฺสนาย. อายามาวุโส [Pg.251] สมิทฺธิ, เยน ภควา เตนุปสงฺกมิสฺสาม; อุปสงฺกมิตฺวา เอตมตฺถํ ภควโต อาโรเจสฺสาม. ยถา โน ภควา พฺยากริสฺสติ ตถา นํ ธาเรสฺสามา’’ติ. ‘‘เอวมาวุโส’’ติ โข อายสฺมา สมิทฺธิ อายสฺมโต อานนฺทสฺส ปจฺจสฺโสสิ.

Als dies gesagt wurde, sprach der ehrwürdige Ānanda zum ehrwürdigen Samiddhi: „Freund Samiddhi, dies ist ein Anlass, den Erhabenen aufzusuchen. Komm, Freund Samiddhi, lass uns zum Erhabenen gehen und ihm diese Angelegenheit vortragen. Wie der Erhabene es uns erklären wird, so wollen wir es uns merken.“ – „Gewiss, Freund“, antwortete der ehrwürdige Samiddhi dem ehrwürdigen Ānanda.

อถ โข อายสฺมา จ อานนฺโท อายสฺมา จ สมิทฺธิ เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา อานนฺโท ยาวตโก อโหสิ อายสฺมโต สมิทฺธิสฺส โปตลิปุตฺเตน ปริพฺพาชเกน สทฺธึ กถาสลฺลาโป ตํ สพฺพํ ภควโต อาโรเจสิ. เอวํ วุตฺเต, ภควา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ เอตทโวจ – ‘‘ทสฺสนมฺปิ โข อหํ, อานนฺท, โปตลิปุตฺตสฺส ปริพฺพาชกสฺส นาภิชานามิ, กุโต ปเนวรูปํ กถาสลฺลาปํ? อิมินา จ, อานนฺท, สมิทฺธินา โมฆปุริเสน โปตลิปุตฺตสฺส ปริพฺพาชกสฺส วิภชฺชพฺยากรณีโย ปญฺโห เอกํเสน พฺยากโต’’ติ. เอวํ วุตฺเต, อายสฺมา อุทายี ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘สเจ ปน, ภนฺเต, อายสฺมตา สมิทฺธินา อิทํ สนฺธาย ภาสิตํ – ยํ กิญฺจิ เวทยิตํ ตํ ทุกฺขสฺมิ’’นฺติ.

Da begaben sich der ehrwürdige Ānanda und der ehrwürdige Samiddhi zum Erhabenen. Dort angekommen, verneigten sie sich vor dem Erhabenen und setzten sich zur Seite nieder. Beiseite sitzend berichtete der ehrwürdige Ānanda dem Erhabenen das gesamte Gespräch, das der ehrwürdige Samiddhi mit dem Wanderer Potaliputta geführt hatte. Als dies gesagt wurde, sprach der Erhabene zum ehrwürdigen Ānanda: „Ich kann mich nicht einmal daran erinnern, den Wanderer Potaliputta gesehen zu haben, Ānanda; wie also sollte es ein solches Gespräch gegeben haben? Und von diesem törichten Mann Samiddhi wurde auf eine Frage, die differenziert hätte beantwortet werden müssen, eine einseitige Antwort gegeben.“ Daraufhin sprach der ehrwürdige Udāyī zum Erhabenen: „Aber Herr, wurde dies vom ehrwürdigen Samiddhi vielleicht in Bezug darauf gesagt, dass alles, was empfunden wird, Leid (Dukkha) ist?“

๓๐๐. อถ โข ภควา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อามนฺเตสิ – ‘‘ปสฺสสิ โน ตฺวํ, อานนฺท, อิมสฺส อุทายิสฺส โมฆปุริสสฺส อุมฺมงฺคํ ? อญฺญาสึ โข อหํ, อานนฺท – ‘อิทาเนวายํ อุทายี โมฆปุริโส อุมฺมุชฺชมาโน อโยนิโส อุมฺมุชฺชิสฺสตี’ติ. อาทึเยว, อานนฺท, โปตลิปุตฺเตน ปริพฺพาชเกน ติสฺโส เวทนา ปุจฺฉิตา. สจายํ, อานนฺท, สมิทฺธิ โมฆปุริโส โปตลิปุตฺตสฺส ปริพฺพาชกสฺส เอวํ ปุฏฺโฐ เอวํ พฺยากเรยฺย – ‘สญฺเจตนิกํ, อาวุโส โปตลิปุตฺต, กมฺมํ กตฺวา กาเยน วาจาย มนสา สุขเวทนียํ สุขํ โส เวทยติ; สญฺเจตนิกํ, อาวุโส โปตลิปุตฺต, กมฺมํ กตฺวา กาเยน วาจาย มนสา ทุกฺขเวทนียํ ทุกฺขํ โส เวทยติ; สญฺเจตนิกํ, อาวุโส โปตลิปุตฺต, กมฺมํ กตฺวา กาเยน วาจาย มนสา อทุกฺขมสุขเวทนียํ อทุกฺขมสุขํ โส เวทยตี’ติ. เอวํ พฺยากรมาโน โข, อานนฺท, สมิทฺธิ โมฆปุริโส โปตลิปุตฺตสฺส ปริพฺพาชกสฺส สมฺมา (พฺยากรมาโน) พฺยากเรยฺย. อปิ [Pg.252] จ, อานนฺท, เก จ อญฺญติตฺถิยา ปริพฺพาชกา พาลา อพฺยตฺตา เก จ ตถาคตสฺส มหากมฺมวิภงฺคํ ชานิสฺสนฺติ? สเจ ตุมฺเห, อานนฺท, สุเณยฺยาถ ตถาคตสฺส มหากมฺมวิภงฺคํ วิภชนฺตสฺสา’’ติ.

300. Da wandte sich der Erhabene an den ehrwürdigen Ānanda: „Siehst du, Ānanda, die geistige Verwirrung dieses Udāyī, dieses törichten Mannes? Ich wusste es bereits, Ānanda: ‚Gerade jetzt wird dieser törichte Udāyī auf unvernünftige Weise hervortreten und das Thema verfehlen.‘ Schon zu Beginn, Ānanda, stellte der Wanderer Potaliputta die Frage nach den drei Arten von Empfindungen. Wenn dieser törichte Samiddhi, Ānanda, vom Wanderer Potaliputta so gefragt worden wäre, hätte er wie folgt antworten sollen: ‚Freund Potaliputta, wenn man eine vorsätzliche Tat mit dem Körper, der Rede oder dem Geist vollbracht hat, die als glückbringend zu empfinden ist, erfährt man eine angenehme Empfindung. Freund Potaliputta, wenn man eine vorsätzliche Tat mit dem Körper, der Rede oder dem Geist vollbracht hat, die als leidvoll zu empfinden ist, erfährt man eine schmerzhafte Empfindung. Freund Potaliputta, wenn man eine vorsätzliche Tat mit dem Körper, der Rede oder dem Geist vollbracht hat, die weder als leidvoll noch als glückbringend zu empfinden ist, erfährt man eine weder-schmerzhafte-noch-angenehme Empfindung.‘ Wenn er so geantwortet hätte, Ānanda, hätte der törichte Samiddhi dem Wanderer Potaliputta die richtige Antwort gegeben. Und doch, Ānanda, wer sind diese ungebildeten und törichten Wanderer anderer Lehren, dass sie die Große Analyse des Kamma des Tathāgata verstehen könnten? Wenn ihr, Ānanda, zuhören wollt, während der Tathāgata die Große Analyse des Kamma darlegt, werde ich sie erläutern.“

‘‘เอตสฺส, ภควา, กาโล, เอตสฺส, สุคต, กาโล ยํ ภควา มหากมฺมวิภงฺคํ วิภเชยฺย. ภควโต สุตฺวา ภิกฺขู ธาเรสฺสนฺตี’’ติ. ‘‘เตน หานนฺท, สุณาหิ, สาธุกํ มนสิ กโรหิ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข อายสฺมา อานนฺโท ภควโต ปจฺจสฺโสสิ. ภควา เอตทโวจ –

„Es ist an der Zeit, Erhabener, es ist an der Zeit, Sugata, dass der Erhabene die Große Analyse des Kamma darlegt. Nachdem sie es vom Erhabenen gehört haben, werden die Mönche es sich einprägen.“ „Dann höre zu, Ānanda, und merke es dir gut; ich werde sprechen.“ „Ja, Herr“, antwortete der ehrwürdige Ānanda dem Erhabenen. Der Erhabene sprach Folgendes:

‘‘จตฺตาโรเม, อานนฺท, ปุคฺคลา สนฺโต สํวิชฺชมานา โลกสฺมึ. กตเม จตฺตาโร? อิธานนฺท, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อิธ ปาณาติปาตี โหติ, อทินฺนาทายี โหติ, กาเมสุมิจฺฉาจารี โหติ, มุสาวาที โหติ, ปิสุณวาโจ โหติ, ผรุสวาโจ โหติ, สมฺผปฺปลาปี โหติ, อภิชฺฌาลุ โหติ, พฺยาปนฺนจิตฺโต โหติ, มิจฺฉาทิฏฺฐิ โหติ. โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ.

„Es gibt vier Arten von Personen, Ānanda, die in der Welt anzutreffen sind. Welche vier? Hier, Ānanda, ist eine bestimmte Person in diesem Leben jemand, der Lebewesen tötet, der Nichtgegebenes nimmt, der sich im sexuellen Fehlverhalten übt, der lügt, der verleumderisch spricht, der raue Worte gebraucht, der leeres Geschwätz führt, der habgierig ist, der böswilligen Geistes ist und eine falsche Ansicht hat. Nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, gelangt sie in einen Zustand des Leids, auf eine unglückliche Fährte, in den Untergang, in die Hölle.“

‘‘อิธ ปนานนฺท, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อิธ ปาณาติปาตี โหติ, อทินฺนาทายี โหติ, กาเมสุมิจฺฉาจารี โหติ, มุสาวาที โหติ, ปิสุณวาโจ โหติ, ผรุสวาโจ โหติ, สมฺผปฺปลาปี โหติ, อภิชฺฌาลุ โหติ, พฺยาปนฺนจิตฺโต โหติ, มิจฺฉาทิฏฺฐิ โหติ. โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ.

„Da ist aber, Ānanda, eine bestimmte Person, die in diesem Leben Lebewesen tötet, Nichtgegebenes nimmt, sich im sexuellen Fehlverhalten übt, lügt, verleumderisch spricht, raue Worte gebraucht, leeres Geschwätz führt, habgierig ist, böswilligen Geistes ist und eine falsche Ansicht hat. Doch nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, gelangt sie auf eine glückliche Fährte, in eine himmlische Welt.“

‘‘อิธานนฺท, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อิธ ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ, อทินฺนาทานา ปฏิวิรโต โหติ, กาเมสุมิจฺฉาจารา ปฏิวิรโต โหติ, มุสาวาทา ปฏิวิรโต โหติ, ปิสุณาย วาจาย ปฏิวิรโต โหติ, ผรุสาย วาจาย ปฏิวิรโต โหติ, สมฺผปฺปลาปา ปฏิวิรโต โหติ, อนภิชฺฌาลุ โหติ, อพฺยาปนฺนจิตฺโต โหติ, สมฺมาทิฏฺฐิ โหติ. โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ.

„Hier, Ānanda, ist eine bestimmte Person, die in diesem Leben vom Töten lebender Wesen absteht, vom Nehmen des Nichtgegebenen absteht, vom sexuellen Fehlverhalten absteht, vom Lügen absteht, von verleumderischer Rede absteht, von rauer Rede absteht, von leerem Geschwätz absteht, die nicht habgierig ist, die keinen böswilligen Geist hat und die rechte Ansicht besitzt. Nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, gelangt sie auf eine glückliche Fährte, in eine himmlische Welt.“

‘‘อิธ ปนานนฺท, เอกจฺโจ ปุคฺคโล อิธ ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ, อทินฺนาทานา ปฏิวิรโต โหติ, กาเมสุมิจฺฉาจารา ปฏิวิรโต โหติ, มุสาวาทา ปฏิวิรโต โหติ, ปิสุณาย วาจาย [Pg.253] ปฏิวิรโต โหติ, ผรุสาย วาจาย ปฏิวิรโต โหติ, สมฺผปฺปลาปา ปฏิวิรโต โหติ, อนภิชฺฌาลุ โหติ, อพฺยาปนฺนจิตฺโต โหติ, สมฺมาทิฏฺฐิ โหติ. โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ.

„Da ist aber, Ānanda, eine bestimmte Person, die in diesem Leben vom Töten lebender Wesen absteht, vom Nehmen des Nichtgegebenen absteht, vom sexuellen Fehlverhalten absteht, vom Lügen absteht, von verleumderischer Rede absteht, von rauer Rede absteht, von leerem Geschwätz absteht, die nicht habgierig ist, die keinen böswilligen Geist hat und die rechte Ansicht besitzt. Doch nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, gelangt sie in einen Zustand des Leids, auf eine unglückliche Fährte, in den Untergang, in die Hölle.“

๓๐๑. ‘‘อิธานนฺท, เอกจฺโจ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา อาตปฺปมนฺวาย ปธานมนฺวาย อนุโยคมนฺวาย อปฺปมาทมนฺวาย สมฺมามนสิการมนฺวาย ตถารูปํ เจโตสมาธึ ผุสติ ยถาสมาหิเต จิตฺเต ทิพฺเพน จกฺขุนา วิสุทฺเธน อติกฺกนฺตมานุสเกน อมุํ ปุคฺคลํ ปสฺสติ – อิธ ปาณาติปาตึ อทินฺนาทายึ กาเมสุมิจฺฉาจารึ มุสาวาทึ ปิสุณวาจํ ผรุสวาจํ สมฺผปฺปลาปึ อภิชฺฌาลุํ พฺยาปนฺนจิตฺตํ มิจฺฉาทิฏฺฐึ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา ปสฺสติ อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปนฺนํ. โส เอวมาห – ‘อตฺถิ กิร, โภ, ปาปกานิ กมฺมานิ, อตฺถิ ทุจฺจริตสฺส วิปาโก. อมาหํ ปุคฺคลํ อทฺทสํ อิธ ปาณาติปาตึ อทินฺนาทายึ…เป… มิจฺฉาทิฏฺฐึ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา ปสฺสามิ อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปนฺน’นฺติ. โส เอวมาห – ‘โย กิร, โภ, ปาณาติปาตี อทินฺนาทายี…เป… มิจฺฉาทิฏฺฐิ, สพฺโพ โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. เย เอวํ ชานนฺติ, เต สมฺมา ชานนฺติ; เย อญฺญถา ชานนฺติ, มิจฺฉา เตสํ ญาณ’นฺติ. อิติ โส ยเทว ตสฺส สามํ ญาตํ สามํ ทิฏฺฐํ สามํ วิทิตํ ตเทว ตตฺถ ถามสา ปรามาสา อภินิวิสฺส โวหรติ – ‘อิทเมว สจฺจํ, โมฆมญฺญ’’’นฺติ.

301. „Hier, Ānanda, erlangt ein gewisser Asket oder Brahmane durch Eifer, Anstrengung, beharrliche Übung, Wachsamkeit und rechtes Aufmerken eine solche Sammlung des Geistes, dass er bei gesammeltem Geist mit dem göttlichen Auge – das geläutert ist und das menschliche Maß übersteigt – jene Person sieht, die hier Lebewesen tötet, Nichtgegebenes nimmt, sich im sexuellen Fehlverhalten übt, lügt, verleumderisch spricht, raue Worte gebraucht, leeres Geschwätz führt, habgierig ist, böswilligen Geistes ist und eine falsche Ansicht hat. Er sieht, dass jene nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in einen Zustand des Leids, auf eine unglückliche Fährte, in den Untergang, in die Hölle gelangt ist. Er sagt dann: ‚Es gibt wahrlich schlechte Taten, es gibt eine Frucht des Fehlverhaltens. Denn ich sah eine Person, die hier Lebewesen tötete, Nichtgegebenes nahm ... und eine falsche Ansicht hatte, und ich sehe, dass sie nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in der Hölle wiedergeboren wurde.‘ Und er sagt weiter: ‚Wer auch immer, ihr Herrn, Lebewesen tötet, Nichtgegebenes nimmt ... und eine falsche Ansicht hat, der gelangt ausnahmslos nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in die Hölle. Diejenigen, die dies so wissen, wissen es richtig; diejenigen, die es anders wissen, deren Wissen ist falsch.‘ So beharrt er fest auf dem, was er selbst gewusst, selbst gesehen und selbst erfahren hat, ergreift es hartnäckig und erklärt: ‚Nur dies ist wahr, alles andere ist töricht.‘“

‘‘อิธ ปนานนฺท, เอกจฺโจ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา อาตปฺปมนฺวาย ปธานมนฺวาย อนุโยคมนฺวาย อปฺปมาทมนฺวาย สมฺมามนสิการมนฺวาย ตถารูปํ เจโตสมาธึ ผุสติ ยถาสมาหิเต จิตฺเต ทิพฺเพน จกฺขุนา วิสุทฺเธน อติกฺกนฺตมานุสเกน อมุํ ปุคฺคลํ ปสฺสติ – อิธ ปาณาติปาตึ อทินฺนาทายึ…เป… มิจฺฉาทิฏฺฐึ, กายสฺส เภทา ปรํ มรณา ปสฺสติ สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปนฺนํ. โส เอวมาห – ‘นตฺถิ กิร, โภ, ปาปกานิ กมฺมานิ, นตฺถิ ทุจฺจริตสฺส วิปาโก. อมาหํ ปุคฺคลํ อทฺทสํ – อิธ ปาณาติปาตึ อทินฺนาทายึ…เป… มิจฺฉาทิฏฺฐึ, กายสฺส เภทา ปรํ มรณา ปสฺสามิ สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปนฺน’นฺติ. โส เอวมาห – ‘โย [Pg.254] กิร, โภ, ปาณาติปาตี อทินฺนาทายี…เป… มิจฺฉาทิฏฺฐิ, สพฺโพ โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ. เย เอวํ ชานนฺติ เต สมฺมา ชานนฺติ; เย อญฺญถา ชานนฺติ, มิจฺฉา เตสํ ญาณ’นฺติ. อิติ โส ยเทว ตสฺส สามํ ญาตํ สามํ ทิฏฺฐํ สามํ วิทิตํ ตเทว ตตฺถ ถามสา ปรามาสา อภินิวิสฺส โวหรติ – ‘อิทเมว สจฺจํ, โมฆมญฺญ’’’นฺติ.

Hier jedoch, Ānanda, erlangt ein gewisser Asket oder Brahmane durch Eifer, durch Anstrengung, durch Hingabe, durch Wachsamkeit und durch rechte Aufmerksamkeit eine solche Konzentration des Geistes, dass er bei konzentriertem Geist mit dem geläuterten, übermenschlichen göttlichen Auge jene Person sieht, die hier Lebewesen tötete, Nichtgegebenes nahm … und eine falsche Anschauung hatte; er sieht, wie sie nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in einer glücklichen Bestimmung, in einer himmlischen Welt wiedergeboren wurde. Er sagt daraufhin: ‚Wahrlich, ihr Herren, es gibt keine bösen Taten, es gibt keine Vergeltung für Fehlverhalten. Denn ich sah eine Person, die hier Lebewesen tötete, Nichtgegebenes nahm … und eine falsche Anschauung hatte, nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in einer glücklichen Bestimmung, in einer himmlischen Welt wiedergeboren.‘ Er sagt weiter: ‚Wer auch immer, ihr Herren, Lebewesen tötet, Nichtgegebenes nimmt … oder eine falsche Anschauung hat, sie alle werden nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in einer glücklichen Bestimmung, in einer himmlischen Welt wiedergeboren. Diejenigen, die dies so wissen, wissen es richtig; diejenigen, die es anders wissen, deren Wissen ist falsch.‘ So beharrt er aufgrund von Hartnäckigkeit und dogmatischem Anhaften an genau dem, was er selbst gewusst, selbst gesehen und selbst erfahren hat, und verkündet: ‚Nur dies ist die Wahrheit, alles andere ist töricht.‘

‘‘อิธานนฺท, เอกจฺโจ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา อาตปฺปมนฺวาย ปธานมนฺวาย อนุโยคมนฺวาย อปฺปมาทมนฺวาย สมฺมามนสิการมนฺวาย ตถารูปํ เจโตสมาธึ ผุสติ ยถาสมาหิเต จิตฺเต ทิพฺเพน จกฺขุนา วิสุทฺเธน อติกฺกนฺตมานุสเกน อมุํ ปุคฺคลํ ปสฺสติ – อิธ ปาณาติปาตา ปฏิวิรตํ อทินฺนาทานา ปฏิวิรตํ กาเมสุมิจฺฉาจารา ปฏิวิรตํ มุสาวาทา ปฏิวิรตํ ปิสุณาย วาจาย ปฏิวิรตํ ผรุสาย วาจาย ปฏิวิรตํ สมฺผปฺปลาปา ปฏิวิรตํ อนภิชฺฌาลุํ อพฺยาปนฺนจิตฺตํ สมฺมาทิฏฺฐึ, กายสฺส เภทา ปรํ มรณา ปสฺสติ สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปนฺนํ. โส เอวมาห – ‘อตฺถิ กิร, โภ, กลฺยาณานิ กมฺมานิ, อตฺถิ สุจริตสฺส วิปาโก. อมาหํ ปุคฺคลํ อทฺทสํ – อิธ ปาณาติปาตา ปฏิวิรตํ อทินฺนาทานา ปฏิวิรตํ…เป… สมฺมาทิฏฺฐึ, กายสฺส เภทา ปรํ มรณา ปสฺสามิ สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปนฺน’นฺติ. โส เอวมาห – ‘โย กิร, โภ, ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต อทินฺนาทานา ปฏิวิรโต…เป… สมฺมาทิฏฺฐิ สพฺโพ โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ. เย เอวํ ชานนฺติ เต สมฺมา ชานนฺติ; เย อญฺญถา ชานนฺติ, มิจฺฉา เตสํ ญาณ’นฺติ. อิติ โส ยเทว ตสฺส สามํ ญาตํ สามํ ทิฏฺฐํ สามํ วิทิตํ ตเทว ตตฺถ ถามสา ปรามาสา อภินิวิสฺส โวหรติ – ‘อิทเมว สจฺจํ, โมฆมญฺญ’’’นฺติ.

Hier, Ānanda, erlangt ein gewisser Asket oder Brahmane durch Eifer, durch Anstrengung, durch Hingabe, durch Wachsamkeit und durch rechte Aufmerksamkeit eine solche Konzentration des Geistes, dass er bei konzentriertem Geist mit dem geläuterten, übermenschlichen göttlichen Auge jene Person sieht, die hier vom Töten von Lebewesen Abstand nahm, vom Nehmen des Nichtgegebenen Abstand nahm, von sexuellem Fehlverhalten Abstand nahm, von der Lüge Abstand nahm, von verleumderischer Rede Abstand nahm, von hasserfüllter Rede Abstand nahm, von leerem Geschwätz Abstand nahm, die nicht habgierig war, deren Geist frei von Übelwollen war und die eine rechte Anschauung hatte; er sieht, wie sie nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in einer glücklichen Bestimmung, in einer himmlischen Welt wiedergeboren wurde. Er sagt daraufhin: ‚Wahrlich, ihr Herren, es gibt heilsame Taten, es gibt eine Vergeltung für Wohlverhalten. Denn ich sah eine Person, die hier vom Töten von Lebewesen Abstand nahm, vom Nehmen des Nichtgegebenen Abstand nahm … und eine rechte Anschauung hatte, nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in einer glücklichen Bestimmung, in einer himmlischen Welt wiedergeboren.‘ Er sagt weiter: ‚Wer auch immer, ihr Herren, vom Töten von Lebewesen Abstand nimmt, vom Nehmen des Nichtgegebenen Abstand nimmt … oder eine rechte Anschauung hat, sie alle werden nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in einer glücklichen Bestimmung, in einer himmlischen Welt wiedergeboren. Diejenigen, die dies so wissen, wissen es richtig; diejenigen, die es anders wissen, deren Wissen ist falsch.‘ So beharrt er aufgrund von Hartnäckigkeit und dogmatischem Anhaften an genau dem, was er selbst gewusst, selbst gesehen und selbst erfahren hat, und verkündet: ‚Nur dies ist die Wahrheit, alles andere ist töricht.‘

‘‘อิธ ปนานนฺท, เอกจฺโจ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา อาตปฺปมนฺวาย ปธานมนฺวาย อนุโยคมนฺวาย อปฺปมาทมนฺวาย สมฺมามนสิการมนฺวาย ตถารูปํ เจโตสมาธึ ผุสติ ยถาสมาหิเต จิตฺเต ทิพฺเพน จกฺขุนา วิสุทฺเธน อติกฺกนฺตมานุสเกน อมุํ ปุคฺคลํ ปสฺสติ – อิธ ปาณาติปาตา ปฏิวิรตํ…เป… สมฺมาทิฏฺฐึ, กายสฺส เภทา ปรํ มรณา ปสฺสติ อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปนฺนํ. โส เอวมาห – ‘นตฺถิ กิร, โภ กลฺยาณานิ กมฺมานิ, นตฺถิ สุจริตสฺส วิปาโก. อมาหํ [Pg.255] ปุคฺคลํ อทฺทสํ – อิธ ปาณาติปาตา ปฏิวิรตํ อทินฺนาทานา ปฏิวิรตํ…เป… สมฺมาทิฏฺฐึ, กายสฺส เภทา ปรํ มรณา ปสฺสามิ อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปนฺน’นฺติ. โส เอวมาห – ‘โย กิร, โภ, ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต อทินฺนาทานา ปฏิวิรโต…เป… สมฺมาทิฏฺฐิ, สพฺโพ โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. เย เอวํ ชานนฺติ เต สมฺมา ชานนฺติ; เย อญฺญถา ชานนฺติ, มิจฺฉา เตสํ ญาณ’นฺติ. อิติ โส ยเทว ตสฺส สามํ ญาตํ สามํ ทิฏฺฐํ สามํ วิทิตํ ตเทว ตตฺถ ถามสา ปรามาสา อภินิวิสฺส โวหรติ – ‘อิทเมว สจฺจํ, โมฆมญฺญ’’’นฺติ.

Hier jedoch, Ānanda, erlangt ein gewisser Asket oder Brahmane durch Eifer, durch Anstrengung, durch Hingabe, durch Wachsamkeit und durch rechte Aufmerksamkeit eine solche Konzentration des Geistes, dass er bei konzentriertem Geist mit dem geläuterten, übermenschlichen göttlichen Auge jene Person sieht, die hier vom Töten von Lebewesen Abstand nahm … und eine rechte Anschauung hatte; er sieht, wie sie nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in einem Zustand des Leidens, an einem unglücklichen Ort, im Verderben, in der Hölle wiedergeboren wurde. Er sagt daraufhin: ‚Wahrlich, ihr Herren, es gibt keine heilsamen Taten, es gibt keine Vergeltung für Wohlverhalten. Denn ich sah eine Person, die hier vom Töten von Lebewesen Abstand nahm, vom Nehmen des Nichtgegebenen Abstand nahm … und eine rechte Anschauung hatte, nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in einem Zustand des Leidens, an einem unglücklichen Ort, im Verderben, in der Hölle wiedergeboren.‘ Er sagt weiter: ‚Wer auch immer, ihr Herren, vom Töten von Lebewesen Abstand nimmt, vom Nehmen des Nichtgegebenen Abstand nimmt … oder eine rechte Anschauung hat, sie alle werden nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in einem Zustand des Leidens, an einem unglücklichen Ort, im Verderben, in der Hölle wiedergeboren. Diejenigen, die dies so wissen, wissen es richtig; diejenigen, die es anders wissen, deren Wissen ist falsch.‘ So beharrt er aufgrund von Hartnäckigkeit und dogmatischem Anhaften an genau dem, was er selbst gewusst, selbst gesehen und selbst erfahren hat, und verkündet: ‚Nur dies ist die Wahrheit, alles andere ist töricht.‘

๓๐๒. ‘‘ตตฺรานนฺท, ยฺวายํ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา เอวมาห – ‘อตฺถิ กิร, โภ, ปาปกานิ กมฺมานิ, อตฺถิ ทุจฺจริตสฺส วิปาโก’ติ อิทมสฺส อนุชานามิ; ยมฺปิ โส เอวมาห – ‘อมาหํ ปุคฺคลํ อทฺทสํ – อิธ ปาณาติปาตึ อทินฺนาทายึ…เป… มิจฺฉาทิฏฺฐึ, กายสฺส เภทา ปรํ มรณา ปสฺสามิ อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปนฺน’นฺติ อิทมฺปิสฺส อนุชานามิ; ยญฺจ โข โส เอวมาห – ‘โย กิร, โภ, ปาณาติปาตี อทินฺนาทายี…เป… มิจฺฉาทิฏฺฐิ, สพฺโพ โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชตี’ติ อิทมสฺส นานุชานามิ; ยมฺปิ โส เอวมาห – ‘เย เอวํ ชานนฺติ เต สมฺมา ชานนฺติ; เย อญฺญถา ชานนฺติ, มิจฺฉา เตสํ ญาณ’นฺติ อิทมฺปิสฺส นานุชานามิ; ยมฺปิ โส ยเทว ตสฺส สามํ ญาตํ สามํ ทิฏฺฐํ สามํ วิทิตํ ตเทว ตตฺถ ถามสา ปรามาสา อภินิวิสฺส โวหรติ – ‘อิทเมว สจฺจํ, โมฆมญฺญ’นฺติ อิทมฺปิสฺส นานุชานามิ. ตํ กิสฺส เหตุ? อญฺญถา หิ, อานนฺท, ตถาคตสฺส มหากมฺมวิภงฺเค ญาณํ โหติ.

302. „Dabei, Ananda, wenn ein Asket oder Brahmane so spricht: ‚Es gibt fürwahr, ihr Herren, böse Taten; es gibt eine Auswirkung von schlechtem Wandel‘, so stimme ich ihm darin zu. Auch wenn er so spricht: ‚Ich sah hier eine Person – einen, der Leben nahm, Nichtgegebenes nahm ... eine falsche Ansicht hatte; ich sehe, dass er nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, in einen Zustand des Leids, auf eine unglückliche Fährte, in den Untergang, in eine Hölle gelangt ist‘, so stimme ich ihm auch darin zu. Was er aber so spricht: ‚Wer fürwahr, ihr Herren, Leben nimmt, Nichtgegebenes nimmt ... eine falsche Ansicht hat, der gelangt allesamt nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, in einen Zustand des Leids, auf eine unglückliche Fährte, in den Untergang, in eine Hölle‘, darin stimme ich ihm nicht zu. Auch wenn er so spricht: ‚Diejenigen, die es so wissen, wissen es richtig; diejenigen, die es anders wissen, deren Erkenntnis ist falsch‘, stimme ich ihm darin nicht zu. Auch wenn er – nur gestützt auf das, was er selbst gewusst, selbst gesehen, selbst erfahren hat – hartnäckig daran festhält und verkündet: ‚Nur dies ist die Wahrheit, alles andere ist töricht‘, stimme ich ihm darin nicht zu. Aus welchem Grund? Denn anders, Ananda, ist das Wissen des Vollendeten hinsichtlich der großen Analyse der Taten.“

‘‘ตตฺรานนฺท, ยฺวายํ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา เอวมาห – ‘นตฺถิ กิร, โภ, ปาปกานิ กมฺมานิ, นตฺถิ ทุจฺจริตสฺส วิปาโก’ติ อิทมสฺส นานุชานามิ; ยญฺจ โข โส เอวมาห – ‘อมาหํ ปุคฺคลํ อทฺทสํ – อิธ ปาณาติปาตึ อทินฺนาทายึ…เป… มิจฺฉาทิฏฺฐึ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา ปสฺสามิ สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปนฺน’นฺติ อิทมสฺส อนุชานามิ; ยญฺจ โข โส เอวมาห – ‘โย กิร, โภ, ปาณาติปาตี อทินฺนาทายี…เป… มิจฺฉาทิฏฺฐิ, สพฺโพ โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชตี’ติ อิทมสฺส นานุชานามิ; ยมฺปิ โส เอวมาห – ‘เย เอวํ [Pg.256] ชานนฺติ เต สมฺมา ชานนฺติ; เย อญฺญถา ชานนฺติ, มิจฺฉา เตสํ ญาณ’นฺติ อิทมฺปิสฺส นานุชานามิ; ยมฺปิ โส ยเทว ตสฺส สามํ ญาตํ สามํ ทิฏฺฐํ สามํ วิทิตํ ตเทว ตตฺถ ถามสา ปรามาสา อภินิวิสฺส โวหรติ – ‘อิทเมว สจฺจํ, โมฆมญฺญ’นฺติ อิทมฺปิสฺส นานุชานามิ. ตํ กิสฺส เหตุ? อญฺญถา หิ, อานนฺท, ตถาคตสฺส มหากมฺมวิภงฺเค ญาณํ โหติ.

„Dabei, Ananda, wenn ein Asket oder Brahmane so spricht: ‚Es gibt fürwahr, ihr Herren, keine bösen Taten; es gibt keine Auswirkung von schlechtem Wandel‘, so stimme ich ihm darin nicht zu. Was er aber so spricht: ‚Ich sah hier eine Person – einen, der Leben nahm, Nichtgegebenes nahm ... eine falsche Ansicht hatte; ich sehe, dass er nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, in eine glückliche Fährte, in eine himmlische Welt gelangt ist‘, so stimme ich ihm darin zu. Was er aber so spricht: ‚Wer fürwahr, ihr Herren, Leben nimmt, Nichtgegebenes nimmt ... eine falsche Ansicht hat, der gelangt allesamt nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, in eine glückliche Fährte, in eine himmlische Welt‘, darin stimme ich ihm nicht zu. Auch wenn er so spricht: ‚Diejenigen, die es so wissen, wissen es richtig; diejenigen, die es anders wissen, deren Erkenntnis ist falsch‘, stimme ich ihm darin nicht zu. Auch wenn er – nur gestützt auf das, was er selbst gewusst, selbst gesehen, selbst erfahren hat – hartnäckig daran festhält und verkündet: ‚Nur dies ist die Wahrheit, alles andere ist töricht‘, stimme ich ihm darin nicht zu. Aus welchem Grund? Denn anders, Ananda, ist das Wissen des Vollendeten hinsichtlich der großen Analyse der Taten.“

‘‘ตตฺรานนฺท, ยฺวายํ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา เอวมาห – ‘อตฺถิ กิร, โภ, กลฺยาณานิ กมฺมานิ, อตฺถิ สุจริตสฺส วิปาโก’ติ อิทมสฺส อนุชานามิ; ยมฺปิ โส เอวมาห – ‘อมาหํ ปุคฺคลํ อทฺทสํ – อิธ ปาณาติปาตา ปฏิวิรตํ อทินฺนาทานา ปฏิวิรตํ…เป… สมฺมาทิฏฺฐึ, กายสฺส เภทา ปรํ มรณา ปสฺสามิ สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปนฺน’นฺติ อิทมฺปิสฺส อนุชานามิ; ยญฺจ โข โส เอวมาห – ‘โย กิร, โภ, ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต อทินฺนาทานา ปฏิวิรโต…เป… สมฺมาทิฏฺฐิ, สพฺโพ โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชตี’ติ อิทมสฺส นานุชานามิ; ยมฺปิ โส เอวมาห – ‘เย เอวํ ชานนฺติ เต สมฺมา ชานนฺติ; เย อญฺญถา ชานนฺติ, มิจฺฉา เตสํ ญาณ’นฺติ อิทมฺปิสฺส นานุชานามิ; ยมฺปิ โส ยเทว ตสฺส สามํ ญาตํ สามํ ทิฏฺฐํ สามํ วิทิตํ ตเทว ตตฺถ ถามสา ปรามาสา อภินิวิสฺส โวหรติ – ‘อิทเมว สจฺจํ, โมฆมญฺญ’นฺติ อิทมฺปิสฺส นานุชานามิ. ตํ กิสฺส เหตุ? อญฺญถา หิ, อานนฺท, ตถาคตสฺส มหากมฺมวิภงฺเค ญาณํ โหติ.

„Dabei, Ananda, wenn ein Asket oder Brahmane so spricht: ‚Es gibt fürwahr, ihr Herren, gute Taten; es gibt eine Auswirkung von gutem Wandel‘, so stimme ich ihm darin zu. Auch wenn er so spricht: ‚Ich sah hier eine Person – einen, der vom Töten von Lebewesen abstand, vom Nehmen des Nichtgegebenen abstand ... eine rechte Ansicht hatte; ich sehe, dass er nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, in eine glückliche Fährte, in eine himmlische Welt gelangt ist‘, so stimme ich ihm auch darin zu. Was er aber so spricht: ‚Wer fürwahr, ihr Herren, vom Töten von Lebewesen absteht, vom Nehmen des Nichtgegebenen absteht ... eine rechte Ansicht hat, der gelangt allesamt nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, in eine glückliche Fährte, in eine himmlische Welt‘, darin stimme ich ihm nicht zu. Auch wenn er so spricht: ‚Diejenigen, die es so wissen, wissen es richtig; diejenigen, die es anders wissen, deren Erkenntnis ist falsch‘, stimme ich ihm darin nicht zu. Auch wenn er – nur gestützt auf das, was er selbst gewusst, selbst gesehen, selbst erfahren hat – hartnäckig daran festhält und verkündet: ‚Nur dies ist die Wahrheit, alles andere ist töricht‘, stimme ich ihm darin nicht zu. Aus welchem Grund? Denn anders, Ananda, ist das Wissen des Vollendeten hinsichtlich der großen Analyse der Taten.“

‘‘ตตฺรานนฺท, ยฺวายํ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา เอวมาห – ‘นตฺถิ กิร, โภ, กลฺยาณานิ กมฺมานิ, นตฺถิ สุจริตสฺส วิปาโก’ติ อิทมสฺส นานุชานามิ; ยญฺจ โข โส เอวมาห – ‘อมาหํ ปุคฺคลํ อทฺทสํ – อิธ ปาณาติปาตา ปฏิวิรตํ อทินฺนาทานา ปฏิวิรตํ…เป… สมฺมาทิฏฺฐึ, กายสฺส เภทา ปรํ มรณา ปสฺสามิ อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปนฺน’นฺติ อิทมสฺส อนุชานามิ; ยญฺจ โข โส เอวมาห – ‘โย กิร, โภ, ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต อทินฺนาทานา ปฏิวิรโต…เป… สมฺมาทิฏฺฐิ, สพฺโพ โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชตี’ติ อิทมสฺส นานุชานามิ; ยญฺจ โข โส เอวมาห – ‘เย เอวํ ชานนฺติ เต สมฺมา ชานนฺติ; เย อญฺญถา ชานนฺติ, มิจฺฉา เตสํ ญาณ’นฺติ อิทมฺปิสฺส นานุชานามิ; ยมฺปิ โส ยเทว ตสฺส สามํ ญาตํ [Pg.257] สามํ ทิฏฺฐํ สามํ วิทิตํ ตเทว ตตฺถ ถามสา ปรามาสา อภินิวิสฺส โวหรติ – ‘อิทเมว สจฺจํ, โมฆมญฺญ’นฺติ อิทมฺปิสฺส นานุชานามิ. ตํ กิสฺส เหตุ? อญฺญถา หิ, อานนฺท, ตถาคตสฺส มหากมฺมวิภงฺเค ญาณํ โหติ.

„Dabei, Ananda, wenn ein Asket oder Brahmane so spricht: ‚Es gibt fürwahr, ihr Herren, keine guten Taten; es gibt keine Auswirkung von gutem Wandel‘, so stimme ich ihm darin nicht zu. Was er aber so spricht: ‚Ich sah hier eine Person – einen, der vom Töten von Lebewesen abstand, vom Nehmen des Nichtgegebenen abstand ... eine rechte Ansicht hatte; ich sehe, dass er nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, in einen Zustand des Leids, auf eine unglückliche Fährte, in den Untergang, in eine Hölle gelangt ist‘, so stimme ich ihm darin zu. Was er aber so spricht: ‚Wer fürwahr, ihr Herren, vom Töten von Lebewesen absteht, vom Nehmen des Nichtgegebenen absteht ... eine rechte Ansicht hat, der gelangt allesamt nach der Auflösung des Körpers, nach dem Tod, in einen Zustand des Leids, auf eine unglückliche Fährte, in den Untergang, in eine Hölle‘, darin stimme ich ihm nicht zu. Auch wenn er so spricht: ‚Diejenigen, die es so wissen, wissen es richtig; diejenigen, die es anders wissen, deren Erkenntnis ist falsch‘, stimme ich ihm darin nicht zu. Auch wenn er – nur gestützt auf das, was er selbst gewusst, selbst gesehen, selbst erfahren hat – hartnäckig daran festhält und verkündet: ‚Nur dies ist die Wahrheit, alles andere ist töricht‘, stimme ich ihm darin nicht zu. Aus welchem Grund? Denn anders, Ananda, ist das Wissen des Vollendeten hinsichtlich der großen Analyse der Taten.“

๓๐๓. ‘‘ตตฺรานนฺท, ยฺวายํ ปุคฺคโล อิธ ปาณาติปาตี อทินฺนาทายี…เป… มิจฺฉาทิฏฺฐิ, กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ, ปุพฺเพ วาสฺส ตํ กตํ โหติ ปาปกมฺมํ ทุกฺขเวทนียํ, ปจฺฉา วาสฺส ตํ กตํ โหติ ปาปกมฺมํ ทุกฺขเวทนียํ, มรณกาเล วาสฺส โหติ มิจฺฉาทิฏฺฐิ สมตฺตา สมาทินฺนา. เตน โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. ยญฺจ โข โส อิธ ปาณาติปาตี โหติ อทินฺนาทายี โหติ…เป… มิจฺฉาทิฏฺฐิ โหติ ตสฺส ทิฏฺเฐว ธมฺเม วิปากํ ปฏิสํเวเทติ อุปปชฺช วา อปเร วา ปริยาเย.

303. „Dabei, Ananda, wird diejenige Person, die hier Lebewesen tötet, Nichtgegebenes nimmt ... [und] falsche Ansicht hat, nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in einem Zustand des Verfalls, auf einer unglücklichen Fährte, im Verderben, in der Hölle wiedergeboren. Entweder wurde zuvor von ihr jene schlechte Tat begangen, die schmerzhaft zu empfinden ist, oder sie wurde danach von ihr begangen, oder zum Zeitpunkt des Todes bestand bei ihr eine vollendete und fest angenommene falsche Ansicht. Aufgrund dessen wird sie nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in einem Zustand des Verfalls, auf einer unglücklichen Fährte, im Verderben, in der Hölle wiedergeboren. Was aber jene Taten betrifft, dass sie hier Lebewesen tötet, Nichtgegebenes nimmt ... [und] falsche Ansicht hat, so erfährt sie deren Reife entweder in eben diesem Leben, im nächsten Leben oder in einer späteren Abfolge.“

‘‘ตตฺรานนฺท, ยฺวายํ ปุคฺคโล อิธ ปาณาติปาตี อทินฺนาทายี…เป… มิจฺฉาทิฏฺฐิ กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ, ปุพฺเพ วาสฺส ตํ กตํ โหติ กลฺยาณกมฺมํ สุขเวทนียํ, ปจฺฉา วาสฺส ตํ กตํ โหติ กลฺยาณกมฺมํ สุขเวทนียํ, มรณกาเล วาสฺส โหติ สมฺมาทิฏฺฐิ สมตฺตา สมาทินฺนา. เตน โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ. ยญฺจ โข โส อิธ ปาณาติปาตี โหติ อทินฺนาทายี โหติ…เป… มิจฺฉาทิฏฺฐิ โหติ ตสฺส ทิฏฺเฐว ธมฺเม วิปากํ ปฏิสํเวเทติ อุปปชฺช วา อปเร วา ปริยาเย.

„Dabei, Ananda, wird diejenige Person, die hier Lebewesen tötet, Nichtgegebenes nimmt ... [und] falsche Ansicht hat, nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, auf einer glücklichen Fährte, in einer himmlischen Welt wiedergeboren. Entweder wurde zuvor von ihr jene heilsame Tat begangen, die angenehm zu empfinden ist, oder sie wurde danach von ihr begangen, oder zum Zeitpunkt des Todes bestand bei ihr eine vollendete und fest angenommene rechte Ansicht. Aufgrund dessen wird sie nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, auf einer glücklichen Fährte, in einer himmlischen Welt wiedergeboren. Was aber jene Taten betrifft, dass sie hier Lebewesen tötet, Nichtgegebenes nimmt ... [und] falsche Ansicht hat, so erfährt sie deren Reife entweder in eben diesem Leben, im nächsten Leben oder in einer späteren Abfolge.“

‘‘ตตฺรานนฺท, ยฺวายํ ปุคฺคโล อิธ ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต อทินฺนาทานา ปฏิวิรโต…เป… สมฺมาทิฏฺฐิ, กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ, ปุพฺเพ วาสฺส ตํ กตํ โหติ กลฺยาณกมฺมํ สุขเวทนียํ, ปจฺฉา วาสฺส ตํ กตํ โหติ กลฺยาณกมฺมํ สุขเวทนียํ, มรณกาเล วาสฺส โหติ สมฺมาทิฏฺฐิ สมตฺตา สมาทินฺนา. เตน โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา สุคตึ สคฺคํ โลกํ อุปปชฺชติ. ยญฺจ โข โส อิธ ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ อทินฺนาทานา ปฏิวิรโต โหติ…เป… สมฺมาทิฏฺฐิ โหติ, ตสฺส ทิฏฺเฐว ธมฺเม วิปากํ ปฏิสํเวเทติ อุปปชฺช วา อปเร วา ปริยาเย.

„Dabei, Ananda, wird diejenige Person, die hier vom Töten von Lebewesen absteht, vom Nehmen von Nichtgegebenem absteht ... [und] rechte Ansicht hat, nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, auf einer glücklichen Fährte, in einer himmlischen Welt wiedergeboren. Entweder wurde zuvor von ihr jene heilsame Tat begangen, die angenehm zu empfinden ist, oder sie wurde danach von ihr begangen, oder zum Zeitpunkt des Todes bestand bei ihr eine vollendete und fest angenommene rechte Ansicht. Aufgrund dessen wird sie nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, auf einer glücklichen Fährte, in einer himmlischen Welt wiedergeboren. Was aber jene Taten betrifft, dass sie hier vom Töten von Lebewesen absteht, vom Nehmen von Nichtgegebenem absteht ... [und] rechte Ansicht hat, so erfährt sie deren Reife entweder in eben diesem Leben, im nächsten Leben oder in einer späteren Abfolge.“

‘‘ตตฺรานนฺท[Pg.258], ยฺวายํ ปุคฺคโล อิธ ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต อทินฺนาทานา ปฏิวิรโต…เป… สมฺมาทิฏฺฐิ, กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ, ปุพฺเพ วาสฺส ตํ กตํ โหติ ปาปกมฺมํ ทุกฺขเวทนียํ, ปจฺฉา วาสฺส ตํ กตํ โหติ ปาปกมฺมํ ทุกฺขเวทนียํ, มรณกาเล วาสฺส โหติ มิจฺฉาทิฏฺฐิ สมตฺตา สมาทินฺนา. เตน โส กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อปายํ ทุคฺคตึ วินิปาตํ นิรยํ อุปปชฺชติ. ยญฺจ โข โส อิธ ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ, อทินฺนาทานา ปฏิวิรโต โหติ…เป… สมฺมาทิฏฺฐิ โหติ, ตสฺส ทิฏฺเฐว ธมฺเม วิปากํ ปฏิสํเวเทติ อุปปชฺช วา อปเร วา ปริยาเย.

„Dabei, Ananda, wird diejenige Person, die hier vom Töten von Lebewesen absteht, vom Nehmen von Nichtgegebenem absteht ... [und] rechte Ansicht hat, nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in einem Zustand des Verfalls, auf einer unglücklichen Fährte, im Verderben, in der Hölle wiedergeboren. Entweder wurde zuvor von ihr jene schlechte Tat begangen, die schmerzhaft zu empfinden ist, oder sie wurde danach von ihr begangen, oder zum Zeitpunkt des Todes bestand bei ihr eine vollendete und fest angenommene falsche Ansicht. Aufgrund dessen wird sie nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, in einem Zustand des Verfalls, auf einer unglücklichen Fährte, im Verderben, in der Hölle wiedergeboren. Was aber jene Taten betrifft, dass sie hier vom Töten von Lebewesen absteht, vom Nehmen von Nichtgegebenem absteht ... [und] rechte Ansicht hat, so erfährt sie deren Reife entweder in eben diesem Leben, im nächsten Leben oder in einer späteren Abfolge.“

‘‘อิติ โข, อานนฺท, อตฺถิ กมฺมํ อภพฺพํ อภพฺพาภาสํ, อตฺถิ กมฺมํ อภพฺพํ ภพฺพาภาสํ, อตฺถิ กมฺมํ ภพฺพญฺเจว ภพฺพาภาสญฺจ, อตฺถิ กมฺมํ ภพฺพํ อภพฺพาภาส’’นฺติ.

„So gibt es also, Ananda, eine Tat, die unvorteilhaft ist und unvorteilhaft erscheint; es gibt eine Tat, die unvorteilhaft ist und vorteilhaft erscheint; es gibt eine Tat, die vorteilhaft ist und vorteilhaft erscheint; und es gibt eine Tat, die vorteilhaft ist und unvorteilhaft erscheint.“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมโน อายสฺมา อานนฺโท ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทีติ.

Dies sprach der Erhabene. Erfreut stimmte der ehrwürdige Ananda den Worten des Erhabenen zu.

มหากมฺมวิภงฺคสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ฉฏฺฐํ.

Die große Darlegung der Taten (Mahākammavibhaṅgasutta), die sechste, ist abgeschlossen.

๗. สฬายตนวิภงฺคสุตฺตํ

7. Lehrrede über die Darlegung der sechs Sinnesbereiche (Saḷāyatanavibhaṅgasutta)

๓๐๔. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ – ‘‘สฬายตนวิภงฺคํ โว, ภิกฺขเว, เทเสสฺสามิ. ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ –

304. So habe ich es gehört: Zu einer Zeit weilte der Erhabene in Sāvatthī, im Jeta-Hain, im Kloster des Anāthapiṇḍika. Dort wandte sich der Erhabene an die Mönche: „Ihr Mönche!“ – „Ehrwürdiger Herr!“, antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach dies: „Mönche, ich werde euch die Darlegung der sechs Sinnesbereiche lehren. Hört zu und schenkt dem gründlich eure Aufmerksamkeit; ich werde sprechen.“ – „Gewiss, ehrwürdiger Herr!“, antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach dies:

‘‘‘ฉ อชฺฌตฺติกานิ อายตนานิ เวทิตพฺพานิ, ฉ พาหิรานิ อายตนานิ เวทิตพฺพานิ, ฉ วิญฺญาณกายา เวทิตพฺพา, ฉ ผสฺสกายา เวทิตพฺพา, อฏฺฐารส มโนปวิจารา เวทิตพฺพา, ฉตฺตึส สตฺตปทา เวทิตพฺพา, ตตฺร อิทํ นิสฺสาย อิทํ ปชหถ, ตโย สติปฏฺฐานา ยทริโย เสวติ ยทริโย [Pg.259] เสวมาโน สตฺถา คณมนุสาสิตุมรหติ, โส วุจฺจติ โยคฺคาจริยานํ อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถี’ติ – อยมุทฺเทโส สฬายตนวิภงฺคสฺส.

„‚Die sechs inneren Sinnesbereiche sind zu verstehen, die sechs äußeren Sinnesbereiche sind zu verstehen, die sechs Gruppen des Bewusstseins sind zu verstehen, die sechs Gruppen der Berührung sind zu verstehen, die achtzehn Gedankengänge des Geistes sind zu verstehen, die sechsunddreißig Zustände der Lebewesen sind zu verstehen. Dabei überwindet dies, indem ihr euch auf jenes stützt. Drei sind die Grundlagen der Achtsamkeit, denen der Edle folgt und denen folgend der Edle ein Lehrer ist, der es verdient, die Schar [der Wesen] zu unterweisen; er wird der unvergleichliche Führer zu bändigender Menschen unter den Meistern der Schulung genannt.‘ – Dies ist die kurze Zusammenfassung der Darlegung der sechs Sinnesbereiche.“

๓๐๕. ‘‘‘ฉ อชฺฌตฺติกานิ อายตนานิ เวทิตพฺพานี’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ‘จกฺขายตนํ โสตายตนํ ฆานายตนํ ชิวฺหายตนํ กายายตนํ มนายตนํ – ฉ อชฺฌตฺติกานิ อายตนานิ เวทิตพฺพานี’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

305. „‚Die sechs inneren Sinnesbereiche sind zu verstehen‘ – so wurde dies gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Den Bereich des Auges, den Bereich des Ohres, den Bereich der Nase, den Bereich der Zunge, den Bereich des Körpers und den Bereich des Geistes. ‚Die sechs inneren Sinnesbereiche sind zu verstehen‘ – was so gesagt wurde, wurde in Bezug hierauf gesagt.“

‘‘‘ฉ พาหิรานิ อายตนานิ เวทิตพฺพานี’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ‘รูปายตนํ สทฺทายตนํ คนฺธายตนํ รสายตนํ โผฏฺฐพฺพายตนํ ธมฺมายตนํ – ฉ พาหิรานิ อายตนานิ เวทิตพฺพานี’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

„‚Die sechs äußeren Sinnesbereiche sind zu verstehen‘ – so wurde dies gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Den Bereich der Formen, den Bereich der Töne, den Bereich der Gerüche, den Bereich der Geschmacksobjekte, den Bereich der Berührungsobjekte und den Bereich der Geistesobjekte. ‚Die sechs äußeren Sinnesbereiche sind zu verstehen‘ – was so gesagt wurde, wurde in Bezug hierauf gesagt.“

‘‘‘ฉ วิญฺญาณกายา เวทิตพฺพา’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ‘จกฺขุวิญฺญาณํ โสตวิญฺญาณํ ฆานวิญฺญาณํ ชิวฺหาวิญฺญาณํ กายวิญฺญาณํ มโนวิญฺญาณํ – ฉ วิญฺญาณกายา เวทิตพฺพา’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

„‚Sechs Gruppen des Bewusstseins sollten erkannt werden‘ – so wurde es gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Sehbewusstsein, Hörbewusstsein, Riechbewusstsein, Schmeckbewusstsein, Körperbewusstsein, Geistesbewusstsein – ‚Sechs Gruppen des Bewusstseins sollten erkannt werden‘ – was so gesagt wurde, wurde in Bezug hierauf gesagt.“

‘‘‘ฉ ผสฺสกายา เวทิตพฺพา’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ‘จกฺขุสมฺผสฺโส โสตสมฺผสฺโส ฆานสมฺผสฺโส ชิวฺหาสมฺผสฺโส กายสมฺผสฺโส มโนสมฺผสฺโส – ฉ ผสฺสกายา เวทิตพฺพา’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

„‚Sechs Gruppen des Kontakts sollten erkannt werden‘ – so wurde es gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Seh-Kontakt, Hör-Kontakt, Riech-Kontakt, Schmeck-Kontakt, Körper-Kontakt, Geistes-Kontakt – ‚Sechs Gruppen des Kontakts sollten erkannt werden‘ – was so gesagt wurde, wurde in Bezug hierauf gesagt.“

‘‘‘อฏฺฐารส มโนปวิจารา เวทิตพฺพา’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ‘จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา โสมนสฺสฏฺฐานียํ รูปํ อุปวิจรติ, โทมนสฺสฏฺฐานียํ รูปํ อุปวิจรติ, อุเปกฺขาฏฺฐานียํ รูปํ อุปวิจรติ. โสเตน สทฺทํ สุตฺวา…เป… ฆาเนน คนฺธํ ฆายิตฺวา… ชิวฺหาย รสํ สายิตฺวา… กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสิตฺวา… มนสา ธมฺมํ วิญฺญาย โสมนสฺสฏฺฐานียํ ธมฺมํ อุปวิจรติ, โทมนสฺสฏฺฐานียํ ธมฺมํ อุปวิจรติ, อุเปกฺขาฏฺฐานียํ ธมฺมํ อุปวิจรติ. อิติ ฉ โสมนสฺสูปวิจารา, ฉ โทมนสฺสูปวิจารา, ฉ อุเปกฺขูปวิจารา, อฏฺฐารส มโนปวิจารา เวทิตพฺพา’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

„‚Achtzehn gedankliche Erkundungen sollten erkannt werden‘ – so wurde es gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Wenn man mit dem Auge eine Form sieht, erkundet man eine Form, die Grundlage für Freude ist, man erkundet eine Form, die Grundlage für Schmerz ist, man erkundet eine Form, die Grundlage für Gleichmut ist. Wenn man mit dem Ohr einen Ton hört... mit der Nase einen Duft riecht... mit der Zunge einen Geschmack schmeckt... mit dem Körper eine Berührung tastet... mit dem Geist ein Geistesobjekt erkennt, erkundet man ein Geistesobjekt, das Grundlage für Freude ist, man erkundet ein Geistesobjekt, das Grundlage für Schmerz ist, man erkundet ein Geistesobjekt, das Grundlage für Gleichmut ist. So gibt es sechs Erkundungen verbunden mit Freude, sechs Erkundungen verbunden mit Schmerz, sechs Erkundungen verbunden mit Gleichmut. ‚Achtzehn gedankliche Erkundungen sollten erkannt werden‘ – was so gesagt wurde, wurde in Bezug hierauf gesagt.“

๓๐๖. ‘‘‘ฉตฺตึส [Pg.260] สตฺตปทา เวทิตพฺพา’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ฉ เคหสิตานิ โสมนสฺสานิ, ฉ เนกฺขมฺมสิตานิ โสมนสฺสานิ, ฉ เคหสิตานิ โทมนสฺสานิ, ฉ เนกฺขมฺมสิตานิ โทมนสฺสานิ, ฉ เคหสิตา อุเปกฺขา, ฉ เนกฺขมฺมสิตา อุเปกฺขา. ตตฺถ กตมานิ ฉ เคหสิตานิ โสมนสฺสานิ? จกฺขุวิญฺเญยฺยานํ รูปานํ อิฏฺฐานํ กนฺตานํ มนาปานํ มโนรมานํ โลกามิสปฏิสํยุตฺตานํ ปฏิลาภํ วา ปฏิลาภโต สมนุปสฺสโต ปุพฺเพ วา ปฏิลทฺธปุพฺพํ อตีตํ นิรุทฺธํ วิปริณตํ สมนุสฺสรโต อุปฺปชฺชติ โสมนสฺสํ. ยํ เอวรูปํ โสมนสฺสํ อิทํ วุจฺจติ เคหสิตํ โสมนสฺสํ. โสตวิญฺเญยฺยานํ สทฺทานํ… ฆานวิญฺเญยฺยานํ คนฺธานํ… ชิวฺหาวิญฺเญยฺยานํ รสานํ… กายวิญฺเญยฺยานํ โผฏฺฐพฺพานํ… มโนวิญฺเญยฺยานํ ธมฺมานํ อิฏฺฐานํ กนฺตานํ มนาปานํ…เป… โสมนสฺสํ. ยํ เอวรูปํ โสมนสฺสํ อิทํ วุจฺจติ เคหสิตํ โสมนสฺสํ. อิมานิ ฉ เคหสิตานิ โสมนสฺสานิ.

306. „‚Sechsunddreißig Standorte der Wesen sollten erkannt werden‘ – so wurde es gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Sechs weltliche Freuden, sechs Freuden der Entsagung, sechs weltliche Schmerzen, sechs Schmerzen der Entsagung, sechs weltliche Gleichmutszustände, sechs Gleichmutszustände der Entsagung. Welche sind dabei die sechs weltlichen Freuden? Wenn man den Gewinn von Formen, die durch das Auge erkennbar, erwünscht, liebenswert, angenehm, herzerfreuend und mit weltlichen Genüssen verbunden sind, betrachtet, oder wenn man sich an früher Gewonnenes erinnert, das vergangen, verloschen und verändert ist, entsteht Freude. Was eine solche Freude ist, das wird als weltliche Freude bezeichnet. Bei durch das Ohr erkennbaren Tönen... durch die Nase erkennbaren Düften... durch die Zunge erkennbaren Geschmackseindrücken... durch den Körper erkennbaren Berührungen... durch den Geist erkennbaren Geistesobjekten, die erwünscht, liebenswert, angenehm sind... entsteht Freude. Was eine solche Freude ist, das wird als weltliche Freude bezeichnet. Dies sind die sechs weltlichen Freuden.“

‘‘ตตฺถ กตมานิ ฉ เนกฺขมฺมสิตานิ โสมนสฺสานิ? รูปานํตฺเวว อนิจฺจตํ วิทิตฺวา วิปริณามวิราคนิโรธํ, ‘ปุพฺเพ เจว รูปา เอตรหิ จ สพฺเพ เต รูปา อนิจฺจา ทุกฺขา วิปริณามธมฺมา’ติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสโต อุปฺปชฺชติ โสมนสฺสํ. ยํ เอวรูปํ โสมนสฺสํ อิทํ วุจฺจติ เนกฺขมฺมสิตํ โสมนสฺสํ. สทฺทานํตฺเวว… คนฺธานํตฺเวว… รสานํตฺเวว… โผฏฺฐพฺพานํตฺเวว… ธมฺมานํตฺเว อนิจฺจตํ วิทิตฺวา วิปริณามวิราคนิโรธํ, ‘ปุพฺเพ เจว ธมฺมา เอตรหิ จ สพฺเพ เต ธมฺมา อนิจฺจา ทุกฺขา วิปริณามธมฺมา’ติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสโต อุปฺปชฺชติ โสมนสฺสํ. ยํ เอวรูปํ โสมนสฺสํ อิทํ วุจฺจติ เนกฺขมฺมสิตํ โสมนสฺสํ. อิมานิ ฉ เนกฺขมฺมสิตานิ โสมนสฺสานิ.

„Welche sind dabei die sechs Freuden der Entsagung? Wenn man die Vergänglichkeit von Formen erkennt, ihr Schwinden, ihr Verblassen und ihr Aufhören, und mit rechter Weisheit der Wirklichkeit entsprechend sieht: ‚Sowohl früher als auch jetzt sind alle diese Formen vergänglich, leidvoll und der Veränderung unterworfen‘, so entsteht Freude. Was eine solche Freude ist, das wird als Freude der Entsagung bezeichnet. Bei Tönen... Düften... Geschmackseindrücken... Berührungen... wenn man die Vergänglichkeit von Geistesobjekten erkennt, ihr Schwinden, ihr Verblassen und ihr Aufhören, und mit rechter Weisheit der Wirklichkeit entsprechend sieht: ‚Sowohl früher als auch jetzt sind alle diese Geistesobjekte vergänglich, leidvoll und der Veränderung unterworfen‘, so entsteht Freude. Was eine solche Freude ist, das wird als Freude der Entsagung bezeichnet. Dies sind die sechs Freuden der Entsagung.“

๓๐๗. ‘‘ตตฺถ กตมานิ ฉ เคหสิตานิ โทมนสฺสานิ? จกฺขุวิญฺเญยฺยานํ รูปานํ…เป… โสตวิญฺเญยฺยานํ สทฺทานํ… ฆานวิญฺเญยฺยานํ คนฺธานํ… ชิวฺหาวิญฺเญยฺยานํ รสานํ… กายวิญฺเญยฺยานํ โผฏฺฐพฺพานํ… มโนวิญฺเญยฺยานํ ธมฺมานํ อิฏฺฐานํ กนฺตานํ มนาปานํ มโนรมานํ โลกามิสปฏิสํยุตฺตานํ อปฺปฏิลาภํ วา อปฺปฏิลาภโต สมนุปสฺสโต ปุพฺเพ วา อปฺปฏิลทฺธปุพฺพํ อตีตํ นิรุทฺธํ วิปริณตํ สมนุสฺสรโต อุปฺปชฺชติ โทมนสฺสํ. ยํ เอวรูปํ โทมนสฺสํ [Pg.261] อิทํ วุจฺจติ เคหสิตํ โทมนสฺสํ. อิมานิ ฉ เคหสิตานิ โทมนสฺสานิ.

307. „Welche sind dabei die sechs weltlichen Schmerzen? Bei durch das Auge erkennbaren Formen... bei durch das Ohr erkennbaren Tönen... bei durch die Nase erkennbaren Düften... bei durch die Zunge erkennbaren Geschmackseindrücken... bei durch den Körper erkennbaren Berührungen... bei durch den Geist erkennbaren Geistesobjekten, die erwünscht, liebenswert, angenehm, herzerfreuend und mit weltlichen Genüssen verbunden sind, entsteht Schmerz, wenn man das Nicht-Erlangen betrachtet oder sich an ein früheres Nicht-Erlangen erinnert, das vergangen, verloschen und verändert ist. Was ein solcher Schmerz ist, das wird als weltlicher Schmerz bezeichnet. Dies sind die sechs weltlichen Schmerzen.“

‘‘ตตฺถ กตมานิ ฉ เนกฺขมฺมสิตานิ โทมนสฺสานิ? รูปานํตฺเวว อนิจฺจตํ วิทิตฺวา วิปริณามวิราคนิโรธํ, ‘ปุพฺเพ เจว รูปา เอตรหิ จ สพฺเพ เต รูปา อนิจฺจา ทุกฺขา วิปริณามธมฺมา’ติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทิสฺวา อนุตฺตเรสุ วิโมกฺเขสุ ปิหํ อุปฏฺฐาเปติ – ‘กุทาสฺสุ นามาหํ ตทายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหริสฺสามิ ยทริยา เอตรหิ อายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรนฺตี’ติ อิติ อนุตฺตเรสุ วิโมกฺเขสุ ปิหํ อุปฏฺฐาปยโต อุปฺปชฺชติ ปิหปจฺจยา โทมนสฺสํ. ยํ เอวรูปํ โทมนสฺสํ อิทํ วุจฺจติ เนกฺขมฺมสิตํ โทมนสฺสํ. สทฺทานํตฺเวว…เป… คนฺธานํตฺเวว… รสานํตฺเวว… โผฏฺฐพฺพานํตฺเวว… ธมฺมานํตฺเวว อนิจฺจตํ วิทิตฺวา วิปริณามวิราคนิโรธํ, ‘ปุพฺเพ เจว ธมฺมา เอตรหิ จ สพฺเพ เต ธมฺมา อนิจฺจา ทุกฺขา วิปริณามธมฺมา’ติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทิสฺวา อนุตฺตเรสุ วิโมกฺเขสุ ปิหํ อุปฏฺฐาเปติ – ‘กุทาสฺสุ นามาหํ ตทายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหริสฺสามิ ยทริยา เอตรหิ อายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรนฺตี’ติ อิติ อนุตฺตเรสุ วิโมกฺเขสุ ปิหํ อุปฏฺฐาปยโต อุปฺปชฺชติ ปิหปจฺจยา โทมนสฺสํ. ยํ เอวรูปํ โทมนสฺสํ อิทํ วุจฺจติ เนกฺขมฺมสิตํ โทมนสฺสํ. อิมานิ ฉ เนกฺขมฺมสิตานิ โทมนสฺสานิ.

„Was sind dabei die sechs Arten von Gram, die auf Entsagung beruhen? Wenn man die Unbeständigkeit von Formen erkennt, ihre Veränderung, ihr Verblassen und ihr Aufhören, und mit rechter Weisheit der Wirklichkeit entsprechend sieht: ‚Sowohl früher als auch jetzt sind alle diese Formen unbeständig, leidvoll und der Veränderung unterworfen‘, so erweckt man Sehnsucht nach den höchsten Befreiungen: ‚Wann werde ich wohl jenen Bereich erreichen und darin verweilen, in dem die Edlen jetzt bereits verweilen?‘ Bei demjenigen, der so die Sehnsucht nach den höchsten Befreiungen erweckt, entsteht aufgrund dieser Sehnsucht Gram. Ein solcher Gram wird als Gram bezeichnet, der auf Entsagung beruht. Wenn man die Unbeständigkeit von Klängen erkennt... von Düften... von Geschmäcken... von Berührungen... von Geistesobjekten erkennt, ihre Veränderung, ihr Verblassen und ihr Aufhören, und mit rechter Weisheit der Wirklichkeit entsprechend sieht: ‚Sowohl früher als auch jetzt sind alle diese Geistesobjekte unbeständig, leidvoll und der Veränderung unterworfen‘, so erweckt man Sehnsucht nach den höchsten Befreiungen: ‚Wann werde ich wohl jenen Bereich erreichen und darin verweilen, in dem die Edlen jetzt bereits verweilen?‘ Bei demjenigen, der so die Sehnsucht nach den höchsten Befreiungen erweckt, entsteht aufgrund dieser Sehnsucht Gram. Ein solcher Gram wird als Gram bezeichnet, der auf Entsagung beruht. Dies sind die sechs Arten von Gram, die auf Entsagung beruhen.“

๓๐๘. ‘‘ตตฺถ กตมา ฉ เคหสิตา อุเปกฺขา? จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา อุปฺปชฺชติ อุเปกฺขา พาลสฺส มูฬฺหสฺส ( ) ปุถุชฺชนสฺส อโนธิชินสฺส อวิปากชินสฺส อนาทีนวทสฺสาวิโน อสฺสุตวโต ปุถุชฺชนสฺส. ยา เอวรูปา อุเปกฺขา, รูปํ สา นาติวตฺตติ. ตสฺมา สา อุเปกฺขา ‘เคหสิตา’ติ วุจฺจติ. โสเตน สทฺทํ สุตฺวา… ฆาเนน คนฺธํ ฆายิตฺวา… ชิวฺหาย รสํ สายิตฺวา… กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสิตฺวา… มนสา ธมฺมํ วิญฺญาย อุปฺปชฺชติ อุเปกฺขา พาลสฺส มูฬฺหสฺส ปุถุชฺชนสฺส อโนธิชินสฺส อวิปากชินสฺส อนาทีนวทสฺสาวิโน อสฺสุตวโต ปุถุชฺชนสฺส. ยา เอวรูปา อุเปกฺขา, ธมฺมํ สา นาติวตฺตติ. ตสฺมา สา อุเปกฺขา ‘เคหสิตา’ติ วุจฺจติ. อิมา ฉ เคหสิตา อุเปกฺขา.

308. „Was sind dabei die sechs Arten von Gleichmut, die auf dem häuslichen Leben beruhen? Wenn man mit dem Auge eine Form sieht, entsteht Gleichmut bei einem törichten, verblendeten, gewöhnlichen Weltling, der die Fesseln nicht überwunden hat, der die karmischen Folgen nicht überwunden hat, der das Elend nicht sieht und der die Lehre nicht gehört hat. Ein solcher Gleichmut übersteigt die Form nicht. Deshalb wird dieser Gleichmut ‚auf dem häuslichen Leben beruhend‘ genannt. Wenn man mit dem Ohr einen Klang hört... mit der Nase einen Duft riecht... mit der Zunge einen Geschmack schmeckt... mit dem Körper eine Berührung erfährt... mit dem Geist ein Geistesobjekt erkennt, entsteht Gleichmut bei einem törichten, verblendeten, gewöhnlichen Weltling, der die Fesseln nicht überwunden hat, der die karmischen Folgen nicht überwunden hat, der das Elend nicht sieht und der die Lehre nicht gehört hat. Ein solcher Gleichmut übersteigt das Geistesobjekt nicht. Deshalb wird dieser Gleichmut ‚auf dem häuslichen Leben beruhend‘ genannt. Dies sind die sechs Arten von Gleichmut, die auf dem häuslichen Leben beruhen.“

‘‘ตตฺถ กตมา ฉ เนกฺขมฺมสิตา อุเปกฺขา? รูปานํตฺเวว อนิจฺจตํ วิทิตฺวา วิปริณามวิราคนิโรธํ, ‘ปุพฺเพ เจว รูปา เอตรหิ จ สพฺเพ เต รูปา [Pg.262] อนิจฺจา ทุกฺขา วิปริณามธมฺมา’ติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสโต อุปฺปชฺชติ อุเปกฺขา. ยา เอวรูปา อุเปกฺขา, รูปํ สา อติวตฺตติ. ตสฺมา สา อุเปกฺขา ‘เนกฺขมฺมสิตา’ติ วุจฺจติ. สทฺทานํตฺเวว… คนฺธานํตฺเวว… รสานํตฺเวว… โผฏฺฐพฺพานํตฺเวว… ธมฺมานํตฺเวว อนิจฺจตํ วิทิตฺวา วิปริณามวิราคนิโรธํ, ‘ปุพฺเพ เจว ธมฺมา เอตรหิ จ สพฺเพ เต ธมฺมา อนิจฺจา ทุกฺขา วิปริณามธมฺมา’ติ เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสโต อุปฺปชฺชติ อุเปกฺขา. ยา เอวรูปา อุเปกฺขา, ธมฺมํ สา อติวตฺตติ. ตสฺมา สา อุเปกฺขา ‘เนกฺขมฺมสิตา’ติ วุจฺจติ. อิมา ฉ เนกฺขมฺมสิตา อุเปกฺขา. ‘ฉตฺตึส สตฺตปทา เวทิตพฺพา’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

„Was sind dabei die sechs Arten von Gleichmut, die auf Entsagung beruhen? Wenn man die Unbeständigkeit von Formen erkennt, ihre Veränderung, ihr Verblassen und ihr Aufhören, und wer mit rechter Weisheit der Wirklichkeit entsprechend sieht: ‚Sowohl früher als auch jetzt sind alle diese Formen unbeständig, leidvoll und der Veränderung unterworfen‘, bei dem entsteht Gleichmut. Ein solcher Gleichmut übersteigt die Form. Deshalb wird dieser Gleichmut ‚auf Entsagung beruhend‘ genannt. Wenn man die Unbeständigkeit von Klängen erkennt... von Düften... von Geschmäcken... von Berührungen... von Geistesobjekten erkennt, ihre Veränderung, ihr Verblassen und ihr Aufhören, und wer mit rechter Weisheit der Wirklichkeit entsprechend sieht: ‚Sowohl früher als auch jetzt sind alle diese Geistesobjekte unbeständig, leidvoll und der Veränderung unterworfen‘, bei dem entsteht Gleichmut. Ein solcher Gleichmut übersteigt das Geistesobjekt. Deshalb wird dieser Gleichmut ‚auf Entsagung beruhend‘ genannt. Dies sind die sechs Arten von Gleichmut, die auf Entsagung beruhen. Was gesagt wurde: ‚Die sechsunddreißig Zustände der Lebewesen müssen verstanden werden‘, das wurde in Bezug hierauf gesagt.“

๓๐๙. ‘‘ตตฺร อิทํ นิสฺสาย อิทํ ปชหถา’’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ; กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ตตฺร, ภิกฺขเว, ยานิ ฉ เนกฺขมฺมสิตานิ โสมนสฺสานิ ตานิ นิสฺสาย ตานิ อาคมฺม ยานิ ฉ เคหสิตานิ โสมนสฺสานิ ตานิ ปชหถ, ตานิ สมติกฺกมถ. เอวเมเตสํ ปหานํ โหติ, เอวเมเตสํ สมติกฺกโม โหติ.

309. „‚In Bezug darauf stützt euch auf dieses, um jenes aufzugeben‘ – so wurde es gesagt. Und in Bezug worauf wurde dies gesagt? Hierbei, ihr Mönche, stützt euch auf jene sechs Arten von Freude, die auf Entsagung beruhen, und ausgehend von ihnen gebt jene sechs Arten von Freude auf, die auf dem häuslichen Leben beruhen; überwindet sie. So erfolgt das Aufgeben dieser; so erfolgt das Überwinden dieser.“

‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, ยานิ ฉ เนกฺขมฺมสิตานิ โทมนสฺสานิ ตานิ นิสฺสาย ตานิ อาคมฺม ยานิ ฉ เคหสิตานิ โทมนสฺสานิ ตานิ ปชหถ, ตานิ สมติกฺกมถ. เอวเมเตสํ ปหานํ โหติ, เอวเมเตสํ สมติกฺกโม โหติ.

„Hierbei, ihr Mönche, stützt euch auf jene sechs Arten von Gram, die auf Entsagung beruhen, und ausgehend von ihnen gebt jene sechs Arten von Gram auf, die auf dem häuslichen Leben beruhen; überwindet sie. So erfolgt das Aufgeben dieser; so erfolgt das Überwinden dieser.“

‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, ยา ฉ เนกฺขมฺมสิตา อุเปกฺขา ตา นิสฺสาย ตา อาคมฺม ยา ฉ เคหสิตา อุเปกฺขา ตา ปชหถ, ตา สมติกฺกมถ. เอวเมตาสํ ปหานํ โหติ, เอวเมตาสํ สมติกฺกโม โหติ.

„Hierbei, ihr Mönche, stützt euch auf jene sechs Arten von Gleichmut, die auf Entsagung beruhen, und ausgehend von ihnen gebt jene sechs Arten von Gleichmut auf, die auf dem häuslichen Leben beruhen; überwindet sie. So erfolgt das Aufgeben dieser; so erfolgt das Überwinden dieser.“

‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, ยานิ ฉ เนกฺขมฺมสิตานิ โสมนสฺสานิ ตานิ นิสฺสาย ตานิ อาคมฺม ยานิ ฉ เนกฺขมฺมสิตานิ โทมนสฺสานิ ตานิ ปชหถ, ตานิ สมติกฺกมถ. เอวเมเตสํ ปหานํ โหติ, เอวเมเตสํ สมติกฺกโม โหติ.

„Hierbei, ihr Mönche, stützt euch auf jene sechs Arten von Freude, die auf Entsagung beruhen, und ausgehend von ihnen gebt jene sechs Arten von Gram auf, die auf Entsagung beruhen; überwindet sie. So erfolgt das Aufgeben dieser; so erfolgt das Überwinden dieser.“

‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, ยา ฉ เนกฺขมฺมสิตา อุเปกฺขา ตา นิสฺสาย ตา อาคมฺม ยานิ ฉ เนกฺขมฺมสิตานิ โสมนสฺสานิ ตานิ ปชหถ, ตานิ สมติกฺกมถ. เอวเมเตสํ ปหานํ โหติ, เอวเมเตสํ สมติกฺกโม โหติ.

„Hierbei, ihr Mönche, stützt euch auf jene sechs Arten von Gleichmut, die auf Entsagung beruhen, und ausgehend von ihnen gebt jene sechs Arten von Freude auf, die auf Entsagung beruhen; überwindet sie. So erfolgt das Aufgeben dieser; so erfolgt das Überwinden dieser.“

๓๑๐. ‘‘อตฺถิ[Pg.263], ภิกฺขเว, อุเปกฺขา นานตฺตา นานตฺตสิตา, อตฺถิ อุเปกฺขา เอกตฺตา เอกตฺตสิตา. กตมา จ, ภิกฺขเว, อุเปกฺขา นานตฺตา นานตฺตสิตา? อตฺถิ, ภิกฺขเว, อุเปกฺขา รูเปสุ, อตฺถิ สทฺเทสุ, อตฺถิ คนฺเธสุ, อตฺถิ รเสสุ, อตฺถิ โผฏฺฐพฺเพสุ – อยํ, ภิกฺขเว, อุเปกฺขา นานตฺตา นานตฺตสิตา. กตมา จ, ภิกฺขเว, อุเปกฺขา เอกตฺตา เอกตฺตสิตา? อตฺถิ, ภิกฺขเว, อุเปกฺขา อากาสานญฺจายตนนิสฺสิตา, อตฺถิ วิญฺญาณญฺจายตนนิสฺสิตา, อตฺถิ อากิญฺจญฺญายตนนิสฺสิตา, อตฺถิ เนวสญฺญานาสญฺญายตนนิสฺสิตา – อยํ, ภิกฺขเว, อุเปกฺขา เอกตฺตา เอกตฺตสิตา.

310. „Mönche, es gibt einen Gleichmut, der vielfältig ist und auf Vielfalt beruht; es gibt einen Gleichmut, der einheitlich ist und auf Einheit beruht. Und welcher, Mönche, ist der Gleichmut, der vielfältig ist und auf Vielfalt beruht? Da ist, Mönche, der Gleichmut in Bezug auf Formen, in Bezug auf Töne, in Bezug auf Düfte, in Bezug auf Geschmäcke, in Bezug auf Berührungsobjekte – dies, Mönche, ist der Gleichmut, der vielfältig ist und auf Vielfalt beruht. Und welcher, Mönche, ist der Gleichmut, der einheitlich ist und auf Einheit beruht? Da ist, Mönche, der Gleichmut, der auf der Sphäre der unendlichen Raumweite beruht, der Gleichmut, der auf der Sphäre der unendlichen Bewusstseinsweite beruht, der Gleichmut, der auf der Sphäre der Nichtsheit beruht, der Gleichmut, der auf der Sphäre der weder Wahrnehmung noch Nicht-Wahrnehmung beruht – dies, Mönche, ist der Gleichmut, der einheitlich ist und auf Einheit beruht.“

‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, ยายํ อุเปกฺขา เอกตฺตา เอกตฺตสิตา ตํ นิสฺสาย ตํ อาคมฺม ยายํ อุเปกฺขา นานตฺตา นานตฺตสิตา ตํ ปชหถ, ตํ สมติกฺกมถ. เอวเมติสฺสา ปหานํ โหติ, เอวเมติสฺสา สมติกฺกโม โหติ.

„Dabei, Mönche, sollt ihr, indem ihr euch auf jenen Gleichmut stützt, der einheitlich ist und auf Einheit beruht, jenen Gleichmut aufgeben und überwinden, der vielfältig ist und auf Vielfalt beruht. So geschieht das Aufgeben jenes [Gleichmuts], so geschieht das Überwinden jenes [Gleichmuts].“

‘‘อตมฺมยตํ, ภิกฺขเว, นิสฺสาย อตมฺมยตํ อาคมฺม ยายํ อุเปกฺขา เอกตฺตา เอกตฺตสิตา ตํ ปชหถ, ตํ สมติกฺกมถ. เอวเมติสฺสา ปหานํ โหติ, เอวเมติสฺสา สมติกฺกโม โหติ. ‘ตตฺร อิทํ นิสฺสาย อิทํ ปชหถา’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

„Mönche, indem ihr euch auf die Nicht-Identifikation (Atammayatā) stützt, indem ihr von der Nicht-Identifikation ausgeht, sollt ihr jenen Gleichmut aufgeben und überwinden, der einheitlich ist und auf Einheit beruht. So geschieht das Aufgeben jenes [Gleichmuts], so geschieht das Überwinden jenes [Gleichmuts]. ‚Dabei sollt ihr, indem ihr euch auf dies stützt, jenes aufgeben‘ – was so gesagt wurde, wurde in Bezug darauf gesagt.“

๓๑๑. ‘‘‘ตโย สติปฏฺฐานา ยทริโย เสวติ, ยทริโย เสวมาโน สตฺถา คณมนุสาสิตุมรหตี’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ; กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? อิธ, ภิกฺขเว, สตฺถา สาวกานํ ธมฺมํ เทเสติ อนุกมฺปโก หิเตสี อนุกมฺปํ อุปาทาย – ‘อิทํ โว หิตาย, อิทํ โว สุขายา’ติ. ตสฺส สาวกา น สุสฺสูสนฺติ, น โสตํ โอทหนฺติ, น อญฺญา จิตฺตํ อุปฏฺฐเปนฺติ, โวกฺกมฺม จ สตฺถุสาสนา วตฺตนฺติ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ตถาคโต น เจว อนตฺตมโน โหติ, น จ อนตฺตมนตํ ปฏิสํเวเทติ, อนวสฺสุโต จ วิหรติ สโต สมฺปชาโน. อิทํ, ภิกฺขเว, ปฐมํ สติปฏฺฐานํ ยทริโย เสวติ, ยทริโย เสวมาโน สตฺถา คณมนุสาสิตุมรหติ.

311. „‚Es gibt drei Grundlagen der Achtsamkeit, die der Edle pflegt und durch deren Pflege der Lehrer es verdient, eine Schar zu unterweisen‘ – so wurde es gesagt; doch in Bezug worauf wurde dies gesagt? Hier, Mönche, lehrt der Lehrer den Schülern die Lehre aus Mitgefühl, da er ihr Wohl sucht und von Mitleid geleitet ist: ‚Dies dient zu eurem Wohl, dies dient zu eurem Glück.‘ Seine Schüler hören nicht zu, schenken dem kein Gehör, richten ihren Geist nicht auf das Wissen aus und weichen von der Unterweisung des Lehrers ab. Dabei, Mönche, wird der Tathāgata weder missvergnügt, noch erfährt er Missvergnügen; er verweilt unbefleckt, achtsam und wissensklar. Dies, Mönche, ist die erste Grundlage der Achtsamkeit, die der Edle pflegt und durch deren Pflege der Lehrer es verdient, eine Schar zu unterweisen.“

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, สตฺถา สาวกานํ ธมฺมํ เทเสติ อนุกมฺปโก หิเตสี อนุกมฺปํ อุปาทาย – ‘อิทํ โว หิตาย, อิทํ โว สุขายา’ติ. ตสฺส เอกจฺเจ สาวกา น สุสฺสูสนฺติ, น โสตํ โอทหนฺติ, น อญฺญา จิตฺตํ อุปฏฺฐเปนฺติ, โวกฺกมฺม จ สตฺถุสาสนา วตฺตนฺติ; เอกจฺเจ สาวกา สุสฺสูสนฺติ, โสตํ โอทหนฺติ, อญฺญา จิตฺตํ อุปฏฺฐเปนฺติ, น จ โวกฺกมฺม สตฺถุสาสนา วตฺตนฺติ[Pg.264]. ตตฺร, ภิกฺขเว, ตถาคโต น เจว อนตฺตมโน โหติ, น จ อนตฺตมนตํ ปฏิสํเวเทติ; น จ อตฺตมโน โหติ, น จ อตฺตมนตํ ปฏิสํเวเทติ. อนตฺตมนตา จ อตฺตมนตา จ – ตทุภยํ อภินิวชฺเชตฺวา อุเปกฺขโก วิหรติ สโต สมฺปชาโน. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, ทุติยํ สติปฏฺฐานํ ยทริโย เสวติ, ยทริโย เสวมาโน สตฺถา คณมนุสาสิตุมรหติ.

„Wiederum, Mönche, lehrt der Lehrer den Schülern die Lehre aus Mitgefühl, da er ihr Wohl sucht und von Mitleid geleitet ist: ‚Dies dient zu eurem Wohl, dies dient zu eurem Glück.‘ Einige seiner Schüler hören nicht zu, schenken dem kein Gehör, richten ihren Geist nicht auf das Wissen aus und weichen von der Unterweisung des Lehrers ab; einige Schüler wiederum hören zu, schenken Gehör, richten ihren Geist auf das Wissen aus und weichen nicht von der Unterweisung des Lehrers ab. Dabei, Mönche, wird der Tathāgata weder missvergnügt, noch erfährt er Missvergnügen; er wird auch nicht erfreut, noch erfährt er Freude. Sowohl das Missvergnügen als auch die Freude vermeidend, verweilt er gleichmütig, achtsam und wissensklar. Dies, Mönche, wird die zweite Grundlage der Achtsamkeit genannt, die der Edle pflegt und durch deren Pflege der Lehrer es verdient, eine Schar zu unterweisen.“

‘‘ปุน จปรํ, ภิกฺขเว, สตฺถา สาวกานํ ธมฺมํ เทเสติ อนุกมฺปโก หิเตสี อนุกมฺปํ อุปาทาย – ‘อิทํ โว หิตาย, อิทํ โว สุขายา’ติ. ตสฺส สาวกา สุสฺสูสนฺติ, โสตํ โอทหนฺติ, อญฺญาจิตฺตํ อุปฏฺฐเปนฺติ, น จ โวกฺกมฺม สตฺถุสาสนา วตฺตนฺติ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ตถาคโต อตฺตมโน เจว โหติ, อตฺตมนตญฺจ ปฏิสํเวเทติ, อนวสฺสุโต จ วิหรติ สโต สมฺปชาโน. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, ตติยํ สติปฏฺฐานํ ยทริโย เสวติ, ยทริโย เสวมาโน สตฺถา คณมนุสาสิตุมรหติ. ‘ตโย สติปฏฺฐานา ยทริโย เสวติ, ยทริโย เสวมาโน สตฺถา คณมนุสาสิตุมรหตี’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

„Wiederum, Mönche, lehrt der Lehrer den Schülern die Lehre aus Mitgefühl, da er ihr Wohl sucht und von Mitleid geleitet ist: ‚Dies dient zu eurem Wohl, dies dient zu eurem Glück.‘ Seine Schüler hören zu, schenken Gehör, richten ihren Geist auf das Wissen aus und weichen nicht von der Unterweisung des Lehrers ab. Dabei, Mönche, wird der Tathāgata erfreut und erfährt Freude; er verweilt unbefleckt, achtsam und wissensklar. Dies, Mönche, wird die dritte Grundlage der Achtsamkeit genannt, die der Edle pflegt und durch deren Pflege der Lehrer es verdient, eine Schar zu unterweisen. ‚Es gibt drei Grundlagen der Achtsamkeit, die der Edle pflegt und durch deren Pflege der Lehrer es verdient, eine Schar zu unterweisen‘ – was so gesagt wurde, wurde in Bezug darauf gesagt.“

๓๑๒. ‘‘‘โส วุจฺจติ โยคฺคาจริยานํ อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถี’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? หตฺถิทมเกน, ภิกฺขเว, หตฺถิทมฺโม สาริโต เอกํเยว ทิสํ ธาวติ – ปุรตฺถิมํ วา ปจฺฉิมํ วา อุตฺตรํ วา ทกฺขิณํ วา. อสฺสทมเกน, ภิกฺขเว, อสฺสทมฺโม สาริโต เอกญฺเญว ทิสํ ธาวติ – ปุรตฺถิมํ วา ปจฺฉิมํ วา อุตฺตรํ วา ทกฺขิณํ วา. โคทมเกน, ภิกฺขเว, โคทมฺโม สาริโต เอกํเยว ทิสํ ธาวติ – ปุรตฺถิมํ วา ปจฺฉิมํ วา อุตฺตรํ วา ทกฺขิณํ วา. ตถาคเตน หิ, ภิกฺขเว, อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน ปุริสทมฺโม สาริโต อฏฺฐ ทิสา วิธาวติ. รูปี รูปานิ ปสฺสติ – อยํ เอกา ทิสา; อชฺฌตฺตํ อรูปสญฺญี พหิทฺธา รูปานิ ปสฺสติ – อยํ ทุติยา ทิสา; สุภนฺตฺเวว อธิมุตฺโต โหติ – อยํ ตติยา ทิสา; สพฺพโส รูปสญฺญานํ สมติกฺกมา ปฏิฆสญฺญานํ อตฺถงฺคมา นานตฺตสญฺญานํ อมนสิการา ‘อนนฺโต อากาโส’ติ อากาสานญฺจายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ – อยํ จตุตฺถี ทิสา; สพฺพโส อากาสานญฺจายตนํ สมติกฺกมฺม ‘อนนฺตํ วิญฺญาณ’นฺติ วิญฺญาณญฺจายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ – อยํ ปญฺจมี ทิสา; สพฺพโส วิญฺญาณญฺจายตนํ สมติกฺกมฺม ‘นตฺถิ กิญฺจี’ติ อากิญฺจญฺญายตนํ อุปสมฺปชฺช [Pg.265] วิหรติ – อยํ ฉฏฺฐี ทิสา; สพฺพโส อากิญฺจญฺญายตนํ สมติกฺกมฺม เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ – อยํ สตฺตมี ทิสา; สพฺพโส เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ สมติกฺกมฺม สญฺญาเวทยิตนิโรธํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ – อยํ อฏฺฐมี ทิสา. ตถาคเตน, ภิกฺขเว, อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน ปุริสทมฺโม สาริโต อิมา อฏฺฐ ทิสา วิธาวติ. ‘โส วุจฺจติ โยคฺคาจริยานํ อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถี’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺต’’นฺติ.

312. „‚Er wird der unübertroffene Lenker zu bändigender Menschen unter jenen Lehrern genannt, die die Zähmung lehren‘ – dies wurde gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Mönche, ein vom Elefantenbändiger geleiteter, zu bändigender Elefant läuft nur in eine Richtung – entweder nach Osten, Westen, Norden oder Süden. Mönche, ein vom Pferdebändiger geleiteter, zu bändigender Hengst läuft nur in eine Richtung – entweder nach Osten, Westen, Norden oder Süden. Mönche, ein vom Ochsenbändiger geleiteter, zu bändigender Ochse läuft nur in eine Richtung – entweder nach Osten, Westen, Norden oder Süden. Doch ein vom Tathāgata, dem Heiligen, dem vollkommen Erwachten, geleiteter, zu bändigender Mensch läuft in acht Richtungen: Er ist feinstofflich-körperlich und sieht äußere Formen – dies ist die erste Richtung. Innerlich ohne die Wahrnehmung von Formen sieht er äußerlich Formen – dies ist die zweite Richtung. Er ist allein dem Schönen zugewandt – dies ist die dritte Richtung. Durch das vollständige Überwinden der Formwahrnehmungen, das Schwinden der Wahrnehmungen von Widerständen und das Nicht-Beachten der Wahrnehmung der Vielfalt verweilt er in der Sphäre der unendlichen Raumweite, indem er erkennt: ‚Der Raum ist unendlich‘ – dies ist die vierte Richtung. Durch das vollständige Überwinden der Sphäre der unendlichen Raumweite verweilt er in der Sphäre der unendlichen Bewusstseinsweite, indem er erkennt: ‚Das Bewusstsein ist unendlich‘ – dies ist die fünfte Richtung. Durch das vollständige Überwinden der Sphäre der unendlichen Bewusstseinsweite verweilt er in der Sphäre der Nichtsheit, indem er erkennt: ‚Da ist nichts‘ – dies ist die sechste Richtung. Durch das vollständige Überwinden der Sphäre der Nichtsheit verweilt er in der Sphäre von Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung – dies ist die siebte Richtung. Durch das vollständige Überwinden der Sphäre von Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung verweilt er im Erlöschen von Wahrnehmung und Empfindung – dies ist die achte Richtung. Mönche, ein vom Tathāgata, dem Heiligen, dem vollkommen Erwachten, geleiteter Mensch läuft in diese acht Richtungen. ‚Er wird der unübertroffene Lenker zu bändigender Menschen unter jenen genannt, die die Zähmung lehren‘ – was diesbezüglich gesagt wurde, wurde in Bezug auf eben dies gesagt.“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

Dies sprach der Erhabene. Die Mönche freuten sich über die Worte des Erhabenen und hießen sie gut.

สฬายตนวิภงฺคสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ สตฺตมํ.

Die Analyse der sechs Sinnesbereiche (Saḷāyatanavibhaṅgasutta), die siebte, ist abgeschlossen.

๘. อุทฺเทสวิภงฺคสุตฺตํ

8. Die Analyse der Zusammenfassung (Uddesavibhaṅgasutta)

๓๑๓. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ – ‘‘อุทฺเทสวิภงฺคํ โว, ภิกฺขเว, เทเสสฺสามิ. ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ –

313. So habe ich gehört: Zu einer Zeit verweilte der Erhabene in Sāvatthī, im Jeta-Hain, im Kloster des Anāthapiṇḍika. Dort wandte sich der Erhabene an die Mönche: „Mönche!“ – „Ehrwürdiger Herr“, antworteten die Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach: „Mönche, ich werde euch die Analyse der Zusammenfassung lehren. Hört zu und schenkt ihr eure volle Aufmerksamkeit; ich werde sprechen.“ – „Ja, ehrwürdiger Herr“, antworteten die Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach:

‘‘ตถา ตถา, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อุปปริกฺเขยฺย ยถา ยถา อุปปริกฺขโต พหิทฺธา จสฺส วิญฺญาณํ อวิกฺขิตฺตํ อวิสฏํ, อชฺฌตฺตํ อสณฺฐิตํ อนุปาทาย น ปริตสฺเสยฺย. พหิทฺธา, ภิกฺขเว, วิญฺญาเณ อวิกฺขิตฺเต อวิสเฏ สติ อชฺฌตฺตํ อสณฺฐิเต อนุปาทาย อปริตสฺสโต อายตึ ชาติชรามรณทุกฺขสมุทยสมฺภโว น โหตี’’ติ. อิทมโวจ ภควา. อิทํ วตฺวาน สุคโต อุฏฺฐายาสนา วิหารํ ปาวิสิ.

„Mönche, ein Mönch sollte so untersuchen, dass bei seiner Untersuchung sein Bewusstsein weder nach außen hin zerstreut oder abgeschweift ist, noch innerlich fixiert bleibt, und er ohne Anhaften nicht beunruhigt wird. Mönche, wenn das Bewusstsein nach außen nicht zerstreut oder abgeschweift ist, wenn es innerlich nicht fixiert bleibt und man ohne Anhaften nicht beunruhigt ist, dann gibt es in der Zukunft keine Entstehung und kein Aufkommen des Leidens von Geburt, Altern und Tod.“ Dies sprach der Erhabene. Nachdem der Glückselige dies gesagt hatte, erhob er sich von seinem Sitz und betrat die Klosterunterkunft.

๓๑๔. อถ โข เตสํ ภิกฺขูนํ, อจิรปกฺกนฺตสฺส ภควโต, เอตทโหสิ – ‘‘อิทํ โข โน, อาวุโส, ภควา สํขิตฺเตน อุทฺเทสํ อุทฺทิสิตฺวา วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภชิตฺวา อุฏฺฐายาสนา วิหารํ ปวิฏฺโฐ – ‘ตถา ตถา, ภิกฺขเว[Pg.266], ภิกฺขุ อุปปริกฺเขยฺย ยถา ยถา อุปปริกฺขโต พหิทฺธา จสฺส วิญฺญาณํ อวิกฺขิตฺตํ อวิสฏํ, อชฺฌตฺตํ อสณฺฐิตํ อนุปาทาย น ปริตสฺเสยฺย. พหิทฺธา, ภิกฺขเว, วิญฺญาเณ อวิกฺขิตฺเต อวิสเฏ สติ อชฺฌตฺตํ อสณฺฐิเต อนุปาทาย อปริตสฺสโต อายตึ ชาติชรามรณทุกฺขสมุทยสมฺภโว น โหตี’ติ. โก นุ โข อิมสฺส ภควตา สํขิตฺเตน อุทฺเทสสฺส อุทฺทิฏฺฐสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ วิภเชยฺยา’’ติ? อถ โข เตสํ ภิกฺขูนํ เอตทโหสิ – ‘‘อยํ โข อายสฺมา มหากจฺจาโน สตฺถุ เจว สํวณฺณิโต สมฺภาวิโต จ วิญฺญูนํ สพฺรหฺมจารีนํ; ปโหติ จายสฺมา มหากจฺจาโน อิมสฺส ภควตา สํขิตฺเตน อุทฺเทสสฺส อุทฺทิฏฺฐสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ วิภชิตุํ. ยํนูน มยํ เยนายสฺมา มหากจฺจาโน เตนุปสงฺกเมยฺยาม; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ มหากจฺจานํ เอตมตฺถํ ปฏิปุจฺเฉยฺยามา’’ติ.

314. Kurz nachdem der Erhabene gegangen war, kam den Mönchen dieser Gedanke: „Freunde, der Erhabene ist aufgestanden und in die Unterkunft gegangen, nachdem er uns diese Zusammenfassung in Kürze dargelegt hatte, ohne den Sinn im Detail zu erläutern: ‚Mönche, ein Mönch sollte so untersuchen, dass bei seiner Untersuchung sein Bewusstsein weder nach außen hin zerstreut oder abgeschweift ist, noch innerlich fixiert bleibt, und er ohne Anhaften nicht beunruhigt wird. Mönche, wenn das Bewusstsein nach außen nicht zerstreut oder abgeschweift ist, wenn es innerlich nicht fixiert bleibt und man ohne Anhaften nicht beunruhigt ist, dann gibt es in der Zukunft keine Entstehung und kein Aufkommen des Leidens von Geburt, Altern und Tod.‘ Wer könnte wohl den Sinn dieser vom Erhabenen kurz dargelegten Zusammenfassung, deren Sinn nicht im Detail erläutert wurde, ausführlich erklären?“ Dann kam den Mönchen dieser Gedanke: „Dieser ehrwürdige Mahākaccāna wird sowohl vom Lehrer gepriesen als auch von den weisen Mitbrüdern geschätzt. Der ehrwürdige Mahākaccāna ist fähig, den Sinn dieser vom Erhabenen kurz dargelegten Zusammenfassung ausführlich zu erklären. Was wäre, wenn wir zum ehrwürdigen Mahākaccāna gingen und ihn nach diesem Sinn fragen würden?“

อถ โข เต ภิกฺขู เยนายสฺมา มหากจฺจาโน เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมตา มหากจฺจาเนน สทฺธึ สมฺโมทึสุ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ. เอกมนฺตํ นิสินฺนา โข เต ภิกฺขู อายสฺมนฺตํ มหากจฺจานํ เอตทโวจุํ –

Da gingen jene Mönche dorthin, wo der ehrwürdige Mahākaccāna war. Nachdem sie angekommen waren, tauschten sie mit dem ehrwürdigen Mahākaccāna freundliche und denkwürdige Worte aus und setzten sich zur Seite nieder. Zur Seite sitzend sprachen die Mönche zum ehrwürdigen Mahākaccāna Folgendes:

‘‘อิทํ โข โน, อาวุโส กจฺจาน, ภควา สํขิตฺเตน อุทฺเทสํ อุทฺทิสิตฺวา วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภชิตฺวา อุฏฺฐายาสนา วิหารํ ปวิฏฺโฐ – ‘ตถา ตถา, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อุปปริกฺเขยฺย ยถา ยถา อุปปริกฺขโต พหิทฺธา จสฺส วิญฺญาณํ อวิกฺขิตฺตํ อวิสฏํ, อชฺฌตฺตํ อสณฺฐิตํ อนุปาทาย น ปริตสฺเสยฺย. พหิทฺธา, ภิกฺขเว, วิญฺญาเณ อวิกฺขิตฺเต อวิสเฏ สติ อชฺฌตฺตํ อสณฺฐิเต อนุปาทาย อปริตสฺสโต อายตึ ชาติชรามรณทุกฺขสมุทยสมฺภโว น โหตี’ติ. เตสํ โน, อาวุโส กจฺจาน, อมฺหากํ, อจิรปกฺกนฺตสฺส ภควโต, เอตทโหสิ – ‘อิทํ โข โน, อาวุโส, ภควา สํขิตฺเตน อุทฺเทสํ อุทฺทิสิตฺวา วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภชิตฺวา อุฏฺฐายาสนา วิหารํ ปวิฏฺโฐ – ตถา ตถา, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อุปปริกฺเขยฺย, ยถา ยถา อุปปริกฺขโต พหิทฺธา จสฺส วิญฺญาณํ อวิกฺขิตฺตํ อวิสฏํ อชฺฌตฺตํ อสณฺฐิตํ อนุปาทาย น ปริตสฺเสยฺย. พหิทฺธา, ภิกฺขเว, วิญฺญาเณ อวิกฺขิตฺเต อวิสเฏ สติ อชฺฌตฺตํ อสณฺฐิเต อนุปาทาย อปริตสฺสโต อายตึ ชาติชรามรณทุกฺขสมุทยสมฺภโว น โหตี’ติ. โก นุ โข อิมสฺส ภควตา สํขิตฺเตน อุทฺเทสสฺส อุทฺทิฏฺฐสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ [Pg.267] อวิภตฺตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ วิภเชยฺยา’’ติ. ‘‘เตสํ โน, อาวุโส กจฺจาน, อมฺหากํ เอตทโหสิ – ‘อยํ โข อายสฺมา มหากจฺจาโน สตฺถุ เจว สํวณฺณิโต, สมฺภาวิโต จ วิญฺญูนํ สพฺรหฺมจารีนํ. ปโหติ จายสฺมา มหากจฺจาโน อิมสฺส ภควตา สํขิตฺเตน อุทฺเทสสฺส อุทฺทิฏฺฐสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ วิภชิตุํ. ยํนูน มยํ เยนายสฺมา มหากจฺจาโน เตนุปสงฺกเมยฺยาม; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ มหากจฺจานํ เอตมตฺถํ ปฏิปุจฺเฉยฺยามา’ติ – วิภชตายสฺมา มหากจฺจาโน’’ติ.

„Dies ist es, Freund Kaccāna: Der Erhabene ist, nachdem er uns diesen kurzen Abriss dargelegt hat, ohne die Bedeutung im Detail zu erklären, vom Sitz aufgestanden und in seine Wohnstätte gegangen: ‚In welcher Weise auch immer, ihr Mönche, ein Mönch prüfen sollte, so sollte er prüfen, dass bei seiner Prüfung sein Bewusstsein nach außen hin weder zerstreut noch abgeschweift ist, innerlich nicht fixiert ist und er, ohne anzuhaften, nicht beunruhigt wird. Wenn, ihr Mönche, das Bewusstsein nach außen hin weder zerstreut noch abgeschweift ist, innerlich nicht fixiert ist und er, ohne anzuhaften, nicht beunruhigt ist, dann gibt es in der Zukunft kein Entstehen der Ursache von Geburt, Altern, Tod und Leid.‘ Da kam uns, Freund Kaccāna, kurz nachdem der Erhabene gegangen war, dieser Gedanke: ‚Der Erhabene ist, nachdem er uns diesen kurzen Abriss dargelegt hat, ohne die Bedeutung im Detail zu erklären, vom Sitz aufgestanden und in seine Wohnstätte gegangen. Wer wohl könnte die Bedeutung dieses kurzen Abrisses, den der Erhabene dargelegt hat, ohne die Bedeutung im Detail zu erklären, ausführlich erläutern?‘ Da kam uns, Freund Kaccāna, dieser Gedanke: ‚Dieser ehrwürdige Mahākaccāna wird sowohl vom Lehrer gelobt als auch von den weisen Mitbrüdern im geistlichen Leben hochgeschätzt. Der ehrwürdige Mahākaccāna ist fähig, die Bedeutung dieses kurzen Abrisses, den der Erhabene dargelegt hat, ohne die Bedeutung im Detail zu erklären, ausführlich zu erläutern. Wie wäre es, wenn wir uns zum ehrwürdigen Mahākaccāna begeben und ihn nach dieser Bedeutung fragen würden?‘ Möge der ehrwürdige Mahākaccāna sie erläutern.“

๓๑๕. ‘‘‘เสยฺยถาปิ, อาวุโส, ปุริโส สารตฺถิโก สารคเวสี สารปริเยสนํ จรมาโน มหโต รุกฺขสฺส ติฏฺฐโต สารวโต อติกฺกมฺเมว มูลํ อติกฺกมฺม ขนฺธํ สาขาปลาเส สารํ ปริเยสิตพฺพํ มญฺเญยฺย, เอวํ สมฺปทมิทํ อายสฺมนฺตานํ สตฺถริ สมฺมุขีภูเต ตํ ภควนฺตํ อติสิตฺวา อมฺเห เอตมตฺถํ ปฏิปุจฺฉิตพฺพํ มญฺญถ. โส หาวุโส, ภควา ชานํ ชานาติ, ปสฺสํ ปสฺสติ, จกฺขุภูโต ญาณภูโต ธมฺมภูโต พฺรหฺมภูโต วตฺตา ปวตฺตา อตฺถสฺส นินฺเนตา อมตสฺส ทาตา ธมฺมสฺสามี ตถาคโต. โส เจว ปเนตสฺส กาโล อโหสิ ยํ ภควนฺตํเยว เอตมตฺถํ ปฏิปุจฺเฉยฺยาถ; ยถา โว ภควา พฺยากเรยฺย ตถา นํ ธาเรยฺยาถา’’’ติ. ‘อทฺธาวุโส กจฺจาน, ภควา ชานํ ชานาติ, ปสฺสํ ปสฺสติ, จกฺขุภูโต ญาณภูโต ธมฺมภูโต พฺรหฺมภูโต วตฺตา ปวตฺตา อตฺถสฺส นินฺเนตา อมตสฺส ทาตา ธมฺมสฺสามี ตถาคโต. โส เจว ปเนตสฺส กาโล อโหสิ ยํ ภควนฺตํเยว เอตมตฺถํ ปฏิปุจฺเฉยฺยาม; ยถา โน ภควา พฺยากเรยฺย ตถา นํ ธาเรยฺยาม. อปิ จายสฺมา มหากจฺจาโน สตฺถุ เจว สํวณฺณิโต สมฺภาวิโต จ วิญฺญูนํ สพฺรหฺมจารีนํ. ปโหติ จายสฺมา มหากจฺจาโน อิมสฺส ภควตา สํขิตฺเตน อุทฺเทสสฺส อุทฺทิฏฺฐสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ วิภชิตุํ. วิภชตายสฺมา มหากจฺจาโน อครุํ กริตฺวา’ติ. ‘เตน หาวุโส, สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ; ภาสิสฺสามี’ติ. ‘เอวมาวุโส’ติ โข เต ภิกฺขู อายสฺมโต มหากจฺจานสฺส ปจฺจสฺโสสุํ. อายสฺมา มหากจฺจาโน เอตทโวจ –

315. „‚Freunde, es ist so, wie wenn ein Mann, der Kernholz benötigt, Kernholz sucht, auf der Suche nach Kernholz umherstreift, an einem großen Baum mit Kernholz die Wurzel und den Stamm einfach übergehen würde und meinte, das Kernholz in den Zweigen und Blättern suchen zu müssen. Ebenso verhält es sich mit euch Ehrwürdigen: Obwohl der Lehrer euch direkt gegenüberstand, meintet ihr, jenen Erhabenen übergehen zu müssen und uns nach dieser Bedeutung fragen zu müssen. Denn, Freunde, jener Erhabene weiß, was zu wissen ist, und sieht, was zu sehen ist; er ist das Auge geworden, das Wissen geworden, der Dhamma geworden, das Erhabene (Brahma) geworden; er ist der Sprecher, der Verkünder, der Erschließer der Bedeutung, der Geber des Todlosen, der Herr des Dhamma, der Tathāgata. Das wäre die Zeit gewesen, den Erhabenen selbst nach dieser Bedeutung zu fragen; wie auch immer der Erhabene es euch erklärt hätte, so hättet ihr es euch merken sollen.‘ — ‚Gewiss, Freund Kaccāna, der Erhabene weiß, was zu wissen ist, und sieht, was zu sehen ist; er ist das Auge geworden, das Wissen geworden, der Dhamma geworden, das Erhabene geworden; er ist der Sprecher, der Verkünder, der Erschließer der Bedeutung, der Geber des Todlosen, der Herr des Dhamma, der Tathāgata. Das wäre die Zeit gewesen, den Erhabenen selbst nach dieser Bedeutung zu fragen; wie auch immer der Erhabene es uns erklärt hätte, so hätten wir es uns gemerkt. Aber der ehrwürdige Mahākaccāna wird sowohl vom Lehrer gelobt als auch von den weisen Mitbrüdern hochgeschätzt. Der ehrwürdige Mahākaccāna ist fähig, die Bedeutung dieses kurzen Abrisses, den der Erhabene dargelegt hat, ohne die Bedeutung im Detail zu erklären, ausführlich zu erläutern. Möge der ehrwürdige Mahākaccāna sie erläutern, ohne es als Last zu empfinden.‘ — ‚Dann, Freunde, hört zu und merkt es euch gut; ich werde sprechen.‘ — ‚Gewiss, Freund‘, antworteten jene Mönche dem ehrwürdigen Mahākaccāna. Der ehrwürdige Mahākaccāna sagte Folgendes:“

‘ยํ โข โน, อาวุโส, ภควา สํขิตฺเตน อุทฺเทสํ อุทฺทิสิตฺวา วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภชิตฺวา อุฏฺฐายาสนา วิหารํ ปวิฏฺโฐ – ตถา ตถา, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ [Pg.268] อุปปริกฺเขยฺย, ยถา ยถา อุปปริกฺขโต พหิทฺธา จสฺส วิญฺญาณํ อวิกฺขิตฺตํ อวิสฏํ อชฺฌตฺตํ อสณฺฐิตํ อนุปาทาย น ปริตสฺเสยฺย, พหิทฺธา, ภิกฺขเว, วิญฺญาเณ อวิกฺขิตฺเต อวิสเฏ สติ อชฺฌตฺตํ อสณฺฐิเต อนุปาทาย อปริตสฺสโต อายตึ ชาติชรามรณทุกฺขสมุทยสมฺภโว น โหตี’ติ. อิมสฺส โข อหํ, อาวุโส, ภควตา สํขิตฺเตน อุทฺเทสสฺส อุทฺทิฏฺฐสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามิ.

„‚Was jenen kurzen Abriss betrifft, Freunde, den der Erhabene dargelegt hat, ohne die Bedeutung im Detail zu erklären, bevor er vom Sitz aufstand und in seine Wohnstätte ging: „In welcher Weise auch immer, ihr Mönche, ein Mönch prüfen sollte, so sollte er prüfen, dass bei seiner Prüfung sein Bewusstsein nach außen hin weder zerstreut noch abgeschweift ist, innerlich nicht fixiert ist und er, ohne anzuhaften, nicht beunruhigt wird. Wenn, ihr Mönche, das Bewusstsein nach außen hin weder zerstreut noch abgeschweift ist, innerlich nicht fixiert ist und er, ohne anzuhaften, nicht beunruhigt ist, dann gibt es in der Zukunft kein Entstehen der Ursache von Geburt, Altern, Tod und Leid.“ Von diesem kurzen Abriss, den der Erhabene dargelegt hat, ohne die Bedeutung im Detail zu erklären, verstehe ich die Bedeutung im Detail wie folgt.‘“

๓๑๖. ‘‘กถญฺจาวุโส, พหิทฺธา วิญฺญาณํ วิกฺขิตฺตํ วิสฏนฺติ วุจฺจติ? อิธาวุโส, ภิกฺขุโน จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา รูปนิมิตฺตานุสาริ วิญฺญาณํ โหติ รูปนิมิตฺตสฺสาทคธิตํ รูปนิมิตฺตสฺสาทวินิพนฺธํ รูปนิมิตฺตสฺสาทสํโยชนสํยุตฺตํ พหิทฺธา วิญฺญาณํ วิกฺขิตฺตํ วิสฏนฺติ วุจฺจติ. โสเตน สทฺทํ สุตฺวา…เป… ฆาเนน คนฺธํ ฆายิตฺวา… ชิวฺหาย รสํ สายิตฺวา… กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสิตฺวา… มนสา ธมฺมํ วิญฺญาย ธมฺมนิมิตฺตานุสารี วิญฺญาณํ โหติ; ธมฺมนิมิตฺตสฺสาทคธิตํ ธมฺมนิมิตฺตสฺสาทวินิพนฺธํ ธมฺมนิมิตฺตสฺสาทสํโยชนสํยุตฺตํ พหิทฺธา วิญฺญาณํ วิกฺขิตฺตํ วิสฏนฺติ วุจฺจติ. เอวํ โข อาวุโส, พหิทฺธา วิญฺญาณํ วิกฺขิตฺตํ วิสฏนฺติ วุจฺจติ.

316. Und wie, ihr Freunde, wird gesagt, dass das Bewusstsein nach außen zerstreut und abgeschweift ist? Da, ihr Freunde, sieht ein Mönch mit dem Auge eine Form; sein Bewusstsein folgt den Merkmalen der Form nach, ist gierig nach dem Genuss der Merkmale der Form, ist durch den Genuss der Merkmale der Form verstrickt und mit den Fesseln des Genusses der Merkmale der Form verbunden; dann wird gesagt: 'Das Bewusstsein ist nach außen zerstreut und abgeschweift'. Wenn er mit dem Ohr einen Ton hört... mit der Nase einen Duft riecht... mit der Zunge einen Geschmack schmeckt... mit dem Körper eine Berührung erfährt... mit dem Geist ein Geistobjekt erkennt; sein Bewusstsein folgt den Merkmalen des Geistobjekts nach, ist gierig nach dem Genuss der Merkmale des Geistobjekts, ist durch den Genuss der Merkmale des Geistobjekts verstrickt und mit den Fesseln des Genusses der Merkmale des Geistobjekts verbunden; dann wird gesagt: 'Das Bewusstsein ist nach außen zerstreut und abgeschweift'. So, ihr Freunde, wird gesagt, dass das Bewusstsein nach außen zerstreut und abgeschweift ist.

๓๑๗. ‘‘กถญฺจาวุโส, พหิทฺธา วิญฺญาณํ อวิกฺขิตฺตํ อวิสฏนฺติ วุจฺจติ? อิธาวุโส, ภิกฺขุโน จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา น รูปนิมิตฺตานุสาริ วิญฺญาณํ โหติ รูปนิมิตฺตสฺสาทคธิตํ น รูปนิมิตฺตสฺสาทวินิพนฺธํ น รูปนิมิตฺตสฺสาทสํโยชนสํยุตฺตํ พหิทฺธา วิญฺญาณํ อวิกฺขิตฺตํ อวิสฏนฺติ วุจฺจติ. โสเตน สทฺทํ สุตฺวา…เป… ฆาเนน คนฺธํ ฆายิตฺวา… ชิวฺหาย รสํ สายิตฺวา… กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสิตฺวา… มนสา ธมฺมํ วิญฺญาย น ธมฺมนิมิตฺตานุสารี วิญฺญาณํ โหติ น ธมฺมนิมิตฺตสฺสาทคธิตํ น ธมฺมนิมิตฺตสฺสาทวินิพนฺธํ น ธมฺมนิมิตฺตสฺสาทสํโยชนสํยุตฺตํ พหิทฺธา วิญฺญาณํ อวิกฺขิตฺตํ อวิสฏนฺติ วุจฺจติ. เอวํ โข, อาวุโส, พหิทฺธา วิญฺญาณํ อวิกฺขิตฺตํ อวิสฏนฺติ วุจฺจติ.

317. Und wie, ihr Freunde, wird gesagt, dass das Bewusstsein nach außen nicht zerstreut und nicht abgeschweift ist? Da, ihr Freunde, sieht ein Mönch mit dem Auge eine Form; sein Bewusstsein folgt den Merkmalen der Form nicht nach, ist nicht gierig nach dem Genuss der Merkmale der Form, ist nicht durch den Genuss der Merkmale der Form verstrickt und nicht mit den Fesseln des Genusses der Merkmale der Form verbunden; dann wird gesagt: 'Das Bewusstsein ist nach außen nicht zerstreut und nicht abgeschweift'. Wenn er mit dem Ohr einen Ton hört... mit der Nase einen Duft riecht... mit der Zunge einen Geschmack schmeckt... mit dem Körper eine Berührung erfährt... mit dem Geist ein Geistobjekt erkennt; sein Bewusstsein folgt den Merkmalen des Geistobjekts nicht nach, ist nicht gierig nach dem Genuss der Merkmale des Geistobjekts, ist nicht durch den Genuss der Merkmale des Geistobjekts verstrickt und nicht mit den Fesseln des Genusses der Merkmale des Geistobjekts verbunden; dann wird gesagt: 'Das Bewusstsein ist nach außen nicht zerstreut und nicht abgeschweift'. So, ihr Freunde, wird gesagt, dass das Bewusstsein nach außen nicht zerstreut und nicht abgeschweift ist.

๓๑๘. ‘‘กถญฺจาวุโส, อชฺฌตฺตํ สณฺฐิตนฺติ วุจฺจติ? อิธาวุโส, ภิกฺขุ วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ สวิตกฺกํ สวิจารํ วิเวกชํ ปีติสุขํ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. ตสฺส วิเวกชปีติสุขานุสาริ วิญฺญาณํ โหติ วิเวกชปีติสุขสฺสาทคธิตํ วิเวกชปีติสุขสฺสาทวินิพนฺธํ [Pg.269] วิเวกชปีติสุขสฺสาทสํโยชนสํยุตฺตํ อชฺฌตฺตํ จิตฺตํ สณฺฐิตนฺติ วุจฺจติ.

318. Und wie, ihr Freunde, wird gesagt, dass der Geist im Inneren festgesetzt ist? Da, ihr Freunde, tritt ein Mönch, ganz abgeschieden von Sinnesvergnügen, abgeschieden von unheilsamen Dingen, in die erste Vertiefung ein und verweilt darin, die mit Gedankenfassung und diskursivem Denken verbunden ist und die aus der Abgeschiedenheit geborene Verzückung und Glückseligkeit besitzt. Sein Bewusstsein folgt der aus der Abgeschiedenheit geborenen Verzückung und Glückseligkeit nach, ist gierig nach deren Genuss, ist durch deren Genuss verstrickt und mit den Fesseln des Genusses der aus der Abgeschiedenheit geborenen Verzückung und Glückseligkeit verbunden. Dann wird gesagt: 'Der Geist ist im Inneren festgesetzt'.

‘‘ปุน จปรํ, อาวุโส, ภิกฺขุ วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา อชฺฌตฺตํ สมฺปสาทนํ เจตโส เอโกทิภาวํ อวิตกฺกํ อวิจารํ สมาธิชํ ปีติสุขํ ทุติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. ตสฺส สมาธิชปีติสุขานุสาริ วิญฺญาณํ โหติ สมาธิชปีติสุขสฺสาทคธิตํ สมาธิชปีติสุขสฺสาทวินิพนฺธํ สมาธิชปีติสุขสฺสาทสํโยชนสํยุตฺตํ อชฺฌตฺตํ จิตฺตํ สณฺฐิตนฺติ วุจฺจติ.

Wiederum, ihr Freunde, tritt ein Mönch durch das Zurücktreten von Gedankenfassung und diskursivem Denken, die innere Beruhigung und Einspitzigkeit des Geistes gewinnend, in die zweite Vertiefung ein und verweilt darin, die frei von Gedankenfassung und diskursivem Denken ist und die aus der Konzentration geborene Verzückung und Glückseligkeit besitzt. Sein Bewusstsein folgt der aus der Konzentration geborenen Verzückung und Glückseligkeit nach, ist gierig nach deren Genuss, ist durch deren Genuss verstrickt und mit den Fesseln des Genusses der aus der Konzentration geborenen Verzückung und Glückseligkeit verbunden. Dann wird gesagt: 'Der Geist ist im Inneren festgesetzt'.

‘‘ปุน จปรํ, อาวุโส, ภิกฺขุ ปีติยา จ วิราคา อุเปกฺขโก จ วิหรติ สโต จ สมฺปชาโน สุขญฺจ กาเยน ปฏิสํเวเทติ, ยํ ตํ อริยา อาจิกฺขนฺติ – ‘อุเปกฺขโก สติมา สุขวิหารี’ติ ตติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. ตสฺส อุเปกฺขานุสาริ วิญฺญาณํ โหติ อุเปกฺขาสุขสฺสาทคธิตํ อุเปกฺขาสุขสฺสาทวินิพนฺธํ อุเปกฺขาสุขสฺสาทสํโยชนสํยุตฺตํ อชฺฌตฺตํ จิตฺตํ สณฺฐิตนฺติ วุจฺจติ.

Wiederum, ihr Freunde, tritt ein Mönch durch das Verblassen der Verzückung gleichmütig verweilend, achtsam und klar bewusst, ein Glück mit dem Körper empfindend, von dem die Edlen sagen: 'Gleichmütig, achtsam, im Glück verweilend', in die dritte Vertiefung ein und verweilt darin. Sein Bewusstsein folgt dem Gleichmut und Glück nach, ist gierig nach deren Genuss, ist durch deren Genuss verstrickt und mit den Fesseln des Genusses von Gleichmut und Glück verbunden. Dann wird gesagt: 'Der Geist ist im Inneren festgesetzt'.

‘‘ปุน จปรํ, อาวุโส, ภิกฺขุ สุขสฺส จ ปหานา ทุกฺขสฺส จ ปหานา ปุพฺเพว โสมนสฺสโทมนสฺสานํ อตฺถงฺคมา อทุกฺขมสุขํ อุเปกฺขาสติปาริสุทฺธึ จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. ตสฺส อทุกฺขมสุขานุสาริ วิญฺญาณํ โหติ อทุกฺขมสุขสฺสาทคธิตํ อทุกฺขมสุขสฺสาทวินิพนฺธํ อทุกฺขมสุขสฺสาทสํโยชนสํยุตฺตํ อชฺฌตฺตํ จิตฺตํ สณฺฐิตนฺติ วุจฺจติ. เอวํ โข, อาวุโส, อชฺฌตฺตํ สณฺฐิตนฺติ วุจฺจติ.

Wiederum, ihr Freunde, tritt ein Mönch durch das Aufgeben von Glück und das Aufgeben von Leid, durch das schon frühere Verschwinden von Frohsinn und Trübsinn, in die vierte Vertiefung ein und verweilt darin, die weder Leid noch Glück ist und die durch Gleichmut geläuterte Reinheit der Achtsamkeit besitzt. Sein Bewusstsein folgt dem weder Leid noch Glück nach, ist gierig nach dessen Genuss, ist durch dessen Genuss verstrickt und mit den Fesseln des Genusses von weder Leid noch Glück verbunden. Dann wird gesagt: 'Der Geist ist im Inneren festgesetzt'. So, ihr Freunde, wird gesagt, dass der Geist im Inneren festgesetzt ist.

๓๑๙. ‘‘กถญฺจาวุโส, อชฺฌตฺตํ อสณฺฐิตนฺติ วุจฺจติ? อิธาวุโส, ภิกฺขุ วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ…เป… ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. ตสฺส น วิเวกชปีติสุขานุสาริ วิญฺญาณํ โหติ น วิเวกชปีติสุขสฺสาทคธิตํ น วิเวกชปีติสุขสฺสาทวินิพนฺธํ น วิเวกชปีติสุขสฺสาทสํโยชนสํยุตฺตํ อชฺฌตฺตํ จิตฺตํ อสณฺฐิตนฺติ วุจฺจติ.

319. Und wie, ihr Freunde, wird gesagt, dass der Geist im Inneren nicht festgesetzt ist? Da, ihr Freunde, tritt ein Mönch, ganz abgeschieden von Sinnesvergnügen, abgeschieden von unheilsamen Dingen... in die erste Vertiefung ein und verweilt darin. Sein Bewusstsein folgt der aus der Abgeschiedenheit geborenen Verzückung und Glückseligkeit nicht nach, ist nicht gierig nach deren Genuss, ist nicht durch deren Genuss verstrickt und nicht mit den Fesseln des Genusses der aus der Abgeschiedenheit geborenen Verzückung und Glückseligkeit verbunden. Dann wird gesagt: 'Der Geist ist im Inneren nicht festgesetzt'.

‘‘ปุน จปรํ, อาวุโส, ภิกฺขุ วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา…เป… ทุติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. ตสฺส น สมาธิชปีติสุขานุสาริ วิญฺญาณํ โหติ น สมาธิชปีติสุขสฺสาทคธิตํ น สมาธิชปีติสุขสฺสาทวินิพนฺธํ น สมาธิชปีติสุขสฺสาทสํโยชนสํยุตฺตํ อชฺฌตฺตํ จิตฺตํ อสณฺฐิตนฺติ วุจฺจติ.

Wiederum, ihr Freunde, tritt ein Mönch durch das Zurücktreten von Gedankenfassung und diskursivem Denken... in die zweite Vertiefung ein und verweilt darin. Sein Bewusstsein folgt der aus der Konzentration geborenen Verzückung und Glückseligkeit nicht nach, ist nicht gierig nach deren Genuss, ist nicht durch deren Genuss verstrickt und nicht mit den Fesseln des Genusses der aus der Konzentration geborenen Verzückung und Glückseligkeit verbunden. Dann wird gesagt: 'Der Geist ist im Inneren nicht festgesetzt'.

‘‘ปุน [Pg.270] จปรํ, อาวุโส, ภิกฺขุ ปีติยา จ วิราคา…เป… ตติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. ตสฺส น อุเปกฺขานุสาริ วิญฺญาณํ โหติ น อุเปกฺขาสุขสฺสาทคธิตํ น อุเปกฺขาสุขสฺสาทวินิพนฺธํ น อุเปกฺขาสุขสฺสาทสํโยชนสํยุตฺตํ อชฺฌตฺตํ จิตฺตํ อสณฺฐิตนฺติ วุจฺจติ.

Wiederum, ihr Freunde, tritt ein Mönch durch das Verblassen der Verzückung... in die dritte Vertiefung ein und verweilt darin. Sein Bewusstsein folgt dem Gleichmut und Glück nicht nach, ist nicht gierig nach deren Genuss, ist nicht durch deren Genuss verstrickt und nicht mit den Fesseln des Genusses von Gleichmut und Glück verbunden. Dann wird gesagt: 'Der Geist ist im Inneren nicht festgesetzt'.

‘‘ปุน จปรํ, อาวุโส, ภิกฺขุ สุขสฺส จ ปหานา ทุกฺขสฺส จ ปหานา ปุพฺเพว โสมนสฺสโทมนสฺสานํ อตฺถงฺคมา อทุกฺขมสุขํ อุเปกฺขาสติปาริสุทฺธึ จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. ตสฺส น อทุกฺขมสุขานุสาริ วิญฺญาณํ โหติ น อทุกฺขมสุขสฺสาทคธิตํ น อทุกฺขมสุขสฺสาทวินิพนฺธํ น อทุกฺขมสุขสฺสาทสํโยชนสํยุตฺตํ อชฺฌตฺตํ จิตฺตํ อสณฺฐิตนฺติ วุจฺจติ. เอวํ โข, อาวุโส, อชฺฌตฺตํ อสณฺฐิตนฺติ วุจฺจติ.

"Wiederum, ihr Freunde, tritt ein Mönch durch das Aufgeben von Glück und Leid sowie durch das bereits zuvor erfolgte Schwinden von Freude und Betrübnis in die vierte Vertiefung (Jhāna) ein, die weder Schmerz noch Glück kennt und durch Gleichmut und Achtsamkeit vollkommen rein ist, und verweilt darin. Bei diesem Mönch folgt das Bewusstsein nicht der Empfindung von Weder-Schmerz-noch-Glück, es ist nicht gierig nach deren Genuss, nicht an deren Genuss gefesselt und nicht mit der Fessel des Genusses daran gebunden. So wird gesagt: 'Der Geist ist innerlich nicht festgesetzt'. Auf diese Weise, ihr Freunde, wird gesagt: 'Innerlich nicht festgesetzt'."

๓๒๐. ‘‘กถญฺจาวุโส, อนุปาทา ปริตสฺสนา โหติ? อิธาวุโส, อสฺสุตวา ปุถุชฺชโน อริยานํ อทสฺสาวี อริยธมฺมสฺส อโกวิโท อริยธมฺเม อวินีโต สปฺปุริสานํ อทสฺสาวี สปฺปุริสธมฺมสฺส อโกวิโท สปฺปุริสธมฺเม อวินีโต รูปํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ รูปวนฺตํ วา อตฺตานํ อตฺตนิ วา รูปํ รูปสฺมึ วา อตฺตานํ. ตสฺส ตํ รูปํ วิปริณมติ, อญฺญถา โหติ. ตสฺส รูปวิปริณามญฺญถาภาวา รูปวิปริณามานุปริวตฺติ วิญฺญาณํ โหติ. ตสฺส รูปวิปริณามานุปริวตฺตชา ปริตสฺสนา ธมฺมสมุปฺปาทา จิตฺตํ ปริยาทาย ติฏฺฐนฺติ. เจตโส ปริยาทานา อุตฺตาสวา จ โหติ วิฆาตวา จ อเปกฺขวา จ อนุปาทาย จ ปริตสฺสติ. เวทนํ …เป… สญฺญํ… สงฺขาเร… วิญฺญาณํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ วิญฺญาณวนฺตํ วา อตฺตานํ อตฺตนิ วา วิญฺญาณํ วิญฺญาณสฺมึ วา อตฺตานํ. ตสฺส ตํ วิญฺญาณํ วิปริณมติ, อญฺญถา โหติ. ตสฺส วิญฺญาณวิปริณามญฺญถาภาวา วิญฺญาณวิปริณามานุปริวตฺติ วิญฺญาณํ โหติ. ตสฺส วิญฺญาณวิปริณามานุปริวตฺตชา ปริตสฺสนา ธมฺมสมุปฺปาทา จิตฺตํ ปริยาทาย ติฏฺฐนฺติ. เจตโส ปริยาทานา อุตฺตาสวา จ โหติ วิฆาตวา จ อเปกฺขวา จ อนุปาทาย จ ปริตสฺสติ. เอวํ โข, อาวุโส, อนุปาทา ปริตสฺสนา โหติ.

320. "Und wie, ihr Freunde, entsteht Beunruhigung ohne Ergreifen? Da betrachtet, ihr Freunde, ein unbelehrter Weltling, der die Edlen nicht sieht, der in der Lehre der Edlen nicht bewandert ist, der in der Lehre der Edlen nicht geschult ist, der die guten Menschen nicht sieht, der in der Lehre der guten Menschen nicht bewandert ist, der in der Lehre der guten Menschen nicht geschult ist, die Form als das Selbst, oder das Selbst als formbesitzend, oder die Form im Selbst, oder das Selbst in der Form. Diese Form verändert sich, sie wird anders. Infolge der Veränderung und Andersartigkeit der Form entsteht ein Bewusstsein, das der Veränderung der Form folgt. Die aus dem Folgen der Formveränderung geborenen Beunruhigungen und aufkommenden [unheilsamen] Zustände bemächtigen sich seines Geistes. Weil sein Geist eingenommen ist, ist er ängstlich, bedrückt und voller Verlangen, und so wird er, ohne [etwas Reales] zu ergreifen, unruhig. In gleicher Weise betrachtet er das Gefühl ... die Wahrnehmung ... die Gestaltungen ... das Bewusstsein als das Selbst, oder das Selbst als bewusstseinbesitzend, oder das Bewusstsein im Selbst, oder das Selbst im Bewusstsein. Dieses Bewusstsein verändert sich, es wird anders. Infolge der Veränderung und Andersartigkeit des Bewusstseins entsteht ein Bewusstsein, das der Veränderung des Bewusstseins folgt. Die aus dem Folgen der Bewusstseinsveränderung geborenen Beunruhigungen und aufkommenden Zustände bemächtigen sich seines Geistes. Weil sein Geist eingenommen ist, ist er ängstlich, bedrückt und voller Verlangen, und so wird er, ohne zu ergreifen, unruhig. Auf diese Weise, ihr Freunde, entsteht Beunruhigung ohne Ergreifen."

๓๒๑. ‘‘กถญฺจาวุโส, อนุปาทานา อปริตสฺสนา โหติ? อิธาวุโส, สุตวา อริยสาวโก อริยานํ ทสฺสาวี อริยธมฺมสฺส โกวิโท อริยธมฺเม [Pg.271] สุวินีโต สปฺปุริสานํ ทสฺสาวี สปฺปุริสธมฺมสฺส โกวิโท สปฺปุริสธมฺเม สุวินีโต น รูปํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ น รูปวนฺตํ วา อตฺตานํ น อตฺตนิ วา รูปํ น รูปสฺมึ วา อตฺตานํ. ตสฺส ตํ รูปํ วิปริณมติ, อญฺญถา โหติ. ตสฺส รูปวิปริณามญฺญถาภาวา น จ รูปวิปริณามานุปริวตฺติ วิญฺญาณํ โหติ. ตสฺส น รูปวิปริณามานุปริวตฺตชา ปริตสฺสนา ธมฺมสมุปฺปาทา จิตฺตํ ปริยาทาย ติฏฺฐนฺติ. เจตโส ปริยาทานา น เจวุตฺตาสวา โหติ น จ วิฆาตวา น จ อเปกฺขวา อนุปาทาย จ น ปริตสฺสติ. น เวทนํ… น สญฺญํ… น สงฺขาเร… น วิญฺญาณํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ น วิญฺญาณวนฺตํ วา อตฺตานํ น อตฺตนิ วา วิญฺญาณํ น วิญฺญาณสฺมึ วา อตฺตานํ. ตสฺส ตํ วิญฺญาณํ วิปริณมติ, อญฺญถา โหติ. ตสฺส วิญฺญาณวิปริณามญฺญถาภาวา น จ วิญฺญาณวิปริณามานุปริวตฺติ วิญฺญาณํ โหติ. ตสฺส น วิญฺญาณวิปริณามานุปริวตฺตชา ปริตสฺสนา ธมฺมสมุปฺปาทา จิตฺตํ ปริยาทาย ติฏฺฐนฺติ. เจตโส ปริยาทานา น เจวุตฺตาสวา โหติ น จ วิฆาตวา น จ อเปกฺขวา, อนุปาทาย จ น ปริตสฺสติ. เอวํ โข, อาวุโส, อนุปาทา อปริตสฺสนา โหติ.

321. "Und wie, ihr Freunde, gibt es keine Beunruhigung ohne Ergreifen? Hier, ihr Freunde, betrachtet ein gebildeter edler Schüler, der die Edlen sieht, der in der Lehre der Edlen bewandert ist, der in der Lehre der Edlen wohlgeschult ist, der die guten Menschen sieht, der in der Lehre der guten Menschen bewandert ist, der in der Lehre der guten Menschen wohlgeschult ist, die Form nicht als das Selbst, noch das Selbst als formbesitzend, noch die Form im Selbst, noch das Selbst in der Form. Wenn sich seine Form verändert und anders wird, entsteht kein Bewusstsein, das der Veränderung der Form folgt. Die Beunruhigungen und aufkommenden Zustände, die aus dem Folgen der Formveränderung entstehen könnten, bemächtigen sich nicht seines Geistes. Da sein Geist nicht eingenommen ist, ist er weder ängstlich noch bedrückt noch voller Verlangen, und so wird er, ohne zu ergreifen, nicht unruhig. Er betrachtet weder das Gefühl ... noch die Wahrnehmung ... noch die Gestaltungen ... noch das Bewusstsein als das Selbst, noch das Selbst als bewusstseinbesitzend, noch das Bewusstsein im Selbst, noch das Selbst im Bewusstsein. Wenn sich sein Bewusstsein verändert und anders wird, entsteht kein Bewusstsein, das der Veränderung des Bewusstseins folgt. Die Beunruhigungen und aufkommenden Zustände bemächtigen sich nicht seines Geistes. Da sein Geist nicht eingenommen ist, ist er weder ängstlich noch bedrückt noch voller Verlangen, und so wird er, ohne zu ergreifen, nicht unruhig. Auf diese Weise, ihr Freunde, gibt es keine Beunruhigung ohne Ergreifen."

‘‘ยํ โข โน, อาวุโส, ภควา สํขิตฺเตน อุทฺเทสํ อุทฺทิสิตฺวา วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภชิตฺวา อุฏฺฐายาสนา วิหารํ ปวิฏฺโฐ – ‘ตถา ตถา, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อุปปริกฺเขยฺย ยถา ยถา อุปปริกฺขโต พหิทฺธา จสฺส วิญฺญาณํ อวิกฺขิตฺตํ อวิสฏํ, อชฺฌตฺตํ อสณฺฐิตํ อนุปาทาย น ปริตสฺเสยฺย. พหิทฺธา, ภิกฺขเว, วิญฺญาเณ อวิกฺขิตฺเต อวิสเฏ สติ อชฺฌตฺตํ อสณฺฐิเต อนุปาทาย อปริตสฺสโต อายตึ ชาติชรามรณทุกฺขสมุทยสมฺภโว น โหตี’ติ. อิมสฺส โข อหํ, อาวุโส, ภควตา สํขิตฺเตน อุทฺเทสสฺส อุทฺทิฏฺฐสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส เอวํ วิตฺถาเรน อตฺถํ อาชานามิ. อากงฺขมานา จ ปน ตุมฺเห อายสฺมนฺโต ภควนฺตํเยว อุปสงฺกมิตฺวา เอตมตฺถํ ปฏิปุจฺเฉยฺยาถ; ยถา โว ภควา พฺยากโรติ ตถา นํ ธาเรยฺยาถา’’ติ.

"Was jenen Leitsatz betrifft, ihr Freunde, den der Erhabene in Kürze dargelegt hat, ohne dessen Sinn im Detail zu erläutern, bevor er sich von seinem Sitz erhob und in seine Wohnstätte begab: 'In jener Weise, ihr Mönche, sollte ein Mönch untersuchen, dass sein Bewusstsein beim Untersuchen nach außen hin nicht zerstreut und nicht abgelenkt ist, innerlich nicht festgesetzt ist und durch Nicht-Ergreifen nicht beunruhigt wird. Wenn, ihr Mönche, das Bewusstsein nach außen hin nicht zerstreut und nicht abgelenkt ist, wenn es innerlich nicht festgesetzt ist und man durch Nicht-Ergreifen unerschüttert bleibt, dann gibt es in der Zukunft kein Entstehen von Geburt, Alter, Tod und der Ansammlung von Leiden.' Von diesem vom Erhabenen in Kürze dargelegten und nicht im Detail erläuterten Leitsatz verstehe ich die Bedeutung in dieser ausführlichen Weise. Wenn ihr jedoch wünscht, ihr Ehrwürdigen, so geht zum Erhabenen selbst und fragt ihn nach dieser Bedeutung; wie auch immer der Erhabene es euch erklärt, so solltet ihr es im Gedächtnis behalten."

๓๒๒. อถ โข เต ภิกฺขู อายสฺมโต มหากจฺจานสฺส ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา อนุโมทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ. เอกมนฺตํ นิสินฺนา โข เต ภิกฺขู ภควนฺตํ เอตทโวจุํ –

322. Daraufhin freuten sich jene Mönche über die Worte des ehrwürdigen Mahākaccāna, stimmten ihnen dankbar zu, erhoben sich von ihren Plätzen und begaben sich dorthin, wo der Erhabene war. Nachdem sie angekommen waren, grüßten sie den Erhabenen ehrfurchtsvoll und setzten sich zur Seite nieder. Zur Seite sitzend sprachen jene Mönche zum Erhabenen wie folgt:

‘‘ยํ [Pg.272] โข โน, ภนฺเต, ภควา สํขิตฺเตน อุทฺเทสํ อุทฺทิสิตฺวา วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภชิตฺวา อุฏฺฐายาสนา วิหารํ ปวิฏฺโฐ – ‘ตถา ตถา, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อุปปริกฺเขยฺย ยถา ยถา อุปปริกฺขโต พหิทฺธา จสฺส วิญฺญาณํ อวิกฺขิตฺตํ อวิสฏํ, อชฺฌตฺตํ อสณฺฐิตํ อนุปาทาย น ปริตสฺเสยฺย. พหิทฺธา, ภิกฺขเว, วิญฺญาเณ อวิกฺขิตฺเต อวิสเฏ สติ อชฺฌตฺตํ อสณฺฐิเต อนุปาทาย อปริตสฺสโต อายตึ ชาติชรามรณทุกฺขสมุทยสมฺภโว น โหตี’’’ติ.

„Ehrwürdiger Herr, der Erhabene hat uns eine kurze Zusammenfassung gegeben, ohne den Sinn im Detail zu erklären, ist dann von Seinem Sitz aufgestanden und in Seine Wohnstätte gegangen: ‚Mönche, ein Mönch sollte so untersuchen, dass bei der Untersuchung sein Bewusstsein nach außen hin nicht zerstreut und nicht abgelenkt ist, im Inneren nicht verhaftet ist und durch Nicht-Anhaften nicht beunruhigt wird. Mönche, wenn das Bewusstsein nach außen hin nicht zerstreut und nicht abgelenkt ist, im Inneren nicht verhaftet ist und man durch Nicht-Anhaften ungestört ist, dann gibt es in der Zukunft kein Entstehen des Ursprungs des Leidens von Geburt, Altern und Tod.‘“

‘‘เตสํ โน, ภนฺเต, อมฺหากํ, อจิรปกฺกนฺตสฺส ภควโต, เอตทโหสิ – ‘อิทํ โข โน, อาวุโส, ภควา สํขิตฺเตน อุทฺเทสํ อุทฺทิสิตฺวา วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภชิตฺวา อุฏฺฐายาสนา วิหารํ ปวิฏฺโฐ – ตถา ตถา, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ อุปปริกฺเขยฺย, ยถา ยถา อุปปริกฺขโต พหิทฺธา จสฺส วิญฺญาณํ อวิกฺขิตฺตํ อวิสฏํ, อชฺฌตฺตํ อสณฺฐิตํ อนุปาทาย น ปริตสฺเสยฺย. พหิทฺธา, ภิกฺขเว, วิญฺญาเณ อวิกฺขิตฺเต อวิสเฏ สติ อชฺฌตฺตํ อสณฺฐิเต อนุปาทาย อปริตสฺสโต อายตึ ชาติชรามรณทุกฺขสมุทยสมฺภโว น โหตีติ. โก นุ โข อิมสฺส ภควตา สํขิตฺเตน อุทฺเทสสฺส อุทฺทิฏฺฐสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ วิภเชยฺยา’ติ? เตสํ โน, ภนฺเต, อมฺหากํ เอตทโหสิ – ‘อยํ โข อายสฺมา มหากจฺจาโน สตฺถุ เจว สํวณฺณิโต สมฺภาวิโต จ วิญฺญูนํ สพฺรหฺมจารีนํ. ปโหติ จายสฺมา มหากจฺจาโน อิมสฺส ภควตา สํขิตฺเตน อุทฺเทสสฺส อุทฺทิฏฺฐสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ อวิภตฺตสฺส วิตฺถาเรน อตฺถํ วิภชิตุํ. ยํนูน มยํ เยนายสฺมา มหากจฺจาโน เตนุปสงฺกเมยฺยาม; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ มหากจฺจานํ เอตมตฺถํ ปฏิปุจฺเฉยฺยามา’ติ.

„Ehrwürdiger Herr, kurz nachdem der Erhabene gegangen war, dachten wir bei uns: ‚Der Erhabene hat uns diese kurze Zusammenfassung gegeben, ohne den Sinn im Detail zu erklären, ist von Seinem Sitz aufgestanden und in Seine Wohnstätte gegangen: „Mönche, ein Mönch sollte so untersuchen ... dann gibt es in der Zukunft kein Entstehen des Ursprungs des Leidens von Geburt, Altern und Tod.“ Wer könnte nun den Sinn dieser kurzen Zusammenfassung des Erhabenen, die nicht im Detail dargelegt wurde, ausführlich erklären?‘ Dann dachten wir, ehrwürdiger Herr: ‚Dieser ehrwürdige Mahākaccāna wird sowohl vom Lehrer als auch von den weisen Mitbrüdern im geistlichen Leben gelobt und geschätzt. Der ehrwürdige Mahākaccāna ist fähig, den Sinn dieser kurzen Zusammenfassung des Erhabenen, die nicht im Detail dargelegt wurde, ausführlich zu erklären. Wie wäre es, wenn wir zum ehrwürdigen Mahākaccāna gehen und ihn nach diesem Sinn fragen?‘“

‘‘อถ โข มยํ, ภนฺเต, เยนายสฺมา มหากจฺจาโน เตนุปสงฺกมิมฺห; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ มหากจฺจานํ เอตมตฺถํ ปฏิปุจฺฉิมฺห. เตสํ โน, ภนฺเต, อายสฺมตา มหากจฺจาเนน อิเมหิ อากาเรหิ อิเมหิ ปเทหิ อิเมหิ พฺยญฺชเนหิ อตฺโถ วิภตฺโต’’ติ.

„Daraufhin, ehrwürdiger Herr, gingen wir zum ehrwürdigen Mahākaccāna; nachdem wir zu ihm gegangen waren, fragten wir den ehrwürdigen Mahākaccāna nach diesem Sinn. Der ehrwürdige Mahākaccāna hat uns, ehrwürdiger Herr, mit diesen Arten, diesen Sätzen und diesen Ausdrücken den Sinn erklärt.“

‘‘ปณฺฑิโต, ภิกฺขเว, มหากจฺจาโน; มหาปญฺโญ, ภิกฺขเว, มหากจฺจาโน. มํ เจปิ ตุมฺเห, ภิกฺขเว, เอตมตฺถํ ปฏิปุจฺเฉยฺยาถ, อหมฺปิ เอวเมวํ พฺยากเรยฺยํ [Pg.273] ยถา ตํ มหากจฺจาเนน พฺยากตํ. เอโส เจเวตสฺส อตฺโถ. เอวญฺจ นํ ธาเรยฺยาถา’’ติ.

„Mönche, Mahākaccāna ist weise; Mönche, Mahākaccāna ist von großer Weisheit. Wenn ihr mich, Mönche, nach diesem Sinn fragen würdet, würde ich ihn genau so erklären, wie Mahākaccāna ihn erklärt hat. Dies ist wahrlich sein Sinn. Und so solltet ihr ihn euch einprägen.“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

Dies sprach der Erhabene. Zufrieden freuten sich jene Mönche über das Wort des Erhabenen.

อุทฺเทสวิภงฺคสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ อฏฺฐมํ.

Das Uddesavibhaṅga Sutta, das achte, ist abgeschlossen.

๙. อรณวิภงฺคสุตฺตํ

9. Araṇavibhaṅga Sutta (Die Analyse der Friedfertigkeit)

๓๒๓. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ – ‘‘อรณวิภงฺคํ โว, ภิกฺขเว, เทเสสฺสามิ. ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ –

323. So habe ich gehört: Zu einer Zeit weilte der Erhabene in Sāvatthī, im Jeta-Hain, im Kloster des Anāthapiṇḍika. Dort wandte sich der Erhabene an die Mönche: „Mönche!“ – „Ehrwürdiger Herr!“, antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sagte dies: „Mönche, ich werde euch die Analyse der Friedfertigkeit lehren. Hört zu und schenkt ihr wohlaufmerksam Beachtung; ich werde sprechen.“ – „Ja, ehrwürdiger Herr!“, antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sagte dies:

‘‘น กามสุขมนุยุญฺเชยฺย หีนํ คมฺมํ โปถุชฺชนิกํ อนริยํ อนตฺถสํหิตํ, น จ อตฺตกิลมถานุโยคมนุยุญฺเชยฺย ทุกฺขํ อนริยํ อนตฺถสํหิตํ. เอเต โข, ภิกฺขเว, อุโภ อนฺเต อนุปคมฺม มชฺฌิมา ปฏิปทา ตถาคเตน อภิสมฺพุทฺธา, จกฺขุกรณี ญาณกรณี อุปสมาย อภิญฺญาย สมฺโพธาย นิพฺพานาย สํวตฺตติ. อุสฺสาทนญฺจ ชญฺญา, อปสาทนญฺจ ชญฺญา; อุสฺสาทนญฺจ ญตฺวา อปสาทนญฺจ ญตฺวา เนวุสฺสาเทยฺย, น อปสาเทยฺย, ธมฺมเมว เทเสยฺย. สุขวินิจฺฉยํ ชญฺญา; สุขวินิจฺฉยํ ญตฺวา อชฺฌตฺตํ สุขมนุยุญฺเชยฺย. รโหวาทํ น ภาเสยฺย, สมฺมุขา น ขีณํ ภเณ. อตรมาโนว ภาเสยฺย, โน ตรมาโน. ชนปทนิรุตฺตึ นาภินิเวเสยฺย, สมญฺญํ นาติธาเวยฺยาติ – อยมุทฺเทโส อรณวิภงฺคสฺส.

„Man sollte nicht dem Sinnen-Glück frönen, das niedrig, dörfisch, gewöhnlich, unedel und unheilsam ist; und man sollte sich nicht der Selbstkasteiung hingeben, die leidvoll, unedel und unheilsam ist. Mönche, ohne sich diesen beiden Extremen zu nähern, wurde der mittlere Pfad vom Vollendeten vollkommen erkannt, der das Auge hervorbringt, der die Erkenntnis hervorbringt und zur Ruhe, zum höheren Wissen, zum Erwachen und zum Nibbāna führt. Man sollte Lobpreisung kennen und man sollte Tadel kennen; wenn man Lobpreisung und Tadel kennt, sollte man weder lobpreisen noch tadeln, sondern allein die Lehre verkünden. Man sollte die Entscheidung über das Glück kennen; wenn man die Entscheidung über das Glück kennt, sollte man dem inneren Glück nachgehen. Man sollte keine Nachrede in Abwesenheit halten und in Anwesenheit keine verletzenden Worte sagen. Man sollte ruhig sprechen, nicht hastig. Man sollte nicht an der Mundart einer Gegend festhalten und die allgemeine Bezeichnung nicht überschreiten. Dies ist die kurze Zusammenfassung der Analyse der Friedfertigkeit.“

๓๒๔. ‘‘‘น กามสุขมนุยุญฺเชยฺย หีนํ คมฺมํ โปถุชฺชนิกํ อนริยํ อนตฺถสํหิตํ, น จ อตฺตกิลมถานุโยคมนุยุญฺเชยฺย ทุกฺขํ อนริยํ อนตฺถสํหิต’นฺติ [Pg.274] – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ; กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? โย กามปฏิสนฺธิสุขิโน โสมนสฺสานุโยโค หีโน คมฺโม โปถุชฺชนิโก อนริโย อนตฺถสํหิโต, สทุกฺโข เอโส ธมฺโม สอุปฆาโต สอุปายาโส สปริฬาโห; มิจฺฉาปฏิปทา. โย กามปฏิสนฺธิสุขิโน โสมนสฺสานุโยคํ อนนุโยโค หีนํ คมฺมํ โปถุชฺชนิกํ อนริยํ อนตฺถสํหิตํ, อทุกฺโข เอโส ธมฺโม อนุปฆาโต อนุปายาโส อปริฬาโห; สมฺมาปฏิปทา. โย อตฺตกิลมถานุโยโค ทุกฺโข อนริโย อนตฺถสํหิโต, สทุกฺโข เอโส ธมฺโม สอุปฆาโต สอุปายาโส สปริฬาโห; มิจฺฉาปฏิปทา. โย อตฺตกิลมถานุโยคํ อนนุโยโค ทุกฺขํ อนริยํ อนตฺถสํหิตํ, อทุกฺโข เอโส ธมฺโม อนุปฆาโต อนุปายาโส อปริฬาโห; สมฺมาปฏิปทา. ‘น กามสุขมนุยุญฺเชยฺย หีนํ คมฺมํ โปถุชฺชนิกํ อนริยํ อนตฺถสํหิตํ, น จ อตฺตกิลมถานุโยคํ อนุยุญฺเชยฺย ทุกฺขํ อนริยํ อนตฺถสํหิต’นฺติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

324. „‘Man sollte sich nicht dem Sinnenvergnügen hingeben, das niedrig, dörfisch, gewöhnlich, unedel und unheilsam ist; und man sollte sich nicht der Selbstkasteiung hingeben, die leidvoll, unedel und unheilsam ist’ – so wurde dies gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Jene Hingabe an das Sinnenvergnügen eines Menschen, dessen Glück an die Sinnenwelt gebunden ist, welche niedrig, dörfisch, gewöhnlich, unedel und unheilsam ist – dieser Zustand ist leidvoll, mit Bedrängnis, Verzweiflung und Fieber verbunden; es ist ein falscher Weg. Jene Nicht-Hingabe an das Sinnenvergnügen eines Menschen, dessen Glück an die Sinnenwelt gebunden ist, welche niedrig, dörfisch, gewöhnlich, unedel und unheilsam ist – dieser Zustand ist leidfrei, ohne Bedrängnis, ohne Verzweiflung und ohne Fieber; es ist ein rechter Weg. Jene Hingabe an die Selbstkasteiung, die leidvoll, unedel und unheilsam ist – dieser Zustand ist leidvoll, mit Bedrängnis, Verzweiflung und Fieber verbunden; es ist ein falscher Weg. Jene Nicht-Hingabe an die Selbstkasteiung, die leidvoll, unedel und unheilsam ist – dieser Zustand ist leidfrei, ohne Bedrängnis, ohne Verzweiflung und ohne Fieber; es ist ein rechter Weg. ‘Man sollte sich nicht dem Sinnenvergnügen hingeben, das niedrig, dörfisch, gewöhnlich, unedel und unheilsam ist; und man sollte sich nicht der Selbstkasteiung hingeben, die leidvoll, unedel und unheilsam ist’ – was so gesagt wurde, wurde in Bezug darauf gesagt.“

๓๒๕. ‘‘‘เอเต โข อุโภ อนฺเต อนุปคมฺม มชฺฌิมา ปฏิปทา ตถาคเตน อภิสมฺพุทฺธา, จกฺขุกรณี ญาณกรณี อุปสมาย อภิญฺญาย สมฺโพธาย นิพฺพานาย สํวตฺตตี’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? อยเมว อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค, เสยฺยถิทํ – สมฺมาทิฏฺฐิ, สมฺมาสงฺกปฺโป, สมฺมาวาจา, สมฺมากมฺมนฺโต, สมฺมาอาชีโว, สมฺมาวายาโม, สมฺมาสติ, สมฺมาสมาธิ. ‘เอเต โข อุโภ อนฺเต อนุปคมฺม มชฺฌิมา ปฏิปทา ตถาคเตน อภิสมฺพุทฺธา, จกฺขุกรณี ญาณกรณี อุปสมาย อภิญฺญาย สมฺโพธาย นิพฺพานาย สํวตฺตตี’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ, อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

325. „‘Ohne sich diesen beiden Extremen zu nähern, ist der Mittlere Weg vom Tathāgata vollkommen erkannt worden, der sehend macht, der wissend macht und der zur Ruhe, zum höheren Wissen, zur Erleuchtung und zum Nibbāna führt’ – so wurde dies gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Es ist eben dieser Edle Achtfache Pfad, nämlich: Rechte Erkenntnis, rechte Gesinnung, rechte Rede, rechtes Handeln, rechter Lebensunterhalt, rechte Anstrengung, rechte Achtsamkeit und rechte Konzentration. ‘Ohne sich diesen beiden Extremen zu nähern, ist der Mittlere Weg vom Tathāgata vollkommen erkannt worden, der sehend macht, der wissend macht und der zur Ruhe, zum höheren Wissen, zur Erleuchtung und zum Nibbāna führt’ – was so gesagt wurde, wurde in Bezug darauf gesagt.“

๓๒๖. ‘‘‘อุสฺสาทนญฺจ ชญฺญา, อปสาทนญฺจ ชญฺญา; อุสฺสาทนญฺจ ญตฺวา อปสาทนญฺจ ญตฺวา เนวุสฺสาเทยฺย, น อปสาเทยฺย, ธมฺมเมว เทเสยฺยา’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? กถญฺจ, ภิกฺขเว, อุสฺสาทนา จ โหติ อปสาทนา จ, โน จ ธมฺมเทสนา? ‘เย กามปฏิสนฺธิสุขิโน โสมนสฺสานุโยคํ อนุยุตฺตา หีนํ คมฺมํ โปถุชฺชนิกํ อนริยํ อนตฺถสํหิตํ, สพฺเพ เต สทุกฺขา สอุปฆาตา สอุปายาสา สปริฬาหา มิจฺฉาปฏิปนฺนา’ติ – อิติ วทํ อิตฺเถเก อปสาเทติ.

326. „‘Man sollte Erhöhung kennen und man sollte Herabsetzung kennen; nachdem man Erhöhung und Herabsetzung erkannt hat, sollte man weder erhöhen noch herabsetzen, sondern nur die Lehre darlegen’ – so wurde dies gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Und wie, ihr Mönche, gibt es Erhöhung und Herabsetzung, aber keine Darlegung der Lehre? Wenn man sagt: ‘Alle, die sich dem Sinnenvergnügen hingeben, das an die Sinnenwelt gebunden, niedrig, dörfisch, gewöhnlich, unedel und unheilsam ist, sie alle sind leidvoll, mit Bedrängnis, Verzweiflung und Fieber behaftet und wandeln auf einem falschen Weg’ – wer so spricht, setzt damit manche Leute herab.“

‘‘‘เย [Pg.275] กามปฏิสนฺธิสุขิโน โสมนสฺสานุโยคํ อนนุยุตฺตา หีนํ คมฺมํ โปถุชฺชนิกํ อนริยํ อนตฺถสํหิตํ, สพฺเพ เต อทุกฺขา อนุปฆาตา อนุปายาสา อปริฬาหา สมฺมาปฏิปนฺนา’ติ – อิติ วทํ อิตฺเถเก อุสฺสาเทติ.

„‘Alle, die sich nicht dem Sinnenvergnügen hingeben, das an die Sinnenwelt gebunden, niedrig, dörfisch, gewöhnlich, unedel und unheilsam ist, sie alle sind leidfrei, ohne Bedrängnis, ohne Verzweiflung und ohne Fieber und wandeln auf einem rechten Weg’ – wer so spricht, erhöht damit manche Leute.“

‘‘‘เย อตฺตกิลมถานุโยคํ อนุยุตฺตา ทุกฺขํ อนริยํ อนตฺถสํหิตํ, สพฺเพ เต สทุกฺขา สอุปฆาตา สอุปายาสา สปริฬาหา มิจฺฉาปฏิปนฺนา’ติ – อิติ วทํ อิตฺเถเก อปสาเทติ.

„‘Alle, die sich der Selbstkasteiung hingeben, die leidvoll, unedel und unheilsam ist, sie alle sind leidvoll, mit Bedrängnis, Verzweiflung und Fieber behaftet und wandeln auf einem falschen Weg’ – wer so spricht, setzt damit manche Leute herab.“

‘‘‘เย อตฺตกิลมถานุโยคํ อนนุยุตฺตา ทุกฺขํ อนริยํ อนตฺถสํหิตํ, สพฺเพ เต อทุกฺขา อนุปฆาตา อนุปายาสา อปริฬาหา สมฺมาปฏิปนฺนา’ติ – อิติ วทํ อิตฺเถเก อุสฺสาเทติ.

„‘Alle, die sich nicht der Selbstkasteiung hingeben, die leidvoll, unedel und unheilsam ist, sie alle sind leidfrei, ohne Bedrängnis, ohne Verzweiflung und ohne Fieber und wandeln auf einem rechten Weg’ – wer so spricht, erhöht damit manche Leute.“

‘‘‘เยสํ เกสญฺจิ ภวสํโยชนํ อปฺปหีนํ, สพฺเพ เต สทุกฺขา สอุปฆาตา สอุปายาสา สปริฬาหา มิจฺฉาปฏิปนฺนา’ติ – อิติ วทํ อิตฺเถเก อปสาเทติ.

„‘Alle, bei denen die Daseinsfessel noch nicht aufgegeben ist, sie alle sind leidvoll, mit Bedrängnis, Verzweiflung und Fieber behaftet und wandeln auf einem falschen Weg’ – wer so spricht, setzt damit manche Leute herab.“

‘‘‘เยสํ เกสญฺจิ ภวสํโยชนํ ปหีนํ, สพฺเพ เต อทุกฺขา อนุปฆาตา อนุปายาสา อปริฬาหา สมฺมาปฏิปนฺนา’ติ – อิติ วทํ อิตฺเถเก อุสฺสาเทติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, อุสฺสาทนา จ โหติ อปสาทนา จ, โน จ ธมฺมเทสนา.

„‘Alle, bei denen die Daseinsfessel aufgegeben ist, sie alle sind leidfrei, ohne Bedrängnis, ohne Verzweiflung und ohne Fieber und wandeln auf einem rechten Weg’ – wer so spricht, erhöht damit manche Leute. Auf diese Weise, ihr Mönche, gibt es Erhöhung und Herabsetzung, aber keine Darlegung der Lehre.“

๓๒๗. ‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, เนวุสฺสาทนา โหติ น อปสาทนา, ธมฺมเทสนา จ ? ‘เย กามปฏิสนฺธิสุขิโน โสมนสฺสานุโยคํ อนุยุตฺตา หีนํ คมฺมํ โปถุชฺชนิกํ อนริยํ อนตฺถสํหิตํ, สพฺเพ เต สทุกฺขา สอุปฆาตา สอุปายาสา สปริฬาหา มิจฺฉาปฏิปนฺนา’ติ – น เอวมาห. ‘อนุโยโค จ โข, สทุกฺโข เอโส ธมฺโม สอุปฆาโต สอุปายาโส สปริฬาโห; มิจฺฉาปฏิปทา’ติ – อิติ วทํ ธมฺมเมว เทเสติ.

327. „Und wie, ihr Mönche, gibt es weder Erhöhung noch Herabsetzung, sondern die Darlegung der Lehre? Man sagt nicht: ‘Alle, die sich dem Sinnenvergnügen hingeben, das an die Sinnenwelt gebunden, niedrig, dörfisch, gewöhnlich, unedel und unheilsam ist, sie alle sind leidvoll, mit Bedrängnis, Verzweiflung und Fieber behaftet und wandeln auf einem falschen Weg’. Stattdessen sagt man: ‘Die Hingabe an sich ist ein leidvoller Zustand, mit Bedrängnis, Verzweiflung und Fieber verbunden; sie ist ein falscher Weg’ – wer so spricht, legt nur die Lehre dar.“

‘‘‘เย กามปฏิสนฺธิสุขิโน โสมนสฺสานุโยคํ อนนุยุตฺตา หีนํ คมฺมํ โปถุชฺชนิกํ อนริยํ อนตฺถสํหิตํ, สพฺเพ เต อทุกฺขา อนุปฆาตา อนุปายาสา อปริฬาหา สมฺมาปฏิปนฺนา’ติ – น เอวมาห. ‘อนนุโยโค จ โข, อทุกฺโข เอโส ธมฺโม อนุปฆาโต อนุปายาโส อปริฬาโห; สมฺมาปฏิปทา’ติ – อิติ วทํ ธมฺมเมว เทเสติ.

„Man sagt nicht: ‘Alle, die sich nicht dem Sinnenvergnügen hingeben, das an die Sinnenwelt gebunden, niedrig, dörfisch, gewöhnlich, unedel und unheilsam ist, sie alle sind leidfrei, ohne Bedrängnis, ohne Verzweiflung und ohne Fieber und wandeln auf einem rechten Weg’. Stattdessen sagt man: ‘Die Nicht-Hingabe an sich ist ein leidfreier Zustand, ohne Bedrängnis, ohne Verzweiflung und ohne Fieber; sie ist ein rechter Weg’ – wer so spricht, legt nur die Lehre dar.“

‘‘‘เย [Pg.276] อตฺตกิลมถานุโยคํ อนุยุตฺตา ทุกฺขํ อนริยํ อนตฺถสํหิตํ, สพฺเพ เต สทุกฺขา สอุปฆาตา สอุปายาสา สปริฬาหา มิจฺฉาปฏิปนฺนา’ติ – น เอวมาห. ‘อนุโยโค จ โข, สทุกฺโข เอโส ธมฺโม สอุปฆาโต สอุปายาโส สปริฬาโห; มิจฺฉาปฏิปทา’ติ – อิติ วทํ ธมฺมเมว เทเสติ.

„Man sagt nicht: ‘Alle, die sich der Selbstkasteiung hingeben, die leidvoll, unedel und unheilsam ist, sie alle sind leidvoll, mit Bedrängnis, Verzweiflung und Fieber behaftet und wandeln auf einem falschen Weg’. Stattdessen sagt man: ‘Die Hingabe an sich ist ein leidvoller Zustand, mit Bedrängnis, Verzweiflung und Fieber verbunden; sie ist ein falscher Weg’ – wer so spricht, legt nur die Lehre dar.“

‘‘‘เย อตฺตกิลมถานุโยคํ อนนุยุตฺตา ทุกฺขํ อนริยํ อนตฺถสํหิตํ, สพฺเพ เต อทุกฺขา อนุปฆาตา อนุปายาสา อปริฬาหา สมฺมาปฏิปนฺนา’ติ – น เอวมาห. ‘อนนุโยโค จ โข, อทุกฺโข เอโส ธมฺโม อนุปฆาโต อนุปายาโส อปริฬาโห; สมฺมาปฏิปทา’ติ – อิติ วทํ ธมฺมเมว เทเสติ.

„‚Alle, die sich nicht der Selbstkasteiung hingeben, welche leidvoll, unedel und unnütz ist, sind frei von Leid, frei von Bedrängnis, frei von Verzweiflung, frei von Fieber und wandeln richtig‘ – so sagt er nicht. Wer jedoch sagt: ‚Das Nicht-Hingeben [an diese Extreme] ist wahrlich ein Zustand ohne Leid, ohne Bedrängnis, ohne Verzweiflung, ohne Fieber; es ist der richtige Pfad‘ – der lehrt eben dadurch die bloße Lehre.“

‘‘‘เยสํ เกสญฺจิ ภวสํโยชนํ อปฺปหีนํ, สพฺเพ เต สทุกฺขา สอุปฆาตา สอุปายาสา สปริฬาหา มิจฺฉาปฏิปนฺนา’ติ – น เอวมาห. ‘ภวสํโยชเน จ โข อปฺปหีเน ภโวปิ อปฺปหีโน โหตี’ติ – อิติ วทํ ธมฺมเมว เทเสติ.

„‚Alle, bei denen die Fessel des Werdens nicht überwunden ist, sind voller Leid, voller Bedrängnis, voller Verzweiflung, voller Fieber und wandeln falsch‘ – so sagt er nicht. Wer jedoch sagt: ‚Wenn die Fessel des Werdens nicht überwunden ist, ist auch das Werden nicht überwunden‘ – der lehrt eben dadurch die bloße Lehre.“

‘‘‘เยสํ เกสญฺจิ ภวสํโยชนํ ปหีนํ, สพฺเพ เต อทุกฺขา อนุปฆาตา อนุปายาสา อปริฬาหา สมฺมาปฏิปนฺนา’ติ – น เอวมาห. ‘ภวสํโยชเน จ โข ปหีเน ภโวปิ ปหีโน โหตี’ติ – อิติ วทํ ธมฺมเมว เทเสติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, เนวุสฺสาทนา โหติ น อปสาทนา, ธมฺมเทสนา จ. ‘อุสฺสาทนญฺจ ชญฺญา, อปสาทนญฺจ ชญฺญา; อุสฺสาทนญฺจ ญตฺวา อปสาทนญฺจ ญตฺวา เนวุสฺสาเทยฺย, น อปสาเทยฺย, ธมฺมเมว เทเสยฺยา’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

„‚Alle, bei denen die Fessel des Werdens überwunden ist, sind frei von Leid, frei von Bedrängnis, frei von Verzweiflung, frei von Fieber und wandeln richtig‘ – so sagt er nicht. Wer jedoch sagt: ‚Wenn die Fessel des Werdens überwunden ist, ist auch das Werden überwunden‘ – der lehrt eben dadurch die bloße Lehre. Auf diese Weise, ihr Mönche, gibt es weder Lobpreisung noch Herabsetzung, sondern die bloße Darlegung der Lehre. ‚Man sollte Lobpreisung erkennen und man sollte Herabsetzung erkennen; hat man Lobpreisung und Herabsetzung erkannt, sollte man weder lobpreisen noch herabsetzen, sondern nur die Lehre darlegen‘ – was so gesagt wurde, wurde in Bezug darauf gesagt.“

๓๒๘. ‘‘‘สุขวินิจฺฉยํ ชญฺญา; สุขวินิจฺฉยํ ญตฺวา อชฺฌตฺตํ สุขมนุยุญฺเชยฺยา’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ปญฺจิเม, ภิกฺขเว, กามคุณา. กตเม ปญฺจ? จกฺขุวิญฺเญยฺยา รูปา อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา ปิยรูปา กามูปสํหิตา รชนียา, โสตวิญฺเญยฺยา สทฺทา… ฆานวิญฺเญยฺยา คนฺธา… ชิวฺหาวิญฺเญยฺยา รสา… กายวิญฺเญยฺยา โผฏฺฐพฺพา อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา ปิยรูปา กามูปสํหิตา รชนียา – อิเม โข, ภิกฺขเว, ปญฺจ กามคุณา. ยํ โข, ภิกฺขเว, อิเม ปญฺจ กามคุเณ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ สุขํ โสมนสฺสํ อิทํ วุจฺจติ กามสุขํ มีฬฺหสุขํ ปุถุชฺชนสุขํ อนริยสุขํ. ‘น อาเสวิตพฺพํ, น ภาเวตพฺพํ, น พหุลีกาตพฺพํ, ภายิตพฺพํ เอตสฺส สุขสฺสา’ติ – วทามิ. อิธ[Pg.277], ภิกฺขเว, ภิกฺขุ วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ สวิตกฺกํ สวิจารํ วิเวกชํ ปีติสุขํ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา อชฺฌตฺตํ สมฺปสาทนํ เจตโส เอโกทิภาวํ อวิตกฺกํ อวิจารํ สมาธิชํ ปีติสุขํ ทุติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. ปีติยา จ วิราคา อุเปกฺขโก จ วิหรติ…เป… ตติยํ ฌานํ… จตุตฺถํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ. อิทํ วุจฺจติ เนกฺขมฺมสุขํ ปวิเวกสุขํ อุปสมสุขํ สมฺโพธิสุขํ. ‘อาเสวิตพฺพํ, ภาเวตพฺพํ, พหุลีกาตพฺพํ, น ภายิตพฺพํ เอตสฺส สุขสฺสา’ติ – วทามิ. ‘สุขวินิจฺฉยํ ชญฺญา; สุขวินิจฺฉยํ ญตฺวา อชฺฌตฺตํ สุขมนุยุญฺเชยฺยา’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

328. „‚Man sollte die Unterscheidung des Glücks kennen; hat man die Unterscheidung des Glücks erkannt, sollte man dem inneren Glück nachgehen‘ – so wurde es gesagt. Und in Bezug worauf wurde dies gesagt? Es gibt, ihr Mönche, diese fünf Arten von Sinnesgenüssen. Welche fünf? Formen, die durch das Auge erkennbar sind, erwünscht, begehrenswert, angenehm, lieblich, mit Sinnlichkeit verbunden und berauschend; Töne... Düfte... Geschmäcker... Tastobjekte, die durch den Körper erkennbar sind, erwünscht, begehrenswert, angenehm, lieblich, mit Sinnlichkeit verbunden und berauschend – dies sind, ihr Mönche, die fünf Sinnesgenüsse. Das Glück und die Freude, die in Abhängigkeit von diesen fünf Sinnesgenüssen entstehen, nennt man Sinnesglück, unsauberes Glück, Glück der Weltlinge, unedles Glück. ‚Dieses Glück sollte man nicht pflegen, nicht entfalten, nicht häufig ausüben, man sollte es fürchten‘ – so sage ich. Hier, ihr Mönche, tritt ein Mönch, abgeschieden von den Sinnesvergnügen, abgeschieden von unheilsamen Zuständen, in die erste Vertiefung ein... die zweite... die dritte... die vierte Vertiefung ein und verweilt darin. Dies nennt man Entsagungsglück, Abgeschiedenheitsglück, Befriedungsglück, Erleuchtungsglück. ‚Dieses Glück sollte man pflegen, entfalten, häufig ausüben, man sollte es nicht fürchten‘ – so sage ich. ‚Man sollte die Unterscheidung des Glücks kennen; hat man die Unterscheidung des Glücks erkannt, sollte man dem inneren Glück nachgehen‘ – was so gesagt wurde, wurde in Bezug darauf gesagt.“

๓๒๙. ‘‘‘รโหวาทํ น ภาเสยฺย, สมฺมุขา น ขีณํ ภเณ’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ตตฺร, ภิกฺขเว, ยํ ชญฺญา รโหวาทํ อภูตํ อตจฺฉํ อนตฺถสํหิตํ สสกฺกํ ตํ รโหวาทํ น ภาเสยฺย. ยมฺปิ ชญฺญา รโหวาทํ ภูตํ ตจฺฉํ อนตฺถสํหิตํ ตสฺสปิ สิกฺเขยฺย อวจนาย. ยญฺจ โข ชญฺญา รโหวาทํ ภูตํ ตจฺฉํ อตฺถสํหิตํ ตตฺร กาลญฺญู อสฺส ตสฺส รโหวาทสฺส วจนาย. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยํ ชญฺญา สมฺมุขา ขีณวาทํ อภูตํ อตจฺฉํ อนตฺถสํหิตํ สสกฺกํ ตํ สมฺมุขา ขีณวาทํ น ภาเสยฺย. ยมฺปิ ชญฺญา สมฺมุขา ขีณวาทํ ภูตํ ตจฺฉํ อนตฺถสํหิตํ ตสฺสปิ สิกฺเขยฺย อวจนาย. ยญฺจ โข ชญฺญา สมฺมุขา ขีณวาทํ ภูตํ ตจฺฉํ อตฺถสํหิตํ ตตฺร กาลญฺญู อสฺส ตสฺส สมฺมุขา ขีณวาทสฺส วจนาย. ‘รโหวาทํ น ภาเสยฺย, สมฺมุขา น ขีณํ ภเณ’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ, อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

329. „‚Man sollte keine geheime Kritik üben, man sollte sich nicht von Angesicht zu Angesicht herabsetzend äußern‘ – so wurde es gesagt. Und in Bezug worauf wurde dies gesagt? Wenn man, ihr Mönche, erkennt, dass eine geheime Kritik unwahr, unzutreffend und ohne Nutzen ist, sollte man diese geheime Kritik keinesfalls äußern. Auch wenn man erkennt, dass eine geheime Kritik wahr und zutreffend, aber ohne Nutzen ist, sollte man sich darin üben, sie nicht auszusprechen. Erkennt man jedoch eine geheime Kritik, die wahr, zutreffend und nützlich ist, so sollte man den rechten Zeitpunkt kennen, um diese geheime Kritik auszusprechen. Wenn man, ihr Mönche, erkennt, dass eine Herabsetzung von Angesicht zu Angesicht unwahr, unzutreffend und ohne Nutzen ist, sollte man diese nicht äußern. Auch wenn sie wahr und zutreffend, aber ohne Nutzen ist, sollte man sich darin üben, sie nicht auszusprechen. Erkennt man jedoch eine Herabsetzung von Angesicht zu Angesicht als wahr, zutreffend und nützlich, so sollte man den rechten Zeitpunkt kennen, um diese Herabsetzung auszusprechen. ‚Man sollte keine geheime Kritik üben, man sollte sich nicht von Angesicht zu Angesicht herabsetzend äußern‘ – was so gesagt wurde, wurde in Bezug darauf gesagt.“

๓๓๐. ‘‘‘อตรมาโนว ภาเสยฺย โน ตรมาโน’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ตตฺร, ภิกฺขเว, ตรมานสฺส ภาสโต กาโยปิ กิลมติ, จิตฺตมฺปิ อุปหญฺญติ, สโรปิ อุปหญฺญติ, กณฺโฐปิ อาตุรียติ, อวิสฏฺฐมฺปิ โหติ อวิญฺเญยฺยํ ตรมานสฺส ภาสิตํ. ตตฺร, ภิกฺขเว, อตรมานสฺส ภาสโต กาโยปิ น กิลมติ, จิตฺตมฺปิ น อุปหญฺญติ, สโรปิ น อุปหญฺญติ, กณฺโฐปิ น อาตุรียติ, วิสฏฺฐมฺปิ โหติ วิญฺเญยฺยํ อตรมานสฺส ภาสิตํ. ‘อตรมาโนว ภาเสยฺย, โน ตรมาโน’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ, อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

330. „‚Man sollte nur ohne Eile sprechen, nicht hastig‘ – so wurde es gesagt. Und in Bezug worauf wurde dies gesagt? Wenn einer hastig spricht, ihr Mönche, ermüdet der Körper, der Geist wird beeinträchtigt, die Stimme wird beeinträchtigt, die Kehle schmerzt, und die Sprache ist undeutlich; was hastig gesprochen wird, ist schwer verständlich. Wenn einer jedoch ohne Eile spricht, ihr Mönche, ermüdet der Körper nicht, der Geist wird nicht beeinträchtigt, die Stimme wird nicht beeinträchtigt, die Kehle schmerzt nicht, und die Sprache ist klar; was ohne Eile gesprochen wird, ist leicht verständlich. ‚Man sollte nur ohne Eile sprechen, nicht hastig‘ – was so gesagt wurde, wurde in Bezug darauf gesagt.“

๓๓๑. ‘‘‘ชนปทนิรุตฺตึ [Pg.278] นาภินิเวเสยฺย, สมญฺญํ นาติธาเวยฺยา’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? กถญฺจ, ภิกฺขเว, ชนปทนิรุตฺติยา จ อภินิเวโส โหติ สมญฺญาย จ อติสาโร? อิธ, ภิกฺขเว, ตเทเวกจฺเจสุ ชนปเทสุ ‘ปาตี’ติ สญฺชานนฺติ, ‘ปตฺต’นฺติ สญฺชานนฺติ, ‘วิตฺต’นฺติ สญฺชานนฺติ, ‘สราว’นฺติ สญฺชานนฺติ ‘ธาโรป’นฺติ สญฺชานนฺติ, ‘โปณ’นฺติ สญฺชานนฺติ, ‘ปิสีลว’นฺติ สญฺชานนฺติ. อิติ ยถา ยถา นํ เตสุ เตสุ ชนปเทสุ สญฺชานนฺติ ตถา ตถา ถามสา ปรามาสา อภินิวิสฺส โวหรติ – ‘อิทเมว สจฺจํ, โมฆมญฺญ’นฺติ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ชนปทนิรุตฺติยา จ อภินิเวโส โหติ สมญฺญาย จ อติสาโร.

331. „Man soll icht auf em Dialekt iner Gegend eharren nd ie llgemeine usdrucksweise icht berschreiten“ – ies urde esagt. n ezug orauf urde ies esagt? nd ie, hr önche, ibt s in eharren uf em ialekt iner egend nd in berschreiten er llgemeinen usdrucksweise? a ennen ie, hr önche, ben ieselbe chale n inigen egenden ls ‚Pāti‘, ie ennen ie ls ‚Patta‘, ie ennen ie ls ‚Vitta‘, ie ennen ie ls ‚Sarāva‘, ie ennen ie ls ‚Dhāropa‘, ie ennen ie ls ‚Poṇa‘, ie ennen ie ls ‚Pisīlava‘. ie uch immer ie iese chale n en eweiligen egenden ennen, o spricht r oller igensinn nd nhaftung: ‚Dies llein st ahr, lles ndere st alsch.‘ o, hr önche, ibt s in eharren uf em ialekt iner egend nd in berschreiten er llgemeinen usdrucksweise.

๓๓๒. ‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ชนปทนิรุตฺติยา จ อนภินิเวโส โหติ สมญฺญาย จ อนติสาโร? อิธ, ภิกฺขเว, ตเทเวกจฺเจสุ ชนปเทสุ ‘ปาตี’ติ สญฺชานนฺติ, ‘ปตฺต’นฺติ สญฺชานนฺติ, ‘วิตฺต’นฺติ สญฺชานนฺติ, ‘สราว’นฺติ สญฺชานนฺติ, ‘ธาโรป’นฺติ สญฺชานนฺติ, ‘โปณ’นฺติ สญฺชานนฺติ, ‘ปิสีลว’นฺติ สญฺชานนฺติ. อิติ ยถา ยถา นํ เตสุ เตสุ ชนปเทสุ สญฺชานนฺติ ‘อิทํ กิร เม อายสฺมนฺโต สนฺธาย โวหรนฺตี’ติ ตถา ตถา โวหรติ อปรามสํ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ชนปทนิรุตฺติยา จ อนภินิเวโส โหติ, สมญฺญาย จ อนติสาโร. ‘ชนปทนิรุตฺตึ นาภินิเวเสยฺย สมญฺญํ นาติธาเวยฺยา’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ, อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

332. Und ie, hr önche, ibt s ein eharren uf em ialekt iner egend nd ein berschreiten er llgemeinen usdrucksweise? a ennen ie, hr önche, ben ieselbe chale n inigen egenden ls ‚Pāti‘, ie ennen ie ls ‚Patta‘, ie ennen ie ls ‚Vitta‘, ie ennen ie ls ‚Sarāva‘, ie ennen ie ls ‚Dhāropa‘, ie ennen ie ls ‚Poṇa‘, ie ennen ie ls ‚Pisīlava‘. ie uch immer ie iese chale n en eweiligen egenden ennen, o spricht r [entsprechend], hne nzuhaften, ndem r enkt: ‚Diese hrwürdigen sprechen ohl n ezug ierauf.‘ o, hr önche, ibt s ein eharren uf em ialekt iner egend nd ein berschreiten er llgemeinen usdrucksweise. „Man soll icht auf em Dialekt iner Gegend eharren nd ie llgemeine usdrucksweise icht berschreiten“ – as, as esagt urde, urde n ezug ierauf esagt.

๓๓๓. ‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, โย กามปฏิสนฺธิสุขิโน โสมนสฺสานุโยโค หีโน คมฺโม โปถุชฺชนิโก อนริโย อนตฺถสํหิโต, สทุกฺโข เอโส ธมฺโม สอุปฆาโต สอุปายาโส สปริฬาโห; มิจฺฉาปฏิปทา. ตสฺมา เอโส ธมฺโม สรโณ. ตตฺร, ภิกฺขเว, โย กามปฏิสนฺธิสุขิโน โสมนสฺสานุโยคํ อนนุโยโค หีนํ คมฺมํ โปถุชฺชนิกํ อนริยํ อนตฺถสํหิตํ, อทุกฺโข เอโส ธมฺโม อนุปฆาโต อนุปายาโส อปริฬาโห; สมฺมาปฏิปทา. ตสฺมา เอโส ธมฺโม อรโณ.

333. Dabei, hr önche, st ene ingabe n as lück, as mit innenlust erbunden st, elche iedrig, ewöhnlich, eltlich, nedel nd nheilsam st, ine chmerzvolle ache, erbunden mit eimsuchung, erzweiflung nd ual; s st in alscher eg. Daher st iese ache oller efleckung. abei, hr önche, st ene icht-Hingabe n as lück, as mit innenlust erbunden st, elche iedrig, ewöhnlich, eltlich, nedel nd nheilsam st, ine chmerzlose ache, hne eimsuchung, hne erzweiflung, hne ual; s st er echte eg. Daher st iese ache rei on efleckung.

๓๓๔. ‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, โย อตฺตกิลมถานุโยโค ทุกฺโข อนริโย อนตฺถสํหิโต, สทุกฺโข เอโส ธมฺโม สอุปฆาโต สอุปายาโส [Pg.279] สปริฬาโห; มิจฺฉาปฏิปทา. ตสฺมา เอโส ธมฺโม สรโณ. ตตฺร, ภิกฺขเว, โย อตฺตกิลมถานุโยคํ อนนุโยโค ทุกฺขํ อนริยํ อนตฺถสํหิตํ, อทุกฺโข เอโส ธมฺโม อนุปฆาโต อนุปายาโส อปริฬาโห; สมฺมาปฏิปทา. ตสฺมา เอโส ธมฺโม อรโณ.

334. Dabei, hr önche, st ene ingabe n ie elbstqual, ie chmerzvoll, nedel nd nheilsam st, ine chmerzvolle ache, erbunden mit eimsuchung, erzweiflung nd ual; s st in alscher eg. Daher st iese ache oller efleckung. abei, hr önche, st ene icht-Hingabe n ie elbstqual, ie chmerzvoll, nedel nd nheilsam st, ine chmerzlose ache, hne eimsuchung, hne erzweiflung, hne ual; s st er echte eg. Daher st iese ache rei on efleckung.

๓๓๕. ‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, ยายํ มชฺฌิมา ปฏิปทา ตถาคเตน อภิสมฺพุทฺธา, จกฺขุกรณี ญาณกรณี อุปสมาย อภิญฺญาย สมฺโพธาย นิพฺพานาย สํวตฺตติ, อทุกฺโข เอโส ธมฺโม อนุปฆาโต อนุปายาโส อปริฬาโห; สมฺมาปฏิปทา. ตสฺมา เอโส ธมฺโม อรโณ.

335. Dabei, hr önche, ührt ener ittlere eg, er om ollendeten ollkommen urchschaut urde, er sehend macht, er wissend macht, um rieden, ur öheren rkenntnis, um rwachen nd um ibbāna. iese ache st chmerzlos, hne eimsuchung, hne erzweiflung, hne ual; s st er echte eg. Daher st iese ache rei on efleckung.

๓๓๖. ‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, ยายํ อุสฺสาทนา จ อปสาทนา จ โน จ ธมฺมเทสนา, สทุกฺโข เอโส ธมฺโม สอุปฆาโต สอุปายาโส สปริฬาโห; มิจฺฉาปฏิปทา. ตสฺมา เอโส ธมฺโม สรโณ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยายํ เนวุสฺสาทนา จ น อปสาทนา จ ธมฺมเทสนา จ, อทุกฺโข เอโส ธมฺโม อนุปฆาโต อนุปายาโส อปริฬาโห; สมฺมาปฏิปทา. ตสฺมา เอโส ธมฺโม อรโณ.

336. Dabei, hr önche, st enes obpreisen nd erabsetzen, enn s eine arlegung er ehre st, ine chmerzvolle ache, erbunden mit eimsuchung, erzweiflung nd ual; s st in alscher eg. Daher st iese ache oller efleckung. abei, hr önche, st enes eder-Lobpreisen-noch-Herabsetzen, sondern ie arlegung er ehre, ine chmerzlose ache, hne eimsuchung, hne erzweiflung, hne ual; s st er echte eg. Daher st iese ache rei on efleckung.

๓๓๗. ‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, ยมิทํ กามสุขํ มีฬฺหสุขํ โปถุชฺชนสุขํ อนริยสุขํ, สทุกฺโข เอโส ธมฺโม สอุปฆาโต สอุปายาโส สปริฬาโห; มิจฺฉาปฏิปทา. ตสฺมา เอโส ธมฺโม สรโณ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยมิทํ เนกฺขมฺมสุขํ ปวิเวกสุขํ อุปสมสุขํ สมฺโพธิสุขํ, อทุกฺโข เอโส ธมฺโม อนุปฆาโต อนุปายาโส อปริฬาโห; สมฺมาปฏิปทา. ตสฺมา เอโส ธมฺโม อรโณ.

337. Dabei, hr önche, st as, as man ls innesglück, ot-Glück, eltliches lück nd nedles lück ezeichnet, ine chmerzvolle ache, erbunden mit eimsuchung, erzweiflung nd ual; s st in alscher eg. Daher st iese ache oller efleckung. abei, hr önche, st as, as man ls ntsagungsglück, bgeschiedenheitsglück, eruhigungsglück nd rleuchtungsglück ezeichnet, ine chmerzlose ache, hne eimsuchung, hne erzweiflung, hne ual; s st er echte eg. Daher st iese ache rei on efleckung.

๓๓๘. ‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ รโหวาโท อภูโต อตจฺโฉ อนตฺถสํหิโต, สทุกฺโข เอโส ธมฺโม สอุปฆาโต สอุปายาโส สปริฬาโห; มิจฺฉาปฏิปทา. ตสฺมา เอโส ธมฺโม สรโณ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ รโหวาโท ภูโต ตจฺโฉ อนตฺถสํหิโต, สทุกฺโข เอโส ธมฺโม สอุปฆาโต สอุปายาโส สปริฬาโห; มิจฺฉาปฏิปทา. ตสฺมา เอโส ธมฺโม สรโณ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ รโหวาโท ภูโต ตจฺโฉ อตฺถสํหิโต, อทุกฺโข เอโส ธมฺโม อนุปฆาโต อนุปายาโส อปริฬาโห; สมฺมาปฏิปทา. ตสฺมา เอโส ธมฺโม อรโณ.

338. Dabei, hr önche, st ene eheime ede, enn sie nwahr, nzutreffend nd nheilsam st, ine chmerzvolle ache, erbunden mit eimsuchung, erzweiflung nd ual; s st in alscher eg. Daher st iese ache oller efleckung. abei, hr önche, st ene eheime ede, enn sie war ahr nd utreffend, ber nheilsam st, ine chmerzvolle ache, erbunden mit eimsuchung, erzweiflung nd ual; s st in alscher eg. Daher st iese ache oller efleckung. abei, hr önche, st ene eheime ede, enn sie ahr, utreffend nd heilsam st, ine chmerzlose ache, hne eimsuchung, hne erzweiflung, hne ual; s st er echte eg. Daher st iese ache rei on efleckung.

๓๓๙. ‘‘ตตฺร[Pg.280], ภิกฺขเว, ยฺวายํ สมฺมุขา ขีณวาโท อภูโต อตจฺโฉ อนตฺถสํหิโต, สทุกฺโข เอโส ธมฺโม สอุปฆาโต สอุปายาโส สปริฬาโห; มิจฺฉาปฏิปทา. ตสฺมา เอโส ธมฺโม สรโณ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ สมฺมุขา ขีณวาโท ภูโต ตจฺโฉ อนตฺถสํหิโต, สทุกฺโข เอโส ธมฺโม สอุปฆาโต สอุปายาโส สปริฬาโห; มิจฺฉาปฏิปทา. ตสฺมา เอโส ธมฺโม สรโณ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ สมฺมุขา ขีณวาโท ภูโต ตจฺโฉ อตฺถสํหิโต, อทุกฺโข เอโส ธมฺโม อนุปฆาโต อนุปายาโส อปริฬาโห; สมฺมาปฏิปทา. ตสฺมา เอโส ธมฺโม อรโณ.

339. Dabei, hr önche, st enes erabsetzende eden on ngesicht u ngesicht, enn s nwahr, nzutreffend nd nheilsam st, ine chmerzvolle ache, erbunden mit eimsuchung, erzweiflung nd ual; s st in alscher eg. Daher st iese ache oller efleckung. abei, hr önche, st enes erabsetzende eden on ngesicht u ngesicht, enn s ahr nd utreffend, ber nheilsam st, ine chmerzvolle ache, erbunden mit eimsuchung, erzweiflung nd ual; s st in alscher eg. Daher st iese ache oller efleckung. abei, hr önche, st enes erabsetzende eden on ngesicht u ngesicht, enn s ahr, utreffend nd heilsam st, ine chmerzlose ache, hne eimsuchung, hne erzweiflung, hne ual; s st er echte eg. Daher st iese ache rei on efleckung.

๓๔๐. ‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, ยมิทํ ตรมานสฺส ภาสิตํ, สทุกฺโข เอโส ธมฺโม สอุปฆาโต สอุปายาโส สปริฬาโห; มิจฺฉาปฏิปทา. ตสฺมา เอโส ธมฺโม สรโณ. ตตฺร, ภิกฺขเว, ยมิทํ อตรมานสฺส ภาสิตํ, อทุกฺโข เอโส ธมฺโม อนุปฆาโต อนุปายาโส อปริฬาโห; สมฺมาปฏิปทา. ตสฺมา เอโส ธมฺโม อรโณ.

340. Hierbei, ihr Mönche, hat das, was von einem hastig Sprechenden gesagt wird, Leid; es ist mit Bedrängnis, mit Verzweiflung und mit Fieber verbunden; es ist ein falscher Übungsweg. Daher ist dieser Zustand mit Trübung behaftet. Hierbei, ihr Mönche, hat das, was von einem nicht hastig Sprechenden gesagt wird, kein Leid; es ist ohne Bedrängnis, ohne Verzweiflung und ohne Fieber; es ist der richtige Übungsweg. Daher ist dieser Zustand frei von Trübung.

๓๔๑. ‘‘ตตฺร, ภิกฺขเว, ยฺวายํ ชนปทนิรุตฺติยา จ อภินิเวโส สมญฺญาย จ อติสาโร, สทุกฺโข เอโส ธมฺโม สอุปฆาโต สอุปายาโส สปริฬาโห; มิจฺฉาปฏิปทา. ตสฺมา เอโส ธมฺโม สรโณ. ตตฺร ภิกฺขเว, ยฺวายํ ชนปทนิรุตฺติยา จ อนภินิเวโส สมญฺญาย จ อนติสาโร, อทุกฺโข เอโส ธมฺโม อนุปฆาโต อนุปายาโส อปริฬาโห; สมฺมาปฏิปทา. ตสฺมา เอโส ธมฺโม อรโณ.

341. Hierbei, ihr Mönche, ist das Beharren auf regionaler Ausdrucksweise und das Überschreiten gesellschaftlicher Übereinkunft ein Zustand voller Leid; es ist mit Bedrängnis, mit Verzweiflung und mit Fieber verbunden; es ist ein falscher Übungsweg. Daher ist dieser Zustand mit Trübung behaftet. Hierbei, ihr Mönche, ist das Nicht-Beharren auf regionaler Ausdrucksweise und das Nicht-Überschreiten gesellschaftlicher Übereinkunft ein Zustand ohne Leid; es ist ohne Bedrängnis, ohne Verzweiflung und ohne Fieber; es ist der richtige Übungsweg. Daher ist dieser Zustand frei von Trübung.

‘‘ตสฺมาติห, ภิกฺขเว, ‘สรณญฺจ ธมฺมํ ชานิสฺสาม, อรณญฺจ ธมฺมํ ชานิสฺสาม; สรณญฺจ ธมฺมํ ญตฺวา อรณญฺจ ธมฺมํ ญตฺวา อรณปฏิปทํ ปฏิปชฺชิสฺสามา’ติ เอวญฺหิ โว, ภิกฺขเว, สิกฺขิตพฺพํ. สุภูติ จ ปน, ภิกฺขเว, กุลปุตฺโต อรณปฏิปทํ ปฏิปนฺโน’’ติ.

Darum, ihr Mönche, solltet ihr euch so schulen: 'Wir wollen den Zustand erkennen, der mit Trübung behaftet ist, und den Zustand erkennen, der frei von Trübung ist; nachdem wir den trübungsbehafteten und den trübungsfreien Zustand erkannt haben, wollen wir den Übungsweg der Trübungsfreiheit gehen.' So, ihr Mönche, solltet ihr euch schulen. Und der Edelgeborene Subhūti, ihr Mönche, ist den Übungsweg der Trübungsfreiheit gegangen.

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

Dies sprach der Erhabene. Die Mönche waren erfreut und frohlockten über das Wort des Erhabenen.

อรณวิภงฺคสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ นวมํ.

Das Araṇavibhaṅga-Sutta, das neunte, ist abgeschlossen.

๑๐. ธาตุวิภงฺคสุตฺตํ

10. Dhātuvibhaṅgasutta (Die Analyse der Elemente)

๓๔๒. เอวํ [Pg.281] เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา มคเธสุ จาริกํ จรมาโน เยน ราชคหํ ตทวสริ; เยน ภคฺคโว กุมฺภกาโร เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภคฺควํ กุมฺภการํ เอตทโวจ – ‘‘สเจ เต, ภคฺคว, อครุ วิหเรมุ อาเวสเน เอกรตฺต’’นฺติ. ‘‘น โข เม, ภนฺเต, ครุ. อตฺถิ เจตฺถ ปพฺพชิโต ปฐมํ วาสูปคโต. สเจ โส อนุชานาติ, วิหรถ, ภนฺเต, ยถาสุข’’นฺติ.

342. So habe ich gehört: Einmal wanderte der Erhabene durch das Land Magadha und gelangte schließlich nach Rājagaha. Er begab sich zum Töpfer Bhaggava und sagte zu ihm: 'Wenn es dir keine Last bereitet, Bhaggava, möchten wir eine Nacht in deiner Werkstatt verweilen.' 'Es ist mir keine Last, Herr. Aber dort ist bereits ein Mönch, der zuerst zur Unterkunft gelangte. Wenn er einwilligt, Herr, dann verweilt dort nach Belieben.'

เตน โข ปน สมเยน ปุกฺกุสาติ นาม กุลปุตฺโต ภควนฺตํ อุทฺทิสฺส สทฺธาย อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิโต. โส ตสฺมึ กุมฺภการาเวสเน ปฐมํ วาสูปคโต โหติ. อถ โข ภควา เยนายสฺมา ปุกฺกุสาติ เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ ปุกฺกุสาตึ เอตทโวจ – ‘‘สเจ เต, ภิกฺขุ, อครุ วิหเรมุ อาเวสเน เอกรตฺต’’นฺติ. ‘‘อุรุนฺทํ, อาวุโส, กุมฺภการาเวสนํ. วิหรตายสฺมา ยถาสุข’’นฺติ.

Zu jener Zeit war ein Edelgeborener namens Pukkusāti aus Glauben an den Erhabenen vom Haus in die Hauslosigkeit gezogen. Er war zuerst in jener Töpferwerkstatt untergekommen. Da begab sich der Erhabene zum Ehrwürdigen Pukkusāti und sagte zu ihm: 'Wenn es dir keine Last bereitet, Mönch, möchten wir eine Nacht in der Werkstatt verweilen.' 'Geräumig ist die Töpferwerkstatt, Freund. Möge der Ehrwürdige nach Belieben dort verweilen.'

อถ โข ภควา กุมฺภการาเวสนํ ปวิสิตฺวา เอกมนฺตํ ติณสนฺถารกํ ปญฺญาเปตฺวา นิสีทิ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย ปริมุขํ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวา. อถ โข ภควา พหุเทว รตฺตึ นิสชฺชาย วีตินาเมสิ. อายสฺมาปิ โข ปุกฺกุสาติ พหุเทว รตฺตึ นิสชฺชาย วีตินาเมสิ.

Daraufhin betrat der Erhabene die Töpferwerkstatt, breitete an einer Seite eine Grasmatte aus und setzte sich mit untergeschlagenen Beinen nieder, den Körper aufrecht haltend und die Achtsamkeit vor sich gegenwärtig machend. Der Erhabene verbrachte den größten Teil der Nacht im Sitzen. Auch der Ehrwürdige Pukkusāti verbrachte den größten Teil der Nacht im Sitzen.

อถ โข ภควโต เอตทโหสิ – ‘‘ปาสาทิกํ โข อยํ กุลปุตฺโต อิริยติ. ยํนูนาหํ ปุจฺเฉยฺย’’นฺติ. อถ โข ภควา อายสฺมนฺตํ ปุกฺกุสาตึ เอตทโวจ – ‘‘กํสิ ตฺวํ, ภิกฺขุ, อุทฺทิสฺส ปพฺพชิโต? โก วา เต สตฺถา? กสฺส วา ตฺวํ ธมฺมํ โรเจสี’’ติ? ‘‘อตฺถาวุโส, สมโณ โคตโม สกฺยปุตฺโต สกฺยกุลา ปพฺพชิโต. ตํ โข ปน ภควนฺตํ โคตมํ เอวํ กลฺยาโณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคโต – ‘อิติปิ โส ภควา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน สุคโต โลกวิทู อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถิ สตฺถา เทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ ภควา’ติ[Pg.282]. ตาหํ ภควนฺตํ อุทฺทิสฺส ปพฺพชิโต. โส จ เม ภควา สตฺถา. ตสฺส จาหํ ภควโต ธมฺมํ โรเจมี’’ติ. ‘‘กหํ ปน, ภิกฺขุ, เอตรหิ โส ภควา วิหรติ อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ’’ติ. ‘‘อตฺถาวุโส, อุตฺตเรสุ ชนปเทสุ สาวตฺถิ นาม นครํ. ตตฺถ โส ภควา เอตรหิ วิหรติ อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ’’ติ. ‘‘ทิฏฺฐปุพฺโพ ปน เต, ภิกฺขุ, โส ภควา; ทิสฺวา จ ปน ชาเนยฺยาสี’’ติ? ‘‘น โข เม, อาวุโส, ทิฏฺฐปุพฺโพ โส ภควา; ทิสฺวา จาหํ น ชาเนยฺย’’นฺติ.

Da dachte der Erhabene: 'Dieser Edelgeborene verhält sich sehr vertrauenerweckend. Wie wäre es, wenn ich ihn fragen würde?' Der Erhabene sagte zum Ehrwürdigen Pukkusāti: 'Auf wen hin, Mönch, bist du in die Hauslosigkeit gezogen? Wer ist dein Lehrer? Wessen Lehre schätzt du?' 'Freund, es gibt den Asketen Gotama, einen Sohn der Sakyer, der aus dem Geschlecht der Sakyer in die Hauslosigkeit gezogen ist. Über jenen erhabenen Gotama ist dieser gute Ruf verbreitet: „So ist er, der Erhabene: Ein Heiliger, ein vollkommen Erleuchteter, vollendet in Wissen und Wandel, ein Glückseliger, ein Kenner der Welten, ein unvergleichlicher Zähmer von Menschen, ein Lehrer von Göttern und Menschen, ein Erleuchteter, ein Erhabener.“ Auf jenen Erhabenen hin bin ich in die Hauslosigkeit gezogen. Jener Erhabene ist mein Lehrer. Und die Lehre jenes Erhabenen schätze ich.' 'Wo aber, Mönch, weilt jetzt jener Erhabene, der Heilige, der vollkommen Erleuchtete?' 'Freund, in den nördlichen Ländern gibt es eine Stadt namens Sāvatthi. Dort weilt jetzt jener Erhabene, der Heilige, der vollkommen Erleuchtete.' 'Hast du, Mönch, jenen Erhabenen schon einmal gesehen? Und würdest du ihn erkennen, wenn du ihn sähest?' 'Nein, Freund, ich habe jenen Erhabenen noch nie zuvor gesehen; und wenn ich ihn sähe, würde ich ihn nicht erkennen.'

อถ โข ภควโต เอตทโหสิ – ‘‘มมญฺจ ขฺวายํ กุลปุตฺโต อุทฺทิสฺส ปพฺพชิโต. ยํนูนสฺสาหํ ธมฺมํ เทเสยฺย’’นฺติ. อถ โข ภควา อายสฺมนฺตํ ปุกฺกุสาตึ อามนฺเตสิ – ‘‘ธมฺมํ เต, ภิกฺขุ, เทเสสฺสามิ. ตํ สุณาหิ, สาธุกํ มนสิ กโรหิ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวมาวุโส’’ติ โข อายสฺมา ปุกฺกุสาติ ภควโต ปจฺจสฺโสสิ. ภควา เอตทโวจ –

Da dachte der Erhabene: 'Dieser Edelgeborene ist auf mich hin in die Hauslosigkeit gezogen. Wie wäre es, wenn ich ihm die Lehre verkünden würde?' Der Erhabene wandte sich an den Ehrwürdigen Pukkusāti: 'Ich werde dir die Lehre verkünden, Mönch. Höre zu, merke es dir gut; ich werde sprechen.' 'Gewiss, Freund', antwortete der Ehrwürdige Pukkusāti dem Erhabenen. Der Erhabene sprach dies:

๓๔๓. ‘‘‘ฉธาตุโร อยํ, ภิกฺขุ, ปุริโส ฉผสฺสายตโน อฏฺฐารสมโนปวิจาโร จตุราธิฏฺฐาโน; ยตฺถ ฐิตํ มญฺญสฺสวา นปฺปวตฺตนฺติ, มญฺญสฺสเว โข ปน นปฺปวตฺตมาเน มุนิ สนฺโตติ วุจฺจติ. ปญฺญํ นปฺปมชฺเชยฺย, สจฺจมนุรกฺเขยฺย, จาคมนุพฺรูเหยฺย, สนฺติเมว โส สิกฺเขยฺยา’ติ – อยมุทฺเทโส ธาตุวิภงฺคสฺส.

343. 'Aus sechs Elementen besteht dieser Mensch, o Mönch, er hat sechs Bereiche der Berührung, achtzehn mentale Erkundungen und vier Grundlagen. Wo man fest gegründet ist, fließen die Einflüsse des Dünkels nicht mehr. Wenn die Einflüsse des Dünkels nicht mehr fließen, wird man ein stiller Weiser genannt. Man sollte die Weisheit nicht vernachlässigen, die Wahrheit bewahren, das Loslassen fördern und sich im Frieden schulen.' Dies ist die kurze Zusammenfassung der Analyse der Elemente.

๓๔๔. ‘‘‘ฉธาตุโร อยํ, ภิกฺขุ, ปุริโส’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? (ฉยิมา, ภิกฺขุ, ธาตุโย) – ปถวีธาตุ, อาโปธาตุ, เตโชธาตุ, วาโยธาตุ, อากาสธาตุ, วิญฺญาณธาตุ. ‘ฉธาตุโร อยํ, ภิกฺขุ, ปุริโส’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ, อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

344. 'Aus sechs Elementen besteht dieser Mensch, o Mönch' – so wurde es gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Es sind diese sechs Elemente, o Mönch: das Erdelement, das Wasserelement, das Feuerelement, das Windelement, das Raumelement und das Bewusstseinselement. 'Aus sechs Elementen besteht dieser Mensch, o Mönch' – was in dieser Weise gesagt wurde, wurde in Bezug darauf gesagt.

๓๔๕. ‘‘‘ฉผสฺสายตโน อยํ, ภิกฺขุ, ปุริโส’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? จกฺขุสมฺผสฺสายตนํ, โสตสมฺผสฺสายตนํ, ฆานสมฺผสฺสายตนํ, ชิวฺหาสมฺผสฺสายตนํ, กายสมฺผสฺสายตนํ, มโนสมฺผสฺสายตนํ. ‘ฉผสฺสายตโน อยํ, ภิกฺขุ, ปุริโส’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ, อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

345. „'Dieser Mensch, o Mönch, besteht aus sechs Bereichen des Kontakts' – so wurde es gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Den Bereich des Seh-Kontakts, den Bereich des Hör-Kontakts, den Bereich des Riech-Kontakts, den Bereich des Geschmack-Kontakts, den Bereich des Körper-Kontakts und den Bereich des Geist-Kontakts. 'Dieser Mensch, o Mönch, besteht aus sechs Bereichen des Kontakts' – was so gesagt wurde, wurde in Bezug darauf gesagt.“

๓๔๖. ‘‘‘อฏฺฐารสมโนปวิจาโร [Pg.283] อยํ, ภิกฺขุ, ปุริโส’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา โสมนสฺสฏฺฐานียํ รูปํ อุปวิจรติ, โทมนสฺสฏฺฐานียํ รูปํ อุปวิจรติ, อุเปกฺขาฏฺฐานียํ รูปํ อุปวิจรติ; โสเตน สทฺทํ สุตฺวา…เป… ฆาเนน คนฺธํ ฆายิตฺวา… ชิวฺหาย รสํ สายิตฺวา… กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสิตฺวา… มนสา ธมฺมํ วิญฺญาย โสมนสฺสฏฺฐานียํ ธมฺมํ อุปวิจรติ, โทมนสฺสฏฺฐานียํ ธมฺมํ อุปวิจรติ, อุเปกฺขาฏฺฐานียํ ธมฺมํ อุปวิจรติ – อิติ ฉ โสมนสฺสุปวิจารา, ฉ โทมนสฺสุปวิจารา, ฉ อุเปกฺขุปวิจารา. ‘อฏฺฐารสมโนปวิจาโร อยํ, ภิกฺขุ, ปุริโส’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ, อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

346. „'Dieser Mensch, o Mönch, hat achtzehn geistige Erkundungen' – so wurde es gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Wenn man mit dem Auge eine Form sieht, erkundet man eine Form, die Anlass zu Freude gibt, eine Form, die Anlass zu Schmerz gibt, eine Form, die Anlass zu Gleichmut gibt; wenn man mit dem Ohr einen Ton hört... mit der Nase einen Geruch riecht... mit der Zunge einen Geschmack schmeckt... mit dem Körper eine Berührung fühlt... mit dem Geist ein Phänomen erkennt, erkundet man ein Phänomen, das Anlass zu Freude gibt, ein Phänomen, das Anlass zu Schmerz gibt, ein Phänomen, das Anlass zu Gleichmut gibt – so gibt es sechs Erkundungen der Freude, sechs Erkundungen des Schmerzes und sechs Erkundungen des Gleichmutes. 'Dieser Mensch, o Mönch, hat achtzehn geistige Erkundungen' – was so gesagt wurde, wurde in Bezug darauf gesagt.“

๓๔๗. ‘‘‘จตุราธิฏฺฐาโน อยํ, ภิกฺขุ, ปุริโส’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ปญฺญาธิฏฺฐาโน, สจฺจาธิฏฺฐาโน, จาคาธิฏฺฐาโน, อุปสมาธิฏฺฐาโน. ‘จตุราธิฏฺฐาโน อยํ, ภิกฺขุ, ปุริโส’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

347. „'Dieser Mensch, o Mönch, hat vier Grundlagen' – so wurde es gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Die Grundlage der Weisheit, die Grundlage der Wahrheit, die Grundlage des Verzichtens und die Grundlage der Beruhigung. 'Dieser Mensch, o Mönch, hat vier Grundlagen' – was so gesagt wurde, wurde in Bezug darauf gesagt.“

๓๔๘. ‘‘‘ปญฺญํ นปฺปมชฺเชยฺย, สจฺจมนุรกฺเขยฺย, จาคมนุพฺรูเหยฺย, สนฺติเมว โส สิกฺเขยฺยา’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? กถญฺจ, ภิกฺขุ, ปญฺญํ นปฺปมชฺชติ? ฉยิมา, ภิกฺขุ, ธาตุโย – ปถวีธาตุ, อาโปธาตุ, เตโชธาตุ, วาโยธาตุ, อากาสธาตุ, วิญฺญาณธาตุ.

348. „'Er soll die Weisheit nicht vernachlässigen, die Wahrheit bewahren, das Verzichten mehren, er soll wahrlich den Frieden üben' – so wurde es gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Und wie, o Mönch, vernachlässigt man die Weisheit nicht? Da sind, o Mönch, diese sechs Elemente: das Erd-Element, das Wasser-Element, das Feuer-Element, das Luft-Element, das Raum-Element und das Bewusstseins-Element.“

๓๔๙. ‘‘กตมา จ, ภิกฺขุ, ปถวีธาตุ? ปถวีธาตุ สิยา อชฺฌตฺติกา สิยา พาหิรา. กตมา จ, ภิกฺขุ, อชฺฌตฺติกา ปถวีธาตุ? ยํ อชฺฌตฺตํ ปจฺจตฺตํ กกฺขฬํ ขริคตํ อุปาทินฺนํ, เสยฺยถิทํ – เกสา โลมา นขา ทนฺตา ตโจ มํสํ นฺหารุ อฏฺฐิ อฏฺฐิมิญฺชํ วกฺกํ หทยํ ยกนํ กิโลมกํ ปิหกํ ปปฺผาสํ อนฺตํ อนฺตคุณํ อุทริยํ กรีสํ, ยํ วา ปนญฺญมฺปิ กิญฺจิ อชฺฌตฺตํ ปจฺจตฺตํ กกฺขฬํ ขริคตํ อุปาทินฺนํ – อยํ วุจฺจติ, ภิกฺขุ, อชฺฌตฺติกา ปถวีธาตุ. ยา เจว โข ปน อชฺฌตฺติกา ปถวีธาตุ ยา จ พาหิรา ปถวีธาตุ ปถวีธาตุเรเวสา. ‘ตํ เนตํ มม เนโสหมสฺมิ น เมโส อตฺตา’ติ – เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ. เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทิสฺวา ปถวีธาตุยา นิพฺพินฺทติ, ปถวีธาตุยา จิตฺตํ วิราเชติ.

349. „Und was, o Mönch, ist das Erd-Element? Das Erd-Element kann innerlich sein oder äußerlich. Und was, o Mönch, ist das innerliche Erd-Element? Was im Inneren, individuell, fest, von grober Beschaffenheit und angeeignet ist, nämlich: Kopfhaare, Körperhaare, Nägel, Zähne, Haut, Fleisch, Sehnen, Knochen, Knochenmark, Nieren, Herz, Leber, Zwerchfell, Milz, Lunge, Darm, Gekröse, Mageninhalt, Kot; oder was auch immer sonst im Inneren, individuell, fest, von grober Beschaffenheit und angeeignet ist – dies, o Mönch, wird das innerliche Erd-Element genannt. Sowohl das innerliche Erd-Element als auch das äußerliche Erd-Element sind einfach nur das Erd-Element. 'Das ist nicht mein, das bin ich nicht, das ist nicht mein Selbst' – so sollte man dies der Wirklichkeit entsprechend mit rechter Weisheit sehen. Wenn man dies so der Wirklichkeit entsprechend mit rechter Weisheit sieht, wird man des Erd-Elements überdrüssig; man macht den Geist frei von der Leidenschaft für das Erd-Element.“

๓๕๐. ‘‘กตมา [Pg.284] จ, ภิกฺขุ, อาโปธาตุ? อาโปธาตุ สิยา อชฺฌตฺติกา สิยา พาหิรา. กตมา จ, ภิกฺขุ, อชฺฌตฺติกา อาโปธาตุ? ยํ อชฺฌตฺตํ ปจฺจตฺตํ อาโป อาโปคตํ อุปาทินฺนํ เสยฺยถิทํ – ปิตฺตํ เสมฺหํ ปุพฺโพ โลหิตํ เสโท เมโท อสฺสุ วสา เขโฬ สิงฺฆาณิกา ลสิกา มุตฺตํ, ยํ วา ปนญฺญมฺปิ กิญฺจิ อชฺฌตฺตํ ปจฺจตฺตํ อาโป อาโปคตํ อุปาทินฺนํ – อยํ วุจฺจติ, ภิกฺขุ, อชฺฌตฺติกา อาโปธาตุ. ยา เจว โข ปน อชฺฌตฺติกา อาโปธาตุ ยา จ พาหิรา อาโปธาตุ อาโปธาตุเรเวสา. ‘ตํ เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ – เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ. เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทิสฺวา อาโปธาตุยา นิพฺพินฺทติ, อาโปธาตุยา จิตฺตํ วิราเชติ.

350. „Und was, o Mönch, ist das Wasser-Element? Das Wasser-Element kann innerlich sein oder äußerlich. Und was, o Mönch, ist das innerliche Wasser-Element? Was im Inneren, individuell, flüssig, von wässriger Beschaffenheit und angeeignet ist, nämlich: Galle, Schleim, Eiter, Blut, Schweiß, Fett, Tränen, Hautfett, Speichel, Nasenschleim, Gelenkschmiere, Urin; oder was auch immer sonst im Inneren, individuell, flüssig, von wässriger Beschaffenheit und angeeignet ist – dies, o Mönch, wird das innerliche Wasser-Element genannt. Sowohl das innerliche Wasser-Element als auch das äußerliche Wasser-Element sind einfach nur das Wasser-Element. 'Das ist nicht mein, das bin ich nicht, das ist nicht mein Selbst' – so sollte man dies der Wirklichkeit entsprechend mit rechter Weisheit sehen. Wenn man dies so der Wirklichkeit entsprechend mit rechter Weisheit sieht, wird man des Wasser-Elements überdrüssig; man macht den Geist frei von der Leidenschaft für das Wasser-Element.“

๓๕๑. ‘‘กตมา จ, ภิกฺขุ, เตโชธาตุ? เตโชธาตุ สิยา อชฺฌตฺติกา สิยา พาหิรา. กตมา จ, ภิกฺขุ, อชฺฌตฺติกา เตโชธาตุ? ยํ อชฺฌตฺตํ ปจฺจตฺตํ เตโช เตโชคตํ อุปาทินฺนํ, เสยฺยถิทํ – เยน จ สนฺตปฺปติ, เยน จ ชีรียติ, เยน จ ปริฑยฺหติ, เยน จ อสิตปีตขายิตสายิตํ สมฺมา ปริณามํ คจฺฉติ, ยํ วา ปนญฺญมฺปิ กิญฺจิ อชฺฌตฺตํ ปจฺจตฺตํ เตโช เตโชคตํ อุปาทินฺนํ – อยํ วุจฺจติ, ภิกฺขุ, อชฺฌตฺติกา เตโชธาตุ. ยา เจว โข ปน อชฺฌตฺติกา เตโชธาตุ ยา จ พาหิรา เตโชธาตุ เตโชธาตุเรเวสา. ‘ตํ เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ – เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ. เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทิสฺวา เตโชธาตุยา นิพฺพินฺทติ, เตโชธาตุยา จิตฺตํ วิราเชติ.

351. „Und was, o Mönch, ist das Feuer-Element? Das Feuer-Element kann innerlich sein oder äußerlich. Und was, o Mönch, ist das innerliche Feuer-Element? Was im Inneren, individuell, hitzig, von feuriger Beschaffenheit und angeeignet ist, nämlich: wodurch man erwärmt wird, wodurch man altert, wodurch man verzehrt wird und wodurch das, was gegessen, getrunken, gekaut und geschmeckt wurde, vollständig verdaut wird; oder was auch immer sonst im Inneren, individuell, hitzig, von feuriger Beschaffenheit und angeeignet ist – dies, o Mönch, wird das innerliche Feuer-Element genannt. Sowohl das innerliche Feuer-Element als auch das äußerliche Feuer-Element sind einfach nur das Feuer-Element. 'Das ist nicht mein, das bin ich nicht, das ist nicht mein Selbst' – so sollte man dies der Wirklichkeit entsprechend mit rechter Weisheit sehen. Wenn man dies so der Wirklichkeit entsprechend mit rechter Weisheit sieht, wird man des Feuer-Elements überdrüssig; man macht den Geist frei von der Leidenschaft für das Feuer-Element.“

๓๕๒. ‘‘กตมา จ, ภิกฺขุ, วาโยธาตุ? วาโยธาตุ สิยา อชฺฌตฺติกา สิยา พาหิรา. กตมา จ, ภิกฺขุ, อชฺฌตฺติกา วาโยธาตุ? ยํ อชฺฌตฺตํ ปจฺจตฺตํ วาโย วาโยคตํ อุปาทินฺนํ, เสยฺยถิทํ – อุทฺธงฺคมา วาตา อโธคมา วาตา กุจฺฉิสยา วาตา โกฏฺฐาสยา วาตา องฺคมงฺคานุสาริโน วาตา อสฺสาโส ปสฺสาโส อิติ, ยํ วา ปนญฺญมฺปิ กิญฺจิ อชฺฌตฺตํ ปจฺจตฺตํ วาโย วาโยคตํ อุปาทินฺนํ – อยํ วุจฺจติ, ภิกฺขุ, อชฺฌตฺติกา วาโยธาตุ. ยา เจว โข ปน อชฺฌตฺติกา วาโยธาตุ ยา จ พาหิรา วาโยธาตุ วาโยธาตุเรเวสา. ‘ตํ เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ[Pg.285], น เมโส อตฺตา’ติ – เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ. เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทิสฺวา วาโยธาตุยา นิพฺพินฺทติ, วาโยธาตุยา จิตฺตํ วิราเชติ.

352. „Und was, Mönch, ist das Luftelement? Das Luftelement kann innerlich sein, es kann äußerlich sein. Und was, Mönch, ist das innerliche Luftelement? Was es an Innerlichem, Individuellem an Luft, Luftartigem und Ergriffenem gibt, wie etwa: nach oben steigende Winde, nach unten gehende Winde, Winde im Bauchraum, Winde im Darmtrakt, Winde, die durch die Glieder ziehen, Einatmung und Ausatmung; oder was es sonst noch an irgendetwas Innerlichem, Individuellem an Luft, Luftartigem und Ergriffenem gibt – das, Mönch, wird das innerliche Luftelement genannt. Sowohl das innerliche Luftelement als auch das äußerliche Luftelement sind einfach nur das Luftelement. Dies sollte der Wirklichkeit entsprechend mit rechter Weisheit so gesehen werden: ‚Das ist nicht mein, das bin ich nicht, das ist nicht mein Selbst.‘ Wenn man dies der Wirklichkeit entsprechend mit rechter Weisheit so sieht, wird man des Luftelements überdrüssig; man lässt das Herz gegenüber dem Luftelement leidenschaftslos werden.“

๓๕๓. ‘‘กตมา จ, ภิกฺขุ, อากาสธาตุ? อากาสธาตุ สิยา อชฺฌตฺติกา สิยา พาหิรา. กตมา จ, ภิกฺขุ, อชฺฌตฺติกา อากาสธาตุ? ยํ อชฺฌตฺตํ ปจฺจตฺตํ อากาสํ อากาสคตํ อุปาทินฺนํ, เสยฺยถิทํ – กณฺณจฺฉิทฺทํ นาสจฺฉิทฺทํ มุขทฺวารํ เยน จ อสิตปีตขายิตสายิตํ อชฺโฌหรติ, ยตฺถ จ อสิตปีตขายิตสายิตํ สนฺติฏฺฐติ, เยน จ อสิตปีตขายิตสายิตํ อโธภาคํ นิกฺขมติ, ยํ วา ปนญฺญมฺปิ กิญฺจิ อชฺฌตฺตํ ปจฺจตฺตํ อากาสํ อากาสคตํ อฆํ อฆคตํ วิวรํ วิวรคตํ อสมฺผุฏฺฐํ มํสโลหิเตหิ อุปาทินฺนํ – อยํ วุจฺจติ ภิกฺขุ อชฺฌตฺติกา อากาสธาตุ. ยา เจว โข ปน อชฺฌตฺติกา อากาสธาตุ ยา จ พาหิรา อากาสธาตุ อากาสธาตุเรเวสา. ‘ตํ เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ – เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทฏฺฐพฺพํ. เอวเมตํ ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ทิสฺวา อากาสธาตุยา นิพฺพินฺทติ, อากาสธาตุยา จิตฺตํ วิราเชติ.

353. „Und was, Mönch, ist das Raumelement? Das Raumelement kann innerlich sein, es kann äußerlich sein. Und was, Mönch, ist das innerliche Raumelement? Was es an Innerlichem, Individuellem an Raum, Raumartigem und Ergriffenem gibt, wie etwa: der Gehörgang, die Nasenöffnung, die Mundöffnung, und wodurch man Gegessenes, Getrunkenes, Gekautes und Geschmecktes hinunterschluckt, und wo Gegessenes, Getrunkenes, Gekautes und Geschmecktes verbleibt, und wodurch Gegessenes, Getrunkenes, Gekautes und Geschmecktes nach unten wieder austritt; oder was es sonst noch an irgendetwas Innerlichem, Individuellem an Raum, Raumartigem, Leere, Leerem, Öffnung, Offenem gibt, das nicht von Fleisch und Blut berührt und ergriffen ist – das, Mönch, wird das innerliche Raumelement genannt. Sowohl das innerliche Raumelement als auch das äußerliche Raumelement sind einfach nur das Raumelement. Dies sollte der Wirklichkeit entsprechend mit rechter Weisheit so gesehen werden: ‚Das ist nicht mein, das bin ich nicht, das ist nicht mein Selbst.‘ Wenn man dies der Wirklichkeit entsprechend mit rechter Weisheit so sieht, wird man des Raumelements überdrüssig; man lässt das Herz gegenüber dem Raumelement leidenschaftslos werden.“

๓๕๔. ‘‘อถาปรํ วิญฺญาณํเยว อวสิสฺสติ ปริสุทฺธํ ปริโยทาตํ. เตน จ วิญฺญาเณน กึ วิชานาติ? ‘สุข’นฺติปิ วิชานาติ, ‘ทุกฺข’นฺติปิ วิชานาติ, ‘อทุกฺขมสุข’นฺติปิ วิชานาติ. สุขเวทนิยํ, ภิกฺขุ, ผสฺสํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ สุขา เวทนา. โส สุขํ เวทนํ เวทยมาโน ‘สุขํ เวทนํ เวทยามี’ติ ปชานาติ. ‘ตสฺเสว สุขเวทนิยสฺส ผสฺสสฺส นิโรธา ยํ ตชฺชํ เวทยิตํ สุขเวทนิยํ ผสฺสํ ปฏิจฺจ อุปฺปนฺนา สุขา เวทนา สา นิรุชฺฌติ, สา วูปสมฺมตี’ติ ปชานาติ.

354. „Danach bleibt nur das Bewusstsein übrig, völlig rein und strahlend. Und was erkennt man mit diesem Bewusstsein? Man erkennt: ‚Es ist angenehm‘; man erkennt: ‚Es ist unangenehm‘; man erkennt: ‚Es ist weder unangenehm noch angenehm‘. Abhängig von einem Kontakt, der als angenehm zu empfinden ist, Mönch, entsteht ein angenehmes Gefühl. Wenn man ein angenehmes Gefühl erfährt, versteht man: ‚Ich erfahre ein angenehmes Gefühl.‘ Man versteht: ‚Mit dem Aufhören ebendieses Kontakts, der als angenehm zu empfinden ist, hört jenes entsprechende Empfinden auf, jenes angenehme Gefühl, das in Abhängigkeit von dem als angenehm zu empfindenden Kontakt entstanden war; es kommt zur Ruhe.‘“

๓๕๕. ‘‘ทุกฺขเวทนิยํ, ภิกฺขุ, ผสฺสํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ ทุกฺขา เวทนา. โส ทุกฺขํ เวทนํ เวทยมาโน ‘ทุกฺขํ เวทนํ เวทยามี’ติ ปชานาติ. ‘ตสฺเสว ทุกฺขเวทนิยสฺส ผสฺสสฺส นิโรธา ยํ ตชฺชํ เวทยิตํ ทุกฺขเวทนิยํ ผสฺสํ ปฏิจฺจ อุปฺปนฺนา ทุกฺขา เวทนา สา นิรุชฺฌติ, สา วูปสมฺมตี’ติ ปชานาติ.

355. „Abhängig von einem Kontakt, der als unangenehm zu empfinden ist, Mönch, entsteht ein unangenehmes Gefühl. Wenn man ein unangenehmes Gefühl erfährt, versteht man: ‚Ich erfahre ein unangenehmes Gefühl.‘ Man versteht: ‚Mit dem Aufhören ebendieses Kontakts, der als unangenehm zu empfinden ist, hört jenes entsprechende Empfinden auf, jenes unangenehme Gefühl, das in Abhängigkeit von dem als unangenehm zu empfindenden Kontakt entstanden war; es kommt zur Ruhe.‘“

๓๕๖. ‘‘อทุกฺขมสุขเวทนิยํ, ภิกฺขุ, ผสฺสํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ อทุกฺขมสุขา เวทนา. โส อทุกฺขมสุขํ เวทนํ เวทยมาโน ‘อทุกฺขมสุขํ เวทนํ เวทยามี’ติ [Pg.286] ปชานาติ. ‘ตสฺเสว อทุกฺขมสุขเวทนิยสฺส ผสฺสสฺส นิโรธา ยํ ตชฺชํ เวทยิตํ อทุกฺขมสุขเวทนิยํ ผสฺสํ ปฏิจฺจ อุปฺปนฺนา อทุกฺขมสุขา เวทนา สา นิรุชฺฌติ, สา วูปสมฺมตี’ติ ปชานาติ.

356. „Abhängig von einem Kontakt, der als weder-unangenehm-noch-angenehm zu empfinden ist, Mönch, entsteht ein weder-unangenehmes-noch-angenehmes Gefühl. Wenn man ein weder-unangenehmes-noch-angenehmes Gefühl erfährt, versteht man: ‚Ich erfahre ein weder-unangenehmes-noch-angenehmes Gefühl.‘ Man versteht: ‚Mit dem Aufhören ebendieses Kontakts, der als weder-unangenehm-noch-angenehm zu empfinden ist, hört jenes entsprechende Empfinden auf, jenes weder-unangenehme-noch-angenehme Gefühl, das in Abhängigkeit von dem als weder-unangenehm-noch-angenehm zu empfindenden Kontakt entstanden war; es kommt zur Ruhe.‘“

๓๕๗. ‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขุ, ทฺวินฺนํ กฏฺฐานํ สงฺฆฏฺฏา สโมธานา อุสฺมา ชายติ, เตโช อภินิพฺพตฺตติ, เตสํเยว ทฺวินฺนํ กฏฺฐานํ นานาภาวา วิกฺเขปา ยา ตชฺชา อุสฺมา สา นิรุชฺฌติ, สา วูปสมฺมติ; เอวเมว โข, ภิกฺขุ, สุขเวทนิยํ ผสฺสํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ สุขา เวทนา. โส สุขํ เวทนํ เวทยมาโน ‘สุขํ เวทนํ เวทยามี’ติ ปชานาติ. ‘ตสฺเสว สุขเวทนิยสฺส ผสฺสสฺส นิโรธา ยํ ตชฺชํ เวทยิตํ สุขเวทนิยํ ผสฺสํ ปฏิจฺจ อุปฺปนฺนา สุขา เวทนา สา นิรุชฺฌติ, สา วูปสมฺมตี’ติ ปชานาติ.

357. „Gleichwie, Mönch, durch die Reibung und das Zusammenkommen zweier Hölzer Wärme entsteht und Feuer erzeugt wird, und mit dem Getrenntsein und Auseinanderlegen ebendieser zwei Hölzer jene entsprechende Wärme aufhört und zur Ruhe kommt; ebenso entsteht, Mönch, abhängig von einem Kontakt, der als angenehm zu empfinden ist, ein angenehmes Gefühl. Wenn man ein angenehmes Gefühl erfährt, versteht man: ‚Ich erfahre ein angenehmes Gefühl.‘ Man versteht: ‚Mit dem Aufhören ebendieses Kontakts, der als angenehm zu empfinden ist, hört jenes entsprechende Empfinden auf, jenes angenehme Gefühl, das in Abhängigkeit von dem als angenehm zu empfindenden Kontakt entstanden war; es kommt zur Ruhe.‘“

๓๕๘. ‘‘ทุกฺขเวทนิยํ, ภิกฺขุ, ผสฺสํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ ทุกฺขา เวทนา. โส ทุกฺขํ เวทนํ เวทยมาโน ‘ทุกฺขํ เวทนํ เวทยามี’ติ ปชานาติ. ‘ตสฺเสว ทุกฺขเวทนิยสฺส ผสฺสสฺส นิโรธา ยํ ตชฺชํ เวทยิตํ ทุกฺขเวทนิยํ ผสฺสํ ปฏิจฺจ อุปฺปนฺนา ทุกฺขา เวทนา สา นิรุชฺฌติ, สา วูปสมฺมตี’ติ ปชานาติ.

358. „Abhängig von einem Kontakt, der als unangenehm zu empfinden ist, Mönch, entsteht ein unangenehmes Gefühl. Wenn man ein unangenehmes Gefühl erfährt, versteht man: ‚Ich erfahre ein unangenehmes Gefühl.‘ Man versteht: ‚Mit dem Aufhören ebendieses Kontakts, der als unangenehm zu empfinden ist, hört jenes entsprechende Empfinden auf, jenes unangenehme Gefühl, das in Abhängigkeit von dem als unangenehm zu empfindenden Kontakt entstanden war; es kommt zur Ruhe.‘“

๓๕๙. ‘‘อทุกฺขมสุขเวทนิยํ, ภิกฺขุ, ผสฺสํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ อทุกฺขมสุขา เวทนา. โส อทุกฺขมสุขํ เวทนํ เวทยมาโน ‘อทุกฺขมสุขํ เวทนํ เวทยามี’ติ ปชานาติ. ‘ตสฺเสว อทุกฺขมสุขเวทนิยสฺส ผสฺสสฺส นิโรธา ยํ ตชฺชํ เวทยิตํ อทุกฺขมสุขเวทนิยํ ผสฺสํ ปฏิจฺจ อุปฺปนฺนา อทุกฺขมสุขา เวทนา สา นิรุชฺฌติ, สา วูปสมฺมตี’ติ ปชานาติ.

359. „Abhängig von einem Kontakt, der als weder-unangenehm-noch-angenehm zu empfinden ist, Mönch, entsteht ein weder-unangenehmes-noch-angenehmes Gefühl. Wenn man ein weder-unangenehmes-noch-angenehmes Gefühl erfährt, versteht man: ‚Ich erfahre ein weder-unangenehmes-noch-angenehmes Gefühl.‘ Man versteht: ‚Mit dem Aufhören ebendieses Kontakts, der als weder-unangenehm-noch-angenehm zu empfinden ist, hört jenes entsprechende Empfinden auf, jenes weder-unangenehme-noch-angenehme Gefühl, das in Abhängigkeit von dem als weder-unangenehm-noch-angenehm zu empfindenden Kontakt entstanden war; es kommt zur Ruhe.‘“

๓๖๐. ‘‘อถาปรํ อุเปกฺขาเยว อวสิสฺสติ ปริสุทฺธา ปริโยทาตา มุทุ จ กมฺมญฺญา จ ปภสฺสรา จ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขุ, ทกฺโข สุวณฺณกาโร วา สุวณฺณการนฺเตวาสี วา อุกฺกํ พนฺเธยฺย, อุกฺกํ พนฺธิตฺวา อุกฺกามุขํ อาลิมฺเปยฺย, อุกฺกามุขํ อาลิมฺเปตฺวา สณฺฑาเสน ชาตรูปํ คเหตฺวา อุกฺกามุเข ปกฺขิเปยฺย, ตเมนํ กาเลน กาลํ อภิธเมยฺย, กาเลน กาลํ อุทเกน ปริปฺโผเสยฺย, กาเลน กาลํ อชฺฌุเปกฺเขยฺย, ตํ โหติ ชาตรูปํ สุธนฺตํ นิทฺธนฺตํ นีหฏํ นินฺนีตกสาวํ มุทุ จ กมฺมญฺญญฺจ ปภสฺสรญฺจ, ยสฺสา ยสฺสา จ ปิฬนฺธนวิกติยา อากงฺขติ – ยทิ ปฏฺฏิกาย ยทิ [Pg.287] กุณฺฑลาย ยทิ คีเวยฺยกาย ยทิ สุวณฺณมาลาย ตญฺจสฺส อตฺถํ อนุโภติ; เอวเมว โข, ภิกฺขุ, อถาปรํ อุเปกฺขาเยว อวสิสฺสติ ปริสุทฺธา ปริโยทาตา มุทุ จ กมฺมญฺญา จ ปภสฺสรา จ.

360. Darüber hinaus bleibt nur der Gleichmut zurück, rein, geläutert, geschmeidig, formbar und leuchtend. Gleichwie, o Mönch, ein geschickter Goldschmied oder sein Lehrling eine Esse vorbereiten würde, sie anfeuern, das Gold mit einer Zange fassen und in die Esse legen würde, es von Zeit zu Zeit anblasen, mit Wasser besprengen und beobachten würde, bis dieses Gold rein geschmolzen, geläutert, frei von Schlacken, geschmeidig, formbar und glänzend wäre; und welches Schmuckstück er auch wünscht – sei es ein Stirnband, Ohrringe, ein Halsband oder eine Goldkette – er erreicht seinen Zweck; ebenso, o Mönch, bleibt darüber hinaus nur der Gleichmut zurück, rein, geläutert, geschmeidig, formbar und leuchtend.

๓๖๑. ‘‘โส เอวํ ปชานาติ – ‘อิมญฺเจ อหํ อุเปกฺขํ เอวํ ปริสุทฺธํ เอวํ ปริโยทาตํ อากาสานญฺจายตนํ อุปสํหเรยฺยํ, ตทนุธมฺมญฺจ จิตฺตํ ภาเวยฺยํ. เอวํ เม อยํ อุเปกฺขา ตํนิสฺสิตา ตทุปาทานา จิรํ ทีฆมทฺธานํ ติฏฺเฐยฺย. อิมญฺเจ อหํ อุเปกฺขํ เอวํ ปริสุทฺธํ เอวํ ปริโยทาตํ วิญฺญาณญฺจายตนํ อุปสํหเรยฺยํ, ตทนุธมฺมญฺจ จิตฺตํ ภาเวยฺยํ. เอวํ เม อยํ อุเปกฺขา ตํนิสฺสิตา ตทุปาทานา จิรํ ทีฆมทฺธานํ ติฏฺเฐยฺย. อิมญฺเจ อหํ อุเปกฺขํ เอวํ ปริสุทฺธํ เอวํ ปริโยทาตํ อากิญฺจญฺญายตนํ อุปสํหเรยฺยํ, ตทนุธมฺมญฺจ จิตฺตํ ภาเวยฺยํ. เอวํ เม อยํ อุเปกฺขา ตํนิสฺสิตา ตทุปาทานา จิรํ ทีฆมทฺธานํ ติฏฺเฐยฺย. อิมญฺเจ อหํ อุเปกฺขํ เอวํ ปริสุทฺธํ เอวํ ปริโยทาตํ เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ อุปสํหเรยฺยํ, ตทนุธมฺมญฺจ จิตฺตํ ภาเวยฺยํ. เอวํ เม อยํ อุเปกฺขา ตํนิสฺสิตา ตทุปาทานา จิรํ ทีฆมทฺธานํ ติฏฺเฐยฺยา’’’ติ.

361. Er erkennt dies: 'Wenn ich diesen so reinen, so geläuterten Gleichmut auf das Gebiet der Unendlichkeit des Raums ausrichten und den Geist entsprechend jener Stufe entfalten würde, dann würde dieser Gleichmut, gestützt auf jenes Gebiet und davon abhängig, für eine lange Zeit, für eine weite Dauer bestehen bleiben. Wenn ich diesen so reinen, so geläuterten Gleichmut auf das Gebiet der Unendlichkeit des Bewusstseins ausrichten und den Geist entsprechend jener Stufe entfalten würde, dann würde dieser Gleichmut, gestützt auf jenes Gebiet und davon abhängig, für eine lange Zeit, für eine weite Dauer bestehen bleiben. Wenn ich diesen so reinen, so geläuterten Gleichmut auf das Gebiet der Nichtsheit ausrichten und den Geist entsprechend jener Stufe entfalten würde, dann würde dieser Gleichmut, gestützt auf jenes Gebiet und davon abhängig, für eine lange Zeit, für eine weite Dauer bestehen bleiben. Wenn ich diesen so reinen, so geläuterten Gleichmut auf das Gebiet der Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung ausrichten und den Geist entsprechend jener Stufe entfalten würde, dann würde dieser Gleichmut, gestützt auf jenes Gebiet und davon abhängig, für eine lange Zeit, für eine weite Dauer bestehen bleiben.'

๓๖๒. ‘‘โส เอวํ ปชานาติ – ‘อิมญฺเจ อหํ อุเปกฺขํ เอวํ ปริสุทฺธํ เอวํ ปริโยทาตํ อากาสานญฺจายตนํ อุปสํหเรยฺยํ, ตทนุธมฺมญฺจ จิตฺตํ ภาเวยฺยํ; สงฺขตเมตํ. อิมญฺเจ อหํ อุเปกฺขํ เอวํ ปริสุทฺธํ เอวํ ปริโยทาตํ วิญฺญาณญฺจายตนํ อุปสํหเรยฺยํ, ตทนุธมฺมญฺจ จิตฺตํ ภาเวยฺยํ; สงฺขตเมตํ. อิมญฺเจ อหํ อุเปกฺขํ เอวํ ปริสุทฺธํ เอวํ ปริโยทาตํ อากิญฺจญฺญายตนํ อุปสํหเรยฺยํ, ตทนุธมฺมญฺจ จิตฺตํ ภาเวยฺยํ; สงฺขตเมตํ. อิมญฺเจ อหํ อุเปกฺขํ เอวํ ปริสุทฺธํ เอวํ ปริโยทาตํ เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ อุปสํหเรยฺยํ, ตทนุธมฺมญฺจ จิตฺตํ ภาเวยฺยํ; สงฺขตเมต’’’นฺติ.

362. Er erkennt dies: 'Wenn ich diesen so reinen, so geläuterten Gleichmut auf das Gebiet der Unendlichkeit des Raums ausrichten und den Geist entsprechend jener Stufe entfalten würde – so ist doch auch dies gestaltet (bedingt). Wenn ich diesen so reinen, so geläuterten Gleichmut auf das Gebiet der Unendlichkeit des Bewusstseins ausrichten und den Geist entsprechend jener Stufe entfalten würde – so ist doch auch dies gestaltet (bedingt). Wenn ich diesen so reinen, so geläuterten Gleichmut auf das Gebiet der Nichtsheit ausrichten und den Geist entsprechend jener Stufe entfalten würde – so ist doch auch dies gestaltet (bedingt). Wenn ich diesen so reinen, so geläuterten Gleichmut auf das Gebiet der Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung ausrichten und den Geist entsprechend jener Stufe entfalten würde – so ist doch auch dies gestaltet (bedingt).'

‘‘โส เนว ตํ อภิสงฺขโรติ, น อภิสญฺเจตยติ ภวาย วา วิภวาย วา. โส อนภิสงฺขโรนฺโต อนภิสญฺเจตยนฺโต ภวาย วา วิภวาย วา น กิญฺจิ โลเก อุปาทิยติ, อนุปาทิยํ น ปริตสฺสติ, อปริตสฺสํ ปจฺจตฺตํเยว ปรินิพฺพายติ. ‘ขีณา ชาติ, วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ, กตํ กรณียํ, นาปรํ อิตฺถตฺตายา’ติ ปชานาติ.

Er gestaltet nichts mehr und hegt keine Absichten mehr hinsichtlich eines Daseins oder eines Nicht-Daseins. Da er nichts mehr gestaltet und keine Absichten mehr hegt hinsichtlich eines Daseins oder eines Nicht-Daseins, ergreift er nichts in der Welt; ohne zu ergreifen, ängstigt er sich nicht; ohne sich zu ängstigen, erlischt er in sich selbst vollkommen. Er erkennt: 'Versiegt ist die Geburt, gelebt ist das heilige Leben, getan ist, was zu tun war, für dieses Dasein gibt es nichts Weiteres mehr zu tun.'

๓๖๓. ‘‘โส สุขญฺเจ เวทนํ เวเทติ, ‘สา อนิจฺจา’ติ ปชานาติ, ‘อนชฺโฌสิตา’ติ ปชานาติ, ‘อนภินนฺทิตา’ติ ปชานาติ. ทุกฺขญฺเจ เวทนํ เวเทติ[Pg.288], ‘สา อนิจฺจา’ติ ปชานาติ, ‘อนชฺโฌสิตา’ติ ปชานาติ, ‘อนภินนฺทิตา’ติ ปชานาติ. อทุกฺขมสุขญฺเจ เวทนํ เวเทติ, ‘สา อนิจฺจา’ติ ปชานาติ, ‘อนชฺโฌสิตา’ติ ปชานาติ, ‘อนภินนฺทิตา’ติ ปชานาติ.

363. Wenn er ein angenehmes Gefühl empfindet, erkennt er: 'Es ist vergänglich', er erkennt: 'Es wird nicht begehrt', er erkennt: 'Es wird nicht freudig begrüßt'. Wenn er ein schmerzhaftes Gefühl empfindet, erkennt er: 'Es ist vergänglich', er erkennt: 'Es wird nicht begehrt', er erkennt: 'Es wird nicht freudig begrüßt'. Wenn er ein weder schmerzhaftes noch angenehmes Gefühl empfindet, erkennt er: 'Es ist vergänglich', er erkennt: 'Es wird nicht begehrt', er erkennt: 'Es wird nicht freudig begrüßt'.

๓๖๔. ‘‘โส สุขญฺเจ เวทนํ เวเทติ, วิสํยุตฺโต นํ เวเทติ; ทุกฺขญฺเจ เวทนํ เวเทติ, วิสํยุตฺโต นํ เวเทติ; อทุกฺขมสุขญฺเจ เวทนํ เวเทติ, วิสํยุตฺโต นํ เวเทติ. โส กายปริยนฺติกํ เวทนํ เวทยมาโน ‘กายปริยนฺติกํ เวทนํ เวทยามี’ติ ปชานาติ, ชีวิตปริยนฺติกํ เวทนํ เวทยมาโน ‘ชีวิตปริยนฺติกํ เวทนํ เวทยามี’ติ ปชานาติ, ‘กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อุทฺธํ ชีวิตปริยาทานา อิเธว สพฺพเวทยิตานิ อนภินนฺทิตานิ สีตีภวิสฺสนฺตี’ติ ปชานาติ.

364. Wenn er ein angenehmes Gefühl empfindet, empfindet er es ohne Anhaftung; wenn er ein schmerzhaftes Gefühl empfindet, empfindet er es ohne Anhaftung; wenn er ein weder schmerzhaftes noch angenehmes Gefühl empfindet, empfindet er es ohne Anhaftung. Wenn er ein Gefühl empfindet, das auf den Körper begrenzt ist, erkennt er: 'Ich empfinde ein Gefühl, das auf den Körper begrenzt ist.' Wenn er ein Gefühl empfindet, das auf das Leben begrenzt ist, erkennt er: 'Ich empfinde ein Gefühl, das auf das Leben begrenzt ist.' Er erkennt: 'Nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, wenn das Leben versiegt ist, werden hier alle Empfindungen, an denen man kein Gefallen findet, kühl werden (erlöschen).'

๓๖๕. ‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขุ, เตลญฺจ ปฏิจฺจ วฏฺฏิญฺจ ปฏิจฺจ เตลปฺปทีโป ฌายติ; ตสฺเสว เตลสฺส จ วฏฺฏิยา จ ปริยาทานา อญฺญสฺส จ อนุปหารา อนาหาโร นิพฺพายติ; เอวเมว โข, ภิกฺขุ, กายปริยนฺติกํ เวทนํ เวทยมาโน ‘กายปริยนฺติกํ เวทนํ เวทยามี’ติ ปชานาติ, ชีวิตปริยนฺติกํ เวทนํ เวทยมาโน ‘ชีวิตปริยนฺติกํ เวทนํ เวทยามี’ติ ปชานาติ, ‘กายสฺส เภทา ปรํ มรณา อุทฺธํ ชีวิตปริยาทานา อิเธว สพฺพเวทยิตานิ อนภินนฺทิตานิ สีตีภวิสฺสนฺตี’ติ ปชานาติ. ตสฺมา เอวํ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ อิมินา ปรเมน ปญฺญาธิฏฺฐาเนน สมนฺนาคโต โหติ. เอสา หิ, ภิกฺขุ, ปรมา อริยา ปญฺญา ยทิทํ – สพฺพทุกฺขกฺขเย ญาณํ.

365. Gleichwie, o Mönch, eine Öllampe aufgrund von Öl und Docht brennt und beim Versiegen von Öl und Docht, wenn kein neuer Brennstoff hinzugefügt wird, erlischt; ebenso, o Mönch, erkennt er, wenn er ein Gefühl empfindet, das auf den Körper begrenzt ist: 'Ich empfinde ein Gefühl, das auf den Körper begrenzt ist'; wenn er ein Gefühl empfindet, das auf das Leben begrenzt ist: 'Ich empfinde ein Gefühl, das auf das Leben begrenzt ist.' Er erkennt: 'Nach dem Zerfall des Körpers, nach dem Tod, wenn das Leben versiegt ist, werden hier alle Empfindungen, an denen man kein Gefallen findet, kühl werden (erlöschen).' Daher ist ein so befähigter Mönch mit dieser höchsten Grundlage der Weisheit ausgestattet. Denn dies, o Mönch, ist die höchste edle Weisheit, nämlich: das Wissen um das Versiegen allen Leidens.

๓๖๖. ‘‘ตสฺส สา วิมุตฺติ สจฺเจ ฐิตา อกุปฺปา โหติ. ตญฺหิ, ภิกฺขุ, มุสา ยํ โมสธมฺมํ, ตํ สจฺจํ ยํ อโมสธมฺมํ นิพฺพานํ. ตสฺมา เอวํ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ อิมินา ปรเมน สจฺจาธิฏฺฐาเนน สมนฺนาคโต โหติ. เอตญฺหิ, ภิกฺขุ, ปรมํ อริยสจฺจํ ยทิทํ – อโมสธมฺมํ นิพฺพานํ.

366. Seine Befreiung ist in der Wahrheit gegründet und unerschütterlich. Denn das, o Mönch, was trügerisch ist, ist falsch; das, was nicht trügerisch ist – Nibbāna –, ist die Wahrheit. Daher ist ein solchermaßen ausgestatteter Mönch mit dieser höchsten Bestimmung zur Wahrheit ausgestattet. Denn dies, o Mönch, ist die höchste edle Wahrheit, nämlich das untrügerische Nibbāna.

๓๖๗. ‘‘ตสฺเสว โข ปน ปุพฺเพ อวิทฺทสุโน อุปธี โหนฺติ สมตฺตา สมาทินฺนา. ตฺยาสฺส ปหีนา โหนฺติ อุจฺฉินฺนมูลา ตาลาวตฺถุกตา อนภาวํกตา อายตึ อนุปฺปาทธมฺมา. ตสฺมา เอวํ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ [Pg.289] อิมินา ปรเมน จาคาธิฏฺฐาเนน สมนฺนาคโต โหติ. เอโส หิ, ภิกฺขุ, ปรโม อริโย จาโค ยทิทํ – สพฺพูปธิปฏินิสฺสคฺโค.

367. Früher jedoch, als er noch unwissend war, hatte er Bindungen vollständig ergriffen und angenommen. Diese sind nun bei ihm aufgegeben, an der Wurzel abgeschnitten, wie ein Palmenstumpf vernichtet, zum Nichtsein gebracht und für die Zukunft dem Nicht-Wiedererstehen unterworfen. Daher ist ein solchermaßen ausgestatteter Mönch mit dieser höchsten Bestimmung zum Loslassen ausgestattet. Denn dies, o Mönch, ist das höchste edle Loslassen, nämlich das Aufgeben aller Bindungen.

๓๖๘. ‘‘ตสฺเสว โข ปน ปุพฺเพ อวิทฺทสุโน อภิชฺฌา โหติ ฉนฺโท สาราโค. สฺวาสฺส ปหีโน โหติ อุจฺฉินฺนมูโล ตาลาวตฺถุกโต อนภาวํกโต อายตึ อนุปฺปาทธมฺโม. ตสฺเสว โข ปน ปุพฺเพ อวิทฺทสุโน อาฆาโต โหติ พฺยาปาโท สมฺปโทโส. สฺวาสฺส ปหีโน โหติ อุจฺฉินฺนมูโล ตาลาวตฺถุกโต อนภาวํกโต อายตึ อนุปฺปาทธมฺโม. ตสฺเสว โข ปน ปุพฺเพ อวิทฺทสุโน อวิชฺชา โหติ สมฺโมโห. สฺวาสฺส ปหีโน โหติ อุจฺฉินฺนมูโล ตาลาวตฺถุกโต อนภาวํกโต อายตึ อนุปฺปาทธมฺโม. ตสฺมา เอวํ สมนฺนาคโต ภิกฺขุ อิมินา ปรเมน อุปสมาธิฏฺฐาเนน สมนฺนาคโต โหติ. เอโส หิ, ภิกฺขุ, ปรโม อริโย อุปสโม ยทิทํ – ราคโทสโมหานํ อุปสโม. ‘ปญฺญํ นปฺปมชฺเชยฺย, สจฺจมนุรกฺเขยฺย, จาคมนุพฺรูเหยฺย, สนฺติเมว โส สิกฺเขยฺยา’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ, อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ.

368. Früher jedoch, als er noch unwissend war, gab es bei ihm Habgier, Begehren und leidenschaftliche Gier. Diese sind nun bei ihm aufgegeben, an der Wurzel abgeschnitten, wie ein Palmenstumpf vernichtet, zum Nichtsein gebracht und für die Zukunft dem Nicht-Wiedererstehen unterworfen. Früher jedoch, als er noch unwissend war, gab es bei ihm Groll, Böswilligkeit und Feindseligkeit. Diese sind nun bei ihm aufgegeben, an der Wurzel abgeschnitten, wie ein Palmenstumpf vernichtet, zum Nichtsein gebracht und für die Zukunft dem Nicht-Wiedererstehen unterworfen. Früher jedoch, als er noch unwissend war, gab es bei ihm Unwissenheit und Verblendung. Diese sind nun bei ihm aufgegeben, an der Wurzel abgeschnitten, wie ein Palmenstumpf vernichtet, zum Nichtsein gebracht und für die Zukunft dem Nicht-Wiedererstehen unterworfen. Daher ist ein solchermaßen ausgestatteter Mönch mit dieser höchsten Bestimmung zur Stillung ausgestattet. Denn dies, o Mönch, ist die höchste edle Stillung, nämlich die Stillung von Gier, Hass und Verblendung. 'Er soll die Weisheit nicht vernachlässigen, die Wahrheit wahren, das Loslassen pflegen und sich im Frieden üben' – was so gesagt wurde, wurde in Bezug darauf gesagt.

๓๖๙. ‘‘‘ยตฺถ ฐิตํ มญฺญสฺสวา นปฺปวตฺตนฺติ, มญฺญสฺสเว โข ปน นปฺปวตฺตมาเน มุนิ สนฺโตติ วุจฺจตี’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? ‘อสฺมี’ติ, ภิกฺขุ, มญฺญิตเมตํ, ‘อยมหมสฺมี’ติ มญฺญิตเมตํ, ‘ภวิสฺส’นฺติ มญฺญิตเมตํ, ‘น ภวิสฺส’นฺติ มญฺญิตเมตํ, ‘รูปี ภวิสฺส’นฺติ มญฺญิตเมตํ, ‘อรูปี ภวิสฺส’นฺติ มญฺญิตเมตํ, ‘สญฺญี ภวิสฺส’นฺติ มญฺญิตเมตํ, ‘อสญฺญี ภวิสฺส’นฺติ มญฺญิตเมตํ, ‘เนวสญฺญีนาสญฺญี ภวิสฺส’นฺติ มญฺญิตเมตํ. มญฺญิตํ, ภิกฺขุ, โรโค มญฺญิตํ คณฺโฑ มญฺญิตํ สลฺลํ. สพฺพมญฺญิตานํ ตฺเวว, ภิกฺขุ, สมติกฺกมา มุนิ สนฺโตติ วุจฺจติ. มุนิ โข ปน, ภิกฺขุ, สนฺโต น ชายติ, น ชียติ, น มียติ, น กุปฺปติ, น ปิเหติ. ตญฺหิสฺส, ภิกฺขุ, นตฺถิ เยน ชาเยถ, อชายมาโน กึ ชียิสฺสติ, อชียมาโน กึ มียิสฺสติ, อมียมาโน กึ กุปฺปิสฺสติ, อกุปฺปมาโน กิสฺส ปิเหสฺสติ? ‘ยตฺถ ฐิตํ มญฺญสฺสวา นปฺปวตฺตนฺติ, มญฺญสฺสเว โข ปน นปฺปวตฺตมาเน มุนิ สนฺโตติ วุจฺจตี’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ, อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ. อิมํ โข เม ตฺวํ, ภิกฺขุ, สํขิตฺเตน ฉธาตุวิภงฺคํ ธาเรหี’’ติ.

369. ’Dort, wo man steht und die Ströme des Dünkels nicht fließen – wenn die Ströme des Dünkels nicht mehr fließen, wird einer ein friedvoller Weise genannt‘ – so wurde es gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? ’Ich bin‘, o Mönch, ist ein Dünkel. ’Dies bin ich‘ ist ein Dünkel. ’Ich werde sein‘ ist ein Dünkel. ’Ich werde nicht sein‘ ist ein Dünkel. ’Ich werde formhaft sein‘ ist ein Dünkel. ’Ich werde formlos sein‘ ist ein Dünkel. ’Ich werde wahrnehmend sein‘ ist ein Dünkel. ’Ich werde nicht wahrnehmend sein‘ ist ein Dünkel. ’Ich werde weder wahrnehmend noch nicht wahrnehmend sein‘ ist ein Dünkel. Dünkel, o Mönch, ist eine Krankheit, Dünkel ist ein Geschwür, Dünkel ist ein Pfeil. Nur durch das Überwinden allen Dünkels wird einer ein friedvoller Weise genannt. Ein friedvoller Weise aber, o Mönch, wird nicht geboren, altert nicht, stirbt nicht, wird nicht erschüttert und begehrt nicht. Denn das, o Mönch, wodurch er geboren werden könnte, existiert für ihn nicht mehr. Da er nicht geboren wird, wie sollte er altern? Da er nicht altert, wie sollte er sterben? Da er nicht stirbt, wie sollte er erschüttert werden? Da er nicht erschüttert wird, wonach sollte er begehren? ’Dort, wo man steht und die Ströme des Dünkels nicht fließen – wenn die Ströme des Dünkels nicht mehr fließen, wird einer ein friedvoller Weise genannt‘ – was so gesagt wurde, wurde in Bezug darauf gesagt. Behalte, o Mönch, diese meine kurze Analyse der sechs Elemente im Gedächtnis.

๓๗๐. อถ [Pg.290] โข อายสฺมา ปุกฺกุสาติ – ‘‘สตฺถา กิร เม อนุปฺปตฺโต, สุคโต กิร เม อนุปฺปตฺโต สมฺมาสมฺพุทฺโธ กิร เม อนุปฺปตฺโต’’ติ อุฏฺฐายาสนา เอกํสํ จีวรํ กตฺวา ภควโต ปาเทสุ สิรสา นิปติตฺวา ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อจฺจโย มํ, ภนฺเต, อจฺจคมา ยถาพาลํ ยถามูฬฺหํ ยถาอกุสลํ, โยหํ ภควนฺตํ อาวุโสวาเทน สมุทาจริตพฺพํ อมญฺญิสฺสํ. ตสฺส เม, ภนฺเต, ภควา อจฺจยํ อจฺจยโต ปฏิคฺคณฺหาตุ อายตึ สํวรายา’’ติ. ‘‘ตคฺฆ ตฺวํ, ภิกฺขุ, อจฺจโย อจฺจคมา ยถาพาลํ ยถามูฬฺหํ ยถาอกุสลํ, ยํ มํ ตฺวํ อาวุโสวาเทน สมุทาจริตพฺพํ อมญฺญิตฺถ. ยโต จ โข ตฺวํ, ภิกฺขุ, อจฺจยํ อจฺจยโต ทิสฺวา ยถาธมฺมํ ปฏิกโรสิ, ตํ เต มยํ ปฏิคฺคณฺหาม. วุทฺธิเหสา, ภิกฺขุ, อริยสฺส วินเย โย อจฺจยํ อจฺจยโต ทิสฺวา ยถาธมฺมํ ปฏิกโรติ, อายตึ สํวรํ อาปชฺชตี’’ติ. ‘‘ลเภยฺยาหํ, ภนฺเต, ภควโต สนฺติเก อุปสมฺปท’’นฺติ. ‘‘ปริปุณฺณํ ปน เต, ภิกฺขุ, ปตฺตจีวร’’นฺติ? ‘‘น โข เม, ภนฺเต, ปริปุณฺณํ ปตฺตจีวร’’นฺติ. ‘‘น โข, ภิกฺขุ, ตถาคตา อปริปุณฺณปตฺตจีวรํ อุปสมฺปาเทนฺตี’’ติ.

370. Da erkannte der ehrwürdige Pukkusāti: „Wahrlich, der Lehrer ist zu mir gekommen, der Wohlgegangene ist zu mir gekommen, der vollkommen Erwachte ist zu mir gekommen!“ Er erhob sich von seinem Platz, legte sein Gewand über eine Schulter, warf sich dem Erhabenen zu Füßen, berührte mit dem Haupt den Boden und sagte: „Ein Vergehen, Herr, hat mich überkommen, so wie ich töricht, verblendet und ungeschickt war, dass ich es wagte, den Erhabenen mit der Anrede ‚Freund‘ anzusprechen. Möge der Erhabene mein Vergehen als Vergehen annehmen, damit ich mich in Zukunft zügeln kann.“ – „Gewiss, Mönch, ein Vergehen hat dich überkommen, so wie du töricht, verblendet und ungeschickt warst, da du mich mit der Anrede ‚Freund‘ ansprachst. Da du aber, Mönch, dein Vergehen als Vergehen einsiehst und es der Lehre entsprechend wiedergutmachst, nehmen wir es an. Denn das ist ein Wachstum in der Disziplin des Edlen, wenn man sein Vergehen als solches erkennt, es rechtmäßig sühnt und künftige Zügelung übt.“ – „Herr, möge ich beim Erhabenen die höhere Weihe erhalten.“ – „Sind denn Almosenschale und Gewänder bei dir vollständig vorhanden, Mönch?“ – „Nein, Herr, Almosenschale und Gewänder sind bei mir nicht vollständig vorhanden.“ – „Mönch, die Tathāgatas erteilen niemandem die höhere Weihe, dessen Almosenschale und Gewänder nicht vollständig vorhanden sind.“

อถ โข อายสฺมา ปุกฺกุสาติ ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา อนุโมทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ปตฺตจีวรปริเยสนํ ปกฺกามิ. อถ โข อายสฺมนฺตํ ปุกฺกุสาตึ ปตฺตจีวรปริเยสนํ จรนฺตํ วิพฺภนฺตา คาวี ชีวิตา โวโรเปสิ. อถ โข สมฺพหุลา ภิกฺขู เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ. เอกมนฺตํ นิสินฺนา โข เต ภิกฺขู ภควนฺตํ เอตทโวจุํ – ‘‘โย โส, ภนฺเต, ปุกฺกุสาติ นาม กุลปุตฺโต ภควตา สํขิตฺเตน โอวาเทน โอวทิโต โส กาลงฺกโต. ตสฺส กา คติ, โก อภิสมฺปราโย’’ติ? ‘‘ปณฺฑิโต, ภิกฺขเว, ปุกฺกุสาติ กุลปุตฺโต ปจฺจปาทิ ธมฺมสฺสานุธมฺมํ, น จ มํ ธมฺมาธิกรณํ วิเหเสสิ. ปุกฺกุสาติ, ภิกฺขเว, กุลปุตฺโต ปญฺจนฺนํ โอรมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ ปริกฺขยา โอปปาติโก ตตฺถ ปรินิพฺพายี อนาวตฺติธมฺโม ตสฺมา โลกา’’ติ.

Daraufhin freute sich der ehrwürdige Pukkusāti über das Wort des Erhabenen, hieß es willkommen, erhob sich von seinem Platz, erwies dem Erhabenen die Ehre, umschritt ihn ehrfurchtsvoll und machte sich auf die Suche nach Schale und Gewand. Während der ehrwürdige Pukkusāti auf der Suche nach Schale und Gewand umherwanderte, entzog ihm eine wild gewordene Kuh das Leben. Daraufhin begaben sich zahlreiche Mönche zum Erhabenen; sie grüßten den Erhabenen ehrfurchtsvoll und setzten sich zur Seite nieder. Zur Seite sitzend sprachen jene Mönche zum Erhabenen: "Herr, jener Edelsohn namens Pukkusāti, den der Erhabene mit einer kurzen Unterweisung belehrt hat, ist verstorben. Was ist seine Bestimmung, was ist sein künftiges Schicksal?" – "Mönche, der Edelsohn Pukkusāti war weise; er praktizierte die Lehre der Lehre entsprechend und bedrängte mich nicht wegen der Lehre. Mönche, durch das Versiegen der fünf niederen Fesseln ist der Edelsohn Pukkusāti durch spontane Geburt wiedererschienen, um dort das endgültige Erlöschen zu erlangen, ohne aus jener Welt jemals zurückzukehren."

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

Dies sprach der Erhabene. Die Mönche waren zufrieden und erfreuten sich an den Worten des Erhabenen.

ธาตุวิภงฺคสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ทสมํ.

Das Dhātuvibhaᅅga-Sutta, das zehnte, ist abgeschlossen.

๑๑. สจฺจวิภงฺคสุตฺตํ

11. Saccavibhaᅅga-Sutta

๓๗๑. เอวํ [Pg.291] เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา พาราณสิยํ วิหรติ อิสิปตเน มิคทาเย. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ –

371. So habe ich es geh6rt – zu einer Zeit weilte der Erhabene in Bārāᅇasģ, im Isipatana, im Wildpark. Dort wandte sich der Erhabene an die M6nche: "Ihr M6nche!" – "Ehrw7rdiger Herr!", antworteten jene M6nche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach Folgendes:

‘‘ตถาคเตน, ภิกฺขเว, อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน พาราณสิยํ อิสิปตเน มิคทาเย อนุตฺตรํ ธมฺมจกฺกํ ปวตฺติตํ อปฺปฏิวตฺติยํ สมเณน วา พฺราหฺมเณน วา เทเวน วา มาเรน วา พฺรหฺมุนา วา เกนจิ วา โลกสฺมึ, ยทิทํ – จตุนฺนํ อริยสจฺจานํ อาจิกฺขนา เทสนา ปญฺญาปนา ปฏฺฐปนา วิวรณา วิภชนา อุตฺตานีกมฺมํ. กตเมสํ จตุนฺนํ? ทุกฺขสฺส อริยสจฺจสฺส อาจิกฺขนา เทสนา ปญฺญาปนา ปฏฺฐปนา วิวรณา วิภชนา อุตฺตานีกมฺมํ, ทุกฺขสมุทยสฺส อริยสจฺจสฺส อาจิกฺขนา เทสนา ปญฺญาปนา ปฏฺฐปนา วิวรณา วิภชนา อุตฺตานีกมฺมํ, ทุกฺขนิโรธสฺส อริยสจฺจสฺส อาจิกฺขนา เทสนา ปญฺญาปนา ปฏฺฐปนา วิวรณา วิภชนา อุตฺตานีกมฺมํ, ทุกฺขนิโรธคามินิยา ปฏิปทาย อริยสจฺจสฺส อาจิกฺขนา เทสนา ปญฺญาปนา ปฏฺฐปนา วิวรณา วิภชนา อุตฺตานีกมฺมํ. ตถาคเตน, ภิกฺขเว, อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน พาราณสิยํ อิสิปตเน มิคทาเย อนุตฺตรํ ธมฺมจกฺกํ ปวตฺติตํ อปฺปฏิวตฺติยํ สมเณน วา พฺราหฺมเณน วา เทเวน วา มาเรน วา พฺรหฺมุนา วา เกนจิ วา โลกสฺมึ, ยทิทํ – อิเมสํ จตุนฺนํ อริยสจฺจานํ อาจิกฺขนา เทสนา ปญฺญาปนา ปฏฺฐปนา วิวรณา วิภชนา อุตฺตานีกมฺมํ.

"M6nche, vom Vollendeten, dem Heiligen, dem vollkommen Erwachten, wurde in Bārāᅇasģ, im Isipatana, im Wildpark, das un7bertreffliche Rad der Lehre in Bewegung gesetzt, das weder von einem Asketen noch von einem Brahmanen, noch von einem Gott, noch von Māra, noch von einem Brahmā, noch von irgendjemandem in der Welt aufgehalten werden kann; n4mlich: das Verk7nden, das Lehren, das Darlegen, das Aufstellen, das Erschlie2en, das Analysieren und das Offenlegen der vier edlen Wahrheiten. Welcher vier? Das Verk7nden, Lehren, Darlegen, Aufstellen, Erschlie2en, Analysieren und Offenlegen der edlen Wahrheit vom Leiden; das Verk7nden, Lehren, Darlegen, Aufstellen, Erschlie2en, Analysieren und Offenlegen der edlen Wahrheit von der Ursache des Leidens; das Verk7nden, Lehren, Darlegen, Aufstellen, Erschlie2en, Analysieren und Offenlegen der edlen Wahrheit von der Beendigung des Leidens; das Verk7nden, Lehren, Darlegen, Aufstellen, Erschlie2en, Analysieren und Offenlegen der edlen Wahrheit von dem zum Aufh6ren des Leidens f7hrenden Weg. M6nche, vom Vollendeten, dem Heiligen, dem vollkommen Erwachten, wurde in Bārāᅇasģ, im Isipatana, im Wildpark, das un7bertreffliche Rad der Lehre in Bewegung gesetzt, das weder von einem Asketen noch von einem Brahmanen, noch von einem Gott, noch von Māra, noch von einem Brahmā, noch von irgendjemandem in der Welt aufgehalten werden kann; n4mlich: das Verk7nden, Lehren, Darlegen, Aufstellen, Erschlie2en, Analysieren und Offenlegen dieser vier edlen Wahrheiten."

‘‘เสวถ, ภิกฺขเว, สาริปุตฺตโมคฺคลฺลาเน; ภชถ, ภิกฺขเว, สาริปุตฺตโมคฺคลฺลาเน. ปณฺฑิตา ภิกฺขู อนุคฺคาหกา สพฺรหฺมจารีนํ. เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ชเนตา, เอวํ สาริปุตฺโต; เสยฺยถาปิ ชาตสฺส อาปาเทตา, เอวํ โมคฺคลฺลาโน. สาริปุตฺโต, ภิกฺขเว, โสตาปตฺติผเล วิเนติ, โมคฺคลฺลาโน อุตฺตมตฺเถ. สาริปุตฺโต, ภิกฺขเว, ปโหติ จตฺตาริ อริยสจฺจานิ วิตฺถาเรน อาจิกฺขิตุํ เทเสตุํ ปญฺญาเปตุํ ปฏฺฐเปตุํ วิวริตุํ วิภชิตุํ อุตฺตานีกาตุ’’นฺติ. อิทมโวจ ภควา. อิทํ วตฺวาน สุคโต อุฏฺฐายาสนา วิหารํ ปาวิสิ.

"Pflegt den Umgang, ihr M6nche, mit Sāriputta und Moggallāna; gesellt euch, ihr M6nche, zu Sāriputta und Moggallāna. Sie sind weise M6nche, Helfer ihrer Gef4hrten im heiligen Wandel. Wie eine Mutter, ihr M6nche, so ist Sāriputta; wie eine Amme f7r den Neugeborenen, so ist Moggallāna. Sāriputta, ihr M6nche, leitet zur Frucht des Stromeintritts an, Moggallāna zum h6chsten Ziel. Sāriputta, ihr M6nche, ist f4hig, die vier edlen Wahrheiten ausf7hrlich zu verk7nden, zu lehren, darzulegen, aufzustellen, zu erschlie2en, zu analysieren und offenzulegen. Dies sprach der Erhabene. Nachdem der Erhabene dies gesagt hatte, erhob sich der Segenbringer von seinem Platz und begab sich in seine Wohnst4tte."

๓๗๒. ตตฺร โข อายสฺมา สาริปุตฺโต อจิรปกฺกนฺตสฺส ภควโต ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘อาวุโส, ภิกฺขเว’’ติ. ‘‘อาวุโส’’ติ โข เต ภิกฺขู [Pg.292] อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส ปจฺจสฺโสสุํ. อายสฺมา สาริปุตฺโต เอตทโวจ –

372. Dort wandte sich der ehrw7rdige Sāriputta, kurz nachdem der Erhabene weggegangen war, an die M6nche: "Freunde, ihr M6nche!" – "Freund!", antworteten jene M6nche dem ehrw7rdigen Sāriputta. Der ehrw7rdige Sāriputta sprach Folgendes:

‘‘ตถาคเตน, อาวุโส, อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน พาราณสิยํ อิสิปตเน มิคทาเย อนุตฺตรํ ธมฺมจกฺกํ ปวตฺติตํ อปฺปฏิวตฺติยํ สมเณน วา พฺราหฺมเณน วา เทเวน วา มาเรน วา พฺรหฺมุนา วา เกนจิ วา โลกสฺมึ, ยทิทํ – จตุนฺนํ อริยสจฺจานํ อาจิกฺขนา เทสนา ปญฺญาปนา ปฏฺฐปนา วิวรณา วิภชนา อุตฺตานีกมฺมํ. กตเมสํ จตุนฺนํ? ทุกฺขสฺส อริยสจฺจสฺส อาจิกฺขนา เทสนา ปญฺญาปนา ปฏฺฐปนา วิวรณา วิภชนา อุตฺตานีกมฺมํ, ทุกฺขสมุทยสฺส อริยสจฺจสฺส อาจิกฺขนา เทสนา ปญฺญาปนา ปฏฺฐปนา วิวรณา วิภชนา อุตฺตานีกมฺมํ, ทุกฺขนิโรธสฺส อริยสจฺจสฺส อาจิกฺขนา เทสนา ปญฺญาปนา ปฏฺฐปนา วิวรณา วิภชนา อุตฺตานีกมฺมํ, ทุกฺขนิโรธคามินิยา ปฏิปทาย อริยสจฺจสฺส อาจิกฺขนา เทสนา ปญฺญาปนา ปฏฺฐปนา วิวรณา วิภชนา อุตฺตานีกมฺมํ.

"Freunde, vom Vollendeten, dem Heiligen, dem vollkommen Erwachten, wurde in Bārāᅇasģ, im Isipatana, im Wildpark, das un7bertreffliche Rad der Lehre in Bewegung gesetzt, das weder von einem Asketen noch von einem Brahmanen, noch von einem Gott, noch von Māra, noch von einem Brahmā, noch von irgendjemandem in der Welt aufgehalten werden kann; n4mlich: das Verk7nden, das Lehren, das Darlegen, das Aufstellen, das Erschlie2en, das Analysieren und das Offenlegen der vier edlen Wahrheiten. Welcher vier? Das Verk7nden, Lehren, Darlegen, Aufstellen, Erschlie2en, Analysieren und Offenlegen der edlen Wahrheit vom Leiden; das Verk7nden, Lehren, Darlegen, Aufstellen, Erschlie2en, Analysieren und Offenlegen der edlen Wahrheit von der Ursache des Leidens; das Verk7nden, Lehren, Darlegen, Aufstellen, Erschlie2en, Analysieren und Offenlegen der edlen Wahrheit von der Beendigung des Leidens; das Verk7nden, Lehren, Darlegen, Aufstellen, Erschlie2en, Analysieren und Offenlegen der edlen Wahrheit von dem zum Aufh6ren des Leidens f7hrenden Weg."

๓๗๓. ‘‘กตมญฺจาวุโส, ทุกฺขํ อริยสจฺจํ? ชาติปิ ทุกฺขา, ชราปิ ทุกฺขา, มรณมฺปิ ทุกฺขํ, โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปายาสาปิ ทุกฺขา, ยมฺปิจฺฉํ น ลภติ ตมฺปิ ทุกฺขํ; สํขิตฺเตน ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา ทุกฺขา.

373. "Und was, Freunde, ist die edle Wahrheit vom Leiden? Geburt ist Leiden, Altern ist Leiden, Sterben ist Leiden; Kummer, Klage, Schmerz, Tr7bsal und Verzweiflung sind Leiden; wenn man nicht bekommt, was man w7nscht, ist das Leiden; kurz gesagt: die f7nf Gruppen des Ergreifens sind Leiden."

‘‘กตมา จาวุโส, ชาติ? ยา เตสํ เตสํ สตฺตานํ ตมฺหิ ตมฺหิ สตฺตนิกาเย ชาติ สญฺชาติ โอกฺกนฺติ อภินิพฺพตฺติ ขนฺธานํ ปาตุภาโว อายตนานํ ปฏิลาโภ, อยํ วุจฺจตาวุโส – ‘ชาติ’’’.

Und was, Freunde, ist die Geburt? Das Geborenwerden, das Entstehen, das Herabsteigen, das Erzeugtwerden der jeweiligen Wesen in der jeweiligen Wesensgattung, das Erscheinen der Daseinsgruppen und das Erlangen der Sinnesbereiche. Dies, Freunde, wird Geburt genannt.

‘‘กตมา จาวุโส, ชรา? ยา เตสํ เตสํ สตฺตานํ ตมฺหิ ตมฺหิ สตฺตนิกาเย ชรา ชีรณตา ขณฺฑิจฺจํ ปาลิจฺจํ วลิตฺตจตา อายุโน สํหานิ อินฺทฺริยานํ ปริปาโก, อยํ วุจฺจตาวุโส – ‘ชรา’’’.

Und was, Freunde, ist das Altern? Das Altern, das Gebrechlichwerden, das Ausfallen der Zähne, das Ergrauen der Haare, das Runzeligwerden der Haut, das Schwinden der Lebensspanne und das Reifen der Fähigkeiten der jeweiligen Wesen in der jeweiligen Wesensgattung. Dies, Freunde, wird Altern genannt.

‘‘กตมญฺจาวุโส, มรณํ? ยา เตสํ เตสํ สตฺตานํ ตมฺหา ตมฺหา สตฺตนิกายา จุติ จวนตา เภโท อนฺตรธานํ มจฺจุ มรณํ กาลํกิริยา ขนฺธานํ เภโท กเฬวรสฺส นิกฺเขโป ชีวิตินฺทฺริยสฺสุปจฺเฉโท, อิทํ วุจฺจตาวุโส – ‘มรณํ’’’.

Und was, Freunde, ist der Tod? Das Scheiden, das Vergehen, das Auseinanderbrechen, das Verschwinden, das Sterben, der Tod, das Verscheiden der jeweiligen Wesen aus der jeweiligen Wesensgattung, das Auseinanderbrechen der Daseinsgruppen, das Ablegen des Leichnams und die Vernichtung der Lebensfähigkeit. Dies, Freunde, wird Tod genannt.

‘‘กตโม จาวุโส, โสโก? โย โข, อาวุโส, อญฺญตรญฺญตเรน พฺยสเนน สมนฺนาคตสฺส อญฺญตรญฺญตเรน ทุกฺขธมฺเมน ผุฏฺฐสฺส โสโก โสจนา โสจิตตฺตํ อนฺโตโสโก อนฺโตปริโสโก, อยํ วุจฺจตาวุโส – ‘โสโก’’’.

Und was, Freunde, ist der Kummer? Der Kummer, das Bekümmertsein, der Zustand des Bekümmertseins, der innere Kummer und der tiefe innere Kummer dessen, der von irgendeinem Unheil betroffen oder von irgendeinem leidvollen Zustand berührt ist. Dies, Freunde, wird Kummer genannt.

‘‘กตโม [Pg.293] จาวุโส, ปริเทโว? โย โข, อาวุโส, อญฺญตรญฺญตเรน พฺยสเนน สมนฺนาคตสฺส อญฺญตรญฺญตเรน ทุกฺขธมฺเมน ผุฏฺฐสฺส อาเทโว ปริเทโว อาเทวนา ปริเทวนา อาเทวิตตฺตํ ปริเทวิตตฺตํ, อยํ วุจฺจตาวุโส – ‘ปริเทโว’’’.

Und was, Freunde, ist der Jammer? Das Wehklagen, das Jammern, das Beklagen, das Bejammern, der Zustand des Beklagens und der Zustand des Bejammerns dessen, der von irgendeinem Unheil betroffen oder von irgendeinem leidvollen Zustand berührt ist. Dies, Freunde, wird Jammer genannt.

‘‘กตมญฺจาวุโส, ทุกฺขํ? ยํ โข, อาวุโส, กายิกํ ทุกฺขํ กายิกํ อสาตํ กายสมฺผสฺสชํ ทุกฺขํ อสาตํ เวทยิตํ, อิทํ วุจฺจตาวุโส – ‘ทุกฺขํ’’’.

Und was, Freunde, ist das Leiden? Was auch immer es an körperlichem Schmerz, an körperlichem Unbehagen, an schmerzhaftem und unangenehmem Gefühl gibt, das aus körperlichem Kontakt entsteht. Dies, Freunde, wird Leiden genannt.

‘‘กตมญฺจาวุโส, โทมนสฺสํ? ยํ โข, อาวุโส, เจตสิกํ ทุกฺขํ เจตสิกํ อสาตํ มโนสมฺผสฺสชํ ทุกฺขํ อสาตํ เวทยิตํ, อิทํ วุจฺจตาวุโส – ‘โทมนสฺสํ’’’.

Und was, Freunde, ist der Trübsinn? Was auch immer es an geistigem Schmerz, an geistigem Unbehagen, an schmerzhaftem und unangenehmem Gefühl gibt, das aus geistigem Kontakt entsteht. Dies, Freunde, wird Trübsinn genannt.

‘‘กตโม จาวุโส, อุปายาโส? โย โข, อาวุโส, อญฺญตรญฺญตเรน พฺยสเนน สมนฺนาคตสฺส อญฺญตรญฺญตเรน ทุกฺขธมฺเมน ผุฏฺฐสฺส อายาโส อุปายาโส อายาสิตตฺตํ อุปายาสิตตฺตํ, อยํ วุจฺจตาวุโส – ‘อุปายาโส’’’.

Und was, Freunde, ist die Verzweiflung? Die Erschöpfung, die große Verzweiflung, der Zustand der Erschöpfung und der Zustand der großen Verzweiflung dessen, der von irgendeinem Unheil betroffen oder von irgendeinem leidvollen Zustand berührt ist. Dies, Freunde, wird Verzweiflung genannt.

‘‘กตมญฺจาวุโส, ยมฺปิจฺฉํ น ลภติ ตมฺปิ ทุกฺขํ? ชาติธมฺมานํ, อาวุโส, สตฺตานํ เอวํ อิจฺฉา อุปฺปชฺชติ – ‘อโห วต, มยํ น ชาติธมฺมา อสฺสาม; น จ, วต, โน ชาติ อาคจฺเฉยฺยา’ติ. น โข ปเนตํ อิจฺฉาย ปตฺตพฺพํ. อิทมฺปิ – ‘ยมฺปิจฺฉํ น ลภติ ตมฺปิ ทุกฺขํ’. ชราธมฺมานํ, อาวุโส, สตฺตานํ…เป… พฺยาธิธมฺมานํ, อาวุโส, สตฺตานํ… มรณธมฺมานํ, อาวุโส, สตฺตานํ… โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปายาสธมฺมานํ, อาวุโส, สตฺตานํ เอวํ อิจฺฉา อุปฺปชฺชติ – ‘อโห วต, มยํ น โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปายาสธมฺมา อสฺสาม; น จ, วต, โน โสกปริเทวทุกฺขโทมนสฺสุปายาสา อาคจฺเฉยฺยุ’นฺติ. น โข ปเนตํ อิจฺฉาย ปตฺตพฺพํ. อิทมฺปิ – ‘ยมฺปิจฺฉํ น ลภติ ตมฺปิ ทุกฺขํ’’’.

Und was, Freunde, ist das Leiden, wenn man nicht bekommt, was man begehrt? In Wesen, die der Geburt unterworfen sind, entsteht folgender Wunsch: 'O dass wir doch nicht der Geburt unterworfen wären; möge uns doch wahrlich keine Geburt bevorstehen!' Doch dies kann man nicht durch bloßes Wünschen erreichen. Auch dies ist das Leiden, wenn man nicht bekommt, was man begehrt. In Wesen, die dem Altern unterworfen sind... dem Kranksein... dem Tod... dem Kummer, Jammer, Leiden, Trübsinn und der Verzweiflung unterworfen sind, entsteht folgender Wunsch: 'O dass wir doch nicht dem Kummer, Jammer, Leiden, Trübsinn und der Verzweiflung unterworfen wären; mögen uns doch wahrlich Kummer, Jammer, Leiden, Trübsinn und Verzweiflung nicht treffen!' Doch dies kann man nicht durch bloßes Wünschen erreichen. Auch dies ist das Leiden, wenn man nicht bekommt, was man begehrt.

‘‘กตเม จาวุโส, สํขิตฺเตน ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา ทุกฺขา? เสยฺยถิทํ – รูปุปาทานกฺขนฺโธ, เวทนุปาทานกฺขนฺโธ, สญฺญุปาทานกฺขนฺโธ, สงฺขารุปาทานกฺขนฺโธ, วิญฺญาณุปาทานกฺขนฺโธ. อิเม วุจฺจนฺตาวุโส – ‘สํขิตฺเตน ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา ทุกฺขา’. อิทํ วุจฺจตาวุโส – ‘ทุกฺขํ อริยสจฺจํ’’’.

Und was, Freunde, sind kurz gesagt die fünf Gruppen des Ergreifens, die Leiden sind? Es sind dies: die Körperlichkeitsgruppe des Ergreifens, die Gefühlsgruppe des Ergreifens, die Wahrnehmungsgruppe des Ergreifens, die Gestaltungsgruppe des Ergreifens und die Bewusstseinsgruppe des Ergreifens. Diese, Freunde, werden kurz gesagt die fünf Gruppen des Ergreifens genannt, die Leiden sind. Dies, Freunde, wird die edle Wahrheit vom Leiden genannt.

๓๗๔. ‘‘กตมญฺจาวุโส, ทุกฺขสมุทยํ อริยสจฺจํ? ยายํ ตณฺหา โปโนพฺภวิกา นนฺทีราคสหคตา ตตฺรตตฺราภินนฺทินี, เสยฺยถิทํ – กามตณฺหา [Pg.294] ภวตณฺหา วิภวตณฺหา, อิทํ วุจฺจตาวุโส – ‘ทุกฺขสมุทยํ อริยสจฺจํ’’’.

374. Und was, Freunde, ist die edle Wahrheit von der Leidensentstehung? Es ist dieses Begehren, das zum Wiederdasein führt, begleitet von Entzücken und Gier, das hier und dort Gefallen findet; nämlich: das Begehren nach Sinnesgenuss, das Begehren nach Werden und das Begehren nach Nicht-Werden. Dies, Freunde, wird die edle Wahrheit von der Leidensentstehung genannt.

‘‘กตมญฺจาวุโส, ทุกฺขนิโรธํ อริยสจฺจํ? โย ตสฺสาเยว ตณฺหาย อเสสวิราคนิโรโธ จาโค ปฏินิสฺสคฺโค มุตฺติ อนาลโย, อิทํ วุจฺจตาวุโส – ‘ทุกฺขนิโรธํ อริยสจฺจํ’’’.

Und was, Freunde, ist die edle Wahrheit von der Leidensaufhebung? Es ist die restlose Abkehr und Aufhebung ebendieses Begehrens, das Aufgeben, das Loslassen, das Befreien und das Nicht-Anhaften daran. Dies, Freunde, wird die edle Wahrheit von der Leidensaufhebung genannt.

๓๗๕. ‘‘กตมญฺจาวุโส, ทุกฺขนิโรธคามินี ปฏิปทา อริยสจฺจํ? อยเมว อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค, เสยฺยถิทํ – สมฺมาทิฏฺฐิ, สมฺมาสงฺกปฺโป, สมฺมาวาจา, สมฺมากมฺมนฺโต, สมฺมาอาชีโว, สมฺมาวายาโม, สมฺมาสติ, สมฺมาสมาธิ.

375. Und was, Freunde, ist die edle Wahrheit von dem zu der Leidensaufhebung führenden Übungsweg? Es ist eben dieser edle achtfache Pfad, nämlich: rechte Erkenntnis, rechte Gesinnung, rechte Rede, rechtes Handeln, rechter Lebenserwerb, rechte Anstrengung, rechte Achtsamkeit und rechte Sammlung.

‘‘กตมาจาวุโส, สมฺมาทิฏฺฐิ? ยํ โข, อาวุโส, ทุกฺเข ญาณํ, ทุกฺขสมุทเย ญาณํ, ทุกฺขนิโรเธ ญาณํ, ทุกฺขนิโรธคามินิยา ปฏิปทาย ญาณํ, อยํ วุจฺจตาวุโส – ‘สมฺมาทิฏฺฐิ’’’.

Und was, Freunde, ist die rechte Erkenntnis? Die Erkenntnis in Bezug auf das Leiden, die Erkenntnis in Bezug auf die Leidensentstehung, die Erkenntnis in Bezug auf die Leidensaufhebung und die Erkenntnis in Bezug auf den zu der Leidensaufhebung führenden Übungsweg. Dies, Freunde, wird rechte Erkenntnis genannt.

‘‘กตโม จาวุโส, สมฺมาสงฺกปฺโป? เนกฺขมฺมสงฺกปฺโป, อพฺยาปาทสงฺกปฺโป, อวิหึสาสงฺกปฺโป, อยํ วุจฺจตาวุโส – ‘สมฺมาสงฺกปฺโป’’’.

Und was, Freunde, ist die rechte Gesinnung? Die Gesinnung der Entsagung, die Gesinnung der Nicht-Bosheit und die Gesinnung der Gewaltlosigkeit. Dies, Freunde, wird rechte Gesinnung genannt.

‘‘กตมา จาวุโส, สมฺมาวาจา? มุสาวาทา เวรมณี, ปิสุณาย วาจาย เวรมณี, ผรุสาย วาจาย เวรมณี, สมฺผปฺปลาปา เวรมณี, อยํ วุจฺจตาวุโส – ‘สมฺมาวาจา’’’.

Und was, Freunde, ist die rechte Rede? Das Abstandnehmen von Lüge, das Abstandnehmen von verleumderischer Rede, das Abstandnehmen von roher Rede und das Abstandnehmen von albernem Geschwätz. Dies, Freunde, wird rechte Rede genannt.

‘‘กตโม จาวุโส, สมฺมากมฺมนฺตี? ปาณาติปาตา เวรมณี, อทินฺนาทานา เวรมณี, กาเมสุมิจฺฉาจารา เวรมณี, อยํ วุจฺจตาวุโส – ‘สมฺมากมฺมนฺโต’’’.

Und was, Freunde, ist das rechte Handeln? Das Abstandnehmen vom Töten von Lebewesen, das Abstandnehmen vom Nehmen des Nicht-Gegebenen und das Abstandnehmen von unrechtem Wandel in den Sinnenlüsten. Dies, Freunde, wird rechtes Handeln genannt.

‘‘กตโม จาวุโส, สมฺมาอาชีโว? อิธาวุโส, อริยสาวโก มิจฺฉาอาชีวํ ปหาย สมฺมาอาชีเวน ชีวิกํ กปฺเปติ, อยํ วุจฺจตาวุโส – ‘สมฺมาอาชีโว’’’.

Und was, Freunde, ist der rechte Lebenserwerb? Hierbei, Freunde, gibt der edle Schüler den falschen Lebenserwerb auf und bestreitet seinen Lebensunterhalt durch rechten Lebenserwerb. Dies, Freunde, wird rechter Lebenserwerb genannt.

‘‘กตโม จาวุโส, สมฺมาวายาโม? อิธาวุโส, ภิกฺขุ อนุปฺปนฺนานํ ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ อนุปฺปาทาย ฉนฺทํ ชเนติ วายมติ วีริยํ อารภติ จิตฺตํ ปคฺคณฺหาติ ปทหติ, อุปฺปนฺนานํ ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ ปหานาย ฉนฺทํ ชเนติ วายมติ วีริยํ อารภติ จิตฺตํ ปคฺคณฺหาติ ปทหติ, อนุปฺปนฺนานํ กุสลานํ ธมฺมานํ อุปฺปาทาย ฉนฺทํ ชเนติ วายมติ วีริยํ อารภติ จิตฺตํ ปคฺคณฺหาติ ปทหติ, อุปฺปนฺนานํ กุสลานํ ธมฺมานํ ฐิติยา [Pg.295] อสมฺโมสาย ภิยฺโยภาวาย เวปุลฺลาย ภาวนาย ปาริปูริยา ฉนฺทํ ชเนติ วายมติ วีริยํ อารภติ จิตฺตํ ปคฺคณฺหาติ ปทหติ, อยํ วุจฺจตาวุโส – ‘สมฺมาวายาโม’’’.

„Und was, ihr Freunde, ist rechtes Bemühen? Da, ihr Freunde, erzeugt ein Mönch den Entschluss, bemüht sich, entfaltet Energie, stützt den Geist und strebt an, um das Nicht-Aufkommen von noch nicht aufgetretenen bösen, unheilsamen Zuständen zu bewirken; er erzeugt den Entschluss, bemüht sich, entfaltet Energie, stützt den Geist und strebt an, um die Überwindung bereits aufgetretener böser, unheilsamer Zustände zu bewirken; er erzeugt den Entschluss, bemüht sich, entfaltet Energie, stützt den Geist und strebt an, um das Aufkommen von noch nicht aufgetretenen heilsamen Zuständen zu bewirken; er erzeugt den Entschluss, bemüht sich, entfaltet Energie, stützt den Geist und strebt an, um den Fortbestand, das Nicht-Verschwinden, die Zunahme, die Entfaltung, die Ausbildung und die Vollendung bereits aufgetretener heilsamer Zustände zu bewirken. Dies, ihr Freunde, wird rechtes Bemühen genannt.“

‘‘กตมา จาวุโส, สมฺมาสติ? อิธาวุโส, ภิกฺขุ กาเย กายานุปสฺสี วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํ. เวทนาสุ เวทนานุปสฺสี วิหรติ…เป… จิตฺเต จิตฺตานุปสฺสี วิหรติ… ธมฺเมสุ ธมฺมานุปสฺสี วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํ, อยํ วุจฺจตาวุโส – ‘สมฺมาสติ’’’.

„Und was, ihr Freunde, ist rechte Achtsamkeit? Da, ihr Freunde, verweilt ein Mönch, den Körper im Körper betrachtend, eifrig, klar wissend und achtsam, nachdem er Begehren und Missmut gegenüber der Welt überwunden hat. Er verweilt, die Gefühle in den Gefühlen betrachtend... den Geist im Geist betrachtend... die Geistobjekte in den Geistobjekten betrachtend, eifrig, klar wissend und achtsam, nachdem er Begehren und Missmut gegenüber der Welt überwunden hat. Dies, ihr Freunde, wird rechte Achtsamkeit genannt.“

‘‘กตโม จาวุโส, สมฺมาสมาธิ? อิธาวุโส, ภิกฺขุ วิวิจฺเจว กาเมหิ วิวิจฺจ อกุสเลหิ ธมฺเมหิ สวิตกฺกํ สวิจารํ วิเวกชํ ปีติสุขํ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ, วิตกฺกวิจารานํ วูปสมา อชฺฌตฺตํ สมฺปสาทนํ เจตโส เอโกทิภาวํ อวิตกฺกํ อวิจารํ สมาธิชํ ปีติสุขํ ทุติยํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ, ปีติยา จ วิราคา อุเปกฺขโก จ วิหรติ…เป… ตติยํ ฌานํ… วิหรติ, อยํ วุจฺจตาวุโส – ‘สมฺมาสมาธิ’. อิทํ วุจฺจตาวุโส – ‘ทุกฺขนิโรธคามินี ปฏิปทา อริยสจฺจํ’’’.

„Und was, ihr Freunde, ist rechte Sammlung? Da verweilt ein Mönch, ihr Freunde, ganz abgeschieden von Sinnlichkeit, abgeschieden von unheilsamen Zuständen, und erreicht die erste Vertiefung, die von Gedankenfassung und Diskursivität begleitet ist und die aus der Abgeschiedenheit geborene Verzückung und Glückseligkeit besitzt. Durch das Zur-Ruhe-Kommen von Gedankenfassung und Diskursivität erreicht er die zweite Vertiefung, die innere Beruhigung und Einspitzigkeit des Geistes, die frei von Gedankenfassung und Diskursivität ist und die aus der Sammlung geborene Verzückung und Glückseligkeit besitzt. Durch das Verblassen der Verzückung verweilt er gleichmütig... erreicht die dritte Vertiefung... verweilt er; erreicht die vierte Vertiefung. Dies, ihr Freunde, wird rechte Sammlung genannt. Dies, ihr Freunde, wird die edle Wahrheit von dem Weg, der zum Aufhören des Leidens führt, genannt.“

‘‘ตถาคเตนาวุโส, อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน พาราณสิยํ อิสิปตเน มิคทาเย อนุตฺตรํ ธมฺมจกฺกํ ปวตฺติตํ อปฺปฏิวตฺติยํ สมเณน วา พฺราหฺมเณน วา เทเวน วา มาเรน วา พฺรหฺมุนา วา เกนจิ วา โลกสฺมึ, ยทิทํ – อิเมสํ จตุนฺนํ อริยสจฺจานํ อาจิกฺขนา เทสนา ปญฺญาปนา ปฏฺฐปนา วิวรณา วิภชนา อุตฺตานีกมฺม’’นฺติ.

„Vom Tathāgata, ihr Freunde, dem Heiligen, dem vollkommen Erwachten, wurde in Bārāṇasī, im Isipatana-Wildpark, das unvergleichliche Rad der Lehre in Bewegung gesetzt, das von keinem Asketen, Brahmanen, Gott, Māra, Brahmā oder irgendjemandem in der Welt zurückgedreht werden kann; nämlich die Darlegung, Verkündigung, Bekanntmachung, Festsetzung, Enthüllung, Analyse und Verdeutlichung dieser vier edlen Wahrheiten.“

อิทมโวจ อายสฺมา สาริปุตฺโต. อตฺตมนา เต ภิกฺขู อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

Dies sagte der ehrwürdige Sāriputta. Erfreut stimmten jene Mönche den Worten des ehrwürdigen Sāriputta zu.

สจฺจวิภงฺคสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ เอกาทสมํ.

Das Saccavibhaṅga-Sutta, das elfte, ist abgeschlossen.

๑๒. ทกฺขิณาวิภงฺคสุตฺตํ

12. Dakkhiṇāvibhaṅga-Sutta

๓๗๖. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สกฺเกสุ วิหรติ กปิลวตฺถุสฺมึ นิคฺโรธาราเม. อถ โข มหาปชาปติ โคตมี นวํ ทุสฺสยุคํ อาทาย เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา [Pg.296] เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺนา โข มหาปชาปติ โคตมี ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อิทํ เม, ภนฺเต, นวํ ทุสฺสยุคํ ภควนฺตํ อุทฺทิสฺส สามํ กนฺตํ สามํ วายิตํ. ตํ เม, ภนฺเต, ภควา ปฏิคฺคณฺหาตุ อนุกมฺปํ อุปาทายา’’ติ. เอวํ วุตฺเต, ภควา มหาปชาปตึ โคตมึ เอตทโวจ – ‘‘สงฺเฆ, โคตมิ, เทหิ. สงฺเฆ เต ทินฺเน อหญฺเจว ปูชิโต ภวิสฺสามิ สงฺโฆ จา’’ติ. ทุติยมฺปิ โข มหาปชาปติ โคตมี ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อิทํ เม, ภนฺเต, นวํ ทุสฺสยุคํ ภควนฺตํ อุทฺทิสฺส สามํ กนฺตํ สามํ วายิตํ. ตํ เม, ภนฺเต, ภควา ปฏิคฺคณฺหาตุ อนุกมฺปํ อุปาทายา’’ติ. ทุติยมฺปิ โข ภควา มหาปชาปตึ โคตมึ เอตทโวจ – ‘‘สงฺเฆ, โคตมิ, เทหิ. สงฺเฆ เต ทินฺเน อหญฺเจว ปูชิโต ภวิสฺสามิ สงฺโฆ จา’’ติ. ตติยมฺปิ โข มหาปชาปติ โคตมี ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อิทํ เม, ภนฺเต, นวํ ทุสฺสยุคํ ภควนฺตํ อุทฺทิสฺส สามํ กนฺตํ สามํ วายิตํ. ตํ เม, ภนฺเต, ภควา ปฏิคฺคณฺหาตุ อนุกมฺปํ อุปาทายา’’ติ. ตติยมฺปิ โข ภควา มหาปชาปตึ โคตมึ เอตทโวจ – ‘‘สงฺเฆ, โคตมิ, เทหิ. สงฺเฆ เต ทินฺเน อหญฺเจว ปูชิโต ภวิสฺสามิ สงฺโฆ จา’’ติ.

376. So habe ich gehört: Einst weilte der Erhabene bei den Sakyern in Kapilavatthu im Nigrodha-Kloster. Da nahm Mahāpajāpati Gotamī ein neues Paar Gewänder und begab sich zum Erhabenen. Nachdem sie sich ihm genähert und den Erhabenen ehrfurchtsvoll gegrüßt hatte, setzte sie sich an eine Seite nieder. Zur Seite sitzend sprach Mahāpajāpati Gotamī zum Erhabenen: „Dieses neue Paar Gewänder, Herr, habe ich eigens für den Erhabenen selbst gesponnen und selbst gewebt. Möge der Erhabene, Herr, mir zuliebe aus Mitgefühl dieses Paar Gewänder annehmen.“ Auf diese Worte hin sprach der Erhabene zu Mahāpajāpati Gotamī: „Gotamī, gib es dem Sangha. Wenn du es dem Sangha gibst, wird damit sowohl mir als auch dem Sangha Ehre erwiesen sein.“ Ein zweites Mal sprach Mahāpajāpati Gotamī zum Erhabenen: „Dieses neue Paar Gewänder, Herr, habe ich eigens für den Erhabenen selbst gesponnen und selbst gewebt. Möge der Erhabene, Herr, mir zuliebe aus Mitgefühl dieses Paar Gewänder annehmen.“ Ein zweites Mal sprach der Erhabene zu Mahāpajāpati Gotamī: „Gotamī, gib es dem Sangha. Wenn du es dem Sangha gibst, wird damit sowohl mir als auch dem Sangha Ehre erwiesen sein.“ Ein drittes Mal sprach Mahāpajāpati Gotamī zum Erhabenen: „Dieses neue Paar Gewänder, Herr, habe ich eigens für den Erhabenen selbst gesponnen und selbst gewebt. Möge der Erhabene, Herr, mir zuliebe aus Mitgefühl dieses Paar Gewänder annehmen.“ Ein drittes Mal sprach der Erhabene zu Mahāpajāpati Gotamī: „Gotamī, gib es dem Sangha. Wenn du es dem Sangha gibst, wird damit sowohl mir als auch dem Sangha Ehre erwiesen sein.“

๓๗๗. เอวํ วุตฺเต, อายสฺมา อานนฺโท ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘ปฏิคฺคณฺหาตุ, ภนฺเต, ภควา มหาปชาปติยา โคตมิยา นวํ ทุสฺสยุคํ. พหูปการา, ภนฺเต, มหาปชาปติ โคตมี ภควโต มาตุจฺฉา อาปาทิกา โปสิกา ขีรสฺส ทายิกา; ภควนฺตํ ชเนตฺติยา กาลงฺกตาย ถญฺญํ ปาเยสิ. ภควาปิ, ภนฺเต, พหูปกาโร มหาปชาปติยา โคตมิยา. ภควนฺตํ, ภนฺเต, อาคมฺม มหาปชาปติ โคตมี พุทฺธํ สรณํ คตา, ธมฺมํ สรณํ คตา, สงฺฆํ สรณํ คตา. ภควนฺตํ, ภนฺเต, อาคมฺม มหาปชาปติ โคตมี ปาณาติปาตา ปฏิวิรตา อทินฺนาทานา ปฏิวิรตา กาเมสุมิจฺฉาจารา ปฏิวิรตา มุสาวาทา ปฏิวิรตา สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานา ปฏิวิรตา. ภควนฺตํ, ภนฺเต, อาคมฺม มหาปชาปติ โคตมี พุทฺเธ อเวจฺจปฺปสาเทน สมนฺนาคตา, ธมฺเม อเวจฺจปฺปสาเทน สมนฺนาคตา, สงฺเฆ อเวจฺจปฺปสาเทน สมนฺนาคตา อริยกนฺเตหิ สีเลหิ สมนฺนาคตา. ภควนฺตํ, ภนฺเต, อาคมฺม มหาปชาปติ โคตมี ทุกฺเข นิกฺกงฺขา, ทุกฺขสมุทเย นิกฺกงฺขา, ทุกฺขนิโรเธ นิกฺกงฺขา, ทุกฺขนิโรธคามินิยา ปฏิปทาย นิกฺกงฺขา. ภควาปิ, ภนฺเต, พหูปกาโร มหาปชาปติยา โคตมิยา’’ติ.

377. Als dies gesagt worden war, sprach der ehrwürdige Ānanda zum Erhabenen: „Möge der Erhabene, Herr, das neue Gewandpaar von Mahāpajāpati Gotamī annehmen. Mahāpajāpati Gotamī war dem Erhabenen, Herr, sehr hilfreich; sie ist die Mutterschwester des Erhabenen, seine Pflegemutter, seine Ernährerin, die ihm Milch gab; als die leibliche Mutter des Erhabenen verstorben war, hat sie ihn gestillt. Auch der Erhabene, Herr, ist Mahāpajāpati Gotamī sehr hilfreich gewesen. Durch den Erhabenen, Herr, hat Mahāpajāpati Gotamī Zuflucht zum Buddha genommen, Zuflucht zum Dhamma genommen und Zuflucht zum Saṅgha genommen. Durch den Erhabenen, Herr, lässt Mahāpajāpati Gotamī vom Töten von Lebewesen ab, vom Nehmen des Nichtgegebenen, von sexuellem Fehlverhalten, von falscher Rede und vom Genuss von berauschenden Getränken und Drogen, der die Ursache für Unachtsamkeit ist. Durch den Erhabenen, Herr, besitzt Mahāpajāpati Gotamī unerschütterliches Vertrauen zum Buddha, unerschütterliches Vertrauen zum Dhamma, unerschütterliches Vertrauen zum Saṅgha und ist im Besitz der Tugenden, die den Edlen lieb sind. Durch den Erhabenen, Herr, ist Mahāpajāpati Gotamī frei von Zweifeln bezüglich des Leidens, frei von Zweifeln bezüglich der Ursache des Leidens, frei von Zweifeln bezüglich des Aufhörens des Leidens und frei von Zweifeln bezüglich des Weges, der zum Aufhören des Leidens führt. Auch der Erhabene, Herr, ist Mahāpajāpati Gotamī sehr hilfreich gewesen.“

๓๗๘. ‘‘เอวเมตํ[Pg.297], อานนฺท. ยํ หานนฺท, ปุคฺคโล ปุคฺคลํ อาคมฺม พุทฺธํ สรณํ คโต โหติ, ธมฺมํ สรณํ คโต โหติ, สงฺฆํ สรณํ คโต โหติ, อิมสฺสานนฺท, ปุคฺคลสฺส อิมินา ปุคฺคเลน น สุปฺปติการํ วทามิ, ยทิทํ – อภิวาทน-ปจฺจุฏฺฐาน-อญฺชลิกมฺม สามีจิกมฺมจีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลา- นปฺปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานุปฺปทาเนน.

378. „So ist es, Ānanda. Wenn nämlich, Ānanda, eine Person durch eine andere Person Zuflucht zum Buddha nimmt, Zuflucht zum Dhamma nimmt und Zuflucht zum Saṅgha nimmt, dann sage ich, Ānanda, dass es für diese Person nicht leicht ist, jener anderen Person dies gebührend zurückzuzahlen, nämlich durch Erweisen von Ehrfurcht, durch Aufstehen vom Sitz, durch das Zusammenlegen der Hände zum Gruß, durch ehrerbietiges Verhalten sowie durch das Darbringen von Gewändern, Almosenspeisen, Unterkünften und Erfordernissen für Kranke, wie Heilmittel und Zubehör.“

‘‘ยํ หานนฺท, ปุคฺคโล ปุคฺคลํ อาคมฺม ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต โหติ, อทินฺนาทานา ปฏิวิรโต โหติ, กาเมสุมิจฺฉาจารา ปฏิวิรโต โหติ, มุสาวาทา ปฏิวิรโต โหติ, สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานา ปฏิวิรโต โหติ, อิมสฺสานนฺท, ปุคฺคลสฺส อิมินา ปุคฺคเลน น สุปฺปติการํ วทามิ, ยทิทํ – อภิวาทน-ปจฺจุฏฺฐาน-อญฺชลิกมฺม-สามีจิกมฺมจีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลา- นปฺปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานุปฺปทาเนน.

„Wenn nämlich, Ānanda, eine Person durch eine andere Person vom Töten von Lebewesen ablässt, vom Nehmen des Nichtgegebenen ablässt, von sexuellem Fehlverhalten ablässt, von falscher Rede ablässt und vom Genuss von berauschenden Getränken und Drogen, der die Ursache für Unachtsamkeit ist, ablässt, dann sage ich, Ānanda, dass es für diese Person nicht leicht ist, jener anderen Person dies gebührend zurückzuzahlen, nämlich durch Erweisen von Ehrfurcht, durch Aufstehen vom Sitz, durch das Zusammenlegen der Hände zum Gruß, durch ehrerbietiges Verhalten sowie durch das Darbringen von Gewändern, Almosenspeisen, Unterkünften und Erfordernissen für Kranke, wie Heilmittel und Zubehör.“

‘‘ยํ หานนฺท, ปุคฺคโล ปุคฺคลํ อาคมฺม พุทฺเธ อเวจฺจปฺปสาเทน สมนฺนาคโต โหติ, ธมฺเม… สงฺเฆ… อริยกนฺเตหิ สีเลหิ สมนฺนาคโต โหติ, อิมสฺสานนฺท, ปุคฺคลสฺส อิมินา ปุคฺคเลน น สุปฺปติการํ วทามิ, ยทิทํ – อภิวาทน-ปจฺจุฏฺฐาน-อญฺชลิกมฺม-สามีจิกมฺมจีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลา- นปฺปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานุปฺปทาเนน.

„Wenn nämlich, Ānanda, eine Person durch eine andere Person unerschütterliches Vertrauen zum Buddha erlangt, zum Dhamma ..., zum Saṅgha ... und in den Besitz der Tugenden gelangt, die den Edlen lieb sind, dann sage ich, Ānanda, dass es für diese Person nicht leicht ist, jener anderen Person dies gebührend zurückzuzahlen, nämlich durch Erweisen von Ehrfurcht, durch Aufstehen vom Sitz, durch das Zusammenlegen der Hände zum Gruß, durch ehrerbietiges Verhalten sowie durch das Darbringen von Gewändern, Almosenspeisen, Unterkünften und Erfordernissen für Kranke, wie Heilmittel und Zubehör.“

‘‘ยํ หานนฺท, ปุคฺคโล ปุคฺคลํ อาคมฺม ทุกฺเข นิกฺกงฺโข โหติ, ทุกฺขสมุทเย นิกฺกงฺโข โหติ, ทุกฺขนิโรเธ นิกฺกงฺโข โหติ, ทุกฺขนิโรธคามินิยา ปฏิปทาย นิกฺกงฺโข โหติ, อิมสฺสานนฺท, ปุคฺคลสฺส อิมินา ปุคฺคเลน น สุปฺปติการํ วทามิ, ยทิทํ – อภิวาทน-ปจฺจุฏฺฐานอญฺชลิกมฺม-สามีจิกมฺม-จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลา- นปฺปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานุปฺปทาเนน.

„Wenn nämlich, Ānanda, eine Person durch eine andere Person frei von Zweifeln bezüglich des Leidens wird, frei von Zweifeln bezüglich der Ursache des Leidens wird, frei von Zweifeln bezüglich des Aufhörens des Leidens wird und frei von Zweifeln bezüglich des Weges wird, der zum Aufhören des Leidens führt, dann sage ich, Ānanda, dass es für diese Person nicht leicht ist, jener anderen Person dies gebührend zurückzuzahlen, nämlich durch Erweisen von Ehrfurcht, durch Aufstehen vom Sitz, durch das Zusammenlegen der Hände zum Gruß, durch ehrerbietiges Verhalten sowie durch das Darbringen von Gewändern, Almosenspeisen, Unterkünften und Erfordernissen für Kranke, wie Heilmittel und Zubehör.“

๓๗๙. ‘‘จุทฺทส โข ปนิมานนฺท, ปาฏิปุคฺคลิกา ทกฺขิณา. กตมา จุทฺทส? ตถาคเต อรหนฺเต สมฺมาสมฺพุทฺเธ ทานํ เทติ – อยํ ปฐมา ปาฏิปุคฺคลิกา ทกฺขิณา. ปจฺเจกสมฺพุทฺเธ ทานํ เทติ – อยํ ทุติยา ปาฏิปุคฺคลิกา ทกฺขิณา. ตถาคตสาวเก อรหนฺเต ทานํ เทติ – อยํ ตติยา ปาฏิปุคฺคลิกา ทกฺขิณา. อรหตฺตผลสจฺฉิกิริยาย ปฏิปนฺเน ทานํ เทติ – อยํ จตุตฺถี ปาฏิปุคฺคลิกา ทกฺขิณา. อนาคามิสฺส ทานํ เทติ – อยํ ปญฺจมี ปาฏิปุคฺคลิกา ทกฺขิณา. อนาคามิผลสจฺฉิกิริยาย ปฏิปนฺเน ทานํ เทติ – อยํ ฉฏฺฐี ปาฏิปุคฺคลิกา ทกฺขิณา. สกทาคามิสฺส ทานํ เทติ – อยํ สตฺตมี ปาฏิปุคฺคลิกา [Pg.298] ทกฺขิณา. สกทาคามิผลสจฺฉิกิริยาย ปฏิปนฺเน ทานํ เทติ – อยํ อฏฺฐมี ปาฏิปุคฺคลิกา ทกฺขิณา. โสตาปนฺเน ทานํ เทติ – อยํ นวมี ปาฏิปุคฺคลิกา ทกฺขิณา. โสตาปตฺติผลสจฺฉิกิริยาย ปฏิปนฺเน ทานํ เทติ – อยํ ทสมี ปาฏิปุคฺคลิกา ทกฺขิณา. พาหิรเก กาเมสุ วีตราเค ทานํ เทติ – อยํ เอกาทสมี ปาฏิปุคฺคลิกา ทกฺขิณา. ปุถุชฺชนสีลวนฺเต ทานํ เทติ – อยํ ทฺวาทสมี ปาฏิปุคฺคลิกา ทกฺขิณา. ปุถุชฺชนทุสฺสีเล ทานํ เทติ – อยํ เตรสมี ปาฏิปุคฺคลิกา ทกฺขิณา. ติรจฺฉานคเต ทานํ เทติ – อยํ จุทฺทสมี ปาฏิปุคฺคลิกา ทกฺขิณาติ.

379. „Es gibt aber diese vierzehn individuellen Gaben, Ānanda. Welche vierzehn? Man gibt eine Gabe dem Tathāgata, dem Heiligen, dem vollkommen Erwachten – dies ist die erste individuelle Gabe. Man gibt eine Gabe einem Paccekabuddha – dies ist die zweite individuelle Gabe. Man gibt eine Gabe einem Jünger des Tathāgata, der ein Heiliger ist – dies ist die dritte individuelle Gabe. Man gibt eine Gabe einem, der auf dem Weg zur Verwirklichung der Frucht der Heiligkeit ist – dies ist die vierte individuelle Gabe. Man gibt eine Gabe einem Nichtwiederkehrer – dies ist die fünfte individuelle Gabe. Man gibt eine Gabe einem, der auf dem Weg zur Verwirklichung der Frucht der Nichtwiederkehr ist – dies ist die sechste individuelle Gabe. Man gibt eine Gabe einem Einmalwiederkehrer – dies ist die siebte individuelle Gabe. Man gibt eine Gabe einem, der auf dem Weg zur Verwirklichung der Frucht der Einmalwiederkehr ist – dies ist die achte individuelle Gabe. Man gibt eine Gabe einem Stromeingetretenen – dies ist die neunte individuelle Gabe. Man gibt eine Gabe einem, der auf dem Weg zur Verwirklichung der Frucht des Stromeintritts ist – dies ist die zehnte individuelle Gabe. Man gibt eine Gabe einem Außenstehenden, der frei von Leidenschaft für die Sinnenlüste ist – dies ist die elfte individuelle Gabe. Man gibt eine Gabe einem tugendhaften Weltling – dies ist die zwölfte individuelle Gabe. Man gibt eine Gabe einem untugendhaften Weltling – dies ist die dreizehnte individuelle Gabe. Man gibt eine Gabe einem Tier – dies ist die vierzehnte individuelle Gabe.“

‘‘ตตฺรานนฺท, ติรจฺฉานคเต ทานํ ทตฺวา สตคุณา ทกฺขิณา ปาฏิกงฺขิตพฺพา, ปุถุชฺชนทุสฺสีเล ทานํ ทตฺวา สหสฺสคุณา ทกฺขิณา ปาฏิกงฺขิตพฺพา, ปุถุชฺชนสีลวนฺเต ทานํ ทตฺวา สตสหสฺสคุณา ทกฺขิณา ปาฏิกงฺขิตพฺพา, พาหิรเก กาเมสุ วีตราเค ทานํ ทตฺวา โกฏิสตสหสฺสคุณา ทกฺขิณา ปาฏิกงฺขิตพฺพา, โสตาปตฺติผลสจฺฉิกิริยาย ปฏิปนฺเน ทานํ ทตฺวา อสงฺเขยฺยา อปฺปเมยฺยา ทกฺขิณา ปาฏิกงฺขิตพฺพา, โก ปน วาโท โสตาปนฺเน, โก ปน วาโท สกทาคามิผลสจฺฉิกิริยาย ปฏิปนฺเน, โก ปน วาโท สกทาคามิสฺส, โก ปน วาโท อนาคามิผลสจฺฉิกิริยาย ปฏิปนฺเน, โก ปน วาโท อนาคามิสฺส, โก ปน วาโท อรหตฺตผลสจฺฉิกิริยาย ปฏิปนฺเน, โก ปน วาโท อรหนฺเต, โก ปน วาโท ปจฺเจกสมฺพุทฺเธ, โก ปน วาโท ตถาคเต อรหนฺเต สมฺมาสมฺพุทฺเธ!

Dabei, Ānanda, ist bei einer Gabe an ein Tier eine hundertfache Vergeltung zu erwarten. Bei einer Gabe an einen tugendlosen Weltling ist eine tausendfache Vergeltung zu erwarten. Bei einer Gabe an einen tugendhaften Weltling ist eine hunderttausendfache Vergeltung zu erwarten. Bei einer Gabe an einen Außenstehenden, der frei von Verlangen nach Sinnesvergnügen ist (durch Jhana-Versenkung), ist eine hunderttausend-millionenfache Vergeltung zu erwarten. Bei einer Gabe an jemanden, der auf dem Pfad zur Verwirklichung der Frucht des Stromeintritts ist, ist eine unzählbare, unermessliche Vergeltung zu erwarten. Was soll man da erst über einen Stromeingetretenen sagen? Was über jemanden, der auf dem Pfad zur Verwirklichung der Frucht der Einmalwiederkehr ist? Was über einen Einmalwiederkehrer? Was über jemanden, der auf dem Pfad zur Verwirklichung der Frucht der Nichtwiederkehr ist? Was über einen Nichtwiederkehrer? Was über jemanden, der auf dem Pfad zur Verwirklichung der Frucht der Arhatschaft ist? Was über einen Arhat? Was über einen Paccekasambuddha? Und was erst über einen Tathāgata, einen Arhat, einen vollkommen Erwachten!

๓๘๐. ‘‘สตฺต โข ปนิมานนฺท, สงฺฆคตา ทกฺขิณา. กตมา สตฺต? พุทฺธปฺปมุเข อุภโตสงฺเฆ ทานํ เทติ – อยํ ปฐมา สงฺฆคตา ทกฺขิณา. ตถาคเต ปรินิพฺพุเต อุภโตสงฺเฆ ทานํ เทติ – อยํ ทุติยา สงฺฆคตา ทกฺขิณา. ภิกฺขุสงฺเฆ ทานํ เทติ – อยํ ตติยา สงฺฆคตา ทกฺขิณา. ภิกฺขุนิสงฺเฆ ทานํ เทติ – อยํ จตุตฺถี สงฺฆคตา ทกฺขิณา. ‘เอตฺตกา เม ภิกฺขู จ ภิกฺขุนิโย จ สงฺฆโต อุทฺทิสฺสถา’ติ ทานํ เทติ – อยํ ปญฺจมี สงฺฆคตา ทกฺขิณา. ‘เอตฺตกา เม ภิกฺขู สงฺฆโต อุทฺทิสฺสถา’ติ ทานํ เทติ – อยํ ฉฏฺฐี สงฺฆคตา ทกฺขิณา. ‘เอตฺตกา เม ภิกฺขุนิโย สงฺฆโต อุทฺทิสฺสถา’ติ ทานํ เทติ – อยํ สตฺตมี สงฺฆคตา ทกฺขิณา.

380. Es gibt jedoch sieben Arten von Gaben an den Sangha, Ānanda. Welche sieben? Man gibt eine Gabe an beide Sanghas (Mönche und Nonnen) mit dem Buddha an der Spitze – dies ist die erste Gabe an den Sangha. Man gibt eine Gabe an beide Sanghas, nachdem der Tathāgata vollkommen erloschen ist – dies ist die zweite Gabe an den Sangha. Man gibt eine Gabe an den Bhikkhu-Sangha (Mönchsgemeinschaft) – dies ist die dritte Gabe an den Sangha. Man gibt eine Gabe an den Bhikkhuni-Sangha (Nonnengemeinschaft) – dies ist die vierte Gabe an den Sangha. Man sagt: 'Bestimmt mir so viele Mönche und Nonnen aus dem Sangha', und gibt eine Gabe – dies ist die fünfte Gabe an den Sangha. Man sagt: 'Bestimmt mir so viele Mönche aus dem Sangha', und gibt eine Gabe – dies ist die sechszehnte Gabe an den Sangha. Man sagt: 'Bestimmt mir so viele Nonnen aus dem Sangha', und gibt eine Gabe – dies ist die siebte Gabe an den Sangha.

‘‘ภวิสฺสนฺติ [Pg.299] โข ปนานนฺท, อนาคตมทฺธานํ โคตฺรภุโน กาสาวกณฺฐา ทุสฺสีลา ปาปธมฺมา. เตสุ ทุสฺสีเลสุ สงฺฆํ อุทฺทิสฺส ทานํ ทสฺสนฺติ. ตทาปาหํ, อานนฺท, สงฺฆคตํ ทกฺขิณํ อสงฺเขยฺยํ อปฺปเมยฺยํ วทามิ. น ตฺเววาหํ, อานนฺท, เกนจิ ปริยาเยน สงฺฆคตาย ทกฺขิณาย ปาฏิปุคฺคลิกํ ทานํ มหปฺผลตรํ วทามิ.

In ferner Zukunft, Ānanda, wird es jene geben, die nur dem Namen nach Mönche sind, den gelben Stoff am Hals tragend, aber tugendlos und von schlechtem Charakter. Auch wenn man diesen Tugendlosen eine Gabe im Namen des Sangha darbringt, sage ich, Ānanda, dass die Gabe an den Sangha einen unzählbaren, unermesslichen Nutzen hat. Auf keine Weise, Ānanda, sage ich, dass eine persönliche Gabe von größerem Nutzen ist als eine Gabe an den Sangha.

๓๘๑. ‘‘จตสฺโส โข อิมา, อานนฺท, ทกฺขิณา วิสุทฺธิโย. กตมา จตสฺโส? อตฺถานนฺท, ทกฺขิณา ทายกโต วิสุชฺฌติ โน ปฏิคฺคาหกโต. อตฺถานนฺท, ทกฺขิณา ปฏิคฺคาหกโต วิสุชฺฌติ โน ทายกโต. อตฺถานนฺท, ทกฺขิณา เนว ทายกโต วิสุชฺฌติ โน ปฏิคฺคาหกโต. อตฺถานนฺท, ทกฺขิณา ทายกโต เจว วิสุชฺฌติ ปฏิคฺคาหกโต จ.

381. Es gibt vier Reinheiten einer Gabe, Ānanda. Welche vier? Da gibt es, Ānanda, eine Gabe, die durch den Spender gereinigt wird, aber nicht durch den Empfänger. Es gibt eine Gabe, die durch den Empfänger gereinigt wird, aber nicht durch den Spender. Es gibt eine Gabe, die weder durch den Spender noch durch den Empfänger gereinigt wird. Und es gibt eine Gabe, die sowohl durch den Spender als auch durch den Empfänger gereinigt wird.

‘‘กถญฺจานนฺท, ทกฺขิณา ทายกโต วิสุชฺฌติ โน ปฏิคฺคาหกโต? อิธานนฺท, ทายโก โหติ สีลวา กลฺยาณธมฺโม, ปฏิคฺคาหกา โหนฺติ ทุสฺสีลา ปาปธมฺมา – เอวํ โข, อานนฺท, ทกฺขิณา ทายกโต วิสุชฺฌติ โน ปฏิคฺคาหกโต.

Und wie, Ānanda, wird eine Gabe durch den Spender gereinigt, aber nicht durch den Empfänger? Hierbei, Ānanda, ist der Spender tugendhaft und von gutem Charakter, aber die Empfänger sind tugendlos und von schlechtem Charakter. So wird, Ānanda, eine Gabe durch den Spender gereinigt, aber nicht durch den Empfänger.

‘‘กถญฺจานนฺท, ทกฺขิณา ปฏิคฺคาหกโต วิสุชฺฌติ โน ทายกโต? อิธานนฺท, ทายโก โหติ ทุสฺสีโล ปาปธมฺโม, ปฏิคฺคาหกา โหนฺติ สีลวนฺโต กลฺยาณธมฺมา – เอวํ โข, อานนฺท, ทกฺขิณา ปฏิคฺคาหกโต วิสุชฺฌติ โน ทายกโต.

Und wie, Ānanda, wird eine Gabe durch den Empfänger gereinigt, aber nicht durch den Spender? Hierbei, Ānanda, ist der Spender tugendlos und von schlechtem Charakter, aber die Empfänger sind tugendhaft und von gutem Charakter. So wird, Ānanda, eine Gabe durch den Empfänger gereinigt, aber nicht durch den Spender.

‘‘กถญฺจานนฺท, ทกฺขิณา เนว ทายกโต วิสุชฺฌติ โน ปฏิคฺคาหกโต? อิธานนฺท, ทายโก จ โหติ ทุสฺสีโล ปาปธมฺโม, ปฏิคฺคาหกา จ โหนฺติ ทุสฺสีลา ปาปธมฺมา – เอวํ โข, อานนฺท, ทกฺขิณา เนว ทายกโต วิสุชฺฌติ โน ปฏิคฺคาหกโต.

Und wie, Ānanda, wird eine Gabe weder durch den Spender noch durch den Empfänger gereinigt? Hierbei, Ānanda, ist der Spender tugendlos und von schlechtem Charakter, und auch die Empfänger sind tugendlos und von schlechtem Charakter. So wird, Ānanda, eine Gabe weder durch den Spender noch durch den Empfänger gereinigt.

‘‘กถญฺจานนฺท, ทกฺขิณา ทายกโต เจว วิสุชฺฌติ ปฏิคฺคาหกโต จ? อิธานนฺท, ทายโก จ โหติ สีลวา กลฺยาณธมฺโม, ปฏิคฺคาหกา จ โหนฺติ สีลวนฺโต กลฺยาณธมฺมา – เอวํ โข, อานนฺท, ทกฺขิณา ทายกโต เจว วิสุชฺฌติ ปฏิคฺคาหกโต จ. อิมา โข, อานนฺท, จตสฺโส ทกฺขิณา วิสุทฺธิโย’’ติ.

Und wie, Ānanda, wird eine Gabe sowohl durch den Spender als auch durch den Empfänger gereinigt? Hierbei, Ānanda, ist der Spender tugendhaft und von gutem Charakter, und auch die Empfänger sind tugendhaft und von gutem Charakter. So wird, Ānanda, eine Gabe sowohl durch den Spender als auch durch den Empfänger gereinigt. Dies, Ānanda, sind die vier Reinheiten einer Gabe.

อิทมโวจ ภควา. อิทํ วตฺวาน สุคโต อถาปรํ เอตทโวจ สตฺถา –

Dies sprach der Erhabene. Nachdem der Segensreiche dies gesagt hatte, sprach der Lehrer weiter:

๓๘๒.

382.

‘‘โย [Pg.300] สีลวา ทุสฺสีเลสุ ททาติ ทานํ,ธมฺเมน ลทฺธํ สุปสนฺนจิตฺโต;

อภิสทฺทหํ กมฺมผลํ อุฬารํ,สา ทกฺขิณา ทายกโต วิสุชฺฌติ.

Wenn ein Tugendhafter an Tugendlose eine Gabe spendet, die rechtmäßig erworben wurde, mit frohem Herzen und festem Vertrauen auf die Größe der Frucht der Taten, dann wird diese Gabe durch den Spender gereinigt.

‘‘โย ทุสฺสีโล สีลวนฺเตสุ ททาติ ทานํ,อธมฺเมน ลทฺธํ อปฺปสนฺนจิตฺโต;

อนภิสทฺทหํ กมฺมผลํ อุฬารํ,สา ทกฺขิณา ปฏิคฺคาหกโต วิสุชฺฌติ.

Wenn ein Tugendloser an Tugendhafte eine Gabe spendet, die unrechtmäßig erworben wurde, mit getrübtem Herzen und ohne Vertrauen auf die Größe der Frucht der Taten, dann wird diese Gabe durch den Empfänger gereinigt.

‘‘โย ทุสฺสีโล ทุสฺสีเลสุ ททาติ ทานํ,อธมฺเมน ลทฺธํ อปฺปสนฺนจิตฺโต;

อนภิสทฺทหํ กมฺมผลํ อุฬารํ,น ตํ ทานํ วิปุลปฺผลนฺติ พฺรูมิ.

Wenn ein Tugendloser an Tugendlose eine Gabe spendet, die unrechtmäßig erworben wurde, mit getrübtem Herzen und ohne Vertrauen auf die Größe der Frucht der Taten, von einer solchen Gabe sage ich nicht, dass sie von großer Frucht ist.

‘‘โย สีลวา สีลวนฺเตสุ ททาติ ทานํ,ธมฺเมน ลทฺธํ สุปสนฺนจิตฺโต;

อภิสทฺทหํ กมฺมผลํ อุฬารํ,ตํ เว ทานํ วิปุลปฺผลนฺติ พฺรูมิ.

Wenn ein Tugendhafter an Tugendhafte eine Gabe spendet, die rechtmäßig erworben wurde, mit frohem Herzen und festem Vertrauen auf die Größe der Frucht der Taten, von dieser Gabe sage ich wahrlich, dass sie von großer Frucht ist.

‘‘โย วีตราโค วีตราเคสุ ททาติ ทานํ,ธมฺเมน ลทฺธํ สุปสนฺนจิตฺโต;

อภิสทฺทหํ กมฺมผลํ อุฬารํ,ตํ เว ทานํ อามิสทานานมคฺค’’ นฺติ.

Wenn ein Leidenschaftsloser an Leidenschaftslose eine Gabe spendet, die rechtmäßig erworben wurde, mit frohem Herzen und festem Vertrauen auf die Größe der Frucht der Taten, von dieser Gabe sage ich wahrlich, dass sie die höchste unter den materiellen Gaben ist.

ทกฺขิณาวิภงฺคสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ทฺวาทสมํ.

Das Dakkhiṇāvibhaṅgasutta ist als zwölftes abgeschlossen.

วิภงฺควคฺโค นิฏฺฐิโต จตุตฺโถ.

Die vierte Abteilung der Analysen (Vibhaṅgavagga) ist abgeschlossen.

ตสฺสุทฺทานํ –ภทฺเทกานนฺทกจฺจาน, โลมสกงฺคิยาสุโภ;

มหากมฺมสฬายตนวิภงฺคา, อุทฺเทสอรณา ธาตุ สจฺจํ.

Die Inhaltsübersicht dazu: Bhaddekaratta, Ānandabhaddekaratta, Kaccānabhaddekaratta, Lomasakaṅgiya, Subha, Mahākamma, Saḷāyatanavibhaṅga, Uddesavibhaṅga, Araṇavibhaṅga, Dhātuvibhaṅga, Saccavibhaṅga.

ทกฺขิณาวิภงฺคสุตฺตนฺติ.

Das Dakkhiṇāvibhaṅgasutta.

๕. สฬายตนวคฺโค

5. Abteilung der sechs Sinnengebiete (Saḷāyatanavagga).

๑. อนาถปิณฺฑิโกวาทสุตฺตํ

1. Anāthapiṇḍikovādasutta.

๓๘๓. เอวํ [Pg.301] เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. เตน โข ปน สมเยน อนาถปิณฺฑิโก คหปติ อาพาธิโก โหติ ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน. อถ โข อนาถปิณฺฑิโก คหปติ อญฺญตรํ ปุริสํ อามนฺเตสิ – ‘‘เอหิ ตฺวํ, อมฺโภ ปุริส, เยน ภควา เตนุปสงฺกม; อุปสงฺกมิตฺวา มม วจเนน ภควโต ปาเท สิรสา วนฺทาหิ – ‘อนาถปิณฺฑิโก, ภนฺเต, คหปติ อาพาธิโก ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน. โส ภควโต ปาเท สิรสา วนฺทตี’ติ. เยน จายสฺมา สาริปุตฺโต เตนุปสงฺกม; อุปสงฺกมิตฺวา มม วจเนน อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส ปาเท สิรสา วนฺทาหิ – ‘อนาถปิณฺฑิโก, ภนฺเต, คหปติ อาพาธิโก ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน. โส อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส ปาเท สิรสา วนฺทตี’ติ. เอวญฺจ วเทหิ – ‘สาธุ กิร, ภนฺเต, อายสฺมา สาริปุตฺโต เยน อนาถปิณฺฑิกสฺส คหปติสฺส นิเวสนํ เตนุปสงฺกมตุ อนุกมฺปํ อุปาทายา’’’ติ.

383. So habe ich gehört – zu einer Zeit verweilte der Erhabene in Sāvatthī, im Jeta-Hain, im Garten des Anāthapiṇḍika. Zu jener Zeit nun war der Hausvater Anāthapiṇḍika krank, leidend und schwer erkrankt. Da rief der Hausvater Anāthapiṇḍika einen gewissen Mann zu sich: „Komm, guter Mann, begib dich dorthin, wo der Erhabene ist; wenn du dort angekommen bist, verneige dich in meinem Namen tief vor den Füßen des Erhabenen und sprich: ‚Herr, der Hausvater Anāthapiṇḍika ist krank, leidend und schwer erkrankt. Er verneigt sich tief vor den Füßen des Erhabenen.‘ Und begib dich dorthin, wo der ehrwürdige Sāriputta ist; wenn du dort angekommen bist, verneige dich in meinem Namen tief vor den Füßen des ehrwürdigen Sāriputta und sprich: ‚Herr, der Hausvater Anāthapiṇḍika ist krank, leidend und schwer erkrankt. Er verneigt sich tief vor den Füßen des ehrwürdigen Sāriputta.‘ Und sprich so: ‚Es wäre gut, Herr, wenn der ehrwürdige Sāriputta zum Haus des Hausvaters Anāthapiṇḍika käme, aus Mitgefühl.‘“

‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข โส ปุริโส อนาถปิณฺฑิกสฺส คหปติสฺส ปฏิสฺสุตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข โส ปุริโส ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อนาถปิณฺฑิโก, ภนฺเต, คหปติ อาพาธิโก ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน. โส ภควโต ปาเท สิรสา วนฺทตี’’ติ. เยน จายสฺมา สาริปุตฺโต เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข โส ปุริโส อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อนาถปิณฺฑิโก, ภนฺเต, คหปติ อาพาธิโก ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน. โส อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส ปาเท สิรสา วนฺทติ; เอวญฺจ วเทติ – ‘สาธุ กิร, ภนฺเต, อายสฺมา สาริปุตฺโต เยน อนาถปิณฺฑิกสฺส คหปติสฺส นิเวสนํ เตนุปสงฺกมตุ อนุกมฺปํ [Pg.302] อุปาทายา’’’ติ. อธิวาเสสิ โข อายสฺมา สาริปุตฺโต ตุณฺหีภาเวน.

„Ja, Herr“, antwortete jener Mann dem Hausvater Anāthapiṇḍika, begab sich dorthin, wo der Erhabene war, verneigte sich ehrfurchtsvoll vor ihm und setzte sich zur Seite nieder. Zur Seite sitzend sprach jener Mann zum Erhabenen: „Herr, der Hausvater Anāthapiṇḍika ist krank, leidend und schwer erkrankt. Er verneigt sich tief vor den Füßen des Erhabenen.“ Dann begab er sich dorthin, wo der ehrwürdige Sāriputta war, verneigte sich ehrfurchtsvoll vor dem ehrwürdigen Sāriputta und setzte sich zur Seite nieder. Zur Seite sitzend sprach jener Mann zum ehrwürdigen Sāriputta: „Herr, der Hausvater Anāthapiṇḍika ist krank, leidend und schwer erkrankt. Er verneigt sich tief vor den Füßen des ehrwürdigen Sāriputta und lässt sagen: ‚Es wäre gut, Herr, wenn der ehrwürdige Sāriputta zum Haus des Hausvaters Anāthapiṇḍika käme, aus Mitgefühl.‘“ Der ehrwürdige Sāriputta willigte durch Schweigen ein.

๓๘๔. อถ โข อายสฺมา สาริปุตฺโต นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย อายสฺมตา อานนฺเทน ปจฺฉาสมเณน เยน อนาถปิณฺฑิกสฺส คหปติสฺส นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ. นิสชฺช โข อายสฺมา สาริปุตฺโต อนาถปิณฺฑิกํ คหปตึ เอตทโวจ – ‘‘กจฺจิ เต, คหปติ, ขมนียํ, กจฺจิ ยาปนียํ? กจฺจิ เต ทุกฺขา เวทนา ปฏิกฺกมนฺติ, โน อภิกฺกมนฺติ; ปฏิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ, โน อภิกฺกโม’’ติ?

384. Da kleidete sich der ehrwürdige Sāriputta an, nahm Schale und Obergewand und begab sich mit dem ehrwürdigen Ānanda als Begleiter dorthin, wo das Haus des Hausvaters Anāthapiṇḍika war. Dort angekommen setzte er sich auf den vorbereiteten Platz. Nachdem er sich gesetzt hatte, sprach der ehrwürdige Sāriputta zum Hausvater Anāthapiṇḍika: „Ist es dir erträglich, Hausvater, geht es dir besser? Lassen deine Schmerzen nach und nehmen sie nicht zu? Ist ein Nachlassen der Schmerzen erkennbar und keine Zunahme?“

‘‘น เม, ภนฺเต สาริปุตฺต, ขมนียํ น ยาปนียํ. พาฬฺหา เม ทุกฺขา เวทนา อภิกฺกมนฺติ, โน ปฏิกฺกมนฺติ; อภิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ, โน ปฏิกฺกโม. เสยฺยถาปิ, ภนฺเต สาริปุตฺต, พลวา ปุริโส ติณฺเหน สิขเรน มุทฺธนิ อภิมตฺเถยฺย ; เอวเมว โข เม, ภนฺเต สาริปุตฺต, อธิมตฺตา วาตา มุทฺธนิ อูหนนฺติ. น เม, ภนฺเต สาริปุตฺต, ขมนียํ น ยาปนียํ. พาฬฺหา เม ทุกฺขา เวทนา อภิกฺกมนฺติ, โน ปฏิกฺกมนฺติ; อภิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ, โน ปฏิกฺกโม. เสยฺยถาปิ, ภนฺเต สาริปุตฺต, พลวา ปุริโส ทฬฺเหน วรตฺตขณฺเฑน สีเส สีสเวฐํ ทเทยฺย; เอวเมว โข เม, ภนฺเต สาริปุตฺต, อธิมตฺตา สีเส สีสเวทนา. น เม, ภนฺเต สาริปุตฺต, ขมนียํ น ยาปนียํ. พาฬฺหา เม ทุกฺขา เวทนา อภิกฺกมนฺติ, โน ปฏิกฺกมนฺติ; อภิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ, โน ปฏิกฺกโม. เสยฺยถาปิ, ภนฺเต สาริปุตฺต, ทกฺโข โคฆาตโก วา โคฆาตกนฺเตวาสี วา ติณฺเหน โควิกนฺตเนน กุจฺฉึ ปริกนฺเตยฺย; เอวเมว โข เม, ภนฺเต สาริปุตฺต, อธิมตฺตา วาตา กุจฺฉึ ปริกนฺตนฺติ. น เม, ภนฺเต สาริปุตฺต, ขมนียํ น ยาปนียํ. พาฬฺหา เม ทุกฺขา เวทนา อภิกฺกมนฺติ, โน ปฏิกฺกมนฺติ; อภิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ, โน ปฏิกฺกโม. เสยฺยถาปิ, ภนฺเต สาริปุตฺต, ทฺเว พลวนฺโต ปุริสา ทุพฺพลตรํ ปุริสํ นานาพาหาสุ คเหตฺวา องฺคารกาสุยา สนฺตาเปยฺยุํ, สมฺปริตาเปยฺยุํ; เอวเมว โข เม, ภนฺเต สาริปุตฺต, อธิมตฺโต กายสฺมึ ฑาโห. น เม, ภนฺเต สาริปุตฺต, ขมนียํ น ยาปนียํ. พาฬฺหา เม ทุกฺขา เวทนา [Pg.303] อภิกฺกมนฺติ, โน ปฏิกฺกมนฺติ; อภิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ, โน ปฏิกฺกโม’’ติ.

„Herr Sāriputta, es ist mir nicht erträglich, es geht mir nicht besser. Meine heftigen Schmerzen nehmen zu, sie lassen nicht nach; eine Zunahme ist erkennbar, kein Nachlassen. So wie, Herr Sāriputta, ein kräftiger Mann mit einer scharfen Spitze den Schädel durchbohren würde; ebenso, Herr Sāriputta, stechen heftige Winde in meinen Schädel. Es ist mir nicht erträglich, es geht mir nicht besser. Meine heftigen Schmerzen nehmen zu, sie lassen nicht nach; eine Zunahme ist erkennbar, kein Nachlassen. So wie, Herr Sāriputta, ein kräftiger Mann mit einem zähen Lederriemen den Kopf fest einschnüren würde; ebenso, Herr Sāriputta, sind die heftigen Kopfschmerzen in meinem Kopf. Es ist mir nicht erträglich, es geht mir nicht besser. Meine heftigen Schmerzen nehmen zu, sie lassen nicht nach; eine Zunahme ist erkennbar, kein Nachlassen. So wie, Herr Sāriputta, ein geschickter Fleischer oder sein Lehrling mit einem scharfen Schlachtmesser den Bauch aufschlitzen würde; ebenso, Herr Sāriputta, zerreißen heftige Winde meinen Bauch. Es ist mir nicht erträglich, es geht mir nicht besser. Meine heftigen Schmerzen nehmen zu, sie lassen nicht nach; eine Zunahme ist erkennbar, kein Nachlassen. So wie, Herr Sāriputta, zwei kräftige Männer einen schwächeren Mann an den Armen fassen und ihn über einer Grube mit glühenden Kohlen rösten und quälen würden; ebenso, Herr Sāriputta, herrscht eine übermäßige Hitze in meinem Körper. Herr Sāriputta, es ist mir nicht erträglich, es geht mir nicht besser. Meine heftigen Schmerzen nehmen zu, sie lassen nicht nach; eine Zunahme ist erkennbar, kein Nachlassen.“

๓๘๕. ‘‘ตสฺมาติห เต, คหปติ, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น จกฺขุํ อุปาทิยิสฺสามิ, น จ เม จกฺขุนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวญฺหิ เต, คหปติ, สิกฺขิตพฺพํ.

385. „Darum, Hausvater, solltest du dich so üben: ‚Ich werde nicht am Auge anhaften, und es wird kein Bewusstsein in mir entstehen, das vom Auge abhängig ist.‘ Genau so, Hausvater, solltest du dich üben.“

‘‘ตสฺมาติห เต, คหปติ, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น โสตํ อุปาทิยิสฺสามิ, น จ เม โสตนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวญฺหิ เต, คหปติ, สิกฺขิตพฺพํ. ตสฺมาติห เต, คหปติ, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น ฆานํ อุปาทิยิสฺสามิ, น จ เม ฆานนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวญฺหิ เต, คหปติ, สิกฺขิตพฺพํ. ตสฺมาติห เต, คหปติ, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น ชิวฺหํ อุปาทิยิสฺสามิ, น จ เม ชิวฺหานิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวญฺหิ เต, คหปติ, สิกฺขิตพฺพํ. ตสฺมาติห เต, คหปติ, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น กายํ อุปาทิยิสฺสามิ, น จ เม กายนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวญฺหิ เต, คหปติ, สิกฺขิตพฺพํ. ตสฺมาติห เต, คหปติ, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น มนํ อุปาทิยิสฺสามิ, น จ เม มโนนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวญฺหิ เต, คหปติ, สิกฺขิตพฺพํ.

„Darum denn, Hausvater, solltest du dich so üben: ‚Ich werde nicht am Gehör festhalten, und es wird kein Bewusstsein in mir geben, das vom Gehör abhängig ist.‘ So, Hausvater, solltest du dich üben. Darum denn, Hausvater, solltest du dich so üben: ‚Ich werde nicht am Geruchsorgan festhalten, und es wird kein Bewusstsein in mir geben, das vom Geruchsorgan abhängig ist.‘ So, Hausvater, solltest du dich üben. Darum denn, Hausvater, solltest du dich so üben: ‚Ich werde nicht an der Zunge festhalten, und es wird kein Bewusstsein in mir geben, das von der Zunge abhängig ist.‘ So, Hausvater, solltest du dich üben. Darum denn, Hausvater, solltest du dich so üben: ‚Ich werde nicht am Körper festhalten, und es wird kein Bewusstsein in mir geben, das vom Körper abhängig ist.‘ So, Hausvater, solltest du dich üben. Darum denn, Hausvater, solltest du dich so üben: ‚Ich werde nicht am Geist festhalten, und es wird kein Bewusstsein in mir geben, das vom Geist abhängig ist.‘ So, Hausvater, solltest du dich üben.“

‘‘ตสฺมาติห เต, คหปติ, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น รูปํ อุปาทิยิสฺสามิ, น จ เม รูปนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวญฺหิ เต, คหปติ, สิกฺขิตพฺพํ. ตสฺมาติห เต, คหปติ, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น สทฺทํ อุปาทิยิสฺสามิ…เป… น คนฺธํ อุปาทิยิสฺสามิ… น รสํ อุปาทิยิสฺสามิ… น โผฏฺฐพฺพํ อุปาทิยิสฺสามิ… น ธมฺมํ อุปาทิยิสฺสามิ น จ เม ธมฺมนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวญฺหิ เต, คหปติ, สิกฺขิตพฺพํ.

„Darum denn, Hausvater, solltest du dich so üben: ‚Ich werde nicht an der Form festhalten, und es wird kein Bewusstsein in mir geben, das von der Form abhängig ist.‘ So, Hausvater, solltest du dich üben. Darum denn, Hausvater, solltest du dich so üben: ‚Ich werde nicht am Klang festhalten …pe… ich werde nicht am Geruch festhalten … ich werde nicht am Geschmack festhalten … ich werde nicht an der Berührung festhalten … ich werde nicht am Geistesobjekt festhalten, und es wird kein Bewusstsein in mir geben, das vom Geistesobjekt abhängig ist.‘ So, Hausvater, solltest du dich üben.“

‘‘ตสฺมาติห เต, คหปติ, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น จกฺขุวิญฺญาณํ อุปาทิยิสฺสามิ, น จ เม จกฺขุวิญฺญาณนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวญฺหิ เต, คหปติ, สิกฺขิตพฺพํ. ตสฺมาติห เต, คหปติ, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น โสตวิญฺญาณํ อุปาทิยิสฺสามิ… น ฆานวิญฺญาณํ อุปาทิยิสฺสามิ… น ชิวฺหาวิญฺญาณํ อุปาทิยิสฺสามิ… น กายวิญฺญาณํ อุปาทิยิสฺสามิ… น มโนวิญฺญาณํ อุปาทิยิสฺสามิ น จ เม มโนวิญฺญาณนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวญฺหิ เต, คหปติ, สิกฺขิตพฺพํ.

„Darum denn, Hausvater, solltest du dich so üben: ‚Ich werde nicht am Sehbewusstsein festhalten, und es wird kein Bewusstsein in mir geben, das vom Sehbewusstsein abhängig ist.‘ So, Hausvater, solltest du dich üben. Darum denn, Hausvater, solltest du dich so üben: ‚Ich werde nicht am Hörbewusstsein festhalten … ich werde nicht am Riechbewusstsein festhalten … ich werde nicht am Schmeckbewusstsein festhalten … ich werde nicht am Körperbewusstsein festhalten … ich werde nicht am Geistbewusstsein festhalten, und es wird kein Bewusstsein in mir geben, das vom Geistbewusstsein abhängig ist.‘ So, Hausvater, solltest du dich üben.“

‘‘ตสฺมาติห [Pg.304] เต, คหปติ, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น จกฺขุสมฺผสฺสํ อุปาทิยิสฺสามิ, น จ เม จกฺขุสมฺผสฺสนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวญฺหิ เต, คหปติ, สิกฺขิตพฺพํ. ตสฺมาติห เต, คหปติ, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น โสตสมฺผสฺสํ อุปาทิยิสฺสามิ… น ฆานสมฺผสฺสํ อุปาทิยิสฺสามิ… น ชิวฺหาสมฺผสฺสํ อุปาทิยิสฺสามิ… น กายสมฺผสฺสํ อุปาทิยิสฺสามิ… น มโนสมฺผสฺสํ อุปาทิยิสฺสามิ, น จ เม มโนสมฺผสฺสนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวญฺหิ เต, คหปติ, สิกฺขิตพฺพํ.

„Darum denn, Hausvater, solltest du dich so üben: ‚Ich werde nicht am Sehkontakt festhalten, und es wird kein Bewusstsein in mir geben, das vom Sehkontakt abhängig ist.‘ So, Hausvater, solltest du dich üben. Darum denn, Hausvater, solltest du dich so üben: ‚Ich werde nicht am Hörkontakt festhalten … ich werde nicht am Riechkontakt festhalten … ich werde nicht am Schmeckkontakt festhalten … ich werde nicht am Körperkontakt festhalten … ich werde nicht am Geistkontakt festhalten, und es wird kein Bewusstsein in mir geben, das vom Geistkontakt abhängig ist.‘ So, Hausvater, solltest du dich üben.“

‘‘ตสฺมาติห เต, คหปติ, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น จกฺขุสมฺผสฺสชํ เวทนํ อุปาทิยิสฺสามิ, น จ เม จกฺขุสมฺผสฺสชาเวทนานิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวญฺหิ เต, คหปติ, สิกฺขิตพฺพํ. ตสฺมาติห เต, คหปติ, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น โสตสมฺผสฺสชํ เวทนํ อุปาทิยิสฺสามิ… น ฆานสมฺผสฺสชํ เวทนํ อุปาทิยิสฺสามิ… น ชิวฺหาสมฺผสฺสชํ เวทนํ อุปาทิยิสฺสามิ… น กายสมฺผสฺสชํ เวทนํ อุปาทิยิสฺสามิ… น มโนสมฺผสฺสชํ เวทนํ อุปาทิยิสฺสามิ, น จ เม มโนสมฺผสฺสชาเวทนานิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวญฺหิ เต, คหปติ, สิกฺขิตพฺพํ.

„Darum denn, Hausvater, solltest du dich so üben: ‚Ich werde nicht an dem aus Sehkontakt entstandenen Gefühl festhalten, und es wird kein Bewusstsein in mir geben, das von dem aus Sehkontakt entstandenen Gefühl abhängig ist.‘ So, Hausvater, solltest du dich üben. Darum denn, Hausvater, solltest du dich so üben: ‚Ich werde nicht an dem aus Hörkontakt entstandenen Gefühl festhalten … ich werde nicht an dem aus Riechkontakt entstandenen Gefühl festhalten … ich werde nicht an dem aus Schmeckkontakt entstandenen Gefühl festhalten … ich werde nicht an dem aus Körperkontakt entstandenen Gefühl festhalten … ich werde nicht an dem aus Geistkontakt entstandenen Gefühl festhalten, und es wird kein Bewusstsein in mir geben, das von dem aus Geistkontakt entstandenen Gefühl abhängig ist.‘ So, Hausvater, solltest du dich üben.“

๓๘๖. ‘‘ตสฺมาติห เต, คหปติ, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น ปถวีธาตุํ อุปาทิยิสฺสามิ, น จ เม ปถวีธาตุนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวญฺหิ เต, คหปติ, สิกฺขิตพฺพํ. ตสฺมาติห เต, คหปติ, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น อาโปธาตุํ อุปาทิยิสฺสามิ… น เตโชธาตุํ อุปาทิยิสฺสามิ… น วาโยธาตุํ อุปาทิยิสฺสามิ… น อากาสธาตุํ อุปาทิยิสฺสามิ… น วิญฺญาณธาตุํ อุปาทิยิสฺสามิ, น จ เม วิญฺญาณธาตุนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวญฺหิ เต, คหปติ, สิกฺขิตพฺพํ.

386. „Darum denn, Hausvater, solltest du dich so üben: ‚Ich werde nicht am Erdelement festhalten, und es wird kein Bewusstsein in mir geben, das vom Erdelement abhängig ist.‘ So, Hausvater, solltest du dich üben. Darum denn, Hausvater, solltest du dich so üben: ‚Ich werde nicht am Wasserelement festhalten … ich werde nicht am Feuerelement festhalten … ich werde nicht am Windelement festhalten … ich werde nicht am Raumelement festhalten … ich werde nicht am Bewusstseinselement festhalten, und es wird kein Bewusstsein in mir geben, das vom Bewusstseinselement abhängig ist.‘ So, Hausvater, solltest du dich üben.“

‘‘ตสฺมาติห เต, คหปติ, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น รูปํ อุปาทิยิสฺสามิ, น จ เม รูปนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวญฺหิ เต, คหปติ, สิกฺขิตพฺพํ. ตสฺมาติห เต, คหปติ, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น เวทนํ อุปาทิยิสฺสามิ… น สญฺญํ อุปาทิยิสฺสามิ… น สงฺขาเร อุปาทิยิสฺสามิ… น วิญฺญาณํ อุปาทิยิสฺสามิ, น จ เม วิญฺญาณนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวญฺหิ เต, คหปติ, สิกฺขิตพฺพํ.

„Darum denn, Hausvater, solltest du dich so üben: ‚Ich werde nicht an der Form festhalten, und es wird kein Bewusstsein in mir geben, das von der Form abhängig ist.‘ So, Hausvater, solltest du dich üben. Darum denn, Hausvater, solltest du dich so üben: ‚Ich werde nicht am Gefühl festhalten … ich werde nicht an der Wahrnehmung festhalten … ich werde nicht an den Geistesformationen festhalten … ich werde nicht am Bewusstsein festhalten, und es wird kein Bewusstsein in mir geben, das vom Bewusstsein abhängig ist.‘ So, Hausvater, solltest du dich üben.“

‘‘ตสฺมาติห เต, คหปติ, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น อากาสานญฺจายตนํ อุปาทิยิสฺสามิ, น จ เม อากาสานญฺจายตนนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตี’ติ[Pg.305]. เอวญฺหิ เต, คหปติ, สิกฺขิตพฺพํ. ตสฺมาติห เต, คหปติ, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น วิญฺญาณญฺจายตนํ อุปาทิยิสฺสามิ… น อากิญฺจญฺญายตนํ อุปาทิยิสฺสามิ… น เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ อุปาทิยิสฺสามิ น จ เม เนวสญฺญานาสญฺญายตนนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวญฺหิ เต, คหปติ, สิกฺขิตพฺพํ.

„Darum denn, Hausvater, solltest du dich so üben: ‚Ich werde nicht an der Sphäre der Raumunendlichkeit festhalten, und es wird kein Bewusstsein in mir geben, das von der Sphäre der Raumunendlichkeit abhängig ist.‘ So, Hausvater, solltest du dich üben. Darum denn, Hausvater, solltest du dich so üben: ‚Ich werde nicht an der Sphäre der Bewusstseinsunendlichkeit festhalten … ich werde nicht an der Sphäre der Nichtsheit festhalten … ich werde nicht an der Sphäre der Raumunendlichkeit festhalten … ich werde nicht an der Sphäre der Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung festhalten, und es wird kein Bewusstsein in mir geben, das von der Sphäre der Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung abhängig ist.‘ So, Hausvater, solltest du dich üben.“

‘‘ตสฺมาติห เต, คหปติ, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น อิธโลกํ อุปาทิยิสฺสามิ, น จ เม อิธโลกนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวญฺหิ เต, คหปติ, สิกฺขิตพฺพํ. ตสฺมาติห เต, คหปติ, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘น ปรโลกํ อุปาทิยิสฺสามิ, น จ เม ปรโลกนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวญฺหิ เต, คหปติ, สิกฺขิตพฺพํ. ตสฺมาติห เต, คหปติ, เอวํ สิกฺขิตพฺพํ – ‘ยมฺปิ เม ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ ปตฺตํ ปริเยสิตํ อนุปริเยสิตํ อนุจริตํ มนสา ตมฺปิ น อุปาทิยิสฺสามิ, น จ เม ตํนิสฺสิตํ วิญฺญาณํ ภวิสฺสตี’ติ. เอวญฺหิ เต, คหปติ, สิกฺขิตพฺพ’’นฺติ.

„Deshalb, Hausvater, solltest du dich so üben: ‚Ich werde nicht an dieser Welt anhaften, und mein Bewusstsein wird nicht von dieser Welt abhängig sein.‘ Genau so, Hausvater, solltest du dich üben. Deshalb, Hausvater, solltest du dich so üben: ‚Ich werde nicht an der jenseitigen Welt anhaften, und mein Bewusstsein wird nicht von der jenseitigen Welt abhängig sein.‘ Genau so, Hausvater, solltest du dich üben. Deshalb, Hausvater, solltest du dich so üben: ‚Was auch immer von mir gesehen, gehört, empfunden, erkannt, erreicht, gesucht oder mit dem Geist erforscht wurde – auch daran werde ich nicht anhaften, und mein Bewusstsein wird nicht davon abhängig sein.‘ Genau so, Hausvater, solltest du dich üben.“

๓๘๗. เอวํ วุตฺเต, อนาถปิณฺฑิโก คหปติ ปโรทิ, อสฺสูนิ ปวตฺเตสิ. อถ โข อายสฺมา อานนฺโท อนาถปิณฺฑิกํ คหปตึ เอตทโวจ – ‘‘โอลียสิ โข ตฺวํ, คหปติ, สํสีทสิ โข ตฺวํ, คหปตี’’ติ? ‘‘นาหํ, ภนฺเต อานนฺท, โอลียามิ, นปิ สํสีทามิ; อปิ จ เม ทีฆรตฺตํ สตฺถา ปยิรุปาสิโต มโนภาวนียา จ ภิกฺขู; น จ เม เอวรูปี ธมฺมี กถา สุตปุพฺพา’’ติ. ‘‘น โข, คหปติ, คิหีนํ โอทาตวสนานํ เอวรูปี ธมฺมี กถา ปฏิภาติ; ปพฺพชิตานํ โข, คหปติ, เอวรูปี ธมฺมี กถา ปฏิภาตี’’ติ. ‘‘เตน หิ, ภนฺเต สาริปุตฺต, คิหีนมฺปิ โอทาตวสนานํ เอวรูปี ธมฺมี กถา ปฏิภาตุ. สนฺติ หิ, ภนฺเต, กุลปุตฺตา อปฺปรชกฺขชาติกา, อสฺสวนตา ธมฺมสฺส ปริหายนฺติ; ภวิสฺสนฺติ ธมฺมสฺส อญฺญาตาโร’’ติ.

387. Als dies gesagt wurde, weinte der Hausvater Anāthapiṇḍika und vergoss Tränen. Da sprach der ehrwürdige Ānanda zum Hausvater Anāthapiṇḍika: „Sinks du etwa dahin, Hausvater? Verzagst du etwa, Hausvater?“ – „Ich sinke nicht dahin, Herr Ānanda, ich verzage auch nicht. Doch obwohl ich dem Lehrer lange Zeit gedient habe und auch den geistig hochentwickelten Mönchen, habe ich eine solche Dhamma-Rede zuvor noch nie gehört.“ – „Hausvater, weißgekleideten Laien leuchtet eine solche Dhamma-Rede gewöhnlich nicht ein; nur den Weltentsagenden leuchtet eine solche Dhamma-Rede gewöhnlich ein.“ – „Ehrwürdiger Sāriputta, so möge eine solche Dhamma-Rede doch auch den weißgekleideten Laien einleuchten! Denn es gibt, o Herr, Söhne aus gutem Hause mit nur wenig Staub in den Augen, die mangels Gehör des Dhamma zugrunde gehen; sie werden den Dhamma verstehen können.“

อถ โข อายสฺมา จ สาริปุตฺโต อายสฺมา จ อานนฺโท อนาถปิณฺฑิกํ คหปตึ อิมินา โอวาเทน โอวทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปกฺกมึสุ. อถ โข อนาถปิณฺฑิโก คหปติ, อจิรปกฺกนฺเต อายสฺมนฺเต จ สาริปุตฺเต อายสฺมนฺเต จ อานนฺเท, กาลมกาสิ ตุสิตํ กายํ อุปปชฺชิ. อถ โข อนาถปิณฺฑิโก เทวปุตฺโต อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺโณ เกวลกปฺปํ เชตวนํ โอภาเสตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ. เอกมนฺตํ [Pg.306] ฐิโต โข อนาถปิณฺฑิโก เทวปุตฺโต ภควนฺตํ คาถาหิ อชฺฌภาสิ –

Nachdem der ehrwürdige Sāriputta und der ehrwürdige Ānanda den Hausvater Anāthapiṇḍika mit dieser Unterweisung belehrt hatten, erhoben sie sich von ihren Sitzen und gingen fort. Nicht lange nachdem der ehrwürdige Sāriputta und der ehrwürdige Ānanda fortgegangen waren, verstarb der Hausvater Anāthapiṇḍika und wurde in der Ebene der Tusita-Götter wiedergeboren. Dann begab sich Anāthapiṇḍika als Göttersohn in tiefer Nacht, in herrlicher Gestalt das gesamte Jetavana-Kloster erleuchtend, dorthin, wo der Erhabene war. Dort angekommen, verneigte er sich vor dem Erhabenen, stellte sich zur Seite nieder und sprach den Erhabenen mit folgenden Versen an:

‘‘อิทญฺหิ ตํ เชตวนํ, อิสิสงฺฆนิเสวิตํ;

อาวุตฺถํ ธมฺมราเชน, ปีติสญฺชนนํ มม.

„Dies ist wahrlich jener Jetavana-Hain, der von der Schar der Seher bewohnt wird; wo der König des Dhamma weilt, was in mir Entzücken weckt.

‘‘กมฺมํ วิชฺชา จ ธมฺโม จ, สีลํ ชีวิตมุตฺตมํ;

เอเตน มจฺจา สุชฺฌนฺติ, น โคตฺเตน ธเนน วา.

Handlung, Erkenntnis und der Dhamma, Tugend und das höchste Leben; dadurch werden die Sterblichen rein, nicht durch Abstammung oder Reichtum.

‘‘ตสฺมา หิ ปณฺฑิโต โปโส, สมฺปสฺสํ อตฺถมตฺตโน;

โยนิโส วิจิเน ธมฺมํ, เอวํ ตตฺถ วิสุชฺฌติ.

Deshalb sollte ein weiser Mann, sein eigenes Wohl vor Augen, den Dhamma gründlich untersuchen; so wird er darin rein.

‘‘สาริปุตฺโตว ปญฺญาย, สีเลน อุปสเมน;

โยปิ ปารงฺคโต ภิกฺขุ, เอตาวปรโม สิยา’’ติ.

Sāriputta allein ist in Weisheit, Tugend und innerem Frieden der Höchste; selbst ein Mönch, der zum jenseitigen Ufer gelangt ist, kann ihn höchstens erreichen.“

อิทมโวจ อนาถปิณฺฑิโก เทวปุตฺโต. สมนุญฺโญ สตฺถา อโหสิ. อถ โข อนาถปิณฺฑิโก เทวปุตฺโต – ‘‘สมนุญฺโญ เม สตฺถา’’ติ ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ตตฺเถวนฺตรธายิ.

Dies sprach der Göttersohn Anāthapiṇḍika. Der Lehrer stimmte ihm zu. Da dachte der Göttersohn Anāthapiṇḍika: ‚Der Lehrer hat mir zugestimmt‘, verneigte sich vor dem Erhabenen, umrundete ihn ehrfurchtsvoll und verschwand auf der Stelle.

๓๘๘. อถ โข ภควา ตสฺสา รตฺติยา อจฺจเยน ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘อิมํ, ภิกฺขเว, รตฺตึ อญฺญตโร เทวปุตฺโต อภิกฺกนฺตาย รตฺติยา อภิกฺกนฺตวณฺโณ เกวลกปฺปํ เชตวนํ โอภาเสตฺวา เยนาหํ เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา มํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ. เอกมนฺตํ ฐิโต โข โส เทวปุตฺโต มํ คาถาหิ อชฺฌภาสิ –

388. Nach Ablauf jener Nacht sprach der Erhabene zu den Mönchen: „Mönche, in dieser Nacht kam ein gewisser Göttersohn in herrlicher Gestalt, das gesamte Jetavana-Kloster erleuchtend, zu mir. Er verneigte sich vor mir, stellte sich zur Seite nieder und sprach mich mit folgenden Versen an:

‘‘อิทญฺหิ ตํ เชตวนํ, อิสิสงฺฆนิเสวิตํ;

อาวุตฺถํ ธมฺมราเชน, ปีติสญฺชนนํ มม.

‚Dies ist wahrlich jener Jetavana-Hain, der von der Schar der Seher bewohnt wird; wo der König des Dhamma weilt, was in mir Entzücken weckt.

‘‘กมฺมํ วิชฺชา จ ธมฺโม จ, สีลํ ชีวิตมุตฺตมํ;

เอเตน มจฺจา สุชฺฌนฺติ, น โคตฺเตน ธเนน วา.

Handlung, Erkenntnis und der Dhamma, Tugend und das höchste Leben; dadurch werden die Sterblichen rein, nicht durch Abstammung oder Reichtum.

‘‘ตสฺมา หิ ปณฺฑิโต โปโส, สมฺปสฺสํ อตฺถมตฺตโน;

โยนิโส วิจิเน ธมฺมํ, เอวํ ตตฺถ วิสุชฺฌติ.

Deshalb sollte ein weiser Mann, sein eigenes Wohl vor Augen, den Dhamma gründlich untersuchen; so wird er darin rein.

‘‘สาริปุตฺโตว ปญฺญาย, สีเลน อุปสเมน;

โยปิ ปารงฺคโต ภิกฺขุ, เอตาวปรโม สิยา’’ติ.

Sāriputta allein ist in Weisheit, Tugend und innerem Frieden der Höchste; selbst ein Mönch, der zum jenseitigen Ufer gelangt ist, kann ihn höchstens erreichen.‘“

‘‘อิทมโวจ, ภิกฺขเว, โส เทวปุตฺโต. ‘สมนุญฺโญ เม สตฺถา’ติ มํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ตตฺเถวนฺตรธายี’’ติ.

„Dies, Mönche, sprach jener Göttersohn. Mit dem Gedanken ‚Der Lehrer hat mir zugestimmt‘ verneigte er sich vor mir, umrundete mich ehrfurchtsvoll und verschwand auf der Stelle.“

เอวํ [Pg.307] วุตฺเต, อายสฺมา อานนฺโท ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘โส หิ นูน โส, ภนฺเต, อนาถปิณฺฑิโก เทวปุตฺโต ภวิสฺสติ. อนาถปิณฺฑิโก, ภนฺเต, คหปติ อายสฺมนฺเต สาริปุตฺเต อภิปฺปสนฺโน อโหสี’’ติ. ‘‘สาธุ, สาธุ, อานนฺท! ยาวตกํ โข, อานนฺท, ตกฺกาย ปตฺตพฺพํ, อนุปฺปตฺตํ ตํ ตยา. อนาถปิณฺฑิโก โส, อานนฺท, เทวปุตฺโต’’ติ.

Als dies gesagt wurde, sprach der ehrwürdige Ānanda zum Erhabenen: „Herr, dieser Göttersohn muss wahrlich Anāthapiṇḍika gewesen sein. Denn der Hausvater Anāthapiṇḍika, Herr, war dem ehrwürdigen Sāriputta gegenüber voller Vertrauen.“ – „Gut so, gut so, Ānanda! Soweit man es durch Überlegung erfassen kann, hast du es erfasst. Dieser Göttersohn ist wahrlich Anāthapiṇḍika, Ānanda.“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมโน อายสฺมา อานนฺโท ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทีติ.

Dies sprach der Erhabene. Der ehrwürdige Ānanda war erfreut und beglückt über die Worte des Erhabenen.

อนาถปิณฺฑิโกวาทสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ปฐมํ.

Das Anāthapiṇḍikovāda-Sutta, das erste, ist abgeschlossen.

๒. ฉนฺโนวาทสุตฺตํ

2. Channovāda-Sutta

๓๘๙. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา ราชคเห วิหรติ เวฬุวเน กลนฺทกนิวาเป. เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา จ สาริปุตฺโต อายสฺมา จ มหาจุนฺโท อายสฺมา จ ฉนฺโน คิชฺฌกูเฏ ปพฺพเต วิหรนฺติ. เตน โข ปน สมเยน อายสฺมา ฉนฺโน อาพาธิโก โหติ ทุกฺขิโต พาฬฺหคิลาโน. อถ โข อายสฺมา สาริปุตฺโต สายนฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยนายสฺมา มหาจุนฺโท เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ มหาจุนฺทํ เอตทโวจ – ‘‘อายามาวุโส จุนฺท, เยนายสฺมา ฉนฺโน เตนุปสงฺกมิสฺสาม คิลานปุจฺฉกา’’ติ. ‘‘เอวมาวุโส’’ติ โข อายสฺมา มหาจุนฺโท อายสฺมโต สาริปุตฺตสฺส ปจฺจสฺโสสิ.

389. So habe ich gehört: Eine Zeit lang weilte der Erhabene in Rājagaha, im Veluvana, dem Eichhörnchen-Fütterungsplatz. Zu jener Zeit weilten der ehrwürdige Sāriputta, der ehrwürdige Mahācunda und der ehrwürdige Channa auf dem Berg Gijjhakūṭa. Zu jener Zeit war der ehrwürdige Channa krank, leidend und schwer erkrankt. Da erhob sich der ehrwürdige Sāriputta am Abend aus seiner Zurückgezogenheit, begab sich dorthin, wo der ehrwürdige Mahācunda war, und sprach nach der Ankunft zum ehrwürdigen Mahācunda: „Komm, Freund Cunda, wir wollen dorthin gehen, wo der ehrwürdige Channa ist, um den Kranken zu besuchen.“ — „Gewiss, Freund“, antwortete der ehrwürdige Mahācunda dem ehrwürdigen Sāriputta.

อถ โข อายสฺมา จ สาริปุตฺโต อายสฺมา จ มหาจุนฺโท เยนายสฺมา ฉนฺโน เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมตา ฉนฺเนน สทฺธึ สมฺโมทึสุ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา สาริปุตฺโต อายสฺมนฺตํ ฉนฺนํ เอตทโวจ – ‘‘กจฺจิ เต, อาวุโส ฉนฺน, ขมนียํ, กจฺจิ ยาปนียํ? กจฺจิ เต ทุกฺขา เวทนา ปฏิกฺกมนฺติ, โน อภิกฺกมนฺติ; ปฏิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ, โน อภิกฺกโม’’ติ?

Daraufhin begaben sich der ehrwürdige Sāriputta und der ehrwürdige Mahācunda dorthin, wo der ehrwürdige Channa war. Nach der Ankunft tauschten sie mit dem ehrwürdigen Channa freundliche Grüße aus. Nachdem sie die freundlichen und denkwürdigen Worte beendet hatten, setzten sie sich beiseite. Als der ehrwürdige Sāriputta beiseite saß, sprach er zum ehrwürdigen Channa: „Freund Channa, ist es für dich erträglich? Ist es aushaltbar? Lassen deine schmerzhaften Empfindungen nach und nehmen nicht zu? Ist ihr Abnehmen erkennbar und nicht ihr Zunehmen?“

‘‘น เม, อาวุโส สาริปุตฺต, ขมนียํ น ยาปนียํ. พาฬฺหา เม ทุกฺขา เวทนา อภิกฺกมนฺติ, โน ปฏิกฺกมนฺติ; อภิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ, โน ปฏิกฺกโม. เสยฺยถาปิ, อาวุโส สาริปุตฺต, พลวา ปุริโส [Pg.308] ติณฺเหน สิขเรน มุทฺธนิ อภิมตฺเถยฺย; เอวเมว โข เม, อาวุโส สาริปุตฺต, อธิมตฺตา วาตา มุทฺธนิ อูหนนฺติ. น เม, อาวุโส สาริปุตฺต, ขมนียํ น ยาปนียํ. พาฬฺหา เม ทุกฺขา เวทนา อภิกฺกมนฺติ, โน ปฏิกฺกมนฺติ; อภิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ โน ปฏิกฺกโม. เสยฺยถาปิ, อาวุโส สาริปุตฺต, พลวา ปุริโส ทฬฺเหน วรตฺตกฺขณฺเฑน สีเส สีสเวฐํ ทเทยฺย; เอวเมว โข เม, อาวุโส สาริปุตฺต, อธิมตฺตา สีเส สีสเวทนา. น เม, อาวุโส สาริปุตฺต, ขมนียํ น ยาปนียํ. พาฬฺหา เม ทุกฺขา เวทนา อภิกฺกมนฺติ, โน ปฏิกฺกมนฺติ; อภิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ, โน ปฏิกฺกโม. เสยฺยถาปิ, อาวุโส สาริปุตฺต, ทกฺโข โคฆาตโก วา โคฆาตกนฺเตวาสี วา ติณฺเหน โควิกนฺตเนน กุจฺฉึ ปริกนฺเตยฺย; เอวเมว โข เม, อาวุโส สาริปุตฺต, อธิมตฺตา วาตา กุจฺฉึ ปริกนฺตนฺติ. น เม, อาวุโส สาริปุตฺต, ขมนียํ น ยาปนียํ. พาฬฺหา เม ทุกฺขา เวทนา อภิกฺกมนฺติ, โน ปฏิกฺกมนฺติ; อภิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ, โน ปฏิกฺกโม. เสยฺยถาปิ, อาวุโส สาริปุตฺต, ทฺเว พลวนฺโต ปุริสา ทุพฺพลตรํ ปุริสํ นานาพาหาสุ คเหตฺวา องฺคารกาสุยา สนฺตาเปยฺยุํ สมฺปริตาเปยฺยุํ; เอวเมว โข เม, อาวุโส สาริปุตฺต, อธิมตฺโต กายสฺมึ ฑาโห. น เม, อาวุโส สาริปุตฺต, ขมนียํ น ยาปนียํ. พาฬฺหา เม ทุกฺขา เวทนา อภิกฺกมนฺติ, โน ปฏิกฺกมนฺติ; อภิกฺกโมสานํ ปญฺญายติ, โน ปฏิกฺกโม. สตฺถํ, อาวุโส สาริปุตฺต, อาหริสฺสามิ, นาวกงฺขามิ ชีวิต’’นฺติ.

„Freund Sāriputta, es ist für mich nicht erträglich, nicht aushaltbar. Meine heftigen schmerzhaften Empfindungen nehmen zu und lassen nicht nach; ihr Zunehmen ist erkennbar, nicht ihr Abnehmen. Wie wenn, Freund Sāriputta, ein kräftiger Mann mit einem scharfen Dorn den Kopf durchbohren würde, ebenso stechen mir heftige Winde im Kopf. Freund Sāriputta, es ist für mich nicht erträglich, nicht aushaltbar... Wie wenn ein kräftiger Mann mit einem festen Lederriemen den Kopf fest einschnüren würde, ebenso habe ich im Kopf heftige Kopfschmerzen. Freund Sāriputta, es ist für mich nicht erträglich... Wie wenn ein geschickter Schlachter oder ein Schlachterlehrling mit einem scharfen Fleischermesser den Bauch aufschlitzen würde, ebenso schneiden mir heftige Winde im Bauch. Freund Sāriputta, es ist für mich nicht erträglich... Wie wenn zwei kräftige Männer einen schwächeren Mann an beiden Armen packen und über einer Kohlengrube rösten und quälen würden, ebenso herrscht in meinem Körper ein heftiges Brennen. Freund Sāriputta, es ist für mich nicht erträglich, nicht aushaltbar. Meine heftigen schmerzhaften Empfindungen nehmen zu und lassen nicht nach; ihr Zunehmen ist erkennbar, nicht ihr Abnehmen. Ich werde das Messer nehmen, Freund Sāriputta, ich begehre das Leben nicht.“

๓๙๐. ‘‘มายสฺมา ฉนฺโน สตฺถํ อาหเรสิ. ยาเปตายสฺมา ฉนฺโน. ยาเปนฺตํ มยํ อายสฺมนฺตํ ฉนฺนํ อิจฺฉาม. สเจ อายสฺมโต ฉนฺนสฺส นตฺถิ สปฺปายานิ โภชนานิ, อหํ อายสฺมโต ฉนฺนสฺส สปฺปายานิ โภชนานิ ปริเยสิสฺสามิ. สเจ อายสฺมโต ฉนฺนสฺส นตฺถิ สปฺปายานิ เภสชฺชานิ, อหํ อายสฺมโต ฉนฺนสฺส สปฺปายานิ เภสชฺชานิ ปริเยสิสฺสามิ. สเจ อายสฺมโต ฉนฺนสฺส นตฺถิ ปติรูปา อุปฏฺฐากา, อหํ อายสฺมนฺตํ ฉนฺนํ อุปฏฺฐหิสฺสามิ. มายสฺมา ฉนฺโน สตฺถํ อาหเรสิ. ยาเปตายสฺมา ฉนฺโน. ยาเปนฺตํ มยํ อายสฺมนฺตํ ฉนฺนํ อิจฺฉามา’’ติ.

390. „Der ehrwürdige Channa möge das Messer nicht nehmen! Der ehrwürdige Channa möge ausharren. Wir wünschen, dass der ehrwürdige Channa am Leben bleibt. Falls es dem ehrwürdigen Channa an zuträglicher Speise mangelt, werde ich für den ehrwürdigen Channa zuträgliche Speise suchen. Falls es dem ehrwürdigen Channa an zuträglicher Medizin mangelt, werde ich für den ehrwürdigen Channa zuträgliche Medizin suchen. Falls es dem ehrwürdigen Channa an geeigneten Pflegern mangelt, werde ich den ehrwürdigen Channa pflegen. Der ehrwürdige Channa möge das Messer nicht nehmen! Der ehrwürdige Channa möge ausharren; wir wünschen, dass der ehrwürdige Channa am Leben bleibt.“

‘‘นปิ เม, อาวุโส สาริปุตฺต, นตฺถิ สปฺปายานิ โภชนานิ; นปิ เม นตฺถิ สปฺปายานิ เภสชฺชานิ; นปิ เม นตฺถิ ปติรูปา อุปฏฺฐากา; อปิ จาวุโส สาริปุตฺต[Pg.309], ปริจิณฺโณ เม สตฺถา ทีฆรตฺตํ มนาเปเนว โน อมนาเปน. เอตญฺหิ, อาวุโส สาริปุตฺต, สาวกสฺส ปติรูปํ ยํ สตฺถารํ ปริจเรยฺย มนาเปเนว โน อมนาเปน. ‘อนุปวชฺชํ ฉนฺโน ภิกฺขุ สตฺถํ อาหริสฺสตี’ติ เอวเมตํ, อาวุโส สาริปุตฺต, ธาเรหี’’ติ. ‘‘ปุจฺเฉยฺยาม มยํ อายสฺมนฺตํ ฉนฺนํ กญฺจิเทว เทสํ, สเจ อายสฺมา ฉนฺโน โอกาสํ กโรติ ปญฺหสฺส เวยฺยากรณายา’’ติ. ‘‘ปุจฺฉาวุโส สาริปุตฺต, สุตฺวา เวทิสฺสามี’’ติ.

„Freund Sāriputta, es ist nicht so, dass es mir an zuträglicher Speise mangelt; es ist nicht so, dass es mir an zuträglicher Medizin mangelt; es ist auch nicht so, dass es mir an geeigneten Pflegern mangelt. Aber vielmehr, Freund Sāriputta: Ich habe dem Lehrer lange Zeit hindurch mit Hingabe gedient, und nicht ohne Hingabe. Das ist es nämlich, Freund Sāriputta, was einem Schüler geziemt, dass er dem Lehrer mit Hingabe dient und nicht ohne Hingabe. Halte dies so fest, Freund Sāriputta: ‚Der Mönch Channa wird das Messer tadellos nehmen.‘“ — „Wir würden den ehrwürdigen Channa gerne nach einer bestimmten Sache fragen, sofern der ehrwürdige Channa die Gelegenheit gibt, die Frage zu beantworten.“ — „Frag, Freund Sāriputta, wenn ich es höre, werde ich antworten.“

๓๙๑. ‘‘จกฺขุํ, อาวุโส ฉนฺน, จกฺขุวิญฺญาณํ จกฺขุวิญฺญาณวิญฺญาตพฺเพ ธมฺเม ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’ติ สมนุปสฺสสิ? โสตํ, อาวุโส ฉนฺน, โสตวิญฺญาณํ…เป… ฆานํ, อาวุโส ฉนฺน, ฆานวิญฺญาณํ… ชิวฺหํ, อาวุโส ฉนฺน, ชิวฺหาวิญฺญาณํ … กายํ, อาวุโส ฉนฺน, กายวิญฺญาณํ… มนํ, อาวุโส ฉนฺน, มโนวิญฺญาณํ มโนวิญฺญาณวิญฺญาตพฺเพ ธมฺเม ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’ติ สมนุปสฺสสี’’ติ?

391. „Freund Channa, betrachtest du das Auge, das Sehbewusstsein und die durch das Sehbewusstsein zu erkennenden Phänomene als: ‚Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst‘? Freund Channa, betrachtest du das Ohr, das Hörbewusstsein... die Nase, das Riechbewusstsein... die Zunge, das Geschmackbewusstsein... den Körper, das Körperbewusstsein... den Geist, das Geistbewusstsein und die durch das Geistbewusstsein zu erkennenden Phänomene als: ‚Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst‘?“

‘‘จกฺขุํ, อาวุโส สาริปุตฺต, จกฺขุวิญฺญาณํ จกฺขุวิญฺญาณวิญฺญาตพฺเพ ธมฺเม ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ สมนุปสฺสามิ. โสตํ, อาวุโส สาริปุตฺต…เป… ฆานํ, อาวุโส สาริปุตฺต… ชิวฺหํ, อาวุโส สาริปุตฺต… กายํ, อาวุโส สาริปุตฺต… มนํ, อาวุโส สาริปุตฺต, มโนวิญฺญาณํ มโนวิญฺญาณวิญฺญาตพฺเพ ธมฺเม ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ สมนุปสฺสามี’’ติ.

„Freund Sāriputta, in Bezug auf das Auge, das Sehbewusstsein und jene Erscheinungen, die durch das Sehbewusstsein erkennbar sind, betrachte ich es so: ‚Dies ist nicht mein, dies bin ich nicht, dies ist nicht mein Selbst‘. Freund Sāriputta, in Bezug auf das Ohr … die Nase … die Zunge … den Körper … den Geist, das Geistbewusstsein und jene Erscheinungen, die durch das Geistbewusstsein erkennbar sind, betrachte ich es so: ‚Dies ist nicht mein, dies bin ich nicht, dies ist nicht mein Selbst‘.“

๓๙๒. ‘‘จกฺขุสฺมึ, อาวุโส ฉนฺน, จกฺขุวิญฺญาเณ จกฺขุวิญฺญาณวิญฺญาตพฺเพสุ ธมฺเมสุ กึ ทิสฺวา กึ อภิญฺญาย จกฺขุํ จกฺขุวิญฺญาณํ จกฺขุวิญฺญาณวิญฺญาตพฺเพ ธมฺเม ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ สมนุปสฺสสิ? โสตสฺมึ, อาวุโส ฉนฺน, โสตวิญฺญาเณ … ฆานสฺมึ, อาวุโส ฉนฺน, ฆานวิญฺญาเณ… ชิวฺหาย, อาวุโส ฉนฺน, ชิวฺหาวิญฺญาเณ… กายสฺมึ, อาวุโส ฉนฺน, กายวิญฺญาเณ… มนสฺมึ, อาวุโส ฉนฺน, มโนวิญฺญาเณ มโนวิญฺญาณวิญฺญาตพฺเพสุ ธมฺเมสุ กึ ทิสฺวา กึ อภิญฺญาย มนํ มโนวิญฺญาณํ มโนวิญฺญาณวิญฺญาตพฺเพ ธมฺเม ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ สมนุปสฺสสี’’ติ?

392. „Freund Channa, was hast du im Auge, im Sehbewusstsein und in jenen Erscheinungen, die durch das Sehbewusstsein erkennbar sind, gesehen und was hast du darin erkannt, dass du das Auge, das Sehbewusstsein und jene Erscheinungen, die durch das Sehbewusstsein erkennbar sind, so betrachtest: ‚Dies ist nicht mein, dies bin ich nicht, dies ist nicht mein Selbst‘? Was hast du im Ohr … in der Nase … in der Zunge … im Körper … im Geist, im Geistbewusstsein und in jenen Erscheinungen, die durch das Geistbewusstsein erkennbar sind, gesehen und was hast du darin erkannt, dass du den Geist, das Geistbewusstsein und jene Erscheinungen, die durch das Geistbewusstsein erkennbar sind, so betrachtest: ‚Dies ist nicht mein, dies bin ich nicht, dies ist nicht mein Selbst‘?“

‘‘จกฺขุสฺมึ[Pg.310], อาวุโส สาริปุตฺต, จกฺขุวิญฺญาเณ จกฺขุวิญฺญาณวิญฺญาตพฺเพสุ ธมฺเมสุ นิโรธํ ทิสฺวา นิโรธํ อภิญฺญาย จกฺขุํ จกฺขุวิญฺญาณํ จกฺขุวิญฺญาณวิญฺญาตพฺเพ ธมฺเม ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ สมนุปสฺสามิ. โสตสฺมึ, อาวุโส สาริปุตฺต, โสตวิญฺญาเณ… ฆานสฺมึ, อาวุโส สาริปุตฺต, ฆานวิญฺญาเณ… ชิวฺหาย, อาวุโส สาริปุตฺต, ชิวฺหาวิญฺญาเณ… กายสฺมึ, อาวุโส สาริปุตฺต, กายวิญฺญาเณ… มนสฺมึ, อาวุโส สาริปุตฺต, มโนวิญฺญาเณ มโนวิญฺญาณวิญฺญาตพฺเพสุ ธมฺเมสุ นิโรธํ ทิสฺวา นิโรธํ อภิญฺญา มนํ มโนวิญฺญาณํ มโนวิญฺญาณวิญฺญาตพฺเพ ธมฺเม ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ สมนุปสฺสามี’’ติ.

„Freund Sāriputta, da ich im Auge, im Sehbewusstsein und in jenen Erscheinungen, die durch das Sehbewusstsein erkennbar sind, das Aufhören (Vergehen) gesehen habe, da ich das Aufhören darin erkannt habe, betrachte ich das Auge, das Sehbewusstsein und jene Erscheinungen, die durch das Sehbewusstsein erkennbar sind, so: ‚Dies ist nicht mein, dies bin ich nicht, dies ist nicht mein Selbst‘. Freund Sāriputta, [ebenso] im Ohr … in der Nase … in der Zunge … im Körper … im Geist, im Geistbewusstsein und in jenen Erscheinungen, die durch das Geistbewusstsein erkennbar sind: Da ich das Aufhören gesehen und erkannt habe, betrachte ich den Geist, das Geistbewusstsein und jene Erscheinungen, die durch das Geistbewusstsein erkennbar sind, so: ‚Dies ist nicht mein, dies bin ich nicht, dies ist nicht mein Selbst‘.“

๓๙๓. เอวํ วุตฺเต, อายสฺมา มหาจุนฺโท อายสฺมนฺตํ ฉนฺนํ เอตทโวจ – ‘‘ตสฺมาติห, อาวุโส ฉนฺน, อิทมฺปิ ตสฺส ภควโต สาสนํ, นิจฺจกปฺปํ มนสิ กาตพฺพํ – ‘นิสฺสิตสฺส จลิตํ, อนิสฺสิตสฺส จลิตํ นตฺถิ. จลิเต อสติ ปสฺสทฺธิ, ปสฺสทฺธิยา สติ นติ น โหติ. นติยา อสติ อาคติคติ น โหติ. อาคติคติยา อสติ จุตูปปาโต น โหติ. จุตูปปาเต อสติ เนวิธ น หุรํ น อุภยมนฺตเรน. เอเสวนฺโต ทุกฺขสฺสา’’’ติ. อถ โข อายสฺมา จ สาริปุตฺโต อายสฺมา จ มหาจุนฺโท อายสฺมนฺตํ ฉนฺนํ อิมินา โอวาเทน โอวทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปกฺกมึสุ.

393. Als dies gesagt worden war, sprach der ehrwürdige Mahācunda zum ehrwürdigen Channa: „Deshalb, Freund Channa, sollte auch diese Lehre des Erhabenen ständig im Geist bewahrt werden: ‚Für den Abhängigen gibt es ein Schwanken; für den Nicht-Abhängigen gibt es kein Schwanken. Wo kein Schwanken ist, da ist Stillstille. Wo Stillstille ist, da ist kein Neigen (Verlangen). Wo kein Neigen ist, da gibt es kein Kommen und Gehen. Wo kein Kommen und Gehen ist, da gibt es kein Sterben und Wiedererscheinen. Wo kein Sterben und Wiedererscheinen ist, da ist [das Dasein] weder hier noch dort noch dazwischen. Dies selbst ist das Ende des Leidens.‘“ Nachdem der ehrwürdige Sāriputta und der ehrwürdige Mahācunda den ehrwürdigen Channa mit dieser Unterweisung belehrt hatten, erhoben sie sich von ihren Sitzen und gingen fort.

๓๙๔. อถ โข อายสฺมา ฉนฺโน อจิรปกฺกนฺเต อายสฺมนฺเต จ สาริปุตฺเต อายสฺมนฺเต จ มหาจุนฺเท สตฺถํ อาหเรสิ. อถ โข อายสฺมา สาริปุตฺโต เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา สาริปุตฺโต ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อายสฺมตา, ภนฺเต, ฉนฺเนน สตฺถํ อาหริตํ. ตสฺส กา คติ, โก อภิสมฺปราโย’’ติ? ‘‘นนุ เต, สาริปุตฺต, ฉนฺเนน ภิกฺขุนา สมฺมุขาเยว อนุปวชฺชตา พฺยากตา’’ติ? ‘‘อตฺถิ, ภนฺเต, ปุพฺพชิรํ นาม วชฺชิคาโม. ตตฺถายสฺมโต ฉนฺนสฺส มิตฺตกุลานิ สุหชฺชกุลานิ อุปวชฺชกุลานี’’ติ. ‘‘โหนฺติ เหเต, สาริปุตฺต, ฉนฺนสฺส ภิกฺขุโน มิตฺตกุลานิ สุหชฺชกุลานิ อุปวชฺชกุลานิ. นาหํ, สาริปุตฺต, เอตฺตาวตา [Pg.311] ‘สอุปวชฺโช’ติ วทามิ. โย โข, สาริปุตฺต, อิมญฺจ กายํ นิกฺขิปติ อญฺญญฺจ กายํ อุปาทิยติ ตมหํ ‘สอุปวชฺโช’ติ วทามิ. ตํ ฉนฺนสฺส ภิกฺขุโน นตฺถิ. ‘อนุปวชฺโช ฉนฺโน ภิกฺขุ สตฺถํ อาหเรสี’ติ เอวเมตํ, สาริปุตฺต, ธาเรหี’’ติ.

394. Kurz nachdem der ehrwürdige Sāriputta und der ehrwürdige Mahācunda fortgegangen waren, griff der ehrwürdige Channa zum Messer. Daraufhin begab sich der ehrwürdige Sāriputta dorthin, wo der Erhabene verweilte; dort angekommen grüßte er den Erhabenen ehrfurchtsvoll und setzte sich beiseite nieder. Beiseite sitzend sprach der ehrwürdige Sāriputta zum Erhabenen: „Herr, der ehrwürdige Channa hat zum Messer gegriffen. Was ist sein Ziel, was ist sein künftiger Zustand?“ „Sāriputta, hat der Mönch Channa dir gegenüber nicht bereits seine Unabhängigkeit von künftigem Ergreifen (anupavajjatā) erklärt?“ „Herr, es gibt ein Dorf der Vajjier namens Pubbajira. Dort hat der ehrwürdige Channa befreundete Familien, wohlgesinnte Familien und unterstützende Familien.“ „Es mag diese befreundeten, wohlgesinnten und unterstützenden Familien für den Mönch Channa geben, Sāriputta. Doch ich sage nicht, dass man deshalb ‚mit künftigem Ergreifen‘ behaftet sei. Wer, Sāriputta, diesen Körper ablegt und einen anderen Körper ergreift, den nenne ich ‚mit künftigem Ergreifen behaftet‘. Das ist beim Mönch Channa nicht der Fall. Ohne künftiges Ergreifen hat der Mönch Channa zum Messer gegriffen. So, Sāriputta, solltest du dies auffassen.“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมโน อายสฺมา สาริปุตฺโต ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทีติ.

Dies sprach der Erhabene. Der ehrwürdige Sāriputta war erfreut und froh über die Worte des Erhabenen.

ฉนฺโนวาทสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ทุติยํ.

Das Channovāda-Sutta, das zweite, ist abgeschlossen.

๓. ปุณฺโณวาทสุตฺตํ

3. Puṇṇovāda-Sutta

๓๙๕. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. อถ โข อายสฺมา ปุณฺโณ สายนฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา ปุณฺโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘สาธุ มํ, ภนฺเต, ภควา สํขิตฺเตน โอวาเทน โอวทตุ, ยมหํ ภควโต ธมฺมํ สุตฺวา เอโก วูปกฏฺโฐ อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหเรยฺย’’นฺติ. ‘‘เตน หิ, ปุณฺณ, สุณาหิ, สาธุกํ มนสิ กโรหิ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข อายสฺมา ปุณฺโณ ภควโต ปจฺจสฺโสสิ. ภควา เอตทโวจ –

395. So habe ich gehört: Einmal verweilte der Erhabene bei Sāvatthī im Jetavana, im Kloster des Anāthapiṇḍika. Da erhob sich der ehrwürdige Puṇṇa am Abend aus seiner Meditation, begab sich zum Erhabenen, grüßte ihn ehrfurchtsvoll und setzte sich beiseite nieder. Beiseite sitzend sprach der ehrwürdige Puṇṇa zum Erhabenen: „Es wäre gut, Herr, wenn der Erhabene mich mit einer kurzen Unterweisung belehren würde, damit ich, nachdem ich die Lehre des Erhabenen gehört habe, allein, zurückgezogen, achtsam, eifrig und entschlossen verweilen kann.“ „Dann höre, Puṇṇa, und merke es dir gut; ich werde sprechen.“ „Ja, Herr“, antwortete der ehrwürdige Puṇṇa dem Erhabenen. Der Erhabene sprach Folgendes:

‘‘สนฺติ โข, ปุณฺณ, จกฺขุวิญฺเญยฺยา รูปา อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา ปิยรูปา กามูปสํหิตา รชนียา. ตํ เจ ภิกฺขุ อภินนฺทติ อภิวทติ อชฺโฌสาย ติฏฺฐติ. ตสฺส ตํ อภินนฺทโต อภิวทโต อชฺโฌสาย ติฏฺฐโต อุปฺปชฺชติ นนฺที. ‘นนฺทีสมุทยา ทุกฺขสมุทโย, ปุณฺณา’ติ วทามิ.

„Puṇṇa, es gibt Formen, die durch das Sehbewusstsein erkennbar sind, die erwünscht, lieblich, angenehm, ansprechend, mit Sinnenlust verbunden und verlockend sind. Wenn ein Mönch daran Gefallen findet, sie begrüßt und daran haftet, dann entsteht in ihm Entzücken (nandī). Durch das Entstehen von Entzücken entsteht das Leiden, Puṇṇa, so sage ich.“

‘‘สนฺติ โข, ปุณฺณ, โสตวิญฺเญยฺยา สทฺทา… ฆานวิญฺเญยฺยา คนฺธา… ชิวฺหาวิญฺเญยฺยา รสา… กายวิญฺเญยฺยา โผฏฺฐพฺพา… มโนวิญฺเญยฺยา ธมฺมา อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา ปิยรูปา กามูปสํหิตา รชนียา. ตํ เจ ภิกฺขุ อภินนฺทติ อภิวทติ อชฺโฌสาย ติฏฺฐติ. ตสฺส ตํ อภินนฺทโต อภิวทโต อชฺโฌสาย ติฏฺฐโต อุปฺปชฺชติ นนฺที. ‘นนฺทีสมุทยา ทุกฺขสมุทโย, ปุณฺณา’ติ วทามิ.

„Es gibt, Puṇṇa, durch das Hörbewusstsein erkennbare Töne... durch das Riechbewusstsein erkennbare Gerüche... durch das Geschmacksbewusstsein erkennbare Geschmäcker... durch das Körperbewusstsein erkennbare Berührungsobjekte... durch das Geistbewusstsein erkennbare Geistesobjekte, die erwünscht, begehrenswert, angenehm, liebreizend, mit sinnlichem Begehren verbunden und leidenschaftserregend sind. Wenn ein Mönch daran Gefallen findet, dies begrüßt und daran haftend verweilt, entsteht in ihm Entzücken. Durch das Entstehen von Entzücken entsteht das Leiden, Puṇṇa, so sage ich.“

‘‘สนฺติ [Pg.312] จ โข, ปุณฺณ, จกฺขุวิญฺเญยฺยา รูปา อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา ปิยรูปา กามูปสํหิตา รชนียา. ตํ เจ ภิกฺขุ นาภินนฺทติ นาภิวทติ นาชฺโฌสาย ติฏฺฐติ. ตสฺส ตํ อนภินนฺทโต อนภิวทโต อนชฺโฌสาย ติฏฺฐโต นนฺที นิรุชฺฌติ. ‘นนฺทีนิโรธา ทุกฺขนิโรโธ, ปุณฺณา’ติ วทามิ.

„Es gibt aber auch, Puṇṇa, durch das Sehbewusstsein erkennbare Formen, die erwünscht, begehrenswert, angenehm, liebreizend, mit sinnlichem Begehren verbunden und leidenschaftserregend sind. Wenn ein Mönch daran keinen Gefallen findet, dies nicht begrüßt und nicht daran haftend verweilt, dann erlischt in ihm das Entzücken. Durch das Erlöschen des Entzückens erlischt das Leiden, Puṇṇa, so sage ich.“

‘‘สนฺติ จ โข, ปุณฺณ, โสตวิญฺเญยฺยา สทฺทา… ฆานวิญฺเญยฺยา คนฺธา… ชิวฺหาวิญฺเญยฺยา รสา… กายวิญฺเญยฺยา โผฏฺฐพฺพา… มโนวิญฺเญยฺยา ธมฺมา อิฏฺฐา กนฺตา มนาปา ปิยรูปา กามูปสํหิตา รชนียา. ตํ เจ ภิกฺขุ นาภินนฺทติ นาภิวทติ นาชฺโฌสาย ติฏฺฐติ. ตสฺส ตํ อนภินนฺทโต อนภิวทโต อนชฺโฌสาย ติฏฺฐโต นนฺที นิรุชฺฌติ. ‘นนฺทีนิโรธา ทุกฺขนิโรโธ, ปุณฺณา’ติ วทามิ.

„Es gibt aber auch, Puṇṇa, durch das Hörbewusstsein erkennbare Töne... durch das Riechbewusstsein erkennbare Gerüche... durch das Geschmacksbewusstsein erkennbare Geschmäcker... durch das Körperbewusstsein erkennbare Berührungsobjekte... durch das Geistbewusstsein erkennbare Geistesobjekte, die erwünscht, begehrenswert, angenehm, liebreizend, mit sinnlichem Begehren verbunden und leidenschaftserregend sind. Wenn ein Mönch daran keinen Gefallen findet, dies nicht begrüßt und nicht daran haftend verweilt, dann erlischt in ihm das Entzücken. Durch das Erlöschen des Entzückens erlischt das Leiden, Puṇṇa, so sage ich.“

‘‘อิมินา จ ตฺวํ ปุณฺณ, มยา สํขิตฺเตน โอวาเทน โอวทิโต กตรสฺมึ ชนปเท วิหริสฺสสี’’ติ? ‘‘อิมินาหํ, ภนฺเต, ภควตา สํขิตฺเตน โอวาเทน โอวทิโต, อตฺถิ สุนาปรนฺโต นาม ชนปโท, ตตฺถาหํ วิหริสฺสามี’’ติ.

„Nun, da du, Puṇṇa, von mir mit dieser kurzen Unterweisung belehrt worden bist, in welcher Gegend wirst du verweilen?“ – „Herr, da ich nun vom Erhabenen mit dieser kurzen Unterweisung belehrt worden bin: Es gibt eine Gegend namens Sunāparanta; dort werde ich verweilen.“

๓๙๖. ‘‘จณฺฑา โข, ปุณฺณ, สุนาปรนฺตกา มนุสฺสา; ผรุสา โข, ปุณฺณ, สุนาปรนฺตกา มนุสฺสา. สเจ ตํ, ปุณฺณ, สุนาปรนฺตกา มนุสฺสา อกฺโกสิสฺสนฺติ ปริภาสิสฺสนฺติ, ตตฺถ เต, ปุณฺณ, กินฺติ ภวิสฺสตี’’ติ? ‘‘สเจ มํ, ภนฺเต, สุนาปรนฺตกา มนุสฺสา อกฺโกสิสฺสนฺติ ปริภาสิสฺสนฺติ, ตตฺถ เม เอวํ ภวิสฺสติ – ‘ภทฺทกา วติเม สุนาปรนฺตกา มนุสฺสา, สุภทฺทกา วติเม สุนาปรนฺตกา มนุสฺสา, ยํ เม นยิเม ปาณินา ปหารํ เทนฺตี’ติ. เอวเมตฺถ, ภควา, ภวิสฺสติ; เอวเมตฺถ, สุคต, ภวิสฺสตี’’ติ.

396. „Die Menschen von Sunāparanta sind wild, Puṇṇa; die Menschen von Sunāparanta sind rau, Puṇṇa. Wenn dich die Menschen von Sunāparanta, Puṇṇa, beschimpfen und schmähen werden, was wirst du dann dort denken?“ – „Wenn mich, Herr, die Menschen von Sunāparanta beschimpfen und schmähen werden, dann werde ich so denken: ‚Gütig sind diese Menschen von Sunāparanta, sehr gütig sind diese Menschen von Sunāparanta, da sie mir keinen Schlag mit der Hand versetzen.‘ So werde ich dort denken, Erhabener; so werde ich dort denken, Glücklicher.“

‘‘สเจ ปน เต, ปุณฺณ, สุนาปรนฺตกา มนุสฺสา ปาณินา ปหารํ ทสฺสนฺติ, ตตฺถ ปน เต, ปุณฺณ, กินฺติ ภวิสฺสตี’’ติ? ‘‘สเจ เม, ภนฺเต, สุนาปรนฺตกา มนุสฺสา ปาณินา ปหารํ ทสฺสนฺติ, ตตฺถ เม เอวํ ภวิสฺสติ – ‘ภทฺทกา วติเม สุนาปรนฺตกา มนุสฺสา, สุภทฺทกา วติเม สุนาปรนฺตกา มนุสฺสา, ยํ เม นยิเม เลฑฺฑุนา ปหารํ เทนฺตี’ติ. เอวเมตฺถ, ภควา, ภวิสฺสติ; เอวเมตฺถ, สุคต, ภวิสฺสตี’’ติ.

„Wenn dir aber, Puṇṇa, die Menschen von Sunāparanta einen Schlag mit der Hand versetzen werden, was wirst du dann dort denken?“ – „Wenn mir, Herr, die Menschen von Sunāparanta einen Schlag mit der Hand versetzen werden, dann werde ich so denken: ‚Gütig sind diese Menschen von Sunāparanta, sehr gütig sind diese Menschen von Sunāparanta, da sie mich nicht mit Erdschollen bewerfen.‘ So werde ich dort denken, Erhabener; so werde ich dort denken, Glücklicher.“

‘‘สเจ ปน เต, ปุณฺณ, สุนาปรนฺตกา มนุสฺสา เลฑฺฑุนา ปหารํ ทสฺสนฺติ, ตตฺถ ปน เต, ปุณฺณ, กินฺติ ภวิสฺสตี’’ติ? ‘‘สเจ เม, ภนฺเต, สุนาปรนฺตกา มนุสฺสา [Pg.313] เลฑฺฑุนา ปหารํ ทสฺสนฺติ, ตตฺถ เม เอวํ ภวิสฺสติ – ‘ภทฺทกา วติเม สุนาปรนฺตกา มนุสฺสา, สุภทฺทกา วติเม สุนาปรนฺตกา มนุสฺสา, ยํ เม นยิเม ทณฺเฑน ปหารํ เทนฺตี’ติ. เอวเมตฺถ, ภควา, ภวิสฺสติ; เอวเมตฺถ, สุคต, ภวิสฺสตี’’ติ.

„Wenn dir aber, Puṇṇa, die Menschen von Sunāparanta einen Schlag mit einer Erdscholle versetzen werden, was wirst du dann dort denken?“ – „Wenn mir, Herr, die Menschen von Sunāparanta einen Schlag mit einer Erdscholle versetzen werden, dann werde ich so denken: ‚Gütig sind diese Menschen von Sunāparanta, sehr gütig sind diese Menschen von Sunāparanta, da sie mich nicht mit einem Stock schlagen.‘ So werde ich dort denken, Erhabener; so werde ich dort denken, Glücklicher.“

‘‘สเจ ปน เต, ปุณฺณ, สุนาปรนฺตกา มนุสฺสา ทณฺเฑน ปหารํ ทสฺสนฺติ, ตตฺถ ปน เต, ปุณฺณ, กินฺติ ภวิสฺสตี’’ติ? ‘‘สเจ เม, ภนฺเต, สุนาปรนฺตกา มนุสฺสา ทณฺเฑน ปหารํ ทสฺสนฺติ, ตตฺถ เม เอวํ ภวิสฺสติ – ‘ภทฺทกา วติเม สุนาปรนฺตกา มนุสฺสา, สุภทฺทกา วติเม สุนาปรนฺตกา มนุสฺสา, ยํ เม นยิเม สตฺเถน ปหารํ เทนฺตี’ติ. เอวเมตฺถ, ภควา, ภวิสฺสติ; เอวเมตฺถ, สุคต, ภวิสฺสตี’’ติ.

„Wenn dir aber, Puṇṇa, die Menschen von Sunāparanta einen Schlag mit einem Stock versetzen werden, was wirst du dann dort denken?“ – „Wenn mir, Herr, die Menschen von Sunāparanta einen Schlag mit einem Stock versetzen werden, dann werde ich so denken: ‚Gütig sind diese Menschen von Sunāparanta, sehr gütig sind diese Menschen von Sunāparanta, da sie mich nicht mit einer Waffe angreifen.‘ So werde ich dort denken, Erhabener; so werde ich dort denken, Glücklicher.“

‘‘สเจ ปน เต, ปุณฺณ, สุนาปรนฺตกา มนุสฺสา สตฺเถน ปหารํ ทสฺสนฺติ, ตตฺถ ปน เต, ปุณฺณ, กินฺติ ภวิสฺสตี’’ติ? ‘‘สเจ เม, ภนฺเต, สุนาปรนฺตกา มนุสฺสา สตฺเถน ปหารํ ทสฺสนฺติ, ตตฺถ เม เอวํ ภวิสฺสติ – ‘ภทฺทกา วติเม สุนาปรนฺตกา มนุสฺสา, สุภทฺทกา วติเม สุนาปรนฺตกา มนุสฺสา, ยํ มํ นยิเม ติณฺเหน สตฺเถน ชีวิตา โวโรเปนฺตี’ติ. เอวเมตฺถ, ภควา, ภวิสฺสติ; เอวเมตฺถ, สุคต, ภวิสฺสตี’’ติ.

„Wenn dir aber, Puṇṇa, die Menschen von Sunāparanta einen Schlag mit einer Waffe versetzen werden, was wirst du dann dort denken?“ – „Wenn mir, Herr, die Menschen von Sunāparanta einen Schlag mit einer Waffe versetzen werden, dann werde ich so denken: ‚Gütig sind diese Menschen von Sunāparanta, sehr gütig sind diese Menschen von Sunāparanta, da sie mir nicht mit einer scharfen Waffe das Leben nehmen.‘ So werde ich dort denken, Erhabener; so werde ich dort denken, Glücklicher.“

‘‘สเจ ปน ตํ, ปุณฺณ, สุนาปรนฺตกา มนุสฺสา ติณฺเหน สตฺเถน ชีวิตา โวโรเปสฺสนฺติ, ตตฺถ ปน เต, ปุณฺณ, กินฺติ ภวิสฺสตี’’ติ? ‘‘สเจ มํ, ภนฺเต, สุนาปรนฺตกา มนุสฺสา ติณฺเหน สตฺเถน ชีวิตา โวโรเปสฺสนฺติ, ตตฺถ เม เอวํ ภวิสฺสติ – ‘สนฺติ โข ภควโต สาวกา กาเย จ ชีวิเต จ อฏฺฏียมานา หรายมานา ชิคุจฺฉมานา สตฺถหารกํ ปริเยสนฺติ. ตํ เม อิทํ อปริยิฏฺฐํเยว สตฺถหารกํ ลทฺธ’นฺติ. เอวเมตฺถ, ภควา, ภวิสฺสติ; เอวเมตฺถ, สุคต, ภวิสฺสตี’’ติ. ‘‘สาธุ, สาธุ, ปุณฺณ! สกฺขิสฺสสิ โข ตฺวํ, ปุณฺณ, อิมินา ทมูปสเมน สมนฺนาคโต สุนาปรนฺตสฺมึ ชนปเท วิหริตุํ. ยสฺสทานิ ตฺวํ, ปุณฺณ, กาลํ มญฺญสี’’ติ.

„Wenn dir aber, Puṇṇa, die Menschen von Sunāparanta mit einer scharfen Waffe das Leben nehmen werden, was wirst du dann dort denken?“ – „Wenn mir, Herr, die Menschen von Sunāparanta mit einer scharfen Waffe das Leben nehmen werden, dann werde ich so denken: ‚Es gibt Jünger des Erhabenen, die, von ihrem Körper und ihrem Leben bedrückt, beschämt und angewidert, nach einem Vollstrecker mit einer Waffe suchen. Diesen Vollstrecker habe ich nun gefunden, ohne danach suchen zu müssen.‘ So werde ich dort denken, Erhabener; so werde ich dort denken, Glücklicher.“ – „Gut so, gut so, Puṇṇa! Ausgestattet mit dieser durch Geduld bewirkten Ruhe wirst du imstande sein, in der Gegend von Sunāparanta zu verweilen. Tu nun, Puṇṇa, was du für zeitgemäß hältst.“

๓๙๗. อถ โข อายสฺมา ปุณฺโณ ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา อนุโมทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา เสนาสนํ สํสาเมตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย เยน สุนาปรนฺโต ชนปโท เตน [Pg.314] จาริกํ ปกฺกามิ. อนุปุพฺเพน จาริกํ จรมาโน เยน สุนาปรนฺโต ชนปโท ตทวสริ. ตตฺร สุทํ อายสฺมา ปุณฺโณ สุนาปรนฺตสฺมึ ชนปเท วิหรติ. อถ โข อายสฺมา ปุณฺโณ เตเนวนฺตรวสฺเสน ปญฺจมตฺตานิ อุปาสกสตานิ ปฏิเวเทสิ, เตเนวนฺตรวสฺเสน ปญฺจมตฺตานิ อุปาสิกสตานิ ปฏิเวเทสิ, เตเนวนฺตรวสฺเสน ติสฺโส วิชฺชา สจฺฉากาสิ. อถ โข อายสฺมา ปุณฺโณ อปเรน สมเยน ปรินิพฺพายิ.

397. Da nun der Ehrwürdige Puṇṇo sich über die Worte des Erhabenen freute und ihnen zustimmte, erhob er sich von seinem Sitz, erwies dem Erhabenen die Ehre, umrundete ihn rechtsherum, ordnete seine Unterkunft, nahm Schale und Gewand und begab sich auf die Reise in das Land Sunāparanta. Während er allmählich weiterzog, erreichte er das Land Sunāparanta. Dort verweilte der Ehrwürdige Puṇṇo im Land Sunāparanta. Während jener Regenzeit bekehrte der Ehrwürdige Puṇṇo etwa fünfhundert Laienanhänger zur Einsicht in die vier edlen Wahrheiten; während derselben Regenzeit bekehrte er etwa fünfhundert Laienanhängerinnen zur Einsicht in die vier edlen Wahrheiten, und während derselben Regenzeit verwirklichte er die drei Arten des höheren Wissens. Später ging der Ehrwürdige Puṇṇo vollkommen in das Parinibbāna ein.

อถ โข สมฺพหุลา ภิกฺขู เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ. เอกมนฺตํ นิสินฺนา โข เต ภิกฺขู ภควนฺตํ เอตทโวจุํ – ‘‘โย โส, ภนฺเต, ปุณฺโณ นาม กุลปุตฺโต ภควตา สํขิตฺเตน โอวาเทน โอวทิโต โส กาลงฺกโต. ตสฺส กา คติ, โก อภิสมฺปราโย’’ติ? ‘‘ปณฺฑิโต, ภิกฺขเว, ปุณฺโณ กุลปุตฺโต ปจฺจปาทิ ธมฺมสฺสานุธมฺมํ, น จ มํ ธมฺมาธิกรณํ วิเหเฐสิ. ปรินิพฺพุโต, ภิกฺขเว, ปุณฺโณ กุลปุตฺโต’’ติ.

Daraufhin begaben sich zahlreiche Mönche zum Erhabenen; sie grüßten den Erhabenen ehrerbietig und setzten sich zur Seite nieder. Zur Seite sitzend sprachen jene Mönche zum Erhabenen: „Herr, jener Edelsohn namens Puṇṇo, der vom Erhabenen mit einer kurzen Unterweisung belehrt wurde, ist gestorben. Was ist seine Bestimmung, was ist sein künftiger Zustand?“ „Mönche, der Edelsohn Puṇṇo war weise; er sprach die Wahrheit, er sprach den Dhamma; er praktizierte dem Dhamma gemäß, und er hat mich nicht wegen der Lehre belästigt. Mönche, der Edelsohn Puṇṇo ist vollkommen ins Parinibbāna eingegangen.“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

Dies sprach der Erhabene. Die Mönche waren erfreut und hießen das Wort des Erhabenen freudig willkommen.

ปุณฺโณวาทสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ตติยํ.

Das Puṇṇovādasutta, das dritte, ist beendet.

๔. นนฺทโกวาทสุตฺตํ

4. Nandakovādasutta

๓๙๘. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. อถ โข มหาปชาปติโคตมี ปญฺจมตฺเตหิ ภิกฺขุนิสเตหิ สทฺธึ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ. เอกมนฺตํ ฐิตา โข มหาปชาปติโคตมี ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘โอวทตุ, ภนฺเต, ภควา ภิกฺขุนิโย; อนุสาสตุ, ภนฺเต, ภควา ภิกฺขุนิโย; กโรตุ, ภนฺเต, ภควา ภิกฺขุนีนํ ธมฺมึ กถ’’นฺติ.

398. So habe ich es gehört: Einmal weilte der Erhabene in Sāvatthī im Jeta-Hain, im Kloster des Anāthapiṇḍika. Da begab sich Mahāpajāpatī Gotamī zusammen mit etwa fünfhundert Nonnen zum Erhabenen; sie grüßte den Erhabenen ehrerbietig und blieb zur Seite stehen. Zur Seite stehend sprach Mahāpajāpatī Gotamī zum Erhabenen: „Möge der Erhabene, Herr, die Nonnen belehren; möge der Erhabene, Herr, die Nonnen unterweisen; möge der Erhabene, Herr, den Nonnen eine Lehrrede halten.“

เตน โข ปน สมเยน เถรา ภิกฺขู ภิกฺขุนิโย โอวทนฺติ ปริยาเยน. อายสฺมา นนฺทโก น อิจฺฉติ ภิกฺขุนิโย โอวทิตุํ ปริยาเยน. อถ [Pg.315] โข ภควา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อามนฺเตสิ – ‘‘กสฺส นุ โข, อานนฺท, อชฺช ปริยาโย ภิกฺขุนิโย โอวทิตุํ ปริยาเยนา’’ติ? ‘‘สพฺเพเหว, ภนฺเต, กโต ปริยาโย ภิกฺขุนิโย โอวทิตุํ ปริยาเยน. อยํ, ภนฺเต, อายสฺมา นนฺทโก น อิจฺฉติ ภิกฺขุนิโย โอวทิตุํ ปริยาเยนา’’ติ.

Zu jener Zeit belehrten die älteren Mönche die Nonnen der Reihe nach. Der Ehrwürdige Nandaka jedoch wollte die Nonnen nicht der Reihe nach belehren. Da wandte sich der Erhabene an den Ehrwürdigen Ānanda: „Ānanda, wer ist heute an der Reihe, die Nonnen der Reihe nach zu belehren?“ „Herr, alle haben ihren Turnus erfüllt, die Nonnen der Reihe nach zu belehren. Nur dieser Ehrwürdige Nandaka möchte die Nonnen nicht belehren, wenn er an der Reihe ist.“

อถ โข ภควา อายสฺมนฺตํ นนฺทกํ อามนฺเตสิ – ‘‘โอวท, นนฺทก, ภิกฺขุนิโย; อนุสาส, นนฺทก, ภิกฺขุนิโย; กโรหิ ตฺวํ, พฺราหฺมณ, ภิกฺขุนีนํ ธมฺมึ กถ’’นฺติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข อายสฺมา นนฺทโก ภควโต ปฏิสฺสุตฺวา ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย สาวตฺถึ ปิณฺฑาย ปาวิสิ. สาวตฺถิยํ ปิณฺฑาย จริตฺวา ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต อตฺตทุติโย เยน ราชการาโม เตนุปสงฺกมิ. อทฺทสํสุ โข ตา ภิกฺขุนิโย อายสฺมนฺตํ นนฺทกํ ทูรโตว อาคจฺฉนฺตํ. ทิสฺวาน อาสนํ ปญฺญาเปสุํ, อุทกญฺจ ปาทานํ อุปฏฺฐเปสุํ. นิสีทิ โข อายสฺมา นนฺทโก ปญฺญตฺเต อาสเน. นิสชฺช ปาเท ปกฺขาเลสิ. ตาปิ โข ภิกฺขุนิโย อายสฺมนฺตํ นนฺทกํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ. เอกมนฺตํ นิสินฺนา โข ตา ภิกฺขุนิโย อายสฺมา นนฺทโก เอตทโวจ – ‘‘ปฏิปุจฺฉกถา โข, ภคินิโย, ภวิสฺสติ. ตตฺถ อาชานนฺตีหิ – ‘อาชานามา’ ติสฺส วจนียํ, น อาชานนฺตีหิ – ‘น อาชานามา’ ติสฺส วจนียํ. ยสฺสา วา ปนสฺส กงฺขา วา วิมติ วา อหเมว ตตฺถ ปฏิปุจฺฉิตพฺโพ – ‘อิทํ, ภนฺเต, กถํ; อิมสฺส กฺวตฺโถ’’’ติ? ‘‘เอตฺตเกนปิ มยํ, ภนฺเต, อยฺยสฺส นนฺทกสฺส อตฺตมนา อภิรทฺธา ยํ โน อยฺโย นนฺทโก ปวาเรตี’’ติ.

Da wandte sich der Erhabene an den Ehrwürdigen Nandaka: „Belehre die Nonnen, Nandaka; unterweise die Nonnen, Nandaka; halte du, Brahmane, den Nonnen eine Lehrrede.“ „Sehr wohl, Herr“, antwortete der Ehrwürdige Nandaka dem Erhabenen, kleidete sich am Morgen an, nahm Schale und Gewand und ging in Sāvatthī auf Almosengang. Nachdem er in Sāvatthī den Almosengang verrichtet hatte und nach der Mahlzeit von seinem Almosengang zurückgekehrt war, begab er sich in Begleitung eines zweiten zum Rājakārāma-Kloster. Die Nonnen sahen den Ehrwürdigen Nandaka von weitem kommen. Als sie ihn sahen, bereiteten sie einen Sitz vor und stellten Wasser zum Waschen der Füße bereit. Der Ehrwürdige Nandaka setzte sich auf den vorbereiteten Sitz. Nachdem er sich gesetzt hatte, wusch er seine Füße. Auch jene Nonnen grüßten den Ehrwürdigen Nandaka ehrerbietig und setzten sich zur Seite nieder. Zu den zur Seite sitzenden Nonnen sprach der Ehrwürdige Nandaka: „Schwestern, es wird ein Gespräch in Form von Fragen und Antworten stattfinden. Dabei sollen jene, die etwas verstehen, sagen: ‚Wir verstehen es‘; jene, die es nicht verstehen, sollen sagen: ‚Wir verstehen es nicht‘. Wenn aber bei jemandem Zweifel oder Unklarheiten entstehen, so soll ich dazu befragt werden: ‚Herr, wie verhält es sich hiermit? Was ist die Bedeutung hiervon?‘“ „Schon allein damit, Herr, sind wir über den Ehrwürdigen Nandaka erfreut und zufrieden, dass der Ehrwürdige Nandaka uns dazu einlädt.“

๓๙๙. ‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภคินิโย, จกฺขุ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วา’’ติ? ‘‘ทุกฺขํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ – ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภคินิโย, โสตํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต…เป… ฆานํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต’’… ‘‘ชิวฺหา นิจฺจา วา อนิจฺจา วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจา, ภนฺเต’’… ‘‘กาโย นิจฺโจ วา อนิจฺโจ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺโจ, ภนฺเต’’… ‘‘มโน นิจฺโจ วา อนิจฺโจ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺโจ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วา’’ติ? ‘‘ทุกฺขํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ [Pg.316] นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ – ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กิสฺส เหตุ’’? ‘‘ปุพฺเพว โน เอตํ, ภนฺเต, ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย สุทิฏฺฐํ – ‘อิติปิเม ฉ อชฺฌตฺติกา อายตนา อนิจฺจา’’’ติ. ‘‘สาธุ, สาธุ, ภคินิโย! เอวญฺเหตํ, ภคินิโย, โหติ อริยสาวกสฺส ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสโต’’.

399. „Was meint ihr dazu, Schwestern, ist das Auge beständig oder unbeständig?“ – „Unbeständig, Ehrwürdiger.“ – „Was aber unbeständig ist, ist das leidvoll oder glückhaft?“ – „Leidvoll, Ehrwürdiger.“ – „Was aber unbeständig, leidvoll und der Veränderung unterworfen ist, ist es angemessen, dies so zu betrachten: ‚Dies gehört mir, das bin ich, dies ist mein Selbst‘?“ – „Gewiss nicht, Ehrwürdiger.“ – „Was meint ihr dazu, Schwestern, ist das Ohr beständig oder unbeständig?“ – „Unbeständig, Ehrwürdiger ... die Nase ... die Zunge ... der Körper ... der Geist beständig oder unbeständig?“ – „Unbeständig, Ehrwürdiger.“ – „Was aber unbeständig ist, ist das leidvoll oder glückhaft?“ – „Leidvoll, Ehrwürdiger.“ – „Was aber unbeständig, leidvoll und der Veränderung unterworfen ist, ist es angemessen, dies so zu betrachten: ‚Dies gehört mir, das bin ich, dies ist mein Selbst‘?“ – „Gewiss nicht, Ehrwürdiger.“ – „Was ist der Grund dafür?“ – „Schon zuvor, Ehrwürdiger, haben wir dies der Wirklichkeit entsprechend mit rechter Weisheit wohl gesehen: ‚So sind diese sechs inneren Sinnesbereiche unbeständig‘.“ – „Gut, gut, Schwestern! Ebenso verhält es sich, Schwestern, bei einem edlen Schüler, der mit rechter Weisheit der Wirklichkeit entsprechend sieht.“

๔๐๐. ‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภคินิโย, รูปา นิจฺจา วา อนิจฺจา วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจา, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วา’’ติ? ‘‘ทุกฺขํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ – ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภคินิโย, สทฺทา นิจฺจา วา อนิจฺจา วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจา, ภนฺเต…เป… คนฺธา นิจฺจา วา อนิจฺจา วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจา, ภนฺเต’’… ‘‘รสา นิจฺจา วา อนิจฺจา วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจา, ภนฺเต’’… ‘‘โผฏฺฐพฺพา นิจฺจา วา อนิจฺจา วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจา, ภนฺเต’’… ‘‘ธมฺมา นิจฺจา วา อนิจฺจา วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจา, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วา’’ติ? ‘‘ทุกฺขํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ – ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กิสฺส เหตุ’’? ‘‘ปุพฺเพว โน เอตํ, ภนฺเต, ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย สุทิฏฺฐํ – ‘อิติปิเม ฉ พาหิรา อายตนา อนิจฺจา’’’ติ. ‘‘สาธุ, สาธุ, ภคินิโย! เอวญฺเหตํ, ภคินิโย, โหติ อริยสาวกสฺส ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสโต’’.

400. „Was meint ihr dazu, Schwestern, sind Formen beständig oder unbeständig?“ – „Unbeständig, Ehrwürdiger.“ – „Was aber unbeständig ist, ist das leidvoll oder glückhaft?“ – „Leidvoll, Ehrwürdiger.“ – „Was aber unbeständig, leidvoll und der Veränderung unterworfen ist, ist es angemessen, dies so zu betrachten: ‚Dies gehört mir, das bin ich, dies ist mein Selbst‘?“ – „Gewiss nicht, Ehrwürdiger.“ – „Was meint ihr dazu, Schwestern, sind Klänge beständig oder unbeständig?“ – „Unbeständig, Ehrwürdiger ... Gerüche ... Geschmäcker ... Berührungen ... Geistesobjekte beständig oder unbeständig?“ – „Unbeständig, Ehrwürdiger.“ – „Was aber unbeständig ist, ist das leidvoll oder glückhaft?“ – „Leidvoll, Ehrwürdiger.“ – „Was aber unbeständig, leidvoll und der Veränderung unterworfen ist, ist es angemessen, dies so zu betrachten: ‚Dies gehört mir, das bin ich, dies ist mein Selbst‘?“ – „Gewiss nicht, Ehrwürdiger.“ – „Was ist der Grund dafür?“ – „Schon zuvor, Ehrwürdiger, haben wir dies der Wirklichkeit entsprechend mit rechter Weisheit wohl gesehen: ‚So sind diese sechs äußeren Sinnesbereiche unbeständig‘.“ – „Gut, gut, Schwestern! Ebenso verhält es sich, Schwestern, bei einem edlen Schüler, der mit rechter Weisheit der Wirklichkeit entsprechend sieht.“

๔๐๑. ‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภคินิโย, จกฺขุวิญฺญาณํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วา’’ติ? ‘‘ทุกฺขํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ – ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภคินิโย, โสตวิญฺญาณํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต…เป… ฆานวิญฺญาณํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต’’… ‘‘ชิวฺหาวิญฺญาณํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต’’… ‘‘กายวิญฺญาณํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต’’… ‘‘มโนวิญฺญาณํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วาติ’’? ‘‘ทุกฺขํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ – ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กิสฺส เหตุ’’? ‘‘ปุพฺเพว โน เอตํ, ภนฺเต, ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย สุทิฏฺฐํ – ‘อิติปิเม ฉ วิญฺญาณกายา อนิจฺจา’’’ติ. ‘‘สาธุ, สาธุ, ภคินิโย! เอวญฺเหตํ, ภคินิโย, โหติ อริยสาวกสฺส ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสโต’’.

401. „Was meint ihr dazu, Schwestern, ist Sehbewusstsein beständig oder unbeständig?“ – „Unbeständig, Ehrwürdiger.“ – „Was aber unbeständig ist, ist das leidvoll oder glückhaft?“ – „Leidvoll, Ehrwürdiger.“ – „Was aber unbeständig, leidvoll und der Veränderung unterworfen ist, ist es angemessen, dies so zu betrachten: ‚Dies gehört mir, das bin ich, dies ist mein Selbst‘?“ – „Gewiss nicht, Ehrwürdiger.“ – „Was meint ihr dazu, Schwestern, ist Hörbewusstsein beständig oder unbeständig?“ – „Unbeständig, Ehrwürdiger ... Riechbewusstsein ... Schmeckbewusstsein ... Körperbewusstsein ... Geistbewusstsein beständig oder unbeständig?“ – „Unbeständig, Ehrwürdiger.“ – „Was aber unbeständig ist, ist das leidvoll oder glückhaft?“ – „Leidvoll, Ehrwürdiger.“ – „Was aber unbeständig, leidvoll und der Veränderung unterworfen ist, ist es angemessen, dies so zu betrachten: ‚Dies gehört mir, das bin ich, dies ist mein Selbst‘?“ – „Gewiss nicht, Ehrwürdiger.“ – „Was ist der Grund dafür?“ – „Schon zuvor, Ehrwürdiger, haben wir dies der Wirklichkeit entsprechend mit rechter Weisheit wohl gesehen: ‚So sind diese sechs Bewusstseinsgruppen unbeständig‘.“ – „Gut, gut, Schwestern! Ebenso verhält es sich, Schwestern, bei einem edlen Schüler, der mit rechter Weisheit der Wirklichkeit entsprechend sieht.“

๔๐๒. ‘‘เสยฺยถาปิ[Pg.317], ภคินิโย, เตลปฺปทีปสฺส ฌายโต เตลมฺปิ อนิจฺจํ วิปริณามธมฺมํ, วฏฺฏิปิ อนิจฺจา วิปริณามธมฺมา, อจฺจิปิ อนิจฺจา วิปริณามธมฺมา, อาภาปิ อนิจฺจา วิปริณามธมฺมา. โย นุ โข, ภคินิโย, เอวํ วเทยฺย – ‘อมุสฺส เตลปฺปทีปสฺส ฌายโต เตลมฺปิ อนิจฺจํ วิปริณามธมฺมํ, วฏฺฏิปิ อนิจฺจา วิปริณามธมฺมา, อจฺจิปิ อนิจฺจา วิปริณามธมฺมา; ยา จ ขฺวาสฺส อาภา สา นิจฺจา ธุวา สสฺสตา อวิปริณามธมฺมา’ติ; สมฺมา นุ โข โส, ภคินิโย, วทมาโน วเทยฺยา’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กิสฺส เหตุ’’? ‘‘อมุสฺส หิ, ภนฺเต, เตลปฺปทีปสฺส ฌายโต เตลมฺปิ อนิจฺจํ วิปริณามธมฺมํ, วฏฺฏิปิ อนิจฺจา วิปริณามธมฺมา, อจฺจิปิ อนิจฺจา วิปริณามธมฺมา; ปเควสฺส อาภา อนิจฺจา วิปริณามธมฺมา’’ติ. ‘‘เอวเมว โข, ภคินิโย, โย นุ โข เอวํ วเทยฺย – ‘ฉ โขเม อชฺฌตฺติกา อายตนา อนิจฺจา ; ยญฺจ โข ฉ อชฺฌตฺติเก อายตเน ปฏิจฺจ ปฏิสํเวเทติ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตํ นิจฺจํ ธุวํ สสฺสตํ อวิปริณามธมฺม’นฺติ; สมฺมา นุ โข โส, ภคินิโย, วทมาโน วเทยฺยา’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กิสฺส เหตุ’’? ‘‘ตชฺชํ ตชฺชํ, ภนฺเต, ปจฺจยํ ปฏิจฺจ ตชฺชา ตชฺชา เวทนา อุปฺปชฺชนฺติ. ตชฺชสฺส ตชฺชสฺส ปจฺจยสฺส นิโรธา ตชฺชา ตชฺชา เวทนา นิรุชฺฌนฺตี’’ติ. ‘‘สาธุ, สาธุ, ภคินิโย! เอวญฺเหตํ, ภคินิโย, โหติ อริยสาวกสฺส ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสโต’’.

402. „Wie wenn, ihr Schwestern, bei einer brennenden Öllampe das Öl unbeständig ist und der Veränderung unterworfen, der Docht unbeständig ist und der Veränderung unterworfen, die Flamme unbeständig ist und der Veränderung unterworfen, und auch der Schein unbeständig ist und der Veränderung unterworfen. Wenn nun jemand, ihr Schwestern, so sprechen würde: ‚Bei jener brennenden Öllampe sind das Öl, der Docht und die Flamme unbeständig und der Veränderung unterworfen; was aber ihr Schein ist, der ist beständig, dauerhaft, ewig und nicht der Veränderung unterworfen‘; würde er, ihr Schwestern, damit richtig sprechen?“ – „Nein, Ehrwürdiger.“ – „Warum ist das so?“ – „Denn bei jener brennenden Öllampe, Ehrwürdiger, sind das Öl, der Docht und die Flamme unbeständig und der Veränderung unterworfen; erst recht ist ihr Schein unbeständig und der Veränderung unterworfen.“ – „Ebenso nun, ihr Schwestern, wenn jemand so sprechen würde: ‚Diese sechs inneren Sinnesbereiche sind zwar unbeständig; was man aber in Abhängigkeit von den sechs inneren Sinnesbereichen an angenehmem, unangenehmem oder weder-unangenehmem-noch-angenehmem Gefühl empfindet, das ist beständig, dauerhaft, ewig und nicht der Veränderung unterworfen‘; würde er, ihr Schwestern, damit richtig sprechen?“ – „Nein, Ehrwürdiger.“ – „Warum ist das so?“ – „In Abhängigkeit von der jeweils entsprechenden Bedingung, Ehrwürdiger, entstehen die jeweils entsprechenden Gefühle. Mit dem Aufhören der jeweils entsprechenden Bedingung hören die jeweils entsprechenden Gefühle auf.“ – „Gut, gut, ihr Schwestern! So ist es, ihr Schwestern, für einen edlen Schüler, der es mit vollkommener Weisheit der Wirklichkeit gemäß sieht.“

๔๐๓. ‘‘เสยฺยถาปิ, ภคินิโย, มหโต รุกฺขสฺส ติฏฺฐโต สารวโต มูลมฺปิ อนิจฺจํ วิปริณามธมฺมํ, ขนฺโธปิ อนิจฺโจ วิปริณามธมฺโม, สาขาปลาสมฺปิ อนิจฺจํ วิปริณามธมฺมํ, ฉายาปิ อนิจฺจา วิปริณามธมฺมา. โย นุ โข, ภคินิโย, เอวํ วเทยฺย – ‘อมุสฺส มหโต รุกฺขสฺส ติฏฺฐโต สารวโต มูลมฺปิ อนิจฺจํ วิปริณามธมฺมํ, ขนฺโธปิ อนิจฺโจ วิปริณามธมฺโม, สาขาปลาสมฺปิ อนิจฺจํ วิปริณามธมฺมํ, ยา จ ขฺวาสฺส ฉายา สา นิจฺจา ธุวา สสฺสตา อวิปริณามธมฺมา’ติ; สมฺมา นุ โข โส, ภคินิโย, วทมาโน วเทยฺยา’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กิสฺส เหตุ’’? ‘‘อมุสฺส หิ, ภนฺเต, มหโต รุกฺขสฺส ติฏฺฐโต สารวโต มูลมฺปิ อนิจฺจํ วิปริณามธมฺมํ, ขนฺโธปิ อนิจฺโจ วิปริณามธมฺโม, สาขาปลาสมฺปิ อนิจฺจํ วิปริณามธมฺมํ; ปเควสฺส ฉายา อนิจฺจา วิปริณามธมฺมา’’ติ. ‘‘เอวเมว โข, ภคินิโย, โย นุ โข เอวํ วเทยฺย – ‘ฉ โขเม พาหิรา อายตนา [Pg.318] อนิจฺจา. ยญฺจ โข ฉ พาหิเร อายตเน ปฏิจฺจ ปฏิสํเวเทติ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตํ นิจฺจํ ธุวํ สสฺสตํ อวิปริณามธมฺม’นฺติ; สมฺมา นุ โข โส, ภคินิโย, วทมาโน วเทยฺยา’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กิสฺส เหตุ’’? ‘‘ตชฺชํ ตชฺชํ, ภนฺเต, ปจฺจยํ ปฏิจฺจ ตชฺชา ตชฺชา เวทนา อุปฺปชฺชนฺติ. ตชฺชสฺส ตชฺชสฺส ปจฺจยสฺส นิโรธา ตชฺชา ตชฺชา เวทนา นิรุชฺฌนฺตี’’ติ. ‘‘สาธุ, สาธุ, ภคินิโย! เอวญฺเหตํ, ภคินิโย, โหติ อริยสาวกสฺส ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสโต’’.

403. „Wie wenn, ihr Schwestern, bei einem großen, stehenden Baum mit Kernholz die Wurzel unbeständig ist und der Veränderung unterworfen, der Stamm unbeständig ist und der Veränderung unterworfen, Zweige und Laub unbeständig sind und der Veränderung unterworfen, und auch der Schatten unbeständig ist und der Veränderung unterworfen. Wenn nun jemand, ihr Schwestern, so sprechen würde: ‚Bei jenem großen, stehenden Baum mit Kernholz sind die Wurzel, der Stamm, die Zweige und das Laub unbeständig und der Veränderung unterworfen; was aber sein Schatten ist, der ist beständig, dauerhaft, ewig und nicht der Veränderung unterworfen‘; würde er, ihr Schwestern, damit richtig sprechen?“ – „Nein, Ehrwürdiger.“ – „Warum ist das so?“ – „Denn bei jenem großen, stehenden Baum mit Kernholz, Ehrwürdiger, sind die Wurzel, der Stamm, die Zweige und das Laub unbeständig und der Veränderung unterworfen; erst recht ist sein Schatten unbeständig und der Veränderung unterworfen.“ – „Ebenso nun, ihr Schwestern, wenn jemand so sprechen würde: ‚Diese sechs äußeren Sinnesbereiche sind zwar unbeständig. Was man aber in Abhängigkeit von den sechs äußeren Sinnesbereichen an angenehmem, unangenehmem oder weder-unangenehmem-noch-angenehmem Gefühl empfindet, das ist beständig, dauerhaft, ewig und nicht der Veränderung unterworfen‘; würde er, ihr Schwestern, damit richtig sprechen?“ – „Nein, Ehrwürdiger.“ – „Warum ist das so?“ – „In Abhängigkeit von der jeweils entsprechenden Bedingung, Ehrwürdiger, entstehen die jeweils entsprechenden Gefühle. Mit dem Aufhören der jeweils entsprechenden Bedingung hören die jeweils entsprechenden Gefühle auf.“ – „Gut, gut, ihr Schwestern! So ist es, ihr Schwestern, für einen edlen Schüler, der es mit vollkommener Weisheit der Wirklichkeit gemäß sieht.“

๔๐๔. ‘‘เสยฺยถาปิ, ภคินิโย, ทกฺโข โคฆาตโก วา โคฆาตกนฺเตวาสี วา คาวึ วธิตฺวา ติณฺเหน โควิกนฺตเนน คาวึ สงฺกนฺเตยฺย อนุปหจฺจ อนฺตรํ มํสกายํ อนุปหจฺจ พาหิรํ จมฺมกายํ. ยํ ยเทว ตตฺถ อนฺตรา วิลิมํสํ อนฺตรา นฺหารุ อนฺตรา พนฺธนํ ตํ ตเทว ติณฺเหน โควิกนฺตเนน สญฺฉินฺเทยฺย สงฺกนฺเตยฺย สมฺปกนฺเตยฺย สมฺปริกนฺเตยฺย. สญฺฉินฺทิตฺวา สงฺกนฺติตฺวา สมฺปกนฺติตฺวา สมฺปริกนฺติตฺวา วิธุนิตฺวา พาหิรํ จมฺมกายํ เตเนว จมฺเมน ตํ คาวึ ปฏิจฺฉาเทตฺวา เอวํ วเทยฺย – ‘ตเถวายํ คาวี สํยุตฺตา อิมินาว จมฺเมนา’ติ; สมฺมา นุ โข โส, ภคินิโย, วทมาโน วเทยฺยา’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กิสฺส เหตุ’’? ‘‘อมุ หิ, ภนฺเต, ทกฺโข โคฆาตโก วา โคฆาตกนฺเตวาสี วา คาวึ วธิตฺวา ติณฺเหน โควิกนฺตเนน คาวึ สงฺกนฺเตยฺย อนุปหจฺจ อนฺตรํ มํสกายํ อนุปหจฺจ พาหิรํ จมฺมกายํ. ยํ ยเทว ตตฺถ อนฺตรา วิลิมํสํ อนฺตรา นฺหารุ อนฺตรา พนฺธนํ ตํ ตเทว ติณฺเหน โควิกนฺตเนน สญฺฉินฺเทยฺย สงฺกนฺเตยฺย สมฺปกนฺเตยฺย สมฺปริกนฺเตยฺย. สญฺฉินฺทิตฺวา สงฺกนฺติตฺวา สมฺปกนฺติตฺวา สมฺปริกนฺติตฺวา วิธุนิตฺวา พาหิรํ จมฺมกายํ เตเนว จมฺเมน ตํ คาวึ ปฏิจฺฉาเทตฺวา กิญฺจาปิ โส เอวํ วเทยฺย – ‘ตเถวายํ คาวี สํยุตฺตา อิมินาว จมฺเมนา’ติ; อถ โข สา คาวี วิสํยุตฺตา เตเนว จมฺเมนา’’ติ.

404. „Wie wenn, ihr Schwestern, ein geschickter Fleischer oder ein Fleischerslehrling eine Kuh schlachtet und mit einem scharfen Schlachtmesser die Kuh zerlegt, ohne das innere Fleischgewebe zu verletzen und ohne die äußere Haut zu verletzen. Was auch immer dort an innerem Bindegewebe, an Sehnen und an Bändern vorhanden ist, genau das würde er mit dem scharfen Schlachtmesser durchschneiden, losschneiden, herausschneiden und ringsherum abschneiden. Nachdem er es durchschnitten, losgeschnitten, herausgeschnitten und ringsherum abgeschnitten hat und so die äußere Haut abgelöst hat, würde er die Kuh mit eben dieser Haut wieder zudecken und so sprechen: ‚Genauso wie zuvor ist diese Kuh mit eben dieser Haut verbunden‘; würde er, ihr Schwestern, damit richtig sprechen?“ – „Nein, Ehrwürdiger.“ – „Warum ist das so?“ – „Denn jener geschickte Fleischer oder Fleischerslehrling, Ehrwürdiger, schlachtet die Kuh und zerlegt sie mit einem scharfen Schlachtmesser, ohne das innere Fleischgewebe zu verletzen und ohne die äußere Haut zu verletzen. Was auch immer dort an innerem Bindegewebe, an Sehnen und an Bändern vorhanden ist, genau das würde er mit dem scharfen Schlachtmesser durchschneiden, losschneiden, herausschneiden und ringsherum abschneiden. Nachdem er es durchschnitten, losgeschnitten, herausgeschnitten und ringsherum abgeschnitten hat und so die äußere Haut abgelöst hat, mag er zwar die Kuh mit eben dieser Haut wieder zudecken und so sprechen: ‚Genauso wie zuvor ist diese Kuh mit eben dieser Haut verbunden‘; dennoch ist jene Kuh von eben dieser Haut getrennt.“

‘‘อุปมา โข เม อยํ, ภคินิโย, กตา อตฺถสฺส วิญฺญาปนาย. อยเมเวตฺถ อตฺโถ; ‘อนฺตรา มํสกาโย’ติ โข, ภคินิโย, ฉนฺเนตํ อชฺฌตฺติกานํ อายตนานํ อธิวจนํ; ‘พาหิโร จมฺมกาโย’ติ โข ภคินิโย, ฉนฺเนตํ พาหิรานํ อายตนานํ อธิวจนํ; ‘อนฺตรา วิลิมํสํ, อนฺตรา นฺหารุ, อนฺตรา พนฺธน’นฺติ โข, ภคินิโย, นนฺทีราคสฺเสตํ อธิวจนํ; ‘ติณฺหํ [Pg.319] โควิกนฺตน’นฺติ โข, ภคินิโย, อริยาเยตํ ปญฺญาย อธิวจนํ; ยายํ อริยา ปญฺญา อนฺตรา กิเลสํ อนฺตรา สํโยชนํ อนฺตรา พนฺธนํ สญฺฉินฺทติ สงฺกนฺตติ สมฺปกนฺตติ สมฺปริกนฺตติ.

„Schwestern, ich habe dieses Gleichnis gegeben, um die Bedeutung zu verdeutlichen. Dies ist hier die Bedeutung: ‚Innerer Fleischkörper‘, Schwestern, ist eine Bezeichnung für die sechs inneren Sinnesbereiche. ‚Äußerer Hautkörper‘, Schwestern, ist eine Bezeichnung für die sechs äußeren Sinnesbereiche. ‚Dazwischenliegende Membran, Sehnen und Bande‘, Schwestern, ist eine Bezeichnung für Lust und Begierde (Nandīrāga). ‚Scharfes Fleischermesser‘, Schwestern, ist eine Bezeichnung für die edle Weisheit – jene edle Weisheit, welche die inneren Befleckungen, die inneren Fesseln und die inneren Bande durchtrennt, zerschneidet, zerstückelt und ringsherum abschneidet.“

๔๐๕. ‘‘สตฺต โข ปนิเม, ภคินิโย, โพชฺฌงฺคา, เยสํ ภาวิตตฺตา พหุลีกตตฺตา ภิกฺขุ อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. กตเม สตฺต? อิธ, ภคินิโย, ภิกฺขุ สติสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ วิเวกนิสฺสิตํ วิราคนิสฺสิตํ นิโรธนิสฺสิตํ โวสฺสคฺคปริณามึ, ธมฺมวิจยสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ…เป… วีริยสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ… ปีติสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ… ปสฺสทฺธิสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ… สมาธิสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ… อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ วิเวกนิสฺสิตํ วิราคนิสฺสิตํ นิโรธนิสฺสิตํ โวสฺสคฺคปริณามึ. อิเม โข, ภคินิโย, สตฺต โพชฺฌงฺคา, เยสํ ภาวิตตฺตา พหุลีกตตฺตา ภิกฺขุ อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรตี’’ติ.

405. „Es gibt diese sieben Erleuchtungsglieder, Schwestern; wenn ein Mönch diese entfaltet und häufig geübt hat, verweilt er, nachdem er durch die Versiegung der Einflüsse die einflusslose Gemütsbefreiung und Weisheitsbefreiung noch in diesem Leben selbst durch direktes Wissen verwirklicht und erlangt hat. Welche sieben? Hier, Schwestern, entfaltet ein Mönch das Erleuchtungsglied der Achtsamkeit, das auf Abgeschiedenheit, auf Wunschlosigkeit und auf Aufhebung beruht und im Loslassen mündet. Er entfaltet das Erleuchtungsglied der Wirklichkeitsergründung ... das Erleuchtungsglied der Tatkraft ... das Erleuchtungsglied der Verzückung ... das Erleuchtungsglied der Gestilltheit ... das Erleuchtungsglied der Sammlung ... er entfaltet das Erleuchtungsglied des Gleichmuts, das auf Abgeschiedenheit, auf Wunschlosigkeit und auf Aufhebung beruht und im Loslassen mündet. Dies, Schwestern, sind die sieben Erleuchtungsglieder; wenn ein Mönch diese entfaltet und häufig geübt hat, verweilt er, nachdem er durch die Versiegung der Einflüsse die einflusslose Gemütsbefreiung und Weisheitsbefreiung noch in diesem Leben selbst durch direktes Wissen verwirklicht und erlangt hat.“

๔๐๖. อถ โข อายสฺมา นนฺทโก ตา ภิกฺขุนิโย อิมินา โอวาเทน โอวทิตฺวา อุยฺโยเชสิ – ‘‘คจฺฉถ, ภคินิโย; กาโล’’ติ. อถ โข ตา ภิกฺขุนิโย อายสฺมโต นนฺทกสฺส ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา อนุโมทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา อายสฺมนฺตํ นนฺทกํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐํสุ. เอกมนฺตํ ฐิตา โข ตา ภิกฺขุนิโย ภควา เอตทโวจ – ‘‘คจฺฉถ, ภิกฺขุนิโย; กาโล’’ติ. อถ โข ตา ภิกฺขุนิโย ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ปกฺกมึสุ. อถ โข ภควา อจิรปกฺกนฺตีสุ ตาสุ ภิกฺขุนีสุ ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ตทหุโปสเถ จาตุทฺทเส น โหติ พหุโนชนสฺส กงฺขา วา วิมติ วา – ‘อูโน นุ โข จนฺโท, ปุณฺโณ นุ โข จนฺโท’ติ, อถ โข อูโน จนฺโทตฺเวว โหติ. เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ตา ภิกฺขุนิโย นนฺทกสฺส ธมฺมเทสนาย อตฺตมนา โหนฺติ โน จ โข ปริปุณฺณสงฺกปฺปา’’ติ.

406. Nachdem der ehrwürdige Nandaka jene Nonnen mit dieser Unterweisung belehrt hatte, verabschiedete er sie: „Geht, Schwestern; es ist Zeit.“ Da freuten sich jene Nonnen über die Worte des ehrwürdigen Nandaka, hießen sie gut, erhoben sich von ihren Sitzen, grüßten den ehrwürdigen Nandaka ehrerbietig, umwandelten ihn rechtsherum und begaben sich dorthin, wo der Erhabene war. Dort angekommen, grüßten sie den Erhabenen ehrerbietig und stellten sich an eine Seite. Als jene Nonnen an einer Seite standen, sagte der Erhabene zu ihnen: „Geht, Nonnen; es ist Zeit.“ Da grüßten jene Nonnen den Erhabenen ehrerbietig, umwandelten ihn rechtsherum und gingen fort. Kurz nachdem jene Nonnen gegangen waren, wandte sich der Erhabene an die Mönche: „Mönche, so wie am vierzehnten Uposatha-Tag die Menge der Menschen keinen Zweifel oder Unklarheit darüber hat: ‚Ist der Mond noch unvollständig oder ist der Mond voll?‘ – vielmehr ist der Mond gewiss noch unvollständig; ebenso, Mönche, sind jene Nonnen zwar erfreut über Nandakas Lehrdarlegung, doch ist ihr Entschluss zur Erleuchtung noch nicht vollkommen erfüllt.“

๔๐๗. อถ โข ภควา อายสฺมนฺตํ นนฺทกํ อามนฺเตสิ – ‘‘เตน หิ ตฺวํ, นนฺทก, สฺเวปิ ตา ภิกฺขุนิโย เตเนโววาเทน โอวเทยฺยาสี’’ติ. ‘‘เอวํ[Pg.320], ภนฺเต’’ติ โข อายสฺมา นนฺทโก ภควโต ปจฺจสฺโสสิ. อถ โข อายสฺมา นนฺทโก ตสฺสา รตฺติยา อจฺจเยน ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย สาวตฺถึ ปิณฺฑาย ปาวิสิ. สาวตฺถิยํ ปิณฺฑาย จริตฺวา ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต อตฺตทุติโย เยน ราชการาโม เตนุปสงฺกมิ. อทฺทสํสุ โข ตา ภิกฺขุนิโย อายสฺมนฺตํ นนฺทกํ ทูรโตว อาคจฺฉนฺตํ. ทิสฺวาน อาสนํ ปญฺญาเปสุํ, อุทกญฺจ ปาทานํ อุปฏฺฐเปสุํ. นิสีทิ โข อายสฺมา นนฺทโก ปญฺญตฺเต อาสเน. นิสชฺช ปาเท ปกฺขาเลสิ. ตาปิ โข ภิกฺขุนิโย อายสฺมนฺตํ นนฺทกํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ. เอกมนฺตํ นิสินฺนา โข ตา ภิกฺขุนิโย อายสฺมา นนฺทโก เอตทโวจ – ‘‘ปฏิปุจฺฉกถา โข, ภคินิโย, ภวิสฺสติ. ตตฺถ อาชานนฺตีหิ ‘อาชานามา’ ติสฺส วจนียํ, น อาชานนฺตีหิ ‘น อาชานามา’ ติสฺส วจนียํ. ยสฺสา วา ปนสฺส กงฺขา วา วิมติ วา, อหเมว ตตฺถ ปฏิปุจฺฉิตพฺโพ – ‘อิทํ, ภนฺเต, กถํ; อิมสฺส กฺวตฺโถ’’’ติ. ‘‘เอตฺตเกนปิ มยํ, ภนฺเต, อยฺยสฺส นนฺทกสฺส อตฺตมนา อภิรทฺธา ยํ โน อยฺโย นนฺทโก ปวาเรตี’’ติ.

407. Da wandte sich der Erhabene an den ehrwürdigen Nandaka: „Wohlan, Nandaka, so unterweise jene Nonnen auch morgen mit genau dieser Unterweisung.“ „Ja, Herr“, antwortete der ehrwürdige Nandaka dem Erhabenen. Nach Ablauf jener Nacht legte der ehrwürdige Nandaka am Vormittag sein Untergewand an, nahm Schale und Obergewand und ging nach Sāvatthī zum Almosengang. Nachdem er in Sāvatthī den Almosengang verrichtet hatte und nach der Mahlzeit von der Almosensammlung zurückgekehrt war, begab er sich zusammen mit einem Gefährten zum Rājakārāma-Kloster. Jene Nonnen sahen den ehrwürdigen Nandaka schon von weitem kommen. Als sie ihn sahen, bereiteten sie eine Sitzgelegenheit vor und stellten Wasser für die Füße bereit. Der ehrwürdige Nandaka setzte sich auf den vorbereiteten Platz. Nachdem er sich gesetzt hatte, wusch er sich die Füße. Auch jene Nonnen grüßten den ehrwürdigen Nandaka ehrerbietig und setzten sich an eine Seite. Zu den an einer Seite sitzenden Nonnen sagte der ehrwürdige Nandaka dies: „Schwestern, es wird ein Zwiegespräch geben. Dabei solltet ihr, wenn ihr etwas versteht, sagen: ‚Wir verstehen‘, und wenn ihr etwas nicht versteht, sagen: ‚Wir verstehen nicht‘. Falls aber jemandem ein Zweifel oder eine Unklarheit aufkommt, so sollte ich eben dazu befragt werden: ‚Wie ist dies, Herr? Was ist der Sinn von diesem?‘“ „Schon allein dadurch, Herr, sind wir über den ehrwürdigen Nandaka erfreut und zufrieden, dass der ehrwürdige Nandaka uns diese Einladung zur Befragung anbietet.“

๔๐๘. ‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภคินิโย, จกฺขุ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วา’’ติ? ‘‘ทุกฺขํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ – ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภคินิโย, โสตํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต…เป… ฆานํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต… ชิวฺหา… กาโย… มโน นิจฺโจ วา อนิจฺโจ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺโจ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วา’’ติ? ‘‘ทุกฺขํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ – ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กิสฺส เหตุ’’? ‘‘ปุพฺเพว โน เอตํ, ภนฺเต, ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย สุทิฏฺฐํ – ‘อิติปิเม ฉ อชฺฌตฺติกา อายตนา อนิจฺจา’’’ติ. ‘‘สาธุ สาธุ, ภคินิโย! เอวญฺเหตํ, ภคินิโย, โหติ อริยสาวกสฺส ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสโต’’.

408. „Was meint ihr, Schwestern, ist das Auge beständig oder unbeständig?“ „Unbeständig, Ehrwürdiger.“ „Ist aber das, was unbeständig ist, leidvoll oder glückhaft?“ „Leidvoll, Ehrwürdiger.“ „Ist es nun angemessen, das, was unbeständig, leidvoll und der Veränderung unterworfen ist, so zu betrachten: ‚Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst‘?“ „Gewiss nicht, Ehrwürdiger.“ „Was meint ihr, Schwestern, ist das Ohr beständig oder unbeständig?“ „Unbeständig, Ehrwürdiger ... die Nase ... die Zunge ... der Körper ... ist der Geist beständig oder unbeständig?“ „Unbeständig, Ehrwürdiger.“ „Ist aber das, was unbeständig ist, leidvoll oder glückhaft?“ „Leidvoll, Ehrwürdiger.“ „Ist es nun angemessen, das, was unbeständig, leidvoll und der Veränderung unterworfen ist, so zu betrachten: ‚Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst‘?“ „Gewiss nicht, Ehrwürdiger.“ „Aus welchem Grund?“ „Ehrwürdiger, wir haben dies bereits zuvor mit vollkommener Weisheit der Wirklichkeit entsprechend gut gesehen: ‚So sind diese sechs inneren Sinnesbereiche unbeständig‘.“ „Gut, gut, Schwestern! So verhält es sich in der Tat bei einem edlen Schüler, der mit vollkommener Weisheit der Wirklichkeit entsprechend sieht.“

๔๐๙. ‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภคินิโย, รูปา นิจฺจา วา อนิจฺจา วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจา, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วา’’ติ? ‘‘ทุกฺขํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ – ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส [Pg.321] เม อตฺตา’’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภคินิโย, สทฺทา นิจฺจา วา อนิจฺจา วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจา, ภนฺเต…เป… คนฺธา นิจฺจา วา อนิจฺจา วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจา, ภนฺเต… รสา นิจฺจา วา อนิจฺจา วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจา, ภนฺเต… โผฏฺฐพฺพา นิจฺจา วา อนิจฺจา วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจา, ภนฺเต… ธมฺมา นิจฺจา วา อนิจฺจา วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจา, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วา’’ติ? ‘‘ทุกฺขํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ – ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กิสฺส เหตุ’’? ‘‘ปุพฺเพว โน เอตํ, ภนฺเต, ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย สุทิฏฺฐํ – ‘อิติปิเม ฉ พาหิรา อายตนา อนิจฺจา’’’ติ. ‘‘สาธุ สาธุ, ภคินิโย! เอวญฺเหตํ, ภคินิโย, โหติ อริยสาวกสฺส ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสโต’’.

409. „Was meint ihr, Schwestern, sind Formen beständig oder unbeständig?“ „Unbeständig, Ehrwürdiger.“ „Ist aber das, was unbeständig ist, leidvoll oder glückhaft?“ „Leidvoll, Ehrwürdiger.“ „Ist es nun angemessen, das, was unbeständig, leidvoll und der Veränderung unterworfen ist, so zu betrachten: ‚Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst‘?“ „Gewiss nicht, Ehrwürdiger.“ „Was meint ihr, Schwestern, sind Klänge beständig oder unbeständig?“ „Unbeständig, Ehrwürdiger ... Gerüche ... Geschmäcker ... Berührungen ... sind Geistesobjekte beständig oder unbeständig?“ „Unbeständig, Ehrwürdiger.“ „Ist aber das, was unbeständig ist, leidvoll oder glückhaft?“ „Leidvoll, Ehrwürdiger.“ „Ist es nun angemessen, das, was unbeständig, leidvoll und der Veränderung unterworfen ist, so zu betrachten: ‚Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst‘?“ „Gewiss nicht, Ehrwürdiger.“ „Aus welchem Grund?“ „Ehrwürdiger, wir haben dies bereits zuvor mit vollkommener Weisheit der Wirklichkeit entsprechend gut gesehen: ‚So sind diese sechs äußeren Sinnesbereiche unbeständig‘.“ „Gut, gut, Schwestern! So verhält es sich in der Tat bei einem edlen Schüler, der mit vollkommener Weisheit der Wirklichkeit entsprechend sieht.“

๔๑๐. ‘‘ตํ กึ มญฺญถ, ภคินิโย, จกฺขุวิญฺญาณํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต…เป… โสตวิญฺญาณํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต… ฆานวิญฺญาณํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต… ชิวฺหาวิญฺญาณํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต… กายวิญฺญาณํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต… มโนวิญฺญาณํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วา’’ติ? ‘‘ทุกฺขํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ – ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กิสฺส เหตุ’’? ‘‘ปุพฺเพว โน เอตํ, ภนฺเต, ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย สุทิฏฺฐํ – ‘อิติปิเม ฉ วิญฺญาณกายา อนิจฺจา’’’ติ. ‘‘สาธุ สาธุ, ภคินิโย! เอวญฺเหตํ, ภคินิโย, โหติ อริยสาวกสฺส ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสโต’’.

410. „Was meint ihr, Schwestern, ist das Sehbewusstsein beständig oder unbeständig?“ „Unbeständig, Ehrwürdiger ... das Hörbewusstsein ... das Riechbewusstsein ... das Schmeckbewusstsein ... das Körperbewusstsein ... ist das Geistbewusstsein beständig oder unbeständig?“ „Unbeständig, Ehrwürdiger.“ „Ist aber das, was unbeständig ist, leidvoll oder glückhaft?“ „Leidvoll, Ehrwürdiger.“ „Ist es nun angemessen, das, was unbeständig, leidvoll und der Veränderung unterworfen ist, so zu betrachten: ‚Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst‘?“ „Gewiss nicht, Ehrwürdiger.“ „Aus welchem Grund?“ „Ehrwürdiger, wir haben dies bereits zuvor mit vollkommener Weisheit der Wirklichkeit entsprechend gut gesehen: ‚So sind diese sechs Arten des Bewusstseins unbeständig‘.“ „Gut, gut, Schwestern! So verhält es sich in der Tat bei einem edlen Schüler, der mit vollkommener Weisheit der Wirklichkeit entsprechend sieht.“

๔๑๑. ‘‘เสยฺยถาปิ, ภคินิโย, เตลปฺปทีปสฺส ฌายโต เตลมฺปิ อนิจฺจํ วิปริณามธมฺมํ, วฏฺฏิปิ อนิจฺจา วิปริณามธมฺมา, อจฺจิปิ อนิจฺจา วิปริณามธมฺมา, อาภาปิ อนิจฺจา วิปริณามธมฺมา. โย นุ โข, ภคินิโย, เอวํ วเทยฺย – ‘อมุสฺส เตลปฺปทีปสฺส ฌายโต เตลมฺปิ อนิจฺจํ วิปริณามธมฺมํ, วฏฺฏิปิ อนิจฺจา วิปริณามธมฺมา, อจฺจิปิ อนิจฺจา วิปริณามธมฺมา; ยา จ ขฺวาสฺส อาภา สา นิจฺจา ธุวา สสฺสตา อวิปริณามธมฺมา’ติ; สมฺมา นุ โข โส, ภคินิโย, วทมาโน วเทยฺยา’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กิสฺส เหตุ’’? ‘‘อมุสฺส หิ, ภนฺเต, เตลปฺปทีปสฺส ฌายโต เตลมฺปิ อนิจฺจํ วิปริณามธมฺมํ, วฏฺฏิปิ อนิจฺจา วิปริณามธมฺมา, อจฺจิปิ อนิจฺจา วิปริณามธมฺมา[Pg.322]; ปเควสฺส อาภา อนิจฺจา วิปริณามธมฺมา’’ติ. ‘‘เอวเมว โข, ภคินิโย, โย นุ โข เอวํ วเทยฺย – ‘ฉ โขเม อชฺฌตฺติกา อายตนา อนิจฺจา. ยญฺจ โข ฉ อชฺฌตฺติเก อายตเน ปฏิจฺจ ปฏิสํเวเทติ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตํ นิจฺจํ ธุวํ สสฺสตํ อวิปริณามธมฺม’นฺติ; สมฺมา นุ โข โส, ภคินิโย, วทมาโน วเทยฺยา’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กิสฺส เหตุ’’? ‘‘ตชฺชํ ตชฺชํ, ภนฺเต, ปจฺจยํ ปฏิจฺจ ตชฺชา ตชฺชา เวทนา อุปฺปชฺชนฺติ. ตชฺชสฺส ตชฺชสฺส ปจฺจยสฺส นิโรธา ตชฺชา ตชฺชา เวทนา นิรุชฺฌนฺตี’’ติ. ‘‘สาธุ สาธุ, ภคินิโย! เอวญฺเหตํ, ภคินิโย, โหติ อริยสาวกสฺส ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสโต’’.

411. „Ganz so, Schwestern, wie bei einer brennenden Öllampe das Öl unbeständig und dem Wandel unterworfen ist, der Docht unbeständig und dem Wandel unterworfen ist, die Flamme unbeständig und dem Wandel unterworfen ist und auch der Schein unbeständig und dem Wandel unterworfen ist. Wenn nun, Schwestern, jemand so spräche: ‚Bei dieser brennenden Öllampe ist das Öl unbeständig und dem Wandel unterworfen, der Docht unbeständig und dem Wandel unterworfen, die Flamme unbeständig und dem Wandel unterworfen; doch was ihr Schein ist, der ist beständig, dauerhaft, ewig und nicht dem Wandel unterworfen‘ – würde er, Schwestern, damit richtig sprechen?“ – „Gewiss nicht, ehrwürdiger Herr.“ – „Aus welchem Grund?“ – „Denn, ehrwürdiger Herr, bei dieser brennenden Öllampe ist das Öl unbeständig und dem Wandel unterworfen, der Docht unbeständig und dem Wandel unterworfen, die Flamme unbeständig und dem Wandel unterworfen; erst recht ist dann ihr Schein unbeständig und dem Wandel unterworfen.“ – „Ebenso nun, Schwestern, wenn jemand so spräche: ‚Diese sechs inneren Sinnesbereiche sind unbeständig. Doch was man in Abhängigkeit von den sechs inneren Sinnesbereichen an angenehmer, unangenehmer oder weder-unangenehmer-noch-angenehmer Empfindung erfährt, das ist beständig, dauerhaft, ewig und nicht dem Wandel unterworfen‘ – würde er, Schwestern, damit richtig sprechen?“ – „Gewiss nicht, ehrwürdiger Herr.“ – „Aus welchem Grund?“ – „In Abhängigkeit von der jeweiligen Bedingung, ehrwürdiger Herr, entstehen die jeweiligen Empfindungen. Mit dem Aufhören der jeweiligen Bedingung hören die jeweiligen Empfindungen auf.“ – „Gut, gut, Schwestern! Genau so verhält es sich, Schwestern, für einen edlen Schüler, der mit rechter Weisheit der Wirklichkeit entsprechend sieht.“

๔๑๒. ‘‘เสยฺยถาปิ, ภคินิโย, มหโต รุกฺขสฺส ติฏฺฐโต สารวโต มูลมฺปิ อนิจฺจํ วิปริณามธมฺมํ, ขนฺโธปิ อนิจฺโจ วิปริณามธมฺโม, สาขาปลาสมฺปิ อนิจฺจํ วิปริณามธมฺมํ, ฉายาปิ อนิจฺจา วิปริณามธมฺมา. โย นุ โข, ภคินิโย, เอวํ วเทยฺย – ‘อมุสฺส มหโต รุกฺขสฺส ติฏฺฐโต สารวโต มูลมฺปิ อนิจฺจํ วิปริณามธมฺมํ, ขนฺโธปิ อนิจฺโจ วิปริณามธมฺโม, สาขาปลาสมฺปิ อนิจฺจํ วิปริณามธมฺมํ; ยา จ ขฺวาสฺส ฉายา สา นิจฺจา ธุวา สสฺสตา อวิปริณามธมฺมา’ติ; สมฺมา นุ โข โส ภคินิโย, วทมาโน วเทยฺยา’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กิสฺส เหตุ’’? ‘‘อมุสฺส หิ, ภนฺเต, มหโต รุกฺขสฺส ติฏฺฐโต สารวโต มูลมฺปิ อนิจฺจํ วิปริณามธมฺมํ, ขนฺโธปิ อนิจฺโจ วิปริณามธมฺโม, สาขาปลาสมฺปิ อนิจฺจํ วิปริณามธมฺมํ; ปเควสฺส ฉายา อนิจฺจา วิปริณามธมฺมา’’ติ. ‘‘เอวเมว โข, ภคินิโย, โย นุ โข เอวํ วเทยฺย – ‘ฉ โขเม พาหิรา อายตนา อนิจฺจา. ยญฺจ โข พาหิเร อายตเน ปฏิจฺจ ปฏิสํเวเทติ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตํ นิจฺจํ ธุวํ สสฺสตํ อวิปริณามธมฺม’นฺติ; สมฺมา นุ โข โส, ภคินิโย, วทมาโน วเทยฺยา’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กิสฺส เหตุ’’? ‘‘ตชฺชํ ตชฺชํ, ภนฺเต, ปจฺจยํ ปฏิจฺจ ตชฺชา ตชฺชา เวทนา อุปฺปชฺชนฺติ. ตชฺชสฺส ตชฺชสฺส ปจฺจยสฺส นิโรธา ตชฺชา ตชฺชา เวทนา นิรุชฺฌนฺตี’’ติ. ‘‘สาธุ สาธุ, ภคินิโย! เอวญฺเหตํ, ภคินิโย, โหติ อริยสาวกสฺส ยถาภูตํ สมฺมปฺปญฺญาย ปสฺสโต’’.

412. „Ganz so, Schwestern, wie bei einem großen, feststehenden Baum, der Kernholz besitzt, die Wurzel unbeständig und dem Wandel unterworfen ist, der Stamm unbeständig und dem Wandel unterworfen ist, die Zweige und Blätter unbeständig und dem Wandel unterworfen sind und auch der Schatten unbeständig und dem Wandel unterworfen ist. Wenn nun, Schwestern, jemand so spräche: ‚Bei diesem großen, feststehenden Baum, der Kernholz besitzt, ist die Wurzel unbeständig und dem Wandel unterworfen, der Stamm unbeständig und dem Wandel unterworfen, die Zweige und Blätter unbeständig und dem Wandel unterworfen; doch was sein Schatten ist, der ist beständig, dauerhaft, ewig und nicht dem Wandel unterworfen‘ – würde er, Schwestern, damit richtig sprechen?“ – „Gewiss nicht, ehrwürdiger Herr.“ – „Aus welchem Grund?“ – „Denn, ehrwürdiger Herr, bei diesem großen, feststehenden Baum, der Kernholz besitzt, ist die Wurzel unbeständig und dem Wandel unterworfen, der Stamm unbeständig und dem Wandel unterworfen, die Zweige und Blätter unbeständig und dem Wandel unterworfen; erst recht ist dann sein Schatten unbeständig und dem Wandel unterworfen.“ – „Ebenso nun, Schwestern, wenn jemand so spräche: ‚Diese sechs äußeren Sinnesbereiche sind unbeständig. Doch was man in Abhängigkeit von den sechs äußeren Sinnesbereichen an angenehmer, unangenehmer oder weder-unangenehmer-noch-angenehmer Empfindung erfährt, das ist beständig, dauerhaft, ewig und nicht dem Wandel unterworfen‘ – würde er, Schwestern, damit richtig sprechen?“ – „Gewiss nicht, ehrwürdiger Herr.“ – „Aus welchem Grund?“ – „In Abhängigkeit von der jeweiligen Bedingung, ehrwürdiger Herr, entstehen die jeweiligen Empfindungen. Mit dem Aufhören der jeweiligen Bedingung hören die jeweiligen Empfindungen auf.“ – „Gut, gut, Schwestern! Genau so verhält es sich, Schwestern, für einen edlen Schüler, der mit rechter Weisheit der Wirklichkeit entsprechend sieht.“

๔๑๓. ‘‘เสยฺยถาปิ, ภคินิโย, ทกฺโข โคฆาตโก วา โคฆาตกนฺเตวาสี วา คาวึ วธิตฺวา ติณฺเหน โควิกนฺตเนน คาวึ สงฺกนฺเตยฺย อนุปหจฺจ [Pg.323] อนฺตรํ มํสกายํ อนุปหจฺจ พาหิรํ จมฺมกายํ. ยํ ยเทว ตตฺถ อนฺตรา วิลิมํสํ อนฺตรา นฺหารุ อนฺตรา พนฺธนํ ตํ ตเทว ติณฺเหน โควิกนฺตเนน สญฺฉินฺเทยฺย สงฺกนฺเตยฺย สมฺปกนฺเตยฺย สมฺปริกนฺเตยฺย. สญฺฉินฺทิตฺวา สงฺกนฺติตฺวา สมฺปกนฺติตฺวา สมฺปริกนฺติตฺวา วิธุนิตฺวา พาหิรํ จมฺมกายํ เตเนว จมฺเมน ตํ คาวึ ปฏิจฺฉาเทตฺวา เอวํ วเทยฺย – ‘ตเถวายํ คาวี สํยุตฺตา อิมินาว จมฺเมนา’ติ; สมฺมา นุ โข โส, ภคินิโย, วทมาโน วเทยฺยา’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กิสฺส เหตุ’’? ‘‘อมุ หิ, ภนฺเต, ทกฺโข โคฆาตโก วา โคฆาตกนฺเตวาสี วา คาวึ วธิตฺวา ติณฺเหน โควิกนฺตเนน คาวึ สงฺกนฺเตยฺย อนุปหจฺจ อนฺตรํ มํสกายํ อนุปหจฺจ พาหิรํ จมฺมกายํ. ยํ ยเทว ตตฺถ อนฺตรา วิลิมํสํ อนฺตรา นฺหารุ อนฺตรา พนฺธนํ ตํ ตเทว ติณฺเหน โควิกนฺตเนน สญฺฉินฺเทยฺย สงฺกนฺเตยฺย สมฺปกนฺเตยฺย สมฺปริกนฺเตยฺย. สญฺฉินฺทิตฺวา สงฺกนฺติตฺวา สมฺปกนฺติตฺวา สมฺปริกนฺติตฺวา วิธุนิตฺวา พาหิรํ จมฺมกายํ เตเนว จมฺเมน ตํ คาวึ ปฏิจฺฉาเทตฺวา กิญฺจาปิ โส เอวํ วเทยฺย – ‘ตเถวายํ คาวี สํยุตฺตา อิมินาว จมฺเมนา’ติ; อถ โข สา คาวี วิสํยุตฺตา เตเนว จมฺเมนา’’ติ.

413. „Ganz so, Schwestern, wie ein geschickter Fleischer oder ein Fleischerlehrling eine Kuh schlachtet und sie mit einem scharfen Schlachtmesser zerlegen würde, ohne das innere Fleisch und ohne die äußere Haut zu verletzen. Was immer es dort dazwischen an Muskelfasern, Sehnen und Bändern gibt, genau diese würde er mit dem scharfen Schlachtmesser durchschneiden, losschneiden, herausschneiden und rundherum abschneiden. Nachdem er alles durchschnitten, losgeschnitten, herausgeschnitten und rundherum abgeschnitten und so die äußere Hauthülle abgelöst hat, würde er die Kuh mit eben dieser Haut bedecken und so sprechen: ‚Genauso ist diese Kuh mit eben dieser Haut verbunden‘ – würde er, Schwestern, damit richtig sprechen?“ – „Gewiss nicht, ehrwürdiger Herr.“ – „Aus welchem Grund?“ – „Denn, ehrwürdiger Herr, jener geschickte Fleischer oder Fleischerlehrling hat die Kuh geschlachtet, sie mit einem scharfen Messer zerlegt, ohne das Fleisch oder die Haut zu verletzen, hat die Muskelfasern, Sehnen und Bänder dazwischen durchschnitten und die äußere Haut abgelöst; auch wenn er sie mit eben dieser Haut bedeckt und spräche: ‚Genauso ist diese Kuh mit eben dieser Haut verbunden‘, so ist jene Kuh doch von eben dieser Haut getrennt.“

‘‘อุปมา โข เม อยํ, ภคินิโย, กตา อตฺถสฺส วิญฺญาปนาย อยเมเวตฺถ อตฺโถ. ‘อนฺตรา มํสกาโย’ติ โข, ภคินิโย, ฉนฺเนตํ อชฺฌตฺติกานํ อายตนานํ อธิวจนํ; ‘พาหิโร จมฺมกาโย’ติ โข, ภคินิโย, ฉนฺเนตํ พาหิรานํ อายตนานํ อธิวจนํ; ‘อนฺตรา วิลิมํสํ อนฺตรา นฺหารุ อนฺตรา พนฺธน’นฺติ โข, ภคินิโย, นนฺทีราคสฺเสตํ อธิวจนํ; ‘ติณฺหํ โควิกนฺตน’นฺติ โข, ภคินิโย, อริยาเยตํ ปญฺญาย อธิวจนํ; ยายํ อริยา ปญฺญา อนฺตรา กิเลสํ อนฺตรา สํโยชนํ อนฺตรา พนฺธนํ สญฺฉินฺทติ สงฺกนฺตติ สมฺปกนฺตติ สมฺปริกนฺตติ.

„Dieses Gleichnis, Schwestern, habe ich dargelegt, um die Bedeutung verständlich zu machen. Dies ist hier die Bedeutung: ‚Innerer Fleischkörper‘, Schwestern, ist eine Bezeichnung für die sechs inneren Sinnesbereiche. ‚Äußerer Hautkörper‘, Schwestern, ist eine Bezeichnung für die sechs äußeren Sinnesbereiche. ‚Dazwischenliegendes Fleisch, dazwischenliegende Sehnen, dazwischenliegende Bindungen‘, Schwestern, ist eine Bezeichnung für die begehrliche Freude (Nandīrāga). ‚Das scharfe Schlachtmesser‘, Schwestern, ist eine Bezeichnung für die edle Weisheit; durch jene edle Weisheit werden die inneren Trübungen, die inneren Fesseln und die inneren Bindungen durchschnitten, zerteilt, zerhackt und ringsum aufgeschnitten.“

๔๑๔. ‘‘สตฺต โข ปนิเม, ภคินิโย, โพชฺฌงฺคา, เยสํ ภาวิตตฺตา พหุลีกตตฺตา ภิกฺขุ อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรติ. กตเม สตฺต? อิธ, ภคินิโย, ภิกฺขุ สติสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ วิเวกนิสฺสิตํ วิราคนิสฺสิตํ นิโรธนิสฺสิตํ โวสฺสคฺคปริณามึ. ธมฺมวิจยสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ…เป… วีริยสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ… ปีติสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ… ปสฺสทฺธิสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ… สมาธิสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ… อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺคํ [Pg.324] ภาเวติ วิเวกนิสฺสิตํ วิราคนิสฺสิตํ นิโรธนิสฺสิตํ โวสฺสคฺคปริณามึ. อิเม โข, ภคินิโย, สตฺต โพชฺฌงฺคา เยสํ ภาวิตตฺตา พหุลีกตตฺตา ภิกฺขุ อาสวานํ ขยา อนาสวํ เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตึ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรตี’’ติ.

414. „Es gibt diese sieben Erleuchtungsglieder (Bojjhaṅga), Schwestern, durch deren Entfaltung und häufige Übung ein Mönch durch die Versiegung der Triebe die triebfreie Befreiung des Geistes und die Befreiung durch Weisheit noch in diesem Leben selbst erkennt, verwirklicht, erlangt und darin verweilt. Welche sieben? Hier, Schwestern, entfaltet ein Mönch das Erleuchtungsglied der Achtsamkeit, das auf Abgeschiedenheit beruht, auf Leidenschaftslosigkeit beruht, auf Aufhören beruht und in Loslassen mündet. Er entfaltet das Erleuchtungsglied der Wirklichkeitserforschung... (wie oben)... er entfaltet das Erleuchtungsglied der Tatkraft... das Erleuchtungsglied der Verzückung... das Erleuchtungsglied der Stillung... das Erleuchtungsglied der Sammlung... er entfaltet das Erleuchtungsglied des Gleichmuts, das auf Abgeschiedenheit beruht, auf Leidenschaftslosigkeit beruht, auf Aufhören beruht und in Loslassen mündet. Dies sind, Schwestern, die sieben Erleuchtungsglieder, durch deren Entfaltung und häufige Übung ein Mönch durch die Versiegung der Triebe die triebfreie Befreiung des Geistes und die Befreiung durch Weisheit noch in diesem Leben selbst erkennt, verwirklicht, erlangt und darin verweilt.“

๔๑๕. อถ โข อายสฺมา นนฺทโก ตา ภิกฺขุนิโย อิมินา โอวาเทน โอวทิตฺวา อุยฺโยเชสิ – ‘‘คจฺฉถ, ภคินิโย; กาโล’’ติ. อถ โข ตา ภิกฺขุนิโย อายสฺมโต นนฺทกสฺส ภาสิตํ อภินนฺทิตฺวา อนุโมทิตฺวา อุฏฺฐายาสนา อายสฺมนฺตํ นนฺทกํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐํสุ. เอกมนฺตํ ฐิตา โข ตา ภิกฺขุนิโย ภควา เอตทโวจ –‘‘คจฺฉถ, ภิกฺขุนิโย; กาโล’’ติ. อถ โข ตา ภิกฺขุนิโย ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ปกฺกมึสุ. อถ โข ภควา อจิรปกฺกนฺตีสุ ตาสุ ภิกฺขุนีสุ ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ตทหุโปสเถ ปนฺนรเส น โหติ พหุโน ชนสฺส กงฺขา วา วิมติ วา – ‘อูโน นุ โข จนฺโท, ปุณฺโณ นุ โข จนฺโท’ติ, อถ โข ปุณฺโณ จนฺโทตฺเวว โหติ; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ตา ภิกฺขุนิโย นนฺทกสฺส ธมฺมเทสนาย อตฺตมนา เจว ปริปุณฺณสงฺกปฺปา จ. ตาสํ, ภิกฺขเว, ปญฺจนฺนํ ภิกฺขุนิสตานํ ยา ปจฺฉิมิตา ภิกฺขุนี สา โสตาปนฺนา อวินิปาตธมฺมา นิยตา สมฺโพธิปรายนา’’ติ.

415. Nachdem der ehrwürdige Nandaka jene Nonnen mit dieser Unterweisung belehrt hatte, verabschiedete er sie: „Geht, Schwestern, es ist Zeit.“ Da freuten sich jene Nonnen über das vom ehrwürdigen Nandaka Gesagte, stimmten ihm dankbar zu, erhoben sich von ihren Plätzen, erwiesen dem ehrwürdigen Nandaka die Ehre, indem sie ihn rechtsum wandelnd umschritten, und begaben sich dorthin, wo sich der Erhabene befand. Dort angekommen, erwiesen sie dem Erhabenen die Ehre und stellten sich zur Seite nieder. Zu den Nonnen, die dort standen, sprach der Erhabene: „Geht, Nonnen, es ist Zeit.“ Da erwiesen jene Nonnen dem Erhabenen die Ehre, umschritten ihn rechtsum und gingen fort. Kurz nachdem jene Nonnen gegangen waren, wandte sich der Erhabene an die Mönche: „Genauso wie, ihr Mönche, am fünfzehnten Tag, dem Uposatha-Tag, bei der Mehrheit der Menschen kein Zweifel oder Unsinn darüber besteht, ob der Mond abnimmt oder voll ist, sondern es feststeht, dass der Mond voll ist – ebenso, ihr Mönche, waren jene Nonnen über Nandakas Lehrdarlegung hocherfreut und ihre Absichten waren erfüllt. Von jenen fünfhundert Nonnen ist diejenige, die am wenigsten fortgeschritten ist, eine Stromeingetretene (Sotāpannā), nicht mehr dem Verfall in niedere Welten unterworfen, gefestigt und gewiss der vollkommenen Erleuchtung entgegengehend.“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

Dies sprach der Erhabene. Die Mönche waren hocherfreut und priesen die Worte des Erhabenen.

นนฺทโกวาทสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ จตุตฺถํ.

Die vierte Lehrrede, die Unterweisung von Nandaka, ist beendet.

๕. จูฬราหุโลวาทสุตฺตํ

5. Die kürzere Lehrrede der Unterweisung an Rāhula (Cūḷarāhulovādasutta).

๔๑๖. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. อถ โข ภควโต รโหคตสฺส ปฏิสลฺลีนสฺส เอวํ เจตโส ปริวิตกฺโก อุทปาทิ – ‘‘ปริปกฺกา โข [Pg.325] ราหุลสฺส วิมุตฺติปริปาจนียา ธมฺมา. ยํนูนาหํ ราหุลํ อุตฺตรึ อาสวานํ ขเย วิเนยฺย’’นฺติ. อถ โข ภควา ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย สาวตฺถึ ปิณฺฑาย ปาวิสิ. สาวตฺถิยํ ปิณฺฑาย จริตฺวา ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต อายสฺมนฺตํ ราหุลํ อามนฺเตสิ – ‘‘คณฺหาหิ, ราหุล, นิสีทนํ; เยน อนฺธวนํ เตนุปสงฺกมิสฺสาม ทิวาวิหารายา’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข อายสฺมา ราหุโล ภควโต ปฏิสฺสุตฺวา นิสีทนํ อาทาย ภควนฺตํ ปิฏฺฐิโต ปิฏฺฐิโต อนุพนฺธิ.

416. So habe ich gehört: Einmal verweilte der Erhabene bei Sāvatthī im Jeta-Hain, im Kloster des Anāthapiṇḍika. Als der Erhabene sich zur einsamen Meditation zurückgezogen hatte, entstand in seinem Geist folgender Gedanke: „Die zur Befreiung reifenden Qualitäten von Rāhula sind nun gereift. Wie wäre es, wenn ich Rāhula nun weiter zur Versiegung der Triebe anleiten würde?“ Da kleidete sich der Erhabene am Morgen an, nahm Schale und Obergewand und ging nach Sāvatthī um Almosen. Nachdem er in Sāvatthī um Almosen gegangen war und nach dem Mahl von seinem Almosenrundgang zurückgekehrt war, rief er den ehrwürdigen Rāhula zu sich: „Nimm die Sitzmatte, Rāhula; wir wollen uns zum Andhavana-Wald begeben, um dort den Tag zu verbringen.“ „Sehr wohl, Herr“, antwortete der ehrwürdige Rāhula dem Erhabenen, nahm seine Sitzmatte und folgte dem Erhabenen Schritt für Schritt.

เตน โข ปน สมเยน อเนกานิ เทวตาสหสฺสานิ ภควนฺตํ อนุพนฺธานิ โหนฺติ – ‘‘อชฺช ภควา อายสฺมนฺตํ ราหุลํ อุตฺตรึ อาสวานํ ขเย วิเนสฺสตี’’ติ. อถ โข ภควา อนฺธวนํ อชฺโฌคาเหตฺวา อญฺญตรสฺมึ รุกฺขมูเล ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีทิ. อายสฺมาปิ โข ราหุโล ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข อายสฺมนฺตํ ราหุลํ ภควา เอตทโวจ –

Zu jener Zeit folgten dem Erhabenen viele tausend Gottheiten mit dem Gedanken: „Heute wird der Erhabene den ehrwürdigen Rāhula weiter zur Versiegung der Triebe anleiten.“ Da drang der Erhabene in den Andhavana-Wald ein und setzte sich am Fuße eines bestimmten Baumes auf den für ihn vorbereiteten Platz. Auch der ehrwürdige Rāhula erwies dem Erhabenen die Ehre und setzte sich zur Seite nieder. Zu dem ehrwürdigen Rāhula, der dort saß, sprach der Erhabene Folgendes:

๔๑๗. ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ, ราหุล, จกฺขุ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต ’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วา’’ติ? ‘‘ทุกฺขํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ – ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ, ราหุล, รูปา นิจฺจา วา อนิจฺจา วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจา, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วา’’ติ? ‘‘ทุกฺขํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ – ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ, ราหุล, จกฺขุวิญฺญาณํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วา’’ติ? ‘‘ทุกฺขํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ – ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ, ราหุล, จกฺขุสมฺผสฺโส นิจฺโจ วา อนิจฺโจ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺโจ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ, ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วา’’ติ? ‘‘ทุกฺขํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ – ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ, ราหุล, ยมิทํ จกฺขุสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทนาคตํ สญฺญาคตํ สงฺขารคตํ วิญฺญาณคตํ ตมฺปิ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ[Pg.326]? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ, ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วา’’ติ? ‘‘ทุกฺขํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ – ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’.

417. „Was meinst du, Rāhula, ist das Auge beständig oder unbeständig?“ „Unbeständig, Ehrwürdiger Herr.“ „Was aber unbeständig ist, ist das leidvoll oder glückhaft?“ „Leidvoll, Ehrwürdiger Herr.“ „Was aber unbeständig, leidvoll und dem Wandel unterworfen ist, ist es angemessen, dies so zu betrachten: ‚Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst‘?“ „Gewiss nicht, Ehrwürdiger Herr.“ „Was meinst du, Rāhula, sind Formen beständig oder unbeständig?“ „Unbeständig, Ehrwürdiger Herr.“ „Was aber unbeständig ist, ist das leidvoll oder glückhaft?“ „Leidvoll, Ehrwürdiger Herr.“ „Was aber unbeständig, leidvoll und dem Wandel unterworfen ist, ist es angemessen, dies so zu betrachten: ‚Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst‘?“ „Gewiss nicht, Ehrwürdiger Herr.“ „Was meinst du, Rāhula, ist das Sehbewusstsein beständig oder unbeständig?“ „Unbeständig, Ehrwürdiger Herr.“ „Was aber unbeständig ist, ist das leidvoll oder glückhaft?“ „Leidvoll, Ehrwürdiger Herr.“ „Was aber unbeständig, leidvoll und dem Wandel unterworfen ist, ist es angemessen, dies so zu betrachten: ‚Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst‘?“ „Gewiss nicht, Ehrwürdiger Herr.“ „Was meinst du, Rāhula, ist der Augenkontakt beständig oder unbeständig?“ „Unbeständig, Ehrwürdiger Herr.“ „Was aber unbeständig ist, ist das leidvoll oder glückhaft?“ „Leidvoll, Ehrwürdiger Herr.“ „Was aber unbeständig, leidvoll und dem Wandel unterworfen ist, ist es angemessen, dies so zu betrachten: ‚Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst‘?“ „Gewiss nicht, Ehrwürdiger Herr.“ „Was meinst du, Rāhula, das, was infolge von Augenkontakt an Gefühl, an Wahrnehmung, an Gestaltungen und an Bewusstsein entsteht – ist auch das beständig oder unbeständig?“ „Unbeständig, Ehrwürdiger Herr.“ „Was aber unbeständig ist, ist das leidvoll oder glückhaft?“ „Leidvoll, Ehrwürdiger Herr.“ „Was aber unbeständig, leidvoll und dem Wandel unterworfen ist, ist es angemessen, dies so zu betrachten: ‚Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst‘?“ „Gewiss nicht, Ehrwürdiger Herr.“

๔๑๘. ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ ราหุล, โสตํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต…เป… ฆานํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต…เป… ชิวฺหา นิจฺจา วา อนิจฺจา วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจา, ภนฺเต…เป… กาโย นิจฺโจ วา อนิจฺโจ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺโจ, ภนฺเต…เป… มโน นิจฺโจ วา อนิจฺโจ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺโจ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ, ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วา’’ติ? ‘‘ทุกฺขํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ –‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ ราหุล, ธมฺมา นิจฺจา วา อนิจฺจา วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจา, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ, ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วา’’ติ? ‘‘ทุกฺขํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ – ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ ราหุล, มโนวิญฺญาณํ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ, ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วา’’ติ? ‘‘ทุกฺขํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ – ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ ราหุล, มโนสมฺผสฺโส นิจฺโจ วา อนิจฺโจ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺโจ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ, ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วา’’ติ? ‘‘ทุกฺขํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ, กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ – ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’. ‘‘ตํ กึ มญฺญสิ, ราหุล, ยมิทํ มโนสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทนาคตํ สญฺญาคตํ สงฺขารคตํ วิญฺญาณคตํ, ตมฺปิ นิจฺจํ วา อนิจฺจํ วา’’ติ? ‘‘อนิจฺจํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ, ทุกฺขํ วา ตํ สุขํ วา’’ติ? ‘‘ทุกฺขํ, ภนฺเต’’. ‘‘ยํ ปนานิจฺจํ ทุกฺขํ วิปริณามธมฺมํ กลฺลํ นุ ตํ สมนุปสฺสิตุํ – ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’’’ติ? ‘‘โน เหตํ, ภนฺเต’’.

418. „Was meinst du, Rāhula, ist das Ohr beständig oder unbeständig?“ „Unbeständig, Ehrwürdiger Herr … ist die Nase beständig oder unbeständig?“ „Unbeständig, Ehrwürdiger Herr … ist die Zunge beständig oder unbeständig?“ „Unbeständig, Ehrwürdiger Herr … ist der Körper beständig oder unbeständig?“ „Unbeständig, Ehrwürdiger Herr … ist der Geist beständig oder unbeständig?“ „Unbeständig, Ehrwürdiger Herr.“ „Was aber unbeständig ist, ist das leidvoll oder glückhaft?“ „Leidvoll, Ehrwürdiger Herr.“ „Was aber unbeständig, leidvoll und dem Wandel unterworfen ist, ist es angemessen, dies so zu betrachten: ‚Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst‘?“ „Gewiss nicht, Ehrwürdiger Herr.“ „Was meinst du, Rāhula, sind Geistesobjekte beständig oder unbeständig?“ „Unbeständig, Ehrwürdiger Herr.“ „Was aber unbeständig ist, ist das leidvoll oder glückhaft?“ „Leidvoll, Ehrwürdiger Herr.“ „Was aber unbeständig, leidvoll und dem Wandel unterworfen ist, ist es angemessen, dies so zu betrachten: ‚Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst‘?“ „Gewiss nicht, Ehrwürdiger Herr.“ „Was meinst du, Rāhula, ist das Geistbewusstsein beständig oder unbeständig?“ „Unbeständig, Ehrwürdiger Herr.“ „Was aber unbeständig ist, ist das leidvoll oder glückhaft?“ „Leidvoll, Ehrwürdiger Herr.“ „Was aber unbeständig, leidvoll und dem Wandel unterworfen ist, ist es angemessen, dies so zu betrachten: ‚Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst‘?“ „Gewiss nicht, Ehrwürdiger Herr.“ „Was meinst du, Rāhula, ist der Geistkontakt beständig oder unbeständig?“ „Unbeständig, Ehrwürdiger Herr.“ „Was aber unbeständig ist, ist das leidvoll oder glückhaft?“ „Leidvoll, Ehrwürdiger Herr.“ „Was aber unbeständig, leidvoll und dem Wandel unterworfen ist, ist es angemessen, dies so zu betrachten: ‚Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst‘?“ „Gewiss nicht, Ehrwürdiger Herr.“ „Was meinst du, Rāhula, das, was infolge von Geistkontakt an Gefühl, an Wahrnehmung, an Gestaltungen und an Bewusstsein entsteht – ist auch das beständig oder unbeständig?“ „Unbeständig, Ehrwürdiger Herr.“ „Was aber unbeständig ist, ist das leidvoll oder glückhaft?“ „Leidvoll, Ehrwürdiger Herr.“ „Was aber unbeständig, leidvoll und dem Wandel unterworfen ist, ist es angemessen, dies so zu betrachten: ‚Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst‘?“ „Gewiss nicht, Ehrwürdiger Herr.“

๔๑๙. ‘‘เอวํ ปสฺสํ, ราหุล, สุตวา อริยสาวโก จกฺขุสฺมึ นิพฺพินฺทติ, รูเปสุ นิพฺพินฺทติ, จกฺขุวิญฺญาเณ นิพฺพินฺทติ, จกฺขุสมฺผสฺเส นิพฺพินฺทติ, ยมิทํ จกฺขุสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทนาคตํ สญฺญาคตํ สงฺขารคตํ วิญฺญาณคตํ ตสฺมิมฺปิ นิพฺพินฺทติ. โสตสฺมึ นิพฺพินฺทติ, สทฺเทสุ นิพฺพินฺทติ…เป…[Pg.327], ฆานสฺมึ นิพฺพินฺทติ, คนฺเธสุ นิพฺพินฺทติ… ชิวฺหาย นิพฺพินฺทติ, รเสสุ นิพฺพินฺทติ… กายสฺมึ นิพฺพินฺทติ, โผฏฺฐพฺเพสุ นิพฺพินฺทติ… มนสฺมึ นิพฺพินฺทติ, ธมฺเมสุ นิพฺพินฺทติ, มโนวิญฺญาเณ นิพฺพินฺทติ, มโนสมฺผสฺเส นิพฺพินฺทติ, ยมิทํ มโนสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทนาคตํ สญฺญาคตํ สงฺขารคตํ วิญฺญาณคตํ ตสฺมิมฺปิ นิพฺพินฺทติ. นิพฺพินฺทํ วิรชฺชติ, วิราคา วิมุจฺจติ. วิมุตฺตสฺมึ วิมุตฺตมิติ ญาณํ โหติ. ‘ขีณา ชาติ, วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ, กตํ กรณียํ, นาปรํ อิตฺถตฺตายา’ติ ปชานาตี’’ติ.

419. Indem er dies so sieht, Rahula, wird der erfahrene edle Schüler des Auges überdrüssig, wird der Formen überdrüssig, wird des Sehbewusstseins überdrüssig, wird der Augenberührung überdrüssig; und was auch immer aufgrund der Augenberührung entsteht – ob Gefühl, Wahrnehmung, Gestaltungen oder Bewusstsein –, auch dessen wird er überdrüssig. Er wird des Ohres überdrüssig, der Töne überdrüssig... der Nase überdrüssig, der Gerüche überdrüssig... der Zunge überdrüssig, der Geschmäcke überdrüssig... des Körpers überdrüssig, der Berührungen überdrüssig... des Geistes überdrüssig, der Geistobjekte überdrüssig, des Geistbewusstseins überdrüssig, der Geistberührung überdrüssig; und was auch immer aufgrund der Geistberührung entsteht – ob Gefühl, Wahrnehmung, Gestaltungen oder Bewusstsein –, auch dessen wird er überdrüssig. Indem er überdrüssig wird, schwindet die Leidenschaft; durch das Schwinden der Leidenschaft wird er befreit. Im Befreiten entsteht das Wissen: 'Ich bin befreit'. Er versteht: 'Versiegt ist die Geburt, gelebt ist das heilige Leben, getan ist, was zu tun war, es gibt nichts Weiteres mehr für diesen Zustand'.

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมโน อายสฺมา ราหุโล ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทีติ. อิมสฺมิญฺจ ปน เวยฺยากรณสฺมึ ภญฺญมาเน อายสฺมโต ราหุลสฺส อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตํ วิมุจฺจิ. ตาสญฺจ อเนกานํ เทวตาสหสฺสานํ วิรชํ วีตมลํ ธมฺมจกฺขุํ อุทปาทิ – ‘ยํ กิญฺจิ สมุทยธมฺมํ สพฺพํ ตํ นิโรธธมฺม’’นฺติ.

Dies sprach der Erhabene. Erfreut stimmte der ehrwürdige Rahula den Worten des Erhabenen zu. Während diese Darlegung vorgetragen wurde, wurde der Geist des ehrwürdigen Rahula durch Nicht-Anhaften von den Trieben befreit. Und in jenen vielen tausend Gottheiten entstand das staubfreie, makellose Auge der Lehre: 'Was immer der Natur des Entstehens unterliegt, das alles unterliegt der Natur des Vergehens'.

จูฬราหุโลวาทสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ปญฺจมํ.

Die kürzere Lehrrede über die Unterweisung Rahulas, die fünfte, ist abgeschlossen.

๖. ฉฉกฺกสุตฺตํ

6. Die Lehrrede über die sechs Sechsergruppen (Chachakka Sutta).

๔๒๐. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ – ‘‘ธมฺมํ โว, ภิกฺขเว, เทเสสฺสามิ อาทิกลฺยาณํ มชฺเฌกลฺยาณํ ปริโยสานกลฺยาณํ สาตฺถํ สพฺยญฺชนํ, เกวลปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ ปกาเสสฺสามิ, ยทิทํ – ฉ ฉกฺกานิ. ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ –

420. So habe ich gehört: Einst weilte der Erhabene bei Savatthi im Jetavana, im Kloster des Anathapindika. Dort wandte sich der Erhabene an die Mönche: 'Ihr Mönche!' – 'Ehrwürdiger Herr!', antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach dies: 'Mönche, ich werde euch eine Lehre darlegen, die am Anfang gut ist, in der Mitte gut ist und am Ende gut ist, mit dem Sinn und dem Wortlaut, und ich werde das völlig vollkommene, geläuterte heilige Leben verkünden, nämlich: die sechs Sechsergruppen. Hört zu und schenkt dem weise Aufmerksamkeit; ich werde sprechen.' – 'Ja, ehrwürdiger Herr', antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach dies:

‘‘ฉ อชฺฌตฺติกานิ อายตนานิ เวทิตพฺพานิ, ฉ พาหิรานิ อายตนานิ เวทิตพฺพานิ, ฉ วิญฺญาณกายา เวทิตพฺพา, ฉ ผสฺสกายา เวทิตพฺพา, ฉ เวทนากายา เวทิตพฺพา, ฉ ตณฺหากายา เวทิตพฺพา.

Die sechs inneren Sinnesbereiche sollten verstanden werden, die sechs äußeren Sinnesbereiche sollten verstanden werden, die sechs Gruppen des Bewusstseins sollten verstanden werden, die sechs Gruppen der Berührung sollten verstanden werden, die sechs Gruppen des Gefühls sollten verstanden werden, die sechs Gruppen des Begehrens sollten verstanden werden.

๔๒๑. ‘‘‘ฉ อชฺฌตฺติกานิ อายตนานิ เวทิตพฺพานี’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? จกฺขายตนํ, โสตายตนํ, ฆานายตนํ, ชิวฺหายตนํ[Pg.328], กายายตนํ, มนายตนํ. ‘ฉ อชฺฌตฺติกานิ อายตนานิ เวทิตพฺพานี’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ, อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ. อิทํ ปฐมํ ฉกฺกํ.

421. 'Die sechs inneren Sinnesbereiche sollten verstanden werden' – so wurde es gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Den Sehbereich, den Hörbereich, den Riechbereich, den Geschmacksbereich, den Körperbereich und den Geistbereich. 'Die sechs inneren Sinnesbereiche sollten verstanden werden' – was so gesagt wurde, wurde in Bezug darauf gesagt. Dies ist die erste Sechsergruppe.

‘‘‘ฉ พาหิรานิ อายตนานิ เวทิตพฺพานี’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? รูปายตนํ, สทฺทายตนํ, คนฺธายตนํ, รสายตนํ, โผฏฺฐพฺพายตนํ, ธมฺมายตนํ. ‘ฉ พาหิรานิ อายตนานิ เวทิตพฺพานี’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ, อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ. อิทํ ทุติยํ ฉกฺกํ.

'Die sechs äußeren Sinnesbereiche sollten verstanden werden' – so wurde es gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? Den Formenbereich, den Tönebereich, den Gerüchebereich, den Geschmacksbereich, den Berührungsbereich und den Bereich der Geistobjekte. 'Die sechs äußeren Sinnesbereiche sollten verstanden werden' – was so gesagt wurde, wurde in Bezug darauf gesagt. Dies ist die zweite Sechsergruppe.

‘‘‘ฉ วิญฺญาณกายา เวทิตพฺพา’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? จกฺขุญฺจ ปฏิจฺจ รูเป จ อุปฺปชฺชติ จกฺขุวิญฺญาณํ, โสตญฺจ ปฏิจฺจ สทฺเท จ อุปฺปชฺชติ โสตวิญฺญาณํ, ฆานญฺจ ปฏิจฺจ คนฺเธ จ อุปฺปชฺชติ ฆานวิญฺญาณํ, ชิวฺหญฺจ ปฏิจฺจ รเส จ อุปฺปชฺชติ ชิวฺหาวิญฺญาณํ, กายญฺจ ปฏิจฺจ โผฏฺฐพฺเพ จ อุปฺปชฺชติ กายวิญฺญาณํ, มนญฺจ ปฏิจฺจ ธมฺเม จ อุปฺปชฺชติ มโนวิญฺญาณํ. ‘ฉ วิญฺญาณกายา เวทิตพฺพา’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ, อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ. อิทํ ตติยํ ฉกฺกํ.

'Die sechs Gruppen des Bewusstseins sollten verstanden werden' – so wurde es gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? In Abhängigkeit vom Auge und den Formen entsteht Sehbewusstsein; in Abhängigkeit vom Ohr und den Tönen entsteht Hörbewusstsein; in Abhängigkeit von der Nase und den Gerüchen entsteht Riechbewusstsein; in Abhängigkeit von der Zunge und den Geschmäcken entsteht Geschmacksbewusstsein; in Abhängigkeit vom Körper und den Berührungen entsteht Körperbewusstsein; in Abhängigkeit vom Geist und den Geistobjekten entsteht Geistbewusstsein. 'Die sechs Gruppen des Bewusstseins sollten verstanden werden' – was so gesagt wurde, wurde in Bezug darauf gesagt. Dies ist die dritte Sechsergruppe.

‘‘‘ฉ ผสฺสกายา เวทิตพฺพา’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? จกฺขุญฺจ ปฏิจฺจ รูเป จ อุปฺปชฺชติ จกฺขุวิญฺญาณํ, ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส; โสตญฺจ ปฏิจฺจ สทฺเท จ อุปฺปชฺชติ โสตวิญฺญาณํ, ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส; ฆานญฺจ ปฏิจฺจ คนฺเธ จ อุปฺปชฺชติ ฆานวิญฺญาณํ, ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส; ชิวฺหญฺจ ปฏิจฺจ รเส จ อุปฺปชฺชติ ชิวฺหาวิญฺญาณํ, ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส; กายญฺจ ปฏิจฺจ โผฏฺฐพฺเพ จ อุปฺปชฺชติ กายวิญฺญาณํ, ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส; มนญฺจ ปฏิจฺจ ธมฺเม จ อุปฺปชฺชติ มโนวิญฺญาณํ, ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส. ‘ฉ ผสฺสกายา เวทิตพฺพา’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ, อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ. อิทํ จตุตฺถํ ฉกฺกํ.

'Die sechs Gruppen der Berührung sollten verstanden werden' – so wurde es gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? In Abhängigkeit vom Auge und den Formen entsteht Sehbewusstsein; das Zusammentreffen der drei ist Berührung. In Abhängigkeit vom Ohr und den Tönen entsteht Hörbewusstsein; das Zusammentreffen der drei ist Berührung. In Abhängigkeit von der Nase und den Gerüchen entsteht Riechbewusstsein; das Zusammentreffen der drei ist Berührung. In Abhängigkeit von der Zunge und den Geschmäcken entsteht Geschmacksbewusstsein; das Zusammentreffen der drei ist Berührung. In Abhängigkeit vom Körper und den Berührungen entsteht Körperbewusstsein; das Zusammentreffen der drei ist Berührung. In Abhängigkeit vom Geist und den Geistobjekten entsteht Geistbewusstsein; das Zusammentreffen der drei ist Berührung. 'Die sechs Gruppen der Berührung sollten verstanden werden' – was so gesagt wurde, wurde in Bezug darauf gesagt. Dies ist die vierte Sechsergruppe.

‘‘‘ฉ เวทนากายา เวทิตพฺพา’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? จกฺขุญฺจ ปฏิจฺจ รูเป จ อุปฺปชฺชติ จกฺขุวิญฺญาณํ, ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส, ผสฺสปจฺจยา เวทนา; โสตญฺจ ปฏิจฺจ สทฺเท จ อุปฺปชฺชติ โสตวิญฺญาณํ, ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส, ผสฺสปจฺจยา เวทนา; ฆานญฺจ ปฏิจฺจ คนฺเธ จ อุปฺปชฺชติ ฆานวิญฺญาณํ, ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส, ผสฺสปจฺจยา เวทนา; ชิวฺหญฺจ ปฏิจฺจ รเส จ อุปฺปชฺชติ ชิวฺหาวิญฺญาณํ, ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส, ผสฺสปจฺจยา เวทนา; กายญฺจ ปฏิจฺจ โผฏฺฐพฺเพ จ อุปฺปชฺชติ กายวิญฺญาณํ, ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส, ผสฺสปจฺจยา [Pg.329] เวทนา; มนญฺจ ปฏิจฺจ ธมฺเม จ อุปฺปชฺชติ มโนวิญฺญาณํ, ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส, ผสฺสปจฺจยา เวทนา. ‘ฉ เวทนากายา เวทิตพฺพา’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ, อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ. อิทํ ปญฺจมํ ฉกฺกํ.

„‚Die sechs Gruppen von Empfindungen sind zu verstehen‘ – so wurde es gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? In Abhängigkeit vom Auge und den Formen entsteht Sehbewusstsein; das Zusammentreffen dieser drei ist Kontakt; mit Kontakt als Bedingung entsteht Empfindung. In Abhängigkeit vom Ohr und den Klängen entsteht Hörbewusstsein; das Zusammentreffen dieser drei ist Kontakt; mit Kontakt als Bedingung entsteht Empfindung. In Abhängigkeit von der Nase und den Gerüchen entsteht Riechbewusstsein; das Zusammentreffen dieser drei ist Kontakt; mit Kontakt als Bedingung entsteht Empfindung. In Abhängigkeit von der Zunge und den Geschmäckern entsteht Geschmacksbewusstsein; das Zusammentreffen dieser drei ist Kontakt; mit Kontakt als Bedingung entsteht Empfindung. In Abhängigkeit vom Körper und den Berührungen entsteht Körperbewusstsein; das Zusammentreffen dieser drei ist Kontakt; mit Kontakt als Bedingung entsteht Empfindung. In Abhängigkeit vom Geist und den Geistesobjekten entsteht Geistbewusstsein; das Zusammentreffen dieser drei ist Kontakt; mit Kontakt als Bedingung entsteht Empfindung. ‚Die sechs Gruppen von Empfindungen sind zu verstehen‘ – was so gesagt wurde, wurde in Bezug hierauf gesagt. Dies ist die fünfte Sechsergruppe.“

‘‘‘ฉ ตณฺหากายา เวทิตพฺพา’ติ – อิติ โข ปเนตํ วุตฺตํ. กิญฺเจตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ? จกฺขุญฺจ ปฏิจฺจ รูเป จ อุปฺปชฺชติ จกฺขุวิญฺญาณํ, ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส, ผสฺสปจฺจยา เวทนา, เวทนาปจฺจยา ตณฺหา; โสตญฺจ ปฏิจฺจ สทฺเท จ อุปฺปชฺชติ โสตวิญฺญาณํ…เป… ฆานญฺจ ปฏิจฺจ คนฺเธ จ อุปฺปชฺชติ ฆานวิญฺญาณํ… ชิวฺหญฺจ ปฏิจฺจ รเส จ อุปฺปชฺชติ ชิวฺหาวิญฺญาณํ… กายญฺจ ปฏิจฺจ โผฏฺฐพฺเพ จ อุปฺปชฺชติ กายวิญฺญาณํ… มนญฺจ ปฏิจฺจ ธมฺเม จ อุปฺปชฺชติ มโนวิญฺญาณํ, ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส, ผสฺสปจฺจยา เวทนา, เวทนาปจฺจยา ตณฺหา. ‘ฉ ตณฺหากายา เวทิตพฺพา’ติ – อิติ ยํ ตํ วุตฺตํ, อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตํ. อิทํ ฉฏฺฐํ ฉกฺกํ.

„‚Die sechs Gruppen von Verlangen sind zu verstehen‘ – so wurde es gesagt. In Bezug worauf wurde dies gesagt? In Abhängigkeit vom Auge und den Formen entsteht Sehbewusstsein; das Zusammentreffen dieser drei ist Kontakt; mit Kontakt als Bedingung entsteht Empfindung; mit Empfindung als Bedingung entsteht Verlangen. In Abhängigkeit vom Ohr und den Klängen entsteht Hörbewusstsein ...pe... In Abhängigkeit von der Nase und den Gerüchen entsteht Riechbewusstsein ... In Abhängigkeit von der Zunge und den Geschmäckern entsteht Geschmacksbewusstsein ... In Abhängigkeit vom Körper und den Berührungen entsteht Körperbewusstsein ... In Abhängigkeit vom Geist und den Geistesobjekten entsteht Geistbewusstsein; das Zusammentreffen dieser drei ist Kontakt; mit Kontakt als Bedingung entsteht Empfindung; mit Empfindung als Bedingung entsteht Verlangen. ‚Die sechs Gruppen von Verlangen sind zu verstehen‘ – was so gesagt wurde, wurde in Bezug hierauf gesagt. Dies ist die sechste Sechsergruppe.“

๔๒๒. ‘‘‘จกฺขุ อตฺตา’ติ โย วเทยฺย ตํ น อุปปชฺชติ. จกฺขุสฺส อุปฺปาโทปิ วโยปิ ปญฺญายติ. ยสฺส โข ปน อุปฺปาโทปิ วโยปิ ปญฺญายติ, ‘อตฺตา เม อุปฺปชฺชติ จ เวติ จา’ติ อิจฺจสฺส เอวมาคตํ โหติ. ตสฺมา ตํ น อุปปชฺชติ – ‘จกฺขุ อตฺตา’ติ โย วเทยฺย. อิติ จกฺขุ อนตฺตา.

422. „Wer sagen würde: ‚Das Auge ist das Selbst‘, das ist nicht haltbar. Sowohl das Entstehen als auch das Vergehen des Auges sind offensichtlich. Für jemanden, bei dem sowohl Entstehen als auch Vergehen offensichtlich sind, würde die Schlussfolgerung folgen: ‚Mein Selbst entsteht und vergeht.‘ Daher ist es nicht haltbar, wenn jemand sagen würde: ‚Das Auge ist das Selbst.‘ Folglich ist das Auge Nicht-Selbst.“

‘‘‘รูปา อตฺตา’ติ โย วเทยฺย ตํ น อุปปชฺชติ. รูปานํ อุปฺปาโทปิ วโยปิ ปญฺญายติ. ยสฺส โข ปน อุปฺปาโทปิ วโยปิ ปญฺญายติ, ‘อตฺตา เม อุปฺปชฺชติ จ เวติ จา’ติ อิจฺจสฺส เอวมาคตํ โหติ. ตสฺมา ตํ น อุปปชฺชติ – ‘รูปา อตฺตา’ติ โย วเทยฺย. อิติ จกฺขุ อนตฺตา, รูปา อนตฺตา.

„Wer sagen würde: ‚Die Formen sind das Selbst‘, das ist nicht haltbar. Sowohl das Entstehen als auch das Vergehen der Formen sind offensichtlich. Für jemanden, bei dem sowohl Entstehen als auch Vergehen offensichtlich sind, würde die Schlussfolgerung folgen: ‚Mein Selbst entsteht und vergeht.‘ Daher ist es nicht haltbar, wenn jemand sagen würde: ‚Die Formen sind das Selbst.‘ Folglich ist das Auge Nicht-Selbst, die Formen sind Nicht-Selbst.“

‘‘‘จกฺขุวิญฺญาณํ อตฺตา’ติ โย วเทยฺย ตํ น อุปปชฺชติ. จกฺขุวิญฺญาณสฺส อุปฺปาโทปิ วโยปิ ปญฺญายติ. ยสฺส โข ปน อุปฺปาโทปิ วโยปิ ปญฺญายติ, ‘อตฺตา เม อุปฺปชฺชติ จ เวติ จา’ติ อิจฺจสฺส เอวมาคตํ โหติ. ตสฺมา ตํ น อุปปชฺชติ – ‘จกฺขุวิญฺญาณํ อตฺตา’ติ โย วเทยฺย. อิติ จกฺขุ อนตฺตา, รูปา อนตฺตา, จกฺขุวิญฺญาณํ อนตฺตา.

„Wer sagen würde: ‚Das Sehbewusstsein ist das Selbst‘, das ist nicht haltbar. Sowohl das Entstehen als auch das Vergehen des Sehbewusstseins sind offensichtlich. Für jemanden, bei dem sowohl Entstehen als auch Vergehen offensichtlich sind, würde die Schlussfolgerung folgen: ‚Mein Selbst entsteht und vergeht.‘ Daher ist es nicht haltbar, wenn jemand sagen würde: ‚Das Sehbewusstsein ist das Selbst.‘ Folglich ist das Auge Nicht-Selbst, die Formen sind Nicht-Selbst, das Sehbewusstsein ist Nicht-Selbst.“

‘‘‘จกฺขุสมฺผสฺโส อตฺตา’ติ โย วเทยฺย ตํ น อุปปชฺชติ. จกฺขุสมฺผสฺสสฺส อุปฺปาโทปิ วโยปิ ปญฺญายติ. ยสฺส โข ปน อุปฺปาโทปิ วโยปิ ปญฺญายติ, ‘อตฺตา เม อุปฺปชฺชติ จ เวติ จา’ติ อิจฺจสฺส เอวมาคตํ โหติ. ตสฺมา ตํ น อุปปชฺชติ – ‘จกฺขุสมฺผสฺโส อตฺตา’ติ โย [Pg.330] วเทยฺย. อิติ จกฺขุ อนตฺตา, รูปา อนตฺตา, จกฺขุวิญฺญาณํ อนตฺตา, จกฺขุสมฺผสฺโส อนตฺตา.

„Wer sagen würde: ‚Der Seh-Kontakt ist das Selbst‘, das ist nicht haltbar. Sowohl das Entstehen als auch das Vergehen des Seh-Kontakts sind offensichtlich. Für jemanden, bei dem sowohl Entstehen als auch Vergehen offensichtlich sind, würde die Schlussfolgerung folgen: ‚Mein Selbst entsteht und vergeht.‘ Daher ist es nicht haltbar, wenn jemand sagen würde: ‚Der Seh-Kontakt ist das Selbst.‘ Folglich ist das Auge Nicht-Selbst, die Formen sind Nicht-Selbst, das Sehbewusstsein ist Nicht-Selbst, der Seh-Kontakt ist Nicht-Selbst.“

‘‘‘เวทนา อตฺตา’ติ โย วเทยฺย ตํ น อุปปชฺชติ. เวทนาย อุปฺปาโทปิ วโยปิ ปญฺญายติ. ยสฺส โข ปน อุปฺปาโทปิ วโยปิ ปญฺญายติ, ‘อตฺตา เม อุปฺปชฺชติ จ เวติ จา’ติ อิจฺจสฺส เอวมาคตํ โหติ. ตสฺมา ตํ น อุปปชฺชติ – ‘เวทนา อตฺตา’ติ โย วเทยฺย. อิติ จกฺขุ อนตฺตา, รูปา อนตฺตา, จกฺขุวิญฺญาณํ อนตฺตา, จกฺขุสมฺผสฺโส อนตฺตา, เวทนา อนตฺตา.

„Wer sagen würde: ‚Die Empfindung ist das Selbst‘, das ist nicht haltbar. Sowohl das Entstehen als auch das Vergehen der Empfindung sind offensichtlich. Für jemanden, bei dem sowohl Entstehen als auch Vergehen offensichtlich sind, würde die Schlussfolgerung folgen: ‚Mein Selbst entsteht und vergeht.‘ Daher ist es nicht haltbar, wenn jemand sagen würde: ‚Die Empfindung ist das Selbst.‘ Folglich ist das Auge Nicht-Selbst, die Formen sind Nicht-Selbst, das Sehbewusstsein ist Nicht-Selbst, der Seh-Kontakt ist Nicht-Selbst, die Empfindung ist Nicht-Selbst.“

‘‘‘ตณฺหา อตฺตา’ติ โย วเทยฺย ตํ น อุปปชฺชติ. ตณฺหาย อุปฺปาโทปิ วโยปิ ปญฺญายติ. ยสฺส โข ปน อุปฺปาโทปิ วโยปิ ปญฺญายติ, ‘อตฺตา เม อุปฺปชฺชติ จ เวติ จา’ติ อิจฺจสฺส เอวมาคตํ โหติ. ตสฺมา ตํ น อุปปชฺชติ – ‘ตณฺหา อตฺตา’ติ โย วเทยฺย. อิติ จกฺขุ อนตฺตา, รูปา อนตฺตา, จกฺขุวิญฺญาณํ อนตฺตา, จกฺขุสมฺผสฺโส อนตฺตา, เวทนา อนตฺตา, ตณฺหา อนตฺตา.

„Wer sagen würde: ‚Das Verlangen ist das Selbst‘, das ist nicht haltbar. Sowohl das Entstehen als auch das Vergehen des Verlangens sind offensichtlich. Für jemanden, bei dem sowohl Entstehen als auch Vergehen offensichtlich sind, würde die Schlussfolgerung folgen: ‚Mein Selbst entsteht und vergeht.‘ Daher ist es nicht haltbar, wenn jemand sagen würde: ‚Das Verlangen ist das Selbst.‘ Folglich ist das Auge Nicht-Selbst, die Formen sind Nicht-Selbst, das Sehbewusstsein ist Nicht-Selbst, der Seh-Kontakt ist Nicht-Selbst, die Empfindung ist Nicht-Selbst, das Verlangen ist Nicht-Selbst.“

๔๒๓. ‘‘‘โสตํ อตฺตา’ติ โย วเทยฺย…เป… ‘ฆานํ อตฺตา’ติ โย วเทยฺย… ‘ชิวฺหา อตฺตา’ติ โย วเทยฺย… ‘กาโย อตฺตา’ติ โย วเทยฺย… ‘มโน อตฺตา’ติ โย วเทยฺย ตํ น อุปปชฺชติ. มนสฺส อุปฺปาโทปิ วโยปิ ปญฺญายติ. ยสฺส โข ปน อุปฺปาโทปิ วโยปิ ปญฺญายติ, ‘อตฺตา เม อุปฺปชฺชติ จ เวติ จา’ติ อิจฺจสฺส เอวมาคตํ โหติ. ตสฺมา ตํ น อุปปชฺชติ – ‘มโน อตฺตา’ติ โย วเทยฺย. อิติ มโน อนตฺตา.

423. „Wer sagen würde: ‚Das Ohr ist das Selbst‘ ...pe... ‚Die Nase ist das Selbst‘ ... ‚Die Zunge ist das Selbst‘ ... ‚Der Körper ist das Selbst‘ ... ‚Der Geist ist das Selbst‘, das ist nicht haltbar. Sowohl das Entstehen als auch das Vergehen des Geistes sind offensichtlich. Für jemanden, bei dem sowohl Entstehen als auch Vergehen offensichtlich sind, würde die Schlussfolgerung folgen: ‚Mein Selbst entsteht und vergeht.‘ Daher ist es nicht haltbar, wenn jemand sagen würde: ‚Der Geist ist das Selbst.‘ Folglich ist der Geist Nicht-Selbst.“

‘‘‘ธมฺมา อตฺตา’ติ โย วเทยฺย ตํ น อุปปชฺชติ. ธมฺมานํ อุปฺปาโทปิ วโยปิ ปญฺญายติ. ยสฺส โข ปน อุปฺปาโทปิ วโยปิ ปญฺญายติ, ‘อตฺตา เม อุปฺปชฺชติ จ เวติ จา’ติ อิจฺจสฺส เอวมาคตํ โหติ. ตสฺมา ตํ น อุปปชฺชติ – ‘ธมฺมา อตฺตา’ติ โย วเทยฺย. อิติ มโน อนตฺตา, ธมฺมา อนตฺตา.

„Wer sagen würde: ‚Die Geistesobjekte sind das Selbst‘, das ist nicht haltbar. Sowohl das Entstehen als auch das Vergehen der Geistesobjekte sind offensichtlich. Für jemanden, bei dem sowohl Entstehen als auch Vergehen offensichtlich sind, würde die Schlussfolgerung folgen: ‚Mein Selbst entsteht und vergeht.‘ Daher ist es nicht haltbar, wenn jemand sagen würde: ‚Die Geistesobjekte sind das Selbst.‘ Folglich ist der Geist Nicht-Selbst, die Geistesobjekte sind Nicht-Selbst.“

‘‘‘มโนวิญฺญาณํ อตฺตา’ติ โย วเทยฺย ตํ น อุปปชฺชติ. มโนวิญฺญาณสฺส อุปฺปาโทปิ วโยปิ ปญฺญายติ. ยสฺส โข ปน อุปฺปาโทปิ วโยปิ ปญฺญายติ, ‘อตฺตา เม อุปฺปชฺชติ จ เวติ จา’ติ อิจฺจสฺส เอวมาคตํ โหติ. ตสฺมา ตํ น อุปปชฺชติ – ‘มโนวิญฺญาณํ อตฺตา’ติ [Pg.331] โย วเทยฺย. อิติ มโน อนตฺตา, ธมฺมา อนตฺตา, มโนวิญฺญาณํ อนตฺตา.

Wer behaupten würde: 'Das geistige Bewusstsein ist das Selbst', so trifft dies nicht zu. Sowohl das Entstehen als auch das Vergehen des geistigen Bewusstseins ist offensichtlich. Wenn aber von etwas sowohl das Entstehen als auch das Vergehen offensichtlich ist, so würde daraus folgen: 'Mein Selbst entsteht und vergeht'. Daher trifft die Behauptung 'Das geistige Bewusstsein ist das Selbst' nicht zu. Somit ist der Geist Nicht-Selbst, die Geistesobjekte sind Nicht-Selbst, das geistige Bewusstsein ist Nicht-Selbst.

‘‘‘มโนสมฺผสฺโส อตฺตา’ติ โย วเทยฺย ตํ น อุปปชฺชติ. มโนสมฺผสฺสสฺส อุปฺปาโทปิ วโยปิ ปญฺญายติ. ยสฺส โข ปน อุปฺปาโทปิ วโยปิ ปญฺญายติ, ‘อตฺตา เม อุปฺปชฺชติ จ เวติ จา’ติ อิจฺจสฺส เอวมาคตํ โหติ. ตสฺมา ตํ น อุปปชฺชติ – ‘มโนสมฺผสฺโส อตฺตา’ติ โย วเทยฺย. อิติ มโน อนตฺตา, ธมฺมา อนตฺตา, มโนวิญฺญาณํ อนตฺตา, มโนสมฺผสฺโส อนตฺตา.

Wer behaupten würde: 'Der geistige Kontakt ist das Selbst', so trifft dies nicht zu. Sowohl das Entstehen als auch das Vergehen des geistigen Kontakts ist offensichtlich. Wenn aber von etwas sowohl das Entstehen als auch das Vergehen offensichtlich ist, so würde daraus folgen: 'Mein Selbst entsteht und vergeht'. Daher trifft die Behauptung 'Der geistige Kontakt ist das Selbst' nicht zu. Somit ist der Geist Nicht-Selbst, die Geistesobjekte sind Nicht-Selbst, das geistige Bewusstsein ist Nicht-Selbst, der geistige Kontakt ist Nicht-Selbst.

‘‘‘เวทนา อตฺตา’ติ โย วเทยฺย ตํ น อุปปชฺชติ. เวทนาย อุปฺปาโทปิ วโยปิ ปญฺญายติ. ยสฺส โข ปน อุปฺปาโทปิ วโยปิ ปญฺญายติ, ‘อตฺตา เม อุปฺปชฺชติ จ เวติ จา’ติ อิจฺจสฺส เอวมาคตํ โหติ. ตสฺมา ตํ น อุปปชฺชติ – ‘เวทนา อตฺตา’ติ โย วเทยฺย. อิติ มโน อนตฺตา, ธมฺมา อนตฺตา, มโนวิญฺญาณํ อนตฺตา, มโนสมฺผสฺโส อนตฺตา, เวทนา อนตฺตา.

Wer behaupten würde: 'Das Gefühl ist das Selbst', so trifft dies nicht zu. Sowohl das Entstehen als auch das Vergehen des Gefühls ist offensichtlich. Wenn aber von etwas sowohl das Entstehen als auch das Vergehen offensichtlich ist, so würde daraus folgen: 'Mein Selbst entsteht und vergeht'. Daher trifft die Behauptung 'Das Gefühl ist das Selbst' nicht zu. Somit ist der Geist Nicht-Selbst, die Geistesobjekte sind Nicht-Selbst, das geistige Bewusstsein ist Nicht-Selbst, der geistige Kontakt ist Nicht-Selbst, das Gefühl ist Nicht-Selbst.

‘‘‘ตณฺหา อตฺตา’ติ โย วเทยฺย ตํ น อุปปชฺชติ. ตณฺหาย อุปฺปาโทปิ วโยปิ ปญฺญายติ. ยสฺส โข ปน อุปฺปาโทปิ วโยปิ ปญฺญายติ, ‘อตฺตา เม อุปฺปชฺชติ จ เวติ จา’ติ อิจฺจสฺส เอวมาคตํ โหติ. ตสฺมา ตํ น อุปปชฺชติ – ‘ตณฺหา อตฺตา’ติ โย วเทยฺย. อิติ มโน อนตฺตา, ธมฺมา อนตฺตา, มโนวิญฺญาณํ อนตฺตา, มโนสมฺผสฺโส อนตฺตา, เวทนา อนตฺตา, ตณฺหา อนตฺตา.

Wer behaupten würde: 'Das Verlangen ist das Selbst', so trifft dies nicht zu. Sowohl das Entstehen als auch das Vergehen des Verlangens ist offensichtlich. Wenn aber von etwas sowohl das Entstehen als auch das Vergehen offensichtlich ist, so würde daraus folgen: 'Mein Selbst entsteht und vergeht'. Daher trifft die Behauptung 'Das Verlangen ist das Selbst' nicht zu. Somit ist der Geist Nicht-Selbst, die Geistesobjekte sind Nicht-Selbst, das geistige Bewusstsein ist Nicht-Selbst, der geistige Kontakt ist Nicht-Selbst, das Gefühl ist Nicht-Selbst, das Verlangen ist Nicht-Selbst.

๔๒๔. ‘‘อยํ โข ปน, ภิกฺขเว, สกฺกายสมุทยคามินี ปฏิปทา – จกฺขุํ ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ; รูเป ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ; จกฺขุวิญฺญาณํ ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ; จกฺขุสมฺผสฺสํ ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ; เวทนํ ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ; ตณฺหํ ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ; โสตํ ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ…เป… ฆานํ ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ…เป… ชิวฺหํ ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’ติ [Pg.332] สมนุปสฺสติ…เป… กายํ ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ…เป… มนํ ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ, ธมฺเม ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ, มโนวิญฺญาณํ ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ, มโนสมฺผสฺสํ ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ, เวทนํ ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ, ตณฺหํ ‘เอตํ มม, เอโสหมสฺมิ, เอโส เม อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ.

424. Dies aber, ihr Mönche, ist die Praxis, die zur Entstehung der Persönlichkeitsansicht führt: Man betrachtet das Auge als: 'Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst'; man betrachtet Formen als: 'Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst'; man betrachtet das Sehbewusstsein als: 'Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst'; man betrachtet den Seh-Kontakt als: 'Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst'; man betrachtet das Gefühl als: 'Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst'; man betrachtet das Verlangen als: 'Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst'; das Ohr: 'Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst' ...pe... die Nase: 'Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst' ...pe... die Zunge: 'Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst' ...pe... den Körper: 'Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst' ...pe... den Geist als: 'Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst', Geistesobjekte als: 'Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst', das geistige Bewusstsein als: 'Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst', den geistigen Kontakt als: 'Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst', das Gefühl als: 'Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst', das Verlangen als: 'Das ist mein, das bin ich, das ist mein Selbst'.

‘‘อยํ โข ปน, ภิกฺขเว, สกฺกายนิโรธคามินี ปฏิปทา – จกฺขุํ ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ. รูเป ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ. จกฺขุวิญฺญาณํ ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ. จกฺขุสมฺผสฺสํ ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ. เวทนํ ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ. ตณฺหํ ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ. โสตํ ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ…เป… ฆานํ ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ… ชิวฺหํ ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ… กายํ ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ… มนํ ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ. ธมฺเม ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ. มโนวิญฺญาณํ ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ. มโนสมฺผสฺสํ ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ. เวทนํ ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ. ตณฺหํ ‘เนตํ มม, เนโสหมสฺมิ, น เมโส อตฺตา’ติ สมนุปสฺสติ.

Dies aber, ihr Mönche, ist die Praxis, die zum Aufhören der Persönlichkeitsansicht führt: Man betrachtet das Auge als: 'Das ist nicht mein, das bin ich nicht, das ist nicht mein Selbst'; man betrachtet Formen als: 'Das ist nicht mein, das bin ich nicht, das ist nicht mein Selbst'; man betrachtet das Sehbewusstsein als: 'Das ist nicht mein, das bin ich nicht, das ist nicht mein Selbst'; man betrachtet den Seh-Kontakt als: 'Das ist nicht mein, das bin ich nicht, das ist nicht mein Selbst'; man betrachtet das Gefühl als: 'Das ist nicht mein, das bin ich nicht, das ist nicht mein Selbst'; man betrachtet das Verlangen als: 'Das ist nicht mein, das bin ich nicht, das ist nicht mein Selbst'; das Ohr: 'Das ist nicht mein, das bin ich nicht, das ist nicht mein Selbst' ...pe... die Nase: 'Das ist nicht mein, das bin ich nicht, das ist nicht mein Selbst' ...pe... die Zunge: 'Das ist nicht mein, das bin ich nicht, das ist nicht mein Selbst' ...pe... den Körper: 'Das ist nicht mein, das bin ich nicht, das ist nicht mein Selbst' ...pe... den Geist als: 'Das ist nicht mein, das bin ich nicht, das ist nicht mein Selbst', Geistesobjekte als: 'Das ist nicht mein, das bin ich nicht, das ist nicht mein Selbst', das geistige Bewusstsein als: 'Das ist nicht mein, das bin ich nicht, das ist nicht mein Selbst', den geistigen Kontakt als: 'Das ist nicht mein, das bin ich nicht, das ist nicht mein Selbst', das Gefühl als: 'Das ist nicht mein, das bin ich nicht, das ist nicht mein Selbst', das Verlangen als: 'Das ist nicht mein, das bin ich nicht, das ist nicht mein Selbst'.

๔๒๕. ‘‘จกฺขุญฺจ, ภิกฺขเว, ปฏิจฺจ รูเป จ อุปฺปชฺชติ จกฺขุวิญฺญาณํ, ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส, ผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา. โส สุขาย เวทนาย ผุฏฺโฐ สมาโน อภินนฺทติ อภิวทติ อชฺโฌสาย ติฏฺฐติ. ตสฺส ราคานุสโย อนุเสติ. ทุกฺขาย เวทนาย ผุฏฺโฐ สมาโน โสจติ กิลมติ ปริเทวติ อุรตฺตาฬึ [Pg.333] กนฺทติ สมฺโมหํ อาปชฺชติ. ตสฺส ปฏิฆานุสโย อนุเสติ. อทุกฺขมสุขาย เวทนาย ผุฏฺโฐ สมาโน ตสฺสา เวทนาย สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ. ตสฺส อวิชฺชานุสโย อนุเสติ. โส วต, ภิกฺขเว, สุขาย เวทนาย ราคานุสยํ อปฺปหาย ทุกฺขาย เวทนาย ปฏิฆานุสยํ อปฺปฏิวิโนเทตฺวา อทุกฺขมสุขาย เวทนาย อวิชฺชานุสยํ อสมูหนิตฺวา อวิชฺชํ อปฺปหาย วิชฺชํ อนุปฺปาเทตฺวา ทิฏฺเฐว ธมฺเม ทุกฺขสฺสนฺตกโร ภวิสฺสตีติ – เนตํ ฐานํ วิชฺชติ.

425. "Mönche, in Abhängigkeit vom Auge und von Formen entsteht Sehbewusstsein. Das Zusammentreffen dieser drei ist Kontakt (phasso). Aufgrund von Kontakt entsteht ein Empfinden, sei es angenehm, schmerzhaft oder weder-schmerzhaft-noch-angenehm. Wenn er von einem angenehmen Gefühl berührt wird, erfreut er sich daran, heißt es willkommen und verweilt im Ergreifen. In ihm bleibt die latente Tendenz zur Gier (rāgānusayo) bestehen. Wenn er von einem schmerzhaften Gefühl berührt wird, sorgt er sich, ermattet, klagt, schlägt sich auf die Brust, jammert und verfällt in Verwirrung. In ihm bleibt die latente Tendenz zum Widerwillen (paṭighānusayo) bestehen. Wenn er von einem weder-schmerzhaften-noch-angenehmen Gefühl berührt wird, erkennt er weder das Entstehen noch das Vergehen, noch den Genuss, noch das Elend, noch das Entrinnen in Bezug auf dieses Gefühl der Wirklichkeit entsprechend. In ihm bleibt die latente Tendenz zur Unwissenheit (avijjānusayo) bestehen. Wahrlich, ihr Mönche, dass jener, ohne die latente Tendenz zur Gier gegenüber angenehmem Gefühl aufgegeben zu haben, ohne die latente Tendenz zum Widerwillen gegenüber schmerzhaftem Gefühl beseitigt zu haben, ohne die latente Tendenz zur Unwissenheit gegenüber weder-schmerzhaftem-noch-angenehmem Gefühl ausgerottet zu haben, ohne die Unwissenheit aufgegeben und ohne wahres Wissen (vijjā) hervorgebracht zu haben, in eben diesem Leben dem Leiden ein Ende bereiten wird – dieser Fall kann nicht eintreten."

‘‘โสตญฺจ, ภิกฺขเว, ปฏิจฺจ สทฺเท จ อุปฺปชฺชติ โสตวิญฺญาณํ…เป… ฆานญฺจ, ภิกฺขเว, ปฏิจฺจ คนฺเธ จ อุปฺปชฺชติ ฆานวิญฺญาณํ…เป… ชิวฺหญฺจ, ภิกฺขเว, ปฏิจฺจ รเส จ อุปฺปชฺชติ ชิวฺหาวิญฺญาณํ…เป… กายญฺจ, ภิกฺขเว, ปฏิจฺจ โผฏฺฐพฺเพ จ อุปฺปชฺชติ กายวิญฺญาณํ…เป… มนญฺจ, ภิกฺขเว, ปฏิจฺจ ธมฺเม จ อุปฺปชฺชติ มโนวิญฺญาณํ, ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส, ผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา. โส สุขาย เวทนาย ผุฏฺโฐ สมาโน อภินนฺทติ อภิวทติ อชฺโฌสาย ติฏฺฐติ. ตสฺส ราคานุสโย อนุเสติ. ทุกฺขาย เวทนาย ผุฏฺโฐ สมาโน โสจติ กิลมติ ปริเทวติ อุรตฺตาฬึ กนฺทติ สมฺโมหํ อาปชฺชติ. ตสฺส ปฏิฆานุสโย อนุเสติ. อทุกฺขมสุขาย เวทนาย ผุฏฺโฐ สมาโน ตสฺสา เวทนาย สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ. ตสฺส อวิชฺชานุสโย อนุเสติ. โส วต, ภิกฺขเว, สุขาย เวทนาย ราคานุสยํ อปฺปหาย ทุกฺขาย เวทนาย ปฏิฆานุสยํ อปฺปฏิวิโนเทตฺวา อทุกฺขมสุขาย เวทนาย อวิชฺชานุสยํ อสมูหนิตฺวา อวิชฺชํ อปฺปหาย วิชฺชํ อนุปฺปาเทตฺวา ทิฏฺเฐว ธมฺเม ทุกฺขสฺสนฺตกโร ภวิสฺสตีติ – เนตํ ฐานํ วิชฺชติ.

"Mönche, in Abhängigkeit vom Ohr und von Klängen entsteht Hörbewusstsein... in Abhängigkeit von der Nase und von Gerüchen entsteht Riechbewusstsein... in Abhängigkeit von der Zunge und von Geschmack entsteht Geschmacksbewusstsein... in Abhängigkeit vom Körper und von Berührungen entsteht Körperbewusstsein... Mönche, in Abhängigkeit vom Geist (manañca) und von Geistobjekten (dhamme ca) entsteht Geistbewusstsein. Das Zusammentreffen dieser drei ist Kontakt. Aufgrund von Kontakt entsteht ein Empfinden, sei es angenehm, schmerzhaft oder weder-schmerzhaft-noch-angenehm. Wenn er von einem angenehmen Gefühl berührt wird, erfreut er sich daran, heißt es willkommen und verweilt im Ergreifen. In ihm bleibt die latente Tendenz zur Gier bestehen. Wenn er von einem schmerzhaften Gefühl berührt wird, sorgt er sich, ermattet, klagt, schlägt sich auf die Brust, jammert und verfällt in Verwirrung. In ihm bleibt die latente Tendenz zum Widerwillen bestehen. Wenn er von einem weder-schmerzhaften-noch-angenehmen Gefühl berührt wird, erkennt er weder das Entstehen noch das Vergehen, noch den Genuss, noch das Elend, noch das Entrinnen in Bezug auf dieses Gefühl der Wirklichkeit entsprechend. In ihm bleibt die latente Tendenz zur Unwissenheit bestehen. Wahrlich, ihr Mönche, dass jener, ohne die latente Tendenz zur Gier gegenüber angenehmem Gefühl aufgegeben zu haben, ohne die latente Tendenz zum Widerwillen gegenüber schmerzhaftem Gefühl beseitigt zu haben, ohne die latente Tendenz zur Unwissenheit gegenüber weder-schmerzhaftem-noch-angenehmem Gefühl ausgerottet zu haben, ohne die Unwissenheit aufgegeben und ohne wahres Wissen hervorgebracht zu haben, in eben diesem Leben dem Leiden ein Ende bereiten wird – dieser Fall kann nicht eintreten."

๔๒๖. ‘‘จกฺขุญฺจ, ภิกฺขเว, ปฏิจฺจ รูเป จ อุปฺปชฺชติ จกฺขุวิญฺญาณํ, ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส, ผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา. โส สุขาย เวทนาย ผุฏฺโฐ สมาโน นาภินนฺทติ นาภิวทติ นาชฺโฌสาย ติฏฺฐติ. ตสฺส ราคานุสโย นานุเสติ. ทุกฺขาย เวทนาย ผุฏฺโฐ สมาโน น โสจติ น กิลมติ ปริเทวติ น อุรตฺตาฬึ กนฺทติ น สมฺโมหํ อาปชฺชติ. ตสฺส ปฏิฆานุสโย นานุเสติ. อทุกฺขมสุขาย เวทนาย ผุฏฺโฐ สมาโน ตสฺสา [Pg.334] เวทนาย สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ ปชานาติ. ตสฺส อวิชฺชานุสโย นานุเสติ. โส วต, ภิกฺขเว, สุขาย เวทนาย ราคานุสยํ ปหาย ทุกฺขาย เวทนาย ปฏิฆานุสยํ ปฏิวิโนเทตฺวา อทุกฺขมสุขาย เวทนาย อวิชฺชานุสยํ สมูหนิตฺวา อวิชฺชํ ปหาย วิชฺชํ อุปฺปาเทตฺวา ทิฏฺเฐว ธมฺเม ทุกฺขสฺสนฺตกโร ภวิสฺสตีติ – ฐานเมตํ วิชฺชติ.

426. "Mönche, in Abhängigkeit vom Auge und von Formen entsteht Sehbewusstsein. Das Zusammentreffen dieser drei ist Kontakt. Aufgrund von Kontakt entsteht ein Empfinden, sei es angenehm, schmerzhaft oder weder-schmerzhaft-noch-angenehm. Wenn er von einem angenehmen Gefühl berührt wird, erfreut er sich nicht daran, heißt es nicht willkommen und verweilt nicht im Ergreifen. In ihm bleibt die latente Tendenz zur Gier nicht bestehen. Wenn er von einem schmerzhaften Gefühl berührt wird, sorgt er sich nicht, ermattet nicht, klagt nicht, schlägt sich nicht auf die Brust, jammert nicht und verfällt nicht in Verwirrung. In ihm bleibt die latente Tendenz zum Widerwillen nicht bestehen. Wenn er von einem weder-schmerzhaften-noch-angenehmen Gefühl berührt wird, erkennt er das Entstehen, das Vergehen, den Genuss, das Elend und das Entrinnen in Bezug auf dieses Gefühl der Wirklichkeit entsprechend. In ihm bleibt die latente Tendenz zur Unwissenheit nicht bestehen. Wahrlich, ihr Mönche, dass jener, nachdem er die latente Tendenz zur Gier gegenüber angenehmem Gefühl aufgegeben, die latente Tendenz zum Widerwillen gegenüber schmerzhaftem Gefühl beseitigt und die latente Tendenz zur Unwissenheit gegenüber weder-schmerzhaftem-noch-angenehmem Gefühl ausgerottet hat, nachdem er die Unwissenheit aufgegeben und wahres Wissen (vijjā) hervorgebracht hat, in eben diesem Leben dem Leiden ein Ende bereiten wird – dieser Fall ist möglich."

‘‘โสตญฺจ, ภิกฺขเว, ปฏิจฺจ สทฺเท จ อุปฺปชฺชติ โสตวิญฺญาณํ…เป….

"Mönche, in Abhängigkeit vom Ohr und von Klängen entsteht Hörbewusstsein..."

‘‘ฆานญฺจ, ภิกฺขเว, ปฏิจฺจ คนฺเธ จ อุปฺปชฺชติ ฆานวิญฺญาณํ…เป….

"Mönche, in Abhängigkeit von der Nase und von Gerüchen entsteht Riechbewusstsein..."

‘‘ชิวฺหญฺจ, ภิกฺขเว, ปฏิจฺจ รเส จ อุปฺปชฺชติ ชิวฺหาวิญฺญาณํ…เป….

"Mönche, in Abhängigkeit von der Zunge und von Geschmack entsteht Geschmacksbewusstsein..."

‘‘กายญฺจ, ภิกฺขเว, ปฏิจฺจ โผฏฺฐพฺเพ จ อุปฺปชฺชติ กายวิญฺญาณํ…เป….

"Mönche, in Abhängigkeit vom Körper und von Berührungen entsteht Körperbewusstsein..."

‘‘มนญฺจ, ภิกฺขเว, ปฏิจฺจ ธมฺเม จ อุปฺปชฺชติ มโนวิญฺญาณํ ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส, ผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา. โส สุขาย เวทนาย ผุฏฺโฐ สมาโน นาภินนฺทติ นาภิวทติ นาชฺโฌสาย ติฏฺฐติ. ตสฺส ราคานุสโย นานุเสติ. ทุกฺขาย เวทนาย ผุฏฺโฐ สมาโน น โสจติ น กิลมติ น ปริเทวติ น อุรตฺตาฬึ กนฺทติ น สมฺโมหํ อาปชฺชติ. ตสฺส ปฏิฆานุสโย นานุเสติ. อทุกฺขมสุขาย เวทนาย ผุฏฺโฐ สมาโน ตสฺสา เวทนาย สมุทยญฺจ อตฺถงฺคมญฺจ อสฺสาทญฺจ อาทีนวญฺจ นิสฺสรณญฺจ ยถาภูตํ ปชานาติ. ตสฺส อวิชฺชานุสโย นานุเสติ. โส วต, ภิกฺขเว, สุขาย เวทนาย ราคานุสยํ ปหาย ทุกฺขาย เวทนาย ปฏิฆานุสยํ ปฏิวิโนเทตฺวา อทุกฺขมสุขาย เวทนาย อวิชฺชานุสยํ สมูหนิตฺวา อวิชฺชํ ปหาย วิชฺชํ อุปฺปาเทตฺวา ทิฏฺเฐว ธมฺเม ทุกฺขสฺสนฺตกโร ภวิสฺสตีติ – ฐานเมตํ วิชฺชติ.

"Mönche, in Abhängigkeit vom Geist und von Geistobjekten entsteht Geistbewusstsein. Das Zusammentreffen dieser drei ist Kontakt. Aufgrund von Kontakt entsteht ein Empfinden, sei es angenehm, schmerzhaft oder weder-schmerzhaft-noch-angenehm. Wenn er von einem angenehmen Gefühl berührt wird, erfreut er sich nicht daran, heißt es nicht willkommen und verweilt nicht im Ergreifen. In ihm bleibt die latente Tendenz zur Gier nicht bestehen. Wenn er von einem schmerzhaften Gefühl berührt wird, sorgt er sich nicht, ermattet nicht, klagt nicht, schlägt sich nicht auf die Brust, jammert nicht und verfällt nicht in Verwirrung. In ihm bleibt die latente Tendenz zum Widerwillen nicht bestehen. Wenn er von einem weder-schmerzhaften-noch-angenehmen Gefühl berührt wird, erkennt er das Entstehen, das Vergehen, den Genuss, das Elend und das Entrinnen in Bezug auf dieses Gefühl der Wirklichkeit entsprechend. In ihm bleibt die latente Tendenz zur Unwissenheit nicht bestehen. Wahrlich, ihr Mönche, dass jener, nachdem er die latente Tendenz zur Gier gegenüber angenehmem Gefühl aufgegeben, die latente Tendenz zum Widerwillen gegenüber schmerzhaftem Gefühl beseitigt und die latente Tendenz zur Unwissenheit gegenüber weder-schmerzhaftem-noch-angenehmem Gefühl ausgerottet hat, nachdem er die Unwissenheit aufgegeben und wahres Wissen hervorgebracht hat, in eben diesem Leben dem Leiden ein Ende bereiten wird – dieser Fall ist möglich."

๔๒๗. ‘‘เอวํ ปสฺสํ, ภิกฺขเว, สุตวา อริยสาวโก จกฺขุสฺมึ นิพฺพินฺทติ, รูเปสุ นิพฺพินฺทติ, จกฺขุวิญฺญาเณ นิพฺพินฺทติ, จกฺขุสมฺผสฺเส นิพฺพินฺทติ, เวทนาย นิพฺพินฺทติ, ตณฺหาย นิพฺพินฺทติ. โสตสฺมึ นิพฺพินฺทติ, สทฺเทสุ นิพฺพินฺทติ…เป… ฆานสฺมึ นิพฺพินฺทติ, คนฺเธสุ นิพฺพินฺทติ… ชิวฺหาย นิพฺพินฺทติ, รเสสุ นิพฺพินฺทติ… กายสฺมึ นิพฺพินฺทติ, โผฏฺฐพฺเพสุ นิพฺพินฺทติ… มนสฺมึ นิพฺพินฺทติ, ธมฺเมสุ นิพฺพินฺทติ, มโนวิญฺญาเณ นิพฺพินฺทติ, มโนสมฺผสฺเส นิพฺพินฺทติ, เวทนาย นิพฺพินฺทติ, ตณฺหาย นิพฺพินฺทติ. นิพฺพินฺทํ วิรชฺชติ, วิราคา วิมุจฺจติ. วิมุตฺตสฺมึ วิมุตฺตมิติ ญาณํ [Pg.335] โหติ. ‘ขีณา ชาติ, วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ, กตํ กรณียํ, นาปรํ อิตฺถตฺตายา’ติ ปชานาตี’’ติ.

427. „Wenn er so sieht, ihr Mönche, wird der erfahrene edle Schüler des Auges überdrüssig, wird der Formen überdrüssig, wird des Sehbewusstseins überdrüssig, wird des Seh-Kontakts überdrüssig, wird der Empfindung überdrüssig, wird des Begehrens überdrüssig. Er wird des Ohres überdrüssig, wird der Töne überdrüssig ... der Nase überdrüssig, wird der Düfte überdrüssig ... der Zunge überdrüssig, wird der Geschmäcker überdrüssig ... des Körpers überdrüssig, wird der Berührungen überdrüssig ... des Geistes überdrüssig, wird der Geist-Objekte überdrüssig, wird des Geist-Bewusstseins überdrüssig, wird des Geist-Kontakts überdrüssig, wird der Empfindung überdrüssig, wird des Begehrens überdrüssig. Durch das Überdrüssigwerden wird er leidenschaftslos; durch die Leidenschaftslosigkeit wird er befreit. In der Befreiung entsteht das Wissen: ‚Ich bin befreit.‘ Er erkennt: ‚Versiegt ist die Geburt, gelebt ist das heilige Leben, getan ist, was zu tun war, für dieses Dasein gibt es nichts Weiteres mehr.‘“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ. อิมสฺมึ โข ปน เวยฺยากรณสฺมึ ภญฺญมาเน สฏฺฐิมตฺตานํ ภิกฺขูนํ อนุปาทาย อาสเวหิ จิตฺตานิ วิมุจฺจึสูติ.

Dies sagte der Erhabene. Erfreut jubelten jene Mönche über das vom Erhabenen Gesagte. Während diese Darlegung vorgetragen wurde, wurden die Herzen von etwa sechzig Mönchen durch das Nicht-Ergreifen von den Trieben (Asavas) befreit.

ฉฉกฺกสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ฉฏฺฐํ.

Das Chachakka-Sutta, das sechste, ist abgeschlossen.

๗. มหาสฬายตนิกสุตฺตํ

7. Mahāsaḷāyatanika-Sutta

๔๒๘. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ – ‘‘ภิกฺขโว’’ติ. ‘‘ภทนฺเต’’ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ – ‘‘มหาสฬายตนิกํ โว, ภิกฺขเว, เทเสสฺสามิ. ตํ สุณาถ, สาธุกํ มนสิ กโรถ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํ. ภควา เอตทโวจ –

428. So habe ich gehört: Einmal verweilte der Erhabene bei Sāvatthī im Jeta-Hain, im Garten des Anāthapiṇḍika. Dort wandte sich der Erhabene an die Mönche: „Ihr Mönche!“ – „Ehrwürdiger Herr!“, antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach dies: „Ich werde euch, ihr Mönche, die große Lehrrede über die sechs Sinnesbereiche darlegen. Hört zu und schenkt ihr eure volle Aufmerksamkeit; ich werde sprechen.“ – „So sei es, Herr“, antworteten jene Mönche dem Erhabenen. Der Erhabene sprach Folgendes:

๔๒๙. ‘‘จกฺขุํ, ภิกฺขเว, อชานํ อปสฺสํ ยถาภูตํ, รูเป อชานํ อปสฺสํ ยถาภูตํ, จกฺขุวิญฺญาณํ อชานํ อปสฺสํ ยถาภูตํ, จกฺขุสมฺผสฺสํ อชานํ อปสฺสํ ยถาภูตํ, ยมิทํ จกฺขุสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตมฺปิ อชานํ อปสฺสํ ยถาภูตํ, จกฺขุสฺมึ สารชฺชติ, รูเปสุ สารชฺชติ, จกฺขุวิญฺญาเณ สารชฺชติ, จกฺขุสมฺผสฺเส สารชฺชติ, ยมิทํ จกฺขุสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตสฺมิมฺปิ สารชฺชติ.

429. „Ihr Mönche, wer das Auge nicht gemäß der Wirklichkeit kennt und nicht sieht, wer die Formen nicht gemäß der Wirklichkeit kennt und nicht sieht, wer das Sehbewusstsein nicht gemäß der Wirklichkeit kennt und nicht sieht, wer den Seh-Kontakt nicht gemäß der Wirklichkeit kennt und nicht sieht, und wer auch jene Empfindung – ob angenehm, unangenehm oder weder-unangenehm-noch-angenehm –, die mit dem Seh-Kontakt als Bedingung entsteht, nicht gemäß der Wirklichkeit kennt und nicht sieht, der verfällt dem Auge in Leidenschaft, der verfällt den Formen in Leidenschaft, der verfällt dem Sehbewusstsein in Leidenschaft, der verfällt dem Seh-Kontakt in Leidenschaft; und auch jener Empfindung – ob angenehm, unangenehm oder weder-unangenehm-noch-angenehm –, die mit dem Seh-Kontakt als Bedingung entsteht, verfällt er in Leidenschaft.

‘‘ตสฺส สารตฺตสฺส สํยุตฺตสฺส สมฺมูฬฺหสฺส อสฺสาทานุปสฺสิโน วิหรโต อายตึ ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา อุปจยํ คจฺฉนฺติ. ตณฺหา จสฺส โปโนพฺภวิกา นนฺทีราคสหคตา ตตฺรตตฺราภินนฺทินี, สา จสฺส ปวฑฺฒติ. ตสฺส กายิกาปิ ทรถา ปวฑฺฒนฺติ, เจตสิกาปิ ทรถา ปวฑฺฒนฺติ; กายิกาปิ สนฺตาปา ปวฑฺฒนฺติ, เจตสิกาปิ สนฺตาปา ปวฑฺฒนฺติ; กายิกาปิ ปริฬาหา ปวฑฺฒนฺติ, เจตสิกาปิ ปริฬาหา ปวฑฺฒนฺติ. โส กายทุกฺขมฺปิ เจโตทุกฺขมฺปิ ปฏิสํเวเทติ.

„Für ihn, der leidenschaftlich verhaftet, gefesselt und verblendet ist und der das Vergnügen darin betrachtet, nehmen künftig die fünf Gruppen des Ergreifens zu. Und sein Begehren, das zur Wiedergeburt führt, von Wohlgefallen und Leidenschaft begleitet ist und hier und da Gefallen findet, nimmt bei ihm zu. Seine körperlichen Bedrängnisse nehmen zu, seine geistigen Bedrängnisse nehmen zu; seine körperlichen Qualen nehmen zu, seine geistigen Qualen nehmen zu; seine körperlichen Hitzezustände nehmen zu, seine geistigen Hitzezustände nehmen zu. Er erfährt sowohl körperliches Leid als auch geistiges Leid.“

‘‘โสตํ[Pg.336], ภิกฺขเว, อชานํ อปสฺสํ ยถาภูตํ…เป… ฆานํ, ภิกฺขเว, อชานํ อปสฺสํ ยถาภูตํ…เป… ชิวฺหํ, ภิกฺขเว, อชานํ อปสฺสํ ยถาภูตํ…เป… กายํ, ภิกฺขเว, อชานํ อปสฺสํ ยถาภูตํ…เป… มนํ, ภิกฺขเว, อชานํ อปสฺสํ ยถาภูตํ, ธมฺเม, ภิกฺขเว, อชานํ อปสฺสํ ยถาภูตํ, มโนวิญฺญาณํ, ภิกฺขเว, อชานํ อปสฺสํ ยถาภูตํ, มโนสมฺผสฺสํ, ภิกฺขเว, อชานํ อปสฺสํ ยถาภูตํ, ยมิทํ มโนสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตมฺปิ อชานํ อปสฺสํ ยถาภูตํ, มนสฺมึ สารชฺชติ, ธมฺเมสุ สารชฺชติ, มโนวิญฺญาเณ สารชฺชติ, มโนสมฺผสฺเส สารชฺชติ, ยมิทํ มโนสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตสฺมิมฺปิ สารชฺชติ.

„Ihr Mönche, wer das Ohr nicht gemäß der Wirklichkeit kennt und nicht sieht ... die Nase nicht ... die Zunge nicht ... den Körper nicht ... wer den Geist nicht gemäß der Wirklichkeit kennt und nicht sieht, wer die Geist-Objekte nicht gemäß der Wirklichkeit kennt und nicht sieht, wer das Geist-Bewusstsein nicht gemäß der Wirklichkeit kennt und nicht sieht, wer den Geist-Kontakt nicht gemäß der Wirklichkeit kennt und nicht sieht, und wer auch jene Empfindung – ob angenehm, unangenehm oder weder-unangenehm-noch-angenehm –, die mit dem Geist-Kontakt als Bedingung entsteht, nicht gemäß der Wirklichkeit kennt und nicht sieht, der verfällt dem Geist in Leidenschaft, der verfällt den Geist-Objekten in Leidenschaft, der verfällt dem Geist-Bewusstsein in Leidenschaft, der verfällt dem Geist-Kontakt in Leidenschaft; und auch jener Empfindung – ob angenehm, unangenehm oder weder-unangenehm-noch-angenehm –, die mit dem Geist-Kontakt als Bedingung entsteht, verfällt er in Leidenschaft.“

‘‘ตสฺส สารตฺตสฺส สํยุตฺตสฺส สมฺมูฬฺหสฺส อสฺสาทานุปสฺสิโน วิหรโต อายตึ ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา อุปจยํ คจฺฉนฺติ. ตณฺหา จสฺส โปโนพฺภวิกา นนฺทีราคสหคตา ตตฺรตตฺราภินนฺทินี, สา จสฺส ปวฑฺฒติ. ตสฺส กายิกาปิ ทรถา ปวฑฺฒนฺติ, เจตสิกาปิ ทรถา ปวฑฺฒนฺติ; กายิกาปิ สนฺตาปา ปวฑฺฒนฺติ, เจตสิกาปิ สนฺตาปา ปวฑฺฒนฺติ; กายิกาปิ ปริฬาหา ปวฑฺฒนฺติ, เจตสิกาปิ ปริฬาหา ปวฑฺฒนฺติ. โส กายทุกฺขมฺปิ เจโตทุกฺขมฺปิ ปฏิสํเวเทติ.

„Für ihn, der leidenschaftlich verhaftet, gefesselt und verblendet ist und der das Vergnügen darin betrachtet, nehmen künftig die fünf Gruppen des Ergreifens zu. Und sein Begehren, das zur Wiedergeburt führt, von Wohlgefallen und Leidenschaft begleitet ist und hier und da Gefallen findet, nimmt bei ihm zu. Seine körperlichen Bedrängnisse nehmen zu, seine geistigen Bedrängnisse nehmen zu; seine körperlichen Qualen nehmen zu, seine geistigen Qualen nehmen zu; seine körperlichen Hitzezustände nehmen zu, seine geistigen Hitzezustände nehmen zu. Er erfährt sowohl körperliches Leid als auch geistiges Leid.“

๔๓๐. ‘‘จกฺขุญฺจ โข, ภิกฺขเว, ชานํ ปสฺสํ ยถาภูตํ, รูเป ชานํ ปสฺสํ ยถาภูตํ, จกฺขุวิญฺญาณํ ชานํ ปสฺสํ ยถาภูตํ, จกฺขุสมฺผสฺสํ ชานํ ปสฺสํ ยถาภูตํ, ยมิทํ จกฺขุสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตมฺปิ ชานํ ปสฺสํ ยถาภูตํ, จกฺขุสฺมึ น สารชฺชติ, รูเปสุ น สารชฺชติ, จกฺขุวิญฺญาเณ น สารชฺชติ, จกฺขุสมฺผสฺเส น สารชฺชติ, ยมิทํ จกฺขุสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตสฺมิมฺปิ น สารชฺชติ.

430. „Wer aber, ihr Mönche, das Auge gemäß der Wirklichkeit kennt und sieht, wer die Formen gemäß der Wirklichkeit kennt und sieht, wer das Sehbewusstsein gemäß der Wirklichkeit kennt und sieht, wer den Seh-Kontakt gemäß der Wirklichkeit kennt und sieht, und wer auch jene Empfindung – ob angenehm, unangenehm oder weder-unangenehm-noch-angenehm –, die mit dem Seh-Kontakt als Bedingung entsteht, gemäß der Wirklichkeit kennt und sieht, der verfällt dem Auge nicht in Leidenschaft, der verfällt den Formen nicht in Leidenschaft, der verfällt dem Sehbewusstsein nicht in Leidenschaft, der verfällt dem Seh-Kontakt nicht in Leidenschaft; und auch jener Empfindung – ob angenehm, unangenehm oder weder-unangenehm-noch-angenehm –, die mit dem Seh-Kontakt als Bedingung entsteht, verfällt er nicht in Leidenschaft.“

‘‘ตสฺส อสารตฺตสฺส อสํยุตฺตสฺส อสมฺมูฬฺหสฺส อาทีนวานุปสฺสิโน วิหรโต อายตึ ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา อปจยํ คจฺฉนฺติ. ตณฺหา จสฺส โปโนพฺภวิกา นนฺทีราคสหคตา ตตฺรตตฺราภินนฺทินี, สา จสฺส ปหียติ. ตสฺส กายิกาปิ ทรถา ปหียนฺติ, เจตสิกาปิ ทรถา ปหียนฺติ; กายิกาปิ สนฺตาปา ปหียนฺติ, เจตสิกาปิ สนฺตาปา ปหียนฺติ; กายิกาปิ ปริฬาหา ปหียนฺติ, เจตสิกาปิ ปริฬาหา ปหียนฺติ. โส กายสุขมฺปิ เจโตสุขมฺปิ ปฏิสํเวเทติ.

Für jenen, der nicht verhaftet, ungebunden, unverwirrt ist und der die Gefahr betrachtet, während er verweilt, schwinden künftig die fünf Aggregate des Ergreifens dahin. Das zur Wiedergeburt führende Verlangen, das von Entzücken und Begierde begleitet ist und hier und dort Gefallen findet, wird von ihm aufgegeben. Seine körperlichen Bedrängnisse werden aufgegeben, seine geistigen Bedrängnisse werden aufgegeben; sein körperliches Fieber wird aufgegeben, sein geistiges Fieber wird aufgegeben; sein körperliches Brennen wird aufgegeben, sein geistiges Brennen wird aufgegeben. Er erfährt sowohl körperliches Glück als auch geistiges Glück.

๔๓๑. ‘‘ยา [Pg.337] ตถาภูตสฺส ทิฏฺฐิ สาสฺส โหติ สมฺมาทิฏฺฐิ; โย ตถาภูตสฺส สงฺกปฺโป สฺวาสฺส โหติ สมฺมาสงฺกปฺโป; โย ตถาภูตสฺส วายาโม สฺวาสฺส โหติ สมฺมาวายาโม; ยา ตถาภูตสฺส สติ สาสฺส โหติ สมฺมาสติ; โย ตถาภูตสฺส สมาธิ สฺวาสฺส โหติ สมฺมาสมาธิ. ปุพฺเพว โข ปนสฺส กายกมฺมํ วจีกมฺมํ อาชีโว สุปริสุทฺโธ โหติ. เอวมสฺสายํ อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉติ.

431. Die Ansicht eines solchen Menschen ist seine rechte Ansicht; die Absicht eines solchen Menschen ist seine rechte Absicht; die Anstrengung eines solchen Menschen ist seine rechte Anstrengung; die Achtsamkeit eines solchen Menschen ist seine rechte Achtsamkeit; die Konzentration eines solchen Menschen ist seine rechte Konzentration. Schon zuvor waren seine körperlichen Handlungen, seine sprachlichen Handlungen und sein Lebensunterhalt völlig rein. So gelangt dieser edle achtfache Pfad für ihn zur vollen Entfaltung.

‘‘ตสฺส เอวํ อิมํ อริยํ อฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ ภาวยโต จตฺตาโรปิ สติปฏฺฐานา ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉนฺติ, จตฺตาโรปิ สมฺมปฺปธานา ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉนฺติ, จตฺตาโรปิ อิทฺธิปาทา ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉนฺติ, ปญฺจปิ อินฺทฺริยานิ ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉนฺติ, ปญฺจปิ พลานิ ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉนฺติ, สตฺตปิ โพชฺฌงฺคา ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉนฺติ.

Während er diesen edlen achtfachen Pfad so entfaltet, gelangen auch die vier Grundlagen der Achtsamkeit zur vollen Entfaltung, die vier rechten Anstrengungen gelangen zur vollen Entfaltung, die vier Grundlagen der Erfolgskraft gelangen zur vollen Entfaltung, die fünf Fähigkeiten gelangen zur vollen Entfaltung, die fünf Kräfte gelangen zur vollen Entfaltung und die sieben Erleuchtungsglieder gelangen zur vollen Entfaltung.

‘‘ตสฺสิเม ทฺเว ธมฺมา ยุคนนฺธา วตฺตนฺติ – สมโถ จ วิปสฺสนา จ. โส เย ธมฺมา อภิญฺญา ปริญฺเญยฺยา เต ธมฺเม อภิญฺญา ปริชานาติ. เย ธมฺมา อภิญฺญา ปหาตพฺพา เต ธมฺเม อภิญฺญา ปชหติ. เย ธมฺมา อภิญฺญา ภาเวตพฺพา เต ธมฺเม อภิญฺญา ภาเวติ. เย ธมฺมา อภิญฺญา สจฺฉิกาตพฺพา เต ธมฺเม อภิญฺญา สจฺฉิกโรติ.

Für ihn wirken diese zwei Qualitäten im Einklang: Ruhe und Einsicht. Die Dinge, die durch direktes Wissen vollkommen zu verstehen sind, versteht er durch direktes Wissen vollkommen. Die Dinge, die durch direktes Wissen aufzugeben sind, gibt er durch direktes Wissen auf. Die Dinge, die durch direktes Wissen zu entfalten sind, entfaltet er durch direktes Wissen. Die Dinge, die durch direktes Wissen zu verwirklichen sind, verwirklicht er durch direktes Wissen.

‘‘กตเม จ, ภิกฺขเว, ธมฺมา อภิญฺญา ปริญฺเญยฺยา? ‘ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา’ ติสฺส วจนียํ, เสยฺยถิทํ – รูปุปาทานกฺขนฺโธ, เวทนุปาทานกฺขนฺโธ, สญฺญุปาทานกฺขนฺโธ, สงฺขารุปาทานกฺขนฺโธ, วิญฺญาณุปาทานกฺขนฺโธ. อิเม ธมฺมา อภิญฺญา ปริญฺเญยฺยา.

Und welche Dinge, ihr Mönche, sind durch direktes Wissen vollkommen zu verstehen? 'Die fünf Aggregate des Ergreifens' sollte man antworten, nämlich: das Aggregat der Form, das Aggregat des Gefühls, das Aggregat der Wahrnehmung, das Aggregat der Gestaltungen und das Aggregat des Bewusstseins. Diese Dinge sind durch direktes Wissen vollkommen zu verstehen.

‘‘กตเม จ, ภิกฺขเว, ธมฺมา อภิญฺญา ปหาตพฺพา? อวิชฺชา จ ภวตณฺหา จ – อิเม ธมฺมา อภิญฺญา ปหาตพฺพา.

Und welche Dinge, ihr Mönche, sind durch direktes Wissen aufzugeben? Unwissenheit und das Verlangen nach Dasein – diese Dinge sind durch direktes Wissen aufzugeben.

‘‘กตเม จ, ภิกฺขเว, ธมฺมา อภิญฺญา ภาเวตพฺพา? สมโถ จ วิปสฺสนา จ – อิเม ธมฺมา อภิญฺญา ภาเวตพฺพา.

Und welche Dinge, ihr Mönche, sind durch direktes Wissen zu entfalten? Ruhe und Einsicht – diese Dinge sind durch direktes Wissen zu entfalten.

‘‘กตเม, ภิกฺขเว, ธมฺมา อภิญฺญา สจฺฉิกาตพฺพา? วิชฺชา จ วิมุตฺติ จ – อิเม ธมฺมา อภิญฺญา สจฺฉิกาตพฺพา.

Und welche Dinge, ihr Mönche, sind durch direktes Wissen zu verwirklichen? Wahres Wissen und Befreiung – diese Dinge sind durch direktes Wissen zu verwirklichen.

๔๓๒. ‘‘โสตํ[Pg.338], ภิกฺขเว, ชานํ ปสฺสํ ยถาภูตํ…เป… ฆานํ ภิกฺขเว, ชานํ ปสฺสํ ยถาภูตํ…เป… ชิวฺหํ, ภิกฺขเว, ชานํ ปสฺสํ ยถาภูตํ… กายํ, ภิกฺขเว, ชานํ ปสฺสํ ยถาภูตํ… มนํ, ภิกฺขเว, ชานํ ปสฺสํ ยถาภูตํ, ธมฺเม ชานํ ปสฺสํ ยถาภูตํ, มโนวิญฺญาณํ ชานํ ปสฺสํ ยถาภูตํ, มโนสมฺผสฺสํ ชานํ ปสฺสํ ยถาภูตํ, ยมิทํ มโนสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตมฺปิ ชานํ ปสฺสํ ยถาภูตํ, มนสฺมึ น สารชฺชติ, ธมฺเมสุ น สารชฺชติ, มโนวิญฺญาเณ น สารชฺชติ, มโนสมฺผสฺเส น สารชฺชติ, ยมิทํ มโนสมฺผสฺสปจฺจยา อุปฺปชฺชติ เวทยิตํ สุขํ วา ทุกฺขํ วา อทุกฺขมสุขํ วา ตสฺมิมฺปิ น สารชฺชติ.

432. Mönche, wer das Gehör weiß und sieht, wie es wirklich ist... die Nase... die Zunge... den Körper... den Geist weiß und sieht, wie er wirklich ist, wer die geistigen Objekte weiß und sieht, wie sie wirklich sind, wer das Geistbewusstsein weiß und sieht, wie es wirklich ist, wer den Geistkontakt weiß und sieht, wie er wirklich ist, und wer auch das Gefühl weiß und sieht, wie es wirklich ist – ob angenehm, schmerzhaft oder weder-schmerzhaft-noch-angenehm –, das aufgrund von Geistkontakt entsteht: der verfällt nicht in Gier nach dem Geist, verfällt nicht in Gier nach den geistigen Objekten, verfällt nicht in Gier nach dem Geistbewusstsein, verfällt nicht in Gier nach dem Geistkontakt; und auch nach dem Gefühl – ob angenehm, schmerzhaft oder weder-schmerzhaft-noch-angenehm –, das aufgrund von Geistkontakt entsteht, verfällt er nicht in Gier.

‘‘ตสฺส อสารตฺตสฺส อสํยุตฺตสฺส อสมฺมูฬฺหสฺส อาทีนวานุปสฺสิโน วิหรโต อายตึ ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา อปจยํ คจฺฉนฺติ. ตณฺหา จสฺส โปโนพฺภวิกา นนฺทีราคสหคตา ตตฺรตตฺราภินนฺทินี, สา จสฺส ปหียติ. ตสฺส กายิกาปิ ทรถา ปหียนฺติ, เจตสิกาปิ ทรถา ปหียนฺติ; กายิกาปิ สนฺตาปา ปหียนฺติ, เจตสิกาปิ สนฺตาปา ปหียนฺติ; กายิกาปิ ปริฬาหา ปหียนฺติ, เจตสิกาปิ ปริฬาหา ปหียนฺติ. โส กายสุขมฺปิ เจโตสุขมฺปิ ปฏิสํเวเทติ.

Für jenen, der nicht verhaftet, ungebunden, unverwirrt ist und der die Gefahr betrachtet, während er verweilt, schwinden künftig die fünf Aggregate des Ergreifens dahin. Das zur Wiedergeburt führende Verlangen, das von Entzücken und Begierde begleitet ist und hier und dort Gefallen findet, wird von ihm aufgegeben. Seine körperlichen Bedrängnisse werden aufgegeben, seine geistigen Bedrängnisse werden aufgegeben; sein körperliches Fieber wird aufgegeben, sein geistiges Fieber wird aufgegeben; sein körperliches Brennen wird aufgegeben, sein geistiges Brennen wird aufgegeben. Er erfährt sowohl körperliches Glück als auch geistiges Glück.

๔๓๓. ‘‘ยา ตถาภูตสฺส ทิฏฺฐิ สาสฺส โหติ สมฺมาทิฏฺฐิ; โย ตถาภูตสฺส สงฺกปฺโป สฺวาสฺส โหติ สมฺมาสงฺกปฺโป; โย ตถาภูตสฺส วายาโม สฺวาสฺส โหติ สมฺมาวายาโม; ยา ตถาภูตสฺส สติ สาสฺส โหติ สมฺมาสติ; โย ตถาภูตสฺส สมาธิ สฺวาสฺส โหติ สมฺมาสมาธิ. ปุพฺเพว โข ปนสฺส กายกมฺมํ วจีกมฺมํ อาชีโว สุปริสุทฺโธ โหติ. เอวมสฺสายํ อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉติ.

433. Die Ansicht eines solchen Menschen ist seine rechte Ansicht; die Absicht eines solchen Menschen ist seine rechte Absicht; die Anstrengung eines solchen Menschen ist seine rechte Anstrengung; die Achtsamkeit eines solchen Menschen ist seine rechte Achtsamkeit; die Konzentration eines solchen Menschen ist seine rechte Konzentration. Schon zuvor waren seine körperlichen Handlungen, seine sprachlichen Handlungen und sein Lebensunterhalt völlig rein. So gelangt dieser edle achtfache Pfad für ihn zur vollen Entfaltung.

‘‘ตสฺส เอวํ อิมํ อริยํ อฏฺฐงฺคิกํ มคฺคํ ภาวยโต จตฺตาโรปิ สติปฏฺฐานา ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉนฺติ, จตฺตาโรปิ สมฺมปฺปธานา ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉนฺติ, จตฺตาโรปิ อิทฺธิปาทา ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉนฺติ, ปญฺจปิ อินฺทฺริยานิ ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉนฺติ, ปญฺจปิ พลานิ ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉนฺติ, สตฺตปิ โพชฺฌงฺคา ภาวนาปาริปูรึ คจฺฉนฺติ.

Während er diesen edlen achtfachen Pfad so entfaltet, gelangen auch die vier Grundlagen der Achtsamkeit zur vollen Entfaltung, die vier rechten Anstrengungen gelangen zur vollen Entfaltung, die vier Grundlagen der Erfolgskraft gelangen zur vollen Entfaltung, die fünf Fähigkeiten gelangen zur vollen Entfaltung, die fünf Kräfte gelangen zur vollen Entfaltung und die sieben Erleuchtungsglieder gelangen zur vollen Entfaltung.

‘‘ตสฺสิเม ทฺเว ธมฺมา ยุคนนฺธา วตฺตนฺติ – สมโถ จ วิปสฺสนา จ. โส เย ธมฺมา อภิญฺญา ปริญฺเญยฺยา เต ธมฺเม อภิญฺญา ปริชานาติ. เย [Pg.339] ธมฺมา อภิญฺญา ปหาตพฺพา เต ธมฺเม อภิญฺญา ปชหติ. เย ธมฺมา อภิญฺญา ภาเวตพฺพา เต ธมฺเม อภิญฺญา ภาเวติ. เย ธมฺมา อภิญฺญา สจฺฉิกาตพฺพา เต ธมฺเม อภิญฺญา สจฺฉิกโรติ.

Für ihn treten diese zwei Dinge als Paar auf – Ruhe (samatha) und Hellblick (vipassanā). Er erkennt durch direktes Wissen jene Dinge vollkommen, die durch direktes Wissen vollkommen zu erkennen sind. Er gibt durch direktes Wissen jene Dinge auf, die durch direktes Wissen aufzugeben sind. Er entfaltet durch direktes Wissen jene Dinge, die durch direktes Wissen zu entfalten sind. Er verwirklicht durch direktes Wissen jene Dinge, die durch direktes Wissen zu verwirklichen sind.

‘‘กตเม จ, ภิกฺขเว, ธมฺมา อภิญฺญา ปริญฺเญยฺยา? ‘ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา’ ติสฺส วจนียํ, เสยฺยถิทํ – รูปุปาทานกฺขนฺโธ, เวทนุปาทานกฺขนฺโธ, สญฺญุปาทานกฺขนฺโธ, สงฺขารุปาทานกฺขนฺโธ, วิญฺญาณุปาทานกฺขนฺโธ. อิเม ธมฺมา อภิญฺญา ปริญฺเญยฺยา.

Und welche Dinge, ihr Mönche, sind durch direktes Wissen vollkommen zu erkennen? 'Die fünf Gruppen des Ergreifens' sollte man antworten, nämlich: die Gruppe des Ergreifens der Form, die Gruppe des Ergreifens des Gefühls, die Gruppe des Ergreifens der Wahrnehmung, die Gruppe des Ergreifens der Gestaltungen und die Gruppe des Ergreifens des Bewusstseins. Diese Dinge sind durch direktes Wissen vollkommen zu erkennen.

‘‘กตเม จ, ภิกฺขเว, ธมฺมา อภิญฺญา ปหาตพฺพา? อวิชฺชา จ ภวตณฺหา จ – อิเม ธมฺมา อภิญฺญา ปหาตพฺพา.

Und welche Dinge, ihr Mönche, sind durch direktes Wissen aufzugeben? Unwissenheit und das Begehren nach Werden – diese Dinge sind durch direktes Wissen aufzugeben.

‘‘กตเม จ, ภิกฺขเว, ธมฺมา อภิญฺญา ภาเวตพฺพา? สมโถ จ วิปสฺสนา จ – อิเม ธมฺมา อภิญฺญา ภาเวตพฺพา.

Und welche Dinge, ihr Mönche, sind durch direktes Wissen zu entfalten? Ruhe und Hellblick – diese Dinge sind durch direktes Wissen zu entfalten.

‘‘กตเม จ, ภิกฺขเว, ธมฺมา อภิญฺญา สจฺฉิกาตพฺพา? วิชฺชา จ วิมุตฺติ จ – อิเม ธมฺมา อภิญฺญา สจฺฉิกาตพฺพา’’ติ.

Und welche Dinge, ihr Mönche, sind durch direktes Wissen zu verwirklichen? Wissen und Erlösung – diese Dinge sind durch direktes Wissen zu verwirklichen.

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติ.

Dies sprach der Erhabene. Erfreut jubelten jene Mönche über das vom Erhabenen Gesprochene.

มหาสฬายตนิกสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ สตฺตมํ.

Das Mahāsaḷāyatanika-Sutta, das siebte, ist abgeschlossen.

๘. นครวินฺเทยฺยสุตฺตํ

8. Das Nagaravindeyya-Sutta

๔๓๔. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา โกสเลสุ จาริกํ จรมาโน มหตา ภิกฺขุสงฺเฆน สทฺธึ เยน นครวินฺทํ นาม โกสลานํ พฺราหฺมณานํ คาโม ตทวสริ. อสฺโสสุํ โข นครวินฺเทยฺยกา พฺราหฺมณคหปติกา – ‘‘สมโณ ขลุ, โภ, โคตโม สกฺยปุตฺโต สกฺยกุลา ปพฺพชิโต โกสเลสุ จาริกํ จรมาโน มหตา ภิกฺขุสงฺเฆน สทฺธึ นครวินฺทํ อนุปฺปตฺโต. ตํ โข ปน ภวนฺตํ โคตมํ เอวํ กลฺยาโณ กิตฺติสทฺโท อพฺภุคฺคโต – ‘อิติปิ โส ภควา อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน สุคโต โลกวิทู อนุตฺตโร ปุริสทมฺมสารถิ สตฺถา เทวมนุสฺสานํ พุทฺโธ ภควา’ติ. โส [Pg.340] อิมํ โลกํ สเทวกํ สมารกํ สพฺรหฺมกํ สสฺสมณพฺราหฺมณึ ปชํ สเทวมนุสฺสํ สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา ปเวเทติ. โส ธมฺมํ เทเสติ อาทิกลฺยาณํ มชฺเฌกลฺยาณํ ปริโยสานกลฺยาณํ สาตฺถํ สพฺยญฺชนํ, เกวลปริปุณฺณํ ปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ ปกาเสติ. สาธุ โข ปน ตถารูปานํ อรหตํ ทสฺสนํ โหตี’’ติ.

434. So habe ich es gehört – zu einer Zeit wanderte der Erhabene im Lande der Kosaler zusammen mit einer großen Schar von Mönchen umher und gelangte zu einem Dorf der Kosaler-Brahmanen namens Nagaravinda. Die Brahmanen-Hausväter von Nagaravinda hörten: 'Der Asket Gotama wahrlich, ein Sohn der Sakyer, der aus dem Sakyer-Geschlecht in die Hauslosigkeit gezogen ist, wandert im Lande der Kosaler mit einer großen Schar von Mönchen umher und ist in Nagaravinda angekommen. Über diesen verehrungswürdigen Gotama ist solch ein guter Ruf erschollen: „Dieser Erhabene ist wahrlich ein Heiliger, ein vollkommen Erwachter, vollkommen in Wissen und Wandel, ein Glückseliger, ein Weltenkenner, ein unvergleichlicher Führer von Menschen, die zu zähmen sind, ein Lehrer von Göttern und Menschen, ein Erwachter, ein Erhabener.“ Er verkündet diese Welt mit ihren Göttern, Maras und Brahmas, diese Generation mit ihren Asketen und Brahmanen, ihren Göttern und Menschen, nachdem er sie selbst durch direktes Wissen verwirklicht hat. Er lehrt das Dhamma, das am Anfang gut, in der Mitte gut und am Ende gut ist, mit dem Sinn und dem Wortlaut; er offenbart den gänzlich vollkommenen, reinen heiligen Wandel. Wahrlich, es ist gut, solche Heiligen zu sehen.'

อถ โข นครวินฺเทยฺยกา พฺราหฺมณคหปติกา เยน ภควา เตนุปสงฺกมึสุ; อุปสงฺกมิตฺวา อปฺเปกจฺเจ ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ. อปฺเปกจฺเจ ภควตา สทฺธึ สมฺโมทึสุ; สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ. อปฺเปกจฺเจ เยน ภควา เตนญฺชลึ ปณาเมตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ. อปฺเปกจฺเจ ภควโต สนฺติเก นามโคตฺตํ สาเวตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ. อปฺเปกจฺเจ ตุณฺหีภูตา เอกมนฺตํ นิสีทึสุ. เอกมนฺตํ นิสินฺเน โข นครวินฺเทยฺยเก พฺราหฺมณคหปติเก ภควา เอตทโวจ –

Daraufhin begaben sich die Brahmanen-Hausväter von Nagaravinda dorthin, wo der Erhabene war. Nachdem sie sich ihm genähert hatten, grüßten einige den Erhabenen ehrerbietig und setzten sich seitlich nieder. Einige tauschten freundliche und denkwürdige Worte mit dem Erhabenen aus und setzten sich seitlich nieder. Einige neigten die zusammengelegten Hände ehrerbietig zum Erhabenen hin und setzten sich seitlich nieder. Einige gaben dem Erhabenen ihren Namen und ihre Clanzugehörigkeit bekannt und setzten sich seitlich nieder. Einige blieben schweigsam und setzten sich seitlich nieder. Als die Brahmanen-Hausväter von Nagaravinda nun seitlich Platz genommen hatten, sprach der Erhabene zu ihnen wie folgt:

๔๓๕. ‘‘สเจ โว, คหปตโย, อญฺญติตฺถิยา ปริพฺพาชกา เอวํ ปุจฺเฉยฺยุํ – ‘กถํภูตา, คหปตโย, สมณพฺราหฺมณา น สกฺกาตพฺพา น ครุกาตพฺพา น มาเนตพฺพา น ปูเชตพฺพา’ติ? เอวํ ปุฏฺฐา ตุมฺเห, คหปตโย, เตสํ อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ เอวํ พฺยากเรยฺยาถ – ‘เย เต สมณพฺราหฺมณา จกฺขุวิญฺเญยฺเยสุ รูเปสุ อวีตราคา อวีตโทสา อวีตโมหา, อชฺฌตฺตํ อวูปสนฺตจิตฺตา, สมวิสมํ จรนฺติ กาเยน วาจาย มนสา, เอวรูปา สมณพฺราหฺมณา น สกฺกาตพฺพา น ครุกาตพฺพา น มาเนตพฺพา น ปูเชตพฺพา. ตํ กิสฺส เหตุ? มยมฺปิ หิ จกฺขุวิญฺเญยฺเยสุ รูเปสุ อวีตราคา อวีตโทสา อวีตโมหา, อชฺฌตฺตํ อวูปสนฺตจิตฺตา, สมวิสมํ จราม กาเยน วาจาย มนสา, เตสํ โน สมจริยมฺปิ เหตํ อุตฺตริ อปสฺสตํ. ตสฺมา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา น สกฺกาตพฺพา น ครุกาตพฺพา น มาเนตพฺพา น ปูเชตพฺพา. เย เต สมณพฺราหฺมณา โสตวิญฺเญยฺเยสุ สทฺเทสุ… ฆานวิญฺเญยฺเยสุ คนฺเธสุ… ชิวฺหาวิญฺเญยฺเยสุ รเสสุ… กายวิญฺเญยฺเยสุ โผฏฺฐพฺเพสุ… มโนวิญฺเญยฺเยสุ ธมฺเมสุ อวีตราคา อวีตโทสา อวีตโมหา, อชฺฌตฺตํ อวูปสนฺตจิตฺตา, สมวิสมํ จรนฺติ กาเยน วาจาย มนสา, เอวรูปา สมณพฺราหฺมณา น สกฺกาตพฺพา น ครุกาตพฺพา น มาเนตพฺพา น ปูเชตพฺพา. ตํ กิสฺส เหตุ? มยมฺปิ หิ มโนวิญฺเญยฺเยสุ ธมฺเมสุ อวีตราคา อวีตโทสา อวีตโมหา[Pg.341], อชฺฌตฺตํ อวูปสนฺตจิตฺตา, สมวิสมํ จราม กาเยน วาจาย มนสา, เตสํ โน สมจริยมฺปิ เหตํ อุตฺตริ อปสฺสตํ. ตสฺมา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา น สกฺกาตพฺพา น ครุกาตพฺพา น มาเนตพฺพา น ปูเชตพฺพา’ติ. เอวํ ปุฏฺฐา ตุมฺเห, คหปตโย, เตสํ อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ เอวํ พฺยากเรยฺยาถ.

435. „Hausväter, wenn euch Wanderasketen anderer Lehren so fragen sollten: ‚Welcherart, Hausväter, sind jene Asketen und Brahmanen, denen man keine Achtung, keine Ehrerbietung, keine Verehrung und keine Huldigung erweisen sollte?‘ – wenn ihr so gefragt werdet, Hausväter, solltet ihr jenen Wanderasketen anderer Lehren so antworten: ‚Jene Asketen und Brahmanen, die hinsichtlich der durch das Auge erkennbaren Formen nicht frei von Gier, nicht frei von Hass und nicht frei von Verblendung sind, deren Geist im Inneren nicht zur Ruhe gekommen ist und die mit Körper, Rede und Geist mal rechtmäßig, mal unrechtmäßig handeln – solchen Asketen und Brahmanen sollte man keine Achtung, keine Ehrerbietung, keine Verehrung und keine Huldigung erweisen. Aus welchem Grund? Weil auch wir hinsichtlich der durch das Auge erkennbaren Formen nicht frei von Gier, nicht frei von Hass und nicht frei von Verblendung sind, unser Geist im Inneren nicht zur Ruhe gekommen ist und wir mit Körper, Rede und Geist mal rechtmäßig, mal unrechtmäßig handeln; wir sehen an ihnen keinen Vorzug gegenüber unserem eigenen Lebenswandel. Deshalb sollte man diesen würdigen Asketen und Brahmanen keine Achtung, keine Ehrerbietung, keine Verehrung und keine Huldigung erweisen.‘ Jene Asketen und Brahmanen, die hinsichtlich der durch das Ohr erkennbaren Töne... der durch die Nase erkennbaren Gerüche... der durch die Zunge erkennbaren Geschmäcke... der durch den Körper erkennbaren Berührungen... der durch den Geist erkennbaren Geistesobjekte nicht frei von Gier, nicht frei von Hass und nicht frei von Verblendung sind, deren Geist im Inneren nicht zur Ruhe gekommen ist und die mit Körper, Rede und Geist mal rechtmäßig, mal unrechtmäßig handeln – solchen Asketen und Brahmanen sollte man keine Achtung, keine Ehrerbietung, keine Verehrung und keine Huldigung erweisen. Aus welchem Grund? Weil auch wir hinsichtlich der durch den Geist erkennbaren Geistesobjekte nicht frei von Gier, nicht frei von Hass und nicht frei von Verblendung sind, unser Geist im Inneren nicht zur Ruhe gekommen ist und wir mit Körper, Rede und Geist mal rechtmäßig, mal unrechtmäßig handeln; wir sehen an ihnen keinen Vorzug gegenüber unserem eigenen Lebenswandel. Deshalb sollte man diesen würdigen Asketen und Brahmanen keine Achtung, keine Ehrerbietung, keine Verehrung und keine Huldigung erweisen.‘ Wenn ihr so gefragt werdet, Hausväter, solltet ihr jenen Wanderasketen anderer Lehren so antworten.“

๔๓๖. ‘‘สเจ ปน โว, คหปตโย, อญฺญติตฺถิยา ปริพฺพาชกา เอวํ ปุจฺเฉยฺยุํ – ‘กถํภูตา, คหปตโย, สมณพฺราหฺมณา สกฺกาตพฺพา ครุกาตพฺพา มาเนตพฺพา ปูเชตพฺพา’ติ? เอวํ ปุฏฺฐา ตุมฺเห, คหปตโย, เตสํ อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ เอวํ พฺยากเรยฺยาถ – ‘เย เต สมณพฺราหฺมณา จกฺขุวิญฺเญยฺเยสุ รูเปสุ วีตราคา วีตโทสา วีตโมหา, อชฺฌตฺตํ วูปสนฺตจิตฺตา, สมจริยํ จรนฺติ กาเยน วาจาย มนสา, เอวรูปา สมณพฺราหฺมณา สกฺกาตพฺพา ครุกาตพฺพา มาเนตพฺพา ปูเชตพฺพา. ตํ กิสฺส เหตุ? มยมฺปิ หิ จกฺขุวิญฺเญยฺเยสุ รูเปสุ อวีตราคา อวีตโทสา อวีตโมหา, อชฺฌตฺตํ อวูปสนฺตจิตฺตา, สมวิสมํ จราม กาเยน วาจาย มนสา, เตสํ โน สมจริยมฺปิ เหตํ อุตฺตริ ปสฺสตํ. ตสฺมา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา สกฺกาตพฺพา ครุกาตพฺพา มาเนตพฺพา ปูเชตพฺพา. เย เต สมณพฺราหฺมณา โสตวิญฺเญยฺเยสุ สทฺเทสุ… ฆานวิญฺเญยฺเยสุ คนฺเธสุ… ชิวฺหาวิญฺเญยฺเยสุ รเสสุ… กายวิญฺเญยฺเยสุ โผฏฺฐพฺเพสุ… มโนวิญฺเญยฺเยสุ ธมฺเมสุ วีตราคา วีตโทสา วีตโมหา, อชฺฌตฺตํ วูปสนฺตจิตฺตา, สมจริยํ จรนฺติ กาเยน วาจาย มนสา, เอวรูปา สมณพฺราหฺมณา สกฺกาตพฺพา ครุกาตพฺพา มาเนตพฺพา ปูเชตพฺพา. ตํ กิสฺส เหตุ? มยมฺปิ หิ มโนวิญฺเญยฺเยสุ ธมฺเมสุ อวีตราคา อวีตโทสา อวีตโมหา อชฺฌตฺตํ อวูปสนฺตจิตฺตา, สมวิสมํ จราม กาเยน วาจาย มนสา, เตสํ โน สมจริยมฺปิ เหตํ อุตฺตริ ปสฺสตํ. ตสฺมา เต โภนฺโต สมณพฺราหฺมณา สกฺกาตพฺพา ครุกาตพฺพา มาเนตพฺพา ปูเชตพฺพา’ติ. เอวํ ปุฏฺฐา ตุมฺเห, คหปตโย, เตสํ อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ เอวํ พฺยากเรยฺยาถ.

436. „Wenn euch jedoch, Hausväter, Wanderer anderer Lehren so fragen sollten: ‚Wie beschaffen, Hausväter, sind jene Asketen und Brahmanen, die geehrt, geachtet, verehrt und beschenkt werden sollten?‘, so solltet ihr, Hausväter, wenn ihr so gefragt werdet, jenen Wanderern anderer Lehren so antworten: ‚Jene Asketen und Brahmanen, die in Bezug auf Formen, die durch das Auge erkennbar sind, frei von Gier, frei von Hass und frei von Verblendung sind, die innerlich ein zur Ruhe gekommenes Gemüt haben und die einen ebenmäßigen Wandel führen mit dem Körper, der Rede und dem Geist – solche Asketen und Brahmanen sollten geehrt, geachtet, verehrt und beschenkt werden. Aus welchem Grund? Denn auch wir sind in Bezug auf Formen, die durch das Auge erkennbar sind, nicht frei von Gier, nicht frei von Hass, nicht frei von Verblendung, haben innerlich kein zur Ruhe gekommenes Gemüt und führen einen teils ebenen, teils unebenen Wandel mit dem Körper, der Rede und dem Geist; wir sehen bei jenen eben diesen ebenmäßigen Wandel als etwas Höheres an. Darum sollten diese verehrten Asketen und Brahmanen geehrt, geachtet, verehrt und beschenkt werden. Jene Asketen und Brahmanen, die in Bezug auf Töne, die durch das Ohr erkennbar sind ... Düfte, die durch die Nase erkennbar sind ... Geschmack, der durch die Zunge erkennbar ist ... Berührungen, die durch den Körper erkennbar sind ... Geistesobjekte, die durch den Geist erkennbar sind, frei von Gier, frei von Hass und frei von Verblendung sind, die innerlich ein zur Ruhe gekommenes Gemüt haben und die einen ebenmäßigen Wandel führen mit dem Körper, der Rede und dem Geist – solche Asketen und Brahmanen sollten geehrt, geachtet, verehrt und beschenkt werden. Aus welchem Grund? Denn auch wir sind in Bezug auf Geistesobjekte, die durch den Geist erkennbar sind, nicht frei von Gier, nicht frei von Hass, nicht frei von Verblendung, haben innerlich kein zur Ruhe gekommenes Gemüt und führen einen teils ebenen, teils unebenen Wandel mit dem Körper, der Rede und dem Geist; wir sehen bei jenen eben diesen ebenmäßigen Wandel als etwas Höheres an. Darum sollten diese verehrten Asketen und Brahmanen geehrt, geachtet, verehrt und beschenkt werden.‘ So solltet ihr, Hausväter, wenn ihr so gefragt werdet, jenen Wanderern anderer Lehren antworten.“

๔๓๗. ‘‘สเจ ปน โว, คหปตโย, อญฺญติตฺถิยา ปริพฺพาชกา เอวํ ปุจฺเฉยฺยุํ – ‘เก ปนายสฺมนฺตานํ อาการา, เก อนฺวยา, เยน ตุมฺเห อายสฺมนฺโต [Pg.342] เอวํ วเทถ? อทฺธา เต อายสฺมนฺโต วีตราคา วา ราควินยาย วา ปฏิปนฺนา, วีตโทสา วา โทสวินยาย วา ปฏิปนฺนา, วีตโมหา วา โมหวินยาย วา ปฏิปนฺนา’ติ? เอวํ ปุฏฺฐา ตุมฺเห, คหปตโย, เตสํ อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ เอวํ พฺยากเรยฺยาถ – ‘ตถา หิ เต อายสฺมนฺโต อรญฺญวนปตฺถานิ ปนฺตานิ เสนาสนานิ ปฏิเสวนฺติ. นตฺถิ โข ปน ตตฺถ ตถารูปา จกฺขุวิญฺเญยฺยา รูปา เย ทิสฺวา ทิสฺวา อภิรเมยฺยุํ, นตฺถิ โข ปน ตตฺถ ตถารูปา โสตวิญฺเญยฺยา สทฺทา เย สุตฺวา สุตฺวา อภิรเมยฺยุํ, นตฺถิ โข ปน ตตฺถ ตถารูปา ฆานวิญฺเญยฺยา คนฺธา เย ฆายิตฺวา ฆายิตฺวา อภิรเมยฺยุํ, นตฺถิ โข ปน ตตฺถ ตถารูปา ชิวฺหาวิญฺเญยฺยา รสา เย สายิตฺวา สายิตฺวา อภิรเมยฺยุํ, นตฺถิ โข ปน ตตฺถ ตถารูปา กายวิญฺเญยฺยา โผฏฺฐพฺพา เย ผุสิตฺวา ผุสิตฺวา อภิรเมยฺยุํ. อิเม โข โน, อาวุโส, อาการา, อิเม อนฺวยา, เยน มยํ เอวํ วเทม – อทฺธา เต อายสฺมนฺโต วีตราคา วา ราควินยาย วา ปฏิปนฺนา, วีตโทสา วา โทสวินยาย วา ปฏิปนฺนา, วีตโมหา วา โมหวินยาย วา ปฏิปนฺนา’ติ. เอวํ ปุฏฺฐา ตุมฺเห, คหปตโย, เตสํ อญฺญติตฺถิยานํ ปริพฺพาชกานํ เอวํ พฺยากเรยฺยาถา’’ติ.

437. „Wenn euch jedoch, Hausväter, Wanderer anderer Lehren so fragen sollten: ‚Was sind aber die Gründe, was sind die Anhaltspunkte der Verehrten, aufgrund derer ihr Verehrten so sagt: „Sicherlich sind jene Verehrten entweder frei von Gier oder üben sich zur Beseitigung der Gier, sind frei von Hass oder üben sich zur Beseitigung des Hasses, sind frei von Verblendung oder üben sich zur Beseitigung der Verblendung“?‘, so solltet ihr, Hausväter, wenn ihr so gefragt werdet, jenen Wanderern anderer Lehren so antworten: ‚Es ist nämlich so, dass jene Verehrten einsame Wohnsitze in Wäldern und im tiefen Dschungel aufsuchen. Dort gibt es wahrlich keine solchen Formen, die durch das Auge erkennbar sind, die man beim immer wiederholten Sehen genießen könnte; dort gibt es wahrlich keine solchen Töne, die durch das Ohr erkennbar sind, die man beim immer wiederholten Hören genießen könnte; dort gibt es wahrlich keine solchen Düfte, die durch die Nase erkennbar sind, die man beim immer wiederholten Riechen genießen könnte; dort gibt es wahrlich keine solchen Geschmacksstoffe, die durch die Zunge erkennbar sind, die man beim immer wiederholten Schmecken genießen könnte; dort gibt es wahrlich keine solchen Berührungen, die durch den Körper erkennbar sind, die man beim immer wiederholten Fühlen genießen könnte. Dies, liebe Freunde, sind unsere Gründe, dies sind die Anhaltspunkte, aufgrund derer wir so sagen: „Sicherlich sind jene Verehrten entweder frei von Gier oder üben sich zur Beseitigung der Gier, sind frei von Hass oder üben sich zur Beseitigung des Hasses, sind frei von Verblendung oder üben sich zur Beseitigung der Verblendung“.‘ So solltet ihr, Hausväter, wenn ihr so gefragt werdet, jenen Wanderern anderer Lehren antworten.“

เอวํ วุตฺเต, นครวินฺเทยฺยกา พฺราหฺมณคหปติกา ภควนฺตํ เอตทโวจุํ – ‘‘อภิกฺกนฺตํ, โภ โคตม, อภิกฺกนฺตํ, โภ โคตม! เสยฺยถาปิ, โภ โคตม, นิกฺกุชฺชิตํ วา อุกฺกุชฺเชยฺย, ปฏิจฺฉนฺนํ วา วิวเรยฺย, มูฬฺหสฺส วา มคฺคํ อาจิกฺเขยฺย, อนฺธกาเร วา เตลปชฺโชตํ ธาเรยฺย – ‘จกฺขุมนฺโต รูปานิ ทกฺขนฺตี’ติ; เอวเมวํ โภตา โคตเมน อเนกปริยาเยน ธมฺโม ปกาสิโต. เอเต มยํ ภวนฺตํ โคตมํ สรณํ คจฺฉาม ธมฺมญฺจ ภิกฺขุสงฺฆญฺจ. อุปาสเก โน ภวํ โคตโม ธาเรตุ อชฺชตคฺเค ปาณุเปเต สรณํ คเต’’ติ.

Nachdem dies gesagt worden war, sprachen die Brahmanen und Hausväter aus Nagaravinda zum Erhabenen: „Vortrefflich, Herr Gotama! Vortrefflich, Herr Gotama! Gleichwie man Umgestürztes wieder aufrichten würde oder Verborgenes enthüllen würde oder einem Verirrten den Weg zeigen würde oder in der Finsternis eine Öllampe halten würde – damit jene, die Augen haben, die Formen sehen können; ebenso wurde vom Herrn Gotama die Lehre auf vielfältige Weise dargelegt. Wir nehmen Zuflucht zum Herrn Gotama, zur Lehre und zur Schar der Mönche. Möge der Herr Gotama uns von heute an als Laienanhänger ansehen, die für das ganze Leben Zuflucht genommen haben.“

นครวินฺเทยฺยสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ อฏฺฐมํ.

Das Nagaravindeyya Sutta, das achte, ist abgeschlossen.

๙. ปิณฺฑปาตปาริสุทฺธิสุตฺตํ

9. Das Sutta über die Reinheit des Almosengangs (Piṇḍapātapārisuddhisutta).

๔๓๘. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา ราชคเห วิหรติ เวฬุวเน กลนฺทกนิวาเป. อถ โข อายสฺมา สาริปุตฺโต สายนฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา [Pg.343] วุฏฺฐิโต เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ ภควา เอตทโวจ –

438. So habe ich gehört: Zu einer Zeit weilte der Erhabene bei Rājagaha im Veluvana-Kloster, im Kalandakanivāpa (dem Ort, wo man den Eichhörnchen Futter gibt). Da begab sich der ehrwürdige Sāriputta zur Abendzeit, nachdem er sich aus der Einsamkeit erhoben hatte, dorthin, wo der Erhabene war; nachdem er sich ihm genähert hatte, verneigte er sich ehrfurchtsvoll vor dem Erhabenen und setzte sich an eine Seite nieder. Zu dem an einer Seite sitzenden ehrwürdigen Sāriputta sprach der Erhabene dies:

‘‘วิปฺปสนฺนานิ โข เต, สาริปุตฺต, อินฺทฺริยานิ, ปริสุทฺโธ ฉวิวณฺโณ ปริโยทาโต. กตเมน โข ตฺวํ, สาริปุตฺต, วิหาเรน เอตรหิ พหุลํ วิหรสี’’ติ? ‘‘สุญฺญตาวิหาเรน โข อหํ, ภนฺเต, เอตรหิ พหุลํ วิหรามี’’ติ. ‘‘สาธุ, สาธุ, สาริปุตฺต! มหาปุริสวิหาเรน กิร ตฺวํ, สาริปุตฺต, เอตรหิ พหุลํ วิหรสิ. มหาปุริสวิหาโร เอโส, สาริปุตฺต, ยทิทํ – สุญฺญตา. ตสฺมาติห, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ สเจ อากงฺเขยฺย – ‘สุญฺญตาวิหาเรน พหุลํ วิหเรยฺย’นฺติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา อิติ ปฏิสญฺจิกฺขิตพฺพํ – ‘เยน จาหํ มคฺเคน คามํ ปิณฺฑาย ปาวิสึ, ยสฺมิญฺจ ปเทเส ปิณฺฑาย อจรึ, เยน จ มคฺเคน คามโต ปิณฺฑาย ปฏิกฺกมึ, อตฺถิ นุ โข เม ตตฺถ จกฺขุวิญฺเญยฺเยสุ รูเปสุ ฉนฺโท วา ราโค วา โทโส วา โมโห วา ปฏิฆํ วาปิ เจตโส’ติ? สเจ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘เยน จาหํ มคฺเคน คามํ ปิณฺฑาย ปาวิสึ, ยสฺมิญฺจ ปเทเส ปิณฺฑาย อจรึ, เยน จ มคฺเคน คามโต ปิณฺฑาย ปฏิกฺกมึ, อตฺถิ เม ตตฺถ จกฺขุวิญฺเญยฺเยสุ รูเปสุ ฉนฺโท วา ราโค วา โทโส วา โมโห วา ปฏิฆํ วาปิ เจตโส’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา เตสํเยว ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ ปหานาย วายมิตพฺพํ. สเจ ปน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘เยน จาหํ มคฺเคน คามํ ปิณฺฑาย ปาวิสึ, ยสฺมิญฺจ ปเทเส ปิณฺฑาย อจรึ, เยน จ มคฺเคน คามโต ปิณฺฑาย ปฏิกฺกมึ, นตฺถิ เม ตตฺถ จกฺขุวิญฺเญยฺเยสุ รูเปสุ ฉนฺโท วา ราโค วา โทโส วา โมโห วา ปฏิฆํ วาปิ เจตโส’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา เตเนว ปีติปาโมชฺเชน วิหาตพฺพํ อโหรตฺตานุสิกฺขินา กุสเลสุ ธมฺเมสุ.

„Deine Sinne sind überaus geklärt, Sāriputta, dein Teint ist rein und strahlend. In welcher Verweilweise verweilst du gegenwärtig meistens, Sāriputta?“ – „In der Verweilweise der Leerheit (Suññatāvihāra) verweile ich gegenwärtig meistens, Herr.“ – „Gut, gut, Sāriputta! Du verweilst also gegenwärtig meistens in der Verweilweise eines Großen Mannes, Sāriputta. Denn dies ist die Verweilweise eines Großen Mannes, Sāriputta, nämlich die Leerheit. Deshalb, Sāriputta, wenn ein Mönch den Wunsch hegt: ‚Möge ich meistens in der Verweilweise der Leerheit verweilen‘, so sollte dieser Mönch, Sāriputta, folgendermaßen reflektieren: ‚Auf dem Weg, auf dem ich zur Almosenrunde in das Dorf ging, an dem Ort, wo ich um Almosen bat, und auf dem Weg, auf dem ich von der Almosenrunde aus dem Dorf zurückkehrte – gab es da in mir hinsichtlich der durch das Auge erkennbaren Formen Wunschdenken, Gier, Hass, Verblendung oder einen Widerstand des Geistes?‘ Falls, Sāriputta, ein Mönch bei der Überprüfung erkennt: ‚Auf dem Weg, auf dem ich zur Almosenrunde in das Dorf ging... gab es da in mir hinsichtlich der durch das Auge erkennbaren Formen Wunschdenken, Gier, Hass, Verblendung oder einen Widerstand des Geistes‘, dann muss dieser Mönch, Sāriputta, danach streben, eben diese schlechten, unheilsamen Zustände aufzugeben. Falls jedoch, Sāriputta, ein Mönch bei der Überprüfung erkennt: ‚Auf dem Weg, auf dem ich zur Almosenrunde in das Dorf ging... gab es da in mir hinsichtlich der durch das Auge erkennbaren Formen kein Wunschdenken, keine Gier, keinen Hass, keine Verblendung und keinen Widerstand des Geistes‘, dann soll dieser Mönch, Sāriputta, mit eben dieser Freude und Verzückung verweilen und Tag und Nacht die heilsamen Zustände üben.“

๔๓๙. ‘‘ปุน จปรํ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา อิติ ปฏิสญฺจิกฺขิตพฺพํ – ‘เยน จาหํ มคฺเคน คามํ ปิณฺฑาย ปาวิสึ, ยสฺมิญฺจ ปเทเส ปิณฺฑาย อจรึ, เยน จ มคฺเคน คามโต ปิณฺฑาย ปฏิกฺกมึ, อตฺถิ นุ โข เม ตตฺถ โสตวิญฺเญยฺเยสุ สทฺเทสุ…เป… ฆานวิญฺเญยฺเยสุ คนฺเธสุ… ชิวฺหาวิญฺเญยฺเยสุ รเสสุ [Pg.344]… กายวิญฺเญยฺเยสุ โผฏฺฐพฺเพสุ… มโนวิญฺเญยฺเยสุ ธมฺเมสุ ฉนฺโท วา ราโค วา โทโส วา โมโห วา ปฏิฆํ วาปิ เจตโส’ติ? สเจ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘เยน จาหํ มคฺเคน คามํ ปิณฺฑาย ปาวิสึ, ยสฺมิญฺจ ปเทเส ปิณฺฑาย อจรึ, เยน จ มคฺเคน คามโต ปิณฺฑาย ปฏิกฺกมึ, อตฺถิ เม ตตฺถ มโนวิญฺเญยฺเยสุ ธมฺเมสุ ฉนฺโท วา ราโค วา โทโส วา โมโห วา ปฏิฆํ วาปิ เจตโส’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา เตสํเยว ปาปกานํ อกุสลานํ ธมฺมานํ ปหานาย วายมิตพฺพํ. สเจ ปน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘เยน จาหํ มคฺเคน คามํ ปิณฺฑาย ปาวิสึ, ยสฺมิญฺจ ปเทเส ปิณฺฑาย อจรึ, เยน จ มคฺเคน คามโต ปิณฺฑาย ปฏิกฺกมึ, นตฺถิ เม ตตฺถ มโนวิญฺเญยฺเยสุ ธมฺเมสุ ฉนฺโท วา ราโค วา โทโส วา โมโห วา ปฏิฆํ วาปิ เจตโส’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา เตเนว ปีติปาโมชฺเชน วิหาตพฺพํ อโหรตฺตานุสิกฺขินา กุสเลสุ ธมฺเมสุ.

439. „Des Weiteren, Sāriputta, sollte ein Mönch folgendermaßen reflektieren: ‚Auf dem Weg, auf dem ich zur Almosenrunde in das Dorf ging, an dem Ort, wo ich um Almosen bat, und auf dem Weg, auf dem ich von der Almosenrunde aus dem Dorf zurückkehrte – gab es da in mir hinsichtlich der durch das Ohr erkennbaren Töne... der durch die Nase erkennbaren Gerüche... der durch die Zunge erkennbaren Geschmäcke... der durch den Körper erkennbaren Berührungen... der durch den Geist erkennbaren Geistesobjekte Wunschdenken, Gier, Hass, Verblendung oder einen Widerstand des Geistes?‘ Falls, Sāriputta, ein Mönch bei der Überprüfung erkennt: ‚...gab es da in mir hinsichtlich der durch den Geist erkennbaren Geistesobjekte Wunschdenken, Gier, Hass, Verblendung oder einen Widerstand des Geistes‘, dann muss dieser Mönch, Sāriputta, danach streben, eben diese schlechten, unheilsamen Zustände aufzugeben. Falls jedoch, Sāriputta, ein Mönch bei der Überprüfung erkennt: ‚...gab es da in mir hinsichtlich der durch den Geist erkennbaren Geistesobjekte kein Wunschdenken, keine Gier, keinen Hass, keine Verblendung und keinen Widerstand des Geistes‘, dann soll dieser Mönch, Sāriputta, mit eben dieser Freude und Verzückung verweilen und Tag und Nacht die heilsamen Zustände üben.“

๔๔๐. ‘‘ปุน จปรํ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา อิติ ปฏิสญฺจิกฺขิตพฺพํ – ‘ปหีนา นุ โข เม ปญฺจ กามคุณา’ติ? สเจ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘อปฺปหีนา โข เม ปญฺจ กามคุณา’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา ปญฺจนฺนํ กามคุณานํ ปหานาย วายมิตพฺพํ. สเจ ปน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘ปหีนา โข เม ปญฺจ กามคุณา’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา เตเนว ปีติปาโมชฺเชน วิหาตพฺพํ อโหรตฺตานุสิกฺขินา กุสเลสุ ธมฺเมสุ.

440. „Des Weiteren, Sāriputta, sollte ein Mönch folgendermaßen reflektieren: ‚Sind die fünf Stränge der sinnlichen Lust von mir aufgegeben worden?‘ Falls, Sāriputta, ein Mönch bei der Überprüfung erkennt: ‚Die fünf Stränge der sinnlichen Lust sind von mir noch nicht aufgegeben worden‘, dann muss dieser Mönch, Sāriputta, danach streben, die fünf Stränge der sinnlichen Lust aufzugeben. Falls jedoch, Sāriputta, ein Mönch bei der Überprüfung erkennt: ‚Die fünf Stränge der sinnlichen Lust sind von mir aufgegeben worden‘, dann soll dieser Mönch, Sāriputta, mit eben dieser Freude und Verzückung verweilen und Tag und Nacht die heilsamen Zustände üben.“

๔๔๑. ‘‘ปุน จปรํ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา อิติ ปฏิสญฺจิกฺขิตพฺพํ – ‘ปหีนา นุ โข เม ปญฺจ นีวรณา’ติ? สเจ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘อปฺปหีนา โข เม ปญฺจ นีวรณา’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา ปญฺจนฺนํ นีวรณานํ ปหานาย วายมิตพฺพํ. สเจ ปน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘ปหีนา โข เม ปญฺจ นีวรณา’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา เตเนว ปีติปาโมชฺเชน วิหาตพฺพํ อโหรตฺตานุสิกฺขินา กุสเลสุ ธมฺเมสุ.

441. „Des Weiteren, Sāriputta, sollte ein Mönch folgendermaßen reflektieren: ‚Sind die fünf Hemmnisse von mir aufgegeben worden?‘ Falls, Sāriputta, ein Mönch bei der Überprüfung erkennt: ‚Die fünf Hemmnisse sind von mir noch nicht aufgegeben worden‘, dann muss dieser Mönch, Sāriputta, danach streben, die fünf Hemmnisse aufzugeben. Falls jedoch, Sāriputta, ein Mönch bei der Überprüfung erkennt: ‚Die fünf Hemmnisse sind von mir aufgegeben worden‘, dann soll dieser Mönch, Sāriputta, mit eben dieser Freude und Verzückung verweilen und Tag und Nacht die heilsamen Zustände üben.“

๔๔๒. ‘‘ปุน จปรํ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา อิติ ปฏิสญฺจิกฺขิตพฺพํ – ‘ปริญฺญาตา นุ โข เม ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา’ติ? สเจ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘อปริญฺญาตา โข เม ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา [Pg.345] ปญฺจนฺนํ อุปาทานกฺขนฺธานํ ปริญฺญาย วายมิตพฺพํ. สเจ ปน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘ปริญฺญาตา โข เม ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา เตเนว ปีติปาโมชฺเชน วิหาตพฺพํ อโหรตฺตานุสิกฺขินา กุสเลสุ ธมฺเมสุ.

442. „Des Weiteren, Sāriputta, sollte ein Mönch folgendermaßen reflektieren: ‚Sind die fünf Daseinsgruppen des Ergreifens von mir vollkommen durchschaut worden?‘ Falls, Sāriputta, ein Mönch bei der Überprüfung erkennt: ‚Die fünf Daseinsgruppen des Ergreifens sind von mir noch nicht vollkommen durchschaut worden‘, dann muss dieser Mönch, Sāriputta, danach streben, die fünf Daseinsgruppen des Ergreifens vollkommen zu durchschauen. Falls jedoch, Sāriputta, ein Mönch bei der Überprüfung erkennt: ‚Die fünf Daseinsgruppen des Ergreifens sind von mir vollkommen durchschaut worden‘, dann soll dieser Mönch, Sāriputta, mit eben dieser Freude und Verzückung verweilen und Tag und Nacht die heilsamen Zustände üben.“

๔๔๓. ‘‘ปุน จปรํ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา อิติ ปฏิสญฺจิกฺขิตพฺพํ – ‘ภาวิตา นุ โข เม จตฺตาโร สติปฏฺฐานา’ติ? สเจ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘อภาวิตา โข เม จตฺตาโร สติปฏฺฐานา’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา จตุนฺนํ สติปฏฺฐานานํ ภาวนาย วายมิตพฺพํ. สเจ ปน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘ภาวิตา โข เม จตฺตาโร สติปฏฺฐานา’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา เตเนว ปีติปาโมชฺเชน วิหาตพฺพํ อโหรตฺตานุสิกฺขินา กุสเลสุ ธมฺเมสุ.

443. Des Weiteren, Sariputta, sollte ein Mönch so reflektieren: 'Habe ich die vier Grundlagen der Achtsamkeit entfaltet?' Falls, Sariputta, ein Mönch bei der Überprüfung so erkennt: 'Ich habe die vier Grundlagen der Achtsamkeit noch nicht entfaltet', dann, Sariputta, sollte dieser Mönch sich um die Entfaltung der vier Grundlagen der Achtsamkeit bemühen. Wenn aber, Sariputta, ein Mönch bei der Überprüfung so erkennt: 'Ich habe die vier Grundlagen der Achtsamkeit entfaltet', dann, Sariputta, sollte dieser Mönch mit eben jener Freude und Verzückung verweilen und sich Tag und Nacht in den heilsamen Dingen üben.

๔๔๔. ‘‘ปุน จปรํ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา อิติ ปฏิสญฺจิกฺขิตพฺพํ – ‘ภาวิตา นุ โข เม จตฺตาโร สมฺมปฺปธานา’ติ? สเจ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘อภาวิตา โข เม จตฺตาโร สมฺมปฺปธานา’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา จตุนฺนํ สมฺมปฺปธานานํ ภาวนาย วายมิตพฺพํ. สเจ ปน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘ภาวิตา โข เม จตฺตาโร สมฺมปฺปธานา’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา เตเนว ปีติปาโมชฺเชน วิหาตพฺพํ อโหรตฺตานุสิกฺขินา กุสเลสุ ธมฺเมสุ.

444. Des Weiteren, Sariputta, sollte ein Mönch so reflektieren: 'Habe ich die vier richtigen Anstrengungen entfaltet?' Falls, Sariputta, ein Mönch bei der Überprüfung so erkennt: 'Ich habe die vier richtigen Anstrengungen noch nicht entfaltet', dann, Sariputta, sollte dieser Mönch sich um die Entfaltung der vier richtigen Anstrengungen bemühen. Wenn aber, Sariputta, ein Mönch bei der Überprüfung so erkennt: 'Ich habe die vier richtigen Anstrengungen entfaltet', dann, Sariputta, sollte dieser Mönch mit eben jener Freude und Verzückung verweilen und sich Tag und Nacht in den heilsamen Dingen üben.

๔๔๕. ‘‘ปุน จปรํ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา อิติ ปฏิสญฺจิกฺขิตพฺพํ – ‘ภาวิตา นุ โข เม จตฺตาโร อิทฺธิปาทา’ติ? สเจ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘อภาวิตา โข เม จตฺตาโร อิทฺธิปาทา’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา จตุนฺนํ อิทฺธิปาทานํ ภาวนาย วายมิตพฺพํ. สเจ ปน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘ภาวิตา โข เม จตฺตาโร อิทฺธิปาทา’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา เตเนว ปีติปาโมชฺเชน วิหาตพฺพํ อโหรตฺตานุสิกฺขินา กุสเลสุ ธมฺเมสุ.

445. Des Weiteren, Sariputta, sollte ein Mönch so reflektieren: 'Habe ich die vier Grundlagen der Erfolgskraft entfaltet?' Falls, Sariputta, ein Mönch bei der Überprüfung so erkennt: 'Ich habe die vier Grundlagen der Erfolgskraft noch nicht entfaltet', dann, Sariputta, sollte dieser Mönch sich um die Entfaltung der vier Grundlagen der Erfolgskraft bemühen. Wenn aber, Sariputta, ein Mönch bei der Überprüfung so erkennt: 'Ich habe die vier Grundlagen der Erfolgskraft entfaltet', dann, Sariputta, sollte dieser Mönch mit eben jener Freude und Verzückung verweilen und sich Tag und Nacht in den heilsamen Dingen üben.

๔๔๖. ‘‘ปุน จปรํ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา อิติ ปฏิสญฺจิกฺขิตพฺพํ – ‘ภาวิตานิ นุ โข เม ปญฺจินฺทฺริยานี’ติ? สเจ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘อภาวิตานิ โข เม ปญฺจินฺทฺริยานี’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา ปญฺจนฺนํ อินฺทฺริยานํ ภาวนาย วายมิตพฺพํ. สเจ ปน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน [Pg.346] เอวํ ชานาติ – ‘ภาวิตานิ โข เม ปญฺจินฺทฺริยานี’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา เตเนว ปีติปาโมชฺเชน วิหาตพฺพํ อโหรตฺตานุสิกฺขินา กุสเลสุ ธมฺเมสุ.

446. Des Weiteren, Sariputta, sollte ein Mönch so reflektieren: 'Habe ich die fünf Fähigkeiten entfaltet?' Falls, Sariputta, ein Mönch bei der Überprüfung so erkennt: 'Ich habe die fünf Fähigkeiten noch nicht entfaltet', dann, Sariputta, sollte dieser Mönch sich um die Entfaltung der fünf Fähigkeiten bemühen. Wenn aber, Sariputta, ein Mönch bei der Überprüfung so erkennt: 'Ich habe die fünf Fähigkeiten entfaltet', dann, Sariputta, sollte dieser Mönch mit eben jener Freude und Verzückung verweilen und sich Tag und Nacht in den heilsamen Dingen üben.

๔๔๗. ‘‘ปุน จปรํ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา อิติ ปฏิสญฺจิกฺขิตพฺพํ – ‘ภาวิตานิ นุ โข เม ปญฺจ พลานี’ติ? สเจ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘อภาวิตานิ โข เม ปญฺจ พลานี’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา ปญฺจนฺนํ พลานํ ภาวนาย วายมิตพฺพํ. สเจ ปน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘ภาวิตานิ โข เม ปญฺจ พลานี’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา เตเนว ปีติปาโมชฺเชน วิหาตพฺพํ อโหรตฺตานุสิกฺขินา กุสเลสุ ธมฺเมสุ.

447. Des Weiteren, Sariputta, sollte ein Mönch so reflektieren: 'Habe ich die fünf Kräfte entfaltet?' Falls, Sariputta, ein Mönch bei der Überprüfung so erkennt: 'Ich habe die fünf Kräfte noch nicht entfaltet', dann, Sariputta, sollte dieser Mönch sich um die Entfaltung der fünf Kräfte bemühen. Wenn aber, Sariputta, ein Mönch bei der Überprüfung so erkennt: 'Ich habe die mit fünf Kräfte entfaltet', dann, Sariputta, sollte dieser Mönch mit eben jener Freude und Verzückung verweilen und sich Tag und Nacht in den heilsamen Dingen üben.

๔๔๘. ‘‘ปุน จปรํ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา อิติ ปฏิสญฺจิกฺขิตพฺพํ – ‘ภาวิตา นุ โข เม สตฺต โพชฺฌงฺคา’ติ? สเจ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘อภาวิตา โข เม สตฺต โพชฺฌงฺคา’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา สตฺตนฺนํ โพชฺฌงฺคานํ ภาวนาย วายมิตพฺพํ. สเจ ปน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘ภาวิตา โข เม สตฺต โพชฺฌงฺคา’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา เตเนว ปีติปาโมชฺเชน วิหาตพฺพํ อโหรตฺตานุสิกฺขินา กุสเลสุ ธมฺเมสุ.

448. Des Weiteren, Sariputta, sollte ein Mönch so reflektieren: 'Habe ich die sieben Erleuchtungsglieder entfaltet?' Falls, Sariputta, ein Mönch bei der Überprüfung so erkennt: 'Ich habe die sieben Erleuchtungsglieder noch nicht entfaltet', dann, Sariputta, sollte dieser Mönch sich um die Entfaltung der sieben Erleuchtungsglieder bemühen. Wenn aber, Sariputta, ein Mönch bei der Überprüfung so erkennt: 'Ich habe die sieben Erleuchtungsglieder entfaltet', dann, Sariputta, sollte dieser Mönch mit eben jener Freude und Verzückung verweilen und sich Tag und Nacht in den heilsamen Dingen üben.

๔๔๙. ‘‘ปุน จปรํ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา อิติ ปฏิสญฺจิกฺขิตพฺพํ – ‘ภาวิโต นุ โข เม อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค’ติ? สเจ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘อภาวิโต โข เม อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา อริยสฺส อฏฺฐงฺคิกสฺส มคฺคสฺส ภาวนาย วายมิตพฺพํ. สเจ ปน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘ภาวิโต โข เม อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา เตเนว ปีติปาโมชฺเชน วิหาตพฺพํ อโหรตฺตานุสิกฺขินา กุสเลสุ ธมฺเมสุ.

449. Des Weiteren, Sariputta, sollte ein Mönch so reflektieren: 'Habe ich den edlen achtfachen Pfad entfaltet?' Falls, Sariputta, ein Mönch bei der Überprüfung so erkennt: 'Ich habe den edlen achtfachen Pfad noch nicht entfaltet', dann, Sariputta, sollte dieser Mönch sich um die Entfaltung des edlen achtfachen Pfades bemühen. Wenn aber, Sariputta, ein Mönch bei der Überprüfung so erkennt: 'Ich habe den edlen achtfachen Pfad entfaltet', dann, Sariputta, sollte dieser Mönch mit eben jener Freude und Verzückung verweilen und sich Tag und Nacht in den heilsamen Dingen üben.

๔๕๐. ‘‘ปุน จปรํ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา อิติ ปฏิสญฺจิกฺขิตพฺพํ – ‘ภาวิตา นุ โข เม สมโถ จ วิปสฺสนา จา’ติ? สเจ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘อภาวิตา โข เม สมโถ จ วิปสฺสนา จา’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา สมถวิปสฺสนานํ ภาวนาย วายมิตพฺพํ. สเจ ปน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘ภาวิตา โข [Pg.347] เม สมโถ จ วิปสฺสนา จา’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา เตเนว ปีติปาโมชฺเชน วิหาตพฺพํ อโหรตฺตานุสิกฺขินา กุสเลสุ ธมฺเมสุ.

450. Des Weiteren, Sariputta, sollte ein Mönch so reflektieren: 'Habe ich die Ruhe und die Einsicht entfaltet?' Falls, Sariputta, ein Mönch bei der Überprüfung so erkennt: 'Ich habe die Ruhe und die Einsicht noch nicht entfaltet', dann, Sariputta, sollte dieser Mönch sich um die Entfaltung von Ruhe und Einsicht bemühen. Wenn aber, Sariputta, ein Mönch bei der Überprüfung so erkennt: 'Ich habe die Ruhe und die Einsicht entfaltet', dann, Sariputta, sollte dieser Mönch mit eben jener Freude und Verzückung verweilen und sich Tag und Nacht in den heilsamen Dingen üben.

๔๕๑. ‘‘ปุน จปรํ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา อิติ ปฏิสญฺจิกฺขิตพฺพํ – ‘สจฺฉิกตา นุ โข เม วิชฺชา จ วิมุตฺติ จา’ติ? สเจ, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘อสจฺฉิกตา โข เม วิชฺชา จ วิมุตฺติ จา’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา วิชฺชาย วิมุตฺติยา สจฺฉิกิริยาย วายมิตพฺพํ. สเจ ปน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุ ปจฺจเวกฺขมาโน เอวํ ชานาติ – ‘สจฺฉิกตา โข เม วิชฺชา จ วิมุตฺติ จา’ติ, เตน, สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา เตเนว ปีติปาโมชฺเชน วิหาตพฺพํ อโหรตฺตานุสิกฺขินา กุสเลสุ ธมฺเมสุ.

451. „Wiederum, Sāriputta, sollte ein Mönch folgendermaßen reflektieren: ‚Sind Wissen und Befreiung von mir verwirklicht worden?‘ Wenn, Sāriputta, ein Mönch bei der Überprüfung erkennt: ‚Wissen und Befreiung sind von mir noch nicht verwirklicht worden‘, dann, Sāriputta, muss sich dieser Mönch um die Verwirklichung von Wissen und Befreiung bemühen. Wenn jedoch, Sāriputta, ein Mönch bei der Überprüfung erkennt: ‚Wissen und Befreiung sind von mir verwirklicht worden‘, dann, Sāriputta, sollte dieser Mönch mit eben diesem Entzücken und dieser Freude verweilen und sich Tag und Nacht in den heilsamen Dingen üben.“

๔๕๒. ‘‘เย หิ เกจิ, สาริปุตฺต, อตีตมทฺธานํ สมณา วา พฺราหฺมณา วา ปิณฺฑปาตํ ปริโสเธสุํ, สพฺเพ เต เอวเมว ปจฺจเวกฺขิตฺวา ปจฺจเวกฺขิตฺวา ปิณฺฑปาตํ ปริโสเธสุํ. เยปิ หิ เกจิ, สาริปุตฺต, อนาคตมทฺธานํ สมณา วา พฺราหฺมณา วา ปิณฺฑปาตํ ปริโสเธสฺสนฺติ, สพฺเพ เต เอวเมว ปจฺจเวกฺขิตฺวา ปจฺจเวกฺขิตฺวา ปิณฺฑปาตํ ปริโสเธสฺสนฺติ. เยปิ หิ เกจิ, สาริปุตฺต, เอตรหิ สมณา วา พฺราหฺมณา วา ปิณฺฑปาตํ ปริโสเธนฺติ, สพฺเพ เต เอวเมว ปจฺจเวกฺขิตฺวา ปจฺจเวกฺขิตฺวา ปิณฺฑปาตํ ปริโสเธนฺติ. ตสฺมาติห, สาริปุตฺต, ‘ปจฺจเวกฺขิตฺวา ปจฺจเวกฺขิตฺวา ปิณฺฑปาตํ ปริโสเธสฺสามา’ติ – เอวญฺหิ โว, สาริปุตฺต, สิกฺขิตพฺพ’’นฺติ.

452. „Welche Asketen oder Brahmanen auch immer, Sāriputta, in der Vergangenheit ihren Almosengang reinigten, sie alle taten dies, indem sie eben so immer wieder reflektierten. Welche Asketen oder Brahmanen auch immer, Sāriputta, in der Zukunft ihren Almosengang reinigen werden, sie alle werden dies tun, indem sie eben so immer wieder reflektieren. Welche Asketen oder Brahmanen auch immer, Sāriputta, gegenwärtig ihren Almosengang reinigen, sie alle tun dies, indem sie eben so immer wieder reflektieren. Darum nun, Sāriputta, solltet ihr euch so üben: ‚Indem wir immer wieder reflektieren, wollen wir unseren Almosengang reinigen.‘ Genau so, Sāriputta, solltet ihr euch üben.“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมโน อายสฺมา สาริปุตฺโต ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทีติ.

Dies sprach der Erhabene. Der ehrwürdige Sāriputta war erfreut und beglückt über das Wort des Erhabenen.

ปิณฺฑปาตปาริสุทฺธิสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ นวมํ.

Das Piṇḍapātapārisuddhi Sutta, das neunte, ist abgeschlossen.

๑๐. อินฺทฺริยภาวนาสุตฺตํ

10. Indriyabhāvanā Sutta – Die Lehrrede über die Entfaltung der Fähigkeiten

๔๕๓. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา คชงฺคลายํ วิหรติ สุเวฬุวเน. อถ โข อุตฺตโร มาณโว ปาราสิวิยนฺเตวาสี เยน ภควา [Pg.348] เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควตา สทฺธึ สมฺโมทิ. สมฺโมทนียํ กถํ สารณียํ วีติสาเรตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข อุตฺตรํ มาณวํ ปาราสิวิยนฺเตวาสึ ภควา เอตทโวจ – ‘‘เทเสติ, อุตฺตร, ปาราสิวิโย พฺราหฺมโณ สาวกานํ อินฺทฺริยภาวน’’นฺติ? ‘‘เทเสติ, โภ โคตม, ปาราสิวิโย พฺราหฺมโณ สาวกานํ อินฺทฺริยภาวน’’นฺติ. ‘‘ยถา กถํ ปน, อุตฺตร, เทเสติ ปาราสิวิโย พฺราหฺมโณ สาวกานํ อินฺทฺริยภาวน’’นฺติ? ‘‘อิธ, โภ โคตม, จกฺขุนา รูปํ น ปสฺสติ, โสเตน สทฺทํ น สุณาติ – เอวํ โข, โภ โคตม, เทเสติ ปาราสิวิโย พฺราหฺมโณ สาวกานํ อินฺทฺริยภาวน’’นฺติ. ‘‘เอวํ สนฺเต โข, อุตฺตร, อนฺโธ ภาวิตินฺทฺริโย ภวิสฺสติ, พธิโร ภาวิตินฺทฺริโย ภวิสฺสติ; ยถา ปาราสิวิยสฺส พฺราหฺมณสฺส วจนํ. อนฺโธ หิ, อุตฺตร, จกฺขุนา รูปํ น ปสฺสติ, พธิโร โสเตน สทฺทํ น สุณาตี’’ติ. เอวํ วุตฺเต, อุตฺตโร มาณโว ปาราสิวิยนฺเตวาสี ตุณฺหีภูโต มงฺกุภูโต ปตฺตกฺขนฺโธ อโธมุโข ปชฺฌายนฺโต อปฺปฏิภาโน นิสีทิ.

453. So habe ich gehört: Einmal verweilte der Erhabene bei Gajaṅgalā im Suveḷu-Wald. Da begab sich der junge Uttara, ein Schüler des Pārāsiviya, dorthin, wo der Erhabene war, und tauschte nach der Ankunft höfliche Grüße mit ihm aus. Nachdem er die freundlichen und denkwürdigen Worte beendet hatte, setzte er sich seitlich nieder. Dem seitlich sitzenden jungen Uttara, dem Schüler des Pārāsiviya, sprach der Erhabene wie folgt: „Lehrt der Brahmane Pārāsiviya seinen Schülern die Entfaltung der Fähigkeiten, Uttara?“ – „Er lehrt es, Herr Gotama. Der Brahmane Pārāsiviya lehrt seinen Schülern die Entfaltung der Fähigkeiten.“ – „Auf welche Weise aber, Uttara, lehrt der Brahmane Pārāsiviya seinen Schülern die Entfaltung der Fähigkeiten?“ – „Hierbei, Herr Gotama, sieht man mit dem Auge keine Form und hört mit dem Ohr keinen Ton. Auf diese Weise, Herr Gotama, lehrt der Brahmane Pārāsiviya seinen Schülern die Entfaltung der Fähigkeiten.“ – „Wenn dem so ist, Uttara, dann wäre ein Blinder jemand, der seine Fähigkeiten entfaltet hat, und ein Tauber wäre jemand, der seine Fähigkeiten entfaltet hat, nach dem Wort des Brahmanen Pārāsiviya. Denn ein Blinder, Uttara, sieht mit dem Auge keine Form, und ein Tauber hört mit dem Ohr keinen Ton.“ Als dies gesagt wurde, saß der junge Uttara, der Schüler des Pārāsiviya, schweigsam, bestürzt, mit hängenden Schultern, niedergeschlagen, grübelnd und sprachlos da.

อถ โข ภควา อุตฺตรํ มาณวํ ปาราสิวิยนฺเตวาสึ ตุณฺหีภูตํ มงฺกุภูตํ ปตฺตกฺขนฺธํ อโธมุขํ ปชฺฌายนฺตํ อปฺปฏิภานํ วิทิตฺวา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ อามนฺเตสิ – ‘‘อญฺญถา โข, อานนฺท, เทเสติ ปาราสิวิโย พฺราหฺมโณ สาวกานํ อินฺทฺริยภาวนํ, อญฺญถา จ ปนานนฺท, อริยสฺส วินเย อนุตฺตรา อินฺทฺริยภาวนา โหตี’’ติ. ‘‘เอตสฺส, ภควา, กาโล; เอตสฺส, สุคต, กาโล ยํ ภควา อริยสฺส วินเย อนุตฺตรํ อินฺทฺริยภาวนํ เทเสยฺย. ภควโต สุตฺวา ภิกฺขู ธาเรสฺสนฺตี’’ติ. ‘‘เตนหานนฺท, สุณาหิ, สาธุกํ มนสิ กโรหิ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, ภนฺเต’’ติ โข อายสฺมา อานนฺโท ภควโต ปจฺจสฺโสสิ. ภควา เอตทโวจ –

Da nun der Erhabene sah, dass der junge Uttara schweigsam, bestürzt, mit hängenden Schultern, niedergeschlagen, grübelnd und sprachlos dasaß, wandte er sich an den ehrwürdigen Ānanda: „Auf eine Weise, Ānanda, lehrt der Brahmane Pārāsiviya seinen Schülern die Entfaltung der Fähigkeiten; auf eine ganz andere Weise jedoch ist in der Schulung des Edlen die unübertreffliche Entfaltung der Fähigkeiten.“ – „Dies ist der Zeitpunkt dafür, o Erhabener; dies ist der Zeitpunkt, o Erhabener, dass der Erhabene die unübertreffliche Entfaltung der Fähigkeiten in der Schulung des Edlen lehrt. Wenn sie es vom Erhabenen hören, werden die Mönche es bewahren.“ – „Nun denn, Ānanda, so höre zu und merke es dir gut; ich werde sprechen.“ – „Ja, Herr“, antwortete der ehrwürdige Ānanda dem Erhabenen. Der Erhabene sprach dies:

๔๕๔. ‘‘กถญฺจานนฺท, อริยสฺส วินเย อนุตฺตรา อินฺทฺริยภาวนา โหติ? อิธานนฺท, ภิกฺขุโน จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา อุปฺปชฺชติ มนาปํ, อุปฺปชฺชติ อมนาปํ, อุปฺปชฺชติ มนาปามนาปํ. โส เอวํ ปชานาติ – ‘อุปฺปนฺนํ โข เม อิทํ มนาปํ, อุปฺปนฺนํ อมนาปํ, อุปฺปนฺนํ มนาปามนาปํ. ตญฺจ โข สงฺขตํ โอฬาริกํ ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนํ. เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ ยทิทํ – อุเปกฺขา’ติ. ตสฺส ตํ อุปฺปนฺนํ มนาปํ อุปฺปนฺนํ อมนาปํ อุปฺปนฺนํ มนาปามนาปํ นิรุชฺฌติ; อุเปกฺขา สณฺฐาติ. เสยฺยถาปิ, อานนฺท, จกฺขุมา ปุริโส อุมฺมีเลตฺวา วา นิมีเลยฺย, นิมีเลตฺวา วา อุมฺมีเลยฺย; เอวเมว โข, อานนฺท, ยสฺส กสฺสจิ เอวํสีฆํ เอวํตุวฏํ [Pg.349] เอวํอปฺปกสิเรน อุปฺปนฺนํ มนาปํ อุปฺปนฺนํ อมนาปํ อุปฺปนฺนํ มนาปามนาปํ นิรุชฺฌติ, อุเปกฺขา สณฺฐาติ – อยํ วุจฺจตานนฺท, อริยสฺส วินเย อนุตฺตรา อินฺทฺริยภาวนา จกฺขุวิญฺเญยฺเยสุ รูเปสุ.

454. „Und wie, Ānanda, ist in der Schulung des Edlen die unübertreffliche Entfaltung der Fähigkeiten? Hierbei, Ānanda, entsteht bei einem Mönch, wenn er mit dem Auge eine Form sieht, etwas Angenehmes, es entsteht etwas Unangenehmes, und es entsteht sowohl Angenehmes als auch Unangenehmes. Er erkennt: ‚In mir ist dieses Angenehme entstanden, dieses Unangenehme entstanden, dieses sowohl Angenehme als auch Unangenehme entstanden. Aber das ist bedingt, grob und abhängig entstanden. Das aber ist friedvoll, das ist erhaben, nämlich: Gleichmut.‘ Bei ihm vergeht das entstandene Angenehme, das entstandene Unangenehme und das entstandene sowohl Angenehme als auch Unangenehme, und der Gleichmut festigt sich. Ganz so, Ānanda, wie ein sehender Mann die Augen öffnen oder schließen oder sie schließen und wieder öffnen würde; ebenso schnell, ebenso rasch, ebenso mühelos vergeht bei wem auch immer das entstandene Angenehme, das entstandene Unangenehme und das entstandene sowohl Angenehme als auch Unangenehme, und der Gleichmut festigt sich – dies, Ānanda, nennt man in der Schulung des Edlen die unübertreffliche Entfaltung der Fähigkeiten in Bezug auf die mit dem Auge erkennbaren Formen.“

๔๕๕. ‘‘ปุน จปรํ, อานนฺท, ภิกฺขุโน โสเตน สทฺทํ สุตฺวา อุปฺปชฺชติ มนาปํ, อุปฺปชฺชติ อมนาปํ, อุปฺปชฺชติ มนาปามนาปํ. โส เอวํ ปชานาติ – ‘อุปฺปนฺนํ โข เม อิทํ มนาปํ, อุปฺปนฺนํ อมนาปํ, อุปฺปนฺนํ มนาปามนาปํ. ตญฺจ โข สงฺขตํ โอฬาริกํ ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนํ. เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ ยทิทํ – อุเปกฺขา’ติ. ตสฺส ตํ อุปฺปนฺนํ มนาปํ อุปฺปนฺนํ อมนาปํ อุปฺปนฺนํ มนาปามนาปํ นิรุชฺฌติ; อุเปกฺขา สณฺฐาติ. เสยฺยถาปิ, อานนฺท, พลวา ปุริโส อปฺปกสิเรเนว อจฺฉรํ ปหเรยฺย; เอวเมว โข, อานนฺท, ยสฺส กสฺสจิ เอวํสีฆํ เอวํตุวฏํ เอวํอปฺปกสิเรน อุปฺปนฺนํ มนาปํ อุปฺปนฺนํ อมนาปํ อุปฺปนฺนํ มนาปามนาปํ นิรุชฺฌติ, อุเปกฺขา สณฺฐาติ – อยํ วุจฺจตานนฺท, อริยสฺส วินเย อนุตฺตรา อินฺทฺริยภาวนา โสตวิญฺเญยฺเยสุ สทฺเทสุ.

455. „Wiederum, Ānanda: Wenn ein Mönch mit dem Ohr einen Ton hört, entsteht Angenehmes, entsteht Unangenehmes, entsteht sowohl Angenehmes als auch Unangenehmes. Er erkennt: ‚In mir ist dieses Angenehme entstanden, dieses Unangenehme entstanden, dieses sowohl Angenehme als auch Unangenehme entstanden. Dies jedoch ist bedingt, grob und in Abhängigkeit entstanden. Dies ist friedvoll, dies ist erhaben, nämlich: der Gleichmut.‘ Bei ihm vergeht das entstandene Angenehme, das entstandene Unangenehme, das entstandene sowohl Angenehme als auch Unangenehme; der Gleichmut festigt sich. Ganz wie, Ānanda, ein kräftiger Mann mühelos mit den Fingern schnippen würde; ebenso, Ānanda, vergeht bei wem auch immer so schnell, so rasch, so mühelos das entstandene Angenehme, das entstandene Unangenehme, das entstandene sowohl Angenehme als auch Unangenehme, und der Gleichmut festigt sich – dies nennt man, Ānanda, in der Disziplin des Edlen die unübertreffliche Entfaltung der Fähigkeiten in Bezug auf die durch das Hörbewusstsein zu erkennenden Töne.“

๔๕๖. ‘‘ปุน จปรํ, อานนฺท, ภิกฺขุโน ฆาเนน คนฺธํ ฆายิตฺวา อุปฺปชฺชติ มนาปํ, อุปฺปชฺชติ อมนาปํ, อุปฺปชฺชติ มนาปามนาปํ. โส เอวํ ปชานาติ – ‘อุปฺปนฺนํ โข เม อิทํ มนาปํ, อุปฺปนฺนํ อมนาปํ, อุปฺปนฺนํ มนาปามนาปํ. ตญฺจ โข สงฺขตํ โอฬาริกํ ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนํ. เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ ยทิทํ – อุเปกฺขา’ติ. ตสฺส ตํ อุปฺปนฺนํ มนาปํ อุปฺปนฺนํ อมนาปํ อุปฺปนฺนํ มนาปามนาปํ นิรุชฺฌติ; อุเปกฺขา สณฺฐาติ. เสยฺยถาปิ, อานนฺท, อีสกํโปเณ ปทุมปลาเส อุทกผุสิตานิ ปวตฺตนฺติ, น สณฺฐนฺติ; เอวเมว โข, อานนฺท, ยสฺส กสฺสจิ เอวํสีฆํ เอวํตุวฏํ เอวํอปฺปกสิเรน อุปฺปนฺนํ มนาปํ อุปฺปนฺนํ อมนาปํ อุปฺปนฺนํ มนาปามนาปํ นิรุชฺฌติ, อุเปกฺขา สณฺฐาติ – อยํ วุจฺจตานนฺท, อริยสฺส วินเย อนุตฺตรา อินฺทฺริยภาวนา ฆานวิญฺเญยฺเยสุ คนฺเธสุ.

456. „Wiederum, Ānanda: Wenn ein Mönch mit der Nase einen Geruch riecht, entsteht Angenehmes, entsteht Unangenehmes, entsteht sowohl Angenehmes als auch Unangenehmes. Er erkennt: ‚In mir ist dieses Angenehme entstanden, dieses Unangenehme entstanden, dieses sowohl Angenehme als auch Unangenehme entstanden. Dies jedoch ist bedingt, grob und in Abhängigkeit entstanden. Dies ist friedvoll, dies ist erhaben, nämlich: der Gleichmut.‘ Bei ihm vergeht das entstandene Angenehme, das entstandene Unangenehme, das entstandene sowohl Angenehme als auch Unangenehme; der Gleichmut festigt sich. Ganz wie, Ānanda, auf einem leicht geneigten Lotusblatt Wassertropfen abperlen und nicht haften bleiben; ebenso, Ānanda, vergeht bei wem auch immer so schnell, so rasch, so mühelos das entstandene Angenehme, das entstandene Unangenehme, das entstandene sowohl Angenehme als auch Unangenehme, und der Gleichmut festigt sich – dies nennt man, Ānanda, in der Disziplin des Edlen die unübertreffliche Entfaltung der Fähigkeiten in Bezug auf die durch das Riechbewusstsein zu erkennenden Gerüche.“

๔๕๗. ‘‘ปุน จปรํ, อานนฺท, ภิกฺขุโน ชิวฺหาย รสํ สายิตฺวา อุปฺปชฺชติ มนาปํ, อุปฺปชฺชติ อมนาปํ, อุปฺปชฺชติ มนาปามนาปํ. โส เอวํ ปชานาติ – ‘อุปฺปนฺนํ โข เม อิทํ มนาปํ, อุปฺปนฺนํ อมนาปํ, อุปฺปนฺนํ มนาปามนาปํ. ตญฺจ โข สงฺขตํ โอฬาริกํ ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนํ. เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ ยทิทํ – อุเปกฺขา’ติ. ตสฺส ตํ อุปฺปนฺนํ มนาปํ อุปฺปนฺนํ อมนาปํ อุปฺปนฺนํ มนาปามนาปํ นิรุชฺฌติ; อุเปกฺขา สณฺฐาติ[Pg.350]. เสยฺยถาปิ, อานนฺท, พลวา ปุริโส ชิวฺหคฺเค เขฬปิณฺฑํ สํยูหิตฺวา อปฺปกสิเรน วเมยฺย ; เอวเมว โข, อานนฺท, ยสฺส กสฺสจิ เอวํสีฆํ เอวํตุวฏํ เอวํอปฺปกสิเรน อุปฺปนฺนํ มนาปํ อุปฺปนฺนํ อมนาปํ อุปฺปนฺนํ มนาปามนาปํ นิรุชฺฌติ, อุเปกฺขา สณฺฐาติ – อยํ วุจฺจตานนฺท, อริยสฺส วินเย อนุตฺตรา อินฺทฺริยภาวนา ชิวฺหาวิญฺเญยฺเยสุ รเสสุ.

457. „Wiederum, Ānanda: Wenn ein Mönch mit der Zunge einen Geschmack schmeckt, entsteht Angenehmes, entsteht Unangenehmes, entsteht sowohl Angenehmes als auch Unangenehmes. Er erkennt: ‚In mir ist dieses Angenehme entstanden, dieses Unangenehme entstanden, dieses sowohl Angenehme als auch Unangenehme entstanden. Dies jedoch ist bedingt, grob und in Abhängigkeit entstanden. Dies ist friedvoll, dies ist erhaben, nämlich: der Gleichmut.‘ Bei ihm vergeht das entstandene Angenehme, das entstandene Unangenehme, das entstandene sowohl Angenehme als auch Unangenehme; der Gleichmut festigt sich. Ganz wie, Ānanda, ein kräftiger Mann einen Speichelklumpen auf der Zungenspitze sammeln und ihn mühelos ausspucken würde; ebenso, Ānanda, vergeht bei wem auch immer so schnell, so rasch, so mühelos das entstandene Angenehme, das entstandene Unangenehme, das entstandene sowohl Angenehme als auch Unangenehme, und der Gleichmut festigt sich – dies nennt man, Ānanda, in der Disziplin des Edlen die unübertreffliche Entfaltung der Fähigkeiten in Bezug auf die durch das Geschmackbewusstsein zu erkennenden Geschmäcke.“

๔๕๘. ‘‘ปุน จปรํ, อานนฺท, ภิกฺขุโน กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสิตฺวา อุปฺปชฺชติ มนาปํ, อุปฺปชฺชติ อมนาปํ, อุปฺปชฺชติ มนาปามนาปํ. โส เอวํ ปชานาติ – ‘อุปฺปนฺนํ โข เม อิทํ มนาปํ, อุปฺปนฺนํ อมนาปํ, อุปฺปนฺนํ มนาปามนาปํ. ตญฺจ โข สงฺขตํ โอฬาริกํ ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนํ. เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ ยทิทํ – อุเปกฺขา’ติ. ตสฺส ตํ อุปฺปนฺนํ มนาปํ อุปฺปนฺนํ อมนาปํ อุปฺปนฺนํ มนาปามนาปํ นิรุชฺฌติ; อุเปกฺขา สณฺฐาติ. เสยฺยถาปิ, อานนฺท, พลวา ปุริโส สมิญฺชิตํ วา พาหํ ปสาเรยฺย, ปสาริตํ วา พาหํ สมิญฺเชยฺย; เอวเมว โข, อานนฺท, ยสฺส กสฺสจิ เอวํสีฆํ เอวํตุวฏํ เอวํอปฺปกสิเรน อุปฺปนฺนํ มนาปํ อุปฺปนฺนํ อมนาปํ อุปฺปนฺนํ มนาปามนาปํ นิรุชฺฌติ, อุเปกฺขา สณฺฐาติ – อยํ วุจฺจตานนฺท, อริยสฺส วินเย อนุตฺตรา อินฺทฺริยภาวนา กายวิญฺเญยฺเยสุ โผฏฺฐพฺเพสุ.

458. „Wiederum, Ānanda: Wenn ein Mönch mit dem Körper eine Berührung erfährt, entsteht Angenehmes, entsteht Unangenehmes, entsteht sowohl Angenehmes als auch Unangenehmes. Er erkennt: ‚In mir ist dieses Angenehme entstanden, dieses Unangenehme entstanden, dieses sowohl Angenehme als auch Unangenehme entstanden. Dies jedoch ist bedingt, grob und in Abhängigkeit entstanden. Dies ist friedvoll, dies ist erhaben, nämlich: der Gleichmut.‘ Bei ihm vergeht das entstandene Angenehme, das entstandene Unangenehme, das entstandene sowohl Angenehme als auch Unangenehme; der Gleichmut festigt sich. Ganz wie, Ānanda, ein kräftiger Mann den gebeugten Arm ausstrecken oder den ausgestreckten Arm beugen würde; ebenso, Ānanda, vergeht bei wem auch immer so schnell, so rasch, so mühelos das entstandene Angenehme, das entstandene Unangenehme, das entstandene sowohl Angenehme als auch Unangenehme, und der Gleichmut festigt sich – dies nennt man, Ānanda, in der Disziplin des Edlen die unübertreffliche Entfaltung der Fähigkeiten in Bezug auf die durch das Körperbewusstsein zu erkennenden Berührungen.“

๔๕๙. ‘‘ปุน จปรํ, อานนฺท, ภิกฺขุโน มนสา ธมฺมํ วิญฺญาย อุปฺปชฺชติ มนาปํ, อุปฺปชฺชติ อมนาปํ, อุปฺปชฺชติ มนาปามนาปํ. โส เอวํ ปชานาติ – ‘อุปฺปนฺนํ โข เม อิทํ มนาปํ, อุปฺปนฺนํ อมนาปํ, อุปฺปนฺนํ มนาปามนาปํ. ตญฺจ โข สงฺขตํ โอฬาริกํ ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนํ. เอตํ สนฺตํ เอตํ ปณีตํ ยทิทํ – อุเปกฺขา’ติ. ตสฺส ตํ อุปฺปนฺนํ มนาปํ อุปฺปนฺนํ อมนาปํ อุปฺปนฺนํ มนาปามนาปํ นิรุชฺฌติ; อุเปกฺขา สณฺฐาติ. เสยฺยถาปิ, อานนฺท, พลวา ปุริโส ทิวสํสนฺตตฺเต อโยกฏาเห ทฺเว วา ตีณิ วา อุทกผุสิตานิ นิปาเตยฺย. ทนฺโธ, อานนฺท, อุทกผุสิตานํ นิปาโต, อถ โข นํ ขิปฺปเมว ปริกฺขยํ ปริยาทานํ คจฺเฉยฺย; เอวเมว โข, อานนฺท, ยสฺส กสฺสจิ เอวํสีฆํ เอวํตุวฏํ เอวํอปฺปกสิเรน อุปฺปนฺนํ มนาปํ อุปฺปนฺนํ อมนาปํ อุปฺปนฺนํ มนาปามนาปํ นิรุชฺฌติ, อุเปกฺขา สณฺฐาติ – อยํ วุจฺจตานนฺท, อริยสฺส วินเย อนุตฺตรา อินฺทฺริยภาวนา มโนวิญฺเญยฺเยสุ ธมฺเมสุ. เอวํ โข, อานนฺท, อริยสฺส วินเย อนุตฺตรา อินฺทฺริยภาวนา โหติ.

459. „Wiederum, Ānanda: Wenn ein Mönch mit dem Geist ein Geistesobjekt erkennt, entsteht Angenehmes, entsteht Unangenehmes, entsteht sowohl Angenehmes als auch Unangenehmes. Er erkennt: ‚In mir ist dieses Angenehme entstanden, dieses Unangenehme entstanden, dieses sowohl Angenehme als auch Unangenehme entstanden. Dies jedoch ist bedingt, grob und in Abhängigkeit entstanden. Dies ist friedvoll, dies ist erhaben, nämlich: der Gleichmut.‘ Bei ihm vergeht das entstandene Angenehme, das entstandene Unangenehme, das entstandene sowohl Angenehme als auch Unangenehme; der Gleichmut festigt sich. Ganz wie, Ānanda, ein kräftiger Mann zwei oder drei Wassertropfen auf eine den ganzen Tag erhitzte Eisenpfanne fallen ließe; das Fallen der Wassertropfen ist zwar langsam, Ānanda, doch sie würden sehr schnell schwinden und versiegen; ebenso, Ānanda, vergeht bei wem auch immer so schnell, so rasch, so mühelos das entstandene Angenehme, das entstandene Unangenehme, das entstandene sowohl Angenehme als auch Unangenehme, und der Gleichmut festigt sich – dies nennt man, Ānanda, in der Disziplin des Edlen die unübertreffliche Entfaltung der Fähigkeiten in Bezug auf die durch das Geistbewusstsein zu erkennenden Geistesobjekte. So, Ānanda, erfolgt in der Disziplin des Edlen die unübertreffliche Entfaltung der Fähigkeiten.“

๔๖๐. ‘‘กถญฺจานนฺท, เสโข โหติ ปาฏิปโท? อิธานนฺท, ภิกฺขุโน จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา อุปฺปชฺชติ มนาปํ, อุปฺปชฺชติ อมนาปํ, อุปฺปชฺชติ มนาปามนาปํ. โส [Pg.351] เตน อุปฺปนฺเนน มนาเปน อุปฺปนฺเนน อมนาเปน อุปฺปนฺเนน มนาปามนาเปน อฏฺฏียติ หรายติ ชิคุจฺฉติ. โสเตน สทฺทํ สุตฺวา…เป… ฆาเนน คนฺธํ ฆายิตฺวา…, ชิวฺหาย รสํ สายิตฺวา… กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสิตฺวา… มนสา ธมฺมํ วิญฺญาย อุปฺปชฺชติ มนาปํ, อุปฺปชฺชติ อมนาปํ, อุปฺปชฺชติ มนาปามนาปํ. โส เตน อุปฺปนฺเนน มนาเปน อุปฺปนฺเนน อมนาเปน อุปฺปนฺเนน มนาปามนาเปน อฏฺฏียติ หรายติ ชิคุจฺฉติ. เอวํ โข, อานนฺท, เสโข โหติ ปาฏิปโท.

460. „Und wie, Ānanda, ist einer ein Übender, der den Pfad beschreitet? Hier, Ānanda, entsteht in einem Mönch, wenn er mit dem Auge eine Form sieht, das Angenehme, es entsteht das Unangenehme, es entsteht das Angenehme-und-Unangenehme. Durch dieses entstandene Angenehme, durch das entstandene Unangenehme, durch das entstandene Angenehme-und-Unangenehme ist er bedrängt, beschämt und angewidert. Wenn er mit dem Ohr einen Ton hört ... mit der Nase einen Geruch riecht ... mit der Zunge einen Geschmack schmeckt ... mit dem Körper eine Berührung tastet ... mit dem Geist ein Geistesobjekt erkennt, entsteht das Angenehme, es entsteht das Unangenehme, es entsteht das Angenehme-und-Unangenehme. Durch dieses entstandene Angenehme, durch das entstandene Unangenehme, durch das entstandene Angenehme-und-Unangenehme ist er bedrängt, beschämt und angewidert. So, Ānanda, ist ein Übender, der den Pfad beschreitet.“

๔๖๑. ‘‘กถญฺจานนฺท, อริโย โหติ ภาวิตินฺทฺริโย? อิธานนฺท, ภิกฺขุโน จกฺขุนา รูปํ ทิสฺวา อุปฺปชฺชติ มนาปํ, อุปฺปชฺชติ อมนาปํ, อุปฺปชฺชติ มนาปามนาปํ. โส สเจ อากงฺขติ – ‘ปฏิกูเล อปฺปฏิกูลสญฺญี วิหเรยฺย’นฺติ, อปฺปฏิกูลสญฺญี ตตฺถ วิหรติ. สเจ อากงฺขติ – ‘อปฺปฏิกูเล ปฏิกูลสญฺญี วิหเรยฺย’นฺติ, ปฏิกูลสญฺญี ตตฺถ วิหรติ. สเจ อากงฺขติ – ‘ปฏิกูเล จ อปฺปฏิกูเล จ อปฺปฏิกูลสญฺญี วิหเรยฺย’นฺติ, อปฺปฏิกูลสญฺญี ตตฺถ วิหรติ. สเจ อากงฺขติ – ‘อปฺปฏิกูเล จ ปฏิกูเล จ ปฏิกูลสญฺญี วิหเรยฺย’นฺติ, ปฏิกูลสญฺญี ตตฺถ วิหรติ. สเจ อากงฺขติ – ‘ปฏิกูลญฺจ อปฺปฏิกูลญฺจ ตทุภยํ อภินิวชฺเชตฺวา อุเปกฺขโก วิหเรยฺยํ สโต สมฺปชาโน’ติ, อุเปกฺขโก ตตฺถ วิหรติ สโต สมฺปชาโน.

461. „Und wie, Ānanda, ist ein Edler einer mit entwickelten Geistesfähigkeiten? Hier, Ānanda, entsteht in einem Mönch, wenn er mit dem Auge eine Form sieht, das Angenehme, es entsteht das Unangenehme, es entsteht das Angenehme-und-Unangenehme. Wenn er wünscht: ‚Ich will im Widerwärtigen das Nicht-Widerwärtige wahrnehmend verweilen‘, dann verweilt er dort das Nicht-Widerwärtige wahrnehmend. Wenn er wünscht: ‚Ich will im Nicht-Widerwärtigen das Widerwärtige wahrnehmend verweilen‘, dann verweilt er dort das Widerwärtige wahrnehmend. Wenn er wünscht: ‚Ich will im Widerwärtigen wie auch im Nicht-Widerwärtigen das Nicht-Widerwärtige wahrnehmend verweilen‘, dann verweilt er dort das Nicht-Widerwärtige wahrnehmend. Wenn er wünscht: ‚Ich will im Nicht-Widerwärtigen wie auch im Widerwärtigen das Widerwärtige wahrnehmend verweilen‘, dann verweilt er dort das Widerwärtige wahrnehmend. Wenn er wünscht: ‚Sowohl das Widerwärtige als auch das Nicht-Widerwärtige meidend, will ich gleichmütig, achtsam und klar wissend verweilen‘, dann verweilt er dort gleichmütig, achtsam und klar wissend.“

๔๖๒. ‘‘ปุน จปรํ, อานนฺท, ภิกฺขุโน โสเตน สทฺทํ สุตฺวา…เป… ฆาเนน คนฺธํ ฆายิตฺวา… ชิวฺหาย รสํ สายิตฺวา… กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสิตฺวา… มนสา ธมฺมํ วิญฺญาย อุปฺปชฺชติ มนาปํ, อุปฺปชฺชติ อมนาปํ, อุปฺปชฺชติ มนาปามนาปํ. โส สเจ อากงฺขติ – ‘ปฏิกูเล อปฺปฏิกูลสญฺญี วิหเรยฺย’นฺติ, อปฺปฏิกูลสญฺญี ตตฺถ วิหรติ. สเจ อากงฺขติ – ‘อปฺปฏิกูเล ปฏิกูลสญฺญี วิหเรยฺย’นฺติ, ปฏิกูลสญฺญี ตตฺถ วิหรติ. สเจ อากงฺขติ – ‘ปฏิกูเล จ อปฺปฏิกูเล จ อปฺปฏิกูลสญฺญี วิหเรยฺย’นฺติ, อปฺปฏิกูลสญฺญี ตตฺถ วิหรติ. สเจ อากงฺขติ – ‘อปฺปฏิกูเล จ ปฏิกูเล จ ปฏิกูลสญฺญี วิหเรยฺย’นฺติ, ปฏิกูลสญฺญี ตตฺถ วิหรติ. สเจ อากงฺขติ – ‘ปฏิกูลญฺจ อปฺปฏิกูลญฺจ ตทุภยมฺปิ อภินิวชฺเชตฺวา อุเปกฺขโก วิหเรยฺยํ สโต สมฺปชาโน’ติ, อุเปกฺขโก ตตฺถ วิหรติ สโต สมฺปชาโน. เอวํ โข, อานนฺท, อริโย โหติ ภาวิตินฺทฺริโย.

462. „Wiederum, Ānanda, entsteht in einem Mönch, wenn er mit dem Ohr einen Ton hört ... mit der Nase einen Geruch riecht ... mit der Zunge einen Geschmack schmeckt ... mit dem Körper eine Berührung tastet ... mit dem Geist ein Geistesobjekt erkennt, das Angenehme, es entsteht das Unangenehme, es entsteht das Angenehme-und-Unangenehme. Wenn er wünscht: ‚Ich will im Widerwärtigen das Nicht-Widerwärtige wahrnehmend verweilen‘, dann verweilt er dort das Nicht-Widerwärtige wahrnehmend. Wenn er wünscht: ‚Ich will im Nicht-Widerwärtigen das Widerwärtige wahrnehmend verweilen‘, dann verweilt er dort das Widerwärtige wahrnehmend. Wenn er wünscht: ‚Ich will im Widerwärtigen wie auch im Nicht-Widerwärtigen das Nicht-Widerwärtige wahrnehmend verweilen‘, dann verweilt er dort das Nicht-Widerwärtige wahrnehmend. Wenn er wünscht: ‚Ich will im Nicht-Widerwärtigen wie auch im Widerwärtigen das Widerwärtige wahrnehmend verweilen‘, dann verweilt er dort das Widerwärtige wahrnehmend. Wenn er wünscht: ‚Sowohl das Widerwärtige als auch das Nicht-Widerwärtige meidend, will ich gleichmütig, achtsam und klar wissend verweilen‘, dann verweilt er dort gleichmütig, achtsam und klar wissend. So, Ānanda, ist ein Edler einer mit entwickelten Geistesfähigkeiten.“

๔๖๓. ‘‘อิติ [Pg.352] โข, อานนฺท, เทสิตา มยา อริยสฺส วินเย อนุตฺตรา อินฺทฺริยภาวนา, เทสิโต เสโข ปาฏิปโท, เทสิโต อริโย ภาวิตินฺทฺริโย. ยํ โข, อานนฺท, สตฺถารา กรณียํ สาวกานํ หิเตสินา อนุกมฺปเกน อนุกมฺปํ อุปาทาย, กตํ โว ตํ มยา. เอตานิ, อานนฺท, รุกฺขมูลานิ, เอตานิ สุญฺญาคารานิ, ฌายถานนฺท, มา ปมาทตฺถ, มา ปจฺฉา วิปฺปฏิสาริโน อหุวตฺถ. อยํ โว อมฺหากํ อนุสาสนี’’ติ.

463. „So, Ānanda, wurde von mir die unübertreffliche Entfaltung der Geistesfähigkeiten in der Disziplin des Edlen dargelegt, es wurde der Übende auf dem Pfad dargelegt, und es wurde der Edle mit entwickelten Geistesfähigkeiten dargelegt. Was ein Lehrer aus Mitgefühl für das Wohl seiner Schüler tun muss, das habe ich für euch getan. Dort, Ānanda, sind Baumwurzeln, dort sind leere Behausungen. Meditiert, Ānanda, seid nicht nachlässig, damit ihr nicht später voller Reue seid. Dies ist unsere Unterweisung an euch.“

อิทมโวจ ภควา. อตฺตมโน อายสฺมา อานนฺโท ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทีติ.

Dies sprach der Erhabene. Der ehrwürdige Ānanda war zufrieden und erfreute sich an den Worten des Erhabenen.

อินฺทฺริยภาวนาสุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ทสมํ.

Das Indriyabhāvanāsutta, das zehnte, ist abgeschlossen.

สฬายตนวคฺโค นิฏฺฐิโต ปญฺจโม.

Die Saḷāyatanavagga, die fünfte, ist abgeschlossen.

ตสฺสุทฺทานํ –

Die Inhaltsübersicht dazu lautet:

อนาถปิณฺฑิโก ฉนฺโน, ปุณฺโณ นนฺทกราหุลา;

ฉฉกฺกํ สฬายตนิกํ, นครวินฺเทยฺยสุทฺธิกา;

อินฺทฺริยภาวนา จาปิ, วคฺโค โอวาทปญฺจโมติ.

Anāthapiṇḍika, Channa, Puṇṇa, Nandaka und Rāhula; die Sechser-Gruppe, die über die sechs Sinnesbereiche, Nagaravindeyya, die Reinheit der Almosenspeise und auch die Entfaltung der Geistesfähigkeiten; dies ist die Vagga, die mit Unterweisungen als fünfte endet.

อิทํ วคฺคานมุทฺทานํ –

Dies ist die Übersicht der Abteilungen (Vaggas):

เทวทโหนุปโท จ, สุญฺญโต จ วิภงฺคโก;

สฬายตโนติ วคฺคา, อุปริปณฺณาสเก ฐิตาติ.

Devadaha, Anupada, Suññata, Vibhaṅga und Saḷāyatana; diese Abteilungen stehen im Uparipaṇṇāsaka.

อุปริปณฺณาสกํ สมตฺตํ.

Das Uparipaṇṇāsaka ist vollendet.

ตีหิ ปณฺณาสเกหิ ปฏิมณฺฑิโต สกโล

Geschmückt mit drei Sätzen von je fünfzig Lehrreden ist die gesamte

มชฺฌิมนิกาโย สมตฺโต.

Mittlere Sammlung (Majjhimanikāya) vollendet.