Tipiṭaka Translation

නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

Con đem hết lòng thành kính đảnh lễ đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Đẳng Chánh Giác.

දීඝනිකායො

Trường Bộ Kinh

පාථිකවග්ගපාළි

Phẩm Pāthika

1. පාථිකසුත්තං

1. Kinh Pāthika

සුනක්ඛත්තවත්ථු

Câu chuyện về Sunakkhatta

1. එවං [Pg.1] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා මල්ලෙසු විහරති අනුපියං නාම මල්ලානං නිගමො. අථ ඛො භගවා පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය අනුපියං පිණ්ඩාය පාවිසි. අථ ඛො භගවතො එතදහොසි – ‘‘අතිප්පගො ඛො තාව අනුපියායං පිණ්ඩාය චරිතුං. යංනූනාහං යෙන භග්ගවගොත්තස්ස පරිබ්බාජකස්ස ආරාමො, යෙන භග්ගවගොත්තො පරිබ්බාජකො තෙනුපසඞ්කමෙය්‍ය’’න්ති.

1. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở xứ Malla, tại một thị trấn của dòng họ Malla tên là Anupiya. Bấy giờ, vào buổi sáng, Thế Tôn đắp y, mang y bát, đi vào Anupiya để khất thực. Khi ấy, Thế Tôn suy nghĩ như vầy: 'Còn quá sớm để đi khất thực ở Anupiya. Ta nên đi đến khu vườn của du sĩ Bhaggavagotta, nơi du sĩ Bhaggavagotta đang ở thì tốt biết mấy.'

2. අථ ඛො භගවා යෙන භග්ගවගොත්තස්ස පරිබ්බාජකස්ස ආරාමො, යෙන භග්ගවගොත්තො පරිබ්බාජකො තෙනුපසඞ්කමි. අථ ඛො භග්ගවගොත්තො පරිබ්බාජකො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘එතු ඛො, භන්තෙ, භගවා. ස්වාගතං, භන්තෙ, භගවතො. චිරස්සං ඛො, භන්තෙ, භගවා ඉමං පරියායමකාසි යදිදං ඉධාගමනාය. නිසීදතු, භන්තෙ, භගවා, ඉදමාසනං පඤ්ඤත්ත’’න්ති. නිසීදි භගවා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ. භග්ගවගොත්තොපි ඛො පරිබ්බාජකො අඤ්ඤතරං නීචං ආසනං ගහෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො භග්ගවගොත්තො පරිබ්බාජකො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘පුරිමානි, භන්තෙ, දිවසානි [Pg.2] පුරිමතරානි සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො යෙනාහං තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා මං එතදවොච – ‘පච්චක්ඛාතො දානි මයා, භග්ගව, භගවා. න දානාහං භගවන්තං උද්දිස්ස විහරාමී’ති. කච්චෙතං, භන්තෙ, තථෙව, යථා සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො අවචා’’ති? ‘‘තථෙව ඛො එතං, භග්ගව, යථා සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො අවච’’.

2. Bấy giờ, Thế Tôn đi đến khu vườn của du sĩ Bhaggavagotta, nơi du sĩ Bhaggavagotta đang ở. Khi ấy, du sĩ Bhaggavagotta nói với Thế Tôn rằng: 'Bạch Thế Tôn, xin mời ngài đến. Bạch Thế Tôn, hay thay sự quang lâm của ngài! Bạch Thế Tôn, đã lâu lắm rồi ngài mới có dịp đến đây. Bạch Thế Tôn, xin ngài hãy ngồi, chỗ ngồi này đã được soạn sẵn.' Thế Tôn ngồi xuống trên chỗ ngồi đã được soạn sẵn. Du sĩ Bhaggavagotta cũng lấy một chỗ ngồi thấp hơn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, du sĩ Bhaggavagotta bạch với Thế Tôn rằng: 'Bạch Thế Tôn, mấy ngày trước, Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, đã đến chỗ con; sau khi đến đã nói với con rằng: 'Này Bhaggava, bây giờ tôi đã từ bỏ Thế Tôn. Bây giờ tôi không còn sống vì Thế Tôn nữa.' Bạch Thế Tôn, có thật đúng như lời Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, đã nói không?' 'Này Bhaggava, thật đúng như lời Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, đã nói.'

3. පුරිමානි, භග්ගව, දිවසානි පුරිමතරානි සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො යෙනාහං තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා මං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො මං එතදවොච – ‘පච්චක්ඛාමි දානාහං, භන්තෙ, භගවන්තං. න දානාහං, භන්තෙ, භගවන්තං උද්දිස්ස විහරිස්සාමී’ති. ‘එවං වුත්තෙ, අහං, භග්ගව, සුනක්ඛත්තං ලිච්ඡවිපුත්තං එතදවොචං – ‘අපි නු තාහං, සුනක්ඛත්ත, එවං අවචං, එහි ත්වං, සුනක්ඛත්ත, මමං උද්දිස්ස විහරාහී’ති? ‘නො හෙතං, භන්තෙ’. ‘ත්වං වා පන මං එවං අවච – අහං, භන්තෙ, භගවන්තං උද්දිස්ස විහරිස්සාමී’ති? ‘නො හෙතං, භන්තෙ’. ‘ඉති කිර, සුනක්ඛත්ත, නෙවාහං තං වදාමි – එහි ත්වං, සුනක්ඛත්ත, මමං උද්දිස්ස විහරාහීති. නපි කිර මං ත්වං වදෙසි – අහං, භන්තෙ, භගවන්තං උද්දිස්ස විහරිස්සාමීති. එවං සන්තෙ, මොඝපුරිස, කො සන්තො කං පච්චාචික්ඛසි? පස්ස, මොඝපුරිස, යාවඤ්ච තෙ ඉදං අපරද්ධ’න්ති.

3. Này Bhaggava, mấy ngày trước, Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, đã đến chỗ Ta; sau khi đến, đã đảnh lễ Ta rồi ngồi xuống một bên. Này Bhaggava, sau khi ngồi xuống một bên, Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, đã nói với Ta rằng: 'Bạch Thế Tôn, bây giờ con xin từ bỏ Thế Tôn. Bạch Thế Tôn, bây giờ con sẽ không còn sống vì Thế Tôn nữa.' Khi được nói vậy, này Bhaggava, Ta đã nói với Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, rằng: 'Này Sunakkhatta, Ta có bao giờ nói với ngươi rằng: 'Này Sunakkhatta, hãy đến đây, hãy sống vì Ta' không?' 'Thưa không, bạch Thế Tôn.' 'Hay ngươi có bao giờ nói với Ta rằng: 'Bạch Thế Tôn, con sẽ sống vì Thế Tôn' không?' 'Thưa không, bạch Thế Tôn.' 'Này Sunakkhatta, như vậy là Ta chưa từng nói với ngươi: 'Này Sunakkhatta, hãy đến đây, hãy sống vì Ta,' và ngươi cũng chưa từng nói với Ta: 'Bạch Thế Tôn, con sẽ sống vì Thế Tôn.' Đã như vậy, này kẻ rỗng tuếch, ngươi là ai mà từ bỏ ai? Này kẻ rỗng tuếch, hãy xem lỗi lầm này của ngươi lớn đến mức nào.'

4. ‘න හි පන මෙ, භන්තෙ, භගවා උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරොතී’ති. ‘අපි නු තාහං, සුනක්ඛත්ත, එවං අවචං – එහි ත්වං, සුනක්ඛත්ත, මමං උද්දිස්ස විහරාහි, අහං තෙ උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරිස්සාමී’ති? ‘නො හෙතං, භන්තෙ’. ‘ත්වං වා පන මං එවං අවච – අහං, භන්තෙ, භගවන්තං උද්දිස්ස විහරිස්සාමි, භගවා මෙ උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරිස්සතී’ති? ‘නො හෙතං, භන්තෙ’. ‘ඉති කිර, සුනක්ඛත්ත, නෙවාහං තං වදාමි – එහි ත්වං, සුනක්ඛත්ත, මමං උද්දිස්ස විහරාහි, අහං තෙ උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරිස්සාමී’ති; නපි කිර මං ත්වං වදෙසි – අහං, භන්තෙ, භගවන්තං උද්දිස්ස විහරිස්සාමි, භගවා මෙ උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරිස්සතී’ති. එවං සන්තෙ, මොඝපුරිස, කො සන්තො කං පච්චාචික්ඛසි? තං කිං මඤ්ඤසි, සුනක්ඛත්ත, කතෙ වා උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියෙ අකතෙ වා උත්තරිමනුස්සධම්මා [Pg.3] ඉද්ධිපාටිහාරියෙ යස්සත්ථාය මයා ධම්මො දෙසිතො සො නිය්‍යාති තක්කරස්ස සම්මා දුක්ඛක්ඛයායා’ති? ‘කතෙ වා, භන්තෙ, උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියෙ අකතෙ වා උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියෙ යස්සත්ථාය භගවතා ධම්මො දෙසිතො සො නිය්‍යාති තක්කරස්ස සම්මා දුක්ඛක්ඛයායා’ති. ‘ඉති කිර, සුනක්ඛත්ත, කතෙ වා උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියෙ, අකතෙ වා උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියෙ, යස්සත්ථාය මයා ධම්මො දෙසිතො, සො නිය්‍යාති තක්කරස්ස සම්මා දුක්ඛක්ඛයාය. තත්‍ර, සුනක්ඛත්ත, කිං උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කතං කරිස්සති? පස්ස, මොඝපුරිස, යාවඤ්ච තෙ ඉදං අපරද්ධ’න්ති.

4. 'Bạch Thế Tôn, Thế Tôn không thực hiện thần thông siêu nhân cho con xem.' 'Này Sunakkhatta, Ta có bao giờ nói với ngươi rằng: 'Này Sunakkhatta, hãy đến đây, hãy sống vì Ta, Ta sẽ thực hiện thần thông siêu nhân cho ngươi xem' không?' 'Thưa không, bạch Thế Tôn.' 'Hay ngươi có bao giờ nói với Ta rằng: 'Bạch Thế Tôn, con sẽ sống vì Thế Tôn, nếu Thế Tôn thực hiện thần thông siêu nhân cho con xem' không?' 'Thưa không, bạch Thế Tôn.' 'Này Sunakkhatta, như vậy là Ta chưa từng nói với ngươi: 'Này Sunakkhatta, hãy đến đây, hãy sống vì Ta, Ta sẽ thực hiện thần thông siêu nhân cho ngươi xem,' và ngươi cũng chưa từng nói với Ta: 'Bạch Thế Tôn, con sẽ sống vì Thế Tôn, nếu Thế Tôn thực hiện thần thông siêu nhân cho con xem.' Đã như vậy, này kẻ rỗng tuếch, ngươi là ai mà từ bỏ ai? Này Sunakkhatta, ngươi nghĩ thế nào, dù có thực hiện thần thông siêu nhân hay không, giáo pháp mà Ta đã thuyết giảng vì mục đích nào đó, có dẫn dắt người thực hành đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh không?' 'Bạch Thế Tôn, dù có thực hiện thần thông siêu nhân hay không, giáo pháp mà Thế Tôn đã thuyết giảng vì mục đích nào đó, vẫn dẫn dắt người thực hành đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh.' 'Này Sunakkhatta, như vậy là dù có thực hiện thần thông siêu nhân hay không, giáo pháp mà Ta đã thuyết giảng vì mục đích nào đó, vẫn dẫn dắt người thực hành đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh. Vậy thì, này Sunakkhatta, việc thực hiện thần thông siêu nhân có ích gì? Này kẻ rỗng tuếch, hãy xem lỗi lầm này của ngươi lớn đến mức nào.'

5. ‘න හි පන මෙ, භන්තෙ, භගවා අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙතී’ති ? ‘අපි නු තාහං, සුනක්ඛත්ත, එවං අවචං – එහි ත්වං, සුනක්ඛත්ත, මමං උද්දිස්ස විහරාහි, අහං තෙ අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙස්සාමී’ති? ‘නො හෙතං, භන්තෙ’. ‘ත්වං වා පන මං එවං අවච – අහං, භන්තෙ, භගවන්තං උද්දිස්ස විහරිස්සාමි, භගවා මෙ අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙස්සතී’ති? ‘නො හෙතං, භන්තෙ’. ‘ඉති කිර, සුනක්ඛත්ත, නෙවාහං තං වදාමි – එහි ත්වං, සුනක්ඛත්ත, මමං උද්දිස්ස විහරාහි, අහං තෙ අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙස්සාමීති. නපි කිර මං ත්වං වදෙසි – අහං, භන්තෙ, භගවන්තං උද්දිස්ස විහරිස්සාමි, භගවා මෙ අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙස්සතී’ති. එවං සන්තෙ, මොඝපුරිස, කො සන්තො කං පච්චාචික්ඛසි? තං කිං මඤ්ඤසි, සුනක්ඛත්ත, පඤ්ඤත්තෙ වා අග්ගඤ්ඤෙ, අපඤ්ඤත්තෙ වා අග්ගඤ්ඤෙ, යස්සත්ථාය මයා ධම්මො දෙසිතො, සො නිය්‍යාති තක්කරස්ස සම්මා දුක්ඛක්ඛයායා’ති? ‘පඤ්ඤත්තෙ වා, භන්තෙ, අග්ගඤ්ඤෙ, අපඤ්ඤත්තෙ වා අග්ගඤ්ඤෙ, යස්සත්ථාය භගවතා ධම්මො දෙසිතො, සො නිය්‍යාති තක්කරස්ස සම්මා දුක්ඛක්ඛයායා’ති. ‘ඉති කිර, සුනක්ඛත්ත, පඤ්ඤත්තෙ වා අග්ගඤ්ඤෙ, අපඤ්ඤත්තෙ වා අග්ගඤ්ඤෙ, යස්සත්ථාය මයා ධම්මො දෙසිතො, සො නිය්‍යාති තක්කරස්ස සම්මා දුක්ඛක්ඛයාය. තත්‍ර, සුනක්ඛත්ත, කිං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤත්තං කරිස්සති? පස්ස, මොඝපුරිස, යාවඤ්ච තෙ ඉදං අපරද්ධං’.

5. ‘Bạch Thế Tôn, Thế Tôn đã không tuyên thuyết cho con về sự khởi nguyên.’ ‘Này Sunakkhatta, Như Lai có từng nói với ngươi như vầy không: ‘Này Sunakkhatta, ngươi hãy đến, hãy sống vì Như Lai, Như Lai sẽ tuyên thuyết cho ngươi về sự khởi nguyên’?’ ‘Bạch Thế Tôn, không phải vậy.’ ‘Hay ngươi có từng nói với Như Lai như vầy không: ‘Bạch Thế Tôn, con sẽ sống vì Thế Tôn, Thế Tôn sẽ tuyên thuyết cho con về sự khởi nguyên’?’ ‘Bạch Thế Tôn, không phải vậy.’ ‘Này Sunakkhatta, như vậy là Như Lai đã không nói với ngươi: ‘Này Sunakkhatta, ngươi hãy đến, hãy sống vì Như Lai, Như Lai sẽ tuyên thuyết cho ngươi về sự khởi nguyên.’ Và ngươi cũng đã không nói với Như Lai: ‘Bạch Thế Tôn, con sẽ sống vì Thế Tôn, Thế Tôn sẽ tuyên thuyết cho con về sự khởi nguyên.’ Này kẻ rỗng tuếch, trong trường hợp như vậy, là ai mà ngươi lại từ bỏ ai? Này Sunakkhatta, ngươi nghĩ thế nào về điều này, dù sự khởi nguyên có được tuyên thuyết hay không được tuyên thuyết, Pháp mà Như Lai đã thuyết giảng vì mục đích nào đó, Pháp ấy có dẫn dắt người thực hành đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh không?’ ‘Bạch Thế Tôn, dù sự khởi nguyên có được tuyên thuyết hay không được tuyên thuyết, Pháp mà Thế Tôn đã thuyết giảng vì mục đích nào đó, Pháp ấy vẫn dẫn dắt người thực hành đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh.’ ‘Này Sunakkhatta, như vậy là dù sự khởi nguyên có được tuyên thuyết hay không được tuyên thuyết, Pháp mà Như Lai đã thuyết giảng vì mục đích nào đó, Pháp ấy vẫn dẫn dắt người thực hành đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh. Này Sunakkhatta, trong trường hợp đó, việc tuyên thuyết về sự khởi nguyên sẽ có tác dụng gì? Này kẻ rỗng tuếch, hãy xem, đây là lỗi lầm của ngươi lớn đến mức nào’.

6. ‘අනෙකපරියායෙන ඛො තෙ, සුනක්ඛත්ත, මම වණ්ණො භාසිතො වජ්ජිගාමෙ – ඉතිපි සො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො [Pg.4] ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවාති. ඉති ඛො තෙ, සුනක්ඛත්ත, අනෙකපරියායෙන මම වණ්ණො භාසිතො වජ්ජිගාමෙ.

6. ‘Này Sunakkhatta, ngươi đã từng dùng nhiều phương cách tán thán các phẩm hạnh của Như Lai ở làng của người Vajjī: ‘Vị Thế Tôn ấy là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.’ Này Sunakkhatta, như vậy, ngươi đã từng dùng nhiều phương cách tán thán các phẩm hạnh của Như Lai ở làng của người Vajjī.

‘අනෙකපරියායෙන ඛො තෙ, සුනක්ඛත්ත, ධම්මස්ස වණ්ණො භාසිතො වජ්ජිගාමෙ – ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො සන්දිට්ඨිකො අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනෙය්‍යිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහීති. ඉති ඛො තෙ, සුනක්ඛත්ත, අනෙකපරියායෙන ධම්මස්ස වණ්ණො භාසිතො වජ්ජිගාමෙ.

‘Này Sunakkhatta, ngươi đã từng dùng nhiều phương cách tán thán các phẩm hạnh của Pháp ở làng của người Vajjī: ‘Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết giảng, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình chứng hiểu.’ Này Sunakkhatta, như vậy, ngươi đã từng dùng nhiều phương cách tán thán các phẩm hạnh của Pháp ở làng của người Vajjī.

‘අනෙකපරියායෙන ඛො තෙ, සුනක්ඛත්ත, සඞ්ඝස්ස වණ්ණො භාසිතො වජ්ජිගාමෙ – සුප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, උජුප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, ඤායප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, සාමීචිප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, යදිදං චත්තාරි පුරිසයුගානි අට්ඨ පුරිසපුග්ගලා, එස භගවතො සාවකසඞ්ඝො, ආහුනෙය්‍යො පාහුනෙය්‍යො දක්ඛිණෙය්‍යො අඤ්ජලිකරණීයො අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්සාති. ඉති ඛො තෙ, සුනක්ඛත්ත, අනෙකපරියායෙන සඞ්ඝස්ස වණ්ණො භාසිතො වජ්ජිගාමෙ.

‘Này Sunakkhatta, ngươi đã từng dùng nhiều phương cách tán thán các phẩm hạnh của Tăng chúng ở làng của người Vajjī: ‘Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc diệu hạnh, Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc trực hạnh, Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc như lý hạnh, Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc chánh hạnh; tức là bốn đôi tám vị. Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn ấy là bậc đáng được cúng dường, đáng được nghênh tiếp, đáng được bố thí, đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời.’ Này Sunakkhatta, như vậy, ngươi đã từng dùng nhiều phương cách tán thán các phẩm hạnh của Tăng chúng ở làng của người Vajjī.

‘ආරොචයාමි ඛො තෙ, සුනක්ඛත්ත, පටිවෙදයාමි ඛො තෙ, සුනක්ඛත්ත. භවිස්සන්ති ඛො තෙ, සුනක්ඛත්ත, වත්තාරො, නො විසහි සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො සමණෙ ගොතමෙ බ්‍රහ්මචරියං චරිතුං, සො අවිසහන්තො සික්ඛං පච්චක්ඛාය හීනායාවත්තොති. ඉති ඛො තෙ, සුනක්ඛත්ත, භවිස්සන්ති වත්තාරො’ති.

‘Như Lai báo cho ngươi hay, này Sunakkhatta, Như Lai cho ngươi biết, này Sunakkhatta. Này Sunakkhatta, sẽ có những người nói rằng: ‘Sunakkhatta, con trai của dòng Licchavi, đã không thể thực hành phạm hạnh dưới sự chỉ dạy của Sa-môn Gotama; do không thể thực hành, vị ấy đã từ bỏ học pháp và quay trở lại đời sống thấp kém.’ Này Sunakkhatta, như vậy, sẽ có những người nói về ngươi như thế.’

එවං පි ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො මයා වුච්චමානො අපක්කමෙව ඉමස්මා ධම්මවිනයා, යථා තං ආපායිකො නෙරයිකො.

Này Bhaggava, dù được Như Lai nói như vậy, Sunakkhatta, con trai của dòng Licchavi, vẫn từ bỏ Pháp và Luật này, giống như một người đáng phải sanh vào cõi dữ, vào địa ngục.

කොරක්ඛත්තියවත්ථු

Câu chuyện về Korakkhattiya

7. ‘‘එකමිදාහං, භග්ගව, සමයං ථූලූසු විහරාමි උත්තරකා නාම ථූලූනං නිගමො. අථ ඛ්වාහං, භග්ගව, පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය සුනක්ඛත්තෙන ලිච්ඡවිපුත්තෙන පච්ඡාසමණෙන උත්තරකං පිණ්ඩාය පාවිසිං. තෙන ඛො පන සමයෙන අචෙලො කොරක්ඛත්තියො කුක්කුරවතිකො චතුක්කුණ්ඩිකො ඡමානිකිණ්ණං භක්ඛසං මුඛෙනෙව ඛාදති, මුඛෙනෙව භුඤ්ජති. අද්දසා ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො අචෙලං කොරක්ඛත්තියං කුක්කුරවතිකං [Pg.5] චතුක්කුණ්ඩිකං ඡමානිකිණ්ණං භක්ඛසං මුඛෙනෙව ඛාදන්තං මුඛෙනෙව භුඤ්ජන්තං. දිස්වානස්ස එතදහොසි – ‘සාධුරූපො වත, භො, අයං සමණො චතුක්කුණ්ඩිකො ඡමානිකිණ්ණං භක්ඛසං මුඛෙනෙව ඛාදති, මුඛෙනෙව භුඤ්ජතී’ති.

7. ‘Này Bhaggava, một thời Như Lai trú ở xứ Thūlu, tại một thị trấn của người Thūlu tên là Uttarakā. Bấy giờ, này Bhaggava, vào buổi sáng, Như Lai đắp y, mang bát và y, cùng với Sunakkhatta, con trai của dòng Licchavi, làm thị giả đi sau, vào Uttarakā để khất thực. Vào lúc ấy, có một người tu khổ hạnh lõa thể tên là Korakkhattiya, thực hành hạnh của loài chó, đi bằng bốn chi, ăn và dùng thức ăn đã được rải trên đất chỉ bằng miệng. Này Bhaggava, Sunakkhatta, con trai của dòng Licchavi, đã thấy người tu khổ hạnh lõa thể Korakkhattiya, thực hành hạnh của loài chó, đi bằng bốn chi, đang ăn và dùng thức ăn đã được rải trên đất chỉ bằng miệng. Sau khi thấy, vị ấy đã khởi lên ý nghĩ này: ‘Ôi, vị Sa-môn này thật là một bậc thiện nhân, đi bằng bốn chi, ăn và dùng thức ăn đã được rải trên đất chỉ bằng miệng.’

‘‘අථ ඛ්වාහං, භග්ගව, සුනක්ඛත්තස්ස ලිච්ඡවිපුත්තස්ස චෙතසා චෙතොපරිවිතක්කමඤ්ඤාය සුනක්ඛත්තං ලිච්ඡවිපුත්තං එතදවොචං – ‘ත්වම්පි නාම, මොඝපුරිස, සමණො සක්‍යපුත්තියො පටිජානිස්සසී’ති! ‘කිං පන මං, භන්තෙ, භගවා එවමාහ – ‘ත්වම්පි නාම, මොඝපුරිස, සමණො සක්‍යපුත්තියො පටිජානිස්සසී’ති? ‘නනු තෙ, සුනක්ඛත්ත, ඉමං අචෙලං කොරක්ඛත්තියං කුක්කුරවතිකං චතුක්කුණ්ඩිකං ඡමානිකිණ්ණං භක්ඛසං මුඛෙනෙව ඛාදන්තං මුඛෙනෙව භුඤ්ජන්තං දිස්වාන එතදහොසි – සාධුරූපො වත, භො, අයං සමණො චතුක්කුණ්ඩිකො ඡමානිකිණ්ණං භක්ඛසං මුඛෙනෙව ඛාදති, මුඛෙනෙව භුඤ්ජතී’ති? ‘එවං, භන්තෙ. කිං පන, භන්තෙ, භගවා අරහත්තස්ස මච්ඡරායතී’ති? ‘න ඛො අහං, මොඝපුරිස, අරහත්තස්ස මච්ඡරායාමි. අපි ච, තුය්හෙවෙතං පාපකං දිට්ඨිගතං උප්පන්නං, තං පජහ. මා තෙ අහොසි දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛාය. යං ඛො පනෙතං, සුනක්ඛත්ත, මඤ්ඤසි අචෙලං කොරක්ඛත්තියං – සාධුරූපො අයං සමණොති. සො සත්තමං දිවසං අලසකෙන කාලඞ්කරිස්සති. කාලඞ්කතො ච කාලකඤ්චිකා නාම අසුරා සබ්බනිහීනො අසුරකායො, තත්‍ර උපපජ්ජිස්සති. කාලඞ්කතඤ්ච නං බීරණත්ථම්බකෙ සුසානෙ ඡඩ්ඩෙස්සන්ති. ආකඞ්ඛමානො ච ත්වං, සුනක්ඛත්ත, අචෙලං කොරක්ඛත්තියං උපසඞ්කමිත්වා පුච්ඡෙය්‍යාසි – ජානාසි, ආවුසො කොරක්ඛත්තිය, අත්තනො ගතින්ති? ඨානං ඛො පනෙතං, සුනක්ඛත්ත, විජ්ජති යං තෙ අචෙලො කොරක්ඛත්තියො බ්‍යාකරිස්සති – ජානාමි, ආවුසො සුනක්ඛත්ත, අත්තනො ගතිං; කාලකඤ්චිකා නාම අසුරා සබ්බනිහීනො අසුරකායො, තත්‍රාම්හි උපපන්නොති.

Này Bhaggava, khi ấy, Ta dùng tâm biết được tâm tư của Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, nên đã nói với Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, lời này: ‘Này kẻ rỗng tuếch, ngươi cũng tự nhận mình là Sa-môn Thích tử ư!’ ‘Bạch Thế Tôn, vì sao Thế Tôn lại nói với con như vậy: ‘Này kẻ rỗng tuếch, ngươi cũng tự nhận mình là Sa-môn Thích tử ư!?’ ‘Này Sunakkhatta, chẳng phải sau khi thấy kẻ lõa thể Korakkhattiya này, người thực hành hạnh con chó, đi bằng bốn chi, ăn thức ăn vứt dưới đất bằng miệng, nhai bằng miệng, ngươi đã khởi lên ý nghĩ này sao: ‘Chư vị ơi, vị Sa-môn này thật là bậc thiện nhân thay! Ngài đi bằng bốn chi, ăn thức ăn vứt dưới đất bằng miệng, nhai bằng miệng.’?’ ‘Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Nhưng bạch Thế Tôn, phải chăng Thế Tôn keo kiệt về quả A-la-hán?’ ‘Này kẻ rỗng tuếch, Ta không keo kiệt về quả A-la-hán. Mà chính tà kiến xấu ác này đã khởi lên nơi ngươi, hãy từ bỏ nó đi. Mong rằng nó sẽ không đem lại bất hạnh, đau khổ cho ngươi trong một thời gian dài. Này Sunakkhatta, kẻ lõa thể Korakkhattiya mà ngươi cho rằng ‘vị Sa-môn này là bậc thiện nhân’, người ấy vào ngày thứ bảy sẽ chết vì bệnh kiết lỵ. Và sau khi chết, sẽ tái sanh vào cõi A-tu-la thấp kém nhất, làm loài A-tu-la tên là Kālakañcikā. Và sau khi chết, người ta sẽ vứt xác y vào nghĩa địa có bụi cỏ bīraṇa. Này Sunakkhatta, nếu muốn, ngươi hãy đến gần kẻ lõa thể Korakkhattiya và hỏi: ‘Này hiền hữu Korakkhattiya, hiền hữu có biết cảnh giới của mình không?’ Này Sunakkhatta, có khả năng là kẻ lõa thể Korakkhattiya sẽ trả lời ngươi: ‘Này hiền hữu Sunakkhatta, tôi biết cảnh giới của mình; tôi đã sanh vào cõi A-tu-la thấp kém nhất, làm loài A-tu-la tên là Kālakañcikā’.

‘‘අථ ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො යෙන අචෙලො කොරක්ඛත්තියො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා අචෙලං කොරක්ඛත්තියං එතදවොච [Pg.6] – ‘බ්‍යාකතො ඛොසි, ආවුසො කොරක්ඛත්තිය, සමණෙන ගොතමෙන – අචෙලො කොරක්ඛත්තියො සත්තමං දිවසං අලසකෙන කාලඞ්කරිස්සති. කාලඞ්කතො ච කාලකඤ්චිකා නාම අසුරා සබ්බනිහීනො අසුරකායො, තත්‍ර උපපජ්ජිස්සති. කාලඞ්කතඤ්ච නං බීරණත්ථම්බකෙ සුසානෙ ඡඩ්ඩෙස්සන්තී’ති. යෙන ත්වං, ආවුසො කොරක්ඛත්තිය, මත්තං මත්තඤ්ච භත්තං භුඤ්ජෙය්‍යාසි, මත්තං මත්තඤ්ච පානීයං පිවෙය්‍යාසි. යථා සමණස්ස ගොතමස්ස මිච්ඡා අස්ස වචන’න්ති.

Này Bhaggava, khi ấy Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, đã đi đến chỗ kẻ lõa thể Korakkhattiya; sau khi đến gần, đã nói với kẻ lõa thể Korakkhattiya lời này: ‘Này hiền hữu Korakkhattiya, hiền hữu đã được Sa-môn Gotama tiên tri rằng: ‘Kẻ lõa thể Korakkhattiya vào ngày thứ bảy sẽ chết vì bệnh kiết lỵ. Và sau khi chết, sẽ tái sanh vào cõi A-tu-la thấp kém nhất, làm loài A-tu-la tên là Kālakañcikā. Và sau khi chết, người ta sẽ vứt xác y vào nghĩa địa có bụi cỏ bīraṇa.’ Do đó, này hiền hữu Korakkhattiya, hiền hữu hãy ăn thức ăn có chừng mực, uống nước có chừng mực, để cho lời nói của Sa-môn Gotama trở thành sai lầm.’

8. ‘‘අථ ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො එකද්වීහිකාය සත්තරත්තින්දිවානි ගණෙසි, යථා තං තථාගතස්ස අසද්දහමානො. අථ ඛො, භග්ගව, අචෙලො කොරක්ඛත්තියො සත්තමං දිවසං අලසකෙන කාලමකාසි. කාලඞ්කතො ච කාලකඤ්චිකා නාම අසුරා සබ්බනිහීනො අසුරකායො, තත්‍ර උපපජ්ජි. කාලඞ්කතඤ්ච නං බීරණත්ථම්බකෙ සුසානෙ ඡඩ්ඩෙසුං.

8. Này Bhaggava, khi ấy Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, vì không tin lời của Như Lai, đã đếm bảy ngày đêm, từng ngày một, từng ngày hai. Này Bhaggava, khi ấy, kẻ lõa thể Korakkhattiya vào ngày thứ bảy đã chết vì bệnh kiết lỵ. Và sau khi chết, đã tái sanh vào cõi A-tu-la thấp kém nhất, làm loài A-tu-la tên là Kālakañcikā. Và sau khi chết, người ta đã vứt xác y vào nghĩa địa có bụi cỏ bīraṇa.

9. ‘‘අස්සොසි ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො – ‘අචෙලො කිර කොරක්ඛත්තියො අලසකෙන කාලඞ්කතො බීරණත්ථම්බකෙ සුසානෙ ඡඩ්ඩිතො’ති. අථ ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො යෙන බීරණත්ථම්බකං සුසානං, යෙන අචෙලො කොරක්ඛත්තියො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා අචෙලං කොරක්ඛත්තියං තික්ඛත්තුං පාණිනා ආකොටෙසි – ‘ජානාසි, ආවුසො කොරක්ඛත්තිය, අත්තනො ගති’න්ති? අථ ඛො, භග්ගව, අචෙලො කොරක්ඛත්තියො පාණිනා පිට්ඨිං පරිපුඤ්ඡන්තො වුට්ඨාසි. ‘ජානාමි, ආවුසො සුනක්ඛත්ත, අත්තනො ගතිං. කාලකඤ්චිකා නාම අසුරා සබ්බනිහීනො අසුරකායො, තත්‍රාම්හි උපපන්නො’ති වත්වා තත්ථෙව උත්තානො පපති.

9. Này Bhaggava, Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, đã nghe tin: ‘Kẻ lõa thể Korakkhattiya nghe nói đã chết vì bệnh kiết lỵ và bị vứt ở nghĩa địa có bụi cỏ bīraṇa.’ Này Bhaggava, khi ấy Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, đã đi đến nghĩa địa có bụi cỏ bīraṇa, đến chỗ kẻ lõa thể Korakkhattiya; sau khi đến gần, đã dùng tay gõ vào kẻ lõa thể Korakkhattiya ba lần và hỏi: ‘Này hiền hữu Korakkhattiya, hiền hữu có biết cảnh giới của mình không?’ Này Bhaggava, khi ấy, kẻ lõa thể Korakkhattiya đã ngồi dậy, dùng tay phủi lưng, nói rằng: ‘Này hiền hữu Sunakkhatta, tôi biết cảnh giới của mình. Tôi đã sanh vào cõi A-tu-la thấp kém nhất, làm loài A-tu-la tên là Kālakañcikā,’ rồi ngã ngửa ra ngay tại chỗ đó.

10. ‘‘අථ ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො යෙනාහං තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා මං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො අහං, භග්ගව, සුනක්ඛත්තං ලිච්ඡවිපුත්තං එතදවොචං – ‘තං කිං මඤ්ඤසි, සුනක්ඛත්ත, යථෙව තෙ අහං අචෙලං කොරක්ඛත්තියං ආරබ්භ බ්‍යාකාසිං, තථෙව තං විපාකං, අඤ්ඤථා වා’ති? ‘යථෙව මෙ, භන්තෙ, භගවා අචෙලං කොරක්ඛත්තියං ආරබ්භ බ්‍යාකාසි, තථෙව තං විපාකං, නො අඤ්ඤථා’ති. ‘තං [Pg.7] කිං මඤ්ඤසි, සුනක්ඛත්ත, යදි එවං සන්තෙ කතං වා හොති උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං, අකතං වාති? ‘අද්ධා ඛො, භන්තෙ, එවං සන්තෙ කතං හොති උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං, නො අකත’න්ති. ‘එවම්පි ඛො මං ත්වං, මොඝපුරිස, උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරොන්තං එවං වදෙසි – න හි පන මෙ, භන්තෙ, භගවා උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරොතීති. පස්ස, මොඝපුරිස, යාවඤ්ච තෙ ඉදං අපරද්ධ’න්ති. ‘‘එවම්පි ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො මයා වුච්චමානො අපක්කමෙව ඉමස්මා ධම්මවිනයා, යථා තං ආපායිකො නෙරයිකො.

10. Này Bhaggava, khi ấy Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, đã đi đến chỗ Ta; sau khi đến gần, đảnh lễ Ta rồi ngồi xuống một bên. Này Bhaggava, Ta đã nói với Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, đang ngồi một bên, lời này: ‘Này Sunakkhatta, ngươi nghĩ thế nào? Điều Ta đã tiên tri về kẻ lõa thể Korakkhattiya, kết quả đã xảy ra đúng như vậy hay khác đi?’ ‘Bạch Thế Tôn, điều Thế Tôn đã tiên tri về kẻ lõa thể Korakkhattiya, kết quả đã xảy ra đúng như vậy, không khác.’ ‘Này Sunakkhatta, ngươi nghĩ thế nào? Nếu như vậy, thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người đã được thực hiện hay chưa?’ ‘Bạch Thế Tôn, chắc chắn rằng nếu như vậy, thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người đã được thực hiện, chứ không phải là chưa.’ ‘Này kẻ rỗng tuếch, dù Ta đã thực hiện thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người như vậy, ngươi vẫn nói rằng: ‘Bạch Thế Tôn, Thế Tôn không thực hiện cho con thần thông kỳ diệu nào vượt trên pháp của loài người.’ Này kẻ rỗng tuếch, hãy xem lỗi lầm này của ngươi lớn đến mức nào!’ Này Bhaggava, dù được Ta nói như vậy, Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, vẫn rời bỏ Pháp và Luật này, giống như một kẻ đáng sanh vào cõi dữ, vào địa ngục.

අචෙලකළාරමට්ටකවත්ථු

Câu chuyện về kẻ lõa thể Kaḷāramaṭṭaka.

11. ‘‘එකමිදාහං, භග්ගව, සමයං වෙසාලියං විහරාමි මහාවනෙ කූටාගාරසාලායං. තෙන ඛො පන සමයෙන අචෙලො කළාරමට්ටකො වෙසාලියං පටිවසති ලාභග්ගප්පත්තො චෙව යසග්ගප්පත්තො ච වජ්ජිගාමෙ. තස්ස සත්තවතපදානි සමත්තානි සමාදින්නානි හොන්ති – ‘යාවජීවං අචෙලකො අස්සං, න වත්ථං පරිදහෙය්‍යං, යාවජීවං බ්‍රහ්මචාරී අස්සං, න මෙථුනං ධම්මං පටිසෙවෙය්‍යං, යාවජීවං සුරාමංසෙනෙව යාපෙය්‍යං, න ඔදනකුම්මාසං භුඤ්ජෙය්‍යං. පුරත්ථිමෙන වෙසාලිං උදෙනං නාම චෙතියං, තං නාතික්කමෙය්‍යං, දක්ඛිණෙන වෙසාලිං ගොතමකං නාම චෙතියං, තං නාතික්කමෙය්‍යං, පච්ඡිමෙන වෙසාලිං සත්තම්බං නාම චෙතියං, තං නාතික්කමෙය්‍යං, උත්තරෙන වෙසාලිං බහුපුත්තං නාම චෙතියං තං නාතික්කමෙය්‍ය’න්ති. සො ඉමෙසං සත්තන්නං වතපදානං සමාදානහෙතු ලාභග්ගප්පත්තො චෙව යසග්ගප්පත්තො ච වජ්ජිගාමෙ.

11. Này Bhaggava, có một thời ta trú ở Vesālī, tại Đại Lâm (Mahāvana), trong Trùng Các Giảng Đường (Kūṭāgārasālā). Vào lúc bấy giờ, có vị lõa thể Kaḷāramaṭṭaka đang cư ngụ ở Vesālī, tại một ngôi làng của xứ Vajji, là người đã đạt đến tột đỉnh về lợi lộc và tột đỉnh về danh vọng. Vị ấy đã thọ trì và thực hành bảy điều giới luật sau đây: ‘Trọn đời, ta sẽ là người lõa thể, sẽ không mặc y phục.’ ‘Trọn đời, ta sẽ là người sống phạm hạnh, sẽ không hành dâm pháp.’ ‘Trọn đời, ta sẽ chỉ sống bằng rượu và thịt, sẽ không ăn cơm và cháo bột.’ ‘Ở phía đông của Vesālī có ngôi đền thờ tên là Udena, ta sẽ không đi vượt qua nơi ấy.’ ‘Ở phía nam của Vesālī có ngôi đền thờ tên là Gotamaka, ta sẽ không đi vượt qua nơi ấy.’ ‘Ở phía tây của Vesālī có ngôi đền thờ tên là Sattamba, ta sẽ không đi vượt qua nơi ấy.’ ‘Ở phía bắc của Vesālī có ngôi đền thờ tên là Bahuputta, ta sẽ không đi vượt qua nơi ấy.’ Do nhân duyên thọ trì bảy điều giới luật này, vị ấy đã đạt đến tột đỉnh về lợi lộc và tột đỉnh về danh vọng tại một ngôi làng của xứ Vajji.

12. ‘‘අථ ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො යෙන අචෙලො කළාරමට්ටකො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා අචෙලං කළාරමට්ටකං පඤ්හං අපුච්ඡි. තස්ස අචෙලො කළාරමට්ටකො පඤ්හං පුට්ඨො න සම්පායාසි. අසම්පායන්තො කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාත්වාකාසි. අථ ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තස්ස ලිච්ඡවිපුත්තස්ස එතදහොසි – ‘සාධුරූපං වත භො අරහන්තං සමණං ආසාදිම්හසෙ. මා වත නො අහොසි දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛායා’ති.

12. Này Bhaggava, rồi thì vương tử Licchavi tên là Sunakkhatta đã đi đến chỗ vị lõa thể Kaḷāramaṭṭaka. Sau khi đến, vị ấy đã hỏi một câu hỏi với vị lõa thể Kaḷāramaṭṭaka. Khi được hỏi, vị lõa thể Kaḷāramaṭṭaka đã không thể trả lời được. Vì không trả lời được, vị ấy đã biểu lộ sự tức giận, sự sân hận, và sự không hài lòng. Này Bhaggava, rồi thì vương tử Licchavi Sunakkhatta đã khởi lên ý nghĩ này: ‘Chư vị ơi, thật vậy, chúng ta đã xúc phạm đến một vị sa-môn A-la-hán thiện hảo. Mong rằng điều ấy sẽ không đem lại bất hạnh và đau khổ cho chúng ta trong một thời gian dài.’

13. ‘‘අථ [Pg.8] ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො යෙනාහං තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා මං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො අහං, භග්ගව, සුනක්ඛත්තං ලිච්ඡවිපුත්තං එතදවොචං – ‘ත්වම්පි නාම, මොඝපුරිස, සමණො සක්‍යපුත්තියො පටිජානිස්සසී’ති! ‘කිං පන මං, භන්තෙ, භගවා එවමාහ – ත්වම්පි නාම, මොඝපුරිස, සමණො සක්‍යපුත්තියො පටිජානිස්සසී’ති? ‘නනු ත්වං, සුනක්ඛත්ත, අචෙලං කළාරමට්ටකං උපසඞ්කමිත්වා පඤ්හං අපුච්ඡි. තස්ස තෙ අචෙලො කළාරමට්ටකො පඤ්හං පුට්ඨො න සම්පායාසි. අසම්පායන්තො කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාත්වාකාසි. තස්ස තෙ එතදහොසි – ‘‘සාධුරූපං වත, භො, අරහන්තං සමණං ආසාදිම්හසෙ. මා වත නො අහොසි දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛායා’ති. ‘එවං, භන්තෙ. කිං පන, භන්තෙ, භගවා අරහත්තස්ස මච්ඡරායතී’ති? ‘න ඛො අහං, මොඝපුරිස, අරහත්තස්ස මච්ඡරායාමි, අපි ච තුය්හෙවෙතං පාපකං දිට්ඨිගතං උප්පන්නං, තං පජහ. මා තෙ අහොසි දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛාය. යං ඛො පනෙතං, සුනක්ඛත්ත, මඤ්ඤසි අචෙලං කළාරමට්ටකං – සාධුරූපො අයං සමණොති, සො නචිරස්සෙව පරිහිතො සානුචාරිකො විචරන්තො ඔදනකුම්මාසං භුඤ්ජමානො සබ්බානෙව වෙසාලියානි චෙතියානි සමතික්කමිත්වා යසා නිහීනො කාලං කරිස්සතී’ති.

13. Này Bhaggava, rồi thì vương tử Licchavi Sunakkhatta đã đi đến chỗ của ta. Sau khi đến, vị ấy đã đảnh lễ ta rồi ngồi xuống một bên. Này Bhaggava, khi vương tử Licchavi Sunakkhatta đã ngồi xuống một bên, ta đã nói điều này: ‘Này kẻ trống rỗng kia, ngươi lại còn tự nhận mình là sa-môn, là Thích tử nữa sao!’ ‘Bạch Thế Tôn, vì sao Thế Tôn lại nói với con như vậy: ‘Này kẻ trống rỗng kia, ngươi lại còn tự nhận mình là sa-môn, là Thích tử nữa sao!’?’ ‘Này Sunakkhatta, có phải ngươi đã đi đến chỗ vị lõa thể Kaḷāramaṭṭaka và hỏi một câu hỏi? Khi được ngươi hỏi, vị lõa thể Kaḷāramaṭṭaka đã không thể trả lời được. Vì không trả lời được, vị ấy đã biểu lộ sự tức giận, sự sân hận, và sự không hài lòng. Rồi ngươi đã khởi lên ý nghĩ này: ‘Chư vị ơi, thật vậy, chúng ta đã xúc phạm đến một vị sa-môn A-la-hán thiện hảo. Mong rằng điều ấy sẽ không đem lại bất hạnh và đau khổ cho chúng ta trong một thời gian dài.’?’ ‘Bạch Thế Tôn, đúng vậy. Nhưng bạch Thế Tôn, vì sao Thế Tôn lại keo kiệt đối với quả vị A-la-hán?’ ‘Này kẻ trống rỗng, ta không keo kiệt đối với quả vị A-la-hán, nhưng chính ngươi đã khởi lên tà kiến xấu xa này, hãy từ bỏ nó đi. Mong rằng điều ấy sẽ không đem lại bất hạnh và đau khổ cho ngươi trong một thời gian dài. Này Sunakkhatta, người mà ngươi nghĩ là vị lõa thể Kaḷāramaṭṭaka – ‘vị sa-môn này thật thiện hảo’ – không bao lâu nữa, vị ấy sẽ mặc y phục, đi lại cùng với người nữ tùy tùng, ăn cơm và cháo bột, đi vượt qua tất cả các đền thờ ở Vesālī, rồi sẽ bị suy giảm danh tiếng và qua đời.’

‘‘‘අථ ඛො, භග්ගව, අචෙලො කළාරමට්ටකො නචිරස්සෙව පරිහිතො සානුචාරිකො විචරන්තො ඔදනකුම්මාසං භුඤ්ජමානො සබ්බානෙව වෙසාලියානි චෙතියානි සමතික්කමිත්වා යසා නිහීනො කාලමකාසි.

Này Bhaggava, rồi thì không bao lâu sau, vị lõa thể Kaḷāramaṭṭaka đã mặc y phục, đi lại cùng với người nữ tùy tùng, ăn cơm và cháo bột, đi vượt qua tất cả các đền thờ ở Vesālī, rồi bị suy giảm danh tiếng và đã qua đời.

14. ‘‘අස්සොසි ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො – ‘අචෙලො කිර කළාරමට්ටකො පරිහිතො සානුචාරිකො විචරන්තො ඔදනකුම්මාසං භුඤ්ජමානො සබ්බානෙව වෙසාලියානි චෙතියානි සමතික්කමිත්වා යසා නිහීනො කාලඞ්කතො’ති. අථ ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො යෙනාහං තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා මං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො අහං, භග්ගව, සුනක්ඛත්තං ලිච්ඡවිපුත්තං එතදවොචං – ‘තං කිං මඤ්ඤසි, සුනක්ඛත්ත, යථෙව තෙ අහං අචෙලං කළාරමට්ටකං ආරබ්භ බ්‍යාකාසිං, තථෙව තං විපාකං, අඤ්ඤථා වා’ති? ‘යථෙව මෙ, භන්තෙ, භගවා අචෙලං කළාරමට්ටකං ආරබ්භ බ්‍යාකාසි, තථෙව තං විපාකං, නො [Pg.9] අඤ්ඤථා’ති. ‘තං කිං මඤ්ඤසි, සුනක්ඛත්ත, යදි එවං සන්තෙ කතං වා හොති උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං අකතං වා’ති? ‘අද්ධා ඛො, භන්තෙ, එවං සන්තෙ කතං හොති උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං, නො අකත’න්ති. ‘එවම්පි ඛො මං ත්වං, මොඝපුරිස, උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරොන්තං එවං වදෙසි – න හි පන මෙ, භන්තෙ, භගවා උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරොතී’’ති. පස්ස, මොඝපුරිස, යාවඤ්ච තෙ ඉදං අපරද්ධ’න්ති. ‘‘එව’ම්පි ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො මයා වුච්චමානො අපක්කමෙව ඉමස්මා ධම්මවිනයා, යථා තං ආපායිකො නෙරයිකො.

14. Này Bhaggava, vương tử Licchavi Sunakkhatta đã nghe được rằng: ‘Nghe nói, vị lõa thể Kaḷāramaṭṭako đã mặc y phục, đi lại cùng với người nữ tùy tùng, ăn cơm và cháo bột, đi vượt qua tất cả các đền thờ ở Vesālī, rồi bị suy giảm danh tiếng và đã qua đời.’ Này Bhaggava, rồi thì vương tử Licchavi Sunakkhatta đã đi đến chỗ của ta. Sau khi đến, vị ấy đã đảnh lễ ta rồi ngồi xuống một bên. Này Bhaggava, khi vương tử Licchavi Sunakkhatta đã ngồi xuống một bên, ta đã nói điều này: ‘Này Sunakkhatta, ngươi nghĩ thế nào? Điều mà ta đã tuyên bố liên quan đến vị lõa thể Kaḷāramaṭṭaka, kết quả đã xảy ra đúng như vậy hay là khác đi?’ ‘Bạch Thế Tôn, điều mà Thế Tôn đã tuyên bố liên quan đến vị lõa thể Kaḷāramaṭṭaka, kết quả đã xảy ra đúng như vậy, không khác đi.’ ‘Này Sunakkhatta, ngươi nghĩ thế nào? Nếu sự việc là như vậy, thì thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người đã được thực hiện hay chưa?’ ‘Bạch Thế Tôn, chắc chắn rằng nếu sự việc là như vậy, thì thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người đã được thực hiện, chứ không phải là chưa được thực hiện.’ ‘Này kẻ trống rỗng, dù ta đã thực hiện thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người như vậy, mà ngươi vẫn nói rằng: ‘Bạch Thế Tôn, Thế Tôn không thực hiện cho con thần thông kỳ diệu nào vượt trên pháp của loài người.’ Này kẻ trống rỗng, hãy xem tội lỗi của ngươi lớn đến mức nào!’ Này Bhaggava, dù đã được ta nói như vậy, vương tử Licchavi Sunakkhatta vẫn từ bỏ Giáo Pháp và Luật này, giống như một chúng sanh đáng bị rơi vào đọa xứ, vào địa ngục.

අචෙලපාථිකපුත්තවත්ථු

Câu chuyện về người con của Pāthika, một người lõa thể.

15. ‘‘එකමිදාහං, භග්ගව, සමයං තත්ථෙව වෙසාලියං විහරාමි මහාවනෙ කූටාගාරසාලායං. තෙන ඛො පන සමයෙන අචෙලො පාථිකපුත්තො වෙසාලියං පටිවසති ලාභග්ගප්පත්තො චෙව යසග්ගප්පත්තො ච වජ්ජිගාමෙ. සො වෙසාලියං පරිසති එවං වාචං භාසති – ‘සමණොපි ගොතමො ඤාණවාදො, අහම්පි ඤාණවාදො. ඤාණවාදො ඛො පන ඤාණවාදෙන අරහති උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං දස්සෙතුං. සමණො ගොතමො උපඩ්ඪපථං ආගච්ඡෙය්‍ය, අහම්පි උපඩ්ඪපථං ගච්ඡෙය්‍යං. තෙ තත්ථ උභොපි උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරෙය්‍යාම. එකං චෙ සමණො ගොතමො උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරිස්සති, ද්වාහං කරිස්සාමි. ද්වෙ චෙ සමණො ගොතමො උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියානි කරිස්සති, චත්තාරාහං කරිස්සාමි. චත්තාරි චෙ සමණො ගොතමො උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියානි කරිස්සති, අට්ඨාහං කරිස්සාමි. ඉති යාවතකං යාවතකං සමණො ගොතමො උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරිස්සති, තද්දිගුණං තද්දිගුණාහං කරිස්සාමී’ති.

15. “Này Bhaggava, có một thời Ta đang trú tại giảng đường Kūṭāgāra ở Đại Lâm, tại Vesālī. Vào lúc ấy, lõa thể Pāthikaputta đang sống ở một ngôi làng của xứ Vajjī tại Vesālī, là người đã đạt đến tột đỉnh của lợi lộc và danh vọng. Vị ấy đã nói lời này trong hội chúng ở Vesālī: ‘Sa-môn Gotama là người chủ trương về trí tuệ, và ta cũng là người chủ trương về trí tuệ. Một người chủ trương về trí tuệ xứng đáng thị hiện thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của con người cho một người chủ trương về trí tuệ khác. Sa-môn Gotama hãy đi nửa đường, và ta cũng sẽ đi nửa đường. Tại đó, cả hai chúng ta sẽ thực hiện thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của con người. Nếu Sa-môn Gotama thực hiện một thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của con người, ta sẽ thực hiện hai. Nếu Sa-môn Gotama thực hiện hai thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của con người, ta sẽ thực hiện bốn. Nếu Sa-môn Gotama thực hiện bốn thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của con người, ta sẽ thực hiện tám. Như vậy, Sa-môn Gotama thực hiện bao nhiêu thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của con người, ta sẽ thực hiện gấp đôi bấy nhiêu.’”

16. ‘‘අථ ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො යෙනාහං තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා මං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො මං එතදවොච – ‘අචෙලො, භන්තෙ, පාථිකපුත්තො වෙසාලියං පටිවසති ලාභග්ගප්පත්තො චෙව යසග්ගප්පත්තො ච වජ්ජිගාමෙ. සො වෙසාලියං පරිසති එවං වාචං භාසති – සමණොපි ගොතමො [Pg.10] ඤාණවාදො, අහම්පි ඤාණවාදො. ඤාණවාදො ඛො පන ඤාණවාදෙන අරහති උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං දස්සෙතුං. සමණො ගොතමො උපඩ්ඪපථං ආගච්ඡෙය්‍ය, අහම්පි උපඩ්ඪපථං ගච්ඡෙය්‍යං. තෙ තත්ථ උභොපි උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරෙය්‍යාම. එකං චෙ සමණො ගොතමො උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරිස්සති, ද්වාහං කරිස්සාමි. ද්වෙ චෙ සමණො ගොතමො උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියානි කරිස්සති, චත්තාරාහං කරිස්සාමි. චත්තාරි චෙ සමණො ගොතමො උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියානි කරිස්සති, අට්ඨාහං කරිස්සාමි. ඉති යාවතකං යාවතකං සමණො ගොතමො උත්තරි මනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරිස්සති, තද්දිගුණං තද්දිගුණාහං කරිස්සාමී’’ති.

16. “Này Bhaggava, rồi thì Sunakkhatta, con trai của dòng Licchavi, đã đi đến nơi Ta ở; sau khi đến, đã đảnh lễ Ta rồi ngồi xuống một bên. Này Bhaggava, sau khi ngồi xuống một bên, Sunakkhatta, con trai của dòng Licchavi, đã nói với Ta lời này: ‘Bạch Thế Tôn, lõa thể Pāthikaputta đang sống ở một ngôi làng của xứ Vajjī tại Vesālī, là người đã đạt đến tột đỉnh của lợi lộc và danh vọng. Vị ấy đã nói lời này trong hội chúng ở Vesālī: “Sa-môn Gotama là người chủ trương về trí tuệ, và ta cũng là người chủ trương về trí tuệ. Một người chủ trương về trí tuệ xứng đáng thị hiện thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của con người cho một người chủ trương về trí tuệ khác. Sa-môn Gotama hãy đi nửa đường, và ta cũng sẽ đi nửa đường. Tại đó, cả hai chúng ta sẽ thực hiện thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của con người. Nếu Sa-môn Gotama thực hiện một thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của con người, ta sẽ thực hiện hai. Nếu Sa-môn Gotama thực hiện hai thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của con người, ta sẽ thực hiện bốn. Nếu Sa-môn Gotama thực hiện bốn thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của con người, ta sẽ thực hiện tám. Như vậy, Sa-môn Gotama thực hiện bao nhiêu thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của con người, ta sẽ thực hiện gấp đôi bấy nhiêu.”’”

‘‘එවං වුත්තෙ, අහං, භග්ගව, සුනක්ඛත්තං ලිච්ඡවිපුත්තං එතදවොචං – ‘අභබ්බො ඛො, සුනක්ඛත්ත, අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යා’ති.

“Khi được nói như vậy, này Bhaggava, Ta đã nói với Sunakkhatta, con trai của dòng Licchavi, lời này: ‘Này Sunakkhatta, lõa thể Pāthikaputta không có khả năng đi đến trước mặt Ta mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không xả ly tà kiến ấy. Và nếu vị ấy có ý nghĩ rằng: “Ta sẽ đi đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không xả ly tà kiến ấy,” thì đầu của vị ấy cũng sẽ vỡ ra.’”

17. ‘රක්ඛතෙතං, භන්තෙ, භගවා වාචං, රක්ඛතෙතං සුගතො වාච’න්ති. ‘කිං පන මං ත්වං, සුනක්ඛත්ත, එවං වදෙසි – රක්ඛතෙතං, භන්තෙ, භගවා වාචං, රක්ඛතෙතං සුගතො වාච’න්ති? ‘භගවතා චස්ස, භන්තෙ, එසා වාචා එකංසෙන ඔධාරිතා – අභබ්බො අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යාති. අචෙලො ච, භන්තෙ, පාථිකපුත්තො විරූපරූපෙන භගවතො සම්මුඛීභාවං ආගච්ඡෙය්‍ය, තදස්ස භගවතො මුසා’ති.

17. “‘Bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy giữ gìn lời nói này, xin Thiện Thệ hãy giữ gìn lời nói này.’ ‘Này Sunakkhatta, tại sao ngươi lại nói với Ta như vậy: “Bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy giữ gìn lời nói này, xin Thiện Thệ hãy giữ gìn lời nói này”?’ ‘Bạch Thế Tôn, vì lời nói này đã được Thế Tôn tuyên bố một cách dứt khoát: “Lõa thể Pāthikaputta không có khả năng đi đến trước mặt Ta mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không xả ly tà kiến ấy. Và nếu vị ấy có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đi đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không xả ly tà kiến ấy,’ thì đầu của vị ấy cũng sẽ vỡ ra.” Và bạch Thế Tôn, nếu lõa thể Pāthikaputta, bằng một hình thức khác lạ, đi đến trước mặt Thế Tôn, khi ấy lời của Thế Tôn sẽ là lời nói dối.’”

18. ‘අපි නු, සුනක්ඛත්ත, තථාගතො තං වාචං භාසෙය්‍ය යා සා වාචා ද්වයගාමිනී’ති? ‘කිං පන, භන්තෙ, භගවතා අචෙලො පාථිකපුත්තො චෙතසා [Pg.11] චෙතො පරිච්ච විදිතො – අභබ්බො අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යා’ති?

18. “‘Này Sunakkhatta, Như Lai có nói lời nói nước đôi không?’ ‘Bạch Thế Tôn, có phải Thế Tôn đã biết rõ tâm của lõa thể Pāthikaputta bằng tâm của Ngài rằng: “Lõa thể Pāthikaputta không có khả năng đi đến trước mặt Ta mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không xả ly tà kiến ấy. Và nếu vị ấy có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đi đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không xả ly tà kiến ấy,’ thì đầu của vị ấy cũng sẽ vỡ ra”?’

‘උදාහු, දෙවතා භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං – අභබ්බො, භන්තෙ, අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා භගවතො සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යා’ති?

“‘Hay là, chư thiên đã trình báo ý nghĩa này lên Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, lõa thể Pāthikaputta không có khả năng đi đến trước mặt Thế Tôn mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không xả ly tà kiến ấy. Và nếu vị ấy có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đi đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không xả ly tà kiến ấy,’ thì đầu của vị ấy cũng sẽ vỡ ra”?’”

19. ‘චෙතසා චෙතො පරිච්ච විදිතො චෙව මෙ, සුනක්ඛත්ත, අචෙලො පාථිකපුත්තො අභබ්බො අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යා’ති.

19. Này Sunakkhatta, Ta đã dùng tâm của mình để thấu suốt tâm của kẻ lõa thể Pāthikaputta và đã biết rõ rằng: ‘Kẻ lõa thể Pāthikaputta không có khả năng đến trước mặt Ta nếu không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy. Nếu y có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,’ thì đầu của y cũng sẽ vỡ tan.’

‘දෙවතාපි මෙ එතමත්ථං ආරොචෙසුං – අභබ්බො, භන්තෙ, අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා භගවතො සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යා’ති.

Chư thiên cũng đã trình báo cho Ta về việc này: ‘Bạch Thế Tôn, kẻ lõa thể Pāthikaputta không có khả năng đến trước mặt Thế Tôn nếu không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy. Nếu y có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,’ thì đầu của y cũng sẽ vỡ tan.’

‘අජිතොපි නාම ලිච්ඡවීනං සෙනාපති අධුනා කාලඞ්කතො තාවතිංසකායං උපපන්නො. සොපි මං උපසඞ්කමිත්වා එවමාරොචෙසි – අලජ්ජී, භන්තෙ, අචෙලො පාථිකපුත්තො; මුසාවාදී, භන්තෙ, අචෙලො පාථිකපුත්තො. මම්පි, භන්තෙ, අචෙලො පාථිකපුත්තො බ්‍යාකාසි වජ්ජිගාමෙ – අජිතො ලිච්ඡවීනං සෙනාපති මහානිරයං උපපන්නොති. න ඛො පනාහං, භන්තෙ, මහානිරයං උපපන්නො; තාවතිංසකායම්හි උපපන්නො. අලජ්ජී, භන්තෙ, අචෙලො පාථිකපුත්තො; මුසාවාදී, භන්තෙ, අචෙලො පාථිකපුත්තො; අභබ්බො ච, භන්තෙ, අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා භගවතො සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස [Pg.12] එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යා’ති.

Vị tướng quân của dòng họ Licchavi tên là Ajita, hiện nay đã qua đời và đã tái sanh ở cõi trời Tāvatiṃsa. Vị ấy cũng đã đến gặp Ta và trình báo như sau: ‘Bạch Thế Tôn, kẻ lõa thể Pāthikaputta là kẻ không biết hổ thẹn; bạch Thế Tôn, kẻ lõa thể Pāthikaputta là kẻ nói dối. Bạch Thế Tôn, kẻ lõa thể Pāthikaputta đã tuyên bố về con ở làng Vajjī rằng: ‘Tướng quân Ajita của dòng họ Licchavi đã tái sanh vào đại địa ngục.’ Nhưng bạch Thế Tôn, con không tái sanh vào đại địa ngục; con đã tái sanh ở cõi trời Tāvatiṃsa. Bạch Thế Tôn, kẻ lõa thể Pāthikaputta là kẻ không biết hổ thẹn; bạch Thế Tôn, kẻ lõa thể Pāthikaputta là kẻ nói dối; và bạch Thế Tôn, kẻ lõa thể Pāthikaputta không có khả năng đến trước mặt Thế Tôn nếu không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy. Nếu y có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,’ thì đầu của y cũng sẽ vỡ tan.’

‘ඉති ඛො, සුනක්ඛත්ත, චෙතසා චෙතො පරිච්ච විදිතො චෙව මෙ අචෙලො පාථිකපුත්තො අභබ්බො අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යාති. දෙවතාපි මෙ එතමත්ථං ආරොචෙසුං – අභබ්බො, භන්තෙ, අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා භගවතො සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යා’ති.

Này Sunakkhatta, như vậy, Ta đã dùng tâm của mình để thấu suốt tâm của kẻ lõa thể Pāthikaputta và đã biết rõ rằng: ‘Kẻ lõa thể Pāthikaputta không có khả năng đến trước mặt Ta nếu không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy. Nếu y có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,’ thì đầu của y cũng sẽ vỡ tan.’ Chư thiên cũng đã trình báo cho Ta về việc này: ‘Bạch Thế Tôn, kẻ lõa thể Pāthikaputta không có khả năng đến trước mặt Thế Tôn nếu không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy. Nếu y có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,’ thì đầu của y cũng sẽ vỡ tan.’

‘සො ඛො පනාහං, සුනක්ඛත්ත, වෙසාලියං පිණ්ඩාය චරිත්වා පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතප්පටික්කන්තො යෙන අචෙලස්ස පාථිකපුත්තස්ස ආරාමො තෙනුපසඞ්කමිස්සාමි දිවාවිහාරාය. යස්සදානි ත්වං, සුනක්ඛත්ත, ඉච්ඡසි, තස්ස ආරොචෙහී’ති.

Này Sunakkhatta, Ta, sau khi đi khất thực ở Vesālī, sau bữa ăn, sau khi trở về từ chuyến khất thực, sẽ đi đến khu vườn của kẻ lõa thể Pāthikaputta để nghỉ trưa. Này Sunakkhatta, bây giờ ngươi muốn báo cho ai thì hãy báo cho người ấy.

ඉද්ධිපාටිහාරියකථා

Câu chuyện về thần thông

20. ‘‘අථ ඛ්වාහං, භග්ගව, පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය වෙසාලිං පිණ්ඩාය පාවිසිං. වෙසාලියං පිණ්ඩාය චරිත්වා පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතප්පටික්කන්තො යෙන අචෙලස්ස පාථිකපුත්තස්ස ආරාමො තෙනුපසඞ්කමිං දිවාවිහාරාය. අථ ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො තරමානරූපො වෙසාලිං පවිසිත්වා යෙන අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ලිච්ඡවී තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා අභිඤ්ඤාතෙ අභිඤ්ඤාතෙ ලිච්ඡවී එතදවොච – ‘එසාවුසො, භගවා වෙසාලියං පිණ්ඩාය චරිත්වා පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතප්පටික්කන්තො යෙන අචෙලස්ස පාථිකපුත්තස්ස ආරාමො තෙනුපසඞ්කමි දිවාවිහාරාය. අභික්කමථායස්මන්තො අභික්කමථායස්මන්තො, සාධුරූපානං සමණානං උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං භවිස්සතී’ති[Pg.13]. අථ ඛො, භග්ගව, අභිඤ්ඤාතානං අභිඤ්ඤාතානං ලිච්ඡවීනං එතදහොසි – ‘සාධුරූපානං කිර, භො, සමණානං උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං භවිස්සති; හන්ද වත, භො, ගච්ඡාමා’ති. යෙන ච අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා බ්‍රාහ්මණමහාසාලා ගහපතිනෙචයිකා නානාතිත්ථියා සමණබ්‍රාහ්මණා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා අභිඤ්ඤාතෙ අභිඤ්ඤාතෙ නානාතිත්ථියෙ සමණබ්‍රාහ්මණෙ එතදවොච – ‘එසාවුසො, භගවා වෙසාලියං පිණ්ඩාය චරිත්වා පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතප්පටික්කන්තො යෙන අචෙලස්ස පාථිකපුත්තස්ස ආරාමො තෙනුපසඞ්කමි දිවාවිහාරාය. අභික්කමථායස්මන්තො අභික්කමථායස්මන්තො, සාධුරූපානං සමණානං උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං භවිස්සතී’ති. අථ ඛො, භග්ගව, අභිඤ්ඤාතානං අභිඤ්ඤාතානං නානාතිත්ථියානං සමණබ්‍රාහ්මණානං එතදහොසි – ‘සාධුරූපානං කිර, භො, සමණානං උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං භවිස්සති; හන්ද වත, භො, ගච්ඡාමා’ති.

20. Này Bhaggava, rồi Ta, vào buổi sáng, sau khi đắp y, mang theo y bát, đã vào thành Vesālī để khất thực. Sau khi đi khất thực ở Vesālī, sau bữa ăn, sau khi trở về từ chuyến khất thực, Ta đã đi đến khu vườn của kẻ lõa thể Pāthikaputta để nghỉ trưa. Này Bhaggava, rồi Sunakkhatta, con trai của dòng họ Licchavi, một cách vội vã, đã vào thành Vesālī và đi đến nơi có các vị Licchavi danh tiếng; sau khi đến, đã nói với các vị Licchavi danh tiếng rằng: ‘Thưa quý ngài, Thế Tôn, sau khi đi khất thực ở Vesālī, sau bữa ăn, sau khi trở về từ chuyến khất thực, đã đi đến khu vườn của kẻ lõa thể Pāthikaputta để nghỉ trưa. Các ngài hãy đi đến, các ngài hãy đi đến, sẽ có một phép thần thông siêu nhân của các vị Sa-môn có phẩm hạnh tốt đẹp.’ Này Bhaggava, rồi các vị Licchavi danh tiếng đã có ý nghĩ này: ‘Ồ, nghe nói sẽ có một phép thần thông siêu nhân của các vị Sa-môn có phẩm hạnh tốt đẹp; thôi nào, chúng ta hãy đi.’ Và y đã đi đến nơi có các vị Bà-la-môn đại phú, các gia chủ giàu có, và các vị Sa-môn, Bà-la-môn danh tiếng thuộc các giáo phái khác nhau. Sau khi đến, y đã nói với các vị Sa-môn, Bà-la-môn danh tiếng thuộc các giáo phái khác nhau rằng: ‘Thưa quý ngài, Thế Tôn, sau khi đi khất thực ở Vesālī, sau bữa ăn, sau khi trở về từ chuyến khất thực, đã đi đến khu vườn của kẻ lõa thể Pāthikaputta để nghỉ trưa. Các ngài hãy đi đến, các ngài hãy đi đến, sẽ có một phép thần thông siêu nhân của các vị Sa-môn có phẩm hạnh tốt đẹp.’ Này Bhaggava, rồi các vị Sa-môn, Bà-la-môn danh tiếng thuộc các giáo phái khác nhau đã có ý nghĩ này: ‘Ồ, nghe nói sẽ có một phép thần thông siêu nhân của các vị Sa-môn có phẩm hạnh tốt đẹp; thôi nào, chúng ta hãy đi.’

‘‘අථ ඛො, භග්ගව, අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ලිච්ඡවී, අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ච බ්‍රාහ්මණමහාසාලා ගහපතිනෙචයිකා නානාතිත්ථියා සමණබ්‍රාහ්මණා යෙන අචෙලස්ස පාථිකපුත්තස්ස ආරාමො තෙනුපසඞ්කමිංසු. සා එසා, භග්ගව, පරිසා මහා හොති අනෙකසතා අනෙකසහස්සා.

Này Bhaggava, khi ấy, các vị Licchavi rất danh tiếng, các vị Bà-la-môn đại phú và các gia chủ giàu có rất danh tiếng, các vị Sa-môn, Bà-la-môn thuộc nhiều ngoại đạo đã đi đến khu vườn của lõa thể Pāthikaputta. Này Bhaggava, hội chúng ấy rất đông, có đến hàng trăm, hàng ngàn người.

21. ‘‘අස්සොසි ඛො, භග්ගව, අචෙලො පාථිකපුත්තො – ‘අභික්කන්තා කිර අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ලිච්ඡවී, අභික්කන්තා අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ච බ්‍රාහ්මණමහාසාලා ගහපතිනෙචයිකා නානාතිත්ථියා සමණබ්‍රාහ්මණා. සමණොපි ගොතමො මය්හං ආරාමෙ දිවාවිහාරං නිසින්නො’ති. සුත්වානස්ස භයං ඡම්භිතත්තං ලොමහංසො උදපාදි. අථ ඛො, භග්ගව, අචෙලො පාථිකපුත්තො භීතො සංවිග්ගො ලොමහට්ඨජාතො යෙන තින්දුකඛාණුපරිබ්බාජකාරාමො තෙනුපසඞ්කමි.

21. Này Bhaggava, lõa thể Pāthikaputta đã nghe rằng: ‘Các vị Licchavi rất danh tiếng đã đến, các vị Bà-la-môn đại phú và các gia chủ giàu có rất danh tiếng, các vị Sa-môn, Bà-la-môn thuộc nhiều ngoại đạo cũng đã đến. Và Sa-môn Gotama đang ngồi nghỉ ban ngày trong khu vườn của ta.’ Nghe vậy, ông ta khởi lên sự sợ hãi, kinh hoàng, và dựng tóc gáy. Rồi này Bhaggava, lõa thể Pāthikaputta, do sợ hãi, kinh hoàng, và dựng tóc gáy, đã đi đến khu vườn của du sĩ Tindukakhāṇu.

‘‘අස්සොසි ඛො, භග්ගව, සා පරිසා – ‘අචෙලො කිර පාථිකපුත්තො භීතො සංවිග්ගො ලොමහට්ඨජාතො යෙන තින්දුකඛාණුපරිබ්බාජකාරාමො [Pg.14] තෙනුපසඞ්කන්තො’ති. අථ ඛො, භග්ගව, සා පරිසා අඤ්ඤතරං පුරිසං ආමන්තෙසි –

Này Bhaggava, hội chúng ấy đã nghe rằng: ‘Lõa thể Pāthikaputta, do sợ hãi, kinh hoàng, và dựng tóc gáy, đã đi đến khu vườn của du sĩ Tindukakhāṇu.’ Rồi này Bhaggava, hội chúng ấy đã gọi một người đàn ông và bảo rằng:

‘එහි ත්වං, භො පුරිස, යෙන තින්දුකඛාණුපරිබ්බාජකාරාමො, යෙන අචෙලො පාථිකපුත්තො තෙනුපසඞ්කම. උපසඞ්කමිත්වා අචෙලං පාථිකපුත්තං එවං වදෙහි – අභික්කමාවුසො, පාථිකපුත්ත, අභික්කන්තා අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ලිච්ඡවී, අභික්කන්තා අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ච බ්‍රාහ්මණමහාසාලා ගහපතිනෙචයිකා නානාතිත්ථියා සමණබ්‍රාහ්මණා, සමණොපි ගොතමො ආයස්මතො ආරාමෙ දිවාවිහාරං නිසින්නො; භාසිතා ඛො පන තෙ එසා, ආවුසො පාථිකපුත්ත, වෙසාලියං පරිසති වාචා සමණොපි ගොතමො ඤාණවාදො, අහම්පි ඤාණවාදො. ඤාණවාදො ඛො පන ඤාණවාදෙන අරහති උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං දස්සෙතුං. සමණො ගොතමො උපඩ්ඪපථං ආගච්ඡෙය්‍ය අහම්පි උපඩ්ඪපථං ගච්ඡෙය්‍යං. තෙ තත්ථ උභොපි උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරෙය්‍යාම. එකං චෙ සමණො ගොතමො උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරිස්සති, ද්වාහං කරිස්සාමි. ද්වෙ චෙ සමණො ගොතමො උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියානි කරිස්සති, චත්තාරාහං කරිස්සාමි. චත්තාරි චෙ සමණො ගොතමො උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියානි කරිස්සති, අට්ඨාහං කරිස්සාමි. ඉති යාවතකං යාවතකං සමණො ගොතමො උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරිස්සති, තද්දිගුණං තද්දිගුණාහං කරිස්සාමී’ති අභික්කමස්සෙව ඛො; ආවුසො පාථිකපුත්ත, උපඩ්ඪපථං. සබ්බපඨමංයෙව ආගන්ත්වා සමණො ගොතමො ආයස්මතො ආරාමෙ දිවාවිහාරං නිසින්නො’ති.

‘Này ông, hãy đi đến khu vườn của du sĩ Tindukakhāṇu, đến chỗ của lõa thể Pāthikaputta. Sau khi đến, hãy nói với lõa thể Pāthikaputta như sau: “Này hiền giả Pāthikaputta, hãy đến đây. Các vị Licchavi rất danh tiếng đã đến, các vị Bà-la-môn đại phú và các gia chủ giàu có rất danh tiếng, các vị Sa-môn, Bà-la-môn thuộc nhiều ngoại đạo cũng đã đến, và Sa-môn Gotama đang ngồi nghỉ ban ngày trong khu vườn của tôn giả. Này hiền giả Pāthikaputta, ông đã từng nói lời này trong hội chúng ở Vesālī: ‘Sa-môn Gotama là người chủ trương về trí tuệ, tôi cũng là người chủ trương về trí tuệ. Một người chủ trương về trí tuệ xứng đáng thi thố thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người với một người chủ trương về trí tuệ khác. Sa-môn Gotama hãy đi nửa đường, tôi cũng sẽ đi nửa đường. Tại đó, cả hai chúng ta sẽ thi thố thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người. Nếu Sa-môn Gotama thi thố một thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người, tôi sẽ thi thố hai. Nếu Sa-môn Gotama thi thố hai thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người, tôi sẽ thi thố bốn. Nếu Sa-môn Gotama thi thố bốn thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người, tôi sẽ thi thố tám. Như vậy, bất kể Sa-môn Gotama thi thố bao nhiêu thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người, tôi sẽ thi thố gấp đôi số đó.’ Này hiền giả Pāthikaputta, hãy đến đi nửa đường. Sa-môn Gotama đã đến trước nhất và đang ngồi nghỉ ban ngày trong khu vườn của tôn giả.”’

22. ‘‘එවං, භොති ඛො, භග්ගව, සො පුරිසො තස්සා පරිසාය පටිස්සුත්වා යෙන තින්දුකඛාණුපරිබ්බාජකාරාමො, යෙන අචෙලො පාථිකපුත්තො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා අචෙලං පාථිකපුත්තං එතදවොච – ‘අභික්කමාවුසො පාථිකපුත්ත, අභික්කන්තා අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ලිච්ඡවී, අභික්කන්තා අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ච බ්‍රාහ්මණමහාසාලා ගහපතිනෙචයිකා නානාතිත්ථියා සමණබ්‍රාහ්මණා. සමණොපි ගොතමො ආයස්මතො ආරාමෙ දිවාවිහාරං නිසින්නො. භාසිතා [Pg.15] ඛො පන තෙ එසා, ආවුසො පාථිකපුත්ත, වෙසාලියං පරිසති වාචා – සමණොපි ගොතමො ඤාණවාදො; අහම්පි ඤාණවාදො. ඤාණවාදො ඛො පන ඤාණවාදෙන අරහති උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං දස්සෙතුං…පෙ… තද්දිගුණං තද්දිගුණාහං කරිස්සාමීති. අභික්කමස්සෙව ඛො, ආවුසො පාථිකපුත්ත, උපඩ්ඪපථං. සබ්බපඨමංයෙව ආගන්ත්වා සමණො ගොතමො ආයස්මතො ආරාමෙ දිවාවිහාරං නිසින්නො’ති.

22. Này Bhaggava, người đàn ông ấy vâng theo lời của hội chúng: ‘Thưa vâng,’ rồi đi đến khu vườn của du sĩ Tindukakhāṇu, đến chỗ của lõa thể Pāthikaputta. Sau khi đến, ông ta nói với lõa thể Pāthikaputta như sau: ‘Này hiền giả Pāthikaputta, hãy đến đây. Các vị Licchavi rất danh tiếng đã đến, các vị Bà-la-môn đại phú và các gia chủ giàu có rất danh tiếng, các vị Sa-môn, Bà-la-môn thuộc nhiều ngoại đạo cũng đã đến. Và Sa-môn Gotama đang ngồi nghỉ ban ngày trong khu vườn của tôn giả. Này hiền giả Pāthikaputta, ông đã từng nói lời này trong hội chúng ở Vesālī: “Sa-môn Gotama là người chủ trương về trí tuệ; tôi cũng là người chủ trương về trí tuệ. Một người chủ trương về trí tuệ xứng đáng thi thố thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người với một người chủ trương về trí tuệ khác… (như trên)… tôi sẽ thi thố gấp đôi số đó.” Này hiền giả Pāthikaputta, hãy đến đi nửa đường. Sa-môn Gotama đã đến trước nhất và đang ngồi nghỉ ban ngày trong khu vườn của tôn giả.’

‘‘එවං වුත්තෙ, භග්ගව, අචෙලො පාථිකපුත්තො ‘ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසො’ති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පති, න සක්කොති ආසනාපි වුට්ඨාතුං. අථ ඛො සො, භග්ගව, පුරිසො අචෙලං පාථිකපුත්තං එතදවොච – ‘කිං සු නාම තෙ, ආවුසො පාථිකපුත්ත, පාවළා සු නාම තෙ පීඨකස්මිං අල්ලීනා, පීඨකං සු නාම තෙ පාවළාසු අල්ලීනං? ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසොති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පසි, න සක්කොසි ආසනාපි වුට්ඨාතු’න්ති. එවම්පි ඛො, භග්ගව, වුච්චමානො අචෙලො පාථිකපුත්තො ‘ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසො’ති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පති, න සක්කොති ආසනාපි වුට්ඨාතුං.

Này Bhaggava, khi được nói như vậy, lõa thể Pāthikaputta nói: ‘Tôi đến đây, hiền giả, tôi đến đây,’ nhưng chỉ cựa quậy tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi. Rồi này Bhaggava, người đàn ông ấy nói với lõa thể Pāthikaputta: ‘Này hiền giả Pāthikaputta, có chuyện gì vậy? Phải chăng mông của ông dính vào ghế, hay ghế dính vào mông của ông? Ông nói: “Tôi đến đây, hiền giả, tôi đến đây,” nhưng chỉ cựa quậy tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.’ Này Bhaggava, dù được nói như vậy, lõa thể Pāthikaputta vẫn nói: ‘Tôi đến đây, hiền giả, tôi đến đây,’ nhưng chỉ cựa quậy tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.

23. ‘‘යදා ඛො සො, භග්ගව, පුරිසො අඤ්ඤාසි – ‘පරාභූතරූපො අයං අචෙලො පාථිකපුත්තො. ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසොති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පති, න සක්කොති ආසනාපි වුට්ඨාතු’න්ති. අථ තං පරිසං ආගන්ත්වා එවමාරොචෙසි – ‘පරාභූතරූපො, භො, අචෙලො පාථිකපුත්තො. ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසොති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පති, න සක්කොති ආසනාපි වුට්ඨාතු’න්ති. එවං වුත්තෙ, අහං, භග්ගව, තං පරිසං එතදවොචං – ‘අභබ්බො ඛො, ආවුසො, අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – ‘අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍ය’න්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යාති.

23. Này Bhaggava, khi người đàn ông ấy biết rằng: ‘Vị lõa thể Pāthikaputta này có vẻ đã thất bại. Sau khi nói: ‘Thưa hiền giả, tôi đến đây, thưa hiền giả, tôi đến đây,’ ông ta cứ quằn quại tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.’ Bấy giờ, sau khi đến hội chúng ấy, người ấy đã báo cáo như vầy: ‘Thưa quý vị, vị lõa thể Pāthikaputta có vẻ đã thất bại. Sau khi nói: ‘Thưa hiền giả, tôi đến đây, thưa hiền giả, tôi đến đây,’ ông ta cứ quằn quại tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.’ Này Bhaggava, khi được nói như vậy, Ta đã nói với hội chúng ấy điều này: ‘Này các hiền giả, vị lõa thể Pāthikaputta, nếu không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm niệm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy, thì không có khả năng đến trước mặt Ta. Nếu ông ta có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm niệm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,’ thì đầu của ông ta sẽ vỡ tung.’

පඨමභාණවාරො නිට්ඨිතො.

Dứt phẩm thứ nhất.

24. ‘‘අථ [Pg.16] ඛො, භග්ගව, අඤ්ඤතරො ලිච්ඡවිමහාමත්තො උට්ඨායාසනා තං පරිසං එතදවොච – ‘තෙන හි, භො, මුහුත්තං තාව ආගමෙථ, යාවාහං ගච්ඡාමි. අප්පෙව නාම අහම්පි සක්කුණෙය්‍යං අචෙලං පාථිකපුත්තං ඉමං පරිසං ආනෙතු’න්ති.

24. Này Bhaggava, bấy giờ, một vị đại thần Licchavi nọ đứng dậy khỏi chỗ ngồi và nói với hội chúng ấy điều này: ‘Thưa quý vị, vậy thì, xin hãy đợi một lát cho đến khi tôi đi. Biết đâu tôi có thể đưa được vị lõa thể Pāthikaputta đến hội chúng này.’

‘‘අථ ඛො සො, භග්ගව, ලිච්ඡවිමහාමත්තො යෙන තින්දුකඛාණුපරිබ්බාජකාරාමො, යෙන අචෙලො පාථිකපුත්තො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා අචෙලං පාථිකපුත්තං එතදවොච – ‘අභික්කමාවුසො පාථිකපුත්ත, අභික්කන්තං තෙ සෙය්‍යො, අභික්කන්තා අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ලිච්ඡවී, අභික්කන්තා අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ච බ්‍රාහ්මණමහාසාලා ගහපතිනෙචයිකා නානාතිත්ථියා සමණබ්‍රාහ්මණා. සමණොපි ගොතමො ආයස්මතො ආරාමෙ දිවාවිහාරං නිසින්නො. භාසිතා ඛො පන තෙ එසා, ආවුසො පාථිකපුත්ත, වෙසාලියං පරිසති වාචා – සමණොපි ගොතමො ඤාණවාදො…පෙ… තද්දිගුණං තද්දිගුණාහං කරිස්සාමීති. අභික්කමස්සෙව ඛො, ආවුසො පාථිකපුත්ත, උපඩ්ඪපථං. සබ්බපඨමංයෙව ආගන්ත්වා සමණො ගොතමො ආයස්මතො ආරාමෙ දිවාවිහාරං නිසින්නො. භාසිතා ඛො පනෙසා, ආවුසො පාථිකපුත්ත, සමණෙන ගොතමෙන පරිසති වාචා – අභබ්බො ඛො අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යාති. අභික්කමාවුසො පාථිකපුත්ත, අභික්කමනෙනෙව තෙ ජයං කරිස්සාම, සමණස්ස ගොතමස්ස පරාජය’න්ති.

Này Bhaggava, bấy giờ, vị đại thần Licchavi ấy đi đến khu vườn của du sĩ Tindukakhāṇu, nơi có vị lõa thể Pāthikaputta. Sau khi đến, vị ấy nói với vị lõa thể Pāthikaputta điều này: ‘Thưa hiền giả Pāthikaputta, hãy đến đây, việc ngài đến là điều tốt đẹp. Các vị Licchavi danh tiếng đã đến, các vị Bà-la-môn đại phú, các gia chủ giàu có, và các Sa-môn, Bà-la-môn thuộc nhiều giáo phái khác nhau cũng đã đến. Sa-môn Gotama cũng đang ngồi nghỉ ban ngày trong khu vườn của ngài. Thưa hiền giả Pāthikaputta, chính ngài đã nói lời này trong hội chúng ở Vesālī: ‘Sa-môn Gotama cũng tự nhận là người có trí tuệ… (v.v.)… ta sẽ thực hiện thần thông gấp đôi, gấp đôi như thế.’ Thưa hiền giả Pāthikaputta, xin hãy đi được nửa đường thôi. Sa-môn Gotama đã đến trước nhất và đang ngồi nghỉ ban ngày trong khu vườn của ngài. Thưa hiền giả Pāthikaputta, Sa-môn Gotama đã nói lời này trong hội chúng: ‘Vị lõa thể Pāthikaputta, nếu không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm niệm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy, thì không có khả năng đến trước mặt Ta. Nếu ông ta có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm niệm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,’ thì đầu của ông ta sẽ vỡ tung.’ Thưa hiền giả Pāthikaputta, hãy đến đây, chỉ bằng việc ngài đến, chúng tôi sẽ mang lại chiến thắng cho ngài và sự thất bại cho Sa-môn Gotama.’

‘‘එවං වුත්තෙ, භග්ගව, අචෙලො පාථිකපුත්තො ‘ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසො’ති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පති, න සක්කොති ආසනාපි වුට්ඨාතුං. අථ ඛො සො, භග්ගව, ලිච්ඡවිමහාමත්තො අචෙලං පාථිකපුත්තං එතදවොච – ‘කිං සු නාම තෙ, ආවුසො පාථිකපුත්ත, පාවළා සු නාම තෙ පීඨකස්මිං අල්ලීනා, පීඨකං සු නාම තෙ පාවළාසු අල්ලීනං[Pg.17]? ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසොති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පසි, න සක්කොසි ආසනාපි වුට්ඨාතු’න්ති. එවම්පි ඛො, භග්ගව, වුච්චමානො අචෙලො පාථිකපුත්තො ‘ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසො’ති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පති, න සක්කොති ආසනාපි වුට්ඨාතුං.

Này Bhaggava, khi được nói như vậy, vị lõa thể Pāthikaputta, sau khi nói: ‘Thưa hiền giả, tôi đến đây, thưa hiền giả, tôi đến đây,’ cứ quằn quại tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi. Bấy giờ, này Bhaggava, vị đại thần Licchavi ấy nói với vị lõa thể Pāthikaputta điều này: ‘Thưa hiền giả Pāthikaputta, có chuyện gì vậy? Phải chăng mông của ngài dính vào ghế, hay ghế dính vào mông của ngài? Ngài cứ nói: ‘Thưa hiền giả, tôi đến đây, thưa hiền giả, tôi đến đây,’ rồi quằn quại tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.’ Này Bhaggava, dù được nói như vậy, vị lõa thể Pāthikaputta vẫn nói: ‘Thưa hiền giả, tôi đến đây, thưa hiền giả, tôi đến đây,’ rồi cứ quằn quại tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.

25. ‘‘යදා ඛො සො, භග්ගව, ලිච්ඡවිමහාමත්තො අඤ්ඤාසි – ‘පරාභූතරූපො අයං අචෙලො පාථිකපුත්තො ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසොති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පති, න සක්කොති ආසනාපි වුට්ඨාතු’න්ති. අථ තං පරිසං ආගන්ත්වා එවමාරොචෙසි – ‘පරාභූතරූපො, භො, අචෙලො පාථිකපුත්තො ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසොති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පති, න සක්කොති ආසනාපි වුට්ඨාතු’න්ති. එවං වුත්තෙ, අහං, භග්ගව, තං පරිසං එතදවොචං – ‘අභබ්බො ඛො, ආවුසො, අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍ය. සචෙ පායස්මන්තානං ලිච්ඡවීනං එවමස්ස – මයං අචෙලං පාථිකපුත්තං වරත්තාහි බන්ධිත්වා ගොයුගෙහි ආවිඤ්ඡෙය්‍යාමාති, තා වරත්තා ඡිජ්ජෙය්‍යුං පාථිකපුත්තො වා. අභබ්බො පන අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යා’ති.

25. Này Bhaggava, khi vị đại thần Licchavi ấy biết rằng: ‘Vị lõa thể Pāthikaputta này có vẻ đã thất bại. Sau khi nói: ‘Thưa hiền giả, tôi đến đây, thưa hiền giả, tôi đến đây,’ ông ta cứ quằn quại tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.’ Bấy giờ, sau khi đến hội chúng ấy, người ấy đã báo cáo như vầy: ‘Thưa quý vị, vị lõa thể Pāthikaputta có vẻ đã thất bại. Sau khi nói: ‘Thưa hiền giả, tôi đến đây, thưa hiền giả, tôi đến đây,’ ông ta cứ quằn quại tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.’ Này Bhaggava, khi được nói như vậy, Ta đã nói với hội chúng ấy điều này: ‘Này các hiền giả, vị lõa thể Pāthikaputta, nếu không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm niệm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy, thì không có khả năng đến trước mặt Ta. Nếu ông ta có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm niệm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,’ thì đầu của ông ta sẽ vỡ tung. Và nếu các hiền giả Licchavi có ý nghĩ rằng: ‘Chúng ta hãy dùng dây da trói vị lõa thể Pāthikaputta lại rồi dùng các cặp bò kéo đi,’ thì những sợi dây da ấy sẽ đứt, hoặc chính Pāthikaputta sẽ bị gãy. Nhưng vị lõa thể Pāthikaputta, nếu không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm niệm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy, thì không có khả năng đến trước mặt Ta. Nếu ông ta có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm niệm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,’ thì đầu của ông ta sẽ vỡ tung.’

26. ‘‘අථ ඛො, භග්ගව, ජාලියො දාරුපත්තිකන්තෙවාසී උට්ඨායාසනා තං පරිසං එතදවොච – ‘තෙන හි, භො, මුහුත්තං තාව ආගමෙථ, යාවාහං ගච්ඡාමි; අප්පෙව නාම අහම්පි සක්කුණෙය්‍යං අචෙලං පාථිකපුත්තං ඉමං පරිසං ආනෙතු’’න්ති.

26. Này Bhaggava, bấy giờ, Jāliya, đệ tử của du sĩ Dārupattika, từ chỗ ngồi đứng dậy, nói với hội chúng ấy điều này: ‘Thưa quý vị, nếu vậy, xin quý vị vui lòng chờ một lát, trong khi tôi đi; biết đâu tôi có thể đưa được vị lõa thể Pāthikaputta đến hội chúng này.’”

‘‘අථ [Pg.18] ඛො, භග්ගව, ජාලියො දාරුපත්තිකන්තෙවාසී යෙන තින්දුකඛාණුපරිබ්බාජකාරාමො, යෙන අචෙලො පාථිකපුත්තො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා අචෙලං පාථිකපුත්තං එතදවොච – ‘අභික්කමාවුසො පාථිකපුත්ත, අභික්කන්තං තෙ සෙය්‍යො. අභික්කන්තා අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ලිච්ඡවී, අභික්කන්තා අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ච බ්‍රාහ්මණමහාසාලා ගහපතිනෙචයිකා නානාතිත්ථියා සමණබ්‍රාහ්මණා. සමණොපි ගොතමො ආයස්මතො ආරාමෙ දිවාවිහාරං නිසින්නො. භාසිතා ඛො පන තෙ එසා, ආවුසො පාථිකපුත්ත, වෙසාලියං පරිසති වාචා – සමණොපි ගොතමො ඤාණවාදො…පෙ… තද්දිගුණං තද්දිගුණාහං කරිස්සාමීති. අභික්කමස්සෙව, ඛො ආවුසො පාථිකපුත්ත, උපඩ්ඪපථං. සබ්බපඨමංයෙව ආගන්ත්වා සමණො ගොතමො ආයස්මතො ආරාමෙ දිවාවිහාරං නිසින්නො. භාසිතා ඛො පනෙසා, ආවුසො පාථිකපුත්ත, සමණෙන ගොතමෙන පරිසති වාචා – අභබ්බො අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍ය. සචෙ පායස්මන්තානං ලිච්ඡවීනං එවමස්ස – මයං අචෙලං පාථිකපුත්තං වරත්තාහි බන්ධිත්වා ගොයුගෙහි ආවිඤ්ඡෙය්‍යාමාති. තා වරත්තා ඡිජ්ජෙය්‍යුං පාථිකපුත්තො වා. අභබ්බො පන අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ආගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යාති. අභික්කමාවුසො පාථිකපුත්ත, අභික්කමනෙනෙව තෙ ජයං කරිස්සාම, සමණස්ස ගොතමස්ස පරාජය’න්ති.

Này Bhaggava, bấy giờ, Jāliya, đệ tử của du sĩ Dārupattika, đi đến khu vườn của du sĩ Tindukakhāṇu, nơi có vị lõa thể Pāthikaputta. Sau khi đến, vị ấy nói với vị lõa thể Pāthikaputta điều này: ‘Này hiền giả Pāthikaputta, hãy đến đây, sự đến của hiền giả là điều tốt đẹp. Các vị Licchavi danh tiếng đã đến, các vị Bà-la-môn đại phú, các gia chủ giàu có, và các Sa-môn, Bà-la-môn thuộc nhiều giáo phái khác nhau cũng đã đến. Sa-môn Gotama cũng đang ngồi nghỉ ban ngày trong khu vườn của hiền giả. Này hiền giả Pāthikaputta, hiền giả đã từng tuyên bố lời này trong hội chúng ở Vesālī: ‘Sa-môn Gotama cũng tự nhận là người có trí tuệ... ta sẽ thực hiện thần thông gấp đôi, gấp đôi như thế.’ Này hiền giả Pāthikaputta, hãy đến đi, dù chỉ nửa đường thôi. Sa-môn Gotama đã đến trước hết và đang ngồi nghỉ ban ngày trong khu vườn của hiền giả. Này hiền giả Pāthikaputta, Sa-môn Gotama đã nói lời này trong hội chúng: ‘Vị lõa thể Pāthikaputta không thể nào đến trước mặt ta mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm niệm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy. Nếu vị ấy có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm niệm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,’ thì đầu của vị ấy sẽ vỡ tung. Nếu các vị Licchavi có ý nghĩ rằng: ‘Chúng ta sẽ dùng dây thừng trói vị lõa thể Pāthikaputta lại rồi dùng các cặp bò kéo đi,’ thì những sợi dây thừng ấy sẽ đứt, hoặc Pāthikaputta sẽ đứt. Vị lõa thể Pāthikaputta không thể nào đến trước mặt ta mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm niệm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy. Nếu vị ấy có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm niệm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,’ thì đầu của vị ấy sẽ vỡ tung.’ Này hiền giả Pāthikaputta, hãy đến đây, chỉ bằng sự đến của hiền giả, chúng tôi sẽ làm cho hiền giả chiến thắng và Sa-môn Gotama thất bại.’”

‘‘එවං වුත්තෙ, භග්ගව, අචෙලො පාථිකපුත්තො ‘ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසො’ති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පති, න සක්කොති ආසනාපි වුට්ඨාතුං. අථ ඛො, භග්ගව, ජාලියො දාරුපත්තිකන්තෙවාසී අචෙලං පාථිකපුත්තං එතදවොච – ‘කිං සු නාම තෙ, ආවුසො පාථිකපුත්ත, පාවළා සු නාම තෙ පීඨකස්මිං අල්ලීනා, පීඨකං සු නාම තෙ පාවළාසු අල්ලීනං? ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසොති වත්වා තත්ථෙව [Pg.19] සංසප්පසි, න සක්කොසි ආසනාපි වුට්ඨාතු’න්ති. එවම්පි ඛො, භග්ගව, වුච්චමානො අචෙලො පාථිකපුත්තො ‘‘ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසො’’ති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පති, න සක්කොති ආසනාපි වුට්ඨාතුන්ති.

Này Bhaggava, khi được nói như vậy, vị lõa thể Pāthikaputta, sau khi nói: ‘Thưa hiền giả, tôi đến đây, thưa hiền giả, tôi đến đây,’ liền quằn quại ngay tại chỗ, không thể nào đứng dậy khỏi chỗ ngồi. Bấy giờ, này Bhaggava, Jāliya, đệ tử của du sĩ Dārupattika, nói với vị lõa thể Pāthikaputta điều này: ‘Này hiền giả Pāthikaputta, có chuyện gì vậy? Phải chăng mông của hiền giả dính vào ghế, hay là ghế dính vào mông của hiền giả? Hiền giả nói: ‘Thưa hiền giả, tôi đến đây, thưa hiền giả, tôi đến đây,’ rồi lại quằn quại ngay tại chỗ, không thể nào đứng dậy khỏi chỗ ngồi.’ Này Bhaggava, dù được nói như vậy, vị lõa thể Pāthikaputta vẫn nói: ‘Thưa hiền giả, tôi đến đây, thưa hiền giả, tôi đến đây,’ rồi quằn quại ngay tại chỗ, không thể nào đứng dậy khỏi chỗ ngồi.

27. ‘‘යදා ඛො, භග්ගව, ජාලියො දාරුපත්තිකන්තෙවාසී අඤ්ඤාසි – ‘පරාභූතරූපො අයං අචෙලො පාථිකපුත්තො ‘ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසොති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පති, න සක්කොති ආසනාපි වුට්ඨාතු’න්ති, අථ නං එතදවොච –

27. Này Bhaggava, khi Jāliya, đệ tử của du sĩ Dārupattika, biết rằng: ‘Vị lõa thể Pāthikaputta này có vẻ đã thất bại, nói: ‘Thưa hiền giả, tôi đến đây, thưa hiền giả, tôi đến đây,’ rồi lại quằn quại ngay tại chỗ, không thể nào đứng dậy khỏi chỗ ngồi,’ bấy giờ vị ấy nói với Pāthikaputta điều này:

‘භූතපුබ්බං, ආවුසො පාථිකපුත්ත, සීහස්ස මිගරඤ්ඤො එතදහොසි – යංනූනාහං අඤ්ඤතරං වනසණ්ඩං නිස්සාය ආසයං කප්පෙය්‍යං. තත්‍රාසයං කප්පෙත්වා සායන්හසමයං ආසයා නික්ඛමෙය්‍යං, ආසයා නික්ඛමිත්වා විජම්භෙය්‍යං, විජම්භිත්වා සමන්තා චතුද්දිසා අනුවිලොකෙය්‍යං, සමන්තා චතුද්දිසා අනුවිලොකෙත්වා තික්ඛත්තුං සීහනාදං නදෙය්‍යං, තික්ඛත්තුං සීහනාදං නදිත්වා ගොචරාය පක්කමෙය්‍යං. සො වරං වරං මිගසංඝෙ වධිත්වා මුදුමංසානි මුදුමංසානි භක්ඛයිත්වා තමෙව ආසයං අජ්ඣුපෙය්‍ය’න්ති.

‘Này hiền giả Pāthikaputta, thuở xưa, có một con sư tử, vua của các loài thú, đã khởi lên ý nghĩ này: ‘Ta hãy nương vào một khu rừng nào đó để làm hang ổ. Sau khi làm hang ổ ở đó, vào buổi chiều, ta sẽ ra khỏi hang. Sau khi ra khỏi hang, ta sẽ vươn vai. Sau khi vươn vai, ta sẽ nhìn khắp bốn phương. Sau khi nhìn khắp bốn phương, ta sẽ rống lên tiếng rống của sư tử ba lần. Sau khi rống lên tiếng rống của sư tử ba lần, ta sẽ đi tìm mồi. Ta sẽ giết những con thú tốt nhất trong bầy, ăn những miếng thịt mềm nhất, rồi trở về chính hang ổ ấy.’”

‘අථ ඛො, ආවුසො, සො සීහො මිගරාජා අඤ්ඤතරං වනසණ්ඩං නිස්සාය ආසයං කප්පෙසි. තත්‍රාසයං කප්පෙත්වා සායන්හසමයං ආසයා නික්ඛමි, ආසයා නික්ඛමිත්වා විජම්භි, විජම්භිත්වා සමන්තා චතුද්දිසා අනුවිලොකෙසි, සමන්තා චතුද්දිසා අනුවිලොකෙත්වා තික්ඛත්තුං සීහනාදං නදි, තික්ඛත්තුං සීහනාදං නදිත්වා ගොචරාය පක්කාමි. සො වරං වරං මිගසඞ්ඝෙ වධිත්වා මුදුමංසානි මුදුමංසානි භක්ඛයිත්වා තමෙව ආසයං අජ්ඣුපෙසි.

‘Này hiền giả, bấy giờ, con sư tử ấy, vua của các loài thú, đã nương vào một khu rừng nọ để làm hang ổ. Sau khi làm hang ổ ở đó, vào buổi chiều, nó ra khỏi hang. Sau khi ra khỏi hang, nó vươn vai. Sau khi vươn vai, nó nhìn khắp bốn phương. Sau khi nhìn khắp bốn phương, nó rống lên tiếng rống của sư tử ba lần. Sau khi rống lên tiếng rống của sư tử ba lần, nó đi tìm mồi. Nó đã giết những con thú tốt nhất trong bầy, ăn những miếng thịt mềm nhất, rồi trở về chính hang ổ ấy.

28. ‘තස්සෙව ඛො, ආවුසො පාථිකපුත්ත, සීහස්ස මිගරඤ්ඤො විඝාසසංවඩ්ඪො ජරසිඞ්ගාලො දිත්තො චෙව බලවා ච. අථ ඛො, ආවුසො, තස්ස ජරසිඞ්ගාලස්ස එතදහොසි – කො චාහං, කො සීහො මිගරාජා. යංනූනාහම්පි අඤ්ඤතරං වනසණ්ඩං නිස්සාය ආසයං කප්පෙය්‍යං. තත්‍රාසයං කප්පෙත්වා සායන්හසමයං ආසයා නික්ඛමෙය්‍යං, ආසයා [Pg.20] නික්ඛමිත්වා විජම්භෙය්‍යං, විජම්භිත්වා සමන්තා චතුද්දිසා අනුවිලොකෙය්‍යං, සමන්තා චතුද්දිසා අනුවිලොකෙත්වා තික්ඛත්තුං සීහනාදං නදෙය්‍යං, තික්ඛත්තුං සීහනාදං නදිත්වා ගොචරාය පක්කමෙය්‍යං. සො වරං වරං මිගසඞ්ඝෙ වධිත්වා මුදුමංසානි මුදුමංසානි භක්ඛයිත්වා තමෙව ආසයං අජ්ඣුපෙය්‍ය’න්ති.

28. ‘Này hiền giả Pāthikaputta, có một con chó rừng già sống nhờ vào thức ăn thừa của con sư tử, vua của các loài thú, nên nó trở nên mập mạp và mạnh mẽ. Rồi này hiền giả, con chó rừng già ấy khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Ta là ai, và sư tử, vua của các loài thú, là ai? Hay là ta cũng nên nương vào một khu rừng nào đó và làm một cái hang cho mình. Sau khi làm hang ở đó, vào buổi chiều, ta sẽ ra khỏi hang; ra khỏi hang, ta sẽ vươn vai; vươn vai xong, ta sẽ nhìn quanh bốn phương; nhìn quanh bốn phương xong, ta sẽ rống lên tiếng rống sư tử ba lần; rống lên tiếng rống sư tử ba lần xong, ta sẽ đi tìm mồi. Ta sẽ giết những con thú tốt nhất trong bầy, ăn những miếng thịt mềm nhất, rồi trở về lại chính cái hang ấy.’

‘අථ ඛො සො, ආවුසො, ජරසිඞ්ගාලො අඤ්ඤතරං වනසණ්ඩං නිස්සාය ආසයං කප්පෙසි. තත්‍රාසයං කප්පෙත්වා සායන්හසමයං ආසයා නික්ඛමි, ආසයා නික්ඛමිත්වා විජම්භි, විජම්භිත්වා සමන්තා චතුද්දිසා අනුවිලොකෙසි, සමන්තා චතුද්දිසා අනුවිලොකෙත්වා තික්ඛත්තුං සීහනාදං නදිස්සාමීති සිඞ්ගාලකංයෙව අනදි භෙරණ්ඩකංයෙව අනදි, කෙ ච ඡවෙ සිඞ්ගාලෙ, කෙ පන සීහනාදෙති.

‘Rồi này hiền giả, con chó rừng già ấy đã nương vào một khu rừng và làm một cái hang. Sau khi làm hang ở đó, vào buổi chiều, nó ra khỏi hang; ra khỏi hang, nó vươn vai; vươn vai xong, nó nhìn quanh bốn phương; nhìn quanh bốn phương xong, nó định rống lên tiếng rống sư tử ba lần, nhưng nó chỉ tru lên tiếng tru của chó rừng, tiếng tru ghê rợn. Con chó rừng hèn hạ là gì, mà tiếng rống sư tử là gì?’

‘එවමෙව ඛො ත්වං, ආවුසො පාථිකපුත්ත, සුගතාපදානෙසු ජීවමානො සුගතාතිරිත්තානි භුඤ්ජමානො තථාගතෙ අරහන්තෙ සම්මාසම්බුද්ධෙ ආසාදෙතබ්බං මඤ්ඤසි. කෙ ච ඡවෙ පාථිකපුත්තෙ, කා ච තථාගතානං අරහන්තානං සම්මාසම්බුද්ධානං ආසාදනා’ති.

‘Cũng vậy, này hiền giả Pāthikaputta, ngươi sống nhờ vào những lời dạy của bậc Thiện Thệ, hưởng thụ những gì còn lại của bậc Thiện Thệ, mà lại cho rằng có thể chỉ trích được bậc Như Lai, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Chánh Giác. Pāthikaputta hèn hạ là gì, mà sự chỉ trích các bậc Như Lai, A-la-hán, Chánh Đẳng Chánh Giác là gì?’

29. ‘‘යතො ඛො, භග්ගව, ජාලියො දාරුපත්තිකන්තෙවාසී ඉමිනා ඔපම්මෙන නෙව අසක්ඛි අචෙලං පාථිකපුත්තං තම්හා ආසනා චාවෙතුං. අථ නං එතදවොච –

29. ‘Này Bhaggava, khi Jāliya, đệ tử của vị du sĩ cầm bát gỗ, dùng ví dụ này mà vẫn không thể làm cho vị lõa thể Pāthikaputta rời khỏi chỗ ngồi, ông ta bèn nói với vị ấy như sau:’

‘සීහොති අත්තානං සමෙක්ඛියාන,අමඤ්ඤි කොත්ථු මිගරාජාහමස්මි;

තථෙව සො සිඞ්ගාලකං අනදි,කෙ ච ඡවෙ සිඞ්ගාලෙ කෙ පන සීහනාදෙ’ති.

‘Tự cho mình là sư tử, con chó rừng nghĩ rằng: “Ta là vua của các loài thú.” Nhưng nó vẫn tru lên tiếng tru của chó rừng. Con chó rừng hèn hạ là gì, mà tiếng rống sư tử là gì?’

30. ‘‘යතො ඛො, භග්ගව, ජාලියො දාරුපත්තිකන්තෙවාසී ඉමිනාපි ඔපම්මෙන නෙව අසක්ඛි අචෙලං පාථිකපුත්තං තම්හා ආසනා චාවෙතුං. අථ නං එතදවොච –

30. ‘Này Bhaggava, khi Jāliya, đệ tử của vị du sĩ cầm bát gỗ, dùng cả ví dụ này mà vẫn không thể làm cho vị lõa thể Pāthikaputta rời khỏi chỗ ngồi, ông ta bèn nói với vị ấy như sau:’

‘අඤ්ඤං [Pg.21] අනුචඞ්කමනං, අත්තානං විඝාසෙ සමෙක්ඛිය;

යාව අත්තානං න පස්සති, කොත්ථු තාව බ්‍යග්ඝොති මඤ්ඤති.

‘Đi theo sau một kẻ khác, nhìn thấy mình trong thức ăn thừa, chừng nào con chó rừng chưa thấy được bản chất thật của mình, chừng đó nó còn tưởng mình là cọp.’

තථෙව සො සිඞ්ගාලකං අනදි;

කෙ ච ඡවෙ සිඞ්ගාලෙ කෙ පන සීහනාදෙ’ති.

‘Nhưng nó vẫn tru lên tiếng tru của chó rừng. Con chó rừng hèn hạ là gì, mà tiếng rống sư tử là gì?’

31. ‘‘යතො ඛො, භග්ගව, ජාලියො දාරුපත්තිකන්තෙවාසී ඉමිනාපි ඔපම්මෙන නෙව අසක්ඛි අචෙලං පාථිකපුත්තං තම්හා ආසනා චාවෙතුං. අථ නං එතදවොච –

31. ‘Này Bhaggava, khi Jāliya, đệ tử của vị du sĩ cầm bát gỗ, dùng cả ví dụ này mà vẫn không thể làm cho vị lõa thể Pāthikaputta rời khỏi chỗ ngồi, ông ta bèn nói với vị ấy như sau:’

‘භුත්වාන භෙකෙ ඛලමූසිකායො,කටසීසු ඛිත්තානි ච කොණපානි ;

මහාවනෙ සුඤ්ඤවනෙ විවඩ්ඪො,අමඤ්ඤි කොත්ථු මිගරාජාහමස්මි.

‘Ăn những con ếch, những con chuột đồng, và những xác chết vứt trong nghĩa địa; lớn lên trong rừng rậm, trong khu rừng hoang vắng, con chó rừng nghĩ rằng: “Ta là vua của các loài thú.”’

තථෙව සො සිඞ්ගාලකං අනදි;

කෙ ච ඡවෙ සිඞ්ගාලෙ කෙ පන සීහනාදෙ’ති.

‘Nhưng nó vẫn tru lên tiếng tru của chó rừng. Con chó rừng hèn hạ là gì, mà tiếng rống sư tử là gì?’

32. ‘‘යතො ඛො, භග්ගව, ජාලියො දාරුපත්තිකන්තෙවාසී ඉමිනාපි ඔපම්මෙන නෙව අසක්ඛි අචෙලං පාථිකපුත්තං තම්හා ආසනා චාවෙතුං. අථ තං පරිසං ආගන්ත්වා එවමාරොචෙසි – ‘පරාභූතරූපො, භො, අචෙලො පාථිකපුත්තො ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසොති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පති, න සක්කොති ආසනාපි වුට්ඨාතු’න්ති.

32. ‘Này Bhaggava, khi Jāliya, đệ tử của vị du sĩ cầm bát gỗ, dùng cả ví dụ này mà vẫn không thể làm cho vị lõa thể Pāthikaputta rời khỏi chỗ ngồi, ông ta bèn trở lại hội chúng và báo rằng: ‘Thưa quý vị, vị lõa thể Pāthikaputta trông có vẻ đã bị đánh bại. Ông ta cứ nói: “Tôi đến đây, hiền giả, tôi đến đây,” rồi cứ lăn lộn tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.’’

33. ‘‘එවං [Pg.22] වුත්තෙ, අහං, භග්ගව, තං පරිසං එතදවොචං – ‘අභබ්බො ඛො, ආවුසො, අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍ය. සචෙපායස්මන්තානං ලිච්ඡවීනං එවමස්ස – මයං අචෙලං පාථිකපුත්තං වරත්තාහි බන්ධිත්වා නාගෙහි ආවිඤ්ඡෙය්‍යාමාති. තා වරත්තා ඡිජ්ජෙය්‍යුං පාථිකපුත්තො වා. අභබ්බො පන අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යා’ති.

33. ‘Khi được nói vậy, này Bhaggava, Ta đã nói với hội chúng ấy như sau: ‘Này các hiền giả, vị lõa thể Pāthikaputta không thể nào đến trước mặt Ta mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy. Nếu vị ấy nghĩ rằng: “Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,” thì đầu của vị ấy sẽ vỡ tan. Nếu các vị Licchavi khả kính nghĩ rằng: “Chúng ta hãy dùng dây da trói vị lõa thể Pāthikaputta lại rồi dùng voi kéo đi,” thì những sợi dây da ấy sẽ đứt, hoặc Pāthikaputta sẽ bị xé tan. Nhưng vị lõa thể Pāthikaputta không thể nào đến trước mặt Ta mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy. Nếu vị ấy nghĩ rằng: “Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,” thì đầu của vị ấy sẽ vỡ tan.’’

34. ‘‘අථ ඛ්වාහං, භග්ගව, තං පරිසං ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙසිං සමාදපෙසිං සමුත්තෙජෙසිං සම්පහංසෙසිං, තං පරිසං ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙත්වා සමාදපෙත්වා සමුත්තෙජෙත්වා සම්පහංසෙත්වා මහාබන්ධනා මොක්ඛං කරිත්වා චතුරාසීතිපාණසහස්සානි මහාවිදුග්ගා උද්ධරිත්වා තෙජොධාතුං සමාපජ්ජිත්වා සත්තතාලං වෙහාසං අබ්භුග්ගන්ත්වා අඤ්ඤං සත්තතාලම්පි අච්චිං අභිනිම්මිනිත්වා පජ්ජලිත්වා ධූමායිත්වා මහාවනෙ කූටාගාරසාලායං පච්චුට්ඨාසිං.

34. Này Bhaggava, khi ấy Ta đã dùng pháp thoại để chỉ dạy, khuyến khích, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ hội chúng ấy. Sau khi đã dùng pháp thoại để chỉ dạy, khuyến khích, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ hội chúng ấy, Ta đã giải thoát tám mươi bốn ngàn chúng sanh khỏi sự trói buộc lớn lao, đã cứu vớt họ khỏi con đường hiểm trở vĩ đại, rồi nhập vào hỏa giới, bay lên không trung cao bằng bảy cây tala, lại hóa hiện ra ngọn lửa cao thêm bảy cây tala nữa, làm cho bốc cháy, làm cho tỏa khói, rồi trở về hiện ra tại giảng đường có nóc nhọn trong Đại Lâm.

35. ‘‘අථ ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො යෙනාහං තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා මං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො අහං, භග්ගව, සුනක්ඛත්තං ලිච්ඡවිපුත්තං එතදවොචං – ‘තං කිං මඤ්ඤසි, සුනක්ඛත්ත, යථෙව තෙ අහං අචෙලං පාථිකපුත්තං ආරබ්භ බ්‍යාකාසිං, තථෙව තං විපාකං අඤ්ඤථා වා’ති? ‘යථෙව මෙ, භන්තෙ, භගවා අචෙලං පාථිකපුත්තං ආරබ්භ බ්‍යාකාසි, තථෙව තං විපාකං, නො අඤ්ඤථා’ති.

35. Này Bhaggava, khi ấy, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi đã đi đến chỗ Ta; sau khi đến, đã đảnh lễ Ta rồi ngồi xuống một bên. Này Bhaggava, Ta đã nói với Sunakkhatta con trai dòng Licchavi đang ngồi một bên rằng: ‘Này Sunakkhatta, ngươi nghĩ thế nào? Về Pāthikaputta lõa thể, như Ta đã tiên tri cho ngươi, kết quả đã xảy ra đúng như vậy hay là khác đi?’ ‘Bạch Thế Tôn, về Pāthikaputta lõa thể, như Thế Tôn đã tiên tri cho con, kết quả đã xảy ra đúng như vậy, không khác đi.’

‘තං කිං මඤ්ඤසි, සුනක්ඛත්ත, යදි එවං සන්තෙ කතං වා හොති උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං, අකතං වා’ති? ‘අද්ධා ඛො, භන්තෙ, එවං සන්තෙ කතං හොති උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං, නො අකත’න්ති. ‘එවම්පි ඛො [Pg.23] මං ත්වං, මොඝපුරිස, උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරොන්තං එවං වදෙසි – න හි පන මෙ, භන්තෙ, භගවා උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරොතීති. පස්ස, මොඝපුරිස, යාවඤ්ච තෙ ඉදං අපරද්ධං’ති.

‘Này Sunakkhatta, ngươi nghĩ thế nào? Nếu sự việc là như vậy, thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của loài người có được xem là đã thực hiện hay không?’ ‘Bạch Thế Tôn, chắc chắn nếu sự việc là như vậy, thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của loài người đã được thực hiện, không phải là không.’ ‘Này kẻ trống rỗng, dù Ta đã thực hiện thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của loài người như vậy, mà ngươi lại nói rằng: “Bạch Thế Tôn, Thế Tôn không thực hiện cho con thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của loài người.” Này kẻ trống rỗng, hãy xem ngươi đã phạm lỗi lầm đến mức nào!’

‘‘එවම්පි ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො මයා වුච්චමානො අපක්කමෙව ඉමස්මා ධම්මවිනයා, යථා තං ආපායිකො නෙරයිකො.

Này Bhaggava, dù được Ta nói như vậy, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi vẫn rời bỏ khỏi Pháp và Luật này, giống như một người đáng phải sanh vào cõi dữ, địa ngục.

අග්ගඤ්ඤපඤ්ඤත්තිකථා

Bài giảng về sự chế định điều khởi nguyên

36. ‘‘අග්ගඤ්ඤඤ්චාහං, භග්ගව, පජානාමි. තඤ්ච පජානාමි, තතො ච උත්තරිතරං පජානාමි, තඤ්ච පජානං න පරාමසාමි, අපරාමසතො ච මෙ පච්චත්තඤ්ඤෙව නිබ්බුති විදිතා, යදභිජානං තථාගතො නො අනයං ආපජ්ජති.

36. Này Bhaggava, Ta biết rõ điều khởi nguyên. Ta biết rõ điều đó, và Ta biết rõ điều cao tột hơn thế nữa. Và khi biết điều đó, Ta không chấp thủ. Do không chấp thủ, Ta tự mình biết rõ sự tịch tịnh. Do thắng tri điều đó, Như Lai không đi đến khổ nạn.

37. ‘‘සන්ති, භග්ගව, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා ඉස්සරකුත්තං බ්‍රහ්මකුත්තං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙන්ති. ත්‍යාහං උපසඞ්කමිත්වා එවං වදාමි – ‘සච්චං කිර තුම්හෙ ආයස්මන්තො ඉස්සරකුත්තං බ්‍රහ්මකුත්තං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙථා’ති? තෙ ච මෙ එවං පුට්ඨා, ‘ආමො’ති පටිජානන්ති. ත්‍යාහං එවං වදාමි – ‘කථංවිහිතකං පන තුම්හෙ ආයස්මන්තො ඉස්සරකුත්තං බ්‍රහ්මකුත්තං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙථා’ති? තෙ මයා පුට්ඨා න සම්පායන්ති, අසම්පායන්තා මමඤ්ඤෙව පටිපුච්ඡන්ති. තෙසාහං පුට්ඨො බ්‍යාකරොමි –

37. Này Bhaggava, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chế định rằng điều khởi nguyên là do Đấng Sáng Tạo tạo ra, do Phạm Thiên tạo ra, là học thuyết của thầy họ. Ta đến gần họ và nói như vầy: ‘Thưa các hiền giả, có thật là các vị chế định rằng điều khởi nguyên là do Đấng Sáng Tạo tạo ra, do Phạm Thiên tạo ra, là học thuyết của thầy họ không?’ Khi được Ta hỏi như vậy, họ thừa nhận: ‘Đúng vậy.’ Ta nói với họ như vầy: ‘Thưa các hiền giả, các vị chế định rằng điều khởi nguyên là do Đấng Sáng Tạo tạo ra, do Phạm Thiên tạo ra, là học thuyết của thầy họ theo cách thức nào?’ Khi được Ta hỏi, họ không thể giải thích được, và khi không giải thích được, họ lại hỏi lại chính Ta. Được hỏi, Ta giải thích cho họ:

38. ‘හොති ඛො සො, ආවුසො, සමයො යං කදාචි කරහචි දීඝස්ස අද්ධුනො අච්චයෙන අයං ලොකො සංවට්ටති. සංවට්ටමානෙ ලොකෙ යෙභුය්‍යෙන සත්තා ආභස්සරසංවත්තනිකා හොන්ති. තෙ තත්ථ හොන්ති මනොමයා පීතිභක්ඛා සයංපභා අන්තලික්ඛචරා සුභට්ඨායිනො චිරං දීඝමද්ධානං තිට්ඨන්ති.

38. ‘Này các hiền giả, có thời điểm, khi mà một lúc nào đó, sau một thời gian dài, thế giới này hoại diệt. Khi thế giới hoại diệt, phần lớn chúng sanh sanh về cõi Quang Âm. Ở đó, họ do ý tạo thành, nuôi sống bằng hỷ, tự thân có ánh sáng, đi lại trong hư không, an trú trong sự tốt đẹp, và tồn tại trong một thời gian rất dài.

‘හොති ඛො සො, ආවුසො, සමයො යං කදාචි කරහචි දීඝස්ස අද්ධුනො අච්චයෙන අයං ලොකො විවට්ටති. විවට්ටමානෙ ලොකෙ සුඤ්ඤං බ්‍රහ්මවිමානං පාතුභවති. අථ ඛො අඤ්ඤතරො සත්තො ආයුක්ඛයා වා පුඤ්ඤක්ඛයා වා ආභස්සරකායා චවිත්වා සුඤ්ඤං බ්‍රහ්මවිමානං උපපජ්ජති. සො [Pg.24] තත්ථ හොති මනොමයො පීතිභක්ඛො සයංපභො අන්තලික්ඛචරො සුභට්ඨායී, චිරං දීඝමද්ධානං තිට්ඨති.

‘Này các hiền giả, có thời điểm, khi mà một lúc nào đó, sau một thời gian dài, thế giới này thành lập. Khi thế giới thành lập, một cung điện Phạm Thiên trống không xuất hiện. Khi ấy, một chúng sanh nào đó, do hết tuổi thọ hoặc hết phước, chết từ cõi Quang Âm và sanh vào cung điện Phạm Thiên trống không. Vị ấy ở đó do ý tạo thành, nuôi sống bằng hỷ, tự thân có ánh sáng, đi lại trong hư không, an trú trong sự tốt đẹp, và tồn tại trong một thời gian rất dài.

‘තස්ස තත්ථ එකකස්ස දීඝරත්තං නිවුසිතත්තා අනභිරති පරිතස්සනා උප්පජ්ජති – අහො වත අඤ්ඤෙපි සත්තා ඉත්ථත්තං ආගච්ඡෙය්‍යුන්ති. අථ අඤ්ඤෙපි සත්තා ආයුක්ඛයා වා පුඤ්ඤක්ඛයා වා ආභස්සරකායා චවිත්වා බ්‍රහ්මවිමානං උපපජ්ජන්ති තස්ස සත්තස්ස සහබ්‍යතං. තෙපි තත්ථ හොන්ති මනොමයා පීතිභක්ඛා සයංපභා අන්තලික්ඛචරා සුභට්ඨායිනො, චිරං දීඝමද්ධානං තිට්ඨන්ති.

‘Do vị ấy ở một mình tại đó trong một thời gian dài, sự không hoan hỷ, sự khao khát khởi lên: ‘Ôi, mong rằng các chúng sanh khác cũng đến nơi này!’ Khi ấy, các chúng sanh khác, do hết tuổi thọ hoặc hết phước, chết từ cõi Quang Âm và sanh vào cung điện Phạm Thiên làm bạn đồng hành với vị ấy. Họ cũng ở đó do ý tạo thành, nuôi sống bằng hỷ, tự thân có ánh sáng, đi lại trong hư không, an trú trong sự tốt đẹp, và tồn tại trong một thời gian rất dài.

39. ‘තත්‍රාවුසො, යො සො සත්තො පඨමං උපපන්නො, තස්ස එවං හොති – අහමස්මි බ්‍රහ්මා මහාබ්‍රහ්මා අභිභූ අනභිභූතො අඤ්ඤදත්ථුදසො වසවත්තී ඉස්සරො කත්තා නිම්මාතා සෙට්ඨො සජිතා වසී පිතා භූතභබ්‍යානං, මයා ඉමෙ සත්තා නිම්මිතා. තං කිස්ස හෙතු? මමඤ්හි පුබ්බෙ එතදහොසි – අහො වත අඤ්ඤෙපි සත්තා ඉත්ථත්තං ආගච්ඡෙය්‍යුන්ති; ඉති මම ච මනොපණිධි. ඉමෙ ච සත්තා ඉත්ථත්තං ආගතාති.

39. ‘Này các hiền giả, trong số đó, chúng sanh nào sanh ra trước tiên, vị ấy nghĩ như vầy: ‘Ta là Phạm Thiên, Đại Phạm Thiên, đấng chinh phục, không bị chinh phục, đấng thấy tất cả, đấng tự tại, đấng chúa tể, đấng sáng tạo, đấng hóa sanh, đấng tối thượng, đấng sắp đặt, đấng quyền năng, là cha của những gì đã sanh và sẽ sanh. Những chúng sanh này do Ta tạo ra. Vì cớ sao? Vì trước đây Ta đã có ý nghĩ: ‘Ôi, mong rằng các chúng sanh khác cũng đến nơi này!’; đó là tâm nguyện của Ta, và những chúng sanh này đã đến nơi này.’

‘යෙපි තෙ සත්තා පච්ඡා උපපන්නා, තෙසම්පි එවං හොති – අයං ඛො භවං බ්‍රහ්මා මහාබ්‍රහ්මා අභිභූ අනභිභූතො අඤ්ඤදත්ථුදසො වසවත්තී ඉස්සරො කත්තා නිම්මාතා සෙට්ඨො සජිතා වසී පිතා භූතභබ්‍යානං; ඉමිනා මයං භොතා බ්‍රහ්මුනා නිම්මිතා. තං කිස්ස හෙතු? ඉමඤ්හි මයං අද්දසාම ඉධ පඨමං උපපන්නං; මයං පනාම්හ පච්ඡා උපපන්නාති.

‘Và những chúng sanh nào sanh ra sau, họ cũng nghĩ như vầy: ‘Vị Phạm Thiên tôn quý này là Phạm Thiên, Đại Phạm Thiên, đấng chinh phục, không bị chinh phục, đấng thấy tất cả, đấng tự tại, đấng chúa tể, đấng sáng tạo, đấng hóa sanh, đấng tối thượng, đấng sắp đặt, đấng quyền năng, là cha của những gì đã sanh và sẽ sanh; chúng ta được tạo ra bởi vị Phạm Thiên tôn quý này. Vì cớ sao? Vì chúng ta đã thấy vị này sanh ra trước tiên ở đây, còn chúng ta thì sanh ra sau.’

40. ‘තත්‍රාවුසො, යො සො සත්තො පඨමං උපපන්නො, සො දීඝායුකතරො ච හොති වණ්ණවන්තතරො ච මහෙසක්ඛතරො ච. යෙ පන තෙ සත්තා පච්ඡා උපපන්නා, තෙ අප්පායුකතරා ච හොන්ති දුබ්බණ්ණතරා ච අප්පෙසක්ඛතරා ච.

40. ‘Này các hiền giả, trong số đó, chúng sanh nào sanh ra trước tiên, vị ấy có tuổi thọ dài hơn, dung sắc đẹp hơn, và quyền lực lớn hơn. Còn những chúng sanh nào sanh ra sau, họ có tuổi thọ ngắn hơn, dung sắc xấu hơn, và quyền lực ít hơn.

‘ඨානං ඛො පනෙතං, ආවුසො, විජ්ජති, යං අඤ්ඤතරො සත්තො තම්හා කායා චවිත්වා ඉත්ථත්තං ආගච්ඡති. ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති. අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො සමානො [Pg.25] ආතප්පමන්වාය පධානමන්වාය අනුයොගමන්වාය අප්පමාදමන්වාය සම්මාමනසිකාරමන්වාය තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ තං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති; තතො පරං නානුස්සරති.

‘Này các Hiền giả, có trường hợp này xảy ra, khi một chúng sanh nào đó, sau khi mệnh chung từ cõi ấy, được sanh vào cõi này. Khi được sanh vào cõi này, vị ấy từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vị ấy sống không gia đình, nhờ tinh tấn, nỗ lực, siêng năng, không dể duôi, như lý tác ý, chứng được tâm định như vậy, và với tâm định tĩnh như vậy, vị ấy nhớ lại tiền kiếp ấy, nhưng không nhớ gì xa hơn nữa.

‘සො එවමාහ – යො ඛො සො භවං බ්‍රහ්මා මහාබ්‍රහ්මා අභිභූ අනභිභූතො අඤ්ඤදත්ථුදසො වසවත්තී ඉස්සරො කත්තා නිම්මාතා සෙට්ඨො සජිතා වසී පිතා භූතභබ්‍යානං, යෙන මයං භොතා බ්‍රහ්මුනා නිම්මිතා. සො නිච්චො ධුවො සස්සතො අවිපරිණාමධම්මො සස්සතිසමං තථෙව ඨස්සති. යෙ පන මයං අහුම්හා තෙන භොතා බ්‍රහ්මුනා නිම්මිතා, තෙ මයං අනිච්චා අද්ධුවා අප්පායුකා චවනධම්මා ඉත්ථත්තං ආගතා’ති. එවංවිහිතකං නො තුම්හෙ ආයස්මන්තො ඉස්සරකුත්තං බ්‍රහ්මකුත්තං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙථාති. ‘තෙ එවමාහංසු – එවං ඛො නො, ආවුසො ගොතම, සුතං, යථෙවායස්මා ගොතමො ආහා’ති. ‘‘අග්ගඤ්ඤඤ්චාහං, භග්ගව, පජානාමි. තඤ්ච පජානාමි, තතො ච උත්තරිතරං පජානාමි, තඤ්ච පජානං න පරාමසාමි, අපරාමසතො ච මෙ පච්චත්තඤ්ඤෙව නිබ්බුති විදිතා. යදභිජානං තථාගතො නො අනයං ආපජ්ජති.

‘Vị ấy nói như sau: ‘Vị Phạm thiên kia, Ðại Phạm thiên, đấng Toàn năng, Bất bại, Toàn kiến, Vạn tự tại, đấng Sáng tạo, đấng Hóa sanh, đấng Tối tôn, đấng Thi thiết, đấng Quyền uy, Cha của tất cả chúng sanh đã sanh và sẽ sanh. Chúng tôi do vị Phạm thiên ấy hóa sanh ra. Vị ấy thường hằng, thường tồn, vĩnh cửu, bất biến, và sẽ vĩnh viễn như vậy. Còn chúng tôi, do vị Phạm thiên ấy hóa sanh ra, là vô thường, bất ổn, đoản thọ, phải chịu sự biến hoại, và đã sanh vào cõi này’. Các Ngài có tuyên bố rằng giáo lý của các vị đạo sư về sự sáng tạo của đấng Tối cao, sự sáng tạo của Phạm thiên, là nguồn gốc tối sơ không?’. Họ trả lời: ‘Thưa Hiền giả Gotama, chúng tôi đã nghe như vậy, đúng như Tôn giả Gotama đã nói’. Này Bhaggava, Ta biết rõ về nguồn gốc tối sơ. Ta biết rõ điều đó, và Ta biết rõ những điều vượt xa hơn thế nữa. Khi biết như vậy, Ta không chấp thủ, và vì không chấp thủ, Ta tự mình chứng ngộ Niết-bàn. Với sự thắng tri ấy, Như Lai không rơi vào khổ ách.

41. ‘‘සන්ති, භග්ගව, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා ඛිඩ්ඩාපදොසිකං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙන්ති. ත්‍යාහං උපසඞ්කමිත්වා එවං වදාමි – ‘සච්චං කිර තුම්හෙ ආයස්මන්තො ඛිඩ්ඩාපදොසිකං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙථා’ති? තෙ ච මෙ එවං පුට්ඨා ‘ආමො’ති පටිජානන්ති. ත්‍යාහං එවං වදාමි – ‘කථංවිහිතකං පන තුම්හෙ ආයස්මන්තො ඛිඩ්ඩාපදොසිකං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙථා’ති? තෙ මයා පුට්ඨා න සම්පායන්ති, අසම්පායන්තා මමඤ්ඤෙව පටිපුච්ඡන්ති, තෙසාහං පුට්ඨො බ්‍යාකරොමි –

41. Này Bhaggava, có một số Sa-môn, Bà-la-môn tuyên bố rằng nguồn gốc tối sơ là giáo lý của các vị đạo sư về các vị trời Khiḍḍāpadosikā (Hỷ-hóa-lạc-thiên). Ta đến gặp họ và hỏi: ‘Có thật các Ngài tuyên bố rằng nguồn gốc tối sơ là giáo lý của các vị đạo sư về các vị trời Khiḍḍāpadosikā không?’. Khi được Ta hỏi như vậy, họ thừa nhận: ‘Đúng vậy’. Ta lại hỏi họ: ‘Vậy các Ngài tuyên bố giáo lý của các vị đạo sư về các vị trời Khiḍḍāpadosikā là nguồn gốc tối sơ như thế nào?’. Khi được Ta hỏi, họ không thể trả lời, và khi không thể trả lời, họ lại hỏi lại Ta. Khi được hỏi, Ta giải thích cho họ:

42. ‘සන්තාවුසො, ඛිඩ්ඩාපදොසිකා නාම දෙවා. තෙ අතිවෙලං හස්සඛිඩ්ඩාරතිධම්මසමාපන්නා විහරන්ති. තෙසං අතිවෙලං හස්සඛිඩ්ඩාරතිධම්මසමාපන්නානං විහරතං සති සම්මුස්සති, සතියා සම්මොසා තෙ දෙවා තම්හා කායා චවන්ති.

42. ‘Này các Hiền giả, có những vị trời tên là Khiḍḍāpadosikā. Họ sống quá lâu trong trạng thái vui đùa, thích thú, và hoan lạc. Do sống quá lâu trong trạng thái vui đùa, thích thú, và hoan lạc, họ bị thất niệm. Do thất niệm, các vị trời ấy mệnh chung từ cõi đó.

‘ඨානං [Pg.26] ඛො පනෙතං, ආවුසො, විජ්ජති, යං අඤ්ඤතරො සත්තො තම්හා කායා චවිත්වා ඉත්ථත්තං ආගච්ඡති, ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති, අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො සමානො ආතප්පමන්වාය පධානමන්වාය අනුයොගමන්වාය අප්පමාදමන්වාය සම්මාමනසිකාරමන්වාය තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ තං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති; තතො පරං නානුස්සරති.

‘සො එවමාහ – යෙ ඛො තෙ භොන්තො දෙවා න ඛිඩ්ඩාපදොසිකා තෙ න අතිවෙලං හස්සඛිඩ්ඩාරතිධම්මසමාපන්නා විහරන්ති. තෙසං නාතිවෙලං හස්සඛිඩ්ඩාරතිධම්මසමාපන්නානං විහරතං සති න සම්මුස්සති, සතියා අසම්මොසා තෙ දෙවා තම්හා කායා න චවන්ති, නිච්චා ධුවා සස්සතා අවිපරිණාමධම්මා සස්සතිසමං තථෙව ඨස්සන්ති. යෙ පන මයං අහුම්හා ඛිඩ්ඩාපදොසිකා තෙ මයං අතිවෙලං හස්සඛිඩ්ඩාරතිධම්මසමාපන්නා විහරිම්හා, තෙසං නො අතිවෙලං හස්සඛිඩ්ඩාරතිධම්මසමාපන්නානං විහරතං සති සම්මුස්සති, සතියා සම්මොසා එවං මයං තම්හා කායා චුතා, අනිච්චා අද්ධුවා අප්පායුකා චවනධම්මා ඉත්ථත්තං ආගතාති. එවංවිහිතකං නො තුම්හෙ ආයස්මන්තො ඛිඩ්ඩාපදොසිකං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙථා’ති. ‘තෙ එවමාහංසු – එවං ඛො නො, ආවුසො ගොතම, සුතං, යථෙවායස්මා ගොතමො ආහා’ති. ‘‘අග්ගඤ්ඤඤ්චාහං, භග්ගව, පජානාමි…පෙ… යදභිජානං තථාගතො නො අනයං ආපජ්ජති.

‘Vị ấy nói như sau: ‘Các vị trời không phải là Khiḍḍāpadosikā không sống quá lâu trong trạng thái vui đùa, thích thú, và hoan lạc. Do không sống quá lâu trong trạng thái vui đùa, thích thú, và hoan lạc, họ không bị thất niệm. Do không thất niệm, các vị trời ấy không mệnh chung từ cõi đó; họ thường hằng, thường tồn, vĩnh cửu, bất biến, và sẽ vĩnh viễn như vậy. Còn chúng tôi, là những vị trời Khiḍḍāpadosikā, đã sống quá lâu trong trạng thái vui đùa, thích thú, và hoan lạc. Do sống quá lâu trong trạng thái vui đùa, thích thú, và hoan lạc, chúng tôi bị thất niệm. Do thất niệm, chúng tôi đã mệnh chung từ cõi đó, là vô thường, bất ổn, đoản thọ, phải chịu sự biến hoại, và đã sanh vào cõi này’. Các Ngài có tuyên bố rằng giáo lý của các vị đạo sư về các vị trời Khiḍḍāpadosikā là nguồn gốc tối sơ không?’. Họ trả lời: ‘Thưa Hiền giả Gotama, chúng tôi đã nghe như vậy, đúng như Tôn giả Gotama đã nói’. Này Bhaggava, Ta biết rõ về nguồn gốc tối sơ... (như trên)... Với sự thắng tri ấy, Như Lai không rơi vào khổ ách.

43. ‘‘සන්ති, භග්ගව, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා මනොපදොසිකං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙන්ති. ත්‍යාහං උපසඞ්කමිත්වා එවං වදාමි – ‘සච්චං කිර තුම්හෙ ආයස්මන්තො මනොපදොසිකං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙථා’ති? තෙ ච මෙ එවං පුට්ඨා ‘ආමො’ති පටිජානන්ති. ත්‍යාහං එවං වදාමි – ‘කථංවිහිතකං පන තුම්හෙ ආයස්මන්තො මනොපදොසිකං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙථා’ති? තෙ මයා පුට්ඨා න සම්පායන්ති, අසම්පායන්තා මමඤ්ඤෙව පටිපුච්ඡන්ති. තෙසාහං පුට්ඨො බ්‍යාකරොමි –

43. Này Bhaggava, có một số Sa-môn, Bà-la-môn tuyên bố rằng nguồn gốc tối sơ là giáo lý của các vị đạo sư về các vị trời Manopadosikā (Tâm-sân-thiên). Ta đến gặp họ và hỏi: ‘Có thật các Ngài tuyên bố rằng nguồn gốc tối sơ là giáo lý của các vị đạo sư về các vị trời Manopadosikā không?’. Khi được Ta hỏi như vậy, họ thừa nhận: ‘Đúng vậy’. Ta lại hỏi họ: ‘Vậy các Ngài tuyên bố giáo lý của các vị đạo sư về các vị trời Manopadosikā là nguồn gốc tối sơ như thế nào?’. Khi được Ta hỏi, họ không thể trả lời, và khi không thể trả lời, họ lại hỏi lại Ta. Khi được hỏi, Ta giải thích cho họ:

44. ‘සන්තාවුසො, මනොපදොසිකා නාම දෙවා. තෙ අතිවෙලං අඤ්ඤමඤ්ඤං උපනිජ්ඣායන්ති. තෙ අතිවෙලං අඤ්ඤමඤ්ඤං උපනිජ්ඣායන්තා අඤ්ඤමඤ්ඤම්හි චිත්තානි [Pg.27] පදූසෙන්ති. තෙ අඤ්ඤමඤ්ඤං පදුට්ඨචිත්තා කිලන්තකායා කිලන්තචිත්තා. තෙ දෙවා තම්හා කායා චවන්ති.

44. ‘Này các Hiền giả, có những vị trời tên là Manopadosikā. Họ nhìn nhau chằm chằm quá lâu. Do nhìn nhau chằm chằm quá lâu, tâm họ khởi lên sân hận đối với nhau. Khi tâm họ khởi lên sân hận đối với nhau, thân họ mệt mỏi và tâm họ mệt mỏi. Các vị trời ấy mệnh chung từ cõi đó.

‘ඨානං ඛො පනෙතං, ආවුසො, විජ්ජති, යං අඤ්ඤතරො සත්තො තම්හා කායා චවිත්වා ඉත්ථත්තං ආගච්ඡති. ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති. අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො සමානො ආතප්පමන්වාය පධානමන්වාය අනුයොගමන්වාය අප්පමාදමන්වාය සම්මාමනසිකාරමන්වාය තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ තං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති, තතො පරං නානුස්සරති.

Này chư hiền, lại có trường hợp này, một chúng sanh nào đó sau khi mệnh chung từ cõi ấy, sanh vào cõi này. Sau khi sanh vào cõi này, vị ấy từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Sau khi từ bỏ gia đình, sống không gia đình, nhờ tinh cần, nỗ lực, chuyên chú, không lơ là, và chánh tư duy, vị ấy đạt được định tâm như vậy, và khi tâm đã định, vị ấy nhớ lại đời sống quá khứ ấy, nhưng không nhớ xa hơn nữa.

‘සො එවමාහ – යෙ ඛො තෙ භොන්තො දෙවා න මනොපදොසිකා තෙ නාතිවෙලං අඤ්ඤමඤ්ඤං උපනිජ්ඣායන්ති. තෙ නාතිවෙලං අඤ්ඤමඤ්ඤං උපනිජ්ඣායන්තා අඤ්ඤමඤ්ඤම්හි චිත්තානි නප්පදූසෙන්ති. තෙ අඤ්ඤමඤ්ඤං අප්පදුට්ඨචිත්තා අකිලන්තකායා අකිලන්තචිත්තා. තෙ දෙවා තම්හා කායා න චවන්ති, නිච්චා ධුවා සස්සතා අවිපරිණාමධම්මා සස්සතිසමං තථෙව ඨස්සන්ති. යෙ පන මයං අහුම්හා මනොපදොසිකා, තෙ මයං අතිවෙලං අඤ්ඤමඤ්ඤං උපනිජ්ඣායිම්හා. තෙ මයං අතිවෙලං අඤ්ඤමඤ්ඤං උපනිජ්ඣායන්තා අඤ්ඤමඤ්ඤම්හි චිත්තානි පදූසිම්හා. තෙ මයං අඤ්ඤමඤ්ඤං පදුට්ඨචිත්තා කිලන්තකායා කිලන්තචිත්තා. එවං මයං තම්හා කායා චුතා, අනිච්චා අද්ධුවා අප්පායුකා චවනධම්මා ඉත්ථත්තං ආගතාති. එවංවිහිතකං නො තුම්හෙ ආයස්මන්තො මනොපදොසිකං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙථා’ති. ‘තෙ එවමාහංසු – එවං ඛො නො, ආවුසො ගොතම, සුතං, යථෙවායස්මා ගොතමො ආහා’ති. ‘‘අග්ගඤ්ඤඤ්චාහං, භග්ගව, පජානාමි…පෙ… යදභිජානං තථාගතො නො අනයං ආපජ්ජති.

Vị ấy nói như sau: ‘Chư vị chư thiên nào không phải là hạng bị hư hoại bởi tâm, các vị ấy không nhìn nhau chằm chằm quá lâu. Do không nhìn nhau chằm chằm quá lâu, tâm của họ không khởi lên sân hận đối với nhau. Do tâm không sân hận đối với nhau, thân không mệt mỏi, tâm không mệt mỏi. Các vị chư thiên ấy không mệnh chung từ cõi ấy, họ là thường còn, bền vững, vĩnh cửu, không bị biến hoại, và sẽ tồn tại mãi mãi như thế. Còn chúng ta, những người đã là hạng bị hư hoại bởi tâm, chúng ta đã nhìn nhau chằm chằm quá lâu. Do nhìn nhau chằm chằm quá lâu, tâm chúng ta đã khởi lên sân hận đối với nhau. Do tâm sân hận đối với nhau, thân mệt mỏi, tâm mệt mỏi. Vì vậy, chúng ta đã mệnh chung từ cõi ấy, là vô thường, không bền vững, đoản mệnh, phải chịu sự mệnh chung, và đã sanh vào cõi này.’ Các ngài có tuyên bố về nguồn gốc tối sơ, một học thuyết của thầy, về hạng bị hư hoại bởi tâm như vậy không?’ Họ trả lời: ‘Thưa hiền giả Gotama, chúng tôi đã nghe như vậy, đúng như Tôn giả Gotama đã nói.’ Này Bhaggava, Ta biết rõ về nguồn gốc tối sơ… cho đến… do biết rõ điều đó, Như Lai không rơi vào khổ ách.

45. ‘‘සන්ති, භග්ගව, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා අධිච්චසමුප්පන්නං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙන්ති. ත්‍යාහං උපසඞ්කමිත්වා එවං වදාමි – ‘සච්චං කිර තුම්හෙ ආයස්මන්තො අධිච්චසමුප්පන්නං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙථා’ති? තෙ ච මෙ එවං පුට්ඨා ‘ආමො’ති පටිජානන්ති. ත්‍යාහං එවං වදාමි – ‘කථංවිහිතකං පන තුම්හෙ ආයස්මන්තො අධිච්චසමුප්පන්නං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙථා’ති? තෙ [Pg.28] මයා පුට්ඨා න සම්පායන්ති, අසම්පායන්තා මමඤ්ඤෙව පටිපුච්ඡන්ති. තෙසාහං පුට්ඨො බ්‍යාකරොමි –

45. Này Bhaggava, có một số Sa-môn, Bà-la-môn tuyên bố về nguồn gốc tối sơ, một học thuyết của thầy, là sự ngẫu nhiên sanh. Ta đến gần họ và hỏi: ‘Có thật chăng quý vị tuyên bố về nguồn gốc tối sơ, một học thuyết của thầy, là sự ngẫu nhiên sanh?’ Khi được Ta hỏi như vậy, họ thừa nhận: ‘Đúng vậy.’ Ta lại hỏi họ: ‘Quý vị tuyên bố về nguồn gốc tối sơ, một học thuyết của thầy, là sự ngẫu nhiên sanh, theo cách thức như thế nào?’ Khi được Ta hỏi, họ không thể giải thích, và vì không thể giải thích, họ lại hỏi ngược lại Ta. Khi được hỏi, Ta giải thích cho họ:

46. ‘සන්තාවුසො, අසඤ්ඤසත්තා නාම දෙවා. සඤ්ඤුප්පාදා ච පන තෙ දෙවා තම්හා කායා චවන්ති.

46. ‘Này chư hiền, có các vị trời tên là Vô Tưởng. Và do tưởng sanh khởi, các vị trời ấy mệnh chung từ cõi đó.

‘ඨානං ඛො පනෙතං, ආවුසො, විජ්ජති. යං අඤ්ඤතරො සත්තො තම්හා කායා චවිත්වා ඉත්ථත්තං ආගච්ඡති. ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති. අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො සමානො ආතප්පමන්වාය පධානමන්වාය අනුයොගමන්වාය අප්පමාදමන්වාය සම්මාමනසිකාරමන්වාය තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ තං සඤ්ඤුප්පාදං අනුස්සරති, තතො පරං නානුස්සරති.

Này chư hiền, lại có trường hợp này. Một chúng sanh nào đó sau khi mệnh chung từ cõi ấy, sanh vào cõi này. Sau khi sanh vào cõi này, vị ấy từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Sau khi từ bỏ gia đình, sống không gia đình, nhờ tinh cần, nỗ lực, chuyên chú, không lơ là, và chánh tư duy, vị ấy đạt được định tâm như vậy, và khi tâm đã định, vị ấy nhớ lại sự sanh khởi của tưởng ấy, nhưng không nhớ xa hơn nữa.

‘සො එවමාහ – අධිච්චසමුප්පන්නො අත්තා ච ලොකො ච. තං කිස්ස හෙතු? අහඤ්හි පුබ්බෙ නාහොසිං, සොම්හි එතරහි අහුත්වා සන්තතාය පරිණතොති. එවංවිහිතකං නො තුම්හෙ ආයස්මන්තො අධිච්චසමුප්පන්නං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙථා’ති? ‘තෙ එවමාහංසු – එවං ඛො නො, ආවුසො ගොතම, සුතං යථෙවායස්මා ගොතමො ආහා’ති. ‘‘අග්ගඤ්ඤඤ්චාහං, භග්ගව, පජානාමි තඤ්ච පජානාමි, තතො ච උත්තරිතරං පජානාමි, තඤ්ච පජානං න පරාමසාමි, අපරාමසතො ච මෙ පච්චත්තඤ්ඤෙව නිබ්බුති විදිතා. යදභිජානං තථාගතො නො අනයං ආපජ්ජති.

Vị ấy nói như sau: ‘Tự ngã và thế giới là ngẫu nhiên sanh. Tại sao vậy? Vì trước đây tôi không tồn tại, nay tôi từ không tồn tại đã trở thành hiện hữu.’ Các ngài có tuyên bố về nguồn gốc tối sơ, một học thuyết của thầy, là sự ngẫu nhiên sanh như vậy không?’ Họ trả lời: ‘Thưa hiền giả Gotama, chúng tôi đã nghe như vậy, đúng như Tôn giả Gotama đã nói.’ Này Bhaggava, Ta biết rõ về nguồn gốc tối sơ, Ta biết rõ điều đó, và Ta biết rõ điều cao hơn thế nữa. Và khi biết điều đó, Ta không chấp thủ. Do không chấp thủ, Ta tự mình biết được Niết-bàn. Do biết rõ điều đó, Như Lai không rơi vào khổ ách.

47. ‘‘එවංවාදිං ඛො මං, භග්ගව, එවමක්ඛායිං එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා අසතා තුච්ඡා මුසා අභූතෙන අබ්භාචික්ඛන්ති – ‘විපරීතො සමණො ගොතමො භික්ඛවො ච. සමණො ගොතමො එවමාහ – යස්මිං සමයෙ සුභං විමොක්ඛං උපසම්පජ්ජ විහරති, සබ්බං තස්මිං සමයෙ අසුභන්ත්වෙව පජානාතී’ති. න ඛො පනාහං, භග්ගව, එවං වදාමි – ‘යස්මිං සමයෙ සුභං විමොක්ඛං උපසම්පජ්ජ විහරති, සබ්බං තස්මිං සමයෙ අසුභන්ත්වෙව පජානාතී’ති. එවඤ්ච ඛ්වාහං, භග්ගව, වදාමි – ‘යස්මිං සමයෙ සුභං විමොක්ඛං උපසම්පජ්ජ විහරති, සුභන්ත්වෙව තස්මිං සමයෙ පජානාතී’ති.

47. Này Bhaggava, có một số Sa-môn, Bà-la-môn đã vu khống Ta, người có thuyết như vậy, người tuyên bố như vậy, bằng những lời không thật, trống rỗng, sai lầm, không có thực: ‘Sa-môn Gotama và các Tỳ-kheo là những người có nhận thức sai lạc. Sa-môn Gotama nói rằng: “Khi một vị an trú và chứng đắc tịnh giải thoát, vào lúc ấy, vị ấy nhận biết tất cả là bất tịnh.”’ Nhưng này Bhaggava, Ta không nói như vậy: ‘Khi một vị an trú và chứng đắc tịnh giải thoát, vào lúc ấy, vị ấy nhận biết tất cả là bất tịnh.’ Mà này Bhaggava, Ta nói như thế này: ‘Khi một vị an trú và chứng đắc tịnh giải thoát, vào lúc ấy, vị ấy nhận biết đó là tịnh.’

‘‘තෙ [Pg.29] ච, භන්තෙ, විපරීතා, යෙ භගවන්තං විපරීතතො දහන්ති භික්ඛවො ච. එවංපසන්නො අහං, භන්තෙ, භගවති. පහොති මෙ භගවා තථා ධම්මං දෙසෙතුං, යථා අහං සුභං විමොක්ඛං උපසම්පජ්ජ විහරෙය්‍ය’’න්ති.

‘Bạch Thế Tôn, chính những người vu khống Thế Tôn và các Tỳ-kheo một cách sai lạc mới là những người có nhận thức sai lạc. Bạch Thế Tôn, con có lòng tịnh tín nơi Thế Tôn như vậy. Thế Tôn có thể thuyết pháp cho con để con có thể an trú và chứng đắc tịnh giải thoát.’

48. ‘‘දුක්කරං ඛො එතං, භග්ගව, තයා අඤ්ඤදිට්ඨිකෙන අඤ්ඤඛන්තිකෙන අඤ්ඤරුචිකෙන අඤ්ඤත්‍රායොගෙන අඤ්ඤත්‍රාචරියකෙන සුභං විමොක්ඛං උපසම්පජ්ජ විහරිතුං. ඉඞ්ඝ ත්වං, භග්ගව, යො ච තෙ අයං මයි පසාදො, තමෙව ත්වං සාධුකමනුරක්ඛා’’ති. ‘‘සචෙ තං, භන්තෙ, මයා දුක්කරං අඤ්ඤදිට්ඨිකෙන අඤ්ඤඛන්තිකෙන අඤ්ඤරුචිකෙන අඤ්ඤත්‍රායොගෙන අඤ්ඤත්‍රාචරියකෙන සුභං විමොක්ඛං උපසම්පජ්ජ විහරිතුං. යො ච මෙ අයං, භන්තෙ, භගවති පසාදො, තමෙවාහං සාධුකමනුරක්ඛිස්සාමී’’ති. ඉදමවොච භගවා. අත්තමනො භග්ගවගොත්තො පරිබ්බාජකො භගවතො භාසිතං අභිනන්දීති.

48. ‘Này Bhaggava, thật khó cho ông, một người theo quan điểm khác, có khuynh hướng khác, có sở thích khác, tu tập theo pháp môn khác, theo một vị thầy khác, để có thể an trú và chứng đắc tịnh giải thoát. Này Bhaggava, thôi thì, lòng tịnh tín nào ông đã có nơi Ta, ông hãy khéo bảo vệ lòng tịnh tín ấy.’ ‘Bạch Thế Tôn, nếu thật khó cho con, một người theo quan điểm khác, có khuynh hướng khác, có sở thích khác, tu tập theo pháp môn khác, theo một vị thầy khác, để có thể an trú và chứng đắc tịnh giải thoát, thì lòng tịnh tín nào con đã có nơi Thế Tôn, con sẽ khéo bảo vệ lòng tịnh tín ấy.’ Thế Tôn đã nói như vậy. Du sĩ Bhaggavagotta hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

පාථිකසුත්තං නිට්ඨිතං පඨමං.

Kinh Pāthika, kinh thứ nhất, chấm dứt.

2. උදුම්බරිකසුත්තං

2. Kinh Udumbarika

නිග්‍රොධපරිබ්බාජකවත්ථු

Câu chuyện về du sĩ Nigrodha

49. එවං [Pg.30] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති ගිජ්ඣකූටෙ පබ්බතෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො උදුම්බරිකාය පරිබ්බාජකාරාමෙ පටිවසති මහතියා පරිබ්බාජකපරිසාය සද්ධිං තිංසමත්තෙහි පරිබ්බාජකසතෙහි. අථ ඛො සන්ධානො ගහපති දිවා දිවස්ස රාජගහා නික්ඛමි භගවන්තං දස්සනාය. අථ ඛො සන්ධානස්ස ගහපතිස්ස එතදහොසි – ‘‘අකාලො ඛො භගවන්තං දස්සනාය. පටිසල්ලීනො භගවා. මනොභාවනීයානම්පි භික්ඛූනං අසමයො දස්සනාය. පටිසල්ලීනා මනොභාවනීයා භික්ඛූ. යංනූනාහං යෙන උදුම්බරිකාය පරිබ්බාජකාරාමො, යෙන නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො තෙනුපසඞ්කමෙය්‍ය’’න්ති. අථ ඛො සන්ධානො ගහපති යෙන උදුම්බරිකාය පරිබ්බාජකාරාමො, තෙනුපසඞ්කමි.

49. Tôi nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú tại núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu), ở Rājagaha (Vương Xá). Lúc bấy giờ, du sĩ Nigrodha đang cư ngụ tại tu viện của các du sĩ của hoàng hậu Udumbarikā, cùng với một hội chúng du sĩ đông đảo, khoảng ba ngàn vị. Bấy giờ, gia chủ Sandhāna vào lúc xế chiều đi ra khỏi thành Rājagaha để yết kiến Thế Tôn. Khi ấy, gia chủ Sandhāna khởi lên ý nghĩ này: “Nay không phải thời để yết kiến Thế Tôn. Thế Tôn đang độc cư. Cũng không phải thời để yết kiến các vị Tỳ-khưu đáng tu tập tâm. Các vị Tỳ-khưu đáng tu tập tâm cũng đang độc cư. Hay là ta hãy đi đến tu viện của các du sĩ của hoàng hậu Udumbarikā, nơi du sĩ Nigrodha đang ở.” Rồi gia chủ Sandhāna đi đến tu viện của các du sĩ của hoàng hậu Udumbarikā.

50. තෙන ඛො පන සමයෙන නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො මහතියා පරිබ්බාජකපරිසාය සද්ධිං නිසින්නො හොති උන්නාදිනියා උච්චාසද්දමහාසද්දාය අනෙකවිහිතං තිරච්ඡානකථං කථෙන්තියා. සෙය්‍යථිදං – රාජකථං චොරකථං මහාමත්තකථං සෙනාකථං භයකථං යුද්ධකථං අන්නකථං පානකථං වත්ථකථං සයනකථං මාලාකථං ගන්ධකථං ඤාතිකථං යානකථං ගාමකථං නිගමකථං නගරකථං ජනපදකථං ඉත්ථිකථං සූරකථං විසිඛාකථං කුම්භට්ඨානකථං පුබ්බපෙතකථං නානත්තකථං ලොකක්ඛායිකං සමුද්දක්ඛායිකං ඉතිභවාභවකථං ඉති වා.

50. Lúc bấy giờ, du sĩ Nigrodha đang ngồi cùng với hội chúng du sĩ đông đảo, họ đang nói chuyện ồn ào, lớn tiếng, vang dội, với nhiều loại hý luận. Tức là: chuyện vua chúa, chuyện trộm cướp, chuyện đại thần, chuyện quân đội, chuyện kinh sợ, chuyện chiến tranh, chuyện ăn, chuyện uống, chuyện y phục, chuyện giường nằm, chuyện vòng hoa, chuyện hương liệu, chuyện bà con, chuyện xe cộ, chuyện làng mạc, chuyện thị trấn, chuyện thành phố, chuyện xứ sở, chuyện phụ nữ, chuyện anh hùng, chuyện ngã ba đường, chuyện bến nước, chuyện người đã khuất, chuyện tạp nhạp, chuyện thế gian, chuyện biển cả, và chuyện thịnh suy như vậy đó.

51. අද්දසා ඛො නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො සන්ධානං ගහපතිං දූරතොව ආගච්ඡන්තං. දිස්වා සකං පරිසං සණ්ඨාපෙසි – ‘‘අප්පසද්දා භොන්තො හොන්තු, මා භොන්තො සද්දමකත්ථ. අයං සමණස්ස ගොතමස්ස සාවකො ආගච්ඡති සන්ධානො ගහපති. යාවතා ඛො පන සමණස්ස ගොතමස්ස සාවකා ගිහී ඔදාතවසනා රාජගහෙ පටිවසන්ති, අයං තෙසං අඤ්ඤතරො සන්ධානො ගහපති. අප්පසද්දකාමා ඛො පනෙතෙ ආයස්මන්තො අප්පසද්දවිනීතා[Pg.31], අප්පසද්දස්ස වණ්ණවාදිනො. අප්පෙව නාම අප්පසද්දං පරිසං විදිත්වා උපසඞ්කමිතබ්බං මඤ්ඤෙය්‍යා’’ති. එවං වුත්තෙ තෙ පරිබ්බාජකා තුණ්හී අහෙසුං.

51. Du sĩ Nigrodha thấy gia chủ Sandhāna từ xa đi đến. Thấy vậy, ông ra hiệu cho hội chúng của mình: “Này quý vị, hãy im lặng! Này quý vị, đừng làm ồn! Vị gia chủ Sandhāna này là đệ tử của Sa-môn Gotama đang đi đến. Trong số các đệ tử tại gia mặc y trắng của Sa-môn Gotama đang sống tại Rājagaha, vị gia chủ Sandhāna này là một trong số họ. Các vị tôn giả ấy ưa thích sự im lặng, được huấn luyện trong sự im lặng, và tán thán sự im lặng. Có lẽ khi biết hội chúng này im lặng, vị ấy sẽ nghĩ rằng nên đến gần.” Khi được nói vậy, các du sĩ ấy liền im lặng.

52. අථ ඛො සන්ධානො ගහපති යෙන නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා නිග්‍රොධෙන පරිබ්බාජකෙන සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො සන්ධානො ගහපති නිග්‍රොධං පරිබ්බාජකං එතදවොච – ‘‘අඤ්ඤථා ඛො ඉමෙ භොන්තො අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා සඞ්ගම්ම සමාගම්ම උන්නාදිනො උච්චාසද්දමහාසද්දා අනෙකවිහිතං තිරච්ඡානකථං අනුයුත්තා විහරන්ති. සෙය්‍යථිදං – රාජකථං…පෙ… ඉතිභවාභවකථං ඉති වා. අඤ්ඤථා ඛො පන සො භගවා අරඤ්ඤවනපත්ථානි පන්තානි සෙනාසනානි පටිසෙවති අප්පසද්දානි අප්පනිග්ඝොසානි විජනවාතානි මනුස්සරාහස්සෙය්‍යකානි පටිසල්ලානසාරුප්පානී’’ති.

52. Rồi gia chủ Sandhāna đến chỗ du sĩ Nigrodha; đến nơi, ông cùng du sĩ Nigrodha chào hỏi thân mật. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân thiện, đáng ghi nhớ, ông ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, gia chủ Sandhāna nói với du sĩ Nigrodha điều này: “Thật khác biệt, này quý vị, các du sĩ ngoại đạo này, khi tụ tập, hội họp, lại ồn ào, lớn tiếng, vang dội, chuyên tâm vào nhiều loại hý luận. Tức là: chuyện vua chúa... cho đến... chuyện thịnh suy như vậy đó. Nhưng thật khác biệt, Thế Tôn kia lại thường lui tới những trú xứ trong rừng, nơi hoang vắng, xa xôi, ít tiếng động, ít ồn ào, vắng người, kín đáo, thích hợp cho việc độc cư.”

53. එවං වුත්තෙ නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො සන්ධානං ගහපතිං එතදවොච – ‘‘යග්ඝෙ ගහපති, ජානෙය්‍යාසි, කෙන සමණො ගොතමො සද්ධිං සල්ලපති, කෙන සාකච්ඡං සමාපජ්ජති, කෙන පඤ්ඤාවෙය්‍යත්තියං සමාපජ්ජති? සුඤ්ඤාගාරහතා සමණස්ස ගොතමස්ස පඤ්ඤා අපරිසාවචරො සමණො ගොතමො නාලං සල්ලාපාය. සො අන්තමන්තානෙව සෙවති. සෙය්‍යථාපි නාම ගොකාණා පරියන්තචාරිනී අන්තමන්තානෙව සෙවති. එවමෙව සුඤ්ඤාගාරහතා සමණස්ස ගොතමස්ස පඤ්ඤා; අපරිසාවචරො සමණො ගොතමො; නාලං සල්ලාපාය. සො අන්තමන්තානෙව සෙවති. ඉඞ්ඝ, ගහපති, සමණො ගොතමො ඉමං පරිසං ආගච්ඡෙය්‍ය, එකපඤ්හෙනෙව නං සංසාදෙය්‍යාම, තුච්ඡකුම්භීව නං මඤ්ඤෙ ඔරොධෙය්‍යාමා’’ති.

53. Khi được nói vậy, du sĩ Nigrodha nói với gia chủ Sandhāna điều này: “Này gia chủ, ông có biết Sa-môn Gotama nói chuyện với ai không, thảo luận với ai không, đạt đến sự tỏ rõ trí tuệ với ai không? Trí tuệ của Sa-môn Gotama đã bị hủy hoại bởi nơi vắng vẻ. Sa-môn Gotama không quen với hội chúng, không có khả năng đàm luận. Vị ấy chỉ lui tới những nơi hẻo lánh. Ví như con bò cái chột mắt, chỉ đi ở rìa đàn, chỉ lui tới những nơi rìa mép. Cũng vậy, trí tuệ của Sa-môn Gotama đã bị hủy hoại bởi nơi vắng vẻ; Sa-môn Gotama không quen với hội chúng; không có khả năng đàm luận. Vị ấy chỉ lui tới những nơi hẻo lánh. Này gia chủ, nếu Sa-môn Gotama đến hội chúng này, chúng tôi chỉ cần một câu hỏi là có thể làm cho ngài ấy im bặt, tôi nghĩ chúng tôi có thể vây hãm ngài ấy như một cái bình rỗng.”

54. අස්සොසි ඛො භගවා දිබ්බාය සොතධාතුයා විසුද්ධාය අතික්කන්තමානුසිකාය සන්ධානස්ස ගහපතිස්ස නිග්‍රොධෙන පරිබ්බාජකෙන සද්ධිං ඉමං කථාසල්ලාපං. අථ ඛො භගවා ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහිත්වා යෙන සුමාගධාය තීරෙ මොරනිවාපො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා [Pg.32] සුමාගධාය තීරෙ මොරනිවාපෙ අබ්භොකාසෙ චඞ්කමි. අද්දසා ඛො නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො භගවන්තං සුමාගධාය තීරෙ මොරනිවාපෙ අබ්භොකාසෙ චඞ්කමන්තං. දිස්වාන සකං පරිසං සණ්ඨාපෙසි – ‘‘අප්පසද්දා භොන්තො හොන්තු, මා භොන්තො සද්දමකත්ථ, අයං සමණො ගොතමො සුමාගධාය තීරෙ මොරනිවාපෙ අබ්භොකාසෙ චඞ්කමති. අප්පසද්දකාමො ඛො පන සො ආයස්මා, අප්පසද්දස්ස වණ්ණවාදී. අප්පෙව නාම අප්පසද්දං පරිසං විදිත්වා උපසඞ්කමිතබ්බං මඤ්ඤෙය්‍ය. සචෙ සමණො ගොතමො ඉමං පරිසං ආගච්ඡෙය්‍ය, ඉමං තං පඤ්හං පුච්ඡෙය්‍යාම – ‘කො නාම සො, භන්තෙ, භගවතො ධම්මො, යෙන භගවා සාවකෙ විනෙති, යෙන භගවතා සාවකා විනීතා අස්සාසප්පත්තා පටිජානන්ති අජ්ඣාසයං ආදිබ්‍රහ්මචරිය’න්ති? එවං වුත්තෙ තෙ පරිබ්බාජකා තුණ්හී අහෙසුං.

54. Thế Tôn với thiên nhĩ giới thanh tịnh, siêu nhân, đã nghe được cuộc đối thoại này giữa gia chủ Sandhāna và du sĩ Nigrodha. Rồi Thế Tôn từ núi Gijjhakūṭa đi xuống, đến nơi cho công ăn ở bờ hồ Sumāgadhā; đến nơi, Ngài kinh hành ngoài trời tại nơi cho công ăn ở bờ hồ Sumāgadhā. Du sĩ Nigrodha thấy Thế Tôn đang kinh hành ngoài trời tại nơi cho công ăn ở bờ hồ Sumāgadhā. Thấy vậy, ông ra hiệu cho hội chúng của mình: “Này quý vị, hãy im lặng! Này quý vị, đừng làm ồn! Sa-môn Gotama kia đang kinh hành ngoài trời tại nơi cho công ăn ở bờ hồ Sumāgadhā. Vị tôn giả ấy ưa thích sự im lặng, tán thán sự im lặng. Có lẽ khi biết hội chúng này im lặng, vị ấy sẽ nghĩ rằng nên đến gần. Nếu Sa-môn Gotama đến hội chúng này, chúng ta sẽ hỏi ngài câu hỏi này: ‘Thưa ngài, pháp của Thế Tôn là gì, pháp mà Thế Tôn dùng để giáo huấn các đệ tử, pháp mà nhờ đó các đệ tử được Thế Tôn giáo huấn, đạt được sự an ổn và tuyên bố về ý hướng của phạm hạnh căn bản?’” Khi được nói vậy, các du sĩ ấy liền im lặng.

තපොජිගුච්ඡාවාදො

Thuyết về sự chán ghét khổ hạnh

55. අථ ඛො භගවා යෙන නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො තෙනුපසඞ්කමි. අථ ඛො නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘එතු ඛො, භන්තෙ, භගවා, ස්වාගතං, භන්තෙ, භගවතො. චිරස්සං ඛො, භන්තෙ, භගවා ඉමං පරියායමකාසි යදිදං ඉධාගමනාය. නිසීදතු, භන්තෙ, භගවා, ඉදමාසනං පඤ්ඤත්ත’’න්ති. නිසීදි භගවා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ. නිග්‍රොධොපි ඛො පරිබ්බාජකො අඤ්ඤතරං නීචාසනං ගහෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො නිග්‍රොධං පරිබ්බාජකං භගවා එතදවොච – ‘‘කාය නුත්ථ, නිග්‍රොධ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා, කා ච පන වො අන්තරාකථා විප්පකතා’’ති? එවං වුත්තෙ, නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො භගවන්තං එතදවොච, ‘‘ඉධ මයං, භන්තෙ, අද්දසාම භගවන්තං සුමාගධාය තීරෙ මොරනිවාපෙ අබ්භොකාසෙ චඞ්කමන්තං, දිස්වාන එවං අවොචුම්හා – ‘සචෙ සමණො ගොතමො ඉමං පරිසං ආගච්ඡෙය්‍ය, ඉමං තං පඤ්හං පුච්ඡෙය්‍යාම – කො නාම සො, භන්තෙ, භගවතො ධම්මො, යෙන භගවා සාවකෙ විනෙති, යෙන භගවතා සාවකා විනීතා අස්සාසප්පත්තා පටිජානන්ති අජ්ඣාසයං ආදිබ්‍රහ්මචරිය’න්ති? අයං ඛො නො, භන්තෙ, අන්තරාකථා විප්පකතා; අථ භගවා අනුප්පත්තො’’ති.

55. Bấy giờ, Thế Tôn đi đến chỗ du sĩ Nigrodha. Lúc ấy, du sĩ Nigrodha bạch với Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy đến. Bạch Thế Tôn, Thế Tôn đã khéo đến. Bạch Thế Tôn, đã lâu lắm rồi Thế Tôn mới có dịp đến đây. Bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy ngồi, chỗ ngồi này đã được soạn sẵn.” Thế Tôn ngồi xuống chỗ đã soạn sẵn. Du sĩ Nigrodha cũng lấy một chỗ ngồi thấp khác rồi ngồi sang một bên. Thế Tôn nói với du sĩ Nigrodha đang ngồi một bên rằng: “Này Nigrodha, hiện các ông đang ngồi hội họp bàn luận về chuyện gì? Và câu chuyện gì của các ông đã bị gián đoạn?” Khi được nói vậy, du sĩ Nigrodha bạch với Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, ở đây, chúng con đã thấy Thế Tôn đang đi kinh hành ngoài trời tại nơi nuôi công (Moranivāpa) bên bờ hồ Sumāgadhā. Thấy vậy, chúng con đã nói với nhau rằng: ‘Nếu Sa-môn Gotama đến hội chúng này, chúng ta sẽ hỏi ngài câu hỏi này: ‘Bạch Thế Tôn, giáo pháp của Thế Tôn là gì, giáo pháp mà Thế Tôn dùng để giáo huấn các đệ tử, giáo pháp mà các đệ tử được Thế Tôn giáo huấn, đã đạt được sự an ổn và tuyên bố về mục đích của phạm hạnh tối thượng?’’. Bạch Thế Tôn, đó là câu chuyện của chúng con bị gián đoạn; rồi thì Thế Tôn đã đến.”

56. ‘‘දුජ්ජානං ඛො එතං, නිග්‍රොධ, තයා අඤ්ඤදිට්ඨිකෙන අඤ්ඤඛන්තිකෙන අඤ්ඤරුචිකෙන අඤ්ඤත්‍රායොගෙන අඤ්ඤත්‍රාචරියකෙන, යෙනාහං සාවකෙ විනෙමි[Pg.33], යෙන මයා සාවකා විනීතා අස්සාසප්පත්තා පටිජානන්ති අජ්ඣාසයං ආදිබ්‍රහ්මචරියං. ඉඞ්ඝ ත්වං මං, නිග්‍රොධ, සකෙ ආචරියකෙ අධිජෙගුච්ඡෙ පඤ්හං පුච්ඡ – ‘කථං සන්තා නු ඛො, භන්තෙ, තපොජිගුච්ඡා පරිපුණ්ණා හොති, කථං අපරිපුණ්ණා’ති? එවං වුත්තෙ තෙ පරිබ්බාජකා උන්නාදිනො උච්චාසද්දමහාසද්දා අහෙසුං – ‘‘අච්ඡරියං වත භො, අබ්භුතං වත භො, සමණස්ස ගොතමස්ස මහිද්ධිකතා මහානුභාවතා, යත්‍ර හි නාම සකවාදං ඨපෙස්සති, පරවාදෙන පවාරෙස්සතී’’ති.

56. “Này Nigrodha, thật khó cho ông, một người có tà kiến, có khuynh hướng khác, có sở thích khác, có sự thực hành khác, có thầy dạy khác, để hiểu được giáo pháp mà Ta dùng để giáo huấn các đệ tử, giáo pháp mà các đệ tử được Ta giáo huấn, đã đạt được sự an ổn và tuyên bố về mục đích của phạm hạnh tối thượng. Thôi nào Nigrodha, ông hãy hỏi Ta một câu hỏi về giáo lý của thầy ông, về sự ghê tởm khổ hạnh: ‘Bạch Thế Tôn, làm thế nào để sự ghê tởm khổ hạnh được viên mãn, và làm thế nào để không được viên mãn?’” Khi được nói vậy, các du sĩ ấy đã trở nên ồn ào, la ó lớn tiếng: “Thật kỳ diệu thay, chư vị! Thật hy hữu thay, chư vị! Sa-môn Gotama thật có đại thần lực, đại oai đức, khi ngài gác lại giáo lý của mình và mời gọi tranh luận bằng giáo lý của người khác!”

57. අථ ඛො නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො තෙ පරිබ්බාජකෙ අප්පසද්දෙ කත්වා භගවන්තං එතදවොච – ‘‘මයං ඛො, භන්තෙ, තපොජිගුච්ඡාවාදා තපොජිගුච්ඡාසාරා තපොජිගුච්ඡාඅල්ලීනා විහරාම. කථං සන්තා නු ඛො, භන්තෙ, තපොජිගුච්ඡා පරිපුණ්ණා හොති, කථං අපරිපුණ්ණා’’ති?

57. Lúc ấy, du sĩ Nigrodha bảo các du sĩ ấy im lặng rồi bạch với Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, chúng con là những người chủ trương sự ghê tởm khổ hạnh, xem sự ghê tởm khổ hạnh là cốt lõi, sống nương tựa vào sự ghê tởm khổ hạnh. Bạch Thế Tôn, làm thế nào để sự ghê tởm khổ hạnh được viên mãn, và làm thế nào để không được viên mãn?”

‘‘ඉධ, නිග්‍රොධ, තපස්සී අචෙලකො හොති මුත්තාචාරො, හත්ථාපලෙඛනො, න එහිභද්දන්තිකො, න තිට්ඨභද්දන්තිකො, නාභිහටං, න උද්දිස්සකතං, න නිමන්තනං සාදියති, සො න කුම්භිමුඛා පටිග්ගණ්හාති, න කළොපිමුඛා පටිග්ගණ්හාති, න එළකමන්තරං, න දණ්ඩමන්තරං, න මුසලමන්තරං, න ද්වින්නං භුඤ්ජමානානං, න ගබ්භිනියා, න පායමානාය, න පුරිසන්තරගතාය, න සඞ්කිත්තීසු, න යත්ථ සා උපට්ඨිතො හොති, න යත්ථ මක්ඛිකා සණ්ඩසණ්ඩචාරිනී, න මච්ඡං, න මංසං, න සුරං, න මෙරයං, න ථුසොදකං පිවති, සො එකාගාරිකො වා හොති එකාලොපිකො, ද්වාගාරිකො වා හොති ද්වාලොපිකො, සත්තාගාරිකො වා හොති සත්තාලොපිකො, එකිස්සාපි දත්තියා යාපෙති, ද්වීහිපි දත්තීහි යාපෙති, සත්තහිපි දත්තීහි යාපෙති; එකාහිකම්පි ආහාරං ආහාරෙති, ද්වීහිකම්පි ආහාරං ආහාරෙති, සත්තාහිකම්පි ආහාරං ආහාරෙති, ඉති එවරූපං අද්ධමාසිකම්පි පරියායභත්තභොජනානුයොගමනුයුත්තො විහරති. සො සාකභක්ඛො වා හොති, සාමාකභක්ඛො වා හොති, නීවාරභක්ඛො වා හොති, දද්දුලභක්ඛො වා හොති, හටභක්ඛො වා හොති, කණභක්ඛො වා හොති, ආචාමභක්ඛො වා හොති, පිඤ්ඤාකභක්ඛො වා හොති, තිණභක්ඛො වා හොති, ගොමයභක්ඛො වා හොති; වනමූලඵලාහාරො යාපෙති පවත්තඵලභොජී. සො සාණානිපි ධාරෙති[Pg.34], මසාණානිපි ධාරෙති, ඡවදුස්සානිපි ධාරෙති, පංසුකූලානිපි ධාරෙති, තිරීටානිපි ධාරෙති, අජිනම්පි ධාරෙති, අජිනක්ඛිපම්පි ධාරෙති, කුසචීරම්පි ධාරෙති, වාකචීරම්පි ධාරෙති, ඵලකචීරම්පි ධාරෙති, කෙසකම්බලම්පි ධාරෙති, වාළකම්බලම්පි ධාරෙති, උලූකපක්ඛම්පි ධාරෙති, කෙසමස්සුලොචකොපි හොති කෙසමස්සුලොචනානුයොගමනුයුත්තො, උබ්භට්ඨකොපි හොති ආසනපටික්ඛිත්තො, උක්කුටිකොපි හොති උක්කුටිකප්පධානමනුයුත්තො, කණ්ටකාපස්සයිකොපි හොති කණ්ටකාපස්සයෙ සෙය්‍යං කප්පෙති, ඵලකසෙය්‍යම්පි කප්පෙති, ථණ්ඩිලසෙය්‍යම්පි කප්පෙති, එකපස්සයිකොපි හොති රජොජල්ලධරො, අබ්භොකාසිකොපි හොති යථාසන්ථතිකො, වෙකටිකොපි හොති විකටභොජනානුයොගමනුයුත්තො, අපානකොපි හොති අපානකත්තමනුයුත්තො, සායතතියකම්පි උදකොරොහනානුයොගමනුයුත්තො විහරති. තං කිං මඤ්ඤසි, නිග්‍රොධ, යදි එවං සන්තෙ තපොජිගුච්ඡා පරිපුණ්ණා වා හොති අපරිපුණ්ණා වා’’ති? ‘‘අද්ධා ඛො, භන්තෙ, එවං සන්තෙ තපොජිගුච්ඡා පරිපුණ්ණා හොති, නො අපරිපුණ්ණා’’ති. ‘‘එවං පරිපුණ්ණායපි ඛො අහං, නිග්‍රොධ, තපොජිගුච්ඡාය අනෙකවිහිතෙ උපක්කිලෙසෙ වදාමී’’ති.

“Này Nigrodha, ở đây, có vị khổ hạnh không mặc quần áo, sống phóng túng, liếm tay cho sạch, không nhận lời mời ‘xin mời ngài đến’, không nhận lời mời ‘xin ngài hãy đứng lại’, không nhận vật thực được mang đến, không nhận vật thực được nấu riêng cho mình, không nhận lời mời. Vị ấy không nhận vật thực từ miệng nồi, không nhận vật thực từ miệng giỏ, không nhận khi có ngưỡng cửa ở giữa, khi có cây gậy ở giữa, khi có cái chày ở giữa, không nhận từ một trong hai người đang ăn, không nhận từ phụ nữ có thai, không nhận từ phụ nữ đang cho con bú, không nhận từ phụ nữ đang giao hợp với đàn ông, không nhận vật thực được quyên góp, không nhận vật thực ở nơi có chó đứng chờ, không nhận vật thực ở nơi có ruồi bu. Vị ấy không ăn cá, không ăn thịt, không uống rượu nấu, không uống rượu men, không uống nước cháo chua. Vị ấy chỉ nhận vật thực ở một nhà, chỉ ăn một miếng; hoặc nhận ở hai nhà, ăn hai miếng; hoặc nhận ở bảy nhà, ăn bảy miếng. Vị ấy sống chỉ với một bát nhỏ, hoặc sống với hai bát nhỏ, hoặc sống với bảy bát nhỏ. Vị ấy ăn một ngày một lần, hoặc ăn hai ngày một lần, hoặc ăn bảy ngày một lần. Cứ như thế, vị ấy sống theo lối thực hành ăn uống theo định kỳ, cho đến nửa tháng một lần. Vị ấy ăn rau, ăn lúa hoang, ăn gạo lức, ăn da vụn, ăn rêu, ăn cám, ăn váng cháo, ăn bột mè, ăn cỏ, ăn phân bò; sống bằng rễ cây và trái cây trong rừng, ăn các loại quả tự rụng. Vị ấy mặc y bằng vải gai, y bằng vải gai pha trộn, y bằng vải liệm người chết, y bằng vải lượm từ đống rác, y bằng vỏ cây, y bằng da sơn dương, y bằng mảnh da sơn dương, y bằng cỏ kusa, y bằng vỏ cây sợi, y bằng mảnh gỗ, y bằng lông tóc người, y bằng lông đuôi ngựa, y bằng cánh cú. Vị ấy nhổ râu tóc, chuyên tâm thực hành việc nhổ râu tóc. Vị ấy chỉ đứng, từ chối chỗ ngồi. Vị ấy chỉ ngồi xổm, chuyên tâm thực hành việc ngồi xổm. Vị ấy nằm trên gai, thực hành việc nằm trên giường gai. Vị ấy cũng nằm trên tấm ván, cũng nằm trên đất trống. Vị ấy chỉ nằm một bên, mình mẩy lấm lem bụi bẩn. Vị ấy sống ngoài trời, sống ở bất cứ nơi nào được sắp đặt. Vị ấy ăn đồ dơ bẩn, chuyên tâm thực hành việc ăn đồ dơ bẩn. Vị ấy không uống nước, chuyên tâm thực hành việc không uống nước. Vị ấy sống chuyên tâm thực hành việc xuống nước ba lần mỗi ngày, kể cả buổi tối. Ông nghĩ thế nào, này Nigrodha, khi sự việc là như vậy, sự ghê tởm khổ hạnh có được viên mãn hay không viên mãn?” “Bạch Thế Tôn, chắc chắn khi sự việc là như vậy, sự ghê tởm khổ hạnh được viên mãn, chứ không phải không viên mãn.” “Ta nói rằng, này Nigrodha, ngay cả trong sự ghê tởm khổ hạnh viên mãn như vậy cũng có nhiều loại phiền não cấu uế.”

උපක්කිලෙසො

Các phiền não cấu uế

58. ‘‘යථා කථං පන, භන්තෙ, භගවා එවං පරිපුණ්ණාය තපොජිගුච්ඡාය අනෙකවිහිතෙ උපක්කිලෙසෙ වදතී’’ති? ‘‘ඉධ, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා අත්තමනො හොති පරිපුණ්ණසඞ්කප්පො. යම්පි, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා අත්තමනො හොති පරිපුණ්ණසඞ්කප්පො. අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති.

58. “Bạch Thế Tôn, vì sao Thế Tôn lại nói về các loại phiền não cấu uế đa dạng trong pháp khổ hạnh ghê tởm tội lỗi đã được viên mãn như vậy?” “Này Nigrodha, ở đây, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, vị ấy hoan hỷ với khổ hạnh ấy, có ý nguyện được viên mãn. Này Nigrodha, việc người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, vị ấy hoan hỷ với khổ hạnh ấy, có ý nguyện được viên mãn. Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh.

‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා අත්තානුක්කංසෙති පරං වම්භෙති. යම්පි, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා අත්තානුක්කංසෙති පරං වම්භෙති. අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති.

“Lại nữa, này Nigrodha, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, vị ấy vì khổ hạnh ấy mà tán dương mình, chê bai người. Này Nigrodha, việc người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, vị ấy vì khổ hạnh ấy mà tán dương mình, chê bai người. Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh.

‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා මජ්ජති මුච්ඡති පමාදමාපජ්ජති. යම්පි, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො [Pg.35] තෙන තපසා මජ්ජති මුච්ඡති පමාදමාපජ්ජති. අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති.

“Lại nữa, này Nigrodha, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, vị ấy vì khổ hạnh ấy mà say sưa, mê đắm, đi đến phóng dật. Này Nigrodha, việc người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, vị ấy vì khổ hạnh ấy mà say sưa, mê đắm, đi đến phóng dật. Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh.

59. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා ලාභසක්කාරසිලොකං අභිනිබ්බත්තෙති, සො තෙන ලාභසක්කාරසිලොකෙන අත්තමනො හොති පරිපුණ්ණසඞ්කප්පො. යම්පි, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා ලාභසක්කාරසිලොකං අභිනිබ්බත්තෙති, සො තෙන ලාභසක්කාරසිලොකෙන අත්තමනො හොති පරිපුණ්ණසඞ්කප්පො. අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති.

59. “Lại nữa, này Nigrodha, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, vị ấy vì khổ hạnh ấy mà tạo ra lợi lộc, cung kính, danh tiếng; vị ấy vì lợi lộc, cung kính, danh tiếng ấy mà hoan hỷ, có ý nguyện được viên mãn. Này Nigrodha, việc người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, vị ấy vì khổ hạnh ấy mà tạo ra lợi lộc, cung kính, danh tiếng; vị ấy vì lợi lộc, cung kính, danh tiếng ấy mà hoan hỷ, có ý nguyện được viên mãn. Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh.

‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා ලාභසක්කාරසිලොකං අභිනිබ්බත්තෙති, සො තෙන ලාභසක්කාරසිලොකෙන අත්තානුක්කංසෙති පරං වම්භෙති. යම්පි, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා ලාභසක්කාරසිලොකං අභිනිබ්බත්තෙති, සො තෙන ලාභසක්කාරසිලොකෙන අත්තානුක්කංසෙති පරං වම්භෙති. අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති.

“Lại nữa, này Nigrodha, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, vị ấy vì khổ hạnh ấy mà tạo ra lợi lộc, cung kính, danh tiếng; vị ấy vì lợi lộc, cung kính, danh tiếng ấy mà tán dương mình, chê bai người. Này Nigrodha, việc người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, vị ấy vì khổ hạnh ấy mà tạo ra lợi lộc, cung kính, danh tiếng; vị ấy vì lợi lộc, cung kính, danh tiếng ấy mà tán dương mình, chê bai người. Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh.

‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා ලාභසක්කාරසිලොකං අභිනිබ්බත්තෙති, සො තෙන ලාභසක්කාරසිලොකෙන මජ්ජති මුච්ඡති පමාදමාපජ්ජති. යම්පි, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා ලාභසක්කාරසිලොකං අභිනිබ්බත්තෙති, සො තෙන ලාභසක්කාරසිලොකෙන මජ්ජති මුච්ඡති පමාදමාපජ්ජති. අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති.

“Lại nữa, này Nigrodha, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, vị ấy vì khổ hạnh ấy mà tạo ra lợi lộc, cung kính, danh tiếng; vị ấy vì lợi lộc, cung kính, danh tiếng ấy mà say sưa, mê đắm, đi đến phóng dật. Này Nigrodha, việc người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, vị ấy vì khổ hạnh ấy mà tạo ra lợi lộc, cung kính, danh tiếng; vị ấy vì lợi lộc, cung kính, danh tiếng ấy mà say sưa, mê đắm, đi đến phóng dật. Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh.

60. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී භොජනෙසු වොදාසං ආපජ්ජති – ‘ඉදං මෙ ඛමති, ඉදං මෙ නක්ඛමතී’ති. සො යඤ්ච ඛ්වස්ස නක්ඛමති, තං සාපෙක්ඛො පජහති. යං පනස්ස ඛමති, තං ගධිතො මුච්ඡිතො අජ්ඣාපන්නො අනාදීනවදස්සාවී අනිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජති…පෙ… අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති.

60. “Lại nữa, này Nigrodha, người tu khổ hạnh đi đến sự phân biệt trong các món ăn: ‘Món này tôi thích, món này tôi không thích.’ Vị ấy từ bỏ món mình không thích với lòng luyến tiếc. Còn món mình thích, vị ấy thọ dụng với sự tham lam, mê đắm, dính mắc, không thấy sự nguy hại, không có trí tuệ thoát ly. ... Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh.

‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති ලාභසක්කාරසිලොකනිකන්තිහෙතු – ‘සක්කරිස්සන්ති මං රාජානො රාජමහාමත්තා ඛත්තියා බ්‍රාහ්මණා [Pg.36] ගහපතිකා තිත්ථියා’ති…පෙ… අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති.

“Lại nữa, này Nigrodha, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh vì mục đích ưa thích lợi lộc, cung kính, danh tiếng, với ý nghĩ: ‘Các vị vua, các vị đại thần, các Sát-đế-lỵ, các Bà-la-môn, các gia chủ, các người theo ngoại giáo sẽ cung kính ta.’ ... Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh.

61. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී අඤ්ඤතරං සමණං වා බ්‍රාහ්මණං වා අපසාදෙතා හොති – ‘කිං පනායං සම්බහුලාජීවො සබ්බං සංභක්ඛෙති. සෙය්‍යථිදං – මූලබීජං ඛන්ධබීජං ඵළුබීජං අග්ගබීජං බීජබීජමෙව පඤ්චමං, අසනිවිචක්කං දන්තකූටං, සමණප්පවාදෙනා’ති…පෙ… අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති.

61. “Lại nữa, này Nigrodha, người tu khổ hạnh có thói quen chê bai một Sa-môn hay Bà-la-môn nào đó: ‘Vị này sống sung túc, ăn đủ mọi thứ. Cụ thể là: các loại hạt giống từ rễ, hạt giống từ thân, hạt giống từ đốt, hạt giống từ ngọn, và thứ năm là chính hạt giống. Kẻ có hàm răng như cối xay, kẻ mang danh là Sa-môn này thì có gì hay ho?’ ... Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh.

‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී පස්සති අඤ්ඤතරං සමණං වා බ්‍රාහ්මණං වා කුලෙසු සක්කරියමානං ගරුකරියමානං මානියමානං පූජියමානං. දිස්වා තස්ස එවං හොති – ‘ඉමඤ්හි නාම සම්බහුලාජීවං කුලෙසු සක්කරොන්ති ගරුං කරොන්ති මානෙන්ති පූජෙන්ති. මං පන තපස්සිං ලූඛාජීවිං කුලෙසු න සක්කරොන්ති න ගරුං කරොන්ති න මානෙන්ති න පූජෙන්තී’ති, ඉති සො ඉස්සාමච්ඡරියං කුලෙසු උප්පාදෙතා හොති…පෙ… අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති.

“Lại nữa, này Nigrodha, người tu khổ hạnh thấy một Sa-môn hay Bà-la-môn nào đó được các gia đình cung kính, tôn trọng, quý mến, cúng dường. Sau khi thấy, vị ấy nghĩ rằng: ‘Vị sống sung túc này được các gia đình cung kính, tôn trọng, quý mến, cúng dường. Còn ta, người tu khổ hạnh, sống kham khổ, lại không được các gia đình cung kính, không được tôn trọng, không được quý mến, không được cúng dường.’ Như vậy, vị ấy khởi lên lòng ganh tỵ và keo kiệt đối với các gia đình. ... Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh.

62. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී ආපාථකනිසාදී හොති…පෙ… අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති.

62. “Lại nữa, này Nigrodha, người tu khổ hạnh có thói quen ngồi ở nơi dễ thấy. ... Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh.

‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී අත්තානං අදස්සයමානො කුලෙසු චරති – ‘ඉදම්පි මෙ තපස්මිං ඉදම්පි මෙ තපස්මි’න්ති…පෙ… අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති.

“Lại nữa, này Nigrodha, người tu khổ hạnh đi đến các gia đình và tự phô bày bản thân: ‘Đây cũng là khổ hạnh của tôi, đây cũng là khổ hạnh của tôi.’ ... Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh.

‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී කිඤ්චිදෙව පටිච්ඡන්නං සෙවති. සො ‘ඛමති තෙ ඉද’න්ති පුට්ඨො සමානො අක්ඛමමානං ආහ – ‘ඛමතී’ති. ඛමමානං ආහ – ‘නක්ඛමතී’ති. ඉති සො සම්පජානමුසා භාසිතා හොති…පෙ… අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති.

“Lại nữa, này Nigrodha, người tu khổ hạnh làm một việc gì đó một cách lén lút. Khi được hỏi: ‘Việc này ông có thích không?’, vị ấy không thích nhưng lại nói: ‘Thích.’ Thích nhưng lại nói: ‘Không thích.’ Như vậy, vị ấy đã cố ý nói dối. ... Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh.

‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තථාගතස්ස වා තථාගතසාවකස්ස වා ධම්මං දෙසෙන්තස්ස සන්තංයෙව පරියායං අනුඤ්ඤෙය්‍යං නානුජානාති…පෙ… අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති.

“Lại nữa, này Nigrodha, khi Như Lai hoặc đệ tử của Như Lai đang thuyết Pháp, người tu khổ hạnh không công nhận một điểm đáng được công nhận, dù đó là sự thật. ... Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh.

63. ‘‘පුන [Pg.37] චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී කොධනො හොති උපනාහී. යම්පි, නිග්‍රොධ, තපස්සී කොධනො හොති උපනාහී. අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති.

63. Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh là người phẫn nộ, là người hay ôm hận. Này Nigrodha, việc người tu khổ hạnh là người phẫn nộ, là người hay ôm hận, này Nigrodha, đây cũng là sự uế nhiễm của người tu khổ hạnh.

‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී මක්ඛී හොති පළාසී …පෙ… ඉස්සුකී හොති මච්ඡරී… සඨො හොති මායාවී… ථද්ධො හොති අතිමානී… පාපිච්ඡො හොති පාපිකානං ඉච්ඡානං වසං ගතො… මිච්ඡාදිට්ඨිකො හොති අන්තග්ගාහිකාය දිට්ඨියා සමන්නාගතො… සන්දිට්ඨිපරාමාසී හොති ආධානග්ගාහී දුප්පටිනිස්සග්ගී. යම්පි, නිග්‍රොධ, තපස්සී සන්දිට්ඨිපරාමාසී හොති ආධානග්ගාහී දුප්පටිනිස්සග්ගී. අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති.

Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh là người hay gièm pha, là người hay ganh đua, ... là người tật đố, là người keo kiệt, ... là người xảo trá, là người gian trá, ... là người cứng đầu, là người quá mạn, ... là người có ác dục, bị các ác dục chi phối, ... là người có tà kiến, thành tựu với quan điểm cực đoan, ... là người chấp thủ vào quan điểm của mình, là người nắm giữ một cách kiên cố, khó từ bỏ. Này Nigrodha, việc người tu khổ hạnh là người chấp thủ vào quan điểm của mình, là người nắm giữ một cách kiên cố, khó từ bỏ, này Nigrodha, đây cũng là sự uế nhiễm của người tu khổ hạnh.

‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, නිග්‍රොධ, යදිමෙ තපොජිගුච්ඡා උපක්කිලෙසා වා අනුපක්කිලෙසා වා’’ති? ‘‘අද්ධා ඛො ඉමෙ, භන්තෙ, තපොජිගුච්ඡා උපක්කිලෙසා, නො අනුපක්කිලෙසා. ඨානං ඛො පනෙතං, භන්තෙ, විජ්ජති යං ඉධෙකච්චො තපස්සී සබ්බෙහෙව ඉමෙහි උපක්කිලෙසෙහි සමන්නාගතො අස්ස; කො පන වාදො අඤ්ඤතරඤ්ඤතරෙනා’’ති.

Này Nigrodha, ngươi nghĩ thế nào về điều này, những điều ghê tởm trong khổ hạnh này là uế nhiễm hay không phải là uế nhiễm?" "Bạch Thế Tôn, chắc chắn những điều ghê tởm trong khổ hạnh này là uế nhiễm, không phải là không uế nhiễm. Bạch Thế Tôn, có trường hợp này, ở đây có người tu khổ hạnh thành tựu với tất cả những uế nhiễm này; huống nữa là với một vài uế nhiễm trong số đó."

පරිසුද්ධපපටිකප්පත්තකථා

Lời thuyết giảng về sự thanh tịnh tương tự như vỏ cây

64. ‘‘ඉධ, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා න අත්තමනො හොති න පරිපුණ්ණසඞ්කප්පො. යම්පි, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා න අත්තමනො හොති න පරිපුණ්ණසඞ්කප්පො. එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති.

64. Này Nigrodha, ở đây, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, do khổ hạnh ấy, vị ấy không hoan hỷ, không có ý nghĩ rằng mình đã viên mãn. Này Nigrodha, việc người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, và do khổ hạnh ấy, vị ấy không hoan hỷ, không có ý nghĩ rằng mình đã viên mãn, như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó.

‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා න අත්තානුක්කංසෙති න පරං වම්භෙති…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති.

Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, do khổ hạnh ấy, vị ấy không tán dương mình, không chê bai người khác... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó.

‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා න මජ්ජති න මුච්ඡති න පමාදමාපජ්ජති…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති.

Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, do khổ hạnh ấy, vị ấy không say sưa, không mê muội, không rơi vào sự dễ duôi... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó.

65. ‘‘පුන [Pg.38] චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා ලාභසක්කාරසිලොකං අභිනිබ්බත්තෙති, සො තෙන ලාභසක්කාරසිලොකෙන න අත්තමනො හොති න පරිපුණ්ණසඞ්කප්පො…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති.

65. Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, do khổ hạnh ấy, vị ấy tạo ra được lợi lộc, sự cung kính, và danh tiếng. Do lợi lộc, sự cung kính, và danh tiếng ấy, vị ấy không hoan hỷ, không có ý nghĩ rằng mình đã viên mãn... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó.

‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා ලාභසක්කාරසිලොකං අභිනිබ්බත්තෙති, සො තෙන ලාභසක්කාරසිලොකෙන න අත්තානුක්කංසෙති න පරං වම්භෙති…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති.

Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, do khổ hạnh ấy, vị ấy tạo ra được lợi lộc, sự cung kính, và danh tiếng. Do lợi lộc, sự cung kính, và danh tiếng ấy, vị ấy không tán dương mình, không chê bai người khác... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó.

‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා ලාභසක්කාරසිලොකං අභිනිබ්බත්තෙති, සො තෙන ලාභසක්කාරසිලොකෙන න මජ්ජති න මුච්ඡති න පමාදමාපජ්ජති…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති.

Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, do khổ hạnh ấy, vị ấy tạo ra được lợi lộc, sự cung kính, và danh tiếng. Do lợi lộc, sự cung kính, và danh tiếng ấy, vị ấy không say sưa, không mê muội, không rơi vào sự dễ duôi... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó.

66. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී භොජනෙසු න වොදාසං ආපජ්ජති – ‘ඉදං මෙ ඛමති, ඉදං මෙ නක්ඛමතී’ති. සො යඤ්ච ඛ්වස්ස නක්ඛමති, තං අනපෙක්ඛො පජහති. යං පනස්ස ඛමති, තං අගධිතො අමුච්ඡිතො අනජ්ඣාපන්නො ආදීනවදස්සාවී නිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජති…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති.

66. Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh không phân biệt trong các món ăn rằng: ‘Món này tôi thích, món này tôi không thích.’ Vị ấy từ bỏ món mà mình không thích một cách không luyến tiếc. Còn món mà mình thích, vị ấy thọ dụng không tham đắm, không mê muội, không dính mắc, thấy được sự nguy hại, có trí tuệ về sự xuất ly... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó.

‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී න තපං සමාදියති ලාභසක්කාරසිලොකනිකන්තිහෙතු – ‘සක්කරිස්සන්ති මං රාජානො රාජමහාමත්තා ඛත්තියා බ්‍රාහ්මණා ගහපතිකා තිත්ථියා’ති…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති.

Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh không thực hành khổ hạnh vì lý do ưa thích lợi lộc, sự cung kính, và danh tiếng, với ý nghĩ rằng: ‘Các vị vua, các vị đại thần, các vị Sát-đế-lỵ, các vị Bà-la-môn, các vị gia chủ, các người theo ngoại đạo sẽ cung kính ta’... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó.

67. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී අඤ්ඤතරං සමණං වා බ්‍රාහ්මණං වා නාපසාදෙතා හොති – ‘කිං පනායං සම්බහුලාජීවො සබ්බං සංභක්ඛෙති. සෙය්‍යථිදං – මූලබීජං ඛන්ධබීජං ඵළුබීජං අග්ගබීජං බීජබීජමෙව පඤ්චමං, අසනිවිචක්කං දන්තකූටං, සමණප්පවාදෙනා’ති…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති.

67. Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh không phải là người hay chỉ trích một vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác rằng: ‘Tại sao vị này có sinh kế đa dạng lại ăn tất cả mọi thứ? Cụ thể là: hạt giống từ rễ, hạt giống từ thân, hạt giống từ đốt, hạt giống từ ngọn, và thứ năm là chính hạt giống. Răng như búa sét, chỉ là danh xưng Sa-môn mà thôi’... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó.

‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී පස්සති අඤ්ඤතරං සමණං වා බ්‍රාහ්මණං වා කුලෙසු සක්කරියමානං ගරු කරියමානං මානියමානං පූජියමානං. දිස්වා තස්ස න එවං [Pg.39] හොති – ‘ඉමඤ්හි නාම සම්බහුලාජීවං කුලෙසු සක්කරොන්ති ගරුං කරොන්ති මානෙන්ති පූජෙන්ති. මං පන තපස්සිං ලූඛාජීවිං කුලෙසු න සක්කරොන්ති න ගරුං කරොන්ති න මානෙන්ති න පූජෙන්තී’ති, ඉති සො ඉස්සාමච්ඡරියං කුලෙසු නුප්පාදෙතා හොති…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති.

Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh thấy một vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác được các gia đình cung kính, tôn trọng, quý mến, cúng dường. Sau khi thấy, vị ấy không khởi lên ý nghĩ rằng: ‘Vị này có sinh kế đa dạng mà được các gia đình cung kính, tôn trọng, quý mến, cúng dường. Còn ta, một người tu khổ hạnh, sống đạm bạc, lại không được các gia đình cung kính, tôn trọng, quý mến, cúng dường.’ Như vậy, vị ấy không phải là người khởi lên lòng ganh tỵ và keo kiệt đối với các gia đình... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó.

68. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී න ආපාථකනිසාදී හොති…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති.

68. Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh không phải là người ngồi ở nơi dễ thấy... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó.

‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී න අත්තානං අදස්සයමානො කුලෙසු චරති – ‘ඉදම්පි මෙ තපස්මිං, ඉදම්පි මෙ තපස්මි’න්ති…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති.

Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh không đi lại giữa các gia đình trong khi phô trương bản thân rằng: ‘Đây cũng là khổ hạnh của tôi, đây cũng là khổ hạnh của tôi’... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó.

‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී න කඤ්චිදෙව පටිච්ඡන්නං සෙවති, සො – ‘ඛමති තෙ ඉද’න්ති පුට්ඨො සමානො අක්ඛමමානං ආහ – ‘නක්ඛමතී’ති. ඛමමානං ආහ – ‘ඛමතී’ති. ඉති සො සම්පජානමුසා න භාසිතා හොති…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති.

Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh không thực hành bất cứ điều gì một cách che giấu. Khi được hỏi: ‘Ông có thích điều này không?’, nếu không thích, vị ấy nói: ‘Không thích.’ Nếu thích, vị ấy nói: ‘Thích.’ Như vậy, vị ấy không phải là người cố ý nói dối... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó.

‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තථාගතස්ස වා තථාගතසාවකස්ස වා ධම්මං දෙසෙන්තස්ස සන්තංයෙව පරියායං අනුඤ්ඤෙය්‍යං අනුජානාති…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති.

Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh, khi Như Lai hoặc đệ tử của Như Lai đang thuyết Pháp, vị ấy thừa nhận những điểm đáng tán thán đúng như thật... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó.

69. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී අක්කොධනො හොති අනුපනාහී. යම්පි, නිග්‍රොධ, තපස්සී අක්කොධනො හොති අනුපනාහී එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති.

69. Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh không phẫn nộ, không ôm hận. Này Nigrodha, do vì người tu khổ hạnh không phẫn nộ, không ôm hận, như vậy vị ấy được thanh tịnh ở trong trường hợp ấy.

‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී අමක්ඛී හොති අපළාසී…පෙ… අනිස්සුකී හොති අමච්ඡරී… අසඨො හොති අමායාවී… අත්ථද්ධො හොති අනතිමානී… න පාපිච්ඡො හොති න පාපිකානං ඉච්ඡානං වසං ගතො… න මිච්ඡාදිට්ඨිකො හොති න අන්තග්ගාහිකාය දිට්ඨියා සමන්නාගතො… න සන්දිට්ඨිපරාමාසී හොති න ආධානග්ගාහී සුප්පටිනිස්සග්ගී. යම්පි, නිග්‍රොධ, තපස්සී න සන්දිට්ඨිපරාමාසී හොති න ආධානග්ගාහී සුප්පටිනිස්සග්ගී. එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති.

Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh không gièm pha, không ganh tị, ... cho đến ... không tật đố, không xan tham, ... không xảo trá, không lừa đảo, ... không ngoan cố, không quá mạn, ... không có ác dục, không bị các ác dục chi phối, ... không có tà kiến, không đi đến kết luận cực đoan, ... không cố chấp vào tà kiến của mình, không phải là người nắm giữ một cách cứng nhắc, mà là người dễ từ bỏ. Này Nigrodha, do vì người tu khổ hạnh không cố chấp vào tà kiến của mình, không phải là người nắm giữ một cách cứng nhắc, mà là người dễ từ bỏ. Như vậy vị ấy được thanh tịnh ở trong trường hợp ấy.

‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, නිග්‍රොධ, යදි එවං සන්තෙ තපොජිගුච්ඡා පරිසුද්ධා වා හොති අපරිසුද්ධා වා’’ති? ‘‘අද්ධා ඛො, භන්තෙ, එවං සන්තෙ තපොජිගුච්ඡා පරිසුද්ධා [Pg.40] හොති නො අපරිසුද්ධා, අග්ගප්පත්තා ච සාරප්පත්තා චා’’ති. ‘‘න ඛො, නිග්‍රොධ, එත්තාවතා තපොජිගුච්ඡා අග්ගප්පත්තා ච හොති සාරප්පත්තා ච; අපි ච ඛො පපටිකප්පත්තා හොතී’’ති.

Này Nigrodha, ngươi nghĩ thế nào về điều này? Nếu như vậy, pháp môn khổ hạnh là thanh tịnh hay không thanh tịnh?" "Bạch Thế Tôn, chắc chắn rằng, nếu như vậy, pháp môn khổ hạnh là thanh tịnh, không phải không thanh tịnh, đã đạt đến tột đỉnh và đã đạt đến cốt lõi." "Này Nigrodha, chừng ấy chưa đủ để pháp môn khổ hạnh đạt đến tột đỉnh và đạt đến cốt lõi; mà chỉ mới đạt đến lớp vỏ cây bên ngoài mà thôi."

පරිසුද්ධතචප්පත්තකථා

Câu chuyện về sự thanh tịnh đạt đến lớp vỏ cây

70. ‘‘කිත්තාවතා පන, භන්තෙ, තපොජිගුච්ඡා අග්ගප්පත්තා ච හොති සාරප්පත්තා ච? සාධු මෙ, භන්තෙ, භගවා තපොජිගුච්ඡාය අග්ගඤ්ඤෙව පාපෙතු, සාරඤ්ඤෙව පාපෙතූ’’ති. ‘‘ඉධ, නිග්‍රොධ, තපස්සී චාතුයාමසංවරසංවුතො හොති. කථඤ්ච, නිග්‍රොධ, තපස්සී චාතුයාමසංවරසංවුතො හොති? ඉධ, නිග්‍රොධ, තපස්සී න පාණං අතිපාතෙති, න පාණං අතිපාතයති, න පාණමතිපාතයතො සමනුඤ්ඤො හොති. න අදින්නං ආදියති, න අදින්නං ආදියාපෙති, න අදින්නං ආදියතො සමනුඤ්ඤො හොති. න මුසා භණති, න මුසා භණාපෙති, න මුසා භණතො සමනුඤ්ඤො හොති. න භාවිතමාසීසති, න භාවිතමාසීසාපෙති, න භාවිතමාසීසතො සමනුඤ්ඤො හොති. එවං ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සී චාතුයාමසංවරසංවුතො හොති.

70. "Bạch Thế Tôn, đến mức độ nào thì pháp môn khổ hạnh đạt đến tột đỉnh và đạt đến cốt lõi? Bạch Thế Tôn, mong thay Thế Tôn hãy làm cho pháp môn khổ hạnh của con đạt đến tột đỉnh, đạt đến cốt lõi." "Này Nigrodha, ở đây, người tu khổ hạnh được hộ trì bởi bốn sự phòng hộ. Và này Nigrodha, thế nào là người tu khổ hạnh được hộ trì bởi bốn sự phòng hộ? Này Nigrodha, ở đây, người tu khổ hạnh không sát sanh, không bảo người khác sát sanh, không đồng tình với người sát sanh. Không lấy của không cho, không bảo người khác lấy của không cho, không đồng tình với người lấy của không cho. Không nói dối, không bảo người khác nói dối, không đồng tình với người nói dối. Không hưởng thụ dục lạc, không bảo người khác hưởng thụ dục lạc, không đồng tình với người hưởng thụ dục lạc. Này Nigrodha, như vậy là người tu khổ hạnh được hộ trì bởi bốn sự phòng hộ.

‘‘යතො ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සී චාතුයාමසංවරසංවුතො හොති, අදුං චස්ස හොති තපස්සිතාය. සො අභිහරති නො හීනායාවත්තති. සො විවිත්තං සෙනාසනං භජති අරඤ්ඤං රුක්ඛමූලං පබ්බතං කන්දරං ගිරිගුහං සුසානං වනපත්ථං අබ්භොකාසං පලාලපුඤ්ජං. සො පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතප්පටික්කන්තො නිසීදති පල්ලඞ්කං ආභුජිත්වා උජුං කායං පණිධාය පරිමුඛං සතිං උපට්ඨපෙත්වා. සො අභිජ්ඣං ලොකෙ පහාය විගතාභිජ්ඣෙන චෙතසා විහරති, අභිජ්ඣාය චිත්තං පරිසොධෙති. බ්‍යාපාදප්පදොසං පහාය අබ්‍යාපන්නචිත්තො විහරති සබ්බපාණභූතහිතානුකම්පී, බ්‍යාපාදප්පදොසා චිත්තං පරිසොධෙති. ථිනමිද්ධං පහාය විගතථිනමිද්ධො විහරති ආලොකසඤ්ඤී සතො සම්පජානො, ථිනමිද්ධා චිත්තං පරිසොධෙති. උද්ධච්චකුක්කුච්චං පහාය අනුද්ධතො විහරති අජ්ඣත්තං වූපසන්තචිත්තො, උද්ධච්චකුක්කුච්චා චිත්තං පරිසොධෙති. විචිකිච්ඡං පහාය තිණ්ණවිචිකිච්ඡො විහරති අකථංකථී කුසලෙසු ධම්මෙසු, විචිකිච්ඡාය චිත්තං පරිසොධෙති.

Này Nigrodha, khi người tu khổ hạnh được hộ trì bởi bốn sự phòng hộ, đây là khổ hạnh của vị ấy. Vị ấy tiến tới, không lui sụt về đời sống thấp kém. Vị ấy tìm đến một nơi trú ngụ vắng vẻ: khu rừng, gốc cây, khe núi, hang đá, hang động, bãi tha ma, lùm cây rậm, ngoài trời, đống rơm. Sau bữa ăn, sau khi đi khất thực về, vị ấy ngồi xuống, xếp bằng, giữ thân thẳng, và an trú chánh niệm trước mặt. Vị ấy từ bỏ tham ái ở đời, sống với tâm thoát khỏi tham ái, gột sạch tâm khỏi tham ái. Từ bỏ sân hận, vị ấy sống với tâm không sân hận, có lòng thương tưởng đến lợi ích của tất cả chúng sanh, gột sạch tâm khỏi sân hận. Từ bỏ hôn trầm thụy miên, vị ấy sống thoát khỏi hôn trầm thụy miên, với tưởng về ánh sáng, chánh niệm, tỉnh giác, gột sạch tâm khỏi hôn trầm thụy miên. Từ bỏ trạo cử hối quá, vị ấy sống không trạo cử, với tâm an tịnh nội tại, gột sạch tâm khỏi trạo cử hối quá. Từ bỏ hoài nghi, vị ấy sống vượt qua hoài nghi, không còn phân vân đối với các thiện pháp, gột sạch tâm khỏi hoài nghi.

71. ‘‘සො [Pg.41] ඉමෙ පඤ්ච නීවරණෙ පහාය චෙතසො උපක්කිලෙසෙ පඤ්ඤාය දුබ්බලීකරණෙ මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහරති. තථා දුතියං. තථා තතියං. තථා චතුත්ථං. ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ජෙන ඵරිත්වා විහරති. කරුණාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… මුදිතාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහරති. තථා දුතියං. තථා තතියං. තථා චතුත්ථං. ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ජෙන ඵරිත්වා විහරති.

71. Vị ấy, sau khi từ bỏ năm triền cái này là những cấu uế của tâm, làm trí tuệ suy yếu, liền an trú, biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ. Cũng vậy phương thứ hai. Cũng vậy phương thứ ba. Cũng vậy phương thứ tư. Như vậy, trên, dưới, ngang, khắp tất cả, cùng khắp thế giới, vị ấy an trú, biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại, đáo đại, vô lượng, không hận, không sân. Với tâm câu hữu với bi... cho đến... với tâm câu hữu với hỷ... cho đến... với tâm câu hữu với xả, vị ấy an trú, biến mãn một phương. Cũng vậy phương thứ hai. Cũng vậy phương thứ ba. Cũng vậy phương thứ tư. Như vậy, trên, dưới, ngang, khắp tất cả, cùng khắp thế giới, vị ấy an trú, biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, đáo đại, vô lượng, không hận, không sân.

‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, නිග්‍රොධ. යදි එවං සන්තෙ තපොජිගුච්ඡා පරිසුද්ධා වා හොති අපරිසුද්ධා වා’’ති? ‘‘අද්ධා ඛො, භන්තෙ, එවං සන්තෙ තපොජිගුච්ඡා පරිසුද්ධා හොති නො අපරිසුද්ධා, අග්ගප්පත්තා ච සාරප්පත්තා චා’’ති. ‘‘න ඛො, නිග්‍රොධ, එත්තාවතා තපොජිගුච්ඡා අග්ගප්පත්තා ච හොති සාරප්පත්තා ච; අපි ච ඛො තචප්පත්තා හොතී’’ති.

පරිසුද්ධඵෙග්ගුප්පත්තකථා

Câu chuyện về sự thanh tịnh đạt đến lớp giác cây

72. ‘‘කිත්තාවතා පන, භන්තෙ, තපොජිගුච්ඡා අග්ගප්පත්තා ච හොති සාරප්පත්තා ච? සාධු මෙ, භන්තෙ, භගවා තපොජිගුච්ඡාය අග්ගඤ්ඤෙව පාපෙතු, සාරඤ්ඤෙව පාපෙතූ’’ති. ‘‘ඉධ, නිග්‍රොධ, තපස්සී චාතුයාමසංවරසංවුතො හොති. කථඤ්ච, නිග්‍රොධ, තපස්සී චාතුයාමසංවරසංවුතො හොති…පෙ… යතො ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සී චාතුයාමසංවරසංවුතො හොති, අදුං චස්ස හොති තපස්සිතාය. සො අභිහරති නො හීනායාවත්තති. සො විවිත්තං සෙනාසනං භජති…පෙ… සො ඉමෙ පඤ්ච නීවරණෙ පහාය චෙතසො උපක්කිලෙසෙ පඤ්ඤාය දුබ්බලීකරණෙ මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… කරුණාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… මුදිතාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ජෙන ඵරිත්වා විහරති. සො අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති සෙය්‍යථිදං – එකම්පි ජාතිං ද්වෙපි ජාතියො තිස්සොපි ජාතියො චතස්සොපි ජාතියො පඤ්චපි ජාතියො දසපි ජාතියො වීසම්පි ජාතියො තිංසම්පි ජාතියො චත්තාලීසම්පි [Pg.42] ජාතියො පඤ්ඤාසම්පි ජාතියො ජාතිසතම්පි ජාතිසහස්සම්පි ජාතිසතසහස්සම්පි අනෙකෙපි සංවට්ටකප්පෙ අනෙකෙපි විවට්ටකප්පෙ අනෙකෙපි සංවට්ටවිවට්ටකප්පෙ – ‘අමුත්‍රාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො අමුත්‍ර උදපාදිං, තත්‍රාපාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො ඉධූපපන්නො’ති. ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති.

72. “Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì sự chán ghét khổ hạnh đạt đến mức cao tột và đạt đến cốt lõi? Lành thay, bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn hãy chỉ dạy cho con về sự chán ghét khổ hạnh để đạt đến mức cao tột, để đạt đến cốt lõi.” “Này Nigrodha, ở đây, vị khổ hạnh được hộ trì bởi bốn sự phòng hộ. Và này Nigrodha, thế nào là vị khổ hạnh được hộ trì bởi bốn sự phòng hộ? ... Này Nigrodha, khi vị khổ hạnh được hộ trì bởi bốn sự phòng hộ, điều này là do sự khổ hạnh của vị ấy. Vị ấy tiến tới, không lui sụt về đời sống thấp hèn. Vị ấy tìm đến trú xứ vắng vẻ... Vị ấy, sau khi từ bỏ năm triền cái này, là những cấu uế của tâm, làm trí tuệ suy yếu, an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ... với tâm câu hữu với bi... với tâm câu hữu với hỷ... với tâm câu hữu với xả, quảng đại, đại hành, vô lượng, không sân hận, không ác ý. Vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ, như là: một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều kiếp hoại, nhiều kiếp thành, nhiều kiếp thành hoại – ‘Ở nơi kia, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, dung sắc như thế này, thức ăn như thế này, cảm thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ như thế này. Sau khi chết ở nơi đó, ta sanh ra ở nơi kia. Ở đó, ta cũng có tên như thế này, dòng họ như thế này, dung sắc như thế này, thức ăn như thế này, cảm thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ như thế này. Sau khi chết ở nơi đó, ta sanh ra ở đây.’ Như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ cùng với các tướng trạng và chi tiết.”

‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, නිග්‍රොධ, යදි එවං සන්තෙ තපොජිගුච්ඡා පරිසුද්ධා වා හොති අපරිසුද්ධා වා’’ති? ‘‘අද්ධා ඛො, භන්තෙ, එවං සන්තෙ තපොජිගුච්ඡා පරිසුද්ධා හොති, නො අපරිසුද්ධා, අග්ගප්පත්තා ච සාරප්පත්තා චා’’ති. ‘‘න ඛො, නිග්‍රොධ, එත්තාවතා තපොජිගුච්ඡා අග්ගප්පත්තා ච හොති සාරප්පත්තා ච; අපි ච ඛො ඵෙග්ගුප්පත්තා හොතී’’ති.

“Này Nigrodha, ngươi nghĩ thế nào về điều này? Nếu được như vậy, sự chán ghét khổ hạnh là thanh tịnh hay không thanh tịnh?” “Bạch Thế Tôn, chắc chắn rằng nếu được như vậy, sự chán ghét khổ hạnh là thanh tịnh, không phải không thanh tịnh, và đã đạt đến mức cao tột, đã đạt đến cốt lõi.” “Này Nigrodha, chỉ với chừng ấy, sự chán ghét khổ hạnh chưa đạt đến mức cao tột, chưa đạt đến cốt lõi; mà chỉ mới đạt đến phần vỏ cây mà thôi.”

පරිසුද්ධඅග්ගප්පත්තසාරප්පත්තකථා

Bàn về sự thanh tịnh, đạt đến mức cao tột và cốt lõi.

73. ‘‘කිත්තාවතා පන, භන්තෙ, තපොජිගුච්ඡා අග්ගප්පත්තා ච හොති සාරප්පත්තා ච? සාධු මෙ, භන්තෙ, භගවා තපොජිගුච්ඡාය අග්ගඤ්ඤෙව පාපෙතු, සාරඤ්ඤෙව පාපෙතූ’’ති. ‘‘ඉධ, නිග්‍රොධ, තපස්සී චාතුයාමසංවරසංවුතො හොති. කථඤ්ච, නිග්‍රොධ, තපස්සී චාතුයාමසංවරසංවුතො හොති…පෙ… යතො ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සී චාතුයාමසංවරසංවුතො හොති, අදුං චස්ස හොති තපස්සිතාය. සො අභිහරති නො හීනායාවත්තති. සො විවිත්තං සෙනාසනං භජති…පෙ… සො ඉමෙ පඤ්ච නීවරණෙ පහාය චෙතසො උපක්කිලෙසෙ පඤ්ඤාය දුබ්බලීකරණෙ මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ජෙන ඵරිත්වා විහරති. සො අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. සෙය්‍යථිදං – එකම්පි ජාතිං ද්වෙපි ජාතියො තිස්සොපි ජාතියො චතස්සොපි ජාතියො පඤ්චපි ජාතියො…පෙ… ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. සො දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සති චවමානෙ උපපජ්ජමානෙ හීනෙ පණීතෙ සුවණ්ණෙ දුබ්බණ්ණෙ සුගතෙ දුග්ගතෙ, යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානාති – ‘ඉමෙ වත භොන්තො සත්තා කායදුච්චරිතෙන [Pg.43] සමන්නාගතා වචීදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා මනොදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා අරියානං උපවාදකා මිච්ඡාදිට්ඨිකා මිච්ඡාදිට්ඨිකම්මසමාදානා. තෙ කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපන්නා. ඉමෙ වා පන භොන්තො සත්තා කායසුචරිතෙන සමන්නාගතා වචීසුචරිතෙන සමන්නාගතා මනොසුචරිතෙන සමන්නාගතා අරියානං අනුපවාදකා සම්මාදිට්ඨිකා සම්මාදිට්ඨිකම්මසමාදානා. තෙ කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපන්නා’ති. ඉති දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සති චවමානෙ උපපජ්ජමානෙ හීනෙ පණීතෙ සුවණ්ණෙ දුබ්බණ්ණෙ සුගතෙ දුග්ගතෙ, යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානාති.

73. “Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì sự chán ghét khổ hạnh đạt đến mức cao tột và đạt đến cốt lõi? Lành thay, bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn hãy chỉ dạy cho con về sự chán ghét khổ hạnh để đạt đến mức cao tột, để đạt đến cốt lõi.” “Này Nigrodha, ở đây, vị khổ hạnh được hộ trì bởi bốn sự phòng hộ. Và này Nigrodha, thế nào là vị khổ hạnh được hộ trì bởi bốn sự phòng hộ? ... Này Nigrodha, khi vị khổ hạnh được hộ trì bởi bốn sự phòng hộ, điều này là do sự khổ hạnh của vị ấy. Vị ấy tiến tới, không lui sụt về đời sống thấp hèn. Vị ấy tìm đến trú xứ vắng vẻ... Vị ấy, sau khi từ bỏ năm triền cái này, là những cấu uế của tâm, làm trí tuệ suy yếu, an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ... với tâm câu hữu với xả, quảng đại, đại hành, vô lượng, không sân hận, không ác ý. Vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ, như là: một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời... Như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ cùng với các tướng trạng và chi tiết. Với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, vị ấy thấy các chúng sanh đang chết, đang sanh, hạ liệt, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, thiện thú, ác thú; vị ấy biết rõ các chúng sanh tùy theo nghiệp của họ: ‘Chư vị hiền giả, các chúng sanh này đã thành tựu thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành, phỉ báng các bậc Thánh, có tà kiến, chấp thủ các nghiệp tà kiến. Sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Còn chư vị hiền giả, các chúng sanh này đã thành tựu thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành, không phỉ báng các bậc Thánh, có chánh kiến, chấp thủ các nghiệp chánh kiến. Sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào thiện thú, thiên giới.’ Như vậy, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, vị ấy thấy các chúng sanh đang chết, đang sanh, hạ liệt, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, thiện thú, ác thú; vị ấy biết rõ các chúng sanh tùy theo nghiệp của họ.”

‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, නිග්‍රොධ, යදි එවං සන්තෙ තපොජිගුච්ඡා පරිසුද්ධා වා හොති අපරිසුද්ධා වා’’ති? ‘‘අද්ධා ඛො, භන්තෙ, එවං සන්තෙ තපොජිගුච්ඡා පරිසුද්ධා හොති නො අපරිසුද්ධා, අග්ගප්පත්තා ච සාරප්පත්තා චා’’ති.

74. ‘‘එත්තාවතා ඛො, නිග්‍රොධ, තපොජිගුච්ඡා අග්ගප්පත්තා ච හොති සාරප්පත්තා ච. ඉති ඛො, නිග්‍රොධ, යං මං ත්වං අවචාසි – ‘කො නාම සො, භන්තෙ, භගවතො ධම්මො, යෙන භගවා සාවකෙ විනෙති, යෙන භගවතා සාවකා විනීතා අස්සාසප්පත්තා පටිජානන්ති අජ්ඣාසයං ආදිබ්‍රහ්මචරිය’න්ති. ඉති ඛො තං, නිග්‍රොධ, ඨානං උත්තරිතරඤ්ච පණීතතරඤ්ච, යෙනාහං සාවකෙ විනෙමි, යෙන මයා සාවකා විනීතා අස්සාසප්පත්තා පටිජානන්ති අජ්ඣාසයං ආදිබ්‍රහ්මචරිය’’න්ති.

74. “Này Nigrodha, chỉ với chừng ấy, sự chán ghét khổ hạnh mới đạt đến mức cao tột và đạt đến cốt lõi. Và này Nigrodha, về điều ngươi đã hỏi Ta: ‘Bạch Thế Tôn, pháp nào của Thế Tôn mà Thế Tôn dùng để huấn luyện các đệ tử, và nhờ đó các đệ tử được Thế Tôn huấn luyện, đã đạt được sự an ổn, tuyên bố về mục đích của phạm hạnh căn bản?’ Này Nigrodha, pháp ấy, mà Ta dùng để huấn luyện các đệ tử, và nhờ đó các đệ tử của Ta được huấn luyện, đã đạt được sự an ổn, tuyên bố về mục đích của phạm hạnh căn bản, thì pháp ấy còn cao thượng hơn và vi diệu hơn nữa.”

එවං වුත්තෙ, තෙ පරිබ්බාජකා උන්නාදිනො උච්චාසද්දමහාසද්දා අහෙසුං – ‘‘එත්ථ මයං අනස්සාම සාචරියකා, න මයං ඉතො භිය්‍යො උත්තරිතරං පජානාමා’’ති.

Khi được nói như vậy, các du sĩ ấy la ó, làm ồn ào, la hét lớn tiếng: – ‘Cả thầy lẫn trò chúng ta đều bị thất bại ở đây rồi! Chúng ta không biết được pháp nào cao thượng hơn, thù thắng hơn pháp này!’

නිග්‍රොධස්ස පජ්ඣායනං

Sự bối rối của Nigrodha

75. යදා අඤ්ඤාසි සන්ධානො ගහපති – ‘‘අඤ්ඤදත්ථු ඛො දානිමෙ අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා භගවතො භාසිතං සුස්සූසන්ති, සොතං ඔදහන්ති, අඤ්ඤාචිත්තං උපට්ඨාපෙන්තී’’ති. අථ නිග්‍රොධං පරිබ්බාජකං එතදවොච [Pg.44] – ‘‘ඉති ඛො, භන්තෙ නිග්‍රොධ, යං මං ත්වං අවචාසි – ‘යග්ඝෙ, ගහපති, ජානෙය්‍යාසි, කෙන සමණො ගොතමො සද්ධිං සල්ලපති, කෙන සාකච්ඡං සමාපජ්ජති, කෙන පඤ්ඤාවෙය්‍යත්තියං සමාපජ්ජති, සුඤ්ඤාගාරහතා සමණස්ස ගොතමස්ස පඤ්ඤා, අපරිසාවචරො සමණො ගොතමො නාලං සල්ලාපාය, සො අන්තමන්තානෙව සෙවති; සෙය්‍යථාපි නාම ගොකාණා පරියන්තචාරිනී අන්තමන්තානෙව සෙවති. එවමෙව සුඤ්ඤාගාරහතා සමණස්ස ගොතමස්ස පඤ්ඤා, අපරිසාවචරො සමණො ගොතමො නාලං සල්ලාපාය; සො අන්තමන්තානෙව සෙවති; ඉඞ්ඝ, ගහපති, සමණො ගොතමො ඉමං පරිසං ආගච්ඡෙය්‍ය, එකපඤ්හෙනෙව නං සංසාදෙය්‍යාම, තුච්ඡකුම්භීව නං මඤ්ඤෙ ඔරොධෙය්‍යාමා’ති. අයං ඛො සො, භන්තෙ, භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො ඉධානුප්පත්තො, අපරිසාවචරං පන නං කරොථ, ගොකාණං පරියන්තචාරිනිං කරොථ, එකපඤ්හෙනෙව නං සංසාදෙථ, තුච්ඡකුම්භීව නං ඔරොධෙථා’’ති. එවං වුත්තෙ, නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො තුණ්හීභූතො මඞ්කුභූතො පත්තක්ඛන්ධො අධොමුඛො පජ්ඣායන්තො අප්පටිභානො නිසීදි.

75. Khi gia chủ Sandhāna biết rằng: “Nay, các du sĩ ngoại đạo này quả thực muốn nghe lời dạy của Thế Tôn, họ lắng tai nghe, họ chú tâm để hiểu.” Bấy giờ, ông nói với du sĩ Nigrodha điều này: “Thưa tôn giả Nigrodha, ngài đã nói với tôi rằng: ‘Này gia chủ, nên biết rằng, Sa-môn Gotama đàm luận với ai? Thảo luận với ai? Đạt được sự sáng suốt về trí tuệ với ai? Trí tuệ của Sa-môn Gotama đã bị hủy hoại bởi các trú xứ trống vắng. Sa-môn Gotama không quen với hội chúng, không có khả năng đàm luận, ông ta chỉ lui tới những nơi hẻo lánh. Ví như con bò cái chột mắt, chỉ đi lại ở ven rìa, chỉ lui tới những nơi ven rìa. Cũng vậy, trí tuệ của Sa-môn Gotama đã bị hủy hoại bởi các trú xứ trống vắng. Sa-môn Gotama không quen với hội chúng, không có khả năng đàm luận; ông ta chỉ lui tới những nơi hẻo lánh. Này gia chủ, nếu Sa-môn Gotama đến hội chúng này, chúng ta sẽ làm cho ông ta phải im lặng chỉ với một câu hỏi, tôi nghĩ rằng chúng ta sẽ dồn ép ông ta như dồn ép một cái bình rỗng.’ Thưa tôn giả, này là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, đã đến đây rồi. Vậy xin ngài hãy làm cho vị ấy thành người không quen với hội chúng đi, hãy làm cho vị ấy như con bò cái chột mắt chỉ đi lại ở ven rìa đi, hãy làm cho vị ấy phải im lặng chỉ với một câu hỏi đi, hãy dồn ép vị ấy như dồn ép một cái bình rỗng đi.” Khi được nói như vậy, du sĩ Nigrodha ngồi im lặng, bối rối, vai rũ xuống, cúi gằm mặt, trầm ngâm, không thể đối đáp.

76. අථ ඛො භගවා නිග්‍රොධං පරිබ්බාජකං තුණ්හීභූතං මඞ්කුභූතං පත්තක්ඛන්ධං අධොමුඛං පජ්ඣායන්තං අප්පටිභානං විදිත්වා නිග්‍රොධං පරිබ්බාජකං එතදවොච – ‘‘සච්චං කිර, නිග්‍රොධ, භාසිතා තෙ එසා වාචා’’ති? ‘‘සච්චං, භන්තෙ, භාසිතා මෙ එසා වාචා, යථාබාලෙන යථාමූළ්හෙන යථාඅකුසලෙනා’’ති. ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, නිග්‍රොධ. කින්ති තෙ සුතං පරිබ්බාජකානං වුඩ්ඪානං මහල්ලකානං ආචරියපාචරියානං භාසමානානං – ‘යෙ තෙ අහෙසුං අතීතමද්ධානං අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා, එවං සු තෙ භගවන්තො සංගම්ම සමාගම්ම උන්නාදිනො උච්චාසද්දමහාසද්දා අනෙකවිහිතං තිරච්ඡානකථං අනුයුත්තා විහරන්ති. සෙය්‍යථිදං – රාජකථං චොරකථං…පෙ… ඉතිභවාභවකථං ඉති වා. සෙය්‍යථාපි ත්වං එතරහි සාචරියකො. උදාහු, එවං සු තෙ භගවන්තො අරඤ්ඤවනපත්ථානි පන්තානි සෙනාසනානි පටිසෙවන්ති අප්පසද්දානි අප්පනිග්ඝොසානි විජනවාතානි මනුස්සරාහස්සෙය්‍යකානි පටිසල්ලානසාරුප්පානි, සෙය්‍යථාපාහං එතරහී’ති.

76. Bấy giờ, Thế Tôn, khi biết du sĩ Nigrodha đang ngồi im lặng, bối rối, vai rũ xuống, cúi gằm mặt, trầm ngâm, không thể đối đáp, đã nói với du sĩ Nigrodha điều này: “Này Nigrodha, có thật là ngươi đã nói những lời ấy không?” “Bạch Thế Tôn, thật vậy, con đã nói những lời ấy, do sự ngu dại, do sự si mê, do sự bất thiện của con.” “Này Nigrodha, ngươi nghĩ thế nào? Ngươi đã nghe các du sĩ bậc trưởng thượng, cao niên, là thầy và thầy của các thầy, nói như thế nào: ‘Về những bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong thời quá khứ, có phải các vị Thế Tôn ấy, sau khi tụ tập, hội họp, đã trú bằng cách chuyên tâm vào các loại hý luận đa dạng, với tiếng la ó, ồn ào, la hét lớn tiếng, như là: chuyện vua, chuyện trộm cướp... cho đến... chuyện thịnh suy, giống như ngươi và các thầy của ngươi hiện nay không? Hay là các vị Thế Tôn ấy đã lui tới các trú xứ trong rừng, nơi hoang vắng, xa xôi, ít tiếng động, ít ồn ào, vắng người, kín đáo, thích hợp cho việc độc cư, giống như Ta hiện nay?’”

‘‘සුතං මෙතං, භන්තෙ. පරිබ්බාජකානං වුඩ්ඪානං මහල්ලකානං ආචරියපාචරියානං භාසමානානං – ‘යෙ තෙ අහෙසුං අතීතමද්ධානං අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා[Pg.45], න එවං සු තෙ භගවන්තො සංගම්ම සමාගම්ම උන්නාදිනො උච්චාසද්දමහාසද්දා අනෙකවිහිතං තිරච්ඡානකථං අනුයුත්තා විහරන්ති. සෙය්‍යථිදං – රාජකථං චොරකථං…පෙ… ඉතිභවාභවකථං ඉති වා, සෙය්‍යථාපාහං එතරහි සාචරියකො. එවං සු තෙ භගවන්තො අරඤ්ඤවනපත්ථානි පන්තානි සෙනාසනානි පටිසෙවන්ති අප්පසද්දානි අප්පනිග්ඝොසානි විජනවාතානි මනුස්සරාහස්සෙය්‍යකානි පටිසල්ලානසාරුප්පානි, සෙය්‍යථාපි භගවා එතරහී’’’ති.

“Bạch Thế Tôn, con đã nghe các du sĩ bậc trưởng thượng, cao niên, là thầy và thầy của các thầy, nói rằng: ‘Về những bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong thời quá khứ, các vị Thế Tôn ấy đã không, sau khi tụ tập, hội họp, trú bằng cách chuyên tâm vào các loại hý luận đa dạng, với tiếng la ó, ồn ào, la hét lớn tiếng, như là: chuyện vua, chuyện trộm cướp... cho đến... chuyện thịnh suy, giống như con và các thầy của con hiện nay. Các vị Thế Tôn ấy đã lui tới các trú xứ trong rừng, nơi hoang vắng, xa xôi, ít tiếng động, ít ồn ào, vắng người, kín đáo, thích hợp cho việc độc cư, giống như Thế Tôn hiện nay.’”

‘‘තස්ස තෙ, නිග්‍රොධ, විඤ්ඤුස්ස සතො මහල්ලකස්ස න එතදහොසි – ‘බුද්ධො සො භගවා බොධාය ධම්මං දෙසෙති, දන්තො සො භගවා දමථාය ධම්මං දෙසෙති, සන්තො සො භගවා සමථාය ධම්මං දෙසෙති, තිණ්ණො සො භගවා තරණාය ධම්මං දෙසෙති, පරිනිබ්බුතො සො භගවා පරිනිබ්බානාය ධම්මං දෙසෙතී’’’ති?

“Này Nigrodha, là một người có trí, một bậc cao niên, sao ngươi lại không có ý nghĩ này: ‘Thế Tôn là bậc Giác Ngộ, Ngài thuyết pháp vì sự giác ngộ; Thế Tôn là bậc đã được điều phục, Ngài thuyết pháp vì sự điều phục; Thế Tôn là bậc đã được tịch tịnh, Ngài thuyết pháp vì sự tịch tịnh; Thế Tôn là bậc đã vượt qua, Ngài thuyết pháp vì sự vượt qua; Thế Tôn là bậc đã đạt Niết-bàn, Ngài thuyết pháp vì sự chứng đạt Niết-bàn’?”

බ්‍රහ්මචරියපරියොසානසච්ඡිකිරියා

Sự chứng ngộ cứu cánh của phạm hạnh

77. එවං වුත්තෙ, නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අච්චයො මං, භන්තෙ, අච්චගමා යථාබාලං යථාමූළ්හං යථාඅකුසලං, ය්වාහං එවං භගවන්තං අවචාසිං. තස්ස මෙ, භන්තෙ, භගවා අච්චයං අච්චයතො පටිග්ගණ්හාතු ආයතිං සංවරායා’’ති. ‘‘තග්ඝ ත්වං, නිග්‍රොධ, අච්චයො අච්චගමා යථාබාලං යථාමූළ්හං යථාඅකුසලං, යො මං ත්වං එවං අවචාසි. යතො ච ඛො ත්වං, නිග්‍රොධ, අච්චයං අච්චයතො දිස්වා යථාධම්මං පටිකරොසි, තං තෙ මයං පටිග්ගණ්හාම. වුද්ධි හෙසා, නිග්‍රොධ, අරියස්ස විනයෙ, යො අච්චයං අච්චයතො දිස්වා යථාධම්මං පටිකරොති ආයතිං සංවරං ආපජ්ජති. අහං ඛො පන, නිග්‍රොධ, එවං වදාමි –

77. Khi được nói như vậy, du sĩ Nigrodha bạch với Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, lỗi lầm đã xâm chiếm con, do sự ngu dại, do sự si mê, do sự bất thiện, khi con đã nói về Thế Tôn như vậy. Bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy chấp nhận lỗi lầm của con là một lỗi lầm, để con có thể thu thúc trong tương lai.” “Chắc chắn vậy, này Nigrodha, lỗi lầm đã xâm chiếm ngươi, do sự ngu dại, do sự si mê, do sự bất thiện, khi ngươi đã nói về Ta như vậy. Và này Nigrodha, vì ngươi thấy lỗi lầm là lỗi lầm và sám hối đúng theo pháp, nên Ta chấp nhận lỗi lầm ấy của ngươi. Này Nigrodha, đây là sự tăng trưởng trong giới luật của bậc Thánh: người nào thấy lỗi lầm là lỗi lầm, sám hối đúng theo pháp, và thực hành sự thu thúc trong tương lai. Và này Nigrodha, Ta nói như sau: –

‘එතු විඤ්ඤූ පුරිසො අසඨො අමායාවී උජුජාතිකො, අහමනුසාසාමි අහං ධම්මං දෙසෙමි. යථානුසිට්ඨං තථා පටිපජ්ජමානො, යස්සත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදෙව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති, තදනුත්තරං බ්‍රහ්මචරියපරියොසානං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සති සත්තවස්සානි. තිට්ඨන්තු, නිග්‍රොධ, සත්ත වස්සානි. එතු විඤ්ඤූ පුරිසො අසඨො අමායාවී උජුජාතිකො, අහමනුසාසාමි අහං ධම්මං දෙසෙමි. යථානුසිට්ඨං තථා පටිපජ්ජමානො, යස්සත්ථාය කුලපුත්තා [Pg.46] සම්මදෙව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති, තදනුත්තරං බ්‍රහ්මචරියපරියොසානං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සති ඡ වස්සානි. පඤ්ච වස්සානි… චත්තාරි වස්සානි… තීණි වස්සානි… ද්වෙ වස්සානි… එකං වස්සං. තිට්ඨතු, නිග්‍රොධ, එකං වස්සං. එතු විඤ්ඤූ පුරිසො අසඨො අමායාවී උජුජාතිකො අහමනුසාසාමි අහං ධම්මං දෙසෙමි. යථානුසිට්ඨං තථා පටිපජ්ජමානො, යස්සත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදෙව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති, තදනුත්තරං බ්‍රහ්මචරියපරියොසානං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සති සත්ත මාසානි. තිට්ඨන්තු, නිග්‍රොධ, සත්ත මාසානි… ඡ මාසානි… පඤ්ච මාසානි … චත්තාරි මාසානි… තීණි මාසානි… ද්වෙ මාසානි… එකං මාසං… අඩ්ඪමාසං. තිට්ඨතු, නිග්‍රොධ, අඩ්ඪමාසො. එතු විඤ්ඤූ පුරිසො අසඨො අමායාවී උජුජාතිකො, අහමනුසාසාමි අහං ධම්මං දෙසෙමි. යථානුසිට්ඨං තථා පටිපජ්ජමානො, යස්සත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදෙව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති, තදනුත්තරං බ්‍රහ්මචරියපරියොසානං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සති සත්තාහං’.

‘Hãy để người có trí, không xảo trá, không gian dối, có bản tánh ngay thẳng đến đây, Ta sẽ giáo huấn, Ta sẽ thuyết Pháp. Vị ấy thực hành đúng theo lời giáo huấn, mục đích mà các thiện gia nam tử chân chánh từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia, là sự kết thúc vô thượng của phạm hạnh, vị ấy sẽ an trú sau khi tự mình chứng ngộ với thắng trí, làm cho chứng thực ngay trong hiện tại, trong vòng bảy năm. Này Nigrodha, hãy khoan nói đến bảy năm. Hãy để người có trí, không xảo trá, không gian dối, có bản tánh ngay thẳng đến đây, Ta sẽ giáo huấn, Ta sẽ thuyết Pháp. Vị ấy thực hành đúng theo lời giáo huấn, mục đích mà các thiện gia nam tử chân chánh từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia, là sự kết thúc vô thượng của phạm hạnh, vị ấy sẽ an trú sau khi tự mình chứng ngộ với thắng trí, làm cho chứng thực ngay trong hiện tại, trong vòng sáu năm. Năm năm… bốn năm… ba năm… hai năm… một năm. Này Nigrodha, hãy khoan nói đến một năm. Hãy để người có trí, không xảo trá, không gian dối, có bản tánh ngay thẳng đến đây, Ta sẽ giáo huấn, Ta sẽ thuyết Pháp. Vị ấy thực hành đúng theo lời giáo huấn, mục đích mà các thiện gia nam tử chân chánh từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia, là sự kết thúc vô thượng của phạm hạnh, vị ấy sẽ an trú sau khi tự mình chứng ngộ với thắng trí, làm cho chứng thực ngay trong hiện tại, trong vòng bảy tháng. Này Nigrodha, hãy khoan nói đến bảy tháng… sáu tháng… năm tháng… bốn tháng… ba tháng… hai tháng… một tháng… nửa tháng. Này Nigrodha, hãy khoan nói đến nửa tháng. Hãy để người có trí, không xảo trá, không gian dối, có bản tánh ngay thẳng đến đây, Ta sẽ giáo huấn, Ta sẽ thuyết Pháp. Vị ấy thực hành đúng theo lời giáo huấn, mục đích mà các thiện gia nam tử chân chánh từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia, là sự kết thúc vô thượng của phạm hạnh, vị ấy sẽ an trú sau khi tự mình chứng ngộ với thắng trí, làm cho chứng thực ngay trong hiện tại, trong vòng bảy ngày’.

පරිබ්බාජකානං පජ්ඣායනං

Sự trầm tư của các du sĩ

78. ‘‘සියා ඛො පන තෙ, නිග්‍රොධ, එවමස්ස – ‘අන්තෙවාසිකම්‍යතා නො සමණො ගොතමො එවමාහා’ති. න ඛො පනෙතං, නිග්‍රොධ, එවං දට්ඨබ්බං. යො එව වො ආචරියො, සො එව වො ආචරියො හොතු. සියා ඛො පන තෙ, නිග්‍රොධ, එවමස්ස – ‘උද්දෙසා නො චාවෙතුකාමො සමණො ගොතමො එවමාහා’ති. න ඛො පනෙතං, නිග්‍රොධ, එවං දට්ඨබ්බං. යො එව වො උද්දෙසො සො එව වො උද්දෙසො හොතු. සියා ඛො පන තෙ, නිග්‍රොධ, එවමස්ස – ‘ආජීවා නො චාවෙතුකාමො සමණො ගොතමො එවමාහා’ති. න ඛො පනෙතං, නිග්‍රොධ, එවං දට්ඨබ්බං. යො එව වො ආජීවො, සො එව වො ආජීවො හොතු. සියා ඛො පන තෙ, නිග්‍රොධ, එවමස්ස – ‘යෙ නො ධම්මා අකුසලා අකුසලසඞ්ඛාතා සාචරියකානං, තෙසු පතිට්ඨාපෙතුකාමො සමණො ගොතමො එවමාහා’ති. න ඛො පනෙතං, නිග්‍රොධ, එවං දට්ඨබ්බං. අකුසලා චෙව වො තෙ ධම්මා හොන්තු අකුසලසඞ්ඛාතා ච සාචරියකානං. සියා ඛො පන තෙ[Pg.47], නිග්‍රොධ, එවමස්ස – ‘යෙ නො ධම්මා කුසලා කුසලසඞ්ඛාතා සාචරියකානං, තෙහි විවෙචෙතුකාමො සමණො ගොතමො එවමාහා’ති. න ඛො පනෙතං, නිග්‍රොධ, එවං දට්ඨබ්බං. කුසලා චෙව වො තෙ ධම්මා හොන්තු කුසලසඞ්ඛාතා ච සාචරියකානං. ඉති ඛ්වාහං, නිග්‍රොධ, නෙව අන්තෙවාසිකම්‍යතා එවං වදාමි, නපි උද්දෙසා චාවෙතුකාමො එවං වදාමි, නපි ආජීවා චාවෙතුකාමො එවං වදාමි, නපි යෙ වො ධම්මා අකුසලා අකුසලසඞ්ඛාතා සාචරියකානං, තෙසු පතිට්ඨාපෙතුකාමො එවං වදාමි, නපි යෙ වො ධම්මා කුසලා කුසලසඞ්ඛාතා සාචරියකානං, තෙහි විවෙචෙතුකාමො එවං වදාමි. සන්ති ච ඛො, නිග්‍රොධ, අකුසලා ධම්මා අප්පහීනා සංකිලෙසිකා පොනොබ්භවිකා සදරා දුක්ඛවිපාකා ආයතිං ජාතිජරාමරණියා, යෙසාහං පහානාය ධම්මං දෙසෙමි. යථාපටිපන්නානං වො සංකිලෙසිකා ධම්මා පහීයිස්සන්ති, වොදානීයා ධම්මා අභිවඩ්ඪිස්සන්ති, පඤ්ඤාපාරිපූරිං වෙපුල්ලත්තඤ්ච දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සථා’’ති.

78. ‘Này Nigrodha, có thể ông sẽ nghĩ như vầy: ‘Sa-môn Gotama nói như vậy vì muốn chúng ta làm đệ tử của ngài.’ Này Nigrodha, sự việc này không nên được hiểu như vậy. Vị nào là thầy của các ông, hãy cứ để vị ấy là thầy của các ông. Này Nigrodha, có thể ông sẽ nghĩ như vầy: ‘Sa-môn Gotama nói như vậy vì muốn chúng ta từ bỏ pháp học của mình.’ Này Nigrodha, sự việc này không nên được hiểu như vậy. Pháp học nào của các ông, hãy cứ để đó là pháp học của các ông. Này Nigrodha, có thể ông sẽ nghĩ như vầy: ‘Sa-môn Gotama nói như vậy vì muốn chúng ta từ bỏ phương tiện sinh sống của mình.’ Này Nigrodha, sự việc này không nên được hiểu như vậy. Phương tiện sinh sống nào của các ông, hãy cứ để đó là phương tiện sinh sống của các ông. Này Nigrodha, có thể ông sẽ nghĩ như vầy: ‘Có những pháp mà các vị thầy của chúng ta cho là bất thiện, được xem là bất thiện, Sa-môn Gotama nói như vậy vì muốn chúng ta an lập vào các pháp ấy.’ Này Nigrodha, sự việc này không nên được hiểu như vậy. Các pháp ấy của các ông cùng với các vị thầy hãy cứ là bất thiện và được xem là bất thiện. Này Nigrodha, có thể ông sẽ nghĩ như vầy: ‘Có những pháp mà các vị thầy của chúng ta cho là thiện, được xem là thiện, Sa-môn Gotama nói như vậy vì muốn chúng ta xa lìa các pháp ấy.’ Này Nigrodha, sự việc này không nên được hiểu như vậy. Các pháp ấy của các ông cùng với các vị thầy hãy cứ là thiện và được xem là thiện. Này Nigrodha, Ta nói như vậy không phải vì muốn các ông làm đệ tử, Ta nói như vậy không phải vì muốn các ông từ bỏ pháp học, Ta nói như vậy không phải vì muốn các ông từ bỏ phương tiện sinh sống, Ta nói như vậy không phải vì muốn các ông an lập vào các pháp bất thiện và được xem là bất thiện của các ông cùng với các vị thầy, Ta nói như vậy cũng không phải vì muốn các ông xa lìa các pháp thiện và được xem là thiện của các ông cùng với các vị thầy. Này Nigrodha, có những pháp bất thiện chưa được đoạn trừ, làm ô nhiễm, đưa đến tái sanh, gây phiền muộn, có quả báo đau khổ, đưa đến sanh, già, chết trong tương lai, Ta thuyết pháp vì mục đích đoạn trừ các pháp ấy. Đối với các ông, những người thực hành đúng theo lời dạy, các pháp ô nhiễm sẽ được đoạn trừ, các pháp thanh tịnh sẽ được tăng trưởng, và các ông sẽ an trú sau khi tự mình chứng ngộ với thắng trí, làm cho chứng thực và đạt đến sự viên mãn và quảng đại của trí tuệ ngay trong hiện tại.’

79. එවං වුත්තෙ, තෙ පරිබ්බාජකා තුණ්හීභූතා මඞ්කුභූතා පත්තක්ඛන්ධා අධොමුඛා පජ්ඣායන්තා අප්පටිභානා නිසීදිංසු යථා තං මාරෙන පරියුට්ඨිතචිත්තා. අථ ඛො භගවතො එතදහොසි – ‘‘සබ්බෙ පිමෙ මොඝපුරිසා ඵුට්ඨා පාපිමතා. යත්‍ර හි නාම එකස්සපි න එවං භවිස්සති – ‘හන්ද මයං අඤ්ඤාණත්ථම්පි සමණෙ ගොතමෙ බ්‍රහ්මචරියං චරාම, කිං කරිස්සති සත්තාහො’’’ති? අථ ඛො භගවා උදුම්බරිකාය පරිබ්බාජකාරාමෙ සීහනාදං නදිත්වා වෙහාසං අබ්භුග්ගන්ත්වා ගිජ්ඣකූටෙ පබ්බතෙ පච්චුපට්ඨාසි. සන්ධානො පන ගහපති තාවදෙව රාජගහං පාවිසීති.

79. Khi được nói như vậy, các du sĩ ấy ngồi im lặng, bối rối, vai rũ xuống, mặt cúi gằm, trầm tư, không thể đối đáp, giống như tâm trí bị Ma vương chiếm đoạt. Bấy giờ, Đức Thế Tôn suy nghĩ thế này: ‘Tất cả những kẻ ngu si này đã bị Ác ma chạm đến. Không một ai trong số họ có ý nghĩ rằng: ‘Nào, chúng ta hãy thực hành phạm hạnh với Sa-môn Gotama, dù chỉ để tìm hiểu trong bảy ngày. Bảy ngày thì có là gì!’’ Bấy giờ, Đức Thế Tôn, sau khi cất lên tiếng rống sư tử tại tu viện của các du sĩ ở Udumbarikā, đã bay lên không trung và hiện ra ở núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu). Còn gia chủ Sandhāna thì ngay lúc ấy đã đi vào thành Rājagaha (Vương Xá).

උදුම්බරිකසුත්තං නිට්ඨිතං දුතියං.

Kinh Udumbarika, kinh thứ hai, đã chấm dứt.

3. චක්කවත්තිසුත්තං

3. Kinh Chuyển Luân Vương

අත්තදීපසරණතා

Nương tựa hải đảo tự thân

80. එවං [Pg.48] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා මගධෙසු විහරති මාතුලායං. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භද්දන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච – ‘‘අත්තදීපා, භික්ඛවෙ, විහරථ අත්තසරණා අනඤ්ඤසරණා, ධම්මදීපා ධම්මසරණා අනඤ්ඤසරණා. කථඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අත්තදීපො විහරති අත්තසරණො අනඤ්ඤසරණො, ධම්මදීපො ධම්මසරණො අනඤ්ඤසරණො? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු කායෙ කායානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං. වෙදනාසු වෙදනානුපස්සී…පෙ… චිත්තෙ චිත්තානුපස්සී…පෙ… ධම්මෙසු ධම්මානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අත්තදීපො විහරති අත්තසරණො අනඤ්ඤසරණො, ධම්මදීපො ධම්මසරණො අනඤ්ඤසරණො.

80. Tôi nghe như vầy – một thời, Thế Tôn trú ở xứ Magadha, tại Mātulā. Tại đấy, Thế Tôn gọi các tỳ khưu: “Này các tỳ khưu.” “Bạch Thế Tôn,” các tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này: “Này các tỳ khưu, hãy sống với tự mình là hòn đảo, tự mình là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác; với Pháp là hòn đảo, với Pháp là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác. Và này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu sống với tự mình là hòn đảo, tự mình là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác; với Pháp là hòn đảo, với Pháp là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác? Ở đây, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu sống quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã nhiếp phục tham ưu ở đời. Quán thọ trên các thọ... ... quán tâm trên tâm... ... quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã nhiếp phục tham ưu ở đời. Này các tỳ khưu, chính như vậy là vị tỳ khưu sống với tự mình là hòn đảo, tự mình là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác; với Pháp là hòn đảo, với Pháp là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác.

‘‘ගොචරෙ, භික්ඛවෙ, චරථ සකෙ පෙත්තිකෙ විසයෙ. ගොචරෙ, භික්ඛවෙ, චරතං සකෙ පෙත්තිකෙ විසයෙ න ලච්ඡති මාරො ඔතාරං, න ලච්ඡති මාරො ආරම්මණං. කුසලානං, භික්ඛවෙ, ධම්මානං සමාදානහෙතු එවමිදං පුඤ්ඤං පවඩ්ඪති.

“Này các tỳ khưu, hãy đi trong địa phận của mình, trong lãnh địa của tổ phụ. Này các tỳ khưu, đối với những ai đi trong địa phận của mình, trong lãnh địa của tổ phụ, Ma vương sẽ không có cơ hội, Ma vương sẽ không có đối tượng. Này các tỳ khưu, do sự thực hành các thiện pháp mà công đức này được tăng trưởng như vậy.

දළ්හනෙමිචක්කවත්තිරාජා

Vua Chuyển Luân Daḷhanemi

81. ‘‘භූතපුබ්බං, භික්ඛවෙ, රාජා දළ්හනෙමි නාම අහොසි චක්කවත්තී ධම්මිකො ධම්මරාජා චාතුරන්තො විජිතාවී ජනපදත්ථාවරියප්පත්තො සත්තරතනසමන්නාගතො. තස්සිමානි සත්ත රතනානි අහෙසුං සෙය්‍යථිදං – චක්කරතනංඋ හත්ථිරතනං අස්සරතනං මණිරතනං ඉත්ථිරතනං ගහපතිරතනං පරිණායකරතනමෙව සත්තමං. පරොසහස්සං ඛො පනස්ස පුත්තා අහෙසුං සූරා වීරඞ්ගරූපා පරසෙනප්පමද්දනා. සො ඉමං පථවිං සාගරපරියන්තං අදණ්ඩෙන අසත්ථෙන ධම්මෙන අභිවිජිය අජ්ඣාවසි.

81. “Thuở xưa, này các tỳ khưu, có vị vua tên là Daḷhanemi, là một vị Chuyển Luân Vương, đúng Pháp, là một Pháp vương, chinh phục bốn phương, đạt được sự ổn định trong xứ, đầy đủ bảy báu. Vị ấy có bảy báu này, tức là: bánh xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, nữ báu, gia chủ báu, và thứ bảy là tướng quân báu. Vị ấy có hơn một ngàn người con, dũng mãnh, có thân hình anh hùng, có thể đè bẹp quân đội của đối phương. Vị ấy, sau khi chinh phục trái đất này cho đến bờ đại dương, không dùng roi, không dùng gươm, mà bằng Pháp, rồi an trú trị vì.

82. ‘‘අථ [Pg.49] ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා දළ්හනෙමි බහුන්නං වස්සානං බහුන්නං වස්සසතානං බහුන්නං වස්සසහස්සානං අච්චයෙන අඤ්ඤතරං පුරිසං ආමන්තෙසි – ‘යදා ත්වං, අම්භො පුරිස, පස්සෙය්‍යාසි දිබ්බං චක්කරතනං ඔසක්කිතං ඨානා චුතං, අථ මෙ ආරොචෙය්‍යාසී’ති. ‘එවං, දෙවා’ති ඛො, භික්ඛවෙ, සො පුරිසො රඤ්ඤො දළ්හනෙමිස්ස පච්චස්සොසි. අද්දසා ඛො, භික්ඛවෙ, සො පුරිසො බහුන්නං වස්සානං බහුන්නං වස්සසතානං බහුන්නං වස්සසහස්සානං අච්චයෙන දිබ්බං චක්කරතනං ඔසක්කිතං ඨානා චුතං, දිස්වාන යෙන රාජා දළ්හනෙමි තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා රාජානං දළ්හනෙමිං එතදවොච – ‘යග්ඝෙ, දෙව, ජානෙය්‍යාසි, දිබ්බං තෙ චක්කරතනං ඔසක්කිතං ඨානා චුත’න්ති. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා දළ්හනෙමි ජෙට්ඨපුත්තං කුමාරං ආමන්තාපෙත්වා එතදවොච – ‘දිබ්බං කිර මෙ, තාත කුමාර, චක්කරතනං ඔසක්කිතං ඨානා චුතං. සුතං ඛො පන මෙතං – යස්ස රඤ්ඤො චක්කවත්තිස්ස දිබ්බං චක්කරතනං ඔසක්කති ඨානා චවති, න දානි තෙන රඤ්ඤා චිරං ජීවිතබ්බං හොතීති. භුත්තා ඛො පන මෙ මානුසකා කාමා, සමයො දානි මෙ දිබ්බෙ කාමෙ පරියෙසිතුං. එහි ත්වං, තාත කුමාර, ඉමං සමුද්දපරියන්තං පථවිං පටිපජ්ජ. අහං පන කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිස්සාමී’ති.

82. “Rồi, này các tỳ khưu, sau nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, vua Daḷhanemi gọi một người đàn ông: ‘Này khanh, khi nào khanh thấy bánh xe báu thiêng liêng bị lún xuống, bị rời khỏi chỗ của nó, thì hãy báo cho ta biết.’ ‘Vâng, tâu thiên tử,’ này các tỳ khưu, người đàn ông ấy vâng lời vua Daḷhanemi. Này các tỳ khưu, sau nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, người đàn ông ấy thấy bánh xe báu thiêng liêng bị lún xuống, bị rời khỏi chỗ của nó, thấy vậy, ông ta đi đến chỗ vua Daḷhanemi; sau khi đến, ông ta nói với vua Daḷhanemi điều này: ‘Xin thiên tử biết cho, bánh xe báu thiêng liêng của ngài đã bị lún xuống, đã bị rời khỏi chỗ của nó.’ Rồi, này các tỳ khưu, vua Daḷhanemi cho gọi vị thái tử trưởng và nói điều này: ‘Này con, thái tử, nghe nói bánh xe báu thiêng liêng của ta đã bị lún xuống, đã bị rời khỏi chỗ của nó. Và ta đã nghe điều này: Vị Chuyển Luân Vương nào mà bánh xe báu thiêng liêng bị lún xuống, bị rời khỏi chỗ của nó, thì vị vua ấy không còn sống được bao lâu nữa. Ta đã hưởng thụ các dục lạc của loài người, nay là lúc ta tìm kiếm các dục lạc của chư thiên. Này con, thái tử, hãy đến đây, con hãy cai quản trái đất này cho đến bờ đại dương. Còn ta, ta sẽ cạo bỏ râu tóc, đắp y cà sa, từ bỏ gia đình, xuất gia sống không gia đình.’

83. ‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා දළ්හනෙමි ජෙට්ඨපුත්තං කුමාරං සාධුකං රජ්ජෙ සමනුසාසිත්වා කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජි. සත්තාහපබ්බජිතෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, රාජිසිම්හි දිබ්බං චක්කරතනං අන්තරධායි.

83. “Rồi, này các tỳ khưu, vua Daḷhanemi, sau khi khéo léo chỉ dạy cho vị thái tử trưởng về vương quốc, đã cạo bỏ râu tóc, đắp y cà sa, từ bỏ gia đình, xuất gia sống không gia đình. Và này các tỳ khưu, bảy ngày sau khi vị vua ẩn sĩ xuất gia, bánh xe báu thiêng liêng đã biến mất.

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතරො පුරිසො යෙන රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා රාජානං ඛත්තියං මුද්ධාභිසිත්තං එතදවොච – ‘යග්ඝෙ, දෙව, ජානෙය්‍යාසි, දිබ්බං චක්කරතනං අන්තරහිත’න්ති. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො දිබ්බෙ චක්කරතනෙ අන්තරහිතෙ අනත්තමනො අහොසි, අනත්තමනතඤ්ච පටිසංවෙදෙසි. සො යෙන රාජිසි තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා රාජිසිං එතදවොච – ‘යග්ඝෙ, දෙව, ජානෙය්‍යාසි, දිබ්බං චක්කරතනං අන්තරහිත’න්ති. එවං වුත්තෙ, භික්ඛවෙ, රාජිසි රාජානං ඛත්තියං මුද්ධාභිසිත්තං එතදවොච – ‘මා ඛො ත්වං, තාත, දිබ්බෙ [Pg.50] චක්කරතනෙ අන්තරහිතෙ අනත්තමනො අහොසි, මා අනත්තමනතඤ්ච පටිසංවෙදෙසි, න හි තෙ, තාත, දිබ්බං චක්කරතනං පෙත්තිකං දායජ්ජං. ඉඞ්ඝ ත්වං, තාත, අරියෙ චක්කවත්තිවත්තෙ වත්තාහි. ඨානං ඛො පනෙතං විජ්ජති, යං තෙ අරියෙ චක්කවත්තිවත්තෙ වත්තමානස්ස තදහුපොසථෙ පන්නරසෙ සීසංන්හාතස්ස උපොසථිකස්ස උපරිපාසාදවරගතස්ස දිබ්බං චක්කරතනං පාතුභවිස්සති සහස්සාරං සනෙමිකං සනාභිකං සබ්බාකාරපරිපූර’න්ති.

“Rồi, này các tỳ khưu, một người đàn ông đi đến chỗ vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh; sau khi đến, ông ta nói với vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh điều này: ‘Xin thiên tử biết cho, bánh xe báu thiêng liêng đã biến mất.’ Rồi, này các tỳ khưu, vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, khi bánh xe báu thiêng liêng biến mất, đã không hài lòng, và cảm thấy không hài lòng. Vị ấy đi đến chỗ vị vua ẩn sĩ; sau khi đến, nói với vị vua ẩn sĩ điều này: ‘Xin thiên tử biết cho, bánh xe báu thiêng liêng đã biến mất.’ Khi được nói vậy, này các tỳ khưu, vị vua ẩn sĩ nói với vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh điều này: ‘Này con, con chớ không hài lòng khi bánh xe báu thiêng liêng biến mất, và chớ cảm thấy không hài lòng. Này con, bánh xe báu thiêng liêng không phải là tài sản thừa kế từ cha của con. Này con, hãy đến, con hãy thực hành bổn phận cao quý của Chuyển Luân Vương. Có khả năng rằng, khi con thực hành bổn phận cao quý của Chuyển Luân Vương, vào ngày trai giới mười lăm, sau khi gội đầu, giữ trai giới, ở trên lầu cao của cung điện, bánh xe báu thiêng liêng sẽ xuất hiện, có một ngàn căm xe, với vành xe, với trục xe, đầy đủ mọi phương diện.’

චක්කවත්තිඅරියවත්තං

Bổn Phận Cao Quý của Chuyển Luân Vương

84. ‘‘‘කතමං පන තං, දෙව, අරියං චක්කවත්තිවත්ත’න්ති? ‘තෙන හි ත්වං, තාත, ධම්මංයෙව නිස්සාය ධම්මං සක්කරොන්තො ධම්මං ගරුං කරොන්තො ධම්මං මානෙන්තො ධම්මං පූජෙන්තො ධම්මං අපචායමානො ධම්මද්ධජො ධම්මකෙතු ධම්මාධිපතෙය්‍යො ධම්මිකං රක්ඛාවරණගුත්තිං සංවිදහස්සු අන්තොජනස්මිං බලකායස්මිං ඛත්තියෙසු අනුයන්තෙසු බ්‍රාහ්මණගහපතිකෙසු නෙගමජානපදෙසු සමණබ්‍රාහ්මණෙසු මිගපක්ඛීසු. මා ච තෙ, තාත, විජිතෙ අධම්මකාරො පවත්තිත්ථ. යෙ ච තෙ, තාත, විජිතෙ අධනා අස්සු, තෙසඤ්ච ධනමනුප්පදෙය්‍යාසි. යෙ ච තෙ, තාත, විජිතෙ සමණබ්‍රාහ්මණා මදප්පමාදා පටිවිරතා ඛන්තිසොරච්චෙ නිවිට්ඨා එකමත්තානං දමෙන්ති, එකමත්තානං සමෙන්ති, එකමත්තානං පරිනිබ්බාපෙන්ති, තෙ කාලෙන කාලං උපසඞ්කමිත්වා පරිපුච්ඡෙය්‍යාසි පරිග්ගණ්හෙය්‍යාසි – ‘‘කිං, භන්තෙ, කුසලං, කිං අකුසලං, කිං සාවජ්ජං, කිං අනවජ්ජං, කිං සෙවිතබ්බං, කිං න සෙවිතබ්බං, කිං මෙ කරීයමානං දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛාය අස්ස, කිං වා පන මෙ කරීයමානං දීඝරත්තං හිතාය සුඛාය අස්සා’’ති? තෙසං සුත්වා යං අකුසලං තං අභිනිවජ්ජෙය්‍යාසි, යං කුසලං තං සමාදාය වත්තෙය්‍යාසි. ඉදං ඛො, තාත, තං අරියං චක්කවත්තිවත්ත’න්ති.

84. ‘Tâu Đại vương, thế nào là thánh hạnh của Chuyển luân vương?’ ‘Này con, con hãy nương tựa vào Chánh pháp, tôn trọng Chánh pháp, cung kính Chánh pháp, quý mến Chánh pháp, cúng dường Chánh pháp, vâng phục Chánh pháp. Hãy lấy Chánh pháp làm ngọn cờ, lấy Chánh pháp làm biểu tượng, lấy Chánh pháp làm chủ tể. Con hãy sắp đặt sự bảo vệ, che chở, phòng hộ đúng theo Chánh pháp cho nội tộc, cho quân đội, cho các vua chư hầu, cho Bà-la-môn và gia chủ, cho dân chúng thị thành và thôn quê, cho các Sa-môn và Bà-la-môn, cho đến các loài thú và chim. Và này con, chớ để điều phi pháp khởi lên trong vương quốc của con. Và này con, những ai trong vương quốc của con không có tài sản, con hãy cấp tài sản cho họ. Và này con, những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào trong vương quốc của con đã từ bỏ sự say đắm và buông lung, vững trú trong nhẫn nại và hòa nhã, tự điều phục, tự an tịnh, tự đạt đến tịch tịnh, con hãy thỉnh thoảng đến gần các vị ấy để hỏi han, tìm hiểu: ‘Thưa các ngài, thế nào là thiện, thế nào là bất thiện? Thế nào là có tội, thế nào là không có tội? Điều gì nên thực hành, điều gì không nên thực hành? Khi con làm điều gì thì sẽ dẫn đến bất hạnh, đau khổ lâu dài? Hay khi con làm điều gì thì sẽ dẫn đến hạnh phúc, an lạc lâu dài?’ Sau khi nghe họ, con hãy từ bỏ những gì là bất thiện, và hãy tiếp nhận và thực hành những gì là thiện. Này con, đó chính là thánh hạnh của Chuyển luân vương.’

චක්කරතනපාතුභාවො

Sự Xuất Hiện Của Báu Vật Bánh Xe

85. ‘‘‘එවං, දෙවා’ති ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො රාජිසිස්ස පටිස්සුත්වා අරියෙ චක්කවත්තිවත්තෙ වත්ති. තස්ස අරියෙ චක්කවත්තිවත්තෙ වත්තමානස්ස තදහුපොසථෙ පන්නරසෙ සීසංන්හාතස්ස උපොසථිකස්ස [Pg.51] උපරිපාසාදවරගතස්ස දිබ්බං චක්කරතනං පාතුරහොසි සහස්සාරං සනෙමිකං සනාභිකං සබ්බාකාරපරිපූරං. දිස්වාන රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාභිසිත්තස්ස එතදහොසි – ‘සුතං ඛො පන මෙතං – යස්ස රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාභිසිත්තස්ස තදහුපොසථෙ පන්නරසෙ සීසංන්හාතස්ස උපොසථිකස්ස උපරිපාසාදවරගතස්ස දිබ්බං චක්කරතනං පාතුභවති සහස්සාරං සනෙමිකං සනාභිකං සබ්බාකාරපරිපූරං, සො හොති රාජා චක්කවත්තී’ති. අස්සං නු ඛො අහං රාජා චක්කවත්තීති.

85. ‘Này các Tỳ khưu, vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, sau khi vâng lời vị vua ẩn sĩ rằng: ‘Tâu Đại vương, xin vâng,’ đã thực hành thánh hạnh của Chuyển luân vương. Khi vị ấy đang thực hành thánh hạnh của Chuyển luân vương, vào ngày Bố-tát rằm (ngày thứ mười lăm), sau khi gội đầu, thọ trì Bố-tát, đang ở trên lầu cao của cung điện, báu vật bánh xe thiêng liêng liền xuất hiện, có một ngàn căm xe, có vành xe, có trục xe, đầy đủ mọi phương diện. Sau khi thấy vậy, vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh khởi lên ý nghĩ này: ‘Ta đã từng nghe rằng: Vị vua Sát-đế-lỵ nào đã làm lễ quán đảnh, vào ngày Bố-tát rằm, sau khi gội đầu, thọ trì Bố-tát, đang ở trên lầu cao của cung điện, mà báu vật bánh xe thiêng liêng xuất hiện, có một ngàn căm xe, có vành xe, có trục xe, đầy đủ mọi phương diện, vị ấy sẽ là một vị vua Chuyển luân. Vậy, có lẽ nào ta chính là một vị vua Chuyển luân chăng?’

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො උට්ඨායාසනා එකංසං උතරාසඞ්ගං කරිත්වා වාමෙන හත්ථෙන භිඞ්කාරං ගහෙත්වා දක්ඛිණෙන හත්ථෙන චක්කරතනං අබ්භුක්කිරි – ‘පවත්තතු භවං චක්කරතනං, අභිවිජිනාතු භවං චක්කරතන’න්ති.

‘Này các Tỳ khưu, khi ấy, vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh đứng dậy khỏi chỗ ngồi, vắt thượng y qua một bên vai, tay trái cầm bình nước, tay phải rảy nước lên báu vật bánh xe và nói: ‘Mong rằng báu vật bánh xe hãy lăn đi! Mong rằng báu vật bánh xe hãy chinh phục!’

‘‘අථ ඛො තං, භික්ඛවෙ, චක්කරතනං පුරත්ථිමං දිසං පවත්ති, අන්වදෙව රාජා චක්කවත්තී සද්ධිං චතුරඞ්ගිනියා සෙනාය. යස්මිං ඛො පන, භික්ඛවෙ, පදෙසෙ චක්කරතනං පතිට්ඨාසි, තත්ථ රාජා චක්කවත්තී වාසං උපගච්ඡි සද්ධිං චතුරඞ්ගිනියා සෙනාය. යෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, පුරත්ථිමාය දිසාය පටිරාජානො, තෙ රාජානං චක්කවත්තිං උපසඞ්කමිත්වා එවමාහංසු – ‘එහි ඛො, මහාරාජ, ස්වාගතං තෙ මහාරාජ, සකං තෙ, මහාරාජ, අනුසාස, මහාරාජා’ති. රාජා චක්කවත්තී එවමාහ – ‘පාණො න හන්තබ්බො, අදින්නං නාදාතබ්බං, කාමෙසුමිච්ඡා න චරිතබ්බා, මුසා න භාසිතබ්බා, මජ්ජං න පාතබ්බං, යථාභුත්තඤ්ච භුඤ්ජථා’ති. යෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, පුරත්ථිමාය දිසාය පටිරාජානො, තෙ රඤ්ඤො චක්කවත්තිස්ස අනුයන්තා අහෙසුං.

‘Này các Tỳ khưu, khi ấy, báu vật bánh xe ấy lăn về phương đông. Vua Chuyển luân cùng với bốn binh chủng đi theo sau. Này các Tỳ khưu, ở nơi nào báu vật bánh xe dừng lại, vua Chuyển luân liền hạ trại ở nơi đó cùng với bốn binh chủng. Này các Tỳ khưu, các vị vua đối địch ở phương đông đến yết kiến vua Chuyển luân và thưa rằng: ‘Xin mời Đại vương, kính chào mừng Đại vương! Đây là của Đại vương, xin Đại vương hãy cai trị.’ Vua Chuyển luân nói như sau: ‘Không được sát sanh, không được lấy của không cho, không được tà dâm trong các dục, không được nói dối, không được uống rượu và các chất say. Và hãy hưởng dụng như đã hưởng dụng trước đây.’ Này các Tỳ khưu, các vị vua đối địch ở phương đông đã trở thành chư hầu của vua Chuyển luân.

86. ‘‘අථ ඛො තං, භික්ඛවෙ, චක්කරතනං පුරත්ථිමං සමුද්දං අජ්ඣොගාහෙත්වා පච්චුත්තරිත්වා දක්ඛිණං දිසං පවත්ති…පෙ… දක්ඛිණං සමුද්දං අජ්ඣොගාහෙත්වා පච්චුත්තරිත්වා පච්ඡිමං දිසං පවත්ති, අන්වදෙව රාජා චක්කවත්තී සද්ධිං චතුරඞ්ගිනියා සෙනාය. යස්මිං ඛො පන, භික්ඛවෙ, පදෙසෙ චක්කරතනං පතිට්ඨාසි, තත්ථ රාජා චක්කවත්තී වාසං උපගච්ඡි සද්ධිං චතුරඞ්ගිනියා සෙනාය. යෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, පච්ඡිමාය දිසාය පටිරාජානො, තෙ රාජානං චක්කවත්තිං උපසඞ්කමිත්වා එවමාහංසු – ‘එහි ඛො, මහාරාජ, ස්වාගතං තෙ, මහාරාජ, සකං තෙ, මහාරාජ, අනුසාස, මහාරාජා’ති. රාජා චක්කවත්තී [Pg.52] එවමාහ – ‘පාණො න හන්තබ්බො, අදින්නං නාදාතබ්බං, කාමෙසුමිච්ඡා න චරිතබ්බා, මුසා න භාසිතබ්බා, මජ්ජං න පාතබ්බං, යථාභුත්තඤ්ච භුඤ්ජථා’ති. යෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, පච්ඡිමාය දිසාය පටිරාජානො, තෙ රඤ්ඤො චක්කවත්තිස්ස අනුයන්තා අහෙසුං.

86. ‘Này các Tỳ khưu, khi ấy, báu vật bánh xe ấy lặn xuống biển đông, rồi trồi lên và lăn về phương nam... (v.v.)... lặn xuống biển nam, rồi trồi lên và lăn về phương tây. Vua Chuyển luân cùng với bốn binh chủng đi theo sau. Này các Tỳ khưu, ở nơi nào báu vật bánh xe dừng lại, vua Chuyển luân liền hạ trại ở nơi đó cùng với bốn binh chủng. Này các Tỳ khưu, các vị vua đối địch ở phương tây đến yết kiến vua Chuyển luân và thưa rằng: ‘Xin mời Đại vương, kính chào mừng Đại vương! Đây là của Đại vương, xin Đại vương hãy cai trị.’ Vua Chuyển luân nói như sau: ‘Không được sát sanh, không được lấy của không cho, không được tà dâm trong các dục, không được nói dối, không được uống rượu và các chất say. Và hãy hưởng dụng như đã hưởng dụng trước đây.’ Này các Tỳ khưu, các vị vua đối địch ở phương tây đã trở thành chư hầu của vua Chuyển luân.

87. ‘‘අථ ඛො තං, භික්ඛවෙ, චක්කරතනං පච්ඡිමං සමුද්දං අජ්ඣොගාහෙත්වා පච්චුත්තරිත්වා උත්තරං දිසං පවත්ති, අන්වදෙව රාජා චක්කවත්තී සද්ධිං චතුරඞ්ගිනියා සෙනාය. යස්මිං ඛො පන, භික්ඛවෙ, පදෙසෙ චක්කරතනං පතිට්ඨාසි, තත්ථ රාජා චක්කවත්තී වාසං උපගච්ඡි සද්ධිං චතුරඞ්ගිනියා සෙනාය. යෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, උත්තරාය දිසාය පටිරාජානො, තෙ රාජානං චක්කවත්තිං උපසඞ්කමිත්වා එවමාහංසු – ‘එහි ඛො, මහාරාජ, ස්වාගතං තෙ, මහාරාජ, සකං තෙ, මහාරාජ, අනුසාස, මහාරාජා’ති. රාජා චක්කවත්තී එවමාහ – ‘පාණො න හන්තබ්බො, අදින්නං නාදාතබ්බං, කාමෙසුමිච්ඡා න චරිතබ්බා, මුසා න භාසිතබ්බා, මජ්ජං න පාතබ්බං, යථාභුත්තඤ්ච භුඤ්ජථා’ති. යෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, උත්තරාය දිසාය පටිරාජානො, තෙ රඤ්ඤො චක්කවත්තිස්ස අනුයන්තා අහෙසුං.

87. Này các Tỳ khưu, bấy giờ, bánh xe báu ấy, sau khi đã đi vào biển phía tây rồi trồi lên, đã lăn về phương bắc. Vua Chuyển Luân cũng đi theo ngay sau cùng với bốn binh chủng. Này các Tỳ khưu, ở vùng nào bánh xe báu dừng lại, vua Chuyển Luân cùng với bốn binh chủng đã trú ngụ tại đó. Này các Tỳ khưu, các vị tiểu vương ở phương bắc đã đến yết kiến vua Chuyển Luân và tâu như sau: ‘Kính thưa Đại vương, xin ngài hãy đến! Kính thưa Đại vương, thiện lai! Kính thưa Đại vương, đây là của ngài. Kính thưa Đại vương, xin ngài hãy giáo huấn.’ Vua Chuyển Luân đã nói như sau: ‘Không được sát sanh, không được lấy của không cho, không được tà hạnh trong các dục, không được nói dối, không được uống rượu, và hãy hưởng thụ những gì đã hưởng thụ như trước.’ Này các Tỳ khưu, các vị tiểu vương ở phương bắc đã trở thành những người tùy tùng của vua Chuyển Luân.

‘‘අථ ඛො තං, භික්ඛවෙ, චක්කරතනං සමුද්දපරියන්තං පථවිං අභිවිජිනිත්වා තමෙව රාජධානිං පච්චාගන්ත්වා රඤ්ඤො චක්කවත්තිස්ස අන්තෙපුරද්වාරෙ අත්ථකරණපමුඛෙ අක්ඛාහතං මඤ්ඤෙ අට්ඨාසි රඤ්ඤො චක්කවත්තිස්ස අන්තෙපුරං උපසොභයමානං.

Này các Tỳ khưu, bấy giờ, bánh xe báu ấy, sau khi đã chinh phục trái đất có biển làm ranh giới, đã quay trở lại chính kinh thành ấy, và đứng yên tại cổng nội cung của vua Chuyển Luân, trước cửa công đường, làm vẻ vang cho nội cung của vua Chuyển Luân, dường như được gắn chặt vào trục.

දුතියාදිචක්කවත්තිකථා

Câu chuyện về vị vua Chuyển Luân thứ hai và các vị kế tiếp.

88. ‘‘දුතියොපි ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා චක්කවත්තී…පෙ… තතියොපි ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා චක්කවත්තී… චතුත්ථොපි ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා චක්කවත්තී… පඤ්චමොපි ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා චක්කවත්තී… ඡට්ඨොපි ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා චක්කවත්තී… සත්තමොපි ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා චක්කවත්තී බහුන්නං වස්සානං බහුන්නං වස්සසතානං බහුන්නං වස්සසහස්සානං අච්චයෙන අඤ්ඤතරං පුරිසං ආමන්තෙසි – ‘යදා ත්වං, අම්භො පුරිස, පස්සෙය්‍යාසි දිබ්බං චක්කරතනං ඔසක්කිතං ඨානා චුතං, අථ මෙ ආරොචෙය්‍යාසී’ති. ‘එවං, දෙවා’ති ඛො, භික්ඛවෙ, සො පුරිසො රඤ්ඤො චක්කවත්තිස්ස පච්චස්සොසි. අද්දසා ඛො[Pg.53], භික්ඛවෙ, සො පුරිසො බහුන්නං වස්සානං බහුන්නං වස්සසතානං බහුන්නං වස්සසහස්සානං අච්චයෙන දිබ්බං චක්කරතනං ඔසක්කිතං ඨානා චුතං. දිස්වාන යෙන රාජා චක්කවත්තී තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා රාජානං චක්කවත්තිං එතදවොච – ‘යග්ඝෙ, දෙව, ජානෙය්‍යාසි, දිබ්බං තෙ චක්කරතනං ඔසක්කිතං ඨානා චුත’න්ති?

88. Này các Tỳ khưu, vị vua Chuyển Luân thứ hai cũng vậy... Này các Tỳ khưu, vị vua Chuyển Luân thứ ba cũng vậy... vị vua Chuyển Luân thứ tư cũng vậy... vị vua Chuyển Luân thứ năm cũng vậy... vị vua Chuyển Luân thứ sáu cũng vậy... vị vua Chuyển Luân thứ bảy cũng vậy, sau khi nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm trôi qua, đã cho gọi một người và bảo rằng: ‘Này khanh, khi nào khanh thấy bánh xe báu thiêng liêng bị trượt, bị rơi khỏi vị trí của nó, thì hãy báo cho trẫm biết.’ ‘Tâu bệ hạ, vâng ạ,’ này các Tỳ khưu, người ấy đã vâng lời vua Chuyển Luân. Này các Tỳ khưu, sau khi nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm trôi qua, người ấy đã thấy bánh xe báu thiêng liêng bị trượt, bị rơi khỏi vị trí của nó. Sau khi thấy vậy, người ấy đã đến yết kiến vua Chuyển Luân; sau khi đến yết kiến, đã tâu với vua Chuyển Luân điều này: ‘Xin bệ hạ biết cho, bánh xe báu thiêng liêng của bệ hạ đã bị trượt, bị rơi khỏi vị trí của nó.’

89. ‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා චක්කවත්තී ජෙට්ඨපුත්තං කුමාරං ආමන්තාපෙත්වා එතදවොච – ‘දිබ්බං කිර මෙ, තාත කුමාර, චක්කරතනං ඔසක්කිතං, ඨානා චුතං, සුතං ඛො පන මෙතං – යස්ස රඤ්ඤො චක්කවත්තිස්ස දිබ්බං චක්කරතනං ඔසක්කති, ඨානා චවති, න දානි තෙන රඤ්ඤා චිරං ජීවිතබ්බං හොතීති. භුත්තා ඛො පන මෙ මානුසකා කාමා, සමයො දානි මෙ දිබ්බෙ කාමෙ පරියෙසිතුං, එහි ත්වං, තාත කුමාර, ඉමං සමුද්දපරියන්තං පථවිං පටිපජ්ජ. අහං පන කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිස්සාමී’ති.

89. Này các Tỳ khưu, bấy giờ, vua Chuyển Luân cho gọi thái tử trưởng và nói điều này: ‘Này con, thái tử, nghe nói bánh xe báu thiêng liêng của ta đã bị trượt, bị rơi khỏi vị trí của nó. Ta đã từng nghe rằng: Vị vua Chuyển Luân nào mà bánh xe báu thiêng liêng bị trượt, bị rơi khỏi vị trí, thì vị vua ấy không còn sống được bao lâu nữa. Ta đã hưởng thụ các dục lạc của loài người, nay đã đến lúc ta tìm cầu các dục lạc của chư thiên. Này con, thái tử, con hãy đến đây, hãy cai quản trái đất có biển làm ranh giới này. Còn ta, sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp y ca-sa, ta sẽ từ bỏ gia đình, sống không gia đình.’

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා චක්කවත්තී ජෙට්ඨපුත්තං කුමාරං සාධුකං රජ්ජෙ සමනුසාසිත්වා කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජි. සත්තාහපබ්බජිතෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, රාජිසිම්හි දිබ්බං චක්කරතනං අන්තරධායි.

Này các Tỳ khưu, bấy giờ, vua Chuyển Luân, sau khi đã khéo léo giáo huấn thái tử trưởng về việc trị vì, đã cạo bỏ râu tóc, đắp y ca-sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Này các Tỳ khưu, khi vị vua ẩn sĩ xuất gia được bảy ngày, bánh xe báu thiêng liêng đã biến mất.

90. ‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතරො පුරිසො යෙන රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා රාජානං ඛත්තියං මුද්ධාභිසිත්තං එතදවොච – ‘යග්ඝෙ, දෙව, ජානෙය්‍යාසි, දිබ්බං චක්කරතනං අන්තරහිත’න්ති? අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො දිබ්බෙ චක්කරතනෙ අන්තරහිතෙ අනත්තමනො අහොසි. අනත්තමනතඤ්ච පටිසංවෙදෙසි; නො ච ඛො රාජිසිං උපසඞ්කමිත්වා අරියං චක්කවත්තිවත්තං පුච්ඡි. සො සමතෙනෙව සුදං ජනපදං පසාසති. තස්ස සමතෙන ජනපදං පසාසතො පුබ්බෙනාපරං ජනපදා න පබ්බන්ති, යථා තං පුබ්බකානං රාජූනං අරියෙ චක්කවත්තිවත්තෙ වත්තමානානං.

90. Này các Tỳ khưu, bấy giờ, một người đàn ông đã đến yết kiến vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh; sau khi đến yết kiến, đã tâu với vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh điều này: ‘Xin bệ hạ biết cho, bánh xe báu thiêng liêng đã biến mất.’ Này các Tỳ khưu, bấy giờ, vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, khi bánh xe báu thiêng liêng biến mất, đã không hài lòng. Và ngài đã cảm thấy không hài lòng; nhưng ngài đã không đến yết kiến vị vua ẩn sĩ để hỏi về bổn phận cao quý của một vị Chuyển Luân vương. Vị ấy đã cai trị đất nước chỉ theo ý riêng của mình. Do vị ấy cai trị đất nước theo ý riêng của mình, đất nước đã không phát triển thịnh vượng như trước, như dưới thời các vị vua tiền nhiệm đã hành xử theo bổn phận cao quý của một vị Chuyển Luân vương.

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, අමච්චා පාරිසජ්ජා ගණකමහාමත්තා අනීකට්ඨා දොවාරිකා මන්තස්සාජීවිනො සන්නිපතිත්වා රාජානං ඛත්තියං මුද්ධාභිසිත්තං එතදවොචුං – ‘න ඛො තෙ, දෙව, සමතෙන (සුදං) ජනපදං පසාසතො පුබ්බෙනාපරං [Pg.54] ජනපදා පබ්බන්ති, යථා තං පුබ්බකානං රාජූනං අරියෙ චක්කවත්තිවත්තෙ වත්තමානානං. සංවිජ්ජන්ති ඛො තෙ, දෙව, විජිතෙ අමච්චා පාරිසජ්ජා ගණකමහාමත්තා අනීකට්ඨා දොවාරිකා මන්තස්සාජීවිනො මයඤ්චෙව අඤ්ඤෙ ච යෙ මයං අරියං චක්කවත්තිවත්තං ධාරෙම. ඉඞ්ඝ ත්වං, දෙව, අම්හෙ අරියං චක්කවත්තිවත්තං පුච්ඡ. තස්ස තෙ මයං අරියං චක්කවත්තිවත්තං පුට්ඨා බ්‍යාකරිස්සාමා’ති.

Này các Tỳ khưu, bấy giờ, các vị đại thần, các vị hội đồng, các vị kế toán trưởng, các vị tướng lĩnh, các vị quan giữ cửa, và các vị cố vấn đã hội họp lại và tâu với vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh điều này: ‘Tâu bệ hạ, do ngài cai trị đất nước theo ý riêng của mình, đất nước đã không phát triển thịnh vượng như trước, như dưới thời các vị vua tiền nhiệm đã hành xử theo bổn phận cao quý của một vị Chuyển Luân vương. Tâu bệ hạ, trong vương quốc của ngài, có các vị đại thần, các vị hội đồng, các vị kế toán trưởng, các vị tướng lĩnh, các vị quan giữ cửa, và các vị cố vấn, chính là chúng thần và những người khác, những người ghi nhớ bổn phận cao quý của một vị Chuyển Luân vương. Xin bệ hạ hãy hỏi chúng thần về bổn phận cao quý của một vị Chuyển Luân vương. Khi được bệ hạ hỏi, chúng thần sẽ giải thích cho bệ hạ về bổn phận cao quý của một vị Chuyển Luân vương.’

ආයුවණ්ණාදිපරියානිකථා

Câu chuyện về sự suy giảm của tuổi thọ, sắc đẹp, v.v.

91. ‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො අමච්චෙ පාරිසජ්ජෙ ගණකමහාමත්තෙ අනීකට්ඨෙ දොවාරිකෙ මන්තස්සාජීවිනො සන්නිපාතෙත්වා අරියං චක්කවත්තිවත්තං පුච්ඡි. තස්ස තෙ අරියං චක්කවත්තිවත්තං පුට්ඨා බ්‍යාකරිංසු. තෙසං සුත්වා ධම්මිකඤ්හි ඛො රක්ඛාවරණගුත්තිං සංවිදහි, නො ච ඛො අධනානං ධනමනුප්පදාසි. අධනානං ධනෙ අනනුප්පදියමානෙ දාලිද්දියං වෙපුල්ලමගමාසි. දාලිද්දියෙ වෙපුල්ලං ගතෙ අඤ්ඤතරො පුරිසො පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියි. තමෙනං අග්ගහෙසුං. ගහෙත්වා රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාභිසිත්තස්ස දස්සෙසුං – ‘අයං, දෙව, පුරිසො පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියී’ති. එවං වුත්තෙ, භික්ඛවෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො තං පුරිසං එතදවොච – ‘සච්චං කිර ත්වං, අම්භො පුරිස, පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියී’ති ? ‘සච්චං, දෙවා’ති. ‘කිං කාරණා’ති? ‘න හි, දෙව, ජීවාමී’ති. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො තස්ස පුරිසස්ස ධනමනුප්පදාසි – ‘ඉමිනා ත්වං, අම්භො පුරිස, ධනෙන අත්තනා ච ජීවාහි, මාතාපිතරො ච පොසෙහි, පුත්තදාරඤ්ච පොසෙහි, කම්මන්තෙ ච පයොජෙහි, සමණබ්‍රාහ්මණෙසු උද්ධග්ගිකං දක්ඛිණං පතිට්ඨාපෙහි සොවග්ගිකං සුඛවිපාකං සග්ගසංවත්තනික’න්ති. ‘එවං, දෙවා’ති ඛො, භික්ඛවෙ, සො පුරිසො රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාභිසිත්තස්ස පච්චස්සොසි.

91. Này các Tỳ khưu, khi ấy, vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, sau khi triệu tập các vị cận thần, các vị đại thần trong hội đồng, các vị đại thần kế toán, các vị chỉ huy quân đội, các vị gác cổng, và các vị cố vấn, đã hỏi về bổn phận cao quý của Chuyển Luân Vương. Khi được hỏi, họ đã giải thích cho vị vua ấy về bổn phận cao quý của Chuyển Luân Vương. Sau khi nghe họ, vị vua đã sắp đặt sự bảo vệ, che chở, phòng hộ đúng theo Chánh pháp, nhưng lại không cấp phát tài sản cho những người nghèo khó. Do tài sản không được cấp phát cho những người nghèo khó, sự nghèo đói đã lan rộng. Khi sự nghèo đói lan rộng, có một người đàn ông đã lấy của không cho, được gọi là trộm cắp, của người khác. Họ đã bắt người ấy. Sau khi bắt, họ đã dẫn đến trình diện vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh và thưa rằng: ‘Tâu Thiên tử, người đàn ông này đã lấy của không cho, được gọi là trộm cắp, của người khác.’ Này các Tỳ khưu, khi được nói như vậy, vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh đã nói với người đàn ông ấy điều này: ‘Này ông kia, có thật là ông đã lấy của không cho, được gọi là trộm cắp, của người khác không?’ – ‘Tâu Thiên tử, là sự thật.’ – ‘Vì lý do gì?’ – ‘Tâu Thiên tử, vì con không thể sinh sống được.’ Khi ấy, này các Tỳ khưu, vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh đã cấp phát tài sản cho người đàn ông ấy và nói rằng: ‘Này ông kia, với tài sản này, ông hãy tự mình sinh sống, hãy nuôi dưỡng cha mẹ, hãy nuôi dưỡng vợ con, hãy tiến hành các công việc, và hãy thiết lập sự cúng dường hướng thượng, đưa đến cõi thiện, có quả an lạc, sanh về cõi trời đến các vị Sa-môn, Bà-la-môn.’ Này các Tỳ khưu, người đàn ông ấy đã vâng lời vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh rằng: ‘Xin vâng, tâu Thiên tử.’

‘‘අඤ්ඤතරොපි ඛො, භික්ඛවෙ, පුරිසො පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියි. තමෙනං අග්ගහෙසුං. ගහෙත්වා රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාභිසිත්තස්ස දස්සෙසුං – ‘අයං, දෙව, පුරිසො පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියී’ති. එවං වුත්තෙ, භික්ඛවෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො තං පුරිසං එතදවොච – ‘සච්චං [Pg.55] කිර ත්වං, අම්භො පුරිස, පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියී’ති? ‘සච්චං, දෙවා’ති. ‘කිං කාරණා’ති? ‘න හි, දෙව, ජීවාමී’ති. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො තස්ස පුරිසස්ස ධනමනුප්පදාසි – ‘ඉමිනා ත්වං, අම්භො පුරිස, ධනෙන අත්තනා ච ජීවාහි, මාතාපිතරො ච පොසෙහි, පුත්තදාරඤ්ච පොසෙහි, කම්මන්තෙ ච පයොජෙහි, සමණබ්‍රාහ්මණෙසු උද්ධග්ගිකං දක්ඛිණං පතිට්ඨාපෙහි සොවග්ගිකං සුඛවිපාකං සග්ගසංවත්තනික’න්ති. ‘එවං, දෙවා’ති ඛො, භික්ඛවෙ, සො පුරිසො රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාභිසිත්තස්ස පච්චස්සොසි.

Này các Tỳ khưu, lại có một người đàn ông khác đã lấy của không cho, được gọi là trộm cắp, của người khác. Họ đã bắt người ấy. Sau khi bắt, họ đã dẫn đến trình diện vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh và thưa rằng: ‘Tâu Thiên tử, người đàn ông này đã lấy của không cho, được gọi là trộm cắp, của người khác.’ Này các Tỳ khưu, khi được nói như vậy, vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh đã nói với người đàn ông ấy điều này: ‘Này ông kia, có thật là ông đã lấy của không cho, được gọi là trộm cắp, của người khác không?’ – ‘Tâu Thiên tử, là sự thật.’ – ‘Vì lý do gì?’ – ‘Tâu Thiên tử, vì con không thể sinh sống được.’ Khi ấy, này các Tỳ khưu, vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh đã cấp phát tài sản cho người đàn ông ấy và nói rằng: ‘Này ông kia, với tài sản này, ông hãy tự mình sinh sống, hãy nuôi dưỡng cha mẹ, hãy nuôi dưỡng vợ con, hãy tiến hành các công việc, và hãy thiết lập sự cúng dường hướng thượng, đưa đến cõi thiện, có quả an lạc, sanh về cõi trời đến các vị Sa-môn, Bà-la-môn.’ Này các Tỳ khưu, người đàn ông ấy đã vâng lời vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh rằng: ‘Xin vâng, tâu Thiên tử.’

92. ‘‘අස්සොසුං ඛො, භික්ඛවෙ, මනුස්සා – ‘යෙ කිර, භො, පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියන්ති, තෙසං රාජා ධනමනුප්පදෙතී’ති. සුත්වාන තෙසං එතදහොසි – ‘යංනූන මයම්පි පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියෙය්‍යාමා’ති. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතරො පුරිසො පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියි. තමෙනං අග්ගහෙසුං. ගහෙත්වා රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාභිසිත්තස්ස දස්සෙසුං – ‘අයං, දෙව, පුරිසො පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියී’ති. එවං වුත්තෙ, භික්ඛවෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො තං පුරිසං එතදවොච – ‘සච්චං කිර ත්වං, අම්භො පුරිස, පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියී’ති? ‘සච්චං, දෙවා’ති. ‘කිං කාරණා’ති? ‘න හි, දෙව, ජීවාමී’ති. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාභිසිත්තස්ස එතදහොසි – ‘සචෙ ඛො අහං යො යො පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියිස්සති, තස්ස තස්ස ධනමනුප්පදස්සාමි, එවමිදං අදින්නාදානං පවඩ්ඪිස්සති. යංනූනාහං ඉමං පුරිසං සුනිසෙධං නිසෙධෙය්‍යං, මූලඝච්චං කරෙය්‍යං, සීසමස්ස ඡින්දෙය්‍ය’න්ති. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො පුරිසෙ ආණාපෙසි – ‘තෙන හි, භණෙ, ඉමං පුරිසං දළ්හාය රජ්ජුයා පච්ඡාබාහං ගාළ්හබන්ධනං බන්ධිත්වා ඛුරමුණ්ඩං කරිත්වා ඛරස්සරෙන පණවෙන රථිකාය රථිකං සිඞ්ඝාටකෙන සිඞ්ඝාටකං පරිනෙත්වා දක්ඛිණෙන ද්වාරෙන නික්ඛමිත්වා දක්ඛිණතො නගරස්ස සුනිසෙධං නිසෙධෙථ, මූලඝච්චං කරොථ, සීසමස්ස ඡින්දථා’ති. ‘එවං, දෙවා’ති ඛො, භික්ඛවෙ, තෙ පුරිසා රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාභිසිත්තස්ස පටිස්සුත්වා තං පුරිසං දළ්හාය රජ්ජුයා පච්ඡාබාහං ගාළ්හබන්ධනං බන්ධිත්වා ඛුරමුණ්ඩං කරිත්වා ඛරස්සරෙන පණවෙන රථිකාය රථිකං සිඞ්ඝාටකෙන සිඞ්ඝාටකං පරිනෙත්වා [Pg.56] දක්ඛිණෙන ද්වාරෙන නික්ඛමිත්වා දක්ඛිණතො නගරස්ස සුනිසෙධං නිසෙධෙසුං, මූලඝච්චං අකංසු, සීසමස්ස ඡින්දිංසු.

92. Này các Tỳ khưu, dân chúng đã nghe rằng: ‘Này các ông, nghe nói rằng những ai lấy của không cho, được gọi là trộm cắp, của người khác thì nhà vua cấp phát tài sản cho họ.’ Sau khi nghe, họ đã có ý nghĩ này: ‘Hay là chúng ta cũng nên lấy của không cho, được gọi là trộm cắp, của người khác.’ Khi ấy, này các Tỳ khưu, có một người đàn ông đã lấy của không cho, được gọi là trộm cắp, của người khác. Họ đã bắt người ấy. Sau khi bắt, họ đã dẫn đến trình diện vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh và thưa rằng: ‘Tâu Thiên tử, người đàn ông này đã lấy của không cho, được gọi là trộm cắp, của người khác.’ Này các Tỳ khưu, khi được nói như vậy, vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh đã nói với người đàn ông ấy điều này: ‘Này ông kia, có thật là ông đã lấy của không cho, được gọi là trộm cắp, của người khác không?’ – ‘Tâu Thiên tử, là sự thật.’ – ‘Vì lý do gì?’ – ‘Tâu Thiên tử, vì con không thể sinh sống được.’ Khi ấy, này các Tỳ khưu, vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh đã có ý nghĩ này: ‘Nếu ta cứ cấp phát tài sản cho bất cứ ai lấy của không cho, được gọi là trộm cắp, của người khác, thì như vậy, nạn trộm cắp này sẽ gia tăng. Hay là ta nên trừng trị nghiêm khắc người đàn ông này, nên diệt trừ tận gốc, nên chặt đầu của y.’ Khi ấy, này các Tỳ khưu, vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh đã ra lệnh cho các thuộc hạ: ‘Này các khanh, vậy thì hãy dùng dây thừng chắc trói quặt tay người đàn ông này ra sau lưng một cách chặt chẽ, hãy cạo trọc đầu y, hãy đánh trống có âm thanh chói tai, dẫn y đi từ đường này sang đường khác, từ ngã tư này sang ngã tư khác, hãy đi ra bằng cổng phía nam, đến phía nam của thành phố, hãy trừng trị nghiêm khắc, hãy diệt trừ tận gốc, hãy chặt đầu của y.’ Này các Tỳ khưu, những người thuộc hạ ấy đã vâng lời vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh rằng: ‘Xin vâng, tâu Thiên tử,’ rồi họ đã dùng dây thừng chắc trói quặt tay người đàn ông ấy ra sau lưng một cách chặt chẽ, đã cạo trọc đầu y, đã đánh trống có âm thanh chói tai, dẫn y đi từ đường này sang đường khác, từ ngã tư này sang ngã tư khác, đã đi ra bằng cổng phía nam, đến phía nam của thành phố, họ đã trừng trị nghiêm khắc, đã diệt trừ tận gốc, đã chặt đầu của y.

93. ‘‘අස්සොසුං ඛො, භික්ඛවෙ, මනුස්සා – ‘යෙ කිර, භො, පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියන්ති, තෙ රාජා සුනිසෙධං නිසෙධෙති, මූලඝච්චං කරොති, සීසානි තෙසං ඡින්දතී’ති. සුත්වාන තෙසං එතදහොසි – ‘යංනූන මයම්පි තිණ්හානි සත්ථානි කාරාපෙස්සාම, තිණ්හානි සත්ථානි කාරාපෙත්වා යෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියිස්සාම, තෙ සුනිසෙධං නිසෙධෙස්සාම, මූලඝච්චං කරිස්සාම, සීසානි තෙසං ඡින්දිස්සාමා’ති. තෙ තිණ්හානි සත්ථානි කාරාපෙසුං, තිණ්හානි සත්ථානි කාරාපෙත්වා ගාමඝාතම්පි උපක්කමිංසු කාතුං, නිගමඝාතම්පි උපක්කමිංසු කාතුං, නගරඝාතම්පි උපක්කමිංසු කාතුං, පන්ථදුහනම්පි උපක්කමිංසු කාතුං. යෙසං තෙ අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියන්ති, තෙ සුනිසෙධං නිසෙධෙන්ති, මූලඝච්චං කරොන්ති, සීසානි තෙසං ඡින්දන්ති.

93. Này các Tỳ khưu, loài người đã nghe rằng: ‘Này quý vị, những ai lấy của không cho của người khác, được xem là trộm cắp, thì nhà vua sẽ nghiêm trị, sẽ diệt trừ tận gốc, sẽ chặt đầu họ.’ Sau khi nghe vậy, họ đã suy nghĩ rằng: ‘Hay là chúng ta cũng nên rèn các loại vũ khí sắc bén. Sau khi đã rèn các loại vũ khí sắc bén, khi chúng ta lấy của không cho của ai, chúng ta sẽ nghiêm trị họ, sẽ diệt trừ họ tận gốc, sẽ chặt đầu họ.’ Họ đã rèn các loại vũ khí sắc bén. Sau khi đã rèn các loại vũ khí sắc bén, họ bắt đầu thực hiện việc cướp phá làng mạc, cướp phá thị trấn, cướp phá thành phố, và cướp bóc trên đường. Những người bị họ lấy của không cho, họ đã nghiêm trị, diệt trừ tận gốc, và chặt đầu.

94. ‘‘ඉති ඛො, භික්ඛවෙ, අධනානං ධනෙ අනනුප්පදියමානෙ දාලිද්දියං වෙපුල්ලමගමාසි, දාලිද්දියෙ වෙපුල්ලං ගතෙ අදින්නාදානං වෙපුල්ලමගමාසි, අදින්නාදානෙ වෙපුල්ලං ගතෙ සත්ථං වෙපුල්ලමගමාසි, සත්ථෙ වෙපුල්ලං ගතෙ පාණාතිපාතො වෙපුල්ලමගමාසි, පාණාතිපාතෙ වෙපුල්ලං ගතෙ තෙසං සත්තානං ආයුපි පරිහායි, වණ්ණොපි පරිහායි. තෙසං ආයුනාපි පරිහායමානානං වණ්ණෙනපි පරිහායමානානං අසීතිවස්සසහස්සායුකානං මනුස්සානං චත්තාරීසවස්සසහස්සායුකා පුත්තා අහෙසුං.

94. Này các Tỳ khưu, như vậy, do tài sản không được cấp cho người nghèo, sự nghèo đói đã lan rộng. Khi sự nghèo đói lan rộng, việc lấy của không cho đã lan rộng. Khi việc lấy của không cho lan rộng, vũ khí đã lan rộng. Khi vũ khí lan rộng, việc sát sanh đã lan rộng. Khi việc sát sanh lan rộng, tuổi thọ và dung sắc của các chúng sanh ấy đã bị suy giảm. Do tuổi thọ và dung sắc của họ bị suy giảm, con cái của những người có tuổi thọ tám mươi ngàn năm đã có tuổi thọ bốn mươi ngàn năm.

‘‘චත්තාරීසවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු අඤ්ඤතරො පුරිසො පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියි. තමෙනං අග්ගහෙසුං. ගහෙත්වා රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාභිසිත්තස්ස දස්සෙසුං – ‘අයං, දෙව, පුරිසො පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියී’ති. එවං වුත්තෙ, භික්ඛවෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො තං පුරිසං එතදවොච – ‘සච්චං කිර ත්වං, අම්භො පුරිස, පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියී’ති? ‘න හි, දෙවා’ති සම්පජානමුසා අභාසි.

Này các Tỳ khưu, trong loài người có tuổi thọ bốn mươi ngàn năm, có một người kia đã lấy của không cho của người khác, được xem là trộm cắp. Người ta đã bắt giữ y. Sau khi bắt giữ, họ đã trình lên vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh: ‘Tâu Thiên tử, người này đã lấy của không cho của người khác.’ Này các Tỳ khưu, khi được nói như vậy, vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh đã nói với người ấy rằng: ‘Này ông kia, có thật là ông đã lấy của không cho của người khác không?’ ‘Tâu Thiên tử, không phải vậy,’ y đã cố ý nói dối.

95. ‘‘ඉති [Pg.57] ඛො, භික්ඛවෙ, අධනානං ධනෙ අනනුප්පදියමානෙ දාලිද්දියං වෙපුල්ලමගමාසි. දාලිද්දියෙ වෙපුල්ලං ගතෙ අදින්නාදානං වෙපුල්ලමගමාසි, අදින්නාදානෙ වෙපුල්ලං ගතෙ සත්ථං වෙපුල්ලමගමාසි. සත්ථෙ වෙපුල්ලං ගතෙ පාණාතිපාතො වෙපුල්ලමගමාසි, පාණාතිපාතෙ වෙපුල්ලං ගතෙ මුසාවාදො වෙපුල්ලමගමාසි, මුසාවාදෙ වෙපුල්ලං ගතෙ තෙසං සත්තානං ආයුපි පරිහායි, වණ්ණොපි පරිහායි. තෙසං ආයුනාපි පරිහායමානානං වණ්ණෙනපි පරිහායමානානං චත්තාරීසවස්සසහස්සායුකානං මනුස්සානං වීසතිවස්සසහස්සායුකා පුත්තා අහෙසුං.

95. Này các Tỳ khưu, như vậy, do tài sản không được cấp cho người nghèo, sự nghèo đói đã lan rộng. Khi sự nghèo đói lan rộng, việc lấy của không cho đã lan rộng. Khi việc lấy của không cho lan rộng, vũ khí đã lan rộng. Khi vũ khí lan rộng, việc sát sanh đã lan rộng. Khi việc sát sanh lan rộng, việc nói dối đã lan rộng. Khi việc nói dối lan rộng, tuổi thọ và dung sắc của các chúng sanh ấy đã bị suy giảm. Do tuổi thọ và dung sắc của họ bị suy giảm, con cái của những người có tuổi thọ bốn mươi ngàn năm đã có tuổi thọ hai mươi ngàn năm.

‘‘වීසතිවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු අඤ්ඤතරො පුරිසො පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියි. තමෙනං අඤ්ඤතරො පුරිසො රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාභිසිත්තස්ස ආරොචෙසි – ‘ඉත්ථන්නාමො, දෙව, පුරිසො පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියී’ති පෙසුඤ්ඤමකාසි.

Này các Tỳ khưu, trong loài người có tuổi thọ hai mươi ngàn năm, có một người kia đã lấy của không cho của người khác, được xem là trộm cắp. Một người khác đã tâu báo với vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh rằng: ‘Tâu Thiên tử, người có tên như vậy đã lấy của không cho của người khác.’ Người ấy đã nói lời đâm thọc.

96. ‘‘ඉති ඛො, භික්ඛවෙ, අධනානං ධනෙ අනනුප්පදියමානෙ දාලිද්දියං වෙපුල්ලමගමාසි. දාලිද්දියෙ වෙපුල්ලං ගතෙ අදින්නාදානං වෙපුල්ලමගමාසි, අදින්නාදානෙ වෙපුල්ලං ගතෙ සත්ථං වෙපුල්ලමගමාසි, සත්ථෙ වෙපුල්ලං ගතෙ පාණාතිපාතො වෙපුල්ලමගමාසි, පාණාතිපාතෙ වෙපුල්ලං ගතෙ මුසාවාදො වෙපුල්ලමගමාසි, මුසාවාදෙ වෙපුල්ලං ගතෙ පිසුණා වාචා වෙපුල්ලමගමාසි, පිසුණාය වාචාය වෙපුල්ලං ගතාය තෙසං සත්තානං ආයුපි පරිහායි, වණ්ණොපි පරිහායි. තෙසං ආයුනාපි පරිහායමානානං වණ්ණෙනපි පරිහායමානානං වීසතිවස්සසහස්සායුකානං මනුස්සානං දසවස්සසහස්සායුකා පුත්තා අහෙසුං.

96. Này các Tỳ khưu, như vậy, do tài sản không được cấp cho người nghèo, sự nghèo đói đã lan rộng. Khi sự nghèo đói lan rộng, việc lấy của không cho đã lan rộng. Khi việc lấy của không cho lan rộng, vũ khí đã lan rộng. Khi vũ khí lan rộng, việc sát sanh đã lan rộng. Khi việc sát sanh lan rộng, việc nói dối đã lan rộng. Khi việc nói dối lan rộng, lời nói đâm thọc đã lan rộng. Khi lời nói đâm thọc lan rộng, tuổi thọ và dung sắc của các chúng sanh ấy đã bị suy giảm. Do tuổi thọ và dung sắc của họ bị suy giảm, con cái của những người có tuổi thọ hai mươi ngàn năm đã có tuổi thọ mười ngàn năm.

‘‘දසවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු එකිදං සත්තා වණ්ණවන්තො හොන්ති, එකිදං සත්තා දුබ්බණ්ණා. තත්ථ යෙ තෙ සත්තා දුබ්බණ්ණා, තෙ වණ්ණවන්තෙ සත්තෙ අභිජ්ඣායන්තා පරෙසං දාරෙසු චාරිත්තං ආපජ්ජිංසු.

Này các Tỳ khưu, trong loài người có tuổi thọ mười ngàn năm, có một số chúng sanh có dung sắc xinh đẹp, và có một số chúng sanh có dung sắc xấu xí. Trong số đó, những chúng sanh có dung sắc xấu xí, do thèm muốn những chúng sanh có dung sắc xinh đẹp, đã phạm vào việc tà hạnh với vợ của người khác.

97. ‘‘ඉති ඛො, භික්ඛවෙ, අධනානං ධනෙ අනනුප්පදියමානෙ දාලිද්දියං වෙපුල්ලමගමාසි. දාලිද්දියෙ වෙපුල්ලං ගතෙ…පෙ… කාමෙසුමිච්ඡාචාරො වෙපුල්ලමගමාසි, කාමෙසුමිච්ඡාචාරෙ වෙපුල්ලං ගතෙ තෙසං සත්තානං ආයුපි පරිහායි, වණ්ණොපි පරිහායි. තෙසං ආයුනාපි පරිහායමානානං වණ්ණෙනපි [Pg.58] පරිහායමානානං දසවස්සසහස්සායුකානං මනුස්සානං පඤ්චවස්සසහස්සායුකා පුත්තා අහෙසුං.

97. Này các Tỳ khưu, như vậy, do tài sản không được cấp cho người nghèo, sự nghèo đói đã lan rộng. Khi sự nghèo đói lan rộng... vân vân... việc tà hạnh trong các dục đã lan rộng. Khi việc tà hạnh trong các dục lan rộng, tuổi thọ và dung sắc của các chúng sanh ấy đã bị suy giảm. Do tuổi thọ và dung sắc của họ bị suy giảm, con cái của những người có tuổi thọ mười ngàn năm đã có tuổi thọ năm ngàn năm.

98. ‘‘පඤ්චවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු ද්වෙ ධම්මා වෙපුල්ලමගමංසු – ඵරුසාවාචා සම්ඵප්පලාපො ච. ද්වීසු ධම්මෙසු වෙපුල්ලං ගතෙසු තෙසං සත්තානං ආයුපි පරිහායි, වණ්ණොපි පරිහායි. තෙසං ආයුනාපි පරිහායමානානං වණ්ණෙනපි පරිහායමානානං පඤ්චවස්සසහස්සායුකානං මනුස්සානං අප්පෙකච්චෙ අඩ්ඪතෙය්‍යවස්සසහස්සායුකා, අප්පෙකච්චෙ ද්වෙවස්සසහස්සායුකා පුත්තා අහෙසුං.

98. Này các Tỳ khưu, trong loài người có tuổi thọ năm ngàn năm, có hai pháp đã lan rộng: lời nói thô ác và lời nói phù phiếm. Khi hai pháp này lan rộng, tuổi thọ và dung sắc của các chúng sanh ấy đã bị suy giảm. Do tuổi thọ và dung sắc của họ bị suy giảm, trong số con cái của những người có tuổi thọ năm ngàn năm, một số có tuổi thọ hai ngàn năm trăm năm, một số có tuổi thọ hai ngàn năm.

99. ‘‘අඩ්ඪතෙය්‍යවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු අභිජ්ඣාබ්‍යාපාදා වෙපුල්ලමගමංසු. අභිජ්ඣාබ්‍යාපාදෙසු වෙපුල්ලං ගතෙසු තෙසං සත්තානං ආයුපි පරිහායි, වණ්ණොපි පරිහායි. තෙසං ආයුනාපි පරිහායමානානං වණ්ණෙනපි පරිහායමානානං අඩ්ඪතෙය්‍යවස්සසහස්සායුකානං මනුස්සානං වස්සසහස්සායුකා පුත්තා අහෙසුං.

99. “Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ hai ngàn năm trăm năm, tham lam và sân hận đã trở nên phổ biến. Khi tham lam và sân hận trở nên phổ biến, tuổi thọ của các chúng sanh ấy bị giảm sút, dung sắc cũng bị giảm sút. Do tuổi thọ và dung sắc của họ bị giảm sút, con cái của những người có tuổi thọ hai ngàn năm trăm năm đã có tuổi thọ một ngàn năm.”

100. ‘‘වස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු මිච්ඡාදිට්ඨි වෙපුල්ලමගමාසි. මිච්ඡාදිට්ඨියා වෙපුල්ලං ගතාය තෙසං සත්තානං ආයුපි පරිහායි, වණ්ණොපි පරිහායි. තෙසං ආයුනාපි පරිහායමානානං වණ්ණෙනපි පරිහායමානානං වස්සසහස්සායුකානං මනුස්සානං පඤ්චවස්සසතායුකා පුත්තා අහෙසුං.

100. “Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ một ngàn năm, tà kiến đã trở nên phổ biến. Khi tà kiến trở nên phổ biến, tuổi thọ của các chúng sanh ấy bị giảm sút, dung sắc cũng bị giảm sút. Do tuổi thọ và dung sắc của họ bị giảm sút, con cái của những người có tuổi thọ một ngàn năm đã có tuổi thọ năm trăm năm.”

101. ‘‘පඤ්චවස්සසතායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු තයො ධම්මා වෙපුල්ලමගමංසු. අධම්මරාගො විසමලොභො මිච්ඡාධම්මො. තීසු ධම්මෙසු වෙපුල්ලං ගතෙසු තෙසං සත්තානං ආයුපි පරිහායි, වණ්ණොපි පරිහායි. තෙසං ආයුනාපි පරිහායමානානං වණ්ණෙනපි පරිහායමානානං පඤ්චවස්සසතායුකානං මනුස්සානං අප්පෙකච්චෙ අඩ්ඪතෙය්‍යවස්සසතායුකා, අප්පෙකච්චෙ ද්වෙවස්සසතායුකා පුත්තා අහෙසුං.

101. “Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ năm trăm năm, ba pháp đã trở nên phổ biến: tham dục phi pháp, tham lam bất chính, và tà pháp. Khi ba pháp này trở nên phổ biến, tuổi thọ của các chúng sanh ấy bị giảm sút, dung sắc cũng bị giảm sút. Do tuổi thọ và dung sắc của họ bị giảm sút, trong số con cái của những người có tuổi thọ năm trăm năm, một số có tuổi thọ hai trăm năm mươi năm, một số có tuổi thọ hai trăm năm.”

‘‘අඩ්ඪතෙය්‍යවස්සසතායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු ඉමෙ ධම්මා වෙපුල්ලමගමංසු. අමත්තෙය්‍යතා අපෙත්තෙය්‍යතා අසාමඤ්ඤතා අබ්‍රහ්මඤ්ඤතා න කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිතා.

“Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ hai trăm năm mươi năm, các pháp này đã trở nên phổ biến: không hiếu kính mẹ, không hiếu kính cha, không kính trọng Sa-môn, không kính trọng Bà-la-môn, không tôn trọng trưởng thượng trong gia tộc.”

102. ‘‘ඉති [Pg.59] ඛො, භික්ඛවෙ, අධනානං ධනෙ අනනුප්පදියමානෙ දාලිද්දියං වෙපුල්ලමගමාසි. දාලිද්දියෙ වෙපුල්ලං ගතෙ අදින්නාදානං වෙපුල්ලමගමාසි. අදින්නාදානෙ වෙපුල්ලං ගතෙ සත්ථං වෙපුල්ලමගමාසි. සත්ථෙ වෙපුල්ලං ගතෙ පාණාතිපාතො වෙපුල්ලමගමාසි. පාණාතිපාතෙ වෙපුල්ලං ගතෙ මුසාවාදො වෙපුල්ලමගමාසි. මුසාවාදෙ වෙපුල්ලං ගතෙ පිසුණා වාචා වෙපුල්ලමගමාසි. පිසුණාය වාචාය වෙපුල්ලං ගතාය කාමෙසුමිච්ඡාචාරො වෙපුල්ලමගමාසි. කාමෙසුමිච්ඡාචාරෙ වෙපුල්ලං ගතෙ ද්වෙ ධම්මා වෙපුල්ලමගමංසු, ඵරුසා වාචා සම්ඵප්පලාපො ච. ද්වීසු ධම්මෙසු වෙපුල්ලං ගතෙසු අභිජ්ඣාබ්‍යාපාදා වෙපුල්ලමගමංසු. අභිජ්ඣාබ්‍යාපාදෙසු වෙපුල්ලං ගතෙසු මිච්ඡාදිට්ඨි වෙපුල්ලමගමාසි. මිච්ඡාදිට්ඨියා වෙපුල්ලං ගතාය තයො ධම්මා වෙපුල්ලමගමංසු, අධම්මරාගො විසමලොභො මිච්ඡාධම්මො. තීසු ධම්මෙසු වෙපුල්ලං ගතෙසු ඉමෙ ධම්මා වෙපුල්ලමගමංසු, අමත්තෙය්‍යතා අපෙත්තෙය්‍යතා අසාමඤ්ඤතා අබ්‍රහ්මඤ්ඤතා න කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිතා. ඉමෙසු ධම්මෙසු වෙපුල්ලං ගතෙසු තෙසං සත්තානං ආයුපි පරිහායි, වණ්ණොපි පරිහායි. තෙසං ආයුනාපි පරිහායමානානං වණ්ණෙනපි පරිහායමානානං අඩ්ඪතෙය්‍යවස්සසතායුකානං මනුස්සානං වස්සසතායුකා පුත්තා අහෙසුං.

102. “Này các Tỳ khưu, sự việc là như vầy: khi của cải không được cấp cho người nghèo, sự nghèo khổ đã trở nên phổ biến. Khi sự nghèo khổ trở nên phổ biến, việc trộm cắp đã trở nên phổ biến. Khi việc trộm cắp trở nên phổ biến, vũ khí đã trở nên phổ biến. Khi vũ khí trở nên phổ biến, việc sát sanh đã trở nên phổ biến. Khi việc sát sanh trở nên phổ biến, việc nói dối đã trở nên phổ biến. Khi việc nói dối trở nên phổ biến, lời nói đâm thọc đã trở nên phổ biến. Khi lời nói đâm thọc trở nên phổ biến, tà hạnh trong các dục đã trở nên phổ biến. Khi tà hạnh trong các dục trở nên phổ biến, hai pháp đã trở nên phổ biến: lời nói thô ác và lời nói vô ích. Khi hai pháp này trở nên phổ biến, tham lam và sân hận đã trở nên phổ biến. Khi tham lam và sân hận trở nên phổ biến, tà kiến đã trở nên phổ biến. Khi tà kiến trở nên phổ biến, ba pháp đã trở nên phổ biến: tham dục phi pháp, tham lam bất chính, và tà pháp. Khi ba pháp này trở nên phổ biến, các pháp này đã trở nên phổ biến: không hiếu kính mẹ, không hiếu kính cha, không kính trọng Sa-môn, không kính trọng Bà-la-môn, không tôn trọng trưởng thượng trong gia tộc. Khi các pháp này trở nên phổ biến, tuổi thọ của các chúng sanh ấy bị giảm sút, dung sắc cũng bị giảm sút. Do tuổi thọ và dung sắc của họ bị giảm sút, con cái của những người có tuổi thọ hai trăm năm mươi năm đã có tuổi thọ một trăm năm.”

දසවස්සායුකසමයො

Thời đại tuổi thọ mười năm

103. ‘‘භවිස්සති, භික්ඛවෙ, සො සමයො, යං ඉමෙසං මනුස්සානං දසවස්සායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති. දසවස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු පඤ්චවස්සිකා කුමාරිකා අලංපතෙය්‍යා භවිස්සන්ති. දසවස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු ඉමානි රසානි අන්තරධායිස්සන්ති, සෙය්‍යථිදං, සප්පි නවනීතං තෙලං මධු ඵාණිතං ලොණං. දසවස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු කුද්‍රූසකො අග්ගං භොජනානං භවිස්සති. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, එතරහි සාලිමංසොදනො අග්ගං භොජනානං; එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, දසවස්සායුකෙසු මනුස්සෙසු කුද්‍රූසකො අග්ගං භොජනානං භවිස්සති.

103. “Này các Tỳ khưu, sẽ có một thời điểm khi con cái của những người này có tuổi thọ mười năm. Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ mười năm, các bé gái năm tuổi sẽ đủ tuổi để gả chồng. Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ mười năm, các vị ngon này sẽ biến mất, đó là: bơ, bơ lỏng, dầu, mật ong, đường phèn, và muối. Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ mười năm, lúa lùn sẽ là thức ăn cao quý nhất. Này các Tỳ khưu, cũng giống như hiện nay cơm nấu với thịt là thức ăn cao quý nhất; này các Tỳ khưu, cũng vậy, ở loài người có tuổi thọ mười năm, lúa lùn sẽ là thức ăn cao quý nhất.”

‘‘දසවස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු දස කුසලකම්මපථා සබ්බෙන සබ්බං අන්තරධායිස්සන්ති, දස අකුසලකම්මපථා අතිබ්‍යාදිප්පිස්සන්ති. දසවස්සායුකෙසු[Pg.60], භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු කුසලන්තිපි න භවිස්සති, කුතො පන කුසලස්ස කාරකො. දසවස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු යෙ තෙ භවිස්සන්ති අමත්තෙය්‍යා අපෙත්තෙය්‍යා අසාමඤ්ඤා අබ්‍රහ්මඤ්ඤා න කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනො, තෙ පුජ්ජා ච භවිස්සන්ති පාසංසා ච. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, එතරහි මත්තෙය්‍යා පෙත්තෙය්‍යා සාමඤ්ඤා බ්‍රහ්මඤ්ඤා කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනො පුජ්ජා ච පාසංසා ච; එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, දසවස්සායුකෙසු මනුස්සෙසු යෙ තෙ භවිස්සන්ති අමත්තෙය්‍යා අපෙත්තෙය්‍යා අසාමඤ්ඤා අබ්‍රහ්මඤ්ඤා න කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනො, තෙ පුජ්ජා ච භවිස්සන්ති පාසංසා ච.

“Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ mười năm, mười thiện nghiệp lộ sẽ hoàn toàn biến mất, mười bất thiện nghiệp lộ sẽ cực kỳ hưng thịnh. Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ mười năm, ngay cả từ ‘thiện’ cũng sẽ không tồn tại, huống hồ là người làm điều thiện. Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ mười năm, những người không hiếu kính mẹ, không hiếu kính cha, không kính trọng Sa-môn, không kính trọng Bà-la-môn, không tôn trọng trưởng thượng trong gia tộc, họ sẽ được tôn kính và tán dương. Này các Tỳ khưu, cũng giống như hiện nay những người hiếu kính mẹ, hiếu kính cha, kính trọng Sa-môn, kính trọng Bà-la-môn, tôn trọng trưởng thượng trong gia tộc được tôn kính và tán dương; này các Tỳ khưu, cũng vậy, ở loài người có tuổi thọ mười năm, những người không hiếu kính mẹ, không hiếu kính cha, không kính trọng Sa-môn, không kính trọng Bà-la-môn, không tôn trọng trưởng thượng trong gia tộc, họ sẽ được tôn kính và tán dương.”

‘‘දසවස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු න භවිස්සති මාතාති වා මාතුච්ඡාති වා මාතුලානීති වා ආචරියභරියාති වා ගරූනං දාරාති වා. සම්භෙදං ලොකො ගමිස්සති යථා අජෙළකා කුක්කුටසූකරා සොණසිඞ්ගාලා.

“Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ mười năm, sẽ không có khái niệm ‘mẹ’, hay ‘dì’, hay ‘vợ của cậu’, hay ‘vợ của thầy’, hay ‘vợ của những người đáng kính’. Thế gian sẽ rơi vào sự hỗn loạn, giống như dê và cừu, gà và heo, chó và chó rừng.”

‘‘දසවස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු තෙසං සත්තානං අඤ්ඤමඤ්ඤම්හි තිබ්බො ආඝාතො පච්චුපට්ඨිතො භවිස්සති තිබ්බො බ්‍යාපාදො තිබ්බො මනොපදොසො තිබ්බං වධකචිත්තං. මාතුපි පුත්තම්හි පුත්තස්සපි මාතරි; පිතුපි පුත්තම්හි පුත්තස්සපි පිතරි; භාතුපි භගිනියා භගිනියාපි භාතරි තිබ්බො ආඝාතො පච්චුපට්ඨිතො භවිස්සති තිබ්බො බ්‍යාපාදො තිබ්බො මනොපදොසො තිබ්බං වධකචිත්තං. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, මාගවිකස්ස මිගං දිස්වා තිබ්බො ආඝාතො පච්චුපට්ඨිතො හොති තිබ්බො බ්‍යාපාදො තිබ්බො මනොපදොසො තිබ්බං වධකචිත්තං; එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, දසවස්සායුකෙසු මනුස්සෙසු තෙසං සත්තානං අඤ්ඤමඤ්ඤම්හි තිබ්බො ආඝාතො පච්චුපට්ඨිතො භවිස්සති තිබ්බො බ්‍යාපාදො තිබ්බො මනොපදොසො තිබ්බං වධකචිත්තං. මාතුපි පුත්තම්හි පුත්තස්සපි මාතරි; පිතුපි පුත්තම්හි පුත්තස්සපි පිතරි; භාතුපි භගිනියා භගිනියාපි භාතරි තිබ්බො ආඝාතො පච්චුපට්ඨිතො භවිස්සති තිබ්බො බ්‍යාපාදො තිබ්බො මනොපදොසො තිබ්බං වධකචිත්තං.

“Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ mười năm, giữa các chúng sanh ấy, sự căm phẫn mãnh liệt, sự ác tâm mãnh liệt, sự ác ý mãnh liệt, tâm sát hại mãnh liệt sẽ hiện khởi đối với nhau. Ngay cả mẹ đối với con, con đối với mẹ; cha đối với con, con đối với cha; anh đối với em gái, em gái đối với anh, sự căm phẫn mãnh liệt, sự ác tâm mãnh liệt, sự ác ý mãnh liệt, tâm sát hại mãnh liệt sẽ hiện khởi. Này các Tỳ khưu, ví như người thợ săn khi thấy con nai, sự căm phẫn mãnh liệt, sự ác tâm mãnh liệt, sự ác ý mãnh liệt, tâm sát hại mãnh liệt hiện khởi; này các Tỳ khưu, cũng vậy, ở loài người có tuổi thọ mười năm, giữa các chúng sanh ấy, sự căm phẫn mãnh liệt, sự ác tâm mãnh liệt, sự ác ý mãnh liệt, tâm sát hại mãnh liệt sẽ hiện khởi đối với nhau. Ngay cả mẹ đối với con, con đối với mẹ; cha đối với con, con đối với cha; anh đối với em gái, em gái đối với anh, sự căm phẫn mãnh liệt, sự ác tâm mãnh liệt, sự ác ý mãnh liệt, tâm sát hại mãnh liệt sẽ hiện khởi.”

104. ‘‘දසවස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු සත්තාහං සත්ථන්තරකප්පො භවිස්සති. තෙ අඤ්ඤමඤ්ඤම්හි මිගසඤ්ඤං පටිලභිස්සන්ති. තෙසං තිණ්හානි සත්ථානි [Pg.61] හත්ථෙසු පාතුභවිස්සන්ති. තෙ තිණ්හෙන සත්ථෙන ‘එස මිගො එස මිගො’ති අඤ්ඤමඤ්ඤං ජීවිතා වොරොපෙස්සන්ති.

104. “Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ mười năm, sẽ có kiếp đao binh trong bảy ngày. Họ sẽ nhận thức nhau như là con mồi. Các loại vũ khí sắc bén sẽ xuất hiện trong tay họ. Họ sẽ dùng vũ khí sắc bén tước đoạt mạng sống của nhau, (nghĩ rằng): ‘Đây là con mồi, đây là con mồi’.”

‘‘අථ ඛො තෙසං, භික්ඛවෙ, සත්තානං එකච්චානං එවං භවිස්සති – ‘මා ච මයං කඤ්චි, මා ච අම්හෙ කොචි, යංනූන මයං තිණගහනං වා වනගහනං වා රුක්ඛගහනං වා නදීවිදුග්ගං වා පබ්බතවිසමං වා පවිසිත්වා වනමූලඵලාහාරා යාපෙය්‍යාමා’ති. තෙ තිණගහනං වා වනගහනං වා රුක්ඛගහනං වා නදීවිදුග්ගං වා පබ්බතවිසමං වා පවිසිත්වා සත්තාහං වනමූලඵලාහාරා යාපෙස්සන්ති. තෙ තස්ස සත්තාහස්ස අච්චයෙන තිණගහනා වනගහනා රුක්ඛගහනා නදීවිදුග්ගා පබ්බතවිසමා නික්ඛමිත්වා අඤ්ඤමඤ්ඤං ආලිඞ්ගිත්වා සභාගායිස්සන්ති සමස්සාසිස්සන්ති – ‘දිට්ඨා, භො, සත්තා ජීවසි, දිට්ඨා, භො, සත්තා ජීවසී’ති.

“Khi ấy, này các Tỳ khưu, một số chúng sanh sẽ có suy nghĩ như sau: ‘Mong rằng chúng ta không (giết) ai, và cũng không ai (giết) chúng ta. Hay là chúng ta hãy đi vào bụi cỏ, hoặc bụi cây, hoặc lùm cây, hoặc nơi hiểm trở ở sông, hoặc nơi hiểm trở ở núi, và sống bằng rễ cây và trái cây trong rừng.’ Họ sẽ đi vào bụi cỏ, hoặc bụi cây, hoặc lùm cây, hoặc nơi hiểm trở ở sông, hoặc nơi hiểm trở ở núi, và sống bằng rễ cây và trái cây trong rừng trong bảy ngày. Sau bảy ngày ấy, họ sẽ ra khỏi bụi cỏ, bụi cây, lùm cây, nơi hiểm trở ở sông, nơi hiểm trở ở núi, rồi ôm choàng lấy nhau, cùng nhau hội họp và an ủi nhau: ‘Thật may mắn, này bạn, thấy còn có chúng sanh! Bạn vẫn còn sống! Thật may mắn, này bạn, thấy còn có chúng sanh! Bạn vẫn còn sống!’”

ආයුවණ්ණාදිවඩ්ඪනකථා

Bài thuyết giảng về sự tăng trưởng tuổi thọ, dung sắc, v.v.

105. ‘‘අථ ඛො තෙසං, භික්ඛවෙ, සත්තානං එවං භවිස්සති – ‘මයං ඛො අකුසලානං ධම්මානං සමාදානහෙතු එවරූපං ආයතං ඤාතික්ඛයං පත්තා. යංනූන මයං කුසලං කරෙය්‍යාම. කිං කුසලං කරෙය්‍යාම? යංනූන මයං පාණාතිපාතා විරමෙය්‍යාම, ඉදං කුසලං ධම්මං සමාදාය වත්තෙය්‍යාමා’ති. තෙ පාණාතිපාතා විරමිස්සන්ති, ඉදං කුසලං ධම්මං සමාදාය වත්තිස්සන්ති. තෙ කුසලානං ධම්මානං සමාදානහෙතු ආයුනාපි වඩ්ඪිස්සන්ති, වණ්ණෙනපි වඩ්ඪිස්සන්ති. තෙසං ආයුනාපි වඩ්ඪමානානං වණ්ණෙනපි වඩ්ඪමානානං දසවස්සායුකානං මනුස්සානං වීසතිවස්සායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති.

105. “Khi ấy, này các Tỳ khưu, các chúng sanh ấy sẽ có suy nghĩ như sau: ‘Chính vì chúng ta đã thực hành các pháp bất thiện nên mới đi đến sự tổn thất bà con quyến thuộc to lớn như vậy. Hay là chúng ta hãy làm điều thiện. Chúng ta nên làm điều thiện gì? Hay là chúng ta hãy từ bỏ sát sanh, chúng ta hãy thọ trì và thực hành pháp thiện này.’ Họ sẽ từ bỏ sát sanh, họ sẽ thọ trì và thực hành pháp thiện này. Do vì thọ trì các pháp thiện, họ sẽ tăng trưởng cả về tuổi thọ lẫn dung sắc. Đối với những người đang tăng trưởng về tuổi thọ và dung sắc ấy, con cái của những người có tuổi thọ mười năm sẽ có tuổi thọ hai mươi năm.”

‘‘අථ ඛො තෙසං, භික්ඛවෙ, සත්තානං එවං භවිස්සති – ‘මයං ඛො කුසලානං ධම්මානං සමාදානහෙතු ආයුනාපි වඩ්ඪාම, වණ්ණෙනපි වඩ්ඪාම. යංනූන මයං භිය්‍යොසොමත්තාය කුසලං කරෙය්‍යාම. කිං කුසලං කරෙය්‍යාම? යංනූන මයං අදින්නාදානා විරමෙය්‍යාම… කාමෙසුමිච්ඡාචාරා විරමෙය්‍යාම… මුසාවාදා විරමෙය්‍යාම… පිසුණාය වාචාය විරමෙය්‍යාම… ඵරුසාය වාචාය විරමෙය්‍යාම… සම්ඵප්පලාපා විරමෙය්‍යාම… අභිජ්ඣං පජහෙය්‍යාම… බ්‍යාපාදං පජහෙය්‍යාම… මිච්ඡාදිට්ඨිං පජහෙය්‍යාම… තයො ධම්මෙ පජහෙය්‍යාම – අධම්මරාගං විසමලොභං මිච්ඡාධම්මං… යංනූන මයං මත්තෙය්‍යා අස්සාම පෙත්තෙය්‍යා සාමඤ්ඤා බ්‍රහ්මඤ්ඤා කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනො, ඉදං කුසලං ධම්මං සමාදාය වත්තෙය්‍යාමා’ති. තෙ මත්තෙය්‍යා භවිස්සන්ති පෙත්තෙය්‍යා සාමඤ්ඤා [Pg.62] බ්‍රහ්මඤ්ඤා කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනො, ඉදං කුසලං ධම්මං සමාදාය වත්තිස්සන්ති.

“Khi ấy, này các Tỳ khưu, các chúng sanh ấy sẽ có suy nghĩ như sau: ‘Chính vì chúng ta đã thực hành các pháp thiện nên chúng ta tăng trưởng cả về tuổi thọ lẫn dung sắc. Hay là chúng ta hãy làm thêm nhiều điều thiện nữa. Chúng ta nên làm điều thiện gì? Hay là chúng ta hãy từ bỏ lấy của không cho… từ bỏ tà hạnh trong các dục… từ bỏ nói dối… từ bỏ nói lời đâm thọc… từ bỏ nói lời thô ác… từ bỏ nói lời vô ích… chúng ta hãy từ bỏ tham lam… chúng ta hãy từ bỏ sân hận… chúng ta hãy từ bỏ tà kiến… chúng ta hãy từ bỏ ba pháp này: tham phi pháp, tham lam quá độ, và pháp tà vạy… Hay là chúng ta hãy hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, kính trọng Sa-môn, kính trọng Bà-la-môn, tôn trọng những người lớn tuổi trong gia đình, chúng ta hãy thọ trì và thực hành pháp thiện này.’ Họ sẽ trở nên hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, kính trọng Sa-môn, kính trọng Bà-la-môn, tôn trọng những người lớn tuổi trong gia đình, họ sẽ thọ trì và thực hành pháp thiện này.”

‘‘තෙ කුසලානං ධම්මානං සමාදානහෙතු ආයුනාපි වඩ්ඪිස්සන්ති, වණ්ණෙනපි වඩ්ඪිස්සන්ති. තෙසං ආයුනාපි වඩ්ඪමානානං වණ්ණෙනපි වඩ්ඪමානානං වීසතිවස්සායුකානං මනුස්සානං චත්තාරීසවස්සායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති… චත්තාරීසවස්සායුකානං මනුස්සානං අසීතිවස්සායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති… අසීතිවස්සායුකානං මනුස්සානං සට්ඨිවස්සසතායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති… සට්ඨිවස්සසතායුකානං මනුස්සානං වීසතිතිවස්සසතායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති… වීසතිතිවස්සසතායුකානං මනුස්සානං චත්තාරීසඡබ්බස්සසතායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති. චත්තාරීසඡබ්බස්සසතායුකානං මනුස්සානං ද්වෙවස්සසහස්සායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති… ද්වෙවස්සසහස්සායුකානං මනුස්සානං චත්තාරිවස්සසහස්සායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති… චත්තාරිවස්සසහස්සායුකානං මනුස්සානං අට්ඨවස්සසහස්සායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති… අට්ඨවස්සසහස්සායුකානං මනුස්සානං වීසතිවස්සසහස්සායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති… වීසතිවස්සසහස්සායුකානං මනුස්සානං චත්තාරීසවස්සසහස්සායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති… චත්තාරීසවස්සසහස්සායුකානං මනුස්සානං අසීතිවස්සසහස්සායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති… අසීතිවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු පඤ්චවස්සසතිකා කුමාරිකා අලංපතෙය්‍යා භවිස්සන්ති.

Do nhân thọ trì các thiện pháp, những chúng sanh ấy sẽ tăng trưởng về tuổi thọ, tăng trưởng về dung sắc. Do họ tăng trưởng về tuổi thọ và dung sắc, con cái của những người có tuổi thọ hai mươi tuổi sẽ có tuổi thọ bốn mươi tuổi... con cái của những người có tuổi thọ bốn mươi tuổi sẽ có tuổi thọ tám mươi tuổi... con cái của những người có tuổi thọ tám mươi tuổi sẽ có tuổi thọ một trăm sáu mươi tuổi... con cái của những người có tuổi thọ một trăm sáu mươi tuổi sẽ có tuổi thọ ba trăm hai mươi tuổi... con cái của những người có tuổi thọ ba trăm hai mươi tuổi sẽ có tuổi thọ sáu trăm bốn mươi tuổi... con cái của những người có tuổi thọ sáu trăm bốn mươi tuổi sẽ có tuổi thọ hai ngàn tuổi... con cái của những người có tuổi thọ hai ngàn tuổi sẽ có tuổi thọ bốn ngàn tuổi... con cái của những người có tuổi thọ bốn ngàn tuổi sẽ có tuổi thọ tám ngàn tuổi... con cái của những người có tuổi thọ tám ngàn tuổi sẽ có tuổi thọ hai mươi ngàn tuổi... con cái của những người có tuổi thọ hai mươi ngàn tuổi sẽ có tuổi thọ bốn mươi ngàn tuổi... con cái của những người có tuổi thọ bốn mươi ngàn tuổi sẽ có tuổi thọ tám mươi ngàn tuổi... Này các Tỳ khưu, khi loài người có tuổi thọ tám mươi ngàn tuổi, các thiếu nữ năm trăm tuổi sẽ đến tuổi có thể lấy chồng.

සඞ්ඛරාජඋප්පත්ති

Sự Xuất Hiện Của Vua Saṅkha

106. ‘‘අසීතිවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු තයො ආබාධා භවිස්සන්ති, ඉච්ඡා, අනසනං, ජරා. අසීතිවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු අයං ජම්බුදීපො ඉද්ධො චෙව භවිස්සති ඵීතො ච, කුක්කුටසම්පාතිකා ගාමනිගමරාජධානියො. අසීතිවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු අයං ජම්බුදීපො අවීචි මඤ්ඤෙ ඵුටො භවිස්සති මනුස්සෙහි, සෙය්‍යථාපි නළවනං වා සරවනං වා. අසීතිවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු අයං බාරාණසී කෙතුමතී නාම රාජධානී භවිස්සති ඉද්ධා චෙව ඵීතා ච බහුජනා ච ආකිණ්ණමනුස්සා ච සුභික්ඛා ච. අසීතිවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු [Pg.63] ඉමස්මිං ජම්බුදීපෙ චතුරාසීතිනගරසහස්සානි භවිස්සන්ති කෙතුමතීරාජධානීපමුඛානි. අසීතිවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු කෙතුමතියා රාජධානියා සඞ්ඛො නාම රාජා උප්පජ්ජිස්සති චක්කවත්තී ධම්මිකො ධම්මරාජා චාතුරන්තො විජිතාවී ජනපදත්ථාවරියප්පත්තො සත්තරතනසමන්නාගතො. තස්සිමානි සත්ත රතනානි භවිස්සන්ති, සෙය්‍යථිදං, චක්කරතනං හත්ථිරතනං අස්සරතනං මණිරතනං ඉත්ථිරතනං ගහපතිරතනං පරිණායකරතනමෙව සත්තමං. පරොසහස්සං ඛො පනස්ස පුත්තා භවිස්සන්ති සූරා වීරඞ්ගරූපා පරසෙනප්පමද්දනා. සො ඉමං පථවිං සාගරපරියන්තං අදණ්ඩෙන අසත්ථෙන ධම්මෙන අභිවිජිය අජ්ඣාවසිස්සති.

106. Này các Tỳ khưu, khi loài người có tuổi thọ tám mươi ngàn tuổi, sẽ có ba loại bệnh tật: sự ham muốn, sự đói khát, và sự già nua. Này các Tỳ khưu, khi loài người có tuổi thọ tám mươi ngàn tuổi, cõi Diêm-phù-đề này sẽ thịnh vượng và phồn vinh, các làng mạc, thị trấn, và kinh thành sẽ san sát nhau trong tầm gà bay. Này các Tỳ khưu, khi loài người có tuổi thọ tám mươi ngàn tuổi, cõi Diêm-phù-đề này sẽ đông đúc dân cư, Ta nghĩ, giống như một rừng lau hay rừng sậy. Này các Tỳ khưu, khi loài người có tuổi thọ tám mươi ngàn tuổi, thành Bārāṇasī này sẽ là một kinh thành tên là Ketumatī, thịnh vượng, phồn vinh, đông dân, người người chen chúc, và lương thực dồi dào. Này các Tỳ khưu, khi loài người có tuổi thọ tám mươi ngàn tuổi, trong cõi Diêm-phù-đề này sẽ có tám mươi bốn ngàn thành phố, với kinh thành Ketumatī là thủ phủ. Này các Tỳ khưu, khi loài người có tuổi thọ tám mươi ngàn tuổi, tại kinh thành Ketumatī, một vị vua tên là Saṅkha sẽ xuất hiện, là một vị Chuyển Luân Vương, bậc chánh trực, một vị vua của chánh pháp, chinh phục bốn phương, chiến thắng, mang lại sự ổn định cho đất nước, và sở hữu bảy báu vật. Vị ấy sẽ có bảy báu vật này, đó là: bánh xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, nữ báu, gia chủ báu, và tướng quân báu là thứ bảy. Vị ấy sẽ có hơn một ngàn người con trai, dũng mãnh, có tướng mạo anh hùng, có thể đè bẹp quân đội của kẻ thù. Vị ấy, sau khi chinh phục trái đất này cho đến tận bờ đại dương bằng chánh pháp, không dùng đến roi gậy, không dùng đến vũ khí, sẽ trị vì.

මෙත්තෙය්‍යබුද්ධුප්පාදො

Sự Xuất Hiện Của Đức Phật Metteyya

107. ‘‘අසීතිවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු මෙත්තෙය්‍යො නාම භගවා ලොකෙ උප්පජ්ජිස්සති අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා. සෙය්‍යථාපාහමෙතරහි ලොකෙ උප්පන්නො අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා. සො ඉමං ලොකං සදෙවකං සමාරකං සබ්‍රහ්මකං සස්සමණබ්‍රාහ්මණිං පජං සදෙවමනුස්සං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙස්සති, සෙය්‍යථාපාහමෙතරහි ඉමං ලොකං සදෙවකං සමාරකං සබ්‍රහ්මකං සස්සමණබ්‍රාහ්මණිං පජං සදෙවමනුස්සං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙමි. සො ධම්මං දෙසෙස්සති ආදිකල්‍යාණං මජ්ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්ථං සබ්‍යඤ්ජනං කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං පකාසෙස්සති; සෙය්‍යථාපාහමෙතරහි ධම්මං දෙසෙමි ආදිකල්‍යාණං මජ්ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්ථං සබ්‍යඤ්ජනං කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං පකාසෙමි. සො අනෙකසහස්සං භික්ඛුසංඝං පරිහරිස්සති, සෙය්‍යථාපාහමෙතරහි අනෙකසතං භික්ඛුසංඝං පරිහරාමි.

107. Này các Tỳ khưu, khi loài người có tuổi thọ tám mươi ngàn tuổi, một vị Thế Tôn tên là Metteyya sẽ xuất hiện trên thế gian, là một vị A-la-hán, Chánh Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Giống như Ta bây giờ đã xuất hiện trên thế gian, là một vị A-la-hán, Chánh Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Vị ấy, sau khi tự mình biết và chứng ngộ bằng thắng trí, sẽ tuyên thuyết thế giới này cùng với chư thiên, ma vương, và phạm thiên, thế hệ này cùng với các sa-môn và bà-la-môn, các vị vua và dân chúng; giống như Ta bây giờ, sau khi tự mình biết và chứng ngộ bằng thắng trí, đang tuyên thuyết. Vị ấy sẽ thuyết giảng giáo pháp toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, và toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa và văn cú đầy đủ; vị ấy sẽ tuyên bố đời sống phạm hạnh hoàn toàn viên mãn và thanh tịnh; giống như Ta bây giờ đang thuyết giảng giáo pháp toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, và toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa và văn cú đầy đủ, và đang tuyên bố đời sống phạm hạnh hoàn toàn viên mãn và thanh tịnh. Vị ấy sẽ dẫn dắt một Tăng đoàn gồm nhiều ngàn vị Tỳ khưu, giống như Ta bây giờ đang dẫn dắt một Tăng đoàn gồm nhiều trăm vị Tỳ khưu.

108. ‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛො නාම රාජා යො සො යූපො රඤ්ඤා මහාපනාදෙන කාරාපිතො. තං යූපං උස්සාපෙත්වා අජ්ඣාවසිත්වා තං දත්වා [Pg.64] විස්සජ්ජිත්වා සමණබ්‍රාහ්මණකපණද්ධිකවණිබ්බකයාචකානං දානං දත්වා මෙත්තෙය්‍යස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස සන්තිකෙ කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිස්සති. සො එවං පබ්බජිතො සමානො එකො වූපකට්ඨො අප්පමත්තො ආතාපී පහිතත්තො විහරන්තො නචිරස්සෙව යස්සත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදෙව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති, තදනුත්තරං බ්‍රහ්මචරියපරියොසානං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සති.

108. Này các Tỳ khưu, khi ấy, vua Saṅkha sẽ cho dựng lại cung điện đã được vua Mahāpanāda xây cất. Sau khi cho dựng lại cung điện ấy và ở trong đó, vị ấy sẽ đem cho đi, từ bỏ nó, và bố thí cho các sa-môn, bà-la-môn, người nghèo, khách lữ hành, người lang thang, và người ăn xin. Rồi tại nơi đức Thế Tôn Metteyya, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Chánh Giác, vị ấy sẽ cạo bỏ râu tóc, đắp y ca-sa, và từ bỏ đời sống gia đình, xuất gia sống không gia đình. Vị ấy, sau khi đã xuất gia như vậy, sống một mình, ẩn dật, không phóng dật, nhiệt tâm, và quyết chí, không bao lâu sẽ tự mình chứng ngộ bằng thắng trí ngay trong đời này mục đích vô thượng của đời sống phạm hạnh mà vì đó các thiện gia nam tử chân chánh từ bỏ đời sống gia đình, xuất gia sống không gia đình, và sau khi đạt được, vị ấy sẽ an trú trong đó.

109. ‘‘අත්තදීපා, භික්ඛවෙ, විහරථ අත්තසරණා අනඤ්ඤසරණා, ධම්මදීපා ධම්මසරණා අනඤ්ඤසරණා. කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අත්තදීපො විහරති අත්තසරණො අනඤ්ඤසරණො ධම්මදීපො ධම්මසරණො අනඤ්ඤසරණො? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු කායෙ කායානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං. වෙදනාසු වෙදනානුපස්සී…පෙ… චිත්තෙ චිත්තානුපස්සී…පෙ… ධම්මෙසු ධම්මානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අත්තදීපො විහරති අත්තසරණො අනඤ්ඤසරණො ධම්මදීපො ධම්මසරණො අනඤ්ඤසරණො.

109. Này các tỳ khưu, hãy sống với chính mình là hòn đảo, chính mình là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác; với Chánh pháp là hòn đảo, Chánh pháp là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác. Và này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu sống với chính mình là hòn đảo, chính mình là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác; với Chánh pháp là hòn đảo, Chánh pháp là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu sống quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để loại bỏ tham ái và ưu phiền ở đời. Vị ấy sống quán thọ trên các thọ... vị ấy sống quán tâm trên tâm... vị ấy sống quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để loại bỏ tham ái và ưu phiền ở đời. Này các tỳ khưu, chính như vậy là vị tỳ khưu sống với chính mình là hòn đảo, chính mình là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác; với Chánh pháp là hòn đảo, Chánh pháp là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác.

භික්ඛුනොආයුවණ්ණාදිවඩ්ඪනකථා

Lời dạy về sự tăng trưởng tuổi thọ, dung sắc, v.v... của vị tỳ khưu

110. ‘‘ගොචරෙ, භික්ඛවෙ, චරථ සකෙ පෙත්තිකෙ විසයෙ. ගොචරෙ, භික්ඛවෙ, චරන්තා සකෙ පෙත්තිකෙ විසයෙ ආයුනාපි වඩ්ඪිස්සථ, වණ්ණෙනපි වඩ්ඪිස්සථ, සුඛෙනපි වඩ්ඪිස්සථ, භොගෙනපි වඩ්ඪිස්සථ, බලෙනපි වඩ්ඪිස්සථ.

110. Này các tỳ khưu, hãy đi trong khu vực của mình, trong lãnh địa của cha ông. Này các tỳ khưu, khi các thầy đi trong khu vực của mình, trong lãnh địa của cha ông, các thầy sẽ tăng trưởng về tuổi thọ, tăng trưởng về dung sắc, tăng trưởng về an lạc, tăng trưởng về tài sản, và tăng trưởng về sức mạnh.

‘‘කිඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො ආයුස්මිං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ඡන්දසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතං ඉද්ධිපාදං භාවෙති, වීරියසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතං ඉද්ධිපාදං භාවෙති, චිත්තසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතං ඉද්ධිපාදං භාවෙති, වීමංසාසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතං ඉද්ධිපාදං භාවෙති. සො ඉමෙසං චතුන්නං ඉද්ධිපාදානං භාවිතත්තා බහුලීකතත්තා ආකඞ්ඛමානො කප්පං වා තිට්ඨෙය්‍ය කප්පාවසෙසං වා. ඉදං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො ආයුස්මිං.

Và này các tỳ khưu, thế nào là tuổi thọ của vị tỳ khưu? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu tu tập thần túc thông được trang bị với định do dục và các hành tạo tác nỗ lực; tu tập thần túc thông được trang bị với định do tinh tấn và các hành tạo tác nỗ lực; tu tập thần túc thông được trang bị với định do tâm và các hành tạo tác nỗ lực; tu tập thần túc thông được trang bị với định do thẩm sát và các hành tạo tác nỗ lực. Do đã tu tập, đã thực hành nhiều lần bốn thần túc thông này, vị ấy nếu muốn, có thể sống đến hết kiếp hoặc phần còn lại của kiếp. Này các tỳ khưu, đây chính là tuổi thọ của vị tỳ khưu.

‘‘කිඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො වණ්ණස්මිං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලවා හොති, පාතිමොක්ඛසංවරසංවුතො විහරති ආචාරගොචරසම්පන්නො, අණුමත්තෙසු වජ්ජෙසු [Pg.65] භයදස්සාවී, සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. ඉදං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො වණ්ණස්මිං.

Và này các tỳ khưu, thế nào là dung sắc của vị tỳ khưu? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu có giới hạnh, sống được chế ngự bởi sự chế ngự của giới bổn Pātimokkha, đầy đủ oai nghi và nơi hành xứ, thấy sự nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và tu học trong các học giới. Này các tỳ khưu, đây chính là dung sắc của vị tỳ khưu.

‘‘කිඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො සුඛස්මිං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. ඉදං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො, සුඛස්මිං.

Và này các tỳ khưu, thế nào là an lạc của vị tỳ khưu? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sinh, có tầm có tứ. Do làm lắng dịu tầm và tứ... chứng và trú thiền thứ hai... chứng và trú thiền thứ ba... chứng và trú thiền thứ tư. Này các tỳ khưu, đây chính là an lạc của vị tỳ khưu.

‘‘කිඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො භොගස්මිං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහරති තථා දුතියං. තථා තතියං. තථා චතුත්ථං. ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ජෙන ඵරිත්වා විහරති. කරුණාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… මුදිතාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහරති. තථා දුතියං. තථා තතියං. තථා චතුත්ථං. ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ජෙන ඵරිත්වා විහරති. ඉදං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො භොගස්මිං.

Và này các tỳ khưu, thế nào là tài sản của vị tỳ khưu? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ, rồi an trú; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như thế, cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô lượng, không hận, không sân, rồi an trú. Với tâm câu hữu với bi... với tâm câu hữu với hỷ... với tâm câu hữu với xả, vị ấy biến mãn một phương rồi an trú; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như thế, cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô lượng, không hận, không sân, rồi an trú. Này các tỳ khưu, đây chính là tài sản của vị tỳ khưu.

‘‘කිඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො බලස්මිං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. ඉදං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො බලස්මිං.

Và này các tỳ khưu, thế nào là sức mạnh của vị tỳ khưu? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu, do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí, chứng ngộ và an trú ngay trong hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Này các tỳ khưu, đây chính là sức mạnh của vị tỳ khưu.

‘‘නාහං, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤං එකබලම්පි සමනුපස්සාමි යං එවං දුප්පසහං, යථයිදං, භික්ඛවෙ, මාරබලං. කුසලානං, භික්ඛවෙ, ධම්මානං සමාදානහෙතු එවමිදං පුඤ්ඤං පවඩ්ඪතී’’ති. ඉදමවොච භගවා. අත්තමනා තෙ භික්ඛූ භගවතො භාසිතං අභිනන්දුන්ති.

Này các tỳ khưu, Ta không thấy một sức mạnh nào khác khó chinh phục như vậy, này các tỳ khưu, đó là sức mạnh của Ma vương. Này các tỳ khưu, do nhân chấp nhận các pháp thiện mà phước báu này tăng trưởng như vậy.” Thế Tôn đã nói như vậy. Các tỳ khưu ấy hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

චක්කවත්තිසුත්තං නිට්ඨිතං තතියං.

Kinh Chuyển Luân Vương, phẩm thứ ba, chấm dứt.

4. අග්ගඤ්ඤසුත්තං

4. Kinh Khởi Thế Nhân Bổn

වාසෙට්ඨභාරද්වාජා

Vāseṭṭha và Bhāradvāja

111. එවං [Pg.66] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති පුබ්බාරාමෙ මිගාරමාතුපාසාදෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන වාසෙට්ඨභාරද්වාජා භික්ඛූසු පරිවසන්ති භික්ඛුභාවං ආකඞ්ඛමානා. අථ ඛො භගවා සායන්හසමයං පටිසල්ලානා වුට්ඨිතො පාසාදා ඔරොහිත්වා පාසාදපච්ඡායායං අබ්භොකාසෙ චඞ්කමති.

111. Tôi nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Pubbārāma, trong lâu đài của mẹ Migāra. Lúc bấy giờ, Vāseṭṭha và Bhāradvāja đang sống với các tỳ khưu, mong muốn được trở thành tỳ khưu. Khi ấy, vào buổi chiều, Thế Tôn từ nơi độc cư thiền định đứng dậy, đi xuống khỏi lâu đài và đi kinh hành ngoài trời, trong bóng mát của lâu đài.

112. අද්දසා ඛො වාසෙට්ඨො භගවන්තං සායන්හසමයං පටිසල්ලානා වුට්ඨිතං පාසාදා ඔරොහිත්වා පාසාදපච්ඡායායං අබ්භොකාසෙ චඞ්කමන්තං. දිස්වාන භාරද්වාජං ආමන්තෙසි – ‘‘අයං, ආවුසො භාරද්වාජ, භගවා සායන්හසමයං පටිසල්ලානා වුට්ඨිතො පාසාදා ඔරොහිත්වා පාසාදපච්ඡායායං අබ්භොකාසෙ චඞ්කමති. ආයාමාවුසො භාරද්වාජ, යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිස්සාම; අප්පෙව නාම ලභෙය්‍යාම භගවතො සන්තිකා ධම්මිං කථං සවනායා’’ති. ‘‘එවමාවුසො’’ති ඛො භාරද්වාජො වාසෙට්ඨස්ස පච්චස්සොසි.

112. Vāseṭṭha thấy Thế Tôn vào buổi chiều, từ nơi độc cư thiền định đứng dậy, đi xuống khỏi lâu đài và đi kinh hành ngoài trời, trong bóng mát của lâu đài. Thấy vậy, ông gọi Bhāradvāja: “Này hiền giả Bhāradvāja, Thế Tôn vào buổi chiều, từ nơi độc cư thiền định đứng dậy, đi xuống khỏi lâu đài và đi kinh hành ngoài trời, trong bóng mát của lâu đài. Này hiền giả Bhāradvāja, chúng ta hãy đi đến nơi Thế Tôn đang ở; may ra chúng ta có thể được nghe một bài pháp thoại từ sự hiện diện của Thế Tôn.” “Vâng, thưa hiền giả,” Bhāradvāja đã trả lời Vāseṭṭha.

113. අථ ඛො වාසෙට්ඨභාරද්වාජා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා භගවන්තං චඞ්කමන්තං අනුචඞ්කමිංසු. අථ ඛො භගවා වාසෙට්ඨං ආමන්තෙසි – ‘‘තුම්හෙ ඛ්වත්ථ, වාසෙට්ඨ, බ්‍රාහ්මණජච්චා බ්‍රාහ්මණකුලීනා බ්‍රාහ්මණකුලා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතා, කච්චි වො, වාසෙට්ඨ, බ්‍රාහ්මණා න අක්කොසන්ති න පරිභාසන්තී’’ති? ‘‘තග්ඝ නො, භන්තෙ, බ්‍රාහ්මණා අක්කොසන්ති පරිභාසන්ති අත්තරූපාය පරිභාසාය පරිපුණ්ණාය, නො අපරිපුණ්ණායා’’ති. ‘‘යථා කථං පන වො, වාසෙට්ඨ, බ්‍රාහ්මණා අක්කොසන්ති පරිභාසන්ති අත්තරූපාය පරිභාසාය පරිපුණ්ණාය, නො අපරිපුණ්ණායා’’ති? ‘‘බ්‍රාහ්මණා, භන්තෙ, එවමාහංසු – ‘බ්‍රාහ්මණොව සෙට්ඨො වණ්ණො, හීනා අඤ්ඤෙ වණ්ණා. බ්‍රාහ්මණොව සුක්කො වණ්ණො[Pg.67], කණ්හා අඤ්ඤෙ වණ්ණා. බ්‍රාහ්මණාව සුජ්ඣන්ති, නො අබ්‍රාහ්මණා. බ්‍රාහ්මණාව බ්‍රහ්මුනො පුත්තා ඔරසා මුඛතො ජාතා බ්‍රහ්මජා බ්‍රහ්මනිම්මිතා බ්‍රහ්මදායාදා. තෙ තුම්හෙ සෙට්ඨං වණ්ණං හිත්වා හීනමත්ථ වණ්ණං අජ්ඣුපගතා, යදිදං මුණ්ඩකෙ සමණකෙ ඉබ්භෙ කණ්හෙ බන්ධුපාදාපච්චෙ. තයිදං න සාධු, තයිදං නප්පතිරූපං, යං තුම්හෙ සෙට්ඨං වණ්ණං හිත්වා හීනමත්ථ වණ්ණං අජ්ඣුපගතා යදිදං මුණ්ඩකෙ සමණකෙ ඉබ්භෙ කණ්හෙ බන්ධුපාදාපච්චෙ’ති. එවං ඛො නො, භන්තෙ, බ්‍රාහ්මණා අක්කොසන්ති පරිභාසන්ති අත්තරූපාය පරිභාසාය පරිපුණ්ණාය, නො අපරිපුණ්ණායා’’ති.

113. Rồi Tôn giả Vāseṭṭha và Bhāradvāja đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, họ đảnh lễ Thế Tôn, rồi đi kinh hành theo sau Thế Tôn đang kinh hành. Bấy giờ, Thế Tôn gọi Tôn giả Vāseṭṭha: 'Này Vāseṭṭha, các ông thuộc dòng dõi Bà-la-môn, sanh trong gia đình Bà-la-môn, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Này Vāseṭṭha, có phải các Bà-la-môn không mắng nhiếc, không phỉ báng các ông không?' 'Bạch Thế Tôn, thật vậy, các Bà-la-môn mắng nhiếc và phỉ báng chúng con bằng những lời phỉ báng thậm tệ, đầy đủ, chứ không phải không đầy đủ.' 'Này Vāseṭṭha, các Bà-la-môn mắng nhiếc và phỉ báng các ông như thế nào, bằng những lời phỉ báng thậm tệ, đầy đủ, chứ không phải không đầy đủ?' 'Bạch Thế Tôn, các Bà-la-môn nói như sau: ‘Chỉ giai cấp Bà-la-môn là tối thượng, các giai cấp khác là hạ liệt. Chỉ giai cấp Bà-la-môn là thanh tịnh, các giai cấp khác là hắc ám. Chỉ các Bà-la-môn được thanh tịnh, không phải các người không phải Bà-la-môn. Chỉ các Bà-la-môn là con chính thống của Phạm Thiên, sanh từ miệng, do Phạm Thiên sanh, do Phạm Thiên tạo, là người thừa tự của Phạm Thiên. Các ông đã từ bỏ giai cấp tối thượng để gia nhập giai cấp hạ liệt, tức là bọn Sa-môn đầu trọc, tôi tớ, đen đúa, sanh từ chân của bà con (Phạm Thiên). Việc này không tốt, việc này không xứng đáng, khi các ông từ bỏ giai cấp tối thượng để gia nhập giai cấp hạ liệt, tức là bọn Sa-môn đầu trọc, tôi tớ, đen đúa, sanh từ chân của bà con (Phạm Thiên)’. Bạch Thế Tôn, các Bà-la-môn đã mắng nhiếc và phỉ báng chúng con như vậy, bằng những lời phỉ báng thậm tệ, đầy đủ, chứ không phải không đầy đủ.'

114. ‘‘තග්ඝ වො, වාසෙට්ඨ, බ්‍රාහ්මණා පොරාණං අස්සරන්තා එවමාහංසු – ‘බ්‍රාහ්මණොව සෙට්ඨො වණ්ණො, හීනා අඤ්ඤෙ වණ්ණා; බ්‍රාහ්මණොව සුක්කො වණ්ණො, කණ්හා අඤ්ඤෙ වණ්ණා; බ්‍රාහ්මණාව සුජ්ඣන්ති, නො අබ්‍රාහ්මණා; බ්‍රාහ්මණාව බ්‍රහ්මුනො පුත්තා ඔරසා මුඛතො ජාතා බ්‍රහ්මජා බ්‍රහ්මනිම්මිතා බ්‍රහ්මදායාදා’ති. දිස්සන්ති ඛො පන, වාසෙට්ඨ, බ්‍රාහ්මණානං බ්‍රාහ්මණියො උතුනියොපි ගබ්භිනියොපි විජායමානාපි පායමානාපි. තෙ ච බ්‍රාහ්මණා යොනිජාව සමානා එවමාහංසු – ‘බ්‍රාහ්මණොව සෙට්ඨො වණ්ණො, හීනා අඤ්ඤෙ වණ්ණා; බ්‍රාහ්මණොව සුක්කො වණ්ණො, කණ්හා අඤ්ඤෙ වණ්ණා; බ්‍රාහ්මණාව සුජ්ඣන්ති, නො අබ්‍රාහ්මණා; බ්‍රාහ්මණාව බ්‍රහ්මුනො පුත්තා ඔරසා මුඛතො ජාතා බ්‍රහ්මජා බ්‍රහ්මනිම්මිතා බ්‍රහ්මදායාදා’ති. තෙ බ්‍රහ්මානඤ්චෙව අබ්භාචික්ඛන්ති, මුසා ච භාසන්ති, බහුඤ්ච අපුඤ්ඤං පසවන්ති.

114. ‘Này Vāseṭṭha, thật vậy, các Bà-la-môn ấy, vì không nhớ lại chuyện quá khứ, nên đã nói như vậy: ‘Chỉ giai cấp Bà-la-môn là tối thượng, các giai cấp khác là hạ liệt; chỉ giai cấp Bà-la-môn là thanh tịnh, các giai cấp khác là hắc ám; chỉ các Bà-la-môn được thanh tịnh, không phải các người không phải Bà-la-môn; chỉ các Bà-la-môn là con chính thống của Phạm Thiên, sanh từ miệng, do Phạm Thiên sanh, do Phạm Thiên tạo, là người thừa tự của Phạm Thiên’. Này Vāseṭṭha, người ta thấy rõ các phụ nữ Bà-la-môn có kinh nguyệt, có thai, sinh đẻ, và cho con bú. Và các Bà-la-môn ấy, dù sanh ra từ bụng mẹ, lại nói như sau: ‘Chỉ giai cấp Bà-la-môn là tối thượng, các giai cấp khác là hạ liệt; chỉ giai cấp Bà-la-môn là thanh tịnh, các giai cấp khác là hắc ám; chỉ các Bà-la-môn được thanh tịnh, không phải các người không phải Bà-la-môn; chỉ các Bà-la-môn là con chính thống của Phạm Thiên, sanh từ miệng, do Phạm Thiên sanh, do Phạm Thiên tạo, là người thừa tự của Phạm Thiên’. Họ vừa vu khống Phạm Thiên, vừa nói lời dối trá, và tạo ra nhiều điều vô phước.

චතුවණ්ණසුද්ධි

Sự Thanh Tịnh Của Bốn Giai Cấp

115. ‘‘චත්තාරොමෙ, වාසෙට්ඨ, වණ්ණා – ඛත්තියා, බ්‍රාහ්මණා, වෙස්සා, සුද්දා. ඛත්තියොපි ඛො, වාසෙට්ඨ, ඉධෙකච්චො පාණාතිපාතී හොති අදින්නාදායී කාමෙසුමිච්ඡාචාරී මුසාවාදී පිසුණවාචො ඵරුසවාචො සම්ඵප්පලාපී අභිජ්ඣාලු බ්‍යාපන්නචිත්තො මිච්ඡාදිට්ඨී. ඉති ඛො, වාසෙට්ඨ, යෙමෙ ධම්මා අකුසලා අකුසලසඞ්ඛාතා සාවජ්ජා සාවජ්ජසඞ්ඛාතා අසෙවිතබ්බා අසෙවිතබ්බසඞ්ඛාතා නඅලමරියා නඅලමරියසඞ්ඛාතා කණ්හා කණ්හවිපාකා විඤ්ඤුගරහිතා, ඛත්තියෙපි තෙ ඉධෙකච්චෙ සන්දිස්සන්ති. බ්‍රාහ්මණොපි ඛො, වාසෙට්ඨ…පෙ… වෙස්සොපි ඛො, වාසෙට්ඨ…පෙ… සුද්දොපි ඛො, වාසෙට්ඨ, ඉධෙකච්චො [Pg.68] පාණාතිපාතී හොති අදින්නාදායී කාමෙසුමිච්ඡාචාරී මුසාවාදී පිසුණවාචො ඵරුසවාචො සම්ඵප්පලාපී අභිජ්ඣාලු බ්‍යාපන්නචිත්තො මිච්ඡාදිට්ඨී. ඉති ඛො, වාසෙට්ඨ, යෙමෙ ධම්මා අකුසලා අකුසලසඞ්ඛාතා…පෙ… කණ්හා කණ්හවිපාකා විඤ්ඤුගරහිතා; සුද්දෙපි තෙ ඉධෙකච්චෙ සන්දිස්සන්ති.

115. ‘Này Vāseṭṭha, có bốn giai cấp này: Sát-đế-lỵ, Bà-la-môn, Phệ-xá, và Thủ-đà. Này Vāseṭṭha, ở đây, có người thuộc giai cấp Sát-đế-lỵ là người sát sanh, trộm cắp, tà dâm trong các dục, nói dối, nói đôi chiều, nói lời thô ác, nói lời phù phiếm, tham lam, có sân tâm, có tà kiến. Này Vāseṭṭha, như vậy, những pháp nào là bất thiện, được gọi là bất thiện; có tội lỗi, được gọi là có tội lỗi; không nên thực hành, được gọi là không nên thực hành; không phải của bậc Thánh, được gọi là không phải của bậc Thánh; đen tối, có quả báo đen tối; bị người trí chê trách, thì những pháp ấy được tìm thấy nơi một số người thuộc giai cấp Sát-đế-lỵ. Này Vāseṭṭha, cũng vậy đối với người thuộc giai cấp Bà-la-môn... Này Vāseṭṭha, cũng vậy đối với người thuộc giai cấp Phệ-xá... Này Vāseṭṭha, ở đây, có người thuộc giai cấp Thủ-đà là người sát sanh, trộm cắp, tà dâm trong các dục, nói dối, nói đôi chiều, nói lời thô ác, nói lời phù phiếm, tham lam, có sân tâm, có tà kiến. Này Vāseṭṭha, như vậy, những pháp nào là bất thiện, được gọi là bất thiện... đen tối, có quả báo đen tối; bị người trí chê trách, thì những pháp ấy cũng được tìm thấy nơi một số người thuộc giai cấp Thủ-đà.

‘‘ඛත්තියොපි ඛො, වාසෙට්ඨ, ඉධෙකච්චො පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති, අදින්නාදානා පටිවිරතො, කාමෙසුමිච්ඡාචාරා පටිවිරතො, මුසාවාදා පටිවිරතො, පිසුණාය වාචාය පටිවිරතො, ඵරුසාය වාචාය පටිවිරතො, සම්ඵප්පලාපා පටිවිරතො, අනභිජ්ඣාලු අබ්‍යාපන්නචිත්තො, සම්මාදිට්ඨී. ඉති ඛො, වාසෙට්ඨ, යෙමෙ ධම්මා කුසලා කුසලසඞ්ඛාතා අනවජ්ජා අනවජ්ජසඞ්ඛාතා සෙවිතබ්බා සෙවිතබ්බසඞ්ඛාතා අලමරියා අලමරියසඞ්ඛාතා සුක්කා සුක්කවිපාකා විඤ්ඤුප්පසත්ථා, ඛත්තියෙපි තෙ ඉධෙකච්චෙ සන්දිස්සන්ති. බ්‍රාහ්මණොපි ඛො, වාසෙට්ඨ…පෙ… වෙස්සොපි ඛො, වාසෙට්ඨ…පෙ… සුද්දොපි ඛො, වාසෙට්ඨ, ඉධෙකච්චො පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති…පෙ… අනභිජ්ඣාලු, අබ්‍යාපන්නචිත්තො, සම්මාදිට්ඨී. ඉති ඛො, වාසෙට්ඨ, යෙමෙ ධම්මා කුසලා කුසලසඞ්ඛාතා අනවජ්ජා අනවජ්ජසඞ්ඛාතා සෙවිතබ්බා සෙවිතබ්බසඞ්ඛාතා අලමරියා අලමරියසඞ්ඛාතා සුක්කා සුක්කවිපාකා විඤ්ඤුප්පසත්ථා; සුද්දෙපි තෙ ඉධෙකච්චෙ සන්දිස්සන්ති.

‘Này Vāseṭṭha, ở đây, có người thuộc giai cấp Sát-đế-lỵ từ bỏ sát sanh, từ bỏ trộm cắp, từ bỏ tà dâm trong các dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói đôi chiều, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không tham lam, tâm không sân hận, có chánh kiến. Này Vāseṭṭha, như vậy, những pháp nào là thiện, được gọi là thiện; không có tội lỗi, được gọi là không có tội lỗi; nên thực hành, được gọi là nên thực hành; là của bậc Thánh, được gọi là của bậc Thánh; trong sạch, có quả báo trong sạch; được người trí tán thán, thì những pháp ấy được tìm thấy nơi một số người thuộc giai cấp Sát-đế-lỵ. Này Vāseṭṭha, cũng vậy đối với người thuộc giai cấp Bà-la-môn... Này Vāseṭṭha, cũng vậy đối với người thuộc giai cấp Phệ-xá... Này Vāseṭṭha, ở đây, có người thuộc giai cấp Thủ-đà từ bỏ sát sanh... không tham lam, tâm không sân hận, có chánh kiến. Này Vāseṭṭha, như vậy, những pháp nào là thiện, được gọi là thiện; không có tội lỗi, được gọi là không có tội lỗi; nên thực hành, được gọi là nên thực hành; là của bậc Thánh, được gọi là của bậc Thánh; trong sạch, có quả báo trong sạch; được người trí tán thán, thì những pháp ấy cũng được tìm thấy nơi một số người thuộc giai cấp Thủ-đà.

116. ‘‘ඉමෙසු ඛො, වාසෙට්ඨ, චතූසු වණ්ණෙසු එවං උභයවොකිණ්ණෙසු වත්තමානෙසු කණ්හසුක්කෙසු ධම්මෙසු විඤ්ඤුගරහිතෙසු චෙව විඤ්ඤුප්පසත්ථෙසු ච යදෙත්ථ බ්‍රාහ්මණා එවමාහංසු – ‘බ්‍රාහ්මණොව සෙට්ඨො වණ්ණො, හීනා අඤ්ඤෙ වණ්ණා; බ්‍රාහ්මණොව සුක්කො වණ්ණො, කණ්හා අඤ්ඤෙ වණ්ණා; බ්‍රාහ්මණාව සුජ්ඣන්ති, නො අබ්‍රාහ්මණා; බ්‍රාහ්මණාව බ්‍රහ්මුනො පුත්තා ඔරසා මුඛතො ජාතා බ්‍රහ්මජා බ්‍රහ්මනිම්මිතා බ්‍රහ්මදායාදා’ති. තං තෙසං විඤ්ඤූ නානුජානන්ති. තං කිස්ස හෙතු? ඉමෙසඤ්හි, වාසෙට්ඨ, චතුන්නං වණ්ණානං යො හොති භික්ඛු අරහං ඛීණාසවො වුසිතවා කතකරණීයො ඔහිතභාරො අනුප්පත්තසදත්ථො පරික්ඛීණභවසංයොජනො සම්මදඤ්ඤාවිමුත්තො, සො නෙසං අග්ගමක්ඛායති ධම්මෙනෙව, නො අධම්මෙන. ධම්මො හි, වාසෙට්ඨ, සෙට්ඨො ජනෙතස්මිං, දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ අභිසම්පරායඤ්ච.

116. Này Vāseṭṭha, trong bốn giai cấp này, khi các pháp đen và trắng, vừa bị bậc trí chê bai vừa được bậc trí tán thán, hiện hữu lẫn lộn như vậy, các Bà-la-môn đã nói như sau: ‘Chỉ giai cấp Bà-la-môn là cao quý nhất, các giai cấp khác là thấp hèn; chỉ giai cấp Bà-la-môn là trong trắng, các giai cấp khác là đen đúa; chỉ các Bà-la-môn mới thanh tịnh, không phải những người không phải Bà-la-môn; chỉ các Bà-la-môn là con chính thống của Phạm Thiên, sinh từ miệng, do Phạm Thiên sinh, do Phạm Thiên hóa tạo, là người thừa tự của Phạm Thiên’. Các bậc trí không chấp nhận lời nói ấy của họ. Vì cớ sao? Này Vāseṭṭha, vì rằng trong bốn giai cấp này, vị nào là tỳ-khưu A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc, đã hoàn thành phạm hạnh, đã làm việc nên làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được mục đích tối hậu, đã đoạn tận các kiết sử trói buộc vào các cõi hữu, đã giải thoát nhờ chánh trí, vị ấy được gọi là tối thượng trong số họ, chính là do Pháp, không phải do phi Pháp. Này Vāseṭṭha, vì Pháp là tối thượng trong chúng sanh này, cả trong đời này và đời sau.

117. ‘‘තදමිනාපෙතං, වාසෙට්ඨ, පරියායෙන වෙදිතබ්බං, යථා ධම්මොව සෙට්ඨො ජනෙතස්මිං, දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ අභිසම්පරායඤ්ච.

117. Này Vāseṭṭha, cũng nên biết qua phương pháp này rằng, Pháp là tối thượng trong chúng sanh này, cả trong đời này và đời sau.

‘‘ජානාති [Pg.69] ඛො, වාසෙට්ඨ, රාජා පසෙනදි කොසලො – ‘සමණො ගොතමො අනන්තරා සක්‍යකුලා පබ්බජිතො’ති. සක්‍යා ඛො පන, වාසෙට්ඨ, රඤ්ඤො පසෙනදිස්ස කොසලස්ස අනුයුත්තා භවන්ති. කරොන්ති ඛො, වාසෙට්ඨ, සක්‍යා රඤ්ඤෙ පසෙනදිම්හි කොසලෙ නිපච්චකාරං අභිවාදනං පච්චුට්ඨානං අඤ්ජලිකම්මං සාමීචිකම්මං. ඉති ඛො, වාසෙට්ඨ, යං කරොන්ති සක්‍යා රඤ්ඤෙ පසෙනදිම්හි කොසලෙ නිපච්චකාරං අභිවාදනං පච්චුට්ඨානං අඤ්ජලිකම්මං සාමීචිකම්මං, කරොති තං රාජා පසෙනදි කොසලො තථාගතෙ නිපච්චකාරං අභිවාදනං පච්චුට්ඨානං අඤ්ජලිකම්මං සාමීචිකම්මං, න නං ‘සුජාතො සමණො ගොතමො, දුජ්ජාතොහමස්මි. බලවා සමණො ගොතමො, දුබ්බලොහමස්මි. පාසාදිකො සමණො ගොතමො, දුබ්බණ්ණොහමස්මි. මහෙසක්ඛො සමණො ගොතමො, අප්පෙසක්ඛොහමස්මී’ති. අථ ඛො නං ධම්මංයෙව සක්කරොන්තො ධම්මං ගරුං කරොන්තො ධම්මං මානෙන්තො ධම්මං පූජෙන්තො ධම්මං අපචායමානො එවං රාජා පසෙනදි කොසලො තථාගතෙ නිපච්චකාරං කරොති, අභිවාදනං පච්චුට්ඨානං අඤ්ජලිකම්මං සාමීචිකම්මං. ඉමිනාපි ඛො එතං, වාසෙට්ඨ, පරියායෙන වෙදිතබ්බං, යථා ධම්මොව සෙට්ඨො ජනෙතස්මිං, දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ අභිසම්පරායඤ්ච.

Này Vāseṭṭha, vua Pasenadi xứ Kosala biết rằng: ‘Sa-môn Gotama đã xuất gia từ dòng dõi Thích-ca không gián đoạn’. Này Vāseṭṭha, dòng họ Thích-ca là chư hầu của vua Pasenadi xứ Kosala. Này Vāseṭṭha, dòng họ Thích-ca thực hành sự khiêm hạ, đảnh lễ, đứng dậy đón chào, chắp tay, và tôn kính đối với vua Pasenadi xứ Kosala. Này Vāseṭṭha, sự khiêm hạ, đảnh lễ, đứng dậy đón chào, chắp tay, và tôn kính nào mà dòng họ Thích-ca thực hành đối với vua Pasenadi xứ Kosala, thì vua Pasenadi xứ Kosala lại thực hành những điều đó đối với Như Lai, không phải vì nghĩ rằng: ‘Sa-môn Gotama có dòng dõi cao quý, ta có dòng dõi thấp hèn. Sa-môn Gotama có sức mạnh, ta yếu đuối. Sa-môn Gotama có tướng hảo, ta xấu xí. Sa-môn Gotama có đại oai lực, ta có ít oai lực’. Nhưng thật ra, chính là vì tôn trọng Pháp, kính trọng Pháp, quý mến Pháp, cúng dường Pháp, và phục tùng Pháp mà vua Pasenadi xứ Kosala thực hành sự khiêm hạ, đảnh lễ, đứng dậy đón chào, chắp tay, và tôn kính đối với Như Lai. Này Vāseṭṭha, cũng qua phương pháp này, nên biết rằng Pháp là tối thượng trong chúng sanh này, cả trong đời này và đời sau.

118. ‘‘තුම්හෙ ඛ්වත්ථ, වාසෙට්ඨ, නානාජච්චා නානානාමා නානාගොත්තා නානාකුලා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතා. ‘කෙ තුම්හෙ’ති – පුට්ඨා සමානා ‘සමණා සක්‍යපුත්තියාම්හා’ති – පටිජානාථ. යස්ස ඛො පනස්ස, වාසෙට්ඨ, තථාගතෙ සද්ධා නිවිට්ඨා මූලජාතා පතිට්ඨිතා දළ්හා අසංහාරියා සමණෙන වා බ්‍රාහ්මණෙන වා දෙවෙන වා මාරෙන වා බ්‍රහ්මුනා වා කෙනචි වා ලොකස්මිං, තස්සෙතං කල්ලං වචනාය – ‘භගවතොම්හි පුත්තො ඔරසො මුඛතො ජාතො ධම්මජො ධම්මනිම්මිතො ධම්මදායාදො’ති. තං කිස්ස හෙතු? තථාගතස්ස හෙතං, වාසෙට්ඨ, අධිවචනං ‘ධම්මකායො’ ඉතිපි, ‘බ්‍රහ්මකායො’ ඉතිපි, ‘ධම්මභූතො’ ඉතිපි, ‘බ්‍රහ්මභූතො’ ඉතිපි.

118. Này Vāseṭṭha, các ngươi thuộc nhiều giai cấp, tên gọi, dòng họ, gia tộc khác nhau, đã từ bỏ đời sống gia đình, xuất gia sống không gia đình. Khi được hỏi ‘Các vị là ai?’, các ngươi hãy tự nhận rằng: ‘Chúng tôi là những Sa-môn, con của dòng họ Thích-ca’. Này Vāseṭṭha, người nào có đức tin đối với Như Lai đã an trú, bén rễ, vững chắc, kiên cố, không thể bị lay chuyển bởi Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên, Ma vương, Phạm Thiên, hay bất cứ ai trên đời, người ấy xứng đáng để nói rằng: ‘Ta là con chính thống của Đức Thế Tôn, sinh từ miệng Ngài, do Pháp sinh, do Pháp hóa tạo, là người thừa tự của Pháp’. Vì cớ sao? Này Vāseṭṭha, vì đây là danh hiệu của Như Lai: ‘Thân Pháp’, cũng là ‘Thân Phạm Thiên’, cũng là ‘Hiện thân của Pháp’, cũng là ‘Hiện thân của Phạm Thiên’.

119. ‘‘හොති ඛො සො, වාසෙට්ඨ, සමයො යං කදාචි කරහචි දීඝස්ස අද්ධුනො අච්චයෙන අයං ලොකො සංවට්ටති. සංවට්ටමානෙ ලොකෙ යෙභුය්‍යෙන සත්තා ආභස්සරසංවත්තනිකා හොන්ති. තෙ තත්ථ හොන්ති [Pg.70] මනොමයා පීතිභක්ඛා සයංපභා අන්තලික්ඛචරා සුභට්ඨායිනො චිරං දීඝමද්ධානං තිට්ඨන්ති.

119. Này Vāseṭṭha, có thời điểm, khi một lúc nào đó, sau một thời gian dài, thế giới này hoại diệt. Khi thế giới đang hoại diệt, phần lớn chúng sanh tái sanh ở cõi Quang Âm Thiên. Ở đó, họ do ý tạo thành, nuôi sống bằng hỷ, tự thân phát quang, đi lại trong hư không, an trú trong sự tốt đẹp, và tồn tại trong một thời gian rất dài.

‘‘හොති ඛො සො, වාසෙට්ඨ, සමයො යං කදාචි කරහචි දීඝස්ස අද්ධුනො අච්චයෙන අයං ලොකො විවට්ටති. විවට්ටමානෙ ලොකෙ යෙභුය්‍යෙන සත්තා ආභස්සරකායා චවිත්වා ඉත්ථත්තං ආගච්ඡන්ති. තෙධ හොන්ති මනොමයා පීතිභක්ඛා සයංපභා අන්තලික්ඛචරා සුභට්ඨායිනො චිරං දීඝමද්ධානං තිට්ඨන්ති.

Này Vāseṭṭha, có thời điểm, khi một lúc nào đó, sau một thời gian dài, thế giới này thành lập. Khi thế giới đang thành lập, phần lớn chúng sanh từ cõi Quang Âm Thiên mệnh chung, đến cõi này. Ở đây, họ do ý tạo thành, nuôi sống bằng hỷ, tự thân phát quang, đi lại trong hư không, an trú trong sự tốt đẹp, và tồn tại trong một thời gian rất dài.

රසපථවිපාතුභාවො

Sự xuất hiện của vị đất

120. ‘‘එකොදකීභූතං ඛො පන, වාසෙට්ඨ, තෙන සමයෙන හොති අන්ධකාරො අන්ධකාරතිමිසා. න චන්දිමසූරියා පඤ්ඤායන්ති, න නක්ඛත්තානි තාරකරූපානි පඤ්ඤායන්ති, න රත්තින්දිවා පඤ්ඤායන්ති, න මාසඩ්ඪමාසා පඤ්ඤායන්ති, න උතුසංවච්ඡරා පඤ්ඤායන්ති, න ඉත්ථිපුමා පඤ්ඤායන්ති, සත්තා සත්තාත්වෙව සඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡන්ති. අථ ඛො තෙසං, වාසෙට්ඨ, සත්තානං කදාචි කරහචි දීඝස්ස අද්ධුනො අච්චයෙන රසපථවී උදකස්මිං සමතනි ; සෙය්‍යථාපි නාම පයසො තත්තස්ස නිබ්බායමානස්ස උපරි සන්තානකං හොති, එවමෙව පාතුරහොසි. සා අහොසි වණ්ණසම්පන්නා ගන්ධසම්පන්නා රසසම්පන්නා, සෙය්‍යථාපි නාම සම්පන්නං වා සප්පි සම්පන්නං වා නවනීතං එවංවණ්ණා අහොසි. සෙය්‍යථාපි නාම ඛුද්දමධුං අනෙළකං, එවමස්සාදා අහොසි. අථ ඛො, වාසෙට්ඨ, අඤ්ඤතරො සත්තො ලොලජාතිකො – ‘අම්භො, කිමෙවිදං භවිස්සතී’ති රසපථවිං අඞ්ගුලියා සායි. තස්ස රසපථවිං අඞ්ගුලියා සායතො අච්ඡාදෙසි, තණ්හා චස්ස ඔක්කමි. අඤ්ඤෙපි ඛො, වාසෙට්ඨ, සත්තා තස්ස සත්තස්ස දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජමානා රසපථවිං අඞ්ගුලියා සායිංසු. තෙසං රසපථවිං අඞ්ගුලියා සායතං අච්ඡාදෙසි, තණ්හා ච තෙසං ඔක්කමි.

120. Này Vāseṭṭha, vào thời điểm ấy, thế gian chỉ là một khối nước, tối tăm, mịt mù trong bóng tối. Mặt trăng, mặt trời không xuất hiện; các vì sao, tinh tú không xuất hiện; đêm và ngày không được phân biệt; tháng và nửa tháng không được phân biệt; mùa và năm không được phân biệt; nam và nữ không được phân biệt. Các chúng sanh chỉ được gọi chung là ‘chúng sanh’. Rồi này Vāseṭṭha, sau một thời gian dài, vào một lúc nào đó, đối với các chúng sanh ấy, một lớp váng đất có hương vị nổi lên trên mặt nước. Ví như lớp váng sữa hình thành trên mặt sữa nóng khi đang nguội dần, cũng vậy, lớp váng đất ấy đã hiện ra. Lớp váng đất ấy có màu sắc, hương thơm, và vị ngon. Màu sắc của nó giống như bơ tinh luyện hay bơ tươi hảo hạng. Vị của nó ngọt ngào như mật ong nguyên chất của loài ong nhỏ. Bấy giờ, này Vāseṭṭha, có một chúng sanh tánh hay tò mò, nghĩ rằng: ‘Ồ, cái này là gì nhỉ?’, rồi dùng ngón tay nếm thử lớp váng đất. Khi vị ấy dùng ngón tay nếm thử lớp váng đất, hương vị lan tỏa khắp người và lòng tham ái khởi lên trong vị ấy. Này Vāseṭṭha, các chúng sanh khác, thấy vậy cũng bắt chước, dùng ngón tay nếm thử lớp váng đất. Khi họ dùng ngón tay nếm thử lớp váng đất, hương vị lan tỏa khắp người họ và lòng tham ái cũng khởi lên trong họ.

චන්දිමසූරියාදිපාතුභාවො

Sự xuất hiện của mặt trăng, mặt trời, v.v.

121. ‘‘අථ ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා රසපථවිං හත්ථෙහි ආලුප්පකාරකං උපක්කමිංසු පරිභුඤ්ජිතුං. යතො ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා රසපථවිං [Pg.71] හත්ථෙහි ආලුප්පකාරකං උපක්කමිංසු පරිභුඤ්ජිතුං. අථ තෙසං සත්තානං සයංපභා අන්තරධායි. සයංපභාය අන්තරහිතාය චන්දිමසූරියා පාතුරහෙසුං. චන්දිමසූරියෙසු පාතුභූතෙසු නක්ඛත්තානි තාරකරූපානි පාතුරහෙසුං. නක්ඛත්තෙසු තාරකරූපෙසු පාතුභූතෙසු රත්තින්දිවා පඤ්ඤායිංසු. රත්තින්දිවෙසු පඤ්ඤායමානෙසු මාසඩ්ඪමාසා පඤ්ඤායිංසු. මාසඩ්ඪමාසෙසු පඤ්ඤායමානෙසු උතුසංවච්ඡරා පඤ්ඤායිංසු. එත්තාවතා ඛො, වාසෙට්ඨ, අයං ලොකො පුන විවට්ටො හොති.

121. Rồi này Vāseṭṭha, các chúng sanh ấy bắt đầu dùng tay vốc lớp váng đất thành từng miếng để ăn. Này Vāseṭṭha, kể từ khi các chúng sanh ấy bắt đầu dùng tay vốc lớp váng đất thành từng miếng để ăn, ánh sáng tự thân của họ liền biến mất. Khi ánh sáng tự thân biến mất, mặt trăng và mặt trời xuất hiện. Khi mặt trăng và mặt trời xuất hiện, các vì sao và tinh tú xuất hiện. Khi các vì sao và tinh tú xuất hiện, đêm và ngày được phân biệt. Khi đêm và ngày được phân biệt, tháng và nửa tháng được phân biệt. Khi tháng và nửa tháng được phân biệt, mùa và năm được phân biệt. Này Vāseṭṭha, đến mức độ như vậy, thế gian này đã tái hình thành.

122. ‘‘අථ ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා රසපථවිං පරිභුඤ්ජන්තා තංභක්ඛා තදාහාරා චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨංසු. යථා යථා ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා රසපථවිං පරිභුඤ්ජන්තා තංභක්ඛා තදාහාරා චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨංසු, තථා තථා තෙසං සත්තානං (රසපථවිං පරිභුඤ්ජන්තානං) ඛරත්තඤ්චෙව කායස්මිං ඔක්කමි, වණ්ණවෙවණ්ණතා ච පඤ්ඤායිත්ථ. එකිදං සත්තා වණ්ණවන්තො හොන්ති, එකිදං සත්තා දුබ්බණ්ණා. තත්ථ යෙ තෙ සත්තා වණ්ණවන්තො, තෙ දුබ්බණ්ණෙ සත්තෙ අතිමඤ්ඤන්ති – ‘මයමෙතෙහි වණ්ණවන්තතරා, අම්හෙහෙතෙ දුබ්බණ්ණතරා’ති. තෙසං වණ්ණාතිමානපච්චයා මානාතිමානජාතිකානං රසපථවී අන්තරධායි. රසාය පථවියා අන්තරහිතාය සන්නිපතිංසු. සන්නිපතිත්වා අනුත්ථුනිංසු – ‘අහො රසං, අහො රස’න්ති! තදෙතරහිපි මනුස්සා කඤ්චිදෙව සුරසං ලභිත්වා එවමාහංසු – ‘අහො රසං, අහො රස’න්ති! තදෙව පොරාණං අග්ගඤ්ඤං අක්ඛරං අනුසරන්ති, න ත්වෙවස්ස අත්ථං ආජානන්ති.

122. Rồi này Vāseṭṭha, các chúng sanh ấy ăn lớp váng đất, lấy đó làm thức ăn, làm vật thực, và tồn tại trong một thời gian rất dài. Này Vāseṭṭha, khi các chúng sanh ấy càng ăn lớp váng đất, lấy đó làm thức ăn, làm vật thực, và tồn tại trong một thời gian rất dài, thì thân thể của họ càng trở nên thô cứng, và sự khác biệt về dung sắc càng trở nên rõ rệt. Có chúng sanh thì xinh đẹp, có chúng sanh thì xấu xí. Bấy giờ, những chúng sanh xinh đẹp khinh miệt những chúng sanh xấu xí rằng: ‘Chúng ta đẹp hơn họ, còn họ thì xấu hơn chúng ta.’ Do lòng kiêu mạn về dung sắc của những chúng sanh đã trở nên ngã mạn và kiêu căng ấy, lớp váng đất liền biến mất. Khi lớp váng đất biến mất, họ tụ tập lại và than van: ‘Ôi, hương vị! Ôi, hương vị!’ Cho đến ngày nay, khi con người được thưởng thức một món ngon nào đó, họ cũng nói: ‘Ôi, hương vị! Ôi, hương vị!’ Họ chỉ lặp lại từ ngữ cổ xưa, khởi nguyên ấy, chứ thật không biết ý nghĩa của nó.

භූමිපප්පටකපාතුභාවො

Sự xuất hiện của lớp vỏ đất

123. ‘‘අථ ඛො තෙසං, වාසෙට්ඨ, සත්තානං රසාය පථවියා අන්තරහිතාය භූමිපප්පටකො පාතුරහොසි. සෙය්‍යථාපි නාම අහිච්ඡත්තකො, එවමෙව පාතුරහොසි. සො අහොසි වණ්ණසම්පන්නො ගන්ධසම්පන්නො රසසම්පන්නො, සෙය්‍යථාපි නාම සම්පන්නං වා සප්පි සම්පන්නං වා නවනීතං එවංවණ්ණො අහොසි. සෙය්‍යථාපි නාම ඛුද්දමධුං අනෙළකං, එවමස්සාදො අහොසි.

123. Rồi này Vāseṭṭha, đối với các chúng sanh ấy, khi lớp váng đất có hương vị biến mất, một loại vỏ đất xuất hiện. Nó xuất hiện giống như nấm mọc lên. Lớp vỏ đất ấy có màu sắc, hương thơm, và vị ngon. Màu sắc của nó giống như bơ tinh luyện hay bơ tươi hảo hạng. Vị của nó ngọt ngào như mật ong nguyên chất của loài ong nhỏ.

‘‘අථ [Pg.72] ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා භූමිපප්පටකං උපක්කමිංසු පරිභුඤ්ජිතුං. තෙ තං පරිභුඤ්ජන්තා තංභක්ඛා තදාහාරා චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨංසු. යථා යථා ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා භූමිපප්පටකං පරිභුඤ්ජන්තා තංභක්ඛා තදාහාරා චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨංසු, තථා තථා තෙසං සත්තානං භිය්‍යොසො මත්තාය ඛරත්තඤ්චෙව කායස්මිං ඔක්කමි, වණ්ණවෙවණ්ණතා ච පඤ්ඤායිත්ථ. එකිදං සත්තා වණ්ණවන්තො හොන්ති, එකිදං සත්තා දුබ්බණ්ණා. තත්ථ යෙ තෙ සත්තා වණ්ණවන්තො, තෙ දුබ්බණ්ණෙ සත්තෙ අතිමඤ්ඤන්ති – ‘මයමෙතෙහි වණ්ණවන්තතරා, අම්හෙහෙතෙ දුබ්බණ්ණතරා’ති. තෙසං වණ්ණාතිමානපච්චයා මානාතිමානජාතිකානං භූමිපප්පටකො අන්තරධායි.

Rồi này Vāseṭṭha, các chúng sanh ấy bắt đầu ăn lớp vỏ đất. Họ ăn lớp vỏ đất ấy, lấy đó làm thức ăn, làm vật thực, và tồn tại trong một thời gian rất dài. Này Vāseṭṭha, khi các chúng sanh ấy càng ăn lớp vỏ đất, lấy đó làm thức ăn, làm vật thực, và tồn tại trong một thời gian rất dài, thì thân thể của họ càng trở nên thô cứng hơn nữa, và sự khác biệt về dung sắc càng trở nên rõ rệt. Có chúng sanh thì xinh đẹp, có chúng sanh thì xấu xí. Bấy giờ, những chúng sanh xinh đẹp khinh miệt những chúng sanh xấu xí rằng: ‘Chúng ta đẹp hơn họ, còn họ thì xấu hơn chúng ta.’ Do lòng kiêu mạn về dung sắc của những chúng sanh đã trở nên ngã mạn và kiêu căng ấy, lớp vỏ đất liền biến mất.

පදාලතාපාතුභාවො

Sự xuất hiện của loài dây leo

124. ‘‘භූමිපප්පටකෙ අන්තරහිතෙ පදාලතා පාතුරහොසි, සෙය්‍යථාපි නාම කලම්බුකා, එවමෙව පාතුරහොසි. සා අහොසි වණ්ණසම්පන්නා ගන්ධසම්පන්නා රසසම්පන්නා, සෙය්‍යථාපි නාම සම්පන්නං වා සප්පි සම්පන්නං වා නවනීතං එවංවණ්ණා අහොසි. සෙය්‍යථාපි නාම ඛුද්දමධුං අනෙළකං, එවමස්සාදා අහොසි.

124. Khi lớp vỏ đất biến mất, một loài dây leo xuất hiện, giống như cây mây mọc lên. Loài dây leo ấy có màu sắc, hương thơm, và vị ngon. Màu sắc của nó giống như bơ tinh luyện hay bơ tươi hảo hạng. Vị của nó ngọt ngào như mật ong nguyên chất của loài ong nhỏ.

‘‘අථ ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා පදාලතං උපක්කමිංසු පරිභුඤ්ජිතුං. තෙ තං පරිභුඤ්ජන්තා තංභක්ඛා තදාහාරා චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨංසු. යථා යථා ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා පදාලතං පරිභුඤ්ජන්තා තංභක්ඛා තදාහාරා චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨංසු, තථා තථා තෙසං සත්තානං භිය්‍යොසොමත්තාය ඛරත්තඤ්චෙව කායස්මිං ඔක්කමි, වණ්ණවෙවණ්ණතා ච පඤ්ඤායිත්ථ. එකිදං සත්තා වණ්ණවන්තො හොන්ති, එකිදං සත්තා දුබ්බණ්ණා. තත්ථ යෙ තෙ සත්තා වණ්ණවන්තො, තෙ දුබ්බණ්ණෙ සත්තෙ අතිමඤ්ඤන්ති – ‘මයමෙතෙහි වණ්ණවන්තතරා, අම්හෙහෙතෙ දුබ්බණ්ණතරා’ති. තෙසං වණ්ණාතිමානපච්චයා මානාතිමානජාතිකානං පදාලතා අන්තරධායි.

Này Vāseṭṭha, khi ấy, các chúng sanh kia bắt đầu ăn loại dây leo padālatā. Do ăn loại dây leo ấy, lấy nó làm thức ăn, lấy nó làm vật thực, họ đã tồn tại trong một thời gian dài. Này Vāseṭṭha, khi các chúng sanh kia ăn loại dây leo padālatā, lấy nó làm thức ăn, lấy nó làm vật thực, và tồn tại trong một thời gian dài, thì thân thể của các chúng sanh ấy càng ngày càng trở nên thô cứng hơn, và sự khác biệt về dung sắc cũng xuất hiện. Có chúng sanh thì xinh đẹp, có chúng sanh thì xấu xí. Trong số đó, những chúng sanh xinh đẹp khinh miệt những chúng sanh xấu xí rằng: ‘Chúng ta xinh đẹp hơn chúng, còn chúng thì xấu xí hơn chúng ta.’ Do lòng kiêu mạn về dung sắc của những chúng sanh có tánh kiêu mạn và ngã mạn ấy, loại dây leo padālatā đã biến mất.

‘‘පදාලතාය අන්තරහිතාය සන්නිපතිංසු. සන්නිපතිත්වා අනුත්ථුනිංසු – ‘අහු වත නො, අහායි වත නො පදාලතා’ති! තදෙතරහිපි මනුස්සා කෙනචි දුක්ඛධම්මෙන ඵුට්ඨා එවමාහංසු – ‘අහු වත නො, අහායි [Pg.73] වත නො’ති! තදෙව පොරාණං අග්ගඤ්ඤං අක්ඛරං අනුසරන්ති, න ත්වෙවස්ස අත්ථං ආජානන්ති.

Khi loại dây leo padālatā biến mất, họ tụ tập lại. Sau khi tụ tập, họ than van: ‘Than ôi, chúng ta đã từng có dây leo padālatā! Than ôi, dây leo padālatā của chúng ta đã biến mất rồi!’ Cho đến ngày nay, khi con người bị một khổ đau nào đó tác động, họ cũng nói như vậy: ‘Than ôi, chúng ta đã từng có! Than ôi, chúng ta đã mất rồi!’ Họ chỉ lặp lại câu nói cổ xưa, khởi nguyên ấy, chứ thật ra không biết ý nghĩa của nó.

අකට්ඨපාකසාලිපාතුභාවො

Sự xuất hiện của lúa Sāli tự chín

125. ‘‘අථ ඛො තෙසං, වාසෙට්ඨ, සත්තානං පදාලතාය අන්තරහිතාය අකට්ඨපාකො සාලි පාතුරහොසි අකණො අථුසො සුද්ධො සුගන්ධො තණ්ඩුලප්ඵලො. යං තං සායං සායමාසාය ආහරන්ති, පාතො තං හොති පක්කං පටිවිරූළ්හං. යං තං පාතො පාතරාසාය ආහරන්ති, සායං තං හොති පක්කං පටිවිරූළ්හං; නාපදානං පඤ්ඤායති. අථ ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා අකට්ඨපාකං සාලිං පරිභුඤ්ජන්තා තංභක්ඛා තදාහාරා චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨංසු.

125. Này Vāseṭṭha, khi ấy, sau khi loại dây leo padālatā biến mất, đối với các chúng sanh kia, đã xuất hiện loại lúa Sāli tự chín, không có tấm, không có trấu, trong sạch, thơm ngon, chỉ có hột gạo. Loại lúa mà họ đem về vào buổi chiều để ăn chiều, thì đến sáng nó đã chín và mọc lại. Loại lúa mà họ đem về vào buổi sáng để ăn sáng, thì đến chiều nó đã chín và mọc lại; không thấy dấu vết đã bị cắt. Này Vāseṭṭha, khi ấy, các chúng sanh kia ăn loại lúa Sāli tự chín, lấy nó làm thức ăn, lấy nó làm vật thực, và đã tồn tại trong một thời gian dài.

ඉත්ථිපුරිසලිඞ්ගපාතුභාවො

Sự xuất hiện của giới tính nam và nữ

126. ‘‘යථා යථා ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා අකට්ඨපාකං සාලිං පරිභුඤ්ජන්තා තංභක්ඛා තදාහාරා චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨංසු, තථා තථා තෙසං සත්තානං භිය්‍යොසොමත්තාය ඛරත්තඤ්චෙව කායස්මිං ඔක්කමි, වණ්ණවෙවණ්ණතා ච පඤ්ඤායිත්ථ, ඉත්ථියා ච ඉත්ථිලිඞ්ගං පාතුරහොසි පුරිසස්ස ච පුරිසලිඞ්ගං. ඉත්ථී ච පුරිසං අතිවෙලං උපනිජ්ඣායති පුරිසො ච ඉත්ථිං. තෙසං අතිවෙලං අඤ්ඤමඤ්ඤං උපනිජ්ඣායතං සාරාගො උදපාදි, පරිළාහො කායස්මිං ඔක්කමි. තෙ පරිළාහපච්චයා මෙථුනං ධම්මං පටිසෙවිංසු.

126. Này Vāseṭṭha, khi các chúng sanh kia ăn loại lúa Sāli tự chín, lấy nó làm thức ăn, lấy nó làm vật thực, và tồn tại trong một thời gian dài, thì thân thể của các chúng sanh ấy càng ngày càng trở nên thô cứng hơn, và sự khác biệt về dung sắc cũng xuất hiện. Nữ căn xuất hiện nơi người nữ, và nam căn xuất hiện nơi người nam. Người nữ nhìn người nam một cách đắm đuối, và người nam cũng nhìn người nữ một cách đắm đuối. Do họ nhìn nhau đắm đuối quá lâu, ái dục khởi lên, và sự nóng bức lan khắp thân thể. Do duyên sự nóng bức ấy, họ đã thực hành pháp dâm dục.

‘‘යෙ ඛො පන තෙ, වාසෙට්ඨ, තෙන සමයෙන සත්තා පස්සන්ති මෙථුනං ධම්මං පටිසෙවන්තෙ, අඤ්ඤෙ පංසුං ඛිපන්ති, අඤ්ඤෙ සෙට්ඨිං ඛිපන්ති, අඤ්ඤෙ ගොමයං ඛිපන්ති – ‘නස්ස අසුචි, නස්ස අසුචී’ති. ‘කථඤ්හි නාම සත්තො සත්තස්ස එවරූපං කරිස්සතී’ති! තදෙතරහිපි මනුස්සා එකච්චෙසු ජනපදෙසු වධුයා නිබ්බුය්හමානාය අඤ්ඤෙ පංසුං ඛිපන්ති, අඤ්ඤෙ සෙට්ඨිං ඛිපන්ති, අඤ්ඤෙ ගොමයං ඛිපන්ති. තදෙව පොරාණං අග්ගඤ්ඤං අක්ඛරං අනුසරන්ති, න ත්වෙවස්ස අත්ථං ආජානන්ති.

Này Vāseṭṭha, vào thời ấy, những chúng sanh nào thấy kẻ khác đang thực hành pháp dâm dục, thì có người ném bụi, có người ném tro, có người ném phân bò, và nói: ‘Hãy cút đi, đồ ô uế! Hãy cút đi, đồ ô uế! Sao một chúng sanh lại có thể làm điều như vậy với một chúng sanh khác?’ Cho đến ngày nay, ở một số địa phương, khi cô dâu được rước về, có người ném bụi, có người ném tro, có người ném phân bò. Họ chỉ lặp lại hành vi cổ xưa, khởi nguyên ấy, chứ thật ra không biết ý nghĩa của nó.

මෙථුනධම්මසමාචාරො

Việc thực hành pháp dâm dục

127. ‘‘අධම්මසම්මතං [Pg.74] ඛො පන, වාසෙට්ඨ, තෙන සමයෙන හොති, තදෙතරහි ධම්මසම්මතං. යෙ ඛො පන, වාසෙට්ඨ, තෙන සමයෙන සත්තා මෙථුනං ධම්මං පටිසෙවන්ති, තෙ මාසම්පි ද්වෙමාසම්පි න ලභන්ති ගාමං වා නිගමං වා පවිසිතුං. යතො ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා තස්මිං අසද්ධම්මෙ අතිවෙලං පාතබ්‍යතං ආපජ්ජිංසු. අථ අගාරානි උපක්කමිංසු කාතුං තස්සෙව අසද්ධම්මස්ස පටිච්ඡාදනත්ථං. අථ ඛො, වාසෙට්ඨ, අඤ්ඤතරස්ස සත්තස්ස අලසජාතිකස්ස එතදහොසි – ‘අම්භො, කිමෙවාහං විහඤ්ඤාමි සාලිං ආහරන්තො සායං සායමාසාය පාතො පාතරාසාය! යංනූනාහං සාලිං ආහරෙය්‍යං සකිංදෙව සායපාතරාසායා’ති!

127. Này Vāseṭṭha, vào thời ấy, việc ấy được xem là phi pháp, nhưng ngày nay lại được xem là chánh pháp. Này Vāseṭṭha, vào thời ấy, những chúng sanh nào thực hành pháp dâm dục thì không được phép vào làng hay thị trấn trong một tháng, hoặc hai tháng. Này Vāseṭṭha, kể từ khi các chúng sanh kia quá sa đà vào việc phi pháp ấy, họ bắt đầu làm nhà để che giấu chính việc phi pháp đó. Này Vāseṭṭha, khi ấy, một chúng sanh có tánh lười biếng đã khởi lên ý nghĩ này: ‘Này các bạn, tại sao ta phải nhọc công đi lấy lúa Sāli vào buổi chiều cho bữa chiều, và vào buổi sáng cho bữa sáng! Hay là ta chỉ đi lấy lúa Sāli một lần cho cả bữa sáng và bữa chiều thì sao!’

‘‘අථ ඛො සො, වාසෙට්ඨ, සත්තො සාලිං ආහාසි සකිංදෙව සායපාතරාසාය. අථ ඛො, වාසෙට්ඨ, අඤ්ඤතරො සත්තො යෙන සො සත්තො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා තං සත්තං එතදවොච – ‘එහි, භො සත්ත, සාලාහාරං ගමිස්සාමා’ති. ‘අලං, භො සත්ත, ආහතො මෙ සාලි සකිංදෙව සායපාතරාසායා’ති. අථ ඛො සො, වාසෙට්ඨ, සත්තො තස්ස සත්තස්ස දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජමානො සාලිං ආහාසි සකිංදෙව ද්වීහාය. ‘එවම්පි කිර, භො, සාධූ’ති.

Này Vāseṭṭha, khi ấy, chúng sanh kia đã đi lấy lúa Sāli một lần cho cả bữa sáng và bữa chiều. Rồi này Vāseṭṭha, một chúng sanh khác đến chỗ chúng sanh kia và nói với chúng sanh ấy rằng: ‘Này bạn, chúng ta hãy đi lấy lúa Sāli.’ – ‘Thôi đi, bạn ơi, tôi đã lấy lúa Sāli một lần cho cả bữa sáng và bữa chiều rồi.’ Này Vāseṭṭha, khi ấy, chúng sanh kia, bắt chước theo chúng sanh nọ, đã đi lấy lúa Sāli một lần cho hai ngày, và nghĩ: ‘Này bạn, làm như thế này cũng tốt thay.’

‘‘අථ ඛො, වාසෙට්ඨ, අඤ්ඤතරො සත්තො යෙන සො සත්තො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා තං සත්තං එතදවොච – ‘එහි, භො සත්ත, සාලාහාරං ගමිස්සාමා’ති. ‘අලං, භො සත්ත, ආහතො මෙ සාලි සකිංදෙව ද්වීහායා’ති. අථ ඛො සො, වාසෙට්ඨ, සත්තො තස්ස සත්තස්ස දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජමානො සාලිං ආහාසි සකිංදෙව චතූහාය, ‘එවම්පි කිර, භො, සාධූ’ති.

Này Vāseṭṭha, khi ấy, một chúng sanh khác đến chỗ chúng sanh kia và nói với chúng sanh ấy rằng: ‘Này bạn, chúng ta hãy đi lấy lúa Sāli.’ – ‘Thôi đi, bạn ơi, tôi đã lấy lúa Sāli một lần cho hai ngày rồi.’ Này Vāseṭṭha, khi ấy, chúng sanh kia, bắt chước theo chúng sanh nọ, đã đi lấy lúa Sāli một lần cho bốn ngày, và nghĩ: ‘Này bạn, làm như thế này cũng tốt thay.’

‘‘අථ ඛො, වාසෙට්ඨ, අඤ්ඤතරො සත්තො යෙන සො සත්තො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා තං සත්තං එතදවොච – ‘එහි, භො සත්ත, සාලාහාරං ගමිස්සාමා’ති. ‘අලං, භො සත්ත, ආහතො මෙ සාලි සකිදෙව චතූහායා’ති. අථ ඛො සො, වාසෙට්ඨ, සත්තො තස්ස සත්තස්ස [Pg.75] දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජමානො සාලිං ආහාසි සකිදෙව අට්ඨාහාය, ‘එවම්පි කිර, භො, සාධූ’ති.

Này Vāseṭṭha, khi ấy, một chúng sanh khác đến chỗ chúng sanh kia và nói với chúng sanh ấy rằng: ‘Này bạn, chúng ta hãy đi lấy lúa Sāli.’ – ‘Thôi đi, bạn ơi, tôi đã lấy lúa Sāli một lần cho bốn ngày rồi.’ Này Vāseṭṭha, khi ấy, chúng sanh kia, bắt chước theo chúng sanh nọ, đã đi lấy lúa Sāli một lần cho tám ngày, và nghĩ: ‘Này bạn, làm như thế này cũng tốt thay.’

‘‘යතො ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා සන්නිධිකාරකං සාලිං උපක්කමිංසු පරිභුඤ්ජිතුං. අථ කණොපි තණ්ඩුලං පරියොනන්ධි, ථුසොපි තණ්ඩුලං පරියොනන්ධි; ලූනම්පි නප්පටිවිරූළ්හං, අපදානං පඤ්ඤායිත්ථ, සණ්ඩසණ්ඩා සාලයො අට්ඨංසු.

Này Vāseṭṭha, kể từ khi các chúng sanh ấy bắt đầu tích trữ lúa sāli để ăn. Bấy giờ, tấm cũng bao bọc hạt gạo, trấu cũng bao bọc hạt gạo; chỗ đã gặt cũng không mọc lại, dấu vết gặt hái đã hiện rõ, và lúa sāli chỉ mọc thành từng cụm.

සාලිවිභාගො

Sự phân chia lúa sāli

128. ‘‘අථ ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා සන්නිපතිංසු, සන්නිපතිත්වා අනුත්ථුනිංසු – ‘පාපකා වත, භො, ධම්මා සත්තෙසු පාතුභූතා. මයඤ්හි පුබ්බෙ මනොමයා අහුම්හා පීතිභක්ඛා සයංපභා අන්තලික්ඛචරා සුභට්ඨායිනො, චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨම්හා. තෙසං නො අම්හාකං කදාචි කරහචි දීඝස්ස අද්ධුනො අච්චයෙන රසපථවී උදකස්මිං සමතනි. සා අහොසි වණ්ණසම්පන්නා ගන්ධසම්පන්නා රසසම්පන්නා. තෙ මයං රසපථවිං හත්ථෙහි ආලුප්පකාරකං උපක්කමිම්හ පරිභුඤ්ජිතුං, තෙසං නො රසපථවිං හත්ථෙහි ආලුප්පකාරකං උපක්කමතං පරිභුඤ්ජිතුං සයංපභා අන්තරධායි. සයංපභාය අන්තරහිතාය චන්දිමසූරියා පාතුරහෙසුං, චන්දිමසූරියෙසු පාතුභූතෙසු නක්ඛත්තානි තාරකරූපානි පාතුරහෙසුං, නක්ඛත්තෙසු තාරකරූපෙසු පාතුභූතෙසු රත්තින්දිවා පඤ්ඤායිංසු, රත්තින්දිවෙසු පඤ්ඤායමානෙසු මාසඩ්ඪමාසා පඤ්ඤායිංසු. මාසඩ්ඪමාසෙසු පඤ්ඤායමානෙසු උතුසංවච්ඡරා පඤ්ඤායිංසු. තෙ මයං රසපථවිං පරිභුඤ්ජන්තා තංභක්ඛා තදාහාරා චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨම්හා. තෙසං නො පාපකානංයෙව අකුසලානං ධම්මානං පාතුභාවා රසපථවී අන්තරධායි. රසපථවියා අන්තරහිතාය භූමිපප්පටකො පාතුරහොසි. සො අහොසි වණ්ණසම්පන්නො ගන්ධසම්පන්නො රසසම්පන්නො. තෙ මයං භූමිපප්පටකං උපක්කමිම්හ පරිභුඤ්ජිතුං. තෙ මයං තං පරිභුඤ්ජන්තා තංභක්ඛා තදාහාරා චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨම්හා. තෙසං නො පාපකානංයෙව අකුසලානං ධම්මානං පාතුභාවා භූමිපප්පටකො අන්තරධායි. භූමිපප්පටකෙ අන්තරහිතෙ පදාලතා පාතුරහොසි. සා අහොසි වණ්ණසම්පන්නා ගන්ධසම්පන්නා රසසම්පන්නා. තෙ මයං පදාලතං උපක්කමිම්හ පරිභුඤ්ජිතුං. තෙ මයං තං පරිභුඤ්ජන්තා තංභක්ඛා තදාහාරා චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨම්හා. තෙසං නො පාපකානංයෙව අකුසලානං ධම්මානං පාතුභාවා [Pg.76] පදාලතා අන්තරධායි. පදාලතාය අන්තරහිතාය අකට්ඨපාකො සාලි පාතුරහොසි අකණො අථුසො සුද්ධො සුගන්ධො තණ්ඩුලප්ඵලො. යං තං සායං සායමාසාය ආහරාම, පාතො තං හොති පක්කං පටිවිරූළ්හං. යං තං පාතො පාතරාසාය ආහරාම, සායං තං හොති පක්කං පටිවිරූළ්හං. නාපදානං පඤ්ඤායිත්ථ. තෙ මයං අකට්ඨපාකං සාලිං පරිභුඤ්ජන්තා තංභක්ඛා තදාහාරා චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨම්හා. තෙසං නො පාපකානංයෙව අකුසලානං ධම්මානං පාතුභාවා කණොපි තණ්ඩුලං පරියොනන්ධි, ථුසොපි තණ්ඩුලං පරියොනන්ධි, ලූනම්පි නප්පටිවිරූළ්හං, අපදානං පඤ්ඤායිත්ථ, සණ්ඩසණ්ඩා සාලයො ඨිතා. යංනූන මයං සාලිං විභජෙය්‍යාම, මරියාදං ඨපෙය්‍යාමා’ති! අථ ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා සාලිං විභජිංසු, මරියාදං ඨපෙසුං.

128. Này Vāseṭṭha, khi ấy các chúng sanh ấy đã tụ họp lại. Sau khi tụ họp, họ đã than vãn rằng: ‘Thưa các ngài, thật vậy, các pháp ác đã xuất hiện giữa các chúng sanh. Trước đây, chúng ta do tâm tạo thành, lấy hỷ làm thức ăn, tự thân có ánh sáng, đi lại trong hư không, an trú trong sự tốt đẹp, và đã tồn tại trong một thời gian dài. Đối với chúng ta, sau một thời gian dài, vào một lúc nào đó, vị đất đã lan tỏa trong nước. Vị đất ấy có màu sắc, hương thơm, và mùi vị. Chúng ta đã bắt đầu dùng tay vốc vị đất lên để ăn. Khi chúng ta bắt đầu dùng tay vốc vị đất lên để ăn, ánh sáng tự thân của chúng ta đã biến mất. Khi ánh sáng tự thân biến mất, mặt trăng và mặt trời đã xuất hiện. Khi mặt trăng và mặt trời xuất hiện, các vì sao và tinh tú đã xuất hiện. Khi các vì sao và tinh tú xuất hiện, ngày và đêm đã được biết đến. Khi ngày và đêm được biết đến, tháng và nửa tháng đã được biết đến. Khi tháng và nửa tháng được biết đến, mùa và năm đã được biết đến. Chúng ta ăn vị đất, lấy đó làm thức ăn, lấy đó làm vật thực, và đã tồn tại trong một thời gian dài. Do sự xuất hiện của các pháp ác, bất thiện, vị đất của chúng ta đã biến mất. Khi vị đất biến mất, lớp vỏ đất đã xuất hiện. Lớp vỏ đất ấy có màu sắc, hương thơm, và mùi vị. Chúng ta đã bắt đầu ăn lớp vỏ đất. Chúng ta ăn lớp vỏ đất, lấy đó làm thức ăn, lấy đó làm vật thực, và đã tồn tại trong một thời gian dài. Do sự xuất hiện của các pháp ác, bất thiện, lớp vỏ đất của chúng ta đã biến mất. Khi lớp vỏ đất biến mất, loại dây leo padālatā đã xuất hiện. Loại dây leo ấy có màu sắc, hương thơm, và mùi vị. Chúng ta đã bắt đầu ăn loại dây leo padālatā. Chúng ta ăn loại dây leo padālatā, lấy đó làm thức ăn, lấy đó làm vật thực, và đã tồn tại trong một thời gian dài. Do sự xuất hiện của các pháp ác, bất thiện, loại dây leo padālatā của chúng ta đã biến mất. Khi loại dây leo padālatā biến mất, lúa sāli tự mọc, không cần cày cấy, không có tấm, không có trấu, trong sạch, thơm tho, chỉ có hạt gạo, đã xuất hiện. Những gì chúng ta lấy về vào buổi chiều để ăn tối, đến sáng hôm sau nó đã chín và mọc lại. Những gì chúng ta lấy về vào buổi sáng để ăn sáng, đến chiều hôm sau nó đã chín và mọc lại. Không có dấu vết gặt hái nào được biết đến. Chúng ta ăn lúa sāli không cần cày cấy, lấy đó làm thức ăn, lấy đó làm vật thực, và đã tồn tại trong một thời gian dài. Do sự xuất hiện của các pháp ác, bất thiện, tấm cũng bao bọc hạt gạo, trấu cũng bao bọc hạt gạo; chỗ đã gặt cũng không mọc lại, dấu vết gặt hái đã hiện rõ, và lúa sāli chỉ mọc thành từng cụm. Hay là chúng ta hãy phân chia lúa sāli và thiết lập ranh giới!’ Này Vāseṭṭha, khi ấy các chúng sanh ấy đã phân chia lúa sāli và thiết lập ranh giới.

129. ‘‘අථ ඛො, වාසෙට්ඨ, අඤ්ඤතරො සත්තො ලොලජාතිකො සකං භාගං පරිරක්ඛන්තො අඤ්ඤතරං භාගං අදින්නං ආදියිත්වා පරිභුඤ්ජි. තමෙනං අග්ගහෙසුං, ගහෙත්වා එතදවොචුං – ‘පාපකං වත, භො සත්ත, කරොසි, යත්‍ර හි නාම සකං භාගං පරිරක්ඛන්තො අඤ්ඤතරං භාගං අදින්නං ආදියිත්වා පරිභුඤ්ජසි. මාස්සු, භො සත්ත, පුනපි එවරූපමකාසී’ති. ‘එවං, භො’ති ඛො, වාසෙට්ඨ, සො සත්තො තෙසං සත්තානං පච්චස්සොසි. දුතියම්පි ඛො, වාසෙට්ඨ, සො සත්තො…පෙ… තතියම්පි ඛො, වාසෙට්ඨ, සො සත්තො සකං භාගං පරිරක්ඛන්තො අඤ්ඤතරං භාගං අදින්නං ආදියිත්වා පරිභුඤ්ජි. තමෙනං අග්ගහෙසුං, ගහෙත්වා එතදවොචුං – ‘පාපකං වත, භො සත්ත, කරොසි, යත්‍ර හි නාම සකං භාගං පරිරක්ඛන්තො අඤ්ඤතරං භාගං අදින්නං ආදියිත්වා පරිභුඤ්ජසි. මාස්සු, භො සත්ත, පුනපි එවරූපමකාසී’ති. අඤ්ඤෙ පාණිනා පහරිංසු, අඤ්ඤෙ ලෙඩ්ඩුනා පහරිංසු, අඤ්ඤෙ දණ්ඩෙන පහරිංසු. තදග්ගෙ ඛො, වාසෙට්ඨ, අදින්නාදානං පඤ්ඤායති, ගරහා පඤ්ඤායති, මුසාවාදො පඤ්ඤායති, දණ්ඩාදානං පඤ්ඤායති.

129. Này Vāseṭṭha, khi ấy, có một chúng sanh có tánh tham lam, trong khi giữ gìn phần của mình, đã lấy phần của người khác không được cho rồi ăn. Họ đã bắt lấy người ấy. Sau khi bắt, họ đã nói điều này: ‘Thưa ngài chúng sanh, ngài đã làm một việc xấu xa, vì ngài trong khi giữ gìn phần của mình, đã lấy phần của người khác không được cho rồi ăn. Thưa ngài chúng sanh, xin đừng làm việc như vậy một lần nữa.’ Này Vāseṭṭha, chúng sanh ấy đã vâng lời các chúng sanh kia rằng: ‘Vâng, thưa các ngài.’ Này Vāseṭṭha, lần thứ hai, chúng sanh ấy... Này Vāseṭṭha, lần thứ ba, chúng sanh ấy trong khi giữ gìn phần của mình, đã lấy phần của người khác không được cho rồi ăn. Họ đã bắt lấy người ấy. Sau khi bắt, họ đã nói điều này: ‘Thưa ngài chúng sanh, ngài đã làm một việc xấu xa, vì ngài trong khi giữ gìn phần của mình, đã lấy phần của người khác không được cho rồi ăn. Thưa ngài chúng sanh, xin đừng làm việc như vậy một lần nữa.’ Một số người đã đánh bằng tay, một số người đã ném bằng đất cục, một số người đã đánh bằng gậy. Này Vāseṭṭha, kể từ đó, việc lấy của không cho được biết đến, sự khiển trách được biết đến, lời nói dối được biết đến, việc dùng hình phạt được biết đến.

මහාසම්මතරාජා

Vua Mahāsammata

130. ‘‘අථ ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා සන්නිපතිංසු, සන්නිපතිත්වා අනුත්ථුනිංසු – ‘පාපකා වත භො ධම්මා සත්තෙසු පාතුභූතා, යත්‍ර හි නාම [Pg.77] අදින්නාදානං පඤ්ඤායිස්සති, ගරහා පඤ්ඤායිස්සති, මුසාවාදො පඤ්ඤායිස්සති, දණ්ඩාදානං පඤ්ඤායිස්සති. යංනූන මයං එකං සත්තං සම්මන්නෙය්‍යාම, යො නො සම්මා ඛීයිතබ්බං ඛීයෙය්‍ය, සම්මා ගරහිතබ්බං ගරහෙය්‍ය, සම්මා පබ්බාජෙතබ්බං පබ්බාජෙය්‍ය. මයං පනස්ස සාලීනං භාගං අනුප්පදස්සාමා’ති.

130. Này Vāseṭṭha, khi ấy các chúng sanh ấy đã tụ họp lại. Sau khi tụ họp, họ đã than vãn rằng: ‘Thưa các ngài, thật vậy, các pháp ác đã xuất hiện giữa các chúng sanh, vì nay việc lấy của không cho sẽ được biết đến, sự khiển trách sẽ được biết đến, lời nói dối sẽ được biết đến, việc dùng hình phạt sẽ được biết đến. Hay là chúng ta hãy bầu lên một chúng sanh, người mà sẽ khiển trách đúng đắn người đáng bị khiển trách, sẽ quở trách đúng đắn người đáng bị quở trách, sẽ trục xuất đúng đắn người đáng bị trục xuất. Và chúng ta sẽ cấp cho vị ấy một phần lúa sāli.’

‘‘අථ ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා යො නෙසං සත්තො අභිරූපතරො ච දස්සනීයතරො ච පාසාදිකතරො ච මහෙසක්ඛතරො ච තං සත්තං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොචුං – ‘එහි, භො සත්ත, සම්මා ඛීයිතබ්බං ඛීය, සම්මා ගරහිතබ්බං ගරහ, සම්මා පබ්බාජෙතබ්බං පබ්බාජෙහි. මයං පන තෙ සාලීනං භාගං අනුප්පදස්සාමා’ති. ‘එවං, භො’ති ඛො, වාසෙට්ඨ, සො සත්තො තෙසං සත්තානං පටිස්සුණිත්වා සම්මා ඛීයිතබ්බං ඛීයි, සම්මා ගරහිතබ්බං ගරහි, සම්මා පබ්බාජෙතබ්බං පබ්බාජෙසි. තෙ පනස්ස සාලීනං භාගං අනුප්පදංසු.

Này Vāseṭṭha, khi ấy, các chúng sanh ấy đã đi đến gặp chúng sanh nào trong số họ có dung sắc xinh đẹp hơn, đáng ưa nhìn hơn, đáng kính mến hơn, và có quyền lực lớn hơn, rồi nói lời này: ‘Này bạn hữu chúng sanh, hãy đến đây. Người đáng bị khiển trách, hãy khiển trách một cách đúng đắn. Người đáng bị chỉ trích, hãy chỉ trích một cách đúng đắn. Người đáng bị trục xuất, hãy trục xuất một cách đúng đắn. Còn chúng tôi sẽ cấp cho bạn một phần lúa sāli.’ Này Vāseṭṭha, chúng sanh ấy đã đáp lại các chúng sanh kia rằng: ‘Thưa các bạn hữu, xin vâng.’ Rồi vị ấy đã khiển trách một cách đúng đắn người đáng bị khiển trách, đã chỉ trích một cách đúng đắn người đáng bị chỉ trích, đã trục xuất một cách đúng đắn người đáng bị trục xuất. Và họ đã cấp cho vị ấy một phần lúa sāli.

131. ‘‘මහාජනසම්මතොති ඛො, වාසෙට්ඨ, ‘මහාසම්මතො, මහාසම්මතො’ ත්වෙව පඨමං අක්ඛරං උපනිබ්බත්තං. ඛෙත්තානං අධිපතීති ඛො, වාසෙට්ඨ, ‘ඛත්තියො, ඛත්තියො’ ත්වෙව දුතියං අක්ඛරං උපනිබ්බත්තං. ධම්මෙන පරෙ රඤ්ජෙතීති ඛො, වාසෙට්ඨ, ‘රාජා, රාජා’ ත්වෙව තතියං අක්ඛරං උපනිබ්බත්තං. ඉති ඛො, වාසෙට්ඨ, එවමෙතස්ස ඛත්තියමණ්ඩලස්ස පොරාණෙන අග්ගඤ්ඤෙන අක්ඛරෙන අභිනිබ්බත්ති අහොසි තෙසංයෙව සත්තානං, අනඤ්ඤෙසං. සදිසානංයෙව, නො අසදිසානං. ධම්මෙනෙව, නො අධම්මෙන. ධම්මො හි, වාසෙට්ඨ, සෙට්ඨො ජනෙතස්මිං දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ අභිසම්පරායඤ්ච.

131. Này Vāseṭṭha, vì được số đông quần chúng tôn lên, nên danh xưng đầu tiên ‘Mahāsammata, Mahāsammata’ (Vị được số đông tôn lên) đã khởi sanh. Này Vāseṭṭha, vì là chủ nhân của các thửa ruộng, nên danh xưng thứ hai ‘Khattiya, Khattiya’ (Sát-đế-lỵ) đã khởi sanh. Này Vāseṭṭha, vì làm cho những người khác hài lòng đúng theo Chánh pháp, nên danh xưng thứ ba ‘Rājā, Rājā’ (Vua) đã khởi sanh. Này Vāseṭṭha, như vậy, sự xuất hiện của giai cấp Sát-đế-lỵ này là do danh xưng cổ xưa, có từ lúc ban đầu, chỉ dành cho chính các chúng sanh ấy, không phải cho những chúng sanh khác; chỉ dành cho những chúng sanh tương tự, không phải cho những chúng sanh không tương tự; chỉ đúng theo Chánh pháp, không phải phi pháp. Này Vāseṭṭha, quả thật Chánh pháp là tối thượng giữa dân chúng này, cả trong đời này lẫn đời sau.

බ්‍රාහ්මණමණ්ඩලං

Giai cấp Bà-la-môn

132. ‘‘අථ ඛො තෙසං, වාසෙට්ඨ, සත්තානංයෙව එකච්චානං එතදහොසි – ‘පාපකා වත, භො, ධම්මා සත්තෙසු පාතුභූතා, යත්‍ර හි නාම අදින්නාදානං පඤ්ඤායිස්සති, ගරහා පඤ්ඤායිස්සති, මුසාවාදො පඤ්ඤායිස්සති, දණ්ඩාදානං පඤ්ඤායිස්සති, පබ්බාජනං පඤ්ඤායිස්සති. යංනූන මයං පාපකෙ අකුසලෙ ධම්මෙ වාහෙය්‍යාමා’ති. තෙ පාපකෙ අකුසලෙ ධම්මෙ වාහෙසුං. පාපකෙ අකුසලෙ ධම්මෙ වාහෙන්තීති ඛො, වාසෙට්ඨ, ‘බ්‍රාහ්මණා, බ්‍රාහ්මණා’ ත්වෙව පඨමං අක්ඛරං උපනිබ්බත්තං. තෙ අරඤ්ඤායතනෙ පණ්ණකුටියො [Pg.78] කරිත්වා පණ්ණකුටීසු ඣායන්ති වීතඞ්ගාරා වීතධූමා පන්නමුසලා සායං සායමාසාය පාතො පාතරාසාය ගාමනිගමරාජධානියො ඔසරන්ති ඝාසමෙසමානා. තෙ ඝාසං පටිලභිත්වා පුනදෙව අරඤ්ඤායතනෙ පණ්ණකුටීසු ඣායන්ති. තමෙනං මනුස්සා දිස්වා එවමාහංසු – ‘ඉමෙ ඛො, භො, සත්තා අරඤ්ඤායතනෙ පණ්ණකුටියො කරිත්වා පණ්ණකුටීසු ඣායන්ති, වීතඞ්ගාරා වීතධූමා පන්නමුසලා සායං සායමාසාය පාතො පාතරාසාය ගාමනිගමරාජධානියො ඔසරන්ති ඝාසමෙසමානා. තෙ ඝාසං පටිලභිත්වා පුනදෙව අරඤ්ඤායතනෙ පණ්ණකුටීසු ඣායන්තී’ති, ඣායන්තීති ඛො, වාසෙට්ඨ, ‘ඣායකා, ඣායකා’ ත්වෙව දුතියං අක්ඛරං උපනිබ්බත්තං. තෙසංයෙව ඛො, වාසෙට්ඨ, සත්තානං එකච්චෙ සත්තා අරඤ්ඤායතනෙ පණ්ණකුටීසු තං ඣානං අනභිසම්භුණමානා ගාමසාමන්තං නිගමසාමන්තං ඔසරිත්වා ගන්ථෙ කරොන්තා අච්ඡන්ති. තමෙනං මනුස්සා දිස්වා එවමාහංසු – ‘ඉමෙ ඛො, භො, සත්තා අරඤ්ඤායතනෙ පණ්ණකුටීසු තං ඣානං අනභිසම්භුණමානා ගාමසාමන්තං නිගමසාමන්තං ඔසරිත්වා ගන්ථෙ කරොන්තා අච්ඡන්ති, න දානිමෙ ඣායන්තී’ති. න දානිමෙ ඣායන්තීති ඛො, වාසෙට්ඨ, ‘අජ්ඣායකා අජ්ඣායකා’ ත්වෙව තතියං අක්ඛරං උපනිබ්බත්තං. හීනසම්මතං ඛො පන, වාසෙට්ඨ, තෙන සමයෙන හොති, තදෙතරහි සෙට්ඨසම්මතං. ඉති ඛො, වාසෙට්ඨ, එවමෙතස්ස බ්‍රාහ්මණමණ්ඩලස්ස පොරාණෙන අග්ගඤ්ඤෙන අක්ඛරෙන අභිනිබ්බත්ති අහොසි තෙසංයෙව සත්තානං, අනඤ්ඤෙසං සදිසානංයෙව නො අසදිසානං ධම්මෙනෙව, නො අධම්මෙන. ධම්මො හි, වාසෙට්ඨ, සෙට්ඨො ජනෙතස්මිං දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ අභිසම්පරායඤ්ච.

132. Này Vāseṭṭha, khi ấy, một số chúng sanh trong bọn họ đã khởi lên suy nghĩ này: ‘Thưa các bạn hữu, quả thật các pháp ác đã xuất hiện giữa các chúng sanh, vì rằng việc lấy của không cho đã được biết đến, sự chỉ trích đã được biết đến, lời nói dối đã được biết đến, việc dùng hình phạt đã được biết đến, sự trục xuất đã được biết đến. Vậy thì, chúng ta hãy loại bỏ các pháp ác, bất thiện.’ Rồi họ đã loại bỏ các pháp ác, bất thiện. Này Vāseṭṭha, vì họ loại bỏ các pháp ác, bất thiện, nên danh xưng đầu tiên ‘Brāhmaṇā, Brāhmaṇā’ (Bà-la-môn) đã khởi sanh. Họ dựng những am lá trong rừng và thiền định trong các am lá ấy, không có than hồng, không có khói, đã cất chày và cối. Vào buổi chiều, họ đi vào làng, thị trấn, và kinh thành để tìm thức ăn cho bữa chiều; vào buổi sáng, để tìm thức ăn cho bữa sáng. Sau khi nhận được thức ăn, họ lại trở về thiền định trong các am lá trong rừng. Mọi người thấy họ và nói như sau: ‘Thưa các bạn hữu, những chúng sanh này dựng những am lá trong rừng và thiền định trong các am lá ấy, không có than hồng, không có khói, đã cất chày và cối. Vào buổi chiều, họ đi vào làng, thị trấn, và kinh thành để tìm thức ăn cho bữa chiều; vào buổi sáng, để tìm thức ăn cho bữa sáng. Sau khi nhận được thức ăn, họ lại trở về thiền định trong các am lá trong rừng.’ Này Vāseṭṭha, vì họ thiền định, nên danh xưng thứ hai ‘Jhāyakā, Jhāyakā’ (những người thiền định) đã khởi sanh. Này Vāseṭṭha, trong số các chúng sanh ấy, có một số không thể thành tựu việc thiền định ấy trong các am lá trong rừng, nên họ đi đến vùng lân cận của làng hoặc thị trấn và sống bằng cách biên soạn các kinh sách. Mọi người thấy họ và nói như sau: ‘Thưa các bạn hữu, những chúng sanh này không thể thành tựu việc thiền định ấy trong các am lá trong rừng, nên họ đi đến vùng lân cận của làng hoặc thị trấn và sống bằng cách biên soạn các kinh sách. Bây giờ họ không còn thiền định nữa.’ Này Vāseṭṭha, vì bây giờ họ không còn thiền định nữa, nên danh xưng thứ ba ‘Ajjhāyakā, Ajjhāyakā’ (những người tụng đọc) đã khởi sanh. Này Vāseṭṭha, vào thời điểm ấy, việc này được xem là thấp kém, nhưng ngày nay lại được xem là cao quý. Này Vāseṭṭha, như vậy, sự xuất hiện của giai cấp Bà-la-môn này là do danh xưng cổ xưa, có từ lúc ban đầu, chỉ dành cho chính các chúng sanh ấy, không phải cho những chúng sanh khác; chỉ dành cho những chúng sanh tương tự, không phải cho những chúng sanh không tương tự; chỉ đúng theo Chánh pháp, không phải phi pháp. Này Vāseṭṭha, quả thật Chánh pháp là tối thượng giữa dân chúng này, cả trong đời này lẫn đời sau.

වෙස්සමණ්ඩලං

Giai cấp Vessa

133. ‘‘තෙසංයෙව ඛො, වාසෙට්ඨ, සත්තානං එකච්චෙ සත්තා මෙථුනං ධම්මං සමාදාය විසුකම්මන්තෙ පයොජෙසුං. මෙථුනං ධම්මං සමාදාය විසුකම්මන්තෙ පයොජෙන්තීති ඛො, වාසෙට්ඨ, ‘වෙස්සා, වෙස්සා’ ත්වෙව අක්ඛරං උපනිබ්බත්තං. ඉති ඛො, වාසෙට්ඨ, එවමෙතස්ස වෙස්සමණ්ඩලස්ස පොරාණෙන අග්ගඤ්ඤෙන අක්ඛරෙන අභිනිබ්බත්ති අහොසි තෙසඤ්ඤෙව සත්තානං අනඤ්ඤෙසං සදිසානංයෙව[Pg.79], නො අසදිසානං, ධම්මෙනෙව නො අධම්මෙන. ධම්මො හි, වාසෙට්ඨ, සෙට්ඨො ජනෙතස්මිං දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ අභිසම්පරායඤ්ච.

133. Này Vāseṭṭha, trong số các chúng sanh ấy, có một số đã chấp nhận đời sống hôn nhân và dấn thân vào các ngành nghề khác nhau. Này Vāseṭṭha, vì họ chấp nhận đời sống hôn nhân và dấn thân vào các ngành nghề khác nhau, nên danh xưng ‘Vessā, Vessā’ (Phệ-xá) đã khởi sanh. Này Vāseṭṭha, như vậy, sự xuất hiện của giai cấp Vessa này là do danh xưng cổ xưa, có từ lúc ban đầu, chỉ dành cho chính các chúng sanh ấy, không phải cho những chúng sanh khác; chỉ dành cho những chúng sanh tương tự, không phải cho những chúng sanh không tương tự; chỉ đúng theo Chánh pháp, không phải phi pháp. Này Vāseṭṭha, quả thật Chánh pháp là tối thượng giữa dân chúng này, cả trong đời này lẫn đời sau.

සුද්දමණ්ඩලං

Giai cấp Sudda

134. ‘‘තෙසඤ්ඤෙව ඛො, වාසෙට්ඨ, සත්තානං යෙ තෙ සත්තා අවසෙසා තෙ ලුද්දාචාරා ඛුද්දාචාරා අහෙසුං. ලුද්දාචාරා ඛුද්දාචාරාති ඛො, වාසෙට්ඨ, ‘සුද්දා, සුද්දා’ ත්වෙව අක්ඛරං උපනිබ්බත්තං. ඉති ඛො, වාසෙට්ඨ, එවමෙතස්ස සුද්දමණ්ඩලස්ස පොරාණෙන අග්ගඤ්ඤෙන අක්ඛරෙන අභිනිබ්බත්ති අහොසි තෙසංයෙව සත්තානං අනඤ්ඤෙසං, සදිසානංයෙව නො අසදිසානං, ධම්මෙනෙව, නො අධම්මෙන. ධම්මො හි, වාසෙට්ඨ, සෙට්ඨො ජනෙතස්මිං දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ අභිසම්පරායඤ්ච.

134. Này Vāseṭṭha, trong số các chúng sanh ấy, những chúng sanh còn lại đã có hành vi tàn bạo và hành vi thấp kém. Này Vāseṭṭha, vì họ có hành vi tàn bạo và hành vi thấp kém, nên danh xưng ‘Suddā, Suddā’ (Thủ-đà-la) đã khởi sanh. Này Vāseṭṭha, như vậy, sự xuất hiện của giai cấp Sudda này là do danh xưng cổ xưa, có từ lúc ban đầu, chỉ dành cho chính các chúng sanh ấy, không phải cho những chúng sanh khác; chỉ dành cho những chúng sanh tương tự, không phải cho những chúng sanh không tương tự; chỉ đúng theo Chánh pháp, không phải phi pháp. Này Vāseṭṭha, quả thật Chánh pháp là tối thượng giữa dân chúng này, cả trong đời này lẫn đời sau.

135. ‘‘අහු ඛො සො, වාසෙට්ඨ, සමයො, යං ඛත්තියොපි සකං ධම්මං ගරහමානො අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති – ‘සමණො භවිස්සාමී’ති. බ්‍රාහ්මණොපි ඛො, වාසෙට්ඨ…පෙ… වෙස්සොපි ඛො, වාසෙට්ඨ…පෙ… සුද්දොපි ඛො, වාසෙට්ඨ, සකං ධම්මං ගරහමානො අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති – ‘සමණො භවිස්සාමී’ති. ඉමෙහි ඛො, වාසෙට්ඨ, චතූහි මණ්ඩලෙහි සමණමණ්ඩලස්ස අභිනිබ්බත්ති අහොසි, තෙසංයෙව සත්තානං අනඤ්ඤෙසං, සදිසානංයෙව නො අසදිසානං, ධම්මෙනෙව නො අධම්මෙන. ධම්මො හි, වාසෙට්ඨ, සෙට්ඨො ජනෙතස්මිං දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ අභිසම්පරායඤ්ච.

135. Này Vāseṭṭha, đã có thời kỳ mà người dòng Sát-đế-lỵ, sau khi chê bai pháp của mình, đã từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia với ý nghĩ: ‘Ta sẽ trở thành một vị Sa-môn.’ Này Vāseṭṭha, người dòng Bà-la-môn cũng vậy... này Vāseṭṭha, người dòng Phệ-xá cũng vậy... này Vāseṭṭha, người dòng Thủ-đà-la cũng vậy, sau khi chê bai pháp của mình, đã từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia với ý nghĩ: ‘Ta sẽ trở thành một vị Sa-môn.’ Này Vāseṭṭha, từ bốn giai cấp này, sự xuất hiện của giai cấp Sa-môn đã xảy ra. Sự xuất hiện này là của chính những chúng sanh ấy, không phải của những chúng sanh khác; của những chúng sanh tương tự, không phải của những chúng sanh không tương tự; đúng theo Chánh Pháp, không phải phi pháp. Này Vāseṭṭha, vì Chánh Pháp là tối thượng trong chúng sanh này, cả trong đời này lẫn đời sau.

දුච්චරිතාදිකථා

Lời nói về ác hạnh, v.v.

136. ‘‘ඛත්තියොපි ඛො, වාසෙට්ඨ, කායෙන දුච්චරිතං චරිත්වා වාචාය දුච්චරිතං චරිත්වා මනසා දුච්චරිතං චරිත්වා මිච්ඡාදිට්ඨිකො මිච්ඡාදිට්ඨිකම්මසමාදානො මිච්ඡාදිට්ඨිකම්මසමාදානහෙතු කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජති. බ්‍රාහ්මණොපි ඛො, වාසෙට්ඨ…පෙ… වෙස්සොපි ඛො, වාසෙට්ඨ… සුද්දොපි ඛො, වාසෙට්ඨ… සමණොපි ඛො, වාසෙට්ඨ, කායෙන දුච්චරිතං චරිත්වා වාචාය දුච්චරිතං චරිත්වා මනසා දුච්චරිතං චරිත්වා මිච්ඡාදිට්ඨිකො මිච්ඡාදිට්ඨිකම්මසමාදානො මිච්ඡාදිට්ඨිකම්මසමාදානහෙතු කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජති.

136. Này Vāseṭṭha, người dòng Sát-đế-lỵ, sau khi thực hành ác hạnh về thân, thực hành ác hạnh về lời, thực hành ác hạnh về ý, có tà kiến, chấp thủ nghiệp tà kiến, do nhân duyên chấp thủ nghiệp tà kiến, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này Vāseṭṭha, người dòng Bà-la-môn cũng vậy... này Vāseṭṭha, người dòng Phệ-xá cũng vậy... này Vāseṭṭha, người dòng Thủ-đà-la cũng vậy... này Vāseṭṭha, vị Sa-môn cũng vậy, sau khi thực hành ác hạnh về thân, thực hành ác hạnh về lời, thực hành ác hạnh về ý, có tà kiến, chấp thủ nghiệp tà kiến, do nhân duyên chấp thủ nghiệp tà kiến, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

‘‘ඛත්තියොපි [Pg.80] ඛො, වාසෙට්ඨ, කායෙන සුචරිතං චරිත්වා වාචාය සුචරිතං චරිත්වා මනසා සුචරිතං චරිත්වා සම්මාදිට්ඨිකො සම්මාදිට්ඨිකම්මසමාදානො සම්මාදිට්ඨිකම්මසමාදානහෙතු කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජති. බ්‍රාහ්මණොපි ඛො, වාසෙට්ඨ…පෙ… වෙස්සොපි ඛො, වාසෙට්ඨ… සුද්දොපි ඛො, වාසෙට්ඨ… සමණොපි ඛො, වාසෙට්ඨ, කායෙන සුචරිතං චරිත්වා වාචාය සුචරිතං චරිත්වා මනසා සුචරිතං චරිත්වා සම්මාදිට්ඨිකො සම්මාදිට්ඨිකම්මසමාදානො සම්මාදිට්ඨිකම්මසමාදානහෙතු කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජති.

Này Vāseṭṭha, người dòng Sát-đế-lỵ, sau khi thực hành thiện hạnh về thân, thực hành thiện hạnh về lời, thực hành thiện hạnh về ý, có chánh kiến, chấp thủ nghiệp chánh kiến, do nhân duyên chấp thủ nghiệp chánh kiến, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào thiện thú, thiên giới. Này Vāseṭṭha, người dòng Bà-la-môn cũng vậy... này Vāseṭṭha, người dòng Phệ-xá cũng vậy... này Vāseṭṭha, người dòng Thủ-đà-la cũng vậy... này Vāseṭṭha, vị Sa-môn cũng vậy, sau khi thực hành thiện hạnh về thân, thực hành thiện hạnh về lời, thực hành thiện hạnh về ý, có chánh kiến, chấp thủ nghiệp chánh kiến, do nhân duyên chấp thủ nghiệp chánh kiến, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào thiện thú, thiên giới.

137. ‘‘ඛත්තියොපි ඛො, වාසෙට්ඨ, කායෙන ද්වයකාරී, වාචාය ද්වයකාරී, මනසා ද්වයකාරී, විමිස්සදිට්ඨිකො විමිස්සදිට්ඨිකම්මසමාදානො විමිස්සදිට්ඨිකම්මසමාදානහෙතු කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී හොති. බ්‍රාහ්මණොපි ඛො, වාසෙට්ඨ …පෙ… වෙස්සොපි ඛො, වාසෙට්ඨ… සුද්දොපි ඛො, වාසෙට්ඨ… සමණොපි ඛො, වාසෙට්ඨ, කායෙන ද්වයකාරී, වාචාය ද්වයකාරී, මනසා ද්වයකාරී, විමිස්සදිට්ඨිකො විමිස්සදිට්ඨිකම්මසමාදානො විමිස්සදිට්ඨිකම්මසමාදානහෙතු කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී හොති.

137. Này Vāseṭṭha, người dòng Sát-đế-lỵ, có hành vi hai mặt về thân, có hành vi hai mặt về lời, có hành vi hai mặt về ý, có tà kiến hỗn hợp, chấp thủ nghiệp tà kiến hỗn hợp, do nhân duyên chấp thủ nghiệp tà kiến hỗn hợp, sau khi thân hoại mạng chung, cảm thọ cả lạc lẫn khổ. Này Vāseṭṭha, người dòng Bà-la-môn cũng vậy... này Vāseṭṭha, người dòng Phệ-xá cũng vậy... này Vāseṭṭha, người dòng Thủ-đà-la cũng vậy... này Vāseṭṭha, vị Sa-môn cũng vậy, có hành vi hai mặt về thân, có hành vi hai mặt về lời, có hành vi hai mặt về ý, có tà kiến hỗn hợp, chấp thủ nghiệp tà kiến hỗn hợp, do nhân duyên chấp thủ nghiệp tà kiến hỗn hợp, sau khi thân hoại mạng chung, cảm thọ cả lạc lẫn khổ.

බොධිපක්ඛියභාවනා

Sự tu tập các pháp trợ Bồ-đề

138. ‘‘ඛත්තියොපි ඛො, වාසෙට්ඨ, කායෙන සංවුතො වාචාය සංවුතො මනසා සංවුතො සත්තන්නං බොධිපක්ඛියානං ධම්මානං භාවනමන්වාය දිට්ඨෙව ධම්මෙ පරිනිබ්බායති. බ්‍රාහ්මණොපි ඛො, වාසෙට්ඨ…පෙ… වෙස්සොපි ඛො වාසෙට්ඨ… සුද්දොපි ඛො, වාසෙට්ඨ … සමණොපි ඛො, වාසෙට්ඨ, කායෙන සංවුතො වාචාය සංවුතො මනසා සංවුතො සත්තන්නං බොධිපක්ඛියානං ධම්මානං භාවනමන්වාය දිට්ඨෙව ධම්මෙ පරිනිබ්බායති.

138. Này Vāseṭṭha, người dòng Sát-đế-lỵ, sau khi phòng hộ thân, phòng hộ lời, phòng hộ ý, nhờ tu tập bảy pháp trợ Bồ-đề, đạt được Niết-bàn ngay trong hiện tại. Này Vāseṭṭha, người dòng Bà-la-môn cũng vậy... này Vāseṭṭha, người dòng Phệ-xá cũng vậy... này Vāseṭṭha, người dòng Thủ-đà-la cũng vậy... này Vāseṭṭha, vị Sa-môn cũng vậy, sau khi phòng hộ thân, phòng hộ lời, phòng hộ ý, nhờ tu tập bảy pháp trợ Bồ-đề, đạt được Niết-bàn ngay trong hiện tại.

139. ‘‘ඉමෙසඤ්හි, වාසෙට්ඨ, චතුන්නං වණ්ණානං යො හොති භික්ඛු අරහං ඛීණාසවො වුසිතවා කතකරණීයො ඔහිතභාරො අනුප්පත්තසදත්ථො පරික්ඛීණභවසංයොජනො [Pg.81] සම්මදඤ්ඤා විමුත්තො සො නෙසං අග්ගමක්ඛායති ධම්මෙනෙව. නො අධම්මෙන. ධම්මො හි, වාසෙට්ඨ, සෙට්ඨො ජනෙතස්මිං දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ අභිසම්පරායඤ්ච.

139. Này Vāseṭṭha, trong bốn giai cấp này, vị Tỳ-khưu nào là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc, đã hoàn thành phạm hạnh, đã làm những việc cần làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được mục đích tối hậu, đã đoạn tận hữu kiết sử, đã giải thoát nhờ chánh trí, vị ấy được tuyên bố là tối thượng trong số họ, đúng theo Chánh Pháp, không phải phi pháp. Này Vāseṭṭha, vì Chánh Pháp là tối thượng trong chúng sanh này, cả trong đời này lẫn đời sau.

140. ‘‘බ්‍රහ්මුනා පෙසා, වාසෙට්ඨ, සනඞ්කුමාරෙන ගාථා භාසිතා –

140. Này Vāseṭṭha, Phạm thiên Sanankumāra cũng đã nói lên bài kệ này:

‘ඛත්තියො සෙට්ඨො ජනෙතස්මිං, යෙ ගොත්තපටිසාරිනො;

විජ්ජාචරණසම්පන්නො, සො සෙට්ඨො දෙවමානුසෙ’ති.

‘Trong chúng sanh, người dòng Sát-đế-lỵ là tối thượng, đối với những ai nương tựa vào dòng dõi; người đầy đủ minh và hạnh, vị ấy là tối thượng giữa chư Thiên và loài người.’

‘‘සා ඛො පනෙසා, වාසෙට්ඨ, බ්‍රහ්මුනා සනඞ්කුමාරෙන ගාථා සුගීතා, නො දුග්ගීතා. සුභාසිතා, නො දුබ්භාසිතා. අත්ථසංහිතා, නො අනත්ථසංහිතා. අනුමතා මයා. අහම්පි, වාසෙට්ඨ, එවං වදාමි –

Này Vāseṭṭha, bài kệ ấy đã được Phạm thiên Sanankumāra khéo nói, không phải vụng nói. Khéo thuyết, không phải vụng thuyết. Hợp với lợi ích, không phải không hợp với lợi ích. Ta cũng chấp thuận. Này Vāseṭṭha, Ta cũng nói như vậy:

‘ඛත්තියො සෙට්ඨො ජනෙතස්මිං, යෙ ගොත්තපටිසාරිනො;

විජ්ජාචරණසම්පන්නො, සො සෙට්ඨො දෙවමානුසෙ’ති.

ඉදමවොච භගවා. අත්තමනා වාසෙට්ඨභාරද්වාජා භගවතො භාසිතං අභිනන්දුන්ති.

Đức Thế Tôn đã thuyết như vậy. Vāseṭṭha và Bhāradvāja hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Đức Thế Tôn.

අග්ගඤ්ඤසුත්තං නිට්ඨිතං චතුත්ථං.

Kinh Khởi Thế Nhân Bổn, kinh thứ tư, kết thúc.

5. සම්පසාදනීයසුත්තං

5. Kinh Tự Tín

සාරිපුත්තසීහනාදො

Tiếng rống sư tử của Sāriputta

141. එවං [Pg.82] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා නාළන්දායං විහරති පාවාරිකම්බවනෙ. අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘එවංපසන්නො අහං, භන්තෙ, භගවති, න චාහු න ච භවිස්සති න චෙතරහි විජ්ජති අඤ්ඤො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා භගවතා භිය්‍යොභිඤ්ඤතරො යදිදං සම්බොධිය’’න්ති.

141. Tôi nghe như vầy – một thời Đức Thế Tôn trú ở Nāḷandā, trong vườn xoài của Pāvārika. Bấy giờ, Tôn giả Sāriputta đi đến chỗ Đức Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Sāriputta bạch với Đức Thế Tôn rằng: ‘Bạch Đức Thế Tôn, con có niềm tin nơi Đức Thế Tôn như thế này: chưa từng có, sẽ không có, và hiện nay cũng không có một vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác có trí tuệ siêu việt hơn Đức Thế Tôn về sự giác ngộ.’

142. ‘‘උළාරා ඛො තෙ අයං, සාරිපුත්ත, ආසභී වාචා භාසිතා, එකංසො ගහිතො, සීහනාදො නදිතො – ‘එවංපසන්නො අහං, භන්තෙ, භගවති; න චාහු න ච භවිස්සති න චෙතරහි විජ්ජති අඤ්ඤො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා භගවතා භිය්‍යොභිඤ්ඤතරො යදිදං සම්බොධිය’න්ති. කිං තෙ, සාරිපුත්ත, යෙ තෙ අහෙසුං අතීතමද්ධානං අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා, සබ්බෙ තෙ භගවන්තො චෙතසා චෙතො පරිච්ච විදිතා – ‘එවංසීලා තෙ භගවන්තො අහෙසුං ඉතිපි, එවංධම්මා තෙ භගවන්තො අහෙසුං ඉතිපි, එවංපඤ්ඤා තෙ භගවන්තො අහෙසුං ඉතිපි, එවංවිහාරී තෙ භගවන්තො අහෙසුං ඉතිපි, එවංවිමුත්තා තෙ භගවන්තො අහෙසුං ඉතිපී’’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’.

142. “Này Sāriputta, lời nói của ông thật là cao thượng, lời nói của bậc trượng phu, lời nói quả quyết, tiếng rống của sư tử: ‘Bạch Thế Tôn, con có niềm tin vững chắc nơi Thế Tôn như thế này: Không có, sẽ không có, và hiện tại cũng không có một vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác có trí tuệ siêu việt hơn Thế Tôn về phương diện giác ngộ.’ Này Sāriputta, những vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong quá khứ, ông có dùng tâm của mình để thấu suốt tâm của tất cả các vị Thế Tôn ấy mà biết rằng: ‘Các vị Thế Tôn ấy đã có giới như thế này, đã có pháp như thế này, đã có tuệ như thế này, đã có trú như thế này, đã có giải thoát như thế này’ không?” “Bạch Thế Tôn, không.”

‘‘කිං පන තෙ, සාරිපුත්ත, යෙ තෙ භවිස්සන්ති අනාගතමද්ධානං අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා, සබ්බෙ තෙ භගවන්තො චෙතසා චෙතො පරිච්ච විදිතා, `එවංසීලා තෙ භගවන්තො භවිස්සන්ති ඉතිපි, එවංධම්මා…පෙ… එවංපඤ්ඤා… එවංවිහාරී… එවංවිමුත්තා තෙ භගවන්තො භවිස්සන්ති ඉතිපී’’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’.

“Vậy thì này Sāriputta, những vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong tương lai, ông có dùng tâm của mình để thấu suốt tâm của tất cả các vị Thế Tôn ấy mà biết rằng: ‘Các vị Thế Tôn ấy sẽ có giới như thế này, sẽ có pháp như thế này... tuệ... trú... sẽ có giải thoát như thế này’ không?” “Bạch Thế Tôn, không.”

‘‘කිං පන තෙ, සාරිපුත්ත, අහං එතරහි අරහං සම්මාසම්බුද්ධො චෙතසා චෙතො පරිච්ච විදිතො – ‘එවංසීලො භගවා ඉතිපි, එවංධම්මො…පෙ… එවංපඤ්ඤො [Pg.83]… එවංවිහාරී… එවංවිමුත්තො භගවා ඉතිපී’’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’.

“Vậy thì này Sāriputta, Ta, hiện tại là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, ông có dùng tâm của mình để thấu suốt tâm của Ta mà biết rằng: ‘Thế Tôn có giới như thế này, có pháp như thế này... tuệ... trú... Thế Tôn có giải thoát như thế này’ không?” “Bạch Thế Tôn, không.”

‘‘එත්ථ ච හි තෙ, සාරිපුත්ත, අතීතානාගතපච්චුප්පන්නෙසු අරහන්තෙසු සම්මාසම්බුද්ධෙසු චෙතොපරියඤාණං නත්ථි. අථ කිං චරහි තෙ අයං, සාරිපුත්ත, උළාරා ආසභී වාචා භාසිතා, එකංසො ගහිතො, සීහනාදො නදිතො – ‘එවංපසන්නො අහං, භන්තෙ, භගවති, න චාහු න ච භවිස්සති න චෙතරහි විජ්ජති අඤ්ඤො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා භගවතා භිය්‍යොභිඤ්ඤතරො යදිදං සම්බොධිය’’’න්ති?

“Này Sāriputta, ông không có tha tâm trí đối với các vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong quá khứ, tương lai và hiện tại. Vậy thì tại sao, này Sāriputta, ông lại nói lên lời nói cao thượng, lời nói của bậc trượng phu, lời nói quả quyết, tiếng rống của sư tử: ‘Bạch Thế Tôn, con có niềm tin vững chắc nơi Thế Tôn như thế này: Không có, sẽ không có, và hiện tại cũng không có một vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác có trí tuệ siêu việt hơn Thế Tôn về phương diện giác ngộ’?”

143. ‘‘න ඛො මෙ, භන්තෙ, අතීතානාගතපච්චුප්පන්නෙසු අරහන්තෙසු සම්මාසම්බුද්ධෙසු චෙතොපරියඤාණං අත්ථි. අපි ච, මෙ ධම්මන්වයො විදිතො. සෙය්‍යථාපි, භන්තෙ, රඤ්ඤො පච්චන්තිමං නගරං දළ්හුද්ධාපං දළ්හපාකාරතොරණං එකද්වාරං. තත්‍රස්ස දොවාරිකො පණ්ඩිතො බ්‍යත්තො මෙධාවී අඤ්ඤාතානං නිවාරෙතා, ඤාතානං පවෙසෙතා. සො තස්ස නගරස්ස සමන්තා අනුපරියායපථං අනුක්කමමානො න පස්සෙය්‍ය පාකාරසන්ධිං වා පාකාරවිවරං වා අන්තමසො බිළාරනික්ඛමනමත්තම්පි. තස්ස එවමස්ස – ‘යෙ ඛො කෙචි ඔළාරිකා පාණා ඉමං නගරං පවිසන්ති වා නික්ඛමන්ති වා, සබ්බෙ තෙ ඉමිනාව ද්වාරෙන පවිසන්ති වා නික්ඛමන්ති වා’ති. එවමෙව ඛො මෙ, භන්තෙ, ධම්මන්වයො විදිතො. යෙ තෙ, භන්තෙ, අහෙසුං අතීතමද්ධානං අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා, සබ්බෙ තෙ භගවන්තො පඤ්ච නීවරණෙ පහාය චෙතසො උපක්කිලෙසෙ පඤ්ඤාය දුබ්බලීකරණෙ චතූසු සතිපට්ඨානෙසු සුප්පතිට්ඨිතචිත්තා, සත්ත සම්බොජ්ඣඞ්ගෙ යථාභූතං භාවෙත්වා අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුජ්ඣිංසු. යෙපි තෙ, භන්තෙ, භවිස්සන්ති අනාගතමද්ධානං අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා, සබ්බෙ තෙ භගවන්තො පඤ්ච නීවරණෙ පහාය චෙතසො උපක්කිලෙසෙ පඤ්ඤාය දුබ්බලීකරණෙ චතූසු සතිපට්ඨානෙසු සුප්පතිට්ඨිතචිත්තා, සත්ත සම්බොජ්ඣඞ්ගෙ යථාභූතං භාවෙත්වා අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුජ්ඣිස්සන්ති. භගවාපි, භන්තෙ, එතරහි අරහං සම්මාසම්බුද්ධො පඤ්ච නීවරණෙ පහාය චෙතසො උපක්කිලෙසෙ පඤ්ඤාය දුබ්බලීකරණෙ චතූසු සතිපට්ඨානෙසු සුප්පතිට්ඨිතචිත්තො [Pg.84] සත්ත සම්බොජ්ඣඞ්ගෙ යථාභූතං භාවෙත්වා අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුද්ධො.

143. “Bạch Thế Tôn, con không có tha tâm trí đối với các vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong quá khứ, tương lai và hiện tại. Tuy nhiên, con biết được dòng pháp. Bạch Thế Tôn, ví như một thành trì biên ải của đức vua, có nền móng vững chắc, có tường thành và cổng thành vững chắc, và chỉ có một cổng ra vào. Ở đó có một người gác cổng thông minh, sáng suốt, tài trí, ngăn chặn những người không quen biết và cho phép những người quen biết đi vào. Khi đi tuần tra con đường xung quanh thành trì ấy, người ấy không thấy một khe hở hay lỗ hổng nào trên tường thành, dù chỉ nhỏ bằng con mèo chui qua. Người ấy nghĩ rằng: ‘Bất cứ chúng sanh thô lớn nào vào hay ra khỏi thành trì này, tất cả đều phải đi qua cổng này.’ Bạch Thế Tôn, cũng vậy, con biết được dòng pháp. Bạch Thế Tôn, những vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong quá khứ, tất cả các vị Thế Tôn ấy, sau khi đã từ bỏ năm triền cái là những cấu uế của tâm, làm trí tuệ suy yếu, đã an trú tâm vững chắc trong bốn niệm xứ, đã tu tập bảy giác chi đúng như thật, và đã chứng ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác. Bạch Thế Tôn, những vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong tương lai, tất cả các vị Thế Tôn ấy, sau khi đã từ bỏ năm triền cái là những cấu uế của tâm, làm trí tuệ suy yếu, sẽ an trú tâm vững chắc trong bốn niệm xứ, sẽ tu tập bảy giác chi đúng như thật, và sẽ chứng ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác. Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hiện tại là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, cũng đã từ bỏ năm triền cái là những cấu uế của tâm, làm trí tuệ suy yếu, đã an trú tâm vững chắc trong bốn niệm xứ, đã tu tập bảy giác chi đúng như thật, và đã chứng ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác.”

144. ‘‘ඉධාහං, භන්තෙ, යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිං ධම්මස්සවනාය. තස්ස මෙ, භන්තෙ, භගවා ධම්මං දෙසෙති උත්තරුත්තරං පණීතපණීතං කණ්හසුක්කසප්පටිභාගං. යථා යථා මෙ, භන්තෙ, භගවා ධම්මං දෙසෙසි උත්තරුත්තරං පණීතපණීතං කණ්හසුක්කසප්පටිභාගං, තථා තථාහං තස්මිං ධම්මෙ අභිඤ්ඤා ඉධෙකච්චං ධම්මං ධම්මෙසු නිට්ඨමගමං; සත්ථරි පසීදිං – ‘සම්මාසම්බුද්ධො භගවා, ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො, සුප්පටිපන්නො සාවකසඞ්ඝො’ති.

144. “Bạch Thế Tôn, con đã đến gần Thế Tôn để nghe pháp. Bạch Thế Tôn, Thế Tôn đã thuyết pháp cho con, pháp càng lúc càng cao thượng, càng lúc càng vi diệu, có phần đen và phần trắng đối lập nhau. Bạch Thế Tôn, khi Thế Tôn thuyết pháp cho con, pháp càng lúc càng cao thượng, càng lúc càng vi diệu, có phần đen và phần trắng đối lập nhau, thì trong pháp ấy, con đã nhờ thắng trí mà đạt đến sự quyết chắc về một pháp nào đó trong các pháp, và con đã có niềm tin nơi Bậc Đạo Sư: ‘Thế Tôn là bậc Chánh Đẳng Giác, Pháp được Thế Tôn khéo thuyết, Tăng chúng của Thế Tôn là những người khéo thực hành.’”

කුසලධම්මදෙසනා

Thuyết giảng về các thiện pháp

145. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති කුසලෙසු ධම්මෙසු. තත්‍රිමෙ කුසලා ධම්මා සෙය්‍යථිදං, චත්තාරො සතිපට්ඨානා, චත්තාරො සම්මප්පධානා, චත්තාරො ඉද්ධිපාදා, පඤ්චින්ද්‍රියානි, පඤ්ච බලානි, සත්ත බොජ්ඣඞ්ගා, අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො. ඉධ, භන්තෙ, භික්ඛු ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, කුසලෙසු ධම්මෙසු. තං භගවා අසෙසමභිජානාති, තං භගවතො අසෙසමභිජානතො උත්තරි අභිඤ්ඤෙය්‍යං නත්ථි, යදභිජානං අඤ්ඤො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා භගවතා භිය්‍යොභිඤ්ඤතරො අස්ස, යදිදං කුසලෙසු ධම්මෙසු.

145. “Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng, cách Thế Tôn thuyết giảng về các thiện pháp. Ở đây, các thiện pháp này là: bốn niệm xứ, bốn chánh cần, bốn như ý túc, năm căn, năm lực, bảy giác chi, Thánh đạo tám ngành. Bạch Thế Tôn, ở đây, vị Tỳ khưu do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ và đạt đến tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc, và an trú. Bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng về các thiện pháp. Thế Tôn đã biết rõ điều đó một cách trọn vẹn. Khi Thế Tôn đã biết rõ điều đó một cách trọn vẹn, không còn điều gì cao hơn cần phải biết thêm nữa, mà nếu biết được điều đó thì một vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác có thể có trí tuệ siêu việt hơn Thế Tôn, tức là về các thiện pháp.”

ආයතනපණ්ණත්තිදෙසනා

Thuyết giảng về sự chế định các xứ

146. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති ආයතනපණ්ණත්තීසු. ඡයිමානි, භන්තෙ, අජ්ඣත්තිකබාහිරානි ආයතනානි. චක්ඛුඤ්චෙව රූපා ච, සොතඤ්චෙව සද්දා ච, ඝානඤ්චෙව ගන්ධා ච, ජිව්හා චෙව රසා ච, කායො චෙව ඵොට්ඨබ්බා ච, මනො චෙව ධම්මා ච. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, ආයතනපණ්ණත්තීසු. තං භගවා අසෙසමභිජානාති, තං භගවතො අසෙසමභිජානතො උත්තරි අභිඤ්ඤෙය්‍යං නත්ථි, යදභිජානං අඤ්ඤො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා භගවතා භිය්‍යොභිඤ්ඤතරො අස්ස යදිදං ආයතනපණ්ණත්තීසු.

146. Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng, về cách Thế Tôn thuyết giảng Pháp trong các pháp chế định về xứ. Bạch Thế Tôn, có sáu xứ nội và ngoại này. Mắt và các sắc, tai và các tiếng, mũi và các mùi, lưỡi và các vị, thân và các vật xúc chạm, ý và các pháp. Bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng trong các pháp chế định về xứ. Thế Tôn đã thắng tri điều ấy một cách hoàn toàn. Đối với Thế Tôn, bậc đã thắng tri điều ấy một cách hoàn toàn, không có gì khác cao hơn cần phải thắng tri, mà một Sa-môn hay Bà-la-môn khác, khi thắng tri điều ấy, lại có thể có trí tuệ siêu việt hơn Thế Tôn, tức là trong các pháp chế định về xứ.

ගබ්භාවක්කන්තිදෙසනා

Thuyết giảng về sự nhập thai

147. ‘‘අපරං [Pg.85] පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති ගබ්භාවක්කන්තීසු. චතස්සො ඉමා, භන්තෙ, ගබ්භාවක්කන්තියො. ඉධ, භන්තෙ, එකච්චො අසම්පජානො මාතුකුච්ඡිං ඔක්කමති; අසම්පජානො මාතුකුච්ඡිස්මිං ඨාති; අසම්පජානො මාතුකුච්ඡිම්හා නික්ඛමති. අයං පඨමා ගබ්භාවක්කන්ති.

147. Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng, về cách Thế Tôn thuyết giảng Pháp trong các sự nhập thai. Bạch Thế Tôn, có bốn sự nhập thai này. Ở đây, bạch Thế Tôn, có người không tỉnh giác đi vào bụng mẹ; không tỉnh giác trú trong bụng mẹ; không tỉnh giác đi ra khỏi bụng mẹ. Đây là sự nhập thai thứ nhất.

‘‘පුන චපරං, භන්තෙ, ඉධෙකච්චො සම්පජානො මාතුකුච්ඡිං ඔක්කමති; අසම්පජානො මාතුකුච්ඡිස්මිං ඨාති; අසම්පජානො මාතුකුච්ඡිම්හා නික්ඛමති. අයං දුතියා ගබ්භාවක්කන්ති.

Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây có người tỉnh giác đi vào bụng mẹ; không tỉnh giác trú trong bụng mẹ; không tỉnh giác đi ra khỏi bụng mẹ. Đây là sự nhập thai thứ hai.

‘‘පුන චපරං, භන්තෙ, ඉධෙකච්චො සම්පජානො මාතුකුච්ඡිං ඔක්කමති; සම්පජානො මාතුකුච්ඡිස්මිං ඨාති; අසම්පජානො මාතුකුච්ඡිම්හා නික්ඛමති. අයං තතියා ගබ්භාවක්කන්ති.

Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây có người tỉnh giác đi vào bụng mẹ; tỉnh giác trú trong bụng mẹ; không tỉnh giác đi ra khỏi bụng mẹ. Đây là sự nhập thai thứ ba.

‘‘පුන චපරං, භන්තෙ, ඉධෙකච්චො සම්පජානො මාතුකුච්ඡිං ඔක්කමති; සම්පජානො මාතුකුච්ඡිස්මිං ඨාති; සම්පජානො මාතුකුච්ඡිම්හා නික්ඛමති. අයං චතුත්ථා ගබ්භාවක්කන්ති. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, ගබ්භාවක්කන්තීසු.

Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây có người tỉnh giác đi vào bụng mẹ; tỉnh giác trú trong bụng mẹ; tỉnh giác đi ra khỏi bụng mẹ. Đây là sự nhập thai thứ tư. Bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng trong các sự nhập thai.

ආදෙසනවිධාදෙසනා

Thuyết giảng về các phương pháp chỉ thị

148. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති ආදෙසනවිධාසු. චතස්සො ඉමා, භන්තෙ, ආදෙසනවිධා. ඉධ, භන්තෙ, එකච්චො නිමිත්තෙන ආදිසති – ‘එවම්පි තෙ මනො, ඉත්ථම්පි තෙ මනො, ඉතිපි තෙ චිත්ත’න්ති. සො බහුං චෙපි ආදිසති, තථෙව තං හොති, නො අඤ්ඤථා. අයං පඨමා ආදෙසනවිධා.

148. Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng, về cách Thế Tôn thuyết giảng Pháp trong các phương pháp chỉ thị. Bạch Thế Tôn, có bốn phương pháp chỉ thị này. Ở đây, bạch Thế Tôn, có người chỉ thị bằng tướng mạo: ‘Tâm của ông như thế này, ý của ông như thế kia, và tư tưởng của ông là như vậy.’ Dù người ấy chỉ thị nhiều điều, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác. Đây là phương pháp chỉ thị thứ nhất.

‘‘පුන චපරං, භන්තෙ, ඉධෙකච්චො න හෙව ඛො නිමිත්තෙන ආදිසති. අපි ච ඛො මනුස්සානං වා අමනුස්සානං වා දෙවතානං වා සද්දං සුත්වා ආදිසති – ‘එවම්පි තෙ මනො, ඉත්ථම්පි තෙ මනො, ඉතිපි තෙ චිත්ත’න්ති. සො බහුං චෙපි ආදිසති, තථෙව තං හොති, නො අඤ්ඤථා. අයං දුතියා ආදෙසනවිධා.

Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây có người không chỉ thị bằng tướng mạo. Nhưng sau khi nghe tiếng của loài người, hoặc phi nhân, hoặc chư thiên, người ấy chỉ thị: ‘Tâm của ông như thế này, ý của ông như thế kia, và tư tưởng của ông là như vậy.’ Dù người ấy chỉ thị nhiều điều, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác. Đây là phương pháp chỉ thị thứ hai.

‘‘පුන චපරං, භන්තෙ, ඉධෙකච්චො න හෙව ඛො නිමිත්තෙන ආදිසති, නාපි මනුස්සානං වා අමනුස්සානං වා දෙවතානං වා සද්දං සුත්වා ආදිසති. අපි ච ඛො විතක්කයතො විචාරයතො විතක්කවිප්ඵාරසද්දං සුත්වා ආදිසති [Pg.86] – ‘එවම්පි තෙ මනො, ඉත්ථම්පි තෙ මනො, ඉතිපි තෙ චිත්ත’න්ති. සො බහුං චෙපි ආදිසති, තථෙව තං හොති, නො අඤ්ඤථා. අයං තතියා ආදෙසනවිධා.

Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây có người không chỉ thị bằng tướng mạo, cũng không chỉ thị sau khi nghe tiếng của loài người, hoặc phi nhân, hoặc chư thiên. Nhưng sau khi nghe âm thanh phát ra từ sự tầm và tứ của người đang suy nghĩ và xem xét, người ấy chỉ thị: ‘Tâm của ông như thế này, ý của ông như thế kia, và tư tưởng của ông là như vậy.’ Dù người ấy chỉ thị nhiều điều, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác. Đây là phương pháp chỉ thị thứ ba.

‘‘පුන චපරං, භන්තෙ, ඉධෙකච්චො න හෙව ඛො නිමිත්තෙන ආදිසති, නාපි මනුස්සානං වා අමනුස්සානං වා දෙවතානං වා සද්දං සුත්වා ආදිසති, නාපි විතක්කයතො විචාරයතො විතක්කවිප්ඵාරසද්දං සුත්වා ආදිසති. අපි ච ඛො අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිං සමාපන්නස්ස චෙතසා චෙතො පරිච්ච පජානාති – ‘යථා ඉමස්ස භොතො මනොසඞ්ඛාරා පණිහිතා. තථා ඉමස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා ඉමං නාම විතක්කං විතක්කෙස්සතී’ති. සො බහුං චෙපි ආදිසති, තථෙව තං හොති, නො අඤ්ඤථා. අයං චතුත්ථා ආදෙසනවිධා. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, ආදෙසනවිධාසු.

Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây có người không chỉ thị bằng tướng mạo, cũng không chỉ thị sau khi nghe tiếng của loài người, hoặc phi nhân, hoặc chư thiên, cũng không chỉ thị sau khi nghe âm thanh phát ra từ sự tầm và tứ của người đang suy nghĩ và xem xét. Nhưng sau khi đã nhập định không tầm không tứ, người ấy dùng tâm của mình để biết rõ tâm của người khác: ‘Các tâm hành của vị này được hướng đến như thế nào, thì ngay sau tâm này, vị ấy sẽ khởi lên một tầm như thế này.’ Dù người ấy chỉ thị nhiều điều, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác. Đây là phương pháp chỉ thị thứ tư. Bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng trong các phương pháp chỉ thị.

දස්සනසමාපත්තිදෙසනා

Thuyết giảng về sự chứng đạt tri kiến

149. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති දස්සනසමාපත්තීසු. චතස්සො ඉමා, භන්තෙ, දස්සනසමාපත්තියො. ඉධ, භන්තෙ, එකච්චො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා ආතප්පමන්වාය පධානමන්වාය අනුයොගමන්වාය අප්පමාදමන්වාය සම්මාමනසිකාරමන්වාය තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ ඉමමෙව කායං උද්ධං පාදතලා අධො කෙසමත්ථකා තචපරියන්තං පූරං නානප්පකාරස්ස අසුචිනො පච්චවෙක්ඛති – ‘අත්ථි ඉමස්මිං කායෙ කෙසා ලොමා නඛා දන්තා තචො මංසං න්හාරු අට්ඨි අට්ඨිමිඤ්ජං වක්කං හදයං යකනං කිලොමකං පිහකං පප්ඵාසං අන්තං අන්තගුණං උදරියං කරීසං පිත්තං සෙම්හං පුබ්බො ලොහිතං සෙදො මෙදො අස්සු වසා ඛෙළො සිඞ්ඝානිකා ලසිකා මුත්ත’න්ති. අයං පඨමා දස්සනසමාපත්ති.

149. Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng, về cách Thế Tôn thuyết giảng Pháp trong các sự chứng đạt tri kiến. Bạch Thế Tôn, có bốn sự chứng đạt tri kiến này. Ở đây, bạch Thế Tôn, có Sa-môn hay Bà-la-môn, nhờ sự nhiệt tâm, tinh cần, nỗ lực, không lơ là, và như lý tác ý, đã chứng được một loại định tâm, khi tâm đã định tĩnh, vị ấy quán xét chính thân này, từ lòng bàn chân trở lên, từ ngọn tóc trở xuống, được bao bọc bởi da, chứa đầy các thứ bất tịnh khác nhau: ‘Trong thân này có: tóc, lông, móng, răng, da, thịt, gân, xương, tủy xương, thận, tim, gan, hoành cách mô, lá lách, phổi, ruột, màng ruột, dạ dày, phân, mật, đờm, mủ, máu, mồ hôi, mỡ, nước mắt, mỡ da, nước bọt, nước mũi, hoạt dịch, nước tiểu.’ Đây là sự chứng đạt tri kiến thứ nhất.

‘‘පුන චපරං, භන්තෙ, ඉධෙකච්චො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා ආතප්පමන්වාය…පෙ… තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ ඉමමෙව කායං උද්ධං පාදතලා අධො කෙසමත්ථකා තචපරියන්තං පූරං නානප්පකාරස්ස අසුචිනො පච්චවෙක්ඛති – ‘අත්ථි ඉමස්මිං කායෙ කෙසා [Pg.87] ලොමා…පෙ… ලසිකා මුත්ත’න්ති. අතික්කම්ම ච පුරිසස්ස ඡවිමංසලොහිතං අට්ඨිං පච්චවෙක්ඛති. අයං දුතියා දස්සනසමාපත්ති.

Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây có Sa-môn hay Bà-la-môn, nhờ sự nhiệt tâm... (như trên)... đã chứng được một loại định tâm, khi tâm đã định tĩnh, vị ấy quán xét chính thân này, từ lòng bàn chân trở lên, từ ngọn tóc trở xuống, được bao bọc bởi da, chứa đầy các thứ bất tịnh khác nhau: ‘Trong thân này có: tóc, lông... (như trên)... hoạt dịch, nước tiểu.’ Và vượt qua da, thịt, máu của người ấy, vị ấy quán xét xương. Đây là sự chứng đạt tri kiến thứ hai.

‘‘පුන චපරං, භන්තෙ, ඉධෙකච්චො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා ආතප්පමන්වාය…පෙ… තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ ඉමමෙව කායං උද්ධං පාදතලා අධො කෙසමත්ථකා තචපරියන්තං පූරං නානප්පකාරස්ස අසුචිනො පච්චවෙක්ඛති – ‘අත්ථි ඉමස්මිං කායෙ කෙසා ලොමා…පෙ… ලසිකා මුත්ත’න්ති. අතික්කම්ම ච පුරිසස්ස ඡවිමංසලොහිතං අට්ඨිං පච්චවෙක්ඛති. පුරිසස්ස ච විඤ්ඤාණසොතං පජානාති, උභයතො අබ්බොච්ඡින්නං ඉධ ලොකෙ පතිට්ඨිතඤ්ච පරලොකෙ පතිට්ඨිතඤ්ච. අයං තතියා දස්සනසමාපත්ති.

“Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây, có vị Sa-môn hay Bà-la-môn, do nỗ lực tinh tấn... đạt được định tâm như vậy. Khi tâm được định tĩnh, vị ấy quán xét chính thân này, từ lòng bàn chân trở lên, từ ngọn tóc trở xuống, được da bao bọc, đầy dẫy các thứ bất tịnh khác nhau: ‘Trong thân này có tóc, lông... mủ, nước tiểu.’ Và vượt qua da, thịt, máu của người ấy, vị ấy quán xét xương. Vị ấy biết rõ dòng thức của người ấy, không gián đoạn ở cả hai nơi, được an trú ở đời này và được an trú ở đời sau. Đây là sự chứng đạt tri kiến thứ ba.”

‘‘පුන චපරං, භන්තෙ, ඉධෙකච්චො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා ආතප්පමන්වාය…පෙ… තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ ඉමමෙව කායං උද්ධං පාදතලා අධො කෙසමත්ථකා තචපරියන්තං පූරං නානප්පකාරස්ස අසුචිනො පච්චවෙක්ඛති – ‘අත්ථි ඉමස්මිං කායෙ කෙසා ලොමා…පෙ… ලසිකා මුත්ත’න්ති. අතික්කම්ම ච පුරිසස්ස ඡවිමංසලොහිතං අට්ඨිං පච්චවෙක්ඛති. පුරිසස්ස ච විඤ්ඤාණසොතං පජානාති, උභයතො අබ්බොච්ඡින්නං ඉධ ලොකෙ අප්පතිට්ඨිතඤ්ච පරලොකෙ අප්පතිට්ඨිතඤ්ච. අයං චතුත්ථා දස්සනසමාපත්ති. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, දස්සනසමාපත්තීසු.

“Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây, có vị Sa-môn hay Bà-la-môn, do nỗ lực tinh tấn... đạt được định tâm như vậy. Khi tâm được định tĩnh, vị ấy quán xét chính thân này, từ lòng bàn chân trở lên, từ ngọn tóc trở xuống, được da bao bọc, đầy dẫy các thứ bất tịnh khác nhau: ‘Trong thân này có tóc, lông... mủ, nước tiểu.’ Và vượt qua da, thịt, máu của người ấy, vị ấy quán xét xương. Vị ấy biết rõ dòng thức của người ấy, bị gián đoạn ở cả hai nơi, không được an trú ở đời này và không được an trú ở đời sau. Đây là sự chứng đạt tri kiến thứ tư. Bạch Thế Tôn, trong các sự chứng đạt tri kiến, đây là pháp vô thượng.”

පුග්ගලපණ්ණත්තිදෙසනා

Pháp thoại về Chế định các Hạng người

150. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති පුග්ගලපණ්ණත්තීසු. සත්තිමෙ, භන්තෙ, පුග්ගලා. උභතොභාගවිමුත්තො පඤ්ඤාවිමුත්තො කායසක්ඛී දිට්ඨිප්පත්තො සද්ධාවිමුත්තො ධම්මානුසාරී සද්ධානුසාරී. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, පුග්ගලපණ්ණත්තීසු.

150. “Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là pháp vô thượng, khi Thế Tôn thuyết pháp về các chế định hạng người. Bạch Thế Tôn, có bảy hạng người này: Câu phần giải thoát, Tuệ giải thoát, Thân chứng, Kiến đáo, Tín giải thoát, Tùy pháp hành, và Tùy tín hành. Bạch Thế Tôn, trong các chế định hạng người, đây là pháp vô thượng.”

පධානදෙසනා

Pháp thoại về Tinh cần

151. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති පධානෙසු. සත්තිමෙ, භන්තෙ සම්බොජ්ඣඞ්ගා සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගො ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගො වීරියසම්බොජ්ඣඞ්ගො පීතිසම්බොජ්ඣඞ්ගො පස්සද්ධිසම්බොජ්ඣඞ්ගො සමාධිසම්බොජ්ඣඞ්ගො [Pg.88] උපෙක්ඛාසම්බොජ්ඣඞ්ගො. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, පධානෙසු.

151. “Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là pháp vô thượng, khi Thế Tôn thuyết pháp về các pháp tinh cần. Bạch Thế Tôn, có bảy giác chi này: Niệm giác chi, Trạch pháp giác chi, Tinh tấn giác chi, Hỷ giác chi, Khinh an giác chi, Định giác chi, và Xả giác chi. Bạch Thế Tôn, trong các pháp tinh cần, đây là pháp vô thượng.”

පටිපදාදෙසනා

Pháp thoại về các Con đường Thực hành

152. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති පටිපදාසු. චතස්සො ඉමා, භන්තෙ, පටිපදා දුක්ඛා පටිපදා දන්ධාභිඤ්ඤා, දුක්ඛා පටිපදා ඛිප්පාභිඤ්ඤා, සුඛා පටිපදා දන්ධාභිඤ්ඤා, සුඛා පටිපදා ඛිප්පාභිඤ්ඤාති. තත්‍ර, භන්තෙ, යායං පටිපදා දුක්ඛා දන්ධාභිඤ්ඤා, අයං, භන්තෙ, පටිපදා උභයෙනෙව හීනා අක්ඛායති දුක්ඛත්තා ච දන්ධත්තා ච. තත්‍ර, භන්තෙ, යායං පටිපදා දුක්ඛා ඛිප්පාභිඤ්ඤා, අයං පන, භන්තෙ, පටිපදා දුක්ඛත්තා හීනා අක්ඛායති. තත්‍ර, භන්තෙ, යායං පටිපදා සුඛා දන්ධාභිඤ්ඤා, අයං පන, භන්තෙ, පටිපදා දන්ධත්තා හීනා අක්ඛායති. තත්‍ර, භන්තෙ, යායං පටිපදා සුඛා ඛිප්පාභිඤ්ඤා, අයං පන, භන්තෙ, පටිපදා උභයෙනෙව පණීතා අක්ඛායති සුඛත්තා ච ඛිප්පත්තා ච. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, පටිපදාසු.

152. “Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là pháp vô thượng, khi Thế Tôn thuyết pháp về các con đường thực hành. Bạch Thế Tôn, có bốn con đường thực hành này: con đường thực hành khổ và chứng đắc chậm; con đường thực hành khổ và chứng đắc nhanh; con đường thực hành lạc và chứng đắc chậm; con đường thực hành lạc và chứng đắc nhanh. Bạch Thế Tôn, trong đó, con đường thực hành khổ và chứng đắc chậm, con đường này, bạch Thế Tôn, được gọi là hạ liệt về cả hai phương diện: vì khổ và vì chậm. Bạch Thế Tôn, trong đó, con đường thực hành khổ và chứng đắc nhanh, con đường này, bạch Thế Tôn, được gọi là hạ liệt vì khổ. Bạch Thế Tôn, trong đó, con đường thực hành lạc và chứng đắc chậm, con đường này, bạch Thế Tôn, được gọi là hạ liệt vì chậm. Bạch Thế Tôn, trong đó, con đường thực hành lạc và chứng đắc nhanh, con đường này, bạch Thế Tôn, được gọi là cao thượng về cả hai phương diện: vì lạc và vì nhanh. Bạch Thế Tôn, trong các con đường thực hành, đây là pháp vô thượng.”

භස්සසමාචාරාදිදෙසනා

Pháp thoại về Cách hành xử trong Lời nói, v.v.

153. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති භස්සසමාචාරෙ. ඉධ, භන්තෙ, එකච්චො න චෙව මුසාවාදුපසඤ්හිතං වාචං භාසති න ච වෙභූතියං න ච පෙසුණියං න ච සාරම්භජං ජයාපෙක්ඛො; මන්තා මන්තා ච වාචං භාසති නිධානවතිං කාලෙන. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, භස්සසමාචාරෙ.

153. “Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là pháp vô thượng, khi Thế Tôn thuyết pháp về cách hành xử trong lời nói. Bạch Thế Tôn, ở đây, có người không nói lời liên quan đến dối trá, không nói lời gây chia rẽ, không nói lời đâm thọc, không nói lời thô ác với ý muốn hơn thua; vị ấy suy xét kỹ lưỡng rồi mới nói, nói lời có giá trị, đúng thời. Bạch Thế Tôn, trong cách hành xử về lời nói, đây là pháp vô thượng.”

‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති පුරිසසීලසමාචාරෙ. ඉධ, භන්තෙ, එකච්චො සච්චො චස්ස සද්ධො ච, න ච කුහකො, න ච ලපකො, න ච නෙමිත්තිකො, න ච නිප්පෙසිකො, න ච ලාභෙන ලාභං නිජිගීසනකො, ඉන්ද්‍රියෙසු ගුත්තද්වාරො, භොජනෙ මත්තඤ්ඤූ, සමකාරී, ජාගරියානුයොගමනුයුත්තො, අතන්දිතො, ආරද්ධවීරියො, ඣායී, සතිමා, කල්‍යාණපටිභානො, ගතිමා, ධිතිමා, මතිමා, න ච කාමෙසු ගිද්ධො, සතො ච නිපකො ච. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, පුරිසසීලසමාචාරෙ.

“Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là pháp vô thượng, khi Thế Tôn thuyết pháp về giới hạnh của bậc chân nhân. Bạch Thế Tôn, ở đây, có người chân thật và có tín tâm, không giả dối, không ba hoa, không ra dấu, không mạt sát, không dùng lợi nhỏ để tìm lợi lớn, hộ trì các căn, biết tiết độ trong ăn uống, hành động đúng mực, chuyên tâm tỉnh thức, không lười biếng, tinh tấn nỗ lực, hay thiền định, có chánh niệm, có tài ứng đối tốt đẹp, có trí tuệ hiểu biết, có trí tuệ ghi nhớ, có trí tuệ nhận thức, không tham đắm các dục, có chánh niệm và tỉnh giác. Bạch Thế Tôn, trong giới hạnh của bậc chân nhân, đây là pháp vô thượng.”

අනුසාසනවිධාදෙසනා

Pháp thoại về Phương pháp Giáo huấn

154. ‘‘අපරං [Pg.89] පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති අනුසාසනවිධාසු. චතස්සො ඉමා භන්තෙ අනුසාසනවිධා – ජානාති, භන්තෙ, භගවා අපරං පුග්ගලං පච්චත්තං යොනිසොමනසිකාරා ‘අයං පුග්ගලො යථානුසිට්ඨං තථා පටිපජ්ජමානො තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා සොතාපන්නො භවිස්සති අවිනිපාතධම්මො නියතො සම්බොධිපරායණො’ති. ජානාති, භන්තෙ, භගවා පරං පුග්ගලං පච්චත්තං යොනිසොමනසිකාරා – ‘අයං පුග්ගලො යථානුසිට්ඨං තථා පටිපජ්ජමානො තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා රාගදොසමොහානං තනුත්තා සකදාගාමී භවිස්සති, සකිදෙව ඉමං ලොකං ආගන්ත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරිස්සතී’ති. ජානාති, භන්තෙ, භගවා පරං පුග්ගලං පච්චත්තං යොනිසොමනසිකාරා – ‘අයං පුග්ගලො යථානුසිට්ඨං තථා පටිපජ්ජමානො පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා ඔපපාතිකො භවිස්සති තත්ථ පරිනිබ්බායී අනාවත්තිධම්මො තස්මා ලොකා’ති. ජානාති, භන්තෙ, භගවා පරං පුග්ගලං පච්චත්තං යොනිසොමනසිකාරා – ‘අයං පුග්ගලො යථානුසිට්ඨං තථා පටිපජ්ජමානො ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සතී’ති. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, අනුසාසනවිධාසු.

154. Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng, về các phương pháp giáo huấn mà Thế Tôn thuyết giảng Chánh pháp. Bạch Thế Tôn, có bốn phương pháp giáo huấn này. Bạch Thế Tôn, Thế Tôn, do tác ý như lý một cách cá biệt, biết rõ một người khác rằng: ‘Vị này, sau khi thực hành đúng theo lời đã được chỉ dạy, do sự đoạn tận ba kiết sử, sẽ trở thành bậc Dự Lưu, không còn bị rơi vào đọa xứ, chắc chắn hướng đến giác ngộ.’ Bạch Thế Tôn, Thế Tôn, do tác ý như lý một cách cá biệt, biết rõ một người khác rằng: ‘Vị này, sau khi thực hành đúng theo lời đã được chỉ dạy, do sự đoạn tận ba kiết sử và do sự làm muội lược tham, sân, si, sẽ trở thành bậc Nhất Lai, chỉ một lần nữa trở lại thế gian này rồi chấm dứt khổ đau.’ Bạch Thế Tôn, Thế Tôn, do tác ý như lý một cách cá biệt, biết rõ một người khác rằng: ‘Vị này, sau khi thực hành đúng theo lời đã được chỉ dạy, do sự đoạn tận năm hạ phần kiết sử, sẽ trở thành bậc hóa sanh, sẽ nhập Niết-bàn tại cảnh giới ấy, không còn trở lại từ thế giới ấy nữa.’ Bạch Thế Tôn, Thế Tôn, do tác ý như lý một cách cá biệt, biết rõ một người khác rằng: ‘Vị này, sau khi thực hành đúng theo lời đã được chỉ dạy, do sự đoạn tận các lậu hoặc, sẽ ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú trong vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.’ Bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng về các phương pháp giáo huấn.

පරපුග්ගලවිමුත්තිඤාණදෙසනා

Thuyết giảng về trí tuệ giải thoát của người khác

155. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති පරපුග්ගලවිමුත්තිඤාණෙ. ජානාති, භන්තෙ, භගවා පරං පුග්ගලං පච්චත්තං යොනිසොමනසිකාරා – ‘අයං පුග්ගලො තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා සොතාපන්නො භවිස්සති අවිනිපාතධම්මො නියතො සම්බොධිපරායණො’ති. ජානාති, භන්තෙ, භගවා පරං පුග්ගලං පච්චත්තං යොනිසොමනසිකාරා – ‘අයං පුග්ගලො තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා රාගදොසමොහානං තනුත්තා සකදාගාමී භවිස්සති, සකිදෙව ඉමං ලොකං ආගන්ත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරිස්සතී’ති. ජානාති, භන්තෙ, භගවා පරං පුග්ගලං පච්චත්තං යොනිසොමනසිකාරා – ‘අයං පුග්ගලො පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා ඔපපාතිකො භවිස්සති තත්ථ පරිනිබ්බායී අනාවත්තිධම්මො තස්මා ලොකා’ති. ජානාති, භන්තෙ, භගවා පරං පුග්ගලං පච්චත්තං යොනිසොමනසිකාරා – ‘අයං පුග්ගලො ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං [Pg.90] දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සතී’ති. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, පරපුග්ගලවිමුත්තිඤාණෙ.

155. Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng, về trí tuệ giải thoát của người khác mà Thế Tôn thuyết giảng Chánh pháp. Bạch Thế Tôn, Thế Tôn, do tác ý như lý một cách cá biệt, biết rõ một người khác rằng: ‘Vị này, do sự đoạn tận ba kiết sử, sẽ trở thành bậc Dự Lưu, không còn bị rơi vào đọa xứ, chắc chắn hướng đến giác ngộ.’ Bạch Thế Tôn, Thế Tôn, do tác ý như lý một cách cá biệt, biết rõ một người khác rằng: ‘Vị này, do sự đoạn tận ba kiết sử và do sự làm muội lược tham, sân, si, sẽ trở thành bậc Nhất Lai, chỉ một lần nữa trở lại thế gian này rồi chấm dứt khổ đau.’ Bạch Thế Tôn, Thế Tôn, do tác ý như lý một cách cá biệt, biết rõ một người khác rằng: ‘Vị này, do sự đoạn tận năm hạ phần kiết sử, sẽ trở thành bậc hóa sanh, sẽ nhập Niết-bàn tại cảnh giới ấy, không còn trở lại từ thế giới ấy nữa.’ Bạch Thế Tôn, Thế Tôn, do tác ý như lý một cách cá biệt, biết rõ một người khác rằng: ‘Vị này, do sự đoạn tận các lậu hoặc, sẽ ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú trong vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.’ Bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng về trí tuệ giải thoát của người khác.

සස්සතවාදදෙසනා

Thuyết giảng về thường kiến

156. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති සස්සතවාදෙසු. තයොමෙ, භන්තෙ, සස්සතවාදා. ඉධ, භන්තෙ, එකච්චො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා ආතප්පමන්වාය…පෙ… තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. සෙය්‍යථිදං, එකම්පි ජාතිං ද්වෙපි ජාතියො තිස්සොපි ජාතියො චතස්සොපි ජාතියො පඤ්චපි ජාතියො දසපි ජාතියො වීසම්පි ජාතියො තිංසම්පි ජාතියො චත්තාලීසම්පි ජාතියො පඤ්ඤාසම්පි ජාතියො ජාතිසතම්පි ජාතිසහස්සම්පි ජාතිසතසහස්සම්පි අනෙකානිපි ජාතිසතානි අනෙකානිපි ජාතිසහස්සානි අනෙකානිපි ජාතිසතසහස්සානි, ‘අමුත්‍රාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො අමුත්‍ර උදපාදිං; තත්‍රාපාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො ඉධූපපන්නො’ති. ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. සො එවමාහ – ‘අතීතංපාහං අද්ධානං ජානාමි – සංවට්ටි වා ලොකො විවට්ටි වාති. අනාගතංපාහං අද්ධානං ජානාමි – සංවට්ටිස්සති වා ලොකො විවට්ටිස්සති වාති. සස්සතො අත්තා ච ලොකො ච වඤ්ඣො කූටට්ඨො එසිකට්ඨායිට්ඨිතො. තෙ ච සත්තා සන්ධාවන්ති සංසරන්ති චවන්ති උපපජ්ජන්ති, අත්ථිත්වෙව සස්සතිසම’න්ති. අයං පඨමො සස්සතවාදො.

156. Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng, về các thường kiến mà Thế Tôn thuyết giảng Chánh pháp. Bạch Thế Tôn, có ba loại thường kiến này. Bạch Thế Tôn, ở đây, có một vị Sa-môn hay Bà-la-môn, do tinh cần... ... đạt được loại định tâm như vậy, khi tâm đã được định tĩnh, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ. Nghĩa là, một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều trăm đời, nhiều ngàn đời, nhiều trăm ngàn đời: ‘Tại nơi kia, ta đã có tên như thế, dòng họ như thế, sắc diện như thế, ăn uống như thế, trải nghiệm khổ lạc như thế, tuổi thọ đến mức như thế. Sau khi chết ở nơi ấy, ta sanh ra ở nơi nọ. Tại nơi đó, ta cũng đã có tên như thế, dòng họ như thế, sắc diện như thế, ăn uống như thế, trải nghiệm khổ lạc như thế, tuổi thọ đến mức như thế. Sau khi chết ở nơi ấy, ta sanh ra ở đây.’ Như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ với các khía cạnh và chi tiết của chúng. Vị ấy nói như sau: ‘Ta biết được quá khứ rằng: thế giới đã hoại hay đã thành. Ta biết được tương lai rằng: thế giới sẽ hoại hay sẽ thành. Tự ngã và thế giới là thường hằng, không thay đổi, vững chắc như đỉnh núi, đứng vững như cột trụ đá. Và những chúng sanh kia thì lưu chuyển, luân hồi, chết đi, sanh lại, nhưng (tự ngã và thế giới) vẫn tồn tại y như cũ, một cách thường hằng.’ Đây là thường kiến thứ nhất.

‘‘පුන චපරං, භන්තෙ, ඉධෙකච්චො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා ආතප්පමන්වාය…පෙ… තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. සෙය්‍යථිදං, එකම්පි සංවට්ටවිවට්ටං ද්වෙපි සංවට්ටවිවට්ටානි තීණිපි සංවට්ටවිවට්ටානි චත්තාරිපි සංවට්ටවිවට්ටානි පඤ්චපි සංවට්ටවිවට්ටානි දසපි සංවට්ටවිවට්ටානි, ‘අමුත්‍රාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො [Pg.91] එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො අමුත්‍ර උදපාදිං; තත්‍රාපාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො ඉධූපපන්නො’ති. ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. සො එවමාහ – ‘අතීතංපාහං අද්ධානං ජානාමි සංවට්ටි වා ලොකො විවට්ටි වාති. අනාගතංපාහං අද්ධානං ජානාමි සංවට්ටිස්සති වා ලොකො විවට්ටිස්සති වාති. සස්සතො අත්තා ච ලොකො ච වඤ්ඣො කූටට්ඨො එසිකට්ඨායිට්ඨිතො. තෙ ච සත්තා සන්ධාවන්ති සංසරන්ති චවන්ති උපපජ්ජන්ති, අත්ථිත්වෙව සස්සතිසම’න්ති. අයං දුතියො සස්සතවාදො.

“Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây có vị Sa-môn hay Bà-la-môn, do tinh cần... cho đến... chứng đạt được định tâm như vậy, khi tâm được định tĩnh, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ. Cụ thể là, một kiếp thành hoại, hai kiếp thành hoại, ba kiếp thành hoại, bốn kiếp thành hoại, năm kiếp thành hoại, mười kiếp thành hoại: ‘Ở nơi kia, ta có tên như vầy, dòng họ như vầy, giai cấp như vầy, thức ăn như vầy, thọ hưởng khổ lạc như vầy, tuổi thọ đến mức như vầy. Ta từ nơi ấy mệnh chung, được sanh ở nơi kia. Ở nơi đó ta cũng có tên như vầy, dòng họ như vầy, giai cấp như vầy, thức ăn như vầy, thọ hưởng khổ lạc như vầy, tuổi thọ đến mức như vầy. Ta từ nơi ấy mệnh chung, được sanh ở đây.’ Như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ cùng với các khía cạnh và các chi tiết. Vị ấy nói như sau: ‘Ta biết được thời quá khứ rằng: thế giới đã hoại, hay thế giới đã thành. Ta biết được thời vị lai rằng: thế giới sẽ hoại, hay thế giới sẽ thành. Ngã và thế gian là thường còn, không sanh sản, vững chắc như đỉnh núi, đứng yên như cột trụ. Còn các chúng sanh kia thì lưu chuyển, luân hồi, chết đi, sanh lại; (ngã và thế gian) thực sự tồn tại, giống như sự thường còn.’ Đây là thường kiến luận thứ hai.

‘‘පුන චපරං, භන්තෙ, ඉධෙකච්චො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා ආතප්පමන්වාය…පෙ… තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. සෙය්‍යථිදං, දසපි සංවට්ටවිවට්ටානි වීසම්පි සංවට්ටවිවට්ටානි තිංසම්පි සංවට්ටවිවට්ටානි චත්තාලීසම්පි සංවට්ටවිවට්ටානි, ‘අමුත්‍රාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො අමුත්‍ර උදපාදිං; තත්‍රාපාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො ඉධූපපන්නො’ති. ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. සො එවමාහ – ‘අතීතංපාහං අද්ධානං ජානාමි සංවට්ටිපි ලොකො විවට්ටිපීති; අනාගතංපාහං අද්ධානං ජානාමි සංවට්ටිස්සතිපි ලොකො විවට්ටිස්සතිපීති. සස්සතො අත්තා ච ලොකො ච වඤ්ඣො කූටට්ඨො එසිකට්ඨායිට්ඨිතො. තෙ ච සත්තා සන්ධාවන්ති සංසරන්ති චවන්ති උපපජ්ජන්ති, අත්ථිත්වෙව සස්සතිසම’න්ති. අයං තතියො සස්සතවාදො, එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, සස්සතවාදෙසු.

“Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây có vị Sa-môn hay Bà-la-môn, do tinh cần... cho đến... chứng đạt được định tâm như vậy, khi tâm được định tĩnh, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ. Cụ thể là, mười kiếp thành hoại, hai mươi kiếp thành hoại, ba mươi kiếp thành hoại, bốn mươi kiếp thành hoại: ‘Ở nơi kia, ta có tên như vầy, dòng họ như vầy, giai cấp như vầy, thức ăn như vầy, thọ hưởng khổ lạc như vầy, tuổi thọ đến mức như vầy. Ta từ nơi ấy mệnh chung, được sanh ở nơi kia. Ở nơi đó ta cũng có tên như vầy, dòng họ như vầy, giai cấp như vầy, thức ăn như vầy, thọ hưởng khổ lạc như vầy, tuổi thọ đến mức như vầy. Ta từ nơi ấy mệnh chung, được sanh ở đây.’ Như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ cùng với các khía cạnh và các chi tiết. Vị ấy nói như sau: ‘Ta biết được thời quá khứ rằng: thế giới đã hoại, hay thế giới đã thành. Ta biết được thời vị lai rằng: thế giới sẽ hoại, hay thế giới sẽ thành. Ngã và thế gian là thường còn, không sanh sản, vững chắc như đỉnh núi, đứng yên như cột trụ. Còn các chúng sanh kia thì lưu chuyển, luân hồi, chết đi, sanh lại; (ngã và thế gian) thực sự tồn tại, giống như sự thường còn.’ Đây là thường kiến luận thứ ba. Bạch Thế Tôn, trong các thường kiến luận, điều này là vô thượng.

පුබ්බෙනිවාසානුස්සතිඤාණදෙසනා

Phần Thuyết Giảng Về Túc Mạng Minh

157. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති පුබ්බෙනිවාසානුස්සතිඤාණෙ. ඉධ, භන්තෙ, එකච්චො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා ආතප්පමන්වාය…පෙ… තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. සෙය්‍යථිදං, එකම්පි ජාතිං ද්වෙපි ජාතියො තිස්සොපි ජාතියො චතස්සොපි ජාතියො පඤ්චපි ජාතියො දසපි ජාතියො වීසම්පි ජාතියො තිංසම්පි ජාතියො චත්තාලීසම්පි [Pg.92] ජාතියො පඤ්ඤාසම්පි ජාතියො ජාතිසතම්පි ජාතිසහස්සම්පි ජාතිසතසහස්සම්පි අනෙකෙපි සංවට්ටකප්පෙ අනෙකෙපි විවට්ටකප්පෙ අනෙකෙපි සංවට්ටවිවට්ටකප්පෙ, ‘අමුත්‍රාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො අමුත්‍ර උදපාදිං; තත්‍රාපාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො ඉධූපපන්නො’ති. ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. සන්ති, භන්තෙ, දෙවා, යෙසං න සක්කා ගණනාය වා සඞ්ඛානෙන වා ආයු සඞ්ඛාතුං. අපි ච, යස්මිං යස්මිං අත්තභාවෙ අභිනිවුට්ඨපුබ්බො හොති යදි වා රූපීසු යදි වා අරූපීසු යදි වා සඤ්ඤීසු යදි වා අසඤ්ඤීසු යදි වා නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤීසු. ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, පුබ්බෙනිවාසානුස්සතිඤාණෙ.

157. “Lại nữa, bạch Thế Tôn, điều này là vô thượng, tức là cách Thế Tôn thuyết giảng Chánh pháp về Túc Mạng Minh. Bạch Thế Tôn, ở đây có vị Sa-môn hay Bà-la-môn, do tinh cần... cho đến... chứng đạt được định tâm như vậy, khi tâm được định tĩnh, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ. Cụ thể là, một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều kiếp hoại, nhiều kiếp thành, nhiều kiếp thành hoại: ‘Ở nơi kia, ta có tên như vầy, dòng họ như vầy, giai cấp như vầy, thức ăn như vầy, thọ hưởng khổ lạc như vầy, tuổi thọ đến mức như vầy. Ta từ nơi ấy mệnh chung, được sanh ở nơi kia. Ở nơi đó ta cũng có tên như vầy, dòng họ như vầy, giai cấp như vầy, thức ăn như vầy, thọ hưởng khổ lạc như vầy, tuổi thọ đến mức như vầy. Ta từ nơi ấy mệnh chung, được sanh ở đây.’ Như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ cùng với các khía cạnh và các chi tiết. Bạch Thế Tôn, có những vị trời mà tuổi thọ của họ không thể đếm hay tính toán được. Hơn nữa, vị ấy đã từng sống trong bất cứ thân thể nào, hoặc là ở cõi sắc, hoặc là ở cõi vô sắc, hoặc là ở cõi có tưởng, hoặc là ở cõi vô tưởng, hoặc là ở cõi phi tưởng phi phi tưởng. Như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ cùng với các khía cạnh và các chi tiết. Bạch Thế Tôn, điều này là vô thượng trong Túc Mạng Minh.

චුතූපපාතඤාණදෙසනා

Phần Thuyết Giảng Về Sanh Tử Minh

158. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති සත්තානං චුතූපපාතඤාණෙ. ඉධ, භන්තෙ, එකච්චො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා ආතප්පමන්වාය…පෙ… තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සති චවමානෙ උපපජ්ජමානෙ හීනෙ පණීතෙ සුවණ්ණෙ දුබ්බණ්ණෙ සුගතෙ දුග්ගතෙ යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානාති – ‘ඉමෙ වත භොන්තො සත්තා කායදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා වචීදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා මනොදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා අරියානං උපවාදකා මිච්ඡාදිට්ඨිකා මිච්ඡාදිට්ඨිකම්මසමාදානා. තෙ කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපන්නා. ඉමෙ වා පන භොන්තො සත්තා කායසුචරිතෙන සමන්නාගතා වචීසුචරිතෙන සමන්නාගතා මනොසුචරිතෙන සමන්නාගතා අරියානං අනුපවාදකා සම්මාදිට්ඨිකා සම්මාදිට්ඨිකම්මසමාදානා. තෙ කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපන්නා’ති. ඉති දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සති චවමානෙ උපපජ්ජමානෙ හීනෙ පණීතෙ [Pg.93] සුවණ්ණෙ දුබ්බණ්ණෙ සුගතෙ දුග්ගතෙ යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානාති. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, සත්තානං චුතූපපාතඤාණෙ.

158. Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng, về cách Thế Tôn thuyết pháp liên quan đến trí tuệ về sự tử sinh của chúng sanh. Bạch Thế Tôn, ở đây, có vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào đó, nhờ tinh cần...v.v... chứng đạt được tâm định tương xứng, khi tâm đã được định tĩnh như vậy, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu việt hơn mắt người thường, vị ấy thấy các chúng sanh đang tử và đang sanh, hèn hạ và cao sang, xinh đẹp và xấu xí, đi đến thiện thú và ác thú, vị ấy biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ – ‘Chư hiền giả, những chúng sanh này đã thực hành thân ác hạnh, khẩu ác hạnh, ý ác hạnh, phỉ báng các bậc Thánh, có tà kiến, chấp giữ nghiệp tà kiến. Sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Còn chư hiền giả, những chúng sanh này đã thực hành thân thiện hạnh, khẩu thiện hạnh, ý thiện hạnh, không phỉ báng các bậc Thánh, có chánh kiến, chấp giữ nghiệp chánh kiến. Sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào thiện thú, thiên giới.’ Như vậy, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu việt hơn mắt người thường, vị ấy thấy các chúng sanh đang tử và đang sanh, hèn hạ và cao sang, xinh đẹp và xấu xí, đi đến thiện thú và ác thú, vị ấy biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ. Bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng về trí tuệ liên quan đến sự tử sinh của chúng sanh.

ඉද්ධිවිධදෙසනා

Thuyết giảng về các loại thần thông

159. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති ඉද්ධිවිධාසු. ද්වෙමා, භන්තෙ, ඉද්ධිවිධායො – අත්ථි, භන්තෙ, ඉද්ධි සාසවා සඋපධිකා, ‘නො අරියා’ති වුච්චති. අත්ථි, භන්තෙ, ඉද්ධි අනාසවා අනුපධිකා ‘අරියා’ති වුච්චති. ‘‘කතමා ච, භන්තෙ, ඉද්ධි සාසවා සඋපධිකා, ‘නො අරියා’ති වුච්චති? ඉධ, භන්තෙ, එකච්චො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා ආතප්පමන්වාය…පෙ… තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධං පච්චනුභොති. එකොපි හුත්වා බහුධා හොති, බහුධාපි හුත්වා එකො හොති; ආවිභාවං තිරොභාවං තිරොකුට්ටං තිරොපාකාරං තිරොපබ්බතං අසජ්ජමානො ගච්ඡති සෙය්‍යථාපි ආකාසෙ. පථවියාපි උම්මුජ්ජනිමුජ්ජං කරොති, සෙය්‍යථාපි උදකෙ. උදකෙපි අභිජ්ජමානෙ ගච්ඡති, සෙය්‍යථාපි පථවියං. ආකාසෙපි පල්ලඞ්කෙන කමති, සෙය්‍යථාපි පක්ඛී සකුණො. ඉමෙපි චන්දිමසූරියෙ එවංමහිද්ධිකෙ එවංමහානුභාවෙ පාණිනා පරාමසති පරිමජ්ජති. යාව බ්‍රහ්මලොකාපි කායෙන වසං වත්තෙති. අයං, භන්තෙ, ඉද්ධි සාසවා සඋපධිකා, ‘නො අරියා’ති වුච්චති.

159. Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng, về cách Thế Tôn thuyết pháp liên quan đến các loại thần thông. Bạch Thế Tôn, có hai loại thần thông này – bạch Thế Tôn, có loại thần thông còn lậu hoặc, còn sanh y, được gọi là ‘không phải của bậc Thánh’. Bạch Thế Tôn, có loại thần thông không còn lậu hoặc, không còn sanh y, được gọi là ‘của bậc Thánh’. Bạch Thế Tôn, thế nào là thần thông còn lậu hoặc, còn sanh y, được gọi là ‘không phải của bậc Thánh’? Bạch Thế Tôn, ở đây, có vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào đó, nhờ tinh cần...v.v... chứng đạt được tâm định tương xứng, khi tâm đã được định tĩnh như vậy, vị ấy chứng nghiệm được các loại thần thông. Từ một thân hiện ra nhiều thân, từ nhiều thân hiện ra một thân; hiện hình, biến mất; đi xuyên qua tường, qua vách, qua núi không bị trở ngại, như đi trong hư không. Trồi lên lặn xuống trong đất, như ở trong nước. Đi trên nước không chìm, như đi trên đất liền. Ngồi kiết-già đi trên hư không, như con chim có cánh. Với bàn tay, chạm và rờ mặt trăng, mặt trời, những vật có đại thần lực, đại oai đức như vậy. Có thể dùng thân để tác động đến tận cõi Phạm thiên. Bạch Thế Tôn, đây là thần thông còn lậu hoặc, còn sanh y, được gọi là ‘không phải của bậc Thánh’.

‘‘කතමා පන, භන්තෙ, ඉද්ධි අනාසවා අනුපධිකා, ‘අරියා’ති වුච්චති? ඉධ, භන්තෙ, භික්ඛු සචෙ ආකඞ්ඛති – ‘පටිකූලෙ අප්පටිකූලසඤ්ඤී විහරෙය්‍ය’න්ති, අප්පටිකූලසඤ්ඤී තත්ථ විහරති. සචෙ ආකඞ්ඛති – ‘අප්පටිකූලෙ පටිකූලසඤ්ඤී විහරෙය්‍ය’න්ති, පටිකූලසඤ්ඤී තත්ථ විහරති. සචෙ ආකඞ්ඛති – ‘පටිකූලෙ ච අප්පටිකූලෙ ච අප්පටිකූලසඤ්ඤී විහරෙය්‍ය’න්ති, අප්පටිකූලසඤ්ඤී තත්ථ විහරති. සචෙ ආකඞ්ඛති – ‘පටිකූලෙ ච අප්පටිකූලෙ ච පටිකූලසඤ්ඤී විහරෙය්‍ය’න්ති, පටිකූලසඤ්ඤී තත්ථ විහරති. සචෙ ආකඞ්ඛති – ‘පටිකූලඤ්ච අප්පටිකූලඤ්ච තදුභයං අභිනිවජ්ජෙත්වා උපෙක්ඛකො විහරෙය්‍යං සතො සම්පජානො’ති, උපෙක්ඛකො තත්ථ විහරති සතො සම්පජානො. අයං, භන්තෙ, ඉද්ධි අනාසවා අනුපධිකා ‘අරියා’ති වුච්චති. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, ඉද්ධිවිධාසු. තං භගවා අසෙසමභිජානාති, තං භගවතො අසෙසමභිජානතො උත්තරි අභිඤ්ඤෙය්‍යං නත්ථි, යදභිජානං අඤ්ඤො සමණො [Pg.94] වා බ්‍රාහ්මණො වා භගවතා භිය්‍යොභිඤ්ඤතරො අස්ස යදිදං ඉද්ධිවිධාසු.

Bạch Thế Tôn, thế nào là thần thông không còn lậu hoặc, không còn sanh y, được gọi là ‘của bậc Thánh’? Bạch Thế Tôn, ở đây, nếu một vị Tỳ-khưu mong muốn: ‘Ta sẽ an trú với tưởng không nhàm tởm đối với vật nhàm tởm’, vị ấy an trú với tưởng không nhàm tởm đối với vật ấy. Nếu vị ấy mong muốn: ‘Ta sẽ an trú với tưởng nhàm tởm đối với vật không nhàm tởm’, vị ấy an trú với tưởng nhàm tởm đối với vật ấy. Nếu vị ấy mong muốn: ‘Ta sẽ an trú với tưởng không nhàm tởm đối với cả vật nhàm tởm và không nhàm tởm’, vị ấy an trú với tưởng không nhàm tởm đối với các vật ấy. Nếu vị ấy mong muốn: ‘Ta sẽ an trú với tưởng nhàm tởm đối với cả vật nhàm tởm và không nhàm tởm’, vị ấy an trú với tưởng nhàm tởm đối với các vật ấy. Nếu vị ấy mong muốn: ‘Ta sẽ tránh xa cả hai, vật nhàm tởm và không nhàm tởm, và an trú xả, chánh niệm, tỉnh giác’, vị ấy an trú xả, chánh niệm, tỉnh giác đối với các vật ấy. Bạch Thế Tôn, đây là thần thông không còn lậu hoặc, không còn sanh y, được gọi là ‘của bậc Thánh’. Bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng về các loại thần thông. Thế Tôn đã hoàn toàn thắng tri điều đó. Vì Thế Tôn đã hoàn toàn thắng tri điều đó, nên không có gì cao hơn để thắng tri nữa, mà khi thắng tri điều đó, một Sa-môn hay Bà-la-môn khác có thể có trí tuệ cao siêu hơn Thế Tôn, tức là về các loại thần thông.

අඤ්ඤථාසත්ථුගුණදස්සනං

Trình bày các đức tính khác của bậc Đạo Sư

160. ‘‘යං තං, භන්තෙ, සද්ධෙන කුලපුත්තෙන පත්තබ්බං ආරද්ධවීරියෙන ථාමවතා පුරිසථාමෙන පුරිසවීරියෙන පුරිසපරක්කමෙන පුරිසධොරය්හෙන, අනුප්පත්තං තං භගවතා. න ච, භන්තෙ, භගවා කාමෙසු කාමසුඛල්ලිකානුයොගමනුයුත්තො හීනං ගම්මං පොථුජ්ජනිකං අනරියං අනත්ථසංහිතං, න ච අත්තකිලමථානුයොගමනුයුත්තො දුක්ඛං අනරියං අනත්ථසංහිතං. චතුන්නඤ්ච භගවා ඣානානං ආභිචෙතසිකානං දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරානං නිකාමලාභී අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී.

160. Bạch Thế Tôn, những gì mà một thiện gia nam tử có tín tâm, có tinh tấn, có sức mạnh, có nghị lực của bậc trượng phu, có nỗ lực của bậc trượng phu, có sự kiên trì của bậc trượng phu, có gánh vác của bậc trượng phu cần phải đạt đến, thì điều đó đã được Thế Tôn chứng đắc. Và bạch Thế Tôn, Thế Tôn không thực hành sự đam mê dục lạc trong các dục vọng, một lối sống hèn hạ, thấp kém, phàm tục, không thánh thiện, không mang lại lợi ích; cũng không thực hành sự khổ hạnh ép xác, một lối sống đau khổ, không thánh thiện, không mang lại lợi ích. Và Thế Tôn có thể tùy ý chứng đắc, không khó khăn, không mệt nhọc bốn thiền thuộc về tăng thượng tâm, đem lại sự an lạc ngay trong hiện tại.

අනුයොගදානප්පකාරො

Phương cách trả lời chất vấn

161. ‘‘සචෙ මං, භන්තෙ, එවං පුච්ඡෙය්‍ය – ‘කිං නු ඛො, ආවුසො සාරිපුත්ත, අහෙසුං අතීතමද්ධානං අඤ්ඤෙ සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා භගවතා භිය්‍යොභිඤ්ඤතරා සම්බොධිය’න්ති, එවං පුට්ඨො අහං, භන්තෙ, ‘නො’ති වදෙය්‍යං. ‘කිං පනාවුසො සාරිපුත්ත, භවිස්සන්ති අනාගතමද්ධානං අඤ්ඤෙ සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා භගවතා භිය්‍යොභිඤ්ඤතරා සම්බොධිය’න්ති, එවං පුට්ඨො අහං, භන්තෙ, ‘නො’ති වදෙය්‍යං. ‘කිං පනාවුසො සාරිපුත්ත, අත්ථෙතරහි අඤ්ඤො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා භගවතා භිය්‍යොභිඤ්ඤතරො සම්බොධිය’න්ති, එවං පුට්ඨො අහං, භන්තෙ, ‘නො’ති වදෙය්‍යං.

161. Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như sau: ‘Này hiền giả Sāriputta, trong quá khứ, có vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác có trí tuệ giác ngộ cao siêu hơn Thế Tôn không?’, khi được hỏi như vậy, bạch Thế Tôn, con sẽ trả lời là ‘Không’. ‘Này hiền giả Sāriputta, trong tương lai, sẽ có vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác có trí tuệ giác ngộ cao siêu hơn Thế Tôn không?’, khi được hỏi như vậy, bạch Thế Tôn, con sẽ trả lời là ‘Không’. ‘Này hiền giả Sāriputta, hiện tại, có vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác có trí tuệ giác ngộ cao siêu hơn Thế Tôn không?’, khi được hỏi như vậy, bạch Thế Tôn, con sẽ trả lời là ‘Không’.

‘‘සචෙ පන මං, භන්තෙ, එවං පුච්ඡෙය්‍ය – ‘කිං නු ඛො, ආවුසො සාරිපුත්ත, අහෙසුං අතීතමද්ධානං අඤ්ඤෙ සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා භගවතා සමසමා සම්බොධිය’න්ති, එවං පුට්ඨො අහං, භන්තෙ, ‘එව’න්ති වදෙය්‍යං. ‘කිං පනාවුසො සාරිපුත්ත, භවිස්සන්ති අනාගතමද්ධානං අඤ්ඤෙ සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා භගවතා සමසමා සම්බොධිය’න්ති, එවං පුට්ඨො අහං, භන්තෙ, ‘‘එව’’න්ති වදෙය්‍යං. ‘කිං පනාවුසො සාරිපුත්ත, අත්ථෙතරහි අඤ්ඤෙ සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා භගවතා සමසමා සම්බොධිය’න්ති, එවං පුට්ඨො අහං භන්තෙ ‘නො’ති වදෙය්‍යං.

Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: ‘Này hiền giả Sāriputta, trong quá khứ đã có những Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác ngang bằng với Thế Tôn về sự giác ngộ chăng?’ Khi được hỏi như vậy, bạch Thế Tôn, con sẽ trả lời: ‘Thưa có.’ ‘Này hiền giả Sāriputta, trong tương lai sẽ có những Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác ngang bằng với Thế Tôn về sự giác ngộ chăng?’ Khi được hỏi như vậy, bạch Thế Tôn, con sẽ trả lời: ‘Thưa có.’ ‘Này hiền giả Sāriputta, trong hiện tại có Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác ngang bằng với Thế Tôn về sự giác ngộ chăng?’ Khi được hỏi như vậy, bạch Thế Tôn, con sẽ trả lời: ‘Thưa không.’

‘‘සචෙ පන මං, භන්තෙ, එවං පුච්ඡෙය්‍ය – ‘කිං පනායස්මා සාරිපුත්තො එකච්චං අබ්භනුජානාති, එකච්චං න අබ්භනුජානාතී’ති, එවං පුට්ඨො අහං, භන්තෙ, එවං බ්‍යාකරෙය්‍යං [Pg.95] – ‘සම්මුඛා මෙතං, ආවුසො, භගවතො සුතං, සම්මුඛා පටිග්ගහිතං – ‘‘අහෙසුං අතීතමද්ධානං අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා මයා සමසමා සම්බොධිය’’න්ති. සම්මුඛා මෙතං, ආවුසො, භගවතො සුතං, සම්මුඛා පටිග්ගහිතං – ‘‘භවිස්සන්ති අනාගතමද්ධානං අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා මයා සමසමා සම්බොධිය’’න්ති. සම්මුඛා මෙතං, ආවුසො, භගවතො සුතං සම්මුඛා පටිග්ගහිතං – ‘‘අට්ඨානමෙතං අනවකාසො යං එකිස්සා ලොකධාතුයා ද්වෙ අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා අපුබ්බං අචරිමං උප්පජ්ජෙය්‍යුං, නෙතං ඨානං විජ්ජතී’’’ති.

Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: ‘Tại sao Tôn giả Sāriputta lại chấp nhận một số điều mà không chấp nhận một số điều khác?’ Khi được hỏi như vậy, bạch Thế Tôn, con sẽ giải thích như sau: ‘Thưa hiền giả, chính từ kim khẩu của Thế Tôn mà tôi đã nghe, đã trực tiếp lãnh thọ rằng: “Trong quá khứ đã có các vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ngang bằng với ta về sự giác ngộ.” Thưa hiền giả, chính từ kim khẩu của Thế Tôn mà tôi đã nghe, đã trực tiếp lãnh thọ rằng: “Trong tương lai sẽ có các vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ngang bằng với ta về sự giác ngộ.” Thưa hiền giả, chính từ kim khẩu của Thế Tôn mà tôi đã nghe, đã trực tiếp lãnh thọ rằng: “Không thể có trường hợp, không thể xảy ra việc trong cùng một thế giới lại có hai vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác xuất hiện không trước không sau. Điều đó không thể xảy ra.”’

‘‘කච්චාහං, භන්තෙ, එවං පුට්ඨො එවං බ්‍යාකරමානො වුත්තවාදී චෙව භගවතො හොමි, න ච භගවන්තං අභූතෙන අබ්භාචික්ඛාමි, ධම්මස්ස චානුධම්මං බ්‍යාකරොමි, න ච කොචි සහධම්මිකො වාදානුවාදො ගාරය්හං ඨානං ආගච්ඡතී’’ති? ‘‘තග්ඝ ත්වං, සාරිපුත්ත, එවං පුට්ඨො එවං බ්‍යාකරමානො වුත්තවාදී චෙව මෙ හොසි, න ච මං අභූතෙන අබ්භාචික්ඛසි, ධම්මස්ස චානුධම්මං බ්‍යාකරොසි, න ච කොචි සහධම්මිකො වාදානුවාදො ගාරය්හං ඨානං ආගච්ඡතී’’ති.

Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy và giải thích như vậy, con có phải là người nói đúng lời dạy của Thế Tôn, không xuyên tạc Thế Tôn bằng điều không thật, có giải thích pháp đúng với chánh pháp, và không có lời nói nào thuận pháp của con đáng bị chỉ trích không ạ? — Chắc chắn rồi, Sāriputta, khi được hỏi như vậy và giải thích như vậy, ngươi đã nói đúng lời dạy của ta, không xuyên tạc ta bằng điều không thật, đã giải thích pháp đúng với chánh pháp, và không có lời nói nào thuận pháp của ngươi đáng bị chỉ trích cả.

අච්ඡරියඅබ්භුතං

Kỳ Diệu và Phi Thường

162. එවං වුත්තෙ, ආයස්මා උදායී භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අච්ඡරියං, භන්තෙ, අබ්භුතං, භන්තෙ, තථාගතස්ස අප්පිච්ඡතා සන්තුට්ඨිතා සල්ලෙඛතා. යත්‍ර හි නාම තථාගතො එවංමහිද්ධිකො එවංමහානුභාවො, අථ ච පන නෙවත්තානං පාතුකරිස්සති! එකමෙකඤ්චෙපි ඉතො, භන්තෙ, ධම්මං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා අත්තනි සමනුපස්සෙය්‍යුං, තෙ තාවතකෙනෙව පටාකං පරිහරෙය්‍යුං. අච්ඡරියං, භන්තෙ, අබ්භුතං, භන්තෙ, තථාගතස්ස අප්පිච්ඡතා සන්තුට්ඨිතා සල්ලෙඛතා. යත්‍ර හි නාම තථාගතො එවං මහිද්ධිකො එවංමහානුභාවො. අථ ච පන නෙවත්තානං පාතුකරිස්සතී’’ති!

162. Khi được nói vậy, Tôn giả Udāyī bạch với Thế Tôn: ‘Thật kỳ diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật phi thường thay, bạch Thế Tôn, về sự ít ham muốn, sự biết đủ, và sự thanh lọc của Như Lai! Dù Như Lai có đại thần lực, đại oai đức như vậy, nhưng Ngài lại không tự biểu lộ mình! Bạch Thế Tôn, nếu các du sĩ ngoại đạo thấy được dù chỉ một trong những phẩm chất này nơi họ, họ đã dương cờ đi khắp nơi rồi. Thật kỳ diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật phi thường thay, bạch Thế Tôn, về sự ít ham muốn, sự biết đủ, và sự thanh lọc của Như Lai! Dù Như Lai có đại thần lực, đại oai đức như vậy, nhưng Ngài lại không tự biểu lộ mình!’

‘‘පස්ස ඛො ත්වං, උදායි, ‘තථාගතස්ස අප්පිච්ඡතා සන්තුට්ඨිතා සල්ලෙඛතා. යත්‍ර හි නාම තථාගතො එවංමහිද්ධිකො එවංමහානුභාවො, අථ ච පන නෙවත්තානං පාතුකරිස්සති’! එකමෙකඤ්චෙපි ඉතො, උදායි, ධම්මං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා අත්තනි සමනුපස්සෙය්‍යුං, තෙ තාවතකෙනෙව පටාකං [Pg.96] පරිහරෙය්‍යුං. පස්ස ඛො ත්වං, උදායි, ‘තථාගතස්ස අප්පිච්ඡතා සන්තුට්ඨිතා සල්ලෙඛතා. යත්‍ර හි නාම තථාගතො එවංමහිද්ධිකො එවංමහානුභාවො, අථ ච පන නෙවත්තානං පාතුකරිස්සතී’’’ති!

Này Udāyi, ngươi hãy xem sự ít ham muốn, sự biết đủ, và sự thanh lọc của Như Lai! Dù Như Lai có đại thần lực, đại oai đức như vậy, nhưng Ngài lại không tự biểu lộ mình! Này Udāyi, nếu các du sĩ ngoại đạo thấy được dù chỉ một trong những phẩm chất này nơi họ, họ đã dương cờ đi khắp nơi rồi. Này Udāyi, ngươi hãy xem sự ít ham muốn, sự biết đủ, và sự thanh lọc của Như Lai! Dù Như Lai có đại thần lực, đại oai đức như vậy, nhưng Ngài lại không tự biểu lộ mình!

163. අථ ඛො භගවා ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං ආමන්තෙසි – ‘‘තස්මා තිහ ත්වං, සාරිපුත්ත, ඉමං ධම්මපරියායං අභික්ඛණං භාසෙය්‍යාසි භික්ඛූනං භික්ඛුනීනං උපාසකානං උපාසිකානං. යෙසම්පි හි, සාරිපුත්ත, මොඝපුරිසානං භවිස්සති තථාගතෙ කඞ්ඛා වා විමති වා, තෙසමිමං ධම්මපරියායං සුත්වා තථාගතෙ කඞ්ඛා වා විමති වා, සා පහීයිස්සතී’’ති. ඉති හිදං ආයස්මා සාරිපුත්තො භගවතො සම්මුඛා සම්පසාදං පවෙදෙසි. තස්මා ඉමස්ස වෙය්‍යාකරණස්ස සම්පසාදනීයං ත්වෙව අධිවචනන්ති.

163. Khi ấy, Thế Tôn gọi Tôn giả Sāriputta và nói: ‘Này Sāriputta, vì vậy, ngươi hãy thường xuyên thuyết giảng pháp môn này cho các Tỳ-khưu, Tỳ-khưu-ni, nam cư sĩ, và nữ cư sĩ. Này Sāriputta, những kẻ ngu si nào có lòng nghi ngờ hay phân vân về Như Lai, sau khi nghe pháp môn này, lòng nghi ngờ hay phân vân của họ về Như Lai sẽ được đoạn trừ.’ Vì Tôn giả Sāriputta đã tuyên bố niềm tịnh tín này trước mặt Thế Tôn, nên bài pháp giải này được đặt tên là ‘Tịnh Tín.’

සම්පසාදනීයසුත්තං නිට්ඨිතං පඤ්චමං.

Kinh Tịnh Tín, kinh thứ năm, chấm dứt.

6. පාසාදිකසුත්තං

6. Kinh Hoan Hỷ

164. එවං [Pg.97] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සක්කෙසු විහරති වෙධඤ්ඤා නාම සක්‍යා, තෙසං අම්බවනෙ පාසාදෙ.

164. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở xứ Sakka, tại một lâu đài trong vườn xoài của những người Sakka tên là Vedhaññā.

නිගණ්ඨනාටපුත්තකාලඞ්කිරියා

Sự qua đời của Nigaṇṭha Nāṭaputta

තෙන ඛො පන සමයෙන නිගණ්ඨො නාටපුත්තො පාවායං අධුනාකාලඞ්කතො හොති. තස්ස කාලඞ්කිරියාය භින්නා නිගණ්ඨා ද්වෙධිකජාතා භණ්ඩනජාතා කලහජාතා විවාදාපන්නා අඤ්ඤමඤ්ඤං මුඛසත්තීහි විතුදන්තා විහරන්ති – ‘‘න ත්වං ඉමං ධම්මවිනයං ආජානාසි, අහං ඉමං ධම්මවිනයං ආජානාමි, කිං ත්වං ඉමං ධම්මවිනයං ආජානිස්සසි? මිච්ඡාපටිපන්නො ත්වමසි, අහමස්මි සම්මාපටිපන්නො. සහිතං මෙ, අසහිතං තෙ. පුරෙවචනීයං පච්ඡා අවච, පච්ඡාවචනීයං පුරෙ අවච. අධිචිණ්ණං තෙ විපරාවත්තං, ආරොපිතො තෙ වාදො, නිග්ගහිතො ත්වමසි, චර වාදප්පමොක්ඛාය, නිබ්බෙඨෙහි වා සචෙ පහොසී’’ති. වධොයෙව ඛො මඤ්ඤෙ නිගණ්ඨෙසු නාටපුත්තියෙසු වත්තති. යෙපි නිගණ්ඨස්ස නාටපුත්තස්ස සාවකා ගිහී ඔදාතවසනා, තෙපි නිගණ්ඨෙසු නාටපුත්තියෙසු නිබ්බින්නරූපා විරත්තරූපා පටිවානරූපා, යථා තං දුරක්ඛාතෙ ධම්මවිනයෙ දුප්පවෙදිතෙ අනිය්‍යානිකෙ අනුපසමසංවත්තනිකෙ අසම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතෙ භින්නථූපෙ අප්පටිසරණෙ.

Vào lúc bấy giờ, Ni-kiền-tử Nātaputta vừa mới mệnh chung ở Pāvā. Do sự mệnh chung của vị ấy, các Ni-kiền-tử bị chia rẽ, phân thành hai phe, sanh ra tranh cãi, sanh ra xung đột, đi đến tranh luận, sống đâm chém lẫn nhau bằng những ngọn giáo miệng: ‘Ngươi không biết Pháp và Luật này, ta biết Pháp và Luật này. Sao ngươi có thể biết được Pháp và Luật này? Ngươi đã thực hành sai lạc, ta đã thực hành đúng đắn. Lời nói của ta có lợi ích, lời nói của ngươi không có lợi ích. Điều đáng nói trước, ngươi lại nói sau; điều đáng nói sau, ngươi lại nói trước. Sự tu tập lâu dài của ngươi đã bị đảo lộn. Luận thuyết của ngươi đã bị bác bỏ. Ngươi đã bị đánh bại. Hãy đi đi để giải thoát cho luận thuyết của ngươi, hoặc hãy gỡ rối nó đi nếu ngươi có thể.’ Dường như có sự tàn sát đang diễn ra giữa các Ni-kiền-tử, các đệ tử của Nātaputta. Ngay cả những đệ tử tại gia mặc y trắng của Ni-kiền-tử Nātaputta, họ cũng trở nên chán nản, ly khai, và quay lưng lại với các Ni-kiền-tử, các đệ tử của Nātaputta, cũng giống như (thái độ cần có) đối với một giáo pháp và giới luật đã được thuyết giảng tồi tệ, được trình bày tồi tệ, không đưa đến sự giải thoát, không dẫn đến sự an tịnh, không được bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết, với nền tảng đã bị phá vỡ, không có nơi nương tựa.

165. අථ ඛො චුන්දො සමණුද්දෙසො පාවායං වස්සංවුට්ඨො යෙන සාමගාමො, යෙනායස්මා ආනන්දො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං ආනන්දං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො චුන්දො සමණුද්දෙසො ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච – ‘‘නිගණ්ඨො, භන්තෙ, නාටපුත්තො පාවායං අධුනාකාලඞ්කතො. තස්ස කාලඞ්කිරියාය භින්නා නිගණ්ඨා ද්වෙධිකජාතා…පෙ… භින්නථූපෙ අප්පටිසරණෙ’’ති.

165. Lúc bấy giờ, sa-di Cunda, sau khi đã an cư mùa mưa ở Pāvā, đã đi đến Sāmagāma, đến nơi Tôn giả Ānanda đang ở; sau khi đến, vị ấy đã đảnh lễ Tôn giả Ānanda rồi ngồi xuống một bên. Sau khi đã ngồi xuống một bên, sa-di Cunda đã thưa với Tôn giả Ānanda điều này: ‘Bạch ngài, Ni-kiền-tử Nātaputta vừa mới mệnh chung ở Pāvā. Do sự mệnh chung của vị ấy, các Ni-kiền-tử bị chia rẽ, phân thành hai phe... cho đến... với nền tảng đã bị phá vỡ, không có nơi nương tựa.’

එවං වුත්තෙ, ආයස්මා ආනන්දො චුන්දං සමණුද්දෙසං එතදවොච – ‘‘අත්ථි ඛො ඉදං, ආවුසො චුන්ද, කථාපාභතං භගවන්තං දස්සනාය. ආයාමාවුසො [Pg.98] චුන්ද, යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිස්සාම; උපසඞ්කමිත්වා එතමත්ථං භගවතො ආරොචෙස්සාමා’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො චුන්දො සමණුද්දෙසො ආයස්මතො ආනන්දස්ස පච්චස්සොසි.

Khi được nói như vậy, Tôn giả Ānanda đã nói với sa-di Cunda điều này: ‘Này hiền giả Cunda, đây là một món quà câu chuyện để đi đến yết kiến Đức Thế Tôn. Này hiền giả Cunda, chúng ta hãy đi đến nơi Đức Thế Tôn đang ở; sau khi đến, chúng ta sẽ trình báo việc này lên Đức Thế Tôn.’ ‘Vâng, thưa ngài.’ – sa-di Cunda đã vâng lời Tôn giả Ānanda.

අථ ඛො ආයස්මා ච ආනන්දො චුන්දො ච සමණුද්දෙසො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අයං, භන්තෙ, චුන්දො සමණුද්දෙසො එවමාහ, ‘නිගණ්ඨො, භන්තෙ, නාටපුත්තො පාවායං අධුනාකාලඞ්කතො, තස්ස කාලඞ්කිරියාය භින්නා නිගණ්ඨා…පෙ… භින්නථූපෙ අප්පටිසරණෙ’’’ති.

Lúc bấy giờ, Tôn giả Ānanda và sa-di Cunda đã đi đến nơi Đức Thế Tôn đang ở; sau khi đến, họ đã đảnh lễ Đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi đã ngồi xuống một bên, Tôn giả Ānanda đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: ‘Bạch Đức Thế Tôn, sa-di Cunda này đã nói như vầy: “Bạch ngài, Ni-kiền-tử Nātaputta vừa mới mệnh chung ở Pāvā, do sự mệnh chung của vị ấy, các Ni-kiền-tử bị chia rẽ... cho đến... với nền tảng đã bị phá vỡ, không có nơi nương tựa.”’

අසම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතධම්මවිනයො

Giáo Pháp và Giới Luật được Tuyên Thuyết bởi Bậc không phải Chánh Đẳng Giác

166. ‘‘එවං හෙතං, චුන්ද, හොති දුරක්ඛාතෙ ධම්මවිනයෙ දුප්පවෙදිතෙ අනිය්‍යානිකෙ අනුපසමසංවත්තනිකෙ අසම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතෙ. ඉධ, චුන්ද, සත්ථා ච හොති අසම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච දුරක්ඛාතො දුප්පවෙදිතො අනිය්‍යානිකො අනුපසමසංවත්තනිකො අසම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො, සාවකො ච තස්මිං ධම්මෙ න ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො විහරති න සාමීචිප්පටිපන්නො න අනුධම්මචාරී, වොක්කම්ම ච තම්හා ධම්මා වත්තති. සො එවමස්ස වචනීයො – ‘තස්ස තෙ, ආවුසො, ලාභා, තස්ස තෙ සුලද්ධං, සත්ථා ච තෙ අසම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච දුරක්ඛාතො දුප්පවෙදිතො අනිය්‍යානිකො අනුපසමසංවත්තනිකො අසම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො. ත්වඤ්ච තස්මිං ධම්මෙ න ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො විහරසි, න සාමීචිප්පටිපන්නො, න අනුධම්මචාරී, වොක්කම්ම ච තම්හා ධම්මා වත්තසී’ති. ඉති ඛො, චුන්ද, සත්ථාපි තත්ථ ගාරය්හො, ධම්මොපි තත්ථ ගාරය්හො, සාවකො ච තත්ථ එවං පාසංසො. යො ඛො, චුන්ද, එවරූපං සාවකං එවං වදෙය්‍ය – ‘එතායස්මා තථා පටිපජ්ජතු, යථා තෙ සත්ථාරා ධම්මො දෙසිතො පඤ්ඤත්තො’ති. යො ච සමාදපෙති, යඤ්ච සමාදපෙති, යො ච සමාදපිතො තථත්තාය පටිපජ්ජති. සබ්බෙ තෙ බහුං අපුඤ්ඤං පසවන්ති. තං කිස්ස හෙතු? එවං හෙතං, චුන්ද, හොති දුරක්ඛාතෙ ධම්මවිනයෙ දුප්පවෙදිතෙ අනිය්‍යානිකෙ අනුපසමසංවත්තනිකෙ අසම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතෙ.

166. ‘Này Cunda, điều này là như vậy trong một giáo pháp và giới luật đã được thuyết giảng tồi tệ, được trình bày tồi tệ, không đưa đến sự giải thoát, không dẫn đến sự an tịnh, không được bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Ở đây, này Cunda, vị đạo sư không phải là bậc Chánh Đẳng Giác, và giáo pháp được thuyết giảng tồi tệ, được trình bày tồi tệ, không đưa đến sự giải thoát, không dẫn đến sự an tịnh, không được bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Và trong giáo pháp ấy, người đệ tử không sống thực hành pháp và tùy pháp, không thực hành đúng đắn, không theo đúng pháp, mà lại đi lệch khỏi giáo pháp ấy. Vị ấy nên được nói như vầy: ‘Thật là lợi lộc cho hiền giả, thật là may mắn cho hiền giả, khi mà vị đạo sư của hiền giả không phải là bậc Chánh Đẳng Giác, và giáo pháp được thuyết giảng tồi tệ, được trình bày tồi tệ, không đưa đến sự giải thoát, không dẫn đến sự an tịnh, không được bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Và trong giáo pháp ấy, hiền giả không sống thực hành pháp và tùy pháp, không thực hành đúng đắn, không theo đúng pháp, mà lại đi lệch khỏi giáo pháp ấy.’ Như vậy, này Cunda, vị đạo sư ở đây đáng bị khiển trách, giáo pháp ở đây đáng bị khiển trách, nhưng người đệ tử ở đây lại đáng được tán dương. Này Cunda, nếu có người nói với một đệ tử như vậy: ‘Hãy đến, Tôn giả, hãy thực hành theo cách mà giáo pháp đã được đạo sư của ngài thuyết giảng và quy định.’ Người nào khuyến khích, người nào được khuyến khích, và người nào được khuyến khích mà thực hành theo đó, tất cả họ đều tạo ra nhiều điều bất thiện. Vì sao vậy? Này Cunda, điều này là như vậy trong một giáo pháp và giới luật đã được thuyết giảng tồi tệ, được trình bày tồi tệ, không đưa đến sự giải thoát, không dẫn đến sự an tịnh, không được bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết.

167. ‘‘ඉධ [Pg.99] පන, චුන්ද, සත්ථා ච හොති අසම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච දුරක්ඛාතො දුප්පවෙදිතො අනිය්‍යානිකො අනුපසමසංවත්තනිකො අසම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො, සාවකො ච තස්මිං ධම්මෙ ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො විහරති සාමීචිප්පටිපන්නො අනුධම්මචාරී, සමාදාය තං ධම්මං වත්තති. සො එවමස්ස වචනීයො – ‘තස්ස තෙ, ආවුසො, අලාභා, තස්ස තෙ දුල්ලද්ධං, සත්ථා ච තෙ අසම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච දුරක්ඛාතො දුප්පවෙදිතො අනිය්‍යානිකො අනුපසමසංවත්තනිකො අසම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො. ත්වඤ්ච තස්මිං ධම්මෙ ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො විහරසි සාමීචිප්පටිපන්නො අනුධම්මචාරී, සමාදාය තං ධම්මං වත්තසී’ති. ඉති ඛො, චුන්ද, සත්ථාපි තත්ථ ගාරය්හො, ධම්මොපි තත්ථ ගාරය්හො, සාවකොපි තත්ථ එවං ගාරය්හො. යො ඛො, චුන්ද, එවරූපං සාවකං එවං වදෙය්‍ය – ‘අද්ධායස්මා ඤායප්පටිපන්නො ඤායමාරාධෙස්සතී’ති. යො ච පසංසති, යඤ්ච පසංසති, යො ච පසංසිතො භිය්‍යොසො මත්තාය වීරියං ආරභති. සබ්බෙ තෙ බහුං අපුඤ්ඤං පසවන්ති. තං කිස්ස හෙතු? එවඤ්හෙතං, චුන්ද, හොති දුරක්ඛාතෙ ධම්මවිනයෙ දුප්පවෙදිතෙ අනිය්‍යානිකෙ අනුපසමසංවත්තනිකෙ අසම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතෙ.

167. Này Cunda, lại nữa, ở đời này, vị đạo sư không phải là bậc Chánh Đẳng Giác, và giáo pháp được thuyết giảng tồi tệ, được trình bày tồi tệ, không có khả năng hướng thượng, không đưa đến an tịnh, được tuyên bố bởi người không phải là bậc Chánh Đẳng Giác. Và trong giáo pháp ấy, người đệ tử sống thực hành đúng theo pháp và tùy pháp, thực hành đúng đắn, sống theo pháp, đã chấp nhận và thực hành giáo pháp ấy. Người ấy đáng được nói như sau: 'Thưa hiền giả, thật bất hạnh cho ngài, thật bất lợi cho ngài! Vị đạo sư của ngài không phải là bậc Chánh Đẳng Giác, và giáo pháp được thuyết giảng tồi tệ, được trình bày tồi tệ, không có khả năng hướng thượng, không đưa đến an tịnh, được tuyên bố bởi người không phải là bậc Chánh Đẳng Giác. Và ngài, trong giáo pháp ấy, sống thực hành đúng theo pháp và tùy pháp, thực hành đúng đắn, sống theo pháp, đã chấp nhận và thực hành giáo pháp ấy.' Này Cunda, như vậy, trong trường hợp đó, vị đạo sư đáng bị khiển trách, giáo pháp cũng đáng bị khiển trách, và người đệ tử cũng đáng bị khiển trách như vậy. Này Cunda, người nào nói với một đệ tử như vậy rằng: 'Chắc chắn hiền giả đang thực hành đúng con đường và sẽ đạt được mục đích.' Người tán thán, người được tán thán, và người được tán thán lại càng nỗ lực tinh tấn hơn nữa, tất cả những người ấy đều tạo ra nhiều điều bất thiện. Vì sao vậy? Này Cunda, điều đó xảy ra như vậy là do giáo pháp và giới luật đã được thuyết giảng tồi tệ, được trình bày tồi tệ, không có khả năng hướng thượng, không đưa đến an tịnh, được tuyên bố bởi người không phải là bậc Chánh Đẳng Giác.

සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතධම්මවිනයො

Giáo Pháp và Giới Luật được bậc Chánh Đẳng Giác tuyên bố

168. ‘‘ඉධ පන, චුන්ද, සත්ථා ච හොති සම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච ස්වාක්ඛාතො සුප්පවෙදිතො නිය්‍යානිකො උපසමසංවත්තනිකො සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො, සාවකො ච තස්මිං ධම්මෙ න ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො විහරති, න සාමීචිප්පටිපන්නො, න අනුධම්මචාරී, වොක්කම්ම ච තම්හා ධම්මා වත්තති. සො එවමස්ස වචනීයො – ‘තස්ස තෙ, ආවුසො, අලාභා, තස්ස තෙ දුල්ලද්ධං, සත්ථා ච තෙ සම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච ස්වාක්ඛාතො සුප්පවෙදිතො නිය්‍යානිකො උපසමසංවත්තනිකො සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො. ත්වඤ්ච තස්මිං ධම්මෙ න ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො විහරසි, න සාමීචිප්පටිපන්නො, න අනුධම්මචාරී, වොක්කම්ම ච තම්හා ධම්මා වත්තසී’ති. ඉති ඛො, චුන්ද, සත්ථාපි තත්ථ පාසංසො, ධම්මොපි තත්ථ පාසංසො, සාවකො ච තත්ථ එවං ගාරය්හො. යො ඛො, චුන්ද, එවරූපං සාවකං එවං වදෙය්‍ය – ‘එතායස්මා තථා පටිපජ්ජතු යථා තෙ සත්ථාරා ධම්මො දෙසිතො පඤ්ඤත්තො’ති. යො ච සමාදපෙති, යඤ්ච සමාදපෙති, යො ච සමාදපිතො තථත්තාය පටිපජ්ජති. සබ්බෙ තෙ බහුං පුඤ්ඤං පසවන්ති. තං කිස්ස හෙතු? එවඤ්හෙතං[Pg.100], චුන්ද, හොති ස්වාක්ඛාතෙ ධම්මවිනයෙ සුප්පවෙදිතෙ නිය්‍යානිකෙ උපසමසංවත්තනිකෙ සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතෙ.

168. Này Cunda, ở đây, vị đạo sư là bậc Chánh Đẳng Giác, và giáo pháp được thuyết giảng khéo léo, được trình bày khéo léo, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, được tuyên bố bởi bậc Chánh Đẳng Giác. Nhưng trong giáo pháp ấy, người đệ tử không sống thực hành đúng theo pháp và tùy pháp, không thực hành đúng đắn, không sống theo pháp, mà lại đi lệch khỏi giáo pháp ấy và hành xử. Người ấy đáng được nói như sau: 'Thưa hiền giả, thật bất hạnh cho ngài, thật bất lợi cho ngài! Vị đạo sư của ngài là bậc Chánh Đẳng Giác, và giáo pháp được thuyết giảng khéo léo, được trình bày khéo léo, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, được tuyên bố bởi bậc Chánh Đẳng Giác. Nhưng ngài, trong giáo pháp ấy, không sống thực hành đúng theo pháp và tùy pháp, không thực hành đúng đắn, không sống theo pháp, mà lại đi lệch khỏi giáo pháp ấy và hành xử.' Này Cunda, như vậy, trong trường hợp đó, vị đạo sư đáng được tán thán, giáo pháp cũng đáng được tán thán, nhưng người đệ tử lại đáng bị khiển trách như vậy. Này Cunda, người nào nói với một đệ tử như vậy rằng: 'Này hiền giả, hãy đến đây, hãy thực hành theo cách mà giáo pháp đã được vị đạo sư của ngài thuyết giảng và quy định.' Người khuyến khích, người được khuyến khích, và người được khuyến khích thực hành vì mục đích đó, tất cả những người ấy đều tạo ra nhiều công đức. Vì sao vậy? Này Cunda, điều đó xảy ra như vậy là do giáo pháp và giới luật đã được thuyết giảng khéo léo, được trình bày khéo léo, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, được tuyên bố bởi bậc Chánh Đẳng Giác.

169. ‘‘ඉධ පන, චුන්ද, සත්ථා ච හොති සම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච ස්වාක්ඛාතො සුප්පවෙදිතො නිය්‍යානිකො උපසමසංවත්තනිකො සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො, සාවකො ච තස්මිං ධම්මෙ ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො විහරති සාමීචිප්පටිපන්නො අනුධම්මචාරී, සමාදාය තං ධම්මං වත්තති. සො එවමස්ස වචනීයො – ‘තස්ස තෙ, ආවුසො, ලාභා, තස්ස තෙ සුලද්ධං, සත්ථා ච තෙ සම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච ස්වාක්ඛාතො සුප්පවෙදිතො නිය්‍යානිකො උපසමසංවත්තනිකො සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො. ත්වඤ්ච තස්මිං ධම්මෙ ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො විහරසි සාමීචිප්පටිපන්නො අනුධම්මචාරී, සමාදාය තං ධම්මං වත්තසී’ති. ඉති ඛො, චුන්ද, සත්ථාපි තත්ථ පාසංසො, ධම්මොපි තත්ථ පාසංසො, සාවකොපි තත්ථ එවං පාසංසො. යො ඛො, චුන්ද, එවරූපං සාවකං එවං වදෙය්‍ය – ‘අද්ධායස්මා ඤායප්පටිපන්නො ඤායමාරාධෙස්සතී’ති. යො ච පසංසති, යඤ්ච පසංසති, යො ච පසංසිතො භිය්‍යොසො මත්තාය වීරියං ආරභති. සබ්බෙ තෙ බහුං පුඤ්ඤං පසවන්ති. තං කිස්ස හෙතු? එවඤ්හෙතං, චුන්ද, හොති ස්වාක්ඛාතෙ ධම්මවිනයෙ සුප්පවෙදිතෙ නිය්‍යානිකෙ උපසමසංවත්තනිකෙ සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතෙ.

169. Này Cunda, ở đây, vị đạo sư là bậc Chánh Đẳng Giác, và giáo pháp được thuyết giảng khéo léo, được trình bày khéo léo, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, được tuyên bố bởi bậc Chánh Đẳng Giác. Và trong giáo pháp ấy, người đệ tử sống thực hành đúng theo pháp và tùy pháp, thực hành đúng đắn, sống theo pháp, đã chấp nhận và thực hành giáo pháp ấy. Người ấy đáng được nói như sau: 'Thưa hiền giả, thật may mắn cho ngài, thật lợi lạc cho ngài! Vị đạo sư của ngài là bậc Chánh Đẳng Giác, và giáo pháp được thuyết giảng khéo léo, được trình bày khéo léo, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, được tuyên bố bởi bậc Chánh Đẳng Giác. Và ngài, trong giáo pháp ấy, sống thực hành đúng theo pháp và tùy pháp, thực hành đúng đắn, sống theo pháp, đã chấp nhận và thực hành giáo pháp ấy.' Này Cunda, như vậy, trong trường hợp đó, vị đạo sư đáng được tán thán, giáo pháp cũng đáng được tán thán, và người đệ tử cũng đáng được tán thán như vậy. Này Cunda, người nào nói với một đệ tử như vậy rằng: 'Chắc chắn hiền giả đang thực hành đúng con đường và sẽ đạt được mục đích.' Người tán thán, người được tán thán, và người được tán thán lại càng nỗ lực tinh tấn hơn nữa, tất cả những người ấy đều tạo ra nhiều công đức. Vì sao vậy? Này Cunda, điều đó xảy ra như vậy là do giáo pháp và giới luật đã được thuyết giảng khéo léo, được trình bày khéo léo, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, được tuyên bố bởi bậc Chánh Đẳng Giác.

සාවකානුතප්පසත්ථු

Vị Đạo Sư khiến các đệ tử hối tiếc

170. ‘‘ඉධ පන, චුන්ද, සත්ථා ච ලොකෙ උදපාදි අරහං සම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච ස්වාක්ඛාතො සුප්පවෙදිතො නිය්‍යානිකො උපසමසංවත්තනිකො සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො, අවිඤ්ඤාපිතත්ථා චස්ස හොන්ති සාවකා සද්ධම්මෙ, න ච තෙසං කෙවලං පරිපූරං බ්‍රහ්මචරියං ආවිකතං හොති උත්තානීකතං සබ්බසඞ්ගාහපදකතං සප්පාටිහීරකතං යාව දෙවමනුස්සෙහි සුප්පකාසිතං. අථ නෙසං සත්ථුනො අන්තරධානං හොති. එවරූපො ඛො, චුන්ද, සත්ථා සාවකානං කාලඞ්කතො අනුතප්පො හොති. තං කිස්ස හෙතු? සත්ථා ච නො ලොකෙ උදපාදි අරහං සම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච ස්වාක්ඛාතො සුප්පවෙදිතො නිය්‍යානිකො උපසමසංවත්තනිකො සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො, අවිඤ්ඤාපිතත්ථා චම්හ සද්ධම්මෙ, න ච නො කෙවලං පරිපූරං බ්‍රහ්මචරියං ආවිකතං හොති [Pg.101] උත්තානීකතං සබ්බසඞ්ගාහපදකතං සප්පාටිහීරකතං යාව දෙවමනුස්සෙහි සුප්පකාසිතං. අථ නො සත්ථුනො අන්තරධානං හොතීති. එවරූපො ඛො, චුන්ද, සත්ථා සාවකානං කාලඞ්කතො අනුතප්පො හොති.

170. Này Cunda, ở đây, một vị đạo sư, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, đã xuất hiện trên đời, và giáo pháp được thuyết giảng khéo léo, được trình bày khéo léo, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, được tuyên bố bởi bậc Chánh Đẳng Giác. Nhưng các đệ tử của ngài vẫn chưa hiểu rõ ý nghĩa của chánh pháp, và đời sống phạm hạnh của họ chưa được làm cho hiển lộ, chưa được làm cho rõ ràng, chưa được thiết lập một cách toàn diện, chưa được làm cho có hiệu quả kỳ diệu, chưa được tuyên bố rộng rãi cho đến chư thiên và loài người. Rồi vị đạo sư của họ qua đời. Này Cunda, một vị đạo sư như vậy, khi qua đời, sẽ gây ra sự hối tiếc cho các đệ tử. Vì sao vậy? 'Một vị đạo sư, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, đã xuất hiện trên đời cho chúng ta, và giáo pháp được thuyết giảng khéo léo, được trình bày khéo léo, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, được tuyên bố bởi bậc Chánh Đẳng Giác. Nhưng chúng ta vẫn chưa hiểu rõ ý nghĩa của chánh pháp, và đời sống phạm hạnh của chúng ta chưa được làm cho hiển lộ, chưa được làm cho rõ ràng, chưa được thiết lập một cách toàn diện, chưa được làm cho có hiệu quả kỳ diệu, chưa được tuyên bố rộng rãi cho đến chư thiên và loài người. Rồi vị đạo sư của chúng ta qua đời.' Này Cunda, một vị đạo sư như vậy, khi qua đời, sẽ gây ra sự hối tiếc cho các đệ tử.

සාවකානනුතප්පසත්ථු

Vị Đạo Sư Khiến Các Đệ Tử Không Hối Tiếc

171. ‘‘ඉධ පන, චුන්ද, සත්ථා ච ලොකෙ උදපාදි අරහං සම්මාසම්බුද්ධො. ධම්මො ච ස්වාක්ඛාතො සුප්පවෙදිතො නිය්‍යානිකො උපසමසංවත්තනිකො සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො. විඤ්ඤාපිතත්ථා චස්ස හොන්ති සාවකා සද්ධම්මෙ, කෙවලඤ්ච තෙසං පරිපූරං බ්‍රහ්මචරියං ආවිකතං හොති උත්තානීකතං සබ්බසඞ්ගාහපදකතං සප්පාටිහීරකතං යාව දෙවමනුස්සෙහි සුප්පකාසිතං. අථ නෙසං සත්ථුනො අන්තරධානං හොති. එවරූපො ඛො, චුන්ද, සත්ථා සාවකානං කාලඞ්කතො අනනුතප්පො හොති. තං කිස්ස හෙතු? සත්ථා ච නො ලොකෙ උදපාදි අරහං සම්මාසම්බුද්ධො. ධම්මො ච ස්වාක්ඛාතො සුප්පවෙදිතො නිය්‍යානිකො උපසමසංවත්තනිකො සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො. විඤ්ඤාපිතත්ථා චම්හ සද්ධම්මෙ, කෙවලඤ්ච නො පරිපූරං බ්‍රහ්මචරියං ආවිකතං හොති උත්තානීකතං සබ්බසඞ්ගාහපදකතං සප්පාටිහීරකතං යාව දෙවමනුස්සෙහි සුප්පකාසිතං. අථ නො සත්ථුනො අන්තරධානං හොතීති. එවරූපො ඛො, චුන්ද, සත්ථා සාවකානං කාලඞ්කතො අනනුතප්පො හොති.

171. “Này Cunda, ở đời này, có vị Đạo Sư xuất hiện, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Và Giáo Pháp đã được khéo thuyết giảng, được khéo trình bày, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, do bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Và các đệ tử của vị ấy đã được làm cho hiểu rõ ý nghĩa trong Chánh Pháp, và phạm hạnh của họ được làm cho hiển lộ, được làm cho rõ ràng, được trình bày bằng những thuật ngữ bao quát tất cả, được thực hiện một cách kỳ diệu, được tuyên bố rộng rãi cho đến chư thiên và loài người, một cách trọn vẹn và viên mãn. Rồi vị Đạo Sư của họ qua đời. Này Cunda, một vị Đạo Sư như vậy, khi qua đời, không làm cho các đệ tử phải hối tiếc. Vì sao vậy? (Họ nghĩ rằng:) ‘Vị Đạo Sư của chúng ta đã xuất hiện ở đời, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Và Giáo Pháp đã được khéo thuyết giảng, được khéo trình bày, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, do bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Và chúng ta đã được làm cho hiểu rõ ý nghĩa trong Chánh Pháp, và phạm hạnh của chúng ta được làm cho hiển lộ, được làm cho rõ ràng, được trình bày bằng những thuật ngữ bao quát tất cả, được thực hiện một cách kỳ diệu, được tuyên bố rộng rãi cho đến chư thiên và loài người, một cách trọn vẹn và viên mãn. Rồi vị Đạo Sư của chúng ta qua đời.’ Này Cunda, một vị Đạo Sư như vậy, khi qua đời, không làm cho các đệ tử phải hối tiếc.”

බ්‍රහ්මචරියඅපරිපූරාදිකථා

Bài Thuyết Giảng Về Sự Không Viên Mãn Của Phạm Hạnh, v.v...

172. ‘‘එතෙහි චෙපි, චුන්ද, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතං බ්‍රහ්මචරියං හොති, නො ච ඛො සත්ථා හොති ථෙරො රත්තඤ්ඤූ චිරපබ්බජිතො අද්ධගතො වයොඅනුප්පත්තො. එවං තං බ්‍රහ්මචරියං අපරිපූරං හොති තෙනඞ්ගෙන.

172. “Này Cunda, dầu cho phạm hạnh có được trang bị đầy đủ các yếu tố này, nhưng vị Đạo Sư không phải là bậc trưởng lão, có kinh nghiệm lâu năm, xuất gia đã lâu, đã đi hết cuộc hành trình, đã đến tuổi già. Như vậy, phạm hạnh ấy không được viên mãn về phương diện đó.”

‘‘යතො ච ඛො, චුන්ද, එතෙහි චෙව අඞ්ගෙහි සමන්නාගතං බ්‍රහ්මචරියං හොති, සත්ථා ච හොති ථෙරො රත්තඤ්ඤූ චිරපබ්බජිතො අද්ධගතො වයොඅනුප්පත්තො. එවං තං බ්‍රහ්මචරියං පරිපූරං හොති තෙනඞ්ගෙන.

“Nhưng này Cunda, khi nào phạm hạnh được trang bị đầy đủ các yếu tố này, và vị Đạo Sư là bậc trưởng lão, có kinh nghiệm lâu năm, xuất gia đã lâu, đã đi hết cuộc hành trình, đã đến tuổi già. Như vậy, phạm hạnh ấy được viên mãn về phương diện đó.”

173. ‘‘එතෙහි චෙපි, චුන්ද, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතං බ්‍රහ්මචරියං හොති, සත්ථා ච හොති ථෙරො රත්තඤ්ඤූ චිරපබ්බජිතො අද්ධගතො වයොඅනුප්පත්තො, නො ච ඛ්වස්ස ථෙරා භික්ඛූ සාවකා හොන්ති වියත්තා විනීතා විසාරදා පත්තයොගක්ඛෙමා. අලං සමක්ඛාතුං සද්ධම්මස්ස, අලං උප්පන්නං [Pg.102] පරප්පවාදං සහධම්මෙහි සුනිග්ගහිතං නිග්ගහෙත්වා සප්පාටිහාරියං ධම්මං දෙසෙතුං. එවං තං බ්‍රහ්මචරියං අපරිපූරං හොති තෙනඞ්ගෙන.

173. “Này Cunda, dầu cho phạm hạnh có được trang bị đầy đủ các yếu tố này, và vị Đạo Sư là bậc trưởng lão, có kinh nghiệm lâu năm, xuất gia đã lâu, đã đi hết cuộc hành trình, đã đến tuổi già, nhưng các vị tỳ khưu đệ tử trưởng lão của vị ấy không phải là những người thông thái, đã được huấn luyện, tự tin, đã đạt đến sự an ổn khỏi các ách縛. Họ không có khả năng tuyên thuyết Chánh Pháp, không có khả năng, sau khi đã khéo léo bác bỏ theo đúng chánh pháp tà thuyết của người khác đã khởi lên, thuyết giảng giáo pháp kỳ diệu. Như vậy, phạm hạnh ấy không được viên mãn về phương diện đó.”

“Nhưng này Cunda, khi nào phạm hạnh được trang bị đầy đủ các yếu tố này, và vị Đạo Sư là bậc trưởng lão, có kinh nghiệm lâu năm, xuất gia đã lâu, đã đi hết cuộc hành trình, đã đến tuổi già, và các vị tỳ khưu đệ tử trưởng lão của vị ấy là những người thông thái, đã được huấn luyện, tự tin, đã đạt đến sự an ổn khỏi các ách縛. Họ có khả năng tuyên thuyết Chánh Pháp, có khả năng, sau khi đã khéo léo bác bỏ theo đúng chánh pháp tà thuyết của người khác đã khởi lên, thuyết giảng giáo pháp kỳ diệu. Như vậy, phạm hạnh ấy được viên mãn về phương diện đó.”

174. ‘‘එතෙහි චෙපි, චුන්ද, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතං බ්‍රහ්මචරියං හොති, සත්ථා ච හොති ථෙරො රත්තඤ්ඤූ චිරපබ්බජිතො අද්ධගතො වයොඅනුප්පත්තො, ථෙරා චස්ස භික්ඛූ සාවකා හොන්ති වියත්තා විනීතා විසාරදා පත්තයොගක්ඛෙමා. අලං සමක්ඛාතුං සද්ධම්මස්ස, අලං උප්පන්නං පරප්පවාදං සහධම්මෙහි සුනිග්ගහිතං නිග්ගහෙත්වා සප්පාටිහාරියං ධම්මං දෙසෙතුං. නො ච ඛ්වස්ස මජ්ඣිමා භික්ඛූ සාවකා හොන්ති…පෙ… මජ්ඣිමා චස්ස භික්ඛූ සාවකා හොන්ති, නො ච ඛ්වස්ස නවා භික්ඛූ සාවකා හොන්ති…පෙ… නවා චස්ස භික්ඛූ සාවකා හොන්ති, නො ච ඛ්වස්ස ථෙරා භික්ඛුනියො සාවිකා හොන්ති…පෙ… ථෙරා චස්ස භික්ඛුනියො සාවිකා හොන්ති, නො ච ඛ්වස්ස මජ්ඣිමා භික්ඛුනියො සාවිකා හොන්ති…පෙ… මජ්ඣිමා චස්ස භික්ඛුනියො සාවිකා හොන්ති, නො ච ඛ්වස්ස නවා භික්ඛුනියො සාවිකා හොන්ති…පෙ… නවා චස්ස භික්ඛුනියො සාවිකා හොන්ති, නො ච ඛ්වස්ස උපාසකා සාවකා හොන්ති ගිහී ඔදාතවසනා බ්‍රහ්මචාරිනො…පෙ… උපාසකා චස්ස සාවකා හොන්ති ගිහී ඔදාතවසනා බ්‍රහ්මචාරිනො, නො ච ඛ්වස්ස උපාසකා සාවකා හොන්ති ගිහී ඔදාතවසනා කාමභොගිනො…පෙ… උපාසකා චස්ස සාවකා හොන්ති ගිහී ඔදාතවසනා කාමභොගිනො, නො ච ඛ්වස්ස උපාසිකා සාවිකා හොන්ති ගිහිනියො ඔදාතවසනා බ්‍රහ්මචාරිනියො…පෙ… උපාසිකා චස්ස සාවිකා හොන්ති ගිහිනියො ඔදාතවසනා බ්‍රහ්මචාරිනියො, නො ච ඛ්වස්ස උපාසිකා සාවිකා හොන්ති ගිහිනියො ඔදාතවසනා කාමභොගිනියො…පෙ… උපාසිකා චස්ස සාවිකා හොන්ති ගිහිනියො ඔදාතවසනා කාමභොගිනියො, නො ච ඛ්වස්ස බ්‍රහ්මචරියං හොති ඉද්ධඤ්චෙව ඵීතඤ්ච විත්ථාරිකං බාහුජඤ්ඤං පුථුභූතං යාව දෙවමනුස්සෙහි සුප්පකාසිතං…පෙ… බ්‍රහ්මචරියඤ්චස්ස හොති ඉද්ධඤ්චෙව ඵීතඤ්ච විත්ථාරිකං බාහුජඤ්ඤං පුථුභූතං යාව [Pg.103] දෙවමනුස්සෙහි සුප්පකාසිතං, නො ච ඛො ලාභග්ගයසග්ගප්පත්තං. එවං තං බ්‍රහ්මචරියං අපරිපූරං හොති තෙනඞ්ගෙන.

174. “Này Cunda, dầu cho phạm hạnh có được trang bị đầy đủ các yếu tố này, và vị Đạo Sư là bậc trưởng lão, có kinh nghiệm lâu năm, xuất gia đã lâu, đã đi hết cuộc hành trình, đã đến tuổi già, và các vị tỳ khưu đệ tử trưởng lão của vị ấy là những người thông thái, đã được huấn luyện, tự tin, đã đạt đến sự an ổn khỏi các ách縛, có khả năng tuyên thuyết Chánh Pháp, có khả năng, sau khi đã khéo léo bác bỏ theo đúng chánh pháp tà thuyết của người khác đã khởi lên, thuyết giảng giáo pháp kỳ diệu. Nhưng các vị tỳ khưu đệ tử trung臘 của vị ấy không phải là... (v.v.)... và các vị tỳ khưu đệ tử trung臘 của vị ấy là..., nhưng các vị tỳ khưu đệ tử mới của vị ấy không phải là... (v.v.)... và các vị tỳ khưu đệ tử mới của vị ấy là..., nhưng các vị tỳ khưu ni đệ tử trưởng lão của vị ấy không phải là... (v.v.)... và các vị tỳ khưu ni đệ tử trưởng lão của vị ấy là..., nhưng các vị tỳ khưu ni đệ tử trung臘 của vị ấy không phải là... (v.v.)... và các vị tỳ khưu ni đệ tử trung臘 của vị ấy là..., nhưng các vị tỳ khưu ni đệ tử mới của vị ấy không phải là... (v.v.)... và các vị tỳ khưu ni đệ tử mới của vị ấy là..., nhưng các vị nam cư sĩ đệ tử, là người tại gia mặc áo trắng, sống đời phạm hạnh, không phải là... (v.v.)... và các vị nam cư sĩ đệ tử, là người tại gia mặc áo trắng, sống đời phạm hạnh, là..., nhưng các vị nam cư sĩ đệ tử, là người tại gia mặc áo trắng, hưởng thụ các dục lạc, không phải là... (v.v.)... và các vị nam cư sĩ đệ tử, là người tại gia mặc áo trắng, hưởng thụ các dục lạc, là..., nhưng các vị nữ cư sĩ đệ tử, là người tại gia mặc áo trắng, sống đời phạm hạnh, không phải là... (v.v.)... và các vị nữ cư sĩ đệ tử, là người tại gia mặc áo trắng, sống đời phạm hạnh, là..., nhưng các vị nữ cư sĩ đệ tử, là người tại gia mặc áo trắng, hưởng thụ các dục lạc, không phải là... (v.v.)... và các vị nữ cư sĩ đệ tử, là người tại gia mặc áo trắng, hưởng thụ các dục lạc, là..., nhưng phạm hạnh của vị ấy không được thịnh vượng, phát đạt, quảng bá, được nhiều người biết đến, phổ biến rộng rãi, được tuyên bố rộng rãi cho đến chư thiên và loài người... (v.v.)... và phạm hạnh của vị ấy được thịnh vượng, phát đạt, quảng bá, được nhiều người biết đến, phổ biến rộng rãi, được tuyên bố rộng rãi cho đến chư thiên và loài người, nhưng chưa đạt đến đỉnh cao của lợi lộc và danh tiếng. Như vậy, phạm hạnh ấy không được viên mãn về phương diện đó.”

‘‘යතො ච ඛො, චුන්ද, එතෙහි චෙව අඞ්ගෙහි සමන්නාගතං බ්‍රහ්මචරියං හොති, සත්ථා ච හොති ථෙරො රත්තඤ්ඤූ චිරපබ්බජිතො අද්ධගතො වයොඅනුප්පත්තො, ථෙරා චස්ස භික්ඛූ සාවකා හොන්ති වියත්තා විනීතා විසාරදා පත්තයොගක්ඛෙමා. අලං සමක්ඛාතුං සද්ධම්මස්ස, අලං උප්පන්නං පරප්පවාදං සහධම්මෙහි සුනිග්ගහිතං නිග්ගහෙත්වා සප්පාටිහාරියං ධම්මං දෙසෙතුං. මජ්ඣිමා චස්ස භික්ඛූ සාවකා හොන්ති…පෙ… නවා චස්ස භික්ඛූ සාවකා හොන්ති…පෙ… ථෙරා චස්ස භික්ඛුනියො සාවිකා හොන්ති…පෙ… මජ්ඣිමා චස්ස භික්ඛුනියො සාවිකා හොන්ති…පෙ… නවා චස්ස භික්ඛුනියො සාවිකා හොන්ති…පෙ… උපාසකා චස්ස සාවකා හොන්ති…පෙ… ගිහී ඔදාතවසනා බ්‍රහ්මචාරිනො. උපාසකා චස්ස සාවකා හොන්ති ගිහී ඔදාතවසනා කාමභොගිනො…පෙ… උපාසිකා චස්ස සාවිකා හොන්ති ගිහිනියො ඔදාතවසනා බ්‍රහ්මචාරිනියො…පෙ… උපාසිකා චස්ස සාවිකා හොන්ති ගිහිනියො ඔදාතවසනා කාමභොගිනියො…පෙ… බ්‍රහ්මචරියඤ්චස්ස හොති ඉද්ධඤ්චෙව ඵීතඤ්ච විත්ථාරිකං බාහුජඤ්ඤං පුථුභූතං යාව දෙවමනුස්සෙහි සුප්පකාසිතං, ලාභග්ගප්පත්තඤ්ච යසග්ගප්පත්තඤ්ච. එවං තං බ්‍රහ්මචරියං පරිපූරං හොති තෙනඞ්ගෙන.

“Này Cunda, khi nào phạm hạnh được hội đủ các chi phần này, và vị đạo sư là bậc trưởng lão, có kinh nghiệm, xuất gia đã lâu, đã đi hết cuộc hành trình, đã đến tuổi trưởng thành; và các vị đệ tử tỳ khưu trưởng lão của vị ấy là những người thông thạo, khéo được huấn luyện, can đảm, đã đạt đến sự an ổn khỏi các ách phược, có khả năng tuyên thuyết chánh pháp, có khả năng thuyết giảng giáo pháp kỳ diệu sau khi đã khéo léo bác bỏ một cách hợp lý các tà thuyết đã khởi lên. Và các vị đệ tử tỳ khưu trung niên của vị ấy... và các vị đệ tử tỳ khưu tân học của vị ấy... và các vị đệ tử tỳ khưu ni trưởng lão của vị ấy... và các vị đệ tử tỳ khưu ni trung niên của vị ấy... và các vị đệ tử tỳ khưu ni tân học của vị ấy... và các vị đệ tử nam cư sĩ của vị ấy... là những người tại gia mặc y trắng, sống đời phạm hạnh. Và các vị đệ tử nam cư sĩ của vị ấy là những người tại gia mặc y trắng, hưởng thụ các dục lạc... và các vị đệ tử nữ cư sĩ của vị ấy là những người tại gia mặc y trắng, sống đời phạm hạnh... và các vị đệ tử nữ cư sĩ của vị ấy là những người tại gia mặc y trắng, hưởng thụ các dục lạc... và phạm hạnh của vị ấy trở nên thịnh vượng, phát đạt, lan rộng, được nhiều người biết đến, phổ biến, được khéo tuyên bố cho đến cõi trời và cõi người, và đạt đến đỉnh cao của danh vọng và lợi lộc. Như vậy, phạm hạnh ấy được viên mãn về phương diện đó.”

175. ‘‘අහං ඛො පන, චුන්ද, එතරහි සත්ථා ලොකෙ උප්පන්නො අරහං සම්මාසම්බුද්ධො. ධම්මො ච ස්වාක්ඛාතො සුප්පවෙදිතො නිය්‍යානිකො උපසමසංවත්තනිකො සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො. විඤ්ඤාපිතත්ථා ච මෙ සාවකා සද්ධම්මෙ, කෙවලඤ්ච තෙසං පරිපූරං බ්‍රහ්මචරියං ආවිකතං උත්තානීකතං සබ්බසඞ්ගාහපදකතං සප්පාටිහීරකතං යාව දෙවමනුස්සෙහි සුප්පකාසිතං. අහං ඛො පන, චුන්ද, එතරහි සත්ථා ථෙරො රත්තඤ්ඤූ චිරපබ්බජිතො අද්ධගතො වයොඅනුප්පත්තො.

175. “Này Cunda, hiện nay Ta là bậc Đạo Sư đã xuất hiện ở đời, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Giáo pháp đã được khéo thuyết giảng, khéo trình bày, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, do bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Và các đệ tử của Ta đã được làm cho hiểu rõ ý nghĩa trong chánh pháp, và toàn bộ phạm hạnh viên mãn đã được làm cho hiển lộ, làm cho rõ ràng, được trình bày với các thuật ngữ bao quát, được trình bày với khả năng đối trị, được khéo tuyên bố cho đến cõi trời và cõi người. Này Cunda, hiện nay Ta là bậc Đạo Sư, là bậc trưởng lão, có kinh nghiệm, xuất gia đã lâu, đã đi hết cuộc hành trình, đã đến tuổi trưởng thành.”

‘‘සන්ති ඛො පන මෙ, චුන්ද, එතරහි ථෙරා භික්ඛූ සාවකා හොන්ති වියත්තා විනීතා විසාරදා පත්තයොගක්ඛෙමා. අලං සමක්ඛාතුං සද්ධම්මස්ස, අලං උප්පන්නං පරප්පවාදං සහධම්මෙහි සුනිග්ගහිතං නිග්ගහෙත්වා සප්පාටිහාරියං ධම්මං දෙසෙතුං. සන්ති ඛො පන මෙ, චුන්ද, එතරහි මජ්ඣිමා භික්ඛූ සාවකා…පෙ… සන්ති ඛො පන මෙ, චුන්ද, එතරහි නවා භික්ඛූ සාවකා…පෙ… සන්ති ඛො පන මෙ, චුන්ද, එතරහි ථෙරා භික්ඛුනියො සාවිකා…පෙ… සන්ති ඛො [Pg.104] පන මෙ, චුන්ද, එතරහි මජ්ඣිමා භික්ඛුනියො සාවිකා…පෙ… සන්ති ඛො පන මෙ, චුන්ද, එතරහි නවා භික්ඛුනියො සාවිකා…පෙ… සන්ති ඛො පන මෙ, චුන්ද, එතරහි උපාසකා සාවකා ගිහී ඔදාතවසනා බ්‍රහ්මචාරිනො…පෙ… සන්ති ඛො පන මෙ, චුන්ද, එතරහි උපාසකා සාවකා ගිහී ඔදාතවසනා කාමභොගිනො…පෙ… සන්ති ඛො පන මෙ, චුන්ද, එතරහි උපාසිකා සාවිකා ගිහිනියො ඔදාතවසනා බ්‍රහ්මචාරිනියො…පෙ… සන්ති ඛො පන මෙ, චුන්ද, එතරහි උපාසිකා සාවිකා ගිහිනියො ඔදාතවසනා කාමභොගිනියො…පෙ… එතරහි ඛො පන මෙ, චුන්ද, බ්‍රහ්මචරියං ඉද්ධඤ්චෙව ඵීතඤ්ච විත්ථාරිකං බාහුජඤ්ඤං පුථුභූතං යාව දෙවමනුස්සෙහි සුප්පකාසිතං.

“Này Cunda, hiện nay có các vị đệ tử tỳ khưu trưởng lão của Ta là những người thông thạo, khéo được huấn luyện, can đảm, đã đạt đến sự an ổn khỏi các ách phược, có khả năng tuyên thuyết chánh pháp, có khả năng thuyết giảng giáo pháp kỳ diệu sau khi đã khéo léo bác bỏ một cách hợp lý các tà thuyết đã khởi lên. Này Cunda, hiện nay có các vị đệ tử tỳ khưu trung niên của Ta... Này Cunda, hiện nay có các vị đệ tử tỳ khưu tân học của Ta... Này Cunda, hiện nay có các vị đệ tử tỳ khưu ni trưởng lão của Ta... Này Cunda, hiện nay có các vị đệ tử tỳ khưu ni trung niên của Ta... Này Cunda, hiện nay có các vị đệ tử tỳ khưu ni tân học của Ta... Này Cunda, hiện nay có các vị đệ tử nam cư sĩ của Ta là những người tại gia mặc y trắng, sống đời phạm hạnh... Này Cunda, hiện nay có các vị đệ tử nam cư sĩ của Ta là những người tại gia mặc y trắng, hưởng thụ các dục lạc... Này Cunda, hiện nay có các vị đệ tử nữ cư sĩ của Ta là những người tại gia mặc y trắng, sống đời phạm hạnh... Này Cunda, hiện nay có các vị đệ tử nữ cư sĩ của Ta là những người tại gia mặc y trắng, hưởng thụ các dục lạc... Này Cunda, hiện nay phạm hạnh của Ta trở nên thịnh vượng, phát đạt, lan rộng, được nhiều người biết đến, phổ biến, được khéo tuyên bố cho đến cõi trời và cõi người.”

176. ‘‘යාවතා ඛො, චුන්ද, එතරහි සත්ථාරො ලොකෙ උප්පන්නා, නාහං, චුන්ද, අඤ්ඤං එකසත්ථාරම්පි සමනුපස්සාමි එවංලාභග්ගයසග්ගප්පත්තං යථරිවාහං. යාවතා ඛො පන, චුන්ද, එතරහි සඞ්ඝො වා ගණො වා ලොකෙ උප්පන්නො; නාහං, චුන්ද, අඤ්ඤං එකං සංඝම්පි සමනුපස්සාමි එවංලාභග්ගයසග්ගප්පත්තං යථරිවායං, චුන්ද, භික්ඛුසඞ්ඝො. යං ඛො තං, චුන්ද, සම්මා වදමානො වදෙය්‍ය – ‘සබ්බාකාරසම්පන්නං සබ්බාකාරපරිපූරං අනූනමනධිකං ස්වාක්ඛාතං කෙවලං පරිපූරං බ්‍රහ්මචරියං සුප්පකාසිත’න්ති. ඉදමෙව තං සම්මා වදමානො වදෙය්‍ය – ‘සබ්බාකාරසම්පන්නං…පෙ… සුප්පකාසිත’න්ති.

176. “Này Cunda, hiện nay có bao nhiêu vị đạo sư đã xuất hiện ở đời, Ta không thấy một vị đạo sư nào khác, này Cunda, đã đạt đến đỉnh cao của danh vọng và lợi lộc như Ta. Này Cunda, hiện nay có bao nhiêu Tăng chúng hay giáo phái đã xuất hiện ở đời, Ta không thấy một Tăng chúng nào khác, này Cunda, đã đạt đến đỉnh cao của danh vọng và lợi lộc như Tăng chúng tỳ khưu này. Này Cunda, nếu có người muốn nói một cách chân chánh rằng: ‘Một phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ về mọi phương diện, hoàn toàn viên mãn về mọi phương diện, không thiếu không thừa, được khéo thuyết giảng, hoàn toàn trọn vẹn, được khéo tuyên bố,’ thì người ấy, khi nói một cách chân chánh, chính là nói về phạm hạnh này: ‘Hoàn toàn đầy đủ về mọi phương diện... được khéo tuyên bố.’”

‘‘උදකො සුදං, චුන්ද, රාමපුත්තො එවං වාචං භාසති – ‘පස්සං න පස්සතී’ති. කිඤ්ච පස්සං න පස්සතීති? ඛුරස්ස සාධුනිසිතස්ස තලමස්ස පස්සති, ධාරඤ්ච ඛ්වස්ස න පස්සති. ඉදං වුච්චති – ‘පස්සං න පස්සතී’ති. යං ඛො පනෙතං, චුන්ද, උදකෙන රාමපුත්තෙන භාසිතං හීනං ගම්මං පොථුජ්ජනිකං අනරියං අනත්ථසංහිතං ඛුරමෙව සන්ධාය. යඤ්ච තං, චුන්ද, සම්මා වදමානො වදෙය්‍ය – ‘පස්සං න පස්සතී’ති, ඉදමෙව තං සම්මා වදමානො වදෙය්‍ය – ‘පස්සං න පස්සතී’ති. කිඤ්ච පස්සං න පස්සතීති? එවං සබ්බාකාරසම්පන්නං සබ්බාකාරපරිපූරං අනූනමනධිකං ස්වාක්ඛාතං කෙවලං පරිපූරං බ්‍රහ්මචරියං සුප්පකාසිතන්ති, ඉති හෙතං පස්සති. ඉදමෙත්ථ අපකඩ්ඪෙය්‍ය, එවං තං පරිසුද්ධතරං අස්සාති, ඉති හෙතං න පස්සති. ඉදමෙත්ථ උපකඩ්ඪෙය්‍ය, එවං තං පරිපූරං අස්සාති, ඉති [Pg.105] හෙතං න පස්සති. ඉදං වුච්චති චුන්ද – ‘පස්සං න පස්සතී’ති. යං ඛො තං, චුන්ද, සම්මා වදමානො වදෙය්‍ය – ‘සබ්බාකාරසම්පන්නං…පෙ… බ්‍රහ්මචරියං සුප්පකාසිත’න්ති. ඉදමෙව තං සම්මා වදමානො වදෙය්‍ය – ‘සබ්බාකාරසම්පන්නං සබ්බාකාරපරිපූරං අනූනමනධිකං ස්වාක්ඛාතං කෙවලං පරිපූරං බ්‍රහ්මචරියං සුප්පකාසිත’න්ති.

Này Cunda, Udaka con trai của Rāma đã nói lời này: ‘Thấy mà không thấy’. Thấy cái gì mà không thấy? Người ấy thấy bề mặt của lưỡi dao cạo được mài sắc bén, nhưng lại không thấy được phần lưỡi bén của nó. Điều này được gọi là: ‘Thấy mà không thấy’. Này Cunda, lời nói này của Udaka con trai của Rāma là thấp kém, thô tục, của kẻ phàm phu, không phải của bậc Thánh, không liên quan đến lợi ích, chỉ nhắm đến lưỡi dao cạo mà thôi. Và này Cunda, nếu có người nói một cách đúng đắn câu: ‘Thấy mà không thấy’, thì chính là nói về điều này một cách đúng đắn: ‘Thấy mà không thấy’. Thấy cái gì mà không thấy? Người ấy thấy rằng: ‘Phạm hạnh này được khéo thuyết giảng, được khéo trình bày, đầy đủ mọi phương diện, trọn vẹn mọi phương diện, không thiếu không thừa, hoàn toàn viên mãn’. Người ấy thấy như vậy. Nhưng người ấy không thấy rằng: ‘Nên loại bỏ điều này ở đây, như vậy nó sẽ thanh tịnh hơn’. Người ấy không thấy như vậy. Người ấy không thấy rằng: ‘Nên thêm vào điều này ở đây, như vậy nó sẽ viên mãn hơn’. Người ấy không thấy như vậy. Này Cunda, điều này được gọi là: ‘Thấy mà không thấy’. Này Cunda, nếu có người nói một cách đúng đắn rằng: ‘Phạm hạnh được khéo trình bày, đầy đủ mọi phương diện...’, thì chính là nói về điều này một cách đúng đắn: ‘Phạm hạnh này được khéo thuyết giảng, được khéo trình bày, đầy đủ mọi phương diện, trọn vẹn mọi phương diện, không thiếu không thừa, hoàn toàn viên mãn’.

සඞ්ගායිතබ්බධම්මො

Pháp Cần Được Kết Tập

177. තස්මාතිහ, චුන්ද, යෙ වො මයා ධම්මා අභිඤ්ඤා දෙසිතා, තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගම්ම සමාගම්ම අත්ථෙන අත්ථං බ්‍යඤ්ජනෙන බ්‍යඤ්ජනං සඞ්ගායිතබ්බං න විවදිතබ්බං, යථයිදං බ්‍රහ්මචරියං අද්ධනියං අස්ස චිරට්ඨිතිකං, තදස්ස බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමෙ ච තෙ, චුන්ද, ධම්මා මයා අභිඤ්ඤා දෙසිතා, යත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගම්ම සමාගම්ම අත්ථෙන අත්ථං බ්‍යඤ්ජනෙන බ්‍යඤ්ජනං සඞ්ගායිතබ්බං න විවදිතබ්බං, යථයිදං බ්‍රහ්මචරියං අද්ධනියං අස්ස චිරට්ඨිතිකං, තදස්ස බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං? සෙය්‍යථිදං – චත්තාරො සතිපට්ඨානා, චත්තාරො සම්මප්පධානා, චත්තාරො ඉද්ධිපාදා, පඤ්චින්ද්‍රියානි, පඤ්ච බලානි, සත්ත බොජ්ඣඞ්ගා, අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො. ඉමෙ ඛො තෙ, චුන්ද, ධම්මා මයා අභිඤ්ඤා දෙසිතා. යත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගම්ම සමාගම්ම අත්ථෙන අත්ථං බ්‍යඤ්ජනෙන බ්‍යඤ්ජනං සඞ්ගායිතබ්බං න විවදිතබ්බං, යථයිදං බ්‍රහ්මචරියං අද්ධනියං අස්ස චිරට්ඨිතිකං, තදස්ස බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං.

177. Này Cunda, vì vậy, đối với những pháp mà Ta đã thuyết giảng cho các ngươi sau khi đã chứng ngộ, tất cả các ngươi phải cùng nhau tụ họp, hòa hợp, đối chiếu nghĩa với nghĩa, văn với văn, rồi kết tập, không được tranh cãi, để cho phạm hạnh này được trường tồn, bền vững lâu dài; vì lợi ích cho số đông, vì hạnh phúc cho số đông, vì lòng bi mẫn đối với thế gian, vì sự tốt đẹp, lợi ích, hạnh phúc cho chư thiên và loài người. Và này Cunda, những pháp nào đã được Ta thuyết giảng cho các ngươi sau khi chứng ngộ, mà ở đó tất cả các ngươi phải cùng nhau tụ họp, hòa hợp, đối chiếu nghĩa với nghĩa, văn với văn, rồi kết tập, không được tranh cãi, để cho phạm hạnh này được trường tồn, bền vững lâu dài; vì lợi ích cho số đông, vì hạnh phúc cho số đông, vì lòng bi mẫn đối với thế gian, vì sự tốt đẹp, lợi ích, hạnh phúc cho chư thiên và loài người? Đó là: Bốn niệm xứ, bốn chánh cần, bốn như ý túc, năm căn, năm lực, bảy giác chi, và Thánh đạo tám ngành. Này Cunda, đây là những pháp mà Ta đã thuyết giảng cho các ngươi sau khi chứng ngộ. Ở đó, tất cả các ngươi phải cùng nhau tụ họp, hòa hợp, đối chiếu nghĩa với nghĩa, văn với văn, rồi kết tập, không được tranh cãi, để cho phạm hạnh này được trường tồn, bền vững lâu dài; vì lợi ích cho số đông, vì hạnh phúc cho số đông, vì lòng bi mẫn đối với thế gian, vì sự tốt đẹp, lợi ích, hạnh phúc cho chư thiên và loài người.

සඤ්ඤාපෙතබ්බවිධි

Phương Pháp Làm Cho Hiểu Rõ

178. ‘‘තෙසඤ්ච වො, චුන්ද, සමග්ගානං සම්මොදමානානං අවිවදමානානං සික්ඛතං අඤ්ඤතරො සබ්‍රහ්මචාරී සඞ්ඝෙ ධම්මං භාසෙය්‍ය. තත්‍ර චෙ තුම්හාකං එවමස්ස – ‘අයං ඛො ආයස්මා අත්ථඤ්චෙව මිච්ඡා ගණ්හාති, බ්‍යඤ්ජනානි ච මිච්ඡා රොපෙතී’ති. තස්ස නෙව අභිනන්දිතබ්බං න පටික්කොසිතබ්බං, අනභිනන්දිත්වා අප්පටික්කොසිත්වා සො එවමස්ස වචනීයො – ‘ඉමස්ස නු ඛො, ආවුසො, අත්ථස්ස ඉමානි වා බ්‍යඤ්ජනානි එතානි වා බ්‍යඤ්ජනානි කතමානි ඔපායිකතරානි, ඉමෙසඤ්ච බ්‍යඤ්ජනානං අයං වා අත්ථො එසො වා අත්ථො [Pg.106] කතමො ඔපායිකතරො’ති? සො චෙ එවං වදෙය්‍ය – ‘ඉමස්ස ඛො, ආවුසො, අත්ථස්ස ඉමානෙව බ්‍යඤ්ජනානි ඔපායිකතරානි, යා චෙව එතානි; ඉමෙසඤ්ච බ්‍යඤ්ජනානං අයමෙව අත්ථො ඔපායිකතරො, යා චෙව එසො’ති. සො නෙව උස්සාදෙතබ්බො න අපසාදෙතබ්බො, අනුස්සාදෙත්වා අනපසාදෙත්වා ස්වෙව සාධුකං සඤ්ඤාපෙතබ්බො තස්ස ච අත්ථස්ස තෙසඤ්ච බ්‍යඤ්ජනානං නිසන්තියා.

178. Này Cunda, khi các ngươi đang tu học trong sự hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, nếu có một vị đồng phạm hạnh thuyết pháp trong Tăng chúng. Lúc ấy, nếu các ngươi nghĩ rằng: ‘Vị tôn giả này đã hiểu sai cả nghĩa lẫn văn’. Không nên tán thán, cũng không nên chỉ trích. Không tán thán, không chỉ trích, nên nói với vị ấy như sau: ‘Thưa hiền giả, đối với nghĩa này, những văn cú này hay những văn cú kia, văn cú nào thích hợp hơn? Và đối với những văn cú này, nghĩa này hay nghĩa kia, nghĩa nào thích hợp hơn?’. Nếu vị ấy trả lời: ‘Thưa hiền giả, đối với nghĩa này, chính những văn cú này là thích hợp hơn cả; và đối với những văn cú này, chính nghĩa này là thích hợp hơn cả’. Không nên đề cao, cũng không nên hạ thấp vị ấy. Không đề cao, không hạ thấp, chính vị ấy cần được làm cho hiểu rõ một cách cẩn thận về nghĩa ấy và những văn cú ấy để thẩm xét.

179. ‘‘අපරොපි චෙ, චුන්ද, සබ්‍රහ්මචාරී සඞ්ඝෙ ධම්මං භාසෙය්‍ය. තත්‍ර චෙ තුම්හාකං එවමස්ස – ‘අයං ඛො ආයස්මා අත්ථඤ්හි ඛො මිච්ඡා ගණ්හාති බ්‍යඤ්ජනානි සම්මා රොපෙතී’ති. තස්ස නෙව අභිනන්දිතබ්බං න පටික්කොසිතබ්බං, අනභිනන්දිත්වා අප්පටික්කොසිත්වා සො එවමස්ස වචනීයො – ‘ඉමෙසං නු ඛො, ආවුසො, බ්‍යඤ්ජනානං අයං වා අත්ථො එසො වා අත්ථො කතමො ඔපායිකතරො’ති? සො චෙ එවං වදෙය්‍ය – ‘ඉමෙසං ඛො, ආවුසො, බ්‍යඤ්ජනානං අයමෙව අත්ථො ඔපායිකතරො, යා චෙව එසො’ති. සො නෙව උස්සාදෙතබ්බො න අපසාදෙතබ්බො, අනුස්සාදෙත්වා අනපසාදෙත්වා ස්වෙව සාධුකං සඤ්ඤාපෙතබ්බො තස්සෙව අත්ථස්ස නිසන්තියා.

179. Lại nữa, này Cunda, nếu có một vị đồng phạm hạnh khác thuyết pháp trong Tăng chúng. Lúc ấy, nếu các ngươi nghĩ rằng: ‘Vị tôn giả này đã hiểu sai nghĩa, nhưng trình bày đúng văn cú’. Không nên tán thán, cũng không nên chỉ trích. Không tán thán, không chỉ trích, nên nói với vị ấy như sau: ‘Thưa hiền giả, đối với những văn cú này, nghĩa này hay nghĩa kia, nghĩa nào thích hợp hơn?’. Nếu vị ấy trả lời: ‘Thưa hiền giả, đối với những văn cú này, chính nghĩa này là thích hợp hơn cả’. Không nên đề cao, cũng không nên hạ thấp vị ấy. Không đề cao, không hạ thấp, chính vị ấy cần được làm cho hiểu rõ một cách cẩn thận về chính nghĩa ấy để thẩm xét.

180. ‘‘අපරොපි චෙ, චුන්ද, සබ්‍රහ්මචාරී සඞ්ඝෙ ධම්මං භාසෙය්‍ය. තත්‍ර චෙ තුම්හාකං එවමස්ස – ‘අයං ඛො ආයස්මා අත්ථඤ්හි ඛො සම්මා ගණ්හාති බ්‍යඤ්ජනානි මිච්ඡා රොපෙතී’ති. තස්ස නෙව අභිනන්දිතබ්බං න පටික්කොසිතබ්බං; අනභිනන්දිත්වා අප්පටික්කොසිත්වා සො එවමස්ස වචනීයො – ‘ඉමස්ස නු ඛො, ආවුසො, අත්ථස්ස ඉමානි වා බ්‍යඤ්ජනානි එතානි වා බ්‍යඤ්ජනානි කතමානි ඔපායිකතරානී’ති? සො චෙ එවං වදෙය්‍ය – ‘ඉමස්ස ඛො, ආවුසො, අත්ථස්ස ඉමානෙව බ්‍යඤ්ජනානි ඔපයිකතරානි, යානි චෙව එතානී’ති. සො නෙව උස්සාදෙතබ්බො න අපසාදෙතබ්බො; අනුස්සාදෙත්වා අනපසාදෙත්වා ස්වෙව සාධුකං සඤ්ඤාපෙතබ්බො තෙසඤ්ඤෙව බ්‍යඤ්ජනානං නිසන්තියා.

180. Này Cunda, lại nữa, nếu có vị đồng phạm hạnh thuyết pháp ở trong Tăng chúng. Khi ấy, các ngươi có thể khởi lên suy nghĩ rằng: ‘Vị tôn giả này quả thật đã nắm bắt ý nghĩa một cách đúng đắn, nhưng lại sắp đặt văn cú một cách sai lầm.’ Lời nói của vị ấy không nên tán thưởng, cũng không nên bác bỏ; không tán thưởng, không bác bỏ, vị ấy nên được nói như sau: ‘Này hiền hữu, đối với ý nghĩa này, những văn cú này hay những văn cú kia, văn cú nào thích hợp hơn?’ Nếu vị ấy trả lời rằng: ‘Này hiền hữu, đối với ý nghĩa này, chính những văn cú này là thích hợp hơn, tức là những văn cú này.’ Vị ấy không nên được tán dương, cũng không nên bị chê bai; không tán dương, không chê bai, chính vị ấy nên được làm cho hiểu rõ một cách tốt đẹp để thẩm xét chính những văn cú ấy.

181. ‘‘අපරොපි චෙ, චුන්ද, සබ්‍රහ්මචාරී සඞ්ඝෙ ධම්මං භාසෙය්‍ය. තත්‍ර චෙ තුම්හාකං එවමස්ස – ‘අයං ඛො ආයස්මා අත්ථඤ්චෙව සම්මා ගණ්හාති බ්‍යඤ්ජනානි [Pg.107] ච සම්මා රොපෙතී’ති. තස්ස ‘සාධූ’ති භාසිතං අභිනන්දිතබ්බං අනුමොදිතබ්බං; තස්ස ‘සාධූ’ති භාසිතං අභිනන්දිත්වා අනුමොදිත්වා සො එවමස්ස වචනීයො – ‘ලාභා නො ආවුසො, සුලද්ධං නො ආවුසො, යෙ මයං ආයස්මන්තං තාදිසං සබ්‍රහ්මචාරිං පස්සාම එවං අත්ථුපෙතං බ්‍යඤ්ජනුපෙත’න්ති.

181. Này Cunda, lại nữa, nếu có vị đồng phạm hạnh thuyết pháp ở trong Tăng chúng. Khi ấy, các ngươi có thể khởi lên suy nghĩ rằng: ‘Vị tôn giả này quả thật đã nắm bắt ý nghĩa một cách đúng đắn, và cũng sắp đặt văn cú một cách đúng đắn.’ Lời nói của vị ấy nên được tán thưởng, hoan hỷ với lời ‘Lành thay!’. Sau khi đã tán thưởng, hoan hỷ với lời ‘Lành thay!’, vị ấy nên được nói như sau: ‘Thật là lợi ích cho chúng ta, thưa hiền hữu! Thật là khéo được cho chúng ta, thưa hiền hữu! Khi chúng ta được thấy một vị đồng phạm hạnh như vậy, một vị đầy đủ cả ý nghĩa lẫn văn cú.’”

පච්චයානුඤ්ඤාතකාරණං

Lý Do Cho Phép Các Vật Dụng

182. ‘‘න වො අහං, චුන්ද, දිට්ඨධම්මිකානංයෙව ආසවානං සංවරාය ධම්මං දෙසෙමි. න පනාහං, චුන්ද, සම්පරායිකානංයෙව ආසවානං පටිඝාතාය ධම්මං දෙසෙමි. දිට්ඨධම්මිකානං චෙවාහං, චුන්ද, ආසවානං සංවරාය ධම්මං දෙසෙමි; සම්පරායිකානඤ්ච ආසවානං පටිඝාතාය. තස්මාතිහ, චුන්ද, යං වො මයා චීවරං අනුඤ්ඤාතං, අලං වො තං – යාවදෙව සීතස්ස පටිඝාතාය, උණ්හස්ස පටිඝාතාය, ඩංසමකසවාතාතපසරීසප සම්ඵස්සානං පටිඝාතාය, යාවදෙව හිරිකොපීනපටිච්ඡාදනත්ථං. යො වො මයා පිණ්ඩපාතො අනුඤ්ඤාතො, අලං වො සො යාවදෙව ඉමස්ස කායස්ස ඨිතියා යාපනාය විහිංසූපරතියා බ්‍රහ්මචරියානුග්ගහාය, ඉති පුරාණඤ්ච වෙදනං පටිහඞ්ඛාමි, නවඤ්ච වෙදනං න උප්පාදෙස්සාමි, යාත්‍රා ච මෙ භවිස්සති අනවජ්ජතා ච ඵාසුවිහාරො ච. යං වො මයා සෙනාසනං අනුඤ්ඤාතං, අලං වො තං යාවදෙව සීතස්ස පටිඝාතාය, උණ්හස්ස පටිඝාතාය, ඩංසමකසවාතාතපසරීසපසම්ඵස්සානං පටිඝාතාය, යාවදෙව උතුපරිස්සයවිනොදන පටිසල්ලානාරාමත්ථං. යො වො මයා ගිලානපච්චයභෙසජ්ජ පරික්ඛාරො අනුඤ්ඤාතො, අලං වො සො යාවදෙව උප්පන්නානං වෙය්‍යාබාධිකානං වෙදනානං පටිඝාතාය අබ්‍යාපජ්ජපරමතාය.

182. Này Cunda, Ta không chỉ thuyết pháp cho các ngươi để ngăn ngừa các lậu hoặc trong hiện tại. Này Cunda, Ta cũng không chỉ thuyết pháp cho các ngươi để trừ diệt các lậu hoặc trong tương lai. Này Cunda, Ta thuyết pháp cho các ngươi để ngăn ngừa các lậu hoặc trong hiện tại và để trừ diệt các lậu hoặc trong tương lai. Vì vậy, này Cunda, ở đây, y phục nào đã được Ta cho phép dùng, y phục ấy là đủ cho các ngươi – chỉ để ngăn ngừa lạnh, ngăn ngừa nóng, ngăn ngừa sự xúc chạm của ruồi, muỗi, gió, nắng, các loài bò sát, và chỉ để che đậy sự hổ thẹn. Vật thực khất thực nào đã được Ta cho phép dùng, vật thực ấy là đủ cho các ngươi – chỉ để thân này được duy trì, được bảo dưỡng, để chấm dứt sự khổ não (do đói), để hỗ trợ cho phạm hạnh, với ý nghĩ rằng: ‘Như vậy, ta sẽ diệt trừ cảm thọ cũ (đói) và không làm phát sinh cảm thọ mới (no quá). Ta sẽ được sống điều độ, không bị chê trách, và được an ổn.’ Chỗ ở nào đã được Ta cho phép dùng, chỗ ở ấy là đủ cho các ngươi – chỉ để ngăn ngừa lạnh, ngăn ngừa nóng, ngăn ngừa sự xúc chạm của ruồi, muỗi, gió, nắng, các loài bò sát, và chỉ để loại trừ sự nguy hiểm của thời tiết và để an hưởng sự độc cư. Dược phẩm trị bệnh nào đã được Ta cho phép dùng, dược phẩm ấy là đủ cho các ngươi – chỉ để trừ diệt các cảm thọ đau đớn về thân đã phát sinh, và với mục đích tối hậu là không còn bệnh tật.

සුඛල්ලිකානුයොගො

Sự Chuyên Tâm Vào Lạc Thọ

183. ‘‘ඨානං ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘සුඛල්ලිකානුයොගමනුයුත්තා සමණා සක්‍යපුත්තියා විහරන්තී’ති. එවංවාදිනො, චුන්ද, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවමස්සු වචනීයා – ‘කතමො සො[Pg.108], ආවුසො, සුඛල්ලිකානුයොගො? සුඛල්ලිකානුයොගා හි බහූ අනෙකවිහිතා නානප්පකාරකා’ති.

183. Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Các Sa-môn Thích tử sống chuyên tâm vào lạc thọ.’ Này Cunda, những du sĩ ngoại đạo nói như vậy nên được trả lời như sau: ‘Thưa các hiền hữu, sự chuyên tâm vào lạc thọ ấy là gì? Vì rằng có nhiều, đa dạng, và nhiều loại khác nhau về sự chuyên tâm vào lạc thọ.’”

‘‘චත්තාරොමෙ, චුන්ද, සුඛල්ලිකානුයොගා හීනා ගම්මා පොථුජ්ජනිකා අනරියා අනත්ථසංහිතා න නිබ්බිදාය න විරාගාය න නිරොධාය න උපසමාය න අභිඤ්ඤාය න සම්බොධාය න නිබ්බානාය සංවත්තන්ති. කතමෙ චත්තාරො?

Này Cunda, có bốn sự chuyên tâm vào lạc thọ này là hạ liệt, thô tục, phàm phu, không thuộc bậc Thánh, không liên hệ đến mục đích, không đưa đến yểm ly, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Bốn loại ấy là gì?

‘‘ඉධ, චුන්ද, එකච්චො බාලො පාණෙ වධිත්වා වධිත්වා අත්තානං සුඛෙති පීණෙති. අයං පඨමො සුඛල්ලිකානුයොගො.

Này Cunda, ở đây, có kẻ ngu si, sau khi giết hại các sinh linh, lại làm cho tự thân được sung sướng, thỏa mãn. Đây là sự chuyên tâm vào lạc thọ thứ nhất.

‘‘පුන චපරං, චුන්ද, ඉධෙකච්චො අදින්නං ආදියිත්වා ආදියිත්වා අත්තානං සුඛෙති පීණෙති. අයං දුතියො සුඛල්ලිකානුයොගො.

Lại nữa, này Cunda, ở đây, có kẻ sau khi lấy của không cho, lại làm cho tự thân được sung sướng, thỏa mãn. Đây là sự chuyên tâm vào lạc thọ thứ hai.

‘‘පුන චපරං, චුන්ද, ඉධෙකච්චො මුසා භණිත්වා භණිත්වා අත්තානං සුඛෙති පීණෙති. අයං තතියො සුඛල්ලිකානුයොගො.

Lại nữa, này Cunda, ở đây, có kẻ sau khi nói dối, lại làm cho tự thân được sung sướng, thỏa mãn. Đây là sự chuyên tâm vào lạc thọ thứ ba.

‘‘පුන චපරං, චුන්ද, ඉධෙකච්චො පඤ්චහි කාමගුණෙහි සමප්පිතො සමඞ්ගීභූතො පරිචාරෙති. අයං චතුත්ථො සුඛල්ලිකානුයොගො.

Lại nữa, này Cunda, ở đây, có kẻ được cung phụng, đầy đủ năm dục công đức và hưởng thụ chúng. Đây là sự chuyên tâm vào lạc thọ thứ tư.

‘‘ඉමෙ ඛො, චුන්ද, චත්තාරො සුඛල්ලිකානුයොගා හීනා ගම්මා පොථුජ්ජනිකා අනරියා අනත්ථසංහිතා න නිබ්බිදාය න විරාගාය න නිරොධාය න උපසමාය න අභිඤ්ඤාය න සම්බොධාය න නිබ්බානාය සංවත්තන්ති.

Này Cunda, bốn sự chuyên tâm vào lạc thọ này là hạ liệt, thô tục, phàm phu, không thuộc bậc Thánh, không liên hệ đến mục đích, không đưa đến yểm ly, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn.

‘‘ඨානං ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘‘ඉමෙ චත්තාරො සුඛල්ලිකානුයොගෙ අනුයුත්තා සමණා සක්‍යපුත්තියා විහරන්තී’ති. තෙ වො ‘මාහෙවං’ තිස්සු වචනීයා. න තෙ වො සම්මා වදමානා වදෙය්‍යුං, අබ්භාචික්ඛෙය්‍යුං අසතා අභූතෙන.

Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Các Sa-môn Thích tử sống chuyên tâm vào bốn sự thực hành lạc thọ này.’ Các ngươi nên nói với họ rằng: ‘Xin đừng nói như vậy.’ Khi nói thế, họ đã không nói đúng về các ngươi, mà họ đã vu khống các ngươi bằng điều không thật, không đúng sự thật.

184. ‘‘චත්තාරොමෙ, චුන්ද, සුඛල්ලිකානුයොගා එකන්තනිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය උපසමාය අභිඤ්ඤාය සම්බොධාය නිබ්බානාය සංවත්තන්ති. කතමෙ චත්තාරො?

184. Này Cunda, có bốn sự chuyên tâm vào lạc thọ này chắc chắn đưa đến yểm ly, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Bốn loại ấy là gì?

‘‘ඉධ, චුන්ද, භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං පඨමො සුඛල්ලිකානුයොගො.

Này Cunda, ở đây, vị Tỳ-khưu ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sinh, có tầm, có tứ. Đây là sự chuyên tâm vào lạc thọ thứ nhất.

‘‘පුන [Pg.109] චපරං, චුන්ද, භික්ඛු විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං දුතියො සුඛල්ලිකානුයොගො.

Lại nữa, này Cunda, vị Tỳ-khưu, sau khi làm lắng dịu tầm và tứ... chứng và trú Thiền thứ hai... Đây là sự chuyên tâm vào lạc thọ thứ hai.

‘‘පුන චපරං, චුන්ද, භික්ඛු පීතියා ච විරාගා…පෙ… තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං තතියො සුඛල්ලිකානුයොගො.

Này Cunda, lại nữa, vị tỳ khưu do ly hỷ... chứng và trú thiền thứ ba. Đây là sự thực hành hưởng thụ lạc thứ ba.

‘‘පුන චපරං, චුන්ද, භික්ඛු සුඛස්ස ච පහානා දුක්ඛස්ස ච පහානා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං චතුත්ථො සුඛල්ලිකානුයොගො.

Này Cunda, lại nữa, vị tỳ khưu do xả lạc và xả khổ... chứng và trú thiền thứ tư. Đây là sự thực hành hưởng thụ lạc thứ tư.

‘‘ඉමෙ ඛො, චුන්ද, චත්තාරො සුඛල්ලිකානුයොගා එකන්තනිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය උපසමාය අභිඤ්ඤාය සම්බොධාය නිබ්බානාය සංවත්තන්ති.

Này Cunda, bốn sự thực hành hưởng thụ lạc này chắc chắn đưa đến sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, và Niết-bàn.

‘‘ඨානං ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘‘ඉමෙ චත්තාරො සුඛල්ලිකානුයොගෙ අනුයුත්තා සමණා සක්‍යපුත්තියා විහරන්තී’ති. තෙ වො ‘එවං’ තිස්සු වචනීයා. සම්මා තෙ වො වදමානා වදෙය්‍යුං, න තෙ වො අබ්භාචික්ඛෙය්‍යුං අසතා අභූතෙන.

Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Các sa-môn Thích tử sống thực hành bốn sự hưởng thụ lạc này.’ Các vị ấy nên được các ngươi trả lời rằng: ‘Đúng vậy.’ Khi nói như vậy về các ngươi, họ đã nói đúng sự thật, họ đã không vu khống các ngươi với điều không có, không thật.

සුඛල්ලිකානුයොගානිසංසො

Phước Báu của Sự Thực Hành Hưởng Thụ Lạc

185. ‘‘ඨානං ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති, යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘ඉමෙ පනාවුසො, චත්තාරො සුඛල්ලිකානුයොගෙ අනුයුත්තානං විහරතං කති ඵලානි කතානිසංසා පාටිකඞ්ඛා’ති? එවංවාදිනො, චුන්ද, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවමස්සු වචනීයා – ‘ඉමෙ ඛො, ආවුසො, චත්තාරො සුඛල්ලිකානුයොගෙ අනුයුත්තානං විහරතං චත්තාරි ඵලානි චත්තාරො ආනිසංසා පාටිකඞ්ඛා. කතමෙ චත්තාරො? ඉධාවුසො, භික්ඛු තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා සොතාපන්නො හොති අවිනිපාතධම්මො නියතො සම්බොධිපරායණො. ඉදං පඨමං ඵලං, පඨමො ආනිසංසො. පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා රාගදොසමොහානං තනුත්තා සකදාගාමී හොති, සකිදෙව ඉමං ලොකං ආගන්ත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරොති. ඉදං දුතියං ඵලං, දුතියො ආනිසංසො. පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා ඔපපාතිකො හොති, තත්ථ පරිනිබ්බායී අනාවත්තිධම්මො තස්මා ලොකා. ඉදං තතියං ඵලං, තතියො ආනිසංසො. පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. ඉදං චතුත්ථං ඵලං චතුත්ථො ආනිසංසො. ඉමෙ [Pg.110] ඛො, ආවුසො, චත්තාරො සුඛල්ලිකානුයොගෙ අනුයුත්තානං විහරතං ඉමානි චත්තාරි ඵලානි, චත්තාරො ආනිසංසා පාටිකඞ්ඛා’’ති.

185. Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Này các hiền giả, đối với những người sống thực hành bốn sự hưởng thụ lạc này, có thể trông đợi bao nhiêu quả, bao nhiêu phước báu?’ Này Cunda, các du sĩ ngoại đạo nói như vậy, nên được trả lời như sau: ‘Này các hiền giả, đối với những người sống thực hành bốn sự hưởng thụ lạc này, có thể trông đợi bốn quả, bốn phước báu. Bốn là những gì? Này các hiền giả, ở đây, vị tỳ khưu do đoạn trừ ba kiết sử, trở thành bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, chắc chắn hướng đến giác ngộ. Đây là quả thứ nhất, phước báu thứ nhất. Lại nữa, này các hiền giả, vị tỳ khưu do đoạn trừ ba kiết sử, và do làm muội lược tham, sân, si, trở thành bậc Nhất lai, chỉ một lần nữa trở lại thế gian này rồi chấm dứt khổ đau. Đây là quả thứ hai, phước báu thứ hai. Lại nữa, này các hiền giả, vị tỳ khưu do đoạn trừ năm hạ phần kiết sử, trở thành bậc hóa sanh, tại đấy nhập Niết-bàn, không còn trở lại từ thế giới ấy. Đây là quả thứ ba, phước báu thứ ba. Lại nữa, này các hiền giả, vị tỳ khưu do đoạn trừ các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Đây là quả thứ tư, phước báu thứ tư. Này các hiền giả, đối với những người sống thực hành bốn sự hưởng thụ lạc này, có thể trông đợi bốn quả, bốn phước báu này.’

ඛීණාසවඅභබ්බඨානං

Những Điều Không Thể Đối Với Bậc Lậu Tận

186. ‘‘ඨානං ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘අට්ඨිතධම්මා සමණා සක්‍යපුත්තියා විහරන්තී’ති. එවංවාදිනො, චුන්ද, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවමස්සු වචනීයා – ‘අත්ථි ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන සාවකානං ධම්මා දෙසිතා පඤ්ඤත්තා යාවජීවං අනතික්කමනීයා. සෙය්‍යථාපි, ආවුසො, ඉන්දඛීලො වා අයොඛීලො වා ගම්භීරනෙමො සුනිඛාතො අචලො අසම්පවෙධී. එවමෙව ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන සාවකානං ධම්මා දෙසිතා පඤ්ඤත්තා යාවජීවං අනතික්කමනීයා. යො සො, ආවුසො, භික්ඛු අරහං ඛීණාසවො වුසිතවා කතකරණීයො ඔහිතභාරො අනුප්පත්තසදත්ථො පරික්ඛීණභවසංයොජනො සම්මදඤ්ඤා විමුත්තො, අභබ්බො සො නව ඨානානි අජ්ඣාචරිතුං. අභබ්බො, ආවුසො, ඛීණාසවො භික්ඛු සඤ්චිච්ච පාණං ජීවිතා වොරොපෙතුං; අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියිතුං; අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු මෙථුනං ධම්මං පටිසෙවිතුං; අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු සම්පජානමුසා භාසිතුං; අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු සන්නිධිකාරකං කාමෙ පරිභුඤ්ජිතුං සෙය්‍යථාපි පුබ්බෙ ආගාරිකභූතො; අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු ඡන්දාගතිං ගන්තුං; අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු දොසාගතිං ගන්තුං; අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු මොහාගතිං ගන්තුං; අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු භයාගතිං ගන්තුං. යො සො, ආවුසො, භික්ඛු අරහං ඛීණාසවො වුසිතවා කතකරණීයො ඔහිතභාරො අනුප්පත්තසදත්ථො පරික්ඛීණභවසංයොජනො සම්මදඤ්ඤා විමුත්තො, අභබ්බො සො ඉමානි නව ඨානානි අජ්ඣාචරිතු’’න්ති.

186. Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Các sa-môn Thích tử sống với pháp không kiên định.’ Này Cunda, các du sĩ ngoại đạo nói như vậy, nên được trả lời như sau: ‘Này hiền giả, có những pháp đã được Thế Tôn, bậc Tri Giả, Kiến Giả, A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, thuyết giảng và chế định cho các đệ tử, mà các vị ấy không thể vi phạm cho đến trọn đời. Này hiền giả, ví như cột trụ bằng đá hay bằng sắt, được chôn sâu, dựng vững, không lay động, không rung chuyển. Cũng vậy, này hiền giả, có những pháp đã được Thế Tôn, bậc Tri Giả, Kiến Giả, A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, thuyết giảng và chế định cho các đệ tử, mà các vị ấy không thể vi phạm cho đến trọn đời. Này hiền giả, vị tỳ khưu nào là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc, đã sống đời phạm hạnh, việc cần làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được mục đích tối hậu, đã đoạn tận hữu kiết sử, đã giải thoát nhờ chánh trí, vị ấy không thể vi phạm chín điều. Này hiền giả, vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc không thể cố ý cướp đi mạng sống của chúng sanh; vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc không thể lấy của không cho, được xem là trộm cắp; vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc không thể hành dâm; vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc không thể cố ý nói dối; vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc không thể hưởng thụ các dục lạc đã được tích trữ như khi còn là người tại gia; vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc không thể đi vào con đường sai lạc do tham muốn; vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc không thể đi vào con đường sai lạc do sân hận; vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc không thể đi vào con đường sai lạc do si mê; vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc không thể đi vào con đường sai lạc do sợ hãi. Này hiền giả, vị tỳ khưu nào là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc, đã sống đời phạm hạnh, việc cần làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được mục đích tối hậu, đã đoạn tận hữu kiết sử, đã giải thoát nhờ chánh trí, vị ấy không thể vi phạm chín điều này.’

පඤ්හාබ්‍යාකරණං

Trả Lời Các Câu Hỏi

187. ‘‘ඨානං ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති, යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘අතීතං ඛො අද්ධානං ආරබ්භ සමණො ගොතමො අතීරකං ඤාණදස්සනං පඤ්ඤපෙති, නො ච ඛො අනාගතං අද්ධානං ආරබ්භ අතීරකං ඤාණදස්සනං පඤ්ඤපෙති, තයිදං කිංසු තයිදං කථංසූ’ති? තෙ ච අඤ්ඤතිත්ථියා [Pg.111] පරිබ්බාජකා අඤ්ඤවිහිතකෙන ඤාණදස්සනෙන අඤ්ඤවිහිතකං ඤාණදස්සනං පඤ්ඤපෙතබ්බං මඤ්ඤන්ති යථරිව බාලා අබ්‍යත්තා. අතීතං ඛො, චුන්ද, අද්ධානං ආරබ්භ තථාගතස්ස සතානුසාරි ඤාණං හොති; සො යාවතකං ආකඞ්ඛති තාවතකං අනුස්සරති. අනාගතඤ්ච ඛො අද්ධානං ආරබ්භ තථාගතස්ස බොධිජං ඤාණං උප්පජ්ජති – ‘අයමන්තිමා ජාති, නත්ථිදානි පුනබ්භවො’ති. ‘අතීතං චෙපි, චුන්ද, හොති අභූතං අතච්ඡං අනත්ථසංහිතං, න තං තථාගතො බ්‍යාකරොති. අතීතං චෙපි, චුන්ද, හොති භූතං තච්ඡං අනත්ථසංහිතං, තම්පි තථාගතො න බ්‍යාකරොති. අතීතං චෙපි චුන්ද, හොති භූතං තච්ඡං අත්ථසංහිතං, තත්‍ර කාලඤ්ඤූ තථාගතො හොති තස්ස පඤ්හස්ස වෙය්‍යාකරණාය. අනාගතං චෙපි, චුන්ද, හොති අභූතං අතච්ඡං අනත්ථසංහිතං, න තං තථාගතො බ්‍යාකරොති…පෙ… තස්ස පඤ්හස්ස වෙය්‍යාකරණාය. පච්චුප්පන්නං චෙපි, චුන්ද, හොති අභූතං අතච්ඡං අනත්ථසංහිතං, න තං තථාගතො බ්‍යාකරොති. පච්චුප්පන්නං චෙපි, චුන්ද, හොති භූතං තච්ඡං අනත්ථසංහිතං, තම්පි තථාගතො න බ්‍යාකරොති. පච්චුප්පන්නං චෙපි, චුන්ද, හොති භූතං තච්ඡං අත්ථසංහිතං, තත්‍ර කාලඤ්ඤූ තථාගතො හොති තස්ස පඤ්හස්ස වෙය්‍යාකරණාය.

187. “Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Sa-môn Gotama tuyên bố tri kiến vô hạn liên quan đến thời quá khứ, nhưng lại không tuyên bố tri kiến vô hạn liên quan đến thời vị lai. Việc ấy là thế nào? Việc ấy là tại sao?’ Và các du sĩ ngoại đạo ấy, với tri kiến về một đối tượng khác, lại cho rằng tri kiến về một đối tượng khác nên được tuyên bố, giống như những kẻ ngu si, không thông thạo. Này Cunda, liên quan đến thời quá khứ, Như Lai có trí tuệ đi theo chánh niệm; Ngài muốn nhớ lại bao nhiêu thì nhớ lại bấy nhiêu. Và liên quan đến thời vị lai, trí tuệ sanh khởi từ sự giác ngộ phát sanh nơi Như Lai rằng: ‘Đây là kiếp sống cuối cùng, nay không còn tái sanh nữa.’ Này Cunda, nếu một điều trong quá khứ là không có thật, không chân thật, không liên hệ đến lợi ích, Như Lai không trả lời về điều đó. Này Cunda, nếu một điều trong quá khứ là có thật, chân thật, nhưng không liên hệ đến lợi ích, Như Lai cũng không trả lời về điều đó. Này Cunda, nếu một điều trong quá khứ là có thật, chân thật, và liên hệ đến lợi ích, trong trường hợp đó, Như Lai biết đúng thời để trả lời câu hỏi ấy. Này Cunda, nếu một điều trong vị lai là không có thật, không chân thật, không liên hệ đến lợi ích, Như Lai không trả lời về điều đó... (như trên)... để trả lời câu hỏi ấy. Này Cunda, nếu một điều trong hiện tại là không có thật, không chân thật, không liên hệ đến lợi ích, Như Lai không trả lời về điều đó. Này Cunda, nếu một điều trong hiện tại là có thật, chân thật, nhưng không liên hệ đến lợi ích, Như Lai cũng không trả lời về điều đó. Này Cunda, nếu một điều trong hiện tại là có thật, chân thật, và liên hệ đến lợi ích, trong trường hợp đó, Như Lai biết đúng thời để trả lời câu hỏi ấy.”

188. ‘‘ඉති ඛො, චුන්ද, අතීතානාගතපච්චුප්පන්නෙසු ධම්මෙසු තථාගතො කාලවාදී භූතවාදී අත්ථවාදී ධම්මවාදී විනයවාදී, තස්මා ‘තථාගතො’ති වුච්චති. යඤ්ච ඛො, චුන්ද, සදෙවකස්ස ලොකස්ස සමාරකස්ස සබ්‍රහ්මකස්ස සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය දිට්ඨං සුතං මුතං විඤ්ඤාතං පත්තං පරියෙසිතං අනුවිචරිතං මනසා, සබ්බං තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධං, තස්මා ‘තථාගතො’ති වුච්චති. යඤ්ච, චුන්ද, රත්තිං තථාගතො අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුජ්ඣති, යඤ්ච රත්තිං අනුපාදිසෙසාය නිබ්බානධාතුයා පරිනිබ්බායති, යං එතස්මිං අන්තරෙ භාසති ලපති නිද්දිසති. සබ්බං තං තථෙව හොති නො අඤ්ඤථා, තස්මා ‘තථාගතො’ති වුච්චති. යථාවාදී, චුන්ද, තථාගතො තථාකාරී, යථාකාරී තථාවාදී. ඉති යථාවාදී තථාකාරී, යථාකාරී තථාවාදී, තස්මා ‘තථාගතො’ති වුච්චති. සදෙවකෙ ලොකෙ, චුන්ද, සමාරකෙ සබ්‍රහ්මකෙ සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය තථාගතො අභිභූ අනභිභූතො අඤ්ඤදත්ථුදසො වසවත්තී, තස්මා ‘තථාගතො’ති වුච්චති.

188. “Này Cunda, như vậy, đối với các pháp trong quá khứ, vị lai, và hiện tại, Như Lai là người nói đúng thời, nói sự thật, nói điều lợi ích, nói đúng Pháp, nói đúng Luật; vì vậy, Ngài được gọi là ‘Như Lai’. Này Cunda, bất cứ những gì trong thế gian cùng với chư thiên, ma vương, phạm thiên, trong chúng sanh cùng với các sa-môn, bà-la-môn, chư thiên và loài người, đã được thấy, được nghe, được cảm nhận, được nhận thức, được đạt đến, được tìm cầu, được tâm ý suy xét, tất cả những điều ấy đã được Như Lai chứng ngộ; vì vậy, Ngài được gọi là ‘Như Lai’. Này Cunda, vào đêm mà Như Lai chứng đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, và vào đêm mà Ngài nhập Vô Dư Y Niết-bàn, bất cứ điều gì Ngài nói, tuyên bố, chỉ dạy trong khoảng thời gian giữa đó, tất cả những điều ấy đều đúng như vậy, không khác đi; vì vậy, Ngài được gọi là ‘Như Lai’. Này Cunda, Như Lai nói như thế nào, làm như thế ấy; làm như thế nào, nói như thế ấy. Vì nói như thế nào, làm như thế ấy; làm như thế nào, nói như thế ấy, nên Ngài được gọi là ‘Như Lai’. Này Cunda, trong thế gian cùng với chư thiên, ma vương, phạm thiên, trong chúng sanh cùng với các sa-môn, bà-la-môn, chư thiên và loài người, Như Lai là bậc chinh phục, không bị ai chinh phục, là bậc thấy rõ thực chất, là bậc có quyền năng tự tại; vì vậy, Ngài được gọi là ‘Như Lai’.”

අබ්‍යාකතට්ඨානං

Những Vấn Đề Vô Ký

189. ‘‘ඨානං [Pg.112] ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘කිං නු ඛො, ආවුසො, හොති තථාගතො පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති? එවංවාදිනො, චුන්ද, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවමස්සු වචනීයා – ‘අබ්‍යාකතං ඛො, ආවුසො, භගවතා – ‘‘හොති තථාගතො පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’’’න්ති.

189. “Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Này chư hiền, có phải chúng sanh tồn tại sau khi chết, chỉ điều này là thật, điều khác là vô ích chăng?’ Này Cunda, đối với các du sĩ ngoại đạo nói như vậy, nên trả lời như sau: ‘Này chư hiền, Thế Tôn đã không giải thích rằng: “Chúng sanh tồn tại sau khi chết, chỉ điều này là thật, điều khác là vô ích.”’”

‘‘ඨානං ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති, යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘කිං පනාවුසො, න හොති තථාගතො පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති? එවංවාදිනො, චුන්ද, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවමස්සු වචනීයා – ‘එතම්පි ඛො, ආවුසො, භගවතා අබ්‍යාකතං – ‘‘න හොති තථාගතො පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’’’න්ති.

“Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Này chư hiền, có phải chúng sanh không tồn tại sau khi chết, chỉ điều này là thật, điều khác là vô ích chăng?’ Này Cunda, đối với các du sĩ ngoại đạo nói như vậy, nên trả lời như sau: ‘Này chư hiền, điều này cũng đã không được Thế Tôn giải thích rằng: “Chúng sanh không tồn tại sau khi chết, chỉ điều này là thật, điều khác là vô ích.”’”

‘‘ඨානං ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති, යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘කිං පනාවුසො, හොති ච න ච හොති තථාගතො පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති? එවංවාදිනො, චුන්ද, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවමස්සු වචනීයා – ‘අබ්‍යාකතං ඛො එතං, ආවුසො, භගවතා – ‘‘හොති ච න ච හොති තථාගතො පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’’’න්ති.

“Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Này chư hiền, có phải chúng sanh vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết, chỉ điều này là thật, điều khác là vô ích chăng?’ Này Cunda, đối với các du sĩ ngoại đạo nói như vậy, nên trả lời như sau: ‘Này chư hiền, điều này đã không được Thế Tôn giải thích rằng: “Chúng sanh vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết, chỉ điều này là thật, điều khác là vô ích.”’”

‘‘ඨානං ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති, යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘කිං පනාවුසො, නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති? එවංවාදිනො, චුන්ද, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවමස්සු වචනීයා – ‘එතම්පි ඛො, ආවුසො, භගවතා අබ්‍යාකතං – ‘‘නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’’’න්ති.

“Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Này chư hiền, có phải chúng sanh không phải tồn tại cũng không phải không tồn tại sau khi chết, chỉ điều này là thật, điều khác là vô ích chăng?’ Này Cunda, đối với các du sĩ ngoại đạo nói như vậy, nên trả lời như sau: ‘Này chư hiền, điều này cũng đã không được Thế Tôn giải thích rằng: “Chúng sanh không phải tồn tại cũng không phải không tồn tại sau khi chết, chỉ điều này là thật, điều khác là vô ích.”’”

‘‘ඨානං ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති, යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘කස්මා පනෙතං, ආවුසො, සමණෙන ගොතමෙන අබ්‍යාකත’න්ති? එවංවාදිනො, චුන්ද, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවමස්සු වචනීයා – ‘න හෙතං, ආවුසො, අත්ථසංහිතං න ධම්මසංහිතං න ආදිබ්‍රහ්මචරියකං න නිබ්බිදාය න විරාගාය න නිරොධාය න උපසමාය න අභිඤ්ඤාය න සම්බොධාය න නිබ්බානාය සංවත්තති, තස්මා තං භගවතා අබ්‍යාකත’න්ති.

Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Thưa các hiền giả, tại sao điều này không được Sa-môn Gotama tuyên bố?’ Này Cunda, đối với các du sĩ ngoại đạo nói như vậy, nên trả lời như sau: ‘Thưa các hiền giả, điều này không liên quan đến lợi ích, không liên quan đến Pháp, không phải là nền tảng của phạm hạnh, không đưa đến sự nhàm chán, không đưa đến sự ly tham, không đưa đến sự đoạn diệt, không đưa đến sự an tịnh, không đưa đến thắng trí, không đưa đến giác ngộ, không đưa đến Niết-bàn. Vì vậy, điều đó không được Thế Tôn tuyên bố.’

බ්‍යාකතට්ඨානං

Vấn đề được tuyên bố

190. ‘‘ඨානං [Pg.113] ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති, යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘කිං පනාවුසො, සමණෙන ගොතමෙන බ්‍යාකත’න්ති? එවංවාදිනො, චුන්ද, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවමස්සු වචනීයා – ‘ඉදං දුක්ඛන්ති ඛො, ආවුසො, භගවතා බ්‍යාකතං, අයං දුක්ඛසමුදයොති ඛො, ආවුසො, භගවතා බ්‍යාකතං, අයං දුක්ඛනිරොධොති ඛො, ආවුසො, භගවතා බ්‍යාකතං, අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදාති ඛො, ආවුසො, භගවතා බ්‍යාකත’න්ති.

190. Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Thưa các hiền giả, Sa-môn Gotama đã tuyên bố điều gì?’ Này Cunda, đối với các du sĩ ngoại đạo nói như vậy, nên trả lời như sau: ‘Thưa các hiền giả, Thế Tôn đã tuyên bố: ‘Đây là khổ’. Thưa các hiền giả, Thế Tôn đã tuyên bố: ‘Đây là nguyên nhân của khổ’. Thưa các hiền giả, Thế Tôn đã tuyên bố: ‘Đây là sự diệt khổ’. Thưa các hiền giả, Thế Tôn đã tuyên bố: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ’.’

‘‘ඨානං ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති, යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘කස්මා පනෙතං, ආවුසො, සමණෙන ගොතමෙන බ්‍යාකත’න්ති? එවංවාදිනො, චුන්ද, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවමස්සු වචනීයා – ‘එතඤ්හි, ආවුසො, අත්ථසංහිතං, එතං ධම්මසංහිතං, එතං ආදිබ්‍රහ්මචරියකං එකන්තනිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය උපසමාය අභිඤ්ඤාය සම්බොධාය නිබ්බානාය සංවත්තති. තස්මා තං භගවතා බ්‍යාකත’න්ති.

Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Thưa các hiền giả, tại sao điều này được Sa-môn Gotama tuyên bố?’ Này Cunda, đối với các du sĩ ngoại đạo nói như vậy, nên trả lời như sau: ‘Thưa các hiền giả, vì điều này liên quan đến lợi ích, liên quan đến Pháp, là nền tảng của phạm hạnh, đưa đến sự nhàm chán hoàn toàn, sự ly tham, sự đoạn diệt, sự an tịnh, thắng trí, giác ngộ, và Niết-bàn. Vì vậy, điều đó được Thế Tôn tuyên bố.’

පුබ්බන්තසහගතදිට්ඨිනිස්සයා

Các tà kiến nương vào quá khứ

191. ‘‘යෙපි තෙ, චුන්ද, පුබ්බන්තසහගතා දිට්ඨිනිස්සයා, තෙපි වො මයා බ්‍යාකතා, යථා තෙ බ්‍යාකාතබ්බා. යථා ච තෙ න බ්‍යාකාතබ්බා, කිං වො අහං තෙ තථා බ්‍යාකරිස්සාමි? යෙපි තෙ, චුන්ද, අපරන්තසහගතා දිට්ඨිනිස්සයා, තෙපි වො මයා බ්‍යාකතා, යථා තෙ බ්‍යාකාතබ්බා. යථා ච තෙ න බ්‍යාකාතබ්බා, කිං වො අහං තෙ තථා බ්‍යාකරිස්සාමි? කතමෙ ච තෙ, චුන්ද, පුබ්බන්තසහගතා දිට්ඨිනිස්සයා, යෙ වො මයා බ්‍යාකතා, යථා තෙ බ්‍යාකාතබ්බා. (යථා ච තෙ න බ්‍යාකාතබ්බා, කිං වො අහං තෙ තථා බ්‍යාකරිස්සාමි) ? සන්ති ඛො, චුන්ද, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘සස්සතො අත්තා ච ලොකො ච, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති. සන්ති පන, චුන්ද, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘අසස්සතො අත්තා ච ලොකො ච…පෙ… සස්සතො ච අසස්සතො ච අත්තා ච ලොකො ච… නෙව සස්සතො නාසස්සතො අත්තා ච ලොකො ච… සයංකතො අත්තා ච ලොකො ච… පරංකතො අත්තා ච ලොකො ච… සයංකතො ච [Pg.114] පරංකතො ච අත්තා ච ලොකො ච… අසයංකාරො අපරංකාරො අධිච්චසමුප්පන්නො අත්තා ච ලොකො ච, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති. සස්සතං සුඛදුක්ඛං… අසස්සතං සුඛදුක්ඛං… සස්සතඤ්ච අසස්සතඤ්ච සුඛදුක්ඛං… නෙවසස්සතං නාසස්සතං සුඛදුක්ඛං… සයංකතං සුඛදුක්ඛං… පරංකතං සුඛදුක්ඛං… සයංකතඤ්ච පරංකතඤ්ච සුඛදුක්ඛං… අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං සුඛදුක්ඛං, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති.

191. Này Cunda, những tà kiến nào liên quan đến quá khứ, những tà kiến ấy đã được Ta tuyên bố cho các ngươi, theo cách chúng nên được tuyên bố. Và theo cách chúng không nên được tuyên bố, tại sao Ta lại tuyên bố chúng cho các ngươi theo cách đó? Này Cunda, những tà kiến nào liên quan đến tương lai, những tà kiến ấy cũng đã được Ta tuyên bố cho các ngươi, theo cách chúng nên được tuyên bố. Và theo cách chúng không nên được tuyên bố, tại sao Ta lại tuyên bố chúng cho các ngươi theo cách đó? Và này Cunda, những tà kiến nào liên quan đến quá khứ đã được Ta tuyên bố cho các ngươi, theo cách chúng nên được tuyên bố? Này Cunda, có một số Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như vầy, có kiến như vầy: ‘Ngã và thế giới là thường hằng, chỉ có điều này là chân thật, ngoài ra là hư vọng.’ Này Cunda, lại có một số Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như vầy, có kiến như vầy: ‘Ngã và thế giới là vô thường… (v.v.)… ngã và thế giới vừa thường hằng vừa vô thường… ngã và thế giới không thường hằng cũng không vô thường… ngã và thế giới do tự mình làm… ngã và thế giới do người khác làm… ngã và thế giới vừa do tự mình làm vừa do người khác làm… ngã và thế giới không do tự mình làm, không do người khác làm, tự nhiên sinh, chỉ có điều này là chân thật, ngoài ra là hư vọng.’ ‘Khổ và lạc là thường hằng… khổ và lạc là vô thường… khổ và lạc vừa thường hằng vừa vô thường… khổ và lạc không thường hằng cũng không vô thường… khổ và lạc do tự mình làm… khổ và lạc do người khác làm… khổ và lạc vừa do tự mình làm vừa do người khác làm… khổ và lạc không do tự mình làm, không do người khác làm, tự nhiên sinh, chỉ có điều này là chân thật, ngoài ra là hư vọng.’

192. ‘‘තත්‍ර, චුන්ද, යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘සස්සතො අත්තා ච ලොකො ච, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති. ත්‍යාහං උපසඞ්කමිත්වා එවං වදාමි – ‘අත්ථි නු ඛො ඉදං, ආවුසො, වුච්චති – ‘‘සස්සතො අත්තා ච ලොකො චා’’ති? යඤ්ච ඛො තෙ එවමාහංසු – ‘ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති. තං තෙසං නානුජානාමි. තං කිස්ස හෙතු? අඤ්ඤථාසඤ්ඤිනොපි හෙත්ථ, චුන්ද, සන්තෙකෙ සත්තා. ඉමායපි ඛො අහං, චුන්ද, පඤ්ඤත්තියා නෙව අත්තනා සමසමං සමනුපස්සාමි කුතො භිය්‍යො. අථ ඛො අහමෙව තත්ථ භිය්‍යො යදිදං අධිපඤ්ඤත්ති.

192. Này Cunda, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào có thuyết như vầy, có kiến như vầy: ‘Ngã và thế giới là thường hằng, chỉ có điều này là chân thật, ngoài ra là hư vọng.’ Ta đến gần họ và nói như vầy: ‘Thưa các hiền giả, có phải các vị nói rằng: ‘Ngã và thế giới là thường hằng’ chăng?’ Và điều mà họ nói: ‘Chỉ có điều này là chân thật, ngoài ra là hư vọng,’ Ta không chấp nhận điều đó của họ. Vì sao vậy? Này Cunda, vì ở đây có những chúng sinh có tưởng sai khác. Này Cunda, về sự chế định này, Ta không thấy ai bằng Ta, huống nữa là hơn. Trái lại, chính Ta là người vượt trội hơn về điều đó, tức là về sự hiểu biết tối thượng.

193. ‘‘තත්‍ර, චුන්ද, යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘අසස්සතො අත්තා ච ලොකො ච…පෙ… සස්සතො ච අසස්සතො ච අත්තා ච ලොකො ච… නෙවසස්සතො නාසස්සතො අත්තා ච ලොකො ච… සයංකතො අත්තා ච ලොකො ච… පරංකතො අත්තා ච ලොකො ච… සයංකතො ච පරංකතො ච අත්තා ච ලොකො ච… අසයංකාරො අපරංකාරො අධිච්චසමුප්පන්නො අත්තා ච ලොකො ච… සස්සතං සුඛදුක්ඛං… අසස්සතං සුඛදුක්ඛං… සස්සතඤ්ච අසස්සතඤ්ච සුඛදුක්ඛං… නෙවසස්සතං නාසස්සතං සුඛදුක්ඛං… සයංකතං සුඛදුක්ඛං… පරංකතං සුඛදුක්ඛං… සයංකතඤ්ච පරංකතඤ්ච සුඛදුක්ඛං… අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං සුඛදුක්ඛං, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති. ත්‍යාහං උපසඞ්කමිත්වා එවං වදාමි – ‘අත්ථි නු ඛො ඉදං, ආවුසො, වුච්චති – ‘‘අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං සුඛදුක්ඛ’’’න්ති? යඤ්ච ඛො තෙ එවමාහංසු – ‘ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති. තං තෙසං නානුජානාමි. තං කිස්ස හෙතු? අඤ්ඤථාසඤ්ඤිනොපි හෙත්ථ, චුන්ද, සන්තෙකෙ සත්තා. ඉමායපි ඛො අහං, චුන්ද, පඤ්ඤත්තියා නෙව අත්තනා සමසමං සමනුපස්සාමි කුතො භිය්‍යො. අථ ඛො අහමෙව තත්ථ භිය්‍යො යදිදං අධිපඤ්ඤත්ති. ඉමෙ ඛො තෙ, චුන්ද, පුබ්බන්තසහගතා දිට්ඨිනිස්සයා, යෙ වො මයා බ්‍යාකතා, යථා තෙ බ්‍යාකාතබ්බා[Pg.115]. යථා ච තෙ න බ්‍යාකාතබ්බා, කිං වො අහං තෙ තථා බ්‍යාකරිස්සාමීති ?

193. “Này Cunda, trong số các Sa-môn, Bà-la-môn ấy, có những vị có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Tự ngã và thế giới là không thường hằng... ... tự ngã và thế giới vừa thường hằng vừa không thường hằng... tự ngã và thế giới không phải thường hằng cũng không phải không thường hằng... tự ngã và thế giới do tự mình làm ra... do người khác làm ra... vừa do tự mình vừa do người khác làm ra... không do tự mình cũng không do người khác làm ra, được khởi lên một cách ngẫu nhiên... khổ và lạc là thường hằng... không thường hằng... vừa thường hằng vừa không thường hằng... không phải thường hằng cũng không phải không thường hằng... khổ và lạc do tự mình làm ra... do người khác làm ra... vừa do tự mình vừa do người khác làm ra... khổ và lạc không do tự mình cũng không do người khác làm ra, được khởi lên một cách ngẫu nhiên; chỉ có điều này là sự thật, ngoài ra là sai lầm.’ Ta đến gần họ và nói như sau: ‘Thưa các hiền hữu, có phải các vị nói rằng: “khổ và lạc không do tự mình cũng không do người khác làm ra, được khởi lên một cách ngẫu nhiên” không?’ Và điều mà họ đã nói rằng: ‘Chỉ có điều này là sự thật, ngoài ra là sai lầm,’ Ta không chấp nhận điều đó của họ. Vì sao vậy? Này Cunda, vì ở đây có những chúng sanh có nhận thức khác. Này Cunda, đối với sự chế định này, Ta không thấy ai ngang bằng với Ta, huống nữa là hơn. Trái lại, chính Ta là bậc hơn hẳn ở đây, tức là về sự thấu triệt chế định. Này Cunda, đây là những kiến giải nương tựa liên quan đến quá khứ mà Ta đã giải thích cho các ngươi, theo cách chúng nên được giải thích. Còn theo cách chúng không nên được giải thích, tại sao Ta lại phải giải thích cho các ngươi theo cách đó?”

අපරන්තසහගතදිට්ඨිනිස්සයා

Các Kiến Giải Nương Tựa Liên Quan Đến Tương Lai

194. ‘‘කතමෙ ච තෙ, චුන්ද, අපරන්තසහගතා දිට්ඨිනිස්සයා, යෙ වො මයා බ්‍යාකතා, යථා තෙ බ්‍යාකාතබ්බා. (යථා ච තෙ න බ්‍යාකාතබ්බා, කිං වො අහං තෙ තථා බ්‍යාකරිස්සාමී) ? සන්ති, චුන්ද, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘රූපී අත්තා හොති අරොගො පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති. සන්ති පන, චුන්ද, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘අරූපී අත්තා හොති…පෙ… රූපී ච අරූපී ච අත්තා හොති… නෙවරූපී නාරූපී අත්තා හොති… සඤ්ඤී අත්තා හොති… අසඤ්ඤී අත්තා හොති… නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී අත්තා හොති… අත්තා උච්ඡිජ්ජති විනස්සති න හොති පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති. තත්‍ර, චුන්ද, යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘රූපී අත්තා හොති අරොගො පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති. ත්‍යාහං උපසඞ්කමිත්වා එවං වදාමි – ‘අත්ථි නු ඛො ඉදං, ආවුසො, වුච්චති – ‘‘රූපී අත්තා හොති අරොගො පරං මරණා’’’ති? යඤ්ච ඛො තෙ එවමාහංසු – ‘ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති. තං තෙසං නානුජානාමි. තං කිස්ස හෙතු? අඤ්ඤථාසඤ්ඤිනොපි හෙත්ථ, චුන්ද, සන්තෙකෙ සත්තා. ඉමායපි ඛො අහං, චුන්ද, පඤ්ඤත්තියා නෙව අත්තනා සමසමං සමනුපස්සාමි කුතො භිය්‍යො. අථ ඛො අහමෙව තත්ථ භිය්‍යො යදිදං අධිපඤ්ඤත්ති.

194. “Này Cunda, những kiến giải nương tựa nào liên quan đến tương lai mà Ta đã giải thích cho các ngươi, theo cách chúng nên được giải thích? (Còn theo cách chúng không nên được giải thích, tại sao Ta lại phải giải thích cho các ngươi theo cách đó?) Này Cunda, có một số Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Tự ngã có sắc, sau khi chết vẫn khỏe mạnh; chỉ có điều này là sự thật, ngoài ra là sai lầm.’ Lại nữa, này Cunda, có một số Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Tự ngã không có sắc... tự ngã vừa có sắc vừa không có sắc... tự ngã không phải có sắc cũng không phải không có sắc... tự ngã có tưởng... tự ngã không có tưởng... tự ngã không phải có tưởng cũng không phải không có tưởng... tự ngã bị đoạn diệt, bị hủy hoại, không tồn tại sau khi chết; chỉ có điều này là sự thật, ngoài ra là sai lầm.’ Này Cunda, trong số đó, những Sa-môn, Bà-la-môn nào có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Tự ngã có sắc, sau khi chết vẫn khỏe mạnh; chỉ có điều này là sự thật, ngoài ra là sai lầm.’ Ta đến gần họ và nói như sau: ‘Thưa các hiền hữu, có phải các vị nói rằng: “Tự ngã có sắc, sau khi chết vẫn khỏe mạnh” không?’ Và điều mà họ đã nói rằng: ‘Chỉ có điều này là sự thật, ngoài ra là sai lầm,’ Ta không chấp nhận điều đó của họ. Vì sao vậy? Này Cunda, vì ở đây có những chúng sanh có nhận thức khác. Này Cunda, đối với sự chế định này, Ta không thấy ai ngang bằng với Ta, huống nữa là hơn. Trái lại, chính Ta là bậc hơn hẳn ở đây, tức là về sự thấu triệt chế định.

195. ‘‘තත්‍ර, චුන්ද, යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘අරූපී අත්තා හොති…පෙ… රූපී ච අරූපී ච අත්තා හොති… නෙවරූපීනාරූපී අත්තා හොති… සඤ්ඤී අත්තා හොති… අසඤ්ඤී අත්තා හොති… නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී අත්තා හොති… අත්තා උච්ඡිජ්ජති විනස්සති න හොති පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති. ත්‍යාහං උපසඞ්කමිත්වා එවං වදාමි – ‘අත්ථි නු ඛො ඉදං, ආවුසො, වුච්චති – ‘‘අත්තා උච්ඡිජ්ජති විනස්සති න හොති පරං මරණා’’’ති? යඤ්ච ඛො තෙ, චුන්ද, එවමාහංසු – ‘ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති. තං තෙසං නානුජානාමි. තං කිස්ස හෙතු? අඤ්ඤථාසඤ්ඤිනොපි හෙත්ථ, චුන්ද, සන්තෙකෙ සත්තා. ඉමායපි ඛො අහං, චුන්ද, පඤ්ඤත්තියා නෙව අත්තනා [Pg.116] සමසමං සමනුපස්සාමි, කුතො භිය්‍යො. අථ ඛො අහමෙව තත්ථ භිය්‍යො යදිදං අධිපඤ්ඤත්ති. ඉමෙ ඛො තෙ, චුන්ද, අපරන්තසහගතා දිට්ඨිනිස්සයා, යෙ වො මයා බ්‍යාකතා, යථා තෙ බ්‍යාකාතබ්බා. යථා ච තෙ න බ්‍යාකාතබ්බා, කිං වො අහං තෙ තථා බ්‍යාකරිස්සාමීති ?

195. “Này Cunda, trong số đó, những Sa-môn, Bà-la-môn nào có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Tự ngã không có sắc... tự ngã vừa có sắc vừa không có sắc... tự ngã không phải có sắc cũng không phải không có sắc... tự ngã có tưởng... tự ngã không có tưởng... tự ngã không phải có tưởng cũng không phải không có tưởng... tự ngã bị đoạn diệt, bị hủy hoại, không tồn tại sau khi chết; chỉ có điều này là sự thật, ngoài ra là sai lầm.’ Ta đến gần họ và nói như sau: ‘Thưa các hiền hữu, có phải các vị nói rằng: “Tự ngã bị đoạn diệt, bị hủy hoại, không tồn tại sau khi chết” không?’ Và điều mà họ, này Cunda, đã nói rằng: ‘Chỉ có điều này là sự thật, ngoài ra là sai lầm,’ Ta không chấp nhận điều đó của họ. Vì sao vậy? Này Cunda, vì ở đây có những chúng sanh có nhận thức khác. Này Cunda, đối với sự chế định này, Ta không thấy ai ngang bằng với Ta, huống nữa là hơn. Trái lại, chính Ta là bậc hơn hẳn ở đây, tức là về sự thấu triệt chế định. Này Cunda, đây là những kiến giải nương tựa liên quan đến tương lai mà Ta đã giải thích cho các ngươi, theo cách chúng nên được giải thích. Còn theo cách chúng không nên được giải thích, tại sao Ta lại phải giải thích cho các ngươi theo cách đó?”

196. ‘‘ඉමෙසඤ්ච, චුන්ද, පුබ්බන්තසහගතානං දිට්ඨිනිස්සයානං ඉමෙසඤ්ච අපරන්තසහගතානං දිට්ඨිනිස්සයානං පහානාය සමතික්කමාය එවං මයා චත්තාරො සතිපට්ඨානා දෙසිතා පඤ්ඤත්තා. කතමෙ චත්තාරො? ඉධ, චුන්ද, භික්ඛු කායෙ කායානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං. වෙදනාසු වෙදනානුපස්සී…පෙ… චිත්තෙ චිත්තානුපස්සී… ධම්මෙසු ධම්මානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා, විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං. ඉමෙසඤ්ච චුන්ද, පුබ්බන්තසහගතානං දිට්ඨිනිස්සයානං ඉමෙසඤ්ච අපරන්තසහගතානං දිට්ඨිනිස්සයානං පහානාය සමතික්කමාය. එවං මයා ඉමෙ චත්තාරො සතිපට්ඨානා දෙසිතා පඤ්ඤත්තා’’ති.

196. “Này Cunda, để đoạn trừ và vượt qua những kiến giải nương tựa liên quan đến quá khứ này và những kiến giải nương tựa liên quan đến tương lai này, Ta đã thuyết giảng và chế định Bốn Niệm Xứ như vậy. Bốn niệm xứ nào? Này Cunda, ở đây, vị Tỳ-kheo sống quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để nhiếp phục tham và ưu ở đời. Vị ấy sống quán thọ trên các thọ... quán tâm trên tâm... quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để nhiếp phục tham và ưu ở đời. Này Cunda, để đoạn trừ và vượt qua những kiến giải nương tựa liên quan đến quá khứ này và những kiến giải nương tựa liên quan đến tương lai này, Ta đã thuyết giảng và chế định Bốn Niệm Xứ này như vậy.”

197. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මා උපවාණො භගවතො පිට්ඨිතො ඨිතො හොති භගවන්තං බීජයමානො. අථ ඛො ආයස්මා උපවාණො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අච්ඡරියං, භන්තෙ, අබ්භුතං, භන්තෙ! පාසාදිකො වතායං, භන්තෙ, ධම්මපරියායො; සුපාසාදිකො වතායං භන්තෙ, ධම්මපරියායො, කො නාමායං භන්තෙ ධම්මපරියායො’’ති? ‘‘තස්මාතිහ ත්වං, උපවාණ, ඉමං ධම්මපරියායං ‘පාසාදිකො’ ත්වෙව නං ධාරෙහී’’ති. ඉදමවොච භගවා. අත්තමනො ආයස්මා උපවාණො භගවතො භාසිතං අභිනන්දීති.

197. Vào lúc bấy giờ, Tôn giả Upavāṇa đang đứng hầu quạt cho đức Thế Tôn ở phía sau lưng ngài. Bấy giờ, Tôn giả Upavāṇa bạch với đức Thế Tôn rằng: – ‘Bạch Thế Tôn, thật hy hữu! Bạch Thế Tôn, thật vi diệu! Bạch Thế Tôn, pháp môn này thật đáng tịnh tín! Bạch Thế Tôn, pháp môn này thật vô cùng đáng tịnh tín! Bạch Thế Tôn, pháp môn này tên là gì?’ – ‘Này Upavāṇa, vì pháp môn này đáng tịnh tín, do đó, ngươi hãy ghi nhớ pháp môn này là ‘Pāsādika’ (Đáng Tịnh Tín).’ Đức Thế Tôn đã nói như vậy. Tôn giả Upavāṇa hoan hỷ, tín thọ lời dạy của đức Thế Tôn.

පාසාදිකසුත්තං නිට්ඨිතං ඡට්ඨං.

Kinh Pāsādika, thứ sáu, kết thúc.

7. ලක්ඛණසුත්තං

7. Kinh Tướng

ද්වත්තිංසමහාපුරිසලක්ඛණානි

Ba mươi hai tướng của bậc Đại nhân

198. එවං [Pg.117] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භද්දන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච –

198. Tôi nghe như vầy – một thời đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī, trong khu vườn của trưởng giả Anāthapiṇḍika, ở Jetavana. Tại đấy, đức Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: – ‘Này các Tỳ khưu.’ – ‘Bạch Thế Tôn,’ các Tỳ khưu ấy vâng đáp đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn nói như sau:

199. ‘‘ද්වත්තිංසිමානි, භික්ඛවෙ, මහාපුරිසස්ස මහාපුරිසලක්ඛණානි, යෙහි සමන්නාගතස්ස මහාපුරිසස්ස ද්වෙව ගතියො භවන්ති අනඤ්ඤා. සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී ධම්මිකො ධම්මරාජා චාතුරන්තො විජිතාවී ජනපදත්ථාවරියප්පත්තො සත්තරතනසමන්නාගතො. තස්සිමානි සත්ත රතනානි භවන්ති; සෙය්‍යථිදං, චක්කරතනං හත්ථිරතනං අස්සරතනං මණිරතනං ඉත්ථිරතනං ගහපතිරතනං පරිණායකරතනමෙව සත්තමං. පරොසහස්සං ඛො පනස්ස පුත්තා භවන්ති සූරා වීරඞ්ගරූපා පරසෙනප්පමද්දනා. සො ඉමං පථවිං සාගරපරියන්තං අදණ්ඩෙන අසත්ථෙන ධම්මෙන අභිවිජිය අජ්ඣාවසති. සචෙ ඛො පන අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති, අරහං හොති සම්මාසම්බුද්ධො ලොකෙ විවට්ටච්ඡදො.

199. ‘Này các Tỳ khưu, có ba mươi hai tướng đại nhân này của bậc Đại nhân, người nào được trang bị các tướng ấy thì chỉ có hai con đường, không có con đường nào khác. Nếu sống tại gia, vị ấy sẽ là vua Chuyển luân, là vị vua đúng pháp, trị vì theo pháp, chinh phục bốn phương, đạt được sự ổn định trong xứ sở, sở hữu bảy báu. Bảy báu của vị ấy là: bánh xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, nữ báu, gia chủ báu, và thứ bảy là tướng quân báu. Vị ấy có hơn một ngàn người con trai, dũng mãnh, có thân hình anh hùng, có thể đè bẹp quân đội của đối phương. Vị ấy chinh phục và cai trị trái đất này, cho đến tận bờ đại dương, không dùng roi vọt, không dùng binh khí, mà bằng chánh pháp. Nhưng nếu vị ấy từ bỏ đời sống tại gia, xuất gia sống không gia đình, vị ấy sẽ trở thành một vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, vén mở màn che vô minh trong thế gian.

200. ‘‘කතමානි ච තානි, භික්ඛවෙ, ද්වත්තිංස මහාපුරිසස්ස මහාපුරිසලක්ඛණානි, යෙහි සමන්නාගතස්ස මහාපුරිසස්ස ද්වෙව ගතියො භවන්ති අනඤ්ඤා? සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… සචෙ ඛො පන අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති, අරහං හොති සම්මාසම්බුද්ධො ලොකෙ විවට්ටච්ඡදො.

200. ‘Và này các Tỳ khưu, ba mươi hai tướng đại nhân của bậc Đại nhân ấy là gì, mà người nào được trang bị các tướng ấy thì chỉ có hai con đường, không có con đường nào khác? Nếu sống tại gia, vị ấy sẽ là vua Chuyển luân… (như trên)… Nhưng nếu vị ấy từ bỏ đời sống tại gia, xuất gia sống không gia đình, vị ấy sẽ trở thành một vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, vén mở màn che vô minh trong thế gian.

‘‘ඉධ, භික්ඛවෙ, මහාපුරිසො සුප්පතිට්ඨිතපාදො හොති. යම්පි, භික්ඛවෙ, මහාපුරිසො සුප්පතිට්ඨිතපාදො හොති, ඉදම්පි, භික්ඛවෙ, මහාපුරිසස්ස මහාපුරිසලක්ඛණං භවති.

‘Này các Tỳ khưu, ở đây, bậc Đại nhân có bàn chân đặt bằng phẳng. Này các Tỳ khưu, việc bậc Đại nhân có bàn chân đặt bằng phẳng, này các Tỳ khưu, đây cũng là một tướng đại nhân của bậc Đại nhân.

‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, මහාපුරිසස්ස හෙට්ඨාපාදතලෙසු චක්කානි ජාතානි හොන්ති සහස්සාරානි සනෙමිකානි සනාභිකානි සබ්බාකාරපරිපූරානි. යම්පි[Pg.118], භික්ඛවෙ, මහාපුරිසස්ස හෙට්ඨාපාදතලෙසු චක්කානි ජාතානි හොන්ති සහස්සාරානි සනෙමිකානි සනාභිකානි සබ්බාකාරපරිපූරානි, ඉදම්පි, භික්ඛවෙ, මහාපුරිසස්ස මහාපුරිසලක්ඛණං භවති.

‘Lại nữa, này các Tỳ khưu, dưới lòng bàn chân của bậc Đại nhân, có những bánh xe hiện ra, có một ngàn căm, có vành, có trục, đầy đủ mọi phương diện. Này các Tỳ khưu, việc dưới lòng bàn chân của bậc Đại nhân có những bánh xe hiện ra, có một ngàn căm, có vành, có trục, đầy đủ mọi phương diện, này các Tỳ khưu, đây cũng là một tướng đại nhân của bậc Đại nhân.

‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, මහාපුරිසො ආයතපණ්හි හොති…පෙ… දීඝඞ්ගුලි හොති… මුදුතලුනහත්ථපාදො හොති… ජාලහත්ථපාදො හොති… උස්සඞ්ඛපාදො හොති… එණිජඞ්ඝො හොති… ඨිතකොව අනොනමන්තො උභොහි පාණිතලෙහි ජණ්ණුකානි පරිමසති පරිමජ්ජති… කොසොහිතවත්ථගුය්හො හොති… සුවණ්ණවණ්ණො හොති කඤ්චනසන්නිභත්තචො… සුඛුමච්ඡවි හොති, සුඛුමත්තා ඡවියා රජොජල්ලං කායෙ න උපලිම්පති… එකෙකලොමො හොති, එකෙකානි ලොමානි ලොමකූපෙසු ජාතානි… උද්ධග්ගලොමො හොති, උද්ධග්ගානි ලොමානි ජාතානි නීලානි අඤ්ජනවණ්ණානි කුණ්ඩලාවට්ටානි දක්ඛිණාවට්ටකජාතානි … බ්‍රහ්මුජුගත්තො හොති… සත්තුස්සදො හොති… සීහපුබ්බද්ධකායො හොති… චිතන්තරංසො හොති… නිග්‍රොධපරිමණ්ඩලො හොති, යාවතක්වස්ස කායො තාවතක්වස්ස බ්‍යාමො යාවතක්වස්ස බ්‍යාමො තාවතක්වස්ස කායො… සමවට්ටක්ඛන්ධො හොති… රසග්ගසග්ගී හොති… සීහහනු හොති… චත්තාලීසදන්තො හොති … සමදන්තො හොති… අවිරළදන්තො හොති… සුසුක්කදාඨො හොති… පහූතජිව්හො හොති… බ්‍රහ්මස්සරො හොති කරවීකභාණී… අභිනීලනෙත්තො හොති… ගොපඛුමො හොති… උණ්ණා භමුකන්තරෙ ජාතා හොති, ඔදාතා මුදුතූලසන්නිභා. යම්පි, භික්ඛවෙ, මහාපුරිසස්ස උණ්ණා භමුකන්තරෙ ජාතා හොති, ඔදාතා මුදුතූලසන්නිභා, ඉදම්පි, භික්ඛවෙ, මහාපුරිසස්ස මහාපුරිසලක්ඛණං භවති.

‘Lại nữa, này các Tỳ khưu, bậc Đại nhân có gót chân dài… (như trên)… có ngón tay, ngón chân dài… có bàn tay, bàn chân mềm mại, mịn màng… có ngón tay, ngón chân liền nhau như màng lưới… có mắt cá chân cao… có bắp chân như bắp chân của con sơn dương eṇī… đứng thẳng không cần cúi xuống, có thể dùng cả hai lòng bàn tay chạm và xoa đầu gối… có âm tàng được che kín trong vỏ bọc… có màu da như vàng, da như vàng ròng… có làn da mịn màng, vì da mịn màng nên bụi bẩn không bám vào thân… có lông mọc từng sợi một, mỗi lỗ chân lông chỉ mọc một sợi… có lông mọc hướng lên trên, các sợi lông mọc hướng lên, màu xanh biếc như thuốc vẽ mắt, cuộn tròn như bông tai, xoáy về bên phải… có thân hình thẳng như Phạm thiên… có bảy chỗ đầy đặn… có nửa thân trên như sư tử… có khoảng giữa hai vai đầy đặn… có thân hình cân đối như cây đa, chiều cao của thân bằng sải tay, sải tay bằng chiều cao của thân… có cổ tròn đều… có các dây thần kinh vị giác thượng hạng… có hàm như hàm sư tử… có bốn mươi chiếc răng… có răng đều nhau… có răng khít nhau… có bốn răng nanh rất trắng… có lưỡi rộng và dài… có giọng nói như Phạm thiên, tiếng hót như chim karavīka… có mắt xanh biếc… có lông mi như lông mi bò con… có một sợi lông trắng mọc giữa hai chân mày, mềm mại như bông gòn. Này các Tỳ khưu, việc bậc Đại nhân có một sợi lông trắng mọc giữa hai chân mày, mềm mại như bông gòn, này các Tỳ khưu, đây cũng là một tướng đại nhân của bậc Đại nhân.

‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, මහාපුරිසො උණ්හීසසීසො හොති. යම්පි, භික්ඛවෙ, මහාපුරිසො උණ්හීසසීසො හොති, ඉදම්පි, භික්ඛවෙ, මහාපුරිසස්ස මහාපුරිසලක්ඛණං භවති.

‘Lại nữa, này các Tỳ khưu, bậc Đại nhân có đỉnh đầu u lên. Này các Tỳ khưu, việc bậc Đại nhân có đỉnh đầu u lên, này các Tỳ khưu, đây cũng là một tướng đại nhân của bậc Đại nhân.

‘‘ඉමානි ඛො තානි, භික්ඛවෙ, ද්වත්තිංස මහාපුරිසස්ස මහාපුරිසලක්ඛණානි, යෙහි සමන්නාගතස්ස මහාපුරිසස්ස ද්වෙව ගතියො භවන්ති අනඤ්ඤා. සචෙ [Pg.119] අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… සචෙ ඛො පන අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති, අරහං හොති සම්මාසම්බුද්ධො ලොකෙ විවට්ටච්ඡදො.

‘Này các Tỳ khưu, đây là ba mươi hai tướng đại nhân của bậc Đại nhân, người nào được trang bị các tướng ấy thì chỉ có hai con đường, không có con đường nào khác. Nếu sống tại gia, vị ấy sẽ là vua Chuyển luân… (như trên)… Nhưng nếu vị ấy từ bỏ đời sống tại gia, xuất gia sống không gia đình, vị ấy sẽ trở thành một vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, vén mở màn che vô minh trong thế gian.

‘‘ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, ද්වත්තිංස මහාපුරිසස්ස මහාපුරිසලක්ඛණානි බාහිරකාපි ඉසයො ධාරෙන්ති, නො ච ඛො තෙ ජානන්ති – ‘ඉමස්ස කම්මස්ස කටත්තා ඉදං ලක්ඛණං පටිලභතී’ති.

‘Này các Tỳ khưu, ba mươi hai tướng đại nhân này của bậc Đại nhân, các vị ẩn sĩ ngoại đạo cũng ghi nhớ, nhưng họ không biết rằng: ‘Do đã làm nghiệp này nên được tướng này.’

(1) සුප්පතිට්ඨිතපාදතාලක්ඛණං

(1) Tướng bàn chân đặt bằng phẳng

201. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො දළ්හසමාදානො අහොසි කුසලෙසු ධම්මෙසු, අවත්ථිතසමාදානො කායසුචරිතෙ වචීසුචරිතෙ මනොසුචරිතෙ දානසංවිභාගෙ සීලසමාදානෙ උපොසථුපවාසෙ මත්තෙය්‍යතාය පෙත්තෙය්‍යතාය සාමඤ්ඤතාය බ්‍රහ්මඤ්ඤතාය කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිතාය අඤ්ඤතරඤ්ඤතරෙසු ච අධිකුසලෙසු ධම්මෙසු. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා උපචිතත්තා උස්සන්නත්තා විපුලත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජති. සො තත්ථ අඤ්ඤෙ දෙවෙ දසහි ඨානෙහි අධිග්ගණ්හාති දිබ්බෙන ආයුනා දිබ්බෙන වණ්ණෙන දිබ්බෙන සුඛෙන දිබ්බෙන යසෙන දිබ්බෙන ආධිපතෙය්‍යෙන දිබ්බෙහි රූපෙහි දිබ්බෙහි සද්දෙහි දිබ්බෙහි ගන්ධෙහි දිබ්බෙහි රසෙහි දිබ්බෙහි ඵොට්ඨබ්බෙහි. සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමං මහාපුරිසලක්ඛණං පටිලභති. සුප්පතිට්ඨිතපාදො හොති. සමං පාදං භූමියං නික්ඛිපති, සමං උද්ධරති, සමං සබ්බාවන්තෙහි පාදතලෙහි භූමිං ඵුසති.

201. Này các Tỳ khưu, Như Lai biết rõ đời trước, kiếp trước, nơi ở trước. Khi trước, trong lúc là người, vị ấy đã kiên cố thọ trì các thiện pháp, không thối chuyển trong việc thọ trì thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành, trong việc bố thí phân chia, trong việc thọ trì giới, trong việc giữ ngày Bố-tát, trong lòng hiếu thảo với mẹ, hiếu thảo với cha, trong việc kính trọng Sa-môn, kính trọng Bà-la-môn, trong việc kính trọng bậc trưởng thượng trong gia tộc, và trong các thiện pháp thù thắng khác. Vị ấy, do nghiệp ấy đã được làm, đã được tích lũy, đã được sung mãn, đã được quảng đại, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào thiện thú, thiên giới. Ở đó, vị ấy vượt trội các vị trời khác về mười phương diện: tuổi thọ cõi trời, dung sắc cõi trời, lạc cõi trời, danh tiếng cõi trời, quyền uy cõi trời, các sắc cõi trời, các tiếng cõi trời, các hương cõi trời, các vị cõi trời, các xúc cõi trời. Vị ấy từ đó mệnh chung, khi đến cõi này, đạt được tướng đại nhân này: có bàn chân đặt xuống bằng phẳng. Vị ấy đặt bàn chân xuống đất bằng phẳng, nhấc lên cũng bằng phẳng, toàn bộ lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất một cách bằng phẳng.

202. ‘‘සො තෙන ලක්ඛණෙන සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී ධම්මිකො ධම්මරාජා චාතුරන්තො විජිතාවී ජනපදත්ථාවරියප්පත්තො සත්තරතනසමන්නාගතො. තස්සිමානි සත්ත රතනානි භවන්ති; සෙය්‍යථිදං, චක්කරතනං හත්ථිරතනං අස්සරතනං මණිරතනං ඉත්ථිරතනං ගහපතිරතනං පරිණායකරතනමෙව සත්තමං. පරොසහස්සං ඛො පනස්ස පුත්තා භවන්ති සූරා වීරඞ්ගරූපා පරසෙනප්පමද්දනා. සො ඉමං පථවිං සාගරපරියන්තං අඛිලමනිමිත්තමකණ්ටකං ඉද්ධං ඵීතං ඛෙමං සිවං නිරබ්බුදං අදණ්ඩෙන අසත්ථෙන ධම්මෙන අභිවිජිය අජ්ඣාවසති[Pg.120]. රාජා සමානො කිං ලභති? අක්ඛම්භියො හොති කෙනචි මනුස්සභූතෙන පච්චත්ථිකෙන පච්චාමිත්තෙන. රාජා සමානො ඉදං ලභති. ‘‘සචෙ ඛො පන අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති, අරහං හොති සම්මාසම්බුද්ධො ලොකෙ විවට්ටච්ඡදො. බුද්ධො සමානො කිං ලභති? අක්ඛම්භියො හොති අබ්භන්තරෙහි වා බාහිරෙහි වා පච්චත්ථිකෙහි පච්චාමිත්තෙහි රාගෙන වා දොසෙන වා මොහෙන වා සමණෙන වා බ්‍රාහ්මණෙන වා දෙවෙන වා මාරෙන වා බ්‍රහ්මුනා වා කෙනචි වා ලොකස්මිං. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.

202. Vị ấy, người có tướng ấy, nếu sống tại gia, sẽ trở thành vua Chuyển Luân, đúng Chánh pháp, là Pháp vương, trị vì bốn châu, đã chiến thắng, làm cho quốc độ an ổn, có đủ bảy báu. Vị ấy có bảy báu này, tức là: bánh xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, nữ báu, gia chủ báu, và thứ bảy là tướng quân báu. Vị ấy có hơn một ngàn người con, dũng mãnh, có thân hình anh hùng, có thể nhiếp phục quân đội kẻ thù. Vị ấy, sau khi chinh phục khắp đất đai này cho đến biển cả, không dùng roi, không dùng gươm, đúng theo Chánh pháp, cai trị một xứ sở không có gai góc, không có chướng ngại, không có kẻ thù, thịnh vượng, phồn vinh, an ổn, tốt lành, không có tai họa. Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy không bị bất cứ người nào là kẻ đối nghịch, là kẻ thù làm cho lay chuyển. Khi là vua, vị ấy được điều này. Còn nếu vị ấy từ bỏ gia đình, sống đời không gia đình, xuất gia, sẽ trở thành bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ở đời, đã vén mở màn che. Khi là Phật, vị ấy được gì? Vị ấy không bị lay chuyển bởi kẻ đối nghịch, kẻ thù bên trong hay bên ngoài, bởi tham, hay sân, hay si, bởi Sa-môn, hay Bà-la-môn, hay chư Thiên, hay Ma vương, hay Phạm thiên, hay bởi bất cứ ai ở trên đời. Khi là Phật, vị ấy được điều này. Đức Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này.

203. තත්ථෙතං වුච්චති –

203. Về việc ấy, có lời này được nói:

‘‘සච්චෙ ච ධම්මෙ ච දමෙ ච සංයමෙ,සොචෙය්‍යසීලාලයුපොසථෙසු ච;

දානෙ අහිංසාය අසාහසෙ රතො,දළ්හං සමාදාය සමත්තමාචරි.

Trong sự thật, trong Chánh pháp, trong điều phục, trong phòng hộ, trong sự thanh tịnh, an trú nơi giới và ngày Bố-tát, hoan hỷ trong bố thí, trong bất hại, trong không bạo hành, vị ấy đã thọ trì một cách kiên cố và thực hành trọn vẹn.

‘‘සො තෙන කම්මෙන දිවං සමක්කමි,සුඛඤ්ච ඛිඩ්ඩාරතියො ච අන්වභි ;

තතො චවිත්වා පුනරාගතො ඉධ,සමෙහි පාදෙහි ඵුසී වසුන්ධරං.

Do nghiệp ấy, vị ấy đã đi đến cõi trời, đã hưởng thụ lạc thú và sự vui chơi hoan hỷ. Từ đó mệnh chung, lại trở về đây, đã chạm mặt đất với đôi bàn chân bằng phẳng.

‘‘බ්‍යාකංසු වෙය්‍යඤ්ජනිකා සමාගතා,සමප්පතිට්ඨස්ස න හොති ඛම්භනා;

ගිහිස්ස වා පබ්බජිතස්ස වා පුන,තං ලක්ඛණං භවති තදත්ථජොතකං.

Các nhà tướng số học tụ họp lại đã giải thích rằng: ‘Đối với người có bàn chân đặt bằng phẳng, không có sự cản trở, dù là người tại gia hay người xuất gia. Tướng ấy chính là tướng soi sáng ý nghĩa đó.’

‘‘අක්ඛම්භියො හොති අගාරමාවසං,පරාභිභූ සත්තුභි නප්පමද්දනො;

මනුස්සභූතෙනිධ හොති කෙනචි,අක්ඛම්භියො තස්ස ඵලෙන කම්මුනො.

Khi sống tại gia, vị ấy không bị lay chuyển, chế ngự được người khác, không bị kẻ thù đàn áp. Ở đây, do quả của nghiệp ấy, vị ấy không bị bất cứ người nào làm cho lay chuyển.

‘‘සචෙ [Pg.121] ච පබ්බජ්ජමුපෙති තාදිසො,නෙක්ඛම්මඡන්දාභිරතො විචක්ඛණො;

අග්ගො න සො ගච්ඡති ජාතු ඛම්භනං,නරුත්තමො එස හි තස්ස ධම්මතා’’ති.

Nếu người như vậy xuất gia, hoan hỷ trong ý muốn xuất ly, là bậc trí tuệ, bậc tối thượng, bậc tối thượng trong loài người ấy không bao giờ đi đến sự lay chuyển. Đây chính là pháp tánh của vị ấy.

(2) පාදතලචක්කලක්ඛණං

(2) Tướng Bánh Xe Dưới Lòng Bàn Chân

204. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො බහුජනස්ස සුඛාවහො අහොසි, උබ්බෙගඋත්තාසභයං අපනුදිතා, ධම්මිකඤ්ච රක්ඛාවරණගුත්තිං සංවිධාතා, සපරිවාරඤ්ච දානං අදාසි. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා උපචිතත්තා උස්සන්නත්තා විපුලත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජති…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමං මහාපුරිසලක්ඛණං පටිලභති. හෙට්ඨාපාදතලෙසු චක්කානි ජාතානි හොන්ති සහස්සාරානි සනෙමිකානි සනාභිකානි සබ්බාකාරපරිපූරානි සුවිභත්තන්තරානි.

204. Này các Tỳ khưu, Như Lai biết rõ đời trước, kiếp trước, nơi ở trước. Khi trước, trong lúc là người, vị ấy đã là người mang lại hạnh phúc cho nhiều người, đã xua tan sự sợ hãi, kinh hoàng, khiếp đảm, đã sắp đặt sự bảo vệ, che chở, phòng hộ đúng pháp, và đã bố thí cùng với vật tùy tùng. Vị ấy, do nghiệp ấy đã được làm, đã được tích lũy, đã được sung mãn, đã được quảng đại, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào thiện thú, thiên giới... (v.v.)... Vị ấy từ đó mệnh chung, khi đến cõi này, đạt được tướng đại nhân này: Dưới lòng bàn chân của vị ấy có những bánh xe hiện ra, có ngàn căm, có vành xe, có trục xe, đầy đủ mọi phương diện, và các khoảng được phân chia rõ ràng.

‘‘සො තෙන ලක්ඛණෙන සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? මහාපරිවාරො හොති; මහාස්ස හොන්ති පරිවාරා බ්‍රාහ්මණගහපතිකා නෙගමජානපදා ගණකමහාමත්තා අනීකට්ඨා දොවාරිකා අමච්චා පාරිසජ්ජා රාජානො භොගියා කුමාරා. රාජා සමානො ඉදං ලභති. සචෙ ඛො පන අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති, අරහං හොති සම්මාසම්බුද්ධො ලොකෙ විවට්ටච්ඡදො. බුද්ධො සමානො කිං ලභති? මහාපරිවාරො හොති; මහාස්ස හොන්ති පරිවාරා භික්ඛූ භික්ඛුනියො උපාසකා උපාසිකායො දෙවා මනුස්සා අසුරා නාගා ගන්ධබ්බා. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.

Vị ấy, người có tướng ấy, nếu sống tại gia, sẽ trở thành vua Chuyển Luân... (v.v.)... Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy có đoàn tùy tùng đông đảo; đoàn tùy tùng của vị ấy rất đông, gồm các Bà-la-môn, gia chủ, người ở thị trấn và thôn quê, các quan kế toán, đại thần, các chỉ huy quân đội, lính gác cổng, các quan chức, các vị trong hội đồng, các vua chư hầu, các vị hưởng bổng lộc, các hoàng tử. Khi là vua, vị ấy được điều này. Còn nếu vị ấy từ bỏ gia đình, sống đời không gia đình, xuất gia, sẽ trở thành bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ở đời, đã vén mở màn che. Khi là Phật, vị ấy được gì? Vị ấy có đoàn tùy tùng đông đảo; đoàn tùy tùng của vị ấy rất đông, gồm các Tỳ-khưu, Tỳ-khưu-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, chư Thiên, loài người, A-tu-la, loài Rồng, và Càn-thát-bà. Khi là Phật, vị ấy được điều này. Đức Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này.

205. තත්ථෙතං වුච්චති –

205. Về việc ấy, có lời này được nói:

‘‘පුරෙ පුරත්ථා පුරිමාසු ජාතිසු,මනුස්සභූතො බහුනං සුඛාවහො;

උබ්භෙගඋත්තාසභයාපනූදනො,ගුත්තීසු රක්ඛාවරණෙසු උස්සුකො.

Trong các đời trước, trong quá khứ, khi là người, vị ấy đã mang lại hạnh phúc cho nhiều người, đã xua tan sự sợ hãi, kinh hoàng, khiếp đảm, và nhiệt tâm trong việc phòng hộ, che chở, bảo vệ.

‘‘සො [Pg.122] තෙන කම්මෙන දිවං සමක්කමි,සුඛඤ්ච ඛිඩ්ඩාරතියො ච අන්වභි;

තතො චවිත්වා පුනරාගතො ඉධ,චක්කානි පාදෙසු දුවෙසු වින්දති.

Do nghiệp ấy, vị ấy đã đi đến cõi trời, đã hưởng thụ lạc thú và sự vui chơi hoan hỷ. Từ đó mệnh chung, lại trở về đây, đã được những bánh xe ở cả hai bàn chân.

‘‘සමන්තනෙමීනි සහස්සරානි ච,බ්‍යාකංසු වෙය්‍යඤ්ජනිකා සමාගතා;

දිස්වා කුමාරං සතපුඤ්ඤලක්ඛණං,පරිවාරවා හෙස්සති සත්තුමද්දනො.

Các vị Bà-la-môn xem tướng tụ họp lại, sau khi thấy vị thái tử có tướng hảo do nhiều phước đức, đã tiên đoán rằng: ‘Vị này sẽ có nhiều quyến thuộc, sẽ chinh phục được kẻ thù.’

තථා හී චක්කානි සමන්තනෙමිනි,සචෙ න පබ්බජ්ජමුපෙති තාදිසො;

වත්තෙති චක්කං පථවිං පසාසති,තස්සානුයන්තාධ භවන්ති ඛත්තියා.

Vì rằng vị ấy có các bánh xe với vành xe bao quanh, nếu người như vậy không xuất gia, sẽ làm chuyển bánh xe báu, cai trị cõi đất. Ở đây, các vị vua chúa sẽ trở thành tùy tùng của vị ấy.

‘‘මහායසං සංපරිවාරයන්ති නං,සචෙ ච පබ්බජ්ජමුපෙති තාදිසො;

නෙක්ඛම්මඡන්දාභිරතො විචක්ඛණො,දෙවාමනුස්සාසුරසක්කරක්ඛසා.

Họ sẽ vây quanh vị ấy, người có danh tiếng lớn. Và nếu người như vậy xuất gia, sẽ hoan hỷ trong ý muốn xuất ly, là bậc sáng suốt. Chư thiên, loài người, a-tu-la, trời Đế Thích, và dạ-xoa,

‘‘ගන්ධබ්බනාගා විහගා චතුප්පදා,අනුත්තරං දෙවමනුස්සපූජිතං;

මහායසං සංපරිවාරයන්ති න’’න්ති.

Càn-thát-bà, rồng, các loài chim, các loài bốn chân, sẽ vây quanh vị ấy, bậc Vô Thượng, được chư thiên và loài người cúng dường, người có danh tiếng lớn.’ (Họ đã tiên đoán) như vậy.

(3-5) ආයතපණ්හිතාදිතිලක්ඛණං

(3-5) Ba tướng hảo bắt đầu bằng tướng gót chân dài

206. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො පාණාතිපාතං පහාය පාණාතිපාතා පටිවිරතො අහොසි නිහිතදණ්ඩො නිහිතසත්ථො ලජ්ජී දයාපන්නො, සබ්බපාණභූතහිතානුකම්පී විහාසි. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා උපචිතත්තා උස්සන්නත්තා විපුලත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමානි තීණි මහාපුරිසලක්ඛණානි පටිලභති. ආයතපණ්හි ච හොති, දීඝඞ්ගුලි ච බ්‍රහ්මුජුගත්තො ච.

206. Này các Tỳ-khưu, trong tiền kiếp, tiền sanh, trú xứ quá khứ, khi Như Lai còn là người, đã từ bỏ sát sanh, kiêng tránh sát sanh, đã bỏ trượng, đã bỏ đao, biết tàm, có lòng bi, sống với lòng thương tưởng đến lợi ích cho tất cả chúng sanh. Do nghiệp ấy đã được làm, được tích lũy, được gia tăng, được quảng đại... sau khi mệnh chung từ đó, sanh lại nơi đây, vị ấy đạt được ba tướng đại nhân này: có gót chân dài, có ngón tay ngón chân dài, và có thân hình thẳng như Phạm thiên.

‘‘සො [Pg.123] තෙහි ලක්ඛණෙහි සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? දීඝායුකො හොති චිරට්ඨිතිකො, දීඝමායුං පාලෙති, න සක්කා හොති අන්තරා ජීවිතා වොරොපෙතුං කෙනචි මනුස්සභූතෙන පච්චත්ථිකෙන පච්චාමිත්තෙන. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? දීඝායුකො හොති චිරට්ඨිතිකො, දීඝමායුං පාලෙති, න සක්කා හොති අන්තරා ජීවිතා වොරොපෙතුං පච්චත්ථිකෙහි පච්චාමිත්තෙහි සමණෙන වා බ්‍රාහ්මණෙන වා දෙවෙන වා මාරෙන වා බ්‍රහ්මුනා වා කෙනචි වා ලොකස්මිං. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.

Vị ấy, thành tựu các tướng ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vua Chuyển luân... Là vua, vị ấy được gì? Vị ấy được sống lâu, trụ lâu dài, duy trì mạng sống lâu dài; không một kẻ thù địch nào là người có thể đoạt mạng vị ấy giữa chừng. Là vua, vị ấy được điều này... Là Phật, vị ấy được gì? Vị ấy được sống lâu, trụ lâu dài, duy trì mạng sống lâu dài; không một kẻ thù địch nào, dù là Sa-môn, Bà-la-môn, chư thiên, Ma vương, Phạm thiên, hay bất cứ ai trong đời, có thể đoạt mạng vị ấy giữa chừng. Là Phật, vị ấy được điều này.’ Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này.

207. තත්ථෙතං වුච්චති –

207. Về điều này, được nói như sau:

‘‘මාරණවධභයත්තනො විදිත්වා,පටිවිරතො පරං මාරණායහොසි;

තෙන සුචරිතෙන සග්ගමගමා,සුකතඵලවිපාකමනුභොසි.

‘Biết được sự nguy hiểm của cái chết và sự giết hại đối với mình, vị ấy đã kiêng tránh việc giết hại người khác. Do thiện hạnh ấy, vị ấy đã sanh về cõi trời, đã hưởng quả dị thục của việc làm tốt đẹp.

‘‘චවිය පුනරිධාගතො සමානො,පටිලභති ඉධ තීණි ලක්ඛණානි;

භවති විපුලදීඝපාසණ්හිකො,බ්‍රහ්මාව සුජු සුභො සුජාතගත්තො.

Sau khi mệnh chung, lại sanh về đây, vị ấy đạt được ba tướng ở đây: có gót chân to và dài, có thân hình thẳng, đẹp, khéo sanh như Phạm thiên.

‘‘සුභුජො සුසු සුසණ්ඨිතො සුජාතො,මුදුතලුනඞ්ගුලියස්ස හොන්ති;

දීඝා තීභි පුරිසවරග්ගලක්ඛණෙහි,චිරයපනාය කුමාරමාදිසන්ති.

Có cánh tay đẹp, trẻ trung, thân hình cân đối, khéo sanh, vị ấy có các ngón tay, ngón chân mềm mại, non nớt, và dài. Với ba tướng của bậc tối thượng nhân này, các bậc trí tiên đoán rằng vị thái tử sẽ sống lâu.

‘‘භවති යදි ගිහී චිරං යපෙති,චිරතරං පබ්බජති යදි තතො හි;

යාපයති ච වසිද්ධිභාවනාය,ඉති දීඝායුකතාය තං නිමිත්ත’’න්ති.

Nếu là người tại gia, vị ấy sống lâu; nếu xuất gia, vị ấy còn sống lâu hơn nữa. Vị ấy duy trì mạng sống bằng cách tu tập các năng lực đến thuần thục. Như vậy, đó là dấu hiệu của sự trường thọ.’

(6) සත්තුස්සදතාලක්ඛණං

(6) Tướng có bảy chỗ đầy đặn

208. ‘‘යම්පි[Pg.124], භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො දාතා අහොසි පණීතානං රසිතානං ඛාදනීයානං භොජනීයානං සායනීයානං ලෙහනීයානං පානානං. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමං මහාපුරිසලක්ඛණං පටිලභති, සත්තුස්සදො හොති, සත්තස්ස උස්සදා හොන්ති; උභොසු හත්ථෙසු උස්සදා හොන්ති, උභොසු පාදෙසු උස්සදා හොන්ති, උභොසු අංසකූටෙසු උස්සදා හොන්ති, ඛන්ධෙ උස්සදො හොති.

208. Này các Tỳ-khưu, trong tiền kiếp, tiền sanh, trú xứ quá khứ, khi Như Lai còn là người, đã là người bố thí các loại vật thực ngon, có hương vị: đồ ăn cứng, đồ ăn mềm, đồ nếm, đồ liếm, và đồ uống. Do nghiệp ấy đã được làm... sau khi mệnh chung từ đó, sanh lại nơi đây, vị ấy đạt được tướng đại nhân này: có bảy chỗ đầy đặn. Bảy chỗ đầy đặn là: hai tay đầy đặn, hai chân đầy đặn, hai vai đầy đặn, và cổ đầy đặn.

‘‘සො තෙන ලක්ඛණෙන සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? ලාභී හොති පණීතානං රසිතානං ඛාදනීයානං භොජනීයානං සායනීයානං ලෙහනීයානං පානානං. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? ලාභී හොති පණීතානං රසිතානං ඛාදනීයානං භොජනීයානං සායනීයානං ලෙහනීයානං පානානං. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.

Vị ấy, thành tựu tướng ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vua Chuyển luân... Là vua, vị ấy được gì? Vị ấy được các loại vật thực ngon, có hương vị: đồ ăn cứng, đồ ăn mềm, đồ nếm, đồ liếm, và đồ uống. Là vua, vị ấy được điều này... Là Phật, vị ấy được gì? Vị ấy được các loại vật thực ngon, có hương vị: đồ ăn cứng, đồ ăn mềm, đồ nếm, đồ liếm, và đồ uống. Là Phật, vị ấy được điều này.’ Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này.

209. තත්ථෙතං වුච්චති –

209. Về điều này, được nói như sau:

‘‘ඛජ්ජභොජ්ජමථ ලෙය්‍ය සායියං,උත්තමග්ගරසදායකො අහු;

තෙන සො සුචරිතෙන කම්මුනා,නන්දනෙ චිරමභිප්පමොදති.

‘Vị ấy đã là người bố thí hương vị tối thượng, bậc nhất: đồ ăn cứng, đồ ăn mềm, đồ liếm, đồ nếm. Do nghiệp thiện hạnh ấy, vị ấy hoan hỷ lâu dài trong vườn Nandana.

‘‘සත්ත චුස්සදෙ ඉධාධිගච්ඡති,හත්ථපාදමුදුතඤ්ච වින්දති;

ආහු බ්‍යඤ්ජනනිමිත්තකොවිදා,ඛජ්ජභොජ්ජරසලාභිතාය නං.

Ở đây, vị ấy đạt được bảy chỗ đầy đặn, và được tay chân mềm mại. Các vị thông thạo tướng mạo và dấu hiệu nói rằng vị ấy sẽ được các loại vật thực có hương vị.

‘‘යං ගිහිස්සපි තදත්ථජොතකං,පබ්බජ්ජම්පි ච තදාධිගච්ඡති;

ඛජ්ජභොජ්ජරසලාභිරුත්තමං,ආහු සබ්බගිහිබන්ධනච්ඡිද’’න්ති.

Nghiệp phước nào làm sáng tỏ quả ấy cho người tại gia, người xuất gia cũng đạt được quả ấy. Họ nói rằng, bậc đã cắt đứt mọi ràng buộc của tại gia sẽ được hương vị của vật thực tối thượng.’

(7-8) කරචරණමුදුජාලතාලක්ඛණානි

(7-8) Các tướng tay chân mềm mại và có mạng lưới

210. ‘‘යම්පි[Pg.125], භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො චතූහි සඞ්ගහවත්ථූහි ජනං සඞ්ගාහකො අහොසි – දානෙන පෙය්‍යවජ්ජෙන අත්ථචරියාය සමානත්තතාය. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමානි ද්වෙ මහාපුරිසලක්ඛණානි පටිලභති. මුදුතලුනහත්ථපාදො ච හොති ජාලහත්ථපාදො ච.

210. Này các Tỳ-khưu, trong tiền kiếp, tiền sanh, trú xứ quá khứ, khi Như Lai còn là người, đã là người nhiếp phục chúng sanh bằng bốn nhiếp pháp: bố thí, ái ngữ, lợi hành, và đồng sự. Do nghiệp ấy đã được làm... sau khi mệnh chung từ đó, sanh lại nơi đây, vị ấy đạt được hai tướng đại nhân này: có tay chân mềm mại, non nớt, và có tay chân như mạng lưới.

‘‘සො තෙහි ලක්ඛණෙහි සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? සුසඞ්ගහිතපරිජනො හොති, සුසඞ්ගහිතාස්ස හොන්ති බ්‍රාහ්මණගහපතිකා නෙගමජානපදා ගණකමහාමත්තා අනීකට්ඨා දොවාරිකා අමච්චා පාරිසජ්ජා රාජානො භොගියා කුමාරා. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? සුසඞ්ගහිතපරිජනො හොති, සුසඞ්ගහිතාස්ස හොන්ති භික්ඛූ භික්ඛුනියො උපාසකා උපාසිකායො දෙවා මනුස්සා අසුරා නාගා ගන්ධබ්බා. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.

“Vị ấy, được trang bị những tướng hảo ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vua Chuyển luân... ... Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy có đoàn tùy tùng được nhiếp phục tốt đẹp, đoàn tùy tùng của vị ấy được nhiếp phục tốt đẹp gồm có các vị Bà-la-môn, gia chủ, người thành thị, người nông thôn, các vị đại thần kế toán, các vị chỉ huy quân đội, các vị gác cổng, các vị đại thần, các vị hội đồng, các vị vua chư hầu, các vị lãnh chúa, các vị hoàng tử. Khi là vua, vị ấy được điều này... Khi là Phật, vị ấy được gì? Vị ấy có đoàn tùy tùng được nhiếp phục tốt đẹp, đoàn tùy tùng của vị ấy được nhiếp phục tốt đẹp gồm có các vị tỳ-khưu, tỳ-khưu-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, chư thiên, loài người, a-tu-la, naga, càn-thát-bà. Khi là Phật, vị ấy được điều này”. Đức Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này.

211. තත්ථෙතං වුච්චති –

211. Về điều ấy, có lời kệ được nói lên rằng:

‘‘දානම්පි චත්ථචරියතඤ්ච,පියවාදිතඤ්ච සමානත්තතඤ්ච ;

කරියචරියසුසඞ්ගහං බහූනං,අනවමතෙන ගුණෙන යාති සග්ගං.

“Do bố thí, hành xử lợi ích, lời nói ái ngữ, và đối xử bình đẳng; do thực hành và hành xử việc nhiếp phục tốt đẹp đối với nhiều người, với đức hạnh không bị khinh thường, vị ấy đi đến cõi trời.

‘‘චවිය පුනරිධාගතො සමානො,කරචරණමුදුතඤ්ච ජාලිනො ච;

අතිරුචිරසුවග්ගුදස්සනෙය්‍යං,පටිලභති දහරො සුසු කුමාරො.

Sau khi mệnh chung, lại đến đây, vị hoàng tử trẻ tuổi, rất non nớt, có được bàn tay và bàn chân mềm mại và có mạng lưới, rất đáng ưa thích, rất đẹp đẽ, và dễ nhìn.

‘‘භවති [Pg.126] පරිජනස්සවො විධෙය්‍යො,මහිමං ආවසිතො සුසඞ්ගහිතො;

පියවදූ හිතසුඛතං ජිගීසමානො,අභිරුචිතානි ගුණානි ආචරති.

Đoàn tùy tùng của vị ấy trở nên dễ bảo, vị ấy sống làm chủ trái đất này, được nhiếp phục tốt đẹp; nói lời ái ngữ, mong muốn lợi ích và hạnh phúc, vị ấy thực hành những đức hạnh rất đáng ưa thích.

‘‘යදි ච ජහති සබ්බකාමභොගං,කථයති ධම්මකථං ජිනො ජනස්ස;

වචනපටිකරස්සාභිප්පසන්නා,සුත්වාන ධම්මානුධම්මමාචරන්තී’’ති.

Và nếu vị ấy từ bỏ tất cả các thú vui dục lạc, trở thành bậc Chiến Thắng, vị ấy thuyết pháp cho chúng sanh; những người vâng lời vị ấy, rất hoan hỷ, sau khi nghe pháp, thực hành pháp tùy pháp.”

(9-10) උස්සඞ්ඛපාදඋද්ධග්ගලොමතාලක්ඛණානි

(9-10) Các tướng gót chân đầy đặn và lông mọc hướng lên.

212. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො අත්ථූපසංහිතං ධම්මූපසංහිතං වාචං භාසිතා අහොසි, බහුජනං නිදංසෙසි, පාණීනං හිතසුඛාවහො ධම්මයාගී. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමානි ද්වෙ මහාපුරිසලක්ඛණානි පටිලභති. උස්සඞ්ඛපාදො ච හොති, උද්ධග්ගලොමො ච.

212. “Này các Tỳ-khưu, Như Lai, trong tiền kiếp, tiền sinh, nơi ở trước đây, khi là người, đã nói lời liên quan đến lợi ích, liên quan đến thiện pháp, đã chỉ dạy cho nhiều người, đã mang lại lợi ích và hạnh phúc cho chúng sinh, đã thực hành pháp thí. Do nghiệp ấy đã được làm... ... Vị ấy, sau khi mệnh chung từ đó, đến cõi này, có được hai tướng đại nhân này: có gót chân đầy đặn và có lông mọc hướng lên.

‘‘සො තෙහි ලක්ඛණෙහි සමන්නාගතො, සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? අග්ගො ච හොති සෙට්ඨො ච පාමොක්ඛො ච උත්තමො ච පවරො ච කාමභොගීනං. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? අග්ගො ච හොති සෙට්ඨො ච පාමොක්ඛො ච උත්තමො ච පවරො ච සබ්බසත්තානං. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.

“Vị ấy, được trang bị những tướng hảo ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vua Chuyển luân... ... Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy là bậc tối thượng, bậc cao quý nhất, bậc lãnh đạo, bậc ưu việt, và bậc xuất sắc nhất trong số những người hưởng thụ dục lạc. Khi là vua, vị ấy được điều này... Khi là Phật, vị ấy được gì? Vị ấy là bậc tối thượng, bậc cao quý nhất, bậc lãnh đạo, bậc ưu việt, và bậc xuất sắc nhất trong tất cả chúng sinh. Khi là Phật, vị ấy được điều này”. Đức Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này.

213. තත්ථෙතං වුච්චති –

213. Về điều ấy, có lời kệ được nói lên rằng:

‘‘අත්ථධම්මසහිතං පුරෙ ගිරං,එරයං බහුජනං නිදංසයි;

පාණිනං හිතසුඛාවහො අහු,ධම්මයාගමයජී අමච්ඡරී.

“Trước đây, đã nói lời liên quan đến lợi ích và thiện pháp, đã chỉ dạy cho nhiều người; đã mang lại lợi ích và hạnh phúc cho chúng sinh, đã thực hành pháp thí, không keo kiệt.

‘‘තෙන [Pg.127] සො සුචරිතෙන කම්මුනා,සුග්ගතිං වජති තත්ථ මොදති;

ලක්ඛණානි ච දුවෙ ඉධාගතො,උත්තමප්පමුඛතාය වින්දති.

Do nghiệp thiện hành ấy, vị ấy đi đến thiện thú, hoan hỷ ở đó; và khi đến đây, vị ấy có được hai tướng hảo do sự tối thượng và lãnh đạo.

‘‘උබ්භමුප්පතිතලොමවා සසො,පාදගණ්ඨිරහු සාධුසණ්ඨිතා;

මංසලොහිතාචිතා තචොත්ථතා,උපරිචරණසොභනා අහු.

Vị ấy có lông mọc hướng lên, các mắt cá chân được định vị tốt, đầy thịt và máu, được da bao bọc, làm cho phần trên của bàn chân rất đẹp.

‘‘ගෙහමාවසති චෙ තථාවිධො,අග්ගතං වජති කාමභොගිනං;

තෙන උත්තරිතරො න විජ්ජති,ජම්බුදීපමභිභුය්‍ය ඉරියති.

Nếu một người như vậy sống tại gia, vị ấy đạt đến vị trí tối thượng trong số những người hưởng thụ dục lạc; không có ai vượt qua vị ấy, vị ấy cai trị, chinh phục cõi Diêm-phù-đề.

‘‘පබ්බජම්පි ච අනොමනික්කමො,අග්ගතං වජති සබ්බපාණිනං;

තෙන උත්තරිතරො න විජ්ජති,සබ්බලොකමභිභුය්‍ය විහරතී’’ති.

Và với nỗ lực không hề suy giảm, khi xuất gia, vị ấy đạt đến vị trí tối thượng trong tất cả chúng sinh; không có ai vượt qua vị ấy, vị ấy sống, chinh phục toàn thế giới.”

(11) එණිජඞ්ඝලක්ඛණං

(11) Tướng bắp chân như của loài nai.

214. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො සක්කච්චං වාචෙතා අහොසි සිප්පං වා විජ්ජං වා චරණං වා කම්මං වා – ‘කිං තිමෙ ඛිප්පං විජානෙය්‍යුං, ඛිප්පං පටිපජ්ජෙය්‍යුං, න චිරං කිලිස්සෙය්‍යු’’න්ති. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමං මහාපුරිසලක්ඛණං පටිලභති. එණිජඞ්ඝො හොති.

214. “Này các Tỳ-khưu, Như Lai, trong tiền kiếp, tiền sinh, nơi ở trước đây, khi là người, đã tận tình dạy dỗ về nghệ thuật, khoa học, hạnh kiểm, hoặc nghiệp, với suy nghĩ: ‘Làm sao để họ biết nhanh, làm sao để họ thực hành nhanh, làm sao để họ không mệt mỏi lâu?’ Do nghiệp ấy đã được làm... ... Vị ấy, sau khi mệnh chung từ đó, đến cõi này, có được tướng đại nhân này: có bắp chân như của loài nai.

‘‘සො තෙන ලක්ඛණෙන සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? යානි තානි රාජාරහානි රාජඞ්ගානි රාජූපභොගානි රාජානුච්ඡවිකානි තානි ඛිප්පං පටිලභති. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? යානි [Pg.128] තානි සමණාරහානි සමණඞ්ගානි සමණූපභොගානි සමණානුච්ඡවිකානි, තානි ඛිප්පං පටිලභති. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.

“Vị ấy, được trang bị tướng hảo ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vua Chuyển luân... ... Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy nhanh chóng có được những gì xứng đáng với vua, những vật dụng của vua, những đồ dùng của vua, những thứ phù hợp với vua. Khi là vua, vị ấy được điều này... Khi là Phật, vị ấy được gì? Vị ấy nhanh chóng có được những gì xứng đáng với sa-môn, những vật dụng của sa-môn, những đồ dùng của sa-môn, những thứ phù hợp với sa-môn. Khi là Phật, vị ấy được điều này”. Đức Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này.

215. තත්ථෙතං වුච්චති –

215. Về điều ấy, có lời kệ được nói lên rằng:

‘‘සිප්පෙසු විජ්ජාචරණෙසු කම්මෙසු,කථං විජානෙය්‍යුං ලහුන්ති ඉච්ඡති;

යදූපඝාතාය න හොති කස්සචි,වාචෙති ඛිප්පං න චිරං කිලිස්සති.

“Trong các nghệ thuật, khoa học, hạnh kiểm, và nghiệp, vị ấy mong muốn: ‘Làm sao họ có thể biết nhanh?’ Vị ấy dạy nhanh chóng những gì không gây hại cho bất kỳ ai, và không làm họ mệt mỏi lâu.

‘‘තං කම්මං කත්වා කුසලං සුඛුද්‍රයං,ජඞ්ඝා මනුඤ්ඤා ලභතෙ සුසණ්ඨිතා;

වට්ටා සුජාතා අනුපුබ්බමුග්ගතා,උද්ධග්ගලොමා සුඛුමත්තචොත්ථතා.

Sau khi làm nghiệp thiện ấy, mang lại hạnh phúc, vị ấy có được bắp chân đáng yêu, có hình dáng đẹp, tròn trịa, phát triển tốt, thon dần lên trên, có lông mọc hướng lên, và được bao bọc bởi làn da mịn màng.

‘‘එණෙය්‍යජඞ්ඝොති තමාහු පුග්ගලං,සම්පත්තියා ඛිප්පමිධාහු ලක්ඛණං;

ගෙහානුලොමානි යදාභිකඞ්ඛති,අපබ්බජං ඛිප්පමිධාධිගච්ඡති.

Các bậc hiền trí gọi người ấy là người có bắp chân như của loài nai. Họ nói rằng tướng này là dấu hiệu của sự thành tựu nhanh chóng ở đây. Khi không xuất gia, nếu mong muốn những gì phù hợp với đời sống tại gia, vị ấy nhanh chóng đạt được chúng ở đây.

‘‘සචෙ ච පබ්බජ්ජමුපෙති තාදිසො,නෙක්ඛම්මඡන්දාභිරතො විචක්ඛණො;

අනුච්ඡවිකස්ස යදානුලොමිකං,තං වින්දති ඛිප්පමනොමවික්කමො ’’ති.

Và nếu một người như vậy, sáng suốt, ưa thích ý muốn xuất ly, đi đến sự xuất gia, vị ấy, với nỗ lực không hề suy giảm, nhanh chóng tìm thấy những gì phù hợp và tương ứng với người đã xuất gia.”

(12) සුඛුමච්ඡවිලක්ඛණං

(12) Tướng da mịn màng.

216. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො සමණං වා බ්‍රාහ්මණං වා උපසඞ්කමිත්වා පරිපුච්ඡිතා අහොසි – ‘‘කිං, භන්තෙ, කුසලං, කිං අකුසලං, කිං සාවජ්ජං, කිං අනවජ්ජං, කිං සෙවිතබ්බං, කිං න සෙවිතබ්බං, කිං මෙ කරීයමානං දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛාය අස්ස, කිං වා පන මෙ කරීයමානං දීඝරත්තං හිතාය සුඛාය [Pg.129] අස්සා’’ති. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමං මහාපුරිසලක්ඛණං පටිලභති. සුඛුමච්ඡවි හොති, සුඛුමත්තා ඡවියා රජොජල්ලං කායෙ න උපලිම්පති.

216. Này các Tỳ khưu, Như Lai trong tiền kiếp, tiền hữu, nơi ở trước đây, khi là người đã từng đến gần Sa-môn hoặc Bà-la-môn và hỏi han rằng: 'Bạch ngài, điều gì là thiện? Điều gì là bất thiện? Điều gì là có tội lỗi? Điều gì là không có tội lỗi? Điều gì nên thực hành? Điều gì không nên thực hành? Việc gì do con làm sẽ đưa đến bất lợi, đau khổ lâu dài? Và việc gì do con làm sẽ đưa đến lợi ích, an lạc lâu dài?' Vị ấy, do đã làm nghiệp ấy... v.v... Vị ấy, sau khi mệnh chung từ nơi ấy, sanh lại ở đây, đạt được tướng đại nhân này: có làn da mịn màng, và do làn da mịn màng nên bụi bẩn không bám vào thân.

‘‘සො තෙන ලක්ඛණෙන සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? මහාපඤ්ඤො හොති, නාස්ස හොති කොචි පඤ්ඤාය සදිසො වා සෙට්ඨො වා කාමභොගීනං. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? මහාපඤ්ඤො හොති පුථුපඤ්ඤො හාසපඤ්ඤො ජවනපඤ්ඤො තික්ඛපඤ්ඤො නිබ්බෙධිකපඤ්ඤො, නාස්ස හොති කොචි පඤ්ඤාය සදිසො වා සෙට්ඨො වා සබ්බසත්තානං. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.

Vị ấy, được trang bị tướng ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vua Chuyển luân... v.v... Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy có trí tuệ lớn; trong số những người hưởng dục, không có ai bằng hoặc hơn vị ấy về trí tuệ. Khi là vua, vị ấy được điều này... Khi là Phật, vị ấy được gì? Vị ấy có trí tuệ lớn, trí tuệ rộng lớn, trí tuệ hoan hỷ, trí tuệ nhanh nhạy, trí tuệ sắc bén, trí tuệ xuyên thấu; trong tất cả chúng sanh, không có ai bằng hoặc hơn vị ấy về trí tuệ. Khi là Phật, vị ấy được điều này.” Đức Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này.

217. තත්ථෙතං වුච්චති –

217. Về điều này, được nói như sau:

‘‘පුරෙ පුරත්ථා පුරිමාසු ජාතිසු,අඤ්ඤාතුකාමො පරිපුච්ඡිතා අහු;

සුස්සූසිතා පබ්බජිතං උපාසිතා,අත්ථන්තරො අත්ථකථං නිසාමයි.

Trong các kiếp trước, thuở xưa, vì mong muốn biết, Ngài đã từng hỏi han; đã lắng nghe, đã thân cận người xuất gia; vì quan tâm đến lợi ích, Ngài đã lắng nghe lời nói về lợi ích.

‘‘පඤ්ඤාපටිලාභගතෙන කම්මුනා,මනුස්සභූතො සුඛුමච්ඡවී අහු;

බ්‍යාකංසු උප්පාදනිමිත්තකොවිදා,සුඛුමානි අත්ථානි අවෙච්ච දක්ඛිති.

Do nghiệp đưa đến sự chứng đắc trí tuệ, khi sanh làm người, Ngài có làn da mịn màng. Những người giỏi về điềm báo và tướng số đã tiên đoán: 'Vị ấy sẽ thấy biết, thấu hiểu những ý nghĩa vi tế.'

‘‘සචෙ න පබ්බජ්ජමුපෙති තාදිසො,වත්තෙති චක්කං පථවිං පසාසති;

අත්ථානුසිට්ඨීසු පරිග්ගහෙසු ච,න තෙන සෙය්‍යො සදිසො ච විජ්ජති.

Nếu người như vậy không xuất gia, sẽ chuyển bánh xe pháp, cai trị trái đất. Trong việc giáo huấn về lợi ích và trong việc cai quản, không có ai hơn hoặc bằng vị ấy.

‘‘සචෙ ච පබ්බජ්ජමුපෙති තාදිසො,නෙක්ඛම්මඡන්දාභිරතො විචක්ඛණො;

පඤ්ඤාවිසිට්ඨං ලභතෙ අනුත්තරං,පප්පොති බොධිං වරභූරිමෙධසො’’ති.

Và nếu người như vậy xuất gia, sẽ thích thú với ý muốn xuất ly, có trí tuệ, đạt được trí tuệ thù thắng, vô thượng, chứng đắc giác ngộ, là bậc thượng trí có trí tuệ rộng lớn.

(13) සුවණ්ණවණ්ණලක්ඛණං

(13) Tướng Sắc Vàng

218. ‘‘යම්පි[Pg.130], භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො අක්කොධනො අහොසි අනුපායාසබහුලො, බහුම්පි වුත්තො සමානො නාභිසජ්ජි න කුප්පි න බ්‍යාපජ්ජි න පතිත්ථීයි, න කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාත්වාකාසි. දාතා ච අහොසි සුඛුමානං මුදුකානං අත්ථරණානං පාවුරණානං ඛොමසුඛුමානං කප්පාසිකසුඛුමානං කොසෙය්‍යසුඛුමානං කම්බලසුඛුමානං. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා උපචිතත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමං මහාපුරිසලක්ඛණං පටිලභති. සුවණ්ණවණ්ණො හොති කඤ්චනසන්නිභත්තචො.

218. Này các Tỳ khưu, Như Lai trong tiền kiếp, tiền hữu, nơi ở trước đây, khi là người, đã không sân hận, không nhiều phiền muộn; dù bị nói nhiều cũng không tức giận, không phẫn nộ, không có ác tâm, không nuôi lòng oán hận; không biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn. Và đã là người cho các loại vải trải, vải đắp mềm mại, mịn màng: vải lanh mịn, vải bông mịn, vải lụa mịn, vải len mịn. Vị ấy, do đã làm và tích lũy nghiệp ấy... v.v... Vị ấy, sau khi mệnh chung từ nơi ấy, sanh lại ở đây, đạt được tướng đại nhân này: có màu sắc như vàng, có làn da giống như vàng ròng.

‘‘සො තෙන ලක්ඛණෙන සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? ලාභී හොති සුඛුමානං මුදුකානං අත්ථරණානං පාවුරණානං ඛොමසුඛුමානං කප්පාසිකසුඛුමානං කොසෙය්‍යසුඛුමානං කම්බලසුඛුමානං. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? ලාභී හොති සුඛුමානං මුදුකානං අත්ථරණානං පාවුරණානං ඛොමසුඛුමානං කප්පාසිකසුඛුමානං කොසෙය්‍යසුඛුමානං කම්බලසුඛුමානං. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.

Vị ấy, được trang bị tướng ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vua Chuyển luân... v.v... Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy là người nhận được các loại vải trải, vải đắp mềm mại, mịn màng: vải lanh mịn, vải bông mịn, vải lụa mịn, vải len mịn. Khi là vua, vị ấy được điều này... Khi là Phật, vị ấy được gì? Vị ấy là người nhận được các loại vải trải, vải đắp mềm mại, mịn màng: vải lanh mịn, vải bông mịn, vải lụa mịn, vải len mịn. Khi là Phật, vị ấy được điều này.” Đức Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này.

219. තත්ථෙතං වුච්චති –

219. Về điều này, được nói như sau:

‘‘අක්කොධඤ්ච අධිට්ඨහි අදාසි,දානඤ්ච වත්ථානි සුඛුමානි සුච්ඡවීනි;

පුරිමතරභවෙ ඨිතො අභිවිස්සජි,මහිමිව සුරො අභිවස්සං.

Ngài đã quyết tâm không sân hận và đã bố thí, đã cho đi những y phục mịn màng, màu sắc đẹp khi ở trong kiếp trước, như trời mưa lớn trên mặt đất.

‘‘තං කත්වාන ඉතො චුතො දිබ්බං,උපපජ්ජි සුකතඵලවිපාකමනුභුත්වා;

කනකතනුසන්නිභො ඉධාභිභවති,සුරවරතරොරිව ඉන්දො.

Làm điều đó, mệnh chung từ đây, sanh lên cõi trời, sau khi hưởng quả của thiện nghiệp; có thân giống như vàng, ở đây Ngài chiến thắng, như Đế Thích, vị trời cao quý nhất.

‘‘ගෙහඤ්චාවසති [Pg.131] නරො අපබ්බජ්ජ,මිච්ඡං මහතිමහිං අනුසාසති ;

පසය්හ සහිධ සත්තරතනං,පටිලභති විමල සුඛුමච්ඡවිං සුචිඤ්ච.

Nếu người ấy sống tại gia, không muốn xuất gia, sẽ cai trị trái đất rộng lớn bằng sức mạnh. Ở đây, vị ấy đạt được bảy báu, và làn da mịn màng, không tỳ vết, trong sạch.

‘‘ලාභී අච්ඡාදනවත්ථමොක්ඛපාවුරණානං,භවති යදි අනාගාරියතං උපෙති;

සහිතො පුරිමකතඵලං අනුභවති,න භවති කතස්ස පනාසො’’ති.

Vị ấy là người nhận được y phục, vải trải, và vải đắp cao quý, nếu vị ấy đi vào đời sống không nhà. Là người có lợi ích, vị ấy hưởng quả của việc đã làm trước đây; việc đã làm không bị mất đi.

(14) කොසොහිතවත්ථගුය්හලක්ඛණං

(14) Tướng Âm Tàng

220. යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො චිරප්පනට්ඨෙ සුචිරප්පවාසිනො ඤාතිමිත්තෙ සුහජ්ජෙ සඛිනො සමානෙතා අහොසි. මාතරම්පි පුත්තෙන සමානෙතා අහොසි, පුත්තම්පි මාතරා සමානෙතා අහොසි, පිතරම්පි පුත්තෙන සමානෙතා අහොසි, පුත්තම්පි පිතරා සමානෙතා අහොසි, භාතරම්පි භාතරා සමානෙතා අහොසි, භාතරම්පි භගිනියා සමානෙතා අහොසි, භගිනිම්පි භාතරා සමානෙතා අහොසි, භගිනිම්පි භගිනියා සමානෙතා අහොසි, සමඞ්ගීකත්වා ච අබ්භනුමොදිතා අහොසි. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමං මහාපුරිසලක්ඛණං පටිලභති – කොසොහිතවත්ථගුය්හො හොති.

220. Này các Tỳ khưu, Như Lai trong tiền kiếp, tiền hữu, nơi ở trước đây, khi là người, đã từng đoàn tụ những bà con thân thuộc, bạn bè thân thiết đã mất tích lâu, đã xa cách lâu. Đã từng đoàn tụ mẹ với con, con với mẹ, cha với con, con với cha, anh em trai với nhau, anh trai với em gái, em gái với anh trai, chị em gái với nhau. Và sau khi làm cho họ hòa hợp, đã hoan hỷ. Vị ấy, do đã làm nghiệp ấy... v.v... Vị ấy, sau khi mệnh chung từ nơi ấy, sanh lại ở đây, đạt được tướng đại nhân này: có âm tàng được bao bọc trong vỏ.

‘‘සො තෙන ලක්ඛණෙන සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? පහූතපුත්තො හොති, පරොසහස්සං ඛො පනස්ස පුත්තා භවන්ති සූරා වීරඞ්ගරූපා පරසෙනප්පමද්දනා. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? පහූතපුත්තො හොති, අනෙකසහස්සං ඛො පනස්ස පුත්තා භවන්ති සූරා වීරඞ්ගරූපා පරසෙනප්පමද්දනා. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.

“Vị ấy, người được trang bị tướng hảo ấy, nếu sống tại gia, sẽ trở thành vua Chuyển luân... (vân vân)... Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy có nhiều con trai, có hơn một ngàn người con trai dũng mãnh, có thân hình anh hùng, có thể trấn áp quân đội của đối phương. Khi là vua, vị ấy được điều này... Khi là bậc giác ngộ, vị ấy được gì? Vị ấy có nhiều con trai, có hơn nhiều ngàn người con trai dũng mãnh, có thân hình anh hùng, có thể trấn áp quân đội của đối phương. Khi là bậc giác ngộ, vị ấy được điều này.” Đức Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này.

221. තත්ථෙතං [Pg.132] වුච්චති –

221. Về điều này, có lời kệ được nói như sau:

‘‘පුරෙ පුරත්ථා පුරිමාසු ජාතිසු,චිරප්පනට්ඨෙ සුචිරප්පවාසිනො;

ඤාතී සුහජ්ජෙ සඛිනො සමානයි,සමඞ්ගිකත්වා අනුමොදිතා අහු.

“Trong các kiếp quá khứ, ở thời xa xưa, Ngài đã làm cho những người thân, bạn bè thân thiết, và bằng hữu, những người đã thất lạc từ lâu, đã xa cách từ lâu, được đoàn tụ. Sau khi làm cho họ hòa hợp, Ngài đã khiến họ hoan hỷ.

‘‘සො තෙන කම්මෙන දිවං සමක්කමි,සුඛඤ්ච ඛිඩ්ඩාරතියො ච අන්වභි;

තතො චවිත්වා පුනරාගතො ඉධ,කොසොහිතං වින්දති වත්ථඡාදියං.

Do nghiệp ấy, vị ấy đã sanh lên cõi trời, đã hưởng thụ hạnh phúc và niềm vui hỷ lạc. Từ đó mệnh chung, khi trở lại cõi này, vị ấy có được tướng âm tàng được che kín bởi lớp vỏ bọc.

‘‘පහූතපුත්තො භවතී තථාවිධො,පරොසහස්සඤ්ච භවන්ති අත්‍රජා;

සූරා ච වීරා ච අමිත්තතාපනා,ගිහිස්ස පීතිංජනනා පියංවදා.

Người như vậy có nhiều con trai, và có hơn một ngàn người con trai. Họ dũng mãnh, anh hùng, trấn áp được kẻ thù, làm phát sinh niềm vui cho người gia chủ, và nói lời ái ngữ.

‘‘බහූතරා පබ්බජිතස්ස ඉරියතො,භවන්ති පුත්තා වචනානුසාරිනො;

ගිහිස්ස වා පබ්බජිතස්ස වා පුන,තං ලක්ඛණං ජායති තදත්ථජොතක’’න්ති.

Đối với bậc xuất gia có oai nghi của bậc Thánh, có rất nhiều người con (đệ tử) vâng lời. Dù là người tại gia hay người xuất gia, tướng hảo ấy lại phát sinh để biểu thị ý nghĩa đó.”

පඨමභාණවාරො නිට්ඨිතො.

Dứt chương thứ nhất.

(15-16) පරිමණ්ඩලඅනොනමජණ්ණුපරිමසනලක්ඛණානි

(15-16) Các tướng thân hình cân đối và đứng thẳng không cúi mà rờ được đầu gối

222. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො මහාජනසඞ්ගහං සමෙක්ඛමානො සමං ජානාති සාමං ජානාති, පුරිසං ජානාති පුරිසවිසෙසං ජානාති – ‘අයමිදමරහති අයමිදමරහතී’ති තත්ථ තත්ථ පුරිසවිසෙසකරො අහොසි. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං [Pg.133] ආගතො සමානො ඉමානි ද්වෙ මහාපුරිසලක්ඛණානි පටිලභති. නිග්‍රොධ පරිමණ්ඩලො ච හොති, ඨිතකොයෙව ච අනොනමන්තො උභොහි පාණිතලෙහි ජණ්ණුකානි පරිමසති පරිමජ්ජති.

222. “Này các Tỳ khưu, Như Lai, trong kiếp quá khứ, trong đời quá khứ, trong nơi ở quá khứ, khi còn là người, đã xem xét việc nhiếp phục đại chúng, biết người tương xứng, biết người không tương xứng, biết người, biết người đặc biệt – ‘người này xứng đáng với điều này, người này xứng đáng với điều này’ – và ở nơi này nơi kia, đã làm những việc đặc biệt cho người. Vị ấy, do nghiệp đó đã được làm... (vân vân)... Vị ấy, từ đó mệnh chung, khi đến cõi này, đã có được hai tướng đại nhân này: có thân hình cân đối như cây đa, và khi đứng thẳng, không cúi xuống, có thể dùng cả hai lòng bàn tay rờ và xoa đầu gối.

‘‘සො තෙහි ලක්ඛණෙහි සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? අඩ්ඪො හොති මහද්ධනො මහාභොගො පහූතජාතරූපරජතො පහූතවිත්තූපකරණො පහූතධනධඤ්ඤො පරිපුණ්ණකොසකොට්ඨාගාරො. රාජා සමානො ඉදං ලභති…පෙ… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? අඩ්ඪො හොති මහද්ධනො මහාභොගො. තස්සිමානි ධනානි හොන්ති, සෙය්‍යථිදං, සද්ධාධනං සීලධනං හිරිධනං ඔත්තප්පධනං සුතධනං චාගධනං පඤ්ඤාධනං. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.

“Vị ấy, người được trang bị những tướng hảo ấy, nếu sống tại gia, sẽ trở thành vua Chuyển luân... (vân vân)... Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy giàu có, có nhiều tài sản, nhiều vật dụng, nhiều vàng bạc, nhiều của cải vật dụng, nhiều tiền của lúa gạo, kho tàng đầy đủ. Khi là vua, vị ấy được điều này... (vân vân)... Khi là bậc giác ngộ, vị ấy được gì? Vị ấy giàu có, có nhiều tài sản, nhiều vật dụng. Vị ấy có những tài sản này, đó là: tài sản tín, tài sản giới, tài sản tàm, tài sản quý, tài sản văn, tài sản thí, tài sản tuệ. Khi là bậc giác ngộ, vị ấy được điều này.” Đức Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này.

223. තත්ථෙතං වුච්චති –

223. Về điều này, có lời kệ được nói như sau:

‘‘තුලිය පටිවිචය චින්තයිත්වා,මහාජනසඞ්ගහනං සමෙක්ඛමානො;

අයමිදමරහති තත්ථ තත්ථ,පුරිසවිසෙසකරො පුරෙ අහොසි.

“Sau khi cân nhắc, suy xét, và suy nghĩ, xem xét việc nhiếp phục đại chúng, rằng ‘người này xứng đáng với điều này’, ở nơi này nơi kia, trong quá khứ, Ngài đã làm những việc đặc biệt cho người.

‘‘මහිඤ්ච පන ඨිතො අනොනමන්තො,ඵුසති කරෙහි උභොහි ජණ්ණුකානි;

මහිරුහපරිමණ්ඩලො අහොසි,සුචරිතකම්මවිපාකසෙසකෙන.

Khi đứng trên mặt đất, không cúi xuống, Ngài chạm được đầu gối bằng cả hai tay. Ngài có thân hình cân đối như cây đa, do quả báo còn lại của nghiệp thiện đã làm.

‘‘බහුවිවිධනිමිත්තලක්ඛණඤ්ඤූ,අතිනිපුණා මනුජා බ්‍යාකරිංසු;

බහුවිවිධා ගිහීනං අරහානි,පටිලභති දහරො සුසු කුමාරො.

Những người thông thạo nhiều tướng hảo và điềm báo khác nhau, rất tinh tế, đã tiên đoán rằng: ‘Vị hoàng tử trẻ trung, non nớt này sẽ nhận được nhiều loại tài sản khác nhau xứng đáng với người tại gia.’

‘‘ඉධ ච මහීපතිස්ස කාමභොගී,ගිහිපතිරූපකා බහූ භවන්ති;

යදි ච ජහති සබ්බකාමභොගං,ලභති අනුත්තරං උත්තමධනග්ග’’න්ති.

Nếu ở đây, vị ấy là vua cai trị đất đai, sẽ có nhiều dục lạc và tài sản phù hợp với người gia chủ. Và nếu từ bỏ tất cả dục lạc và tài sản, vị ấy sẽ đạt được tài sản tối thượng, vô song.”

(17-19) සීහපුබ්බද්ධකායාදිතිලක්ඛණං

(17-19) Ba tướng hảo bắt đầu bằng tướng thân trên như sư tử

224. ‘‘යම්පි[Pg.134], භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො බහුජනස්ස අත්ථකාමො අහොසි හිතකාමො ඵාසුකාමො යොගක්ඛෙමකාමො – ‘කින්තිමෙ සද්ධාය වඩ්ඪෙය්‍යුං, සීලෙන වඩ්ඪෙය්‍යුං, සුතෙන වඩ්ඪෙය්‍යුං, චාගෙන වඩ්ඪෙය්‍යුං, ධම්මෙන වඩ්ඪෙය්‍යුං, පඤ්ඤාය වඩ්ඪෙය්‍යුං, ධනධඤ්ඤෙන වඩ්ඪෙය්‍යුං, ඛෙත්තවත්ථුනා වඩ්ඪෙය්‍යුං, ද්විපදචතුප්පදෙහි වඩ්ඪෙය්‍යුං, පුත්තදාරෙහි වඩ්ඪෙය්‍යුං, දාසකම්මකරපොරිසෙහි වඩ්ඪෙය්‍යුං, ඤාතීහි වඩ්ඪෙය්‍යුං, මිත්තෙහි වඩ්ඪෙය්‍යුං, බන්ධවෙහි වඩ්ඪෙය්‍යු’න්ති. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමානි තීණි මහාපුරිසලක්ඛණානි පටිලභති. සීහපුබ්බද්ධකායො ච හොති චිතන්තරංසො ච සමවට්ටක්ඛන්ධො ච.

224. “Này các Tỳ khưu, Như Lai, trong kiếp quá khứ, trong đời quá khứ, trong nơi ở quá khứ, khi còn là người, đã mong muốn lợi ích, hạnh phúc, sự an lạc, sự giải thoát khỏi ách縛 cho nhiều người – ‘Làm sao để những người này tăng trưởng về tín, về giới, về văn, về thí, về pháp, về tuệ, về tiền của lúa gạo, về ruộng đất, về chúng sanh hai chân bốn chân, về con cái vợ chồng, về tôi tớ người làm công, về thân quyến, về bạn bè, về bà con?’. Vị ấy, do nghiệp đó đã được làm... (vân vân)... Vị ấy, từ đó mệnh chung, khi đến cõi này, đã có được ba tướng đại nhân này: có thân trên như sư tử, có hai vai đầy đặn, và có thân hình tròn đều.

‘‘සො තෙහි ලක්ඛණෙහි සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? අපරිහානධම්මො හොති, න පරිහායති ධනධඤ්ඤෙන ඛෙත්තවත්ථුනා ද්විපදචතුප්පදෙහි පුත්තදාරෙහි දාසකම්මකරපොරිසෙහි ඤාතීහි මිත්තෙහි බන්ධවෙහි, න පරිහායති සබ්බසම්පත්තියා. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? අපරිහානධම්මො හොති, න පරිහායති සද්ධාය සීලෙන සුතෙන චාගෙන පඤ්ඤාය, න පරිහායති සබ්බසම්පත්තියා. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.

“Vị ấy, người được trang bị những tướng hảo ấy, nếu sống tại gia, sẽ trở thành vua Chuyển luân... (vân vân)... Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy có pháp không suy thoái, không suy thoái về tiền của lúa gạo, ruộng đất, chúng sanh hai chân bốn chân, con cái vợ chồng, tôi tớ người làm công, thân quyến, bạn bè, bà con, không suy thoái về mọi tài sản. Khi là vua, vị ấy được điều này... Khi là bậc giác ngộ, vị ấy được gì? Vị ấy có pháp không suy thoái, không suy thoái về tín, giới, văn, thí, tuệ, không suy thoái về mọi tài sản. Khi là bậc giác ngộ, vị ấy được điều này.” Đức Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này.

225. තත්ථෙතං වුච්චති –

225. Về điều này, có lời kệ được nói như sau:

‘‘සද්ධාය සීලෙන සුතෙන බුද්ධියා,චාගෙන ධම්මෙන බහූහි සාධුහි;

ධනෙන ධඤ්ඤෙන ච ඛෙත්තවත්ථුනා,පුත්තෙහි දාරෙහි චතුප්පදෙහි ච.

“Về tín, giới, văn, tuệ, thí, pháp, và nhiều điều thiện khác; về tiền của, lúa gạo, ruộng đất, con cái, vợ chồng, và chúng sanh bốn chân.

‘‘ඤාතීහි මිත්තෙහි ච බන්ධවෙහි ච,බලෙන වණ්ණෙන සුඛෙන චූභයං;

කථං න හායෙය්‍යුං පරෙති ඉච්ඡති,අත්ථස්ස මිද්ධී ච පනාභිකඞ්ඛති.

Về thân quyến, bạn bè, bà con, về sức mạnh, sắc đẹp, và cả hai là hạnh phúc; Ngài mong muốn: ‘Làm sao để người khác không suy thoái?’, và mong mỏi sự thành tựu lợi ích cho họ.

‘‘ස [Pg.135] සීහපුබ්බද්ධසුසණ්ඨිතො අහු,සමවට්ටක්ඛන්ධො ච චිතන්තරංසො;

පුබ්බෙ සුචිණ්ණෙන කතෙන කම්මුනා,අහානියං පුබ්බනිමිත්තමස්ස තං.

Vị ấy có thân hình phần trước đẹp như sư tử, có cổ tròn trịa, và hai vai đầy đặn. Do nghiệp đã làm, đã khéo làm trong quá khứ, đó là điềm báo trước về sự không suy giảm của vị ấy.

‘‘ගිහීපි ධඤ්ඤෙන ධනෙන වඩ්ඪති,පුත්තෙහි දාරෙහි චතුප්පදෙහි ච;

අකිඤ්චනො පබ්බජිතො අනුත්තරං,පප්පොති බොධිං අසහානධම්මත’’න්ති.

Nếu là người tại gia, vị ấy tăng trưởng về lúa gạo, tài sản, về con cái, vợ con, và các loài bốn chân. Nếu là người xuất gia không vướng bận, vị ấy đạt được giác ngộ vô thượng, bản chất không suy giảm.

(20) රසග්ගසග්ගිතාලක්ඛණං

(20) Tướng có gân vị giác thượng hạng

226. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො සත්තානං අවිහෙඨකජාතිකො අහොසි පාණිනා වා ලෙඩ්ඩුනා වා දණ්ඩෙන වා සත්ථෙන වා. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා උපචිතත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමං මහාපුරිසලක්ඛණං පටිලභති, රසග්ගසග්ගී හොති, උද්ධග්ගාස්ස රසහරණීයො ගීවාය ජාතා හොන්ති සමාභිවාහිනියො.

226. Này các Tỳ khưu, Như Lai trong tiền kiếp, tiền hữu, nơi ở trước đây, khi là người, đã có bản tánh không làm hại chúng sanh bằng tay, bằng cục đất, bằng gậy, hay bằng khí giới. Do nghiệp ấy đã được làm, đã được tích lũy… Này các Tỳ khưu, vị ấy sau khi mệnh chung từ nơi ấy, sanh lại nơi đây, được tướng đại nhân này: có các gân vị giác thượng hạng, các gân dẫn vị hướng lên trên, phân bố đồng đều, sanh ra ở cổ.

‘‘සො තෙන ලක්ඛණෙන සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? අප්පාබාධො හොති අප්පාතඞ්කො, සමවෙපාකිනියා ගහණියා සමන්නාගතො නාතිසීතාය නාච්චුණ්හාය. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? අප්පාබාධො හොති අප්පාතඞ්කො සමවෙපාකිනියා ගහණියා සමන්නාගතො නාතිසීතාය නාච්චුණ්හාය මජ්ඣිමාය පධානක්ඛමාය. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.

Vị ấy, được trang bị tướng ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vua Chuyển luân vương… Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy ít bệnh, ít não, có hệ tiêu hóa tiêu thực đồng đều, không quá lạnh, không quá nóng. Khi là vua, vị ấy được điều này… Khi là Phật, vị ấy được gì? Vị ấy ít bệnh, ít não, có hệ tiêu hóa tiêu thực đồng đều, không quá lạnh, không quá nóng, trung bình, thích hợp cho sự tinh tấn. Khi là Phật, vị ấy được điều này.” Thế Tôn đã nói lên ý nghĩa này.

227. තත්ථෙතං වුච්චති –

227. Về việc này, có lời nói rằng:

‘‘න පාණිදණ්ඩෙහි පනාථ ලෙඩ්ඩුනා,සත්ථෙන වා මරණවධෙන වා පන;

උබ්බාධනාය පරිතජ්ජනාය වා,න හෙඨයී ජනතමහෙඨකො අහු.

Vị ấy đã không làm hại dân chúng bằng tay, gậy, hay cục đất, bằng khí giới, hay bằng việc giết hại; hoặc bằng việc giam cầm hay đe dọa, vị ấy là người không làm hại.

‘‘තෙනෙව [Pg.136] සො සුගතිමුපෙච්ච මොදති,සුඛප්ඵලං කරිය සුඛානි වින්දති;

සමොජසා රසහරණී සුසණ්ඨිතා,ඉධාගතො ලභති රසග්ගසග්ගිතං.

Do nghiệp ấy, vị ấy đến cõi lành và hoan hỷ, làm việc cho quả an lạc, hưởng được các sự an lạc. Khi đến đây, các gân dẫn vị có cùng năng lực, được sắp đặt tốt đẹp, vị ấy có được khả năng cảm nhận vị tối thượng.

‘‘තෙනාහු නං අතිනිපුණා විචක්ඛණා,අයං නරො සුඛබහුලො භවිස්සති;

ගිහිස්ස වා පබ්බජිතස්ස වා පුන,තං ලක්ඛණං භවති තදත්ථජොතක’’න්ති.

Do đó, những người thông thái, cực kỳ tinh tế nói về vị ấy rằng: ‘Người này sẽ có nhiều an lạc.’ Dù là người tại gia hay người xuất gia, tướng ấy cũng biểu thị ý nghĩa đó.

(21-22) අභිනීලනෙත්තගොපඛුමලක්ඛණානි

(21-22) Các tướng mắt xanh biếc và lông mi như bò con

228. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො න ච විසටං, න ච විසාචි, න ච පන විචෙය්‍ය පෙක්ඛිතා, උජුං තථා පසටමුජුමනො, පියචක්ඛුනා බහුජනං උදික්ඛිතා අහොසි. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමානි ද්වෙ මහාපුරිසලක්ඛණානි පටිලභති. අභිනීලනෙත්තො ච හොති ගොපඛුමො ච.

228. Này các Tỳ khưu, Như Lai trong tiền kiếp, tiền hữu, nơi ở trước đây, khi là người, đã không nhìn với vẻ giận dữ, không nhìn liếc xéo, không nhìn dò xét, mà nhìn thẳng, cởi mở, với tâm ngay thẳng, đã nhìn nhiều người với con mắt thân thương. Do nghiệp ấy đã được làm… vị ấy sau khi mệnh chung từ nơi ấy, sanh lại nơi đây, được hai tướng đại nhân này: có mắt xanh biếc và có lông mi như bò con.

‘‘සො තෙහි ලක්ඛණෙහි සමන්නාගතො, සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? පියදස්සනො හොති බහුනො ජනස්ස, පියො හොති මනාපො බ්‍රාහ්මණගහපතිකානං නෙගමජානපදානං ගණකමහාමත්තානං අනීකට්ඨානං දොවාරිකානං අමච්චානං පාරිසජ්ජානං රාජූනං භොගියානං කුමාරානං. රාජා සමානො ඉදං ලභති…පෙ… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? පියදස්සනො හොති බහුනො ජනස්ස, පියො හොති මනාපො භික්ඛූනං භික්ඛුනීනං උපාසකානං උපාසිකානං දෙවානං මනුස්සානං අසුරානං නාගානං ගන්ධබ්බානං. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.

Vị ấy, được trang bị các tướng ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vua Chuyển luân vương… Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy có vẻ ngoài đáng mến đối với nhiều người, được yêu mến và quý trọng bởi các Bà-la-môn, gia chủ, dân thành thị, dân quê, các quan kế toán, đại thần, các tướng quân, người giữ cửa, các vị bộ trưởng, các vị trong hội đồng, các vua, các vị hưởng bổng lộc, các hoàng tử. Khi là vua, vị ấy được điều này… Khi là Phật, vị ấy được gì? Vị ấy có vẻ ngoài đáng mến đối với nhiều người, được yêu mến và quý trọng bởi các Tỳ khưu, Tỳ khưu ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, chư thiên, loài người, a-tu-la, rồng, và càn-thát-bà. Khi là Phật, vị ấy được điều này.” Thế Tôn đã nói lên ý nghĩa này.

229. තත්ථෙතං වුච්චති –

229. Về việc này, có lời nói rằng:

‘‘න ච විසටං න ච විසාචි, න ච පන විචෙය්‍යපෙක්ඛිතා;

උජුං තථා පසටමුජුමනො, පියචක්ඛුනා බහුජනං උදික්ඛිතා.

Không nhìn với vẻ giận dữ, không nhìn liếc xéo, không nhìn dò xét; mà nhìn thẳng, cởi mở, với tâm ngay thẳng, đã nhìn nhiều người với con mắt thân thương.

‘‘සුගතීසු [Pg.137] සො ඵලවිපාකං,අනුභවති තත්ථ මොදති;

ඉධ ච පන භවති ගොපඛුමො,අභිනීලනෙත්තනයනො සුදස්සනො.

Vị ấy hưởng quả dị thục ở các cõi lành, hoan hỷ ở nơi đó. Còn ở đây, vị ấy có lông mi như bò con, có mắt xanh biếc, có vẻ ngoài ưa nhìn.

‘‘අභියොගිනො ච නිපුණා,බහූ පන නිමිත්තකොවිදා;

සුඛුමනයනකුසලා මනුජා,පියදස්සනොති අභිනිද්දිසන්ති නං.

Nhiều người thực hành, tinh tế, thông thạo về điềm báo, những người khéo léo với con mắt tinh tường, đã chỉ ra rằng vị ấy có vẻ ngoài đáng mến.

‘‘පියදස්සනො ගිහීපි සන්තො ච,භවති බහුජනපියායිතො;

යදි ච න භවති ගිහී සමණො හොති,පියො බහූනං සොකනාසනො’’ති.

Là người tại gia, vị ấy có vẻ ngoài đáng mến, được nhiều người yêu quý. Nếu không là người tại gia mà là sa-môn, vị ấy được nhiều người yêu mến, là người diệt trừ sầu muộn.

(23) උණ්හීසසීසලක්ඛණං

(23) Tướng có đầu như đội khăn

230. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො බහුජනපුබ්බඞ්ගමො අහොසි කුසලෙසු ධම්මෙසු බහුජනපාමොක්ඛො කායසුචරිතෙ වචීසුචරිතෙ මනොසුචරිතෙ දානසංවිභාගෙ සීලසමාදානෙ උපොසථුපවාසෙ මත්තෙය්‍යතාය පෙත්තෙය්‍යතාය සාමඤ්ඤතාය බ්‍රහ්මඤ්ඤතාය කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිතාය අඤ්ඤතරඤ්ඤතරෙසු ච අධිකුසලෙසු ධම්මෙසු. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමං මහාපුරිසලක්ඛණං පටිලභති – උණ්හීසසීසො හොති.

230. Này các Tỳ khưu, Như Lai trong tiền kiếp, tiền hữu, nơi ở trước đây, khi là người, đã là người đi đầu của nhiều người trong các pháp thiện, là người lãnh đạo của nhiều người trong thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành, trong việc bố thí, thọ trì giới, giữ ngày trai giới, hiếu kính mẹ, hiếu kính cha, kính trọng sa-môn, kính trọng bà-la-môn, kính trọng người lớn trong dòng họ, và trong các pháp thiện lành khác. Do nghiệp ấy đã được làm… vị ấy sau khi mệnh chung từ nơi ấy, sanh lại nơi đây, được tướng đại nhân này: có đầu như đội khăn.

‘‘සො තෙන ලක්ඛණෙන සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? මහාස්ස ජනො අන්වායිකො හොති, බ්‍රාහ්මණගහපතිකා නෙගමජානපදා ගණකමහාමත්තා අනීකට්ඨා දොවාරිකා අමච්චා පාරිසජ්ජා රාජානො භොගියා කුමාරා. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? මහාස්ස ජනො අන්වායිකො හොති, භික්ඛූ භික්ඛුනියො උපාසකා උපාසිකායො දෙවා මනුස්සා අසුරා නාගා ගන්ධබ්බා. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.

Vị ấy, được trang bị tướng ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vua Chuyển luân vương… Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy có nhiều người đi theo, gồm các Bà-la-môn, gia chủ, dân thành thị, dân quê, các quan kế toán, đại thần, các tướng quân, người giữ cửa, các vị bộ trưởng, các vị trong hội đồng, các vua, các vị hưởng bổng lộc, các hoàng tử. Khi là vua, vị ấy được điều này… Khi là Phật, vị ấy được gì? Vị ấy có nhiều người đi theo, gồm các Tỳ khưu, Tỳ khưu ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, chư thiên, loài người, a-tu-la, rồng, và càn-thát-bà. Khi là Phật, vị ấy được điều này.” Thế Tôn đã nói lên ý nghĩa này.

231. තත්ථෙතං [Pg.138] වුච්චති –

231. Về việc này, có lời nói rằng:

‘‘පුබ්බඞ්ගමො සුචරිතෙසු අහු,ධම්මෙසු ධම්මචරියාභිරතො;

අන්වායිකො බහුජනස්ස අහු,සග්ගෙසු වෙදයිත්ථ පුඤ්ඤඵලං.

“Ngài đã là người đi đầu trong các thiện hạnh, trong các pháp, ưa thích thực hành Chánh pháp; đã có nhiều người đi theo; và đã hưởng quả phước ở các cõi trời.”

‘‘වෙදිත්වා සො සුචරිතස්ස ඵලං,උණ්හීසසීසත්තමිධජ්ඣගමා;

බ්‍යාකංසු බ්‍යඤ්ජනනිමිත්තධරා,පුබ්බඞ්ගමො බහුජනං හෙස්සති.

“Sau khi hưởng quả của thiện hạnh, ở đây Ngài đã đạt được tướng nhục kế trên đỉnh đầu. Các nhà tướng số đã tiên đoán rằng: ‘(Vị này) sẽ là người lãnh đạo của quần chúng.’”

‘‘පටිභොගියා මනුජෙසු ඉධ,පුබ්බෙව තස්ස අභිහරන්ති තදා;

යදි ඛත්තියො භවති භූමිපති,පටිහාරකං බහුජනෙ ලභති.

“Ở đây, giữa loài người, những người phục vụ đã hầu hạ vị ấy ngay từ trước. Nếu là một vị vua Sát-đế-lỵ, một vị chúa đất, vị ấy sẽ nhận được sự phục vụ từ nhiều người.”

‘‘අථ චෙපි පබ්බජති සො මනුජො,ධම්මෙසු හොති පගුණො විසවී;

තස්සානුසාසනිගුණාභිරතො,අන්වායිකො බහුජනො භවතී’’ති.

“Và nếu người ấy xuất gia, sẽ trở nên thuần thục và làm chủ các pháp. Nhiều người sẽ ưa thích đức hạnh và lời giáo huấn của vị ấy, và trở thành người đi theo.”

(24-25) එකෙකලොමතාඋණ්ණාලක්ඛණානි

(24-25) Tướng Lông Mọc Riêng Lẻ và Tướng Bạch Hào

232. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො මුසාවාදං පහාය මුසාවාදා පටිවිරතො අහොසි, සච්චවාදී සච්චසන්ධො ථෙතො පච්චයිකො අවිසංවාදකො ලොකස්ස. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා උපචිතත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමානි ද්වෙ මහාපුරිසලක්ඛණානි පටිලභති. එකෙකලොමො ච හොති, උණ්ණා ච භමුකන්තරෙ ජාතා හොති ඔදාතා මුදුතූලසන්නිභා.

232. “Này các Tỳ khưu, lại nữa, trong tiền kiếp, tiền sanh, nơi ở trước đây, khi là người, Như Lai đã từ bỏ nói dối, đã tránh xa lời nói dối; Ngài nói lời chân thật, kết hợp lời chân thật, lời nói chắc chắn, đáng tin cậy, không lừa dối thế gian. Do nghiệp ấy đã được làm, đã được tích lũy... vị ấy, sau khi mệnh chung từ cõi đó, sanh lại nơi đây, đã đạt được hai tướng đại nhân này: mỗi lỗ chân lông chỉ mọc một sợi lông, và có một sợi lông trắng (bạch hào) mọc giữa hai chân mày, trắng tinh, mềm mại như bông gòn.”

‘‘සො තෙහි ලක්ඛණෙහි සමන්නාගතො, සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? මහාස්ස ජනො උපවත්තති, බ්‍රාහ්මණගහපතිකා නෙගමජානපදා ගණකමහාමත්තා අනීකට්ඨා දොවාරිකා අමච්චා පාරිසජ්ජා රාජානො භොගියා කුමාරා. රාජා [Pg.139] සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? මහාස්ස ජනො උපවත්තති, භික්ඛූ භික්ඛුනියො උපාසකා උපාසිකායො දෙවා මනුස්සා අසුරා නාගා ගන්ධබ්බා. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.

“Vị ấy, sở hữu những tướng này, nếu sống tại gia, sẽ là một vị vua Chuyển luân vương... Khi là vua, vị ấy được gì? Nhiều người sẽ đi theo vị ấy: các Bà-la-môn và gia chủ, dân thành thị và dân thôn quê, các quan kế toán và đại thần, các tướng chỉ huy quân đội, những người gác cổng, các vị bộ trưởng, các vị hội đồng, các vị vua chư hầu, các lãnh chúa, và các hoàng tử. Khi là vua, vị ấy được điều này... Khi là một vị Phật, vị ấy được gì? Nhiều người sẽ đi theo vị ấy: các Tỳ khưu, Tỳ khưu ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, chư thiên, loài người, a-tu-la, rồng, và càn-thát-bà. Khi là một vị Phật, vị ấy được điều này.” Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này.

233. තත්ථෙතං වුච්චති –

233. Về điều này, có lời kệ được nói rằng:

‘‘සච්චප්පටිඤ්ඤො පුරිමාසු ජාතිසු,අද්වෙජ්ඣවාචො අලිකං විවජ්ජයි;

න සො විසංවාදයිතාපි කස්සචි,භූතෙන තච්ඡෙන තථෙන භාසයි.

“Trong các kiếp trước, Ngài giữ đúng lời hứa, không nói hai lời, tránh xa điều dối trá. Ngài không lừa dối bất kỳ ai, chỉ nói lời có thật, xác thực, và đúng đắn.”

‘‘සෙතා සුසුක්කා මුදුතූලසන්නිභා,උණ්ණා සුජාතා භමුකන්තරෙ අහු;

න ලොමකූපෙසු දුවෙ අජායිසුං,එකෙකලොමූපචිතඞ්ගවා අහු.

“Sợi lông trắng (bạch hào) mọc đẹp giữa hai chân mày, trắng tinh, rất trắng, mềm mại như bông gòn. Không có hai sợi lông nào mọc trong một lỗ chân lông; Ngài có thân mình với mỗi lỗ chân lông chỉ mọc một sợi lông.”

‘‘තං ලක්ඛණඤ්ඤූ බහවො සමාගතා,බ්‍යාකංසු උප්පාදනිමිත්තකොවිදා;

උණ්ණා ච ලොමා ච යථා සුසණ්ඨිතා,උපවත්තතී ඊදිසකං බහුජ්ජනො.

“Nhiều nhà tướng số, những người thông thạo điềm báo và dấu hiệu, đã tụ họp lại và tiên đoán rằng: ‘Vì sợi lông trắng (bạch hào) và các sợi lông (trên thân) được an trí tốt đẹp, nhiều người sẽ đi theo một người như vậy.’”

‘‘ගිහිම්පි සන්තං උපවත්තතී ජනො,බහු පුරත්ථාපකතෙන කම්මුනා;

අකිඤ්චනං පබ්බජිතං අනුත්තරං,බුද්ධම්පි සන්තං උපවත්තති ජනො’’ති.

“‘Do nghiệp đã làm trong quá khứ, nhiều người sẽ đi theo vị ấy ngay cả khi là một người tại gia. Người ta cũng sẽ đi theo vị ấy khi là một vị Phật vô song, một người xuất gia không còn gì vướng bận.’”

(26-27) චත්තාලීසඅවිරළදන්තලක්ඛණානි

(26-27) Tướng Bốn Mươi Răng và Tướng Răng Khít Nhau

234. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො පිසුණං වාචං පහාය පිසුණාය වාචාය පටිවිරතො අහොසි. ඉතො සුත්වා න අමුත්‍ර අක්ඛාතා ඉමෙසං භෙදාය, අමුත්‍ර වා සුත්වා න ඉමෙසං අක්ඛාතා අමූසං භෙදාය[Pg.140], ඉති භින්නානං වා සන්ධාතා, සහිතානං වා අනුප්පදාතා, සමග්ගාරාමො සමග්ගරතො සමග්ගනන්දී සමග්ගකරණිං වාචං භාසිතා අහොසි. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමානි ද්වෙ මහාපුරිසලක්ඛණානි පටිලභති. චත්තාලීසදන්තො ච හොති අවිරළදන්තො ච.

234. “Này các Tỳ khưu, lại nữa, trong tiền kiếp, tiền sanh, nơi ở trước đây, khi là người, Như Lai đã từ bỏ lời nói chia rẽ, đã tránh xa lời nói chia rẽ. Nghe điều gì ở đây, Ngài không đi nói ở nơi kia để gây chia rẽ những người này; và nghe điều gì ở nơi kia, Ngài không đi nói ở đây để gây chia rẽ những người kia. Như vậy, Ngài là người hàn gắn những ai đã chia rẽ, và là người khuyến khích những ai đã hòa hợp. Ngài ưa thích sự hòa hợp, vui thích trong sự hòa hợp, hoan hỷ trong sự hòa hợp, và nói những lời tạo ra sự hòa hợp. Do nghiệp ấy đã được làm... vị ấy, sau khi mệnh chung từ cõi đó, sanh lại nơi đây, đã đạt được hai tướng đại nhân này: có bốn mươi chiếc răng và răng khít nhau.”

‘‘සො තෙහි ලක්ඛණෙහි සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? අභෙජ්ජපරිසො හොති, අභෙජ්ජාස්ස හොන්ති පරිසා, බ්‍රාහ්මණගහපතිකා නෙගමජානපදා ගණකමහාමත්තා අනීකට්ඨා දොවාරිකා අමච්චා පාරිසජ්ජා රාජානො භොගියා කුමාරා. රාජා සමානො ඉදං ලභති … බුද්ධො සමානො කිං ලභති? අභෙජ්ජපරිසො හොති, අභෙජ්ජාස්ස හොන්ති පරිසා, භික්ඛූ භික්ඛුනියො උපාසකා උපාසිකායො දෙවා මනුස්සා අසුරා නාගා ගන්ධබ්බා. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.

“Vị ấy, sở hữu những tướng này, nếu sống tại gia, sẽ là một vị vua Chuyển luân vương... Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy có hội chúng không thể bị chia rẽ. Hội chúng của vị ấy không thể bị chia rẽ: các Bà-la-môn và gia chủ, dân thành thị và dân thôn quê, các quan kế toán và đại thần, các tướng chỉ huy quân đội, những người gác cổng, các vị bộ trưởng, các vị hội đồng, các vị vua chư hầu, các lãnh chúa, và các hoàng tử. Khi là vua, vị ấy được điều này... Khi là một vị Phật, vị ấy được gì? Vị ấy có hội chúng không thể bị chia rẽ. Hội chúng của vị ấy không thể bị chia rẽ: các Tỳ khưu, Tỳ khưu ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, chư thiên, loài người, a-tu-la, rồng, và càn-thát-bà. Khi là một vị Phật, vị ấy được điều này.” Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này.

235. තත්ථෙතං වුච්චති –

235. Về điều này, có lời kệ được nói rằng:

‘‘වෙභූතියං සහිතභෙදකාරිං,භෙදප්පවඩ්ඪනවිවාදකාරිං;

කලහප්පවඩ්ඪනආකිච්චකාරිං,සහිතානං භෙදජනනිං න භණි.

“Ngài không nói lời gây chia rẽ những người hòa hợp, lời làm tăng trưởng sự chia rẽ và tranh cãi, lời làm tăng trưởng xung đột và hành động sai trái, lời gây ra sự bất hòa giữa những người đang đoàn kết.”

‘‘අවිවාදවඩ්ඪනකරිං සුගිරං,භින්නානුසන්ධිජනනිං අභණි;

කලහං ජනස්ස පනුදී සමඞ්ගී,සහිතෙහි නන්දති පමොදති ච.

“Ngài nói lời hay không làm tăng trưởng tranh cãi, lời hàn gắn những người đã chia rẽ. Ngài xua tan xung đột của mọi người, tạo ra sự hòa hợp; Ngài hoan hỷ và vui mừng với những người hòa hợp.”

‘‘සුගතීසු සො ඵලවිපාකං,අනුභවති තත්ථ මොදති;

දන්තා ඉධ හොන්ති අවිරළා සහිතා,චතුරො දසස්ස මුඛජා සුසණ්ඨිතා.

“Vị ấy hưởng quả dị thục trong các cõi lành, và vui thích ở đó. Ở đây, răng của vị ấy khít nhau, liền lạc; bốn mươi chiếc răng trong miệng được an trí tốt đẹp.”

‘‘යදි [Pg.141] ඛත්තියො භවති භූමිපති,අවිභෙදියාස්ස පරිසා භවති;

සමණො ච හොති විරජො විමලො,පරිසාස්ස හොති අනුගතා අචලා’’ති.

“‘Nếu là một vị vua Sát-đế-lỵ, một vị chúa đất, hội chúng của vị ấy sẽ không thể bị chia rẽ. Và nếu là một vị Sa-môn không còn bụi bẩn, không còn cấu uế, hội chúng của vị ấy sẽ trung thành và không lay chuyển.’”

(28-29) පහූතජිව්හාබ්‍රහ්මස්සරලක්ඛණානි

(28-29) Tướng Lưỡi Rộng Dài và Tướng Giọng Nói Như Phạm Thiên

236. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො ඵරුසං වාචං පහාය ඵරුසාය වාචාය පටිවිරතො අහොසි. යා සා වාචා නෙලා කණ්ණසුඛා පෙමනීයා හදයඞ්ගමා පොරී බහුජනකන්තා බහුජනමනාපා, තථාරූපිං වාචං භාසිතා අහොසි. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා උපචිතත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමානි ද්වෙ මහාපුරිසලක්ඛණානි පටිලභති. පහූතජිව්හො ච හොති බ්‍රහ්මස්සරො ච කරවීකභාණී.

236. “Này các Tỳ khưu, lại nữa, trong tiền kiếp, tiền sanh, nơi ở trước đây, khi là người, Như Lai đã từ bỏ lời nói thô ác, đã tránh xa lời nói thô ác. Lời nói nào không lỗi lầm, êm tai, dễ thương, đi vào lòng người, tao nhã, được nhiều người ưa thích, làm vui lòng nhiều người, Ngài đã nói những lời như vậy. Do nghiệp ấy đã được làm, đã được tích lũy... vị ấy, sau khi mệnh chung từ cõi đó, sanh lại nơi đây, đã đạt được hai tướng đại nhân này: có lưỡi rộng dài, và có giọng nói như Phạm thiên, tiếng hót như chim ca-lăng-tần-già.”

‘‘සො තෙහි ලක්ඛණෙහි සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? ආදෙය්‍යවාචො හොති, ආදියන්තිස්ස වචනං බ්‍රාහ්මණගහපතිකා නෙගමජානපදා ගණකමහාමත්තා අනීකට්ඨා දොවාරිකා අමච්චා පාරිසජ්ජා රාජානො භොගියා කුමාරා. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? ආදෙය්‍යවාචො හොති, ආදියන්තිස්ස වචනං භික්ඛූ භික්ඛුනියො උපාසකා උපාසිකායො දෙවා මනුස්සා අසුරා නාගා ගන්ධබ්බා. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.

“Vị ấy, người sở hữu các tướng ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vị vua Chuyển luân vương... (lược)... Khi là vị vua, vị ấy được gì? Vị ấy có lời nói được chấp nhận, lời nói của vị ấy được các vị Bà-la-môn, gia chủ, dân chúng thị thành và thôn quê, các quan kế toán, đại thần, các vị chỉ huy quân đội, các vị gác cổng, các vị bộ trưởng, các vị cận thần, các vị vua chư hầu, các vị lãnh chúa, các vị vương tử chấp nhận. Khi là vị vua, vị ấy được điều này... Khi là vị Phật, vị ấy được gì? Vị ấy có lời nói được chấp nhận, lời nói của vị ấy được các vị tỳ-khưu, tỳ-khưu-ni, cận sự nam, cận sự nữ, chư thiên, loài người, a-tu-la, loài rồng, loài càn-thát-bà chấp nhận. Khi là vị Phật, vị ấy được điều này.” Đức Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này.

237. තත්ථෙතං වුච්චති –

237. Về vấn đề này, có lời được nói như sau:

‘‘අක්කොසභණ්ඩනවිහෙසකාරිං,උබ්බාධිකං බහුජනප්පමද්දනං;

අබාළ්හං ගිරං සො න භණි ඵරුසං,මධුරං භණි සුසංහිතං සඛිලං.

“Vị ấy đã không nói lời thô lỗ, nặng nề, gây ra mắng nhiếc, tranh cãi, và phiền nhiễu, gây ra đau khổ, và áp bức nhiều người. Vị ấy đã nói lời ngọt ngào, hòa nhã, và thân ái.

‘‘මනසො [Pg.142] පියා හදයගාමිනියො,වාචා සො එරයති කණ්ණසුඛා;

වාචාසුචිණ්ණඵලමනුභවි,සග්ගෙසු වෙදයථ පුඤ්ඤඵලං.

“Vị ấy đã nói những lời làm vui lòng tâm ý, đi vào lòng người, và êm tai. Vị ấy đã hưởng quả của lời nói được thực hành tốt đẹp, đã cảm nhận quả của phước đức ở các cõi trời.

‘‘වෙදිත්වා සො සුචරිතස්ස ඵලං,බ්‍රහ්මස්සරත්තමිධමජ්ඣගමා;

ජිව්හාස්ස හොති විපුලා පුථුලා,ආදෙය්‍යවාක්‍යවචනො භවති.

“Sau khi đã cảm nhận quả của thiện hạnh, vị ấy đã đạt được giọng nói như Phạm thiên ở nơi đây. Lưỡi của vị ấy trở nên rộng và dài, vị ấy trở thành người có lời nói đáng tin cậy.

‘‘ගිහිනොපි ඉජ්ඣති යථා භණතො,අථ චෙ පබ්බජති සො මනුජො;

ආදියන්තිස්ස වචනං ජනතා,බහුනො බහුං සුභණිතං භණතො’’ති.

“Khi là người tại gia, lời nói của vị ấy thành công. Và nếu người ấy xuất gia, dân chúng sẽ chấp nhận lời nói của vị ấy, người nói nhiều điều thiện thuyết cho nhiều người.”

(30) සීහහනුලක්ඛණං

(30) Tướng hàm sư tử

238. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො සම්ඵප්පලාපං පහාය සම්ඵප්පලාපා පටිවිරතො අහොසි කාලවාදී භූතවාදී අත්ථවාදී ධම්මවාදී විනයවාදී, නිධානවතිං වාචං භාසිතා අහොසි කාලෙන සාපදෙසං පරියන්තවතිං අත්ථසංහිතං. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමං මහාපුරිසලක්ඛණං පටිලභති, සීහහනු හොති.

238. “Này các tỳ-khưu, bất cứ khi nào Như Lai, trong một kiếp quá khứ, một đời sống quá khứ, một nơi ở quá khứ, khi trước đây là một con người, đã từ bỏ lời nói phù phiếm và từ bỏ việc nói lời phù phiếm; vị ấy là người nói đúng thời, nói sự thật, nói điều lợi ích, nói đúng Pháp, nói đúng Luật; vị ấy đã nói lời đáng ghi nhớ, đúng lúc, có lý do, có giới hạn, và hợp với lợi ích. Do nghiệp ấy đã được làm... (lược)... vị ấy, sau khi mệnh chung từ nơi ấy, khi đến thế gian này, đã đạt được tướng đại nhân này: có hàm như hàm sư tử.

‘‘සො තෙන ලක්ඛණෙන සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? අප්පධංසියො හොති කෙනචි මනුස්සභූතෙන පච්චත්ථිකෙන පච්චාමිත්තෙන. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? අප්පධංසියො හොති අබ්භන්තරෙහි වා බාහිරෙහි වා පච්චත්ථිකෙහි පච්චාමිත්තෙහි, රාගෙන වා දොසෙන වා මොහෙන වා සමණෙන වා බ්‍රාහ්මණෙන වා දෙවෙන වා මාරෙන වා බ්‍රහ්මුනා වා කෙනචි වා ලොකස්මිං. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.

“Vị ấy, người sở hữu tướng ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vị vua Chuyển luân vương... (lược)... Khi là vị vua, vị ấy được gì? Vị ấy không thể bị khuất phục bởi bất kỳ kẻ đối nghịch, kẻ thù nào là con người. Khi là vị vua, vị ấy được điều này... Khi là vị Phật, vị ấy được gì? Vị ấy không thể bị khuất phục bởi các kẻ đối nghịch, kẻ thù bên trong hay bên ngoài; bởi tham, sân, hay si; bởi một sa-môn hay Bà-la-môn; bởi một vị trời, Ma vương, hay Phạm thiên; hay bởi bất kỳ ai trong thế gian. Khi là vị Phật, vị ấy được điều này.” Đức Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này.

239. තත්ථෙතං [Pg.143] වුච්චති –

239. Về vấn đề này, có lời được nói như sau:

‘‘න සම්ඵප්පලාපං න මුද්ධතං,අවිකිණ්ණවචනබ්‍යප්පථො අහොසි;

අහිතමපි ච අපනුදි,හිතමපි ච බහුජනසුඛඤ්ච අභණි.

“Vị ấy đã không nói lời phù phiếm, không nói lời ngu xuẩn, không có thói quen nói lời lan man. Vị ấy đã loại bỏ điều bất lợi, và đã nói điều lợi ích và điều mang lại hạnh phúc cho nhiều người.

‘‘තං කත්වා ඉතො චුතො දිවමුපපජ්ජි,සුකතඵලවිපාකමනුභොසි;

චවිය පුනරිධාගතො සමානො,ද්විදුගමවරතරහනුත්තමලත්ථ.

“Sau khi làm nghiệp ấy, từ đây mệnh chung, vị ấy sanh lên cõi trời, đã hưởng quả dị thục của việc làm tốt đẹp. Sau khi mệnh chung từ đó, trở lại nơi đây, vị ấy đã đạt được hàm tốt nhất, như của loài sư tử.

‘‘රාජා හොති සුදුප්පධංසියො,මනුජින්දො මනුජාධිපති මහානුභාවො;

තිදිවපුරවරසමො භවති,සුරවරතරොරිව ඉන්දො.

“Vị ấy trở thành vị vua rất khó bị khuất phục, vua của loài người, chúa của loài người, có đại oai lực. Vị ấy trở nên giống như vị trời cao quý nhất của thành phố chư thiên, như Đế-thích, vị cao quý hơn các vị trời.

‘‘ගන්ධබ්බාසුරයක්ඛරක්ඛසෙභි,සුරෙහි න හි භවති සුප්පධංසියො;

තථත්තො යදි භවති තථාවිධො,ඉධ දිසා ච පටිදිසා ච විදිසා චා’’ති.

“Vị ấy không dễ bị khuất phục bởi các càn-thát-bà, a-tu-la, dạ-xoa, la-sát, và chư thiên. Nếu một người như vậy, có bản chất như vậy, tồn tại ở đây, thì (không ai) từ các phương chính, phương trung gian, và phương phụ có thể khuất phục được vị ấy.”

(31-32) සමදන්තසුසුක්කදාඨාලක්ඛණානි

(31-32) Các tướng răng đều đặn và răng nanh rất trắng

240. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො මිච්ඡාජීවං පහාය සම්මාආජීවෙන ජීවිකං කප්පෙසි, තුලාකූට කංසකූට මානකූට උක්කොටන වඤ්චන නිකති සාචියොග ඡෙදන වධ බන්ධන විපරාමොස ආලොප සහසාකාරා පටිවිරතො අහොසි. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා උපචිතත්තා උස්සන්නත්තා විපුලත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජති. සො තත්ථ අඤ්ඤෙ දෙවෙ දසහි ඨානෙහි අධිගණ්හාති දිබ්බෙන ආයුනා දිබ්බෙන වණ්ණෙන දිබ්බෙන සුඛෙන දිබ්බෙන යසෙන දිබ්බෙන ආධිපතෙය්‍යෙන දිබ්බෙහි රූපෙහි දිබ්බෙහි සද්දෙහි දිබ්බෙහි ගන්ධෙහි දිබ්බෙහි රසෙහි [Pg.144] දිබ්බෙහි ඵොට්ඨබ්බෙහි. සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමානි ද්වෙ මහාපුරිසලක්ඛණානි පටිලභති, සමදන්තො ච හොති සුසුක්කදාඨො ච.

240. “Này các tỳ-khưu, bất cứ khi nào Như Lai, trong một kiếp quá khứ, một đời sống quá khứ, một nơi ở quá khứ, khi trước đây là một con người, đã từ bỏ tà mạng và sinh sống bằng chánh mạng; vị ấy đã từ bỏ việc gian lận trong cân đo, tiền bạc, và đo lường; hối lộ, lừa dối, gian trá, và các hành vi quanh co; cắt xén, giết chóc, trói buộc, cướp bóc, trộm cắp, và bạo hành. Do nghiệp ấy đã được làm, được tích lũy, được gia tăng, được quảng đại, sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy sanh vào thiện thú, thiên giới. Ở đó, vị ấy vượt trội hơn các vị trời khác về mười phương diện: tuổi thọ cõi trời, sắc đẹp cõi trời, hạnh phúc cõi trời, danh tiếng cõi trời, quyền lực cõi trời, và các sắc, thanh, hương, vị, xúc của cõi trời. Sau khi mệnh chung từ nơi ấy, khi đến thế gian này, vị ấy đạt được hai tướng đại nhân này: có răng đều đặn và có răng nanh rất trắng.

‘‘සො තෙහි ලක්ඛණෙහි සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී ධම්මිකො ධම්මරාජා චාතුරන්තො විජිතාවී ජනපදත්ථාවරියප්පත්තො සත්තරතනසමන්නාගතො. තස්සිමානි සත්ත රතනානි භවන්ති, සෙය්‍යථිදං – චක්කරතනං හත්ථිරතනං අස්සරතනං මණිරතනං ඉත්ථිරතනං ගහපතිරතනං පරිණායකරතනමෙව සත්තමං. පරොසහස්සං ඛො පනස්ස පුත්තා භවන්ති සූරා වීරඞ්ගරූපා පරසෙනප්පමද්දනා. සො ඉමං පථවිං සාගරපරියන්තං අඛිලමනිමිත්තමකණ්ටකං ඉද්ධං ඵීතං ඛෙමං සිවං නිරබ්බුදං අදණ්ඩෙන අසත්ථෙන ධම්මෙන අභිවිජිය අජ්ඣාවසති. රාජා සමානො කිං ලභති? සුචිපරිවාරො හොති සුචිස්ස හොන්ති පරිවාරා බ්‍රාහ්මණගහපතිකා නෙගමජානපදා ගණකමහාමත්තා අනීකට්ඨා දොවාරිකා අමච්චා පාරිසජ්ජා රාජානො භොගියා කුමාරා. රාජා සමානො ඉදං ලභති.

“Vị ấy, người sở hữu các tướng ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vị vua Chuyển luân vương, đúng Pháp, vị vua của Pháp, người chinh phục bốn phương, người chiến thắng, người mang lại sự ổn định cho quốc độ, người sở hữu bảy báu vật. Bảy báu vật của vị ấy là: bánh xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, người nữ báu, gia chủ báu, và thứ bảy là người con trưởng báu. Vị ấy có hơn một ngàn người con trai, dũng cảm, có hình dáng anh hùng, có thể đè bẹp quân đội của kẻ thù. Vị ấy, sau khi chinh phục trái đất này cho đến tận biển cả bằng Pháp, không dùng roi, không dùng gươm, sẽ cai trị một vương quốc không có hiểm họa, không có tai ương, không có gai góc, thịnh vượng, phồn vinh, an ổn, yên bình, và không có phiền não. Khi là vị vua, vị ấy được gì? Vị ấy có đoàn tùy tùng trong sạch. Đoàn tùy tùng của vị ấy trong sạch, gồm các vị Bà-la-môn, gia chủ, dân chúng thị thành và thôn quê, các quan kế toán, đại thần, các vị chỉ huy quân đội, các vị gác cổng, các vị bộ trưởng, các vị cận thần, các vị vua chư hầu, các vị lãnh chúa, các vị vương tử. Khi là vị vua, vị ấy được điều này.

‘‘සචෙ ඛො පන අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති, අරහං හොති සම්මාසම්බුද්ධො ලොකෙ විවට්ටච්ඡදො. බුද්ධො සමානො කිං ලභති? සුචිපරිවාරො හොති, සුචිස්ස හොන්ති පරිවාරා, භික්ඛූ භික්ඛුනියො උපාසකා උපාසිකායො දෙවා මනුස්සා අසුරා නාගා ගන්ධබ්බා. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච.

“Và nếu vị ấy từ bỏ đời sống gia đình, xuất gia sống không gia đình, vị ấy trở thành bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ở trên đời, vén mở các màn che chướng. Khi là một vị Phật, vị ấy được gì? Vị ấy có đoàn tùy tùng thanh tịnh, đoàn tùy tùng của vị ấy là thanh tịnh, gồm các tỳ khưu, tỳ khưu ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, chư thiên, loài người, a-tu-la, loài rồng, và càn-thát-bà. Khi là một vị Phật, vị ấy được điều này.” Đức Thế Tôn đã nói lên ý nghĩa này.

241. තත්ථෙතං වුච්චති –

241. Về vấn đề này, có lời kệ được nói lên như sau:

‘‘මිච්ඡාජීවඤ්ච අවස්සජි සමෙන වුත්තිං,සුචිනා සො ජනයිත්ථ ධම්මිකෙන;

අහිතමපි ච අපනුදි,හිතමපි ච බහුජනසුඛඤ්ච අචරි.

“Vị ấy đã từ bỏ tà mạng, đã tạo ra cách sinh nhai chân chánh, thanh tịnh, đúng với Chánh pháp; đã xua tan điều bất lợi, và đã thực hành vì lợi ích và hạnh phúc cho số đông.

‘‘සග්ගෙ වෙදයති නරො සුඛප්ඵලානි,කරිත්වා නිපුණෙභි විදූහි සබ්භි;

වණ්ණිතානි තිදිවපුරවරසමො,අභිරමති රතිඛිඩ්ඩාසමඞ්ගී.

Khi là người, vị ấy đã làm các nghiệp được những bậc hiền trí, thông thái, thiện lành ca ngợi, và hưởng quả an lạc ở cõi trời; giống như vị vua của cõi trời Ba Mươi Ba, vị ấy vui hưởng, được trang bị đầy đủ các thú vui và trò tiêu khiển.

‘‘ලද්ධානං [Pg.145] මානුසකං භවං තතො,චවිත්වාන සුකතඵලවිපාකං;

සෙසකෙන පටිලභති ලපනජං,සමමපි සුචිසුසුක්කං.

Từ cõi trời ấy mệnh chung, do quả dị thục của thiện nghiệp, với phần còn lại, vị ấy được tái sanh làm người, và có được hàm răng đều đặn, thanh tịnh và trắng ngần.

‘‘තං වෙය්‍යඤ්ජනිකා සමාගතා බහවො,බ්‍යාකංසු නිපුණසම්මතා මනුජා;

සුචිජනපරිවාරගණො භවති,දිජසමසුක්කසුචිසොභනදන්තො.

Nhiều người xem tướng, được xem là thông thái, đã tụ hội lại và tiên đoán về vị ấy: ‘Vị ấy sẽ có đoàn tùy tùng gồm những người thanh tịnh, có hàm răng trắng ngần, thanh tịnh, đẹp đẽ, đều đặn như vỏ ốc.’”

‘‘රඤ්ඤො හොති බහුජනො,සුචිපරිවාරො මහතිං මහිං අනුසාසතො;

පසය්හ න ච ජනපදතුදනං,හිතමපි ච බහුජනසුඛඤ්ච චරන්ති.

Khi vị ấy là vua cai trị khắp cõi đất rộng lớn, dân chúng trở thành đoàn tùy tùng thanh tịnh. Vị ấy không dùng bạo lực để đàn áp xứ sở, và dân chúng thực hành vì lợi ích và hạnh phúc cho số đông.

‘‘අථ චෙ පබ්බජති භවති විපාපො,සමණො සමිතරජො විවට්ටච්ඡදො;

විගතදරථකිලමථො,ඉමමපි ච පරමපි ච පස්සති ලොකං.

Còn nếu vị ấy xuất gia, vị ấy trở thành một vị Sa-môn không còn điều ác, bụi bặm đã được lắng yên, các màn che chướng đã được vén mở, không còn mệt mỏi, phiền não; vị ấy thấy được thế giới này và thế giới bên kia.

‘‘තස්සොවාදකරා බහුගිහී ච පබ්බජිතා ච,අසුචිං ගරහිතං ධුනන්ති පාපං;

ස හි සුචිභි පරිවුතො භවති,මලඛිලකලිකිලෙසෙ පනුදෙහී’’ති.

Nhiều người, cả tại gia lẫn xuất gia, vâng theo lời giáo huấn của vị ấy, đã rũ bỏ điều ác bất tịnh, đáng chê trách. Vị ấy được bao quanh bởi những bậc thanh tịnh, những người đã loại trừ các cấu uế, các chướng ngại, và các phiền não.”

ඉදමවොච භගවා. අත්තමනා තෙ භික්ඛූ භගවතො භාසිතං අභිනන්දුන්ති.

Đức Thế Tôn đã thuyết như vậy. Các Tỳ khưu ấy hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Đức Thế Tôn.

ලක්ඛණසුත්තං නිට්ඨිතං සත්තමං.

Kinh Tướng, kinh thứ bảy, đã chấm dứt.

8. සිඞ්ගාලසුත්තං

8. Kinh Siṅgāla

242. එවං [Pg.146] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන සිඞ්ගාලකො ගහපතිපුත්තො කාලස්සෙව උට්ඨාය රාජගහා නික්ඛමිත්වා අල්ලවත්ථො අල්ලකෙසො පඤ්ජලිකො පුථුදිසා නමස්සති – පුරත්ථිමං දිසං දක්ඛිණං දිසං පච්ඡිමං දිසං උත්තරං දිසං හෙට්ඨිමං දිසං උපරිමං දිසං.

242. Tôi nghe như vầy. Một thời, Đức Thế Tôn trú tại Rājagaha (Vương Xá), trong Trúc Lâm, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Bấy giờ, con trai của một gia chủ tên là Siṅgālaka, sáng sớm thức dậy, đi ra khỏi thành Rājagaha, y phục còn ướt, tóc còn ướt, chắp tay lạy các phương khác nhau – phương đông, phương nam, phương tây, phương bắc, phương dưới, và phương trên.

243. අථ ඛො භගවා පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය රාජගහං පිණ්ඩාය පාවිසි. අද්දසා ඛො භගවා සිඞ්ගාලකං ගහපතිපුත්තං කාලස්සෙව වුට්ඨාය රාජගහා නික්ඛමිත්වා අල්ලවත්ථං අල්ලකෙසං පඤ්ජලිකං පුථුදිසා නමස්සන්තං – පුරත්ථිමං දිසං දක්ඛිණං දිසං පච්ඡිමං දිසං උත්තරං දිසං හෙට්ඨිමං දිසං උපරිමං දිසං. දිස්වා සිඞ්ගාලකං ගහපතිපුත්තං එතදවොච – ‘‘කිං නු ඛො ත්වං, ගහපතිපුත්ත, කාලස්සෙව උට්ඨාය රාජගහා නික්ඛමිත්වා අල්ලවත්ථො අල්ලකෙසො පඤ්ජලිකො පුථුදිසා නමස්සසි – පුරත්ථිමං දිසං දක්ඛිණං දිසං පච්ඡිමං දිසං උත්තරං දිසං හෙට්ඨිමං දිසං උපරිමං දිස’’න්ති? ‘‘පිතා මං, භන්තෙ, කාලං කරොන්තො එවං අවච – ‘දිසා, තාත, නමස්සෙය්‍යාසී’ති. සො ඛො අහං, භන්තෙ, පිතුවචනං සක්කරොන්තො ගරුං කරොන්තො මානෙන්තො පූජෙන්තො කාලස්සෙව උට්ඨාය රාජගහා නික්ඛමිත්වා අල්ලවත්ථො අල්ලකෙසො පඤ්ජලිකො පුථුදිසා නමස්සාමි – පුරත්ථිමං දිසං දක්ඛිණං දිසං පච්ඡිමං දිසං උත්තරං දිසං හෙට්ඨිමං දිසං උපරිමං දිස’’න්ති.

243. Khi ấy, Đức Thế Tôn vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, vào thành Rājagaha để khất thực. Đức Thế Tôn thấy con trai của gia chủ là Siṅgālaka, sáng sớm thức dậy, đi ra khỏi thành Rājagaha, y phục còn ướt, tóc còn ướt, chắp tay lạy các phương khác nhau – phương đông, phương nam, phương tây, phương bắc, phương dưới, và phương trên. Sau khi thấy, Ngài nói với con trai của gia chủ là Siṅgālaka: “Này con trai của gia chủ, vì sao con sáng sớm thức dậy, đi ra khỏi thành Rājagaha, y phục còn ướt, tóc còn ướt, chắp tay lạy các phương khác nhau – phương đông, phương nam, phương tây, phương bắc, phương dưới, và phương trên?” “Bạch Thế Tôn, khi thân phụ của con lâm chung, ông đã nói với con rằng: ‘Này con, con hãy đảnh lễ các phương.’ Bạch Thế Tôn, do vậy, con vâng lời, tôn trọng, kính lễ, và cúng dường lời dạy của cha, nên sáng sớm thức dậy, đi ra khỏi thành Rājagaha, y phục còn ướt, tóc còn ướt, chắp tay lạy các phương khác nhau – phương đông, phương nam, phương tây, phương bắc, phương dưới, và phương trên.”

ඡ දිසා

Sáu phương

244. ‘‘න ඛො, ගහපතිපුත්ත, අරියස්ස විනයෙ එවං ඡ දිසා නමස්සිතබ්බා’’ති. ‘‘යථා කථං පන, භන්තෙ, අරියස්ස විනයෙ ඡ දිසා නමස්සිතබ්බා? සාධු මෙ, භන්තෙ, භගවා තථා ධම්මං දෙසෙතු, යථා අරියස්ස විනයෙ ඡ දිසා නමස්සිතබ්බා’’ති.

244. “Này con trai của gia chủ, trong giới luật của bậc Thánh, sáu phương không nên được đảnh lễ như vậy.” “Bạch Thế Tôn, vậy trong giới luật của bậc Thánh, sáu phương nên được đảnh lễ như thế nào? Lành thay, bạch Thế Tôn, mong Đức Thế Tôn hãy thuyết giảng Chánh pháp cho con, để trong giới luật của bậc Thánh, sáu phương nên được đảnh lễ.”

‘‘තෙන හි, ගහපතිපුත්ත සුණොහි සාධුකං මනසිකරොහි භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො සිඞ්ගාලකො ගහපතිපුත්තො භගවතො පච්චස්සොසි. භගවා එතදවොච –

“Vậy thì, này con trai của gia chủ, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.” “Vâng, bạch Thế Tôn,” con trai của gia chủ là Siṅgālaka đã vâng đáp Đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn đã nói điều này:

‘‘යතො [Pg.147] ඛො, ගහපතිපුත්ත, අරියසාවකස්ස චත්තාරො කම්මකිලෙසා පහීනා හොන්ති, චතූහි ච ඨානෙහි පාපකම්මං න කරොති, ඡ ච භොගානං අපායමුඛානි න සෙවති, සො එවං චුද්දස පාපකාපගතො ඡද්දිසාපටිච්ඡාදී උභොලොකවිජයාය පටිපන්නො හොති. තස්ස අයඤ්චෙව ලොකො ආරද්ධො හොති පරො ච ලොකො. සො කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජති.

“Này con trai của gia chủ, khi nào vị Thánh đệ tử đã từ bỏ bốn nghiệp phiền não, không làm điều ác do bốn nguyên nhân, và không thực hành sáu cửa dẫn đến tổn thất tài sản, vị ấy như vậy đã thoát khỏi mười bốn điều ác, đã che chở sáu phương, và đã thực hành để chinh phục cả hai thế giới. Đối với vị ấy, thế giới này được khởi sự và thế giới bên kia cũng được khởi sự. Sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy được sanh vào cõi lành, cõi trời.”

චත්තාරොකම්මකිලෙසා

Bốn nghiệp phiền não

245. ‘‘කතමස්ස චත්තාරො කම්මකිලෙසා පහීනා හොන්ති? පාණාතිපාතො ඛො, ගහපතිපුත්ත, කම්මකිලෙසො, අදින්නාදානං කම්මකිලෙසො, කාමෙසුමිච්ඡාචාරො කම්මකිලෙසො, මුසාවාදො කම්මකිලෙසො. ඉමස්ස චත්තාරො කම්මකිලෙසා පහීනා හොන්තී’’ති. ඉදමවොච භගවා, ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

245. “Bốn nghiệp phiền não nào đã được vị ấy từ bỏ? Này con trai của gia chủ, sát sanh là một nghiệp phiền não, trộm cắp là một nghiệp phiền não, tà dâm trong các dục là một nghiệp phiền não, nói dối là một nghiệp phiền não. Bốn nghiệp phiền não này đã được vị ấy từ bỏ.” Đức Thế Tôn đã nói như vậy. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này:

‘‘පාණාතිපාතො අදින්නාදානං, මුසාවාදො ච වුච්චති;

පරදාරගමනඤ්චෙව, නප්පසංසන්ති පණ්ඩිතා’’ති.

“Sát sanh, trộm cắp, và điều được gọi là nói dối; cùng với việc đi lại với vợ người khác, những điều này bậc hiền trí không tán thán.”

චතුට්ඨානං

Bốn nguyên nhân

246. ‘‘කතමෙහි චතූහි ඨානෙහි පාපකම්මං න කරොති? ඡන්දාගතිං ගච්ඡන්තො පාපකම්මං කරොති, දොසාගතිං ගච්ඡන්තො පාපකම්මං කරොති, මොහාගතිං ගච්ඡන්තො පාපකම්මං කරොති, භයාගතිං ගච්ඡන්තො පාපකම්මං කරොති. යතො ඛො, ගහපතිපුත්ත, අරියසාවකො නෙව ඡන්දාගතිං ගච්ඡති, න දොසාගතිං ගච්ඡති, න මොහාගතිං ගච්ඡති, න භයාගතිං ගච්ඡති; ඉමෙහි චතූහි ඨානෙහි පාපකම්මං න කරොතී’’ති. ඉදමවොච භගවා, ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

246. “Bởi bốn trường hợp nào mà vị ấy không làm điều ác? Do đi vào thiên vị vì tham ái, người ta làm điều ác; do đi vào thiên vị vì sân hận, người ta làm điều ác; do đi vào thiên vị vì si mê, người ta làm điều ác; do đi vào thiên vị vì sợ hãi, người ta làm điều ác. Này gia chủ tử, vì rằng bậc Thánh đệ tử không đi vào thiên vị vì tham ái, không đi vào thiên vị vì sân hận, không đi vào thiên vị vì si mê, không đi vào thiên vị vì sợ hãi; do bốn trường hợp này, vị ấy không làm điều ác.” Thế Tôn đã nói như vậy. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này:

‘‘ඡන්දා දොසා භයා මොහා, යො ධම්මං අතිවත්තති;

නිහීයති යසො තස්ස, කාළපක්ඛෙව චන්දිමා.

“Người nào do tham, do sân, do sợ, do si, mà vi phạm Chánh pháp; danh tiếng của người ấy bị suy giảm, như mặt trăng trong kỳ trăng khuyết.

‘‘ඡන්දා දොසා භයා මොහා, යො ධම්මං නාතිවත්තති;

ආපූරති යසො තස්ස, සුක්කපක්ඛෙව චන්දිමා’’ති.

“Người nào do tham, do sân, do sợ, do si, mà không vi phạm Chánh pháp; danh tiếng của người ấy được viên mãn, như mặt trăng trong kỳ trăng tròn.”

ඡ අපායමුඛානි

Sáu cửa ngõ của sự suy vong

247. ‘‘කතමානි [Pg.148] ඡ භොගානං අපායමුඛානි න සෙවති? සුරාමෙරයමජ්ජප්පමාදට්ඨානානුයොගො ඛො, ගහපතිපුත්ත, භොගානං අපායමුඛං, විකාලවිසිඛාචරියානුයොගො භොගානං අපායමුඛං, සමජ්ජාභිචරණං භොගානං අපායමුඛං, ජූතප්පමාදට්ඨානානුයොගො භොගානං අපායමුඛං, පාපමිත්තානුයොගො භොගානං අපායමුඛං, ආලස්‍යානුයොගො භොගානං අපායමුඛං.

247. “Vị ấy không thực hành sáu cửa ngõ nào làm hao tán tài sản? Này gia chủ tử, sự đam mê các loại rượu men, rượu nấu, là cơ sở của sự dể duôi, là cửa ngõ làm hao tán tài sản. Sự đam mê đi lang thang ngoài đường vào phi thời là cửa ngõ làm hao tán tài sản. Sự lui tới các nơi đình đám là cửa ngõ làm hao tán tài sản. Sự đam mê cờ bạc, là cơ sở của sự dể duôi, là cửa ngõ làm hao tán tài sản. Sự đam mê kết giao bạn xấu là cửa ngõ làm hao tán tài sản. Sự đam mê lười biếng là cửa ngõ làm hao tán tài sản.

සුරාමෙරයස්ස ඡ ආදීනවා

Sáu sự nguy hại của rượu men, rượu nấu

248. ‘‘ඡ ඛොමෙ, ගහපතිපුත්ත, ආදීනවා සුරාමෙරයමජ්ජප්පමාදට්ඨානානුයොගෙ. සන්දිට්ඨිකා ධනජානි, කලහප්පවඩ්ඪනී, රොගානං ආයතනං, අකිත්තිසඤ්ජනනී, කොපීනනිදංසනී, පඤ්ඤාය දුබ්බලිකරණීත්වෙව ඡට්ඨං පදං භවති. ඉමෙ ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඡ ආදීනවා සුරාමෙරයමජ්ජප්පමාදට්ඨානානුයොගෙ.

248. “Này gia chủ tử, có sáu sự nguy hại này trong việc đam mê các loại rượu men, rượu nấu, là cơ sở của sự dể duôi: Sự hao tán tài sản hiện tại, làm tăng trưởng cãi vã, là nơi phát sinh bệnh tật, gây ra tiếng xấu, làm phơi bày điều kín đáo, và điểm thứ sáu là làm suy yếu trí tuệ. Này gia chủ tử, đây là sáu sự nguy hại trong việc đam mê các loại rượu men, rượu nấu, là cơ sở của sự dể duôi.

විකාලචරියාය ඡ ආදීනවා

Sáu sự nguy hại của việc đi lại phi thời

249. ‘‘ඡ ඛොමෙ, ගහපතිපුත්ත, ආදීනවා විකාලවිසිඛාචරියානුයොගෙ. අත්තාපිස්ස අගුත්තො අරක්ඛිතො හොති, පුත්තදාරොපිස්ස අගුත්තො අරක්ඛිතො හොති, සාපතෙය්‍යංපිස්ස අගුත්තං අරක්ඛිතං හොති, සඞ්කියො ච හොති පාපකෙසු ඨානෙසු, අභූතවචනඤ්ච තස්මිං රූහති, බහූනඤ්ච දුක්ඛධම්මානං පුරක්ඛතො හොති. ඉමෙ ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඡ ආදීනවා විකාලවිසිඛාචරියානුයොගෙ.

249. “Này gia chủ tử, có sáu sự nguy hại này trong việc đam mê đi lang thang ngoài đường vào phi thời: Bản thân không được che chở, không được bảo vệ; vợ con không được che chở, không được bảo vệ; tài sản không được che chở, không được bảo vệ; bị nghi ngờ trong các việc xấu; lời nói không thật phát sinh nơi người ấy; và là người đi trước của nhiều pháp khổ. Này gia chủ tử, đây là sáu sự nguy hại trong việc đam mê đi lang thang ngoài đường vào phi thời.

සමජ්ජාභිචරණස්ස ඡ ආදීනවා

Sáu sự nguy hại của việc lui tới các nơi đình đám

250. ‘‘ඡ ඛොමෙ, ගහපතිපුත්ත, ආදීනවා සමජ්ජාභිචරණෙ. ක්ව නච්චං, ක්ව ගීතං, ක්ව වාදිතං, ක්ව අක්ඛානං, ක්ව පාණිස්සරං, ක්ව කුම්භථුනන්ති. ඉමෙ ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඡ ආදීනවා සමජ්ජාභිචරණෙ.

250. “Này gia chủ tử, có sáu sự nguy hại này trong việc lui tới các nơi đình đám: (Nghĩ rằng) ‘Múa ở đâu? Hát ở đâu? Nhạc ở đâu? Kể chuyện ở đâu? Vỗ tay ở đâu? Trống ở đâu?’. Này gia chủ tử, đây là sáu sự nguy hại trong việc lui tới các nơi đình đám.

ජූතප්පමාදස්ස ඡ ආදීනවා

Sáu sự nguy hại của việc cờ bạc dể duôi

251. ‘‘ඡ [Pg.149] ඛොමෙ, ගහපතිපුත්ත, ආදීනවා ජූතප්පමාදට්ඨානානුයොගෙ. ජයං වෙරං පසවති, ජිනො විත්තමනුසොචති, සන්දිට්ඨිකා ධනජානි, සභාගතස්ස වචනං න රූහති, මිත්තාමච්චානං පරිභූතො හොති, ආවාහවිවාහකානං අපත්ථිතො හොති – ‘අක්ඛධුත්තො අයං පුරිසපුග්ගලො නාලං දාරභරණායා’ති. ඉමෙ ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඡ ආදීනවා ජූතප්පමාදට්ඨානානුයොගෙ.

251. “Này gia chủ tử, có sáu sự nguy hại này trong việc đam mê cờ bạc, là cơ sở của sự dể duôi: Khi thắng, sinh ra oán thù; khi thua, sầu muộn về của cải; sự hao tán tài sản hiện tại; lời nói ở giữa hội chúng không được chấp nhận; bị bạn bè, thân hữu khinh thường; không được những người muốn cưới gả mong muốn, (vì họ nghĩ rằng): ‘Người này là kẻ nghiện cờ bạc, không đủ khả năng nuôi vợ’. Này gia chủ tử, đây là sáu sự nguy hại trong việc đam mê cờ bạc, là cơ sở của sự dể duôi.

පාපමිත්තතාය ඡ ආදීනවා

Sáu sự nguy hại của việc có bạn xấu

252. ‘‘ඡ ඛොමෙ, ගහපතිපුත්ත, ආදීනවා පාපමිත්තානුයොගෙ. යෙ ධුත්තා, යෙ සොණ්ඩා, යෙ පිපාසා, යෙ නෙකතිකා, යෙ වඤ්චනිකා, යෙ සාහසිකා. ත්‍යාස්ස මිත්තා හොන්ති තෙ සහායා. ඉමෙ ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඡ ආදීනවා පාපමිත්තානුයොගෙ.

252. “Này gia chủ tử, có sáu sự nguy hại này trong việc đam mê kết giao bạn xấu: Những kẻ cờ bạc, những kẻ đam mê sắc dục, những kẻ nghiện rượu, những kẻ lừa đảo, những kẻ gian trá, những kẻ bạo hành. Những kẻ ấy là bạn, là đồng bọn của người đó. Này gia chủ tử, đây là sáu sự nguy hại trong việc đam mê kết giao bạn xấu.

ආලස්‍යස්ස ඡ ආදීනවා

Sáu sự nguy hại của sự lười biếng

253. ‘‘ඡ ඛොමෙ, ගහපතිපුත්ත, ආදීනවා ආලස්‍යානුයොගෙ. අතිසීතන්ති කම්මං න කරොති, අතිඋණ්හන්ති කම්මං න කරොති, අතිසායන්ති කම්මං න කරොති, අතිපාතොති කම්මං න කරොති, අතිඡාතොස්මීති කම්මං න කරොති, අතිධාතොස්මීති කම්මං න කරොති. තස්ස එවං කිච්චාපදෙසබහුලස්ස විහරතො අනුප්පන්නා චෙව භොගා නුප්පජ්ජන්ති, උප්පන්නා ච භොගා පරික්ඛයං ගච්ඡන්ති. ඉමෙ ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඡ ආදීනවා ආලස්‍යානුයොගෙ’’ති. ඉදමවොච භගවා, ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

253. “Này gia chủ tử, có sáu sự nguy hại này trong việc đam mê lười biếng: (Nghĩ rằng) ‘Quá lạnh’, người ấy không làm việc. (Nghĩ rằng) ‘Quá nóng’, người ấy không làm việc. (Nghĩ rằng) ‘Quá muộn’, người ấy không làm việc. (Nghĩ rằng) ‘Quá sớm’, người ấy không làm việc. (Nghĩ rằng) ‘Tôi quá đói’, người ấy không làm việc. (Nghĩ rằng) ‘Tôi quá no’, người ấy không làm việc. Đối với người sống như vậy, có nhiều lý do để không làm việc, tài sản chưa sanh không sanh khởi, và tài sản đã sanh đi đến hủy diệt. Này gia chủ tử, đây là sáu sự nguy hại trong việc đam mê lười biếng.” Thế Tôn đã nói như vậy. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này:

‘‘හොති පානසඛා නාම,හොති සම්මියසම්මියො;

යො ච අත්ථෙසු ජාතෙසු,සහායො හොති සො සඛා.

“Có người gọi là bạn nhậu, có người là bạn khi gặp mặt; người nào là bạn đồng hành khi công việc phát sinh, người đó mới là bạn thật sự.

‘‘උස්සූරසෙය්‍යා [Pg.150] පරදාරසෙවනා,වෙරප්පසවො ච අනත්ථතා ච;

පාපා ච මිත්තා සුකදරියතා ච,එතෙ ඡ ඨානා පුරිසං ධංසයන්ති.

“Ngủ đến khi mặt trời lên cao, quan hệ với vợ người, sinh ra oán thù và làm điều vô ích; bạn bè xấu ác và tính keo kiệt; sáu trường hợp này hủy hoại con người.

‘‘පාපමිත්තො පාපසඛො,පාපආචාරගොචරො;

අස්මා ලොකා පරම්හා ච,උභයා ධංසතෙ නරො.

“Người có bạn xấu, đồng bọn xấu, có hành vi và nơi lui tới xấu ác; người ấy bị hủy hoại từ đời này và đời sau, từ cả hai thế giới.

‘‘අක්ඛිත්ථියො වාරුණී නච්චගීතං,දිවා සොප්පං පාරිචරියා අකාලෙ;

පාපා ච මිත්තා සුකදරියතා ච,එතෙ ඡ ඨානා පුරිසං ධංසයන්ති.

“Cờ bạc, phụ nữ, rượu chè, múa hát, ngủ ngày, đi lại phi thời, bạn bè xấu ác và tính keo kiệt; sáu trường hợp này hủy hoại con người.

‘‘අක්ඛෙහි දිබ්බන්ති සුරං පිවන්ති,යන්තිත්ථියො පාණසමා පරෙසං;

නිහීනසෙවී න ච වුද්ධසෙවී,නිහීයතෙ කාළපක්ඛෙව චන්දො.

“Những ai chơi cờ bạc, uống rượu, đi đến với những người phụ nữ vốn quý như mạng sống của người khác; những người thân cận kẻ thấp hèn, không thân cận bậc trí tuệ, sẽ bị suy tàn như mặt trăng trong kỳ trăng khuyết.

‘‘යො වාරුණී අද්ධනො අකිඤ්චනො,පිපාසො පිවං පපාගතො ;

උදකමිව ඉණං විගාහති,අකුලං කාහිති ඛිප්පමත්තනො.

“Người nghiện rượu, không tài sản, không của cải, khát khao uống rượu, thường lui tới quán rượu; người ấy chìm vào nợ nần như đá chìm trong nước, và sẽ nhanh chóng làm cho gia đình mình tan nát.

‘‘න දිවා සොප්පසීලෙන, රත්තිමුට්ඨානදෙස්සිනා ;

නිච්චං මත්තෙන සොණ්ඩෙන, සක්කා ආවසිතුං ඝරං.

“Người có thói quen ngủ ngày, ghét thức dậy ban đêm, luôn say sưa, nghiện ngập, thì không thể sống đời sống gia đình.

‘‘අතිසීතං අතිඋණ්හං, අතිසායමිදං අහු;

ඉති විස්සට්ඨකම්මන්තෙ, අත්ථා අච්චෙන්ති මාණවෙ.

“‘Trời quá lạnh, trời quá nóng, đã quá muộn rồi’; vì những lý do này mà từ bỏ công việc, các lợi ích sẽ trôi qua đối với những người trẻ tuổi ấy.

‘‘යොධ [Pg.151] සීතඤ්ච උණ්හඤ්ච, තිණා භිය්‍යො න මඤ්ඤති;

කරං පුරිසකිච්චානි, සො සුඛං න විහායතී’’ති.

“Còn người nào xem lạnh và nóng không hơn gì cọng cỏ, làm các công việc của người đàn ông, người ấy không từ bỏ hạnh phúc.”

මිත්තපතිරූපකා

Những kẻ giả làm bạn

254. ‘‘චත්තාරොමෙ, ගහපතිපුත්ත, අමිත්තා මිත්තපතිරූපකා වෙදිතබ්බා. අඤ්ඤදත්ථුහරො අමිත්තො මිත්තපතිරූපකො වෙදිතබ්බො, වචීපරමො අමිත්තො මිත්තපතිරූපකො වෙදිතබ්බො, අනුප්පියභාණී අමිත්තො මිත්තපතිරූපකො වෙදිතබ්බො, අපායසහායො අමිත්තො මිත්තපතිරූපකො වෙදිතබ්බො.

254. Này con trai gia chủ, có bốn hạng người không phải là bạn mà chỉ là bạn giả hiệu này cần phải được biết đến. Người chỉ biết lấy của không phải là bạn mà là bạn giả hiệu, cần phải được biết đến; người chỉ nói suông không phải là bạn mà là bạn giả hiệu, cần phải được biết đến; người chỉ nói lời vừa lòng không phải là bạn mà là bạn giả hiệu, cần phải được biết đến; người bạn trong các đường sa đọa không phải là bạn mà là bạn giả hiệu, cần phải được biết đến.

255. ‘‘චතූහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි අඤ්ඤදත්ථුහරො අමිත්තො මිත්තපතිරූපකො වෙදිතබ්බො.

255. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp, người chỉ biết lấy của không phải là bạn mà là bạn giả hiệu cần phải được biết đến.

‘‘අඤ්ඤදත්ථුහරො හොති, අප්පෙන බහුමිච්ඡති;

භයස්ස කිච්චං කරොති, සෙවති අත්ථකාරණා.

Người ấy chỉ biết lấy của, cho ít mà muốn được nhiều; khi có sự sợ hãi mới làm công việc, và giao du vì lợi ích của mình.

‘‘ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, චතූහි ඨානෙහි අඤ්ඤදත්ථුහරො අමිත්තො මිත්තපතිරූපකො වෙදිතබ්බො.

Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp này, người chỉ biết lấy của không phải là bạn mà là bạn giả hiệu cần phải được biết đến.

256. ‘‘චතූහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි වචීපරමො අමිත්තො මිත්තපතිරූපකො වෙදිතබ්බො. අතීතෙන පටිසන්ථරති, අනාගතෙන පටිසන්ථරති, නිරත්ථකෙන සඞ්ගණ්හාති, පච්චුප්පන්නෙසු කිච්චෙසු බ්‍යසනං දස්සෙති. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, චතූහි ඨානෙහි වචීපරමො අමිත්තො මිත්තපතිරූපකො වෙදිතබ්බො.

256. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp, người chỉ nói suông không phải là bạn mà là bạn giả hiệu cần phải được biết đến. Người ấy tiếp đãi bằng chuyện quá khứ, tiếp đãi bằng chuyện vị lai, tiếp đãi bằng lời vô ích, trong các công việc hiện tại thì chỉ ra sự thất bại. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp này, người chỉ nói suông không phải là bạn mà là bạn giả hiệu cần phải được biết đến.

257. ‘‘චතූහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි අනුප්පියභාණී අමිත්තො මිත්තපතිරූපකො වෙදිතබ්බො. පාපකංපිස්ස අනුජානාති, කල්‍යාණංපිස්ස අනුජානාති, සම්මුඛාස්ස වණ්ණං භාසති, පරම්මුඛාස්ස අවණ්ණං භාසති. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, චතූහි ඨානෙහි අනුප්පියභාණී අමිත්තො මිත්තපතිරූපකො වෙදිතබ්බො.

257. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp, người chỉ nói lời vừa lòng không phải là bạn mà là bạn giả hiệu cần phải được biết đến. Người ấy cũng đồng ý với việc xấu của bạn, cũng đồng ý với việc tốt của bạn; trước mặt thì tán dương, sau lưng thì chê bai. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp này, người chỉ nói lời vừa lòng không phải là bạn mà là bạn giả hiệu cần phải được biết đến.

258. ‘‘චතූහි [Pg.152] ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි අපායසහායො අමිත්තො මිත්තපතිරූපකො වෙදිතබ්බො. සුරාමෙරය මජ්ජප්පමාදට්ඨානානුයොගෙ සහායො හොති, විකාල විසිඛා චරියානුයොගෙ සහායො හොති, සමජ්ජාභිචරණෙ සහායො හොති, ජූතප්පමාදට්ඨානානුයොගෙ සහායො හොති. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, චතූහි ඨානෙහි අපායසහායො අමිත්තො මිත්තපතිරූපකො වෙදිතබ්බො’’ති.

258. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp, người bạn trong các đường sa đọa không phải là bạn mà là bạn giả hiệu cần phải được biết đến. Người ấy là bạn đồng hành trong việc thường xuyên say sưa rượu men, rượu nấu là nhân sanh sự dể duôi; là bạn đồng hành trong việc thường xuyên đi lang thang ngoài đường vào phi thời; là bạn đồng hành trong việc đi đến các nơi đình đám; là bạn đồng hành trong việc thường xuyên cờ bạc là nhân sanh sự dể duôi. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp này, người bạn trong các đường sa đọa không phải là bạn mà là bạn giả hiệu cần phải được biết đến.

259. ඉදමවොච භගවා, ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

259. Đức Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa:

‘‘අඤ්ඤදත්ථුහරො මිත්තො, යො ච මිත්තො වචීපරො ;

අනුප්පියඤ්ච යො ආහ, අපායෙසු ච යො සඛා.

Người bạn chỉ biết lấy của, người bạn chỉ nói suông; người nào chỉ nói lời vừa lòng, và người bạn trong các đường sa đọa.

එතෙ අමිත්තෙ චත්තාරො, ඉති විඤ්ඤාය පණ්ඩිතො;

ආරකා පරිවජ්ජෙය්‍ය, මග්ගං පටිභයං යථා’’ති.

Bốn hạng người không phải là bạn này, người trí sau khi biết như vậy, nên tránh xa họ, như người ta tránh xa con đường nguy hiểm.

සුහදමිත්තො

Người bạn có tâm tốt

260. ‘‘චත්තාරොමෙ, ගහපතිපුත්ත, මිත්තා සුහදා වෙදිතබ්බා. උපකාරො මිත්තො සුහදො වෙදිතබ්බො, සමානසුඛදුක්ඛො මිත්තො සුහදො වෙදිතබ්බො, අත්ථක්ඛායී මිත්තො සුහදො වෙදිතබ්බො, අනුකම්පකො මිත්තො සුහදො වෙදිතබ්බො.

260. Này con trai gia chủ, có bốn hạng bạn có tâm tốt này cần phải được biết đến. Người bạn hay giúp đỡ là bạn có tâm tốt, cần phải được biết đến; người bạn cùng chia sẻ vui buồn là bạn có tâm tốt, cần phải được biết đến; người bạn chỉ bày điều lợi ích là bạn có tâm tốt, cần phải được biết đến; người bạn hay thương mến là bạn có tâm tốt, cần phải được biết đến.

261. ‘‘චතූහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි උපකාරො මිත්තො සුහදො වෙදිතබ්බො. පමත්තං රක්ඛති, පමත්තස්ස සාපතෙය්‍යං රක්ඛති, භීතස්ස සරණං හොති, උප්පන්නෙසු කිච්චකරණීයෙසු තද්දිගුණං භොගං අනුප්පදෙති. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, චතූහි ඨානෙහි උපකාරො මිත්තො සුහදො වෙදිතබ්බො.

261. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp, người bạn hay giúp đỡ là bạn có tâm tốt cần phải được biết đến. Người ấy bảo vệ bạn khi dể duôi, bảo vệ tài sản của bạn khi dể duôi, là nơi nương tựa cho bạn khi sợ hãi, khi có công việc cần làm phát sanh thì cung cấp tài sản gấp đôi. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp này, người bạn hay giúp đỡ là bạn có tâm tốt cần phải được biết đến.

262. ‘‘චතූහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි සමානසුඛදුක්ඛො මිත්තො සුහදො වෙදිතබ්බො. ගුය්හමස්ස ආචික්ඛති, ගුය්හමස්ස පරිගූහති, ආපදාසු න විජහති, ජීවිතංපිස්ස අත්ථාය පරිච්චත්තං හොති. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, චතූහි ඨානෙහි සමානසුඛදුක්ඛො මිත්තො සුහදො වෙදිතබ්බො.

262. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp, người bạn cùng chia sẻ vui buồn là bạn có tâm tốt cần phải được biết đến. Người ấy nói cho bạn biết điều bí mật của mình, giữ kín điều bí mật của bạn, không từ bỏ trong lúc hoạn nạn, và vì lợi ích của bạn mà mạng sống cũng được hy sinh. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp này, người bạn cùng chia sẻ vui buồn là bạn có tâm tốt cần phải được biết đến.

263. ‘‘චතූහි [Pg.153] ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි අත්ථක්ඛායී මිත්තො සුහදො වෙදිතබ්බො. පාපා නිවාරෙති, කල්‍යාණෙ නිවෙසෙති, අස්සුතං සාවෙති, සග්ගස්ස මග්ගං ආචික්ඛති. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, චතූහි ඨානෙහි අත්ථක්ඛායී මිත්තො සුහදො වෙදිතබ්බො.

263. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp, người bạn chỉ bày điều lợi ích là bạn có tâm tốt cần phải được biết đến. Người ấy ngăn cản bạn khỏi điều ác, khuyến khích bạn vào điều thiện, làm cho bạn nghe được điều chưa từng nghe, và chỉ cho bạn con đường đến cõi trời. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp này, người bạn chỉ bày điều lợi ích là bạn có tâm tốt cần phải được biết đến.

264. ‘‘චතූහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි අනුකම්පකො මිත්තො සුහදො වෙදිතබ්බො. අභවෙනස්ස න නන්දති, භවෙනස්ස නන්දති, අවණ්ණං භණමානං නිවාරෙති, වණ්ණං භණමානං පසංසති. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, චතූහි ඨානෙහි අනුකම්පකො මිත්තො සුහදො වෙදිතබ්බො’’ති.

264. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp, người bạn hay thương mến là bạn có tâm tốt cần phải được biết đến. Người ấy không vui mừng với sự suy sụp của bạn, vui mừng với sự thịnh vượng của bạn, ngăn cản người nói lời chê bai bạn, và tán dương người nói lời ca ngợi bạn. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp này, người bạn hay thương mến là bạn có tâm tốt cần phải được biết đến.

265. ඉදමවොච භගවා, ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

265. Đức Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa:

‘‘උපකාරො ච යො මිත්තො, සුඛෙ දුක්ඛෙ ච යො සඛා ;

අත්ථක්ඛායී ච යො මිත්තො, යො ච මිත්තානුකම්පකො.

Người bạn hay giúp đỡ, người bạn cùng chia sẻ vui buồn; người bạn chỉ bày điều lợi ích, và người bạn hay thương mến.

‘‘එතෙපි මිත්තෙ චත්තාරො, ඉති විඤ්ඤාය පණ්ඩිතො;

සක්කච්චං පයිරුපාසෙය්‍ය, මාතා පුත්තං ව ඔරසං;

පණ්ඩිතො සීලසම්පන්නො, ජලං අග්ගීව භාසති.

Bốn hạng bạn tốt này, người trí sau khi biết như vậy, nên thân cận một cách kính trọng, như mẹ đối với con ruột. Người trí có giới hạnh, tỏa sáng như ngọn lửa rực cháy.

‘‘භොගෙ සංහරමානස්ස, භමරස්සෙව ඉරීයතො;

භොගා සන්නිචයං යන්ති, වම්මිකොවුපචීයති.

Đối với người đang tích lũy tài sản, như con ong đi tìm mật, tài sản sẽ được tích tụ, như gò mối được vun đắp lên.

‘‘එවං භොගෙ සමාහත්වා, අලමත්තො කුලෙ ගිහී;

චතුධා විභජෙ භොගෙ, ස වෙ මිත්තානි ගන්ථති.

Người gia chủ có khả năng trong gia đình, sau khi đã tích lũy tài sản như vậy, nên chia tài sản làm bốn phần. Người ấy quả thật gắn kết được bạn bè.

‘‘එකෙන භොගෙ භුඤ්ජෙය්‍ය, ද්වීහි කම්මං පයොජයෙ;

චතුත්ථඤ්ච නිධාපෙය්‍ය, ආපදාසු භවිස්සතී’’ති.

Với một phần, nên hưởng thụ tài sản; với hai phần, nên dùng vào công việc; và phần thứ tư, nên cất giữ để phòng khi hoạn nạn sẽ có dùng.

ඡද්දිසාපටිච්ඡාදනකණ්ඩං

Phần về việc che chở sáu phương

266. ‘‘කථඤ්ච, ගහපතිපුත්ත, අරියසාවකො ඡද්දිසාපටිච්ඡාදී හොති? ඡ ඉමා, ගහපතිපුත්ත, දිසා වෙදිතබ්බා. පුරත්ථිමා දිසා මාතාපිතරො වෙදිතබ්බා, දක්ඛිණා දිසා ආචරියා වෙදිතබ්බා, පච්ඡිමා දිසා [Pg.154] පුත්තදාරා වෙදිතබ්බා, උත්තරා දිසා මිත්තාමච්චා වෙදිතබ්බා, හෙට්ඨිමා දිසා දාසකම්මකරා වෙදිතබ්බා, උපරිමා දිසා සමණබ්‍රාහ්මණා වෙදිතබ්බා.

266. Này con trai gia chủ, làm thế nào mà vị Thánh đệ tử là người che chở sáu phương? Này con trai gia chủ, sáu phương này cần phải được biết đến. Cha mẹ cần được biết là phương đông, thầy tổ cần được biết là phương nam, vợ con cần được biết là phương tây, bạn bè thân hữu cần được biết là phương bắc, người giúp việc, tôi tớ cần được biết là phương dưới, Sa-môn, Bà-la-môn cần được biết là phương trên.

267. ‘‘පඤ්චහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි පුත්තෙන පුරත්ථිමා දිසා මාතාපිතරො පච්චුපට්ඨාතබ්බා – භතො නෙ භරිස්සාමි, කිච්චං නෙසං කරිස්සාමි, කුලවංසං ඨපෙස්සාමි, දායජ්ජං පටිපජ්ජාමි, අථ වා පන පෙතානං කාලඞ්කතානං දක්ඛිණං අනුප්පදස්සාමීති. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, පඤ්චහි ඨානෙහි පුත්තෙන පුරත්ථිමා දිසා මාතාපිතරො පච්චුපට්ඨිතා පඤ්චහි ඨානෙහි පුත්තං අනුකම්පන්ති. පාපා නිවාරෙන්ති, කල්‍යාණෙ නිවෙසෙන්ති, සිප්පං සික්ඛාපෙන්ති, පතිරූපෙන දාරෙන සංයොජෙන්ති, සමයෙ දායජ්ජං නිය්‍යාදෙන්ති. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, පඤ්චහි ඨානෙහි පුත්තෙන පුරත්ථිමා දිසා මාතාපිතරො පච්චුපට්ඨිතා ඉමෙහි පඤ්චහි ඨානෙහි පුත්තං අනුකම්පන්ති. එවමස්ස එසා පුරත්ථිමා දිසා පටිච්ඡන්නා හොති ඛෙමා අප්පටිභයා.

267. “Này gia chủ tử, người con trai phải phụng sự cha mẹ là phương đông theo năm cách: ‘Được cha mẹ nuôi nấng, con sẽ nuôi nấng lại cha mẹ; con sẽ làm các công việc của cha mẹ; con sẽ duy trì dòng dõi gia đình; con sẽ xứng đáng với tài sản thừa kế; hoặc là sau khi cha mẹ qua đời, con sẽ làm phước hồi hướng cho các vị ấy.’ Này gia chủ tử, khi được người con trai phụng sự theo năm cách này, cha mẹ là phương đông sẽ thương tưởng lại người con theo năm cách: Ngăn chặn con không làm điều ác, khuyến khích con làm điều thiện, dạy cho con nghề nghiệp, kết hôn cho con với người vợ xứng đáng, và đúng thời trao lại tài sản thừa kế. Này gia chủ tử, khi được người con trai phụng sự theo năm cách này, cha mẹ là phương đông sẽ thương tưởng lại người con theo năm cách này. Như vậy, phương đông ấy của người con được che chở, được an ổn, và được vô úy.

268. ‘‘පඤ්චහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි අන්තෙවාසිනා දක්ඛිණා දිසා ආචරියා පච්චුපට්ඨාතබ්බා – උට්ඨානෙන උපට්ඨානෙන සුස්සුසාය පාරිචරියාය සක්කච්චං සිප්පපටිග්ගහණෙන. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, පඤ්චහි ඨානෙහි අන්තෙවාසිනා දක්ඛිණා දිසා ආචරියා පච්චුපට්ඨිතා පඤ්චහි ඨානෙහි අන්තෙවාසිං අනුකම්පන්ති – සුවිනීතං විනෙන්ති, සුග්ගහිතං ගාහාපෙන්ති, සබ්බසිප්පස්සුතං සමක්ඛායිනො භවන්ති, මිත්තාමච්චෙසු පටියාදෙන්ති, දිසාසු පරිත්තාණං කරොන්ති. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, පඤ්චහි ඨානෙහි අන්තෙවාසිනා දක්ඛිණා දිසා ආචරියා පච්චුපට්ඨිතා ඉමෙහි පඤ්චහි ඨානෙහි අන්තෙවාසිං අනුකම්පන්ති. එවමස්ස එසා දක්ඛිණා දිසා පටිච්ඡන්නා හොති ඛෙමා අප්පටිභයා.

268. “Này gia chủ tử, người đệ tử phải phụng sự các vị thầy là phương nam theo năm cách: bằng sự đứng dậy (đón rước), bằng sự hầu hạ, bằng sự vâng lời, bằng sự phục vụ, và bằng sự kính cẩn tiếp thu nghề nghiệp. Này gia chủ tử, khi được người đệ tử phụng sự theo năm cách này, các vị thầy là phương nam sẽ thương tưởng lại người đệ tử theo năm cách: Huấn luyện điều đã được huấn luyện kỹ, dạy nắm bắt điều đã được nắm bắt kỹ, giải thích cặn kẽ tất cả các ngành nghề, giới thiệu (đệ tử) với bạn bè thân hữu, và sắp đặt sự bảo vệ ở các phương. Này gia chủ tử, khi được người đệ tử phụng sự theo năm cách này, các vị thầy là phương nam sẽ thương tưởng lại người đệ tử theo năm cách này. Như vậy, phương nam ấy của người đệ tử được che chở, được an ổn, và được vô úy.

269. ‘‘පඤ්චහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි සාමිකෙන පච්ඡිමා දිසා භරියා පච්චුපට්ඨාතබ්බා – සම්මානනාය අනවමානනාය අනතිචරියාය ඉස්සරියවොස්සග්ගෙන අලඞ්කාරානුප්පදානෙන. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, පඤ්චහි ඨානෙහි සාමිකෙන පච්ඡිමා දිසා භරියා පච්චුපට්ඨිතා පඤ්චහි ඨානෙහි [Pg.155] සාමිකං අනුකම්පති – සුසංවිහිතකම්මන්තා ච හොති, සඞ්ගහිතපරිජනා ච, අනතිචාරිනී ච, සම්භතඤ්ච අනුරක්ඛති, දක්ඛා ච හොති අනලසා සබ්බකිච්චෙසු. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, පඤ්චහි ඨානෙහි සාමිකෙන පච්ඡිමා දිසා භරියා පච්චුපට්ඨිතා ඉමෙහි පඤ්චහි ඨානෙහි සාමිකං අනුකම්පති. එවමස්ස එසා පච්ඡිමා දිසා පටිච්ඡන්නා හොති ඛෙමා අප්පටිභයා.

269. “Này gia chủ tử, người chồng phải phụng sự vợ là phương tây theo năm cách: bằng sự tôn trọng, bằng sự không coi thường, bằng sự không ngoại tình, bằng sự giao quyền hành, và bằng sự tặng cho đồ trang sức. Này gia chủ tử, khi được người chồng phụng sự theo năm cách này, người vợ là phương tây sẽ thương tưởng lại người chồng theo năm cách: công việc được sắp xếp chu đáo, đối xử tốt với quyến thuộc, không ngoại tình, giữ gìn tài sản đã được mang về, và khéo léo, không lười biếng trong mọi công việc. Này gia chủ tử, khi được người chồng phụng sự theo năm cách này, người vợ là phương tây sẽ thương tưởng lại người chồng theo năm cách này. Như vậy, phương tây ấy của người chồng được che chở, được an ổn, và được vô úy.

270. ‘‘පඤ්චහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි කුලපුත්තෙන උත්තරා දිසා මිත්තාමච්චා පච්චුපට්ඨාතබ්බා – දානෙන පෙය්‍යවජ්ජෙන අත්ථචරියාය සමානත්තතාය අවිසංවාදනතාය. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, පඤ්චහි ඨානෙහි කුලපුත්තෙන උත්තරා දිසා මිත්තාමච්චා පච්චුපට්ඨිතා පඤ්චහි ඨානෙහි කුලපුත්තං අනුකම්පන්ති – පමත්තං රක්ඛන්ති, පමත්තස්ස සාපතෙය්‍යං රක්ඛන්ති, භීතස්ස සරණං හොන්ති, ආපදාසු න විජහන්ති, අපරපජා චස්ස පටිපූජෙන්ති. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, පඤ්චහි ඨානෙහි කුලපුත්තෙන උත්තරා දිසා මිත්තාමච්චා පච්චුපට්ඨිතා ඉමෙහි පඤ්චහි ඨානෙහි කුලපුත්තං අනුකම්පන්ති. එවමස්ස එසා උත්තරා දිසා පටිච්ඡන්නා හොති ඛෙමා අප්පටිභයා.

270. “Này gia chủ tử, người thiện nam tử phải phụng sự bạn bè thân hữu là phương bắc theo năm cách: bằng sự bố thí, bằng lời nói ái ngữ, bằng việc làm lợi ích, bằng sự đối xử đồng đều, và bằng sự không lừa dối. Này gia chủ tử, khi được người thiện nam tử phụng sự theo năm cách này, bạn bè thân hữu là phương bắc sẽ thương tưởng lại người thiện nam tử theo năm cách: bảo vệ khi (bạn) buông lung, bảo vệ tài sản của (bạn) khi buông lung, là nơi nương tựa khi (bạn) sợ hãi, không từ bỏ khi (bạn) gặp hoạn nạn, và tôn trọng con cháu của (bạn). Này gia chủ tử, khi được người thiện nam tử phụng sự theo năm cách này, bạn bè thân hữu là phương bắc sẽ thương tưởng lại người thiện nam tử theo năm cách này. Như vậy, phương bắc ấy của người thiện nam tử được che chở, được an ổn, và được vô úy.

271. ‘‘පඤ්චහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි අය්‍යිරකෙන හෙට්ඨිමා දිසා දාසකම්මකරා පච්චුපට්ඨාතබ්බා – යථාබලං කම්මන්තසංවිධානෙන භත්තවෙතනානුප්පදානෙන ගිලානුපට්ඨානෙන අච්ඡරියානං රසානං සංවිභාගෙන සමයෙ වොස්සග්ගෙන. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, පඤ්චහි ඨානෙහි අය්‍යිරකෙන හෙට්ඨිමා දිසා දාසකම්මකරා පච්චුපට්ඨිතා පඤ්චහි ඨානෙහි අය්‍යිරකං අනුකම්පන්ති – පුබ්බුට්ඨායිනො ච හොන්ති, පච්ඡා නිපාතිනො ච, දින්නාදායිනො ච, සුකතකම්මකරා ච, කිත්තිවණ්ණහරා ච. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, පඤ්චහි ඨානෙහි අය්‍යිරකෙන හෙට්ඨිමා දිසා දාසකම්මකරා පච්චුපට්ඨිතා ඉමෙහි පඤ්චහි ඨානෙහි අය්‍යිරකං අනුකම්පන්ති. එවමස්ස එසා හෙට්ඨිමා දිසා පටිච්ඡන්නා හොති ඛෙමා අප්පටිභයා.

271. “Này gia chủ tử, người chủ phải phụng sự người làm công và tôi tớ là phương dưới theo năm cách: bằng cách giao việc tùy theo sức lực, bằng cách cung cấp thức ăn và tiền lương, bằng cách chăm sóc khi bệnh tật, bằng cách chia sẻ các món ngon vật lạ, và bằng cách cho nghỉ vào những dịp thích hợp. Này gia chủ tử, khi được người chủ phụng sự theo năm cách này, người làm công và tôi tớ là phương dưới sẽ thương tưởng lại người chủ theo năm cách: thức dậy trước (chủ), đi ngủ sau (chủ), chỉ lấy những gì được cho, làm tốt công việc, và mang tiếng tốt, tiếng lành (cho chủ). Này gia chủ tử, khi được người chủ phụng sự theo năm cách này, người làm công và tôi tớ là phương dưới sẽ thương tưởng lại người chủ theo năm cách này. Như vậy, phương dưới ấy của người chủ được che chở, được an ổn, và được vô úy.

272. ‘‘පඤ්චහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි කුලපුත්තෙන උපරිමා දිසා සමණබ්‍රාහ්මණා පච්චුපට්ඨාතබ්බා – මෙත්තෙන කායකම්මෙන මෙත්තෙන වචීකම්මෙන මෙත්තෙන [Pg.156] මනොකම්මෙන අනාවටද්වාරතාය ආමිසානුප්පදානෙන. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, පඤ්චහි ඨානෙහි කුලපුත්තෙන උපරිමා දිසා සමණබ්‍රාහ්මණා පච්චුපට්ඨිතා ඡහි ඨානෙහි කුලපුත්තං අනුකම්පන්ති – පාපා නිවාරෙන්ති, කල්‍යාණෙ නිවෙසෙන්ති, කල්‍යාණෙන මනසා අනුකම්පන්ති, අස්සුතං සාවෙන්ති, සුතං පරියොදාපෙන්ති, සග්ගස්ස මග්ගං ආචික්ඛන්ති. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, පඤ්චහි ඨානෙහි කුලපුත්තෙන උපරිමා දිසා සමණබ්‍රාහ්මණා පච්චුපට්ඨිතා ඉමෙහි ඡහි ඨානෙහි කුලපුත්තං අනුකම්පන්ති. එවමස්ස එසා උපරිමා දිසා පටිච්ඡන්නා හොති ඛෙමා අප්පටිභයා’’ති.

272. “Này gia chủ tử, người thiện nam tử phải phụng sự các vị Sa-môn, Bà-la-môn là phương trên theo năm cách: bằng thân nghiệp có từ tâm, bằng khẩu nghiệp có từ tâm, bằng ý nghiệp có từ tâm, bằng cách không đóng cửa (đối với các vị ấy), và bằng cách cúng dường các vật dụng. Này gia chủ tử, khi được người thiện nam tử phụng sự theo năm cách này, các vị Sa-môn, Bà-la-môn là phương trên sẽ thương tưởng lại người thiện nam tử theo sáu cách: Ngăn chặn không cho làm điều ác, khuyến khích làm điều thiện, thương tưởng với thiện tâm, dạy cho nghe điều chưa được nghe, làm cho trong sạch điều đã được nghe, và chỉ cho con đường đến cõi trời. Này gia chủ tử, khi được người thiện nam tử phụng sự theo năm cách này, các vị Sa-môn, Bà-la-môn là phương trên sẽ thương tưởng lại người thiện nam tử theo sáu cách này. Như vậy, phương trên ấy của người thiện nam tử được che chở, được an ổn, và được vô úy.”

273. ඉදමවොච භගවා. ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා –

273. Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa:

‘‘මාතාපිතා දිසා පුබ්බා, ආචරියා දක්ඛිණා දිසා;

පුත්තදාරා දිසා පච්ඡා, මිත්තාමච්චා ච උත්තරා.

“Cha mẹ là phương Đông, các vị thầy là phương Nam; Vợ con là phương Tây, bạn bè thân hữu là phương Bắc.

‘‘දාසකම්මකරා හෙට්ඨා, උද්ධං සමණබ්‍රාහ්මණා;

එතා දිසා නමස්සෙය්‍ය, අලමත්තො කුලෙ ගිහී.

Người làm công tôi tớ là phương Dưới, Sa-môn Bà-la-môn là phương Trên; Người gia chủ trong gia đình có trách nhiệm nên đảnh lễ các phương ấy.

‘‘පණ්ඩිතො සීලසම්පන්නො, සණ්හො ච පටිභානවා;

නිවාතවුත්ති අත්ථද්ධො, තාදිසො ලභතෙ යසං.

Bậc trí tuệ, đầy đủ giới hạnh, tế nhị và có biện tài; Khiêm hạ, không cứng nhắc, người như vậy được danh tiếng.

‘‘උට්ඨානකො අනලසො, ආපදාසු න වෙධති;

අච්ඡින්නවුත්ති මෙධාවී, තාදිසො ලභතෙ යසං.

Người siêng năng, không lười biếng, không dao động trước nghịch cảnh; Sinh kế không gián đoạn, có trí tuệ, người như vậy được danh tiếng.

‘‘සඞ්ගාහකො මිත්තකරො, වදඤ්ඤූ වීතමච්ඡරො;

නෙතා විනෙතා අනුනෙතා, තාදිසො ලභතෙ යසං.

Người biết nhiếp phục, biết kết bạn, rộng rãi, không keo kiệt; Là người lãnh đạo, người hướng dẫn, người khuyên nhủ, người như vậy được danh tiếng.

‘‘දානඤ්ච පෙය්‍යවජ්ජඤ්ච, අත්ථචරියා ච යා ඉධ;

සමානත්තතා ච ධම්මෙසු, තත්ථ තත්ථ යථාරහං;

එතෙ ඛො සඞ්ගහා ලොකෙ, රථස්සාණීව යායතො.

Bố thí, lời nói ái ngữ, và việc làm lợi ích ở đời này; Cùng sự đồng sự trong các pháp, tùy nơi, tùy lúc, tùy hoàn cảnh; Những pháp nhiếp phục ấy ở trên đời, giống như chốt của cỗ xe đang chạy.

‘‘එතෙ ච සඞ්ගහා නාස්සු, න මාතා පුත්තකාරණා;

ලභෙථ මානං පූජං වා, පිතා වා පුත්තකාරණා.

Nếu những pháp nhiếp phục này không có, thì người mẹ do vì con cái; Sẽ không nhận được sự kính trọng hay cúng dường, người cha cũng vậy do vì con cái.

‘‘යස්මා ච සඞ්ගහා එතෙ, සම්මපෙක්ඛන්ති පණ්ඩිතා;

තස්මා මහත්තං පප්පොන්ති, පාසංසා ච භවන්ති තෙ’’ති.

Bởi vì bậc trí tuệ thấy rõ những pháp nhiếp phục này; Nên họ đạt đến sự vĩ đại, và trở thành người đáng tán dương.”

274. එවං [Pg.157] වුත්තෙ, සිඞ්ගාලකො ගහපතිපුත්තො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අභික්කන්තං, භන්තෙ! අභික්කන්තං, භන්තෙ! සෙය්‍යථාපි, භන්තෙ, නික්කුජ්ජිතං වා උක්කුජ්ජෙය්‍ය, පටිච්ඡන්නං වා විවරෙය්‍ය, මූළ්හස්ස වා මග්ගං ආචික්ඛෙය්‍ය, අන්ධකාරෙ වා තෙලපජ්ජොතං ධාරෙය්‍ය ‘චක්ඛුමන්තො රූපානි දක්ඛන්තී’ති. එවමෙවං භගවතා අනෙකපරියායෙන ධම්මො පකාසිතො. එසාහං, භන්තෙ, භගවන්තං සරණං ගච්ඡාමි ධම්මඤ්ච භික්ඛුසංඝඤ්ච. උපාසකං මං භගවා ධාරෙතු, අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගත’’න්ති.

274. Khi được nói như vậy, gia chủ tử Siṅgālaka bạch với Thế Tôn rằng: “Thật vi diệu, bạch Thế Tôn! Thật vi diệu, bạch Thế Tôn! Ví như, bạch Thế Tôn, người ta lật ngửa vật bị úp, hay mở ra vật bị che kín, hay chỉ đường cho người lạc lối, hay cầm ngọn đèn dầu trong bóng tối với ý nghĩ ‘người có mắt sẽ thấy được các sắc’. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn trình bày bằng nhiều phương tiện. Bạch Thế Tôn, con xin quy y Thế Tôn, quy y Pháp và Tỳ-khưu Tăng. Mong Thế Tôn nhận con làm người cận sự nam, từ nay cho đến trọn đời đã quy y.”

සිඞ්ගාලසුත්තං නිට්ඨිතං අට්ඨමං.

Kinh Siṅgāla, kinh thứ tám, kết thúc.

9. ආටානාටියසුත්තං

9. Kinh Āṭānāṭiya

පඨමභාණවාරො

Phần Tụng Đọc Đầu Tiên

275. එවං [Pg.158] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති ගිජ්ඣකූටෙ පබ්බතෙ. අථ ඛො චත්තාරො මහාරාජා මහතියා ච යක්ඛසෙනාය මහතියා ච ගන්ධබ්බසෙනාය මහතියා ච කුම්භණ්ඩසෙනාය මහතියා ච නාගසෙනාය චතුද්දිසං රක්ඛං ඨපෙත්වා චතුද්දිසං ගුම්බං ඨපෙත්වා චතුද්දිසං ඔවරණං ඨපෙත්වා අභික්කන්තාය රත්තියා අභික්කන්තවණ්ණා කෙවලකප්පං ගිජ්ඣකූටං පබ්බතං ඔභාසෙත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. තෙපි ඛො යක්ඛා අප්පෙකච්චෙ භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, අප්පෙකච්චෙ භගවතා සද්ධිං සම්මොදිංසු, සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, අප්පෙකච්චෙ යෙන භගවා තෙනඤ්ජලිං පණාමෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, අප්පෙකච්චෙ නාමගොත්තං සාවෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, අප්පෙකච්චෙ තුණ්හීභූතා එකමන්තං නිසීදිංසු.

275. Tôi nghe như vầy: Một thời Thế Tôn trú tại Rājagaha, trên núi Gijjhakūṭa. Khi ấy, bốn vị Đại vương, cùng với đại quân Dạ-xoa, đại quân Càn-thát-bà, đại quân Cưu-bàn-trà, và đại quân Rồng, sau khi bố trí lính canh ở bốn phương, bố trí đồn trú ở bốn phương, bố trí vòng vây ở bốn phương, vào lúc đêm đã khuya, với dung sắc thù thắng, làm sáng rực toàn bộ núi Gijjhakūṭa, đã đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Trong số các Dạ-xoa ấy, một số đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số cùng Thế Tôn nói lên lời chào hỏi; sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu đáng ghi nhớ, họ ngồi xuống một bên; một số chắp tay hướng về Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số xưng tên và họ của mình rồi ngồi xuống một bên; một số giữ im lặng rồi ngồi xuống một bên.

276. එකමන්තං නිසින්නො ඛො වෙස්සවණො මහාරාජා භගවන්තං එතදවොච – ‘‘සන්ති හි, භන්තෙ, උළාරා යක්ඛා භගවතො අප්පසන්නා. සන්ති හි, භන්තෙ, උළාරා යක්ඛා භගවතො පසන්නා. සන්ති හි, භන්තෙ, මජ්ඣිමා යක්ඛා භගවතො අප්පසන්නා. සන්ති හි, භන්තෙ, මජ්ඣිමා යක්ඛා භගවතො පසන්නා. සන්ති හි, භන්තෙ, නීචා යක්ඛා භගවතො අප්පසන්නා. සන්ති හි, භන්තෙ, නීචා යක්ඛා භගවතො පසන්නා. යෙභුය්‍යෙන ඛො පන, භන්තෙ, යක්ඛා අප්පසන්නායෙව භගවතො. තං කිස්ස හෙතු? භගවා හි, භන්තෙ, පාණාතිපාතා වෙරමණියා ධම්මං දෙසෙති, අදින්නාදානා වෙරමණියා ධම්මං දෙසෙති, කාමෙසුමිච්ඡාචාරා වෙරමණියා ධම්මං දෙසෙති, මුසාවාදා වෙරමණියා ධම්මං දෙසෙති, සුරාමෙරයමජ්ජප්පමාදට්ඨානා වෙරමණියා ධම්මං දෙසෙති. යෙභුය්‍යෙන ඛො පන, භන්තෙ, යක්ඛා අප්පටිවිරතායෙව පාණාතිපාතා, අප්පටිවිරතා අදින්නාදානා, අප්පටිවිරතා කාමෙසුමිච්ඡාචාරා, අප්පටිවිරතා මුසාවාදා, අප්පටිවිරතා සුරාමෙරයමජ්ජප්පමාදට්ඨානා. තෙසං තං හොති අප්පියං අමනාපං. සන්ති හි, භන්තෙ, භගවතො සාවකා අරඤ්ඤවනපත්ථානි පන්තානි [Pg.159] සෙනාසනානි පටිසෙවන්ති අප්පසද්දානි අප්පනිග්ඝොසානි විජනවාතානි මනුස්සරාහස්සෙය්‍යකානි පටිසල්ලානසාරුප්පානි. තත්ථ සන්ති උළාරා යක්ඛා නිවාසිනො, යෙ ඉමස්මිං භගවතො පාවචනෙ අප්පසන්නා. තෙසං පසාදාය උග්ගණ්හාතු, භන්තෙ, භගවා ආටානාටියං රක්ඛං භික්ඛූනං භික්ඛුනීනං උපාසකානං උපාසිකානං ගුත්තියා රක්ඛාය අවිහිංසාය ඵාසුවිහාරායා’’ති. අධිවාසෙසි භගවා තුණ්හීභාවෙන.

276. Ngồi một bên, Đại vương Vessavaṇa bạch với Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, có những Dạ-xoa có uy lực lớn không có tín tâm với Thế Tôn. Bạch Thế Tôn, có những Dạ-xoa có uy lực lớn có tín tâm với Thế Tôn. Bạch Thế Tôn, có những Dạ-xoa có uy lực trung bình không có tín tâm với Thế Tôn. Bạch Thế Tôn, có những Dạ-xoa có uy lực trung bình có tín tâm với Thế Tôn. Bạch Thế Tôn, có những Dạ-xoa có uy lực thấp không có tín tâm với Thế Tôn. Bạch Thế Tôn, có những Dạ-xoa có uy lực thấp có tín tâm với Thế Tôn. Bạch Thế Tôn, phần lớn các Dạ-xoa không có tín tâm với Thế Tôn. Do nhân gì? Vì, bạch Thế Tôn, Thế Tôn thuyết pháp về việc từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ dùng rượu men, rượu nấu, các chất say là cơ sở của sự dễ duôi. Bạch Thế Tôn, phần lớn các Dạ-xoa không từ bỏ sát sanh, không từ bỏ lấy của không cho, không từ bỏ tà hạnh trong các dục, không từ bỏ nói dối, không từ bỏ dùng rượu men, rượu nấu, các chất say là cơ sở của sự dễ duôi. Đối với họ, điều đó không thích ý, không vừa lòng. Bạch Thế Tôn, có những đệ tử của Thế Tôn thường trú ở những trú xứ trong rừng, nơi hoang vắng, xa xôi, ít tiếng động, ít ồn ào, không có gió từ người, thích hợp cho việc ẩn cư của con người, thích hợp cho việc thiền định. Ở đó có những Dạ-xoa có uy lực lớn cư ngụ, những vị này không có tín tâm với giáo pháp này của Thế Tôn. Để làm cho họ có tín tâm, bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn hãy học thuộc bài hộ trì Āṭānāṭiya này, để bảo vệ, che chở, không làm hại, và để sống an lạc cho các Tỳ-khưu, Tỳ-khưu-ni, Cận sự nam, Cận sự nữ.” Thế Tôn đã im lặng nhận lời.

අථ ඛො වෙස්සවණො මහාරාජා භගවතො අධිවාසනං විදිත්වා තායං වෙලායං ඉමං ආටානාටියං රක්ඛං අභාසි –

Khi ấy, Đại vương Vessavaṇa, biết được sự nhận lời của Thế Tôn, vào lúc ấy đã nói lên bài hộ trì Āṭānāṭiya này:

277. ‘‘විපස්සිස්ස ච නමත්ථු, චක්ඛුමන්තස්ස සිරීමතො.

277. “Xin đảnh lễ đức Phật Vipassī, bậc có mắt, bậc có uy đức.

සිඛිස්සපි ච නමත්ථු, සබ්බභූතානුකම්පිනො.

Cũng xin đảnh lễ đức Phật Sikhī, bậc có lòng bi mẫn đến tất cả chúng sanh.

‘‘වෙස්සභුස්ස ච නමත්ථු, න්හාතකස්ස තපස්සිනො;

නමත්ථු කකුසන්ධස්ස, මාරසෙනාපමද්දිනො.

Xin đảnh lễ đức Phật Vessabhū, bậc đã tẩy trừ phiền não, bậc có khổ hạnh; Xin đảnh lễ đức Phật Kakusandha, bậc đã nhiếp phục quân ma.

‘‘කොණාගමනස්ස නමත්ථු, බ්‍රාහ්මණස්ස වුසීමතො;

කස්සපස්ස ච නමත්ථු, විප්පමුත්තස්ස සබ්බධි.

Xin đảnh lễ đức Phật Koṇāgamana, bậc Bà-la-môn, bậc đã sống xong phạm hạnh; Xin đảnh lễ đức Phật Kassapa, bậc đã hoàn toàn giải thoát trong tất cả.

‘‘අඞ්ගීරසස්ස නමත්ථු, සක්‍යපුත්තස්ස සිරීමතො;

යො ඉමං ධම්මං දෙසෙසි, සබ්බදුක්ඛාපනූදනං.

Xin đảnh lễ bậc Aṅgīrasa, bậc con trai dòng Sakya, bậc có uy đức; Vị đã thuyết giảng pháp này, pháp đoạn trừ mọi khổ đau.

‘‘යෙ චාපි නිබ්බුතා ලොකෙ, යථාභූතං විපස්සිසුං;

තෙ ජනා අපිසුණාථ, මහන්තා වීතසාරදා.

Những vị đã tịch tịnh ở trên đời, đã thấy rõ đúng như thật; Những vị ấy không nói lời đâm thọc, là bậc vĩ đại, không còn sợ hãi.

‘‘හිතං දෙවමනුස්සානං, යං නමස්සන්ති ගොතමං;

විජ්ජාචරණසම්පන්නං, මහන්තං වීතසාරදං.

“Vị mang lại lợi ích cho chư thiên và loài người, vị Gotama mà họ đảnh lễ; Ngài là bậc Minh Hạnh Túc, bậc vĩ đại, bậc không còn sợ hãi.”

278. ‘‘යතො උග්ගච්ඡති සූරියො, ආදිච්චො මණ්ඩලී මහා.

278. “Từ phương nào mặt trời mọc lên, vầng thái dương có vòng tròn lớn.”

යස්ස චුග්ගච්ඡමානස්ස, සංවරීපි නිරුජ්ඣති;

යස්ස චුග්ගතෙ සූරියෙ, ‘දිවසො’ති පවුච්චති.

“Khi mặt trời đang mọc lên, đêm tối cũng tan biến; khi mặt trời đã mọc lên, thì được gọi là ‘ban ngày’.”

‘‘රහදොපි [Pg.160] තත්ථ ගම්භීරො, සමුද්දො සරිතොදකො;

එවං තං තත්ථ ජානන්ති, ‘සමුද්දො සරිතොදකො’.

“Ở nơi ấy cũng có hồ nước sâu, là đại dương có nước từ các sông đổ về; ở nơi ấy, họ biết rằng đó là ‘đại dương có nước từ các sông đổ về’.”

‘‘ඉතො ‘සා පුරිමා දිසා’, ඉති නං ආචික්ඛතී ජනො;

යං දිසං අභිපාලෙති, මහාරාජා යසස්සි සො.

“Từ nơi này, ‘đó là phương Đông’, người ta gọi như vậy; phương nào được vị Đại vương lừng lẫy ấy cai quản.”

‘‘ගන්ධබ්බානං අධිපති, ‘ධතරට්ඨො’ති නාමසො;

රමතී නච්චගීතෙහි, ගන්ධබ්බෙහි පුරක්ඛතො.

“Vị chúa tể của các Càn-thát-bà, tên là ‘Dhataraṭṭha’; Ngài vui thích với ca múa, được các Càn-thát-bà vây quanh.”

‘‘පුත්තාපි තස්ස බහවො, එකනාමාති මෙ සුතං;

අසීති දස එකො ච, ඉන්දනාමා මහබ්බලා.

“Các con trai của vị ấy cũng rất nhiều, tôi đã nghe rằng họ cùng một tên; chín mươi mốt vị, tên là Inda, có sức mạnh lớn.”

තෙ චාපි බුද්ධං දිස්වාන, බුද්ධං ආදිච්චබන්ධුනං;

දූරතොව නමස්සන්ති, මහන්තං වීතසාරදං.

“Và những vị ấy, sau khi thấy Đức Phật, bà con của mặt trời, đã đảnh lễ từ xa đến bậc vĩ đại, bậc không còn sợ hãi.”

‘‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම;

කුසලෙන සමෙක්ඛසි, අමනුස්සාපි තං වන්දන්ති;

සුතං නෙතං අභිණ්හසො, තස්මා එවං වදෙමසෙ.

“‘Kính lễ Ngài, bậc Nhân sĩ thuần chủng! Kính lễ Ngài, bậc Tối thượng nhân! Ngài nhìn thấy với sự thiện xảo. Cả phi nhân cũng đảnh lễ Ngài. Chúng tôi thường xuyên nghe lời này, vì vậy chúng tôi nói như vầy:”

‘‘‘ජිනං වන්දථ ගොතමං, ජිනං වන්දාම ගොතමං;

විජ්ජාචරණසම්පන්නං, බුද්ධං වන්දාම ගොතමං’.

“‘Hãy đảnh lễ Đức Gotama, bậc Chiến Thắng.’ ‘Chúng tôi đảnh lễ Đức Gotama, bậc Chiến Thắng. Chúng tôi đảnh lễ Đức Phật Gotama, bậc Minh Hạnh Túc.’”

279. ‘‘යෙන පෙතා පවුච්චන්ති, පිසුණා පිට්ඨිමංසිකා.

279. “Phương nào mà các ngạ quỷ, những kẻ nói đâm thọc, những kẻ nói xấu sau lưng được nói đến.”

පාණාතිපාතිනො ලුද්දා, චොරා නෙකතිකා ජනා.

“Những kẻ sát sanh, những kẻ tàn bạo, những kẻ trộm cắp, những người gian xảo.”

‘‘ඉතො ‘සා දක්ඛිණා දිසා’, ඉති නං ආචික්ඛතී ජනො;

යං දිසං අභිපාලෙති, මහාරාජා යසස්සි සො.

“Từ nơi này, ‘đó là phương Nam’, người ta gọi như vậy; phương nào được vị Đại vương lừng lẫy ấy cai quản.”

‘‘කුම්භණ්ඩානං අධිපති, ‘විරූළ්හො’ ඉති නාමසො;

රමතී නච්චගීතෙහි, කුම්භණ්ඩෙහි පුරක්ඛතො.

“Vị chúa tể của các Kumbhaṇḍa, tên là ‘Virūḷha’; Ngài vui thích với ca múa, được các Kumbhaṇḍa vây quanh.”

‘‘පුත්තාපි තස්ස බහවො, එකනාමාති මෙ සුතං;

අසීති දස එකො ච, ඉන්දනාමා මහබ්බලා.

“Các con trai của vị ấy cũng rất nhiều, tôi đã nghe rằng họ cùng một tên; chín mươi mốt vị, tên là Inda, có sức mạnh lớn.”

තෙ චාපි බුද්ධං දිස්වාන, බුද්ධං ආදිච්චබන්ධුනං;

දූරතොව නමස්සන්ති, මහන්තං වීතසාරදං.

“Và những vị ấy, sau khi thấy Đức Phật, bà con của mặt trời, đã đảnh lễ từ xa đến bậc vĩ đại, bậc không còn sợ hãi.”

‘‘නමො [Pg.161] තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම;

කුසලෙන සමෙක්ඛසි, අමනුස්සාපි තං වන්දන්ති;

සුතං නෙතං අභිණ්හසො, තස්මා එවං වදෙමසෙ.

‘‘‘ජිනං වන්දථ ගොතමං, ජිනං වන්දාම ගොතමං;

විජ්ජාචරණසම්පන්නං, බුද්ධං වන්දාම ගොතමං’.

280. ‘‘යත්ථ චොග්ගච්ඡති සූරියො, ආදිච්චො මණ්ඩලී මහා.

280. “Và ở phương nào mặt trời lặn, vầng thái dương có vòng tròn lớn.”

යස්ස චොග්ගච්ඡමානස්ස, දිවසොපි නිරුජ්ඣති;

යස්ස චොග්ගතෙ සූරියෙ, ‘සංවරී’ති පවුච්චති.

“Khi mặt trời đang lặn, ban ngày cũng tan biến; khi mặt trời đã lặn, thì được gọi là ‘đêm’.”

‘‘රහදොපි තත්ථ ගම්භීරො, සමුද්දො සරිතොදකො;

එවං තං තත්ථ ජානන්ති, ‘සමුද්දො සරිතොදකො’.

‘‘ඉතො ‘සා පච්ඡිමා දිසා’, ඉති නං ආචික්ඛතී ජනො;

යං දිසං අභිපාලෙති, මහාරාජා යසස්සි සො.

“Từ nơi này, ‘đó là phương Tây’, người ta gọi như vậy; phương nào được vị Đại vương lừng lẫy ấy cai quản.”

‘‘නාගානඤ්ච අධිපති, ‘විරූපක්ඛො’ති නාමසො;

රමතී නච්චගීතෙහි, නාගෙහෙව පුරක්ඛතො.

“Và vị chúa tể của các Nāga, tên là ‘Virūpakkha’; Ngài vui thích với ca múa, được chính các Nāga vây quanh.”

‘‘පුත්තාපි තස්ස බහවො, එකනාමාති මෙ සුතං;

අසීති දස එකො ච, ඉන්දනාමා මහබ්බලා.

“Các con trai của vị ấy cũng rất nhiều, tôi đã nghe rằng họ cùng một tên; chín mươi mốt vị, tên là Inda, có sức mạnh lớn.”

තෙ චාපි බුද්ධං දිස්වාන, බුද්ධං ආදිච්චබන්ධුනං;

දූරතොව නමස්සන්ති, මහන්තං වීතසාරදං.

“Và những vị ấy, sau khi thấy Đức Phật, bà con của mặt trời, đã đảnh lễ từ xa đến bậc vĩ đại, bậc không còn sợ hãi.”

‘‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම;

කුසලෙන සමෙක්ඛසි, අමනුස්සාපි තං වන්දන්ති;

සුතං නෙතං අභිණ්හසො, තස්මා එවං වදෙමසෙ.

‘‘‘ජිනං වන්දථ ගොතමං, ජිනං වන්දාම ගොතමං;

විජ්ජාචරණසම්පන්නං, බුද්ධං වන්දාම ගොතමං’.

281. ‘‘යෙන උත්තරකුරුව්හො, මහානෙරු සුදස්සනො.

281. “Phương nào có châu Uttarakuru, có núi Đại Meru xinh đẹp.”

මනුස්සා තත්ථ ජායන්ති, අමමා අපරිග්ගහා.

“Loài người được sanh ra ở nơi ấy, không có tâm ‘của tôi’, không có sự chiếm hữu.”

‘‘න [Pg.162] තෙ බීජං පවපන්ති, නපි නීයන්ති නඞ්ගලා;

අකට්ඨපාකිමං සාලිං, පරිභුඤ්ජන්ති මානුසා.

“Họ không gieo hạt giống, cũng không dùng đến cày; loài người thọ dụng loại lúa gạo tự chín mà không cần cày cấy.”

‘‘අකණං අථුසං සුද්ධං, සුගන්ධං තණ්ඩුලප්ඵලං;

තුණ්ඩිකීරෙ පචිත්වාන, තතො භුඤ්ජන්ති භොජනං.

Loại quả là gạo, không tấm, không trấu, trong sạch, thơm tho; Sau khi nấu trong nồi, từ đó họ dùng bữa.

‘‘ගාවිං එකඛුරං කත්වා, අනුයන්ති දිසොදිසං;

පසුං එකඛුරං කත්වා, අනුයන්ති දිසොදිසං.

Họ biến con bò thành cỗ xe, rồi đi khắp mọi phương hướng; Họ biến con thú thành cỗ xe, rồi đi khắp mọi phương hướng.

‘‘ඉත්ථිං වා වාහනං කත්වා, අනුයන්ති දිසොදිසං;

පුරිසං වාහනං කත්වා, අනුයන්ති දිසොදිසං.

Họ biến người nữ thành cỗ xe, rồi đi khắp mọi phương hướng; Họ biến người nam thành cỗ xe, rồi đi khắp mọi phương hướng.

‘‘කුමාරිං වාහනං කත්වා, අනුයන්ති දිසොදිසං;

කුමාරං වාහනං කත්වා, අනුයන්ති දිසොදිසං.

Họ biến thiếu nữ thành cỗ xe, rồi đi khắp mọi phương hướng; Họ biến thiếu nam thành cỗ xe, rồi đi khắp mọi phương hướng.

‘‘තෙ යානෙ අභිරුහිත්වා,සබ්බා දිසා අනුපරියායන්ති ;

පචාරා තස්ස රාජිනො.

Những người hầu cận của vị vua ấy, sau khi leo lên các cỗ xe đó, đi lại khắp mọi phương hướng.

‘‘හත්ථියානං අස්සයානං, දිබ්බං යානං උපට්ඨිතං;

පාසාදා සිවිකා චෙව, මහාරාජස්ස යසස්සිනො.

Đối với vị đại vương danh tiếng lẫy lừng, xe voi, xe ngựa, và xe chư thiên hiện khởi; các lâu đài và cả kiệu cũng hiện khởi.

‘‘තස්ස ච නගරා අහු,අන්තලික්ඛෙ සුමාපිතා;

ආටානාටා කුසිනාටා පරකුසිනාටා,නාටසුරියා පරකුසිටනාටා.

Và của vị ấy có các thành phố, được khéo tạo dựng trên hư không: Āṭānāṭā, Kusināṭā, Parakusināṭā, Nāṭasuriyā, Parakusiṭanāṭā.

‘‘උත්තරෙන කසිවන්තො,ජනොඝමපරෙන ච;

නවනවුතියො අම්බරඅම්බරවතියො,ආළකමන්දා නාම රාජධානී.

Về phương bắc là Kasivanta, và về phía tây là Janogha; còn có Navanavutiyo, Ambara-ambaravatiyo, và kinh đô tên là Āḷakamandā.

‘‘කුවෙරස්ස ඛො පන, මාරිස, මහාරාජස්ස විසාණා නාම රාජධානී;

තස්මා කුවෙරො මහාරාජා, ‘වෙස්සවණො’ති පවුච්චති.

Thưa ngài, lại nữa, đại vương Kuvera có kinh đô tên là Visāṇā; do đó, đại vương Kuvera được gọi là ‘Vessavaṇa’.

‘‘පච්චෙසන්තො [Pg.163] පකාසෙන්ති, තතොලා තත්තලා තතොතලා;

ඔජසි තෙජසි තතොජසී, සූරො රාජා අරිට්ඨො නෙමි.

Những vị đi dò xét và báo tin là: Tatolā, Tattalā, Tatotalā, Ojasi, Tejasi, Tatojasī, Sūro, Rājā, Ariṭṭho, Nemi.

‘‘රහදොපි තත්ථ ධරණී නාම, යතො මෙඝා පවස්සන්ති;

වස්සා යතො පතායන්ති, සභාපි තත්ථ සාලවතී නාම.

Ở nơi ấy cũng có hồ nước tên là Dharaṇī, từ đó các đám mây trút mưa; từ đó nước mưa tuôn chảy. Ở nơi ấy cũng có hội trường tên là Sālavatī.

‘‘යත්ථ යක්ඛා පයිරුපාසන්ති, තත්ථ නිච්චඵලා රුක්ඛා;

නානා දිජගණා යුතා, මයූරකොඤ්චාභිරුදා;

කොකිලාදීහි වග්ගුහි.

Nơi các dạ-xoa tụ hội, ở đó có các cây luôn ra quả; đầy dẫy các loại đàn chim, vang tiếng chim công, chim sếu; cùng với tiếng hót ngọt ngào của chim tu hú và các loài khác.

‘‘ජීවඤ්ජීවකසද්දෙත්ථ, අථො ඔට්ඨවචිත්තකා;

කුක්කුටකා කුළීරකා, වනෙ පොක්ඛරසාතකා.

Ở đây có tiếng chim jīvañjīvaka, và cả chim oṭṭhavacittaka; có gà rừng, cua, và trong rừng có chim pokkharasātaka.

‘‘සුකසාළිකසද්දෙත්ථ, දණ්ඩමාණවකානි ච;

සොභති සබ්බකාලං සා, කුවෙරනළිනී සදා.

Ở đây có tiếng vẹt và sáo, và cả chim daṇḍamāṇavaka; hồ sen của Kuvera ấy, hồ ấy luôn luôn tỏa sáng đẹp đẽ.

‘‘ඉතො ‘සා උත්තරා දිසා’, ඉති නං ආචික්ඛතී ජනො;

යං දිසං අභිපාලෙති, මහාරාජා යසස්සි සො.

Phương mà vị đại vương danh tiếng ấy trị vì, người ta gọi là phương bắc tính từ đây.

‘‘යක්ඛානඤ්ච අධිපති, ‘කුවෙරො’ ඉති නාමසො;

රමතී නච්චගීතෙහි, යක්ඛෙහෙව පුරක්ඛතො.

Vị chúa tể của các dạ-xoa, tên là ‘Kuvera’; Ngài vui hưởng với vũ và nhạc, được chính các dạ-xoa vây quanh.

‘‘පුත්තාපි තස්ස බහවො, එකනාමාති මෙ සුතං;

අසීති දස එකො ච, ඉන්දනාමා මහබ්බලා.

Các con trai của vị ấy cũng rất nhiều, tôi nghe rằng họ cùng một tên; có chín mươi mốt vị, tên là Inda, có sức mạnh lớn.

‘‘තෙ චාපි බුද්ධං දිස්වාන, බුද්ධං ආදිච්චබන්ධුනං;

දූරතොව නමස්සන්ති, මහන්තං වීතසාරදං.

Và những vị ấy, sau khi thấy đức Phật, bà con của mặt trời, vị vĩ đại, không còn sợ hãi, họ đảnh lễ Ngài từ xa.

‘‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම;

කුසලෙන සමෙක්ඛසි, අමනුස්සාපි තං වන්දන්ති;

සුතං නෙතං අභිණ්හසො, තස්මා එවං වදෙමසෙ.

Kính lễ ngài, bậc nam nhân cao quý! Kính lễ ngài, bậc tối thượng nhân! Ngài nhìn thấy với thiện xảo. Cả các phi nhân cũng đảnh lễ ngài. Chúng tôi thường nghe điều này, do đó chúng tôi nói như vậy.

‘‘‘ජිනං වන්දථ ගොතමං, ජිනං වන්දාම ගොතමං;

විජ්ජාචරණසම්පන්නං, බුද්ධං වන්දාම ගොතම’’’න්ති.

‘Hãy đảnh lễ đấng chiến thắng Gotama.’ ‘Chúng tôi đảnh lễ đấng chiến thắng Gotama. Chúng tôi đảnh lễ đức Phật Gotama, bậc đầy đủ minh và hạnh.’

‘‘අයං ඛො සා, මාරිස, ආටානාටියා රක්ඛා භික්ඛූනං භික්ඛුනීනං උපාසකානං උපාසිකානං ගුත්තියා රක්ඛාය අවිහිංසාය ඵාසුවිහාරාය.

Thưa ngài, đây chính là hộ kinh Āṭānāṭiya, để bảo vệ, che chở, không bị hãm hại, và để được an trú cho các tỳ-khưu, tỳ-khưu-ni, cận sự nam, và cận sự nữ.

282. ‘‘යස්ස [Pg.164] කස්සචි, මාරිස, භික්ඛුස්ස වා භික්ඛුනියා වා උපාසකස්ස වා උපාසිකාය වා අයං ආටානාටියා රක්ඛා සුග්ගහිතා භවිස්සති සමත්තා පරියාපුතා. තං චෙ අමනුස්සො යක්ඛො වා යක්ඛිනී වා යක්ඛපොතකො වා යක්ඛපොතිකා වා යක්ඛමහාමත්තො වා යක්ඛපාරිසජ්ජො වා යක්ඛපචාරො වා, ගන්ධබ්බො වා ගන්ධබ්බී වා ගන්ධබ්බපොතකො වා ගන්ධබ්බපොතිකා වා ගන්ධබ්බමහාමත්තො වා ගන්ධබ්බපාරිසජ්ජො වා ගන්ධබ්බපචාරො වා, කුම්භණ්ඩො වා කුම්භණ්ඩී වා කුම්භණ්ඩපොතකො වා කුම්භණ්ඩපොතිකා වා කුම්භණ්ඩමහාමත්තො වා කුම්භණ්ඩපාරිසජ්ජො වා කුම්භණ්ඩපචාරො වා, නාගො වා නාගී වා නාගපොතකො වා නාගපොතිකා වා නාගමහාමත්තො වා නාගපාරිසජ්ජො වා නාගපචාරො වා, පදුට්ඨචිත්තො භික්ඛුං වා භික්ඛුනිං වා උපාසකං වා උපාසිකං වා ගච්ඡන්තං වා අනුගච්ඡෙය්‍ය, ඨිතං වා උපතිට්ඨෙය්‍ය, නිසින්නං වා උපනිසීදෙය්‍ය, නිපන්නං වා උපනිපජ්ජෙය්‍ය. න මෙ සො, මාරිස, අමනුස්සො ලභෙය්‍ය ගාමෙසු වා නිගමෙසු වා සක්කාරං වා ගරුකාරං වා. න මෙ සො, මාරිස, අමනුස්සො ලභෙය්‍ය ආළකමන්දාය නාම රාජධානියා වත්ථුං වා වාසං වා. න මෙ සො, මාරිස, අමනුස්සො ලභෙය්‍ය යක්ඛානං සමිතිං ගන්තුං. අපිස්සු නං, මාරිස, අමනුස්සා අනාවය්හම්පි නං කරෙය්‍යුං අවිවය්හං. අපිස්සු නං, මාරිස, අමනුස්සා අත්තාහිපි පරිපුණ්ණාහි පරිභාසාහි පරිභාසෙය්‍යුං. අපිස්සු නං, මාරිස, අමනුස්සා රිත්තංපිස්ස පත්තං සීසෙ නික්කුජ්ජෙය්‍යුං. අපිස්සු නං, මාරිස, අමනුස්සා සත්තධාපිස්ස මුද්ධං ඵාලෙය්‍යුං.

282. Thưa ngài, đối với bất kỳ tỳ-khưu, tỳ-khưu-ni, cận sự nam, hay cận sự nữ nào đã học thuộc lòng, hoàn tất, và thuần thục hộ kinh Āṭānāṭiya này, nếu có một phi nhân nào – hoặc là dạ-xoa nam, dạ-xoa nữ, dạ-xoa con trai, dạ-xoa con gái, đại thần dạ-xoa, tùy tùng dạ-xoa, hay người hầu dạ-xoa; hoặc là càn-thát-bà nam, càn-thát-bà nữ, càn-thát-bà con trai, càn-thát-bà con gái, đại thần càn-thát-bà, tùy tùng càn-thát-bà, hay người hầu càn-thát-bà; hoặc là cưu-bàn-trà nam, cưu-bàn-trà nữ, cưu-bàn-trà con trai, cưu-bàn-trà con gái, đại thần cưu-bàn-trà, tùy tùng cưu-bàn-trà, hay người hầu cưu-bàn-trà; hoặc là rồng nam, rồng nữ, rồng con trai, rồng con gái, đại thần rồng, tùy tùng rồng, hay người hầu rồng – với tâm ác ý, đi theo vị tỳ-khưu, tỳ-khưu-ni, cận sự nam, hay cận sự nữ ấy khi đang đi, hoặc đứng gần khi đang đứng, hoặc ngồi gần khi đang ngồi, hoặc nằm gần khi đang nằm, thì thưa ngài, phi nhân ấy sẽ không nhận được sự cúng dường hay tôn trọng trong các làng mạc hay thị tứ. Thưa ngài, phi nhân ấy sẽ không được ở hay cư ngụ trong kinh đô Āḷakamandā. Thưa ngài, phi nhân ấy sẽ không được phép đến hội chúng của các dạ-xoa. Hơn nữa, thưa ngài, các phi nhân sẽ không gả con gái cho nó, cũng không cưới con gái của nó. Hơn nữa, thưa ngài, các phi nhân sẽ mắng nhiếc nó bằng những lời chửi rủa thậm tệ, đầy đủ. Hơn nữa, thưa ngài, các phi nhân sẽ úp một cái bát rỗng lên đầu nó. Hơn nữa, thưa ngài, các phi nhân sẽ làm đầu nó vỡ ra bảy mảnh.

‘‘සන්ති හි, මාරිස, අමනුස්සා චණ්ඩා රුද්ධා රභසා, තෙ නෙව මහාරාජානං ආදියන්ති, න මහාරාජානං පුරිසකානං ආදියන්ති, න මහාරාජානං පුරිසකානං පුරිසකානං ආදියන්ති. තෙ ඛො තෙ, මාරිස, අමනුස්සා මහාරාජානං අවරුද්ධා නාම වුච්චන්ති. සෙය්‍යථාපි, මාරිස, රඤ්ඤො මාගධස්ස විජිතෙ මහාචොරා. තෙ නෙව රඤ්ඤො මාගධස්ස ආදියන්ති, න රඤ්ඤො මාගධස්ස පුරිසකානං ආදියන්ති, න රඤ්ඤො මාගධස්ස පුරිසකානං පුරිසකානං ආදියන්ති. තෙ ඛො තෙ, මාරිස, මහාචොරා රඤ්ඤො මාගධස්ස අවරුද්ධා නාම වුච්චන්ති. එවමෙව ඛො, මාරිස, සන්ති අමනුස්සා චණ්ඩා රුද්ධා රභසා, තෙ නෙව මහාරාජානං ආදියන්ති, න මහාරාජානං පුරිසකානං ආදියන්ති, න මහාරාජානං පුරිසකානං පුරිසකානං ආදියන්ති. තෙ [Pg.165] ඛො තෙ, මාරිස, අමනුස්සා මහාරාජානං අවරුද්ධා නාම වුච්චන්ති. යො හි කොචි, මාරිස, අමනුස්සො යක්ඛො වා යක්ඛිනී වා…පෙ… ගන්ධබ්බො වා ගන්ධබ්බී වා … කුම්භණ්ඩො වා කුම්භණ්ඩී වා… නාගො වා නාගී වා නාගපොතකො වා නාගපොතිකා වා නාගමහාමත්තො වා නාගපාරිසජ්ජො වා නාගපචාරො වා පදුට්ඨචිත්තො භික්ඛුං වා භික්ඛුනිං වා උපාසකං වා උපාසිකං වා ගච්ඡන්තං වා අනුගච්ඡෙය්‍ය, ඨිතං වා උපතිට්ඨෙය්‍ය, නිසින්නං වා උපනිසීදෙය්‍ය, නිපන්නං වා උපනිපජ්ජෙය්‍ය. ඉමෙසං යක්ඛානං මහායක්ඛානං සෙනාපතීනං මහාසෙනාපතීනං උජ්ඣාපෙතබ්බං වික්කන්දිතබ්බං විරවිතබ්බං – ‘අයං යක්ඛො ගණ්හාති, අයං යක්ඛො ආවිසති, අයං යක්ඛො හෙඨෙති, අයං යක්ඛො විහෙඨෙති, අයං යක්ඛො හිංසති, අයං යක්ඛො විහිංසති, අයං යක්ඛො න මුඤ්චතී’ති.

Thưa ngài, có những phi nhân hung dữ, tàn bạo, thô bạo. Chúng không tuân phục các vị Đại Vương, không tuân phục các vị tướng của các vị Đại Vương, không tuân phục các thuộc hạ của các vị tướng của các vị Đại Vương. Thưa ngài, những phi nhân ấy được gọi là những kẻ chống đối các vị Đại Vương. Thưa ngài, ví như trong lãnh thổ của vua xứ Ma-kiệt-đà có những tên đại đạo tặc. Chúng không tuân phục vua xứ Ma-kiệt-đà, không tuân phục các vị tướng của vua xứ Ma-kiệt-đà, không tuân phục các thuộc hạ của các vị tướng của vua xứ Ma-kiệt-đà. Thưa ngài, những tên đại đạo tặc ấy được gọi là những kẻ chống đối vua xứ Ma-kiệt-đà. Cũng vậy, thưa ngài, có những phi nhân hung dữ, tàn bạo, thô bạo. Chúng không tuân phục các vị Đại Vương, không tuân phục các vị tướng của các vị Đại Vương, không tuân phục các thuộc hạ của các vị tướng của các vị Đại Vương. Thưa ngài, những phi nhân ấy được gọi là những kẻ chống đối các vị Đại Vương. Thưa ngài, nếu có bất kỳ phi nhân nào, là dạ-xoa nam hay dạ-xoa nữ, ... cho đến ... là càn-thát-bà nam hay càn-thát-bà nữ, ... là cưu-bàn-trà nam hay cưu-bàn-trà nữ, ... là rồng chúa nam hay rồng chúa nữ, rồng con đực hay rồng con cái, đại thần rồng, tùy tùng rồng, hay thị giả rồng, với tâm ác ý, đi theo sau một vị tỳ-khưu, tỳ-khưu-ni, nam cư sĩ, hay nữ cư sĩ đang đi; hoặc đến gần đứng cạnh một vị đang đứng; hoặc đến gần ngồi cạnh một vị đang ngồi; hoặc đến gần nằm cạnh một vị đang nằm. Thì nên trình báo, kêu la, loan tin cho các vị dạ-xoa, đại dạ-xoa, các vị tướng, các vị đại tướng này rằng: ‘Dạ-xoa này bắt giữ, dạ-xoa này nhập vào, dạ-xoa này quấy nhiễu, dạ-xoa này bức hại, dạ-xoa này làm hại, dạ-xoa này hãm hại, dạ-xoa này không buông tha’.

283. ‘‘කතමෙසං යක්ඛානං මහායක්ඛානං සෙනාපතීනං මහාසෙනාපතීනං?

283. Nên trình báo cho những vị dạ-xoa, đại dạ-xoa, các vị tướng, các vị đại tướng nào?

‘‘ඉන්දො සොමො වරුණො ච, භාරද්වාජො පජාපති;

චන්දනො කාමසෙට්ඨො ච, කින්නුඝණ්ඩු නිඝණ්ඩු ච.

Inda, Soma, và Varuṇa, Bhāradvāja, Pajāpati; Candana, Kāmaseṭṭha, và Kinnughaṇḍu, Nighaṇḍu.

‘‘පනාදො ඔපමඤ්ඤො ච, දෙවසූතො ච මාතලි;

චිත්තසෙනො ච ගන්ධබ්බො, නළො රාජා ජනෙසභො.

Panāda, Opamañña, và Mātali sứ giả của chư thiên; Cittasena vị càn-thát-bà, vua Naḷa, và Janesabha.

‘‘සාතාගිරො හෙමවතො, පුණ්ණකො කරතියො ගුළො;

සිවකො මුචලින්දො ච, වෙස්සාමිත්තො යුගන්ධරො.

Sātāgira, Hemavata, Puṇṇaka, Karatiya, Guḷa; Sivaka, Mucalinda, và Vessāmitta, Yugandhara.

‘‘ගොපාලො සුප්පරොධො ච, හිරි නෙත්ති ච මන්දියො;

පඤ්චාලචණ්ඩො ආළවකො, පජ්ජුන්නො සුමනො සුමුඛො;

දධිමුඛො මණි මාණිවරො දීඝො, අථො සෙරීසකො සහ.

Gopāla, Supparodha, và Hiri, Netti, và Mandiya; Pañcālacaṇḍa, Āḷavaka, Pajjunna, Sumana, Sumukha; Dadhimukha, Maṇi, Māṇivara, Dīgha, và cùng với họ là Serīsaka.

‘‘ඉමෙසං යක්ඛානං මහායක්ඛානං සෙනාපතීනං මහාසෙනාපතීනං උජ්ඣාපෙතබ්බං වික්කන්දිතබ්බං විරවිතබ්බං – ‘අයං යක්ඛො ගණ්හාති, අයං යක්ඛො ආවිසති, අයං යක්ඛො හෙඨෙති, අයං යක්ඛො විහෙඨෙති, අයං යක්ඛො හිංසති, අයං යක්ඛො විහිංසති, අයං යක්ඛො න මුඤ්චතී’ති.

Nên trình báo, kêu la, loan tin cho các vị dạ-xoa, đại dạ-xoa, các vị tướng, các vị đại tướng này rằng: ‘Dạ-xoa này bắt giữ, dạ-xoa này nhập vào, dạ-xoa này quấy nhiễu, dạ-xoa này bức hại, dạ-xoa này làm hại, dạ-xoa này hãm hại, dạ-xoa này không buông tha’.

‘‘අයං [Pg.166] ඛො සා, මාරිස, ආටානාටියා රක්ඛා භික්ඛූනං භික්ඛුනීනං උපාසකානං උපාසිකානං ගුත්තියා රක්ඛාය අවිහිංසාය ඵාසුවිහාරාය. හන්ද ච දානි මයං, මාරිස, ගච්ඡාම බහුකිච්චා මයං බහුකරණීයා’’ති. ‘‘යස්සදානි තුම්හෙ මහාරාජානො කාලං මඤ්ඤථා’’ති.

Thưa ngài, đây là thần chú hộ trì Āṭānāṭiya dùng để bảo vệ, che chở, không làm hại, và giúp cho các vị tỳ-khưu, tỳ-khưu-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ được an trú. Thưa ngài, giờ đây chúng con xin phép đi, chúng con có nhiều công việc, nhiều phận sự phải làm.” – “Này các vị Đại Vương, các ngài hãy đi vào lúc nào các ngài cho là phải thời.”

284. අථ ඛො චත්තාරො මහාරාජා උට්ඨායාසනා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා තත්ථෙවන්තරධායිංසු. තෙපි ඛො යක්ඛා උට්ඨායාසනා අප්පෙකච්චෙ භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා තත්ථෙවන්තරධායිංසු. අප්පෙකච්චෙ භගවතා සද්ධිං සම්මොදිංසු, සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා තත්ථෙවන්තරධායිංසු. අප්පෙකච්චෙ යෙන භගවා තෙනඤ්ජලිං පණාමෙත්වා තත්ථෙවන්තරධායිංසු. අප්පෙකච්චෙ නාමගොත්තං සාවෙත්වා තත්ථෙවන්තරධායිංසු. අප්පෙකච්චෙ තුණ්හීභූතා තත්ථෙවන්තරධායිංසූති.

284. Khi ấy, bốn vị Đại Vương từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, đi nhiễu quanh theo chiều bên phải rồi biến mất tại chỗ. Các vị dạ-xoa kia cũng từ chỗ ngồi đứng dậy, một số đảnh lễ Thế Tôn, đi nhiễu quanh theo chiều bên phải rồi biến mất tại chỗ. Một số cùng với Thế Tôn nói lên những lời chào hỏi thân hữu, sau khi trao đổi những lời nói đáng ghi nhớ, đáng hoan hỷ rồi biến mất tại chỗ. Một số chắp tay hướng về phía Thế Tôn rồi biến mất tại chỗ. Một số xưng tên và họ của mình rồi biến mất tại chỗ. Một số im lặng rồi biến mất tại chỗ.

පඨමභාණවාරො නිට්ඨිතො.

Dứt chương tụng đọc thứ nhất.

දුතියභාණවාරො

Chương tụng đọc thứ hai

285. අථ ඛො භගවා තස්සා රත්තියා අච්චයෙන භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘ඉමං, භික්ඛවෙ, රත්තිං චත්තාරො මහාරාජා මහතියා ච යක්ඛසෙනාය මහතියා ච ගන්ධබ්බසෙනාය මහතියා ච කුම්භණ්ඩසෙනාය මහතියා ච නාගසෙනාය චතුද්දිසං රක්ඛං ඨපෙත්වා චතුද්දිසං ගුම්බං ඨපෙත්වා චතුද්දිසං ඔවරණං ඨපෙත්වා අභික්කන්තාය රත්තියා අභික්කන්තවණ්ණා කෙවලකප්පං ගිජ්ඣකූටං පබ්බතං ඔභාසෙත්වා යෙනාහං තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා මං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. තෙපි ඛො, භික්ඛවෙ, යක්ඛා අප්පෙකච්චෙ මං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. අප්පෙකච්චෙ මයා සද්ධිං සම්මොදිංසු, සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. අප්පෙකච්චෙ යෙනාහං තෙනඤ්ජලිං පණාමෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. අප්පෙකච්චෙ නාමගොත්තං සාවෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. අප්පෙකච්චෙ තුණ්හීභූතා එකමන්තං නිසීදිංසු.

285. Khi ấy, sau khi đêm ấy đã mãn, Thế Tôn gọi các vị tỳ-khưu: “Này các tỳ-khưu, đêm nay, bốn vị Đại Vương cùng với đại quân dạ-xoa, đại quân càn-thát-bà, đại quân cưu-bàn-trà, và đại quân rồng chúa, đã cho bố trí đội hộ vệ ở bốn phương, cho bố trí đội quân ở bốn phương, cho bố trí vòng bảo vệ ở bốn phương, khi đêm đã gần tàn, với dung sắc thù thắng, đã làm cho toàn thể núi Linh Thứu rực sáng, rồi đi đến chỗ ta; sau khi đến, đã đảnh lễ ta rồi ngồi xuống một bên. Này các tỳ-khưu, các vị dạ-xoa kia cũng vậy, một số đảnh lễ ta rồi ngồi xuống một bên. Một số cùng với ta nói lên những lời chào hỏi thân hữu, sau khi trao đổi những lời nói đáng ghi nhớ, đáng hoan hỷ rồi ngồi xuống một bên. Một số chắp tay hướng về phía ta rồi ngồi xuống một bên. Một số xưng tên và họ của mình rồi ngồi xuống một bên. Một số im lặng rồi ngồi xuống một bên.

286. ‘‘එකමන්තං නිසින්නො ඛො, භික්ඛවෙ, වෙස්සවණො මහාරාජා මං එතදවොච – ‘සන්ති හි, භන්තෙ, උළාරා යක්ඛා භගවතො අප්පසන්නා…පෙ… සන්ති හි[Pg.167], භන්තෙ නීචා යක්ඛා භගවතො පසන්නා. යෙභුය්‍යෙන ඛො පන, භන්තෙ, යක්ඛා අප්පසන්නායෙව භගවතො. තං කිස්ස හෙතු? භගවා හි, භන්තෙ, පාණාතිපාතා වෙරමණියා ධම්මං දෙසෙති… සුරාමෙරයමජ්ජප්පමාදට්ඨානා වෙරමණියා ධම්මං දෙසෙති. යෙභුය්‍යෙන ඛො පන, භන්තෙ, යක්ඛා අප්පටිවිරතායෙව පාණාතිපාතා… අප්පටිවිරතා සුරාමෙරයමජ්ජප්පමාදට්ඨානා. තෙසං තං හොති අප්පියං අමනාපං. සන්ති හි, භන්තෙ, භගවතො සාවකා අරඤ්ඤවනපත්ථානි පන්තානි සෙනාසනානි පටිසෙවන්ති අප්පසද්දානි අප්පනිග්ඝොසානි විජනවාතානි මනුස්සරාහස්සෙය්‍යකානි පටිසල්ලානසාරුප්පානි. තත්ථ සන්ති උළාරා යක්ඛා නිවාසිනො, යෙ ඉමස්මිං භගවතො පාවචනෙ අප්පසන්නා, තෙසං පසාදාය උග්ගණ්හාතු, භන්තෙ, භගවා ආටානාටියං රක්ඛං භික්ඛූනං භික්ඛුනීනං උපාසකානං උපාසිකානං ගුත්තියා රක්ඛාය අවිහිංසාය ඵාසුවිහාරායා’ති. අධිවාසෙසිං ඛො අහං, භික්ඛවෙ, තුණ්හීභාවෙන. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, වෙස්සවණො මහාරාජා මෙ අධිවාසනං විදිත්වා තායං වෙලායං ඉමං ආටානාටියං රක්ඛං අභාසි –

286. “Này các Tỳ khưu, sau khi ngồi xuống một bên, Đại vương Vessavaṇa đã nói với ta điều này: ‘Bạch Thế Tôn, có những dạ xoa hùng mạnh không có tín tâm đối với Thế Tôn... ... Bạch Thế Tôn, có những dạ xoa cấp thấp có tín tâm đối với Thế Tôn. Nhưng bạch Thế Tôn, phần lớn các dạ xoa quả thật không có tín tâm đối với Thế Tôn. Do nhân gì? Bạch Thế Tôn, vì Thế Tôn thuyết Pháp về sự từ bỏ sát sanh... thuyết Pháp về sự từ bỏ dùng các chất say, rượu men, rượu nấu, là cơ sở của sự dễ duôi. Và bạch Thế Tôn, phần lớn các dạ xoa quả thật không từ bỏ sát sanh... không từ bỏ dùng các chất say, rượu men, rượu nấu, là cơ sở của sự dễ duôi. Đối với họ, điều ấy là không đáng yêu, không vừa ý. Bạch Thế Tôn, có các vị đệ tử của Thế Tôn thường trú tại các trú xứ xa vắng trong rừng núi, ít tiếng động, ít huyên náo, không có hơi người, kín đáo, thích hợp cho việc độc cư. Ở đó có các dạ xoa hùng mạnh cư ngụ, những vị này không có tín tâm đối với giáo pháp này của Thế Tôn. Để làm cho họ có tín tâm, bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn hãy học thuộc lòng bài hộ trì Āṭānāṭiya này vì sự che chở, bảo vệ, không bị hãm hại, và sự an trú cho các Tỳ khưu, Tỳ khưu ni, nam cư sĩ, và nữ cư sĩ.’ Này các Tỳ khưu, ta đã im lặng chấp thuận. Bấy giờ, này các Tỳ khưu, Đại vương Vessavaṇa, biết được sự chấp thuận của ta, vào lúc ấy đã đọc bài hộ trì Āṭānāṭiya này:”

287. ‘විපස්සිස්ස ච නමත්ථු, චක්ඛුමන්තස්ස සිරීමතො.

287. “Xin đảnh lễ đức Phật Vipassī, bậc có mắt, bậc đầy vinh quang.”

සිඛිස්සපි ච නමත්ථු, සබ්බභූතානුකම්පිනො.

“Xin đảnh lễ đức Phật Sikhī, bậc có lòng bi mẫn đến tất cả chúng sanh.”

‘වෙස්සභුස්ස ච නමත්ථු, න්හාතකස්ස තපස්සිනො;

නමත්ථු කකුසන්ධස්ස, මාරසෙනාපමද්දිනො.

“Xin đảnh lễ đức Phật Vessabhū, bậc đã thanh tẩy, bậc khổ hạnh; Xin đảnh lễ đức Phật Kakusandha, bậc đã nhiếp phục quân ma.”

‘කොණාගමනස්ස නමත්ථු, බ්‍රාහ්මණස්ස වුසීමතො;

කස්සපස්ස ච නමත්ථු, විප්පමුත්තස්ස සබ්බධි.

“Xin đảnh lễ đức Phật Koṇāgamana, bậc Bà-la-môn đã sống đời phạm hạnh; Xin đảnh lễ đức Phật Kassapa, bậc đã hoàn toàn giải thoát trong mọi phương diện.”

‘අඞ්ගීරසස්ස නමත්ථු, සක්‍යපුත්තස්ස සිරීමතො;

යො ඉමං ධම්මං දෙසෙසි, සබ්බදුක්ඛාපනූදනං.

“Xin đảnh lễ bậc Aṅgīrasa, người con của dòng họ Sakya đầy vinh quang; Ngài đã thuyết giảng Pháp này, là Pháp đoạn trừ mọi khổ đau.”

‘යෙ චාපි නිබ්බුතා ලොකෙ, යථාභූතං විපස්සිසුං;

තෙ ජනා අපිසුණාථ, මහන්තා වීතසාරදා.

“Và những bậc đã tịch tịnh ở đời, đã thấy rõ các pháp như thật; Các Ngài là những người không nói lời ly gián, là bậc vĩ đại, không còn sợ hãi.”

‘හිතං දෙවමනුස්සානං, යං නමස්සන්ති ගොතමං;

විජ්ජාචරණසම්පන්නං, මහන්තං වීතසාරදං.

“Vì lợi ích của chư thiên và loài người, họ đảnh lễ đức Gotama; Bậc đầy đủ minh và hạnh, bậc vĩ đại, không còn sợ hãi.”

288. ‘යතො උග්ගච්ඡති සූරියො, ආදිච්චො මණ්ඩලී මහා.

288. “Từ phương nào mặt trời mọc lên, là mặt trời, vầng sáng vĩ đại.”

යස්ස චුග්ගච්ඡමානස්ස, සංවරීපි නිරුජ්ඣති;

යස්ස චුග්ගතෙ සූරියෙ, ‘‘දිවසො’’ති පවුච්චති.

“Khi mặt trời đang mọc lên, đêm tối cũng tan biến; Khi mặt trời đã mọc lên, được gọi là ‘ban ngày’.”

‘රහදොපි [Pg.168] තත්ථ ගම්භීරො, සමුද්දො සරිතොදකො;

එවං තං තත්ථ ජානන්ති, ‘‘සමුද්දො සරිතොදකො’’.

“Ở đó cũng có hồ nước sâu, là biển cả, nơi các dòng sông đổ về; Ở đó, người ta biết đến nó như là ‘biển cả, nơi các dòng sông đổ về’.”

‘ඉතො ‘‘සා පුරිමා දිසා’’, ඉති නං ආචික්ඛතී ජනො;

යං දිසං අභිපාලෙති, මහාරාජා යසස්සි සො.

“Từ đây, người ta gọi đó là ‘phương Đông’; Phương ấy được vị Đại vương lừng danh kia cai quản.”

‘ගන්ධබ්බානං අධිපති, ‘‘ධතරට්ඨො’’ති නාමසො;

රමතී නච්චගීතෙහි, ගන්ධබ්බෙහි පුරක්ඛතො.

“Là chúa tể của các Càn-thát-bà, tên là Dhataraṭṭha; Ngài vui hưởng với ca múa, được các Càn-thát-bà vây quanh.”

‘පුත්තාපි තස්ස බහවො, එකනාමාති මෙ සුතං;

අසීති දස එකො ච, ඉන්දනාමා මහබ්බලා.

“Các con trai của ngài cũng rất nhiều, tôi nghe rằng cùng một tên; Chín mươi mốt vị, tên là Inda, có sức mạnh vĩ đại.”

‘තෙ චාපි බුද්ධං දිස්වාන, බුද්ධං ආදිච්චබන්ධුනං;

දූරතොව නමස්සන්ති, මහන්තං වීතසාරදං.

“Và các vị ấy, khi thấy đức Phật, đức Phật, người bà con của mặt trời; Từ xa họ đã đảnh lễ, bậc vĩ đại, không còn sợ hãi.”

‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම;

කුසලෙන සමෙක්ඛසි, අමනුස්සාපි තං වන්දන්ති;

සුතං නෙතං අභිණ්හසො, තස්සා එවං වදෙමසෙ.

“Xin đảnh lễ Ngài, bậc nhân trung tuấn mã, xin đảnh lễ Ngài, bậc nhân trung tối thượng; Ngài nhìn thấy bằng thiện xảo, cả phi nhân cũng đảnh lễ Ngài; Điều này chúng tôi thường nghe, vì thế chúng tôi nói như vầy:”

‘‘ජිනං වන්දථ ගොතමං, ජිනං වන්දාම ගොතමං;

විජ්ජාචරණසම්පන්නං, බුද්ධං වන්දාම ගොතමං’’.

“‘Hãy đảnh lễ bậc Chiến Thắng Gotama.’ ‘Chúng tôi đảnh lễ bậc Chiến Thắng Gotama; Bậc đầy đủ minh và hạnh, chúng tôi đảnh lễ đức Phật Gotama’.”

289. ‘යෙන පෙතා පවුච්චන්ති, පිසුණා පිට්ඨිමංසිකා.

289. “Phương nào được gọi là nơi của những người đã chết, những kẻ nói lời ly gián, những kẻ nói xấu sau lưng.”

පාණාතිපාතිනො ලුද්දා, චොරා නෙකතිකා ජනා.

“Những kẻ sát sanh, hung dữ, những kẻ trộm cắp, lừa đảo.”

‘ඉතො ‘‘සා දක්ඛිණා දිසා’’, ඉති නං ආචික්ඛතී ජනො;

යං දිසං අභිපාලෙති, මහාරාජා යසස්සි සො.

“Từ đây, người ta gọi đó là ‘phương Nam’; Phương ấy được vị Đại vương lừng danh kia cai quản.”

‘කුම්භණ්ඩානං අධිපති, ‘‘විරූළ්හො’’ ඉති නාමසො;

රමතී නච්චගීතෙහි, කුම්භණ්ඩෙහි පුරක්ඛතො.

“Là chúa tể của các Cưu-bàn-trà, tên là Virūḷha; Ngài vui hưởng với ca múa, được các Cưu-bàn-trà vây quanh.”

‘පුත්තාපි තස්ස බහවො, එකනාමාති මෙ සුතං;

අසීති දස එකො ච, ඉන්දනාමා මහබ්බලා.

“Các con trai của ngài cũng rất nhiều, tôi nghe rằng cùng một tên; Chín mươi mốt vị, tên là Inda, có sức mạnh vĩ đại.”

‘තෙ චාපි බුද්ධං දිස්වාන, බුද්ධං ආදිච්චබන්ධුනං;

දූරතොව නමස්සන්ති, මහන්තං වීතසාරදං.

“Và các vị ấy, khi thấy đức Phật, đức Phật, người bà con của mặt trời; Từ xa họ đã đảnh lễ, bậc vĩ đại, không còn sợ hãi.”

‘නමො [Pg.169] තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම;

කුසලෙන සමෙක්ඛසි, අමනුස්සාපි තං වන්දන්ති;

සුතං නෙතං අභිණ්හසො, තස්මා එවං වදෙමසෙ.

‘‘ජිනං වන්දථ ගොතමං, ජිනං වන්දාම ගොතමං;

විජ්ජාචරණසම්පන්නං, බුද්ධං වන්දාම ගොතමං’’.

290. ‘යත්ථ චොග්ගච්ඡති සූරියො, ආදිච්චො මණ්ඩලී මහා.

290. “Phương nào mặt trời lặn xuống, là mặt trời, vầng sáng vĩ đại.”

යස්ස චොග්ගච්ඡමානස්ස, දිවසොපි නිරුජ්ඣති;

යස්ස චොග්ගතෙ සූරියෙ, ‘‘සංවරී’’ති පවුච්චති.

“Khi mặt trời đang lặn xuống, ban ngày cũng chấm dứt; Khi mặt trời đã lặn xuống, được gọi là ‘ban đêm’.”

‘රහදොපි තත්ථ ගම්භීරො, සමුද්දො සරිතොදකො;

එවං තං තත්ථ ජානන්ති, සමුද්දො සරිතොදකො.

“Ở đó cũng có hồ nước sâu, là biển cả, nơi các dòng sông đổ về; Ở đó, người ta biết đến nó như là biển cả, nơi các dòng sông đổ về.”

‘ඉතො ‘‘සා පච්ඡිමා දිසා’’, ඉති නං ආචික්ඛතී ජනො;

යං දිසං අභිපාලෙති, මහාරාජා යසස්සි සො.

“Từ đây, người ta gọi đó là ‘phương Tây’; Phương ấy được vị Đại vương lừng danh kia cai quản.”

‘නාගානඤ්ච අධිපති, ‘‘විරූපක්ඛො’’ති නාමසො;

රමතී නච්චගීතෙහි, නාගෙහෙව පුරක්ඛතො.

“Là chúa tể của các loài Rồng, tên là Virūpakkha; Ngài vui hưởng với ca múa, được các loài Rồng vây quanh.”

‘පුත්තාපි තස්ස බහවො, එකනාමාති මෙ සුතං;

අසීති දස එකො ච, ඉන්දනාමා මහබ්බලා.

‘Vị ấy cũng có nhiều con trai, tôi nghe rằng họ có cùng một tên. Có tám mươi, mười, và một vị, tên là Inda, có sức mạnh vĩ đại.

‘තෙ චාපි බුද්ධං දිස්වාන, බුද්ධං ආදිච්චබන්ධුනං;

දූරතොව නමස්සන්ති, මහන්තං වීතසාරදං.

‘Và những người con ấy, sau khi nhìn thấy đức Phật, bậc bà con của mặt trời, bậc vĩ đại, bậc không còn sợ hãi, đã đảnh lễ Ngài từ xa.

‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම;

කුසලෙන සමෙක්ඛසි, අමනුස්සාපි තං වන්දන්ති;

සුතං නෙතං අභිණ්හසො, තස්මා එවං වදෙමසෙ.

‘Kính lễ Ngài, bậc Nhân sĩ thuần chủng! Kính lễ Ngài, bậc Tối thượng nhân! Ngài nhìn thấy với sự thiện xảo. Cả các phi nhân cũng đảnh lễ Ngài. Chúng con thường xuyên nghe điều này, vì vậy chúng con nói như thế này.

‘‘ජිනං වන්දථ ගොතමං, ජිනං වන්දාම ගොතමං;

විජ්ජාචරණසම්පන්නං, බුද්ධං වන්දාම ගොතමං’’.

‘“Hãy đảnh lễ bậc Chiến Thắng Gotama.” “Chúng con đảnh lễ bậc Chiến Thắng Gotama.” “Chúng con đảnh lễ đức Phật Gotama, bậc đầy đủ minh và hạnh.”’

291. ‘යෙන උත්තරකුරුව්හො, මහානෙරු සුදස්සනො.

291. ‘Ở phương ấy có châu Uttarakuru, nơi núi Đại Meru trông rất đẹp.

මනුස්සා තත්ථ ජායන්ති, අමමා අපරිග්ගහා.

Con người được sinh ra ở đó không có (tư tưởng) "của tôi", không có sở hữu.

‘න [Pg.170] තෙ බීජං පවපන්ති, නාපි නීයන්ති නඞ්ගලා;

අකට්ඨපාකිමං සාලිං, පරිභුඤ්ජන්ති මානුසා.

‘Họ không gieo hạt giống, cũng không mang cày ra đồng; con người ở đó ăn dùng loại lúa sāli chín mà không cần cày cấy.

‘අකණං අථුසං සුද්ධං, සුගන්ධං තණ්ඩුලප්ඵලං;

තුණ්ඩිකීරෙ පචිත්වාන, තතො භුඤ්ජන්ති භොජනං.

‘Hạt gạo không tấm, không trấu, tinh khiết, thơm ngát; sau khi nấu trong nồi tuṇḍikīra, từ đó họ ăn thức ăn.

‘ගාවිං එකඛුරං කත්වා, අනුයන්ති දිසොදිසං;

පසුං එකඛුරං කත්වා, අනුයන්ති දිසොදිසං.

‘Biến con bò thành con vật một móng, họ đi khắp mọi phương hướng; biến con thú thành con vật một móng, họ đi khắp mọi phương hướng.

‘ඉත්ථිං වා වාහනං කත්වා, අනුයන්ති දිසොදිසං;

පුරිසං වාහනං කත්වා, අනුයන්ති දිසොදිසං.

‘Hoặc biến người nữ thành cỗ xe, họ đi khắp mọi phương hướng; biến người nam thành cỗ xe, họ đi khắp mọi phương hướng.

‘කුමාරිං වාහනං කත්වා, අනුයන්ති දිසොදිසං;

කුමාරං වාහනං කත්වා, අනුයන්ති දිසොදිසං.

‘Biến thiếu nữ thành cỗ xe, họ đi khắp mọi phương hướng; biến thiếu niên thành cỗ xe, họ đi khắp mọi phương hướng.

‘තෙ යානෙ අභිරුහිත්වා,සබ්බා දිසා අනුපරියායන්ති;

පචාරා තස්ස රාජිනො.

‘Các tùy tùng của vị vua ấy, sau khi leo lên những cỗ xe đó, đi vòng quanh khắp mọi phương hướng.

‘හත්ථියානං අස්සයානං,දිබ්බං යානං උපට්ඨිතං;

පාසාදා සිවිකා චෙව,මහාරාජස්ස යසස්සිනො.

‘Xe voi, xe ngựa, xe trời hiện ra, và cả lâu đài và kiệu, cho vị đại vương lừng lẫy.

‘තස්ස ච නගරා අහු,අන්තලික්ඛෙ සුමාපිතා;

ආටානාටා කුසිනාටා පරකුසිනාටා,නාටසුරියා පරකුසිටනාටා.

‘Và vị ấy có những thành phố được tạo tác khéo léo trên không trung: Āṭānāṭā, Kusināṭā, Parakusināṭā, Nāṭasuriyā, Parakusiṭanāṭā.

‘උත්තරෙන කසිවන්තො,ජනොඝමපරෙන ච;

නවනවුතියො අම්බරඅම්බරවතියො,ආළකමන්දා නාම රාජධානී.

‘Về phía bắc là Kasivanta, và về phía tây là Janogha. Cũng có Navanavutiyo, Ambara-ambaravatiyo, và kinh đô tên là Āḷakamandā.

‘කුවෙරස්ස ඛො පන, මාරිස, මහාරාජස්ස විසාණා නාම රාජධානී;

තස්මා කුවෙරො මහාරාජා, ‘‘වෙස්සවණො’’ති පවුච්චති.

‘Thưa ngài, lại nữa, Đại vương Kuvera có kinh đô tên là Visāṇā; vì vậy, Đại vương Kuvera được gọi là ‘Vessavaṇa’.

‘පච්චෙසන්තො [Pg.171] පකාසෙන්ති, තතොලා තත්තලා තතොතලා;

ඔජසි තෙජසි තතොජසී, සූරො රාජා අරිට්ඨො නෙමි.

‘Các vị dò hỏi tin tức trình báo là: Tatolā, Tattalā, Tatotalā, Ojasi, Tejasi, Tatojasī, Sūro, Rājā, Ariṭṭho, và Nemi.

‘රහදොපි තත්ථ ධරණී නාම, යතො මෙඝා පවස්සන්ති;

වස්සා යතො පතායන්ති, සභාපි තත්ථ සාලවතී නාම.

‘Ở đó cũng có một hồ nước tên là Dharaṇī, từ đó các đám mây làm mưa; từ đó mưa rơi xuống. Ở đó cũng có một hội trường tên là Sālavatī.

‘යත්ථ යක්ඛා පයිරුපාසන්ති, තත්ථ නිච්චඵලා රුක්ඛා;

නානා දිජගණා යුතා, මයූරකොඤ්චාභිරුදා;

කොකිලාදීහි වග්ගුහි.

‘Nơi các dạ-xoa hội họp, ở đó có những cây luôn ra quả, đầy những đàn chim nhiều loại, vang tiếng công và sếu, cùng tiếng hót du dương của chim cu cu và các loài khác.

‘ජීවඤ්ජීවකසද්දෙත්ථ, අථො ඔට්ඨවචිත්තකා;

කුක්කුටකා කුළීරකා, වනෙ පොක්ඛරසාතකා.

‘Ở đây có tiếng chim jīvañjīvaka, lại còn có chim oṭṭhavacittaka, gà rừng và cua, và trong rừng có chim pokkharasātaka.

‘සුකසාළික සද්දෙත්ථ, දණ්ඩමාණවකානි ච;

සොභති සබ්බකාලං සා, කුවෙරනළිනී සදා.

‘Ở đây có tiếng vẹt và sáo, và cả chim daṇḍamāṇavaka. Hồ sen của Kuvera ấy luôn luôn tươi đẹp.

‘ඉතො ‘‘සා උත්තරා දිසා’’, ඉති නං ආචික්ඛතී ජනො;

යං දිසං අභිපාලෙති, මහාරාජා යසස්සි සො.

Phương nào được bảo hộ bởi vị đại vương lừng lẫy ấy, người ta gọi phương ấy là: “Từ đây, đó là phương bắc.”

‘යක්ඛානඤ්ච අධිපති, ‘‘කුවෙරො’’ ඉති නාමසො;

රමතී නච්චගීතෙහි, යක්ඛෙහෙව පුරක්ඛතො.

‘Vị chúa tể của các dạ-xoa, tên là ‘Kuvera’, vui thích với ca múa, được vây quanh bởi chính các dạ-xoa.

‘පුත්තාපි තස්ස බහවො, එකනාමාති මෙ සුතං;

අසීති දස එකො ච, ඉන්දනාමා මහබ්බලා.

‘Vị ấy cũng có nhiều con trai, tôi nghe rằng họ có cùng một tên. Có tám mươi, mười, và một vị, tên là Inda, có sức mạnh vĩ đại.

‘තෙ චාපි බුද්ධං දිස්වාන, බුද්ධං ආදිච්චබන්ධුනං;

දූරතොව නමස්සන්ති, මහන්තං වීතසාරදං.

‘Và những người con ấy, sau khi nhìn thấy đức Phật, bậc bà con của mặt trời, bậc vĩ đại, bậc không còn sợ hãi, đã đảnh lễ Ngài từ xa.

‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම;

කුසලෙන සමෙක්ඛසි, අමනුස්සාපි තං වන්දන්ති;

සුතං නෙතං අභිණ්හසො, තස්මා එවං වදෙමසෙ.

‘‘ජිනං වන්දථ ගොතමං, ජිනං වන්දාම ගොතමං;

විජ්ජාචරණසම්පන්නං, බුද්ධං වන්දාම ගොතම’’න්ති.

292. ‘අයං ඛො සා, මාරිස, ආටානාටියා රක්ඛා භික්ඛූනං භික්ඛුනීනං උපාසකානං උපාසිකානං ගුත්තියා රක්ඛාය අවිහිංසාය ඵාසුවිහාරාය. යස්ස කස්සචි, මාරිස, භික්ඛුස්ස වා භික්ඛුනියා වා උපාසකස්ස වා උපාසිකාය [Pg.172] වා අයං ආටානාටියා රක්ඛා සුග්ගහිතා භවිස්සති සමත්තා පරියාපුතා තං චෙ අමනුස්සො යක්ඛො වා යක්ඛිනී වා…පෙ… ගන්ධබ්බො වා ගන්ධබ්බී වා…පෙ… කුම්භණ්ඩො වා කුම්භණ්ඩී වා…පෙ… නාගො වා නාගී වා නාගපොතකො වා නාගපොතිකා වා නාගමහාමත්තො වා නාගපාරිසජ්ජො වා නාගපචාරො වා, පදුට්ඨචිත්තො භික්ඛුං වා භික්ඛුනිං වා උපාසකං වා උපාසිකං වා ගච්ඡන්තං වා අනුගච්ඡෙය්‍ය, ඨිතං වා උපතිට්ඨෙය්‍ය, නිසින්නං වා උපනිසීදෙය්‍ය, නිපන්නං වා උපනිපජ්ජෙය්‍ය. න මෙ සො, මාරිස, අමනුස්සො ලභෙය්‍ය ගාමෙසු වා නිගමෙසු වා සක්කාරං වා ගරුකාරං වා. න මෙ සො, මාරිස, අමනුස්සො ලභෙය්‍ය ආළකමන්දාය නාම රාජධානියා වත්ථුං වා වාසං වා. න මෙ සො, මාරිස, අමනුස්සො ලභෙය්‍ය යක්ඛානං සමිතිං ගන්තුං. අපිස්සු නං, මාරිස, අමනුස්සා අනාවය්හම්පි නං කරෙය්‍යුං අවිවය්හං. අපිස්සු නං, මාරිස, අමනුස්සා අත්තාහි පරිපුණ්ණාහි පරිභාසාහි පරිභාසෙය්‍යුං. අපිස්සු නං, මාරිස, අමනුස්සා රිත්තංපිස්ස පත්තං සීසෙ නික්කුජ්ජෙය්‍යුං. අපිස්සු නං, මාරිස, අමනුස්සා සත්තධාපිස්ස මුද්ධං ඵාලෙය්‍යුං. සන්ති හි, මාරිස, අමනුස්සා චණ්ඩා රුද්ධා රභසා, තෙ නෙව මහාරාජානං ආදියන්ති, න මහාරාජානං පුරිසකානං ආදියන්ති, න මහාරාජානං පුරිසකානං පුරිසකානං ආදියන්ති. තෙ ඛො තෙ, මාරිස, අමනුස්සා මහාරාජානං අවරුද්ධා නාම වුච්චන්ති. සෙය්‍යථාපි, මාරිස, රඤ්ඤො මාගධස්ස විජිතෙ මහාචොරා. තෙ නෙව රඤ්ඤො මාගධස්ස ආදියන්ති, න රඤ්ඤො මාගධස්ස පුරිසකානං ආදියන්ති, න රඤ්ඤො මාගධස්ස පුරිසකානං පුරිසකානං ආදියන්ති. තෙ ඛො තෙ, මාරිස, මහාචොරා රඤ්ඤො මාගධස්ස අවරුද්ධා නාම වුච්චන්ති. එවමෙව ඛො, මාරිස, සන්ති අමනුස්සා චණ්ඩා රුද්ධා රභසා, තෙ නෙව මහාරාජානං ආදියන්ති, න මහාරාජානං පුරිසකානං ආදියන්ති, න මහාරාජානං පුරිසකානං පුරිසකානං ආදියන්ති. තෙ ඛො තෙ, මාරිස, අමනුස්සා මහාරාජානං අවරුද්ධා නාම වුච්චන්ති. යො හි කොචි, මාරිස, අමනුස්සො යක්ඛො වා යක්ඛිනී වා…පෙ… ගන්ධබ්බො වා ගන්ධබ්බී වා…පෙ… කුම්භණ්ඩො වා කුම්භණ්ඩී වා…පෙ… නාගො වා නාගී වා…පෙ… පදුට්ඨචිත්තො භික්ඛුං වා භික්ඛුනිං වා උපාසකං වා උපාසිකං වා ගච්ඡන්තං වා උපගච්ඡෙය්‍ය, ඨිතං වා උපතිට්ඨෙය්‍ය, නිසින්නං වා උපනිසීදෙය්‍ය, නිපන්නං වා උපනිපජ්ජෙය්‍ය. ඉමෙසං යක්ඛානං මහායක්ඛානං සෙනාපතීනං මහාසෙනාපතීනං උජ්ඣාපෙතබ්බං වික්කන්දිතබ්බං විරවිතබ්බං – ‘අයං යක්ඛො ගණ්හාති, අයං යක්ඛො ආවිසති, අයං යක්ඛො [Pg.173] හෙඨෙති, අයං යක්ඛො විහෙඨෙති, අයං යක්ඛො හිංසති, අයං යක්ඛො විහිංසති, අයං යක්ඛො න මුඤ්චතී’ති.

292. ‘Thưa ngài, đây là pháp hộ trì Āṭānāṭiyā để bảo vệ, che chở, không làm hại, và đem lại sự an lạc cho các tỳ khưu, tỳ khưu ni, nam cư sĩ, và nữ cư sĩ. Thưa ngài, nếu bất kỳ tỳ khưu, tỳ khưu ni, nam cư sĩ, hay nữ cư sĩ nào đã học thuộc lòng, ghi nhớ đầy đủ pháp hộ trì Āṭānāṭiyā này, mà có một phi nhân nào, dù là dạ xoa nam hay dạ xoa nữ... cho đến... càn thát bà nam hay càn thát bà nữ... cho đến... cưu bàn trà nam hay cưu bàn trà nữ... cho đến... rồng chúa nam hay rồng chúa nữ, rồng con đực hay rồng con cái, đại thần rồng, quyến thuộc rồng, hay tùy tùng rồng, với tâm ác ý, đi theo một vị tỳ khưu, tỳ khưu ni, nam cư sĩ, hay nữ cư sĩ đang đi; hoặc đến gần khi vị ấy đang đứng; hoặc ngồi gần khi vị ấy đang ngồi; hoặc nằm gần khi vị ấy đang nằm. Thưa ngài, phi nhân ấy sẽ không nhận được sự cúng dường hay tôn trọng trong các làng mạc hay thị tứ. Thưa ngài, phi nhân ấy sẽ không được phép ở hay cư ngụ tại kinh thành Āḷakamandā. Thưa ngài, phi nhân ấy sẽ không được phép tham dự hội chúng của các dạ xoa. Hơn nữa, thưa ngài, các phi nhân khác sẽ không kết giao hôn nhân với nó, không nhận con gái của nó, cũng không gả con gái cho nó. Hơn nữa, thưa ngài, các phi nhân khác sẽ dùng những lời mắng nhiếc thậm tệ để lăng mạ nó. Hơn nữa, thưa ngài, các phi nhân khác sẽ úp cái bát rỗng lên đầu nó. Hơn nữa, thưa ngài, các phi nhân khác sẽ làm cho đầu nó vỡ thành bảy mảnh. Thưa ngài, có những phi nhân hung dữ, tàn bạo, thô lỗ; chúng không nghe lời các vị Đại vương, không nghe lời các thuộc hạ của các vị Đại vương, cũng không nghe lời các thuộc hạ của các thuộc hạ của các vị Đại vương. Thưa ngài, những phi nhân ấy được gọi là những kẻ chống đối các vị Đại vương. Ví như, thưa ngài, trong vương quốc của vua xứ Magadha có những tên đại đạo tặc. Chúng không nghe lời vua xứ Magadha, không nghe lời các quan chức của vua xứ Magadha, cũng không nghe lời các thuộc hạ của các quan chức của vua xứ Magadha. Thưa ngài, những tên đại đạo tặc ấy được gọi là những kẻ chống đối vua xứ Magadha. Cũng vậy, thưa ngài, có những phi nhân hung dữ, tàn bạo, thô lỗ; chúng không nghe lời các vị Đại vương, không nghe lời các thuộc hạ của các vị Đại vương, cũng không nghe lời các thuộc hạ của các thuộc hạ của các vị Đại vương. Thưa ngài, những phi nhân ấy được gọi là những kẻ chống đối các vị Đại vương. Thưa ngài, nếu bất kỳ phi nhân nào, dù là dạ xoa nam hay dạ xoa nữ... cho đến... càn thát bà nam hay càn thát bà nữ... cho đến... cưu bàn trà nam hay cưu bàn trà nữ... cho đến... rồng chúa nam hay rồng chúa nữ... với tâm ác ý, đến gần một vị tỳ khưu, tỳ khưu ni, nam cư sĩ, hay nữ cư sĩ đang đi; hoặc đến gần khi vị ấy đang đứng; hoặc ngồi gần khi vị ấy đang ngồi; hoặc nằm gần khi vị ấy đang nằm, thì phải trình báo, kêu la, và loan tin cho các vị dạ xoa, đại dạ xoa, các vị tướng, và các vị đại tướng này rằng: ‘Dạ xoa này đang bắt giữ, dạ xoa này đang xâm nhập, dạ xoa này đang quấy nhiễu, dạ xoa này đang làm hại, dạ xoa này đang gây tổn thương, dạ xoa này đang gây đau khổ, dạ xoa này không chịu buông tha!’

293. ‘කතමෙසං යක්ඛානං මහායක්ඛානං සෙනාපතීනං මහාසෙනාපතීනං?

293. ‘Phải trình báo cho những vị dạ xoa, đại dạ xoa, tướng, và đại tướng nào?’

‘ඉන්දො සොමො වරුණො ච, භාරද්වාජො පජාපති;

චන්දනො කාමසෙට්ඨො ච, කින්නුඝණ්ඩු නිඝණ්ඩු ච.

‘Inda, Soma, và Varuṇa, Bhāradvāja, Pajāpati; Candana, Kāmaseṭṭha, và Kinnughaṇḍu, Nighaṇḍu.

‘පනාදො ඔපමඤ්ඤො ච, දෙවසූතො ච මාතලි;

චිත්තසෙනො ච ගන්ධබ්බො, නළො රාජා ජනෙසභො.

‘Panāda, Opamañña, và Mātali, sứ giả của chư thiên; Cittasena, vị càn thát bà, và vua Naḷa, Janesabha.

‘සාතාගිරො හෙවමතො, පුණ්ණකො කරතියො ගුළො;

සිවකො මුචලින්දො ච, වෙස්සාමිත්තො යුගන්ධරො.

‘Sātāgira, Hemavata, Puṇṇaka, Karatiya, Guḷa; Sivaka, Mucalinda, và Vessāmitta, Yugandhara.

‘ගොපාලො සුප්පරොධො ච, හිරි නෙත්ති ච මන්දියො;

පඤ්චාලචණ්ඩො ආළවකො, පජ්ජුන්නො සුමනො සුමුඛො;

දධිමුඛො මණි මාණිවරො දීඝො, අථො සෙරීසකො සහ.

‘Gopāla, Supparodha, và Hiri, Netti, và Mandiya; Pañcālacaṇḍa, Āḷavaka, Pajjunna, Sumana, Sumukha; Dadhimukha, Maṇi, Māṇivara, Dīgha, và cùng với họ là Serīsaka.

‘ඉමෙසං යක්ඛානං මහායක්ඛානං සෙනාපතීනං මහාසෙනාපතීනං උජ්ඣාපෙතබ්බං වික්කන්දිතබ්බං විරවිතබ්බං – ‘‘අයං යක්ඛො ගණ්හාති, අයං යක්ඛො ආවිසති, අයං යක්ඛො හෙඨෙති, අයං යක්ඛො විහෙඨෙති, අයං යක්ඛො හිංසති, අයං යක්ඛො විහිංසති, අයං යක්ඛො න මුඤ්චතී’’ති. අයං ඛො, මාරිස, ආටානාටියා රක්ඛා භික්ඛූනං භික්ඛුනීනං උපාසකානං උපාසිකානං ගුත්තියා රක්ඛාය අවිහිංසාය ඵාසුවිහාරාය. හන්ද ච දානි මයං, මාරිස, ගච්ඡාම, බහුකිච්චා මයං බහුකරණීයා’’’ති. ‘‘‘යස්ස දානි තුම්හෙ මහාරාජානො කාලං මඤ්ඤථා’’’ති.

‘Phải trình báo, kêu la, và loan tin cho các vị dạ xoa, đại dạ xoa, tướng, và đại tướng này rằng: ‘Dạ xoa này đang bắt giữ, dạ xoa này đang xâm nhập, dạ xoa này đang quấy nhiễu, dạ xoa này đang làm hại, dạ xoa này đang gây tổn thương, dạ xoa này đang gây đau khổ, dạ xoa này không chịu buông tha!’ Thưa ngài, đây là pháp hộ trì Āṭānāṭiyā để bảo vệ, che chở, không làm hại, và đem lại sự an lạc cho các tỳ khưu, tỳ khưu ni, nam cư sĩ, và nữ cư sĩ. Và thưa ngài, bây giờ chúng con xin phép đi, chúng con có nhiều việc phải làm, nhiều phận sự phải chu toàn.’ ‘Này các vị Đại vương, bây giờ là lúc nào các ngài cho là phải thời thì hãy làm như vậy.’

294. ‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, චත්තාරො මහාරාජා උට්ඨායාසනා මං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා තත්ථෙවන්තරධායිංසු. තෙපි ඛො, භික්ඛවෙ, යක්ඛා උට්ඨායාසනා අප්පෙකච්චෙ මං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා තත්ථෙවන්තරධායිංසු. අප්පෙකච්චෙ මයා සද්ධිං සම්මොදිංසු, සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා තත්ථෙවන්තරධායිංසු. අප්පෙකච්චෙ යෙනාහං තෙනඤ්ජලිං පණාමෙත්වා තත්ථෙවන්තරධායිංසු. අප්පෙකච්චෙ නාමගොත්තං [Pg.174] සාවෙත්වා තත්ථෙවන්තරධායිංසු. අප්පෙකච්චෙ තුණ්හීභූතා තත්ථෙවන්තරධායිංසු.

294. ‘Này các tỳ khưu, khi ấy, bốn vị Đại vương từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ ta, đi nhiễu quanh bên phải, rồi biến mất ngay tại chỗ ấy. Này các tỳ khưu, các vị dạ xoa ấy cũng từ chỗ ngồi đứng dậy. Một số vị đảnh lễ ta, đi nhiễu quanh bên phải, rồi biến mất ngay tại chỗ ấy. Một số vị cùng ta nói lên những lời chào hỏi thân thiện, sau khi trao đổi những lời thăm hỏi đáng ghi nhớ, rồi biến mất ngay tại chỗ ấy. Một số vị chắp tay hướng về phía ta, rồi biến mất ngay tại chỗ ấy. Một số vị xưng tên và dòng họ, rồi biến mất ngay tại chỗ ấy. Một số vị giữ im lặng, rồi biến mất ngay tại chỗ ấy.’

295. ‘‘උග්ගණ්හාථ, භික්ඛවෙ, ආටානාටියං රක්ඛං. පරියාපුණාථ, භික්ඛවෙ, ආටානාටියං රක්ඛං. ධාරෙථ, භික්ඛවෙ, ආටානාටියං රක්ඛං. අත්ථසංහිතා, භික්ඛවෙ, ආටානාටියා රක්ඛා භික්ඛූනං භික්ඛුනීනං උපාසකානං උපාසිකානං ගුත්තියා රක්ඛාය අවිහිංසාය ඵාසුවිහාරායා’’ති. ඉදමවොච භගවා. අත්තමනා තෙ භික්ඛූ භගවතො භාසිතං අභිනන්දුන්ති.

295. “Này các tỳ khưu, hãy học thuộc lòng bài hộ kinh Āṭānāṭiya. Này các tỳ khưu, hãy thông suốt bài hộ kinh Āṭānāṭiya. Này các tỳ khưu, hãy ghi nhớ bài hộ kinh Āṭānāṭiya. Này các tỳ khưu, bài hộ kinh Āṭānāṭiya có liên quan đến lợi ích, đưa đến sự bảo vệ, sự che chở, sự không bị hãm hại, sự an lạc cho các tỳ khưu, tỳ khưu ni, nam cư sĩ, và nữ cư sĩ.” Đức Thế Tôn đã thuyết như vậy. Các tỳ khưu ấy hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Đức Thế Tôn.

ආටානාටියසුත්තං නිට්ඨිතං නවමං.

Kinh Āṭānāṭiya, phẩm thứ chín, đã chấm dứt.

10. සඞ්ගීතිසුත්තං

10. Kinh Saṅgīti (Kinh Phúng Tụng)

296. එවං [Pg.175] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා මල්ලෙසු චාරිකං චරමානො මහතා භික්ඛුසඞ්ඝෙන සද්ධිං පඤ්චමත්තෙහි භික්ඛුසතෙහි යෙන පාවා නාම මල්ලානං නගරං තදවසරි. තත්‍ර සුදං භගවා පාවායං විහරති චුන්දස්ස කම්මාරපුත්තස්ස අම්බවනෙ.

296. Tôi nghe như vầy. Một thời, Đức Thế Tôn đang du hành trong xứ của dân Malla cùng với đại chúng tỳ khưu, khoảng năm trăm vị, và đã đi đến một thành phố của dân Malla tên là Pāvā. Tại đấy, Đức Thế Tôn trú trong vườn xoài của Cunda, con người thợ rèn.

උබ්භතකනවසන්ධාගාරං

Hội trường mới Ubbhataka

297. තෙන ඛො පන සමයෙන පාවෙය්‍යකානං මල්ලානං උබ්භතකං නාම නවං සන්ධාගාරං අචිරකාරිතං හොති අනජ්ඣාවුට්ඨං සමණෙන වා බ්‍රාහ්මණෙන වා කෙනචි වා මනුස්සභූතෙන. අස්සොසුං ඛො පාවෙය්‍යකා මල්ලා – ‘‘භගවා කිර මල්ලෙසු චාරිකං චරමානො මහතා භික්ඛුසඞ්ඝෙන සද්ධිං පඤ්චමත්තෙහි භික්ඛුසතෙහි පාවං අනුප්පත්තො පාවායං විහරති චුන්දස්ස කම්මාරපුත්තස්ස අම්බවනෙ’’ති. අථ ඛො පාවෙය්‍යකා මල්ලා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නා ඛො පාවෙය්‍යකා මල්ලා භගවන්තං එතදවොචුං – ‘‘ඉධ, භන්තෙ, පාවෙය්‍යකානං මල්ලානං උබ්භතකං නාම නවං සන්ධාගාරං අචිරකාරිතං හොති අනජ්ඣාවුට්ඨං සමණෙන වා බ්‍රාහ්මණෙන වා කෙනචි වා මනුස්සභූතෙන. තඤ්ච ඛො, භන්තෙ, භගවා පඨමං පරිභුඤ්ජතු, භගවතා පඨමං පරිභුත්තං පච්ඡා පාවෙය්‍යකා මල්ලා පරිභුඤ්ජිස්සන්ති. තදස්ස පාවෙය්‍යකානං මල්ලානං දීඝරත්තං හිතාය සුඛායා’’ති. අධිවාසෙසි ඛො භගවා තුණ්හීභාවෙන.

297. Vào lúc bấy giờ, dân Malla ở Pāvā có một hội trường mới tên là Ubbhataka, vừa mới được xây cất xong, chưa từng được một sa-môn, bà-la-môn, hay bất cứ người nào sử dụng. Dân Malla ở Pāvā nghe tin: “Đức Thế Tôn đang du hành trong xứ của dân Malla cùng với đại chúng tỳ khưu, khoảng năm trăm vị, đã đến Pāvā và đang trú trong vườn xoài của Cunda, con người thợ rèn.” Bấy giờ, dân Malla ở Pāvā đi đến chỗ Đức Thế Tôn; sau khi đến, họ đảnh lễ Đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, dân Malla ở Pāvā bạch Đức Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, ở đây, dân Malla ở Pāvā có một hội trường mới tên là Ubbhataka, vừa mới được xây cất xong, chưa từng được một sa-môn, bà-la-môn, hay bất cứ người nào sử dụng. Bạch Thế Tôn, mong Đức Thế Tôn hãy là người đầu tiên sử dụng hội trường ấy. Sau khi được Đức Thế Tôn sử dụng trước, dân Malla ở Pāvā sẽ sử dụng sau. Điều đó sẽ mang lại lợi ích và hạnh phúc lâu dài cho dân Malla ở Pāvā.” Đức Thế Tôn đã im lặng nhận lời.

298. අථ ඛො පාවෙය්‍යකා මල්ලා භගවතො අධිවාසනං විදිත්වා උට්ඨායාසනා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා යෙන සන්ධාගාරං තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා සබ්බසන්ථරිං සන්ධාගාරං සන්ථරිත්වා භගවතො ආසනානි පඤ්ඤාපෙත්වා උදකමණිකං පතිට්ඨපෙත්වා තෙලපදීපං ආරොපෙත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨංසු. එකමන්තං ඨිතා ඛො තෙ පාවෙය්‍යකා මල්ලා භගවන්තං එතදවොචුං – ‘‘සබ්බසන්ථරිසන්ථතං, භන්තෙ, සන්ධාගාරං, භගවතො ආසනානි [Pg.176] පඤ්ඤත්තානි, උදකමණිකො පතිට්ඨාපිතො, තෙලපදීපො ආරොපිතො. යස්සදානි, භන්තෙ, භගවා කාලං මඤ්ඤතී’’ති.

298. Bấy giờ, dân Malla ở Pāvā, khi biết được sự nhận lời của Đức Thế Tôn, đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Đức Thế Tôn, đi nhiễu quanh phía bên phải, rồi đi đến hội trường. Sau khi đến, họ trải thảm khắp hội trường, chuẩn bị các chỗ ngồi, đặt một bình nước, và thắp đèn dầu. Rồi họ quay lại chỗ Đức Thế Tôn; sau khi đến, họ đảnh lễ Đức Thế Tôn rồi đứng một bên. Đứng một bên, dân Malla ở Pāvā ấy bạch Đức Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, hội trường đã được trải thảm khắp nơi, các chỗ ngồi đã được chuẩn bị, bình nước đã được đặt, và đèn dầu đã được thắp lên. Bạch Thế Tôn, nay Đức Thế Tôn hãy làm những gì Ngài nghĩ là phải thời.”

299. අථ ඛො භගවා නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය සද්ධිං භික්ඛුසඞ්ඝෙන යෙන සන්ධාගාරං තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා පාදෙ පක්ඛාලෙත්වා සන්ධාගාරං පවිසිත්වා මජ්ඣිමං ථම්භං නිස්සාය පුරත්ථාභිමුඛො නිසීදි. භික්ඛුසඞ්ඝොපි ඛො පාදෙ පක්ඛාලෙත්වා සන්ධාගාරං පවිසිත්වා පච්ඡිමං භිත්තිං නිස්සාය පුරත්ථාභිමුඛො නිසීදි භගවන්තංයෙව පුරක්ඛත්වා. පාවෙය්‍යකාපි ඛො මල්ලා පාදෙ පක්ඛාලෙත්වා සන්ධාගාරං පවිසිත්වා පුරත්ථිමං භිත්තිං නිස්සාය පච්ඡිමාභිමුඛා නිසීදිංසු භගවන්තංයෙව පුරක්ඛත්වා. අථ ඛො භගවා පාවෙය්‍යකෙ මල්ලෙ බහුදෙව රත්තිං ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙත්වා සමාදපෙත්වා සමුත්තෙජෙත්වා සම්පහංසෙත්වා උය්‍යොජෙසි – ‘‘අභික්කන්තා ඛො, වාසෙට්ඨා, රත්ති. යස්සදානි තුම්හෙ කාලං මඤ්ඤථා’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො පාවෙය්‍යකා මල්ලා භගවතො පටිස්සුත්වා උට්ඨායාසනා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා පක්කමිංසු.

299. Bấy giờ, Đức Thế Tôn đắp y, mang y bát, cùng với chúng tỳ khưu đi đến hội trường. Sau khi đến, Ngài rửa chân, bước vào hội trường, và ngồi xuống dựa vào cột trụ ở giữa, mặt hướng về phía đông. Chúng tỳ khưu cũng rửa chân, bước vào hội trường, và ngồi xuống dựa vào bức tường phía tây, mặt hướng về phía đông, với Đức Thế Tôn ở phía trước họ. Dân Malla ở Pāvā cũng rửa chân, bước vào hội trường, và ngồi xuống dựa vào bức tường phía đông, mặt hướng về phía tây, với Đức Thế Tôn ở phía trước họ. Bấy giờ, Đức Thế Tôn đã chỉ dạy, khuyến khích, làm cho phấn chấn, và làm cho hoan hỷ dân Malla ở Pāvā bằng một bài pháp thoại kéo dài đến khuya, rồi cho họ ra về: “Này các Vāseṭṭha, đêm đã khuya. Nay các ông hãy làm những gì các ông nghĩ là phải thời.” “Vâng, bạch Thế Tôn,” dân Malla ở Pāvā đáp lời Đức Thế Tôn, rồi từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Đức Thế Tôn, đi nhiễu quanh phía bên phải, rồi ra về.

300. අථ ඛො භගවා අචිරපක්කන්තෙසු පාවෙය්‍යකෙසු මල්ලෙසු තුණ්හීභූතං තුණ්හීභූතං භික්ඛුසංඝං අනුවිලොකෙත්වා ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං ආමන්තෙසි – ‘‘විගතථිනමිද්ධො ඛො, සාරිපුත්ත, භික්ඛුසඞ්ඝො. පටිභාතු තං, සාරිපුත්ත, භික්ඛූනං ධම්මීකථා. පිට්ඨි මෙ ආගිලායති. තමහං ආයමිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො භගවතො පච්චස්සොසි. අථ ඛො භගවා චතුග්ගුණං සඞ්ඝාටිං පඤ්ඤපෙත්වා දක්ඛිණෙන පස්සෙන සීහසෙය්‍යං කප්පෙසි පාදෙ පාදං අච්චාධාය, සතො සම්පජානො උට්ඨානසඤ්ඤං මනසි කරිත්වා.

300. Bấy giờ, không lâu sau khi dân Malla ở Pāvā đã ra về, Đức Thế Tôn nhìn quanh chúng tỳ khưu đang im lặng rồi nói với Tôn giả Sāriputta: “Này Sāriputta, chúng tỳ khưu đã hết buồn ngủ và hôn trầm. Này Sāriputta, hãy thuyết một bài pháp thoại cho các tỳ khưu. Lưng của Ta bị mỏi. Ta sẽ duỗi lưng.” “Vâng, bạch Thế Tôn,” Tôn giả Sāriputta đáp lời Đức Thế Tôn. Bấy giờ, Đức Thế Tôn gấp tư y tăng-già-lê, trải ra, rồi nằm xuống trong tư thế con sư tử, nghiêng về phía bên phải, chân này gác lên chân kia một chút, chánh niệm, tỉnh giác, và tác ý đến lúc thức dậy.

භින්නනිගණ්ඨවත්ථු

Câu chuyện về các Nigaṇṭha bị chia rẽ

301. තෙන ඛො පන සමයෙන නිගණ්ඨො නාටපුත්තො පාවායං අධුනාකාලඞ්කතො හොති. තස්ස කාලඞ්කිරියාය භින්නා නිගණ්ඨා ද්වෙධිකජාතා භණ්ඩනජාතා කලහජාතා විවාදාපන්නා අඤ්ඤමඤ්ඤං [Pg.177] මුඛසත්තීහි විතුදන්තා විහරන්ති – ‘‘න ත්වං ඉමං ධම්මවිනයං ආජානාසි, අහං ඉමං ධම්මවිනයං ආජානාමි, කිං ත්වං ඉමං ධම්මවිනයං ආජානිස්සසි! මිච්ඡාපටිපන්නො ත්වමසි, අහමස්මි සම්මාපටිපන්නො. සහිතං මෙ, අසහිතං තෙ. පුරෙවචනීයං පච්ඡා අවච, පච්ඡාවචනීයං පුරෙ අවච. අධිචිණ්ණං තෙ විපරාවත්තං, ආරොපිතො තෙ වාදො, නිග්ගහිතො ත්වමසි, චර වාදප්පමොක්ඛාය, නිබ්බෙඨෙහි වා සචෙ පහොසී’’ති. වධොයෙව ඛො මඤ්ඤෙ නිගණ්ඨෙසු නාටපුත්තියෙසු වත්තති. යෙපි නිගණ්ඨස්ස නාටපුත්තස්ස සාවකා ගිහී ඔදාතවසනා, තෙපි නිගණ්ඨෙසු නාටපුත්තියෙසු නිබ්බින්නරූපා විරත්තරූපා පටිවානරූපා, යථා තං දුරක්ඛාතෙ ධම්මවිනයෙ දුප්පවෙදිතෙ අනිය්‍යානිකෙ අනුපසමසංවත්තනිකෙ අසම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතෙ භින්නථූපෙ අප්පටිසරණෙ.

301. Vào lúc bấy giờ, Ni-kiền-tử Nāṭaputta vừa mới mệnh chung ở Pāvā. Do sự mệnh chung của vị ấy, các Ni-kiền-tử bị chia rẽ, phân thành hai phe, sanh ra tranh cãi, sanh ra xung đột, đi đến tranh luận, sống với việc đả thương nhau bằng những ngọn giáo bằng miệng: ‘Ngươi không biết Pháp và Luật này, ta biết Pháp và Luật này. Làm sao ngươi có thể biết được Pháp và Luật này! Ngươi đã thực hành sai lạc, ta đã thực hành đúng đắn. Lời của ta có lợi ích, lời của ngươi không có lợi ích. Điều đáng nói trước ngươi lại nói sau, điều đáng nói sau ngươi lại nói trước. Điều ngươi đã quen thực hành từ lâu đã bị đảo lộn. Luận thuyết của ngươi đã bị bác bỏ. Ngươi đã bị đánh bại. Hãy đi đi để giải thoát khỏi luận thuyết, hoặc hãy gỡ rối nếu ngươi có thể.’ Dường như chỉ có sự tàn hại đang diễn ra giữa các Ni-kiền-tử, đệ tử của Nāṭaputta. Ngay cả những đệ tử tại gia của Ni-kiền-tử Nāṭaputta, những người mặc y trắng, cũng có thái độ chán ngán, ghê tởm, và quay lưng lại với các Ni-kiền-tử, đệ tử của Nāṭaputta, giống như đối với một giáo pháp và giới luật đã được giảng dạy tồi tệ, được trình bày tồi tệ, không có khả năng hướng thượng, không đưa đến an tịnh, không do một bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết, giống như một bảo tháp đã bị hư hoại, không có nơi nương tựa.

302. අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘නිගණ්ඨො, ආවුසො, නාටපුත්තො පාවායං අධුනාකාලඞ්කතො, තස්ස කාලඞ්කිරියාය භින්නා නිගණ්ඨා ද්වෙධිකජාතා…පෙ… භින්නථූපෙ අප්පටිසරණෙ’’. ‘‘එවඤ්හෙතං, ආවුසො, හොති දුරක්ඛාතෙ ධම්මවිනයෙ දුප්පවෙදිතෙ අනිය්‍යානිකෙ අනුපසමසංවත්තනිකෙ අසම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතෙ. අයං ඛො පනාවුසො අම්හාකං භගවතා ධම්මො ස්වාක්ඛාතො සුප්පවෙදිතො නිය්‍යානිකො උපසමසංවත්තනිකො සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො. තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං, න විවදිතබ්බං, යථයිදං බ්‍රහ්මචරියං අද්ධනියං අස්ස චිරට්ඨිතිකං, තදස්ස බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං.

302. Khi ấy, Tôn giả Sāriputta gọi các Tỳ khưu: ‘Này chư Hiền, Ni-kiền-tử Nāṭaputta vừa mới mệnh chung ở Pāvā. Do sự mệnh chung của vị ấy, các Ni-kiền-tử bị chia rẽ, phân thành hai phe, ... giống như một bảo tháp đã bị hư hoại, không có nơi nương tựa.’ ‘Này chư Hiền, sự việc là như vậy, xảy ra trong một giáo pháp và giới luật đã được giảng dạy tồi tệ, được trình bày tồi tệ, không có khả năng hướng thượng, không đưa đến an tịnh, không do một bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Còn Pháp này của chúng ta, này chư Hiền, đã được Đức Thế Tôn khéo giảng, khéo trình bày, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, do một bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Ở đây, tất cả chúng ta nên cùng nhau trùng tụng, không nên tranh cãi, để cho phạm hạnh này được trường tồn, được lâu dài, vì lợi ích cho số đông, vì hạnh phúc cho số đông, vì lòng bi mẫn đối với thế gian, vì sự tốt đẹp, lợi ích, và hạnh phúc cho chư Thiên và loài người.’

‘‘කතමො චාවුසො, අම්හාකං භගවතා ධම්මො ස්වාක්ඛාතො සුප්පවෙදිතො නිය්‍යානිකො උපසමසංවත්තනිකො සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො; යත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං, න විවදිතබ්බං, යථයිදං බ්‍රහ්මචරියං අද්ධනියං අස්ස චිරට්ඨිතිකං, තදස්ස බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං?

‘Và này chư Hiền, Pháp nào của chúng ta đã được Đức Thế Tôn khéo giảng, khéo trình bày, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, do một bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết; ở nơi ấy, tất cả chúng ta nên cùng nhau trùng tụng, không nên tranh cãi, để cho phạm hạnh này được trường tồn, được lâu dài, vì lợi ích cho số đông, vì hạnh phúc cho số đông, vì lòng bi mẫn đối với thế gian, vì sự tốt đẹp, lợi ích, và hạnh phúc cho chư Thiên và loài người?’

එකකං

Pháp số một

303. ‘‘අත්ථි [Pg.178] ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන එකො ධම්මො සම්මදක්ඛාතො. තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං, න විවදිතබ්බං, යථයිදං බ්‍රහ්මචරියං අද්ධනියං අස්ස චිරට්ඨිතිකං, තදස්ස බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමො එකො ධම්මො? සබ්බෙ සත්තා ආහාරට්ඨිතිකා. සබ්බෙ සත්තා සඞ්ඛාරට්ඨිතිකා. අයං ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන එකො ධම්මො සම්මදක්ඛාතො. තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං, න විවදිතබ්බං, යථයිදං බ්‍රහ්මචරියං අද්ධනියං අස්ස චිරට්ඨිතිකං, තදස්ස බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං.

303. ‘Này chư Hiền, có một pháp đã được Đức Thế Tôn, bậc Toàn Tri, Toàn Kiến, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, khéo giảng dạy. Ở đây, tất cả chúng ta nên cùng nhau trùng tụng, không nên tranh cãi, để cho phạm hạnh này được trường tồn, được lâu dài, vì lợi ích cho số đông, vì hạnh phúc cho số đông, vì lòng bi mẫn đối với thế gian, vì sự tốt đẹp, lợi ích, và hạnh phúc cho chư Thiên và loài người. Một pháp ấy là gì? Tất cả chúng sanh tồn tại nhờ vật thực. Tất cả chúng sanh tồn tại nhờ các hành. Này chư Hiền, đây là một pháp đã được Đức Thế Tôn, bậc Toàn Tri, Toàn Kiến, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, khéo giảng dạy. Ở đây, tất cả chúng ta nên cùng nhau trùng tụng, không nên tranh cãi, để cho phạm hạnh này được trường tồn, được lâu dài, vì lợi ích cho số đông, vì hạnh phúc cho số đông, vì lòng bi mẫn đối với thế gian, vì sự tốt đẹp, lợi ích, và hạnh phúc cho chư Thiên và loài người.’

දුකං

Pháp số hai

304. ‘‘අත්ථි ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන ද්වෙ ධම්මා සම්මදක්ඛාතා. තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං, න විවදිතබ්බං, යථයිදං බ්‍රහ්මචරියං අද්ධනියං අස්ස චිරට්ඨිතිකං, තදස්ස බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමෙ ද්වෙ ?

304. ‘Này chư Hiền, có hai pháp đã được Đức Thế Tôn, bậc Toàn Tri, Toàn Kiến, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, khéo giảng dạy. Ở đây, tất cả chúng ta nên cùng nhau trùng tụng, không nên tranh cãi, để cho phạm hạnh này được trường tồn, được lâu dài, vì lợi ích cho số đông, vì hạnh phúc cho số đông, vì lòng bi mẫn đối với thế gian, vì sự tốt đẹp, lợi ích, và hạnh phúc cho chư Thiên và loài người. Hai pháp ấy là gì?’

‘‘නාමඤ්ච රූපඤ්ච.

‘Danh và sắc.’

‘‘අවිජ්ජා ච භවතණ්හා ච.

‘Vô minh và hữu ái.’

‘‘භවදිට්ඨි ච විභවදිට්ඨි ච.

‘Thường kiến và đoạn kiến.’

‘‘අහිරිකඤ්ච අනොත්තප්පඤ්ච.

‘Vô tàm và vô quý.’

‘‘හිරී ච ඔත්තප්පඤ්ච.

‘Tàm và quý.’

‘‘දොවචස්සතා ච පාපමිත්තතා ච.

‘Sự khó dạy và bạn bè xấu ác.’

‘‘සොවචස්සතා ච කල්‍යාණමිත්තතා ච.

‘Sự dễ dạy và bạn bè tốt lành.’

‘‘ආපත්තිකුසලතා ච ආපත්තිවුට්ඨානකුසලතා ච.

‘Thiện xảo về tội và thiện xảo về việc ra khỏi tội.’

‘‘සමාපත්තිකුසලතා ච සමාපත්තිවුට්ඨානකුසලතා ච.

‘Sự thiện xảo về việc nhập định và sự thiện xảo về việc xuất định.’

‘‘ධාතුකුසලතා [Pg.179] ච මනසිකාරකුසලතා ච.

‘Sự thiện xảo về các giới và sự thiện xảo về tác ý.’

‘‘ආයතනකුසලතා ච පටිච්චසමුප්පාදකුසලතා ච.

‘Sự thiện xảo về các xứ và sự thiện xảo về duyên khởi.’

‘‘ඨානකුසලතා ච අට්ඨානකුසලතා ච.

‘Thiện xảo về xứ và phi xứ.’

‘‘අජ්ජවඤ්ච ලජ්ජවඤ්ච.

‘Sự ngay thẳng và sự nhu mì.’

‘‘ඛන්ති ච සොරච්චඤ්ච.

‘Sự nhẫn nại và sự hiền hòa.’

‘‘සාඛල්‍යඤ්ච පටිසන්ථාරො ච.

‘Sự thân ái và sự tiếp đãi.’

‘‘අවිහිංසා ච සොචෙය්‍යඤ්ච.

‘Sự bất hại và sự trong sạch.’

‘‘මුට්ඨස්සච්චඤ්ච අසම්පජඤ්ඤඤ්ච.

‘Sự thất niệm và sự bất tỉnh giác.’

‘‘සති ච සම්පජඤ්ඤඤ්ච.

‘Niệm và tỉnh giác.’

‘‘ඉන්ද්‍රියෙසු අගුත්තද්වාරතා ච භොජනෙ අමත්තඤ්ඤුතා ච.

‘Sự không phòng hộ các căn và sự không biết tiết độ trong ăn uống.’

‘‘ඉන්ද්‍රියෙසු ගුත්තද්වාරතා ච භොජනෙ මත්තඤ්ඤුතා ච.

‘Sự phòng hộ các căn và sự biết tiết độ trong ăn uống.’

‘‘පටිසඞ්ඛානබලඤ්ච භාවනාබලඤ්ච.

‘Sức mạnh của sự thẩm sát và sức mạnh của sự tu tập.’

‘‘සතිබලඤ්ච සමාධිබලඤ්ච.

‘Niệm lực và định lực.’

‘‘සමථො ච විපස්සනා ච.

‘Chỉ và quán.’

‘‘සමථනිමිත්තඤ්ච පග්ගහනිමිත්තඤ්ච.

Tướng tịnh chỉ và tướng sách tấn.

‘‘පග්ගහො ච අවික්ඛෙපො ච.

Sự sách tấn và sự không tán loạn.

‘‘සීලවිපත්ති ච දිට්ඨිවිපත්ති ච.

Sự hư hỏng về giới và sự hư hỏng về tri kiến.

‘‘සීලසම්පදා ච දිට්ඨිසම්පදා ච.

Sự đầy đủ về giới và sự đầy đủ về tri kiến.

‘‘සීලවිසුද්ධි ච දිට්ඨිවිසුද්ධි ච.

Sự trong sạch về giới và sự trong sạch về tri kiến.

‘‘දිට්ඨිවිසුද්ධි ඛො පන යථා දිට්ඨිස්ස ච පධානං.

Sự trong sạch về tri kiến và sự tinh tấn của người có tri kiến như vậy.

‘‘සංවෙගො ච සංවෙජනීයෙසු ඨානෙසු සංවිග්ගස්ස ච යොනිසො පධානං.

Sự xúc động ở các trạng thái đáng xúc động và sự tinh tấn như lý của người đã xúc động.

‘‘අසන්තුට්ඨිතා ච කුසලෙසු ධම්මෙසු අප්පටිවානිතා ච පධානස්මිං.

Sự không thỏa mãn đối với các thiện pháp và sự không thối chuyển trong tinh tấn.

‘‘විජ්ජා [Pg.180] ච විමුත්ති ච.

Minh và giải thoát.

‘‘ඛයෙඤාණං අනුප්පාදෙඤාණං.

Trí về sự đoạn tận và trí về sự không sanh khởi.

‘‘ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන ද්වෙ ධම්මා සම්මදක්ඛාතා. තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං, න විවදිතබ්බං, යථයිදං බ්‍රහ්මචරියං අද්ධනියං අස්ස චිරට්ඨිතිකං, තදස්ස බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං.

Này chư hiền, hai pháp này đã được đức Thế Tôn, bậc Toàn tri, Toàn kiến, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác khéo thuyết giảng. Ở đây, tất cả nên cùng nhau tụng đọc, không nên tranh cãi, để cho phạm hạnh này được trường tồn, bền vững lâu dài; điều ấy là vì lợi ích cho số đông, vì hạnh phúc cho số đông, vì lòng bi mẫn đối với thế gian, vì sự tốt đẹp, lợi ích, hạnh phúc cho chư thiên và nhân loại.

තිකං

Phần Ba Pháp

305. ‘‘අත්ථි ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන තයො ධම්මා සම්මදක්ඛාතා. තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමෙ තයො?

305. Này chư hiền, có ba pháp này đã được đức Thế Tôn, bậc Toàn tri, Toàn kiến, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác khéo thuyết giảng. Ở đây, tất cả nên cùng nhau tụng đọc ... vì sự tốt đẹp, lợi ích, hạnh phúc cho chư thiên và nhân loại. Ba pháp ấy là gì?

‘‘තීණි අකුසලමූලානි – ලොභො අකුසලමූලං, දොසො අකුසලමූලං, මොහො අකුසලමූලං.

Ba bất thiện căn: tham là bất thiện căn, sân là bất thiện căn, si là bất thiện căn.

‘‘තීණි කුසලමූලානි – අලොභො කුසලමූලං, අදොසො කුසලමූලං, අමොහො කුසලමූලං.

Ba thiện căn: vô tham là thiện căn, vô sân là thiện căn, vô si là thiện căn.

‘‘තීණි දුච්චරිතානි – කායදුච්චරිතං, වචීදුච්චරිතං, මනොදුච්චරිතං.

Ba ác hạnh: thân ác hạnh, khẩu ác hạnh, ý ác hạnh.

‘‘තීණි සුචරිතානි – කායසුචරිතං, වචීසුචරිතං, මනොසුචරිතං.

Ba thiện hạnh: thân thiện hạnh, khẩu thiện hạnh, ý thiện hạnh.

‘‘තයො අකුසලවිතක්කා – කාමවිතක්කො, බ්‍යාපාදවිතක්කො, විහිංසාවිතක්කො.

Ba tầm bất thiện: dục tầm, sân tầm, hại tầm.

‘‘තයො කුසලවිතක්කා – නෙක්ඛම්මවිතක්කො, අබ්‍යාපාදවිතක්කො, අවිහිංසාවිතක්කො.

Ba tầm thiện: tầm xuất ly, tầm vô sân, tầm vô hại.

‘‘තයො අකුසලසඞ්කප්පා – කාමසඞ්කප්පො, බ්‍යාපාදසඞ්කප්පො, විහිංසාසඞ්කප්පො.

Ba tư duy bất thiện: dục tư duy, sân tư duy, hại tư duy.

‘‘තයො කුසලසඞ්කප්පා – නෙක්ඛම්මසඞ්කප්පො, අබ්‍යාපාදසඞ්කප්පො, අවිහිංසාසඞ්කප්පො.

Ba tư duy thiện: tư duy xuất ly, tư duy vô sân, tư duy vô hại.

‘‘තිස්සො [Pg.181] අකුසලසඤ්ඤා – කාමසඤ්ඤා, බ්‍යාපාදසඤ්ඤා, විහිංසාසඤ්ඤා.

Ba tưởng bất thiện: dục tưởng, sân tưởng, hại tưởng.

‘‘තිස්සො කුසලසඤ්ඤා – නෙක්ඛම්මසඤ්ඤා, අබ්‍යාපාදසඤ්ඤා, අවිහිංසාසඤ්ඤා.

Ba tưởng thiện: tưởng xuất ly, tưởng vô sân, tưởng vô hại.

‘‘තිස්සො අකුසලධාතුයො – කාමධාතු, බ්‍යාපාදධාතු, විහිංසාධාතු.

Ba giới bất thiện: dục giới, sân giới, hại giới.

‘‘තිස්සො කුසලධාතුයො – නෙක්ඛම්මධාතු, අබ්‍යාපාදධාතු, අවිහිංසාධාතු.

Ba giới thiện: giới xuất ly, giới vô sân, giới vô hại.

‘‘අපරාපි තිස්සො ධාතුයො – කාමධාතු, රූපධාතු, අරූපධාතු.

Lại nữa, ba giới khác: dục giới, sắc giới, vô sắc giới.

‘‘අපරාපි තිස්සො ධාතුයො – රූපධාතු, අරූපධාතු, නිරොධධාතු.

Lại nữa, ba giới khác: sắc giới, vô sắc giới, diệt giới.

‘‘අපරාපි තිස්සො ධාතුයො – හීනධාතු, මජ්ඣිමධාතු, පණීතධාතු.

Lại nữa, ba giới khác: giới hạ liệt, giới trung bình, giới cao thượng.

‘‘තිස්සො තණ්හා – කාමතණ්හා, භවතණ්හා, විභවතණ්හා.

Ba ái: dục ái, hữu ái, phi hữu ái.

‘‘අපරාපි තිස්සො තණ්හා – කාමතණ්හා, රූපතණ්හා, අරූපතණ්හා.

Lại nữa, ba ái khác: dục ái, sắc ái, vô sắc ái.

‘‘අපරාපි තිස්සො තණ්හා – රූපතණ්හා, අරූපතණ්හා, නිරොධතණ්හා.

Lại nữa, có ba loại ái: sắc ái, vô sắc ái, và diệt ái.

‘‘තීණි සංයොජනානි – සක්කායදිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, සීලබ්බතපරාමාසො.

Có ba kiết sử: thân kiến, hoài nghi, và giới cấm thủ.

‘‘තයො ආසවා – කාමාසවො, භවාසවො, අවිජ්ජාසවො.

Có ba lậu hoặc: dục lậu, hữu lậu, và vô minh lậu.

‘‘තයො භවා – කාමභවො, රූපභවො, අරූපභවො.

Có ba cõi hữu: dục hữu, sắc hữu, và vô sắc hữu.

‘‘තිස්සො එසනා – කාමෙසනා, භවෙසනා, බ්‍රහ්මචරියෙසනා.

Có ba sự tìm cầu: tìm cầu dục lạc, tìm cầu sự hiện hữu, và tìm cầu phạm hạnh.

‘‘තිස්සො විධා – සෙය්‍යොහමස්මීති විධා, සදිසොහමස්මීති විධා, හීනොහමස්මීති විධා.

Có ba loại ngã mạn: ngã mạn ‘ta hơn người’, ngã mạn ‘ta bằng người’, và ngã mạn ‘ta thua người’.

‘‘තයො අද්ධා – අතීතො අද්ධා, අනාගතො අද්ධා, පච්චුප්පන්නො අද්ධා.

Có ba thời: thời quá khứ, thời vị lai, và thời hiện tại.

‘‘තයො අන්තා – සක්කායො අන්තො, සක්කායසමුදයො අන්තො, සක්කායනිරොධො අන්තො.

Có ba cực biên: thân kiến là một cực biên, sự tập khởi của thân kiến là một cực biên, và sự đoạn diệt của thân kiến là một cực biên.

‘‘තිස්සො වෙදනා – සුඛා වෙදනා, දුක්ඛා වෙදනා, අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා.

Có ba loại thọ: lạc thọ, khổ thọ, và bất khổ bất lạc thọ.

‘‘තිස්සො දුක්ඛතා – දුක්ඛදුක්ඛතා, සඞ්ඛාරදුක්ඛතා, විපරිණාමදුක්ඛතා.

Có ba loại khổ: khổ khổ, hành khổ, và hoại khổ.

‘‘තයො රාසී [Pg.182] – මිච්ඡත්තනියතො රාසි, සම්මත්තනියතො රාසි, අනියතො රාසි.

Có ba tụ: tà định tụ, chánh định tụ, và bất định tụ.

‘‘තයො තමා – අතීතං වා අද්ධානං ආරබ්භ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති නාධිමුච්චති න සම්පසීදති, අනාගතං වා අද්ධානං ආරබ්භ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති නාධිමුච්චති න සම්පසීදති, එතරහි වා පච්චුප්පන්නං අද්ධානං ආරබ්භ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති නාධිමුච්චති න සම්පසීදති.

Có ba sự hoài nghi: đối với thời quá khứ mà sinh hoài nghi, phân vân, không quyết đoán, không tin chắc; đối với thời vị lai mà sinh hoài nghi, phân vân, không quyết đoán, không tin chắc; đối với thời hiện tại mà sinh hoài nghi, phân vân, không quyết đoán, không tin chắc.

‘‘තීණි තථාගතස්ස අරක්ඛෙය්‍යානි – පරිසුද්ධකායසමාචාරො ආවුසො තථාගතො, නත්ථි තථාගතස්ස කායදුච්චරිතං, යං තථාගතො රක්ඛෙය්‍ය – ‘මා මෙ ඉදං පරො අඤ්ඤාසී’ති. පරිසුද්ධවචීසමාචාරො ආවුසො, තථාගතො, නත්ථි තථාගතස්ස වචීදුච්චරිතං, යං තථාගතො රක්ඛෙය්‍ය – ‘මා මෙ ඉදං පරො අඤ්ඤාසී’ති. පරිසුද්ධමනොසමාචාරො, ආවුසො, තථාගතො, නත්ථි තථාගතස්ස මනොදුච්චරිතං යං තථාගතො රක්ඛෙය්‍ය – ‘මා මෙ ඉදං පරො අඤ්ඤාසී’ති.

Có ba điều Như Lai không cần phòng hộ: Này chư hiền, Như Lai có thân hành thanh tịnh, Như Lai không có thân ác hạnh nào phải phòng hộ vì sợ rằng ‘mong rằng người khác đừng biết điều này của ta’. Này chư hiền, Như Lai có khẩu hành thanh tịnh, Như Lai không có khẩu ác hạnh nào phải phòng hộ vì sợ rằng ‘mong rằng người khác đừng biết điều này của ta’. Này chư hiền, Như Lai có ý hành thanh tịnh, Như Lai không có ý ác hạnh nào phải phòng hộ vì sợ rằng ‘mong rằng người khác đừng biết điều này của ta’.

‘‘තයො කිඤ්චනා – රාගො කිඤ්චනං, දොසො කිඤ්චනං, මොහො කිඤ්චනං.

Có ba chướng ngại: tham là chướng ngại, sân là chướng ngại, si là chướng ngại.

‘‘තයො අග්ගී – රාගග්ගි, දොසග්ගි, මොහග්ගි.

Có ba ngọn lửa: lửa tham, lửa sân, và lửa si.

‘‘අපරෙපි තයො අග්ගී – ආහුනෙය්‍යග්ගි, ගහපතග්ගි, දක්ඛිණෙය්‍යග්ගි.

Lại nữa, có ba ngọn lửa khác: lửa đáng được cúng dường, lửa của gia chủ, và lửa đáng được tôn kính.

‘‘තිවිධෙන රූපසඞ්ගහො – සනිදස්සනසප්පටිඝං රූපං, අනිදස්සනසප්පටිඝං රූපං, අනිදස්සනඅප්පටිඝං රූපං.

Sự phân loại sắc pháp có ba loại: sắc hữu kiến hữu đối ngại, sắc vô kiến hữu đối ngại, và sắc vô kiến vô đối ngại.

‘‘තයො සඞ්ඛාරා – පුඤ්ඤාභිසඞ්ඛාරො, අපුඤ්ඤාභිසඞ්ඛාරො, ආනෙඤ්ජාභිසඞ්ඛාරො.

Có ba loại hành: phước hành, phi phước hành, và bất động hành.

‘‘තයො පුග්ගලා – සෙක්ඛො පුග්ගලො, අසෙක්ඛො පුග්ගලො, නෙවසෙක්ඛොනාසෙක්ඛො පුග්ගලො.

Có ba hạng người: người hữu học, người vô học, và người phi hữu học phi vô học.

‘‘තයො ථෙරා – ජාතිථෙරො, ධම්මථෙරො, සම්මුතිථෙරො.

Có ba hạng trưởng lão: trưởng lão do sanh, trưởng lão do pháp, và trưởng lão do quy ước.

‘‘තීණි පුඤ්ඤකිරියවත්ථූනි – දානමයං පුඤ්ඤකිරියවත්ථු, සීලමයං පුඤ්ඤකිරියවත්ථු, භාවනාමයං පුඤ්ඤකිරියවත්ථු.

Có ba phước sự: phước sự do bố thí, phước sự do trì giới, và phước sự do tu tập.

‘‘තීණි චොදනාවත්ථූනි – දිට්ඨෙන, සුතෙන, පරිසඞ්කාය.

Có ba cơ sở để khiển trách: do thấy, do nghe, và do nghi ngờ.

‘‘තිස්සො [Pg.183] කාමූපපත්තියො – සන්තාවුසො සත්තා පච්චුපට්ඨිතකාමා, තෙ පච්චුපට්ඨිතෙසු කාමෙසු වසං වත්තෙන්ති, සෙය්‍යථාපි මනුස්සා එකච්චෙ ච දෙවා එකච්චෙ ච විනිපාතිකා. අයං පඨමා කාමූපපත්ති. සන්තාවුසො, සත්තා නිම්මිතකාමා, තෙ නිම්මිනිත්වා නිම්මිනිත්වා කාමෙසු වසං වත්තෙන්ති, සෙය්‍යථාපි දෙවා නිම්මානරතී. අයං දුතියා කාමූපපත්ති. සන්තාවුසො සත්තා පරනිම්මිතකාමා, තෙ පරනිම්මිතෙසු කාමෙසු වසං වත්තෙන්ති, සෙය්‍යථාපි දෙවා පරනිම්මිතවසවත්තී. අයං තතියා කාමූපපත්ති.

Có ba sự hưởng thụ dục lạc: Này chư hiền, có những chúng sanh hưởng thụ các dục lạc hiện có, họ làm chủ các dục lạc hiện có ấy. Ví như loài người, một số chư thiên, và một số chúng sanh trong đọa xứ. Đây là sự hưởng thụ dục lạc thứ nhất. Này chư hiền, có những chúng sanh hưởng thụ các dục lạc do mình hóa hiện, họ hóa hiện rồi hóa hiện và làm chủ các dục lạc ấy. Ví như chư thiên ở cõi Hóa Lạc Thiên. Đây là sự hưởng thụ dục lạc thứ hai. Này chư hiền, có những chúng sanh hưởng thụ các dục lạc do người khác hóa hiện, họ làm chủ các dục lạc do người khác hóa hiện ấy. Ví như chư thiên ở cõi Tha Hóa Tự Tại Thiên. Đây là sự hưởng thụ dục lạc thứ ba.

‘‘තිස්සො සුඛූපපත්තියො – සන්තාවුසො සත්තා උප්පාදෙත්වා උප්පාදෙත්වා සුඛං විහරන්ති, සෙය්‍යථාපි දෙවා බ්‍රහ්මකායිකා. අයං පඨමා සුඛූපපත්ති. සන්තාවුසො, සත්තා සුඛෙන අභිසන්නා පරිසන්නා පරිපූරා පරිප්ඵුටා. තෙ කදාචි කරහචි උදානං උදානෙන්ති – ‘අහො සුඛං, අහො සුඛ’න්ති, සෙය්‍යථාපි දෙවා ආභස්සරා. අයං දුතියා සුඛූපපත්ති. සන්තාවුසො, සත්තා සුඛෙන අභිසන්නා පරිසන්නා පරිපූරා පරිප්ඵුටා. තෙ සන්තංයෙව තුසිතා සුඛං පටිසංවෙදෙන්ති, සෙය්‍යථාපි දෙවා සුභකිණ්හා. අයං තතියා සුඛූපපත්ති.

Có ba sự hưởng thụ lạc thú: Này chư hiền, có những chúng sanh, sau khi làm cho lạc sanh khởi, họ an trú trong lạc ấy. Ví như chư thiên ở cõi Phạm Chúng Thiên. Đây là sự hưởng thụ lạc thú thứ nhất. Này chư hiền, có những chúng sanh được lạc thấm nhuần, tẩm ướt, sung mãn, tràn đầy. Thỉnh thoảng, họ thốt lên lời cảm hứng: ‘Ôi, thật là lạc! Ôi, thật là lạc!’. Ví như chư thiên ở cõi Quang Âm Thiên. Đây là sự hưởng thụ lạc thú thứ hai. Này chư hiền, có những chúng sanh được lạc thấm nhuần, tẩm ướt, sung mãn, tràn đầy. Họ cảm nhận được niềm lạc vi diệu và hoan hỷ. Ví như chư thiên ở cõi Biến Tịnh Thiên. Đây là sự hưởng thụ lạc thú thứ ba.

‘‘තිස්සො පඤ්ඤා – සෙක්ඛා පඤ්ඤා, අසෙක්ඛා පඤ්ඤා, නෙවසෙක්ඛානාසෙක්ඛා පඤ්ඤා.

Có ba loại tuệ: tuệ của bậc hữu học, tuệ của bậc vô học, và tuệ của bậc phi hữu học phi vô học.

‘‘අපරාපි තිස්සො පඤ්ඤා – චින්තාමයා පඤ්ඤා, සුතමයා පඤ්ඤා, භාවනාමයා පඤ්ඤා.

Lại nữa, có ba loại tuệ: tuệ do tư duy, tuệ do văn, và tuệ do tu.

‘‘තීණාවුධානි – සුතාවුධං, පවිවෙකාවුධං, පඤ්ඤාවුධං.

Có ba vũ khí: vũ khí văn, vũ khí viễn ly, và vũ khí trí tuệ.

‘‘තීණින්ද්‍රියානි – අනඤ්ඤාතඤ්ඤස්සාමීතින්ද්‍රියං, අඤ්ඤින්ද්‍රියං, අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං.

Có ba quyền: vị tri đương tri quyền, dĩ tri quyền, và cụ tri quyền.

‘‘තීණි චක්ඛූනි – මංසචක්ඛු, දිබ්බචක්ඛු, පඤ්ඤාචක්ඛු.

Có ba loại mắt: nhục nhãn, thiên nhãn, và tuệ nhãn.

‘‘තිස්සො සික්ඛා – අධිසීලසික්ඛා, අධිචිත්තසික්ඛා, අධිපඤ්ඤාසික්ඛා.

Có ba môn học: tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học.

‘‘තිස්සො භාවනා – කායභාවනා, චිත්තභාවනා, පඤ්ඤාභාවනා.

Ba sự tu tập – tu tập về thân, tu tập về tâm, tu tập về tuệ.

‘‘තීණි [Pg.184] අනුත්තරියානි – දස්සනානුත්තරියං, පටිපදානුත්තරියං, විමුත්තානුත්තරියං.

Ba pháp vô thượng – kiến vô thượng, đạo vô thượng, giải thoát vô thượng.

‘‘තයො සමාධී – සවිතක්කසවිචාරො සමාධි, අවිතක්කවිචාරමත්තො සමාධි, අවිතක්කඅවිචාරො සමාධි.

Ba loại định – định có tầm có tứ, định không tầm chỉ có tứ, định không tầm không tứ.

‘‘අපරෙපි තයො සමාධී – සුඤ්ඤතො සමාධි, අනිමිත්තො සමාධි, අප්පණිහිතො සමාධි.

Ba loại định khác nữa – không định, vô tướng định, vô nguyện định.

‘‘තීණි සොචෙය්‍යානි – කායසොචෙය්‍යං, වචීසොචෙය්‍යං, මනොසොචෙය්‍යං.

Ba sự trong sạch – thân trong sạch, khẩu trong sạch, ý trong sạch.

‘‘තීණි මොනෙය්‍යානි – කායමොනෙය්‍යං, වචීමොනෙය්‍යං, මනොමොනෙය්‍යං.

Ba sự mặc nhiên của bậc thánh – thân mặc nhiên, khẩu mặc nhiên, ý mặc nhiên.

‘‘තීණි කොසල්ලානි – ආයකොසල්ලං, අපායකොසල්ලං, උපායකොසල්ලං.

Ba sự thiện xảo – thiện xảo về hưng thịnh, thiện xảo về suy vong, thiện xảo về phương tiện.

‘‘තයො මදා – ආරොග්‍යමදො, යොබ්බනමදො, ජීවිතමදො.

Ba sự kiêu mạn – kiêu mạn về sức khỏe, kiêu mạn về tuổi trẻ, kiêu mạn về sự sống.

‘‘තීණි ආධිපතෙය්‍යානි – අත්තාධිපතෙය්‍යං, ලොකාධිපතෙය්‍යං, ධම්මාධිපතෙය්‍යං.

Ba sự uy quyền – tự mình làm chủ, thế gian làm chủ, Chánh pháp làm chủ.

‘‘තීණි කථාවත්ථූනි – අතීතං වා අද්ධානං ආරබ්භ කථං කථෙය්‍ය – ‘එවං අහොසි අතීතමද්ධාන’න්ති; අනාගතං වා අද්ධානං ආරබ්භ කථං කථෙය්‍ය – ‘එවං භවිස්සති අනාගතමද්ධාන’න්ති; එතරහි වා පච්චුප්පන්නං අද්ධානං ආරබ්භ කථං කථෙය්‍ය – ‘එවං හොති එතරහි පච්චුප්පන්නං අද්ධාන’න්ති.

Ba cơ sở để nói chuyện – hoặc là nói chuyện liên quan đến thời quá khứ: ‘Trong thời quá khứ đã xảy ra như thế này’; hoặc là nói chuyện liên quan đến thời vị lai: ‘Trong thời vị lai sẽ xảy ra như thế này’; hoặc là nói chuyện liên quan đến thời hiện tại: ‘Trong thời hiện tại đang xảy ra như thế này’.

‘‘තිස්සො විජ්ජා – පුබ්බෙනිවාසානුස්සතිඤාණං විජ්ජා, සත්තානං චුතූපපාතෙඤාණං විජ්ජා, ආසවානං ඛයෙඤාණං විජ්ජා.

Ba minh – minh về trí tuệ nhớ lại các kiếp sống quá khứ, minh về trí tuệ đối với sự sinh tử của chúng sanh, minh về trí tuệ đối với sự đoạn tận các lậu hoặc.

‘‘තයො විහාරා – දිබ්බො විහාරො, බ්‍රහ්මා විහාරො, අරියො විහාරො.

Ba cách an trú – thiên trú, phạm trú, thánh trú.

‘‘තීණි පාටිහාරියානි – ඉද්ධිපාටිහාරියං, ආදෙසනාපාටිහාරියං, අනුසාසනීපාටිහාරියං.

Ba loại thần thông – thần túc thông, tha tâm thông, giáo hóa thông.

‘‘ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන තයො ධම්මා සම්මදක්ඛාතා. තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං.

Này chư hiền, ba pháp này đã được đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, bậc tri giả, bậc kiến giả, khéo thuyết giảng. Ở đây, tất cả chúng ta phải cùng nhau trùng tụng ... vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư thiên và loài người.

චතුක්කං

Phẩm Bốn Pháp

306. ‘‘අත්ථි [Pg.185] ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන චත්තාරො ධම්මා සම්මදක්ඛාතා. තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං, න විවදිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමෙ චත්තාරො?

306. Này chư hiền, có bốn pháp này đã được đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, bậc tri giả, bậc kiến giả, khéo thuyết giảng. Ở đây, tất cả chúng ta phải cùng nhau trùng tụng, không được tranh cãi ... vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư thiên và loài người. Bốn pháp ấy là gì?

‘‘චත්තාරො සතිපට්ඨානා. ඉධාවුසො, භික්ඛු කායෙ කායානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා, විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං. වෙදනාසු වෙදනානුපස්සී…පෙ… චිත්තෙ චිත්තානුපස්සී…පෙ… ධම්මෙසු ධම්මානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං.

Bốn niệm xứ. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu sống quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để nhiếp phục tham ưu ở đời. Vị ấy sống quán thọ trên các thọ ... sống quán tâm trên tâm ... sống quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để nhiếp phục tham ưu ở đời.

‘‘චත්තාරො සම්මප්පධානා. ඉධාවුසො, භික්ඛු අනුප්පන්නානං පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං අනුප්පාදාය ඡන්දං ජනෙති වායමති වීරියං ආරභති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති. උප්පන්නානං පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං පහානාය ඡන්දං ජනෙති වායමති වීරියං ආරභති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති. අනුප්පන්නානං කුසලානං ධම්මානං උප්පාදාය ඡන්දං ජනෙති වායමති වීරියං ආරභති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති. උප්පන්නානං කුසලානං ධම්මානං ඨිතියා අසම්මොසාය භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා ඡන්දං ජනෙති වායමති වීරියං ආරභති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති.

Bốn chánh cần. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu đối với các ác, bất thiện pháp chưa sanh, khởi lên ý muốn không cho sanh khởi, vị ấy nỗ lực, tinh tấn, quyết tâm, cố gắng. Đối với các ác, bất thiện pháp đã sanh, khởi lên ý muốn đoạn trừ, vị ấy nỗ lực, tinh tấn, quyết tâm, cố gắng. Đối với các thiện pháp chưa sanh, khởi lên ý muốn làm cho sanh khởi, vị ấy nỗ lực, tinh tấn, quyết tâm, cố gắng. Đối với các thiện pháp đã sanh, khởi lên ý muốn làm cho an trú, không cho băng hoại, làm cho tăng trưởng, quảng đại, tu tập, viên mãn, vị ấy nỗ lực, tinh tấn, quyết tâm, cố gắng.

‘‘චත්තාරො ඉද්ධිපාදා. ඉධාවුසො, භික්ඛු ඡන්දසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතං ඉද්ධිපාදං භාවෙති. චිත්තසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතං ඉද්ධිපාදං භාවෙති. වීරියසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතං ඉද්ධිපාදං භාවෙති. වීමංසාසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතං ඉද්ධිපාදං භාවෙති.

Bốn như ý túc. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu tu tập như ý túc, vốn bao gồm định do dục và các hành tinh cần. Vị ấy tu tập như ý túc, vốn bao gồm định do tâm và các hành tinh cần. Vị ấy tu tập như ý túc, vốn bao gồm định do tinh tấn và các hành tinh cần. Vị ấy tu tập như ý túc, vốn bao gồm định do thẩm sát và các hành tinh cần.

‘‘චත්තාරි ඣානානි. ඉධාවුසො, භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. විතක්කවිචාරානං වූපසමා අජ්ඣත්තං සම්පසාදනං චෙතසො එකොදිභාවං අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිජං පීතිසුඛං දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. පීතියා ච විරාගා උපෙක්ඛකො ච විහරති සතො ච සම්පජානො, සුඛඤ්ච [Pg.186] කායෙන පටිසංවෙදෙති, යං තං අරියා ආචික්ඛන්ති – ‘උපෙක්ඛකො සතිමා සුඛවිහාරී’ති තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. සුඛස්ස ච පහානා දුක්ඛස්ස ච පහානා, පුබ්බෙව සොමනස්සදොමනස්සානං අත්ථඞ්ගමා, අදුක්ඛමසුඛං උපෙක්ඛාසතිපාරිසුද්ධිං චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති.

Bốn thiền. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Vị ấy diệt tầm và tứ, chứng và trú thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tĩnh nhất tâm. Vị ấy ly hỷ, trú xả, chánh niệm, tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là ‘xả niệm lạc trú’, chứng và trú thiền thứ ba. Vị ấy xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh.

307. ‘‘චතස්සො සමාධිභාවනා. අත්ථාවුසො, සමාධිභාවනා භාවිතා බහුලීකතා දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරාය සංවත්තති. අත්ථාවුසො, සමාධිභාවනා භාවිතා බහුලීකතා ඤාණදස්සනපටිලාභාය සංවත්තති. අත්ථාවුසො සමාධිභාවනා භාවිතා බහුලීකතා සතිසම්පජඤ්ඤාය සංවත්තති. අත්ථාවුසො සමාධිභාවනා භාවිතා බහුලීකතා ආසවානං ඛයාය සංවත්තති.

307. Bốn sự tu tập định. Này chư hiền, có sự tu tập định, khi được tu tập, được làm cho sung mãn, sẽ đưa đến hiện tại lạc trú. Này chư hiền, có sự tu tập định, khi được tu tập, được làm cho sung mãn, sẽ đưa đến sự chứng đắc tri kiến. Này chư hiền, có sự tu tập định, khi được tu tập, được làm cho sung mãn, sẽ đưa đến chánh niệm tỉnh giác. Này chư hiền, có sự tu tập định, khi được tu tập, được làm cho sung mãn, sẽ đưa đến sự đoạn tận các lậu hoặc.

‘‘කතමා චාවුසො, සමාධිභාවනා භාවිතා බහුලීකතා දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරාය සංවත්තති? ඉධාවුසො, භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං, ආවුසො, සමාධිභාවනා භාවිතා බහුලීකතා දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරාය සංවත්තති.

Và này chư hiền, thế nào là sự tu tập định, khi được tu tập, được làm cho sung mãn, sẽ đưa đến hiện tại lạc trú? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu ly dục, ly bất thiện pháp, có tầm... cho đến... chứng và trú thiền thứ tư. Này chư hiền, đây là sự tu tập định, khi được tu tập, được làm cho sung mãn, sẽ đưa đến hiện tại lạc trú.

‘‘කතමා චාවුසො, සමාධිභාවනා භාවිතා බහුලීකතා ඤාණදස්සනපටිලාභාය සංවත්තති? ඉධාවුසො, භික්ඛු ආලොකසඤ්ඤං මනසි කරොති, දිවාසඤ්ඤං අධිට්ඨාති යථා දිවා තථා රත්තිං, යථා රත්තිං තථා දිවා. ඉති විවටෙන චෙතසා අපරියොනද්ධෙන සප්පභාසං චිත්තං භාවෙති. අයං, ආවුසො සමාධිභාවනා භාවිතා බහුලීකතා ඤාණදස්සනපටිලාභාය සංවත්තති.

Này chư hiền, thế nào là tu tập định, được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến chứng đắc trí và kiến? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu tác ý đến quang tưởng, an trú vào tưởng ban ngày; ban ngày thế nào, ban đêm thế ấy; ban đêm thế nào, ban ngày thế ấy. Như vậy, với tâm rộng mở, không bị bao phủ, vị ấy tu tập tâm có ánh sáng. Này chư hiền, đây là tu tập định, được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến chứng đắc trí và kiến.

‘‘කතමා චාවුසො, සමාධිභාවනා භාවිතා බහුලීකතා සතිසම්පජඤ්ඤාය සංවත්තති? ඉධාවුසො, භික්ඛුනො විදිතා වෙදනා උප්පජ්ජන්ති, විදිතා උපට්ඨහන්ති, විදිතා අබ්භත්ථං ගච්ඡන්ති. විදිතා සඤ්ඤා උප්පජ්ජන්ති, විදිතා උපට්ඨහන්ති, විදිතා අබ්භත්ථං ගච්ඡන්ති. විදිතා විතක්කා උප්පජ්ජන්ති, විදිතා උපට්ඨහන්ති, විදිතා අබ්භත්ථං ගච්ඡන්ති. අයං, ආවුසො, සමාධිභාවනා භාවිතා බහුලීකතා සතිසම්පජඤ්ඤාය සංවත්තති.

Này chư hiền, thế nào là tu tập định, được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến chánh niệm và tỉnh giác? Này chư hiền, ở đây, đối với vị tỳ khưu, các cảm thọ được biết rõ khi khởi lên, được biết rõ khi hiện hữu, được biết rõ khi đi đến hoại diệt. Các tưởng được biết rõ khi khởi lên, được biết rõ khi hiện hữu, được biết rõ khi đi đến hoại diệt. Các tầm được biết rõ khi khởi lên, được biết rõ khi hiện hữu, được biết rõ khi đi đến hoại diệt. Này chư hiền, đây là tu tập định, được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến chánh niệm và tỉnh giác.

‘‘කතමා [Pg.187] චාවුසො, සමාධිභාවනා භාවිතා බහුලීකතා ආසවානං ඛයාය සංවත්තති? ඉධාවුසො, භික්ඛු පඤ්චසු උපාදානක්ඛන්ධෙසු උදයබ්බයානුපස්සී විහරති. ඉති රූපං, ඉති රූපස්ස සමුදයො, ඉති රූපස්ස අත්ථඞ්ගමො. ඉති වෙදනා…පෙ… ඉති සඤ්ඤා… ඉති සඞ්ඛාරා… ඉති විඤ්ඤාණං, ඉති විඤ්ඤාණස්ස සමුදයො, ඉති විඤ්ඤාණස්ස අත්ථඞ්ගමො. අයං, ආවුසො, සමාධිභාවනා භාවිතා බහුලීකතා ආසවානං ඛයාය සංවත්තති.

Này chư hiền, thế nào là tu tập định, được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến sự đoạn tận các lậu hoặc? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu sống quán sự sinh diệt trong năm thủ uẩn: ‘Đây là sắc, đây là sự sinh khởi của sắc, đây là sự đoạn diệt của sắc. Đây là thọ… đây là tưởng… đây là các hành… đây là thức, đây là sự sinh khởi của thức, đây là sự đoạn diệt của thức.’ Này chư hiền, đây là tu tập định, được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến sự đoạn tận các lậu hoặc.

308. ‘‘චතස්සො අප්පමඤ්ඤා. ඉධාවුසො, භික්ඛු මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහරති. තථා දුතියං. තථා තතියං. තථා චතුත්ථං. ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ජෙන ඵරිත්වා විහරති. කරුණාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… මුදිතාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහරති. තථා දුතියං. තථා තතියං. තථා චතුත්ථං. ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ජෙන ඵරිත්වා විහරති.

308. Có bốn vô lượng tâm. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu an trú, biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ. Cũng vậy phương thứ hai. Cũng vậy phương thứ ba. Cũng vậy phương thứ tư. Như vậy, trên, dưới, ngang, khắp mọi nơi, cùng khắp tất cả, vị ấy an trú biến mãn toàn thế giới với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô biên, không sân, không hận. Với tâm câu hữu với bi… với tâm câu hữu với hỷ… với tâm câu hữu với xả, vị ấy an trú biến mãn một phương. Cũng vậy phương thứ hai. Cũng vậy phương thứ ba. Cũng vậy phương thứ tư. Như vậy, trên, dưới, ngang, khắp mọi nơi, cùng khắp tất cả, vị ấy an trú biến mãn toàn thế giới với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên, không sân, không hận.

‘‘චත්තාරො ආරුප්පා. ඉධාවුසො, භික්ඛු සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා ‘අනන්තො ආකාසො’ති ආකාසානඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘අනන්තං විඤ්ඤාණ’න්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘නත්ථි කිඤ්චී’ති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති.

Có bốn thiền vô sắc. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu, do hoàn toàn vượt qua sắc tưởng, do làm cho các đối ngại tưởng biến mất, do không tác ý đến các tưởng sai biệt, nghĩ rằng ‘hư không là vô biên’, chứng và trú Không Vô Biên Xứ. Do hoàn toàn vượt qua Không Vô Biên Xứ, nghĩ rằng ‘thức là vô biên’, chứng và trú Thức Vô Biên Xứ. Do hoàn toàn vượt qua Thức Vô Biên Xứ, nghĩ rằng ‘không có gì cả’, chứng và trú Vô Sở Hữu Xứ. Do hoàn toàn vượt qua Vô Sở Hữu Xứ, chứng và trú Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ.

‘‘චත්තාරි අපස්සෙනානි. ඉධාවුසො, භික්ඛු සඞ්ඛායෙකං පටිසෙවති, සඞ්ඛායෙකං අධිවාසෙති, සඞ්ඛායෙකං පරිවජ්ජෙති, සඞ්ඛායෙකං විනොදෙති.

Có bốn sự nương tựa. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu sau khi suy xét, sử dụng một số thứ; sau khi suy xét, chịu đựng một số thứ; sau khi suy xét, tránh né một số thứ; sau khi suy xét, loại trừ một số thứ.

309. ‘‘චත්තාරො [Pg.188] අරියවංසා. ඉධාවුසො, භික්ඛු සන්තුට්ඨො හොති ඉතරීතරෙන චීවරෙන, ඉතරීතරචීවරසන්තුට්ඨියා ච වණ්ණවාදී, න ච චීවරහෙතු අනෙසනං අප්පතිරූපං ආපජ්ජති; අලද්ධා ච චීවරං න පරිතස්සති, ලද්ධා ච චීවරං අගධිතො අමුච්ඡිතො අනජ්ඣාපන්නො ආදීනවදස්සාවී නිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජති; තාය ච පන ඉතරීතරචීවරසන්තුට්ඨියා නෙවත්තානුක්කංසෙති න පරං වම්භෙති. යො හි තත්ථ දක්ඛො අනලසො සම්පජානො පටිස්සතො, අයං වුච්චතාවුසො – ‘භික්ඛු පොරාණෙ අග්ගඤ්ඤෙ අරියවංසෙ ඨිතො’.

309. Có bốn dòng dõi bậc Thánh. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu biết đủ với bất kỳ loại y nào, và tán thán sự biết đủ với bất kỳ loại y nào; không vì y mà tìm kiếm không xứng đáng, không thích hợp; khi không được y thì không lo lắng; khi được y thì thọ dụng không tham đắm, không mê say, không dính mắc, thấy rõ sự nguy hại, có trí tuệ về sự xuất ly. Và do sự biết đủ với bất kỳ loại y nào ấy, vị ấy không tự tán dương mình, không chê bai người khác. Vị nào ở đây khéo léo, không lười biếng, tỉnh giác, chánh niệm, này chư hiền, vị tỳ khưu ấy được gọi là người an trú trong dòng dõi bậc Thánh xưa cũ, cao quý.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු සන්තුට්ඨො හොති ඉතරීතරෙන පිණ්ඩපාතෙන, ඉතරීතරපිණ්ඩපාතසන්තුට්ඨියා ච වණ්ණවාදී, න ච පිණ්ඩපාතහෙතු අනෙසනං අප්පතිරූපං ආපජ්ජති; අලද්ධා ච පිණ්ඩපාතං න පරිතස්සති, ලද්ධා ච පිණ්ඩපාතං අගධිතො අමුච්ඡිතො අනජ්ඣාපන්නො ආදීනවදස්සාවී නිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජති; තාය ච පන ඉතරීතරපිණ්ඩපාතසන්තුට්ඨියා නෙවත්තානුක්කංසෙති න පරං වම්භෙති. යො හි තත්ථ දක්ඛො අනලසො සම්පජානො පටිස්සතො, අයං වුච්චතාවුසො – ‘භික්ඛු පොරාණෙ අග්ගඤ්ඤෙ අරියවංසෙ ඨිතො’.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu biết đủ với bất kỳ loại vật thực khất thực nào, và tán thán sự biết đủ với bất kỳ loại vật thực khất thực nào; không vì vật thực khất thực mà tìm kiếm không xứng đáng, không thích hợp; khi không được vật thực khất thực thì không lo lắng; khi được vật thực khất thực thì thọ dụng không tham đắm, không mê say, không dính mắc, thấy rõ sự nguy hại, có trí tuệ về sự xuất ly. Và do sự biết đủ với bất kỳ loại vật thực khất thực nào ấy, vị ấy không tự tán dương mình, không chê bai người khác. Vị nào ở đây khéo léo, không lười biếng, tỉnh giác, chánh niệm, này chư hiền, vị tỳ khưu ấy được gọi là người an trú trong dòng dõi bậc Thánh xưa cũ, cao quý.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු සන්තුට්ඨො හොති ඉතරීතරෙන සෙනාසනෙන, ඉතරීතරසෙනාසනසන්තුට්ඨියා ච වණ්ණවාදී, න ච සෙනාසනහෙතු අනෙසනං අප්පතිරූපං ආපජ්ජති; අලද්ධා ච සෙනාසනං න පරිතස්සති, ලද්ධා ච සෙනාසනං අගධිතො අමුච්ඡිතො අනජ්ඣාපන්නො ආදීනවදස්සාවී නිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජති; තාය ච පන ඉතරීතරසෙනාසනසන්තුට්ඨියා නෙවත්තානුක්කංසෙති න පරං වම්භෙති. යො හි තත්ථ දක්ඛො අනලසො සම්පජානො පටිස්සතො, අයං වුච්චතාවුසො – ‘භික්ඛු පොරාණෙ අග්ගඤ්ඤෙ අරියවංසෙ ඨිතො’.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu biết đủ với bất kỳ loại sàng tọa nào, và tán thán sự biết đủ với bất kỳ loại sàng tọa nào; không vì sàng tọa mà tìm kiếm không xứng đáng, không thích hợp; khi không được sàng tọa thì không lo lắng; khi được sàng tọa thì thọ dụng không tham đắm, không mê say, không dính mắc, thấy rõ sự nguy hại, có trí tuệ về sự xuất ly. Và do sự biết đủ với bất kỳ loại sàng tọa nào ấy, vị ấy không tự tán dương mình, không chê bai người khác. Vị nào ở đây khéo léo, không lười biếng, tỉnh giác, chánh niệm, này chư hiền, vị tỳ khưu ấy được gọi là người an trú trong dòng dõi bậc Thánh xưa cũ, cao quý.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු පහානාරාමො හොති පහානරතො, භාවනාරාමො හොති භාවනාරතො; තාය ච පන පහානාරාමතාය පහානරතියා භාවනාරාමතාය භාවනාරතියා නෙවත්තානුක්කංසෙති න පරං වම්භෙති. යො හි තත්ථ දක්ඛො අනලසො සම්පජානො පටිස්සතො අයං වුච්චතාවුසො – ‘භික්ඛු පොරාණෙ අග්ගඤ්ඤෙ අරියවංසෙ ඨිතො’.

Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu có sự từ bỏ làm niềm vui, ưa thích sự từ bỏ; có sự tu tập làm niềm vui, ưa thích sự tu tập. Và do vì có sự từ bỏ làm niềm vui, ưa thích sự từ bỏ, có sự tu tập làm niềm vui, ưa thích sự tu tập ấy, vị ấy không tự tán dương mình, không chê bai người khác. Vị nào ở đây là người khéo léo, không biếng nhác, có tỉnh giác, có chánh niệm, này chư hiền, vị tỳ khưu ấy được gọi là ‘người an trú trong dòng dõi Thánh xưa cũ, cao quý’.

310. ‘‘චත්තාරි [Pg.189] පධානානි. සංවරපධානං පහානපධානං භාවනාපධානං අනුරක්ඛණාපධානං. කතමඤ්චාවුසො, සංවරපධානං? ඉධාවුසො, භික්ඛු චක්ඛුනා රූපං දිස්වා න නිමිත්තග්ගාහී හොති නානුබ්‍යඤ්ජනග්ගාහී. යත්වාධිකරණමෙනං චක්ඛුන්ද්‍රියං අසංවුතං විහරන්තං අභිජ්ඣාදොමනස්සා පාපකා අකුසලා ධම්මා අන්වාස්සවෙය්‍යුං, තස්ස සංවරාය පටිපජ්ජති, රක්ඛති චක්ඛුන්ද්‍රියං, චක්ඛුන්ද්‍රියෙ සංවරං ආපජ්ජති. සොතෙන සද්දං සුත්වා… ඝානෙන ගන්ධං ඝායිත්වා… ජිව්හාය රසං සායිත්වා… කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසිත්වා… මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය න නිමිත්තග්ගාහී හොති නානුබ්‍යඤ්ජනග්ගාහී. යත්වාධිකරණමෙනං මනින්ද්‍රියං අසංවුතං විහරන්තං අභිජ්ඣාදොමනස්සා පාපකා අකුසලා ධම්මා අන්වාස්සවෙය්‍යුං, තස්ස සංවරාය පටිපජ්ජති, රක්ඛති මනින්ද්‍රියං, මනින්ද්‍රියෙ සංවරං ආපජ්ජති. ඉදං වුච්චතාවුසො, සංවරපධානං.

310. Bốn sự tinh cần. Tinh cần phòng hộ, tinh cần đoạn tận, tinh cần tu tập, tinh cần bảo hộ. Này chư hiền, thế nào là tinh cần phòng hộ? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu khi thấy sắc bằng mắt, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Do vì nếu không phòng hộ nhãn căn, các pháp ác, bất thiện là tham ái và ưu bi có thể xâm chiếm, vị ấy thực hành sự phòng hộ nhãn căn, bảo vệ nhãn căn, đạt đến sự phòng hộ trong nhãn căn. Khi nghe tiếng bằng tai… khi ngửi mùi bằng mũi… khi nếm vị bằng lưỡi… khi cảm xúc vật xúc chạm bằng thân… khi biết pháp bằng ý, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Do vì nếu không phòng hộ ý căn, các pháp ác, bất thiện là tham ái và ưu bi có thể xâm chiếm, vị ấy thực hành sự phòng hộ ý căn, bảo vệ ý căn, đạt đến sự phòng hộ trong ý căn. Này chư hiền, đây được gọi là tinh cần phòng hộ.

‘‘කතමඤ්චාවුසො, පහානපධානං? ඉධාවුසො, භික්ඛු උප්පන්නං කාමවිතක්කං නාධිවාසෙති පජහති විනොදෙති බ්‍යන්තිං කරොති අනභාවං ගමෙති. උප්පන්නං බ්‍යාපාදවිතක්කං…පෙ… උප්පන්නං විහිංසාවිතක්කං… උප්පන්නුප්පන්නෙ පාපකෙ අකුසලෙ ධම්මෙ නාධිවාසෙති පජහති විනොදෙති බ්‍යන්තිං කරොති අනභාවං ගමෙති. ඉදං වුච්චතාවුසො, පහානපධානං.

Này chư hiền, thế nào là tinh cần đoạn tận? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu không dung chứa dục tầm đã khởi lên, từ bỏ nó, loại trừ nó, làm cho nó chấm dứt, đưa nó đến chỗ không còn hiện hữu. Không dung chứa sân tầm đã khởi lên… không dung chứa hại tầm đã khởi lên… không dung chứa các pháp ác, bất thiện đã khởi lên, từ bỏ chúng, loại trừ chúng, làm cho chúng chấm dứt, đưa chúng đến chỗ không còn hiện hữu. Này chư hiền, đây được gọi là tinh cần đoạn tận.

‘‘කතමඤ්චාවුසො, භාවනාපධානං? ඉධාවුසො, භික්ඛු සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති විවෙකනිස්සිතං විරාගනිස්සිතං නිරොධනිස්සිතං වොස්සග්ගපරිණාමිං. ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති… වීරියසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති… පීතිසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති… පස්සද්ධිසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති… සමාධිසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති… උපෙක්ඛාසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති විවෙකනිස්සිතං විරාගනිස්සිතං නිරොධනිස්සිතං වොස්සග්ගපරිණාමිං. ඉදං වුච්චතාවුසො, භාවනාපධානං.

Này chư hiền, thế nào là tinh cần tu tập? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu tu tập niệm giác chi, y cứ vào viễn ly, y cứ vào ly tham, y cứ vào đoạn diệt, hướng đến xả ly. Vị ấy tu tập trạch pháp giác chi… tu tập tinh tấn giác chi… tu tập hỷ giác chi… tu tập khinh an giác chi… tu tập định giác chi… tu tập xả giác chi, y cứ vào viễn ly, y cứ vào ly tham, y cứ vào đoạn diệt, hướng đến xả ly. Này chư hiền, đây được gọi là tinh cần tu tập.

‘‘කතමඤ්චාවුසො, අනුරක්ඛණාපධානං? ඉධාවුසො, භික්ඛු උප්පන්නං භද්‍රකං සමාධිනිමිත්තං අනුරක්ඛති – අට්ඨිකසඤ්ඤං, පුළුවකසඤ්ඤං, විනීලකසඤ්ඤං, විච්ඡිද්දකසඤ්ඤං, උද්ධුමාතකසඤ්ඤං. ඉදං වුච්චතාවුසො, අනුරක්ඛණාපධානං.

Này chư hiền, thế nào là tinh cần bảo hộ? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu bảo hộ tướng định tốt đẹp đã khởi lên – tưởng xương, tưởng giòi bọ, tưởng xanh bầm, tưởng nứt nẻ, tưởng sình trương. Này chư hiền, đây được gọi là tinh cần bảo hộ.

‘‘චත්තාරි ඤාණානි – ධම්මෙ ඤාණං, අන්වයෙ ඤාණං, පරියෙ ඤාණං, සම්මුතියා ඤාණං.

Bốn loại trí: trí về pháp, trí về loại suy, trí về phân biệt tâm người, trí về quy ước.

‘‘අපරානිපි [Pg.190] චත්තාරි ඤාණානි – දුක්ඛෙ ඤාණං, දුක්ඛසමුදයෙ ඤාණං, දුක්ඛනිරොධෙ ඤාණං, දුක්ඛනිරොධගාමිනියා පටිපදාය ඤාණං.

Lại nữa, bốn loại trí khác: trí về khổ, trí về khổ tập, trí về khổ diệt, trí về con đường đưa đến khổ diệt.

311. ‘‘චත්තාරි සොතාපත්තියඞ්ගානි – සප්පුරිසසංසෙවො, සද්ධම්මස්සවනං, යොනිසොමනසිකාරො, ධම්මානුධම්මප්පටිපත්ති.

311. Bốn chi phần của Dự lưu: thân cận bậc chân nhân, nghe diệu pháp, như lý tác ý, thực hành pháp và tùy pháp.

‘‘චත්තාරි සොතාපන්නස්ස අඞ්ගානි. ඉධාවුසො, අරියසාවකො බුද්ධෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතො හොති – ‘ඉතිපි සො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො, භගවා’ති. ධම්මෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතො හොති – ‘ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො සන්දිට්ඨිකො අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනෙය්‍යිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහී’ති. සඞ්ඝෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතො හොති – ‘සුප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො උජුප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො ඤායප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො සාමීචිප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො යදිදං චත්තාරි පුරිසයුගානි අට්ඨ පුරිසපුග්ගලා, එස භගවතො සාවකසඞ්ඝො ආහුනෙය්‍යො පාහුනෙය්‍යො දක්ඛිණෙය්‍යො අඤ්ජලිකරණීයො අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්සා’ති. අරියකන්තෙහි සීලෙහි සමන්නාගතො හොති අඛණ්ඩෙහි අච්ඡිද්දෙහි අසබලෙහි අකම්මාසෙහි භුජිස්සෙහි විඤ්ඤුප්පසත්ථෙහි අපරාමට්ඨෙහි සමාධිසංවත්තනිකෙහි.

Bốn chi phần của bậc Dự lưu. Này chư hiền, ở đây, vị Thánh đệ tử thành tựu niềm tin bất động đối với Đức Phật: ‘Như vậy, Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn’. Vị ấy thành tựu niềm tin bất động đối với Pháp: ‘Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết giảng, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình chứng hiểu’. Vị ấy thành tựu niềm tin bất động đối với Tăng: ‘Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc diệu hạnh, Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc trực hạnh, Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc như lý hạnh, Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc chánh hạnh; tức là bốn đôi, tám vị. Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn ấy đáng được cúng dường, đáng được nghênh tiếp, đáng được bố thí, đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời’. Vị ấy thành tựu các giới được bậc Thánh ái mộ, không bị phá hoại, không bị sứt mẻ, không tỳ vết, không ô nhiễm, đưa đến giải thoát, được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến thiền định.

‘‘චත්තාරි සාමඤ්ඤඵලානි – සොතාපත්තිඵලං, සකදාගාමිඵලං, අනාගාමිඵලං, අරහත්තඵලං.

Bốn quả của Sa-môn: quả Dự lưu, quả Nhất lai, quả Bất lai, quả A-la-hán.

‘‘චතස්සො ධාතුයො – පථවීධාතු, ආපොධාතු, තෙජොධාතු, වායොධාතු.

Bốn giới: địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới.

‘‘චත්තාරො ආහාරා – කබළීකාරො ආහාරො ඔළාරිකො වා සුඛුමො වා, ඵස්සො දුතියො, මනොසඤ්චෙතනා තතියා, විඤ්ඤාණං චතුත්ථං.

Bốn loại thức ăn: đoàn thực, dù thô hay tế; xúc thực là thứ hai; tư niệm thực là thứ ba; thức thực là thứ tư.

‘‘චතස්සො විඤ්ඤාණට්ඨිතියො. රූපූපායං වා, ආවුසො, විඤ්ඤාණං තිට්ඨමානං තිට්ඨති රූපාරම්මණං රූපප්පතිට්ඨං නන්දූපසෙචනං වුද්ධිං විරූළ්හිං වෙපුල්ලං ආපජ්ජති; වෙදනූපායං [Pg.191] වා ආවුසො…පෙ… සඤ්ඤූපායං වා, ආවුසො…පෙ… සඞ්ඛාරූපායං වා, ආවුසො, විඤ්ඤාණං තිට්ඨමානං තිට්ඨති සඞ්ඛාරාරම්මණං සඞ්ඛාරප්පතිට්ඨං නන්දූපසෙචනං වුද්ධිං විරූළ්හිං වෙපුල්ලං ආපජ්ජති.

Bốn thức trú. Này chư hiền, thức khi tồn tại, nó tồn tại nương vào sắc, lấy sắc làm đối tượng, lấy sắc làm chỗ đứng, được hỷ tưới tẩm, đi đến tăng trưởng, lớn mạnh, phát triển; hoặc này chư hiền, nương vào thọ… hoặc này chư hiền, nương vào tưởng… hoặc này chư hiền, thức khi tồn tại, nó tồn tại nương vào các hành, lấy các hành làm đối tượng, lấy các hành làm chỗ đứng, được hỷ tưới tẩm, đi đến tăng trưởng, lớn mạnh, phát triển.

‘‘චත්තාරි අගතිගමනානි – ඡන්දාගතිං ගච්ඡති, දොසාගති ගච්ඡති, මොහාගතිං ගච්ඡති, භයාගතිං ගච්ඡති.

Bốn sự đi đến chỗ không nên đến: đi đến vì tham dục, đi đến vì sân hận, đi đến vì si mê, đi đến vì sợ hãi.

‘‘චත්තාරො තණ්හුප්පාදා – චීවරහෙතු වා, ආවුසො, භික්ඛුනො තණ්හා උප්පජ්ජමානා උප්පජ්ජති; පිණ්ඩපාතහෙතු වා, ආවුසො, භික්ඛුනො තණ්හා උප්පජ්ජමානා උප්පජ්ජති; සෙනාසනහෙතු වා, ආවුසො, භික්ඛුනො තණ්හා උප්පජ්ජමානා උප්පජ්ජති; ඉතිභවාභවහෙතු වා, ආවුසො, භික්ඛුනො තණ්හා උප්පජ්ජමානා උප්පජ්ජති.

Bốn sự sanh khởi của ái dục – Này chư hiền, do vì y phục, ái dục đang sanh khởi liền sanh khởi nơi vị tỳ khưu; hoặc này chư hiền, do vì vật thực khất thực, ái dục đang sanh khởi liền sanh khởi nơi vị tỳ khưu; hoặc này chư hiền, do vì sàng tọa, ái dục đang sanh khởi liền sanh khởi nơi vị tỳ khưu; hoặc này chư hiền, do vì sự hiện hữu thế này hay thế khác, ái dục đang sanh khởi liền sanh khởi nơi vị tỳ khưu.

‘‘චතස්සො පටිපදා – දුක්ඛා පටිපදා දන්ධාභිඤ්ඤා, දුක්ඛා පටිපදා ඛිප්පාභිඤ්ඤා, සුඛා පටිපදා දන්ධාභිඤ්ඤා, සුඛා පටිපදා ඛිප්පාභිඤ්ඤා.

Bốn pháp hành – pháp hành khổ với thắng trí chậm lụt, pháp hành khổ với thắng trí mau lẹ, pháp hành lạc với thắng trí chậm lụt, pháp hành lạc với thắng trí mau lẹ.

‘‘අපරාපි චතස්සො පටිපදා – අක්ඛමා පටිපදා, ඛමා පටිපදා, දමා පටිපදා, සමා පටිපදා.

Lại nữa, bốn pháp hành khác – pháp hành không kham nhẫn, pháp hành kham nhẫn, pháp hành điều phục, pháp hành an tịnh.

‘‘චත්තාරි ධම්මපදානි – අනභිජ්ඣා ධම්මපදං, අබ්‍යාපාදො ධම්මපදං, සම්මාසති ධම්මපදං, සම්මාසමාධි ධම්මපදං.

Bốn pháp mục – vô tham là pháp mục, vô sân là pháp mục, chánh niệm là pháp mục, chánh định là pháp mục.

‘‘චත්තාරි ධම්මසමාදානානි – අත්ථාවුසො, ධම්මසමාදානං පච්චුප්පන්නදුක්ඛඤ්චෙව ආයතිඤ්ච දුක්ඛවිපාකං. අත්ථාවුසො, ධම්මසමාදානං පච්චුප්පන්නදුක්ඛං ආයතිං සුඛවිපාකං. අත්ථාවුසො, ධම්මසමාදානං පච්චුප්පන්නසුඛං ආයතිං දුක්ඛවිපාකං. අත්ථාවුසො, ධම්මසමාදානං පච්චුප්පන්නසුඛඤ්චෙව ආයතිඤ්ච සුඛවිපාකං.

Bốn sự thực hành pháp – Này chư hiền, có sự thực hành pháp khổ trong hiện tại và có quả dị thục khổ trong tương lai. Này chư hiền, có sự thực hành pháp khổ trong hiện tại và có quả dị thục lạc trong tương lai. Này chư hiền, có sự thực hành pháp lạc trong hiện tại và có quả dị thục khổ trong tương lai. Này chư hiền, có sự thực hành pháp lạc trong hiện tại và có quả dị thục lạc trong tương lai.

‘‘චත්තාරො ධම්මක්ඛන්ධා – සීලක්ඛන්ධො, සමාධික්ඛන්ධො, පඤ්ඤාක්ඛන්ධො, විමුත්තික්ඛන්ධො.

Bốn pháp uẩn – giới uẩn, định uẩn, tuệ uẩn, giải thoát uẩn.

‘‘චත්තාරි බලානි – වීරියබලං, සතිබලං, සමාධිබලං, පඤ්ඤාබලං.

Bốn lực – tấn lực, niệm lực, định lực, tuệ lực.

‘‘චත්තාරි අධිට්ඨානානි – පඤ්ඤාධිට්ඨානං, සච්චාධිට්ඨානං, චාගාධිට්ඨානං, උපසමාධිට්ඨානං.

Bốn sự quyết định – trí tuệ quyết định, chân thật quyết định, xả ly quyết định, an tịnh quyết định.

312. ‘‘චත්තාරි [Pg.192] පඤ්හබ්‍යාකරණානි – එකංසබ්‍යාකරණීයො පඤ්හො, පටිපුච්ඡාබ්‍යාකරණීයො පඤ්හො, විභජ්ජබ්‍යාකරණීයො පඤ්හො, ඨපනීයො පඤ්හො.

312. Bốn cách trả lời câu hỏi – câu hỏi cần được trả lời một cách dứt khoát, câu hỏi cần được trả lời bằng cách hỏi lại, câu hỏi cần được trả lời bằng cách phân tích, câu hỏi cần được gác lại.

‘‘චත්තාරි කම්මානි – අත්ථාවුසො, කම්මං කණ්හං කණ්හවිපාකං; අත්ථාවුසො, කම්මං සුක්කං සුක්කවිපාකං; අත්ථාවුසො, කම්මං කණ්හසුක්කං කණ්හසුක්කවිපාකං; අත්ථාවුසො, කම්මං අකණ්හඅසුක්කං අකණ්හඅසුක්කවිපාකං කම්මක්ඛයාය සංවත්තති.

Bốn loại nghiệp – Này chư hiền, có nghiệp đen, quả đen; này chư hiền, có nghiệp trắng, quả trắng; này chư hiền, có nghiệp vừa đen vừa trắng, quả vừa đen vừa trắng; này chư hiền, có nghiệp không đen không trắng, quả không đen không trắng, đưa đến sự đoạn tận nghiệp.

‘‘චත්තාරො සච්ඡිකරණීයා ධම්මා – පුබ්බෙනිවාසො සතියා සච්ඡිකරණීයො; සත්තානං චුතූපපාතො චක්ඛුනා සච්ඡිකරණීයො; අට්ඨ විමොක්ඛා කායෙන සච්ඡිකරණීයා; ආසවානං ඛයො පඤ්ඤාය සච්ඡිකරණීයො.

Bốn pháp cần được chứng ngộ – tiền kiếp cần được chứng ngộ bằng niệm; sự sanh tử của chúng sanh cần được chứng ngộ bằng thiên nhãn; tám giải thoát cần được chứng ngộ bằng thân; sự đoạn tận các lậu hoặc cần được chứng ngộ bằng trí tuệ.

‘‘චත්තාරො ඔඝා – කාමොඝො, භවොඝො, දිට්ඨොඝො, අවිජ්ජොඝො.

Bốn bộc lưu – dục bộc lưu, hữu bộc lưu, kiến bộc lưu, vô minh bộc lưu.

‘‘චත්තාරො යොගා – කාමයොගො, භවයොගො, දිට්ඨියොගො, අවිජ්ජායොගො.

Bốn ách phược – dục ách phược, hữu ách phược, kiến ách phược, vô minh ách phược.

‘‘චත්තාරො විසඤ්ඤොගා – කාමයොගවිසඤ්ඤොගො, භවයොගවිසඤ්ඤොගො, දිට්ඨියොගවිසඤ්ඤොගො, අවිජ්ජායොගවිසඤ්ඤොගො.

Bốn sự ly hệ – ly hệ khỏi dục ách phược, ly hệ khỏi hữu ách phược, ly hệ khỏi kiến ách phược, ly hệ khỏi vô minh ách phược.

‘‘චත්තාරො ගන්ථා – අභිජ්ඣා කායගන්ථො, බ්‍යාපාදො කායගන්ථො, සීලබ්බතපරාමාසො කායගන්ථො, ඉදංසච්චාභිනිවෙසො කායගන්ථො.

Bốn triền phược nơi thân – tham ái là triền phược nơi thân, sân hận là triền phược nơi thân, giới cấm thủ là triền phược nơi thân, chấp thủ đây là sự thật là triền phược nơi thân.

‘‘චත්තාරි උපාදානානි – කාමුපාදානං, දිට්ඨුපාදානං, සීලබ්බතුපාදානං, අත්තවාදුපාදානං.

Bốn thủ – dục thủ, kiến thủ, giới cấm thủ, ngã luận thủ.

‘‘චතස්සො යොනියො – අණ්ඩජයොනි, ජලාබුජයොනි, සංසෙදජයොනි, ඔපපාතිකයොනි.

Bốn loại sanh – noãn sanh, thai sanh, thấp sanh, hóa sanh.

‘‘චතස්සො ගබ්භාවක්කන්තියො. ඉධාවුසො, එකච්චො අසම්පජානො මාතුකුච්ඡිං ඔක්කමති, අසම්පජානො මාතුකුච්ඡිස්මිං ඨාති, අසම්පජානො මාතුකුච්ඡිම්හා නික්ඛමති, අයං පඨමා ගබ්භාවක්කන්ති. පුන චපරං, ආවුසො, ඉධෙකච්චො [Pg.193] සම්පජානො මාතුකුච්ඡිං ඔක්කමති, අසම්පජානො මාතුකුච්ඡිස්මිං ඨාති, අසම්පජානො මාතුකුච්ඡිම්හා නික්ඛමති, අයං දුතියා ගබ්භාවක්කන්ති. පුන චපරං, ආවුසො, ඉධෙකච්චො සම්පජානො මාතුකුච්ඡිං ඔක්කමති, සම්පජානො මාතුකුච්ඡිස්මිං ඨාති, අසම්පජානො මාතුකුච්ඡිම්හා නික්ඛමති, අයං තතියා ගබ්භාවක්කන්ති. පුන චපරං, ආවුසො, ඉධෙකච්චො සම්පජානො මාතුකුච්ඡිං ඔක්කමති, සම්පජානො මාතුකුච්ඡිස්මිං ඨාති, සම්පජානො මාතුකුච්ඡිම්හා නික්ඛමති, අයං චතුත්ථා ගබ්භාවක්කන්ති.

Bốn cách nhập thai. Này chư hiền, ở đây có người không tỉnh giác đi vào bụng mẹ, không tỉnh giác trú trong bụng mẹ, không tỉnh giác ra khỏi bụng mẹ, đây là cách nhập thai thứ nhất. Lại nữa, này chư hiền, ở đây có người tỉnh giác đi vào bụng mẹ, không tỉnh giác trú trong bụng mẹ, không tỉnh giác ra khỏi bụng mẹ, đây là cách nhập thai thứ hai. Lại nữa, này chư hiền, ở đây có người tỉnh giác đi vào bụng mẹ, tỉnh giác trú trong bụng mẹ, không tỉnh giác ra khỏi bụng mẹ, đây là cách nhập thai thứ ba. Lại nữa, này chư hiền, ở đây có người tỉnh giác đi vào bụng mẹ, tỉnh giác trú trong bụng mẹ, tỉnh giác ra khỏi bụng mẹ, đây là cách nhập thai thứ tư.

‘‘චත්තාරො අත්තභාවපටිලාභා. අත්ථාවුසො, අත්තභාවපටිලාභො, යස්මිං අත්තභාවපටිලාභෙ අත්තසඤ්චෙතනායෙව කමති, නො පරසඤ්චෙතනා. අත්ථාවුසො, අත්තභාවපටිලාභො, යස්මිං අත්තභාවපටිලාභෙ පරසඤ්චෙතනායෙව කමති, නො අත්තසඤ්චෙතනා. අත්ථාවුසො, අත්තභාවපටිලාභො, යස්මිං අත්තභාවපටිලාභෙ අත්තසඤ්චෙතනා චෙව කමති පරසඤ්චෙතනා ච. අත්ථාවුසො, අත්තභාවපටිලාභො, යස්මිං අත්තභාවපටිලාභෙ නෙව අත්තසඤ්චෙතනා කමති, නො පරසඤ්චෙතනා.

Bốn cách thành tựu tự thể. Này chư hiền, có cách thành tựu tự thể mà trong đó chỉ có tự tư tác của mình có hiệu lực, không có tư tác của người khác. Này chư hiền, có cách thành tựu tự thể mà trong đó chỉ có tư tác của người khác có hiệu lực, không có tự tư tác của mình. Này chư hiền, có cách thành tựu tự thể mà trong đó cả tự tư tác của mình và tư tác của người khác đều có hiệu lực. Này chư hiền, có cách thành tựu tự thể mà trong đó cả tự tư tác của mình và tư tác của người khác đều không có hiệu lực.

313. ‘‘චතස්සො දක්ඛිණාවිසුද්ධියො. අත්ථාවුසො, දක්ඛිණා දායකතො විසුජ්ඣති නො පටිග්ගාහකතො. අත්ථාවුසො, දක්ඛිණා පටිග්ගාහකතො විසුජ්ඣති නො දායකතො. අත්ථාවුසො, දක්ඛිණා නෙව දායකතො විසුජ්ඣති නො පටිග්ගාහකතො. අත්ථාවුසො, දක්ඛිණා දායකතො චෙව විසුජ්ඣති පටිග්ගාහකතො ච.

313. Bốn sự thanh tịnh của vật cúng dường. Này chư hiền, có vật cúng dường được thanh tịnh từ người cho, không phải từ người nhận. Này chư hiền, có vật cúng dường được thanh tịnh từ người nhận, không phải từ người cho. Này chư hiền, có vật cúng dường không được thanh tịnh từ người cho, cũng không từ người nhận. Này chư hiền, có vật cúng dường được thanh tịnh từ cả người cho lẫn người nhận.

‘‘චත්තාරි සඞ්ගහවත්ථූනි – දානං, පෙය්‍යවජ්ජං, අත්ථචරියා, සමානත්තතා.

Bốn nhiếp pháp – bố thí, ái ngữ, lợi hành, đồng sự.

‘‘චත්තාරො අනරියවොහාරා – මුසාවාදො, පිසුණාවාචා, ඵරුසාවාචා, සම්ඵප්පලාපො.

Bốn cách nói năng không của bậc Thánh – nói dối, nói hai lưỡi, nói lời thô ác, nói lời vô ích.

‘‘චත්තාරො අරියවොහාරා – මුසාවාදා වෙරමණී, පිසුණාය වාචාය වෙරමණී, ඵරුසාය වාචාය වෙරමණී, සම්ඵප්පලාපා වෙරමණී.

Bốn cách nói năng của bậc Thánh – từ bỏ nói dối, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích.

‘‘අපරෙපි චත්තාරො අනරියවොහාරා – අදිට්ඨෙ දිට්ඨවාදිතා, අස්සුතෙ සුතවාදිතා, අමුතෙ මුතවාදිතා, අවිඤ්ඤාතෙ විඤ්ඤාතවාදිතා.

Lại nữa, bốn cách nói năng không của bậc Thánh khác – trong cái không thấy lại nói là đã thấy, trong cái không nghe lại nói là đã nghe, trong cái không cảm nhận lại nói là đã cảm nhận, trong cái không biết lại nói là đã biết.

‘‘අපරෙපි [Pg.194] චත්තාරො අරියවොහාරා – අදිට්ඨෙ අදිට්ඨවාදිතා, අස්සුතෙ අස්සුතවාදිතා, අමුතෙ අමුතවාදිතා, අවිඤ්ඤාතෙ අවිඤ්ඤාතවාදිතා.

“Lại nữa, có bốn ngôn ngữ của bậc Thánh: đối với điều không thấy, nói là không thấy; đối với điều không nghe, nói là không nghe; đối với điều không cảm nhận, nói là không cảm nhận; đối với điều không biết, nói là không biết.

‘‘අපරෙපි චත්තාරො අනරියවොහාරා – දිට්ඨෙ අදිට්ඨවාදිතා, සුතෙ අස්සුතවාදිතා, මුතෙ අමුතවාදිතා, විඤ්ඤාතෙ අවිඤ්ඤාතවාදිතා.

“Lại nữa, có bốn ngôn ngữ của người không phải bậc Thánh: đối với điều đã thấy, nói là không thấy; đối với điều đã nghe, nói là không nghe; đối với điều đã cảm nhận, nói là không cảm nhận; đối với điều đã biết, nói là không biết.

‘‘අපරෙපි චත්තාරො අරියවොහාරා – දිට්ඨෙ දිට්ඨවාදිතා, සුතෙ සුතවාදිතා, මුතෙ මුතවාදිතා, විඤ්ඤාතෙ විඤ්ඤාතවාදිතා.

“Lại nữa, có bốn ngôn ngữ của bậc Thánh: đối với điều đã thấy, nói là đã thấy; đối với điều đã nghe, nói là đã nghe; đối với điều đã cảm nhận, nói là đã cảm nhận; đối với điều đã biết, nói là đã biết.

314. ‘‘චත්තාරො පුග්ගලා. ඉධාවුසො, එකච්චො පුග්ගලො අත්තන්තපො හොති අත්තපරිතාපනානුයොගමනුයුත්තො. ඉධාවුසො, එකච්චො පුග්ගලො පරන්තපො හොති පරපරිතාපනානුයොගමනුයුත්තො. ඉධාවුසො, එකච්චො පුග්ගලො අත්තන්තපො ච හොති අත්තපරිතාපනානුයොගමනුයුත්තො, පරන්තපො ච පරපරිතාපනානුයොගමනුයුත්තො. ඉධාවුසො, එකච්චො පුග්ගලො නෙව අත්තන්තපො හොති න අත්තපරිතාපනානුයොගමනුයුත්තො න පරන්තපො න පරපරිතාපනානුයොගමනුයුත්තො. සො අනත්තන්තපො අපරන්තපො දිට්ඨෙව ධම්මෙ නිච්ඡාතො නිබ්බුතො සීතීභූතො සුඛප්පටිසංවෙදී බ්‍රහ්මභූතෙන අත්තනා විහරති.

314. “Có bốn hạng người. Này chư hiền, ở đây, có hạng người làm khổ mình, chuyên tâm thực hành khổ hạnh làm khổ mình. Này chư hiền, ở đây, có hạng người làm khổ người khác, chuyên tâm thực hành khổ hạnh làm khổ người khác. Này chư hiền, ở đây, có hạng người vừa làm khổ mình, chuyên tâm thực hành khổ hạnh làm khổ mình, vừa làm khổ người khác, chuyên tâm thực hành khổ hạnh làm khổ người khác. Này chư hiền, ở đây, có hạng người không làm khổ mình, không chuyên tâm thực hành khổ hạnh làm khổ mình, không làm khổ người khác, không chuyên tâm thực hành khổ hạnh làm khổ người khác. Vị ấy, người không làm khổ mình, không làm khổ người khác, ngay trong hiện tại, không còn khao khát, đã tịch tịnh, đã mát mẻ, cảm thọ lạc, sống với tự thân đã trở thành Phạm thiên.

‘‘අපරෙපි චත්තාරො පුග්ගලා. ඉධාවුසො, එකච්චො පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො හොති නො පරහිතාය. ඉධාවුසො, එකච්චො පුග්ගලො පරහිතාය පටිපන්නො හොති නො අත්තහිතාය. ඉධාවුසො, එකච්චො පුග්ගලො නෙව අත්තහිතාය පටිපන්නො හොති නො පරහිතාය. ඉධාවුසො, එකච්චො පුග්ගලො අත්තහිතාය චෙව පටිපන්නො හොති පරහිතාය ච.

“Lại nữa, có bốn hạng người. Này chư hiền, ở đây, có hạng người thực hành vì lợi ích của mình, không vì lợi ích của người khác. Này chư hiền, ở đây, có hạng người thực hành vì lợi ích của người khác, không vì lợi ích của mình. Này chư hiền, ở đây, có hạng người không thực hành vì lợi ích của mình, cũng không vì lợi ích của người khác. Này chư hiền, ở đây, có hạng người thực hành vì lợi ích của mình và cũng vì lợi ích của người khác.

‘‘අපරෙපි චත්තාරො පුග්ගලා – තමො තමපරායනො, තමො ජොතිපරායනො, ජොති තමපරායනො, ජොති ජොතිපරායනො.

“Lại nữa, có bốn hạng người: người từ bóng tối đi vào bóng tối, người từ bóng tối đi ra ánh sáng, người từ ánh sáng đi vào bóng tối, người từ ánh sáng đi ra ánh sáng.

‘‘අපරෙපි චත්තාරො පුග්ගලා – සමණමචලො, සමණපදුමො, සමණපුණ්ඩරීකො, සමණෙසු සමණසුඛුමාලො.

“Lại nữa, có bốn hạng người: sa-môn bất động, sa-môn như hoa sen hồng, sa-môn như hoa sen trắng, sa-môn tế nhị giữa các sa-môn.

‘‘ඉමෙ [Pg.195] ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන චත්තාරො ධම්මා සම්මදක්ඛාතා; තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං.

“Này chư hiền, bốn pháp này đã được Đức Thế Tôn ấy, bậc Tri Giả, bậc Kiến Giả, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác, khéo thuyết giảng; ở đây, tất cả chúng ta phải cùng nhau trùng tụng... vân vân... vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư thiên và loài người.

පඨමභාණවාරො නිට්ඨිතො.

Dứt phẩm tụng thứ nhất.

පඤ්චකං

Phẩm Năm Pháp

315. ‘‘අත්ථි ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන පඤ්ච ධම්මා සම්මදක්ඛාතා. තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමෙ පඤ්ච?

315. “Này chư hiền, có năm pháp đã được Đức Thế Tôn ấy, bậc Tri Giả, bậc Kiến Giả, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác, khéo thuyết giảng. Ở đây, tất cả chúng ta phải cùng nhau trùng tụng... vân vân... vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư thiên và loài người. Năm pháp ấy là gì?

‘‘පඤ්චක්ඛන්ධා. රූපක්ඛන්ධො වෙදනාක්ඛන්ධො සඤ්ඤාක්ඛන්ධො සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො.

“Năm uẩn: sắc uẩn, thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn.

‘‘පඤ්චුපාදානක්ඛන්ධා. රූපුපාදානක්ඛන්ධො වෙදනුපාදානක්ඛන්ධො සඤ්ඤුපාදානක්ඛන්ධො සඞ්ඛාරුපාදානක්ඛන්ධො විඤ්ඤාණුපාදානක්ඛන්ධො.

“Năm thủ uẩn: sắc thủ uẩn, thọ thủ uẩn, tưởng thủ uẩn, hành thủ uẩn, thức thủ uẩn.

‘‘පඤ්ච කාමගුණා. චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යා රූපා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසඤ්හිතා රජනීයා, සොතවිඤ්ඤෙය්‍යා සද්දා… ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යා ගන්ධා… ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යා රසා… කායවිඤ්ඤෙය්‍යා ඵොට්ඨබ්බා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසඤ්හිතා රජනීයා.

“Năm dục trưởng dưỡng: các sắc được nhận biết bởi nhãn thức, khả ái, khả hỷ, khả ý, đáng yêu, liên hệ đến dục, có khả năng làm nhiễm ô; các tiếng được nhận biết bởi nhĩ thức... các hương được nhận biết bởi tỷ thức... các vị được nhận biết bởi thiệt thức... các xúc được nhận biết bởi thân thức, khả ái, khả hỷ, khả ý, đáng yêu, liên hệ đến dục, có khả năng làm nhiễm ô.

‘‘පඤ්ච ගතියො – නිරයො, තිරච්ඡානයොනි, පෙත්තිවිසයො, මනුස්සා, දෙවා.

“Năm cõi: địa ngục, bàng sanh, ngạ quỷ, loài người, chư thiên.

‘‘පඤ්ච මච්ඡරියානි – ආවාසමච්ඡරියං, කුලමච්ඡරියං, ලාභමච්ඡරියං, වණ්ණමච්ඡරියං, ධම්මමච්ඡරියං.

“Năm sự bỏn xẻn: bỏn xẻn về trú xứ, bỏn xẻn về gia đình, bỏn xẻn về lợi lộc, bỏn xẻn về dung sắc, bỏn xẻn về pháp.

‘‘පඤ්ච නීවරණානි – කාමච්ඡන්දනීවරණං, බ්‍යාපාදනීවරණං, ථිනමිද්ධනීවරණං, උද්ධච්චකුක්කුච්චනීවරණං, විචිකිච්ඡානීවරණං.

“Năm triền cái: triền cái tham dục, triền cái sân hận, triền cái hôn trầm-thụy miên, triền cái trạo cử-hối quá, triền cái hoài nghi.

‘‘පඤ්ච ඔරම්භාගියානි සඤ්ඤොජනානි – සක්කායදිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, සීලබ්බතපරාමාසො, කාමච්ඡන්දො, බ්‍යාපාදො.

“Năm hạ phần kiết sử: thân kiến, hoài nghi, giới cấm thủ, tham dục, sân hận.

‘‘පඤ්ච [Pg.196] උද්ධම්භාගියානි සඤ්ඤොජනානි – රූපරාගො, අරූපරාගො, මානො, උද්ධච්චං, අවිජ්ජා.

“Năm thượng phần kiết sử: sắc ái, vô sắc ái, mạn, trạo cử, vô minh.

‘‘පඤ්ච සික්ඛාපදානි – පාණාතිපාතා වෙරමණී, අදින්නාදානා වෙරමණී, කාමෙසුමිච්ඡාචාරා වෙරමණී, මුසාවාදා වෙරමණී, සුරාමෙරයමජ්ජප්පමාදට්ඨානා වෙරමණී.

“Năm học giới: từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ dùng các chất say là rượu men rượu nấu là cơ sở của sự dễ duôi.

316. ‘‘පඤ්ච අභබ්බට්ඨානානි. අභබ්බො, ආවුසො, ඛීණාසවො භික්ඛු සඤ්චිච්ච පාණං ජීවිතා වොරොපෙතුං. අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියිතුං. අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු මෙථුනං ධම්මං පටිසෙවිතුං. අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු සම්පජානමුසා භාසිතුං. අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු සන්නිධිකාරකං කාමෙ පරිභුඤ්ජිතුං, සෙය්‍යථාපි පුබ්බෙ ආගාරිකභූතො.

316. “Năm điều không thể xảy ra. Này chư hiền, vị tỳ-khưu đã tận diệt các lậu hoặc không thể cố ý đoạt mạng sống của chúng sanh. Vị tỳ-khưu đã tận diệt các lậu hoặc không thể lấy của không cho được xem là trộm cắp. Vị tỳ-khưu đã tận diệt các lậu hoặc không thể thực hành dâm pháp. Vị tỳ-khưu đã tận diệt các lậu hoặc không thể cố ý nói dối. Vị tỳ-khưu đã tận diệt các lậu hoặc không thể tích trữ và hưởng thụ các dục như khi còn là người tại gia.

‘‘පඤ්ච බ්‍යසනානි – ඤාතිබ්‍යසනං, භොගබ්‍යසනං, රොගබ්‍යසනං, සීලබ්‍යසනං, දිට්ඨිබ්‍යසනං. නාවුසො, සත්තා ඤාතිබ්‍යසනහෙතු වා භොගබ්‍යසනහෙතු වා රොගබ්‍යසනහෙතු වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජන්ති. සීලබ්‍යසනහෙතු වා, ආවුසො, සත්තා දිට්ඨිබ්‍යසනහෙතු වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජන්ති.

“Năm sự tổn thất: tổn thất về quyến thuộc, tổn thất về tài sản, tổn thất vì bệnh tật, tổn thất về giới, tổn thất về tri kiến. Này chư hiền, chúng sanh không vì lý do tổn thất về quyến thuộc, hay vì lý do tổn thất về tài sản, hay vì lý do tổn thất vì bệnh tật mà sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này chư hiền, chính vì lý do tổn thất về giới, hay vì lý do tổn thất về tri kiến mà chúng sanh sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.

‘‘පඤ්ච සම්පදා – ඤාතිසම්පදා, භොගසම්පදා, ආරොග්‍යසම්පදා, සීලසම්පදා, දිට්ඨිසම්පදා. නාවුසො, සත්තා ඤාතිසම්පදාහෙතු වා භොගසම්පදාහෙතු වා ආරොග්‍යසම්පදාහෙතු වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජන්ති. සීලසම්පදාහෙතු වා, ආවුසො, සත්තා දිට්ඨිසම්පදාහෙතු වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජන්ති.

“Năm sự thành tựu: thành tựu về quyến thuộc, thành tựu về tài sản, thành tựu về sức khỏe, thành tựu về giới, thành tựu về tri kiến. Này chư hiền, chúng sanh không vì lý do thành tựu về quyến thuộc, hay vì lý do thành tựu về tài sản, hay vì lý do thành tựu về sức khỏe mà sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào thiện thú, thiên giới. Này chư hiền, chính vì lý do thành tựu về giới, hay vì lý do thành tựu về tri kiến mà chúng sanh sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào thiện thú, thiên giới.

‘‘පඤ්ච ආදීනවා දුස්සීලස්ස සීලවිපත්තියා. ඉධාවුසො, දුස්සීලො සීලවිපන්නො පමාදාධිකරණං මහතිං භොගජානිං නිගච්ඡති, අයං පඨමො ආදීනවො දුස්සීලස්ස සීලවිපත්තියා. පුන චපරං, ආවුසො, දුස්සීලස්ස සීලවිපන්නස්ස පාපකො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගච්ඡති, අයං දුතියො ආදීනවො දුස්සීලස්ස සීලවිපත්තියා. පුන චපරං, ආවුසො, දුස්සීලො සීලවිපන්නො [Pg.197] යඤ්ඤදෙව පරිසං උපසඞ්කමති යදි ඛත්තියපරිසං යදි බ්‍රාහ්මණපරිසං යදි ගහපතිපරිසං යදි සමණපරිසං, අවිසාරදො උපසඞ්කමති මඞ්කුභූතො, අයං තතියො ආදීනවො දුස්සීලස්ස සීලවිපත්තියා. පුන චපරං, ආවුසො, දුස්සීලො සීලවිපන්නො සම්මූළ්හො කාලං කරොති, අයං චතුත්ථො ආදීනවො දුස්සීලස්ස සීලවිපත්තියා. පුන චපරං, ආවුසො, දුස්සීලො සීලවිපන්නො කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජති, අයං පඤ්චමො ආදීනවො දුස්සීලස්ස සීලවිපත්තියා.

Năm sự nguy hại này cho người ác giới, do giới bị hư hoại. Này các hiền hữu, ở đây, người ác giới, giới bị hư hoại, do sự phóng dật, đi đến sự tổn thất tài sản lớn lao. Đây là sự nguy hại thứ nhất cho người ác giới, do giới bị hư hoại. Lại nữa, này các hiền hữu, đối với người ác giới, giới bị hư hoại, tiếng xấu đồn xa. Đây là sự nguy hại thứ hai cho người ác giới, do giới bị hư hoại. Lại nữa, này các hiền hữu, người ác giới, giới bị hư hoại, khi đi đến bất cứ hội chúng nào, hoặc là hội chúng Sát-đế-lỵ, hoặc là hội chúng Bà-la-môn, hoặc là hội chúng gia chủ, hoặc là hội chúng Sa-môn, người ấy đi đến với vẻ sợ sệt, rụt rè. Đây là sự nguy hại thứ ba cho người ác giới, do giới bị hư hoại. Lại nữa, này các hiền hữu, người ác giới, giới bị hư hoại, làm thời mạng trong trạng thái mê muội. Đây là sự nguy hại thứ tư cho người ác giới, do giới bị hư hoại. Lại nữa, này các hiền hữu, người ác giới, giới bị hư hoại, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi khổ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Đây là sự nguy hại thứ năm cho người ác giới, do giới bị hư hoại.

‘‘පඤ්ච ආනිසංසා සීලවතො සීලසම්පදාය. ඉධාවුසො, සීලවා සීලසම්පන්නො අප්පමාදාධිකරණං මහන්තං භොගක්ඛන්ධං අධිගච්ඡති, අයං පඨමො ආනිසංසො සීලවතො සීලසම්පදාය. පුන චපරං, ආවුසො, සීලවතො සීලසම්පන්නස්ස කල්‍යාණො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගච්ඡති, අයං දුතියො ආනිසංසො සීලවතො සීලසම්පදාය. පුන චපරං, ආවුසො, සීලවා සීලසම්පන්නො යඤ්ඤදෙව පරිසං උපසඞ්කමති යදි ඛත්තියපරිසං යදි බ්‍රාහ්මණපරිසං යදි ගහපතිපරිසං යදි සමණපරිසං, විසාරදො උපසඞ්කමති අමඞ්කුභූතො, අයං තතියො ආනිසංසො සීලවතො සීලසම්පදාය. පුන චපරං, ආවුසො, සීලවා සීලසම්පන්නො අසම්මූළ්හො කාලං කරොති, අයං චතුත්ථො ආනිසංසො සීලවතො සීලසම්පදාය. පුන චපරං, ආවුසො, සීලවා සීලසම්පන්නො කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජති, අයං පඤ්චමො ආනිසංසො සීලවතො සීලසම්පදාය.

Năm quả báu này cho người có giới, do giới được đầy đủ. Này các hiền hữu, ở đây, người có giới, giới được đầy đủ, do sự không phóng dật, đạt được khối tài sản lớn. Đây là quả báu thứ nhất cho người có giới, do giới được đầy đủ. Lại nữa, này các hiền hữu, đối với người có giới, giới được đầy đủ, tiếng tốt đồn xa. Đây là quả báu thứ hai cho người có giới, do giới được đầy đủ. Lại nữa, này các hiền hữu, người có giới, giới được đầy đủ, khi đi đến bất cứ hội chúng nào, hoặc là hội chúng Sát-đế-lỵ, hoặc là hội chúng Bà-la-môn, hoặc là hội chúng gia chủ, hoặc là hội chúng Sa-môn, người ấy đi đến với vẻ tự tin, không rụt rè. Đây là quả báu thứ ba cho người có giới, do giới được đầy đủ. Lại nữa, này các hiền hữu, người có giới, giới được đầy đủ, làm thời mạng trong trạng thái không mê muội. Đây là quả báu thứ tư cho người có giới, do giới được đầy đủ. Lại nữa, này các hiền hữu, người có giới, giới được đầy đủ, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào thiện thú, cõi trời. Đây là quả báu thứ năm cho người có giới, do giới được đầy đủ.

‘‘චොදකෙන, ආවුසො, භික්ඛුනා පරං චොදෙතුකාමෙන පඤ්ච ධම්මෙ අජ්ඣත්තං උපට්ඨපෙත්වා පරො චොදෙතබ්බො. කාලෙන වක්ඛාමි නො අකාලෙන, භූතෙන වක්ඛාමි නො අභූතෙන, සණ්හෙන වක්ඛාමි නො ඵරුසෙන, අත්ථසංහිතෙන වක්ඛාමි නො අනත්ථසංහිතෙන, මෙත්තචිත්තෙන වක්ඛාමි නො දොසන්තරෙනාති. චොදකෙන, ආවුසො, භික්ඛුනා පරං චොදෙතුකාමෙන ඉමෙ පඤ්ච ධම්මෙ අජ්ඣත්තං උපට්ඨපෙත්වා පරො චොදෙතබ්බො.

Này các hiền hữu, vị tỳ khưu muốn khiển trách người khác, sau khi đã thiết lập năm pháp này trong nội tâm, mới nên khiển trách người khác. (Nghĩ rằng:) ‘Tôi sẽ nói đúng thời, không nói phi thời; tôi sẽ nói điều thật, không nói điều không thật; tôi sẽ nói lời nhu hòa, không nói lời thô ác; tôi sẽ nói lời có lợi ích, không nói lời không có lợi ích; tôi sẽ nói với tâm từ, không nói với tâm sân.’ Này các hiền hữu, vị tỳ khưu muốn khiển trách người khác, sau khi đã thiết lập năm pháp này trong nội tâm, mới nên khiển trách người khác.

317. ‘‘පඤ්ච [Pg.198] පධානියඞ්ගානි. ඉධාවුසො, භික්ඛු සද්ධො හොති, සද්දහති තථාගතස්ස බොධිං – ‘ඉතිපි සො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො, ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා’ති. අප්පාබාධො හොති අප්පාතඞ්කො, සමවෙපාකිනියා ගහණියා සමන්නාගතො නාතිසීතාය නාච්චුණ්හාය මජ්ඣිමාය පධානක්ඛමාය. අසඨො හොති අමායාවී, යථාභූතං අත්තානං ආවිකත්තා සත්ථරි වා විඤ්ඤූසු වා සබ්‍රහ්මචාරීසු. ආරද්ධවීරියො විහරති අකුසලානං ධම්මානං පහානාය කුසලානං ධම්මානං උපසම්පදාය ථාමවා දළ්හපරක්කමො අනික්ඛිත්තධුරො කුසලෙසු ධම්මෙසු. පඤ්ඤවා හොති උදයත්ථගාමිනියා පඤ්ඤාය සමන්නාගතො අරියාය නිබ්බෙධිකාය සම්මාදුක්ඛක්ඛයගාමිනියා.

317. Năm chi phần của sự tinh tấn. Này các hiền hữu, ở đây, vị tỳ khưu có đức tin, tin vào sự giác ngộ của Như Lai rằng: ‘Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.’ Vị ấy ít bệnh, ít não, sở hữu tỳ vị tiêu hóa đều, không quá lạnh, không quá nóng, trung bình, thích hợp cho sự tinh tấn. Vị ấy không xảo trá, không lừa dối, bộc lộ bản thân đúng như thật đối với bậc Đạo Sư, hoặc đối với các bậc trí, hoặc đối với các vị đồng phạm hạnh. Vị ấy sống tinh cần tinh tấn để đoạn trừ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, có nghị lực, kiên trì, không từ bỏ gánh nặng trong các pháp thiện. Vị ấy có trí tuệ, sở hữu trí tuệ thấy rõ sự sanh diệt, là trí tuệ bậc thánh, có khả năng xuyên thủng, đưa đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh.

318. ‘‘පඤ්ච සුද්ධාවාසා – අවිහා, අතප්පා, සුදස්සා, සුදස්සී, අකනිට්ඨා.

318. Năm cõi Tịnh Cư là: Vô Phiền, Vô Nhiệt, Thiện Kiến, Thiện Hiện, và Sắc Cứu Cánh.

‘‘පඤ්ච අනාගාමිනො – අන්තරාපරිනිබ්බායී, උපහච්චපරිනිබ්බායී, අසඞ්ඛාරපරිනිබ්බායී, සසඞ්ඛාරපරිනිබ්බායී, උද්ධංසොතොඅකනිට්ඨගාමී.

Năm hạng Bất Lai là: vị Trung gian Bát-niết-bàn, vị Tổn hại Bát-niết-bàn, vị Vô hành Bát-niết-bàn, vị Hữu hành Bát-niết-bàn, và vị Thượng lưu đi đến cõi Sắc Cứu Cánh.

319. ‘‘පඤ්ච චෙතොඛිලා. ඉධාවුසො, භික්ඛු සත්ථරි කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති නාධිමුච්චති න සම්පසීදති. යො සො, ආවුසො, භික්ඛු සත්ථරි කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති නාධිමුච්චති න සම්පසීදති, තස්ස චිත්තං න නමති ආතප්පාය අනුයොගාය සාතච්චාය පධානාය, යස්ස චිත්තං න නමති ආතප්පාය අනුයොගාය සාතච්චාය පධානාය, අයං පඨමො චෙතොඛිලො. පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ධම්මෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති…පෙ… සඞ්ඝෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති… සික්ඛාය කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති… සබ්‍රහ්මචාරීසු කුපිතො හොති අනත්තමනො ආහතචිත්තො ඛිලජාතො. යො සො, ආවුසො, භික්ඛු සබ්‍රහ්මචාරීසු කුපිතො හොති අනත්තමනො ආහතචිත්තො ඛිලජාතො, තස්ස චිත්තං න නමති ආතප්පාය අනුයොගාය සාතච්චාය පධානාය, යස්ස චිත්තං න නමති ආතප්පාය අනුයොගාය සාතච්චාය පධානාය, අයං පඤ්චමො චෙතොඛිලො.

319. Năm sự hoang vu của tâm. Này các hiền hữu, ở đây, vị tỳ khưu nghi ngờ, do dự, không quyết đoán, không tịnh tín nơi bậc Đạo Sư. Này các hiền hữu, vị tỳ khưu nào nghi ngờ, do dự, không quyết đoán, không tịnh tín nơi bậc Đạo Sư, tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn. Vị nào mà tâm không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn, đây là sự hoang vu của tâm thứ nhất. Lại nữa, này các hiền hữu, vị tỳ khưu nghi ngờ, do dự nơi Pháp... (như trên)... nghi ngờ, do dự nơi Tăng... nghi ngờ, do dự nơi học giới... phẫn nộ, không hoan hỷ, tâm bị tổn thương, tâm trở nên chai cứng đối với các vị đồng phạm hạnh. Này các hiền hữu, vị tỳ khưu nào phẫn nộ, không hoan hỷ, tâm bị tổn thương, tâm trở nên chai cứng đối với các vị đồng phạm hạnh, tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn. Vị nào mà tâm không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn, đây là sự hoang vu của tâm thứ năm.

320. ‘‘පඤ්ච චෙතසොවිනිබන්ධා. ඉධාවුසො, භික්ඛු කාමෙසු අවීතරාගො හොති අවිගතච්ඡන්දො අවිගතපෙමො අවිගතපිපාසො අවිගතපරිළාහො [Pg.199] අවිගතතණ්හො. යො සො, ආවුසො, භික්ඛු කාමෙසු අවීතරාගො හොති අවිගතච්ඡන්දො අවිගතපෙමො අවිගතපිපාසො අවිගතපරිළාහො අවිගතතණ්හො, තස්ස චිත්තං න නමති ආතප්පාය අනුයොගාය සාතච්චාය පධානාය. යස්ස චිත්තං න නමති ආතප්පාය අනුයොගාය සාතච්චාය පධානාය. අයං පඨමො චෙතසො විනිබන්ධො. පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු කායෙ අවීතරාගො හොති…පෙ… රූපෙ අවීතරාගො හොති…පෙ… පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු යාවදත්ථං උදරාවදෙහකං භුඤ්ජිත්වා සෙය්‍යසුඛං පස්සසුඛං මිද්ධසුඛං අනුයුත්තො විහරති…පෙ… පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු අඤ්ඤතරං දෙවනිකායං පණිධාය බ්‍රහ්මචරියං චරති – ‘ඉමිනාහං සීලෙන වා වතෙන වා තපෙන වා බ්‍රහ්මචරියෙන වා දෙවො වා භවිස්සාමි දෙවඤ්ඤතරො වා’ති. යො සො, ආවුසො, භික්ඛු අඤ්ඤතරං දෙවනිකායං පණිධාය බ්‍රහ්මචරියං චරති – ‘ඉමිනාහං සීලෙන වා වතෙන වා තපෙන වා බ්‍රහ්මචරියෙන වා දෙවො වා භවිස්සාමි දෙවඤ්ඤතරො වා’ති, තස්ස චිත්තං න නමති ආතප්පාය අනුයොගාය සාතච්චාය පධානාය. යස්ස චිත්තං න නමති ආතප්පාය අනුයොගාය සාතච්චාය පධානාය. අයං පඤ්චමො චෙතසො විනිබන්ධො.

320. Này chư hiền, có năm pháp trói buộc của tâm. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu đối với các dục chưa ly tham, chưa ly dục, chưa ly ái, chưa hết khao khát, chưa hết nhiệt não, chưa hết ái dục. Này chư hiền, vị tỳ khưu nào đối với các dục chưa ly tham, chưa ly dục, chưa ly ái, chưa hết khao khát, chưa hết nhiệt não, chưa hết ái dục, tâm của vị ấy không hướng đến sự tinh cần, không hướng đến sự chuyên chú, không hướng đến sự kiên trì, không hướng đến sự tinh tấn. Tâm của vị nào không hướng đến sự tinh cần, không hướng đến sự chuyên chú, không hướng đến sự kiên trì, không hướng đến sự tinh tấn. Đây là pháp trói buộc của tâm thứ nhất. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu chưa ly tham đối với thân... (như trên)... chưa ly tham đối với sắc... (như trên)... Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu sau khi ăn no cho đến thỏa thích, sống chuyên tâm vào sự thoải mái của việc nằm, sự thoải mái của việc co mình, sự thoải mái của sự ngủ nghỉ... (như trên)... Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu thực hành phạm hạnh với ước nguyện được sanh vào một hội chúng chư thiên nào đó: ‘Mong rằng với giới này, hoặc với hạnh này, hoặc với khổ hạnh này, hoặc với phạm hạnh này, ta sẽ trở thành một vị trời hay một trong các vị trời.’ Này chư hiền, vị tỳ khưu nào thực hành phạm hạnh với ước nguyện được sanh vào một hội chúng chư thiên nào đó: ‘Mong rằng với giới này, hoặc với hạnh này, hoặc với khổ hạnh này, hoặc với phạm hạnh này, ta sẽ trở thành một vị trời hay một trong các vị trời,’ tâm của vị ấy không hướng đến sự tinh cần, không hướng đến sự chuyên chú, không hướng đến sự kiên trì, không hướng đến sự tinh tấn. Tâm của vị nào không hướng đến sự tinh cần, không hướng đến sự chuyên chú, không hướng đến sự kiên trì, không hướng đến sự tinh tấn. Đây là pháp trói buộc của tâm thứ năm.

‘‘පඤ්චින්ද්‍රියානි – චක්ඛුන්ද්‍රියං, සොතින්ද්‍රියං, ඝානින්ද්‍රියං, ජිව්හින්ද්‍රියං, කායින්ද්‍රියං.

Năm quyền là: nhãn quyền, nhĩ quyền, tỷ quyền, thiệt quyền, thân quyền.

‘‘අපරානිපි පඤ්චින්ද්‍රියානි – සුඛින්ද්‍රියං, දුක්ඛින්ද්‍රියං, සොමනස්සින්ද්‍රියං, දොමනස්සින්ද්‍රියං, උපෙක්ඛින්ද්‍රියං.

Lại nữa, có năm quyền khác là: lạc quyền, khổ quyền, hỷ quyền, ưu quyền, xả quyền.

‘‘අපරානිපි පඤ්චින්ද්‍රියානි – සද්ධින්ද්‍රියං, වීරියින්ද්‍රියං, සතින්ද්‍රියං, සමාධින්ද්‍රියං, පඤ්ඤින්ද්‍රියං.

Lại nữa, có năm quyền khác là: tín quyền, tấn quyền, niệm quyền, định quyền, tuệ quyền.

321. ‘‘පඤ්ච නිස්සරණියා ධාතුයො. ඉධාවුසො, භික්ඛුනො කාමෙ මනසිකරොතො කාමෙසු චිත්තං න පක්ඛන්දති න පසීදති න සන්තිට්ඨති න විමුච්චති. නෙක්ඛම්මං ඛො පනස්ස මනසිකරොතො නෙක්ඛම්මෙ චිත්තං පක්ඛන්දති පසීදති සන්තිට්ඨති විමුච්චති. තස්ස තං චිත්තං සුගතං සුභාවිතං සුවුට්ඨිතං සුවිමුත්තං විසංයුත්තං කාමෙහි. යෙ ච කාමපච්චයා උප්පජ්ජන්ති ආසවා විඝාතා පරිළාහා, මුත්තො සො තෙහි, න සො තං වෙදනං වෙදෙති. ඉදමක්ඛාතං කාමානං නිස්සරණං.

321. Năm pháp xuất ly. Này chư hiền, ở đây, khi vị tỳ khưu tác ý đến các dục, tâm không đi vào các dục, không tịnh tín, không an trú, không hướng đến. Nhưng khi vị ấy tác ý đến sự xuất ly, tâm đi vào sự xuất ly, tịnh tín, an trú, hướng đến. Tâm ấy của vị ấy được khéo đi, khéo tu tập, khéo đứng vững, khéo giải thoát, không liên quan đến các dục. Và những lậu hoặc, phiền não, nhiệt não nào sanh khởi do duyên các dục, vị ấy được giải thoát khỏi các pháp ấy, vị ấy không cảm thọ cảm giác ấy. Đây được gọi là sự xuất ly khỏi các dục.

‘‘පුන [Pg.200] චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො බ්‍යාපාදං මනසිකරොතො බ්‍යාපාදෙ චිත්තං න පක්ඛන්දති න පසීදති න සන්තිට්ඨති න විමුච්චති. අබ්‍යාපාදං ඛො පනස්ස මනසිකරොතො අබ්‍යාපාදෙ චිත්තං පක්ඛන්දති පසීදති සන්තිට්ඨති විමුච්චති. තස්ස තං චිත්තං සුගතං සුභාවිතං සුවුට්ඨිතං සුවිමුත්තං විසංයුත්තං බ්‍යාපාදෙන. යෙ ච බ්‍යාපාදපච්චයා උප්පජ්ජන්ති ආසවා විඝාතා පරිළාහා, මුත්තො සො තෙහි, න සො තං වෙදනං වෙදෙති. ඉදමක්ඛාතං බ්‍යාපාදස්ස නිස්සරණං.

Lại nữa, này chư hiền, khi vị tỳ khưu tác ý đến sân, tâm không đi vào sân, không tịnh tín, không an trú, không hướng đến. Nhưng khi vị ấy tác ý đến vô sân, tâm đi vào vô sân, tịnh tín, an trú, hướng đến. Tâm ấy của vị ấy được khéo đi, khéo tu tập, khéo đứng vững, khéo giải thoát, không liên quan đến sân. Và những lậu hoặc, phiền não, nhiệt não nào sanh khởi do duyên sân, vị ấy được giải thoát khỏi các pháp ấy, vị ấy không cảm thọ cảm giác ấy. Đây được gọi là sự xuất ly khỏi sân.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො විහෙසං මනසිකරොතො විහෙසාය චිත්තං න පක්ඛන්දති න පසීදති න සන්තිට්ඨති න විමුච්චති. අවිහෙසං ඛො පනස්ස මනසිකරොතො අවිහෙසාය චිත්තං පක්ඛන්දති පසීදති සන්තිට්ඨති විමුච්චති. තස්ස තං චිත්තං සුගතං සුභාවිතං සුවුට්ඨිතං සුවිමුත්තං විසංයුත්තං විහෙසාය. යෙ ච විහෙසාපච්චයා උප්පජ්ජන්ති ආසවා විඝාතා පරිළාහා, මුත්තො සො තෙහි, න සො තං වෙදනං වෙදෙති. ඉදමක්ඛාතං විහෙසාය නිස්සරණං.

Lại nữa, này chư hiền, khi vị tỳ khưu tác ý đến hại, tâm không đi vào hại, không tịnh tín, không an trú, không hướng đến. Nhưng khi vị ấy tác ý đến vô hại, tâm đi vào vô hại, tịnh tín, an trú, hướng đến. Tâm ấy của vị ấy được khéo đi, khéo tu tập, khéo đứng vững, khéo giải thoát, không liên quan đến hại. Và những lậu hoặc, phiền não, nhiệt não nào sanh khởi do duyên hại, vị ấy được giải thoát khỏi các pháp ấy, vị ấy không cảm thọ cảm giác ấy. Đây được gọi là sự xuất ly khỏi hại.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො රූපෙ මනසිකරොතො රූපෙසු චිත්තං න පක්ඛන්දති න පසීදති න සන්තිට්ඨති න විමුච්චති. අරූපං ඛො පනස්ස මනසිකරොතො අරූපෙ චිත්තං පක්ඛන්දති පසීදති සන්තිට්ඨති විමුච්චති. තස්ස තං චිත්තං සුගතං සුභාවිතං සුවුට්ඨිතං සුවිමුත්තං විසංයුත්තං රූපෙහි. යෙ ච රූපපච්චයා උප්පජ්ජන්ති ආසවා විඝාතා පරිළාහා, මුත්තො සො තෙහි, න සො තං වෙදනං වෙදෙති. ඉදමක්ඛාතං රූපානං නිස්සරණං.

Lại nữa, này chư hiền, khi vị tỳ khưu tác ý đến các sắc, tâm không đi vào các sắc, không tịnh tín, không an trú, không hướng đến. Nhưng khi vị ấy tác ý đến vô sắc, tâm đi vào vô sắc, tịnh tín, an trú, hướng đến. Tâm ấy của vị ấy được khéo đi, khéo tu tập, khéo đứng vững, khéo giải thoát, không liên quan đến các sắc. Và những lậu hoặc, phiền não, nhiệt não nào sanh khởi do duyên các sắc, vị ấy được giải thoát khỏi các pháp ấy, vị ấy không cảm thọ cảm giác ấy. Đây được gọi là sự xuất ly khỏi các sắc.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො සක්කායං මනසිකරොතො සක්කායෙ චිත්තං න පක්ඛන්දති න පසීදති න සන්තිට්ඨති න විමුච්චති. සක්කායනිරොධං ඛො පනස්ස මනසිකරොතො සක්කායනිරොධෙ චිත්තං පක්ඛන්දති පසීදති සන්තිට්ඨති විමුච්චති. තස්ස තං චිත්තං සුගතං සුභාවිතං සුවුට්ඨිතං සුවිමුත්තං විසංයුත්තං සක්කායෙන. යෙ ච සක්කායපච්චයා උප්පජ්ජන්ති ආසවා විඝාතා පරිළාහා, මුත්තො සො තෙහි, න සො තං වෙදනං වෙදෙති. ඉදමක්ඛාතං සක්කායස්ස නිස්සරණං.

Lại nữa, này chư hiền, khi vị tỳ khưu tác ý đến thân, tâm không đi vào thân, không tịnh tín, không an trú, không hướng đến. Nhưng khi vị ấy tác ý đến thân diệt, tâm đi vào thân diệt, tịnh tín, an trú, hướng đến. Tâm ấy của vị ấy được khéo đi, khéo tu tập, khéo đứng vững, khéo giải thoát, không liên quan đến thân. Và những lậu hoặc, phiền não, nhiệt não nào sanh khởi do duyên thân, vị ấy được giải thoát khỏi các pháp ấy, vị ấy không cảm thọ cảm giác ấy. Đây được gọi là sự xuất ly khỏi thân.

322. ‘‘පඤ්ච විමුත්තායතනානි. ඉධාවුසො, භික්ඛුනො සත්ථා ධම්මං දෙසෙති අඤ්ඤතරො වා ගරුට්ඨානියො සබ්‍රහ්මචාරී. යථා යථා, ආවුසො, භික්ඛුනො සත්ථා ධම්මං දෙසෙති අඤ්ඤතරො වා ගරුට්ඨානියො සබ්‍රහ්මචාරී[Pg.201]. තථා තථා සො තස්මිං ධම්මෙ අත්ථපටිසංවෙදී ච හොති ධම්මපටිසංවෙදී ච. තස්ස අත්ථපටිසංවෙදිනො ධම්මපටිසංවෙදිනො පාමොජ්ජං ජායති, පමුදිතස්ස පීති ජායති, පීතිමනස්ස කායො පස්සම්භති, පස්සද්ධකායො සුඛං වෙදෙති, සුඛිනො චිත්තං සමාධියති. ඉදං පඨමං විමුත්තායතනං.

322. Năm pháp là nhân duyên giải thoát. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu được bậc Đạo Sư thuyết giảng Pháp, hoặc một vị đồng phạm hạnh đáng kính nào đó. Này chư hiền, tùy theo cách thức nào mà bậc Đạo Sư thuyết giảng Pháp cho vị tỳ khưu, hoặc một vị đồng phạm hạnh đáng kính nào đó, thì theo cách thức ấy, vị ấy cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được pháp trong giáo pháp ấy. Vị ấy, người cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được pháp, sự hân hoan phát sanh; khi đã hoan hỷ, hỷ phát sanh; khi tâm có hỷ, thân được khinh an; khi thân khinh an, vị ấy cảm thọ lạc; khi có lạc, tâm được định tĩnh. Đây là nhân duyên giải thoát thứ nhất.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො න හෙව ඛො සත්ථා ධම්මං දෙසෙති අඤ්ඤතරො වා ගරුට්ඨානියො සබ්‍රහ්මචාරී, අපි ච ඛො යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං විත්ථාරෙන පරෙසං දෙසෙති…පෙ… අපි ච ඛො යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං විත්ථාරෙන සජ්ඣායං කරොති…පෙ… අපි ච ඛො යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං චෙතසා අනුවිතක්කෙති අනුවිචාරෙති මනසානුපෙක්ඛති…පෙ… අපි ච ඛ්වස්ස අඤ්ඤතරං සමාධිනිමිත්තං සුග්ගහිතං හොති සුමනසිකතං සූපධාරිතං සුප්පටිවිද්ධං පඤ්ඤාය. යථා යථා, ආවුසො, භික්ඛුනො අඤ්ඤතරං සමාධිනිමිත්තං සුග්ගහිතං හොති සුමනසිකතං සූපධාරිතං සුප්පටිවිද්ධං පඤ්ඤාය තථා තථා සො තස්මිං ධම්මෙ අත්ථපටිසංවෙදී ච හොති ධම්මපටිසංවෙදී ච. තස්ස අත්ථපටිසංවෙදිනො ධම්මපටිසංවෙදිනො පාමොජ්ජං ජායති, පමුදිතස්ස පීති ජායති, පීතිමනස්ස කායො පස්සම්භති, පස්සද්ධකායො සුඛං වෙදෙති, සුඛිනො චිත්තං සමාධියති. ඉදං පඤ්චමං විමුත්තායතනං.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu không được bậc Đạo Sư thuyết giảng Pháp, cũng không được một vị đồng phạm hạnh đáng kính nào đó thuyết giảng, nhưng vị ấy thuyết giảng Pháp cho người khác một cách rộng rãi theo như đã được nghe, theo như đã được học... ... Lại nữa, vị ấy tụng đọc một cách rộng rãi Pháp theo như đã được nghe, theo như đã được học... ... Lại nữa, vị ấy suy xét, thẩm sát, quán chiếu bằng tâm về Pháp theo như đã được nghe, theo như đã được học... ... Lại nữa, một định tướng nào đó đã được vị ấy khéo nắm giữ, khéo tác ý, khéo ghi nhận, khéo thể nhập bằng trí tuệ. Này chư hiền, tùy theo cách thức nào mà một định tướng nào đó đã được vị tỳ khưu khéo nắm giữ, khéo tác ý, khéo ghi nhận, khéo thể nhập bằng trí tuệ, thì theo cách thức ấy, vị ấy cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được pháp trong giáo pháp ấy. Vị ấy, người cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được pháp, sự hân hoan phát sanh; khi đã hoan hỷ, hỷ phát sanh; khi tâm có hỷ, thân được khinh an; khi thân khinh an, vị ấy cảm thọ lạc; khi có lạc, tâm được định tĩnh. Đây là nhân duyên giải thoát thứ năm.

‘‘පඤ්ච විමුත්තිපරිපාචනීයා සඤ්ඤා – අනිච්චසඤ්ඤා, අනිච්චෙ දුක්ඛසඤ්ඤා, දුක්ඛෙ අනත්තසඤ්ඤා, පහානසඤ්ඤා, විරාගසඤ්ඤා.

Năm tưởng làm cho giải thoát được chín muồi: tưởng vô thường, tưởng về khổ trong cái vô thường, tưởng về vô ngã trong cái khổ, tưởng về sự đoạn tận, tưởng về sự ly tham.

‘‘ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන පඤ්ච ධම්මා සම්මදක්ඛාතා; තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං.

Này chư hiền, năm pháp này đã được Thế Tôn, bậc Toàn Tri, Toàn Giác, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, khéo thuyết giảng; ở đây, tất cả chúng ta phải cùng nhau trùng tụng... ... vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư thiên và loài người.

ඡක්කං

Phẩm Sáu Pháp

323. ‘‘අත්ථි ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන ඡ ධම්මා සම්මදක්ඛාතා; තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමෙ ඡ?

323. Này chư hiền, có sáu pháp đã được Thế Tôn, bậc Toàn Tri, Toàn Giác, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, khéo thuyết giảng; ở đây, tất cả chúng ta phải cùng nhau trùng tụng... ... vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư thiên và loài người. Sáu pháp ấy là gì?

‘‘ඡ අජ්ඣත්තිකානි [Pg.202] ආයතනානි – චක්ඛායතනං, සොතායතනං, ඝානායතනං, ජිව්හායතනං, කායායතනං, මනායතනං.

Sáu nội xứ: nhãn xứ, nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ.

‘‘ඡ බාහිරානි ආයතනානි – රූපායතනං, සද්දායතනං, ගන්ධායතනං, රසායතනං, ඵොට්ඨබ්බායතනං, ධම්මායතනං.

Sáu ngoại xứ: sắc xứ, thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, pháp xứ.

‘‘ඡ විඤ්ඤාණකායා – චක්ඛුවිඤ්ඤාණං, සොතවිඤ්ඤාණං, ඝානවිඤ්ඤාණං, ජිව්හාවිඤ්ඤාණං, කායවිඤ්ඤාණං, මනොවිඤ්ඤාණං.

Sáu thân thức: nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức, ý thức.

‘‘ඡ ඵස්සකායා – චක්ඛුසම්ඵස්සො, සොතසම්ඵස්සො, ඝානසම්ඵස්සො, ජිව්හාසම්ඵස්සො, කායසම්ඵස්සො, මනොසම්ඵස්සො.

Sáu thân xúc: nhãn xúc, nhĩ xúc, tỷ xúc, thiệt xúc, thân xúc, ý xúc.

‘‘ඡ වෙදනාකායා – චක්ඛුසම්ඵස්සජා වෙදනා, සොතසම්ඵස්සජා වෙදනා, ඝානසම්ඵස්සජා වෙදනා, ජිව්හාසම්ඵස්සජා වෙදනා, කායසම්ඵස්සජා වෙදනා, මනොසම්ඵස්සජා වෙදනා.

Sáu thân thọ: thọ sanh do nhãn xúc, thọ sanh do nhĩ xúc, thọ sanh do tỷ xúc, thọ sanh do thiệt xúc, thọ sanh do thân xúc, thọ sanh do ý xúc.

‘‘ඡ සඤ්ඤාකායා – රූපසඤ්ඤා, සද්දසඤ්ඤා, ගන්ධසඤ්ඤා, රසසඤ්ඤා, ඵොට්ඨබ්බසඤ්ඤා, ධම්මසඤ්ඤා.

Sáu thân tưởng: sắc tưởng, thanh tưởng, hương tưởng, vị tưởng, xúc tưởng, pháp tưởng.

‘‘ඡ සඤ්චෙතනාකායා – රූපසඤ්චෙතනා, සද්දසඤ්චෙතනා, ගන්ධසඤ්චෙතනා, රසසඤ්චෙතනා, ඵොට්ඨබ්බසඤ්චෙතනා, ධම්මසඤ්චෙතනා.

Sáu thân tư: sắc tư, thanh tư, hương tư, vị tư, xúc tư, pháp tư.

‘‘ඡ තණ්හාකායා – රූපතණ්හා, සද්දතණ්හා, ගන්ධතණ්හා, රසතණ්හා, ඵොට්ඨබ්බතණ්හා, ධම්මතණ්හා.

Sáu thân ái: sắc ái, thanh ái, hương ái, vị ái, xúc ái, pháp ái.

324. ‘‘ඡ අගාරවා. ඉධාවුසො, භික්ඛු සත්ථරි අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො; ධම්මෙ අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො; සඞ්ඝෙ අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො; සික්ඛාය අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො; අප්පමාදෙ අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො; පටිසන්ථාරෙ අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො.

324. Sáu sự không tôn kính. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu sống không tôn kính, không thuận tùng đối với bậc Đạo Sư; sống không tôn kính, không thuận tùng đối với Pháp; sống không tôn kính, không thuận tùng đối với Tăng; sống không tôn kính, không thuận tùng đối với học giới; sống không tôn kính, không thuận tùng đối với sự không dể duôi; sống không tôn kính, không thuận tùng đối với sự tiếp đãi.

‘‘ඡ ගාරවා. ඉධාවුසො, භික්ඛු සත්ථරි සගාරවො විහරති සප්පතිස්සො; ධම්මෙ සගාරවො විහරති සප්පතිස්සො; සඞ්ඝෙ සගාරවො විහරති සප්පතිස්සො; සික්ඛාය සගාරවො විහරති සප්පතිස්සො; අප්පමාදෙ සගාරවො විහරති සප්පතිස්සො; පටිසන්ථාරෙ සගාරවො විහරති සප්පතිස්සො.

Sáu sự tôn kính. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu sống có tôn kính, có thuận tùng đối với bậc Đạo Sư; sống có tôn kính, có thuận tùng đối với Pháp; sống có tôn kính, có thuận tùng đối với Tăng; sống có tôn kính, có thuận tùng đối với học giới; sống có tôn kính, có thuận tùng đối với sự không dể duôi; sống có tôn kính, có thuận tùng đối với sự tiếp đãi.

‘‘ඡ සොමනස්සූපවිචාරා[Pg.203]. චක්ඛුනා රූපං දිස්වා සොමනස්සට්ඨානියං රූපං උපවිචරති; සොතෙන සද්දං සුත්වා… ඝානෙන ගන්ධං ඝායිත්වා… ජිව්හාය රසං සායිත්වා… කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසිත්වා. මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය සොමනස්සට්ඨානියං ධම්මං උපවිචරති.

Sáu sự thẩm sát liên hệ đến hỷ. Thấy sắc bằng mắt, vị ấy thẩm sát sắc là cơ sở của hỷ; nghe tiếng bằng tai... ngửi mùi bằng mũi... nếm vị bằng lưỡi... chạm xúc bằng thân. Nhận biết pháp bằng ý, vị ấy thẩm sát pháp là cơ sở của hỷ.

‘‘ඡ දොමනස්සූපවිචාරා. චක්ඛුනා රූපං දිස්වා දොමනස්සට්ඨානියං රූපං උපවිචරති…පෙ… මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය දොමනස්සට්ඨානියං ධම්මං උපවිචරති.

Sáu sự thẩm sát liên hệ đến ưu. Thấy sắc bằng mắt, vị ấy thẩm sát sắc là cơ sở của ưu... ... Nhận biết pháp bằng ý, vị ấy thẩm sát pháp là cơ sở của ưu.

‘‘ඡ උපෙක්ඛූපවිචාරා. චක්ඛුනා රූපං දිස්වා උපෙක්ඛාට්ඨානියං රූපං උපවිචරති…පෙ… මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය උපෙක්ඛාට්ඨානියං ධම්මං උපවිචරති.

Sáu sự thẩm sát liên hệ đến xả. Thấy sắc bằng mắt, vị ấy thẩm sát sắc là cơ sở của xả... ... Nhận biết pháp bằng ý, vị ấy thẩm sát pháp là cơ sở của xả.

‘‘ඡ සාරණීයා ධම්මා. ඉධාවුසො, භික්ඛුනො මෙත්තං කායකම්මං පච්චුපට්ඨිතං හොති සබ්‍රහ්මචාරීසු ආවි චෙව රහො ච. අයම්පි ධම්මො සාරණීයො පියකරණො ගරුකරණො සඞ්ගහාය අවිවාදාය සාමග්ගියා එකීභාවාය සංවත්තති.

Có sáu pháp đáng ghi nhớ. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu có thân nghiệp từ được thể hiện đối với các vị đồng phạm hạnh, cả khi có mặt lẫn khi vắng mặt. Pháp này cũng đáng ghi nhớ, tạo ra sự thương mến, tạo ra sự kính trọng, đưa đến sự nhiếp phục, không tranh cãi, hòa hợp, và nhất trí.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො මෙත්තං වචීකම්මං පච්චුපට්ඨිතං හොති සබ්‍රහ්මචාරීසු ආවි චෙව රහො ච. අයම්පි ධම්මො සාරණීයො…පෙ… එකීභාවාය සංවත්තති.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu có khẩu nghiệp từ được thể hiện đối với các vị đồng phạm hạnh, cả khi có mặt lẫn khi vắng mặt. Pháp này cũng đáng ghi nhớ... cho đến... đưa đến sự nhất trí.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො මෙත්තං මනොකම්මං පච්චුපට්ඨිතං හොති සබ්‍රහ්මචාරීසු ආවි චෙව රහො ච. අයම්පි ධම්මො සාරණීයො…පෙ… එකීභාවාය සංවත්තති.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu có ý nghiệp từ được thể hiện đối với các vị đồng phạm hạnh, cả khi có mặt lẫn khi vắng mặt. Pháp này cũng đáng ghi nhớ... cho đến... đưa đến sự nhất trí.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු යෙ තෙ ලාභා ධම්මිකා ධම්මලද්ධා අන්තමසො පත්තපරියාපන්නමත්තම්පි, තථාරූපෙහි ලාභෙහි අප්පටිවිභත්තභොගී හොති සීලවන්තෙහි සබ්‍රහ්මචාරීහි සාධාරණභොගී. අයම්පි ධම්මො සාරණීයො…පෙ… එකීභාවාය සංවත්තති.

Lại nữa, này chư hiền, những lợi lộc nào đúng pháp, có được đúng pháp, cho đến cả những gì chứa đựng trong bình bát, vị tỳ khưu là người không hưởng dụng riêng những lợi lộc như vậy, mà chia sẻ chung với các vị đồng phạm hạnh có giới đức. Pháp này cũng đáng ghi nhớ... cho đến... đưa đến sự nhất trí.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු යානි තානි සීලානි අඛණ්ඩානි අච්ඡිද්දානි අසබලානි අකම්මාසානි භුජිස්සානි විඤ්ඤුප්පසත්ථානි අපරාමට්ඨානි සමාධිසංවත්තනිකානි, තථාරූපෙසු සීලෙසු සීලසාමඤ්ඤගතො විහරති සබ්‍රහ්මචාරීහි ආවි චෙව රහො ච. අයම්පි ධම්මො සාරණීයො…පෙ… එකීභාවාය සංවත්තති.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu sống có giới bình đẳng với các vị đồng phạm hạnh, cả khi có mặt lẫn khi vắng mặt, trong những giới luật không bị sứt mẻ, không bị thủng, không bị vằn vện, không bị đốm, có tính giải thoát, được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến định. Pháp này cũng đáng ghi nhớ... cho đến... đưa đến sự nhất trí.

‘‘පුන [Pg.204] චපරං, ආවුසො, භික්ඛු යායං දිට්ඨි අරියා නිය්‍යානිකා නිය්‍යාති තක්කරස්ස සම්මා දුක්ඛක්ඛයාය, තථාරූපාය දිට්ඨියා දිට්ඨිසාමඤ්ඤගතො විහරති සබ්‍රහ්මචාරීහි ආවි චෙව රහො ච. අයම්පි ධම්මො සාරණීයො පියකරණො ගරුකරණො සඞ්ගහාය අවිවාදාය සාමග්ගියා එකීභාවාය සංවත්තති.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu sống có tri kiến bình đẳng với các vị đồng phạm hạnh, cả khi có mặt lẫn khi vắng mặt, trong tri kiến thánh thiện, có khả năng hướng thượng, đưa người thực hành nó đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh. Pháp này cũng đáng ghi nhớ, tạo ra sự thương mến, tạo ra sự kính trọng, đưa đến sự nhiếp phục, không tranh cãi, hòa hợp, và nhất trí.

325. ඡ විවාදමූලානි. ඉධාවුසො, භික්ඛු කොධනො හොති උපනාහී. යො සො, ආවුසො, භික්ඛු කොධනො හොති උපනාහී, සො සත්ථරිපි අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, ධම්මෙපි අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, සඞ්ඝෙපි අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, සික්ඛායපි න පරිපූරකාරී හොති. යො සො, ආවුසො, භික්ඛු සත්ථරි අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, ධම්මෙ අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, සඞ්ඝෙ අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, සික්ඛාය න පරිපූරකාරී, සො සඞ්ඝෙ විවාදං ජනෙති. යො හොති විවාදො බහුජනඅහිතාය බහුජනඅසුඛාය අනත්ථාය අහිතාය දුක්ඛාය දෙවමනුස්සානං. එවරූපං චෙ තුම්හෙ, ආවුසො, විවාදමූලං අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා සමනුපස්සෙය්‍යාථ. තත්‍ර තුම්හෙ, ආවුසො, තස්සෙව පාපකස්ස විවාදමූලස්ස පහානාය වායමෙය්‍යාථ. එවරූපං චෙ තුම්හෙ, ආවුසො, විවාදමූලං අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා න සමනුපස්සෙය්‍යාථ. තත්‍ර තුම්හෙ, ආවුසො, තස්සෙව පාපකස්ස විවාදමූලස්ස ආයතිං අනවස්සවාය පටිපජ්ජෙය්‍යාථ. එවමෙතස්ස පාපකස්ස විවාදමූලස්ස පහානං හොති. එවමෙතස්ස පාපකස්ස විවාදමූලස්ස ආයතිං අනවස්සවො හොති.

325. Có sáu gốc rễ của tranh cãi. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu hay phẫn nộ, hay thù oán. Này chư hiền, vị tỳ khưu nào hay phẫn nộ, hay thù oán, vị ấy sống không kính trọng, không vâng lời đối với Bậc Đạo Sư; sống không kính trọng, không vâng lời đối với Pháp; sống không kính trọng, không vâng lời đối với Tăng; và không phải là người hoàn thành học giới. Này chư hiền, vị tỳ khưu nào sống không kính trọng, không vâng lời đối với Bậc Đạo Sư, không kính trọng, không vâng lời đối với Pháp, không kính trọng, không vâng lời đối với Tăng, và không hoàn thành học giới, vị ấy gây ra tranh cãi trong Tăng chúng. Sự tranh cãi ấy đưa đến bất hạnh cho đa số, không an lạc cho đa số, đưa đến sự vô ích, bất hạnh, khổ đau cho chư thiên và loài người. Này chư hiền, nếu các vị thấy một gốc rễ tranh cãi như vậy ở nội tâm hay ở ngoại cảnh, thì này chư hiền, các vị nên nỗ lực để đoạn trừ chính gốc rễ tranh cãi xấu ác ấy. Này chư hiền, nếu các vị không thấy một gốc rễ tranh cãi như vậy ở nội tâm hay ở ngoại cảnh, thì này chư hiền, các vị nên thực hành để chính gốc rễ tranh cãi xấu ác ấy không phát sinh trong tương lai. Như vậy là sự đoạn trừ gốc rễ tranh cãi xấu ác ấy. Như vậy là sự không phát sinh trong tương lai của gốc rễ tranh cãi xấu ác ấy.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු මක්ඛී හොති පළාසී…පෙ… ඉස්සුකී හොති මච්ඡරී…පෙ… සඨො හොති මායාවී… පාපිච්ඡො හොති මිච්ඡාදිට්ඨී… සන්දිට්ඨිපරාමාසී හොති ආධානග්ගාහී දුප්පටිනිස්සග්ගී…පෙ… යො සො, ආවුසො, භික්ඛු සන්දිට්ඨිපරාමාසී හොති ආධානග්ගාහී දුප්පටිනිස්සග්ගී, සො සත්ථරිපි අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, ධම්මෙපි අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, සඞ්ඝෙපි අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, සික්ඛායපි න පරිපූරකාරී හොති. යො සො, ආවුසො, භික්ඛු සත්ථරි අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, ධම්මෙ අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, සඞ්ඝෙ අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො[Pg.205], සික්ඛාය න පරිපූරකාරී, සො සඞ්ඝෙ විවාදං ජනෙති. යො හොති විවාදො බහුජනඅහිතාය බහුජනඅසුඛාය අනත්ථාය අහිතාය දුක්ඛාය දෙවමනුස්සානං. එවරූපං චෙ තුම්හෙ, ආවුසො, විවාදමූලං අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා සමනුපස්සෙය්‍යාථ. තත්‍ර තුම්හෙ, ආවුසො, තස්සෙව පාපකස්ස විවාදමූලස්ස පහානාය වායමෙය්‍යාථ. එවරූපං චෙ තුම්හෙ, ආවුසො, විවාදමූලං අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා න සමනුපස්සෙය්‍යාථ. තත්‍ර තුම්හෙ, ආවුසො, තස්සෙව පාපකස්ස විවාදමූලස්ස ආයතිං අනවස්සවාය පටිපජ්ජෙය්‍යාථ. එවමෙතස්ස පාපකස්ස විවාදමූලස්ස පහානං හොති. එවමෙතස්ස පාපකස්ස විවාදමූලස්ස ආයතිං අනවස්සවො හොති.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu hay gièm pha, hay ganh đua... tật đố, bỏn xẻn... xảo trá, lừa dối... có ác dục, có tà kiến... cố chấp vào kiến giải của mình, nắm giữ một cách kiên cố, khó từ bỏ... Này chư hiền, vị tỳ khưu nào cố chấp vào kiến giải của mình, nắm giữ một cách kiên cố, khó từ bỏ, vị ấy sống không kính trọng, không vâng lời đối với Bậc Đạo Sư; sống không kính trọng, không vâng lời đối với Pháp; sống không kính trọng, không vâng lời đối với Tăng; và không phải là người hoàn thành học giới. Này chư hiền, vị tỳ khưu nào sống không kính trọng, không vâng lời đối với Bậc Đạo Sư, không kính trọng, không vâng lời đối với Pháp, không kính trọng, không vâng lời đối với Tăng, và không hoàn thành học giới, vị ấy gây ra tranh cãi trong Tăng chúng. Sự tranh cãi ấy đưa đến bất hạnh cho đa số, không an lạc cho đa số, đưa đến sự vô ích, bất hạnh, khổ đau cho chư thiên và loài người. Này chư hiền, nếu các vị thấy một gốc rễ tranh cãi như vậy ở nội tâm hay ở ngoại cảnh, thì này chư hiền, các vị nên nỗ lực để đoạn trừ chính gốc rễ tranh cãi xấu ác ấy. Này chư hiền, nếu các vị không thấy một gốc rễ tranh cãi như vậy ở nội tâm hay ở ngoại cảnh, thì này chư hiền, các vị nên thực hành để chính gốc rễ tranh cãi xấu ác ấy không phát sinh trong tương lai. Như vậy là sự đoạn trừ gốc rễ tranh cãi xấu ác ấy. Như vậy là sự không phát sinh trong tương lai của gốc rễ tranh cãi xấu ác ấy.

‘‘ඡ ධාතුයො – පථවීධාතු, ආපොධාතු, තෙජොධාතු, වායොධාතු, ආකාසධාතු, විඤ්ඤාණධාතු.

Có sáu giới: địa đại, thủy đại, hỏa đại, phong đại, không đại, và thức đại.

326. ‘‘ඡ නිස්සරණියා ධාතුයො. ඉධාවුසො, භික්ඛු එවං වදෙය්‍ය – ‘මෙත්තා හි ඛො මෙ චෙතොවිමුත්ති භාවිතා බහුලීකතා යානීකතා වත්ථුකතා අනුට්ඨිතා පරිචිතා සුසමාරද්ධා, අථ ච පන මෙ බ්‍යාපාදො චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨතී’ති. සො ‘මා හෙවං’, තිස්ස වචනීයො, ‘මායස්මා එවං අවච, මා භගවන්තං අබ්භාචික්ඛි, න හි සාධු භගවතො අබ්භක්ඛානං, න හි භගවා එවං වදෙය්‍ය. අට්ඨානමෙතං, ආවුසො, අනවකාසො, යං මෙත්තාය චෙතොවිමුත්තියා භාවිතාය බහුලීකතාය යානීකතාය වත්ථුකතාය අනුට්ඨිතාය පරිචිතාය සුසමාරද්ධාය. අථ ච පනස්ස බ්‍යාපාදො චිත්තං පරියාදාය ඨස්සති, නෙතං ඨානං විජ්ජති. නිස්සරණං හෙතං, ආවුසො, බ්‍යාපාදස්ස, යදිදං මෙත්තා චෙතොවිමුත්තී’ති.

326. “Này các Hiền giả, có sáu pháp xuất ly này. Ở đây, này các Hiền giả, vị tỳ khưu có thể nói như sau: ‘Tâm giải thoát bằng từ của tôi đã được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như căn cứ, được thực hành, được tích lũy, được khéo khởi sự. Tuy vậy, sân vẫn xâm chiếm và ngự trị tâm tôi.’ Vị ấy cần được trả lời rằng: ‘Chớ có nói như vậy. Tôn giả chớ có nói như vậy, chớ có vu khống đức Thế Tôn. Vì rằng, vu khống đức Thế Tôn là không tốt, và đức Thế Tôn đã không nói như vậy. Này các Hiền giả, đây là điều không thể xảy ra, đây là điều không có cơ hội, rằng khi tâm giải thoát bằng từ đã được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như căn cứ, được thực hành, được tích lũy, được khéo khởi sự, mà sân vẫn xâm chiếm và ngự trị tâm của vị ấy, trường hợp này không xảy ra. Này các Hiền giả, chính tâm giải thoát bằng từ này là sự xuất ly khỏi sân.’”

‘‘ඉධ පනාවුසො, භික්ඛු එවං වදෙය්‍ය – ‘කරුණා හි ඛො මෙ චෙතොවිමුත්ති භාවිතා බහුලීකතා යානීකතා වත්ථුකතා අනුට්ඨිතා පරිචිතා සුසමාරද්ධා. අථ ච පන මෙ විහෙසා චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨතී’ති, සො ‘මා හෙවං’ තිස්ස වචනීයො ‘මායස්මා එවං අවච, මා භගවන්තං අබ්භාචික්ඛි, න හි සාධු භගවතො අබ්භක්ඛානං, න හි භගවා එවං වදෙය්‍ය. අට්ඨානමෙතං ආවුසො, අනවකාසො, යං කරුණාය චෙතොවිමුත්තියා භාවිතාය බහුලීකතාය යානීකතාය වත්ථුකතාය [Pg.206] අනුට්ඨිතාය පරිචිතාය සුසමාරද්ධාය, අථ ච පනස්ස විහෙසා චිත්තං පරියාදාය ඨස්සති, නෙතං ඨානං විජ්ජති. නිස්සරණං හෙතං, ආවුසො, විහෙසාය, යදිදං කරුණා චෙතොවිමුත්තී’ති.

“Lại nữa, này các Hiền giả, ở đây, vị tỳ khưu có thể nói như sau: ‘Tâm giải thoát bằng bi của tôi đã được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như căn cứ, được thực hành, được tích lũy, được khéo khởi sự. Tuy vậy, hại vẫn xâm chiếm và ngự trị tâm tôi.’ Vị ấy cần được trả lời rằng: ‘Chớ có nói như vậy. Tôn giả chớ có nói như vậy, chớ có vu khống đức Thế Tôn. Vì rằng, vu khống đức Thế Tôn là không tốt, và đức Thế Tôn đã không nói như vậy. Này các Hiền giả, đây là điều không thể xảy ra, đây là điều không có cơ hội, rằng khi tâm giải thoát bằng bi đã được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như căn cứ, được thực hành, được tích lũy, được khéo khởi sự, mà hại vẫn xâm chiếm và ngự trị tâm của vị ấy, trường hợp này không xảy ra. Này các Hiền giả, chính tâm giải thoát bằng bi này là sự xuất ly khỏi hại.’”

‘‘ඉධ පනාවුසො, භික්ඛු එවං වදෙය්‍ය – ‘මුදිතා හි ඛො මෙ චෙතොවිමුත්ති භාවිතා බහුලීකතා යානීකතා වත්ථුකතා අනුට්ඨිතා පරිචිතා සුසමාරද්ධා. අථ ච පන මෙ අරති චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨතී’ති, සො ‘මා හෙවං’ තිස්ස වචනීයො ‘‘මායස්මා එවං අවච, මා භගවන්තං අබ්භාචික්ඛි, න හි සාධු භගවතො අබ්භක්ඛානං, න හි භගවා එවං වදෙය්‍ය. අට්ඨානමෙතං, ආවුසො, අනවකාසො, යං මුදිතාය චෙතොවිමුත්තියා භාවිතාය බහුලීකතාය යානීකතාය වත්ථුකතාය අනුට්ඨිතාය පරිචිතාය සුසමාරද්ධාය, අථ ච පනස්ස අරති චිත්තං පරියාදාය ඨස්සති, නෙතං ඨානං විජ්ජති. නිස්සරණං හෙතං, ආවුසො, අරතියා, යදිදං මුදිතා චෙතොවිමුත්තී’ති.

“Lại nữa, này các Hiền giả, ở đây, vị tỳ khưu có thể nói như sau: ‘Tâm giải thoát bằng hỷ của tôi đã được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như căn cứ, được thực hành, được tích lũy, được khéo khởi sự. Tuy vậy, bất lạc vẫn xâm chiếm và ngự trị tâm tôi.’ Vị ấy cần được trả lời rằng: ‘Chớ có nói như vậy. Tôn giả chớ có nói như vậy, chớ có vu khống đức Thế Tôn. Vì rằng, vu khống đức Thế Tôn là không tốt, và đức Thế Tôn đã không nói như vậy. Này các Hiền giả, đây là điều không thể xảy ra, đây là điều không có cơ hội, rằng khi tâm giải thoát bằng hỷ đã được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như căn cứ, được thực hành, được tích lũy, được khéo khởi sự, mà bất lạc vẫn xâm chiếm và ngự trị tâm của vị ấy, trường hợp này không xảy ra. Này các Hiền giả, chính tâm giải thoát bằng hỷ này là sự xuất ly khỏi bất lạc.’”

‘‘ඉධ පනාවුසො, භික්ඛු එවං වදෙය්‍ය – ‘උපෙක්ඛා හි ඛො මෙ චෙතොවිමුත්ති භාවිතා බහුලීකතා යානීකතා වත්ථුකතා අනුට්ඨිතා පරිචිතා සුසමාරද්ධා. අථ ච පන මෙ රාගො චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨතී’ති. සො ‘මා හෙවං’ තිස්ස වචනීයො ‘මායස්මා එවං අවච, මා භගවන්තං අබ්භාචික්ඛි, න හි සාධු භගවතො අබ්භක්ඛානං, න හි භගවා එවං වදෙය්‍ය. අට්ඨානමෙතං, ආවුසො, අනවකාසො, යං උපෙක්ඛාය චෙතොවිමුත්තියා භාවිතාය බහුලීකතාය යානීකතාය වත්ථුකතාය අනුට්ඨිතාය පරිචිතාය සුසමාරද්ධාය, අථ ච පනස්ස රාගො චිත්තං පරියාදාය ඨස්සති නෙතං ඨානං විජ්ජති. නිස්සරණං හෙතං, ආවුසො, රාගස්ස, යදිදං උපෙක්ඛා චෙතොවිමුත්තී’ති.

“Lại nữa, này các Hiền giả, ở đây, vị tỳ khưu có thể nói như sau: ‘Tâm giải thoát bằng xả của tôi đã được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như căn cứ, được thực hành, được tích lũy, được khéo khởi sự. Tuy vậy, tham vẫn xâm chiếm và ngự trị tâm tôi.’ Vị ấy cần được trả lời rằng: ‘Chớ có nói như vậy. Tôn giả chớ có nói như vậy, chớ có vu khống đức Thế Tôn. Vì rằng, vu khống đức Thế Tôn là không tốt, và đức Thế Tôn đã không nói như vậy. Này các Hiền giả, đây là điều không thể xảy ra, đây là điều không có cơ hội, rằng khi tâm giải thoát bằng xả đã được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như căn cứ, được thực hành, được tích lũy, được khéo khởi sự, mà tham vẫn xâm chiếm và ngự trị tâm của vị ấy, trường hợp này không xảy ra. Này các Hiền giả, chính tâm giải thoát bằng xả này là sự xuất ly khỏi tham.’”

‘‘ඉධ පනාවුසො, භික්ඛු එවං වදෙය්‍ය – ‘අනිමිත්තා හි ඛො මෙ චෙතොවිමුත්ති භාවිතා බහුලීකතා යානීකතා වත්ථුකතා අනුට්ඨිතා පරිචිතා සුසමාරද්ධා. අථ ච පන මෙ නිමිත්තානුසාරි විඤ්ඤාණං හොතී’ති. සො ‘මා හෙවං’ තිස්ස වචනීයො ‘මායස්මා එවං අවච, මා භගවන්තං අබ්භාචික්ඛි, න හි සාධු භගවතො අබ්භක්ඛානං, න හි භගවා එවං වදෙය්‍ය. අට්ඨානමෙතං, ආවුසො, අනවකාසො, යං අනිමිත්තාය චෙතොවිමුත්තියා භාවිතාය බහුලීකතාය යානීකතාය වත්ථුකතාය අනුට්ඨිතාය පරිචිතාය සුසමාරද්ධාය, අථ ච පනස්ස නිමිත්තානුසාරි [Pg.207] විඤ්ඤාණං භවිස්සති, නෙතං ඨානං විජ්ජති. නිස්සරණං හෙතං, ආවුසො, සබ්බනිමිත්තානං, යදිදං අනිමිත්තා චෙතොවිමුත්තී’ති.

“Lại nữa, này các Hiền giả, ở đây, vị tỳ khưu có thể nói như sau: ‘Tâm giải thoát vô tướng của tôi đã được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như căn cứ, được thực hành, được tích lũy, được khéo khởi sự. Tuy vậy, thức của tôi lại chạy theo các tướng.’ Vị ấy cần được trả lời rằng: ‘Chớ có nói như vậy. Tôn giả chớ có nói như vậy, chớ có vu khống đức Thế Tôn. Vì rằng, vu khống đức Thế Tôn là không tốt, và đức Thế Tôn đã không nói như vậy. Này các Hiền giả, đây là điều không thể xảy ra, đây là điều không có cơ hội, rằng khi tâm giải thoát vô tướng đã được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như căn cứ, được thực hành, được tích lũy, được khéo khởi sự, mà thức của vị ấy lại chạy theo các tướng, trường hợp này không xảy ra. Này các Hiền giả, chính tâm giải thoát vô tướng này là sự xuất ly khỏi tất cả các tướng.’”

‘‘ඉධ පනාවුසො, භික්ඛු එවං වදෙය්‍ය – ‘අස්මීති ඛො මෙ විගතං, අයමහමස්මීති න සමනුපස්සාමි, අථ ච පන මෙ විචිකිච්ඡාකථඞ්කථාසල්ලං චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨතී’ති. සො ‘මා හෙවං’ තිස්ස වචනීයො ‘මායස්මා එවං අවච, මා භගවන්තං අබ්භාචික්ඛි, න හි සාධු භගවතො අබ්භක්ඛානං, න හි භගවා එවං වදෙය්‍ය. අට්ඨානමෙතං, ආවුසො, අනවකාසො, යං අස්මීති විගතෙ අයමහමස්මීති අසමනුපස්සතො, අථ ච පනස්ස විචිකිච්ඡාකථඞ්කථාසල්ලං චිත්තං පරියාදාය ඨස්සති, නෙතං ඨානං විජ්ජති. නිස්සරණං හෙතං, ආවුසො, විචිකිච්ඡාකථඞ්කථාසල්ලස්ස, යදිදං අස්මිමානසමුග්ඝාතො’ති.

“Lại nữa, này các Hiền giả, ở đây, vị tỳ khưu có thể nói như sau: ‘Đối với tôi, “tôi là” đã được loại bỏ, tôi không còn quán xét “đây là tôi”. Tuy vậy, mũi tên nghi hoặc và phân vân vẫn xâm chiếm và ngự trị tâm tôi.’ Vị ấy cần được trả lời rằng: ‘Chớ có nói như vậy. Tôn giả chớ có nói như vậy, chớ có vu khống đức Thế Tôn. Vì rằng, vu khống đức Thế Tôn là không tốt, và đức Thế Tôn đã không nói như vậy. Này các Hiền giả, đây là điều không thể xảy ra, đây là điều không có cơ hội, rằng khi “tôi là” đã được loại bỏ và không còn quán xét “đây là tôi”, mà mũi tên nghi hoặc và phân vân vẫn xâm chiếm và ngự trị tâm của vị ấy, trường hợp này không xảy ra. Này các Hiền giả, chính sự nhổ sạch ngã mạn “tôi là” này là sự xuất ly khỏi mũi tên nghi hoặc và phân vân.’”

327. ‘‘ඡ අනුත්තරියානි – දස්සනානුත්තරියං, සවනානුත්තරියං, ලාභානුත්තරියං, සික්ඛානුත්තරියං, පාරිචරියානුත්තරියං, අනුස්සතානුත්තරියං.

327. Sáu pháp vô thượng: thấy vô thượng, nghe vô thượng, lợi lộc vô thượng, học tập vô thượng, phục vụ vô thượng, và tùy niệm vô thượng.

‘‘ඡ අනුස්සතිට්ඨානානි – බුද්ධානුස්සති, ධම්මානුස්සති, සඞ්ඝානුස්සති, සීලානුස්සති, චාගානුස්සති, දෙවතානුස්සති.

Sáu pháp tùy niệm: tùy niệm Phật, tùy niệm Pháp, tùy niệm Tăng, tùy niệm giới, tùy niệm thí, và tùy niệm thiên.

328. ‘‘ඡ සතතවිහාරා. ඉධාවුසො, භික්ඛු චක්ඛුනා රූපං දිස්වා නෙව සුමනො හොති න දුම්මනො, උපෙක්ඛකො විහරති සතො සම්පජානො. සොතෙන සද්දං සුත්වා…පෙ… මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය නෙව සුමනො හොති න දුම්මනො, උපෙක්ඛකො විහරති සතො සම්පජානො.

328. Sáu pháp thường trú. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu sau khi dùng mắt thấy sắc, không vui mừng cũng không sầu muộn, vị ấy an trú xả, chánh niệm, tỉnh giác. Sau khi dùng tai nghe tiếng... cho đến... sau khi dùng ý biết pháp, không vui mừng cũng không sầu muộn, vị ấy an trú xả, chánh niệm, tỉnh giác.

329. ‘‘ඡළාභිජාතියො. ඉධාවුසො, එකච්චො කණ්හාභිජාතිකො සමානො කණ්හං ධම්මං අභිජායති. ඉධ පනාවුසො, එකච්චො කණ්හාභිජාතිකො සමානො සුක්කං ධම්මං අභිජායති. ඉධ පනාවුසො, එකච්චො කණ්හාභිජාතිකො සමානො අකණ්හං අසුක්කං නිබ්බානං අභිජායති. ඉධ පනාවුසො, එකච්චො සුක්කාභිජාතිකො සමානො සුක්කං ධම්මං අභිජායති. ඉධ පනාවුසො, එකච්චො සුක්කාභිජාතිකො සමානො කණ්හං ධම්මං අභිජායති. ඉධ පනාවුසො, එකච්චො සුක්කාභිජාතිකො සමානො [Pg.208] අකණ්හං අසුක්කං නිබ්බානං අභිජායති.

329. Sáu loại dòng dõi. Này chư hiền, ở đây, có người thuộc dòng dõi đen tối, lại sanh ra pháp đen tối. Này chư hiền, ở đây, có người thuộc dòng dõi đen tối, lại sanh ra pháp trong sạch. Này chư hiền, ở đây, có người thuộc dòng dõi đen tối, lại sanh ra Niết-bàn không đen tối không trong sạch. Này chư hiền, ở đây, có người thuộc dòng dõi trong sạch, lại sanh ra pháp trong sạch. Này chư hiền, ở đây, có người thuộc dòng dõi trong sạch, lại sanh ra pháp đen tối. Này chư hiền, ở đây, có người thuộc dòng dõi trong sạch, lại sanh ra Niết-bàn không đen tối không trong sạch.

‘‘ඡ නිබ්බෙධභාගියා සඤ්ඤා – අනිච්චසඤ්ඤා අනිච්චෙ, දුක්ඛසඤ්ඤා දුක්ඛෙ, අනත්තසඤ්ඤා, පහානසඤ්ඤා, විරාගසඤ්ඤා, නිරොධසඤ්ඤා.

Sáu tưởng thuộc phần thể nhập – tưởng về vô thường trong cái vô thường, tưởng về khổ trong cái khổ, tưởng vô ngã, tưởng đoạn tận, tưởng ly tham, tưởng đoạn diệt.

‘‘ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන ඡ ධම්මා සම්මදක්ඛාතා; තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං.

Này chư hiền, sáu pháp này đã được đức Thế Tôn, bậc Toàn tri, Toàn kiến, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác khéo thuyết giảng. Ở đây, tất cả chúng ta phải cùng nhau trùng tụng... vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư thiên và loài người.

සත්තකං

Phẩm Bảy Pháp

330. ‘‘අත්ථි ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන සත්ත ධම්මා සම්මදක්ඛාතා; තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමෙ සත්ත?

330. Này chư hiền, có bảy pháp này đã được đức Thế Tôn, bậc Toàn tri, Toàn kiến, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác khéo thuyết giảng. Ở đây, tất cả chúng ta phải cùng nhau trùng tụng... vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư thiên và loài người. Bảy pháp ấy là gì?

‘‘සත්ත අරියධනානි – සද්ධාධනං, සීලධනං, හිරිධනං, ඔත්තප්පධනං, සුතධනං, චාගධනං, පඤ්ඤාධනං.

Bảy thánh tài sản – tín tài, giới tài, tàm tài, quý tài, văn tài, thí tài, tuệ tài.

‘‘සත්ත බොජ්ඣඞ්ගා – සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගො, ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගො, වීරියසම්බොජ්ඣඞ්ගො, පීතිසම්බොජ්ඣඞ්ගො, පස්සද්ධිසම්බොජ්ඣඞ්ගො, සමාධිසම්බොජ්ඣඞ්ගො, උපෙක්ඛාසම්බොජ්ඣඞ්ගො.

Bảy giác chi – niệm giác chi, trạch pháp giác chi, tinh tấn giác chi, hỷ giác chi, khinh an giác chi, định giác chi, xả giác chi.

‘‘සත්ත සමාධිපරික්ඛාරා – සම්මාදිට්ඨි, සම්මාසඞ්කප්පො, සම්මාවාචා, සම්මාකම්මන්තො, සම්මාආජීවො, සම්මාවායාමො, සම්මාසති.

Bảy tư cụ của định – chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm.

‘‘සත්ත අසද්ධම්මා – ඉධාවුසො, භික්ඛු අස්සද්ධො හොති, අහිරිකො හොති, අනොත්තප්පී හොති, අප්පස්සුතො හොති, කුසීතො හොති, මුට්ඨස්සති හොති, දුප්පඤ්ඤො හොති.

Bảy phi chánh pháp – Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu không có tín, không có tàm, không có quý, ít nghe, biếng nhác, thất niệm, và liệt tuệ.

‘‘සත්ත සද්ධම්මා – ඉධාවුසො, භික්ඛු සද්ධො හොති, හිරිමා හොති, ඔත්තප්පී හොති, බහුස්සුතො හොති, ආරද්ධවීරියො හොති, උපට්ඨිතස්සති හොති, පඤ්ඤවා හොති.

Bảy chánh pháp – Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu có tín, có tàm, có quý, nghe nhiều, tinh cần, trú niệm, và có trí tuệ.

‘‘සත්ත සප්පුරිසධම්මා – ඉධාවුසො, භික්ඛු ධම්මඤ්ඤූ ච හොති අත්ථඤ්ඤූ ච අත්තඤ්ඤූ ච මත්තඤ්ඤූ ච කාලඤ්ඤූ ච පරිසඤ්ඤූ ච පුග්ගලඤ්ඤූ ච.

Bảy pháp của bậc chân nhân – Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu là người biết pháp, biết nghĩa, biết mình, biết tiết độ, biết thời, biết hội chúng, và biết các hạng người.

331. ‘‘සත්ත [Pg.209] නිද්දසවත්ථූනි. ඉධාවුසො, භික්ඛු සික්ඛාසමාදානෙ තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච සික්ඛාසමාදානෙ අවිගතපෙමො. ධම්මනිසන්තියා තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච ධම්මනිසන්තියා අවිගතපෙමො. ඉච්ඡාවිනයෙ තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච ඉච්ඡාවිනයෙ අවිගතපෙමො. පටිසල්ලානෙ තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච පටිසල්ලානෙ අවිගතපෙමො. වීරියාරම්භෙ තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච වීරියාරම්භෙ අවිගතපෙමො. සතිනෙපක්කෙ තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච සතිනෙපක්කෙ අවිගතපෙමො. දිට්ඨිපටිවෙධෙ තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච දිට්ඨිපටිවෙධෙ අවිගතපෙමො.

331. Bảy nền tảng chỉ định. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu có ước muốn mãnh liệt trong việc thọ trì học giới, và có tình thương không phai nhạt trong việc thọ trì học giới trong tương lai. Có ước muốn mãnh liệt trong việc thẩm sát pháp, và có tình thương không phai nhạt trong việc thẩm sát pháp trong tương lai. Có ước muốn mãnh liệt trong việc điều phục dục vọng, và có tình thương không phai nhạt trong việc điều phục dục vọng trong tương lai. Có ước muốn mãnh liệt trong việc độc cư, và có tình thương không phai nhạt trong việc độc cư trong tương lai. Có ước muốn mãnh liệt trong việc khởi sự tinh tấn, và có tình thương không phai nhạt trong việc khởi sự tinh tấn trong tương lai. Có ước muốn mãnh liệt trong chánh niệm và tỉnh giác, và có tình thương không phai nhạt trong chánh niệm và tỉnh giác trong tương lai. Có ước muốn mãnh liệt trong việc thể nhập chánh kiến, và có tình thương không phai nhạt trong việc thể nhập chánh kiến trong tương lai.

‘‘සත්ත සඤ්ඤා – අනිච්චසඤ්ඤා, අනත්තසඤ්ඤා, අසුභසඤ්ඤා, ආදීනවසඤ්ඤා, පහානසඤ්ඤා, විරාගසඤ්ඤා, නිරොධසඤ්ඤා.

Bảy tưởng – tưởng vô thường, tưởng vô ngã, tưởng bất tịnh, tưởng sự nguy hại, tưởng đoạn tận, tưởng ly tham, tưởng đoạn diệt.

‘‘සත්ත බලානි – සද්ධාබලං, වීරියබලං, හිරිබලං, ඔත්තප්පබලං, සතිබලං, සමාධිබලං, පඤ්ඤාබලං.

Bảy lực – tín lực, tấn lực, tàm lực, quý lực, niệm lực, định lực, tuệ lực.

332. ‘‘සත්ත විඤ්ඤාණට්ඨිතියො. සන්තාවුසො, සත්තා නානත්තකායා නානත්තසඤ්ඤිනො, සෙය්‍යථාපි මනුස්සා එකච්චෙ ච දෙවා එකච්චෙ ච විනිපාතිකා. අයං පඨමා විඤ්ඤාණට්ඨිති.

332. Bảy thức trú. Này chư hiền, có những chúng sanh thân khác nhau, tưởng khác nhau, ví như loài người, một số chư thiên, và một số các loài trong đọa xứ. Đây là thức trú thứ nhất.

‘‘සන්තාවුසො, සත්තා නානත්තකායා එකත්තසඤ්ඤිනො සෙය්‍යථාපි දෙවා බ්‍රහ්මකායිකා පඨමාභිනිබ්බත්තා. අයං දුතියා විඤ්ඤාණට්ඨිති.

Này chư hiền, có những chúng sanh thân khác nhau, tưởng giống nhau, ví như chư thiên cõi Phạm thiên được sanh lên do sơ thiền. Đây là thức trú thứ hai.

‘‘සන්තාවුසො, සත්තා එකත්තකායා නානත්තසඤ්ඤිනො සෙය්‍යථාපි දෙවා ආභස්සරා. අයං තතියා විඤ්ඤාණට්ඨිති.

Này chư hiền, có những chúng sanh thân giống nhau, tưởng khác nhau, ví như chư thiên cõi Quang Âm. Đây là thức trú thứ ba.

‘‘සන්තාවුසො, සත්තා එකත්තකායා එකත්තසඤ්ඤිනො සෙය්‍යථාපි දෙවා සුභකිණ්හා. අයං චතුත්ථී විඤ්ඤාණට්ඨිති.

Này chư hiền, có những chúng sanh thân giống nhau, tưởng giống nhau, ví như chư thiên cõi Biến Tịnh. Đây là thức trú thứ tư.

‘‘සන්තාවුසො, සත්තා සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා ‘අනන්තො ආකාසො’ති ආකාසානඤ්චායතනූපගා. අයං පඤ්චමී විඤ්ඤාණට්ඨිති.

Này chư hiền, có những chúng sanh, do vượt qua hoàn toàn sắc tưởng, do chấm dứt đối ngại tưởng, do không tác ý đến các tưởng khác nhau, nghĩ rằng ‘hư không là vô biên,’ đã đạt đến cõi Không Vô Biên Xứ. Đây là thức trú thứ năm.

‘‘සන්තාවුසො, සත්තා සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘අනන්තං විඤ්ඤාණ’න්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනූපගා. අයං ඡට්ඨී විඤ්ඤාණට්ඨිති.

Này chư hiền, có những chúng sanh, do vượt qua hoàn toàn cõi Không Vô Biên Xứ, nghĩ rằng ‘thức là vô biên,’ đã đạt đến cõi Thức Vô Biên Xứ. Đây là thức trú thứ sáu.

‘‘සන්තාවුසො[Pg.210], සත්තා සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘නත්ථි කිඤ්චී’ති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනූපගා. අයං සත්තමී විඤ්ඤාණට්ඨිති.

Này chư hiền, có những chúng sanh, do vượt qua hoàn toàn cõi Thức Vô Biên Xứ, nghĩ rằng ‘không có gì cả,’ đã đạt đến cõi Vô Sở Hữu Xứ. Đây là thức trú thứ bảy.

‘‘සත්ත පුග්ගලා දක්ඛිණෙය්‍යා – උභතොභාගවිමුත්තො, පඤ්ඤාවිමුත්තො, කායසක්ඛි, දිට්ඨිප්පත්තො, සද්ධාවිමුත්තො, ධම්මානුසාරී, සද්ධානුසාරී.

Bảy hạng người đáng được cúng dường – bậc câu phần giải thoát, bậc tuệ giải thoát, bậc thân chứng, bậc kiến đáo, bậc tín giải thoát, bậc tùy pháp hành, bậc tùy tín hành.

‘‘සත්ත අනුසයා – කාමරාගානුසයො, පටිඝානුසයො, දිට්ඨානුසයො, විචිකිච්ඡානුසයො, මානානුසයො, භවරාගානුසයො, අවිජ්ජානුසයො.

Bảy tùy miên – dục tham tùy miên, sân tùy miên, kiến tùy miên, nghi tùy miên, mạn tùy miên, hữu tham tùy miên, vô minh tùy miên.

‘‘සත්ත සඤ්ඤොජනානි – අනුනයසඤ්ඤොජනං, පටිඝසඤ්ඤොජනං, දිට්ඨිසඤ්ඤොජනං, විචිකිච්ඡාසඤ්ඤොජනං, මානසඤ්ඤොජනං, භවරාගසඤ්ඤොජනං, අවිජ්ජාසඤ්ඤොජනං.

Bảy pháp kiết sử: thuận-ý-kiết-sử, nghịch-ý-kiết-sử, kiến-kiết-sử, nghi-kiết-sử, mạn-kiết-sử, hữu-tham-kiết-sử, và vô-minh-kiết-sử.

‘‘සත්ත අධිකරණසමථා – උප්පන්නුප්පන්නානං අධිකරණානං සමථාය වූපසමාය සම්මුඛාවිනයො දාතබ්බො, සතිවිනයො දාතබ්බො, අමූළ්හවිනයො දාතබ්බො, පටිඤ්ඤාය කාරෙතබ්බං, යෙභුය්‍යසිකා, තස්සපාපියසිකා, තිණවත්ථාරකො.

Bảy pháp dàn xếp các vụ tranh tụng: để làm cho lắng dịu, để làm cho an tịnh các vụ tranh tụng đã và đang phát sanh, cần phải áp dụng hiện-diện-tỳ-ni, ức-niệm-tỳ-ni, bất-si-tỳ-ni, tự-thú-làm, đa-số-chấp-nhận, trị-tội-xứng-đáng, và lấy-cỏ-che-đất.

‘‘ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන සත්ත ධම්මා සම්මදක්ඛාතා; තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං.

Này chư hiền, bảy pháp này đã được đức Thế Tôn, bậc Tri Giả, bậc Kiến Giả, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác, khéo thuyết giảng. Ở đây, tất cả chúng ta phải cùng nhau trùng tụng ... vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư thiên và loài người.

දුතියභාණවාරො නිට්ඨිතො.

Dứt phẩm thứ hai.

අට්ඨකං

Phẩm Tám Pháp

333. ‘‘අත්ථි ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන අට්ඨ ධම්මා සම්මදක්ඛාතා; තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමෙ අට්ඨ?

333. Này chư hiền, có tám pháp này đã được đức Thế Tôn, bậc Tri Giả, bậc Kiến Giả, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác, khéo thuyết giảng. Ở đây, tất cả chúng ta phải cùng nhau trùng tụng ... vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư thiên và loài người. Tám pháp ấy là những gì?

‘‘අට්ඨ මිච්ඡත්තා – මිච්ඡාදිට්ඨි, මිච්ඡාසඞ්කප්පො, මිච්ඡාවාචා, මිච්ඡාකම්මන්තො, මිච්ඡාආජීවො, මිච්ඡාවායාමො මිච්ඡාසති, මිච්ඡාසමාධි.

Tám pháp tà vạy: tà kiến, tà tư duy, tà ngữ, tà nghiệp, tà mạng, tà tinh tấn, tà niệm, và tà định.

‘‘අට්ඨ [Pg.211] සම්මත්තා – සම්මාදිට්ඨි, සම්මාසඞ්කප්පො, සම්මාවාචා, සම්මාකම්මන්තො, සම්මාආජීවො, සම්මාවායාමො, සම්මාසති, සම්මාසමාධි.

Tám pháp chân chánh: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, và chánh định.

‘‘අට්ඨ පුග්ගලා දක්ඛිණෙය්‍යා – සොතාපන්නො, සොතාපත්තිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො; සකදාගාමී, සකදාගාමිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො; අනාගාමී, අනාගාමිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො; අරහා, අරහත්තඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො.

Tám hạng người đáng được cúng dường: bậc Dự Lưu, và bậc đang thực hành để chứng ngộ quả Dự Lưu; bậc Nhất Lai, và bậc đang thực hành để chứng ngộ quả Nhất Lai; bậc Bất Lai, và bậc đang thực hành để chứng ngộ quả Bất Lai; bậc A-la-hán, và bậc đang thực hành để chứng ngộ quả A-la-hán.

334. ‘‘අට්ඨ කුසීතවත්ථූනි. ඉධාවුසො, භික්ඛුනා කම්මං කාතබ්බං හොති. තස්ස එවං හොති – ‘කම්මං ඛො මෙ කාතබ්බං භවිස්සති, කම්මං ඛො පන මෙ කරොන්තස්ස කායො කිලමිස්සති, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති! සො නිපජ්ජති න වීරියං ආරභති අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. ඉදං පඨමං කුසීතවත්ථු.

334. Tám cơ sở của sự biếng nhác. Này chư hiền, ở đây, có vị tỳ khưu có công việc phải làm. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta sẽ phải làm công việc này. Khi làm việc, thân ta sẽ mệt mỏi. Thôi, ta hãy nằm xuống!’ Vị ấy bèn nằm xuống, không khởi sự tinh tấn để chứng đắc điều chưa chứng đắc, để thành tựu điều chưa thành tựu, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ. Đây là cơ sở thứ nhất của sự biếng nhác.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනා කම්මං කතං හොති. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො කම්මං අකාසිං, කම්මං ඛො පන මෙ කරොන්තස්ස කායො කිලන්තො, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති! සො නිපජ්ජති න වීරියං ආරභති…පෙ… ඉදං දුතියං කුසීතවත්ථු.

Lại nữa, này chư hiền, có vị tỳ khưu đã làm xong công việc. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta đã làm xong công việc. Khi làm việc, thân ta đã mệt mỏi. Thôi, ta hãy nằm xuống!’ Vị ấy bèn nằm xuống, không khởi sự tinh tấn ... Đây là cơ sở thứ hai của sự biếng nhác.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනා මග්ගො ගන්තබ්බො හොති. තස්ස එවං හොති – ‘මග්ගො ඛො මෙ ගන්තබ්බො භවිස්සති, මග්ගං ඛො පන මෙ ගච්ඡන්තස්ස කායො කිලමිස්සති, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති! සො නිපජ්ජති න වීරියං ආරභති… ඉදං තතියං කුසීතවත්ථු.

Lại nữa, này chư hiền, có vị tỳ khưu có con đường phải đi. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta sẽ phải đi con đường này. Khi đi đường, thân ta sẽ mệt mỏi. Thôi, ta hãy nằm xuống!’ Vị ấy bèn nằm xuống, không khởi sự tinh tấn ... Đây là cơ sở thứ ba của sự biếng nhác.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනා මග්ගො ගතො හොති. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො මග්ගං අගමාසිං, මග්ගං ඛො පන මෙ ගච්ඡන්තස්ස කායො කිලන්තො, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති! සො නිපජ්ජති න වීරියං ආරභති… ඉදං චතුත්ථං කුසීතවත්ථු.

Lại nữa, này chư hiền, có vị tỳ khưu đã đi xong con đường. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta đã đi xong con đường. Khi đi đường, thân ta đã mệt mỏi. Thôi, ta hãy nằm xuống!’ Vị ấy bèn nằm xuống, không khởi sự tinh tấn ... Đây là cơ sở thứ tư của sự biếng nhác.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො න ලභති ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො නාලත්ථං ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං, තස්ස මෙ කායො කිලන්තො අකම්මඤ්ඤො, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති! සො නිපජ්ජති න වීරියං ආරභති… ඉදං පඤ්චමං කුසීතවත්ථු.

Lại nữa, này chư hiền, có vị tỳ khưu đi khất thực trong làng hoặc thị trấn, không nhận được vật thực thô hay ngon cho đến khi vừa đủ no lòng. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta đi khất thực trong làng hoặc thị trấn, đã không nhận được vật thực thô hay ngon cho đến khi vừa đủ no lòng. Thân ta mệt mỏi, không thích hợp để làm việc. Thôi, ta hãy nằm xuống!’ Vị ấy bèn nằm xuống, không khởi sự tinh tấn ... Đây là cơ sở thứ năm của sự biếng nhác.

‘‘පුන [Pg.212] චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො ලභති ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො අලත්ථං ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං, තස්ස මෙ කායො ගරුකො අකම්මඤ්ඤො, මාසාචිතං මඤ්ඤෙ, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති! සො නිපජ්ජති න වීරියං ආරභති… ඉදං ඡට්ඨං කුසීතවත්ථු.

Lại nữa, này chư hiền, có vị tỳ khưu đi khất thực trong làng hoặc thị trấn, nhận được vật thực thô hay ngon cho đến khi vừa đủ no lòng. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta đi khất thực trong làng hoặc thị trấn, đã nhận được vật thực thô hay ngon cho đến khi vừa đủ no lòng. Thân ta nặng nề, không thích hợp để làm việc, ta cảm thấy như bị nhồi đậu. Thôi, ta hãy nằm xuống!’ Vị ấy bèn nằm xuống, không khởi sự tinh tấn ... Đây là cơ sở thứ sáu của sự biếng nhác.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො උප්පන්නො හොති අප්පමත්තකො ආබාධො. තස්ස එවං හොති – ‘උප්පන්නො ඛො මෙ අයං අප්පමත්තකො ආබාධො; අත්ථි කප්පො නිපජ්ජිතුං, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති! සො නිපජ්ජති න වීරියං ආරභති… ඉදං සත්තමං කුසීතවත්ථු.

Lại nữa, này chư hiền, có vị tỳ khưu bị một cơn bệnh nhẹ khởi lên. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta bị cơn bệnh nhẹ này khởi lên. Có thể nằm nghỉ được. Thôi, ta hãy nằm xuống!’ Vị ấy bèn nằm xuống, không khởi sự tinh tấn ... Đây là cơ sở thứ bảy của sự biếng nhác.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ගිලානා වුට්ඨිතො හොති අචිරවුට්ඨිතො ගෙලඤ්ඤා. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො ගිලානා වුට්ඨිතො අචිරවුට්ඨිතො ගෙලඤ්ඤා, තස්ස මෙ කායො දුබ්බලො අකම්මඤ්ඤො, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති! සො නිපජ්ජති න වීරියං ආරභති අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. ඉදං අට්ඨමං කුසීතවත්ථු.

Lại nữa, này chư hiền, có vị tỳ khưu vừa khỏi bệnh, mới bình phục không lâu. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta vừa khỏi bệnh, mới bình phục không lâu. Thân ta yếu ớt, không thích hợp để làm việc. Thôi, ta hãy nằm xuống!’ Vị ấy bèn nằm xuống, không khởi sự tinh tấn để chứng đắc điều chưa chứng đắc, để thành tựu điều chưa thành tựu, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ. Đây là cơ sở thứ tám của sự biếng nhác.

335. ‘‘අට්ඨ ආරම්භවත්ථූනි. ඉධාවුසො, භික්ඛුනා කම්මං කාතබ්බං හොති. තස්ස එවං හොති – ‘කම්මං ඛො මෙ කාතබ්බං භවිස්සති, කම්මං ඛො පන මෙ කරොන්තෙන න සුකරං බුද්ධානං සාසනං මනසි කාතුං, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය, අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියායා’ති! සො වීරියං ආරභති අප්පත්තස්ස පත්තියා, අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. ඉදං පඨමං ආරම්භවත්ථු.

335. “Có tám căn cứ để khởi sự tinh tấn. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu có công việc phải làm. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta sẽ có công việc phải làm, và trong khi làm việc, ta sẽ khó tác ý đến giáo huấn của chư Phật. Vậy thì, ta hãy khởi sự tinh tấn để đạt đến điều chưa đạt, để chứng đắc điều chưa chứng đắc, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ!’ Vị ấy khởi sự tinh tấn để đạt đến điều chưa đạt, để chứng đắc điều chưa chứng đắc, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ. Đây là căn cứ thứ nhất để khởi sự tinh tấn.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනා කම්මං කතං හොති. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො කම්මං අකාසිං, කම්මං ඛො පනාහං කරොන්තො නාසක්ඛිං බුද්ධානං සාසනං මනසි කාතුං, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි…පෙ… සො වීරියං ආරභති… ඉදං දුතියං ආරම්භවත්ථු.

“Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu đã làm xong công việc. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta đã làm xong công việc, và trong khi làm việc, ta đã không thể tác ý đến giáo huấn của chư Phật. Vậy thì, ta hãy khởi sự tinh tấn...’ Vị ấy khởi sự tinh tấn... Đây là căn cứ thứ hai để khởi sự tinh tấn.

‘‘පුන [Pg.213] චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනා මග්ගො ගන්තබ්බො හොති. තස්ස එවං හොති – ‘මග්ගො ඛො මෙ ගන්තබ්බො භවිස්සති, මග්ගං ඛො පන මෙ ගච්ඡන්තෙන න සුකරං බුද්ධානං සාසනං මනසි කාතුං. හන්දාහං වීරියං ආරභාමි…පෙ… සො වීරියං ආරභති… ඉදං තතියං ආරම්භවත්ථු.

“Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu có con đường phải đi. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta sẽ có con đường phải đi, và trong khi đi đường, ta sẽ khó tác ý đến giáo huấn của chư Phật. Vậy thì, ta hãy khởi sự tinh tấn...’ Vị ấy khởi sự tinh tấn... Đây là căn cứ thứ ba để khởi sự tinh tấn.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනා මග්ගො ගතො හොති. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො මග්ගං අගමාසිං, මග්ගං ඛො පනාහං ගච්ඡන්තො නාසක්ඛිං බුද්ධානං සාසනං මනසි කාතුං, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි…පෙ… සො වීරියං ආරභති… ඉදං චතුත්ථං ආරම්භවත්ථු.

“Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu đã đi xong con đường. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta đã đi xong con đường, và trong khi đi đường, ta đã không thể tác ý đến giáo huấn của chư Phật. Vậy thì, ta hãy khởi sự tinh tấn...’ Vị ấy khởi sự tinh tấn... Đây là căn cứ thứ tư để khởi sự tinh tấn.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො න ලභති ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො නාලත්ථං ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං, තස්ස මෙ කායො ලහුකො කම්මඤ්ඤො, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි…පෙ… සො වීරියං ආරභති… ඉදං පඤ්චමං ආරම්භවත්ථු.

“Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu trong khi đi khất thực ở làng hoặc thị trấn, không nhận được vật thực thô hoặc tế tùy theo ý muốn cho đến khi no đủ. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta trong khi đi khất thực ở làng hoặc thị trấn, đã không nhận được vật thực thô hoặc tế tùy theo ý muốn cho đến khi no đủ. Thân của ta nhẹ nhàng, thích hợp cho công việc. Vậy thì, ta hãy khởi sự tinh tấn...’ Vị ấy khởi sự tinh tấn... Đây là căn cứ thứ năm để khởi sự tinh tấn.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො ලභති ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො අලත්ථං ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං, තස්ස මෙ කායො බලවා කම්මඤ්ඤො, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි…පෙ… සො වීරියං ආරභති… ඉදං ඡට්ඨං ආරම්භවත්ථු.

“Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu trong khi đi khất thực ở làng hoặc thị trấn, nhận được vật thực thô hoặc tế tùy theo ý muốn cho đến khi no đủ. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta trong khi đi khất thực ở làng hoặc thị trấn, đã nhận được vật thực thô hoặc tế tùy theo ý muốn cho đến khi no đủ. Thân của ta có sức mạnh, thích hợp cho công việc. Vậy thì, ta hãy khởi sự tinh tấn...’ Vị ấy khởi sự tinh tấn... Đây là căn cứ thứ sáu để khởi sự tinh tấn.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො උප්පන්නො හොති අප්පමත්තකො ආබාධො. තස්ස එවං හොති – ‘උප්පන්නො ඛො මෙ අයං අප්පමත්තකො ආබාධො, ඨානං ඛො පනෙතං විජ්ජති යං මෙ ආබාධො පවඩ්ඪෙය්‍ය, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි…පෙ… සො වීරියං ආරභති… ඉදං සත්තමං ආරම්භවත්ථු.

“Lại nữa, này chư hiền, một cơn bệnh nhẹ khởi lên nơi vị tỳ khưu. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Cơn bệnh nhẹ này đã khởi lên nơi ta. Có khả năng là bệnh của ta sẽ tăng trưởng. Vậy thì, ta hãy khởi sự tinh tấn...’ Vị ấy khởi sự tinh tấn... Đây là căn cứ thứ bảy để khởi sự tinh tấn.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ගිලානා වුට්ඨිතො හොති අචිරවුට්ඨිතො ගෙලඤ්ඤා. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො ගිලානා වුට්ඨිතො අචිරවුට්ඨිතො ගෙලඤ්ඤා, ඨානං ඛො පනෙතං විජ්ජති යං මෙ ආබාධො පච්චුදාවත්තෙය්‍ය, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියායා’’ති! සො වීරියං ආරභති අප්පත්තස්ස පත්තියා [Pg.214] අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. ඉදං අට්ඨමං ආරම්භවත්ථු.

“Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu vừa khỏi bệnh, mới bình phục không lâu. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta vừa khỏi bệnh, mới bình phục không lâu. Có khả năng là bệnh của ta sẽ tái phát. Vậy thì, ta hãy khởi sự tinh tấn để đạt đến điều chưa đạt, để chứng đắc điều chưa chứng đắc, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ!’ Vị ấy khởi sự tinh tấn để đạt đến điều chưa đạt, để chứng đắc điều chưa chứng đắc, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ. Đây là căn cứ thứ tám để khởi sự tinh tấn.

336. ‘‘අට්ඨ දානවත්ථූනි. ආසජ්ජ දානං දෙති, භයා දානං දෙති, ‘අදාසි මෙ’ති දානං දෙති, ‘දස්සති මෙ’ති දානං දෙති, ‘සාහු දාන’න්ති දානං දෙති, ‘අහං පචාමි, ඉමෙ න පචන්ති, නාරහාමි පචන්තො අපචන්තානං දානං න දාතු’න්ති දානං දෙති, ‘ඉදං මෙ දානං දදතො කල්‍යාණො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගච්ඡතී’ති දානං දෙති. චිත්තාලඞ්කාර-චිත්තපරික්ඛාරත්ථං දානං දෙති.

336. “Có tám căn cứ của việc bố thí. Vị ấy bố thí vì có người đến gần, bố thí vì sợ hãi, bố thí vì nghĩ rằng ‘người ấy đã cho ta’, bố thí vì nghĩ rằng ‘người ấy sẽ cho ta’, bố thí vì nghĩ rằng ‘bố thí là thiện lành’, bố thí vì nghĩ rằng ‘ta nấu ăn, còn những người này không nấu ăn; ta là người nấu ăn không nên không cho những người không nấu ăn’, bố thí vì nghĩ rằng ‘khi ta thực hiện việc bố thí này, tiếng tăm tốt đẹp sẽ được lan truyền’, bố thí vì mục đích trang hoàng tâm, trang bị cho tâm.

337. ‘‘අට්ඨ දානූපපත්තියො. ඉධාවුසො, එකච්චො දානං දෙති සමණස්ස වා බ්‍රාහ්මණස්ස වා අන්නං පානං වත්ථං යානං මාලාගන්ධවිලෙපනං සෙය්‍යාවසථපදීපෙය්‍යං. සො යං දෙති තං පච්චාසීසති. සො පස්සති ඛත්තියමහාසාලං වා බ්‍රාහ්මණමහාසාලං වා ගහපතිමහාසාලං වා පඤ්චහි කාමගුණෙහි සමප්පිතං සමඞ්ගීභූතං පරිචාරයමානං. තස්ස එවං හොති – ‘අහො වතාහං කායස්ස භෙදා පරං මරණා ඛත්තියමහාසාලානං වා බ්‍රාහ්මණමහාසාලානං වා ගහපතිමහාසාලානං වා සහබ්‍යතං උපපජ්ජෙය්‍ය’න්ති! සො තං චිත්තං දහති, තං චිත්තං අධිට්ඨාති, තං චිත්තං භාවෙති, තස්ස තං චිත්තං හීනෙ විමුත්තං උත්තරි අභාවිතං තත්‍රූපපත්තියා සංවත්තති. තඤ්ච ඛො සීලවතො වදාමි නො දුස්සීලස්ස. ඉජ්ඣතාවුසො, සීලවතො චෙතොපණිධි විසුද්ධත්තා.

337. “Có tám sự tái sanh do bố thí. Này chư hiền, ở đây, có người bố thí cho sa-môn hoặc bà-la-môn các vật dụng như đồ ăn, thức uống, y phục, xe cộ, vòng hoa, hương liệu, thuốc xoa, giường nằm, trú xứ, đèn dầu. Vị ấy bố thí vật gì thì mong cầu quả báo của vật ấy. Vị ấy thấy các đại gia thuộc dòng dõi Sát-đế-lỵ, hoặc các đại gia thuộc dòng dõi Bà-la-môn, hoặc các đại gia thuộc dòng dõi gia chủ đang thụ hưởng, được cung phụng, được hầu hạ với năm dục trưởng dưỡng. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ôi, mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta được sanh làm bạn đồng hành với các đại gia thuộc dòng dõi Sát-đế-lỵ, hoặc các đại gia thuộc dòng dõi Bà-la-môn, hoặc các đại gia thuộc dòng dõi gia chủ!’ Vị ấy nắm giữ tâm ấy, quyết định tâm ấy, tu tập tâm ấy. Tâm của vị ấy hướng về điều thấp kém, không được tu tập để hướng thượng, nên dẫn đến sự tái sanh ở nơi ấy. Và ta nói điều này là dành cho người có giới, không phải cho người ác giới. Này chư hiền, ước nguyện của người có giới được thành tựu là do sự trong sạch.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, ඉධෙකච්චො දානං දෙති සමණස්ස වා බ්‍රාහ්මණස්ස වා අන්නං පානං…පෙ… සෙය්‍යාවසථපදීපෙය්‍යං. සො යං දෙති තං පච්චාසීසති. තස්ස සුතං හොති – ‘චාතුමහාරාජිකා දෙවා දීඝායුකා වණ්ණවන්තො සුඛබහුලා’’ති. තස්ස එවං හොති – ‘අහො වතාහං කායස්ස භෙදා පරං මරණා චාතුමහාරාජිකානං දෙවානං සහබ්‍යතං උපපජ්ජෙය්‍ය’’න්ති! සො තං චිත්තං දහති, තං චිත්තං අධිට්ඨාති, තං චිත්තං භාවෙති, තස්ස තං චිත්තං හීනෙ විමුත්තං උත්තරි අභාවිතං තත්‍රූපපත්තියා සංවත්තති. තඤ්ච ඛො සීලවතො වදාමි නො දුස්සීලස්ස. ඉජ්ඣතාවුසො, සීලවතො චෙතොපණිධි විසුද්ධත්තා.

Lại nữa, này các hiền hữu, ở đây có người cúng dường cho sa-môn hoặc bà-la-môn: thức ăn, thức uống... cho đến chỗ ở, giường nằm, đèn đuốc. Vị ấy cúng dường vật gì thì mong cầu vật ấy. Vị ấy đã được nghe rằng: 'Chư thiên ở cõi Tứ Đại Thiên Vương được sống lâu, có dung sắc, nhiều an lạc'. Vị ấy khởi lên ý nghĩ: 'Ôi, mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi Tứ Đại Thiên Vương!' Vị ấy giữ vững tâm ấy, quyết định tâm ấy, tu tập tâm ấy. Tâm ấy của vị ấy, hướng về hạ liệt, không được tu tập thêm để đạt đến quả vị cao hơn, sẽ đưa đến sự tái sanh ở cõi ấy. Và điều này, ta nói là dành cho người có giới, không phải cho người ác giới. Này các hiền hữu, ước nguyện trong tâm của người có giới được thành tựu là do sự trong sạch.

‘‘පුන [Pg.215] චපරං, ආවුසො, ඉධෙකච්චො දානං දෙති සමණස්ස වා බ්‍රාහ්මණස්ස වා අන්නං පානං…පෙ… සෙය්‍යාවසථපදීපෙය්‍යං. සො යං දෙති තං පච්චාසීසති. තස්ස සුතං හොති – ‘තාවතිංසා දෙවා…පෙ… යාමා දෙවා…පෙ… තුසිතා දෙවා …පෙ… නිම්මානරතී දෙවා…පෙ… පරනිම්මිතවසවත්තී දෙවා දීඝායුකා වණ්ණවන්තො සුඛබහුලා’ති. තස්ස එවං හොති – ‘අහො වතාහං කායස්ස භෙදා පරං මරණා පරනිම්මිතවසවත්තීනං දෙවානං සහබ්‍යතං උපපජ්ජෙය්‍ය’’න්ති! සො තං චිත්තං දහති, තං චිත්තං අධිට්ඨාති, තං චිත්තං භාවෙති, තස්ස තං චිත්තං හීනෙ විමුත්තං උත්තරි අභාවිතං තත්‍රූපපත්තියා සංවත්තති. තඤ්ච ඛො සීලවතො වදාමි නො දුස්සීලස්ස. ඉජ්ඣතාවුසො, සීලවතො චෙතොපණිධි විසුද්ධත්තා.

Lại nữa, này các hiền hữu, ở đây có người cúng dường cho sa-môn hoặc bà-la-môn: thức ăn, thức uống... cho đến chỗ ở, giường nằm, đèn đuốc. Vị ấy cúng dường vật gì thì mong cầu vật ấy. Vị ấy đã được nghe rằng: 'Chư thiên ở cõi Ba Mươi Ba... chư thiên ở cõi Dạ Ma... chư thiên ở cõi Đâu Suất... chư thiên ở cõi Hóa Lạc... chư thiên ở cõi Tha Hóa Tự Tại được sống lâu, có dung sắc, nhiều an lạc'. Vị ấy khởi lên ý nghĩ: 'Ôi, mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi Tha Hóa Tự Tại!' Vị ấy giữ vững tâm ấy, quyết định tâm ấy, tu tập tâm ấy. Tâm ấy của vị ấy, hướng về hạ liệt, không được tu tập thêm để đạt đến quả vị cao hơn, sẽ đưa đến sự tái sanh ở cõi ấy. Và điều này, ta nói là dành cho người có giới, không phải cho người ác giới. Này các hiền hữu, ước nguyện trong tâm của người có giới được thành tựu là do sự trong sạch.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, ඉධෙකච්චො දානං දෙති සමණස්ස වා බ්‍රාහ්මණස්ස වා අන්නං පානං වත්ථං යානං මාලාගන්ධවිලෙපනං සෙය්‍යාවසථපදීපෙය්‍යං. සො යං දෙති තං පච්චාසීසති. තස්ස සුතං හොති – ‘බ්‍රහ්මකායිකා දෙවා දීඝායුකා වණ්ණවන්තො සුඛබහුලා’ති. තස්ස එවං හොති – ‘අහො වතාහං කායස්ස භෙදා පරං මරණා බ්‍රහ්මකායිකානං දෙවානං සහබ්‍යතං උපපජ්ජෙය්‍ය’න්ති! සො තං චිත්තං දහති, තං චිත්තං අධිට්ඨාති, තං චිත්තං භාවෙති, තස්ස තං චිත්තං හීනෙ විමුත්තං උත්තරි අභාවිතං තත්‍රූපපත්තියා සංවත්තති. තඤ්ච ඛො සීලවතො වදාමි නො දුස්සීලස්ස; වීතරාගස්ස නො සරාගස්ස. ඉජ්ඣතාවුසො, සීලවතො චෙතොපණිධි වීතරාගත්තා.

Lại nữa, này các hiền hữu, ở đây có người cúng dường cho sa-môn hoặc bà-la-môn: thức ăn, thức uống, y phục, xe cộ, vòng hoa, hương liệu, vật thoa, chỗ ở, giường nằm, đèn đuốc. Vị ấy cúng dường vật gì thì mong cầu vật ấy. Vị ấy đã được nghe rằng: 'Chư thiên ở cõi Phạm Thiên được sống lâu, có dung sắc, nhiều an lạc'. Vị ấy khởi lên ý nghĩ: 'Ôi, mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi Phạm Thiên!' Vị ấy giữ vững tâm ấy, quyết định tâm ấy, tu tập tâm ấy. Tâm ấy của vị ấy, hướng về hạ liệt, không được tu tập thêm để đạt đến quả vị cao hơn, sẽ đưa đến sự tái sanh ở cõi ấy. Và điều này, ta nói là dành cho người có giới, không phải cho người ác giới; dành cho người ly tham, không phải cho người còn tham. Này các hiền hữu, ước nguyện trong tâm của người có giới được thành tựu là do đã ly tham.

‘‘අට්ඨ පරිසා – ඛත්තියපරිසා, බ්‍රාහ්මණපරිසා, ගහපතිපරිසා, සමණපරිසා, චාතුමහාරාජිකපරිසා, තාවතිංසපරිසා, මාරපරිසා, බ්‍රහ්මපරිසා.

Tám hội chúng: hội chúng Sát-đế-lỵ, hội chúng Bà-la-môn, hội chúng gia chủ, hội chúng sa-môn, hội chúng Tứ Đại Thiên Vương, hội chúng Ba Mươi Ba, hội chúng của Ma vương, hội chúng Phạm thiên.

‘‘අට්ඨ ලොකධම්මා – ලාභො ච, අලාභො ච, යසො ච, අයසො ච, නින්දා ච, පසංසා ච, සුඛඤ්ච, දුක්ඛඤ්ච.

Tám pháp thế gian: được và không được, danh và không danh, chê và khen, lạc và khổ.

338. ‘‘අට්ඨ අභිභායතනානි. අජ්ඣත්තං රූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි සුවණ්ණදුබ්බණ්ණානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං පඨමං අභිභායතනං.

338. Tám thắng xứ. Có người có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới, có giới hạn, đẹp và xấu, và có tưởng rằng: 'Sau khi chế ngự chúng, ta biết, ta thấy'. Đây là thắng xứ thứ nhất.

‘‘අජ්ඣත්තං [Pg.216] රූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි සුවණ්ණදුබ්බණ්ණානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති – එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං දුතියං අභිභායතනං.

Có người có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới, vô hạn lượng, đẹp và xấu, và có tưởng rằng: 'Sau khi chế ngự chúng, ta biết, ta thấy'. Đây là thắng xứ thứ hai.

‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි සුවණ්ණදුබ්බණ්ණානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං තතියං අභිභායතනං.

Có người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới, có giới hạn, đẹp và xấu, và có tưởng rằng: 'Sau khi chế ngự chúng, ta biết, ta thấy'. Đây là thắng xứ thứ ba.

‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි සුවණ්ණදුබ්බණ්ණානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං චතුත්ථං අභිභායතනං.

Có người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới, vô hạn lượng, đẹp và xấu, và có tưởng rằng: 'Sau khi chế ngự chúng, ta biết, ta thấy'. Đây là thắng xứ thứ tư.

‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති නීලානි නීලවණ්ණානි නීලනිදස්සනානි නීලනිභාසානි. සෙය්‍යථාපි නාම උමාපුප්ඵං නීලං නීලවණ්ණං නීලනිදස්සනං නීලනිභාසං, සෙය්‍යථා වා පන තං වත්ථං බාරාණසෙය්‍යකං උභතොභාගවිමට්ඨං නීලං නීලවණ්ණං නීලනිදස්සනං නීලනිභාසං. එවමෙව අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති නීලානි නීලවණ්ණානි නීලනිදස්සනානි නීලනිභාසානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං පඤ්චමං අභිභායතනං.

Có người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới, màu xanh, sắc xanh, tướng xanh, ánh xanh. Ví như hoa lanh màu xanh, sắc xanh, tướng xanh, ánh xanh; hoặc ví như tấm vải ở Ba-la-nại được chà láng cả hai mặt, màu xanh, sắc xanh, tướng xanh, ánh xanh. Cũng vậy, có người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới, màu xanh, sắc xanh, tướng xanh, ánh xanh, và có tưởng rằng: 'Sau khi chế ngự chúng, ta biết, ta thấy'. Đây là thắng xứ thứ năm.

‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති පීතානි පීතවණ්ණානි පීතනිදස්සනානි පීතනිභාසානි. සෙය්‍යථාපි නාම කණිකාරපුප්ඵං පීතං පීතවණ්ණං පීතනිදස්සනං පීතනිභාසං, සෙය්‍යථා වා පන තං වත්ථං බාරාණසෙය්‍යකං උභතොභාගවිමට්ඨං පීතං පීතවණ්ණං පීතනිදස්සනං පීතනිභාසං. එවමෙව අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති පීතානි පීතවණ්ණානි පීතනිදස්සනානි පීතනිභාසානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං ඡට්ඨං අභිභායතනං.

Có người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới, màu vàng, sắc vàng, tướng vàng, ánh vàng. Ví như hoa kaṇikāra màu vàng, sắc vàng, tướng vàng, ánh vàng; hoặc ví như tấm vải ở Ba-la-nại được chà láng cả hai mặt, màu vàng, sắc vàng, tướng vàng, ánh vàng. Cũng vậy, có người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới, màu vàng, sắc vàng, tướng vàng, ánh vàng, và có tưởng rằng: 'Sau khi chế ngự chúng, ta biết, ta thấy'. Đây là thắng xứ thứ sáu.

‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති ලොහිතකානි ලොහිතකවණ්ණානි ලොහිතකනිදස්සනානි ලොහිතකනිභාසානි. සෙය්‍යථාපි නාම බන්ධුජීවකපුප්ඵං ලොහිතකං ලොහිතකවණ්ණං ලොහිතකනිදස්සනං ලොහිතකනිභාසං, සෙය්‍යථා වා පන තං වත්ථං බාරාණසෙය්‍යකං උභතොභාගවිමට්ඨං ලොහිතකං ලොහිතකවණ්ණං ලොහිතකනිදස්සනං ලොහිතකනිභාසං. එවමෙව අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො [Pg.217] බහිද්ධා රූපානි පස්සති ලොහිතකානි ලොහිතකවණ්ණානි ලොහිතකනිදස්සනානි ලොහිතකනිභාසානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං සත්තමං අභිභායතනං.

“Vị ấy có tưởng về vô sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới có màu đỏ, sắc đỏ, tướng đỏ, ánh đỏ. Ví như đóa hoa bandhujīvaka có màu đỏ, sắc đỏ, tướng đỏ, ánh đỏ; hoặc ví như tấm vải ở Bārāṇasī được chà láng cả hai mặt, có màu đỏ, sắc đỏ, tướng đỏ, ánh đỏ. Cũng thế ấy, vị ấy có tưởng về vô sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới có màu đỏ, sắc đỏ, tướng đỏ, ánh đỏ, và có tưởng rằng: ‘Sau khi đã chinh phục các sắc ấy, tôi biết, tôi thấy.’ Đây là thắng xứ thứ bảy.”

‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති ඔදාතානි ඔදාතවණ්ණානි ඔදාතනිදස්සනානි ඔදාතනිභාසානි. සෙය්‍යථාපි නාම ඔසධිතාරකා ඔදාතා ඔදාතවණ්ණා ඔදාතනිදස්සනා ඔදාතනිභාසා, සෙය්‍යථා වා පන තං වත්ථං බාරාණසෙය්‍යකං උභතොභාගවිමට්ඨං ඔදාතං ඔදාතවණ්ණං ඔදාතනිදස්සනං ඔදාතනිභාසං. එවමෙව අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති ඔදාතානි ඔදාතවණ්ණානි ඔදාතනිදස්සනානි ඔදාතනිභාසානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං අට්ඨමං අභිභායතනං.

“Vị ấy có tưởng về vô sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới có màu trắng, sắc trắng, tướng trắng, ánh trắng. Ví như sao mai có màu trắng, sắc trắng, tướng trắng, ánh trắng; hoặc ví như tấm vải ở Bārāṇasī được chà láng cả hai mặt, có màu trắng, sắc trắng, tướng trắng, ánh trắng. Cũng thế ấy, vị ấy có tưởng về vô sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới có màu trắng, sắc trắng, tướng trắng, ánh trắng, và có tưởng rằng: ‘Sau khi đã chinh phục các sắc ấy, tôi biết, tôi thấy.’ Đây là thắng xứ thứ tám.”

339. ‘‘අට්ඨ විමොක්ඛා. රූපී රූපානි පස්සති. අයං පඨමො විමොක්ඛො.

339. “Có tám giải thoát. Vị ấy có sắc, thấy các sắc. Đây là giải thoát thứ nhất.”

‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති. අයං දුතියො විමොක්ඛො.

“Vị ấy có tưởng về vô sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới. Đây là giải thoát thứ hai.”

‘‘සුභන්තෙව අධිමුත්තො හොති. අයං තතියො විමොක්ඛො.

“Vị ấy chỉ chuyên chú vào tịnh. Đây là giải thoát thứ ba.”

‘‘සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා ‘අනන්තො ආකාසො’ති ආකාසානඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං චතුත්ථො විමොක්ඛො.

“Do đã hoàn toàn vượt qua các sắc tưởng, do đã chấm dứt các đối ngại tưởng, do không tác ý đến các dị tưởng, vị ấy trú vào Không Vô Biên Xứ với ý niệm: ‘Hư không là vô biên.’ Đây là giải thoát thứ tư.”

‘‘සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘අනන්තං විඤ්ඤාණ’න්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං පඤ්චමො විමොක්ඛො.

“Do đã hoàn toàn vượt qua Không Vô Biên Xứ, vị ấy trú vào Thức Vô Biên Xứ với ý niệm: ‘Thức là vô biên.’ Đây là giải thoát thứ năm.”

‘‘සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘නත්ථි කිඤ්චී’ති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං ඡට්ඨො විමොක්ඛො.

“Do đã hoàn toàn vượt qua Thức Vô Biên Xứ, vị ấy trú vào Vô Sở Hữu Xứ với ý niệm: ‘Không có gì cả.’ Đây là giải thoát thứ sáu.”

‘‘සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං සත්තමො විමොක්ඛො.

“Do đã hoàn toàn vượt qua Vô Sở Hữu Xứ, vị ấy trú vào Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Đây là giải thoát thứ bảy.”

‘‘සබ්බසො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤාවෙදයිත නිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං අට්ඨමො විමොක්ඛො.

“Do đã hoàn toàn vượt qua Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, vị ấy trú vào Diệt Thọ Tưởng Định. Đây là giải thoát thứ tám.”

‘‘ඉමෙ [Pg.218] ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන අට්ඨ ධම්මා සම්මදක්ඛාතා; තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං.

“Này chư hiền, tám pháp này đã được đức Thế Tôn, bậc Toàn Giác, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác, là người biết, người thấy, khéo thuyết giảng. Ở đây, tất cả chúng ta nên cùng nhau tụng đọc ... vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư thiên và nhân loại.”

නවකං

Phẩm Chín Pháp

340. ‘‘අත්ථි ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන නව ධම්මා සම්මදක්ඛාතා; තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමෙ නව?

340. “Này chư hiền, có chín pháp đã được đức Thế Tôn, bậc Toàn Giác, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác, là người biết, người thấy, khéo thuyết giảng. Ở đây, tất cả chúng ta nên cùng nhau tụng đọc ... vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư thiên và nhân loại. Chín pháp ấy là gì?”

‘‘නව ආඝාතවත්ථූනි. ‘අනත්ථං මෙ අචරී’ති ආඝාතං බන්ධති; ‘අනත්ථං මෙ චරතී’ති ආඝාතං බන්ධති; ‘අනත්ථං මෙ චරිස්සතී’ති ආඝාතං බන්ධති; ‘පියස්ස මෙ මනාපස්ස අනත්ථං අචරී’ති ආඝාතං බන්ධති…පෙ… අනත්ථං චරතීති ආඝාතං බන්ධති…පෙ… අනත්ථං චරිස්සතීති ආඝාතං බන්ධති; ‘අප්පියස්ස මෙ අමනාපස්ස අත්ථං අචරී’ති ආඝාතං බන්ධති…පෙ… අත්ථං චරතීති ආඝාතං බන්ධති…පෙ… අත්ථං චරිස්සතීති ආඝාතං බන්ධති.

“Có chín hiềm hận sự. Vị ấy ôm lòng hiềm hận rằng: ‘Người ấy đã làm điều bất lợi cho ta.’ Vị ấy ôm lòng hiềm hận rằng: ‘Người ấy đang làm điều bất lợi cho ta.’ Vị ấy ôm lòng hiềm hận rằng: ‘Người ấy sẽ làm điều bất lợi cho ta.’ Vị ấy ôm lòng hiềm hận rằng: ‘Người ấy đã làm điều bất lợi cho người thân yêu của ta.’ ... đang làm ... sẽ làm ... Vị ấy ôm lòng hiềm hận rằng: ‘Người ấy đã làm điều lợi cho người ta không ưa thích.’ ... đang làm ... sẽ làm.”

‘‘නව ආඝාතපටිවිනයා. ‘අනත්ථං මෙ අචරි, තං කුතෙත්ථ ලබ්භා’ති ආඝාතං පටිවිනෙති; ‘අනත්ථං මෙ චරති, තං කුතෙත්ථ ලබ්භා’ති ආඝාතං පටිවිනෙති; ‘අනත්ථං මෙ චරිස්සති, තං කුතෙත්ථ ලබ්භා’ති ආඝාතං පටිවිනෙති; ‘පියස්ස මෙ මනාපස්ස අනත්ථං අචරි…පෙ… අනත්ථං චරති…පෙ… අනත්ථං චරිස්සති, තං කුතෙත්ථ ලබ්භා’ති ආඝාතං පටිවිනෙති; ‘අප්පියස්ස මෙ අමනාපස්ස අත්ථං අචරි…පෙ… අත්ථං චරති…පෙ… අත්ථං චරිස්සති, තං කුතෙත්ථ ලබ්භා’ති ආඝාතං පටිවිනෙති.

“Có chín cách điều phục hiềm hận. Vị ấy điều phục hiềm hận rằng: ‘Người ấy đã làm điều bất lợi cho ta, nhưng ở đây làm sao có thể khác được?’ Vị ấy điều phục hiềm hận rằng: ‘Người ấy đang làm điều bất lợi cho ta, nhưng ở đây làm sao có thể khác được?’ Vị ấy điều phục hiềm hận rằng: ‘Người ấy sẽ làm điều bất lợi cho ta, nhưng ở đây làm sao có thể khác được?’ Vị ấy điều phục hiềm hận rằng: ‘Người ấy đã làm điều bất lợi cho người thân yêu của ta ... đang làm ... sẽ làm, nhưng ở đây làm sao có thể khác được?’ Vị ấy điều phục hiềm hận rằng: ‘Người ấy đã làm điều lợi cho người ta không ưa thích ... đang làm ... sẽ làm, nhưng ở đây làm sao có thể khác được?’”

341. ‘‘නව සත්තාවාසා. සන්තාවුසො, සත්තා නානත්තකායා නානත්තසඤ්ඤිනො, සෙය්‍යථාපි මනුස්සා එකච්චෙ ච දෙවා එකච්චෙ ච විනිපාතිකා. අයං පඨමො සත්තාවාසො.

341. “Có chín chúng sanh cư. Này chư hiền, có những chúng sanh thân khác nhau, tưởng khác nhau, ví như loài người, một số chư thiên, và một số các loài trong đọa xứ. Đây là chúng sanh cư thứ nhất.”

‘‘සන්තාවුසො, සත්තා නානත්තකායා එකත්තසඤ්ඤිනො, සෙය්‍යථාපි දෙවා බ්‍රහ්මකායිකා පඨමාභිනිබ්බත්තා. අයං දුතියො සත්තාවාසො.

“Này chư hiền, có những chúng sanh thân khác nhau, tưởng đồng nhau, ví như chư thiên cõi Phạm Chúng Thiên được sanh vào lúc khởi đầu. Đây là chúng sanh cư thứ hai.”

‘‘සන්තාවුසො, සත්තා එකත්තකායා නානත්තසඤ්ඤිනො, සෙය්‍යථාපි දෙවා ආභස්සරා. අයං තතියො සත්තාවාසො.

“Này chư hiền, có những chúng sanh thân đồng nhau, tưởng khác nhau, ví như chư thiên cõi Quang Âm. Đây là chúng sanh cư thứ ba.”

‘‘සන්තාවුසො[Pg.219], සත්තා එකත්තකායා එකත්තසඤ්ඤිනො, සෙය්‍යථාපි දෙවා සුභකිණ්හා. අයං චතුත්ථො සත්තාවාසො.

“Này chư hiền, có những chúng sanh thân đồng nhau, tưởng đồng nhau, ví như chư thiên cõi Biến Tịnh. Đây là chúng sanh cư thứ tư.”

‘‘සන්තාවුසො, සත්තා අසඤ්ඤිනො අප්පටිසංවෙදිනො, සෙය්‍යථාපි දෙවා අසඤ්ඤසත්තා. අයං පඤ්චමො සත්තාවාසො.

“Này chư hiền, có những chúng sanh không có tưởng, không có cảm thọ, ví như chư thiên cõi Vô Tưởng. Đây là chúng sanh cư thứ năm.”

‘‘සන්තාවුසො, සත්තා සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා ‘අනන්තො ආකාසො’ති ආකාසානඤ්චායතනූපගා. අයං ඡට්ඨො සත්තාවාසො.

“Này chư hiền, có những chúng sanh do đã hoàn toàn vượt qua các sắc tưởng, do đã chấm dứt các đối ngại tưởng, do không tác ý đến các dị tưởng, với ý niệm: ‘Hư không là vô biên,’ đã sanh vào cõi Không Vô Biên Xứ. Đây là chúng sanh cư thứ sáu.”

‘‘සන්තාවුසො, සත්තා සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘අනන්තං විඤ්ඤාණ’න්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනූපගා. අයං සත්තමො සත්තාවාසො.

“Này chư hiền, có những chúng sanh do đã hoàn toàn vượt qua Không Vô Biên Xứ, với ý niệm: ‘Thức là vô biên,’ đã sanh vào cõi Thức Vô Biên Xứ. Đây là chúng sanh cư thứ bảy.”

‘‘සන්තාවුසො, සත්තා සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘නත්ථි කිඤ්චී’ති ආකිඤ්චාඤ්ඤායතනූපගා. අයං අට්ඨමො සත්තාවාසො.

Này chư hiền, có những chúng sanh, do vượt qua hoàn toàn Thức Vô Biên Xứ, (quán tưởng) rằng ‘không có vật gì,’ được sanh vào Vô Sở Hữu Xứ. Đây là trú xứ thứ tám của chúng sanh.

‘‘සන්තාවුසො, සත්තා සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනූපගා. අයං නවමො සත්තාවාසො.

Này chư hiền, có những chúng sanh, do vượt qua hoàn toàn Vô Sở Hữu Xứ, được sanh vào Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Đây là trú xứ thứ chín của chúng sanh.

342. ‘‘නව අක්ඛණා අසමයා බ්‍රහ්මචරියවාසාය. ඉධාවුසො, තථාගතො ච ලොකෙ උප්පන්නො හොති අරහං සම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච දෙසියති ඔපසමිකො පරිනිබ්බානිකො සම්බොධගාමී සුගතප්පවෙදිතො. අයඤ්ච පුග්ගලො නිරයං උපපන්නො හොති. අයං පඨමො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය.

342. Có chín thời phi thời, chín cơ hội không thuận tiện để sống đời phạm hạnh. Này chư hiền, ở đây, Như Lai xuất hiện ở đời, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác; và giáo pháp được thuyết giảng, đưa đến an tịnh, đưa đến Niết-bàn, hướng đến giác ngộ, do bậc Thiện Thệ tuyên thuyết. Nhưng cá nhân này lại sanh vào địa ngục. Đây là thời phi thời, cơ hội không thuận tiện thứ nhất để sống đời phạm hạnh.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, තථාගතො ච ලොකෙ උප්පන්නො හොති අරහං සම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච දෙසියති ඔපසමිකො පරිනිබ්බානිකො සම්බොධගාමී සුගතප්පවෙදිතො. අයඤ්ච පුග්ගලො තිරච්ඡානයොනිං උපපන්නො හොති. අයං දුතියො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය.

Lại nữa, này chư hiền, Như Lai xuất hiện ở đời, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác; và giáo pháp được thuyết giảng, đưa đến an tịnh, đưa đến Niết-bàn, hướng đến giác ngộ, do bậc Thiện Thệ tuyên thuyết. Nhưng cá nhân này lại sanh vào loài bàng sanh. Đây là thời phi thời, cơ hội không thuận tiện thứ hai để sống đời phạm hạnh.

‘‘පුන චපරං…පෙ… පෙත්තිවිසයං උපපන්නො හොති. අයං තතියො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය.

Lại nữa... vân vân... lại sanh vào cảnh giới ngạ quỷ. Đây là thời phi thời, cơ hội không thuận tiện thứ ba để sống đời phạm hạnh.

‘‘පුන [Pg.220] චපරං…පෙ… අසුරකායං උපපන්නො හොති. අයං චතුත්ථො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය.

Lại nữa... vân vân... lại sanh vào loài a-tu-la. Đây là thời phi thời, cơ hội không thuận tiện thứ tư để sống đời phạm hạnh.

‘‘පුන චපරං…පෙ… අඤ්ඤතරං දීඝායුකං දෙවනිකායං උපපන්නො හොති. අයං පඤ්චමො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය.

Lại nữa... vân vân... lại sanh vào một trong các cõi trời trường thọ. Đây là thời phi thời, cơ hội không thuận tiện thứ năm để sống đời phạm hạnh.

‘‘පුන චපරං…පෙ… පච්චන්තිමෙසු ජනපදෙසු පච්චාජාතො හොති මිලක්ඛෙසු අවිඤ්ඤාතාරෙසු, යත්ථ නත්ථි ගති භික්ඛූනං භික්ඛුනීනං උපාසකානං උපාසිකානං. අයං ඡට්ඨො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය.

Lại nữa... vân vân... lại sanh ở các xứ biên địa, giữa những người man di không được khai hóa, nơi không có sự đi lại của các tỳ-khưu, tỳ-khưu-ni, cận sự nam, cận sự nữ. Đây là thời phi thời, cơ hội không thuận tiện thứ sáu để sống đời phạm hạnh.

‘‘පුන චපරං…පෙ… මජ්ඣිමෙසු ජනපදෙසු පච්චාජාතො හොති. සො ච හොති මිච්ඡාදිට්ඨිකො විපරීතදස්සනො – ‘නත්ථි දින්නං, නත්ථි යිට්ඨං, නත්ථි හුතං, නත්ථි සුකතදුක්කටානං කම්මානං ඵලං විපාකො, නත්ථි අයං ලොකො, නත්ථි පරො ලොකො, නත්ථි මාතා, නත්ථි පිතා, නත්ථි සත්තා ඔපපාතිකා, නත්ථි ලොකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා සම්මග්ගතා සම්මාපටිපන්නා යෙ ඉමඤ්ච ලොකං පරඤ්ච ලොකං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙන්තී’ති. අයං සත්තමො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය.

Lại nữa... vân vân... lại sanh ở các xứ trung ương. Nhưng người ấy có tà kiến, có tri kiến sai lạc: ‘Không có bố thí, không có cúng dường, không có tế tự; không có kết quả dị thục của các nghiệp thiện ác; không có đời này, không có đời sau; không có mẹ, không có cha; không có các chúng sanh hóa sanh; ở đời không có các Sa-môn, Bà-la-môn chánh hướng, chánh hạnh, những vị đã tự mình chứng ngộ với thắng trí và tuyên thuyết về đời này và đời sau.’ Đây là thời phi thời, cơ hội không thuận tiện thứ bảy để sống đời phạm hạnh.

‘‘පුන චපරං…පෙ… මජ්ඣිමෙසු ජනපදෙසු පච්චාජාතො හොති. සො ච හොති දුප්පඤ්ඤො ජළො එළමූගො, නප්පටිබලො සුභාසිතදුබ්භාසිතානමත්ථමඤ්ඤාතුං. අයං අට්ඨමො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය.

Lại nữa... vân vân... lại sanh ở các xứ trung ương. Nhưng người ấy là người không có trí tuệ, ngu si, câm ngọng, không có khả năng hiểu được ý nghĩa của những lời thiện thuyết và ác thuyết. Đây là thời phi thời, cơ hội không thuận tiện thứ tám để sống đời phạm hạnh.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, තථාගතො ච ලොකෙ න උප්පන්නො හොති අරහං සම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච න දෙසියති ඔපසමිකො පරිනිබ්බානිකො සම්බොධගාමී සුගතප්පවෙදිතො. අයඤ්ච පුග්ගලො මජ්ඣිමෙසු ජනපදෙසු පච්චාජාතො හොති, සො ච හොති පඤ්ඤවා අජළො අනෙළමූගො, පටිබලො සුභාසිත-දුබ්භාසිතානමත්ථමඤ්ඤාතුං. අයං නවමො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය.

Lại nữa, này chư hiền, Như Lai không xuất hiện ở đời, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác; và giáo pháp không được thuyết giảng, là pháp đưa đến an tịnh, đưa đến Niết-bàn, hướng đến giác ngộ, do bậc Thiện Thệ tuyên thuyết. Nhưng cá nhân này lại sanh ở các xứ trung ương, là người có trí tuệ, không ngu si, không câm ngọng, có khả năng hiểu được ý nghĩa của những lời thiện thuyết và ác thuyết. Đây là thời phi thời, cơ hội không thuận tiện thứ chín để sống đời phạm hạnh.

343. ‘‘නව අනුපුබ්බවිහාරා. ඉධාවුසො, භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. පීතියා ච විරාගා…පෙ… තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. සුඛස්ස ච පහානා [Pg.221] …පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා…පෙ… ආකාසානඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘අනන්තං විඤ්ඤාණ’න්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘නත්ථි කිඤ්චී’ති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරති.

343. Có chín sự an trú tuần tự. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ-khưu ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Do làm cho tầm và tứ tịnh chỉ... vân vân... chứng và trú thiền thứ hai. Do ly hỷ... vân vân... chứng và trú thiền thứ ba. Do xả lạc... vân vân... chứng và trú thiền thứ tư. Do vượt qua hoàn toàn các sắc tưởng... vân vân... chứng và trú Không Vô Biên Xứ. Do vượt qua hoàn toàn Không Vô Biên Xứ, (quán tưởng) ‘thức là vô biên,’ chứng và trú Thức Vô Biên Xứ. Do vượt qua hoàn toàn Thức Vô Biên Xứ, (quán tưởng) ‘không có vật gì,’ chứng và trú Vô Sở Hữu Xứ. Do vượt qua hoàn toàn Vô Sở Hữu Xứ, chứng và trú Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Do vượt qua hoàn toàn Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, chứng và trú Diệt Thọ Tưởng Định.

344. ‘‘නව අනුපුබ්බනිරොධා. පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස කාමසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති. දුතියං ඣානං සමාපන්නස්ස විතක්කවිචාරා නිරුද්ධා හොන්ති. තතියං ඣානං සමාපන්නස්ස පීති නිරුද්ධා හොති. චතුත්ථං ඣානං සමාපන්නස්ස අස්සාසපස්සාස්සා නිරුද්ධා හොන්ති. ආකාසානඤ්චායතනං සමාපන්නස්ස රූපසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති. විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමාපන්නස්ස ආකාසානඤ්චායතනසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති. ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමාපන්නස්ස විඤ්ඤාණඤ්චායතනසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති. නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමාපන්නස්ස ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති. සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං සමාපන්නස්ස සඤ්ඤා ච වෙදනා ච නිරුද්ධා හොන්ති.

344. Có chín sự đoạn diệt tuần tự. Đối với người đã nhập thiền thứ nhất, dục tưởng được đoạn diệt. Đối với người đã nhập thiền thứ hai, tầm và tứ được đoạn diệt. Đối với người đã nhập thiền thứ ba, hỷ được đoạn diệt. Đối với người đã nhập thiền thứ tư, hơi thở vô và hơi thở ra được đoạn diệt. Đối với người đã nhập Không Vô Biên Xứ, sắc tưởng được đoạn diệt. Đối với người đã nhập Thức Vô Biên Xứ, không vô biên xứ tưởng được đoạn diệt. Đối với người đã nhập Vô Sở Hữu Xứ, thức vô biên xứ tưởng được đoạn diệt. Đối với người đã nhập Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, vô sở hữu xứ tưởng được đoạn diệt. Đối với người đã nhập Diệt Thọ Tưởng Định, tưởng và thọ được đoạn diệt.

‘‘ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන නව ධම්මා සම්මදක්ඛාතා. තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං.

Này chư hiền, chín pháp này đã được Thế Tôn, bậc Tri Giả, Kiến Giả, A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, khéo thuyết giảng. Tất cả chúng ta phải cùng nhau tụng đọc... vân vân... vì lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho chư thiên và loài người.

දසකං

Phẩm Mười Pháp

345. ‘‘අත්ථි ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන දස ධම්මා සම්මදක්ඛාතා. තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමෙ දස?

345. Này chư hiền, có mười pháp đã được Thế Tôn, bậc Tri Giả, Kiến Giả, A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, khéo thuyết giảng. Tất cả chúng ta phải cùng nhau tụng đọc... vân vân... vì lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho chư thiên và loài người. Mười pháp ấy là gì?

‘‘දස නාථකරණා ධම්මා. ඉධාවුසො, භික්ඛු සීලවා හොති. පාතිමොක්ඛසංවරසංවුතො විහරති ආචාරගොචරසම්පන්නො, අණුමත්තෙසු වජ්ජෙසු භයදස්සාවී සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. යංපාවුසො, භික්ඛු [Pg.222] සීලවා හොති, පාතිමොක්ඛසංවරසංවුතො විහරති, ආචාරගොචරසම්පන්නො, අණුමත්තෙසු වජ්ජෙසු භයදස්සාවී සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො.

Mười pháp tạo ra nơi nương tựa. Này chư hiền, ở đây vị tỳ khưu có giới hạnh. Vị ấy sống chế ngự với sự chế ngự của Pātimokkha, đầy đủ oai nghi và nơi hành xứ, thấy sự nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và tu học trong các học giới. Này chư hiền, do vì vị tỳ khưu có giới hạnh, sống chế ngự với sự chế ngự của Pātimokkha, đầy đủ oai nghi và nơi hành xứ, thấy sự nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và tu học trong các học giới. Pháp này cũng là pháp tạo ra nơi nương tựa.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු බහුස්සුතො හොති සුතධරො සුතසන්නිචයො. යෙ තෙ ධම්මා ආදිකල්‍යාණා මජ්ඣෙකල්‍යාණා පරියොසානකල්‍යාණා සාත්ථා සබ්‍යඤ්ජනා කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං අභිවදන්ති, තථාරූපාස්ස ධම්මා බහුස්සුතා හොන්ති ධාතා වචසා පරිචිතා මනසානුපෙක්ඛිතා දිට්ඨියා සුප්පටිවිද්ධා, යංපාවුසො, භික්ඛු බහුස්සුතො හොති…පෙ… දිට්ඨියා සුප්පටිවිද්ධා. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu là người đa văn, ghi nhớ những điều đã nghe, tích lũy những điều đã nghe. Những pháp nào toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú, trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch, những pháp như vậy đã được vị ấy nghe nhiều, ghi nhớ, quen thuộc bằng lời nói, quán xét bằng ý, và thông suốt bằng trí tuệ. Này chư hiền, do vì vị tỳ khưu là người đa văn... cho đến... và thông suốt bằng trí tuệ. Pháp này cũng là pháp tạo ra nơi nương tựa.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු කල්‍යාණමිත්තො හොති කල්‍යාණසහායො කල්‍යාණසම්පවඞ්කො. යංපාවුසො, භික්ඛු කල්‍යාණමිත්තො හොති කල්‍යාණසහායො කල්‍යාණසම්පවඞ්කො. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu có bạn lành, có thân hữu tốt, thân cận bạn lành. Này chư hiền, do vì vị tỳ khưu có bạn lành, có thân hữu tốt, thân cận bạn lành. Pháp này cũng là pháp tạo ra nơi nương tựa.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු සුවචො හොති සොවචස්සකරණෙහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො ඛමො පදක්ඛිණග්ගාහී අනුසාසනිං. යංපාවුසො, භික්ඛු සුවචො හොති…පෙ… පදක්ඛිණග්ගාහී අනුසාසනිං. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu là người dễ nói, sở hữu những pháp khiến cho dễ nói, kham nhẫn, và khéo tiếp thu lời giáo huấn. Này chư hiền, do vì vị tỳ khưu là người dễ nói... cho đến... và khéo tiếp thu lời giáo huấn. Pháp này cũng là pháp tạo ra nơi nương tựa.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු යානි තානි සබ්‍රහ්මචාරීනං උච්චාවචානි කිංකරණීයානි, තත්ථ දක්ඛො හොති අනලසො තත්‍රුපායාය වීමංසාය සමන්නාගතො, අලං කාතුං අලං සංවිධාතුං. යංපාවුසො, භික්ඛු යානි තානි සබ්‍රහ්මචාරීනං…පෙ… අලං සංවිධාතුං. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො.

Lại nữa, này chư hiền, đối với các công việc lớn nhỏ khác nhau của các vị đồng phạm hạnh, vị tỳ khưu ở đấy là người khéo léo, không biếng nhác, có sự thẩm sát về phương tiện thích hợp, có khả năng thực hiện, có khả năng sắp xếp. Này chư hiền, do vì vị tỳ khưu đối với các công việc của các vị đồng phạm hạnh... cho đến... có khả năng sắp xếp. Pháp này cũng là pháp tạo ra nơi nương tựa.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ධම්මකාමො හොති පියසමුදාහාරො, අභිධම්මෙ අභිවිනයෙ උළාරපාමොජ්ජො. යංපාවුසො, භික්ඛු ධම්මකාමො හොති…පෙ… උළාරපාමොජ්ජො. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu là người ham thích Pháp, có lời nói khả ái, có niềm hân hoan to lớn trong Thắng Pháp và Thắng Luật. Này chư hiền, do vì vị tỳ khưu là người ham thích Pháp... cho đến... có niềm hân hoan to lớn. Pháp này cũng là pháp tạo ra nơi nương tựa.

‘‘පුන [Pg.223] චපරං, ආවුසො, භික්ඛු සන්තුට්ඨො හොති ඉතරීතරෙහි චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරෙහි. යංපාවුසො, භික්ඛු සන්තුට්ඨො හොති…පෙ… පරික්ඛාරෙහි. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu là người biết đủ với bất cứ các vật dụng nào như y phục, vật thực, chỗ ở, và dược phẩm trị bệnh. Này chư hiền, do vì vị tỳ khưu là người biết đủ... cho đến... với các vật dụng. Pháp này cũng là pháp tạo ra nơi nương tựa.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ආරද්ධවීරියො විහරති අකුසලානං ධම්මානං පහානාය කුසලානං ධම්මානං උපසම්පදාය, ථාමවා දළ්හපරක්කමො අනික්ඛිත්තධුරො කුසලෙසු ධම්මෙසු. යංපාවුසො, භික්ඛු ආරද්ධවීරියො විහරති…පෙ… අනික්ඛිත්තධුරො කුසලෙසු ධම්මෙසු. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu sống tinh tấn, để đoạn trừ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, là người có nỗ lực, có sự kiên trì, không từ bỏ gánh nặng trong các pháp thiện. Này chư hiền, do vì vị tỳ khưu sống tinh tấn... cho đến... không từ bỏ gánh nặng trong các pháp thiện. Pháp này cũng là pháp tạo ra nơi nương tựa.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු සතිමා හොති පරමෙන සතිනෙපක්කෙන සමන්නාගතො චිරකතම්පි චිරභාසිතම්පි සරිතා අනුස්සරිතා. යංපාවුසො, භික්ඛු සතිමා හොති…පෙ… සරිතා අනුස්සරිතා. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu là người có chánh niệm, có chánh niệm và sự thận trọng tối thượng, có thể nhớ lại, có thể hồi tưởng lại những việc đã làm và những lời đã nói từ lâu. Này chư hiền, do vì vị tỳ khưu là người có chánh niệm... cho đến... có thể nhớ lại, có thể hồi tưởng lại. Pháp này cũng là pháp tạo ra nơi nương tựa.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු පඤ්ඤවා හොති, උදයත්ථගාමිනියා පඤ්ඤාය සමන්නාගතො අරියාය නිබ්බෙධිකාය සම්මාදුක්ඛක්ඛයගාමිනියා. යංපාවුසො, භික්ඛු පඤ්ඤවා හොති…පෙ… සම්මාදුක්ඛක්ඛයගාමිනියා. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu là người có trí tuệ, có trí tuệ quán xét sự sinh diệt, là trí tuệ bậc thánh, có khả năng xuyên thấu, đưa đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh. Này chư hiền, do vì vị tỳ khưu là người có trí tuệ... cho đến... đưa đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh. Pháp này cũng là pháp tạo ra nơi nương tựa.

346. දස කසිණායතනානි. පථවීකසිණමෙකො සඤ්ජානාති, උද්ධං අධො තිරියං අද්වයං අප්පමාණං. ආපොකසිණමෙකො සඤ්ජානාති…පෙ… තෙජොකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… වායොකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… නීලකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… පීතකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… ලොහිතකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… ඔදාතකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… ආකාසකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… විඤ්ඤාණකසිණමෙකො සඤ්ජානාති, උද්ධං අධො තිරියං අද්වයං අප්පමාණං.

346. Mười xứ biến xứ. Có người nhận thức biến xứ đất, ở trên, ở dưới, ở ngang, không có hai, vô lượng. Có người nhận thức biến xứ nước... cho đến... có người nhận thức biến xứ lửa... có người nhận thức biến xứ gió... có người nhận thức biến xứ xanh... có người nhận thức biến xứ vàng... có người nhận thức biến xứ đỏ... có người nhận thức biến xứ trắng... có người nhận thức biến xứ hư không... có người nhận thức biến xứ thức, ở trên, ở dưới, ở ngang, không có hai, vô lượng.

347. ‘‘දස අකුසලකම්මපථා – පාණාතිපාතො, අදින්නාදානං, කාමෙසුමිච්ඡාචාරො, මුසාවාදො, පිසුණා වාචා, ඵරුසා වාචා, සම්ඵප්පලාපො, අභිජ්ඣා, බ්‍යාපාදො, මිච්ඡාදිට්ඨි.

347. Mười con đường nghiệp bất thiện: sát sanh, lấy của không cho, tà hạnh trong các dục, nói dối, nói lời đâm thọc, nói lời thô ác, nói lời vô ích, tham lam, sân hận, tà kiến.

‘‘දස [Pg.224] කුසලකම්මපථා – පාණාතිපාතා වෙරමණී, අදින්නාදානා වෙරමණී, කාමෙසුමිච්ඡාචාරා වෙරමණී, මුසාවාදා වෙරමණී, පිසුණාය වාචාය වෙරමණී, ඵරුසාය වාචාය වෙරමණී, සම්ඵප්පලාපා වෙරමණී, අනභිජ්ඣා, අබ්‍යාපාදො, සම්මාදිට්ඨි.

Mười con đường nghiệp thiện: từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời đâm thọc, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích, không tham lam, không sân hận, chánh kiến.

348. ‘‘දස අරියවාසා. ඉධාවුසො, භික්ඛු පඤ්චඞ්ගවිප්පහීනො හොති, ඡළඞ්ගසමන්නාගතො, එකාරක්ඛො, චතුරාපස්සෙනො, පණුන්නපච්චෙකසච්චො, සමවයසට්ඨෙසනො, අනාවිලසඞ්කප්පො, පස්සද්ධකායසඞ්ඛාරො, සුවිමුත්තචිත්තො, සුවිමුත්තපඤ්ඤො.

348. Mười trú xứ của bậc thánh. Này chư hiền, ở đây vị tỳ khưu đã từ bỏ năm chi phần, có đầy đủ sáu chi phần, có sự phòng hộ duy nhất, có bốn nơi nương tựa, đã loại bỏ các sự thật cá biệt, đã từ bỏ hoàn toàn sự tìm cầu, có các tư duy không bị khuấy động, có thân hành được an tịnh, có tâm giải thoát tốt đẹp, có trí tuệ giải thoát tốt đẹp.

‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු පඤ්චඞ්ගවිප්පහීනො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛුනො කාමච්ඡන්දො පහීනො හොති, බ්‍යාපාදො පහීනො හොති, ථිනමිද්ධං පහීනං හොති, උද්ධච්චකුකුච්චං පහීනං හොති, විචිකිච්ඡා පහීනා හොති. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු පඤ්චඞ්ගවිප්පහීනො හොති.

Và này chư hiền, thế nào là vị tỳ khưu đã từ bỏ năm chi phần? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu đã từ bỏ tham dục, đã từ bỏ sân hận, đã từ bỏ hôn trầm và thụy miên, đã từ bỏ trạo cử và hối quá, đã từ bỏ hoài nghi. Này chư hiền, như vậy là vị tỳ khưu đã từ bỏ năm chi phần.

‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු ඡළඞ්ගසමන්නාගතො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛු චක්ඛුනා රූපං දිස්වා නෙව සුමනො හොති න දුම්මනො, උපෙක්ඛකො විහරති සතො සම්පජානො. සොතෙන සද්දං සුත්වා…පෙ… මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය නෙව සුමනො හොති න දුම්මනො, උපෙක්ඛකො විහරති සතො සම්පජානො. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු ඡළඞ්ගසමන්නාගතො හොති.

Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu thành tựu sáu chi? Này chư hiền, ở đây, vị Tỳ khưu sau khi thấy sắc bằng mắt, không hoan hỷ cũng không ưu phiền, trú xả, chánh niệm, tỉnh giác. Sau khi nghe tiếng bằng tai... cho đến... sau khi biết pháp bằng ý, không hoan hỷ cũng không ưu phiền, trú xả, chánh niệm, tỉnh giác. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu thành tựu sáu chi.

‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු එකාරක්ඛො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛු සතාරක්ඛෙන චෙතසා සමන්නාගතො හොති. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු එකාරක්ඛො හොති.

Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu có sự phòng hộ duy nhất? Này chư hiền, ở đây, vị Tỳ khưu thành tựu tâm được niệm phòng hộ. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu có sự phòng hộ duy nhất.

‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු චතුරාපස්සෙනො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛු සඞ්ඛායෙකං පටිසෙවති, සඞ්ඛායෙකං අධිවාසෙති, සඞ්ඛායෙකං පරිවජ්ජෙති, සඞ්ඛායෙකං විනොදෙති. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු චතුරාපස්සෙනො හොති.

Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu có bốn nơi nương tựa? Này chư hiền, ở đây, vị Tỳ khưu sau khi suy xét, thọ dụng một số thứ; sau khi suy xét, kham nhẫn một số thứ; sau khi suy xét, tránh né một số thứ; sau khi suy xét, loại trừ một số thứ. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu có bốn nơi nương tựa.

‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු පණුන්නපච්චෙකසච්චො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛුනො යානි තානි පුථුසමණබ්‍රාහ්මණානං පුථුපච්චෙකසච්චානි, සබ්බානි තානි නුන්නානි හොන්ති පණුන්නානි චත්තානි වන්තානි මුත්තානි පහීනානි පටිනිස්සට්ඨානි. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු පණුන්නපච්චෙකසච්චො හොති.

Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu đã loại bỏ các chân lý riêng lẻ? Này chư hiền, ở đây, đối với vị Tỳ khưu, những chân lý riêng lẻ đa dạng của các Sa-môn, Bà-la-môn đa dạng, tất cả những chân lý ấy đã được loại bỏ, đã được trừ tuyệt, đã được từ bỏ, đã được khạc nhổ, đã được giải thoát, đã được đoạn tận, đã được xả ly. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu đã loại bỏ các chân lý riêng lẻ.

‘‘කථඤ්චාවුසො[Pg.225], භික්ඛු සමවයසට්ඨෙසනො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛුනො කාමෙසනා පහීනා හොති, භවෙසනා පහීනා හොති, බ්‍රහ්මචරියෙසනා පටිප්පස්සද්ධා. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු සමවයසට්ඨෙසනො හොති.

Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu đã từ bỏ sự tìm cầu? Này chư hiền, ở đây, đối với vị Tỳ khưu, sự tìm cầu dục đã được đoạn tận, sự tìm cầu hữu đã được đoạn tận, sự tìm cầu phạm hạnh đã được lắng dịu. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu đã từ bỏ sự tìm cầu.

‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු අනාවිලසඞ්කප්පො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛුනො කාමසඞ්කප්පො පහීනො හොති, බ්‍යාපාදසඞ්කප්පො පහීනො හොති, විහිංසාසඞ්කප්පො පහීනො හොති. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු අනාවිලසඞ්කප්පො හොති.

Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu có tư duy không vẩn đục? Này chư hiền, ở đây, đối với vị Tỳ khưu, dục tư duy đã được đoạn tận, sân tư duy đã được đoạn tận, hại tư duy đã được đoạn tận. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu có tư duy không vẩn đục.

‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු පස්සද්ධකායසඞ්ඛාරො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛු සුඛස්ස ච පහානා දුක්ඛස්ස ච පහානා පුබ්බෙව සොමනස්සදොමනස්සානං අත්ථඞ්ගමා අදුක්ඛමසුඛං උපෙක්ඛාසතිපාරිසුද්ධිං චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු පස්සද්ධකායසඞ්ඛාරො හොති.

Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu có thân hành an tịnh? Này chư hiền, ở đây, vị Tỳ khưu, do đoạn trừ lạc và khổ, do diệt mất hỷ và ưu từ trước, chứng và trú thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu có thân hành an tịnh.

‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු සුවිමුත්තචිත්තො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛුනො රාගා චිත්තං විමුත්තං හොති, දොසා චිත්තං විමුත්තං හොති, මොහා චිත්තං විමුත්තං හොති. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු සුවිමුත්තචිත්තො හොති.

Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu có tâm khéo giải thoát? Này chư hiền, ở đây, đối với vị Tỳ khưu, tâm đã giải thoát khỏi tham, tâm đã giải thoát khỏi sân, tâm đã giải thoát khỏi si. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu có tâm khéo giải thoát.

‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු සුවිමුත්තපඤ්ඤො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛු ‘රාගො මෙ පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවංකතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො’ති පජානාති. ‘දොසො මෙ පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවංකතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො’ති පජානාති. ‘මොහො මෙ පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවංකතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො’ති පජානාති. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු සුවිමුත්තපඤ්ඤො හොති.

Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu có tuệ khéo giải thoát? Này chư hiền, ở đây, vị Tỳ khưu biết rõ: ‘Tham của ta đã được đoạn tận, đã được nhổ tận gốc, đã được làm như cây thốt nốt cụt ngọn, đã được làm cho không thể hiện hữu, có pháp không sanh khởi trong tương lai’. Vị ấy biết rõ: ‘Sân của ta đã được đoạn tận, đã được nhổ tận gốc, đã được làm như cây thốt nốt cụt ngọn, đã được làm cho không thể hiện hữu, có pháp không sanh khởi trong tương lai’. Vị ấy biết rõ: ‘Si của ta đã được đoạn tận, đã được nhổ tận gốc, đã được làm như cây thốt nốt cụt ngọn, đã được làm cho không thể hiện hữu, có pháp không sanh khởi trong tương lai’. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu có tuệ khéo giải thoát.

‘‘දස අසෙක්ඛා ධම්මා – අසෙක්ඛා සම්මාදිට්ඨි, අසෙක්ඛො සම්මාසඞ්කප්පො, අසෙක්ඛා සම්මාවාචා, අසෙක්ඛො සම්මාකම්මන්තො, අසෙක්ඛො සම්මාආජීවො, අසෙක්ඛො සම්මාවායාමො, අසෙක්ඛා සම්මාසති, අසෙක්ඛො සම්මාසමාධි, අසෙක්ඛං සම්මාඤාණං, අසෙක්ඛා සම්මාවිමුත්ති.

Mười pháp vô học – chánh kiến vô học, chánh tư duy vô học, chánh ngữ vô học, chánh nghiệp vô học, chánh mạng vô học, chánh tinh tấn vô học, chánh niệm vô học, chánh định vô học, chánh trí vô học, chánh giải thoát vô học.

‘‘ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන දස ධම්මා සම්මදක්ඛාතා. තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං න [Pg.226] විවදිතබ්බං, යථයිදං බ්‍රහ්මචරියං අද්ධනියං අස්ස චිරට්ඨිතිකං, තදස්ස බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සාන’’න්ති.

Này chư hiền, mười pháp này đã được Thế Tôn, bậc Tri Giả, Kiến Giả, A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ấy khéo thuyết giảng. Ở đây, tất cả chúng ta phải cùng nhau trùng tụng, không được tranh cãi, để phạm hạnh này được trường tồn, được tồn tại lâu dài, vì lợi ích cho nhiều người, vì hạnh phúc cho nhiều người, vì lòng thương tưởng thế gian, vì sự tốt đẹp, lợi ích, hạnh phúc cho chư thiên và loài người.

349. අථ ඛො භගවා උට්ඨහිත්වා ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං ආමන්තෙසි – ‘සාධු සාධු, සාරිපුත්ත, සාධු ඛො ත්වං, සාරිපුත්ත, භික්ඛූනං සඞ්ගීතිපරියායං අභාසී’ති. ඉදමවොචායස්මා සාරිපුත්තො, සමනුඤ්ඤො සත්ථා අහොසි. අත්තමනා තෙ භික්ඛූ ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස භාසිතං අභිනන්දුන්ති.

349. Rồi Thế Tôn đứng dậy, gọi Tôn giả Sāriputta: ‘Lành thay, lành thay, Sāriputta! Lành thay, này Sāriputta, ông đã thuyết pháp môn Trùng Tụng cho các Tỳ khưu’. Tôn giả Sāriputta đã nói điều này, bậc Đạo Sư đã hoan hỷ. Các Tỳ khưu ấy, với tâm ý hoan hỷ, đã tán thán lời dạy của Tôn giả Sāriputta.

සඞ්ගීතිසුත්තං නිට්ඨිතං දසමං.

Kinh Trùng Tụng, phẩm thứ mười, đã kết thúc.

11. දසුත්තරසුත්තං

11. Kinh Thập Thượng

350. එවං [Pg.227] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා චම්පායං විහරති ගග්ගරාය පොක්ඛරණියා තීරෙ මහතා භික්ඛුසඞ්ඝෙන සද්ධිං පඤ්චමත්තෙහි භික්ඛුසතෙහි. තත්‍ර ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘ආවුසො භික්ඛවෙ’’ති! ‘‘ආවුසො’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස පච්චස්සොසුං. ආයස්මා සාරිපුත්තො එතදවොච –

350. Tôi nghe như vầy – một thời, Thế Tôn trú ở Campā, bên bờ hồ sen Gaggarā, cùng với đại chúng Tỳ khưu, với khoảng năm trăm vị Tỳ khưu. Tại đó, Tôn giả Sāriputta gọi các Tỳ khưu: ‘Này chư hiền Tỳ khưu!’. ‘Thưa hiền giả’, các Tỳ khưu ấy đáp lời Tôn giả Sāriputta. Tôn giả Sāriputta nói điều này:

‘‘දසුත්තරං පවක්ඛාමි, ධම්මං නිබ්බානපත්තියා;

දුක්ඛස්සන්තකිරියාය, සබ්බගන්ථප්පමොචනං’’.

‘Ta sẽ thuyết kinh Thập Thượng, pháp môn để chứng đắc Niết-bàn; để chấm dứt khổ, giải thoát khỏi mọi trói buộc’.

එකො ධම්මො

Pháp Một Chi

351. ‘‘එකො, ආවුසො, ධම්මො බහුකාරො, එකො ධම්මො භාවෙතබ්බො, එකො ධම්මො පරිඤ්ඤෙය්‍යො, එකො ධම්මො පහාතබ්බො, එකො ධම්මො හානභාගියො, එකො ධම්මො විසෙසභාගියො, එකො ධම්මො දුප්පටිවිජ්ඣො, එකො ධම්මො උප්පාදෙතබ්බො, එකො ධම්මො අභිඤ්ඤෙය්‍යො, එකො ධම්මො සච්ඡිකාතබ්බො.

351. Này chư hiền, có một pháp có nhiều lợi ích, một pháp cần được tu tập, một pháp cần được liễu tri, một pháp cần được đoạn tận, một pháp thuộc phần tổn giảm, một pháp thuộc phần thù thắng, một pháp khó thông đạt, một pháp cần được phát sanh, một pháp cần được thắng tri, một pháp cần được chứng ngộ.

(ක) ‘‘කතමො එකො ධම්මො බහුකාරො? අප්පමාදො කුසලෙසු ධම්මෙසු. අයං එකො ධම්මො බහුකාරො.

(a) Thế nào là một pháp có nhiều lợi ích? Sự không dể duôi trong các thiện pháp. Đây là một pháp có nhiều lợi ích.

(ඛ) ‘‘කතමො එකො ධම්මො භාවෙතබ්බො? කායගතාසති සාතසහගතා. අයං එකො ධම්මො භාවෙතබ්බො.

(b) Thế nào là một pháp cần được tu tập? Niệm thân hành đi kèm với hỷ. Đây là một pháp cần được tu tập.

(ග) ‘‘කතමො එකො ධම්මො පරිඤ්ඤෙය්‍යො? ඵස්සො සාසවො උපාදානියො. අයං එකො ධම්මො පරිඤ්ඤෙය්‍යො.

(ඝ) ‘‘කතමො එකො ධම්මො පහාතබ්බො? අස්මිමානො. අයං එකො ධම්මො පහාතබ්බො.

Pháp nào là một pháp cần phải đoạn trừ? Ngã mạn. Đây là một pháp cần phải đoạn trừ.

(ඞ) ‘‘කතමො එකො ධම්මො හානභාගියො? අයොනිසො මනසිකාරො. අයං එකො ධම්මො හානභාගියො.

Pháp nào là một pháp thuộc phần giảm sút? Tác ý không như lý. Đây là một pháp thuộc phần giảm sút.

(ච) ‘‘කතමො එකො ධම්මො විසෙසභාගියො? යොනිසො මනසිකාරො. අයං එකො ධම්මො විසෙසභාගියො.

Pháp nào là một pháp thuộc phần đặc thù? Tác ý như lý. Đây là một pháp thuộc phần đặc thù.

(ඡ) ‘‘කතමො [Pg.228] එකො ධම්මො දුප්පටිවිජ්ඣො? ආනන්තරිකො චෙතොසමාධි. අයං එකො ධම්මො දුප්පටිවිජ්ඣො.

Pháp nào là một pháp khó thể nhập? Tâm định vô gián. Đây là một pháp khó thể nhập.

(ජ) ‘‘කතමො එකො ධම්මො උප්පාදෙතබ්බො? අකුප්පං ඤාණං. අයං එකො ධම්මො උප්පාදෙතබ්බො.

Pháp nào là một pháp cần phải làm cho sanh khởi? Trí tuệ không bị lay chuyển. Đây là một pháp cần phải làm cho sanh khởi.

(ඣ) ‘‘කතමො එකො ධම්මො අභිඤ්ඤෙය්‍යො? සබ්බෙ සත්තා ආහාරට්ඨිතිකා. අයං එකො ධම්මො අභිඤ්ඤෙය්‍යො.

Pháp nào là một pháp cần phải được thắng tri? Tất cả chúng sanh tồn tại nhờ vật thực. Đây là một pháp cần phải được thắng tri.

(ඤ) ‘‘කතමො එකො ධම්මො සච්ඡිකාතබ්බො? අකුප්පා චෙතොවිමුත්ති. අයං එකො ධම්මො සච්ඡිකාතබ්බො.

Pháp nào là một pháp cần phải được chứng ngộ? Tâm giải thoát không bị lay chuyển. Đây là một pháp cần phải được chứng ngộ.

‘‘ඉති ඉමෙ දස ධම්මා භූතා තච්ඡා තථා අවිතථා අනඤ්ඤථා සම්මා තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධා.

Như vậy, mười pháp này là chân thật, xác thực, đúng như vậy, không sai khác, không khác hơn, đã được Như Lai chánh đẳng giác.

ද්වෙ ධම්මා

Hai pháp

352. ‘‘ද්වෙ ධම්මා බහුකාරා, ද්වෙ ධම්මා භාවෙතබ්බා, ද්වෙ ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා, ද්වෙ ධම්මා පහාතබ්බා, ද්වෙ ධම්මා හානභාගියා, ද්වෙ ධම්මා විසෙසභාගියා, ද්වෙ ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා, ද්වෙ ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා, ද්වෙ ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා, ද්වෙ ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා.

352. Hai pháp có nhiều hỗ trợ, hai pháp cần phải được tu tập, hai pháp cần phải được liễu tri, hai pháp cần phải được đoạn trừ, hai pháp thuộc phần giảm sút, hai pháp thuộc phần đặc thù, hai pháp khó thể nhập, hai pháp cần phải làm cho sanh khởi, hai pháp cần phải được thắng tri, hai pháp cần phải được chứng ngộ.

(ක) ‘‘කතමෙ ද්වෙ ධම්මා බහුකාරා? සති ච සම්පජඤ්ඤඤ්ච. ඉමෙ ද්වෙ ධම්මා බහුකාරා.

Những pháp nào là hai pháp có nhiều hỗ trợ? Niệm và tỉnh giác. Đây là hai pháp có nhiều hỗ trợ.

(ඛ) ‘‘කතමෙ ද්වෙ ධම්මා භාවෙතබ්බා? සමථො ච විපස්සනා ච. ඉමෙ ද්වෙ ධම්මා භාවෙතබ්බා.

Những pháp nào là hai pháp cần phải được tu tập? Chỉ và quán. Đây là hai pháp cần phải được tu tập.

(ග) ‘‘කතමෙ ද්වෙ ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා? නාමඤ්ච රූපඤ්ච. ඉමෙ ද්වෙ ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා.

Những pháp nào là hai pháp cần phải được liễu tri? Danh và sắc. Đây là hai pháp cần phải được liễu tri.

(ඝ) ‘‘කතමෙ ද්වෙ ධම්මා පහාතබ්බා? අවිජ්ජා ච භවතණ්හා ච. ඉමෙ ද්වෙ ධම්මා පහාතබ්බා.

Những pháp nào là hai pháp cần phải được đoạn trừ? Vô minh và hữu ái. Đây là hai pháp cần phải được đoạn trừ.

(ඞ) ‘‘කතමෙ ද්වෙ ධම්මා හානභාගියා? දොවචස්සතා ච පාපමිත්තතා ච. ඉමෙ ද්වෙ ධම්මා හානභාගියා.

Những pháp nào là hai pháp thuộc phần giảm sút? Sự khó dạy và bạn bè xấu ác. Đây là hai pháp thuộc phần giảm sút.

(ච) ‘‘කතමෙ ද්වෙ ධම්මා විසෙසභාගියා? සොවචස්සතා ච කල්‍යාණමිත්තතා ච. ඉමෙ ද්වෙ ධම්මා විසෙසභාගියා.

Những pháp nào là hai pháp thuộc phần đặc thù? Sự dễ dạy và bạn bè tốt lành. Đây là hai pháp thuộc phần đặc thù.

(ඡ) ‘‘කතමෙ [Pg.229] ද්වෙ ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා? යො ච හෙතු යො ච පච්චයො සත්තානං සංකිලෙසාය, යො ච හෙතු යො ච පච්චයො සත්තානං විසුද්ධියා. ඉමෙ ද්වෙ ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා.

Những pháp nào là hai pháp khó thể nhập? Nhân nào và duyên nào làm cho các chúng sanh bị ô nhiễm, và nhân nào và duyên nào làm cho các chúng sanh được thanh tịnh. Đây là hai pháp khó thể nhập.

(ජ) ‘‘කතමෙ ද්වෙ ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා? ද්වෙ ඤාණානි – ඛයෙ ඤාණං, අනුප්පාදෙ ඤාණං. ඉමෙ ද්වෙ ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා.

Những pháp nào là hai pháp cần phải làm cho sanh khởi? Hai trí tuệ: trí về sự đoạn tận, trí về sự không sanh khởi. Đây là hai pháp cần phải làm cho sanh khởi.

(ඣ) ‘‘කතමෙ ද්වෙ ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා? ද්වෙ ධාතුයො – සඞ්ඛතා ච ධාතු අසඞ්ඛතා ච ධාතු. ඉමෙ ද්වෙ ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා.

Những pháp nào là hai pháp cần phải được thắng tri? Hai giới: giới hữu vi và giới vô vi. Đây là hai pháp cần phải được thắng tri.

(ඤ) ‘‘කතමෙ ද්වෙ ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා? විජ්ජා ච විමුත්ති ච. ඉමෙ ද්වෙ ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා.

Những pháp nào là hai pháp cần phải được chứng ngộ? Minh và giải thoát. Đây là hai pháp cần phải được chứng ngộ.

‘‘ඉති ඉමෙ වීසති ධම්මා භූතා තච්ඡා තථා අවිතථා අනඤ්ඤථා සම්මා තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධා.

Như vậy, hai mươi pháp này là chân thật, xác thực, đúng như vậy, không sai khác, không khác hơn, đã được Như Lai chánh đẳng giác.

තයො ධම්මා

Ba pháp

353. ‘‘තයො ධම්මා බහුකාරා, තයො ධම්මා භාවෙතබ්බා…පෙ… තයො ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා.

353. Ba pháp có nhiều hỗ trợ, ba pháp cần phải được tu tập, ... đến ... ba pháp cần phải được chứng ngộ.

(ක) ‘‘කතමෙ තයො ධම්මා බහුකාරා? සප්පුරිසසංසෙවො, සද්ධම්මස්සවනං, ධම්මානුධම්මප්පටිපත්ති. ඉමෙ තයො ධම්මා බහුකාරා.

Những pháp nào là ba pháp có nhiều hỗ trợ? Thân cận bậc chân nhân, nghe diệu pháp, thực hành pháp và tùy pháp. Đây là ba pháp có nhiều hỗ trợ.

(ඛ) ‘‘කතමෙ තයො ධම්මා භාවෙතබ්බා? තයො සමාධී – සවිතක්කො සවිචාරො සමාධි, අවිතක්කො විචාරමත්තො සමාධි, අවිතක්කො අවිචාරො සමාධි. ඉමෙ තයො ධම්මා භාවෙතබ්බා.

Những pháp nào là ba pháp cần phải được tu tập? Ba loại định: định có tầm có tứ, định không tầm chỉ có tứ, định không tầm không tứ. Đây là ba pháp cần phải được tu tập.

(ග) ‘‘කතමෙ තයො ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා? තිස්සො වෙදනා – සුඛා වෙදනා, දුක්ඛා වෙදනා, අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා. ඉමෙ තයො ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා.

Những pháp nào là ba pháp cần phải được liễu tri? Ba loại thọ: lạc thọ, khổ thọ, thọ không khổ không lạc. Đây là ba pháp cần phải được liễu tri.

(ඝ) ‘‘කතමෙ තයො ධම්මා පහාතබ්බා? තිස්සො තණ්හා – කාමතණ්හා, භවතණ්හා, විභවතණ්හා. ඉමෙ තයො ධම්මා පහාතබ්බා.

Những pháp nào là ba pháp cần phải được đoạn trừ? Ba loại ái: dục ái, hữu ái, phi hữu ái. Đây là ba pháp cần phải được đoạn trừ.

(ඞ) ‘‘කතමෙ තයො ධම්මා හානභාගියා? තීණි අකුසලමූලානි – ලොභො අකුසලමූලං, දොසො අකුසලමූලං, මොහො අකුසලමූලං. ඉමෙ තයො ධම්මා හානභාගියා.

Những pháp nào là ba pháp thuộc phần giảm sút? Ba bất thiện căn: tham là bất thiện căn, sân là bất thiện căn, si là bất thiện căn. Đây là ba pháp thuộc phần giảm sút.

(ච) ‘‘කතමෙ [Pg.230] තයො ධම්මා විසෙසභාගියා? තීණි කුසලමූලානි – අලොභො කුසලමූලං, අදොසො කුසලමූලං, අමොහො කුසලමූලං. ඉමෙ තයො ධම්මා විසෙසභාගියා.

Những pháp nào là ba pháp thuộc phần đặc thù? Ba thiện căn: vô tham là thiện căn, vô sân là thiện căn, vô si là thiện căn. Đây là ba pháp thuộc phần đặc thù.

(ඡ) ‘‘කතමෙ තයො ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා? තිස්සො නිස්සරණියා ධාතුයො – කාමානමෙතං නිස්සරණං යදිදං නෙක්ඛම්මං, රූපානමෙතං නිස්සරණං යදිදං අරූපං, යං ඛො පන කිඤ්චි භූතං සඞ්ඛතං පටිච්චසමුප්පන්නං, නිරොධො තස්ස නිස්සරණං. ඉමෙ තයො ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා.

Những pháp nào là ba pháp khó thể nhập? Ba giới xuất ly: sự xuất ly khỏi các dục, tức là sự xuất gia; sự xuất ly khỏi các sắc, tức là vô sắc; và đối với bất cứ điều gì đã hiện hữu, hữu vi, do duyên sanh, sự đoạn diệt của nó là sự xuất ly. Đây là ba pháp khó thể nhập.

(ජ) ‘‘කතමෙ තයො ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා? තීණි ඤාණානි – අතීතංසෙ ඤාණං, අනාගතංසෙ ඤාණං, පච්චුප්පන්නංසෙ ඤාණං. ඉමෙ තයො ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා.

(Ja) “Thế nào là ba pháp cần được làm cho sanh khởi? Ba loại trí – trí về quá khứ, trí về vị lai, trí về hiện tại. Ba pháp này cần được làm cho sanh khởi.”

(ඣ) ‘‘කතමෙ තයො ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා? තිස්සො ධාතුයො – කාමධාතු, රූපධාතු, අරූපධාතු. ඉමෙ තයො ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා.

(Jha) “Thế nào là ba pháp cần được thắng tri? Ba giới – dục giới, sắc giới, vô sắc giới. Ba pháp này cần được thắng tri.”

(ඤ) ‘‘කතමෙ තයො ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා? තිස්සො විජ්ජා – පුබ්බෙනිවාසානුස්සතිඤාණං විජ්ජා, සත්තානං චුතූපපාතෙ ඤාණං විජ්ජා, ආසවානං ඛයෙ ඤාණං විජ්ජා. ඉමෙ තයො ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා.

(Ña) “Thế nào là ba pháp cần được chứng ngộ? Ba minh – minh là trí túc mạng tùy niệm, minh là trí về sự sanh tử của chúng sanh, minh là trí về sự đoạn tận các lậu hoặc. Ba pháp này cần được chứng ngộ.”

‘‘ඉති ඉමෙ තිංස ධම්මා භූතා තච්ඡා තථා අවිතථා අනඤ්ඤථා සම්මා තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධා.

“Như vậy, ba mươi pháp này là có thật, là chân thật, là như thật, là không sai khác, là không khác đi, đã được Như Lai chánh đẳng giác.”

චත්තාරො ධම්මා

Bốn Pháp

354. ‘‘චත්තාරො ධම්මා බහුකාරා, චත්තාරො ධම්මා භාවෙතබ්බා…පෙ… චත්තාරො ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා.

354. “Bốn pháp có nhiều lợi ích, bốn pháp cần được tu tập... cho đến... bốn pháp cần được chứng ngộ.”

(ක) ‘‘කතමෙ චත්තාරො ධම්මා බහුකාරා? චත්තාරි චක්කානි – පතිරූපදෙසවාසො, සප්පුරිසූපනිස්සයො, අත්තසම්මාපණිධි, පුබ්බෙ ච කතපුඤ්ඤතා. ඉමෙ චත්තාරො ධම්මා බහුකාරා.

(Ka) “Thế nào là bốn pháp có nhiều lợi ích? Bốn bánh xe – sống ở nơi thích hợp, thân cận bậc chân nhân, tự mình hướng đến chánh đạo, và đã tạo phước từ trước. Bốn pháp này có nhiều lợi ích.”

(ඛ) ‘‘කතමෙ චත්තාරො ධම්මා භාවෙතබ්බා? චත්තාරො සතිපට්ඨානා – ඉධාවුසො, භික්ඛු කායෙ කායානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං. වෙදනාසු…පෙ… චිත්තෙ… ධම්මෙසු [Pg.231] ධම්මානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං. ඉමෙ චත්තාරො ධම්මා භාවෙතබ්බා.

(Kha) “Thế nào là bốn pháp cần được tu tập? Bốn niệm xứ – này chư hiền, ở đây vị tỳ khưu sống quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời. Trên các cảm thọ... cho đến... trên tâm... trên các pháp, vị ấy sống quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời. Bốn pháp này cần được tu tập.”

(ග) ‘‘කතමෙ චත්තාරො ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා? චත්තාරො ආහාරා – කබළීකාරො ආහාරො ඔළාරිකො වා සුඛුමො වා, ඵස්සො දුතියො, මනොසඤ්චෙතනා තතියා, විඤ්ඤාණං චතුත්ථං. ඉමෙ චත්තාරො ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා.

(Ga) “Thế nào là bốn pháp cần được liễu tri? Bốn loại thực – đoàn thực, hoặc thô hoặc tế; xúc thực là thứ hai; tư niệm thực là thứ ba; thức thực là thứ tư. Bốn pháp này cần được liễu tri.”

(ඝ) ‘‘කතමෙ චත්තාරො ධම්මා පහාතබ්බා? චත්තාරො ඔඝා – කාමොඝො, භවොඝො, දිට්ඨොඝො, අවිජ්ජොඝො. ඉමෙ චත්තාරො ධම්මා පහාතබ්බා.

(Gha) “Thế nào là bốn pháp cần được đoạn trừ? Bốn bộc lưu – dục bộc, hữu bộc, kiến bộc, vô minh bộc. Bốn pháp này cần được đoạn trừ.”

(ඞ) ‘‘කතමෙ චත්තාරො ධම්මා හානභාගියා? චත්තාරො යොගා – කාමයොගො, භවයොගො, දිට්ඨියොගො, අවිජ්ජායොගො. ඉමෙ චත්තාරො ධම්මා හානභාගියා.

(Ṅa) “Thế nào là bốn pháp thuộc phần thoái thất? Bốn ách – dục ách, hữu ách, kiến ách, vô minh ách. Bốn pháp này thuộc phần thoái thất.”

(ච) ‘‘කතමෙ චත්තාරො ධම්මා විසෙසභාගියා? චත්තාරො විසඤ්ඤොගා – කාමයොගවිසංයොගො, භවයොගවිසංයොගො, දිට්ඨියොගවිසංයොගො, අවිජ්ජායොගවිසංයොගො. ඉමෙ චත්තාරො ධම්මා විසෙසභාගියා.

(Ca) “Thế nào là bốn pháp thuộc phần thù thắng? Bốn sự thoát ly – thoát ly dục ách, thoát ly hữu ách, thoát ly kiến ách, thoát ly vô minh ách. Bốn pháp này thuộc phần thù thắng.”

(ඡ) ‘‘කතමෙ චත්තාරො ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා? චත්තාරො සමාධී – හානභාගියො සමාධි, ඨිතිභාගියො සමාධි, විසෙසභාගියො සමාධි, නිබ්බෙධභාගියො සමාධි. ඉමෙ චත්තාරො ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා.

(Cha) “Thế nào là bốn pháp khó thông đạt? Bốn định – định thuộc phần thoái thất, định thuộc phần trì trệ, định thuộc phần thù thắng, định thuộc phần thể nhập. Bốn pháp này khó thông đạt.”

(ජ) ‘‘කතමෙ චත්තාරො ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා? චත්තාරි ඤාණානි – ධම්මෙ ඤාණං, අන්වයෙ ඤාණං, පරියෙ ඤාණං, සම්මුතියා ඤාණං. ඉමෙ චත්තාරො ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා.

(Ja) “Thế nào là bốn pháp cần được làm cho sanh khởi? Bốn loại trí – trí về pháp, trí về tùy tri, trí về tha tâm, trí về tục đế. Bốn pháp này cần được làm cho sanh khởi.”

(ඣ) ‘‘කතමෙ චත්තාරො ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා? චත්තාරි අරියසච්චානි – දුක්ඛං අරියසච්චං, දුක්ඛසමුදයං අරියසච්චං, දුක්ඛනිරොධං අරියසච්චං, දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා අරියසච්චං. ඉමෙ චත්තාරො ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා.

(Jha) “Thế nào là bốn pháp cần được thắng tri? Bốn Thánh đế – Thánh đế về khổ, Thánh đế về khổ tập, Thánh đế về khổ diệt, Thánh đế về con đường đưa đến khổ diệt. Bốn pháp này cần được thắng tri.”

(ඤ) ‘‘කතමෙ චත්තාරො ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා? චත්තාරි සාමඤ්ඤඵලානි – සොතාපත්තිඵලං, සකදාගාමිඵලං, අනාගාමිඵලං, අරහත්තඵලං. ඉමෙ චත්තාරො ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා.

(Ña) “Thế nào là bốn pháp cần được chứng ngộ? Bốn quả Sa-môn – quả Dự lưu, quả Nhất lai, quả Bất lai, quả A-la-hán. Bốn pháp này cần được chứng ngộ.”

‘‘ඉති [Pg.232] ඉමෙ චත්තාරීසධම්මා භූතා තච්ඡා තථා අවිතථා අනඤ්ඤථා සම්මා තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධා.

“Như vậy, bốn mươi pháp này là có thật, là chân thật, là như thật, là không sai khác, là không khác đi, đã được Như Lai chánh đẳng giác.”

පඤ්ච ධම්මා

Năm Pháp

355. ‘‘පඤ්ච ධම්මා බහුකාරා…පෙ… පඤ්ච ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා.

355. “Năm pháp có nhiều lợi ích... cho đến... năm pháp cần được chứng ngộ.”

(ක) ‘‘කතමෙ පඤ්ච ධම්මා බහුකාරා? පඤ්ච පධානියඞ්ගානි – ඉධාවුසො, භික්ඛු සද්ධො හොති, සද්දහති තථාගතස්ස බොධිං – ‘ඉතිපි සො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා’ති. අප්පාබාධො හොති අප්පාතඞ්කො සමවෙපාකිනියා ගහණියා සමන්නාගතො නාතිසීතාය නාච්චුණ්හාය මජ්ඣිමාය පධානක්ඛමාය. අසඨො හොති අමායාවී යථාභූතමත්තානං ආවීකත්තා සත්ථරි වා විඤ්ඤූසු වා සබ්‍රහ්මචාරීසු. ආරද්ධවීරියො විහරති අකුසලානං ධම්මානං පහානාය, කුසලානං ධම්මානං උපසම්පදාය, ථාමවා දළ්හපරක්කමො අනික්ඛිත්තධුරො කුසලෙසු ධම්මෙසු. පඤ්ඤවා හොති උදයත්ථගාමිනියා පඤ්ඤාය සමන්නාගතො අරියාය නිබ්බෙධිකාය සම්මා දුක්ඛක්ඛයගාමිනියා. ඉමෙ පඤ්ච ධම්මා බහුකාරා.

(Ka) “Thế nào là năm pháp có nhiều lợi ích? Năm chi phần tinh cần – này chư hiền, ở đây vị tỳ khưu có lòng tin, tin vào sự giác ngộ của Như Lai rằng: ‘Vì thế, Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.’ Vị ấy ít bệnh, ít não, có tiêu hóa tốt, không quá lạnh, không quá nóng, quân bình, thích hợp cho sự tinh cần. Vị ấy không xảo trá, không lừa dối, thể hiện bản thân như thật đối với bậc Đạo sư hoặc các vị đồng phạm hạnh có trí. Vị ấy sống tinh tấn, nỗ lực để đoạn trừ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, kiên trì, bền chí, không từ bỏ gánh nặng trong các pháp thiện. Vị ấy có trí tuệ, có trí tuệ thấy được sự sanh diệt, là trí tuệ bậc thánh, có khả năng thể nhập, đưa đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh. Năm pháp này có nhiều lợi ích.”

(ඛ) ‘‘කතමෙ පඤ්ච ධම්මා භාවෙතබ්බා? පඤ්චඞ්ගිකො සම්මාසමාධි – පීතිඵරණතා, සුඛඵරණතා, චෙතොඵරණතා, ආලොකඵරණතා, පච්චවෙක්ඛණනිමිත්තං. ඉමෙ පඤ්ච ධම්මා භාවෙතබ්බා.

(Kha) “Thế nào là năm pháp cần được tu tập? Chánh định có năm chi phần – sự biến mãn của hỷ, sự biến mãn của lạc, sự biến mãn của tâm, sự biến mãn của ánh sáng, và tướng để phản khán. Năm pháp này cần được tu tập.”

(ග) ‘‘කතමෙ පඤ්ච ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා? පඤ්චුපාදානක්ඛන්ධා – රූපුපාදානක්ඛන්ධො, වෙදනුපාදානක්ඛන්ධො, සඤ්ඤුපාදානක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරුපාදානක්ඛන්ධො විඤ්ඤාණුපාදානක්ඛන්ධො. ඉමෙ පඤ්ච ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා.

(Ga) “Thế nào là năm pháp cần được liễu tri? Năm thủ uẩn – sắc thủ uẩn, thọ thủ uẩn, tưởng thủ uẩn, hành thủ uẩn, thức thủ uẩn. Năm pháp này cần được liễu tri.”

(ඝ) ‘‘කතමෙ පඤ්ච ධම්මා පහාතබ්බා? පඤ්ච නීවරණානි – කාමච්ඡන්දනීවරණං, බ්‍යාපාදනීවරණං, ථිනමිද්ධනීවරණං, උද්ධච්චකුකුච්චනීවරණං, විචිකිච්ඡානීවරණං. ඉමෙ පඤ්ච ධම්මා පහාතබ්බා.

(Gha) “Thế nào là năm pháp cần được đoạn trừ? Năm triền cái – triền cái tham dục, triền cái sân hận, triền cái hôn trầm thụy miên, triền cái trạo cử hối quá, triền cái hoài nghi. Năm pháp này cần được đoạn trừ.”

(ඞ) ‘‘කතමෙ පඤ්ච ධම්මා හානභාගියා? පඤ්ච චෙතොඛිලා – ඉධාවුසො, භික්ඛු සත්ථරි කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති නාධිමුච්චති න සම්පසීදති. යො සො, ආවුසො, භික්ඛු සත්ථරි කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති නාධිමුච්චති න සම්පසීදති, තස්ස [Pg.233] චිත්තං න නමති ආතප්පාය අනුයොගාය සාතච්චාය පධානාය. යස්ස චිත්තං න නමති ආතප්පාය අනුයොගාය සාතච්චාය පධානාය. අයං පඨමො චෙතොඛිලො. පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ධම්මෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති…පෙ… සඞ්ඝෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති…පෙ… සික්ඛාය කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති…පෙ… සබ්‍රහ්මචාරීසු කුපිතො හොති අනත්තමනො ආහතචිත්තො ඛිලජාතො, යො සො, ආවුසො, භික්ඛු සබ්‍රහ්මචාරීසු කුපිතො හොති අනත්තමනො ආහතචිත්තො ඛිලජාතො, තස්ස චිත්තං න නමති ආතප්පාය අනුයොගාය සාතච්චාය පධානාය. යස්ස චිත්තං න නමති ආතප්පාය අනුයොගාය සාතච්චාය පධානාය. අයං පඤ්චමො චෙතොඛිලො. ඉමෙ පඤ්ච ධම්මා හානභාගියා.

Năm pháp nào thuộc phần suy thoái? Năm tâm hoang vu. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu đối với bậc Đạo Sư có sự hoài nghi, do dự, không quyết đoán, không có niềm tin trong sạch. Này chư hiền, vị tỳ khưu nào đối với bậc Đạo Sư có sự hoài nghi, do dự, không quyết đoán, không có niềm tin trong sạch, tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn. Tâm của người nào không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn. Đây là tâm hoang vu thứ nhất. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu đối với Pháp có sự hoài nghi, do dự... (như trên)... đối với Tăng có sự hoài nghi, do dự... (như trên)... đối với học giới có sự hoài nghi, do dự... (như trên)... đối với các vị đồng phạm hạnh thì phẫn nộ, không hoan hỷ, có tâm tổn hại, sanh lòng chai cứng. Này chư hiền, vị tỳ khưu nào đối với các vị đồng phạm hạnh thì phẫn nộ, không hoan hỷ, có tâm tổn hại, sanh lòng chai cứng, tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn. Tâm của người nào không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn. Đây là tâm hoang vu thứ năm. Năm pháp này thuộc phần suy thoái.

(ච) ‘‘කතමෙ පඤ්ච ධම්මා විසෙසභාගියා? පඤ්චින්ද්‍රියානි – සද්ධින්ද්‍රියං, වීරියින්ද්‍රියං, සතින්ද්‍රියං, සමාධින්ද්‍රියං, පඤ්ඤින්ද්‍රියං. ඉමෙ පඤ්ච ධම්මා විසෙසභාගියා.

Năm pháp nào thuộc phần thù thắng? Năm quyền: tín quyền, tấn quyền, niệm quyền, định quyền, và tuệ quyền. Năm pháp này thuộc phần thù thắng.

(ඡ) ‘‘කතමෙ පඤ්ච ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා? පඤ්ච නිස්සරණියා ධාතුයො – ඉධාවුසො, භික්ඛුනො කාමෙ මනසිකරොතො කාමෙසු චිත්තං න පක්ඛන්දති න පසීදති න සන්තිට්ඨති න විමුච්චති. නෙක්ඛම්මං ඛො පනස්ස මනසිකරොතො නෙක්ඛම්මෙ චිත්තං පක්ඛන්දති පසීදති සන්තිට්ඨති විමුච්චති. තස්ස තං චිත්තං සුගතං සුභාවිතං සුවුට්ඨිතං සුවිමුත්තං විසංයුත්තං කාමෙහි. යෙ ච කාමපච්චයා උප්පජ්ජන්ති ආසවා විඝාතා පරිළාහා, මුත්තො සො තෙහි. න සො තං වෙදනං වෙදෙති. ඉදමක්ඛාතං කාමානං නිස්සරණං.

Năm pháp nào khó thể thông suốt? Năm giới có tính cách xuất ly. Này chư hiền, ở đây, khi vị tỳ khưu tác ý đến các dục, tâm không hướng đến, không có niềm tin trong sạch, không an trú, không giải thoát trong các dục. Nhưng khi vị ấy tác ý đến sự xuất gia, tâm hướng đến, có niềm tin trong sạch, an trú, giải thoát trong sự xuất gia. Tâm ấy của vị ấy đã khéo đi, khéo tu tập, khéo vượt lên, khéo giải thoát, không liên hệ với các dục. Và những lậu hoặc, phiền não, nhiệt não nào sanh khởi do duyên các dục, vị ấy được giải thoát khỏi chúng. Vị ấy không cảm thọ cảm giác ấy. Đây được gọi là sự xuất ly khỏi các dục.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො බ්‍යාපාදං මනසිකරොතො බ්‍යාපාදෙ චිත්තං න පක්ඛන්දති න පසීදති න සන්තිට්ඨති න විමුච්චති. අබ්‍යාපාදං ඛො පනස්ස මනසිකරොතො අබ්‍යාපාදෙ චිත්තං පක්ඛන්දති පසීදති සන්තිට්ඨති විමුච්චති. තස්ස තං චිත්තං සුගතං සුභාවිතං සුවුට්ඨිතං සුවිමුත්තං විසංයුත්තං බ්‍යාපාදෙන. යෙ ච බ්‍යාපාදපච්චයා උප්පජ්ජන්ති ආසවා විඝාතා පරිළාහා, මුත්තො සො තෙහි. න සො තං වෙදනං වෙදෙති. ඉදමක්ඛාතං බ්‍යාපාදස්ස නිස්සරණං.

Lại nữa, này chư hiền, khi vị tỳ khưu tác ý đến sân, tâm không hướng đến, không có niềm tin trong sạch, không an trú, không giải thoát trong sân. Nhưng khi vị ấy tác ý đến vô sân, tâm hướng đến, có niềm tin trong sạch, an trú, giải thoát trong vô sân. Tâm ấy của vị ấy đã khéo đi, khéo tu tập, khéo vượt lên, khéo giải thoát, không liên hệ với sân. Và những lậu hoặc, phiền não, nhiệt não nào sanh khởi do duyên sân, vị ấy được giải thoát khỏi chúng. Vị ấy không cảm thọ cảm giác ấy. Đây được gọi là sự xuất ly khỏi sân.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො විහෙසං මනසිකරොතො විහෙසාය චිත්තං න පක්ඛන්දති න පසීදති න සන්තිට්ඨති න විමුච්චති. අවිහෙසං ඛො පනස්ස මනසිකරොතො අවිහෙසාය චිත්තං පක්ඛන්දති පසීදති සන්තිට්ඨති විමුච්චති[Pg.234]. තස්ස තං චිත්තං සුගතං සුභාවිතං සුවුට්ඨිතං සුවිමුත්තං විසංයුත්තං විහෙසාය. යෙ ච විහෙසාපච්චයා උප්පජ්ජන්ති ආසවා විඝාතා පරිළාහා, මුත්තො සො තෙහි. න සො තං වෙදනං වෙදෙති. ඉදමක්ඛාතං විහෙසාය නිස්සරණං.

Lại nữa, này chư hiền, khi vị tỳ khưu tác ý đến hại, tâm không hướng đến, không có niềm tin trong sạch, không an trú, không giải thoát trong hại. Nhưng khi vị ấy tác ý đến vô hại, tâm hướng đến, có niềm tin trong sạch, an trú, giải thoát trong vô hại. Tâm ấy của vị ấy đã khéo đi, khéo tu tập, khéo vượt lên, khéo giải thoát, không liên hệ với hại. Và những lậu hoặc, phiền não, nhiệt não nào sanh khởi do duyên hại, vị ấy được giải thoát khỏi chúng. Vị ấy không cảm thọ cảm giác ấy. Đây được gọi là sự xuất ly khỏi hại.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො රූපෙ මනසිකරොතො රූපෙසු චිත්තං න පක්ඛන්දති න පසීදති න සන්තිට්ඨති න විමුච්චති. අරූපං ඛො පනස්ස මනසිකරොතො අරූපෙ චිත්තං පක්ඛන්දති පසීදති සන්තිට්ඨති විමුච්චති. තස්ස තං චිත්තං සුගතං සුභාවිතං සුවුට්ඨිතං සුවිමුත්තං විසංයුත්තං රූපෙහි. යෙ ච රූපපච්චයා උප්පජ්ජන්ති ආසවා විඝාතා පරිළාහා, මුත්තො සො තෙහි. න සො තං වෙදනං වෙදෙති. ඉදමක්ඛාතං රූපානං නිස්සරණං.

Lại nữa, này chư hiền, khi vị tỳ khưu tác ý đến các sắc, tâm không hướng đến, không có niềm tin trong sạch, không an trú, không giải thoát trong các sắc. Nhưng khi vị ấy tác ý đến vô sắc, tâm hướng đến, có niềm tin trong sạch, an trú, giải thoát trong vô sắc. Tâm ấy của vị ấy đã khéo đi, khéo tu tập, khéo vượt lên, khéo giải thoát, không liên hệ với các sắc. Và những lậu hoặc, phiền não, nhiệt não nào sanh khởi do duyên các sắc, vị ấy được giải thoát khỏi chúng. Vị ấy không cảm thọ cảm giác ấy. Đây được gọi là sự xuất ly khỏi các sắc.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො සක්කායං මනසිකරොතො සක්කායෙ චිත්තං න පක්ඛන්දති න පසීදති න සන්තිට්ඨති න විමුච්චති. සක්කායනිරොධං ඛො පනස්ස මනසිකරොතො සක්කායනිරොධෙ චිත්තං පක්ඛන්දති පසීදති සන්තිට්ඨති විමුච්චති. තස්ස තං චිත්තං සුගතං සුභාවිතං සුවුට්ඨිතං සුවිමුත්තං විසංයුත්තං සක්කායෙන. යෙ ච සක්කායපච්චයා උප්පජ්ජන්ති ආසවා විඝාතා පරිළාහා, මුත්තො සො තෙහි. න සො තං වෙදනං වෙදෙති. ඉදමක්ඛාතං සක්කායස්ස නිස්සරණං. ඉමෙ පඤ්ච ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා.

Lại nữa, này chư hiền, khi vị tỳ khưu tác ý đến thân kiến, tâm không hướng đến, không có niềm tin trong sạch, không an trú, không giải thoát trong thân kiến. Nhưng khi vị ấy tác ý đến sự đoạn diệt thân kiến, tâm hướng đến, có niềm tin trong sạch, an trú, giải thoát trong sự đoạn diệt thân kiến. Tâm ấy của vị ấy đã khéo đi, khéo tu tập, khéo vượt lên, khéo giải thoát, không liên hệ với thân kiến. Và những lậu hoặc, phiền não, nhiệt não nào sanh khởi do duyên thân kiến, vị ấy được giải thoát khỏi chúng. Vị ấy không cảm thọ cảm giác ấy. Đây được gọi là sự xuất ly khỏi thân kiến. Năm pháp này khó thể thông suốt.

(ජ) ‘‘කතමෙ පඤ්ච ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා? පඤ්ච ඤාණිකො සම්මාසමාධි – ‘අයං සමාධි පච්චුප්පන්නසුඛො චෙව ආයතිඤ්ච සුඛවිපාකො’ති පච්චත්තංයෙව ඤාණං උප්පජ්ජති. ‘අයං සමාධි අරියො නිරාමිසො’ති පච්චත්තඤ්ඤෙව ඤාණං උප්පජ්ජති. ‘අයං සමාධි අකාපුරිසසෙවිතො’ති පච්චත්තංයෙව ඤාණං උප්පජ්ජති. ‘අයං සමාධි සන්තො පණීතො පටිප්පස්සද්ධලද්ධො එකොදිභාවාධිගතො, න සසඞ්ඛාරනිග්ගය්හවාරිතගතො’ති පච්චත්තංයෙව ඤාණං උප්පජ්ජති. ‘සො ඛො පනාහං ඉමං සමාධිං සතොව සමාපජ්ජාමි සතො වුට්ඨහාමී’ති පච්චත්තංයෙව ඤාණං උප්පජ්ජති. ඉමෙ පඤ්ච ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා.

Năm pháp nào cần phải được làm cho sanh khởi? Chánh định có năm loại trí. Trí tự mình sanh khởi rằng: ‘Định này đem lại lạc trong hiện tại và có kết quả an lạc trong tương lai.’ Trí tự mình sanh khởi rằng: ‘Định này là thánh thiện, không thuộc về vật chất.’ Trí tự mình sanh khởi rằng: ‘Định này không phải là pháp được người hạ liệt thực hành.’ Trí tự mình sanh khởi rằng: ‘Định này là tịch tịnh, vi diệu, đạt được nhờ sự an tịnh, đạt được nhờ nhất tâm, không phải là pháp được duy trì bằng sự chế ngự và ngăn chặn có cố gắng.’ Trí tự mình sanh khởi rằng: ‘Ta nhập định này với chánh niệm, và ta xuất khỏi định này với chánh niệm.’ Năm pháp này cần phải được làm cho sanh khởi.

(ඣ) ‘‘කතමෙ පඤ්ච ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා? පඤ්ච විමුත්තායතනානි – ඉධාවුසො, භික්ඛුනො සත්ථා ධම්මං දෙසෙති අඤ්ඤතරො වා ගරුට්ඨානියො සබ්‍රහ්මචාරී. යථා [Pg.235] යථා, ආවුසො, භික්ඛුනො සත්ථා ධම්මං දෙසෙති, අඤ්ඤතරො වා ගරුට්ඨානියො සබ්‍රහ්මචාරී, තථා තථා සො තස්මිං ධම්මෙ අත්ථප්පටිසංවෙදී ච හොති ධම්මපටිසංවෙදී ච. තස්ස අත්ථප්පටිසංවෙදිනො ධම්මපටිසංවෙදිනො පාමොජ්ජං ජායති, පමුදිතස්ස පීති ජායති, පීතිමනස්ස කායො පස්සම්භති, පස්සද්ධකායො සුඛං වෙදෙති, සුඛිනො චිත්තං සමාධියති. ඉදං පඨමං විමුත්තායතනං.

(Jha) "Năm pháp nào cần được thắng tri? Năm xứ sở của sự giải thoát. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu được bậc Đạo Sư thuyết giảng giáo pháp, hoặc được một vị đồng phạm hạnh đáng kính nào đó (thuyết giảng). Này chư hiền, khi vị tỳ khưu được bậc Đạo Sư thuyết giảng giáo pháp, hoặc được một vị đồng phạm hạnh đáng kính nào đó thuyết giảng theo cách thức như thế nào, thì vị ấy cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được giáo pháp trong pháp ấy theo cách thức như thế ấy. Đối với vị ấy, người cảm nhận được ý nghĩa, người cảm nhận được giáo pháp, sự hân hoan sanh khởi; khi đã hoan hỷ, hỷ sanh khởi; khi có tâm hoan hỷ, thân được khinh an; khi thân được khinh an, vị ấy cảm nhận được lạc; khi có lạc, tâm được định tĩnh. Đây là xứ sở của sự giải thoát thứ nhất.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො න හෙව ඛො සත්ථා ධම්මං දෙසෙති, අඤ්ඤතරො වා ගරුට්ඨානියො සබ්‍රහ්මචාරී, අපි ච ඛො යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං විත්ථාරෙන පරෙසං දෙසෙති යථා යථා, ආවුසො, භික්ඛු යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං විත්ථාරෙන පරෙසං දෙසෙති. තථා තථා සො තස්මිං ධම්මෙ අත්ථප්පටිසංවෙදී ච හොති ධම්මපටිසංවෙදී ච. තස්ස අත්ථප්පටිසංවෙදිනො ධම්මපටිසංවෙදිනො පාමොජ්ජං ජායති, පමුදිතස්ස පීති ජායති, පීතිමනස්ස කායො පස්සම්භති, පස්සද්ධකායො සුඛං වෙදෙති, සුඛිනො චිත්තං සමාධියති. ඉදං දුතියං විමුත්තායතනං.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu không được bậc Đạo Sư thuyết giảng giáo pháp, cũng không được một vị đồng phạm hạnh đáng kính nào đó (thuyết giảng), nhưng vị ấy lại thuyết giảng một cách rộng rãi cho người khác về giáo pháp đã được nghe, đã được học thuộc. Này chư hiền, khi vị tỳ khưu thuyết giảng một cách rộng rãi cho người khác về giáo pháp đã được nghe, đã được học thuộc theo cách thức như thế nào, thì vị ấy cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được giáo pháp trong pháp ấy theo cách thức như thế ấy. Đối với vị ấy, người cảm nhận được ý nghĩa, người cảm nhận được giáo pháp, sự hân hoan sanh khởi; khi đã hoan hỷ, hỷ sanh khởi; khi có tâm hoan hỷ, thân được khinh an; khi thân được khinh an, vị ấy cảm nhận được lạc; khi có lạc, tâm được định tĩnh. Đây là xứ sở của sự giải thoát thứ hai.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො න හෙව ඛො සත්ථා ධම්මං දෙසෙති, අඤ්ඤතරො වා ගරුට්ඨානියො සබ්‍රහ්මචාරී, නාපි යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං විත්ථාරෙන පරෙසං දෙසෙති. අපි ච ඛො, යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං විත්ථාරෙන සජ්ඣායං කරොති. යථා යථා, ආවුසො, භික්ඛු යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං විත්ථාරෙන සජ්ඣායං කරොති තථා තථා සො තස්මිං ධම්මෙ අත්ථප්පටිසංවෙදී ච හොති ධම්මපටිසංවෙදී ච. තස්ස අත්ථප්පටිසංවෙදිනො ධම්මපටිසංවෙදිනො පාමොජ්ජං ජායති, පමුදිතස්ස පීති ජායති, පීතිමනස්ස කායො පස්සම්භති, පස්සද්ධකායො සුඛං වෙදෙති, සුඛිනො චිත්තං සමාධියති. ඉදං තතියං විමුත්තායතනං.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu không được bậc Đạo Sư thuyết giảng giáo pháp, cũng không được một vị đồng phạm hạnh đáng kính nào đó (thuyết giảng), và cũng không thuyết giảng một cách rộng rãi cho người khác về giáo pháp đã được nghe, đã được học thuộc. Nhưng vị ấy lại đọc tụng một cách rộng rãi về giáo pháp đã được nghe, đã được học thuộc. Này chư hiền, khi vị tỳ khưu đọc tụng một cách rộng rãi về giáo pháp đã được nghe, đã được học thuộc theo cách thức như thế nào, thì vị ấy cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được giáo pháp trong pháp ấy theo cách thức như thế ấy. Đối với vị ấy, người cảm nhận được ý nghĩa, người cảm nhận được giáo pháp, sự hân hoan sanh khởi; khi đã hoan hỷ, hỷ sanh khởi; khi có tâm hoan hỷ, thân được khinh an; khi thân được khinh an, vị ấy cảm nhận được lạc; khi có lạc, tâm được định tĩnh. Đây là xứ sở của sự giải thoát thứ ba.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො න හෙව ඛො සත්ථා ධම්මං දෙසෙති, අඤ්ඤතරො වා ගරුට්ඨානියො සබ්‍රහ්මචාරී, නාපි යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං විත්ථාරෙන පරෙසං දෙසෙති, නාපි යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං විත්ථාරෙන සජ්ඣායං කරොති. අපි ච ඛො, යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං චෙතසා අනුවිතක්කෙති අනුවිචාරෙති මනසානුපෙක්ඛති. යථා යථා[Pg.236], ආවුසො, භික්ඛු යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං චෙතසා අනුවිතක්කෙති අනුවිචාරෙති මනසානුපෙක්ඛති තථා තථා සො තස්මිං ධම්මෙ අත්ථප්පටිසංවෙදී ච හොති ධම්මපටිසංවෙදී ච. තස්ස අත්ථප්පටිසංවෙදිනො ධම්මපටිසංවෙදිනො පාමොජ්ජං ජායති, පමුදිතස්ස පීති ජායති, පීතිමනස්ස කායො පස්සම්භති, පස්සද්ධකායො සුඛං වෙදෙති, සුඛිනො චිත්තං සමාධියති. ඉදං චතුත්ථං විමුත්තායතනං.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu không được bậc Đạo Sư thuyết giảng giáo pháp, cũng không được một vị đồng phạm hạnh đáng kính nào đó (thuyết giảng), cũng không thuyết giảng một cách rộng rãi cho người khác về giáo pháp đã được nghe, đã được học thuộc, và cũng không đọc tụng một cách rộng rãi về giáo pháp đã được nghe, đã được học thuộc. Nhưng vị ấy lại dùng tâm để tầm cầu, tứ sát, và dùng ý để quán chiếu về giáo pháp đã được nghe, đã được học thuộc. Này chư hiền, khi vị tỳ khưu dùng tâm để tầm cầu, tứ sát, và dùng ý để quán chiếu về giáo pháp đã được nghe, đã được học thuộc theo cách thức như thế nào, thì vị ấy cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được giáo pháp trong pháp ấy theo cách thức như thế ấy. Đối với vị ấy, người cảm nhận được ý nghĩa, người cảm nhận được giáo pháp, sự hân hoan sanh khởi; khi đã hoan hỷ, hỷ sanh khởi; khi có tâm hoan hỷ, thân được khinh an; khi thân được khinh an, vị ấy cảm nhận được lạc; khi có lạc, tâm được định tĩnh. Đây là xứ sở của sự giải thoát thứ tư.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො න හෙව ඛො සත්ථා ධම්මං දෙසෙති, අඤ්ඤතරො වා ගරුට්ඨානියො සබ්‍රහ්මචාරී, නාපි යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං විත්ථාරෙන පරෙසං දෙසෙති, නාපි යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං විත්ථාරෙන සජ්ඣායං කරොති, නාපි යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං චෙතසා අනුවිතක්කෙති අනුවිචාරෙති මනසානුපෙක්ඛති; අපි ච ඛ්වස්ස අඤ්ඤතරං සමාධිනිමිත්තං සුග්ගහිතං හොති සුමනසිකතං සූපධාරිතං සුප්පටිවිද්ධං පඤ්ඤාය. යථා යථා, ආවුසො, භික්ඛුනො අඤ්ඤතරං සමාධිනිමිත්තං සුග්ගහිතං හොති සුමනසිකතං සූපධාරිතං සුප්පටිවිද්ධං පඤ්ඤාය තථා තථා සො තස්මිං ධම්මෙ අත්ථප්පටිසංවෙදී ච හොති ධම්මප්පටිසංවෙදී ච. තස්ස අත්ථප්පටිසංවෙදිනො ධම්මප්පටිසංවෙදිනො පාමොජ්ජං ජායති, පමුදිතස්ස පීති ජායති, පීතිමනස්ස කායො පස්සම්භති, පස්සද්ධකායො සුඛං වෙදෙති, සුඛිනො චිත්තං සමාධියති. ඉදං පඤ්චමං විමුත්තායතනං. ඉමෙ පඤ්ච ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu không được bậc Đạo Sư thuyết giảng giáo pháp, cũng không được một vị đồng phạm hạnh đáng kính nào đó (thuyết giảng), cũng không thuyết giảng một cách rộng rãi cho người khác về giáo pháp đã được nghe, đã được học thuộc, cũng không đọc tụng một cách rộng rãi về giáo pháp đã được nghe, đã được học thuộc, và cũng không dùng tâm để tầm cầu, tứ sát, và dùng ý để quán chiếu về giáo pháp đã được nghe, đã được học thuộc; nhưng một định tướng nào đó đã được vị ấy khéo nắm giữ, khéo tác ý, khéo ghi nhớ, và khéo thông suốt bằng trí tuệ. Này chư hiền, khi một định tướng nào đó đã được vị tỳ khưu khéo nắm giữ, khéo tác ý, khéo ghi nhớ, và khéo thông suốt bằng trí tuệ theo cách thức như thế nào, thì vị ấy cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được giáo pháp trong pháp ấy theo cách thức như thế ấy. Đối với vị ấy, người cảm nhận được ý nghĩa, người cảm nhận được giáo pháp, sự hân hoan sanh khởi; khi đã hoan hỷ, hỷ sanh khởi; khi có tâm hoan hỷ, thân được khinh an; khi thân được khinh an, vị ấy cảm nhận được lạc; khi có lạc, tâm được định tĩnh. Đây là xứ sở của sự giải thoát thứ năm. Năm pháp này cần được thắng tri.

(ඤ) ‘‘කතමෙ පඤ්ච ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා? පඤ්ච ධම්මක්ඛන්ධා – සීලක්ඛන්ධො, සමාධික්ඛන්ධො, පඤ්ඤාක්ඛන්ධො, විමුත්තික්ඛන්ධො, විමුත්තිඤාණදස්සනක්ඛන්ධො. ඉමෙ පඤ්ච ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා.

(Ña) "Năm pháp nào cần được chứng ngộ? Năm pháp uẩn: giới uẩn, định uẩn, tuệ uẩn, giải thoát uẩn, và giải thoát tri kiến uẩn. Năm pháp này cần được chứng ngộ.

‘‘ඉති ඉමෙ පඤ්ඤාස ධම්මා භූතා තච්ඡා තථා අවිතථා අනඤ්ඤථා සම්මා තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධා.

Như vậy, năm mươi pháp này là chân thật, là xác thực, là như vậy, là không sai khác, là không khác đi, đã được Như Lai chánh đẳng giác.

ඡ ධම්මා

Sáu Pháp

356. ‘‘ඡ ධම්මා බහුකාරා…පෙ… ඡ ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා.

356. Sáu pháp có nhiều hỗ trợ... cho đến... sáu pháp cần được chứng ngộ.

(ක) ‘‘කතමෙ ඡ ධම්මා බහුකාරා? ඡ සාරණීයා ධම්මා. ඉධාවුසො, භික්ඛුනො මෙත්තං කායකම්මං පච්චුපට්ඨිතං හොති සබ්‍රහ්මචාරීසු ආවි චෙව රහො [Pg.237] ච, අයම්පි ධම්මො සාරණීයො පියකරණො ගරුකරණො සඞ්ගහාය අවිවාදාය සාමග්ගියා එකීභාවාය සංවත්තති.

(Ka) "Sáu pháp nào có nhiều hỗ trợ? Sáu pháp đáng ghi nhớ. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu có thân nghiệp từ ái được thể hiện đối với các vị đồng phạm hạnh, cả khi công khai lẫn khi kín đáo. Pháp này cũng là pháp đáng ghi nhớ, tạo ra sự thương mến, tạo ra sự kính trọng, đưa đến sự nhiếp trì, không tranh cãi, hòa hợp, và nhất trí.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො මෙත්තං වචීකම්මං…පෙ… එකීභාවාය සංවත්තති.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu có khẩu nghiệp từ ái... cho đến... đưa đến sự nhất trí.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො මෙත්තං මනොකම්මං…පෙ… එකීභාවාය සංවත්තති.

Này chư hiền, lại nữa, ý nghiệp từ của vị tỳ khưu... này... đưa đến sự hợp nhất.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු යෙ තෙ ලාභා ධම්මිකා ධම්මලද්ධා අන්තමසො පත්තපරියාපන්නමත්තම්පි, තථාරූපෙහි ලාභෙහි අප්පටිවිභත්තභොගී හොති සීලවන්තෙහි සබ්‍රහ්මචාරීහි සාධාරණභොගී, අයම්පි ධම්මො සාරණීයො…පෙ… එකීභාවාය සංවත්තති.

Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu đối với những lợi lộc đúng pháp, có được đúng pháp, cho đến chỉ là những gì còn lại trong bát, vị ấy không dùng riêng mà dùng chung với các vị đồng phạm hạnh có giới đức. Pháp này cũng đáng được ghi nhớ... này... đưa đến sự hợp nhất.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු, යානි තානි සීලානි අඛණ්ඩානි අච්ඡිද්දානි අසබලානි අකම්මාසානි භුජිස්සානි විඤ්ඤුප්පසත්ථානි අපරාමට්ඨානි සමාධිසංවත්තනිකානි, තථාරූපෙසු සීලෙසු සීලසාමඤ්ඤගතො විහරති සබ්‍රහ්මචාරීහි ආවි චෙව රහො ච, අයම්පි ධම්මො සාරණීයො…පෙ… එකීභාවාය සංවත්තති.

Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu đối với những giới luật không bị sứt mẻ, không bị thủng, không bị lốm đốm, không bị vằn vện, có tính giải thoát, được bậc trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến định, vị ấy sống đồng đẳng về giới với các vị đồng phạm hạnh, cả khi có mặt lẫn khi vắng mặt. Pháp này cũng đáng được ghi nhớ... này... đưa đến sự hợp nhất.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු යායං දිට්ඨි අරියා නිය්‍යානිකා නිය්‍යාති තක්කරස්ස සම්මා දුක්ඛක්ඛයාය, තථාරූපාය දිට්ඨියා දිට්ඨි සාමඤ්ඤගතො විහරති සබ්‍රහ්මචාරීහි ආවි චෙව රහො ච, අයම්පි ධම්මො සාරණීයො පියකරණො ගරුකරණො, සඞ්ගහාය අවිවාදාය සාමග්ගියා එකීභාවාය සංවත්තති. ඉමෙ ඡ ධම්මා බහුකාරා.

Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu đối với tri kiến nào là thánh thiện, có khả năng hướng xuất, đưa đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh cho người thực hành, vị ấy sống đồng đẳng về tri kiến với các vị đồng phạm hạnh, cả khi có mặt lẫn khi vắng mặt. Pháp này cũng đáng được ghi nhớ, làm phát sinh lòng thương mến, làm phát sinh lòng kính trọng, đưa đến sự nhiếp trì, không tranh cãi, hòa hợp, hợp nhất. Sáu pháp này có nhiều lợi ích.

(ඛ) ‘‘කතමෙ ඡ ධම්මා භාවෙතබ්බා? ඡ අනුස්සතිට්ඨානානි – බුද්ධානුස්සති, ධම්මානුස්සති, සඞ්ඝානුස්සති, සීලානුස්සති, චාගානුස්සති, දෙවතානුස්සති. ඉමෙ ඡ ධම්මා භාවෙතබ්බා.

(b) Sáu pháp nào cần được tu tập? Sáu đề mục tùy niệm: tùy niệm Phật, tùy niệm Pháp, tùy niệm Tăng, tùy niệm Giới, tùy niệm Thí, tùy niệm Thiên. Sáu pháp này cần được tu tập.

(ග) ‘‘කතමෙ ඡ ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා? ඡ අජ්ඣත්තිකානි ආයතනානි – චක්ඛායතනං, සොතායතනං, ඝානායතනං, ජිව්හායතනං, කායායතනං, මනායතනං. ඉමෙ ඡ ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා.

(c) Sáu pháp nào cần được liễu tri? Sáu nội xứ: nhãn xứ, nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ. Sáu pháp này cần được liễu tri.

(ඝ) ‘‘කතමෙ ඡ ධම්මා පහාතබ්බා? ඡ තණ්හාකායා – රූපතණ්හා, සද්දතණ්හා, ගන්ධතණ්හා, රසතණ්හා, ඵොට්ඨබ්බතණ්හා, ධම්මතණ්හා. ඉමෙ ඡ ධම්මා පහාතබ්බා.

(d) Sáu pháp nào cần được đoạn trừ? Sáu thân ái: sắc ái, thanh ái, hương ái, vị ái, xúc ái, pháp ái. Sáu pháp này cần được đoạn trừ.

(ඞ) ‘‘කතමෙ [Pg.238] ඡ ධම්මා හානභාගියා? ඡ අගාරවා – ඉධාවුසො, භික්ඛු සත්ථරි අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො. ධම්මෙ…පෙ… සඞ්ඝෙ… සික්ඛාය… අප්පමාදෙ… පටිසන්ථාරෙ අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො. ඉමෙ ඡ ධම්මා හානභාගියා.

(đ) Sáu pháp nào thuộc phần tổn giảm? Sáu sự không kính trọng. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu sống không kính trọng, không vâng phục đối với bậc Đạo Sư. Đối với Pháp... này... đối với Tăng... đối với học giới... đối với sự không dể duôi... đối với sự tiếp đãi, vị ấy sống không kính trọng, không vâng phục. Sáu pháp này thuộc phần tổn giảm.

(ච) ‘‘කතමෙ ඡ ධම්මා විසෙසභාගියා? ඡ ගාරවා – ඉධාවුසො, භික්ඛු සත්ථරි සගාරවො විහරති සප්පතිස්සො ධම්මෙ…පෙ… සඞ්ඝෙ… සික්ඛාය… අප්පමාදෙ… පටිසන්ථාරෙ සගාරවො විහරති සප්පතිස්සො. ඉමෙ ඡ ධම්මා විසෙසභාගියා.

(e) Sáu pháp nào thuộc phần thù thắng? Sáu sự kính trọng. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu sống có kính trọng, có vâng phục đối với bậc Đạo Sư. Đối với Pháp... này... đối với Tăng... đối với học giới... đối với sự không dể duôi... đối với sự tiếp đãi, vị ấy sống có kính trọng, có vâng phục. Sáu pháp này thuộc phần thù thắng.

(ඡ) ‘‘කතමෙ ඡ ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා? ඡ නිස්සරණියා ධාතුයො – ඉධාවුසො, භික්ඛු එවං වදෙය්‍ය – ‘මෙත්තා හි ඛො මෙ, චෙතොවිමුත්ති භාවිතා බහුලීකතා යානීකතා වත්ථුකතා අනුට්ඨිතා පරිචිතා සුසමාරද්ධා, අථ ච පන මෙ බ්‍යාපාදො චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨතී’ති. සො ‘මා හෙවං’ තිස්ස වචනීයො ‘මායස්මා එවං අවච, මා භගවන්තං අබ්භාචික්ඛි. න හි සාධු භගවතො අබ්භක්ඛානං, න හි භගවා එවං වදෙය්‍ය. අට්ඨානමෙතං ආවුසො අනවකාසො යං මෙත්තාය චෙතොවිමුත්තියා භාවිතාය බහුලීකතාය යානීකතාය වත්ථුකතාය අනුට්ඨිතාය පරිචිතාය සුසමාරද්ධාය. අථ ච පනස්ස බ්‍යාපාදො චිත්තං පරියාදාය ඨස්සතීති, නෙතං ඨානං විජ්ජති. නිස්සරණං හෙතං, ආවුසො, බ්‍යාපාදස්ස, යදිදං මෙත්තාචෙතොවිමුත්තී’ති.

(g) Sáu pháp nào khó thể nhập? Sáu giới có khả năng xuất ly. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu có thể nói như sau: 'Tâm giải thoát bằng từ của tôi đã được tu tập, làm cho sung mãn, làm như cỗ xe, làm như nền tảng, được thiết lập, được thực hành thuần thục, được khéo khởi sự. Thế nhưng, sân vẫn xâm chiếm tâm tôi và tồn tại'. Vị ấy nên được nói rằng: 'Chớ nói vậy, hiền giả chớ nói vậy, chớ vu khống Đức Thế Tôn. Vì vu khống Đức Thế Tôn là không tốt, Đức Thế Tôn không nói như vậy. Này chư hiền, đây là điều không thể xảy ra, không có cơ hội, rằng khi tâm giải thoát bằng từ đã được tu tập, làm cho sung mãn, làm như cỗ xe, làm như nền tảng, được thiết lập, được thực hành thuần thục, được khéo khởi sự, mà sân vẫn xâm chiếm tâm và tồn tại, trường hợp ấy không xảy ra. Này chư hiền, chính tâm giải thoát bằng từ này là sự xuất ly khỏi sân'.

‘‘ඉධ පනාවුසො, භික්ඛු එවං වදෙය්‍ය – ‘කරුණා හි ඛො මෙ චෙතොවිමුත්ති භාවිතා බහුලීකතා යානීකතා වත්ථුකතා අනුට්ඨිතා පරිචිතා සුසමාරද්ධා. අථ ච පන මෙ විහෙසා චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨතී’ති. සො – ‘මා හෙවං’ තිස්ස වචනීයො, ‘මායස්මා එවං අවච, මා භගවන්තං අබ්භාචික්ඛි…පෙ… නිස්සරණං හෙතං, ආවුසො, විහෙසාය, යදිදං කරුණාචෙතොවිමුත්තී’ති.

Này chư hiền, lại nữa, ở đây, vị tỳ khưu có thể nói như sau: 'Tâm giải thoát bằng bi của tôi đã được tu tập, làm cho sung mãn, làm như cỗ xe, làm như nền tảng, được thiết lập, được thực hành thuần thục, được khéo khởi sự. Thế nhưng, sự não hại vẫn xâm chiếm tâm tôi và tồn tại'. Vị ấy nên được nói rằng: 'Chớ nói vậy, hiền giả chớ nói vậy, chớ vu khống Đức Thế Tôn... này... Này chư hiền, chính tâm giải thoát bằng bi này là sự xuất ly khỏi sự não hại'.

‘‘ඉධ පනාවුසො, භික්ඛු එවං වදෙය්‍ය – ‘මුදිතා හි ඛො මෙ චෙතොවිමුත්ති භාවිතා…පෙ… අථ ච පන මෙ අරති චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨතී’ති. සො – ‘මා හෙවං’ තිස්ස වචනීයො ‘මායස්මා එවං අවච…පෙ… නිස්සරණං හෙතං, ආවුසො අරතියා, යදිදං මුදිතාචෙතොවිමුත්තී’ති.

Này chư hiền, lại nữa, ở đây, vị tỳ khưu có thể nói như sau: 'Tâm giải thoát bằng hỷ của tôi đã được tu tập... này... Thế nhưng, sự không hoan hỷ vẫn xâm chiếm tâm tôi và tồn tại'. Vị ấy nên được nói rằng: 'Chớ nói vậy, hiền giả chớ nói vậy... này... Này chư hiền, chính tâm giải thoát bằng hỷ này là sự xuất ly khỏi sự không hoan hỷ'.

‘‘ඉධ [Pg.239] පනාවුසො, භික්ඛු එවං වදෙය්‍ය – ‘උපෙක්ඛා හි ඛො මෙ චෙතොවිමුත්ති භාවිතා…පෙ… අථ ච පන මෙ රාගො චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨතී’ති. සො – ‘මා හෙවං’ තිස්ස වචනීයො ‘මායස්මා එවං අවච…පෙ… නිස්සරණං හෙතං, ආවුසො, රාගස්ස යදිදං උපෙක්ඛාචෙතොවිමුත්තී’ති.

Này chư hiền, lại nữa, ở đây, vị tỳ khưu có thể nói như sau: 'Tâm giải thoát bằng xả của tôi đã được tu tập... này... Thế nhưng, tham ái vẫn xâm chiếm tâm tôi và tồn tại'. Vị ấy nên được nói rằng: 'Chớ nói vậy, hiền giả chớ nói vậy... này... Này chư hiền, chính tâm giải thoát bằng xả này là sự xuất ly khỏi tham ái'.

‘‘ඉධ පනාවුසො, භික්ඛු එවං වදෙය්‍ය – ‘අනිමිත්තා හි ඛො මෙ චෙතොවිමුත්ති භාවිතා…පෙ… අථ ච පන මෙ නිමිත්තානුසාරි විඤ්ඤාණං හොතී’ති. සො – ‘මා හෙවං’ තිස්ස වචනීයො ‘මායස්මා එවං අවච…පෙ… නිස්සරණං හෙතං, ආවුසො, සබ්බනිමිත්තානං යදිදං අනිමිත්තා චෙතොවිමුත්තී’ති.

Này chư hiền, lại nữa, ở đây, vị tỳ khưu có thể nói như sau: 'Tâm giải thoát vô tướng của tôi đã được tu tập... này... Thế nhưng, thức của tôi lại đi theo các tướng'. Vị ấy nên được nói rằng: 'Chớ nói vậy, hiền giả chớ nói vậy... này... Này chư hiền, chính tâm giải thoát vô tướng này là sự xuất ly khỏi tất cả các tướng'.

‘‘ඉධ පනාවුසො, භික්ඛු එවං වදෙය්‍ය – ‘අස්මීති ඛො මෙ විගතං, අයමහමස්මීති න සමනුපස්සාමි, අථ ච පන මෙ විචිකිච්ඡාකථංකථාසල්ලං චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨතී’ති. සො – ‘මා හෙවං’ තිස්ස වචනීයො ‘මායස්මා එවං අවච, මා භගවන්තං අබ්භාචික්ඛි, න හි සාධු භගවතො අබ්භක්ඛානං, න හි භගවා එවං වදෙය්‍ය. අට්ඨානමෙතං, ආවුසො, අනවකාසො යං අස්මීති විගතෙ අයමහමස්මීති අසමනුපස්සතො. අථ ච පනස්ස විචිකිච්ඡාකථංකථාසල්ලං චිත්තං පරියාදාය ඨස්සති, නෙතං ඨානං විජ්ජති. නිස්සරණං හෙතං, ආවුසො, විචිකිච්ඡාකථංකථාසල්ලස්ස, යදිදං අස්මිමානසමුග්ඝාටො’ති. ඉමෙ ඡ ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා.

Này chư hiền, ở đây, có vị tỳ khưu có thể nói như sau: ‘Đối với tôi, (ý niệm) “tôi là” đã được loại bỏ, tôi không còn quán xét “đây là tôi”, tuy nhiên, mũi tên nghi ngờ và phân vân vẫn còn xâm chiếm và tồn tại trong tâm tôi.’ Vị ấy nên được trả lời rằng: ‘Thưa hiền giả, chớ có nói như vậy. Thưa hiền giả, chớ có nói như vậy, chớ có vu khống Đức Thế Tôn. Việc vu khống Đức Thế Tôn là không tốt. Đức Thế Tôn sẽ không nói như vậy. Này chư hiền, điều này không thể xảy ra, không có trường hợp nào mà khi (ý niệm) “tôi là” đã được loại bỏ, khi không còn quán xét “đây là tôi”, mà mũi tên nghi ngờ và phân vân lại có thể xâm chiếm và tồn tại trong tâm. Trường hợp ấy không thể có. Này chư hiền, chính sự nhổ bật ngã mạn “tôi là” này là lối thoát khỏi mũi tên nghi ngờ và phân vân.’ Sáu pháp này thật khó thâm nhập.

(ජ) ‘‘කතමෙ ඡ ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා? ඡ සතතවිහාරා. ඉධාවුසො, භික්ඛු චක්ඛුනා රූපං දිස්වා නෙව සුමනො හොති න දුම්මනො, උපෙක්ඛකො විහරති සතො සම්පජානො. සොතෙන සද්දං සුත්වා…පෙ… ඝානෙන ගන්ධං ඝායිත්වා… ජිව්හාය රසං සායිත්වා… කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසිත්වා… මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය නෙව සුමනො හොති න දුම්මනො, උපෙක්ඛකො විහරති සතො සම්පජානො. ඉමෙ ඡ ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා.

(Ja) Sáu pháp nào cần được phát triển? Sáu pháp thường trú. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu sau khi thấy sắc bằng mắt, không vui mừng cũng không buồn rầu, vị ấy trú xả, chánh niệm, tỉnh giác. Sau khi nghe tiếng bằng tai... cho đến... sau khi ngửi mùi bằng mũi... sau khi nếm vị bằng lưỡi... sau khi xúc chạm bằng thân... sau khi biết pháp bằng ý, vị ấy không vui mừng cũng không buồn rầu, vị ấy trú xả, chánh niệm, tỉnh giác. Sáu pháp này cần được phát triển.

(ඣ) ‘‘කතමෙ ඡ ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා? ඡ අනුත්තරියානි – දස්සනානුත්තරියං, සවනානුත්තරියං, ලාභානුත්තරියං, සික්ඛානුත්තරියං, පාරිචරියානුත්තරියං, අනුස්සතානුත්තරියං. ඉමෙ ඡ ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා.

(Jha) Sáu pháp nào cần được thắng tri? Sáu pháp vô thượng: thấy vô thượng, nghe vô thượng, lợi lộc vô thượng, học tập vô thượng, phục vụ vô thượng, tưởng niệm vô thượng. Sáu pháp này cần được thắng tri.

(ඤ) ‘‘කතමෙ ඡ ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා? ඡ අභිඤ්ඤා – ඉධාවුසො, භික්ඛු අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධං පච්චනුභොති – එකොපි හුත්වා බහුධා හොති, බහුධාපි හුත්වා එකො හොති. ආවිභාවං තිරොභාවං. තිරොකුට්ටං තිරොපාකාරං තිරොපබ්බතං අසජ්ජමානො ගච්ඡති සෙය්‍යථාපි ආකාසෙ[Pg.240]. පථවියාපි උම්මුජ්ජනිමුජ්ජං කරොති සෙය්‍යථාපි උදකෙ. උදකෙපි අභිජ්ජමානෙ ගච්ඡති සෙය්‍යථාපි පථවියං. ආකාසෙපි පල්ලඞ්කෙන කමති සෙය්‍යථාපි පක්ඛී සකුණො. ඉමෙපි චන්දිමසූරියෙ එවංමහිද්ධිකෙ එවංමහානුභාවෙ පාණිනා පරාමසති පරිමජ්ජති. යාව බ්‍රහ්මලොකාපි කායෙන වසං වත්තෙති.

(Ña) Sáu pháp nào cần được chứng ngộ? Sáu thắng trí. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu chứng nghiệm được các loại thần thông: một mình hiện ra nhiều hình, nhiều hình hiện ra một mình; hiện hình, biến hình; đi xuyên tường, xuyên thành, xuyên núi không bị trở ngại, như đi trong hư không; độn thổ trồi lên trong đất liền như ở trong nước; đi trên nước không chìm như đi trên đất liền; ngồi kiết già đi trên hư không như con chim có cánh; với bàn tay, vị ấy chạm và xoa mặt trăng, mặt trời, những vật có đại thần lực, đại uy lực như vậy; vị ấy dùng thân để điều khiển quyền lực cho đến cõi Phạm thiên.

‘‘දිබ්බාය සොතධාතුයා විසුද්ධාය අතික්කන්තමානුසිකාය උභො සද්දෙ සුණාති දිබ්බෙ ච මානුසෙ ච, යෙ දූරෙ සන්තිකෙ ච.

Với thiên nhĩ giới thanh tịnh, siêu việt cõi người, vị ấy nghe được cả hai loại âm thanh, của chư thiên và của loài người, dù ở xa hay ở gần.

‘‘පරසත්තානං පරපුග්ගලානං චෙතසා චෙතො පරිච්ච පජානාති, සරාගං වා චිත්තං සරාගං චිත්තන්ති පජානාති …පෙ… අවිමුත්තං වා චිත්තං අවිමුත්තං චිත්තන්ති පජානාති.

Vị ấy biết được tâm của các chúng sanh khác, của các người khác bằng tâm của mình. Vị ấy biết tâm có tham là tâm có tham... cho đến... hoặc biết tâm chưa giải thoát là tâm chưa giải thoát.

‘‘සො අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති, සෙය්‍යථිදං එකම්පි ජාතිං…පෙ… ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති.

Vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ, cụ thể là một đời... cho đến... như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ với các khía cạnh và chi tiết của chúng.

‘‘දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සති චවමානෙ උපපජ්ජමානෙ හීනෙ පණීතෙ සුවණ්ණෙ දුබ්බණ්ණෙ සුගතෙ දුග්ගතෙ යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානාති …පෙ…

Với thiên nhãn thanh tịnh, siêu việt cõi người, vị ấy thấy các chúng sanh đang chết đi và đang sanh lại, hèn hạ và cao sang, xinh đẹp và xấu xí, thiện thú và ác thú; vị ấy biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ... cho đến...

‘‘ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. ඉමෙ ඡ ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා.

Do sự đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, vị ấy tự mình thắng tri, chứng ngộ và an trú trong tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc. Sáu pháp này cần được chứng ngộ.

‘‘ඉති ඉමෙ සට්ඨි ධම්මා භූතා තච්ඡා තථා අවිතථා අනඤ්ඤථා සම්මා තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධා.

Như vậy, sáu mươi pháp này là có thật, là chân thật, là như vậy, không sai khác, không khác đi, đã được Như Lai chánh đẳng chánh giác.

සත්ත ධම්මා

Bảy Pháp

357. ‘‘සත්ත ධම්මා බහුකාරා…පෙ… සත්ත ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා.

357. Bảy pháp có nhiều công đức... cho đến... bảy pháp cần được chứng ngộ.

(ක) ‘‘කතමෙ සත්ත ධම්මා බහුකාරා? සත්ත අරියධනානි – සද්ධාධනං, සීලධනං, හිරිධනං, ඔත්තප්පධනං, සුතධනං, චාගධනං, පඤ්ඤාධනං. ඉමෙ සත්ත ධම්මා බහුකාරා.

(Ka) Bảy pháp nào có nhiều công đức? Bảy thánh tài sản: tín tài, giới tài, tàm tài, quý tài, văn tài, thí tài, tuệ tài. Bảy pháp này có nhiều công đức.

(ඛ) ‘‘කතමෙ [Pg.241] සත්ත ධම්මා භාවෙතබ්බා? සත්ත සම්බොජ්ඣඞ්ගා – සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගො, ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගො, වීරියසම්බොජ්ඣඞ්ගො, පීතිසම්බොජ්ඣඞ්ගො, පස්සද්ධිසම්බොජ්ඣඞ්ගො, සමාධිසම්බොජ්ඣඞ්ගො, උපෙක්ඛාසම්බොජ්ඣඞ්ගො. ඉමෙ සත්ත ධම්මා භාවෙතබ්බා.

(Kha) Bảy pháp nào cần được tu tập? Bảy giác chi: niệm giác chi, trạch pháp giác chi, tinh tấn giác chi, hỷ giác chi, khinh an giác chi, định giác chi, xả giác chi. Bảy pháp này cần được tu tập.

(ග) ‘‘කතමෙ සත්ත ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා? සත්ත විඤ්ඤාණට්ඨිතියො – සන්තාවුසො, සත්තා නානත්තකායා නානත්තසඤ්ඤිනො, සෙය්‍යථාපි මනුස්සා එකච්චෙ ච දෙවා එකච්චෙ ච විනිපාතිකා. අයං පඨමා විඤ්ඤාණට්ඨිති.

(Ga) Bảy pháp nào cần được liễu tri? Bảy thức trú. Này chư hiền, có những chúng sanh thân khác nhau, tưởng khác nhau, ví như loài người, một số chư thiên và một số các loài trong cõi đoạ. Đây là thức trú thứ nhất.

‘‘සන්තාවුසො, සත්තා නානත්තකායා එකත්තසඤ්ඤිනො, සෙය්‍යථාපි දෙවා බ්‍රහ්මකායිකා පඨමාභිනිබ්බත්තා. අයං දුතියා විඤ්ඤාණට්ඨිති.

Này chư hiền, có những chúng sanh thân khác nhau, tưởng giống nhau, ví như chư thiên cõi Phạm chúng, những vị được sanh lần đầu tiên. Đây là thức trú thứ hai.

‘‘සන්තාවුසො, සත්තා එකත්තකායා නානත්තසඤ්ඤිනො, සෙය්‍යථාපි දෙවා ආභස්සරා. අයං තතියා විඤ්ඤාණට්ඨිති.

Này chư hiền, có những chúng sanh thân giống nhau, tưởng khác nhau, ví như chư thiên cõi Quang Âm. Đây là thức trú thứ ba.

‘‘සන්තාවුසො, සත්තා එකත්තකායා එකත්තසඤ්ඤිනො, සෙය්‍යථාපි දෙවා සුභකිණ්හා. අයං චතුත්ථී විඤ්ඤාණට්ඨිති.

Này chư hiền, có những chúng sanh thân giống nhau, tưởng giống nhau, ví như chư thiên cõi Biến Tịnh. Đây là thức trú thứ tư.

‘‘සන්තාවුසො, සත්තා සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා…පෙ… ‘අනන්තො ආකාසො’ති ආකාසානඤ්චායතනූපගා. අයං පඤ්චමී විඤ්ඤාණට්ඨිති.

Này chư hiền, có những chúng sanh, do hoàn toàn vượt qua sắc tưởng... cho đến... đạt đến cõi Không Vô Biên Xứ với nhận thức ‘hư không là vô biên’. Đây là thức trú thứ năm.

Này chư hiền, có những chúng sanh, do hoàn toàn vượt qua cõi Không Vô Biên Xứ, đạt đến cõi Thức Vô Biên Xứ với nhận thức ‘thức là vô biên’. Đây là thức trú thứ sáu.

‘‘සන්තාවුසො, සත්තා සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘නත්ථි කිඤ්චී’ති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනූපගා. අයං සත්තමී විඤ්ඤාණට්ඨිති. ඉමෙ සත්ත ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා.

Này chư hiền, có những chúng sanh, do hoàn toàn vượt qua cõi Thức Vô Biên Xứ, đạt đến cõi Vô Sở Hữu Xứ với nhận thức ‘không có gì cả’. Đây là thức trú thứ bảy. Bảy pháp này cần được liễu tri.

(ඝ) ‘‘කතමෙ සත්ත ධම්මා පහාතබ්බා? සත්තානුසයා – කාමරාගානුසයො, පටිඝානුසයො, දිට්ඨානුසයො, විචිකිච්ඡානුසයො, මානානුසයො, භවරාගානුසයො, අවිජ්ජානුසයො. ඉමෙ සත්ත ධම්මා පහාතබ්බා.

(d) Bảy pháp nào cần phải đoạn trừ? Bảy tùy miên: Dục ái tùy miên, sân hận tùy miên, tà kiến tùy miên, hoài nghi tùy miên, mạn tùy miên, hữu ái tùy miên, vô minh tùy miên. Bảy pháp này cần phải đoạn trừ.

(ඞ) ‘‘කතමෙ සත්ත ධම්මා හානභාගියා? සත්ත අසද්ධම්මා – ඉධාවුසො, භික්ඛු අස්සද්ධො හොති, අහිරිකො හොති, අනොත්තප්පී හොති, අප්පස්සුතො [Pg.242] හොති, කුසීතො හොති, මුට්ඨස්සති හොති, දුප්පඤ්ඤො හොති. ඉමෙ සත්ත ධම්මා හානභාගියා.

(đ) Bảy pháp nào thuộc phần tổn giảm? Bảy phi pháp: Này chư hiền, ở đây vị tỳ khưu không có tín, không có tàm, không có quý, ít nghe, biếng nhác, thất niệm, và không có trí tuệ. Bảy pháp này thuộc phần tổn giảm.

(ච) ‘‘කතමෙ සත්ත ධම්මා විසෙසභාගියා? සත්ත සද්ධම්මා – ඉධාවුසො, භික්ඛු සද්ධො හොති, හිරිමා හොති, ඔත්තප්පී හොති, බහුස්සුතො හොති, ආරද්ධවීරියො හොති, උපට්ඨිතස්සති හොති, පඤ්ඤවා හොති. ඉමෙ සත්ත ධම්මා විසෙසභාගියා.

(e) Bảy pháp nào thuộc phần thù thắng? Bảy diệu pháp: Này chư hiền, ở đây vị tỳ khưu có tín, có tàm, có quý, nghe nhiều, tinh cần tinh tấn, có niệm hiện tiền, và có trí tuệ. Bảy pháp này thuộc phần thù thắng.

(ඡ) ‘‘කතමෙ සත්ත ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා? සත්ත සප්පුරිසධම්මා – ඉධාවුසො, භික්ඛු ධම්මඤ්ඤූ ච හොති අත්ථඤ්ඤූ ච අත්තඤ්ඤූ ච මත්තඤ්ඤූ ච කාලඤ්ඤූ ච පරිසඤ්ඤූ ච පුග්ගලඤ්ඤූ ච. ඉමෙ සත්ත ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා.

(g) Bảy pháp nào khó thông đạt? Bảy pháp của bậc chân nhân: Này chư hiền, ở đây vị tỳ khưu là người biết pháp, biết nghĩa, biết mình, biết chừng mực, biết thời, biết hội chúng, và biết người. Bảy pháp này khó thông đạt.

(ජ) ‘‘කතමෙ සත්ත ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා? සත්ත සඤ්ඤා – අනිච්චසඤ්ඤා, අනත්තසඤ්ඤා, අසුභසඤ්ඤා, ආදීනවසඤ්ඤා, පහානසඤ්ඤා, විරාගසඤ්ඤා, නිරොධසඤ්ඤා. ඉමෙ සත්ත ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා.

(h) Bảy pháp nào cần phải làm cho sanh khởi? Bảy tưởng: Vô thường tưởng, vô ngã tưởng, bất tịnh tưởng, nguy hại tưởng, đoạn trừ tưởng, ly tham tưởng, và đoạn diệt tưởng. Bảy pháp này cần phải làm cho sanh khởi.

(ඣ) ‘‘කතමෙ සත්ත ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා? සත්ත නිද්දසවත්ථූනි – ඉධාවුසො, භික්ඛු සික්ඛාසමාදානෙ තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච සික්ඛාසමාදානෙ අවිගතපෙමො. ධම්මනිසන්තියා තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච ධම්මනිසන්තියා අවිගතපෙමො. ඉච්ඡාවිනයෙ තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච ඉච්ඡාවිනයෙ අවිගතපෙමො. පටිසල්ලානෙ තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච පටිසල්ලානෙ අවිගතපෙමො. වීරියාරම්මෙ තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච වීරියාරම්මෙ අවිගතපෙමො. සතිනෙපක්කෙ තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච සතිනෙපක්කෙ අවිගතපෙමො. දිට්ඨිපටිවෙධෙ තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච දිට්ඨිපටිවෙධෙ අවිගතපෙමො. ඉමෙ සත්ත ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා.

(i) Bảy pháp nào cần phải thắng tri? Bảy sự việc của bậc vô học: Này chư hiền, ở đây vị tỳ khưu có ước muốn mãnh liệt trong việc thọ trì học giới, và trong tương lai không từ bỏ lòng yêu mến đối với việc thọ trì học giới. Vị ấy có ước muốn mãnh liệt trong việc thẩm sát pháp, và trong tương lai không từ bỏ lòng yêu mến đối với việc thẩm sát pháp. Vị ấy có ước muốn mãnh liệt trong việc điều phục dục vọng, và trong tương lai không từ bỏ lòng yêu mến đối với việc điều phục dục vọng. Vị ấy có ước muốn mãnh liệt trong việc độc cư, và trong tương lai không từ bỏ lòng yêu mến đối với việc độc cư. Vị ấy có ước muốn mãnh liệt trong việc khởi sự tinh tấn, và trong tương lai không từ bỏ lòng yêu mến đối với việc khởi sự tinh tấn. Vị ấy có ước muốn mãnh liệt trong chánh niệm và sự thận trọng, và trong tương lai không từ bỏ lòng yêu mến đối với chánh niệm và sự thận trọng. Vị ấy có ước muốn mãnh liệt trong việc thông đạt tri kiến, và trong tương lai không từ bỏ lòng yêu mến đối với việc thông đạt tri kiến. Bảy pháp này cần phải thắng tri.

(ඤ) ‘‘කතමෙ සත්ත ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා? සත්ත ඛීණාසවබලානි – ඉධාවුසො, ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො අනිච්චතො සබ්බෙ සඞ්ඛාරා යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය සුදිට්ඨා හොන්ති. යංපාවුසො, ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො අනිච්චතො සබ්බෙ සඞ්ඛාරා යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය සුදිට්ඨා හොන්ති, ඉදම්පි ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො බලං හොති, යං බලං ආගම්ම ඛීණාසවො භික්ඛු ආසවානං ඛයං පටිජානාති – ‘ඛීණා මෙ ආසවා’ති.

(j) Bảy pháp nào cần phải chứng ngộ? Bảy lậu tận lực: Này chư hiền, ở đây vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc, nhờ chánh trí tuệ, đã khéo thấy như thật tất cả các hành là vô thường. Này chư hiền, việc vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc, nhờ chánh trí tuệ, đã khéo thấy như thật tất cả các hành là vô thường, đây cũng là một năng lực của vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc. Nhờ năng lực này, vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc tuyên bố sự đoạn tận các lậu hoặc: ‘Các lậu hoặc của tôi đã được đoạn tận.’

‘‘පුන [Pg.243] චපරං, ආවුසො, ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො අඞ්ගාරකාසූපමා කාමා යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය සුදිට්ඨා හොන්ති. යංපාවුසො…පෙ… ‘ඛීණා මෙ ආසවා’ති.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc, nhờ chánh trí tuệ, đã khéo thấy như thật các dục ví như hố than hừng. Này chư hiền, ... cho đến ... ‘Các lậu hoặc của tôi đã được đoạn tận.’

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො විවෙකනින්නං චිත්තං හොති විවෙකපොණං විවෙකපබ්භාරං විවෙකට්ඨං නෙක්ඛම්මාභිරතං බ්‍යන්තීභූතං සබ්බසො ආසවට්ඨානියෙහි ධම්මෙහි. යංපාවුසො…පෙ… ‘ඛීණා මෙ ආසවා’ති.

Lại nữa, này chư hiền, tâm của vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc hướng về viễn ly, xuôi về viễn ly, nghiêng về viễn ly, an trú trong viễn ly, ưa thích xuất ly, đã chấm dứt hoàn toàn các pháp thuộc về lậu hoặc. Này chư hiền, ... cho đến ... ‘Các lậu hoặc của tôi đã được đoạn tận.’

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො චත්තාරො සතිපට්ඨානා භාවිතා හොන්ති සුභාවිතා. යංපාවුසො…පෙ… ‘ඛීණා මෙ ආසවා’ති.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc đã tu tập, khéo tu tập bốn niệm xứ. Này chư hiền, ... cho đến ... ‘Các lậu hoặc của tôi đã được đoạn tận.’

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො පඤ්චින්ද්‍රියානි භාවිතානි හොන්ති සුභාවිතානි. යංපාවුසො…පෙ… ‘ඛීණා මෙ ආසවා’ති.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc đã tu tập, khéo tu tập năm căn. Này chư hiền, ... cho đến ... ‘Các lậu hoặc của tôi đã được đoạn tận.’

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො සත්ත බොජ්ඣඞ්ගා භාවිතා හොන්ති සුභාවිතා. යංපාවුසො…පෙ… ‘ඛීණා මෙ ආසවා’ති.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc đã tu tập, khéo tu tập bảy giác chi. Này chư hiền, ... cho đến ... ‘Các lậu hoặc của tôi đã được đoạn tận.’

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො භාවිතො හොති සුභාවිතො. යංපාවුසො, ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො භාවිතො හොති සුභාවිතො, ඉදම්පි ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො බලං හොති, යං බලං ආගම්ම ඛීණාසවො භික්ඛු ආසවානං ඛයං පටිජානාති – ‘ඛීණා මෙ ආසවා’ති. ඉමෙ සත්ත ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc đã tu tập, khéo tu tập Thánh đạo tám ngành. Này chư hiền, việc vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc đã tu tập, khéo tu tập Thánh đạo tám ngành, đây cũng là một năng lực của vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc. Nhờ năng lực này, vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc tuyên bố sự đoạn tận các lậu hoặc: ‘Các lậu hoặc của tôi đã được đoạn tận.’ Bảy pháp này cần phải chứng ngộ.

‘‘ඉතිමෙ සත්තති ධම්මා භූතා තච්ඡා තථා අවිතථා අනඤ්ඤථා සම්මා තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධා.

Bảy mươi pháp này là như thật, là chân xác, là như vậy, là không sai khác, là không khác đi, đã được Như Lai chánh đẳng giác.

පඨමභාණවාරො නිට්ඨිතො.

Dứt phẩm tụng thứ nhất.

අට්ඨ ධම්මා

Tám Pháp

358. ‘‘අට්ඨ ධම්මා බහුකාරා…පෙ… අට්ඨ ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා.

358. Tám pháp có nhiều công năng ... cho đến ... tám pháp cần phải chứng ngộ.

(ක) ‘‘කතමෙ අට්ඨ ධම්මා බහුකාරා? අට්ඨ හෙතූ අට්ඨ පච්චයා ආදිබ්‍රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය පටිලද්ධාය භිය්‍යොභාවාය [Pg.244] වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තන්ති. කතමෙ අට්ඨ? ඉධාවුසො, භික්ඛු සත්ථාරං උපනිස්සාය විහරති අඤ්ඤතරං වා ගරුට්ඨානියං සබ්‍රහ්මචාරිං, යත්ථස්ස තිබ්බං හිරොත්තප්පං පච්චුපට්ඨිතං හොති පෙමඤ්ච ගාරවො ච. අයං පඨමො හෙතු පඨමො පච්චයො ආදිබ්‍රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය. පටිලද්ධාය භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තති.

(a) Tám pháp nào có nhiều công năng? Tám nhân, tám duyên này đưa đến sự chứng đắc trí tuệ thuộc sơ khởi phạm hạnh chưa được chứng đắc, và khi đã chứng đắc, đưa đến sự tăng trưởng, quảng đại, tu tập, và viên mãn. Tám pháp ấy là gì? Này chư hiền, ở đây vị tỳ khưu sống nương tựa vào bậc Đạo sư hoặc một vị đồng phạm hạnh đáng tôn kính nào khác, nơi vị ấy tàm và quý mãnh liệt được thiết lập, cùng với lòng yêu mến và kính trọng. Đây là nhân thứ nhất, là duyên thứ nhất đưa đến sự chứng đắc trí tuệ thuộc sơ khởi phạm hạnh chưa được chứng đắc, và khi đã chứng đắc, đưa đến sự tăng trưởng, quảng đại, tu tập, và viên mãn.

‘‘තං ඛො පන සත්ථාරං උපනිස්සාය විහරති අඤ්ඤතරං වා ගරුට්ඨානියං සබ්‍රහ්මචාරිං, යත්ථස්ස තිබ්බං හිරොත්තප්පං පච්චුපට්ඨිතං හොති පෙමඤ්ච ගාරවො ච. තෙ කාලෙන කාලං උපසඞ්කමිත්වා පරිපුච්ඡති පරිපඤ්හති – ‘ඉදං, භන්තෙ, කථං? ඉමස්ස කො අත්ථො’ති? තස්ස තෙ ආයස්මන්තො අවිවටඤ්චෙව විවරන්ති, අනුත්තානීකතඤ්ච උත්තානී කරොන්ති, අනෙකවිහිතෙසු ච කඞ්ඛාට්ඨානියෙසු ධම්මෙසු කඞ්ඛං පටිවිනොදෙන්ති. අයං දුතියො හෙතු දුතියො පච්චයො ආදිබ්‍රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය, පටිලද්ධාය භිය්‍යොභාවාය, වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තති.

Vị ấy sống nương tựa vào vị đạo sư ấy, hoặc một vị đồng phạm hạnh đáng tôn kính nào đó, là người mà vị ấy có lòng tàm quý mãnh liệt, có lòng thương mến và kính trọng. Vị ấy thỉnh thoảng đến gần các vị ấy để hỏi han, thẩm vấn: ‘Thưa ngài, điều này là thế nào? Ý nghĩa của điều này là gì?’ Đối với vị ấy, các vị tôn giả ấy đã làm cho sáng tỏ điều chưa được sáng tỏ, đã làm cho rõ ràng điều chưa được rõ ràng, và đã xua tan sự hoài nghi về các pháp ở nhiều phương diện đáng hoài nghi. Đây là nhân thứ hai, là duyên thứ hai, đưa đến việc thành tựu trí tuệ thuộc về phạm hạnh sơ khởi vốn chưa được thành tựu, và đưa đến sự tăng trưởng, sự rộng lớn, sự tu tập, sự viên mãn của trí tuệ đã được thành tựu.

‘‘තං ඛො පන ධම්මං සුත්වා ද්වයෙන වූපකාසෙන සම්පාදෙති – කායවූපකාසෙන ච චිත්තවූපකාසෙන ච. අයං තතියො හෙතු තතියො පච්චයො ආදිබ්‍රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය, පටිලද්ධාය භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තති.

Sau khi đã nghe pháp ấy, vị ấy thành tựu hai loại viễn ly: thân viễn ly và tâm viễn ly. Đây là nhân thứ ba, là duyên thứ ba, đưa đến việc thành tựu trí tuệ thuộc về phạm hạnh sơ khởi vốn chưa được thành tựu, và đưa đến sự tăng trưởng, sự rộng lớn, sự tu tập, sự viên mãn của trí tuệ đã được thành tựu.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු සීලවා හොති, පාතිමොක්ඛසංවරසංවුතො විහරති ආචාරගොචරසම්පන්නො, අණුමත්තෙසු වජ්ජෙසු භයදස්සාවී සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. අයං චතුත්ථො හෙතු චතුත්ථො පච්චයො ආදිබ්‍රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය, පටිලද්ධාය භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තති.

Lại nữa, này các hiền hữu, vị tỳ khưu có giới hạnh, sống được phòng hộ bởi sự phòng hộ của giới bổn, có đầy đủ oai nghi và nơi hành xứ, thấy sự nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và tu học trong các học giới. Đây là nhân thứ tư, là duyên thứ tư, đưa đến việc thành tựu trí tuệ thuộc về phạm hạnh sơ khởi vốn chưa được thành tựu, và đưa đến sự tăng trưởng, sự rộng lớn, sự tu tập, sự viên mãn của trí tuệ đã được thành tựu.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු බහුස්සුතො හොති සුතධරො සුතසන්නිචයො. යෙ තෙ ධම්මා ආදිකල්‍යාණා මජ්ඣෙකල්‍යාණා පරියොසානකල්‍යාණා සාත්ථා සබ්‍යඤ්ජනා කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං අභිවදන්ති, තථාරූපාස්ස ධම්මා බහුස්සුතා හොන්ති ධාතා වචසා [Pg.245] පරිචිතා මනසානුපෙක්ඛිතා දිට්ඨියා සුප්පටිවිද්ධා. අයං පඤ්චමො හෙතු පඤ්චමො පච්චයො ආදිබ්‍රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය, පටිලද්ධාය භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තති.

Lại nữa, này các hiền hữu, vị tỳ khưu là người đa văn, ghi nhớ điều đã nghe, tích lũy điều đã nghe. Những pháp nào có sự tốt đẹp ở phần đầu, tốt đẹp ở phần giữa, tốt đẹp ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú, tuyên thuyết về phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ và trong sạch, những pháp như vậy đã được vị ấy nghe nhiều, đã được ghi nhớ, đã được thực hành quen thuộc bằng lời nói, đã được quán xét bằng ý, đã được khéo thông đạt bằng trí tuệ. Đây là nhân thứ năm, là duyên thứ năm, đưa đến việc thành tựu trí tuệ thuộc về phạm hạnh sơ khởi vốn chưa được thành tựu, và đưa đến sự tăng trưởng, sự rộng lớn, sự tu tập, sự viên mãn của trí tuệ đã được thành tựu.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ආරද්ධවීරියො විහරති අකුසලානං ධම්මානං පහානාය, කුසලානං ධම්මානං උපසම්පදාය, ථාමවා දළ්හපරක්කමො අනික්ඛිත්තධුරො කුසලෙසු ධම්මෙසු. අයං ඡට්ඨො හෙතු ඡට්ඨො පච්චයො ආදිබ්‍රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය, පටිලද්ධාය භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තති.

Lại nữa, này các hiền hữu, vị tỳ khưu sống với tinh tấn đã được khởi sự để đoạn trừ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, là người có sức mạnh, có sự kiên trì, không từ bỏ gánh nặng trong các pháp thiện. Đây là nhân thứ sáu, là duyên thứ sáu, đưa đến việc thành tựu trí tuệ thuộc về phạm hạnh sơ khởi vốn chưa được thành tựu, và đưa đến sự tăng trưởng, sự rộng lớn, sự tu tập, sự viên mãn của trí tuệ đã được thành tựu.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු සතිමා හොති පරමෙන සතිනෙපක්කෙන සමන්නාගතො. චිරකතම්පි චිරභාසිතම්පි සරිතා අනුස්සරිතා. අයං සත්තමො හෙතු සත්තමො පච්චයො ආදිබ්‍රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය, පටිලද්ධාය භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තති.

Lại nữa, này các hiền hữu, vị tỳ khưu là người có chánh niệm, có đầy đủ chánh niệm và sự thận trọng tối thượng, có thể ghi nhớ, có thể hồi tưởng lại việc đã làm từ lâu và lời đã nói từ lâu. Đây là nhân thứ bảy, là duyên thứ bảy, đưa đến việc thành tựu trí tuệ thuộc về phạm hạnh sơ khởi vốn chưa được thành tựu, và đưa đến sự tăng trưởng, sự rộng lớn, sự tu tập, sự viên mãn của trí tuệ đã được thành tựu.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු පඤ්චසු උපාදානක්ඛන්ධෙසු, උදයබ්බයානුපස්සී විහරති – ‘ඉති රූපං ඉති රූපස්ස සමුදයො ඉති රූපස්ස අත්ථඞ්ගමො; ඉති වෙදනා ඉති වෙදනාය සමුදයො ඉති වෙදනාය අත්ථඞ්ගමො; ඉති සඤ්ඤා ඉති සඤ්ඤාය සමුදයො ඉති සඤ්ඤාය අත්ථඞ්ගමො; ඉති සඞ්ඛාරා ඉති සඞ්ඛාරානං සමුදයො ඉති සඞ්ඛාරානං අත්ථඞ්ගමො; ඉති විඤ්ඤාණං ඉති විඤ්ඤාණස්ස සමුදයො ඉති විඤ්ඤාණස්ස අත්ථඞ්ගමො’ති. අයං අට්ඨමො හෙතු අට්ඨමො පච්චයො ආදිබ්‍රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය, පටිලද්ධාය භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තති. ඉමෙ අට්ඨ ධම්මා බහුකාරා.

Lại nữa, này các hiền hữu, vị tỳ khưu sống quán xét sự sanh diệt ở năm thủ uẩn: ‘Đây là sắc, đây là sự sanh khởi của sắc, đây là sự đoạn diệt của sắc. Đây là thọ... Đây là tưởng... Đây là các hành... Đây là thức, đây là sự sanh khởi của thức, đây là sự đoạn diệt của thức.’ Đây là nhân thứ tám, là duyên thứ tám, đưa đến việc thành tựu trí tuệ thuộc về phạm hạnh sơ khởi vốn chưa được thành tựu, và đưa đến sự tăng trưởng, sự rộng lớn, sự tu tập, sự viên mãn của trí tuệ đã được thành tựu. Tám pháp này là những pháp có nhiều sự hỗ trợ.

(ඛ) ‘‘කතමෙ අට්ඨ ධම්මා භාවෙතබ්බා? අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො සෙය්‍යථිදං – සම්මාදිට්ඨි, සම්මාසඞ්කප්පො, සම්මාවාචා, සම්මාකම්මන්තො, සම්මාආජීවො, සම්මාවායාමො, සම්මාසති, සම්මාසමාධි. ඉමෙ අට්ඨ ධම්මා භාවෙතබ්බා.

(b) Tám pháp nào cần được tu tập? Đó là Thánh đạo Tám ngành, tức là: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Tám pháp này cần được tu tập.

(ග) ‘‘කතමෙ අට්ඨ ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා? අට්ඨ ලොකධම්මා – ලාභො ච, අලාභො ච, යසො ච, අයසො ච, නින්දා ච, පසංසා ච, සුඛඤ්ච, දුක්ඛඤ්ච. ඉමෙ අට්ඨ ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා.

(c) Tám pháp nào cần được liễu tri? Đó là tám pháp thế gian: được và không được, danh và không danh, chê và khen, lạc và khổ. Tám pháp này cần được liễu tri.

(ඝ) ‘‘කතමෙ [Pg.246] අට්ඨ ධම්මා පහාතබ්බා? අට්ඨ මිච්ඡත්තා – මිච්ඡාදිට්ඨි, මිච්ඡාසඞ්කප්පො, මිච්ඡාවාචා, මිච්ඡාකම්මන්තො, මිච්ඡාආජීවො, මිච්ඡාවායාමො, මිච්ඡාසති, මිච්ඡාසමාධි. ඉමෙ අට්ඨ ධම්මා පහාතබ්බා.

(d) Tám pháp nào cần được đoạn trừ? Đó là tám sự sai lầm: tà kiến, tà tư duy, tà ngữ, tà nghiệp, tà mạng, tà tinh tấn, tà niệm, tà định. Tám pháp này cần được đoạn trừ.

(ඞ) ‘‘කතමෙ අට්ඨ ධම්මා හානභාගියා? අට්ඨ කුසීතවත්ථූනි. ඉධාවුසො, භික්ඛුනා කම්මං කාතබ්බං හොති, තස්ස එවං හොති – ‘කම්මං ඛො මෙ කාතබ්බං භවිස්සති, කම්මං ඛො පන මෙ කරොන්තස්ස කායො කිලමිස්සති, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති. සො නිපජ්ජති, න වීරියං ආරභති අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. ඉදං පඨමං කුසීතවත්ථු.

(e) Tám pháp nào thuộc về phần suy thoái? Đó là tám cơ sở của sự lười biếng. Này các hiền hữu, ở đây vị tỳ khưu có công việc phải làm, vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta sẽ có công việc phải làm, và trong khi làm việc, thân của ta sẽ mệt mỏi. Thôi, ta hãy nằm xuống.’ Vị ấy nằm xuống, không khởi sự tinh tấn để chứng đạt điều chưa chứng đạt, để thành tựu điều chưa thành tựu, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ. Đây là cơ sở thứ nhất của sự lười biếng.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනා කම්මං කතං හොති. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො කම්මං අකාසිං, කම්මං ඛො පන මෙ කරොන්තස්ස කායො කිලන්තො, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති. සො නිපජ්ජති, න වීරියං ආරභති…පෙ… ඉදං දුතියං කුසීතවත්ථු.

Lại nữa, này các hiền hữu, vị tỳ khưu đã làm xong công việc. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta đã làm xong công việc, và trong khi làm việc, thân của ta đã mệt mỏi. Thôi, ta hãy nằm xuống.’ Vị ấy nằm xuống, không khởi sự tinh tấn... Đây là cơ sở thứ hai của sự lười biếng.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනා මග්ගො ගන්තබ්බො හොති. තස්ස එවං හොති – ‘මග්ගො ඛො මෙ ගන්තබ්බො භවිස්සති, මග්ගං ඛො පන මෙ ගච්ඡන්තස්ස කායො කිලමිස්සති, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති. සො නිපජ්ජති, න වීරියං ආරභති…පෙ… ඉදං තතියං කුසීතවත්ථු.

Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu phải đi đường. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta sẽ phải đi đường, và trong khi đi đường, thân của ta sẽ mệt mỏi. Thôi, ta hãy nằm xuống.’ Vị ấy nằm xuống, không khởi sự tinh tấn... Đây là trường hợp biếng nhác thứ ba.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනා මග්ගො ගතො හොති. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො මග්ගං අගමාසිං, මග්ගං ඛො පන මෙ ගච්ඡන්තස්ස කායො කිලන්තො, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති. සො නිපජ්ජති, න වීරියං ආරභති…පෙ… ඉදං චතුත්ථං කුසීතවත්ථු.

Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu đã đi đường xong. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta đã đi đường xong, trong khi đi đường thân của ta đã mệt mỏi. Thôi, ta hãy nằm xuống.’ Vị ấy nằm xuống, không khởi sự tinh tấn... Đây là trường hợp biếng nhác thứ tư.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො න ලභති ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො නාලත්ථං ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං, තස්ස මෙ කායො කිලන්තො අකම්මඤ්ඤො, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති…පෙ… ඉදං පඤ්චමං කුසීතවත්ථු.

Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu trong khi đi khất thực ở làng hoặc thị trấn, không nhận được vật thực thô hay ngon cho đến mức vừa đủ no. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta, trong khi đi khất thực ở làng hoặc thị trấn, đã không nhận được vật thực thô hay ngon cho đến mức vừa đủ no. Thân của ta đây mệt mỏi, không thích hợp để làm việc. Thôi, ta hãy nằm xuống.’... Đây là trường hợp biếng nhác thứ năm.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො ලභති ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො අලත්ථං ලූඛස්ස [Pg.247] වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං, තස්ස මෙ කායො ගරුකො අකම්මඤ්ඤො, මාසාචිතං මඤ්ඤෙ, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති. සො නිපජ්ජති…පෙ… ඉදං ඡට්ඨං කුසීතවත්ථු.

Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu trong khi đi khất thực ở làng hoặc thị trấn, nhận được vật thực thô hay ngon cho đến mức vừa đủ no. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta, trong khi đi khất thực ở làng hoặc thị trấn, đã nhận được vật thực thô hay ngon cho đến mức vừa đủ no. Thân của ta đây nặng nề, không thích hợp để làm việc, ta nghĩ nó giống như bị nhồi đậu. Thôi, ta hãy nằm xuống.’ Vị ấy nằm xuống... Đây là trường hợp biếng nhác thứ sáu.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො උප්පන්නො හොති අප්පමත්තකො ආබාධො, තස්ස එවං හොති – ‘උප්පන්නො ඛො මෙ අයං අප්පමත්තකො ආබාධො අත්ථි කප්පො නිපජ්ජිතුං, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති. සො නිපජ්ජති…පෙ… ඉදං සත්තමං කුසීතවත්ථු.

Này chư hiền, lại nữa, một cơn bệnh nhẹ khởi lên nơi vị tỳ khưu. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Cơn bệnh nhẹ này đã khởi lên nơi ta, có lý do để nằm xuống. Thôi, ta hãy nằm xuống.’ Vị ấy nằm xuống... Đây là trường hợp biếng nhác thứ bảy.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ගිලානාවුට්ඨිතො හොති අචිරවුට්ඨිතො ගෙලඤ්ඤා. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො ගිලානාවුට්ඨිතො අචිරවුට්ඨිතො ගෙලඤ්ඤා. තස්ස මෙ කායො දුබ්බලො අකම්මඤ්ඤො, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති. සො නිපජ්ජති…පෙ… ඉදං අට්ඨමං කුසීතවත්ථු. ඉමෙ අට්ඨ ධම්මා හානභාගියා.

Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu vừa khỏi bệnh, mới bình phục không lâu sau cơn bệnh. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta vừa khỏi bệnh, mới bình phục không lâu sau cơn bệnh. Thân của ta đây yếu ớt, không thích hợp để làm việc. Thôi, ta hãy nằm xuống.’ Vị ấy nằm xuống... Đây là trường hợp biếng nhác thứ tám. Tám pháp này thuộc phần suy thoái.

(ච) ‘‘කතමෙ අට්ඨ ධම්මා විසෙසභාගියා? අට්ඨ ආරම්භවත්ථූනි. ඉධාවුසො, භික්ඛුනා කම්මං කාතබ්බං හොති, තස්ස එවං හොති – ‘කම්මං ඛො මෙ කාතබ්බං භවිස්සති, කම්මං ඛො පන මෙ කරොන්තෙන න සුකරං බුද්ධානං සාසනං මනසිකාතුං, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියායා’ති. සො වීරියං ආරභති අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. ඉදං පඨමං ආරම්භවත්ථු.

Thế nào là tám pháp thuộc phần thù thắng? Tám trường hợp để khởi sự tinh tấn. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu có công việc phải làm. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta sẽ có công việc phải làm, và trong khi làm việc, ta sẽ không dễ dàng tác ý đến lời dạy của chư Phật. Thôi, ta hãy khởi sự tinh tấn để đạt đến điều chưa đạt, để chứng đắc điều chưa chứng đắc, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ.’ Vị ấy khởi sự tinh tấn để đạt đến điều chưa đạt, để chứng đắc điều chưa chứng đắc, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ. Đây là trường hợp để khởi sự tinh tấn thứ nhất.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනා කම්මං කතං හොති. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො කම්මං අකාසිං, කම්මං ඛො පනාහං කරොන්තො නාසක්ඛිං බුද්ධානං සාසනං මනසිකාතුං, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි…පෙ… ඉදං දුතියං ආරම්භවත්ථු.

Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu đã làm xong công việc. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta đã làm xong công việc, và trong khi làm việc, ta đã không thể tác ý đến lời dạy của chư Phật. Thôi, ta hãy khởi sự tinh tấn...’ Đây là trường hợp để khởi sự tinh tấn thứ hai.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනා මග්ගො ගන්තබ්බො හොති. තස්ස එවං හොති – ‘මග්ගො ඛො මෙ ගන්තබ්බො භවිස්සති, මග්ගං ඛො පන මෙ ගච්ඡන්තෙන න සුකරං බුද්ධානං සාසනං මනසිකාතුං, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි…පෙ… ඉදං තතියං ආරම්භවත්ථු.

Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu phải đi đường. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta sẽ phải đi đường, và trong khi đi đường, ta sẽ không dễ dàng tác ý đến lời dạy của chư Phật. Thôi, ta hãy khởi sự tinh tấn...’ Đây là trường hợp để khởi sự tinh tấn thứ ba.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනා මග්ගො ගතො හොති. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො මග්ගං අගමාසිං, මග්ගං ඛො පනාහං ගච්ඡන්තො නාසක්ඛිං බුද්ධානං සාසනං මනසිකාතුං, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි…පෙ… ඉදං චතුත්ථං ආරම්භවත්ථු.

Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu đã đi đường xong. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta đã đi đường xong, và trong khi đi đường, ta đã không thể tác ý đến lời dạy của chư Phật. Thôi, ta hãy khởi sự tinh tấn...’ Đây là trường hợp để khởi sự tinh tấn thứ tư.

‘‘පුන [Pg.248] චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො න ලභති ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො නාලත්ථං ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං, තස්ස මෙ කායො ලහුකො කම්මඤ්ඤො, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි…පෙ… ඉදං පඤ්චමං ආරම්භවත්ථු.

Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu trong khi đi khất thực ở làng hoặc thị trấn, không nhận được vật thực thô hay ngon cho đến mức vừa đủ no. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta, trong khi đi khất thực ở làng hoặc thị trấn, đã không nhận được vật thực thô hay ngon cho đến mức vừa đủ no. Thân của ta đây nhẹ nhàng, thích hợp để làm việc. Thôi, ta hãy khởi sự tinh tấn...’ Đây là trường hợp để khởi sự tinh tấn thứ năm.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො ලභති ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො අලත්ථං ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං. තස්ස මෙ කායො බලවා කම්මඤ්ඤො, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි…පෙ… ඉදං ඡට්ඨං ආරම්භවත්ථු.

Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu trong khi đi khất thực ở làng hoặc thị trấn, nhận được vật thực thô hay ngon cho đến mức vừa đủ no. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta, trong khi đi khất thực ở làng hoặc thị trấn, đã nhận được vật thực thô hay ngon cho đến mức vừa đủ no. Thân của ta đây có sức mạnh, thích hợp để làm việc. Thôi, ta hãy khởi sự tinh tấn...’ Đây là trường hợp để khởi sự tinh tấn thứ sáu.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො උප්පන්නො හොති අප්පමත්තකො ආබාධො. තස්ස එවං හොති – ‘උප්පන්නො ඛො මෙ අයං අප්පමත්තකො ආබාධො ඨානං ඛො පනෙතං විජ්ජති, යං මෙ ආබාධො පවඩ්ඪෙය්‍ය, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි…පෙ… ඉදං සත්තමං ආරම්භවත්ථු.

Này chư hiền, lại nữa, một cơn bệnh nhẹ khởi lên nơi vị tỳ khưu. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Cơn bệnh nhẹ này đã khởi lên nơi ta. Có khả năng là cơn bệnh này của ta sẽ tăng thêm. Thôi, ta hãy khởi sự tinh tấn...’ Đây là trường hợp để khởi sự tinh tấn thứ bảy.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ගිලානා වුට්ඨිතො හොති අචිරවුට්ඨිතො ගෙලඤ්ඤා. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො ගිලානා වුට්ඨිතො අචිරවුට්ඨිතො ගෙලඤ්ඤා, ඨානං ඛො පනෙතං විජ්ජති, යං මෙ ආබාධො පච්චුදාවත්තෙය්‍ය, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියායා’ති. සො වීරියං ආරභති අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. ඉදං අට්ඨමං ආරම්භවත්ථු. ඉමෙ අට්ඨ ධම්මා විසෙසභාගියා.

Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu vừa khỏi bệnh, mới khỏi bệnh chưa bao lâu. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta vừa khỏi bệnh, mới khỏi bệnh chưa bao lâu. Có khả năng là bệnh của ta sẽ tái phát. Vậy ta hãy tinh tấn để đạt được điều chưa đạt được, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ, để thực chứng điều chưa thực chứng.’ Vị ấy tinh tấn để đạt được điều chưa đạt được, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ, để thực chứng điều chưa thực chứng. Đây là cơ sở thứ tám để khởi sự tinh tấn. Tám pháp này đưa đến sự thù thắng.

(ඡ) ‘‘කතමෙ අට්ඨ ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා? අට්ඨ අක්ඛණා අසමයා බ්‍රහ්මචරියවාසාය. ඉධාවුසො, තථාගතො ච ලොකෙ උප්පන්නො හොති අරහං සම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච දෙසියති ඔපසමිකො පරිනිබ්බානිකො සම්බොධගාමී සුගතප්පවෙදිතො. අයඤ්ච පුග්ගලො නිරයං උපපන්නො හොති. අයං පඨමො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය.

(Sáu) Tám pháp khó chứng ngộ là những gì? Tám thời điểm không thuận lợi, không phải lúc để sống đời phạm hạnh. Này chư hiền, ở đây, Như Lai xuất hiện ở đời, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác; và Pháp được thuyết giảng, đưa đến an tịnh, đưa đến Niết-bàn, hướng đến giác ngộ, do bậc Thiện Thệ tuyên thuyết. Nhưng cá nhân này lại sanh vào địa ngục. Đây là thời điểm không thuận lợi, không phải lúc thứ nhất để sống đời phạm hạnh.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, තථාගතො ච ලොකෙ උප්පන්නො හොති අරහං සම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච දෙසියති ඔපසමිකො පරිනිබ්බානිකො සම්බොධගාමී [Pg.249] සුගතප්පවෙදිතො, අයඤ්ච පුග්ගලො තිරච්ඡානයොනිං උපපන්නො හොති. අයං දුතියො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය.

Này chư hiền, lại nữa, Như Lai xuất hiện ở đời, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác; và Pháp được thuyết giảng, đưa đến an tịnh, đưa đến Niết-bàn, hướng đến giác ngộ, do bậc Thiện Thệ tuyên thuyết; nhưng cá nhân này lại sanh vào loài bàng sanh. Đây là thời điểm không thuận lợi, không phải lúc thứ hai để sống đời phạm hạnh.

Lại nữa... cho đến... cá nhân này lại sanh vào cảnh giới ngạ quỷ. Đây là thời điểm không thuận lợi, không phải lúc thứ ba để sống đời phạm hạnh.

‘‘පුන චපරං…පෙ… අඤ්ඤතරං දීඝායුකං දෙවනිකායං උපපන්නො හොති. අයං චතුත්ථො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය.

Lại nữa... cho đến... cá nhân này lại sanh vào một trong các cõi trời trường thọ. Đây là thời điểm không thuận lợi, không phải lúc thứ tư để sống đời phạm hạnh.

‘‘පුන චපරං…පෙ… පච්චන්තිමෙසු ජනපදෙසු පච්චාජාතො හොති මිලක්ඛෙසු අවිඤ්ඤාතාරෙසු, යත්ථ නත්ථි ගති භික්ඛූනං භික්ඛුනීනං උපාසකානං උපාසිකානං. අයං පඤ්චමො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය.

Lại nữa... cho đến... cá nhân này lại sanh ở các xứ biên địa, trong những người man di không hiểu biết, nơi không có sự đi lại của các tỳ khưu, tỳ khưu ni, cận sự nam, cận sự nữ. Đây là thời điểm không thuận lợi, không phải lúc thứ năm để sống đời phạm hạnh.

‘‘පුන චපරං…පෙ… අයඤ්ච පුග්ගලො මජ්ඣිමෙසු ජනපදෙසු පච්චාජාතො හොති, සො ච හොති මිච්ඡාදිට්ඨිකො විපරීතදස්සනො – ‘නත්ථි දින්නං, නත්ථි යිට්ඨං, නත්ථි හුතං, නත්ථි සුකතදුක්කටානං කම්මානං ඵලං විපාකො, නත්ථි අයං ලොකො, නත්ථි පරො ලොකො, නත්ථි මාතා, නත්ථි පිතා, නත්ථි සත්තා ඔපපාතිකා, නත්ථි ලොකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා සම්මග්ගතා සම්මාපටිපන්නා යෙ ඉමඤ්ච ලොකං පරඤ්ච ලොකං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙන්තී’ති. අයං ඡට්ඨො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය.

Lại nữa... cho đến... và cá nhân này sanh ở trung ương quốc, nhưng lại có tà kiến, có tri kiến sai lạc: ‘Không có sự bố thí, không có sự cúng dường, không có sự tế tự; không có kết quả của các nghiệp thiện ác; không có đời này, không có đời sau; không có mẹ, không có cha; không có các chúng sanh hóa sanh; ở đời không có các vị Sa-môn, Bà-la-môn chân chánh, thực hành chân chánh, những vị đã tự mình chứng ngộ với thắng trí và tuyên thuyết về đời này và đời sau.’ Đây là thời điểm không thuận lợi, không phải lúc thứ sáu để sống đời phạm hạnh.

‘‘පුන චපරං…පෙ… අයඤ්ච පුග්ගලො මජ්ඣිමෙසු ජනපදෙසු පච්චාජාතො හොති, සො ච හොති දුප්පඤ්ඤො ජළො එළමූගො, නප්පටිබලො සුභාසිතදුබ්භාසිතානමත්ථමඤ්ඤාතුං. අයං සත්තමො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය.

Lại nữa... cho đến... và cá nhân này sanh ở trung ương quốc, nhưng lại là người liệt tuệ, ngu đần, câm ngọng, không có khả năng hiểu được ý nghĩa của những lời thiện thuyết và ác thuyết. Đây là thời điểm không thuận lợi, không phải lúc thứ bảy để sống đời phạm hạnh.

‘‘පුන චපරං…පෙ… අයඤ්ච පුග්ගලො මජ්ඣිමෙසු ජනපදෙසු පච්චාජාතො හොති, සො ච හොති පඤ්ඤවා අජළො අනෙළමූගො, පටිබලො සුභාසිතදුබ්භාසිතානමත්ථමඤ්ඤාතුං. අයං අට්ඨමො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය. ඉමෙ අට්ඨ ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා.

Lại nữa... cho đến... và cá nhân này sanh ở trung ương quốc, là người có trí tuệ, không ngu đần, không câm ngọng, có khả năng hiểu được ý nghĩa của những lời thiện thuyết và ác thuyết. Đây là thời điểm không thuận lợi, không phải lúc thứ tám để sống đời phạm hạnh. Tám pháp này là những pháp khó chứng ngộ.

(ජ) ‘‘කතමෙ අට්ඨ ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා? අට්ඨ මහාපුරිසවිතක්කා – අප්පිච්ඡස්සායං ධම්මො, නායං ධම්මො මහිච්ඡස්ස. සන්තුට්ඨස්සායං ධම්මො, නායං ධම්මො අසන්තුට්ඨස්ස. පවිවිත්තස්සායං ධම්මො, නායං ධම්මො සඞ්ගණිකාරාමස්ස. ආරද්ධවීරියස්සායං ධම්මො, නායං ධම්මො කුසීතස්ස. උපට්ඨිතසතිස්සායං ධම්මො, නායං ධම්මො මුට්ඨස්සතිස්ස. සමාහිතස්සායං ධම්මො, නායං ධම්මො අසමාහිතස්ස[Pg.250]. පඤ්ඤවතො අයං ධම්මො, නායං ධම්මො දුප්පඤ්ඤස්ස. නිප්පපඤ්චස්සායං ධම්මො, නායං ධම්මො පපඤ්චාරාමස්සාති ඉමෙ අට්ඨ ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා.

(Bảy) Tám pháp cần được phát sanh là những gì? Tám tư duy của bậc đại nhân: Pháp này dành cho người ít ham muốn, không phải cho người nhiều ham muốn. Pháp này dành cho người biết đủ, không phải cho người không biết đủ. Pháp này dành cho người sống độc cư, không phải cho người thích hội chúng. Pháp này dành cho người tinh tấn, không phải cho người lười biếng. Pháp này dành cho người có niệm an trú, không phải cho người thất niệm. Pháp này dành cho người có định, không phải cho người không có định. Pháp này dành cho người có trí tuệ, không phải cho người liệt tuệ. Pháp này dành cho người không hý luận, không phải cho người ưa thích hý luận. Tám pháp này cần được phát sanh.

(ඣ) ‘‘කතමෙ අට්ඨ ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා? අට්ඨ අභිභායතනානි – අජ්ඣත්තං රූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි සුවණ්ණදුබ්බණ්ණානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති – එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං පඨමං අභිභායතනං.

(Tám) Tám pháp cần được thắng tri là những gì? Tám thắng xứ. Có người có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở bên ngoài, có giới hạn, đẹp và xấu. Vị ấy có tưởng rằng: ‘Sau khi chinh phục chúng, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ nhất.

‘‘අජ්ඣත්තං රූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි සුවණ්ණදුබ්බණ්ණානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති – එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං දුතියං අභිභායතනං.

Có người có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở bên ngoài, vô lượng, đẹp và xấu. Vị ấy có tưởng rằng: ‘Sau khi chinh phục chúng, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ hai.

Có người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở bên ngoài, có giới hạn, đẹp và xấu. Vị ấy có tưởng rằng: ‘Sau khi chinh phục chúng, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ ba.

Có người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở bên ngoài, vô lượng, đẹp và xấu. Vị ấy có tưởng rằng: ‘Sau khi chinh phục chúng, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ tư.

‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති නීලානි නීලවණ්ණානි නීලනිදස්සනානි නීලනිභාසානි. සෙය්‍යථාපි නාම උමාපුප්ඵං නීලං නීලවණ්ණං නීලනිදස්සනං නීලනිභාසං. සෙය්‍යථා වා පන තං වත්ථං බාරාණසෙය්‍යකං උභතොභාගවිමට්ඨං නීලං නීලවණ්ණං නීලනිදස්සනං නීලනිභාසං, එවමෙව අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති නීලානි නීලවණ්ණානි නීලනිදස්සනානි නීලනිභාසානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං පඤ්චමං අභිභායතනං.

Một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài màu xanh, có sắc xanh, hiện rõ màu xanh, có ánh sáng xanh. Ví như hoa umā màu xanh, có sắc xanh, hiện rõ màu xanh, có ánh sáng xanh. Hoặc ví như tấm vải ở Bārāṇasī, được chải kỹ cả hai mặt, màu xanh, có sắc xanh, hiện rõ màu xanh, có ánh sáng xanh. Cũng vậy, một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài màu xanh, có sắc xanh, hiện rõ màu xanh, có ánh sáng xanh, và có tưởng rằng: ‘Sau khi đã chế ngự chúng, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ năm.

‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති පීතානි පීතවණ්ණානි පීතනිදස්සනානි පීතනිභාසානි. සෙය්‍යථාපි නාම කණිකාරපුප්ඵං පීතං පීතවණ්ණං පීතනිදස්සනං පීතනිභාසං. සෙය්‍යථා වා පන තං වත්ථං බාරාණසෙය්‍යකං [Pg.251] උභතොභාගවිමට්ඨං පීතං පීතවණ්ණං පීතනිදස්සනං පීතනිභාසං, එවමෙව අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති පීතානි පීතවණ්ණානි පීතනිදස්සනානි පීතනිභාසානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං ඡට්ඨං අභිභායතනං.

Một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài màu vàng, có sắc vàng, hiện rõ màu vàng, có ánh sáng vàng. Ví như hoa kaṇikāra màu vàng, có sắc vàng, hiện rõ màu vàng, có ánh sáng vàng. Hoặc ví như tấm vải ở Bārāṇasī, được chải kỹ cả hai mặt, màu vàng, có sắc vàng, hiện rõ màu vàng, có ánh sáng vàng. Cũng vậy, một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài màu vàng, có sắc vàng, hiện rõ màu vàng, có ánh sáng vàng, và có tưởng rằng: ‘Sau khi đã chế ngự chúng, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ sáu.

‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති ලොහිතකානි ලොහිතකවණ්ණානි ලොහිතකනිදස්සනානි ලොහිතකනිභාසානි. සෙය්‍යථාපි නාම බන්ධුජීවකපුප්ඵං ලොහිතකං ලොහිතකවණ්ණං ලොහිතකනිදස්සනං ලොහිතකනිභාසං, සෙය්‍යථා වා පන තං වත්ථං බාරාණසෙය්‍යකං උභතොභාගවිමට්ඨං ලොහිතකං ලොහිතකවණ්ණං ලොහිතකනිදස්සනං ලොහිතකනිභාසං, එවමෙව අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති ලොහිතකානි ලොහිතකවණ්ණානි ලොහිතකනිදස්සනානි ලොහිතකනිභාසානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං සත්තමං අභිභායතනං.

Một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài màu đỏ, có sắc đỏ, hiện rõ màu đỏ, có ánh sáng đỏ. Ví như hoa bandhujīvaka màu đỏ, có sắc đỏ, hiện rõ màu đỏ, có ánh sáng đỏ. Hoặc ví như tấm vải ở Bārāṇasī, được chải kỹ cả hai mặt, màu đỏ, có sắc đỏ, hiện rõ màu đỏ, có ánh sáng đỏ. Cũng vậy, một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài màu đỏ, có sắc đỏ, hiện rõ màu đỏ, có ánh sáng đỏ, và có tưởng rằng: ‘Sau khi đã chế ngự chúng, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ bảy.

‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති ඔදාතානි ඔදාතවණ්ණානි ඔදාතනිදස්සනානි ඔදාතනිභාසානි. සෙය්‍යථාපි නාම ඔසධිතාරකා ඔදාතා ඔදාතවණ්ණා ඔදාතනිදස්සනා ඔදාතනිභාසා, සෙය්‍යථා වා පන තං වත්ථං බාරාණසෙය්‍යකං උභතොභාගවිමට්ඨං ඔදාතං ඔදාතවණ්ණං ඔදාතනිදස්සනං ඔදාතනිභාසං, එවමෙව අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති ඔදාතානි ඔදාතවණ්ණානි ඔදාතනිදස්සනානි ඔදාතනිභාසානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං අට්ඨමං අභිභායතනං. ඉමෙ අට්ඨ ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා.

Một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài màu trắng, có sắc trắng, hiện rõ màu trắng, có ánh sáng trắng. Ví như sao mai màu trắng, có sắc trắng, hiện rõ màu trắng, có ánh sáng trắng. Hoặc ví như tấm vải ở Bārāṇasī, được chải kỹ cả hai mặt, màu trắng, có sắc trắng, hiện rõ màu trắng, có ánh sáng trắng. Cũng vậy, một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài màu trắng, có sắc trắng, hiện rõ màu trắng, có ánh sáng trắng, và có tưởng rằng: ‘Sau khi đã chế ngự chúng, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ tám. Tám pháp này cần được thắng tri.

(ඤ) ‘‘කතමෙ අට්ඨ ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා? අට්ඨ විමොක්ඛා – රූපී රූපානි පස්සති. අයං පඨමො විමොක්ඛො.

(Ña) Tám pháp nào cần được chứng ngộ? Tám sự giải thoát – Vị có sắc thấy các sắc. Đây là sự giải thoát thứ nhất.

‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති. අයං දුතියො විමොක්ඛො.

Một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài. Đây là sự giải thoát thứ hai.

‘‘සුභන්තෙව අධිමුත්තො හොති. අයං තතියො විමොක්ඛො.

Chỉ chuyên chú vào cái đẹp. Đây là sự giải thoát thứ ba.

Do hoàn toàn vượt qua các sắc tưởng, do sự chấm dứt các đối ngại tưởng, do không tác ý đến các tưởng khác biệt, vị ấy chứng đạt và an trú Không Vô Biên Xứ với ý niệm: ‘Hư không là vô biên.’ Đây là sự giải thoát thứ tư.

‘‘සබ්බසො [Pg.252] ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘අනන්තං විඤ්ඤාණ’න්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං පඤ්චමො විමොක්ඛො.

Do hoàn toàn vượt qua Không Vô Biên Xứ, vị ấy chứng đạt và an trú Thức Vô Biên Xứ với ý niệm: ‘Thức là vô biên.’ Đây là sự giải thoát thứ năm.

Do hoàn toàn vượt qua Thức Vô Biên Xứ, vị ấy chứng đạt và an trú Vô Sở Hữu Xứ với ý niệm: ‘Không có gì cả.’ Đây là sự giải thoát thứ sáu.

Do hoàn toàn vượt qua Vô Sở Hữu Xứ, vị ấy chứng đạt và an trú Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Đây là sự giải thoát thứ bảy.

‘‘සබ්බසො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං අට්ඨමො විමොක්ඛො. ඉමෙ අට්ඨ ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා.

Do hoàn toàn vượt qua Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, vị ấy chứng đạt và an trú Diệt Thọ Tưởng Định. Đây là sự giải thoát thứ tám. Tám pháp này cần được chứng ngộ.

‘‘ඉති ඉමෙ අසීති ධම්මා භූතා තච්ඡා තථා අවිතථා අනඤ්ඤථා සම්මා තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධා.

Như vậy, tám mươi pháp này là có thật, xác thực, đúng như vậy, không sai lệch, không khác đi, đã được Như Lai chánh đẳng giác.

නව ධම්මා

Chín Pháp

359. ‘‘නව ධම්මා බහුකාරා…පෙ… නව ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා.

359. Chín pháp có nhiều lợi ích… (vân vân)… chín pháp cần được chứng ngộ.

(ක) ‘‘කතමෙ නව ධම්මා බහුකාරා? නව යොනිසොමනසිකාරමූලකා ධම්මා, යොනිසොමනසිකරොතො පාමොජ්ජං ජායති, පමුදිතස්ස පීති ජායති, පීතිමනස්ස කායො පස්සම්භති, පස්සද්ධකායො සුඛං වෙදෙති, සුඛිනො චිත්තං සමාධියති, සමාහිතෙ චිත්තෙ යථාභූතං ජානාති පස්සති, යථාභූතං ජානං පස්සං නිබ්බින්දති, නිබ්බින්දං විරජ්ජති, විරාගා විමුච්චති. ඉමෙ නව ධම්මා බහුකාරා.

(Ka) Chín pháp nào có nhiều lợi ích? Chín pháp có sự tác ý như lý làm gốc rễ. Khi có sự tác ý như lý, hân hoan sanh khởi; khi có hân hoan, hỷ sanh khởi; khi tâm có hỷ, thân được khinh an; khi thân khinh an, vị ấy cảm thọ lạc; khi có lạc, tâm được định tĩnh; khi tâm định tĩnh, vị ấy biết và thấy như thật; khi biết và thấy như thật, vị ấy nhàm chán; khi nhàm chán, vị ấy ly tham; do ly tham, vị ấy được giải thoát. Chín pháp này có nhiều lợi ích.

(ඛ) ‘‘කතමෙ නව ධම්මා භාවෙතබ්බා? නව පාරිසුද්ධිපධානියඞ්ගානි – සීලවිසුද්ධි පාරිසුද්ධිපධානියඞ්ගං, චිත්තවිසුද්ධි පාරිසුද්ධිපධානියඞ්ගං, දිට්ඨිවිසුද්ධි පාරිසුද්ධිපධානියඞ්ගං, කඞ්ඛාවිතරණවිසුද්ධි පාරිසුද්ධිපධානියඞ්ගං, මග්ගාමග්ගඤාණදස්සන – විසුද්ධි පාරිසුද්ධිපධානියඞ්ගං, පටිපදාඤාණදස්සනවිසුද්ධි පාරිසුද්ධිපධානියඞ්ගං, ඤාණදස්සනවිසුද්ධි පාරිසුද්ධිපධානියඞ්ගං, පඤ්ඤාවිසුද්ධි පාරිසුද්ධිපධානියඞ්ගං, විමුත්තිවිසුද්ධි පාරිසුද්ධිපධානියඞ්ගං. ඉමෙ නව ධම්මා භාවෙතබ්බා.

(Kha) Chín pháp nào cần được tu tập? Chín chi phần tinh cần thanh tịnh – chi phần tinh cần thanh tịnh là giới thanh tịnh, chi phần tinh cần thanh tịnh là tâm thanh tịnh, chi phần tinh cần thanh tịnh là kiến thanh tịnh, chi phần tinh cần thanh tịnh là đoạn nghi thanh tịnh, chi phần tinh cần thanh tịnh là đạo phi đạo tri kiến thanh tịnh, chi phần tinh cần thanh tịnh là hành trình tri kiến thanh tịnh, chi phần tinh cần thanh tịnh là tri kiến thanh tịnh, chi phần tinh cần thanh tịnh là tuệ thanh tịnh, chi phần tinh cần thanh tịnh là giải thoát thanh tịnh. Chín pháp này cần được tu tập.

(ග) ‘‘කතමෙ නව ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා? නව සත්තාවාසා – සන්තාවුසො, සත්තා නානත්තකායා නානත්තසඤ්ඤිනො, සෙය්‍යථාපි මනුස්සා එකච්චෙ ච දෙවා එකච්චෙ ච විනිපාතිකා. අයං පඨමො සත්තාවාසො.

Này chư hiền, chín pháp nào cần được liễu tri? Chín trú xứ của chúng sanh. Này chư hiền, có những chúng sanh thân dị biệt, tưởng dị biệt. Ví như loài người, một số chư thiên, và một số các loài trong đọa xứ. Đây là trú xứ thứ nhất của chúng sanh.

‘‘සන්තාවුසො[Pg.253], සත්තා නානත්තකායා එකත්තසඤ්ඤිනො, සෙය්‍යථාපි දෙවා බ්‍රහ්මකායිකා පඨමාභිනිබ්බත්තා. අයං දුතියො සත්තාවාසො.

Này chư hiền, có những chúng sanh thân dị biệt, tưởng đồng nhất. Ví như chư thiên cõi Phạm chúng, được sanh ra đầu tiên (ở cõi Sơ thiền). Đây là trú xứ thứ hai của chúng sanh.

Này chư hiền, có những chúng sanh thân đồng nhất, tưởng dị biệt. Ví như chư thiên cõi Quang Âm. Đây là trú xứ thứ ba của chúng sanh.

‘‘සන්තාවුසො, සත්තා එකත්තකායා එකත්තසඤ්ඤිනො, සෙය්‍යථාපි දෙවා සුභකිණ්හා. අයං චතුත්ථො සත්තාවාසො.

Này chư hiền, có những chúng sanh thân đồng nhất, tưởng đồng nhất. Ví như chư thiên cõi Biến Tịnh. Đây là trú xứ thứ tư của chúng sanh.

Này chư hiền, có những chúng sanh vô tưởng, vô thọ. Ví như chư thiên cõi Vô Tưởng. Đây là trú xứ thứ năm của chúng sanh.

Này chư hiền, có những chúng sanh, do vượt qua hoàn toàn các sắc tưởng, do chấm dứt các đối ngại tưởng, do không tác ý đến các tưởng dị biệt, nghĩ rằng ‘hư không là vô biên’, nên đã đạt đến Không Vô Biên Xứ. Đây là trú xứ thứ sáu của chúng sanh.

Này chư hiền, có những chúng sanh, do vượt qua hoàn toàn Không Vô Biên Xứ, nghĩ rằng ‘thức là vô biên’, nên đã đạt đến Thức Vô Biên Xứ. Đây là trú xứ thứ bảy của chúng sanh.

‘‘සන්තාවුසො, සත්තා සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘නත්ථි කිඤ්චී’ති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනූපගා. අයං අට්ඨමො සත්තාවාසො.

Này chư hiền, có những chúng sanh, do vượt qua hoàn toàn Thức Vô Biên Xứ, nghĩ rằng ‘không có gì cả’, nên đã đạt đến Vô Sở Hữu Xứ. Đây là trú xứ thứ tám của chúng sanh.

‘‘සන්තාවුසො, සත්තා සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනූපගා. අයං නවමො සත්තාවාසො. ඉමෙ නව ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා.

Này chư hiền, có những chúng sanh, do vượt qua hoàn toàn Vô Sở Hữu Xứ, nên đã đạt đến Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Đây là trú xứ thứ chín của chúng sanh. Chín pháp này cần được liễu tri.

(ඝ) ‘‘කතමෙ නව ධම්මා පහාතබ්බා? නව තණ්හාමූලකා ධම්මා – තණ්හං පටිච්ච පරියෙසනා, පරියෙසනං පටිච්ච ලාභො, ලාභං පටිච්ච විනිච්ඡයො, විනිච්ඡයං පටිච්ච ඡන්දරාගො, ඡන්දරාගං පටිච්ච අජ්ඣොසානං, අජ්ඣොසානං පටිච්ච පරිග්ගහො, පරිග්ගහං පටිච්ච මච්ඡරියං, මච්ඡරියං පටිච්ච ආරක්ඛො, ආරක්ඛාධිකරණං දණ්ඩාදානසත්ථාදානකලහවිග්ගහවිවාදතුවංතුවංපෙසුඤ්ඤමුසාවාදා අනෙකෙ පාපකා අකුසලා ධම්මා සම්භවන්ති. ඉමෙ නව ධම්මා පහාතබ්බා.

Này chư hiền, chín pháp nào cần được đoạn trừ? Chín pháp lấy ái làm gốc rễ. Duyên ái có tìm cầu; duyên tìm cầu có đạt được; duyên đạt được có quyết định; duyên quyết định có tham dục; duyên tham dục có chấp thủ; duyên chấp thủ có chiếm hữu; duyên chiếm hữu có keo kiệt; duyên keo kiệt có bảo vệ; do nhân duyên bảo vệ mà có việc cầm gậy, cầm đao, cãi cọ, tranh chấp, tranh luận, nói ‘mày, mày’, nói hai lưỡi, nói dối, và vô số các pháp ác, bất thiện khác sanh khởi. Chín pháp này cần được đoạn trừ.

(ඞ) ‘‘කතමෙ [Pg.254] නව ධම්මා හානභාගියා? නව ආඝාතවත්ථූනි – ‘අනත්ථං මෙ අචරී’ති ආඝාතං බන්ධති, ‘අනත්ථං මෙ චරතී’ති ආඝාතං බන්ධති, ‘අනත්ථං මෙ චරිස්සතී’ති ආඝාතං බන්ධති; ‘පියස්ස මෙ මනාපස්ස අනත්ථං අචරී’ති ආඝාතං බන්ධති…පෙ… ‘අනත්ථං චරතී’ති ආඝාතං බන්ධති…පෙ… ‘අනත්ථං චරිස්සතී’ති ආඝාතං බන්ධති; ‘අප්පියස්ස මෙ අමනාපස්ස අත්ථං අචරී’ති ආඝාතං බන්ධති…පෙ… ‘අත්ථං චරතී’ති ආඝාතං බන්ධති…පෙ… ‘අත්ථං චරිස්සතී’ති ආඝාතං බන්ධති. ඉමෙ නව ධම්මා හානභාගියා.

Này chư hiền, chín pháp nào thuộc phần hạ liệt? Chín hiềm hận sự. Người ấy ôm lòng hiềm hận rằng: ‘Người kia đã làm điều bất lợi cho ta’. Người ấy ôm lòng hiềm hận rằng: ‘Người kia đang làm điều bất lợi cho ta’. Người ấy ôm lòng hiềm hận rằng: ‘Người kia sẽ làm điều bất lợi cho ta’. Người ấy ôm lòng hiềm hận rằng: ‘Người kia đã làm điều bất lợi cho người thân yêu, người quý mến của ta’... ‘đang làm’... ‘sẽ làm điều bất lợi cho người thân yêu, người quý mến của ta’. Người ấy ôm lòng hiềm hận rằng: ‘Người kia đã làm điều lợi ích cho người không thân yêu, người không quý mến của ta’... ‘đang làm’... ‘sẽ làm điều lợi ích cho người không thân yêu, người không quý mến của ta’. Chín pháp này thuộc phần hạ liệt.

(ච) ‘‘කතමෙ නව ධම්මා විසෙසභාගියා? නව ආඝාතපටිවිනයා – ‘අනත්ථං මෙ අචරි, තං කුතෙත්ථ ලබ්භා’ති ආඝාතං පටිවිනෙති; ‘අනත්ථං මෙ චරති, තං කුතෙත්ථ ලබ්භා’ති ආඝාතං පටිවිනෙති; ‘අනත්ථං මෙ චරිස්සති, තං කුතෙත්ථ ලබ්භා’ති ආඝාතං පටිවිනෙති; ‘පියස්ස මෙ මනාපස්ස අනත්ථං අචරි…පෙ… අනත්ථං චරති…පෙ… අනත්ථං චරිස්සති, තං කුතෙත්ථ ලබ්භා’ති ආඝාතං පටිවිනෙති; ‘අප්පියස්ස මෙ අමනාපස්ස අත්ථං අචරි…පෙ… අත්ථං චරති…පෙ… අත්ථං චරිස්සති, තං කුතෙත්ථ ලබ්භා’ති ආඝාතං පටිවිනෙති. ඉමෙ නව ධම්මා විසෙසභාගියා.

Này chư hiền, chín pháp nào thuộc phần thù thắng? Chín phương pháp điều phục hiềm hận. Người ấy điều phục hiềm hận rằng: ‘Người kia đã làm điều bất lợi cho ta, nhưng làm sao có thể khác được?’. Người ấy điều phục hiềm hận rằng: ‘Người kia đang làm điều bất lợi cho ta, nhưng làm sao có thể khác được?’. Người ấy điều phục hiềm hận rằng: ‘Người kia sẽ làm điều bất lợi cho ta, nhưng làm sao có thể khác được?’. Người ấy điều phục hiềm hận rằng: ‘Người kia đã làm điều bất lợi cho người thân yêu, người quý mến của ta... đang làm... sẽ làm..., nhưng làm sao có thể khác được?’. Người ấy điều phục hiềm hận rằng: ‘Người kia đã làm điều lợi ích cho người không thân yêu, người không quý mến của ta... đang làm... sẽ làm..., nhưng làm sao có thể khác được?’. Chín pháp này thuộc phần thù thắng.

(ඡ) ‘‘කතමෙ නව ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා? නව නානත්තා – ධාතුනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඵස්සනානත්තං, ඵස්සනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති වෙදනානානත්තං, වෙදනානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඤ්ඤානානත්තං, සඤ්ඤානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඞ්කප්පනානත්තං, සඞ්කප්පනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඡන්දනානත්තං, ඡන්දනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති පරිළාහනානත්තං, පරිළාහනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති පරියෙසනානානත්තං, පරියෙසනානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ලාභනානත්තං. ඉමෙ නව ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා.

Này chư hiền, chín pháp nào khó thể nhập? Chín sự dị biệt. Duyên giới dị biệt sanh khởi xúc dị biệt; duyên xúc dị biệt sanh khởi thọ dị biệt; duyên thọ dị biệt sanh khởi tưởng dị biệt; duyên tưởng dị biệt sanh khởi tầm dị biệt; duyên tầm dị biệt sanh khởi dục dị biệt; duyên dục dị biệt sanh khởi nhiệt não dị biệt; duyên nhiệt não dị biệt sanh khởi tìm cầu dị biệt; duyên tìm cầu dị biệt sanh khởi đạt được dị biệt. Chín pháp này khó thể nhập.

(ජ) ‘‘කතමෙ නව ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා? නව සඤ්ඤා – අසුභසඤ්ඤා, මරණසඤ්ඤා, ආහාරෙපටිකූලසඤ්ඤා, සබ්බලොකෙඅනභිරතිසඤ්ඤා, අනිච්චසඤ්ඤා, අනිච්චෙ දුක්ඛසඤ්ඤා, දුක්ඛෙ අනත්තසඤ්ඤා, පහානසඤ්ඤා, විරාගසඤ්ඤා. ඉමෙ නව ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා.

Này chư hiền, chín pháp nào cần được phát triển? Chín loại tưởng: tưởng bất tịnh, tưởng sự chết, tưởng ghê tởm trong vật thực, tưởng không hoan hỷ trong tất cả thế gian, tưởng vô thường, tưởng khổ trong cái vô thường, tưởng vô ngã trong cái khổ, tưởng đoạn trừ, tưởng ly tham. Chín pháp này cần được phát triển.

(ඣ) ‘‘කතමෙ නව ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා? නව අනුපුබ්බවිහාරා – ඉධාවුසො, භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං [Pg.255] පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. පීතියා ච විරාගා …පෙ… තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. සුඛස්ස ච පහානා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා…පෙ… ආකාසානඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘අනන්තං විඤ්ඤාණ’න්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘නත්ථි කිඤ්චී’ති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරති. ඉමෙ නව ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා.

(Jha) Chín pháp nào cần được thắng tri? Chín pháp tuần tự trú. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Do làm cho an tịnh tầm và tứ... cho đến... chứng và trú thiền thứ hai. Do ly hỷ... cho đến... chứng và trú thiền thứ ba. Do xả lạc... cho đến... chứng và trú thiền thứ tư. Do vượt qua hoàn toàn các sắc tưởng... cho đến... chứng và trú Không Vô Biên Xứ. Do vượt qua hoàn toàn Không Vô Biên Xứ, với ý niệm ‘thức là vô biên,’ chứng và trú Thức Vô Biên Xứ. Do vượt qua hoàn toàn Thức Vô Biên Xứ, với ý niệm ‘không có gì cả,’ chứng và trú Vô Sở Hữu Xứ. Do vượt qua hoàn toàn Vô Sở Hữu Xứ, chứng và trú Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Do vượt qua hoàn toàn Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, chứng và trú Diệt Thọ Tưởng Định. Chín pháp này cần được thắng tri.

(ඤ) ‘‘කතමෙ නව ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා? නව අනුපුබ්බනිරොධා – පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස කාමසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති, දුතියං ඣානං සමාපන්නස්ස විතක්කවිචාරා නිරුද්ධා හොන්ති, තතියං ඣානං සමාපන්නස්ස පීති නිරුද්ධා හොති, චතුත්ථං ඣානං සමාපන්නස්ස අස්සාසපස්සාස්සා නිරුද්ධා හොන්ති, ආකාසානඤ්චායතනං සමාපන්නස්ස රූපසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති, විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමාපන්නස්ස ආකාසානඤ්චායතනසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති, ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමාපන්නස්ස විඤ්ඤාණඤ්චායතනසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති, නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමාපන්නස්ස ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති, සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං සමාපන්නස්ස සඤ්ඤා ච වෙදනා ච නිරුද්ධා හොන්ති. ඉමෙ නව ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා.

(Ña) Chín pháp nào cần được chứng ngộ? Chín pháp tuần tự diệt. Đối với người đã nhập thiền thứ nhất, dục tưởng được đoạn diệt. Đối với người đã nhập thiền thứ hai, tầm và tứ được đoạn diệt. Đối với người đã nhập thiền thứ ba, hỷ được đoạn diệt. Đối với người đã nhập thiền thứ tư, hơi thở vô hơi thở ra được đoạn diệt. Đối với người đã nhập Không Vô Biên Xứ, sắc tưởng được đoạn diệt. Đối với người đã nhập Thức Vô Biên Xứ, tưởng về Không Vô Biên Xứ được đoạn diệt. Đối với người đã nhập Vô Sở Hữu Xứ, tưởng về Thức Vô Biên Xứ được đoạn diệt. Đối với người đã nhập Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, tưởng về Vô Sở Hữu Xứ được đoạn diệt. Đối với người đã nhập Diệt Thọ Tưởng Định, tưởng và thọ được đoạn diệt. Chín pháp này cần được chứng ngộ.

‘‘ඉති ඉමෙ නවුති ධම්මා භූතා තච්ඡා තථා අවිතථා අනඤ්ඤථා සම්මා තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධා.

Như vậy, chín mươi pháp này là có thật, là chân thật, là như thật, là không sai khác, là không khác đi, đã được Như Lai chánh đẳng giác.

දස ධම්මා

Mười pháp

360. ‘‘දස ධම්මා බහුකාරා…පෙ… දස ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා.

360. Mười pháp có nhiều công đức... cho đến... mười pháp cần được chứng ngộ.

(ක) ‘‘කතමෙ දස ධම්මා බහුකාරා? දස නාථකරණාධම්මා – ඉධාවුසො, භික්ඛු සීලවා හොති, පාතිමොක්ඛසංවරසංවුතො විහරති ආචාරගොචරසම්පන්නො, අණුමත්තෙසු වජ්ජෙසු භයදස්සාවී සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු, යංපාවුසො, භික්ඛු සීලවා හොති…පෙ… සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො.

(Ka) Mười pháp nào có nhiều công đức? Mười pháp tạo nên chỗ nương tựa. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu có giới hạnh, sống chế ngự trong sự chế ngự của giới bổn Pātimokkha, đầy đủ oai nghi chánh hạnh, thấy sự nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và tu học trong các học giới. Này chư hiền, vị tỳ khưu có giới hạnh... cho đến... tu học trong các học giới. Pháp này cũng tạo nên chỗ nương tựa.

‘‘පුන [Pg.256] චපරං, ආවුසො, භික්ඛු බහුස්සුතො …පෙ… දිට්ඨියා සුප්පටිවිද්ධා, යංපාවුසො, භික්ඛු බහුස්සුතො…පෙ… අයම්පි ධම්මො නාථකරණො.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu là người đa văn... cho đến... được tri kiến khéo thông đạt. Này chư hiền, vị tỳ khưu là người đa văn... cho đến... Pháp này cũng tạo nên chỗ nương tựa.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු කල්‍යාණමිත්තො හොති කල්‍යාණසහායො කල්‍යාණසම්පවඞ්කො. යංපාවුසො, භික්ඛු…පෙ… කල්‍යාණසම්පවඞ්කො. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu có bạn lành, có thân hữu tốt, có xu hướng về người lành. Này chư hiền, vị tỳ khưu... cho đến... có xu hướng về người lành. Pháp này cũng tạo nên chỗ nương tựa.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු සුවචො හොති සොවචස්සකරණෙහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො, ඛමො පදක්ඛිණග්ගාහී අනුසාසනිං. යංපාවුසො, භික්ඛු…පෙ… අනුසාසනිං. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu là người dễ nói, hội đủ các pháp khiến trở thành người dễ nói, kham nhẫn, và khéo tiếp thu lời giáo huấn. Này chư hiền, vị tỳ khưu... cho đến... lời giáo huấn. Pháp này cũng tạo nên chỗ nương tựa.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු යානි තානි සබ්‍රහ්මචාරීනං උච්චාවචානි කිංකරණීයානි තත්ථ දක්ඛො හොති අනලසො තත්‍රුපායාය වීමංසාය සමන්නාගතො, අලං කාතුං, අලං සංවිධාතුං. යංපාවුසො, භික්ඛු…පෙ… අලං සංවිධාතුං. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu đối với các công việc lớn nhỏ của các vị đồng phạm hạnh, là người khéo léo, không biếng nhác, có trí tuệ suy xét thích hợp, có khả năng thực hiện, có khả năng sắp đặt. Này chư hiền, vị tỳ khưu... cho đến... có khả năng sắp đặt. Pháp này cũng tạo nên chỗ nương tựa.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ධම්මකාමො හොති පියසමුදාහාරො අභිධම්මෙ අභිවිනයෙ උළාරපාමොජ්ජො. යංපාවුසො, භික්ඛු…පෙ… උළාරපාමොජ්ජො. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu là người yêu thích Chánh pháp, có lời nói khả ái, có niềm hân hoan lớn lao trong thắng pháp và thắng luật. Này chư hiền, vị tỳ khưu... cho đến... có niềm hân hoan lớn lao. Pháp này cũng tạo nên chỗ nương tựa.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු සන්තුට්ඨො හොති ඉතරීතරෙහි චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරෙහි. යංපාවුසො, භික්ඛු …පෙ… අයම්පි ධම්මො නාථකරණො.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu là người biết đủ với bất kỳ các vật dụng nào như y, vật thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Này chư hiền, vị tỳ khưu... cho đến... Pháp này cũng tạo nên chỗ nương tựa.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ආරද්ධවීරියො විහරති…පෙ… කුසලෙසු ධම්මෙසු. යංපාවුසො, භික්ඛු…පෙ… අයම්පි ධම්මො නාථකරණො.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu sống tinh cần tinh tấn... cho đến... trong các thiện pháp. Này chư hiền, vị tỳ khưu... cho đến... Pháp này cũng tạo nên chỗ nương tựa.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු සතිමා හොති, පරමෙන සතිනෙපක්කෙන සමන්නාගතො, චිරකතම්පි චිරභාසිතම්පි සරිතා අනුස්සරිතා. යංපාවුසො, භික්ඛු…පෙ… අයම්පි ධම්මො නාථකරණො.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu là người có chánh niệm, có chánh niệm và tỉnh giác tối thượng, có thể nhớ lại, tùy niệm những việc đã làm, những lời đã nói từ lâu. Này chư hiền, vị tỳ khưu... cho đến... Pháp này cũng tạo nên chỗ nương tựa.

‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු පඤ්ඤවා හොති උදයත්ථගාමිනියා පඤ්ඤාය සමන්නාගතො, අරියාය නිබ්බෙධිකාය සම්මා දුක්ඛක්ඛයගාමිනියා. යංපාවුසො, භික්ඛු…පෙ… අයම්පි ධම්මො නාථකරණො. ඉමෙ දස ධම්මා බහුකාරා.

Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu là người có trí tuệ, có trí tuệ về sanh diệt, bậc thánh, có khả năng thể nhập, đưa đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh. Này chư hiền, vị tỳ khưu... cho đến... Pháp này cũng tạo nên chỗ nương tựa. Mười pháp này có nhiều công đức.

(ඛ) ‘‘කතමෙ [Pg.257] දස ධම්මා භාවෙතබ්බා? දස කසිණායතනානි – පථවීකසිණමෙකො සඤ්ජානාති උද්ධං අධො තිරියං අද්වයං අප්පමාණං. ආපොකසිණමෙකො සඤ්ජානාති…පෙ… තෙජොකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… වායොකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… නීලකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… පීතකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… ලොහිතකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… ඔදාතකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… ආකාසකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… විඤ්ඤාණකසිණමෙකො සඤ්ජානාති උද්ධං අධො තිරියං අද්වයං අප්පමාණං. ඉමෙ දස ධම්මා භාවෙතබ්බා.

(Kha) Mười pháp nào cần được tu tập? Mười biến xứ. Có người nhận thức biến xứ đất: trên, dưới, ngang, không hai, vô lượng. Có người nhận thức biến xứ nước... cho đến... có người nhận thức biến xứ lửa... có người nhận thức biến xứ gió... có người nhận thức biến xứ xanh... có người nhận thức biến xứ vàng... có người nhận thức biến xứ đỏ... có người nhận thức biến xứ trắng... có người nhận thức biến xứ hư không... có người nhận thức biến xứ thức: trên, dưới, ngang, không hai, vô lượng. Mười pháp này cần được tu tập.

(ග) ‘‘කතමෙ දස ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා? දසායතනානි – චක්ඛායතනං, රූපායතනං, සොතායතනං, සද්දායතනං, ඝානායතනං, ගන්ධායතනං, ජිව්හායතනං, රසායතනං, කායායතනං, ඵොට්ඨබ්බායතනං. ඉමෙ දස ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා.

Mười pháp nào cần được liễu tri? Mười xứ: nhãn xứ, sắc xứ, nhĩ xứ, thanh xứ, tỷ xứ, hương xứ, thiệt xứ, vị xứ, thân xứ, xúc xứ. Mười pháp này cần được liễu tri.

(ඝ) ‘‘කතමෙ දස ධම්මා පහාතබ්බා? දස මිච්ඡත්තා – මිච්ඡාදිට්ඨි, මිච්ඡාසඞ්කප්පො, මිච්ඡාවාචා, මිච්ඡාකම්මන්තො, මිච්ඡාආජීවො, මිච්ඡාවායාමො, මිච්ඡාසති, මිච්ඡාසමාධි, මිච්ඡාඤාණං, මිච්ඡාවිමුත්ති. ඉමෙ දස ධම්මා පහාතබ්බා.

Mười pháp nào cần được đoạn trừ? Mười tà tánh: tà kiến, tà tư duy, tà ngữ, tà nghiệp, tà mạng, tà tinh tấn, tà niệm, tà định, tà trí, tà giải thoát. Mười pháp này cần được đoạn trừ.

(ඞ) ‘‘කතමෙ දස ධම්මා හානභාගියා? දස අකුසලකම්මපථා – පාණාතිපාතො, අදින්නාදානං, කාමෙසුමිච්ඡාචාරො, මුසාවාදො, පිසුණා වාචා, ඵරුසා වාචා, සම්ඵප්පලාපො, අභිජ්ඣා, බ්‍යාපාදො, මිච්ඡාදිට්ඨි. ඉමෙ දස ධම්මා හානභාගියා.

Mười pháp nào thuộc phần tổn giảm? Mười con đường nghiệp bất thiện: sát sanh, lấy của không cho, tà hạnh trong các dục, nói dối, nói đâm thọc, nói lời thô ác, nói lời vô ích, tham lam, sân hận, tà kiến. Mười pháp này thuộc phần tổn giảm.

(ච) ‘‘කතමෙ දස ධම්මා විසෙසභාගියා? දස කුසලකම්මපථා – පාණාතිපාතා වෙරමණී, අදින්නාදානා වෙරමණී, කාමෙසුමිච්ඡාචාරා වෙරමණී, මුසාවාදා වෙරමණී, පිසුණාය වාචාය වෙරමණී, ඵරුසාය වාචාය වෙරමණී, සම්ඵප්පලාපා වෙරමණී, අනභිජ්ඣා, අබ්‍යාපාදො, සම්මාදිට්ඨි. ඉමෙ දස ධම්මා විසෙසභාගියා.

Mười pháp nào thuộc phần thù thắng? Mười con đường nghiệp thiện: từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói đâm thọc, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích, không tham lam, không sân hận, chánh kiến. Mười pháp này thuộc phần thù thắng.

(ඡ) ‘‘කතමෙ දස ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා? දස අරියවාසා – ඉධාවුසො, භික්ඛු පඤ්චඞ්ගවිප්පහීනො හොති, ඡළඞ්ගසමන්නාගතො, එකාරක්ඛො, චතුරාපස්සෙනො, පණුන්නපච්චෙකසච්චො, සමවයසට්ඨෙසනො, අනාවිලසඞ්කප්පො, පස්සද්ධකායසඞ්ඛාරො, සුවිමුත්තචිත්තො, සුවිමුත්තපඤ්ඤො.

Mười pháp nào khó thể thông đạt? Mười Thánh trú: Này chư hiền, ở đây vị Tỳ khưu đã từ bỏ năm chi phần, thành tựu sáu chi phần, có sự phòng hộ duy nhất, có bốn sự nương tựa, đã loại bỏ các chân lý riêng lẻ, đã chấm dứt mọi sự tìm cầu, có tư duy không vẩn đục, có thân hành được an tịnh, có tâm được khéo giải thoát, có tuệ được khéo giải thoát.

‘‘කථඤ්චාවුසො[Pg.258], භික්ඛු පඤ්චඞ්ගවිප්පහීනො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛුනො කාමච්ඡන්දො පහීනො හොති, බ්‍යාපාදො පහීනො හොති, ථිනමිද්ධං පහීනං හොති, උද්ධච්චකුක්කුච්චං පහීනං හොති, විචිකිච්ඡා පහීනා හොති. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු පඤ්චඞ්ගවිප්පහීනො හොති.

Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu đã từ bỏ năm chi phần? Này chư hiền, ở đây, vị Tỳ khưu đã đoạn trừ được tham dục, đã đoạn trừ được sân hận, đã đoạn trừ được hôn trầm và thụy miên, đã đoạn trừ được trạo cử và hối quá, đã đoạn trừ được hoài nghi. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu đã từ bỏ năm chi phần.

‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු ඡළඞ්ගසමන්නාගතො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛු චක්ඛුනා රූපං දිස්වා නෙව සුමනො හොති න දුම්මනො, උපෙක්ඛකො විහරති සතො සම්පජානො. සොතෙන සද්දං සුත්වා…පෙ… ඝානෙන ගන්ධං ඝායිත්වා… ජිව්හාය රසං සායිත්වා… කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසිත්වා… මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය නෙව සුමනො හොති න දුම්මනො, උපෙක්ඛකො විහරති සතො සම්පජානො. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු ඡළඞ්ගසමන්නාගතො හොති.

Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu thành tựu sáu chi phần? Này chư hiền, ở đây, sau khi thấy sắc bằng mắt, vị Tỳ khưu không hoan hỷ, không ưu phiền, trú xả, chánh niệm, tỉnh giác. Sau khi nghe tiếng bằng tai... sau khi ngửi hương bằng mũi... sau khi nếm vị bằng lưỡi... sau khi cảm nhận xúc bằng thân... sau khi nhận biết pháp bằng ý, vị ấy không hoan hỷ, không ưu phiền, trú xả, chánh niệm, tỉnh giác. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu thành tựu sáu chi phần.

Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu có bốn sự nương tựa? Này chư hiền, ở đây, vị Tỳ khưu sau khi thẩm xét, thọ dụng một số thứ; sau khi thẩm xét, kham nhẫn một số thứ; sau khi thẩm xét, né tránh một số thứ; sau khi thẩm xét, loại trừ một số thứ. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu có bốn sự nương tựa.

Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu đã loại bỏ các chân lý riêng lẻ? Này chư hiền, ở đây, đối với vị Tỳ khưu, những chân lý riêng lẻ đa dạng của các vị Sa-môn, Bà-la-môn đa dạng, tất cả những điều ấy đã được gạt bỏ, loại trừ, từ bỏ, khước từ, giải thoát, đoạn trừ, xả ly. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu đã loại bỏ các chân lý riêng lẻ.

‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු සමවයසට්ඨෙසනො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛුනො කාමෙසනා පහීනා හොති, භවෙසනා පහීනා හොති, බ්‍රහ්මචරියෙසනා පටිප්පස්සද්ධා. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු සමවයසට්ඨෙසනො හොති.

Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu đã chấm dứt mọi sự tìm cầu? Này chư hiền, ở đây, vị Tỳ khưu đã đoạn trừ sự tìm cầu dục, đã đoạn trừ sự tìm cầu hữu, và sự tìm cầu phạm hạnh đã được an tịnh. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu đã chấm dứt mọi sự tìm cầu.

‘‘කථඤ්චාවුසො[Pg.259], භික්ඛු අනාවිලසඞ්කප්පා හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛුනො කාමසඞ්කප්පො පහීනො හොති, බ්‍යාපාදසඞ්කප්පො පහීනො හොති, විහිංසාසඞ්කප්පො පහීනො හොති. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු අනාවිලසඞ්කප්පො හොති.

Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu có tư duy không vẩn đục? Này chư hiền, ở đây, vị Tỳ khưu đã đoạn trừ dục tư duy, đã đoạn trừ sân tư duy, đã đoạn trừ hại tư duy. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu có tư duy không vẩn đục.

Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu có thân hành được an tịnh? Này chư hiền, ở đây, vị Tỳ khưu do đoạn trừ lạc và khổ, do sự diệt mất của hỷ và ưu đã có từ trước, chứng và trú thiền thứ tư, không khổ không lạc, có niệm thanh tịnh nhờ xả. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu có thân hành được an tịnh.

Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu có tâm được khéo giải thoát? Này chư hiền, ở đây, tâm của vị Tỳ khưu được giải thoát khỏi tham, tâm được giải thoát khỏi sân, tâm được giải thoát khỏi si. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu có tâm được khéo giải thoát.

‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු සුවිමුත්තපඤ්ඤො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛු ‘රාගො මෙ පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවංකතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො’ති පජානාති. ‘දොසො මෙ පහීනො…පෙ… ආයතිං අනුප්පාදධම්මො’ති පජානාති. ‘මොහො මෙ පහීනො …පෙ… ආයතිං අනුප්පාදධම්මො’ති පජානාති. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු සුවිමුත්තපඤ්ඤො හොති. ඉමෙ දස ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා.

Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu có tuệ được khéo giải thoát? Này chư hiền, ở đây, vị Tỳ khưu biết rõ rằng: ‘Tham của ta đã được đoạn trừ, đã được cắt tận gốc rễ, đã được làm như cây thốt nốt không đầu, đã được làm cho không thể hiện hữu, có bản chất không sanh khởi trong tương lai.’ Vị ấy biết rõ rằng: ‘Sân của ta đã được đoạn trừ... có bản chất không sanh khởi trong tương lai.’ Vị ấy biết rõ rằng: ‘Si của ta đã được đoạn trừ... có bản chất không sanh khởi trong tương lai.’ Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu có tuệ được khéo giải thoát. Mười pháp này khó thể thông đạt.

(ජ) ‘‘කතමෙ දස ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා? දස සඤ්ඤා – අසුභසඤ්ඤා, මරණසඤ්ඤා, ආහාරෙපටිකූලසඤ්ඤා, සබ්බලොකෙඅනභිරතිසඤ්ඤා, අනිච්චසඤ්ඤා, අනිච්චෙ දුක්ඛසඤ්ඤා, දුක්ඛෙ අනත්තසඤ්ඤා, පහානසඤ්ඤා, විරාගසඤ්ඤා, නිරොධසඤ්ඤා. ඉමෙ දස ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා.

Mười pháp nào cần được làm cho sanh khởi? Mười tưởng: tưởng bất tịnh, tưởng về sự chết, tưởng về sự ghê tởm trong vật thực, tưởng về sự không hoan hỷ trong toàn thế gian, tưởng vô thường, tưởng về khổ trong cái vô thường, tưởng về vô ngã trong cái khổ, tưởng về sự đoạn trừ, tưởng về sự ly tham, tưởng về sự diệt. Mười pháp này cần được làm cho sanh khởi.

(ඣ) ‘‘කතමෙ දස ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා? දස නිජ්ජරවත්ථූනි – සම්මාදිට්ඨිස්ස මිච්ඡාදිට්ඨි නිජ්ජිණ්ණා හොති. යෙ ච මිච්ඡාදිට්ඨිපච්චයා අනෙකෙ පාපකා අකුසලා ධම්මා සම්භවන්ති, තෙ චස්ස නිජ්ජිණ්ණා හොන්ති. සම්මාසඞ්කප්පස්ස මිච්ඡාසඞ්කප්පො…පෙ… සම්මාවාචස්ස මිච්ඡාවාචා… සම්මාකම්මන්තස්ස මිච්ඡාකම්මන්තො… සම්මාආජීවස්ස මිච්ඡාආජීවො… සම්මාවායාමස්ස මිච්ඡාවායාමො… සම්මාසතිස්ස මිච්ඡාසති… සම්මාසමාධිස්ස මිච්ඡාසමාධි… සම්මාඤාණස්ස මිච්ඡාඤාණං නිජ්ජිණ්ණං හොති. සම්මාවිමුත්තිස්ස මිච්ඡාවිමුත්ති [Pg.260] නිජ්ජිණ්ණා හොති. යෙ ච මිච්ඡාවිමුත්තිපච්චයා අනෙකෙ පාපකා අකුසලා ධම්මා සම්භවන්ති, තෙ චස්ස නිජ්ජිණ්ණා හොන්ති. ඉමෙ දස ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා.

(Jha) Mười pháp nào cần được thắng tri? Mười sự việc cần được đoạn trừ. Đối với người có chánh kiến, tà kiến được đoạn trừ. Và những pháp ác, bất thiện nào khởi sanh do duyên tà kiến, những pháp ấy cũng được đoạn trừ nơi vị ấy. Đối với người có chánh tư duy, tà tư duy... này đây... đối với người có chánh ngữ, tà ngữ... đối với người có chánh nghiệp, tà nghiệp... đối với người có chánh mạng, tà mạng... đối với người có chánh tinh tấn, tà tinh tấn... đối với người có chánh niệm, tà niệm... đối với người có chánh định, tà định... đối với người có chánh trí, tà trí được đoạn trừ. Đối với người có chánh giải thoát, tà giải thoát được đoạn trừ. Và những pháp ác, bất thiện nào khởi sanh do duyên tà giải thoát, những pháp ấy cũng được đoạn trừ nơi vị ấy. Mười pháp này cần được thắng tri.

(ඤ) ‘‘කතමෙ දස ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා? දස අසෙක්ඛා ධම්මා – අසෙක්ඛා සම්මාදිට්ඨි, අසෙක්ඛො සම්මාසඞ්කප්පො, අසෙක්ඛා සම්මාවාචා, අසෙක්ඛො සම්මාකම්මන්තො, අසෙක්ඛො සම්මාආජීවො, අසෙක්ඛො සම්මාවායාමො, අසෙක්ඛා සම්මාසති, අසෙක්ඛො සම්මාසමාධි, අසෙක්ඛං සම්මාඤාණං, අසෙක්ඛා සම්මාවිමුත්ති. ඉමෙ දස ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා.

(Ña) Mười pháp nào cần được chứng ngộ? Mười pháp vô học. Chánh kiến vô học, chánh tư duy vô học, chánh ngữ vô học, chánh nghiệp vô học, chánh mạng vô học, chánh tinh tấn vô học, chánh niệm vô học, chánh định vô học, chánh trí vô học, chánh giải thoát vô học. Mười pháp này cần được chứng ngộ.

‘‘ඉති ඉමෙ සතධම්මා භූතා තච්ඡා තථා අවිතථා අනඤ්ඤථා සම්මා තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධා’’ති. ඉදමවොචායස්මා සාරිපුත්තො. අත්තමනා තෙ භික්ඛූ ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස භාසිතං අභිනන්දුන්ති.

Như vậy, một trăm pháp này là có thật, là chân thật, là như thật, là không sai khác, là không khác đi, đã được Như Lai chánh đẳng chánh giác.’ Tôn giả Sāriputta đã nói như vậy. Các vị tỳ khưu ấy đã hoan hỷ, tín thọ lời dạy của tôn giả Sāriputta.

දසුත්තරසුත්තං නිට්ඨිතං එකාදසමං.

Kinh Thập Thượng, bài kinh thứ mười một, đã chấm dứt.

පාථිකවග්ගො නිට්ඨිතො.

Phẩm Pāthika đã chấm dứt.

තස්සුද්දානං –

Phần tóm lược của phẩm ấy:

පාථිකො ච උදුම්බරං, චක්කවත්ති අග්ගඤ්ඤකං;

සම්පසාදනපාසාදං, මහාපුරිසලක්ඛණං.

Kinh Pāthika, kinh Udumbara, kinh Cakkavatti, kinh Aggañña; kinh Sampasādana, kinh Pāsāda, kinh Mahāpurisalakkhaṇa.

සිඞ්ගාලාටානාටියකං, සඞ්ගීති ච දසුත්තරං;

එකාදසහි සුත්තෙහි, පාථිකවග්ගොති වුච්චති.

Kinh Siṅgāla, kinh Āṭānāṭiya, kinh Saṅgīti, và kinh Dasuttara; do có mười một bài kinh này nên được gọi là phẩm Pāthika.

පාථිකවග්ගපාළි නිට්ඨිතා.

Phần Pāḷi của phẩm Pāthika đã chấm dứt.

තීහි වග්ගෙහි පටිමණ්ඩිතො සකලො

Toàn bộ, được trang hoàng với ba phẩm,

දීඝනිකායො සමත්තො.

Trường Bộ Kinh đã hoàn tất.

বাংলা
পালি	অট্ঠকথা	টীকা	অন্ন
1101 পারাজিক পালি 1102 পাচিত্তিয় পালি 1103 মহাবগ্গ পালি (বিনয়) 1104 চূলবগ্গ পালি 1105 পরিবার পালি	1201 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-১ 1202 পারাজিককণ্ড অট্ঠকথা-২ 1203 পাচিত্তিয় অট্ঠকথা 1204 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (বিনয়) 1205 চূলবগ্গ অট্ঠকথা 1206 পরিবার অট্ঠকথা	1301 সারত্থদীপনী টীকা-১ 1302 সারত্থদীপনী টীকা-২ 1303 সারত্থদীপনী টীকা-৩	1401 দ্বেমাতিকাপালি 1402 বিনয়সংগহ অট্ঠকথা 1403 বজিরবুদ্ধি টীকা 1404 বিমতিবিনোদনী টীকা-১ 1405 বিমতিবিনোদনী টীকা-২ 1406 বিনয়ালংকার টীকা-১ 1407 বিনয়ালংকার টীকা-২ 1408 কঙ্খাবিতরণীপুরাণ টীকা 1409 বিনয়বিনিচ্ছয়-উত্তরবিনিচ্ছয় 1410 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-১ 1411 বিনয়বিনিচ্ছয় টীকা-২ 1412 পাচিত্যাদিযোজনাপালি 1413 খুদ্ধসিক্খা-মূলসিক্খা 8401 বিসুদ্ধিমগ্গ-১ 8402 বিসুদ্ধিমগ্গ-২ 8403 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-১ 8404 বিসুদ্ধিমগ্গ-মহাটীকা-২ 8405 বিসুদ্ধিমগ্গ নিদানকথা 8406 দীঘনিকায় (পু-বি) 8407 মজ্ঝিমনিকায় (পু-বি) 8408 সংযুত্তনিকায় (পু-বি) 8409 অঙ্গুত্তরনিকায় (পু-বি) 8410 বিনয়পিটক (পু-বি) 8411 অভিধম্মপিটক (পু-বি) 8412 অট্ঠকথা (পু-বি) 8413 নিরুত্তিদীপনী 8414 পরমত্থদীপনী সংগহমহাটীকাপাঠ 8415 অনুদীপনীপাঠ 8416 পট্ঠানুদ্দেস দীপনীপাঠ 8417 নমক্কারটীকা 8418 মহাপণামপাঠ 8419 লক্খণাতো বুদ্ধথোমনাগাথা 8420 সুতবন্দনা 8421 কমলাঞ্জলি 8422 জিনালংকার 8423 পজ্জমধু 8424 বুদ্ধগুণগাথাবলী 8425 চূলগন্থবংস 8426 মহাবংস 8427 সাসনবংস 8428 কচ্চায়নব্যাকরণং 8429 মোগ্গল্লানব্যাকরণং 8430 সদ্দনীতিপ্পকরণং (পদমালা) 8431 সদ্দনীতিপ্পকরণং (ধাতুমালা) 8432 পদরূপসিদ্ধি 8433 মোগ্গল্লানপঞ্চিকা 8434 পযোগসিদ্ধিপাঠ 8435 বুত্তোদয়পাঠ 8436 অভিধানপ্পদীপিকাপাঠ 8437 অভিধানপ্পদীপিকাটীকা 8438 সুবোধালংকারপাঠ 8439 সুবোধালংকারটীকা 8440 বালাবতার গণ্ঠিপদত্থবিনিচ্ছয়সার 8441 লোকনীতি 8442 সুত্তন্তনীতি 8443 সূরস্সতীনীতি 8444 মহারহনীতি 8445 ধম্মনীতি 8446 কবিদপ্পণনীতি 8447 নীতিমঞ্জরী 8448 নরদক্খদীপনী 8449 চতুরারক্খদীপনী 8450 চাণক্যনীতি 8451 রসবাহিনী 8452 সীমাবিসোধনীপাঠ 8453 বেস্সন্তরগীতি 8454 মোগ্গল্লান বুত্তিবিবরণপঞ্চিকা 8455 থূপবংস 8456 দাঠাবংস 8457 ধাতুপাঠবিলাসিনিয়া 8458 ধাতুবংস 8459 হত্থবনগল্লবিহারবংস 8460 জিনচরিতয় 8461 জিনবংসদীপং 8462 তেলকটাহগাথা 8463 মিলিদটীকা 8464 পদমঞ্জরী 8465 পদসাধনং 8466 সদ্দবিন্দুপকরণং 8467 কচ্চায়নধাতুমঞ্জুসা 8468 সামন্তকূটবণ্ণনা
2101 সীলক্খন্ধবগ্গ পালি 2102 মহাবগ্গ পালি (দীঘ) 2103 পাথিকবগ্গ পালি	2201 সীলক্খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 2202 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (দীঘ) 2203 পাথিকবগ্গ অট্ঠকথা	2301 সীলক্খন্ধবগ্গ টীকা 2302 মহাবগ্গ টীকা (দীঘ) 2303 পাথিকবগ্গ টীকা 2304 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-১ 2305 সীলক্খন্ধবগ্গ-অভিনবটীকা-২
3101 মূলপণ্ণাস পালি 3102 মজ্ঝিমপণ্ণাস পালি 3103 উপরিপণ্ণাস পালি	3201 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-১ 3202 মূলপণ্ণাস অট্ঠকথা-২ 3203 মজ্ঝিমপণ্ণাস অট্ঠকথা 3204 উপরিপণ্ণাস অট্ঠকথা	3301 মূলপণ্ণাস টীকা 3302 মজ্ঝিমপণ্ণাস টীকা 3303 উপরিপণ্ণাস টীকা
4101 সগাথাবগ্গ পালি 4102 নিদানবগ্গ পালি 4103 খন্ধবগ্গ পালি 4104 সলায়তনবগ্গ পালি 4105 মহাবগ্গ পালি (সংযুত্ত)	4201 সগাথাবগ্গ অট্ঠকথা 4202 নিদানবগ্গ অট্ঠকথা 4203 খন্ধবগ্গ অট্ঠকথা 4204 সলায়তনবগ্গ অট্ঠকথা 4205 মহাবগ্গ অট্ঠকথা (সংযুত্ত)	4301 সগাথাবগ্গ টীকা 4302 নিদানবগ্গ টীকা 4303 খন্ধবগ্গ টীকা 4304 সলায়তনবগ্গ টীকা 4305 মহাবগ্গ টীকা (সংযুত্ত)
5101 এককনিপাত পালি 5102 দুকনিপাত পালি 5103 তিকনিপাত পালি 5104 চতুক্কনিপাত পালি 5105 পঞ্চকনিপাত পালি 5106 ছক্কনিপাত পালি 5107 সত্তকনিপাত পালি 5108 অট্ঠকাদিনিপাত পালি 5109 নবকনিপাত পালি 5110 দশকনিপাত পালি 5111 একাদশকনিপাত পালি	5201 এককনিপাত অট্ঠকথা 5202 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত অট্ঠকথা 5203 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত অট্ঠকথা 5204 অট্ঠকাদিনিপাত অট্ঠকথা	5301 এককনিপাত টীকা 5302 দুক-তিক-চতুক্কনিপাত টীকা 5303 পঞ্চক-ছক্ক-সত্তকনিপাত টীকা 5304 অট্ঠকাদিনিপাত টীকা
6101 খুদ্ধকপাঠ পালি 6102 ধম্মপদ পালি 6103 উদান পালি 6104 ইতিবুত্তক পালি 6105 সুত্তনিপাত পালি 6106 বিমানবত্থু পালি 6107 পেতবত্থু পালি 6108 থেরগাথা পালি 6109 থেরীগাথা পালি 6110 অপদান পালি-১ 6111 অপদান পালি-২ 6112 বুদ্ধবংস পালি 6113 চরিয়াপিটক পালি 6114 জাতক পালি-১ 6115 জাতক পালি-২ 6116 মহানিদ্দেস পালি 6117 চূলনিদ্দেস পালি 6118 পটিসম্ভিদামগ্গ পালি 6119 নেত্তিপ্পকরণ পালি 6120 মিলিন্দপঞ্হ পালি 6121 পেটকোপদেস পালি	6201 খুদ্ধকপাঠ অট্ঠকথা 6202 ধম্মপদ অট্ঠকথা-১ 6203 ধম্মপদ অট্ঠকথা-২ 6204 উদান অট্ঠকথা 6205 ইতিবুত্তক অট্ঠকথা 6206 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-১ 6207 সুত্তনিপাত অট্ঠকথা-২ 6208 বিমানবত্থু অট্ঠকথা 6209 পেতবত্থু অট্ঠকথা 6210 থেরগাথা অট্ঠকথা-১ 6211 থেরগাথা অট্ঠকথা-২ 6212 থেরীগাথা অট্ঠকথা 6213 অপদান অট্ঠকথা-১ 6214 অপদান অট্ঠকথা-২ 6215 বুদ্ধবংস অট্ঠকথা 6216 চরিয়াপিটক অট্ঠকথা 6217 জাতক অট্ঠকথা-১ 6218 জাতক অট্ঠকথা-২ 6219 জাতক অট্ঠকথা-৩ 6220 জাতক অট্ঠকথা-৪ 6221 জাতক অট্ঠকথা-৫ 6222 জাতক অট্ঠকথা-৬ 6223 জাতক অট্ঠকথা-৭ 6224 মহানিদ্দেস অট্ঠকথা 6225 চূলনিদ্দেস অট্ঠকথা 6226 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-১ 6227 পটিসম্ভিদামগ্গ অট্ঠকথা-২ 6228 নেত্তিপ্পকরণ অট্ঠকথা	6301 নেত্তিপ্পকরণ টীকা 6302 নেত্তিবিভাবিনী
7101 ধম্মসংগণী পালি 7102 বিভঙ্গ পালি 7103 ধাতুকথা পালি 7104 পুগ্গলপঞ্ঞাত্তি পালি 7105 কথাবত্থু পালি 7106 যমক পালি-১ 7107 যমক পালি-২ 7108 যমক পালি-৩ 7109 পট্ঠান পালি-১ 7110 পট্ঠান পালি-২ 7111 পট্ঠান পালি-৩ 7112 পট্ঠান পালি-৪ 7113 পট্ঠান পালি-৫	7201 ধম্মসংগণি অট্ঠকথা 7202 সম্মোহবিনোদনী অট্ঠকথা 7203 পঞ্চপকরণ অট্ঠকথা	7301 ধম্মসংগণী-মূলটীকা 7302 বিভঙ্গ-মূলটীকা 7303 পঞ্চপকরণ-মূলটীকা 7304 ধম্মসংগণী-অনুটীকা 7305 পঞ্চপকরণ-অনুটীকা 7306 অভিধম্মাবতারো-নামরূপপরিচ্ছেদো 7307 অভিধম্মত্থসংগহো 7308 অভিধম্মাবতার-পুরাণটীকা 7309 অভিধম্মমাতিকাপালি

中文
巴利	義註	複註	藏外典籍
1101 巴拉基咖（波羅夷） 1102 巴吉帝亞（波逸提） 1103 大品（律藏） 1104 小品 1105 附隨	1201 巴拉基咖（波羅夷）義註-1 1202 巴拉基咖（波羅夷）義註-2 1203 巴吉帝亞（波逸提）義註 1204 大品義註（律藏） 1205 小品義註 1206 附隨義註	1301 心義燈-1 1302 心義燈-2 1303 心義燈-3	1401 疑惑度脫 1402 律攝註釋 1403 金剛智疏 1404 疑難解除疏-1 1405 疑難解除疏-2 1406 律莊嚴疏-1 1407 律莊嚴疏-2 1408 古老解惑疏 1409 律抉擇-上抉擇 1410 律抉擇疏-1 1411 律抉擇疏-2 1412 巴吉帝亞等啟請經 1413 小戒學-根本戒學 8401 清淨道論-1 8402 清淨道論-2 8403 清淨道大複註-1 8404 清淨道大複註-2 8405 清淨道論導論 8406 長部問答 8407 中部問答 8408 相應部問答 8409 增支部問答 8410 律藏問答 8411 論藏問答 8412 義注問答 8413 語言學詮釋手冊 8414 勝義顯揚 8415 隨燈論誦 8416 發趣論燈論 8417 禮敬文 8418 大禮敬文 8419 依相讚佛偈 8420 經讚 8421 蓮花供 8422 勝者莊嚴 8423 語蜜 8424 佛德偈集 8425 小史 8427 佛教史 8426 大史 8429 目犍連文法 8428 迦旃延文法 8430 文法寶鑑（詞幹篇） 8431 文法寶鑑（詞根篇） 8432 詞形成論 8433 目犍連五章 8434 應用成就讀本 8435 音韻論讀本 8436 阿毗曇燈讀本 8437 阿毗曇燈疏 8438 妙莊嚴論讀本 8439 妙莊嚴論疏 8440 初學入門義抉擇精要 8446 詩王智論 8447 智論花鬘 8445 法智論 8444 大羅漢智論 8441 世間智論 8442 經典智論 8443 勇士百智論 8450 考底利耶智論 8448 人眼燈 8449 四護衛燈 8451 妙味之流 8452 界清淨 8453 韋桑達拉頌 8454 目犍連語釋五章 8455 塔史 8456 佛牙史 8457 詞根讀本注釋 8458 舍利史 8459 象頭山寺史 8460 勝者行傳 8461 勝者宗燈 8462 油鍋偈 8463 彌蘭王問疏 8464 詞花鬘 8465 詞成就論 8466 正理滴論 8467 迦旃延詞根注 8468 邊境山注釋
2101 戒蘊品 2102 大品（長部） 2103 波梨品	2201 戒蘊品註義註 2202 大品義註（長部） 2203 波梨品義註	2301 戒蘊品疏 2302 大品複註（長部） 2303 波梨品複註 2304 戒蘊品新複註-1 2305 戒蘊品新複註-2
3101 根本五十經 3102 中五十經 3103 後五十經	3201 根本五十義註-1 3202 根本五十義註-2 3203 中五十義註 3204 後五十義註	3301 根本五十經複註 3302 中五十經複註 3303 後五十經複註
4101 有偈品 4102 因緣品 4103 蘊品 4104 六處品 4105 大品（相應部）	4201 有偈品義注 4202 因緣品義注 4203 蘊品義注 4204 六處品義注 4205 大品義注（相應部）	4301 有偈品複註 4302 因緣品註 4303 蘊品複註 4304 六處品複註 4305 大品複註（相應部）
5101 一集經 5102 二集經 5103 三集經 5104 四集經 5105 五集經 5106 六集經 5107 七集經 5108 八集等經 5109 九集經 5110 十集經 5111 十一集經	5201 一集義註 5202 二、三、四集義註 5203 五、六、七集義註 5204 八、九、十、十一集義註	5301 一集複註 5302 二、三、四集複註 5303 五、六、七集複註 5304 八集等複註
6101 小誦 6102 法句經 6103 自說 6104 如是語 6105 經集 6106 天宮事 6107 餓鬼事 6108 長老偈 6109 長老尼偈 6110 譬喻-1 6111 譬喻-2 6112 諸佛史 6113 所行藏 6114 本生-1 6115 本生-2 6116 大義釋 6117 小義釋 6118 無礙解道 6119 導論 6120 彌蘭王問 6121 藏釋	6201 小誦義注 6202 法句義注-1 6203 法句義注-2 6204 自說義注 6205 如是語義註 6206 經集義注-1 6207 經集義注-2 6208 天宮事義注 6209 餓鬼事義注 6210 長老偈義注-1 6211 長老偈義注-2 6212 長老尼義注 6213 譬喻義注-1 6214 譬喻義注-2 6215 諸佛史義注 6216 所行藏義注 6217 本生義注-1 6218 本生義注-2 6219 本生義注-3 6220 本生義注-4 6221 本生義注-5 6222 本生義注-6 6223 本生義注-7 6224 大義釋義注 6225 小義釋義注 6226 無礙解道義注-1 6227 無礙解道義注-2 6228 導論義注	6301 導論複註 6302 導論明解
7101 法集論 7102 分別論 7103 界論 7104 人施設論 7105 論事 7106 雙論-1 7107 雙論-2 7108 雙論-3 7109 發趣論-1 7110 發趣論-2 7111 發趣論-3 7112 發趣論-4 7113 發趣論-5	7201 法集論義註 7202 分別論義註（迷惑冰消） 7203 五部論義註	7301 法集論根本複註 7302 分別論根本複註 7303 五論根本複註 7304 法集論複註 7305 五論複註 7306 阿毘達摩入門 7307 攝阿毘達磨義論 7308 阿毘達摩入門古複註 7309 阿毘達摩論母

English
Pali Canon	Commentaries	Sub-commentaries	Other
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Français
Canon Pali	Commentaires	Sous-commentaires	Autres
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

Deutsch
Pali-Kanon	Kommentare	Subkommentare	Sonstige
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

हिंदी
पाली कैनन	कमेंट्री	उप-टिप्पणियाँ	अन्य
1101 पाराजिक पाळि 1102 पाचित्तिय पाळि 1103 महावग्ग पाळि (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळि 1105 परिवार पाळि	1201 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-1 1202 पाराजिककण्ड अट्ठकथा-2 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा	1301 सारत्थदीपनी टीका-1 1302 सारत्थदीपनी टीका-2 1303 सारत्थदीपनी टीका-3	1401 द्वेमातिकापाळि 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-1 1405 विमतिविनोदनी टीका-2 1406 विनयालंकार टीका-1 1407 विनयालंकार टीका-2 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-1 1411 विनयविनिच्छय टीका-2 1412 पाचित्यादियोजनापाळि 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-1 8402 विसुद्धिमग्ग-2 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-1 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-2 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अङ्गुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी सङ्गहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवन्दना 8421 कमलाञ्जलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगन्थवंस 8427 सासनवंस 8426 महावंस 8429 मोग्गल्लानब्याकरणं 8428 कच्चायनब्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपञ्चिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गण्ठिपदत्थविनिच्छयसार 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमञ्जरी 8445 धम्मनीति 8444 महारहनीति 8441 लोकनीति 8442 सुत्तन्तनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8450 चाणक्यनीति 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8451 रसवाहिनी 8452 सीमविसोधनीपाठ 8453 वेस्सन्तरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपञ्चिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमञ्जरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिन्दुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमञ्जुसा 8468 सामन्तकूटवण्णना
2101 सीलक्खन्धवग्ग पाळि 2102 महावग्ग पाळि (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळि	2201 सीलक्खन्धवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा	2301 सीलक्खन्धवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-1 2305 सीलक्खन्धवग्ग-अभिनवटीका-2
3101 मूलपण्णास पाळि 3102 मज्झिमपण्णास पाळि 3103 उपरिपण्णास पाळि	3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-1 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-2 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा	3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळि 4102 निदानवग्ग पाळि 4103 खन्धवग्ग पाळि 4104 सळायतनवग्ग पाळि 4105 महावग्ग पाळि (संयुत्त)	4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खन्धवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)	4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खन्धवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळि 5102 दुकनिपात पाळि 5103 तिकनिपात पाळि 5104 चतुक्कनिपात पाळि 5105 पञ्चकनिपात पाळि 5106 छक्कनिपात पाळि 5107 सत्तकनिपात पाळि 5108 अट्ठकादिनिपात पाळि 5109 नवकनिपात पाळि 5110 दसकनिपात पाळि 5111 एकादसकनिपात पाळि	5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा	5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पञ्चक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळि 6102 धम्मपद पाळि 6103 उदान पाळि 6104 इतिवुत्तक पाळि 6105 सुत्तनिपात पाळि 6106 विमानवत्थु पाळि 6107 पेतवत्थु पाळि 6108 थेरगाथा पाळि 6109 थेरीगाथा पाळि 6110 अपदान पाळि-1 6111 अपदान पाळि-2 6112 बुद्धवंस पाळि 6113 चरियापिटक पाळि 6114 जातक पाळि-1 6115 जातक पाळि-2 6116 महानिद्देस पाळि 6117 चूळनिद्देस पाळि 6118 पटिसम्भिदामग्ग पाळि 6119 नेत्तिप्पकरण पाळि 6120 मिलिन्दपञ्ह पाळि 6121 पेटकोपदेस पाळि	6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-1 6203 धम्मपद अट्ठकथा-2 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-1 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-2 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-1 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-2 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-1 6214 अपदान अट्ठकथा-2 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-1 6218 जातक अट्ठकथा-2 6219 जातक अट्ठकथा-3 6220 जातक अट्ठकथा-4 6221 जातक अट्ठकथा-5 6222 जातक अट्ठकथा-6 6223 जातक अट्ठकथा-7 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-1 6227 पटिसम्भिदामग्ग अट्ठकथा-2 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा	6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसङ्गणी पाळि 7102 विभङ्ग पाळि 7103 धातुकथा पाळि 7104 पुग्गलपञ्ञत्ति पाळि 7105 कथावत्थु पाळि 7106 यमक पाळि-1 7107 यमक पाळि-2 7108 यमक पाळि-3 7109 पट्ठान पाळि-1 7110 पट्ठान पाळि-2 7111 पट्ठान पाळि-3 7112 पट्ठान पाळि-4 7113 पट्ठान पाळि-5	7201 धम्मसङ्गणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पञ्चपकरण अट्ठकथा	7301 धम्मसङ्गणी-मूलटीका 7302 विभङ्ग-मूलटीका 7303 पञ्चपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसङ्गणी-अनुटीका 7305 पञ्चपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसङ्गहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळि

Indonesia
Kanon Pali	Komentar	Sub-komentar	Lainnya
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

日文
パーリ仏典	註釈書	副註釈書	その他
1101 パーラージカ・パーリ 1102 パーチッティヤ・パーリ 1103 マハーヴァッガ・パーリ（ヴィナヤ） 1104 チューラヴァッガ・パーリ 1105 パリヴァーラ・パーリ	1201 パーラージカカンダ・アッタカター-1 1202 パーラージカカンダ・アッタカター-2 1203 パーチッティヤ・アッタカター 1204 マハーヴァッガ・アッタカター（ヴィナヤ） 1205 チューラヴァッガ・アッタカター 1206 パリヴァーラ・アッタカター	1301 サーラッタディーパニー・ティーカー-1 1302 サーラッタディーパニー・ティーカー-2 1303 サーラッタディーパニー・ティーカー-3	1401 ドヴェマーティカー・パーリ 1402 ヴィナヤサンガハ・アッタカター 1403 ヴァジラブッディ・ティーカー 1404 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-1 1405 ヴィマティヴィノーダニー・ティーカー-2 1406 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-1 1407 ヴィナヤーランカーラ・ティーカー-2 1408 カンカーウィタラニープラーナ・ティーカー 1409 ヴィナヤヴィニッチャヤ-ウッタラヴィニッチャヤ 1410 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-1 1411 ヴィナヤヴィニッチャヤ・ティーカー-2 1412 パーチッティヤーディヨージャナー・パーリ 1413 クッダシッカー-ムーラシッカー 8401 ヴィスッディマッガ-1 8402 ヴィスッディマッガ-2 8403 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-1 8404 ヴィスッディマッガ・マハーティーカー-2 8405 ヴィスッディマッガ・ニダーナカター 8406 ディーガニカーヤ（プ・ヴィ） 8407 マッジマニカーヤ（プ・ヴィ） 8408 サンユッタニカーヤ（プ・ヴィ） 8409 アングッタラニカーヤ（プ・ヴィ） 8410 ヴィナヤピタカ（プ・ヴィ） 8411 アビダンマピタカ（プ・ヴィ） 8412 アッタカター（プ・ヴィ） 8413 ニルッティディーパニー 8414 パラマッタディーパニー・サンガハマハーティカーパータ 8415 アヌディーパニーパータ 8416 パッターヌッデーサ・ディーパニーパータ 8417 ナマッカラ・ティーカー 8418 マハーパナーマ・パータ 8419 ラッカナート・ブッダトーマナーガーター 8420 スタヴァンダナー 8421 カマラーニャジャリ 8422 ジナランカーラ 8423 パッジャマドゥ 8424 ブッダグナガーター・ヴァリー 8425 チューラガンタヴァンサ 8427 サーサナヴァンサ 8426 マハーヴァンサ 8429 モッガラーナ・ビャーカラナン 8428 カッチャーヤナ・ビャーカラナン 8430 サッダニーティッパカラナン（パダマーラー） 8431 サッダニーティッパカラナン（ダートゥマーラー） 8432 パダルーパシッディ 8433 モッガラーナ・パンチカー 8434 パヨーガシッディ・パータ 8435 ヴットーダヤ・パータ 8436 アビダーナッパディーピカー・パータ 8437 アビダーナッパディーピカー・ティーカー 8438 スボーダーランカーラ・パータ 8439 スボーダーランカーラ・ティーカー 8440 バーラーヴァターラ・ガンティパダッタヴィニッチャヤサーラ 8446 カヴィダッパナニーティ 8447 ニーティマンジャリー 8445 ダンマニーティ 8444 マハーラハニーティ 8441 ローカニーティ 8442 スタンタニーティ 8443 スーラッサティニーティ 8450 チャーナキャニーティ 8448 ナラダッカディーパニー 8449 チャトゥラーラッカディーパニー 8451 ラサヴァーヒニー 8452 シーマヴィソーダニー・パータ 8453 ヴェッサンタラ・ギーティ 8454 モッガラーナ・ヴッティヴィヴァラナパンチカー 8455 トゥーパヴァンサ 8456 ダーターヴァンサ 8457 ダートゥパータヴィラーヴィシニヤー 8458 ダートゥヴァンサ 8459 ハッタヴァナッガラヴィハーラヴァンサ 8460 ジナチャリタヤ 8461 ジナヴァンサディーパン 8462 テーラカターガーター 8463 ミリダ・ティーカー 8464 パダマンジャリー 8465 パダサーダナン 8466 サッダビンドゥパカラナン 8467 カッチャーヤナ・ダートゥマンジューサー 8468 サーマンタクータ・ヴァンナナー
2101 シーラッカンダワッガ・パーリ 2102 マハーワッガ・パーリ（ディーガ） 2103 パーティカワッガ・パーリ	2201 シーラッカンダワッガ・アッタカター 2202 マハーワッガ・アッタカター（ディーガ） 2203 パーティカワッガ・アッタカター	2301 シーラッカンダワッガ・ティーカー 2302 マハーワッガ・ティーカー（ディーガ） 2303 パーティカワッガ・ティーカー 2304 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-1 2305 シーラッカンダワッガ・アビナワティーカー-2
3101 ムーラパンナーサ・パーリ 3102 マッジマパンナーサ・パーリ 3103 ウパリパンナーサ・パーリ	3201 ムーラパンナーサ・アッタカター-1 3202 ムーラパンナーサ・アッタカター-2 3203 マッジマパンナーサ・アッタカター 3204 ウパリパンナーサ・アッタカター	3301 ムーラパンナーサ・ティーカー 3302 マッジマパンナーサ・ティーカー 3303 ウパリパンナーサ・ティーカー
4101 サガーター・ワッガ・パーリ 4102 ニダーナ・ワッガ・パーリ 4103 カンダ・ワッガ・パーリ 4104 サラーヤタナ・ワッガ・パーリ 4105 マハーワッガ・パーリ（サンユッタ）	4201 サガーター・ワッガ・アッタカター 4202 ニダーナ・ワッガ・アッタカター 4203 カンダ・ワッガ・アッタカター 4204 サラーヤタナ・ワッガ・アッタカター 4205 マハーワッガ・アッタカター（サンユッタ）	4301 サガーター・ワッガ・ティーカー 4302 ニダーナ・ワッガ・ティーカー 4303 カンダ・ワッガ・ティーカー 4304 サラーヤタナ・ワッガ・ティーカー 4305 マハーワッガ・ティーカー（サンユッタ）
5101 エーカカニパータ・パーリ 5102 ドゥカニパータ・パーリ 5103 ティカニパータ・パーリ 5104 チャトゥッカニパータ・パーリ 5105 パンチャカニパータ・パーリ 5106 チャッカニパータ・パーリ 5107 サッタカニパータ・パーリ 5108 アッタカーディニパータ・パーリ 5109 ナヴァカニパータ・パーリ 5110 ダサカニパータ・パーリ 5111 エーカーダサカニパータ・パーリ	5201 エーカカニパータ・アッタカター 5202 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・アッタカター 5203 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・アッタカター 5204 アッタカーディニパータ・アッタカター	5301 エーカカニパータ・ティーカー 5302 ドゥカ・ティカ・チャトゥッカニパータ・ティーカー 5303 パンチャカ・チャッカ・サッタカニパータ・ティーカー 5304 アッタカーディニパータ・ティーカー
6101 クッダカパータ・パーリ 6102 ダンマパダ・パーリ 6103 ウダーナ・パーリ 6104 イティヴッタカ・パーリ 6105 スッタニパータ・パーリ 6106 ヴィマーナヴァットゥ・パーリ 6107 ペーヴァットゥ・パーリ 6108 テーラガーター・パーリ 6109 テーリーガーター・パーリ 6110 アパダーナ・パーリ-1 6111 アパダーナ・パーリ-2 6112 ブッダヴァンサ・パーリ 6113 チャリヤーピタカ・パーリ 6114 ジャータカ・パーリ-1 6115 ジャータカ・パーリ-2 6116 マハーニッデーサ・パーリ 6117 チューラニッデーサ・パーリ 6118 パティサンビダーマッガ・パーリ 6119 ネッティッパカラナ・パーリ 6120 ミリンダパンハ・パーリ 6121 ペータコーパデーサ・パーリ	6201 クッダカパータ・アッタカター 6202 ダンマパダ・アッタカター-1 6203 ダンマパダ・アッタカター-2 6204 ウダーナ・アッタカター 6205 イティヴッタカ・アッタカター 6206 スッタニパータ・アッタカター-1 6207 スッタニパータ・アッタカター-2 6208 ヴィマーナヴァットゥ・アッタカター 6209 ペータヴァットゥ・アッタカター 6210 テーラガーター・アッタカター-1 6211 テーラガーター・アッタカター-2 6212 テーリーガーター・アッタカター 6213 アパダーナ・アッタカター-1 6214 アパダーナ・アッタカター-2 6215 ブッダヴァンサ・アッタカター 6216 チャリヤーピタカ・アッタカター 6217 ジャータカ・アッタカター-1 6218 ジャータカ・アッタカター-2 6219 ジャータカ・アッタカター-3 6220 ジャータカ・アッタカター-4 6221 ジャータカ・アッタカター-5 6222 ジャータカ・アッタカター-6 6223 ジャータカ・アッタカター-7 6224 マハーニッデーサ・アッタカター 6225 チューラニッデーサ・アッタカター 6226 パティサンビダーマッガ・アッタカター-1 6227 パティサンビダーマッガ・アッタカター-2 6228 ネッティッパカラナ・アッタカター	6301 ネッティッパカラナ・ティーカー 6302 ネッティヴィバーヴィニー
7101 ダンマサンガニー・パーリ 7102 ヴィバンガ・パーリ 7103 ダートゥカター・パーリ 7104 プッガラパンニャッティ・パーリ 7105 カター・ヴァットゥ・パーリ 7106 ヤマカ・パーリ-1 7107 ヤマカ・パーリ-2 7108 ヤマカ・パーリ-3 7109 パッターナ・パーリ-1 7110 パッターナ・パーリ-2 7111 パッターナ・パーリ-3 7112 パッターナ・パーリ-4 7113 パッターナ・パーリ-5	7201 ダンマサンガニ・アッタカター 7202 サンモーハヴィノーダニー・アッタカター 7203 パンチャパカラナ・アッタカター	7301 ダンマサンガニー・ムーラティーカー 7302 ヴィバンガ・ムーラティーカー 7303 パンチャパカラナ・ムーラティーカー 7304 ダンマサンガニー・アヌティーカー 7305 パンチャパカラナ・アヌティーカー 7306 アビダンマーヴァターロ・ナーマルーパパリッチェード 7307 アビダンマッタ・サンガホ 7308 アビダンマーヴァターラ・プラーナティーカー 7309 アビダンマ・マーティカーパーリ

ខ្មែរ
ព្រះត្រៃបិដកបាលី	អដ្ឋកថា	ដីកា	ផ្សេងទៀត
1101 បារាជិកបាឡិ 1102 បាចិត្តិយបាឡិ 1103 មហាវគ្គបាឡិ (វិន័យ) 1104 ចូឡវគ្គបាឡិ 1105 បរិវារបាឡិ	1201 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-១ 1202 បារាជិកកណ្ឌអដ្ឋកថា-២ 1203 បាចិត្តិយអដ្ឋកថា 1204 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (វិន័យ) 1205 ចូឡវគ្គអដ្ឋកថា 1206 បរិវារអដ្ឋកថា	1301 សារត្ថទីបនីដីកា-១ 1302 សារត្ថទីបនីដីកា-២ 1303 សារត្ថទីបនីដីកា-៣	1401 ទ្វេមាតិកាបាឡិ 1402 វិនយសង្គហអដ្ឋកថា 1403 វជិរពុទ្ធិដីកា 1404 វិមតិវិនោទនីដីកា-១ 1405 វិមតិវិនោទនីដីកា-២ 1406 វិនយាលង្ការដីកា-១ 1407 វិនយាលង្ការដីកា-២ 1408 កង្ខាវិតរណីបុរាណដីកា 1409 វិនយវិនិច្ឆយ-ឧត្តរវិនិច្ឆយ 1410 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-១ 1411 វិនយវិនិច្ឆយដីកា-២ 1412 បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ 1413 ខុទ្ទសិក្ខា-មូលសិក្ខា 8401 វិសុទ្ធិមគ្គ-១ 8402 វិសុទ្ធិមគ្គ-២ 8403 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-១ 8404 វិសុទ្ធិមគ្គ-មហាដីកា-២ 8405 វិសុទ្ធិមគ្គ និទានកថា 8406 ទីឃនិកាយ (បុ-វិ) 8407 មជ្ឈិមនិកាយ (បុ-វិ) 8408 សំយុត្តនិកាយ (បុ-វិ) 8409 អង្គុត្តរនិកាយ (បុ-វិ) 8410 វិនយបិដក (បុ-វិ) 8411 អភិធម្មបិដក (បុ-វិ) 8412 អដ្ឋកថា (បុ-វិ) 8413 និរុត្តិទីបនី 8414 បរមត្ថទីបនី សង្គហមហាដីកាបាឋ 8415 អនុទីបនីបាឋ 8416 បដ្ឋានុទ្ទេស ទីបនីបាឋ 8417 នមក្ការដីកា 8418 មហាបណាមបាឋ 8419 លក្ខណាតោ ពុទ្ធថោមនាគាថា 8420 សុតវន្ទនា 8421 កមលាញ្ជលិ 8422 ជិនាលង្ការ 8423 បជ្ជមធុ 8424 ពុទ្ធគុណគាថាវលី 8425 ចូឡគន្ថវង្ស 8427 សាសនវង្ស 8426 មហាវង្ស 8429 មោគ្គល្លានព្យាករណំ 8428 កច្ចាយនព្យាករណំ 8430 សទ្ទនីតិប្បករណំ (បទមាលា) 8431 សទ្ទនីតិប្បករណំ (ធាតុមាលា) 8432 បទរូបសិទ្ធិ 8433 មោគ្គល្លានបញ្ចិកា 8434 បយោគសិទ្ធិបាឋ 8435 វុត្តោទយបាឋ 8436 អភិធានប្បទីបិកាបាឋ 8437 អភិធានប្បទីបិកាដីកា 8438 សុពោធាលង្ការបាឋ 8439 សុពោធាលង្ការដីកា 8440 បាលាវតារ គណ្ឋិបទត្ថវិនិច្ឆយសារ 8446 កវិទប្បណនីតិ 8447 នីតិមញ្ជរី 8445 ធម្មនីតិ 8444 មហារហនីតិ 8441 លោកនីតិ 8442 សុត្តន្តនីតិ 8443 សូរស្សតិនីតិ 8450 ចាណក្យនីតិ 8448 នរទក្ខទីបនី 8449 ចតុរារក្ខទីបនី 8451 រសវាហិនី 8452 សីមវិសោធនីបាឋ 8453 វេស្សន្តរគីតិ 8454 មោគ្គល្លាន វុត្តិវិវរណបញ្ចិកា 8455 ថូបវង្ស 8456 ទាឋាវង្ស 8457 ធាតុបាឋវិលាសិនិយា 8458 ធាតុវង្ស 8459 ហត្ថវនគល្លវិហារវង្ស 8460 ជិនចរិតយ 8461 ជិនវង្សទីបំ 8462 តេលកដាហគាថា 8463 មិលិទដីកា 8464 បទមញ្ជរី 8465 បទសាធនំ 8466 សទ្ទពិន្ទុបករណំ 8467 កច្ចាយនធាតុមញ្ជុសា 8468 សាមន្តកូដវណ្ណនា
2101 សីលក្ខន្ធវគ្គបាឡិ 2102 មហាវគ្គបាឡិ (ទីឃ) 2103 បាថិកវគ្គបាឡិ	2201 សីលក្ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 2202 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (ទីឃ) 2203 បាថិកវគ្គអដ្ឋកថា	2301 សីលក្ខន្ធវគ្គដីកា 2302 មហាវគ្គដីកា (ទីឃ) 2303 បាថិកវគ្គដីកា 2304 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-១ 2305 សីលក្ខន្ធវគ្គ-អភិនវដីកា-២
3101 មូលបណ្ណាសបាឡិ 3102 មជ្ឈិមបណ្ណាសបាឡិ 3103 ឧបរិបណ្ណាសបាឡិ	3201 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-១ 3202 មូលបណ្ណាសអដ្ឋកថា-២ 3203 មជ្ឈិមបណ្ណាសអដ្ឋកថា 3204 ឧបរិបណ្ណាសអដ្ឋកថា	3301 មូលបណ្ណាសដីកា 3302 មជ្ឈិមបណ្ណាសដីកា 3303 ឧបរិបណ្ណាសដីកា
4101 សគាថាវគ្គបាឡិ 4102 និទានវគ្គបាឡិ 4103 ខន្ធវគ្គបាឡិ 4104 សឡាយតនវគ្គបាឡិ 4105 មហាវគ្គបាឡិ (សំយុត្ត)	4201 សគាថាវគ្គអដ្ឋកថា 4202 និទានវគ្គអដ្ឋកថា 4203 ខន្ធវគ្គអដ្ឋកថា 4204 សឡាយតនវគ្គអដ្ឋកថា 4205 មហាវគ្គអដ្ឋកថា (សំយុត្ត)	4301 សគាថាវគ្គដីកា 4302 និទានវគ្គដីកា 4303 ខន្ធវគ្គដីកា 4304 សឡាយតនវគ្គដីកា 4305 មហាវគ្គដីកា (សំយុត្ត)
5101 ឯកកនិបាតបាឡិ 5102 ទុកនិបាតបាឡិ 5103 តិកនិបាតបាឡិ 5104 ចតុក្កនិបាតបាឡិ 5105 បញ្ចកនិបាតបាឡិ 5106 ឆក្កនិបាតបាឡិ 5107 សត្តកនិបាតបាឡិ 5108 អដ្ឋកាទិនិបាតបាឡិ 5109 នវកនិបាតបាឡិ 5110 ទសកនិបាតបាឡិ 5111 ឯកាទសកនិបាតបាឡិ	5201 ឯកកនិបាតអដ្ឋកថា 5202 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតអដ្ឋកថា 5203 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតអដ្ឋកថា 5204 អដ្ឋកាទិនិបាតអដ្ឋកថា	5301 ឯកកនិបាតដីកា 5302 ទុក-តិក-ចតុក្កនិបាតដីកា 5303 បញ្ចក-ឆក្ក-សត្តកនិបាតដីកា 5304 អដ្ឋកាទិនិបាតដីកា
6101 ខុទ្ទកបាឋបាឡិ 6102 ធម្មបទបាឡិ 6103 ឧទានបាឡិ 6104 ឥតិវុត្តកបាឡិ 6105 សុត្តនិបាតបាឡិ 6106 វិមានវត្ថុបាឡិ 6107 បេតវត្ថុបាឡិ 6108 ថេរគាថាបាឡិ 6109 ថេរីគាថាបាឡិ 6110 អបទានបាឡិ-១ 6111 អបទានបាឡិ-២ 6112 ពុទ្ធវង្សបាឡិ 6113 ចរិយាបិដកបាឡិ 6114 ជាតកបាឡិ-១ 6115 ជាតកបាឡិ-២ 6116 មហានិទ្ទេសបាឡិ 6117 ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ 6118 បដិសម្ភិទាមគ្គបាឡិ 6119 នេត្តិប្បករណបាឡិ 6120 មិលិន្ទបញ្ហាបាឡិ 6121 បេដកោបទេសបាឡិ	6201 ខុទ្ទកបាឋអដ្ឋកថា 6202 ធម្មបទអដ្ឋកថា-១ 6203 ធម្មបទអដ្ឋកថា-២ 6204 ឧទានអដ្ឋកថា 6205 ឥតិវុត្តកអដ្ឋកថា 6206 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-១ 6207 សុត្តនិបាតអដ្ឋកថា-២ 6208 វិមានវត្ថុអដ្ឋកថា 6209 បេតវត្ថុអដ្ឋកថា 6210 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-១ 6211 ថេរគាថាអដ្ឋកថា-២ 6212 ថេរីគាថាអដ្ឋកថា 6213 អបទានអដ្ឋកថា-១ 6214 អបទានអដ្ឋកថា-២ 6215 ពុទ្ធវង្សអដ្ឋកថា 6216 ចរិយាបិដកអដ្ឋកថា 6217 ជាតកអដ្ឋកថា-១ 6218 ជាតកអដ្ឋកថា-២ 6219 ជាតកអដ្ឋកថា-៣ 6220 ជាតកអដ្ឋកថា-៤ 6221 ជាតកអដ្ឋកថា-៥ 6222 ជាតកអដ្ឋកថា-៦ 6223 ជាតកអដ្ឋកថា-៧ 6224 មហានិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6225 ចូឡនិទ្ទេសអដ្ឋកថា 6226 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-១ 6227 បដិសម្ភិទាមគ្គអដ្ឋកថា-២ 6228 នេត្តិប្បករណអដ្ឋកថា	6301 នេត្តិប្បករណដីកា 6302 នេត្តិវិភាវិនី
7101 ធម្មសង្គណីបាឡិ 7102 វិភង្គបាឡិ 7103 ធាតុកថាបាឡិ 7104 បុគ្គលបញ្ញត្តិបាឡិ 7105 កថាវត្ថុបាឡិ 7106 យមកបាឡិ-១ 7107 យមកបាឡិ-២ 7108 យមកបាឡិ-៣ 7109 បដ្ឋានបាឡិ-១ 7110 បដ្ឋានបាឡិ-២ 7111 បដ្ឋានបាឡិ-៣ 7112 បដ្ឋានបាឡិ-៤ 7113 បដ្ឋានបាឡិ-៥	7201 ធម្មសង្គណិអដ្ឋកថា 7202 សម្មោហវិនោទនីអដ្ឋកថា 7203 បញ្ចបករណអដ្ឋកថា	7301 ធម្មសង្គណី-មូលដីកា 7302 វិភង្គ-មូលដីកា 7303 បញ្ចបករណ-មូលដីកា 7304 ធម្មសង្គណី-អនុដីកា 7305 បញ្ចបករណ-អនុដីកា 7306 អភិធម្មាវតារោ-នាមរូបបរិច្ឆេទោ 7307 អភិធម្មត្ថសង្គហោ 7308 អភិធម្មាវតារ-បុរាណដីកា 7309 អភិធម្មមាតិកាបាឡិ

한국인
팔리 대장경	주석서	부주석서	기타
1101 빠라지카 빨리 1102 빠찟띠야 빨리 1103 마하왁가 빨리 (비나야) 1104 출라왁가 빨리 1105 빠리와라 빨리	1201 빠라지까깐다 앗타카타-1 1202 빠라지까깐다 앗타카타-2 1203 빠찟띠야 앗타카타 1204 마하왁가 앗타카타 (비나야) 1205 출라왁가 앗타카타 1206 빠리와라 앗타카타	1301 사랏타디빠니 띠까-1 1302 사랏타디빠니 띠까-2 1303 사랏타디빠니 띠까-3	1401 드베마띠까빨리 1402 위나야상가하 앗타카타 1403 와지라붓디 띠까 1404 위마띠위노다니 띠까-1 1405 위마띠위노다니 띠까-2 1406 위나야랑까라 띠까-1 1407 위나야랑까라 띠까-2 1408 깡카위따라니뿌라나 띠까 1409 위나야위닛차야-웃따라위닛차야 1410 위나야위닛차야 띠까-1 1411 위나야위닛차야 띠까-2 1412 빠찟땨디요자나빨리 1413 쿳닷시카-물라시카 8401 위숟디막가-1 8402 위숟디막가-2 8403 위숟디막가-마하띠까-1 8404 위숟디막가-마하띠까-2 8405 위숟디막가 니다나까타 8406 디가니까야 (뿌-위) 8407 맛지마니까야 (뿌-위) 8408 삼윳따니까야 (뿌-위) 8409 앙굳따라니까야 (뿌-위) 8410 위나야삐따까 (뿌-위) 8411 아비담마삐따까 (뿌-위) 8412 앗타카타 (뿌-위) 8413 니룻띠디빠니 8414 빠라맛타디빠니 상가하마하띠까빠타 8415 아누디빠니빠타 8416 빳타누ㄸ데사 디빠니빠타 8417 나막까라띠까 8418 마하빠나마빠타 8419 락카나또 붓다토마나가타 8420 수타완다나 8421 까말란자리 8422 지나랑까라 8423 빳자마두 8424 붓다구나가타왈리 8425 출라간타왕사 8427 사사나왕사 8426 마하왕사 8429 목갈라나뱌까라낭 8428 깟차야나뱌까라낭 8430 삿다니띠빠까라낭 (빠다말라) 8431 삿다니띠빠까라낭 (다두말라) 8432 빠다루빠싣디 8433 목갈라나빤찌까 8434 빠요가싣디빠타 8435 붇또다야빠타 8436 아비다나빠디피까빠타 8437 아비다나빠디피까띠까 8438 수보다랑까라빠타 8439 수보다랑까라띠까 8440 발라와따라 간티빠닷타위닛차야사라 8446 까위닷빠나니띠 8447 니띠만자리 8445 담마니띠 8444 마하라하니띠 8441 로까니띠 8442 숫딴따니띠 8443 수랏사띠니띠 8450 짜낙야니띠 8448 나라닥카디빠니 8449 짜뚜라락카디빠니 8451 라사와히니 8452 시마위소다니빠타 8453 웨산따라기띠 8454 목갈라나 붇띠위와라나빤찌까 8455 투빠왕사 8456 다타왕사 8457 다두빠타윌라시니야 8458 다두왕사 8459 핟타와나갈라위하라왕사 8460 지나짜리따야 8461 지나왕사디빵 8462 떼라까타하가타 8463 밀리다띠까 8464 빠다만자리 8465 빠다사다낭 8466 삿다빈두빠까라낭 8467 깟차야나다두만주사 8468 사만따꿋타완나나
2101 실락칸다왁가 빨리 2102 마하왁가 빨리 (디가) 2103 빠티까왁가 빨리	2201 실락칸다왁가 앗타카타 2202 마하왁가 앗타카타 (디가) 2203 빠티까왁가 앗타카타	2301 실락칸다왁가 띠까 2302 마하왁가 띠까 (디가) 2303 빠티까왁가 띠까 2304 실락칸다왁가-아비나와띠까-1 2305 실락칸다왁가-아비나와띠까-2
3101 물라빤나사 빨리 3102 맛지마빤나사 빨리 3103 우빠리빤나사 빨리	3201 물라빤나사 앗타카타-1 3202 물라빤나사 앗타카타-2 3203 맛지마빤나사 앗타카타 3204 우빠리빤나사 앗타카타	3301 물라빤나사 띠까 3302 맛지마빤나사 띠까 3303 우빠리빤나사 띠까
4101 사가타왁가 빨리 4102 니다나왁가 빨리 4103 칸다왁가 빨리 4104 살라야따나왁가 빨리 4105 마하왁가 빨리 (삼윳따)	4201 사가타왁가 앗타카타 4202 니다나왁가 앗타카타 4203 칸다왁가 앗타카타 4204 살라야따나왁가 앗타카타 4205 마하왁가 앗타카타 (삼윳따)	4301 사가타왁가 띠까 4302 니다나왁가 띠까 4303 칸다왁가 띠까 4304 살라야따나왁가 띠까 4305 마하왁가 띠까 (삼윳따)
5101 에까까니빠따 빨리 5102 두까니빠따 빨리 5103 띠까니빠따 빨리 5104 짜뚝까니빠따 빨리 5105 빤짜까니빠따 빨리 5106 착까니빠따 빨리 5107 삿따까니빠따 빨리 5108 앗타까디니빠따 빨리 5109 나와까니빠따 빨리 5110 다사까니빠따 빨리 5111 에까다사까니빠따 빨리	5201 에까까니빠따 앗타카타 5202 두까-띠까-짜뚝까니빠따 앗타카타 5203 빤짜까-착까-삿따까니빠따 앗타카타 5204 앗타까디니빠따 앗타카타	5301 에까까니빠따 띠까 5302 두까-띠까-짜뚝까니빠따 띠까 5303 빤짜까-착까-삿따까니빠따 띠까 5304 앗타까디니빠따 띠까
6101 쿳닥까빠타 빨리 6102 담마빠다 빨리 6103 우다나 빨리 6104 이띠웃따까 빨리 6105 숫따니빠따 빨리 6106 위마나왓투 빨리 6107 베따왓투 빨리 6108 테라가타 빨리 6109 테리가타 빨리 6110 아빠다나 빨리-1 6111 아빠다나 빨리-2 6112 붓다왕사 빨리 6113 짜리야삐따까 빨리 6114 자따까 빨리-1 6115 자따까 빨리-2 6116 마하닷데사 빨리 6117 출라닷데사 빨리 6118 빠티삼비다막가 빨리 6119 넷띠빠까라나 빨리 6120 밀린다빤하 빨리 6121 뻬따꼬빠데사 빨리	6201 쿳닥까빠타 앗타카타 6202 담마빠다 앗타카타-1 6203 담마빠다 앗타카타-2 6204 우다나 앗타카타 6205 이띠웃따까 앗타카타 6206 숫따니빠따 앗타카타-1 6207 숫따니빠따 앗타카타-2 6208 위마나왓투 앗타카타 6209 베따왓투 앗타카타 6210 테라가타 앗타카타-1 6211 테라가타 앗타카타-2 6212 테리가타 앗타카타 6213 아빠다나 앗타카타-1 6214 아빠다나 앗타카타-2 6215 붓다왕사 앗타카타 6216 짜리야삐따까 앗타카타 6217 자따까 앗타카타-1 6218 자따까 앗타카타-2 6219 자따까 앗타카타-3 6220 자따까 앗타카타-4 6221 자따까 앗타카타-5 6222 자따까 앗타카타-6 6223 자따까 앗타카타-7 6224 마하닷데사 앗타카타 6225 출라닷데사 앗타카타 6226 빠티삼비다막가 앗타카타-1 6227 빠티삼비다막가 앗타카타-2 6228 넷띠빠까라나 앗타카타	6301 넷띠빠까라나 띠까 6302 넷띠위바비니
7101 담마상가니 빨리 7102 위방가 빨리 7103 다뚜까타 빨리 7104 뿍갈라빤냣띠 빨리 7105 까타왓투 빨리 7106 야마까 빨리-1 7107 야마까 빨리-2 7108 야마까 빨리-3 7109 빳타나 빨리-1 7110 빳타나 빨리-2 7111 빳타나 빨리-3 7112 빳타나 빨리-4 7113 빳타나 빨리-5	7201 담마상가니 앗타카타 7202 삼모하위노다니 앗타카타 7203 빤짜빠까라나 앗타카타	7301 담마상가니-물라띠까 7302 위방가-물라띠까 7303 빤짜빠까라나-물라띠까 7304 담마상가니-아누띠까 7305 빤짜빠까라나-아누띠까 7306 아비담마와따로-나마루빠빠릳체도 7307 아비담맛타상가호 7308 아비담마와따라-뿌라나띠까 7309 아비담마마띠까빨리

ອັກສອນລາວ
ປາລີ	ອັດຖະກະຖາ	ຏີກາ	ອັນຍາ
1101 ປາຣາຊິກະ ປາລີ 1102 ປາຈິດຕິຍະ ປາລີ 1103 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ວິໄນ) 1104 ຈູລະວັກຄະ ປາລີ 1105 ປະລິວາລະ ປາລີ	1201 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-1 1202 ປາຣາຊິກະກັນທະ ອັດຖະກະຖາ-2 1203 ປາຈິດຕິຍະ ອັດຖະກະຖາ 1204 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ວິໄນ) 1205 ຈູລະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 1206 ປະລິວາລະ ອັດຖະກະຖາ	1301 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-1 1302 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-2 1303 ສາຣັດຖະທີປະນີ ຏີກາ-3	1401 ທເວມາຕິກາປາລີ 1402 ວິນະຍະສັງຄະຫະ ອັດຖະກະຖາ 1403 ວະຊິລະພຸດທິ ຏີກາ 1404 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-1 1405 ວິມະຕິວິໂນທະນີ ຏີກາ-2 1406 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-1 1407 ວິນະຍາລັງກາລະ ຏີກາ-2 1408 ກັງຂາວິຕະຣະນີປຸຣານະ ຏີກາ 1409 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ-ອຸຕຕະຣະວິນິດສະຍະ 1410 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-1 1411 ວິນະຍະວິນິດສະຍະ ຏີກາ-2 1412 ປາຈິຕະຍາທິໂຍຊະນາປາລີ 1413 ຂຸທະທະສິກຂາ-ມູລະສິກຂາ 8401 ວິສຸດທິມັກຄະ-1 8402 ວິສຸດທິມັກຄະ-2 8403 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-1 8404 ວິສຸດທິມັກຄະ-ມະຫາຏີກາ-2 8405 ວິສຸດທິມັກຄະ ນິທານະກະຖາ 8406 ທີຆະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8407 ມັດຊິມະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8408 ສັງຍຸຕຕະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8409 ອັງຄຸຕຕະລະນິກາຍະ (ປຸ-ວິ) 8410 ວິນະຍະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8411 ອະພິທັມມະປິຕະກະ (ປຸ-ວິ) 8412 ອັດຖະກະຖາ (ປຸ-ວິ) 8413 ນິລຸຕຕິທີປະນີ 8414 ປະຣະມັດຖະທີປະນີ ສັງຄະຫະມະຫາຏີກາປາຖະ 8415 ອະນຸທີປະນີປາຖະ 8416 ປັດຖານຸທເທສະ ທີປະນີປາຖະ 8417 ນະມັກກາລະຏີກາ 8418 ມະຫາປະຖາມະປາຖະ 8419 ລັກຂະນາໂຕ ພຸດທະຖະມະນາຄາຖາ 8420 ສຸຕະວັນທະນາ 8421 ກະມະລາຍຈະລິ 8422 ຊິນາລັງກາລະ 8423 ປັດຊະມະທຸ 8424 ພຸດທະຄຸນະຄາຖາວະລີ 8425 ຈູລະຄັນຖະວັງສະ 8426 ມະຫາວັງສະ 8427 ສາສະນະວັງສະ 8428 ກັດຈາຍະນະພະຍາກະລະນັງ 8429 ມົກຄັນທານະພະຍາກະລະນັງ 8430 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ປະທະມາລາ) 8431 ສັດທະນີຕິປະກະລະນັງ (ຘາຕຸມາລາ) 8432 ປະທະຣູປະສິດທິ 8433 ໂມຄັນທານະປັນຈິກາ 8434 ປະໂຍຄະສິດທິປາຖະ 8435 ວຸຕະໂທຍະປາຖະ 8436 ອະພິທານະປະປະທີປິກາປາຖະ 8437 ອະພິທານະປະປະທີປິກາຏີກາ 8438 ສຸໂພທາລັງກາລະປາຖະ 8439 ສຸໂພທາລັງກາລະຏີກາ 8440 ພາລາວະຕາລະ ຄັນຖິປະທັດຖະວິນິດສະຍະສາລະ 8441 ໂລກະນີຕິ 8442 ສຸດຕັນຕະນີຕິ 8443 ສູລັດສະຕິນີຕິ 8444 ມະຫາລະຫະນີຕິ 8445 ທັມມະນີຕິ 8446 ກະວິທັບປະຖານີຕິ 8447 ນີຕິມັນຊະລີ 8448 ນະລະທັກຂະທີປະນີ 8449 ຈະຕຸຣາລັກຂະທີປະນີ 8450 ຈານັກຍະນີຕິ 8451 ລະສະວາຫິນີ 8452 ສີມາວິໂສທະນີປາຖະ 8453 ເວສສັນຕະລະຄີຕິ 8454 ໂມຄັນທານະ ວຸຕຕິວິວະລະນະປັນຈິກາ 8455 ຖູປະວັງສະ 8456 ທາຐາວັງສະ 8457 ຘາຕຸປາຖະວິລາສິນີຍາ 8458 ຘາຕຸວັງສະ 8459 ຫັດຖະວະນະຄັນລະວິຫາລະວັງສະ 8460 ຊິນະຈະລິຕະຍະ 8461 ຊິນະວັງສະທີປັງ 8462 ເຕລະກະຕາຫາຄາຖາ 8463 ມິລິທະຏີກາ 8464 ປະທະມັນຊະລີ 8465 ປະທະສາຘະນັງ 8466 ສັດທະພິນທຸປະກະລະນັງ 8467 ກັດຈາຍະນະຘາຕຸມັນຊຸສາ 8468 ສາມັນຕະກູຏະວັນນະນາ
2101 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 2102 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ທີຆະ) 2103 ປາຖິກະວັກຄະ ປາລີ	2201 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 2202 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ທີຆະ) 2203 ປາຖິກະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ	2301 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 2302 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ທີຆະ) 2303 ປາຖິກະວັກຄະ ຏີກາ 2304 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-1 2305 ສີລັກຂັນທະວັກຄະ-ອະພິນະວະຏີກາ-2
3101 ມູລະປັນຍາສະ ປາລີ 3102 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ປາລີ 3103 ອຸປະລິປັນຍາສະ ປາລີ	3201 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-1 3202 ມູລະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ-2 3203 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ 3204 ອຸປະລິປັນຍາສະ ອັດຖະກະຖາ	3301 ມູລະປັນຍາສະ ຏີກາ 3302 ມັດຊິມະປັນຍາສະ ຏີກາ 3303 ອຸປະລິປັນຍາສະ ຏີກາ
4101 ສະຄາຖາວັກຄະ ປາລີ 4102 ນິທານະວັກຄະ ປາລີ 4103 ຂັນທະວັກຄະ ປາລີ 4104 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ປາລີ 4105 ມະຫາວັກຄະ ປາລີ (ສັງຍຸຕຕະ)	4201 ສະຄາຖາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4202 ນິທານະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4203 ຂັນທະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4204 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ 4205 ມະຫາວັກຄະ ອັດຖະກະຖາ (ສັງຍຸຕຕະ)	4301 ສະຄາຖາວັກຄະ ຏີກາ 4302 ນິທານະວັກຄະ ຏີກາ 4303 ຂັນທະວັກຄະ ຏີກາ 4304 ສະຫຼາຍາຕະນະວັກຄະ ຏີກາ 4305 ມະຫາວັກຄະ ຏີກາ (ສັງຍຸຕຕະ)
5101 ເອກະກະນິປາຕະ ປາລີ 5102 ທຸກະນິປາຕະ ປາລີ 5103 ຕິກະນິປາຕະ ປາລີ 5104 ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ປາລີ 5105 ປັຈຈະກະນິປາຕະ ປາລີ 5106 ຉັກກະນິປາຕະ ປາລີ 5107 ສັດຕະກະນິປາຕະ ປາລີ 5108 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ປາລີ 5109 ນະວະກະນິປາຕະ ປາລີ 5110 ທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ 5111 ເອກາທະສະກະນິປາຕະ ປາລີ	5201 ເອກະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5202 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5203 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ 5204 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ	5301 ເອກະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5302 ທຸກະ-ຕິກະ-ຈະຕຸກກະນິປາຕະ ຏີກາ 5303 ປັຈຈະກະ-ຉັກກະ-ສັດຕະກະນິປາຕະ ຏີກາ 5304 ອັດຖະກາທິນິປາຕະ ຏີກາ
6101 ຂຸທະທະກະປາຖະ ປາລີ 6102 ທຳມະປະທະ ປາລີ 6103 ອຸທານະ ປາລີ 6104 ອິຕິວຸຕຕະກະ ປາລີ 6105 ສຸດຕະນິປາຕະ ປາລີ 6106 ວິມານະວັດຖຸ ປາລີ 6107 ເປຕະວັດຖຸ ປາລີ 6108 ເຖລະຄາຖາ ປາລີ 6109 ເຖລີຄາຖາ ປາລີ 6110 ອະປະທານະ ປາລີ-1 6111 ອະປະທານະ ປາລີ-2 6112 ພຸດທະວັງສະ ປາລີ 6113 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ປາລີ 6114 ຊາຕະກະ ປາລີ-1 6115 ຊາຕະກະ ປາລີ-2 6116 ມະຫານິທເທສະ ປາລີ 6117 ຈູລະນິທເທສະ ປາລີ 6118 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ປາລີ 6119 ເນຕຕິປະກະລະນະ ປາລີ 6120 ມິລິນທະປັນຫາ ປາລີ 6121 ເປຏະກົປເທສະ ປາລີ	6201 ຂຸທະທະກະປາຖະ ອັດຖະກະຖາ 6202 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-1 6203 ທຳມະປະທະ ອັດຖະກະຖາ-2 6204 ອຸທານະ ອັດຖະກະຖາ 6205 ອິຕິວຸຕຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6206 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-1 6207 ສຸດຕະນິປາຕະ ອັດຖະກະຖາ-2 6208 ວິມານະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6209 ເປຕະວັດຖຸ ອັດຖະກະຖາ 6210 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-1 6211 ເຖລະຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ-2 6212 ເຖລີຄາຖາ ອັດຖະກະຖາ 6213 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-1 6214 ອະປະທານະ ອັດຖະກະຖາ-2 6215 ພຸດທະວັງສະ ອັດຖະກະຖາ 6216 ຈະຣິຍາປິຕະກະ ອັດຖະກະຖາ 6217 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-1 6218 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-2 6219 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-3 6220 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-4 6221 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-5 6222 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-6 6223 ຊາຕະກະ ອັດຖະກະຖາ-7 6224 ມະຫານິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6225 ຈູລະນິທເທສະ ອັດຖະກະຖາ 6226 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-1 6227 ປະຕິສັມພິທາມັກຄະ ອັດຖະກະຖາ-2 6228 ເນຕຕິປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ	6301 ເນຕຕິປະກະລະນະ ຏີກາ 6302 ເນຕຕິວິພາວິນີ
7101 ທຳມະສັງຄະນີ ປາລີ 7102 ວິພັງຄະ ປາລີ 7103 ຘາຕຸກະຖາ ປາລີ 7104 ປຸກຄະລະປັນຍັດຕິ ປາລີ 7105 ກະຖາວັດຖຸ ປາລີ 7106 ຍະມະກະ ປາລີ-1 7107 ຍະມະກະ ປາລີ-2 7108 ຍະມະກະ ປາລີ-3 7109 ປັດຖານະ ປາລີ-1 7110 ປັດຖານະ ປາລີ-2 7111 ປັດຖານະ ປາລີ-3 7112 ປັດຖານະ ປາລີ-4 7113 ປັດຖານະ ປາລີ-5	7201 ທຳມະສັງຄະນິ ອັດຖະກະຖາ 7202 ສັມໂມຫະວິໂນທະນີ ອັດຖະກະຖາ 7203 ປັຈຈະປະກະລະນະ ອັດຖະກະຖາ	7301 ທຳມະສັງຄະນີ-ມູລະຏີກາ 7302 ວິພັງຄະ-ມູລະຏີກາ 7303 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ມູລະຏີກາ 7304 ທຳມະສັງຄະນີ-ອະນຸຏີກາ 7305 ປັຈຈະປະກະລະນະ-ອະນຸຏີກາ 7306 ອະພິທັມມາວະຕາໂຣ-ນາມະຣູປະປະຣິຈເທໂທ 7307 ອະພິທັມມັດຖະສັງຄະໂຫ 7308 ອະພິທັມມາວະຕາລະ-ປຸຣານະຏີກາ 7309 ອະພິທັມມາມາຕິກາປາລີ

मराठी
पाळी	अट्ठकथा	टीका	अन्य
1101 पाराजिक पाळी 1102 पाचित्तिय पाळी 1103 महावग्ग पाळी (विनय) 1104 चूळवग्ग पाळी 1105 परिवार पाळी	1201 पाराजिककंड अट्ठकथा-१ 1202 पाराजिककंड अट्ठकथा-२ 1203 पाचित्तिय अट्ठकथा 1204 महावग्ग अट्ठकथा (विनय) 1205 चूळवग्ग अट्ठकथा 1206 परिवार अट्ठकथा	1301 सारत्थदीपनी टीका-१ 1302 सारत्थदीपनी टीका-२ 1303 सारत्थदीपनी टीका-३	1401 द्वेमातिकापाळी 1402 विनयसंगह अट्ठकथा 1403 वजिरबुद्धि टीका 1404 विमतिविनोदनी टीका-१ 1405 विमतिविनोदनी टीका-२ 1406 विनयालंकार टीका-१ 1407 विनयालंकार टीका-२ 1408 कंखावितरणीपुराण टीका 1409 विनयविनिच्छय-उत्तरविनिच्छय 1410 विनयविनिच्छय टीका-१ 1411 विनयविनिच्छय टीका-२ 1412 पाचित्यादियोजनापाळी 1413 खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा 8401 विसुद्धिमग्ग-१ 8402 विसुद्धिमग्ग-२ 8403 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-१ 8404 विसुद्धिमग्ग-महाटीका-२ 8405 विसुद्धिमग्ग निदानकथा 8406 दीघनिकाय (पु-वि) 8407 मज्झिमनिकाय (पु-वि) 8408 संयुत्तनिकाय (पु-वि) 8409 अंगुत्तरनिकाय (पु-वि) 8410 विनयपिटक (पु-वि) 8411 अभिधम्मपिटक (पु-वि) 8412 अट्ठकथा (पु-वि) 8413 निरुत्तिदीपनी 8414 परमत्थदीपनी संगहमहाटीकापाठ 8415 अनुदीपनीपाठ 8416 पट्ठानुद्देस दीपनीपाठ 8417 नमक्कारटीका 8418 महापणामपाठ 8419 लक्खणातो बुद्धथोमनागाथा 8420 सुतवंदना 8421 कमलांजलि 8422 जिनालंकार 8423 पज्जमधु 8424 बुद्धगुणगाथावली 8425 चूळगंथवंस 8426 महावंस 8427 सासनवंस 8428 कच्चायनव्याकरणं 8429 मोग्गल्लानव्याकरणं 8430 सद्दनीतिप्पकरणं (पदमाला) 8431 सद्दनीतिप्पकरणं (धातुमाला) 8432 पदरूपसिद्धि 8433 मोग्गल्लानपंचिका 8434 पयोगसिद्धिपाठ 8435 वुत्तोदयपाठ 8436 अभिधानप्पदीपिकापाठ 8437 अभिधानप्पदीपिकाटीका 8438 सुबोधालंकारपाठ 8439 सुबोधालंकारटीका 8440 बालावतार गंठिपदत्थविनिच्छयसार 8441 लोकनीति 8442 सुत्तंतनीति 8443 सूरस्सतीनीति 8444 महारहनीति 8445 धम्मनीति 8446 कविदप्पणनीति 8447 नीतिमंजरी 8448 नरदक्खदीपनी 8449 चतुरारक्खदीपनी 8450 चाणक्यनीति 8451 रसवाहिनी 8452 सीमाविसोधनीपाठ 8453 वेस्संतरगीति 8454 मोग्गल्लान वुत्तिविवरणपंचिका 8455 थूपवंस 8456 दाठावंस 8457 धातुपाठविलासिनिया 8458 धातुवंस 8459 हत्थवनगल्लविहारवंस 8460 जिनचरितय 8461 जिनवंसदीपं 8462 तेलकटाहगाथा 8463 मिलिदटीका 8464 पदमंजरी 8465 पदसाधनं 8466 सद्दबिंदुपकरणं 8467 कच्चायनधातुमंजुसा 8468 सामंतकूटवण्णना
2101 सीलक्खंधवग्ग पाळी 2102 महावग्ग पाळी (दीघ) 2103 पाथिकवग्ग पाळी	2201 सीलक्खंधवग्ग अट्ठकथा 2202 महावग्ग अट्ठकथा (दीघ) 2203 पाथिकवग्ग अट्ठकथा	2301 सीलक्खंधवग्ग टीका 2302 महावग्ग टीका (दीघ) 2303 पाथिकवग्ग टीका 2304 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-१ 2305 सीलक्खंधवग्ग-अभिनवटीका-२
3101 मूलपण्णास पाळी 3102 मज्झिमपण्णास पाळी 3103 उपरिपण्णास पाळी	3201 मूलपण्णास अट्ठकथा-१ 3202 मूलपण्णास अट्ठकथा-२ 3203 मज्झिमपण्णास अट्ठकथा 3204 उपरिपण्णास अट्ठकथा	3301 मूलपण्णास टीका 3302 मज्झिमपण्णास टीका 3303 उपरिपण्णास टीका
4101 सगाथावग्ग पाळी 4102 निदानवग्ग पाळी 4103 खंधवग्ग पाळी 4104 सळायतनवग्ग पाळी 4105 महावग्ग पाळी (संयुत्त)	4201 सगाथावग्ग अट्ठकथा 4202 निदानवग्ग अट्ठकथा 4203 खंधवग्ग अट्ठकथा 4204 सळायतनवग्ग अट्ठकथा 4205 महावग्ग अट्ठकथा (संयुत्त)	4301 सगाथावग्ग टीका 4302 निदानवग्ग टीका 4303 खंधवग्ग टीका 4304 सळायतनवग्ग टीका 4305 महावग्ग टीका (संयुत्त)
5101 एककनिपात पाळी 5102 दुकनिपात पाळी 5103 तिकनिपात पाळी 5104 चतुक्कनिपात पाळी 5105 पंचकनिपात पाळी 5106 छक्कनिपात पाळी 5107 सत्तकनिपात पाळी 5108 अट्ठकादिनिपात पाळी 5109 नवकनिपात पाळी 5110 दसकनिपात पाळी 5111 एकादसकनिपात पाळी	5201 एककनिपात अट्ठकथा 5202 दुक-तिक-चतुक्कनिपात अट्ठकथा 5203 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात अट्ठकथा 5204 अट्ठकादिनिपात अट्ठकथा	5301 एककनिपात टीका 5302 दुक-तिक-चतुक्कनिपात टीका 5303 पंचक-छक्क-सत्तकनिपात टीका 5304 अट्ठकादिनिपात टीका
6101 खुद्दकपाठ पाळी 6102 धम्मपद पाळी 6103 उदान पाळी 6104 इतिवुत्तक पाळी 6105 सुत्तनिपात पाळी 6106 विमानवत्थु पाळी 6107 पेतवत्थु पाळी 6108 थेरगाथा पाळी 6109 थेरीगाथा पाळी 6110 अपदान पाळी-१ 6111 अपदान पाळी-२ 6112 बुद्धवंस पाळी 6113 चरियापिटक पाळी 6114 जातक पाळी-१ 6115 जातक पाळी-२ 6116 महानिद्देस पाळी 6117 चूळनिद्देस पाळी 6118 पटिसंभिदामग्ग पाळी 6119 नेत्तिप्पकरण पाळी 6120 मिलिंदपंह पाळी 6121 पेटकोपदेस पाळी	6201 खुद्दकपाठ अट्ठकथा 6202 धम्मपद अट्ठकथा-१ 6203 धम्मपद अट्ठकथा-२ 6204 उदान अट्ठकथा 6205 इतिवुत्तक अट्ठकथा 6206 सुत्तनिपात अट्ठकथा-१ 6207 सुत्तनिपात अट्ठकथा-२ 6208 विमानवत्थु अट्ठकथा 6209 पेतवत्थु अट्ठकथा 6210 थेरगाथा अट्ठकथा-१ 6211 थेरगाथा अट्ठकथा-२ 6212 थेरीगाथा अट्ठकथा 6213 अपदान अट्ठकथा-१ 6214 अपदान अट्ठकथा-२ 6215 बुद्धवंस अट्ठकथा 6216 चरियापिटक अट्ठकथा 6217 जातक अट्ठकथा-१ 6218 जातक अट्ठकथा-२ 6219 जातक अट्ठकथा-३ 6220 जातक अट्ठकथा-४ 6221 जातक अट्ठकथा-५ 6222 जातक अट्ठकथा-६ 6223 जातक अट्ठकथा-७ 6224 महानिद्देस अट्ठकथा 6225 चूळनिद्देस अट्ठकथा 6226 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-१ 6227 पटिसंभिदामग्ग अट्ठकथा-२ 6228 नेत्तिप्पकरण अट्ठकथा	6301 नेत्तिप्पकरण टीका 6302 नेत्तिविभाविनी
7101 धम्मसंगणी पाळी 7102 विभंग पाळी 7103 धातुकथा पाळी 7104 पुग्गलपंयत्ति पाळी 7105 कथावत्थु पाळी 7106 यमक पाळी-१ 7107 यमक पाळी-२ 7108 यमक पाळी-३ 7109 पट्ठान पाळी-१ 7110 पट्ठान पाळी-२ 7111 पट्ठान पाळी-३ 7112 पट्ठान पाळी-४ 7113 पट्ठान पाळी-५	7201 धम्मसंगणि अट्ठकथा 7202 सम्मोहविनोदनी अट्ठकथा 7203 पंचपकरण अट्ठकथा	7301 धम्मसंगणी-मूलटीका 7302 विभंग-मूलटीका 7303 पंचपकरण-मूलटीका 7304 धम्मसंगणी-अनुटीका 7305 पंचपकरण-अनुटीका 7306 अभिधम्मावतारो-नामरूपपरिच्छेदो 7307 अभिधम्मत्थसंगहो 7308 अभिधम्मावतार-पुराणटीका 7309 अभिधम्ममातिकापाळी

မြန်မာ
ပါဠိတော်	အဋ္ဌကထာ	ဋီကာ	အခြား
1101 ပါရာဇိက ပါဠိ 1102 ပါစိတ္တိယ ပါဠိ 1103 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဝိနယ) 1104 စူဠဝဂ္ဂ ပါဠိ 1105 ပရိဝါရ ပါဠိ	1201 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၁ 1202 ပါရာဇိကကဏ္ဍ အဋ္ဌကထာ-၂ 1203 ပါစိတ္တိယ အဋ္ဌကထာ 1204 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဝိနယ) 1205 စူဠဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 1206 ပရိဝါရ အဋ္ဌကထာ	1301 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၁ 1302 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၂ 1303 သာရတ္ထဒီပနီ ဋီကာ-၃	1401 ဒွေမာတိကာပါဠိ 1402 ဝိနယသင်္ဂဟ အဋ္ဌကထာ 1403 ဝဇိရဗုဒ္ဓိ ဋီကာ 1404 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၁ 1405 ဝိမတိဝိနောဒနီ ဋီကာ-၂ 1406 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၁ 1407 ဝိနယာလင်္ကာရ ဋီကာ-၂ 1408 ကင်္ခာဝိတရဏီပုရာဏ ဋီကာ 1409 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ-ဥတ္တရဝိနိစ္ဆယ 1410 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၁ 1411 ဝိနယဝိနိစ္ဆယ ဋီကာ-၂ 1412 ပါစိတျာဒိယောဇနာပါဠိ 1413 ခုဒ္ဒသိက္ခာ-မူလသိက္ခာ 8401 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၁ 8402 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-၂ 8403 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၁ 8404 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ-မဟာဋီကာ-၂ 8405 ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ နိဒါနကထာ 8406 ဒီဃနိကာယ (ပု-ဝိ) 8407 မဇ္ဈိမနိကာယ (ပု-ဝိ) 8408 သံယုတ္တနိကာယ (ပု-ဝိ) 8409 အင်္ဂုတ္တရနိကာယ (ပု-ဝိ) 8410 ဝိနယပိဋက (ပု-ဝိ) 8411 အဘိဓမ္မပိဋက (ပု-ဝိ) 8412 အဋ္ဌကထာ (ပု-ဝိ) 8413 နိရုတ္တိဒီပနီ 8414 ပရမတ္ထဒီပနီ သင်္ဂဟမဟာဋီကာပါဌ 8415 အနုဒီပနီပါဌ 8416 ပဋ္ဌာနုဒ္ဒေသ ဒီပနီပါဌ 8417 နမက္ကာရဋီကာ 8418 မဟာပဏာမပါဌ 8419 လက္ခဏာတော ဗုဒ္ဓထောမနာဂါထာ 8420 သုတဝန္ဒနာ 8421 ကမလာဉ္ဇလိ 8422 ဇိနာလင်္ကာရ 8423 ပဇ္ဇမဓု 8424 ဗုဒ္ဓဂုဏဂါထာဝလီ 8425 စူဠဂန္ထဝံသ 8427 သာသနဝံသ 8426 မဟာဝံသ 8429 မောဂ္ဂလ္လာနဗျာကရဏံ 8428 ကစ္စာယနဗျာကရဏံ 8430 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ပဒမာလာ) 8431 သဒ္ဒနီတိပ္ပကရဏံ (ဓါတုမာလာ) 8432 ပဒရူပသိဒ္ဓိ 8433 မောဂလ္လာနပဉ္စိကာ 8434 ပယောဂသိဒ္ဓိပါဌ 8435 ဝုတ္တောဒယပါဌ 8436 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာပါဌ 8437 အဘိဓါနပ္ပဒီပိကာဋီကာ 8438 သုဗောဓါလင်္ကာရပါဌ 8439 သုဗောဓါလင်္ကာရဋီကာ 8440 ဗာလာဝတာရ ဂဏ္ဌိပဒတ္ထဝိနိစ္ဆယသာရ 8446 ကဝိဒပ္ပဏနီတိ 8447 နီတိမဉ္ဇရီ 8445 ဓမ္မနီတိ 8444 မဟာရဟနီတိ 8441 လောကနီတိ 8442 သုတ္တန္တနီတိ 8443 သူရဿတိနီတိ 8450 စာဏကျနီတိ 8448 နရဒက္ခဒီပနီ 8449 စတုရာရက္ခဒီပနီ 8451 ရသဝါဟိနီ 8452 သီမဝိသောဓနီပါဌ 8453 ဝေဿန္တရဂီတိ 8454 မောဂ္ဂလ္လာန ဝုတ္တိဝိဝရဏပဉ္စိကာ 8455 ထူပဝံသ 8456 ဒါဌာဝံသ 8457 ဓါတုပါဌဝိလာသိနိယာ 8458 ဓါတုဝံသ 8459 ဟတ္ထဝနဂလ္လဝိဟာရဝံသ 8460 ဇိနစရိတယ 8461 ဇိနဝံသဒီပံ 8462 တေလကဋာဟဂါထာ 8463 မိလိဒဋီကာ 8464 ပဒမဉ္ဇရီ 8465 ပဒသာဓနံ 8466 သဒ္ဒဗိန္ဒုပကရဏံ 8467 ကစ္စာယနဓါတုမဉ္ဇုသာ 8468 သာမန္တကူဋဝဏ္ဏနာ
2101 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 2102 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (ဒီဃ) 2103 ပါထိကဝဂ္ဂ ပါဠိ	2201 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 2202 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (ဒီဃ) 2203 ပါထိကဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ	2301 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 2302 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (ဒီဃ) 2303 ပါထိကဝဂ္ဂ ဋီကာ 2304 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၁ 2305 သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂ-အဘိနဝဋီကာ-၂
3101 မူလပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3102 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ပါဠိ 3103 ဥပရိပဏ္ဏာသ ပါဠိ	3201 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၁ 3202 မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ-၂ 3203 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ 3204 ဥပရိပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာ	3301 မူလပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3302 မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသ ဋီကာ 3303 ဥပရိပဏ္ဏာသ ဋီကာ
4101 သဂါထာဝဂ္ဂ ပါဠိ 4102 နိဒါနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4103 ခန္ဓဝဂ္ဂ ပါဠိ 4104 သဠာယတနဝဂ္ဂ ပါဠိ 4105 မဟာဝဂ္ဂ ပါဠိ (သံယုတ္တ)	4201 သဂါထာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4202 နိဒါနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4203 ခန္ဓဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4204 သဠာယတနဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ 4205 မဟာဝဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ (သံယုတ္တ)	4301 သဂါထာဝဂ္ဂ ဋီကာ 4302 နိဒါနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4303 ခန္ဓဝဂ္ဂ ဋီကာ 4304 သဠာယတနဝဂ္ဂ ဋီကာ 4305 မဟာဝဂ္ဂ ဋီကာ (သံယုတ္တ)
5101 ဧကကနိပါတ ပါဠိ 5102 ဒုကနိပါတ ပါဠိ 5103 တိကနိပါတ ပါဠိ 5104 စတုက္ကနိပါတ ပါဠိ 5105 ပဉ္စကနိပါတ ပါဠိ 5106 ဆက္ကနိပါတ ပါဠိ 5107 သတ္တကနိပါတ ပါဠိ 5108 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ပါဠိ 5109 နဝကနိပါတ ပါဠိ 5110 ဒသကနိပါတ ပါဠိ 5111 ဧကာဒသကနိပါတ ပါဠိ	5201 ဧကကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5202 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5203 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ အဋ္ဌကထာ 5204 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ အဋ္ဌကထာ	5301 ဧကကနိပါတ ဋီကာ 5302 ဒုက-တိက-စတုက္ကနိပါတ ဋီကာ 5303 ပဉ္စက-ဆက္က-သတ္တကနိပါတ ဋီကာ 5304 အဋ္ဌကာဒိနိပါတ ဋီကာ
6101 ခုဒ္ဒကပါဌ ပါဠိ 6102 ဓမ္မပဒ ပါဠိ 6103 ဥဒါန ပါဠိ 6104 ဣတိဝုတ္တက ပါဠိ 6105 သုတ္တနိပါတ ပါဠိ 6106 ဝိမာနဝတ္ထု ပါဠိ 6107 ပေတဝတ္ထု ပါဠိ 6108 ထေရဂါထာ ပါဠိ 6109 ထေရီဂါထာ ပါဠိ 6110 အပဒါန ပါဠိ-၁ 6111 အပဒါန ပါဠိ-၂ 6112 ဗုဒ္ဓဝံသ ပါဠိ 6113 စရိယာပိဋက ပါဠိ 6114 ဇာတက ပါဠိ-၁ 6115 ဇာတက ပါဠိ-၂ 6116 မဟာနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6117 စူဠနိဒ္ဒေသ ပါဠိ 6118 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ ပါဠိ 6119 နေတ္တိပ္ပကရဏ ပါဠိ 6120 မိလိန္ဒပဉှ ပါဠိ 6121 ပေဋကောပဒေသ ပါဠိ	6201 ခုဒ္ဒကပါဌ အဋ္ဌကထာ 6202 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၁ 6203 ဓမ္မပဒ အဋ္ဌကထာ-၂ 6204 ဥဒါန အဋ္ဌကထာ 6205 ဣတိဝုတ္တက အဋ္ဌကထာ 6206 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၁ 6207 သုတ္တနိပါတ အဋ္ဌကထာ-၂ 6208 ဝိမာနဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6209 ပေတဝတ္ထု အဋ္ဌကထာ 6210 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၁ 6211 ထေရဂါထာ အဋ္ဌကထာ-၂ 6212 ထေရီဂါထာ အဋ္ဌကထာ 6213 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၁ 6214 အပဒါန အဋ္ဌကထာ-၂ 6215 ဗုဒ္ဓဝံသ အဋ္ဌကထာ 6216 စရိယာပိဋက အဋ္ဌကထာ 6217 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၁ 6218 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၂ 6219 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၃ 6220 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၄ 6221 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၅ 6222 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၆ 6223 ဇာတက အဋ္ဌကထာ-၇ 6224 မဟာနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6225 စူဠနိဒ္ဒေသ အဋ္ဌကထာ 6226 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၁ 6227 ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂ အဋ္ဌကထာ-၂ 6228 နေတ္တိပ္ပကရဏ အဋ္ဌကထာ	6301 နေတ္တိပ္ပကရဏ ဋီကာ 6302 နေတ္တိဝိဘာဝိနီ
7101 ဓမ္မသင်္ဂဏီ ပါဠိ 7102 ဝိဘင်္ဂ ပါဠိ 7103 ဓါတုကထာ ပါဠိ 7104 ပုဂ္ဂလပညတ္တိ ပါဠိ 7105 ကထာဝတ္ထု ပါဠိ 7106 ယမက ပါဠိ-၁ 7107 ယမက ပါဠိ-၂ 7108 ယမက ပါဠိ-၃ 7109 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၁ 7110 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၂ 7111 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၃ 7112 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၄ 7113 ပဋ္ဌာန ပါဠိ-၅	7201 ဓမ္မသင်္ဂဏိ အဋ္ဌကထာ 7202 သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဋ္ဌကထာ 7203 ပဉ္စပကရဏ အဋ္ဌကထာ	7301 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-မူလဋီကာ 7302 ဝိဘင်္ဂ-မူလဋီကာ 7303 ပဉ္စပကရဏ-မူလဋီကာ 7304 ဓမ္မသင်္ဂဏီ-အနုဋီကာ 7305 ပဉ္စပကရဏ-အနုဋီကာ 7306 အဘိဓမ္မာဝတာရော-နာမရူပပရိစ္ဆေဒေါ 7307 အဘိဓမ္မတ္ထသင်္ဂဟော 7308 အဘိဓမ္မာဝတာရ-ပုရာဏဋီကာ 7309 အဘိဓမ္မမာတိကာပါဠိ

português
Páli	Aṭṭhakathā	Ṭīkā	Outro
1101 Ofensas Graves (Pārājika) 1102 Ofensas Leves (Pācittiya) 1103 Grande Seção do Vīnaya (Mahāvagga) 1104 Pequena Seção do Vīnaya (Cūḷavagga) 1105 Apêndice do Vīnaya (Parivāra)	1201 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 1 1202 Comentário das Ofensas Graves - Vol. 2 1203 Comentário das Ofensas Leves 1204 Comentário da Grande Seção do Vīnaya 1205 Comentário da Pequena Seção do Vīnaya 1206 Comentário do Apêndice do Vīnaya	1301 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 1 1302 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 2 1303 Subcomentário que Elucida o Sentido Essencial - Vol. 3	1401 Texto das Duas Matrizes 1402 Comentário do Compêndio do Vīnaya 1403 Subcomentário de Vajirabuddhi 1404 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 1 1405 Subcomentário que Dissipa Dúvidas - Vol. 2 1406 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 1 1407 Subcomentário do Ornamento do Vīnaya - Vol. 2 1408 Antigo Subcomentário que Supera Dúvidas 1409 Decisão sobre o Vīnaya e Decisão Superior 1410 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 1 1411 Subcomentário da Decisão sobre o Vīnaya - Vol. 2 1412 Texto da Aplicação das Regras 1413 Pequeno Treinamento e Treinamento Fundamental 8401 Caminho da Purificação - Vol. 1 8402 Caminho da Purificação - Vol. 2 8403 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 1 8404 Grande Subcomentário do Caminho da Purificação - Vol. 2 8405 História da Origem do Caminho da Purificação 8406 Coleção dos Longos Discursos (índice Pāli-Vietnamita) 8407 Coleção dos Discursos Médios (índice Pāli-Vietnamita) 8408 Coleção dos Discursos Agrupados (índice Pāli-Vietnamita) 8409 Coleção dos Discursos Numerados (índice Pāli-Vietnamita) 8410 Cesto da Disciplina (índice Pāli-Vietnamita) 8411 Cesto do Abhidhamma (índice Pāli-Vietnamita) 8412 Comentários (índice Pāli-Vietnamita) 8413 Elucidação da Etimologia 8414 Grande Subcomentário do Compêndio que Elucida o Sentido Supremo 8415 Texto do Subcomentário Elucidativo 8416 Texto Elucidativo sobre a Exposição das Condições 8417 Subcomentário da Saudação 8418 Grande Texto de Saudação 8419 Versos de Louvor a Buda pelos Sinais 8420 Saudação com Recitação 8421 Oferenda de Lótus 8422 Ornamento dos Vencedores 8423 Mel dos Versos 8424 Coleção de Versos sobre as Qualidades de Buda 8425 Pequena Crônica dos Livros 8427 Crônica do Ensinamento 8426 Grande Crônica 8429 Gramática de Moggallāna 8428 Gramática de Kaccāyana 8430 Tratado sobre a Gramática - Série de Palavras 8431 Tratado sobre a Gramática - Série de Raízes 8432 Realização das Formas das Palavras 8433 Comentário de Moggallāna 8434 Texto sobre a Realização da Aplicação 8435 Texto sobre a Origem dos Versos 8436 Texto do Dicionário Iluminado 8437 Subcomentário do Dicionário Iluminado 8438 Texto sobre o Ornamento da Boa Compreensão 8439 Subcomentário do Ornamento da Boa Compreensão 8440 Essência da Decisão sobre os Termos do Glossário de Bālāvatāra 8446 Ética do Poeta 8447 Coleção de Ética 8445 Ética do Dhamma 8444 Grande Ética Secreta 8441 Ética do Mundo 8442 Ética dos Suttas 8443 Ética do Herói 8450 Ética de Cāṇakya 8448 Elucidação sobre os Perigos para os Homens 8449 Elucidação sobre as Quatro Proteções 8451 O Fluxo do Sabor - Histórias Edificantes 8452 Texto sobre a Purificação dos Limites 8453 Canto de Vessantara 8454 Explicação do Comentário de Moggallāna 8455 Crônica das Estupas 8456 Crônica da Relíquia do Dente 8457 O Esplendor da Leitura dos Elementos 8458 Crônica das Relíquias 8459 Crônica do Mosteiro de Hatthavanagalla 8460 História do Vencedor 8461 Ilha da Linhagem dos Vencedores 8462 Versos da Panela de Óleo 8463 Subcomentário de Milinda 8464 Cacho de Flores de Palavras 8465 Realização das Palavras 8466 Tratado sobre os Pontos da Gramática 8467 Coleção de Raízes de Kaccāyana 8468 Descrição do Pico de Sāmantakūṭa
2101 Seção da Moralidade - Dīgha 2102 Grande Seção - Dīgha 2103 Seção de Pāthika - Dīgha	2201 Comentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2202 Comentário da Grande Seção - Dīgha 2203 Comentário da Seção de Pāthika - Dīgha	2301 Subcomentário da Seção da Moralidade - Dīgha 2302 Subcomentário da Grande Seção - Dīgha 2303 Subcomentário da Seção de Pāthika - Dīgha 2304 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 1 2305 Novo Subcomentário da Seção da Moralidade - Vol. 2
3101 Cinquenta Discursos Fundamentais - Majjhima 3102 Cinquenta Discursos Médios - Majjhima 3103 Cinquenta Discursos Superiores - Majjhima	3201 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 1 3202 Comentário dos Cinquenta Fundamentais - Vol. 2 3203 Comentário dos Cinquenta Médios 3204 Comentário dos Cinquenta Superiores	3301 Subcomentário dos Cinquenta Fundamentais 3302 Subcomentário dos Cinquenta Médios 3303 Subcomentário dos Cinquenta Superiores
4101 Seção com Versos - Saṃyutta 4102 Seção das Causas - Saṃyutta 4103 Seção dos Agregados - Saṃyutta 4104 Seção das Seis Bases dos Sentidos - Saṃyutta 4105 Grande Seção - Saṃyutta	4201 Comentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4202 Comentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4203 Comentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4204 Comentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4205 Comentário da Grande Seção - Saṃyutta	4301 Subcomentário da Seção com Versos - Saṃyutta 4302 Subcomentário da Seção das Causas - Saṃyutta 4303 Subcomentário da Seção dos Agregados - Saṃyutta 4304 Subcomentário da Seção das Seis Bases - Saṃyutta 4305 Subcomentário da Grande Seção - Saṃyutta
5101 Grupos de Um - Aṅguttara 5102 Grupos de Dois - Aṅguttara 5103 Grupos de Três - Aṅguttara 5104 Grupos de Quatro - Aṅguttara 5105 Grupos de Cinco - Aṅguttara 5106 Grupos de Seis - Aṅguttara 5107 Grupos de Sete - Aṅguttara 5108 Grupos de Oito, etc. - Aṅguttara 5109 Grupos de Nove - Aṅguttara 5110 Grupos de Dez - Aṅguttara 5111 Grupos de Onze - Aṅguttara	5201 Comentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5202 Comentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5203 Comentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5204 Comentário dos Grupos de Oito, etc.	5301 Subcomentário dos Grupos de Um - Aṅguttara 5302 Subcomentário dos Grupos de Dois, Três e Quatro 5303 Subcomentário dos Grupos de Cinco, Seis e Sete 5304 Subcomentário dos Grupos de Oito, etc.
6101 Pequena Leitura (Khuddakapāṭha) 6102 Versos do Dhamma (Dhammapada) 6103 Exclamações Inspiradas (Udāna) 6104 Assim Foi Dito (Itivuttaka) 6105 Coleção de Discursos (Suttanipāta) 6106 Histórias das Mansões Celestiais 6107 Histórias dos Fantasmas 6108 Versos dos Monges Anciãos 6109 Versos das Monjas Anciãs 6110 Histórias Passadas - Vol. 1 6111 Histórias Passadas - Vol. 2 6112 História dos Budas (Buddhavaṃsa) 6113 Cesto das Condutas (Cariyāpiṭaka) 6114 Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6115 Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6116 Grande Exposição (Mahāniddesa) 6117 Pequena Exposição (Cūḷaniddesa) 6118 Caminho da Discriminação Analítica 6119 O Guia (Nettippakaraṇa) 6120 As Perguntas de Milinda 6121 Instrução do Cesto (Peṭakopadesa)	6201 Comentário da Pequena Leitura 6202 Comentário do Dhammapada - Vol. 1 6203 Comentário do Dhammapada - Vol. 2 6204 Comentário do Udāna 6205 Comentário do Itivuttaka 6206 Comentário do Suttanipāta - Vol. 1 6207 Comentário do Suttanipāta - Vol. 2 6208 Comentário das Histórias das Mansões 6209 Comentário das Histórias dos Fantasmas 6210 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 1 6211 Comentário dos Versos dos Monges - Vol. 2 6212 Comentário dos Versos das Monjas 6213 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 1 6214 Comentário das Histórias Passadas - Vol. 2 6215 Comentário da História dos Budas 6216 Comentário do Cesto das Condutas 6217 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 1 6218 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 2 6219 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 3 6220 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 4 6221 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 5 6222 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 6 6223 Comentário das Histórias de Nascimentos - Vol. 7 6224 Comentário da Grande Exposição 6225 Comentário da Pequena Exposição 6226 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 1 6227 Comentário do Caminho da Discriminação - Vol. 2 6228 Comentário do Guia	6301 Subcomentário do Guia 6302 Elucidação do Guia
7101 Enumeração dos Fenômenos (Dhammasaṅgaṇī) 7102 Análise (Vibhaṅga) 7103 Discurso sobre os Elementos (Dhātukathā) 7104 Designação das Pessoas (Puggalapaññatti) 7105 Pontos da Discussão (Kathāvatthu) 7106 O Livro dos Pares - Vol. 1 7107 O Livro dos Pares - Vol. 2 7108 O Livro dos Pares - Vol. 3 7109 Condições de Originação - Vol. 1 7110 Condições de Originação - Vol. 2 7111 Condições de Originação - Vol. 3 7112 Condições de Originação - Vol. 4 7113 Condições de Originação - Vol. 5	7201 Comentário da Enumeração dos Fenômenos 7202 Comentário que Dissipa a Confusão 7203 Comentário dos Cinco Tratados	7301 Subcomentário Principal da Enumeração dos Fenômenos 7302 Subcomentário Principal da Análise 7303 Subcomentário Principal dos Cinco Tratados 7304 Subcomentário Secundário da Enumeração dos Fenômenos 7305 Subcomentário Secundário dos Cinco Tratados 7306 Introdução ao Abhidhamma - Análise de Nome e Forma 7307 Compêndio do Abhidhamma 7308 Antigo Subcomentário da Introdução ao Abhidhamma 7309 Matriz do Abhidhamma

русский
Палийский канон	Комментарии	Субкомментарии	Другое
1101 Параджика-пали 1102 Пачиттия-пали 1103 Махавагга-пали (Виная) 1104 Чулавагга-пали 1105 Паривара-пали	1201 Параджиканда-аттхакатха-1 1202 Параджиканда-аттхакатха-2 1203 Пачиттия-аттхакатха 1204 Махавагга-аттхакатха (Виная) 1205 Чулавагга-аттхакатха 1206 Паривара-аттхакатха	1301 Сараттхадипани-тика-1 1302 Сараттхадипани-тика-2 1303 Сараттхадипани-тика-3	1401 Двематика-пали 1402 Винаясангаха-аттхакатха 1403 Ваджирабуддхи-тика 1404 Вимативинодани-тика-1 1405 Вимативинодани-тика-2 1406 Винаяланкара-тика-1 1407 Винаяланкара-тика-2 1408 Канкхавитаранипурана-тика 1409 Винаявиниччая-уттаравиниччая 1410 Винаявиниччая-тика-1 1411 Винаявиниччая-тика-2 1412 Пачиттиядийоджана-пали 1413 Кхуддасиккха-муласиккха 8401 Висуддхимагга-1 8402 Висуддхимагга-2 8403 Висуддхимагга-махатика-1 8404 Висуддхимагга-махатика-2 8405 Висуддхимагга-ниданакатха 8406 Дигханикая (пу-ви) 8407 Мадджхиманикая (пу-ви) 8408 Самъюттаникая (пу-ви) 8409 Ангуттараникая (пу-ви) 8410 Винаяпитака (пу-ви) 8411 Абхидхаммапитака (пу-ви) 8412 Аттхакатха (пу-ви) 8413 Нируттидипани 8414 Параматтхадипани Сангахамахатикапатха 8415 Анудипанипатха 8416 Паттхануддеса дипанипатха 8417 Намаккаратика 8418 Махапанамапатха 8419 Лаккханато буддхатхоманагатха 8420 Сутавандана 8421 Камаланджали 8422 Джиналанкара 8423 Паджамадху 8424 Буддхагунагатхавали 8425 Чулагантхавамса 8427 Сасанавамса 8426 Махавамса 8429 Моггалланабьякарана 8428 Каччаянабьякарана 8430 Садданитиппакарана (падамала) 8431 Садданитиппакарана (дхатумала) 8432 Падарупасиддхи 8433 Могалланапанчика 8434 Пайогасиддхипатха 8435 Вуттодаяпатха 8436 Абхидханаппадипикапатха 8437 Абхидханаппадипикатика 8438 Субодхаланкарапатха 8439 Субодхаланкаратика 8440 Балаватара гантхипадаттхавиниччаясара 8446 Кавидаппананити 8447 Нитиманджари 8445 Дхамманити 8444 Махараханити 8441 Локанити 8442 Суттантанити 8443 Сурассатинити 8450 Чанакьянити 8448 Нарадаккхадипани 8449 Чатурараккхадипани 8451 Расавахини 8452 Симависодханипатха 8453 Вессантарагити 8454 Моггаллана вуттививаранапанчика 8455 Тхупавамса 8456 Датхавамса 8457 Дхатупатхавиласиния 8458 Дхатувамса 8459 Хаттхаванагаллавихаравамса 8460 Джиначаритая 8461 Джинавамсадипа 8462 Телакатахагатха 8463 Милидатика 8464 Падаманджари 8465 Падасадхана 8466 Саддабиндупакарана 8467 Каччаянадхатуманджуса 8468 Самантакутаваннана
2101 Силаккхандхавагга-пали 2102 Махавагга-пали (Дигха) 2103 Патхикавагга-пали	2201 Силаккхандхавагга-аттхакатха 2202 Махавагга-аттхакатха (Дигха) 2203 Патхикавагга-аттхакатха	2301 Силаккхандхавагга-тика 2302 Махавагга-тика (Дигха) 2303 Патхикавагга-тика 2304 Силаккхандхавагга-абхинаватика-1 2305 Силаккхандхавагга-абхинаватика-2
3101 Мулапаннаса-пали 3102 Мадджхимапаннаса-пали 3103 Упарипаннаса-пали	3201 Мулапаннаса-аттхакатха-1 3202 Мулапаннаса-аттхакатха-2 3203 Мадджхимапаннаса-аттхакатха 3204 Упарипаннаса-аттхакатха	3301 Мулапаннаса-тика 3302 Мадджхимапаннаса-тика 3303 Упарипаннаса-тика
4101 Сагатхавагга-пали 4102 Ниданавагга-пали 4103 Кхандхавагга-пали 4104 Салаятанавагга-пали 4105 Махавагга-пали (Самъютта)	4201 Сагатхавагга-аттхакатха 4202 Ниданавагга-аттхакатха 4203 Кхандхавагга-аттхакатха 4204 Салаятанавагга-аттхакатха 4205 Махавагга-аттхакатха (Самъютта)	4301 Сагатхавагга-тика 4302 Ниданавагга-тика 4303 Кхандхавагга-тика 4304 Салаятанавагга-тика 4305 Махавагга-тика (Самъютта)
5101 Экаканипата-пали 5102 Дуканипата-пали 5103 Тиканипата-пали 5104 Чатукканипата-пали 5105 Панчаканипата-пали 5106 Чхакканипата-пали 5107 Саттаканипата-пали 5108 Аттхакадинипата-пали 5109 Наваканипата-пали 5110 Дасаканипата-пали 5111 Экадасаканипата-пали	5201 Экаканипата-аттхакатха 5202 Дука-тика-чатукканипата-аттхакатха 5203 Панчака-чхакка-саттаканипата-аттхакатха 5204 Аттхакадинипата-аттхакатха	5301 Экаканипата-тика 5302 Дука-тика-чатукканипата-тика 5303 Панчака-чхакка-саттаканипата-тика 5304 Аттхакадинипата-тика
6101 Кхуддакапатха-пали 6102 Дхаммапада-пали 6103 Удана-пали 6104 Итивуттака-пали 6105 Суттанипата-пали 6106 Виманаваттху-пали 6107 Петаваттху-пали 6108 Тхерагатха-пали 6109 Тхеригатха-пали 6110 Ападана-пали-1 6111 Ападана-пали-2 6112 Буддхавамса-пали 6113 Чарияпитака-пали 6114 Джатака-пали-1 6115 Джатака-пали-2 6116 Маханиддеса-пали 6117 Чуланиддеса-пали 6118 Патисамбхидамагга-пали 6119 Неттиппакарана-пали 6120 Милиндапаньха-пали 6121 Петакопадеса-пали	6201 Кхуддакапатха-аттхакатха 6202 Дхаммапада-аттхакатха-1 6203 Дхаммапада-аттхакатха-2 6204 Удана-аттхакатха 6205 Итивуттака-аттхакатха 6206 Суттанипата-аттхакатха-1 6207 Суттанипата-аттхакатха-2 6208 Виманаваттху-аттхакатха 6209 Петаваттху-аттхакатха 6210 Тхерагатха-аттхакатха-1 6211 Тхерагатха-аттхакатха-2 6212 Тхеригатха-аттхакатха 6213 Ападана-аттхакатха-1 6214 Ападана-аттхакатха-2 6215 Буддхавамса-аттхакатха 6216 Чарияпитака-аттхакатха 6217 Джатака-аттхакатха-1 6218 Джатака-аттхакатха-2 6219 Джатака-аттхакатха-3 6220 Джатака-аттхакатха-4 6221 Джатака-аттхакатха-5 6222 Джатака-аттхакатха-6 6223 Джатака-аттхакатха-7 6224 Маханиддеса-аттхакатха 6225 Чуланиддеса-аттхакатха 6226 Патисамбхидамагга-аттхакатха-1 6227 Патисамбхидамагга-аттхакатха-2 6228 Неттиппакарана-аттхакатха	6301 Неттиппакарана-тика 6302 Неттивибхавини
7101 Дхаммасангани-пали 7102 Вибханга-пали 7103 Дхатукатха-пали 7104 Пуггалапаннятти-пали 7105 Катхаваттху-пали 7106 Ямака-пали-1 7107 Ямака-пали-2 7108 Ямака-пали-3 7109 Паттхана-пали-1 7110 Паттхана-пали-2 7111 Паттхана-пали-3 7112 Паттхана-пали-4 7113 Паттхана-пали-5	7201 Дхаммасангани-аттхакатха 7202 Саммохивинодани-аттхакатха 7203 Панчапакарана-аттхакатха	7301 Дхаммасангани-мулатика 7302 Вибханга-мулатика 7303 Панчапакарана-мулатика 7304 Дхаммасангани-анутика 7305 Панчапакарана-анутика 7306 Абхидхаммаватаро-намарупапариччхедо 7307 Абхидхамматтхасангахо 7308 Абхидхаммаватара-пуранатика 7309 Абхидхаммаматика-пали

සිංහල
පාලි කැනනය	විවරණ	අටුවා	වෙනත්
1101 පාරාජික පාළි 1102 පාචිත්තිය පාළි 1103 මහාවග්ග පාළි (විනය) 1104 චූළවග්ග පාළි 1105 පරිවාර පාළි	1201 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-1 1202 පාරාජිකකණ්ඩ අට්ඨකථා-2 1203 පාචිත්තිය අට්ඨකථා 1204 මහාවග්ග අට්ඨකථා (විනය) 1205 චූළවග්ග අට්ඨකථා 1206 පරිවාර අට්ඨකථා	1301 සාරත්ථදීපනී ටීකා-1 1302 සාරත්ථදීපනී ටීකා-2 1303 සාරත්ථදීපනී ටීකා-3	1401 ද්වෙමාතිකාපාළි 1402 විනයසංගහ අට්ඨකථා 1403 වජිරබුද්ධි ටීකා 1404 විමතිවිනෝදනී ටීකා-1 1405 විමතිවිනෝදනී ටීකා-2 1406 විනයාලංකාර ටීකා-1 1407 විනයාලංකාර ටීකා-2 1408 කඞ්ඛාවිතරණීපුරාණ ටීකා 1409 විනයවිනිච්ඡය-උත්තරවිනිච්ඡය 1410 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-1 1411 විනයවිනිච්ඡය ටීකා-2 1412 පාචිත්යාදියෝජනාපාළි 1413 ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා 8401 විසුද්ධිමග්ග-1 8402 විසුද්ධිමග්ග-2 8403 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-1 8404 විසුද්ධිමග්ග-මහාටීකා-2 8405 විසුද්ධිමග්ග නිදානකථා 8406 දීඝනිකාය (පු-වි) 8407 මජ්ඣිමනිකාය (පු-වි) 8408 සංයුත්තනිකාය (පු-වි) 8409 අඞ්ගුත්තරනිකාය (පු-වි) 8410 විනයපිටක (පු-වි) 8411 අභිධම්මපිටක (පු-වි) 8412 අට්ඨකථා (පු-වි) 8413 නිරුත්තිදීපනී 8414 පරමත්ථදීපනී සඞ්ගහමහාටීකාපාඨ 8415 අනුදීපනීපාඨ 8416 පට්ඨානුද්දේස දීපනීපාඨ 8417 නමක්කාරටීකා 8418 මහාපණාමපාඨ 8419 ලක්ඛණාතෝ බුද්ධථෝමනාගාථා 8420 සුතවන්දනා 8421 කමලාඤ්ජලි 8422 ජිනාලඞ්කාර 8423 පජ්ජමධු 8424 බුද්ධගුණගාථාවලී 8425 චූළගන්ථවංස 8427 සාසනවංස 8426 මහාවංස 8429 මොග්ගල්ලානබ්යාකරණං 8428 කච්චායනබ්යාකරණං 8430 සද්දනීතිප්පකරණං (පදමාලා) 8431 සද්දනීතිප්පකරණං (ධාතුමාලා) 8432 පදරූපසිද්ධි 8433 මොග්ගල්ලානපඤ්චිකා 8434 පයෝගසිද්ධිපාඨ 8435 වුත්තෝදයපාඨ 8436 අභිධානප්පදීපිකාපාඨ 8437 අභිධානප්පදීපිකාටීකා 8438 සුබෝධාලඞ්කාරපාඨ 8439 සුබෝධාලඞ්කාරටීකා 8440 බාලාවතාර ගණ්ඨිපදත්ථවිනිච්ඡයසාර 8446 කවිදප්පණනීති 8447 නීතිමඤ්ජරී 8445 ධම්මනීති 8444 මහාරහනීති 8441 ලෝකනීති 8442 සුත්තන්තනීති 8443 සූරස්සතිනීති 8450 චාණක්යනීති 8448 නරදක්ඛදීපනී 8449 චතුරාරක්ඛදීපනී 8451 රසවාහිනී 8452 සීමවිසෝධනීපාඨ 8453 වෙස්සන්තරගීති 8454 මොග්ගල්ලාන වුත්තිවිවරණපඤ්චිකා 8455 ථූපවංස 8456 දාඨාවංස 8457 ධාතුපාඨවිලාසිනියා 8458 ධාතුවංස 8459 හත්ථවනගල්ලවිහාරවංස 8460 ජිනචරිතය 8461 ජිනවංසදීපං 8462 තේලකටාහගාථා 8463 මිලිදටීකා 8464 පදමඤ්ජරී 8465 පදසාධනං 8466 සද්දබින්දුපකරණං 8467 කච්චායනධාතුමඤ්ජුසා 8468 සාමන්තකූටවණ්ණනා
2101 සීලක්ඛන්ධවග්ග පාළි 2102 මහාවග්ග පාළි (දීඝ) 2103 පාථිකවග්ග පාළි	2201 සීලක්ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 2202 මහාවග්ග අට්ඨකථා (දීඝ) 2203 පාථිකවග්ග අට්ඨකථා	2301 සීලක්ඛන්ධවග්ග ටීකා 2302 මහාවග්ග ටීකා (දීඝ) 2303 පාථිකවග්ග ටීකා 2304 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-1 2305 සීලක්ඛන්ධවග්ග-අභිනවටීකා-2
3101 මූලපණ්ණාස පාළි 3102 මජ්ඣිමපණ්ණාස පාළි 3103 උපරිපණ්ණාස පාළි	3201 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-1 3202 මූලපණ්ණාස අට්ඨකථා-2 3203 මජ්ඣිමපණ්ණාස අට්ඨකථා 3204 උපරිපණ්ණාස අට්ඨකථා	3301 මූලපණ්ණාස ටීකා 3302 මජ්ඣිමපණ්ණාස ටීකා 3303 උපරිපණ්ණාස ටීකා
4101 සගාථාවග්ග පාළි 4102 නිදානවග්ග පාළි 4103 ඛන්ධවග්ග පාළි 4104 සළායතනවග්ග පාළි 4105 මහාවග්ග පාළි (සංයුත්ත)	4201 සගාථාවග්ග අට්ඨකථා 4202 නිදානවග්ග අට්ඨකථා 4203 ඛන්ධවග්ග අට්ඨකථා 4204 සළායතනවග්ග අට්ඨකථා 4205 මහාවග්ග අට්ඨකථා (සංයුත්ත)	4301 සගාථාවග්ග ටීකා 4302 නිදානවග්ග ටීකා 4303 ඛන්ධවග්ග ටීකා 4304 සළායතනවග්ග ටීකා 4305 මහාවග්ග ටීකා (සංයුත්ත)
5101 එකකනිපාත පාළි 5102 දුකනිපාත පාළි 5103 තිකනිපාත පාළි 5104 චතුක්කනිපාත පාළි 5105 පඤ්චකනිපාත පාළි 5106 ඡක්කනිපාත පාළි 5107 සත්තකනිපාත පාළි 5108 අට්ඨකාදිනිපාත පාළි 5109 නවකනිපාත පාළි 5110 දසකනිපාත පාළි 5111 එකාදසකනිපාත පාළි	5201 එකකනිපාත අට්ඨකථා 5202 දුක-තික-චතුක්කනිපාත අට්ඨකථා 5203 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත අට්ඨකථා 5204 අට්ඨකාදිනිපාත අට්ඨකථා	5301 එකකනිපාත ටීකා 5302 දුක-තික-චතුක්කනිපාත ටීකා 5303 පඤ්චක-ඡක්ක-සත්තකනිපාත ටීකා 5304 අට්ඨකාදිනිපාත ටීකා
6101 ඛුද්දකපාඨ පාළි 6102 ධම්මපද පාළි 6103 උදාන පාළි 6104 ඉතිවුත්තක පාළි 6105 සුත්තනිපාත පාළි 6106 විමානවත්ථු පාළි 6107 පේතවත්ථු පාළි 6108 ථේරගාථා පාළි 6109 ථේරීගාථා පාළි 6110 අපදාන පාළි-1 6111 අපදාන පාළි-2 6112 බුද්ධවංස පාළි 6113 චරියාපිටක පාළි 6114 ජාතක පාළි-1 6115 ජාතක පාළි-2 6116 මහානිද්දේස පාළි 6117 චූළනිද්දේස පාළි 6118 පටිසම්භිදාමග්ග පාළි 6119 නෙත්තිප්පකරණ පාළි 6120 මිලින්දපඤ්හ පාළි 6121 පේටකෝපදේස පාළි	6201 ඛුද්දකපාඨ අට්ඨකථා 6202 ධම්මපද අට්ඨකථා-1 6203 ධම්මපද අට්ඨකථා-2 6204 උදාන අට්ඨකථා 6205 ඉතිවුත්තක අට්ඨකථා 6206 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-1 6207 සුත්තනිපාත අට්ඨකථා-2 6208 විමානවත්ථු අට්ඨකථා 6209 පේතවත්ථු අට්ඨකථා 6210 ථේරගාථා අට්ඨකථා-1 6211 ථේරගාථා අට්ඨකථා-2 6212 ථේරීගාථා අට්ඨකථා 6213 අපදාන අට්ඨකථා-1 6214 අපදාන අට්ඨකථා-2 6215 බුද්ධවංස අට්ඨකථා 6216 චරියාපිටක අට්ඨකථා 6217 ජාතක අට්ඨකථා-1 6218 ජාතක අට්ඨකථා-2 6219 ජාතක අට්ඨකථා-3 6220 ජාතක අට්ඨකථා-4 6221 ජාතක අට්ඨකථා-5 6222 ජාතක අට්ඨකථා-6 6223 ජාතක අට්ඨකථා-7 6224 මහානිද්දේස අට්ඨකථා 6225 චූළනිද්දේස අට්ඨකථා 6226 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-1 6227 පටිසම්භිදාමග්ග අට්ඨකථා-2 6228 නෙත්තිප්පකරණ අට්ඨකථා	6301 නෙත්තිප්පකරණ ටීකා 6302 නෙත්තිවිභාවිනී
7101 ධම්මසංගණී පාළි 7102 විභඞ්ග පාළි 7103 ධාතුකථා පාළි 7104 පුග්ගලපඤ්ඤත්ති පාළි 7105 කථාවත්ථු පාළි 7106 යමක පාළි-1 7107 යමක පාළි-2 7108 යමක පාළි-3 7109 පට්ඨාන පාළි-1 7110 පට්ඨාන පාළි-2 7111 පට්ඨාන පාළි-3 7112 පට්ඨාන පාළි-4 7113 පට්ඨාන පාළි-5	7201 ධම්මසංගණි අට්ඨකථා 7202 සම්මෝහවිනෝදනී අට්ඨකථා 7203 පඤ්චපකරණ අට්ඨකථා	7301 ධම්මසංගණී-මූලටීකා 7302 විභඞ්ග-මූලටීකා 7303 පඤ්චපකරණ-මූලටීකා 7304 ධම්මසංගණී-අනුටීකා 7305 පඤ්චපකරණ-අනුටීකා 7306 අභිධම්මාවතාරෝ-නාමරූපපරිච්ඡේදෝ 7307 අභිධම්මත්ථසංගහෝ 7308 අභිධම්මාවතාර-පුරාණටීකා 7309 අභිධම්මමාතිකාපාළි

Español
El Canon Pali	Los Comentarios	Los Subcomentarios	Otros
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Vinaya) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-1 1202 Pārājikakaṇḍa Aṭṭhakathā-2 1203 Pācittiya Aṭṭhakathā 1204 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Vinaya) 1205 Cūḷavagga Aṭṭhakathā 1206 Parivāra Aṭṭhakathā	1301 Sāratthadīpanī Ṭīkā-1 1302 Sāratthadīpanī Ṭīkā-2 1303 Sāratthadīpanī Ṭīkā-3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Vinayasaṅgaha Aṭṭhakathā 1403 Vajirabuddhi Ṭīkā 1404 Vimativinodanī Ṭīkā-1 1405 Vimativinodanī Ṭīkā-2 1406 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-1 1407 Vinayālaṅkāra Ṭīkā-2 1408 Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa Ṭīkā 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Vinayavinicchaya Ṭīkā-1 1411 Vinayavinicchaya Ṭīkā-2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Visuddhimagga-1 8402 Visuddhimagga-2 8403 Visuddhimagga-mahāṭīkā-1 8404 Visuddhimagga-mahāṭīkā-2 8405 Visuddhimagga nidānakathā 8406 Dīghanikāya (pu-vi) 8407 Majjhimanikāya (pu-vi) 8408 Saṃyuttanikāya (pu-vi) 8409 Aṅguttaranikāya (pu-vi) 8410 Vinayapiṭaka (pu-vi) 8411 Abhidhammapiṭaka (pu-vi) 8412 Aṭṭhakathā (pu-vi) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Namakkāraṭīkā 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Abhidhānappadīpikāṭīkā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Subodhālaṅkāraṭīkā 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8445 Dhammanīti 8444 Mahārahanīti 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8450 Cāṇakyanīti 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Milidaṭīkā 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Dīgha) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Sīlakkhandhavagga Aṭṭhakathā 2202 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Dīgha) 2203 Pāthikavagga Aṭṭhakathā	2301 Sīlakkhandhavagga Ṭīkā 2302 Mahāvagga Ṭīkā (Dīgha) 2303 Pāthikavagga Ṭīkā 2304 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-1 2305 Sīlakkhandhavagga-abhinavaṭīkā-2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-1 3202 Mūlapaṇṇāsa Aṭṭhakathā-2 3203 Majjhimapaṇṇāsa Aṭṭhakathā 3204 Uparipaṇṇāsa Aṭṭhakathā	3301 Mūlapaṇṇāsa Ṭīkā 3302 Majjhimapaṇṇāsa Ṭīkā 3303 Uparipaṇṇāsa Ṭīkā
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Saṃyutta)	4201 Sagāthāvagga Aṭṭhakathā 4202 Nidānavagga Aṭṭhakathā 4203 Khandhavagga Aṭṭhakathā 4204 Saḷāyatanavagga Aṭṭhakathā 4205 Mahāvagga Aṭṭhakathā (Saṃyutta)	4301 Sagāthāvagga Ṭīkā 4302 Nidānavagga Ṭīkā 4303 Khandhavagga Ṭīkā 4304 Saḷāyatanavagga Ṭīkā 4305 Mahāvagga Ṭīkā (Saṃyutta)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Ekakanipāta Aṭṭhakathā 5202 Duka-tika-catukkanipāta Aṭṭhakathā 5203 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Aṭṭhakathā 5204 Aṭṭhakādinipāta Aṭṭhakathā	5301 Ekakanipāta Ṭīkā 5302 Duka-tika-catukkanipāta Ṭīkā 5303 Pañcaka-chakka-sattakanipāta Ṭīkā 5304 Aṭṭhakādinipāta Ṭīkā
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi-1 6111 Apadāna Pāḷi-2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi-1 6115 Jātaka Pāḷi-2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Khuddakapāṭha Aṭṭhakathā 6202 Dhammapada Aṭṭhakathā-1 6203 Dhammapada Aṭṭhakathā-2 6204 Udāna Aṭṭhakathā 6205 Itivuttaka Aṭṭhakathā 6206 Suttanipāta Aṭṭhakathā-1 6207 Suttanipāta Aṭṭhakathā-2 6208 Vimānavatthu Aṭṭhakathā 6209 Petavatthu Aṭṭhakathā 6210 Theragāthā Aṭṭhakathā-1 6211 Theragāthā Aṭṭhakathā-2 6212 Therīgāthā Aṭṭhakathā 6213 Apadāna Aṭṭhakathā-1 6214 Apadāna Aṭṭhakathā-2 6215 Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā 6216 Cariyāpiṭaka Aṭṭhakathā 6217 Jātaka Aṭṭhakathā-1 6218 Jātaka Aṭṭhakathā-2 6219 Jātaka Aṭṭhakathā-3 6220 Jātaka Aṭṭhakathā-4 6221 Jātaka Aṭṭhakathā-5 6222 Jātaka Aṭṭhakathā-6 6223 Jātaka Aṭṭhakathā-7 6224 Mahāniddesa Aṭṭhakathā 6225 Cūḷaniddesa Aṭṭhakathā 6226 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-1 6227 Paṭisambhidāmagga Aṭṭhakathā-2 6228 Nettippakaraṇa Aṭṭhakathā	6301 Nettippakaraṇa Ṭīkā 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi-1 7107 Yamaka Pāḷi-2 7108 Yamaka Pāḷi-3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi-1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi-2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi-3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi-4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi-5	7201 Dhammasaṅgaṇi Aṭṭhakathā 7202 Sammohavinodanī Aṭṭhakathā 7203 Pañcapakaraṇa Aṭṭhakathā	7301 Dhammasaṅgaṇī-mūlaṭīkā 7302 Vibhaṅga-mūlaṭīkā 7303 Pañcapakaraṇa-mūlaṭīkā 7304 Dhammasaṅgaṇī-anuṭīkā 7305 Pañcapakaraṇa-anuṭīkā 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Abhidhammāvatāra-purāṇaṭīkā 7309 Abhidhammamātikāpāḷi

แบบไทย
บาลีแคน	ข้อคิดเห็น	คำอธิบายย่อย	อื่น
1101 ปาราชิกปาฬิ 1102 ปาจิตติยปาฬิ 1103 มหาวคฺคปาฬิ (วินัย) 1104 จูฬวคฺคปาฬิ 1105 ปริวารปาฬิ	1201 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๑ 1202 ปาราชิกกณฺฑอฏฺฐกถา-๒ 1203 ปาจิตฺติยอฏฺฐกถา 1204 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (วินัย) 1205 จูฬวคฺคอฏฺฐกถา 1206 ปริวารอฏฺฐกถา	1301 สารตฺถทีปนีฏีกา-๑ 1302 สารตฺถทีปนีฏีกา-๒ 1303 สารตฺถทีปนีฏีกา-๓	1401 ทเวมาติกาปาฬิ 1402 วินยสํคหอฏฺฐกถา 1403 วชิรพุทฺธิฏีกา 1404 วิมติวิโนทนีฏีกา-๑ 1405 วิมติวิโนทนีฏีกา-๒ 1406 วินยาลงฺการฏีกา-๑ 1407 วินยาลงฺการฏีกา-๒ 1408 กงฺขาวิตรณีปุราณฏีกา 1409 วินยวินิจฉย-อุตฺตรวินิจฉย 1410 วินยวินิจฉยฏีกา-๑ 1411 วินยวินิจฉยฏีกา-๒ 1412 ปาจิตฺยาทิโยชนาปาฬิ 1413 ขุทฺทสิกฺขา-มูลสิกฺขา 8401 วิสุทฺธิมคฺค-๑ 8402 วิสุทฺธิมคฺค-๒ 8403 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๑ 8404 วิสุทฺธิมคฺค-มหาฏีกา-๒ 8405 วิสุทฺธิมคฺค-นิทานกถา 8406 ทีฆนิกาย (ปุ-วิ) 8407 มชฺฌิมนิกาย (ปุ-วิ) 8408 สํยุตฺตนิกาย (ปุ-วิ) 8409 องฺคุตฺตรนิกาย (ปุ-วิ) 8410 วินยปิฎก (ปุ-วิ) 8411 อภิธมฺมปิฎก (ปุ-วิ) 8412 อฏฺฐกถา (ปุ-วิ) 8413 นิรุตฺติทีปนี 8414 ปรมตฺถทีปนี สงฺคหมหาฏีกาปาฐ 8415 อนุทีปนีปาฐ 8416 ปฎฺฐานุทฺเทสทีปนีปาฐ 8417 นมกฺการฏีกา 8418 มหาปณามปาฐ 8419 ลกฺขณาโต พุทฺธโถมนาคาถา 8420 สุตวทน 8421 กมลาญฺชลิ 8422 ชินาลงฺการ 8423 ปชฺชมธุ 8424 พุทฺธคุณคาถาวลี 8425 จูฬคนฺถวํส 8427 สาสนวํส 8426 มหาวํส 8429 โมคฺคลฺลานพฺยากรณํ 8428 กจฺจายนพฺยากรณํ 8430 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ปทมาลา) 8431 สทฺทานีติปฺปกรณํ (ธาตุมาลา) 8432 ปทรูปสิทฺธิ 8433 โมคคฺลานปญฺจิกา 8434 ปโยคสิทฺธิปาฐ 8435 วุตฺโตทยปาฐ 8436 อภิธานปฺปทีปิกาปาฐ 8437 อภิธานปฺปทีปิกาฏีกา 8438 สุโพธาลงฺการปาฐ 8439 สุโพธาลงฺการฏีกา 8440 พาลาวตาร คณฺฐิปทตฺถวินิจฺฉยสาร 8446 กวิทปฺปณนีติ 8447 นีติมญฺชรี 8445 ธมฺมนีติ 8444 มหารหนีติ 8441 โลกนีติ 8442 สุตฺตนฺตนีติ 8443 สูรสฺสตินีติ 8450 จาณกฺยนีติ 8448 นรทกฺขทีปนี 8449 จตุราวรกฺขทีปนี 8451 รสวาหินี 8452 สีมวิโสธนีปาฐ 8453 เวสฺสนฺตรคีติ 8454 โมคฺคลฺลาน วุตฺติวิวรณปญฺจิกา 8455 ถูปวํส 8456 ทาฐาวํส 8457 ธาตุปาฐวิลาสินิยา 8458 ธาตุวํส 8459 หตฺถวนคัลลวิหารวํส 8460 ชนจริตย 8461 ชนวํสทีปํ 8462 เตลกฏาหคาถา 8463 มิลิทฏีกา 8464 ปทมญฺชรี 8465 ปทสาธนํ 8466 สทฺทพินฺทุปกรณํ 8467 กจฺจายนธาตุมญฺชุสา 8468 สามนฺตกูฏวณฺณนา
2101 สีลกฺขนฺธวคฺคปาฬิ 2102 มหาวคฺคปาฬิ (ทีฆ) 2103 ปาถิกวคฺคปาฬิ	2201 สีลกฺขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 2202 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (ทีฆ) 2203 ปาถิกวคฺคอฏฺฐกถา	2301 สีลกฺขนฺธวคฺคฏีกา 2302 มหาวคฺคฏีกา (ทีฆ) 2303 ปาถิกวคฺคฏีกา 2304 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๑ 2305 สีลกฺขนฺธวคฺค-อภินวฏีกา-๒
3101 มูลปณฺณาสปาฬิ 3102 มชฺฌิมปณฺณาสปาฬิ 3103 อุปริปณฺณาสปาฬิ	3201 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๑ 3202 มูลปณฺณาสอฏฺฐกถา-๒ 3203 มชฺฌิมปณฺณาสอฏฺฐกถา 3204 อุปริปณฺณาสอฏฺฐกถา	3301 มูลปณฺณาสฏีกา 3302 มชฺฌิมปณฺณาสฏีกา 3303 อุปริปณฺณาสฏีกา
4101 สคาถาวคฺคปาฬิ 4102 นิทานวคฺคปาฬิ 4103 ขนฺธวคฺคปาฬิ 4104 สฬายตนวคฺคปาฬิ 4105 มหาวคฺคปาฬิ (สํยุตฺต)	4201 สคาถาวคฺคอฏฺฐกถา 4202 นิทานวคฺคอฏฺฐกถา 4203 ขนฺธวคฺคอฏฺฐกถา 4204 สฬายตนวคฺคอฏฺฐกถา 4205 มหาวคฺคอฏฺฐกถา (สํยุตฺต)	4301 สคาถาวคฺคฏีกา 4302 นิทานวคฺคฏีกา 4303 ขนฺธวคฺคฏีกา 4304 สฬายตนวคฺคฏีกา 4305 มหาวคฺคฏีกา (สํยุตฺต)
5101 เอกกนิปาตปาฬิ 5102 ทุกนิปาตปาฬิ 5103 ติกนิปาตปาฬิ 5104 จตุกฺกนิปาตปาฬิ 5105 ปญฺจกนิปาตปาฬิ 5106 ฉกฺกนิปาตปาฬิ 5107 สตฺตกนิปาตปาฬิ 5108 อฏฺฐกาทินิปาตปาฬิ 5109 นวกนิปาตปาฬิ 5110 ทสกนิปาตปาฬิ 5111 เอกาทสกนิปาตปาฬิ	5201 เอกกนิปาตอฏฺฐกถา 5202 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตอฏฺฐกถา 5203 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตอฏฺฐกถา 5204 อฏฺฐกาทินิปาตอฏฺฐกถา	5301 เอกกนิปาตฏีกา 5302 ทุก-ติก-จตุกฺกนิปาตฏีกา 5303 ปญฺจก-ฉกฺก-สตฺตกนิปาตฏีกา 5304 อฏฺฐกาทินิปาตฏีกา
6101 ขุทฺทกปาฐปาฬิ 6102 ธมฺมปทปาฬิ 6103 อุทานปาฬิ 6104 อิติวุตฺตกปาฬิ 6105 สุตฺตนิบาตปาฬิ 6106 วิมานวตฺถุปาฬิ 6107 เปตวตฺถุปาฬิ 6108 เถรคาถาปาฬิ 6109 เถรีคาถาปาฬิ 6110 อปทานปาฬิ-๑ 6111 อปทานปาฬิ-๒ 6112 พุทธวงฺสปาฬิ 6113 จริยาปิฏกปาฬิ 6114 ชาตกปาฬิ-๑ 6115 ชาตกปาฬิ-๒ 6116 มหานิทฺเทสปาฬิ 6117 จูฬนิทฺเทสปาฬิ 6118 ปฏิสมฺภิทามคฺคปาฬิ 6119 เนตฺติปฺปกฺรณปาฬิ 6120 มิลินฺทปญฺหาปาฬิ 6121 เปฏโกปเทสปาฬิ	6201 ขุทฺทกปาฐอฏฺฐกถา 6202 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๑ 6203 ธมฺมปทอฏฺฐกถา-๒ 6204 อุทานอฏฺฐกถา 6205 อิติวุตฺตกอฏฺฐกถา 6206 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๑ 6207 สุตฺตนิบาตอฏฺฐกถา-๒ 6208 วิมานวตฺถุอฏฺฐกถา 6209 เปตวตฺถุอฏฺฐกถา 6210 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๑ 6211 เถรคาถาอฏฺฐกถา-๒ 6212 เถรีคาถาอฏฺฐกถา 6213 อปทานอฏฺฐกถา-๑ 6214 อปทานอฏฺฐกถา-๒ 6215 พุทธวงฺสอฏฺฐกถา 6216 จริยาปิฏกอฏฺฐกถา 6217 ชาตกอฏฺฐกถา-๑ 6218 ชาตกอฏฺฐกถา-๒ 6219 ชาตกอฏฺฐกถา-๓ 6220 ชาตกอฏฺฐกถา-๔ 6221 ชาตกอฏฺฐกถา-๕ 6222 ชาตกอฏฺฐกถา-๖ 6223 ชาตกอฏฺฐกถา-๗ 6224 มหานิทฺเทสอฏฺฐกถา 6225 จูฬนิทฺเทสอฏฺฐกถา 6226 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๑ 6227 ปฏิสมฺภิทามคฺคอฏฺฐกถา-๒ 6228 เนตฺติปฺปกฺรณอฏฺฐกถา	6301 เนตฺติปฺปกฺรณฏีกา 6302 เนตฺติวิภาวินี
7101 ธมฺมสงฺคณีปาฬิ 7102 วิภงฺคปาฬิ 7103 ธาตุกถาปาฬิ 7104 ปุคฺคลปญฺญตฺติปาฬิ 7105 กถาวตฺถุปาฬิ 7106 ยมกปาฬิ-๑ 7107 ยมกปาฬิ-๒ 7108 ยมกปาฬิ-๓ 7109 ปฎฺฐานปาฬิ-๑ 7110 ปฎฺฐานปาฬิ-๒ 7111 ปฎฺฐานปาฬิ-๓ 7112 ปฎฺฐานปาฬิ-๔ 7113 ปฎฺฐานปาฬิ-๕	7201 ธมฺมสงฺคณิอฏฺฐกถา 7202 สมฺโมหวินิทนีอฏฺฐกถา 7203 ปญฺจปกรณอฏฺฐกถา	7301 ธมฺมสงฺคณีมูลฏีกา 7302 วิภงฺคมูลฏีกา 7303 ปญฺจปกรณมูลฏีกา 7304 ธมฺมสงฺคณีอนุฏีกา 7305 ปญฺจปกรณอนุฏีกา 7306 อภิธมฺมาวตาโร-นามรูปปริจฺเฉโท 7307 อภิธมฺมตฺถสงฺคโห 7308 อภิธมฺมาวตาร-ปุราณฏีกา 7309 อภิธมฺมมาติกาปาฬิ

བོད་མི
པཱ་ལི་གསུང་རབ།	འགྲེལ་བཤད།	འགྲེལ་བཤད་ཕྲན།	གཞན།
1101 ཕ་ར་ཇི་ཀ་པཱ་ལི། 1102 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་པཱ་ལི། 1103 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (ཝི་ན་ཡ) 1104 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 1105 པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི།	1201 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 1202 ཕ་ར་ཇི་ཀ་ཀཎྜ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 1203 པཱ་ཙི་ཏི་ཡ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1204 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (ཝི་ན་ཡ) 1205 ཙཱུ་ལ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1206 པ་རི་ཝཱ་ར་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	1301 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1302 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1303 སཱ་རཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༣	1401 དྭེ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི། 1402 ཝི་ན་ཡ་སངྒ་ཧ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 1403 ཝ་ཇི་ར་བུད་དྷི་ཊཱི་ཀཱ། 1404 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1405 ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1406 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1407 ཝི་ན་ཡཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1408 ཀངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎཱི་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 1409 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ནི་ཙ་ཡ། 1410 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 1411 ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 1412 པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཇ་ནཱ་པཱ་ལི། 1413 ཁུད་ད་སིཀྑཱ་མཱུ་ལ་སིཀྑཱ། 8401 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༡ 8402 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ-༢ 8403 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 8404 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ-༢ 8405 ཝི་སུད་དྷི་མགྒ་ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ། 8406 དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8407 མཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8408 སཾ་ཡུཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8409 ཨངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡ། (པུ་ཝི) 8410 ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8411 ཨ་བྷི་དྷམྨ་པི་ཊ་ཀ། (པུ་ཝི) 8412 ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (པུ་ཝི) 8413 ནི་རུཏྟི་དཱི་པ་ནཱི། 8414 པ་ར་མཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་སངྒ་ཧ་མ་ཧཱ་ཊཱི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8415 ཨ་ནུ་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8416 པཊྛཱ་ནུདྡེ་ས་དཱི་པ་ནཱི་པཱ་ཋ། 8417 ན་མཀྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8418 མ་ཧཱ་པ་ཎཱ་མ་པཱ་ཋ། 8419 ལཀྑ་ཎཱ་ཏོ་བུདྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ་གཱ་ཐཱ། 8420 སུ་ཏ་ཝནྡ་ནཱ། 8421 ཀ་མ་ལཱཉྫ་ལི། 8422 ཇི་ནཱ་ལངྐཱ་ར། 8423 པཛྫ་མ་དྷུ། 8424 བུདྡྷ་གུ་ཎ་གཱ་ཐཱ་ཝ་ལཱི། 8425 ཙཱུ་ལ་གནྠ་ཝཾ་ས། 8427 སཱ་ས་ན་ཝཾ་ས། 8426 མ་ཧཱ་ཝཾ་ས། 8429 མོགྒ་ལླཱ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8428 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ། 8430 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (པ་ད་མཱ་ལཱ) 8431 སདྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ། (དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ) 8432 པ་ད་རཱུ་པ་སིད་དྷི། 8433 མོ་ག་ལླཱ་ན་པཉྩ་ཀཱ། 8434 པ་ཡོ་ག་སིད་དྷི་པཱ་ཋ། 8435 བུཏྟོ་ད་ཡ་པཱ་ཋ། 8436 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་པཱ་ཋ། 8437 ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ། 8438 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་པཱ་ཋ། 8439 སུ་བོ་དྷཱ་ལངྐཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ། 8440 བཱ་ལཱ་ཝ་ཏཱ་ར་གཎྛི་པ་དཏྠ་ཝི་ནི་ཙ་ཡ་སཱ་ར། 8446 ཀ་ཝི་དཔྤ་ཎ་ནཱི་ཏི། 8447 ནཱི་ཏི་མཉྫ་རཱི། 8445 དྷམྨ་ནཱི་ཏི། 8444 མ་ཧཱ་ར་ཧ་ནཱི་ཏི། 8441 ལོ་ཀ་ནཱི་ཏི། 8442 སུཏྟནྟ་ནཱ་ཏི། 8443 སཱུ་རསྶ་ཏི་ནཱི་ཏི། 8450 ཙཱ་ཎཀྱ་ནཱི་ཏི། 8448 ན་ར་དཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8449 ཙ་ཏུ་རཱ་རཀྑ་དཱི་པ་ནཱི། 8451 ར་ས་ཝཱ་ཧི་ནཱི། 8452 སཱི་མ་ཝི་སོ་ད་ནཱི་པཱ་ཋ། 8453 ཝེསྶནྟ་ར་གཱི་ཏི། 8454 མོགྒ་ལླཱ་ན་བུཏྟི་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཉྩ་ཀཱ། 8455 ཐཱུ་པ་ཝཾ་ས། 8456 དཱ་ཊྷཱ་ཝཾ་ས། 8457 དྷཱ་ཏུ་པཱ་ཋ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ། 8458 དྷཱ་ཏུ་ཝཾ་ས། 8459 ཧཏྠ་ཝ་ན་གལླ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཾ་ས། 8460 ཇི་ན་ཙ་རི་ཏ་ཡ། 8461 ཇི་ན་ཝཾ་ས་དཱི་པཾ། 8462 ཏེ་ལ་ཀ་ཊཱ་ཧ་གཱ་ཐཱ། 8463 མི་ལི་ད་ཊཱི་ཀཱ། 8464 པ་ད་མཉྫ་རཱི། 8465 པ་ད་སཱ་ད་ནཾ། 8466 སདྡ་བིནྡུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ། 8467 ཀཙྩཱ་ཡ་ན་དྷཱ་ཏུ་མཉྫུ་སཱ། 8468 སཱ་མནྟ་ཀཱུ་ཊ་ཝཎྞ་ནཱ།
2101 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 2102 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (དཱི་གྷ) 2103 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་པཱ་ལི།	2201 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 2202 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (དཱི་གྷ) 2203 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	2301 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2302 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (དཱི་གྷ) 2303 པཱ་ཐི་ཀ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 2304 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༡ 2305 སཱི་ལཀྑནྡྷ་ཝག་ག་ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ-༢
3101 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3102 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི། 3103 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་པཱ་ལི།	3201 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 3202 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 3203 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 3204 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	3301 མཱུ་ལ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3302 མཛྷི་མ་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ། 3303 ཨུ་པ་རི་པཎྞཱ་ས་ཊཱི་ཀཱ།
4101 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4102 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4103 ཁནྡྷ་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4104 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་པཱ་ལི། 4105 མ་ཧཱ་ཝག་ག་པཱ་ལི། (སཾ་ཡུཏྟ)	4201 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4202 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4203 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4204 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 4205 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)	4301 ས་གཱ་ཐཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4302 ནི་དཱ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4303 ཁནྡྷ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4304 ས་ལཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། 4305 མ་ཧཱ་ཝག་ག་ཊཱི་ཀཱ། (སཾ་ཡུཏྟ)
5101 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5102 དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5103 ཏི་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5104 ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5105 པཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5106 ཆཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5107 སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5108 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5109 ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5110 ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 5111 ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི།	5201 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5202 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5203 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 5204 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	5301 ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5302 དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5303 པཉྩ་ཀ་ཆཀྐ་སཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ། 5304 ཨཊྛ་ཀཱ་དི་ནི་པཱ་ཏ་ཊཱི་ཀཱ།
6101 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་པཱ་ལི། 6102 དྷམྨ་པ་ད་པཱ་ལི། 6103 ཨུ་དཱ་ན་པཱ་ལི། 6104 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་པཱ་ལི། 6105 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི། 6106 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6107 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 6108 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6109 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་པཱ་ལི། 6110 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 6111 ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 6112 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་པཱ་ལི། 6113 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི། 6114 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 6115 ཛཱ་ཏ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 6116 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6117 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་པཱ་ལི། 6118 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་པཱ་ལི། 6119 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་པཱ་ལི། 6120 མི་ལིནྡ་པཉྷ་པཱ་ལི། 6121 པེ་ཊ་ཀོ་པ་དེ་ས་པཱ་ལི།	6201 ཁུད་ད་ཀ་པཱ་ཋ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6202 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6203 དྷམྨ་པ་ད་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6204 ཨུ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6205 ཨི་ཏི་ཝུཏྟ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6206 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6207 སུཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6208 ཝི་མཱ་ན་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6209 པེ་ཏ་ཝཏྠུ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6210 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6211 ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6212 ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6213 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6214 ཨ་པ་དཱ་ན་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6215 བུདྡྷ་ཝཾ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6216 ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6217 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6218 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6219 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༣ 6220 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༤ 6221 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༥ 6222 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༦ 6223 ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༧ 6224 མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6225 ཙཱུ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 6226 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༡ 6227 པ་ཊི་སམ་བྷི་དཱ་མགྒ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ-༢ 6228 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	6301 ནེཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 6302 ནེཏྟི་ཝི་བྷཱི་ནཱི།
7101 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་པཱ་ལི། 7102 ཝི་བྷངྒ་པཱ་ལི། 7103 དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ལི། 7104 པུགྒ་ལ་པཉྙཏྟི་པཱ་ལི། 7105 ཀ་ཐཱ་ཝཏྠུ་པཱ་ལི། 7106 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༡ 7107 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༢ 7108 ཡ་མ་ཀ་པཱ་ལི-༣ 7109 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༡ 7110 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༢ 7111 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༣ 7112 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༤ 7113 པཊྛཱ་ན་པཱ་ལི-༥	7201 དྷམྨ་སངྒ་ཎི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7202 སམྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནཱི་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ། 7203 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨཊྛ་ཀ་ཐཱ།	7301 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7302 ཝི་བྷངྒ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7303 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཊཱི་ཀཱ། 7304 དྷམྨ་སངྒ་ཎཱི་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7305 པཉྩ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཨ་ནུ་ཊཱི་ཀཱ། 7306 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དོ། 7307 ཨ་བྷི་དྷམྨཏྠ་སངྒ་ཧོ། 7308 ཨ་བྷི་དྷམྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ། 7309 ཨ་བྷི་དྷམྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་པཱ་ལི།

Tiếng Việt
Kinh điển Pali	Chú giải	Phụ chú giải	Khác
1101 Pārājika Pāḷi 1102 Pācittiya Pāḷi 1103 Mahāvagga Pāḷi (Tạng Luật) 1104 Cūḷavagga Pāḷi 1105 Parivāra Pāḷi	1201 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 1 1202 Chú Giải Pārājikakaṇḍa - 2 1203 Chú Giải Pācittiya 1204 Chú Giải Mahāvagga (Tạng Luật) 1205 Chú Giải Cūḷavagga 1206 Chú Giải Parivāra	1301 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 1 1302 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 2 1303 Phụ Chú Giải Sāratthadīpanī - 3	1401 Dvemātikāpāḷi 1402 Chú Giải Vinayasaṅgaha 1403 Phụ Chú Giải Vajirabuddhi 1404 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 1 1405 Phụ Chú Giải Vimativinodanī - 2 1406 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 1 1407 Phụ Chú Giải Vinayālaṅkāra - 2 1408 Phụ Chú Giải Kaṅkhāvitaraṇīpurāṇa 1409 Vinayavinicchaya-uttaravinicchaya 1410 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 1 1411 Phụ Chú Giải Vinayavinicchaya - 2 1412 Pācityādiyojanāpāḷi 1413 Khuddasikkhā-mūlasikkhā 8401 Thanh Tịnh Đạo - 1 8402 Thanh Tịnh Đạo - 2 8403 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 1 8404 Đại Phụ Chú Giải Thanh Tịnh Đạo - 2 8405 Lời Tựa Thanh Tịnh Đạo 8406 Trường Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8407 Trung Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8408 Tương Ưng Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8409 Tăng Chi Bộ Kinh (Vấn Đáp) 8410 Tạng Luật (Vấn Đáp) 8411 Tạng Vi Diệu Pháp (Vấn Đáp) 8412 Chú Giải (Vấn Đáp) 8413 Niruttidīpanī 8414 Paramatthadīpanī Saṅgahamahāṭīkāpāṭha 8415 Anudīpanīpāṭha 8416 Paṭṭhānuddesa dīpanīpāṭha 8417 Phụ Chú Giải Namakkāra 8418 Mahāpaṇāmapāṭha 8419 Lakkhaṇāto buddhathomanāgāthā 8420 Sutavandanā 8421 Kamalāñjali 8422 Jinālaṅkāra 8423 Pajjamadhu 8424 Buddhaguṇagāthāvalī 8425 Cūḷaganthavaṃsa 8426 Mahāvaṃsa 8427 Sāsanavaṃsa 8428 Kaccāyanabyākaraṇaṃ 8429 Moggallānabyākaraṇaṃ 8430 Saddanītippakaraṇaṃ (padamālā) 8431 Saddanītippakaraṇaṃ (dhātumālā) 8432 Padarūpasiddhi 8433 Mogallānapañcikā 8434 Payogasiddhipāṭha 8435 Vuttodayapāṭha 8436 Abhidhānappadīpikāpāṭha 8437 Phụ Chú Giải Abhidhānappadīpikā 8438 Subodhālaṅkārapāṭha 8439 Phụ Chú Giải Subodhālaṅkāra 8440 Bālāvatāra gaṇṭhipadatthavinicchayasāra 8441 Lokanīti 8442 Suttantanīti 8443 Sūrassatinīti 8444 Mahārahanīti 8445 Dhammanīti 8446 Kavidappaṇanīti 8447 Nītimañjarī 8448 Naradakkhadīpanī 8449 Caturārakkhadīpanī 8450 Cāṇakyanīti 8451 Rasavāhinī 8452 Sīmavisodhanīpāṭha 8453 Vessantaragīti 8454 Moggallāna vuttivivaraṇapañcikā 8455 Thūpavaṃsa 8456 Dāṭhāvaṃsa 8457 Dhātupāṭhavilāsiniyā 8458 Dhātuvaṃsa 8459 Hatthavanagallavihāravaṃsa 8460 Jinacaritaya 8461 Jinavaṃsadīpaṃ 8462 Telakaṭāhagāthā 8463 Phụ Chú Giải Milinda 8464 Padamañjarī 8465 Padasādhanaṃ 8466 Saddabindupakaraṇaṃ 8467 Kaccāyanadhātumañjusā 8468 Sāmantakūṭavaṇṇanā
2101 Sīlakkhandhavagga Pāḷi 2102 Mahāvagga Pāḷi (Trường Bộ) 2103 Pāthikavagga Pāḷi	2201 Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2202 Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2203 Chú Giải Pāthikavagga	2301 Phụ Chú Giải Sīlakkhandhavagga 2302 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Trường Bộ) 2303 Phụ Chú Giải Pāthikavagga 2304 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 1 2305 Phụ Chú Giải Mới Sīlakkhandhavagga - 2
3101 Mūlapaṇṇāsa Pāḷi 3102 Majjhimapaṇṇāsa Pāḷi 3103 Uparipaṇṇāsa Pāḷi	3201 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 1 3202 Chú Giải Mūlapaṇṇāsa - 2 3203 Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3204 Chú Giải Uparipaṇṇāsa	3301 Phụ Chú Giải Mūlapaṇṇāsa 3302 Phụ Chú Giải Majjhimapaṇṇāsa 3303 Phụ Chú Giải Uparipaṇṇāsa
4101 Sagāthāvagga Pāḷi 4102 Nidānavagga Pāḷi 4103 Khandhavagga Pāḷi 4104 Saḷāyatanavagga Pāḷi 4105 Mahāvagga Pāḷi (Tương Ưng Bộ)	4201 Chú Giải Sagāthāvagga 4202 Chú Giải Nidānavagga 4203 Chú Giải Khandhavagga 4204 Chú Giải Saḷāyatanavagga 4205 Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)	4301 Phụ Chú Giải Sagāthāvagga 4302 Phụ Chú Giải Nidānavagga 4303 Phụ Chú Giải Khandhavagga 4304 Phụ Chú Giải Saḷāyatanavagga 4305 Phụ Chú Giải Mahāvagga (Tương Ưng Bộ)
5101 Ekakanipāta Pāḷi 5102 Dukanipāta Pāḷi 5103 Tikanipāta Pāḷi 5104 Catukkanipāta Pāḷi 5105 Pañcakanipāta Pāḷi 5106 Chakkanipāta Pāḷi 5107 Sattakanipāta Pāḷi 5108 Aṭṭhakādinipāta Pāḷi 5109 Navakanipāta Pāḷi 5110 Dasakanipāta Pāḷi 5111 Ekādasakanipāta Pāḷi	5201 Chú Giải Ekakanipāta 5202 Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5203 Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5204 Chú Giải Aṭṭhakādinipāta	5301 Phụ Chú Giải Ekakanipāta 5302 Phụ Chú Giải Duka-tika-catukkanipāta 5303 Phụ Chú Giải Pañcaka-chakka-sattakanipāta 5304 Phụ Chú Giải Aṭṭhakādinipāta
6101 Khuddakapāṭha Pāḷi 6102 Dhammapada Pāḷi 6103 Udāna Pāḷi 6104 Itivuttaka Pāḷi 6105 Suttanipāta Pāḷi 6106 Vimānavatthu Pāḷi 6107 Petavatthu Pāḷi 6108 Theragāthā Pāḷi 6109 Therīgāthā Pāḷi 6110 Apadāna Pāḷi - 1 6111 Apadāna Pāḷi - 2 6112 Buddhavaṃsa Pāḷi 6113 Cariyāpiṭaka Pāḷi 6114 Jātaka Pāḷi - 1 6115 Jātaka Pāḷi - 2 6116 Mahāniddesa Pāḷi 6117 Cūḷaniddesa Pāḷi 6118 Paṭisambhidāmagga Pāḷi 6119 Nettippakaraṇa Pāḷi 6120 Milindapañha Pāḷi 6121 Peṭakopadesa Pāḷi	6201 Chú Giải Khuddakapāṭha 6202 Chú Giải Dhammapada - 1 6203 Chú Giải Dhammapada - 2 6204 Chú Giải Udāna 6205 Chú Giải Itivuttaka 6206 Chú Giải Suttanipāta - 1 6207 Chú Giải Suttanipāta - 2 6208 Chú Giải Vimānavatthu 6209 Chú Giải Petavatthu 6210 Chú Giải Theragāthā - 1 6211 Chú Giải Theragāthā - 2 6212 Chú Giải Therīgāthā 6213 Chú Giải Apadāna - 1 6214 Chú Giải Apadāna - 2 6215 Chú Giải Buddhavaṃsa 6216 Chú Giải Cariyāpiṭaka 6217 Chú Giải Jātaka - 1 6218 Chú Giải Jātaka - 2 6219 Chú Giải Jātaka - 3 6220 Chú Giải Jātaka - 4 6221 Chú Giải Jātaka - 5 6222 Chú Giải Jātaka - 6 6223 Chú Giải Jātaka - 7 6224 Chú Giải Mahāniddesa 6225 Chú Giải Cūḷaniddesa 6226 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 1 6227 Chú Giải Paṭisambhidāmagga - 2 6228 Chú Giải Nettippakaraṇa	6301 Phụ Chú Giải Nettippakaraṇa 6302 Nettivibhāvinī
7101 Dhammasaṅgaṇī Pāḷi 7102 Vibhaṅga Pāḷi 7103 Dhātukathā Pāḷi 7104 Puggalapaññatti Pāḷi 7105 Kathāvatthu Pāḷi 7106 Yamaka Pāḷi - 1 7107 Yamaka Pāḷi - 2 7108 Yamaka Pāḷi - 3 7109 Paṭṭhāna Pāḷi - 1 7110 Paṭṭhāna Pāḷi - 2 7111 Paṭṭhāna Pāḷi - 3 7112 Paṭṭhāna Pāḷi - 4 7113 Paṭṭhāna Pāḷi - 5	7201 Chú Giải Dhammasaṅgaṇi 7202 Chú Giải Sammohavinodanī 7203 Chú Giải Pañcapakaraṇa	7301 Phụ Chú Giải Gốc Dhammasaṅgaṇī 7302 Phụ Chú Giải Gốc Vibhaṅga 7303 Phụ Chú Giải Gốc Pañcapakaraṇa 7304 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Dhammasaṅgaṇī 7305 Phụ Chú Giải Tiếp Theo Pañcapakaraṇa 7306 Abhidhammāvatāro-nāmarūpaparicchedo 7307 Abhidhammatthasaṅgaho 7308 Phụ Chú Giải Cổ Điển Abhidhammāvatāra 7309 Abhidhammamātikāpāḷi
නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස Con đem hết lòng thành kính đảnh lễ đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Đẳng Chánh Giác. දීඝනිකායො Trường Bộ Kinh පාථිකවග්ගපාළි Phẩm Pāthika 1. පාථිකසුත්තං 1. Kinh Pāthika සුනක්ඛත්තවත්ථු Câu chuyện về Sunakkhatta 1. එවං [Pg.1] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා මල්ලෙසු විහරති අනුපියං නාම මල්ලානං නිගමො. අථ ඛො භගවා පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය අනුපියං පිණ්ඩාය පාවිසි. අථ ඛො භගවතො එතදහොසි – ‘‘අතිප්පගො ඛො තාව අනුපියායං පිණ්ඩාය චරිතුං. යංනූනාහං යෙන භග්ගවගොත්තස්ස පරිබ්බාජකස්ස ආරාමො, යෙන භග්ගවගොත්තො පරිබ්බාජකො තෙනුපසඞ්කමෙය්‍ය’’න්ති. 1. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở xứ Malla, tại một thị trấn của dòng họ Malla tên là Anupiya. Bấy giờ, vào buổi sáng, Thế Tôn đắp y, mang y bát, đi vào Anupiya để khất thực. Khi ấy, Thế Tôn suy nghĩ như vầy: 'Còn quá sớm để đi khất thực ở Anupiya. Ta nên đi đến khu vườn của du sĩ Bhaggavagotta, nơi du sĩ Bhaggavagotta đang ở thì tốt biết mấy.' 2. අථ ඛො භගවා යෙන භග්ගවගොත්තස්ස පරිබ්බාජකස්ස ආරාමො, යෙන භග්ගවගොත්තො පරිබ්බාජකො තෙනුපසඞ්කමි. අථ ඛො භග්ගවගොත්තො පරිබ්බාජකො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘එතු ඛො, භන්තෙ, භගවා. ස්වාගතං, භන්තෙ, භගවතො. චිරස්සං ඛො, භන්තෙ, භගවා ඉමං පරියායමකාසි යදිදං ඉධාගමනාය. නිසීදතු, භන්තෙ, භගවා, ඉදමාසනං පඤ්ඤත්ත’’න්ති. නිසීදි භගවා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ. භග්ගවගොත්තොපි ඛො පරිබ්බාජකො අඤ්ඤතරං නීචං ආසනං ගහෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො භග්ගවගොත්තො පරිබ්බාජකො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘පුරිමානි, භන්තෙ, දිවසානි [Pg.2] පුරිමතරානි සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො යෙනාහං තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා මං එතදවොච – ‘පච්චක්ඛාතො දානි මයා, භග්ගව, භගවා. න දානාහං භගවන්තං උද්දිස්ස විහරාමී’ති. කච්චෙතං, භන්තෙ, තථෙව, යථා සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො අවචා’’ති? ‘‘තථෙව ඛො එතං, භග්ගව, යථා සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො අවච’’. 2. Bấy giờ, Thế Tôn đi đến khu vườn của du sĩ Bhaggavagotta, nơi du sĩ Bhaggavagotta đang ở. Khi ấy, du sĩ Bhaggavagotta nói với Thế Tôn rằng: 'Bạch Thế Tôn, xin mời ngài đến. Bạch Thế Tôn, hay thay sự quang lâm của ngài! Bạch Thế Tôn, đã lâu lắm rồi ngài mới có dịp đến đây. Bạch Thế Tôn, xin ngài hãy ngồi, chỗ ngồi này đã được soạn sẵn.' Thế Tôn ngồi xuống trên chỗ ngồi đã được soạn sẵn. Du sĩ Bhaggavagotta cũng lấy một chỗ ngồi thấp hơn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, du sĩ Bhaggavagotta bạch với Thế Tôn rằng: 'Bạch Thế Tôn, mấy ngày trước, Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, đã đến chỗ con; sau khi đến đã nói với con rằng: 'Này Bhaggava, bây giờ tôi đã từ bỏ Thế Tôn. Bây giờ tôi không còn sống vì Thế Tôn nữa.' Bạch Thế Tôn, có thật đúng như lời Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, đã nói không?' 'Này Bhaggava, thật đúng như lời Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, đã nói.' 3. පුරිමානි, භග්ගව, දිවසානි පුරිමතරානි සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො යෙනාහං තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා මං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො මං එතදවොච – ‘පච්චක්ඛාමි දානාහං, භන්තෙ, භගවන්තං. න දානාහං, භන්තෙ, භගවන්තං උද්දිස්ස විහරිස්සාමී’ති. ‘එවං වුත්තෙ, අහං, භග්ගව, සුනක්ඛත්තං ලිච්ඡවිපුත්තං එතදවොචං – ‘අපි නු තාහං, සුනක්ඛත්ත, එවං අවචං, එහි ත්වං, සුනක්ඛත්ත, මමං උද්දිස්ස විහරාහී’ති? ‘නො හෙතං, භන්තෙ’. ‘ත්වං වා පන මං එවං අවච – අහං, භන්තෙ, භගවන්තං උද්දිස්ස විහරිස්සාමී’ති? ‘නො හෙතං, භන්තෙ’. ‘ඉති කිර, සුනක්ඛත්ත, නෙවාහං තං වදාමි – එහි ත්වං, සුනක්ඛත්ත, මමං උද්දිස්ස විහරාහීති. නපි කිර මං ත්වං වදෙසි – අහං, භන්තෙ, භගවන්තං උද්දිස්ස විහරිස්සාමීති. එවං සන්තෙ, මොඝපුරිස, කො සන්තො කං පච්චාචික්ඛසි? පස්ස, මොඝපුරිස, යාවඤ්ච තෙ ඉදං අපරද්ධ’න්ති. 3. Này Bhaggava, mấy ngày trước, Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, đã đến chỗ Ta; sau khi đến, đã đảnh lễ Ta rồi ngồi xuống một bên. Này Bhaggava, sau khi ngồi xuống một bên, Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, đã nói với Ta rằng: 'Bạch Thế Tôn, bây giờ con xin từ bỏ Thế Tôn. Bạch Thế Tôn, bây giờ con sẽ không còn sống vì Thế Tôn nữa.' Khi được nói vậy, này Bhaggava, Ta đã nói với Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, rằng: 'Này Sunakkhatta, Ta có bao giờ nói với ngươi rằng: 'Này Sunakkhatta, hãy đến đây, hãy sống vì Ta' không?' 'Thưa không, bạch Thế Tôn.' 'Hay ngươi có bao giờ nói với Ta rằng: 'Bạch Thế Tôn, con sẽ sống vì Thế Tôn' không?' 'Thưa không, bạch Thế Tôn.' 'Này Sunakkhatta, như vậy là Ta chưa từng nói với ngươi: 'Này Sunakkhatta, hãy đến đây, hãy sống vì Ta,' và ngươi cũng chưa từng nói với Ta: 'Bạch Thế Tôn, con sẽ sống vì Thế Tôn.' Đã như vậy, này kẻ rỗng tuếch, ngươi là ai mà từ bỏ ai? Này kẻ rỗng tuếch, hãy xem lỗi lầm này của ngươi lớn đến mức nào.' 4. ‘න හි පන මෙ, භන්තෙ, භගවා උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරොතී’ති. ‘අපි නු තාහං, සුනක්ඛත්ත, එවං අවචං – එහි ත්වං, සුනක්ඛත්ත, මමං උද්දිස්ස විහරාහි, අහං තෙ උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරිස්සාමී’ති? ‘නො හෙතං, භන්තෙ’. ‘ත්වං වා පන මං එවං අවච – අහං, භන්තෙ, භගවන්තං උද්දිස්ස විහරිස්සාමි, භගවා මෙ උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරිස්සතී’ති? ‘නො හෙතං, භන්තෙ’. ‘ඉති කිර, සුනක්ඛත්ත, නෙවාහං තං වදාමි – එහි ත්වං, සුනක්ඛත්ත, මමං උද්දිස්ස විහරාහි, අහං තෙ උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරිස්සාමී’ති; නපි කිර මං ත්වං වදෙසි – අහං, භන්තෙ, භගවන්තං උද්දිස්ස විහරිස්සාමි, භගවා මෙ උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරිස්සතී’ති. එවං සන්තෙ, මොඝපුරිස, කො සන්තො කං පච්චාචික්ඛසි? තං කිං මඤ්ඤසි, සුනක්ඛත්ත, කතෙ වා උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියෙ අකතෙ වා උත්තරිමනුස්සධම්මා [Pg.3] ඉද්ධිපාටිහාරියෙ යස්සත්ථාය මයා ධම්මො දෙසිතො සො නිය්‍යාති තක්කරස්ස සම්මා දුක්ඛක්ඛයායා’ති? ‘කතෙ වා, භන්තෙ, උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියෙ අකතෙ වා උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියෙ යස්සත්ථාය භගවතා ධම්මො දෙසිතො සො නිය්‍යාති තක්කරස්ස සම්මා දුක්ඛක්ඛයායා’ති. ‘ඉති කිර, සුනක්ඛත්ත, කතෙ වා උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියෙ, අකතෙ වා උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියෙ, යස්සත්ථාය මයා ධම්මො දෙසිතො, සො නිය්‍යාති තක්කරස්ස සම්මා දුක්ඛක්ඛයාය. තත්‍ර, සුනක්ඛත්ත, කිං උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කතං කරිස්සති? පස්ස, මොඝපුරිස, යාවඤ්ච තෙ ඉදං අපරද්ධ’න්ති. 4. 'Bạch Thế Tôn, Thế Tôn không thực hiện thần thông siêu nhân cho con xem.' 'Này Sunakkhatta, Ta có bao giờ nói với ngươi rằng: 'Này Sunakkhatta, hãy đến đây, hãy sống vì Ta, Ta sẽ thực hiện thần thông siêu nhân cho ngươi xem' không?' 'Thưa không, bạch Thế Tôn.' 'Hay ngươi có bao giờ nói với Ta rằng: 'Bạch Thế Tôn, con sẽ sống vì Thế Tôn, nếu Thế Tôn thực hiện thần thông siêu nhân cho con xem' không?' 'Thưa không, bạch Thế Tôn.' 'Này Sunakkhatta, như vậy là Ta chưa từng nói với ngươi: 'Này Sunakkhatta, hãy đến đây, hãy sống vì Ta, Ta sẽ thực hiện thần thông siêu nhân cho ngươi xem,' và ngươi cũng chưa từng nói với Ta: 'Bạch Thế Tôn, con sẽ sống vì Thế Tôn, nếu Thế Tôn thực hiện thần thông siêu nhân cho con xem.' Đã như vậy, này kẻ rỗng tuếch, ngươi là ai mà từ bỏ ai? Này Sunakkhatta, ngươi nghĩ thế nào, dù có thực hiện thần thông siêu nhân hay không, giáo pháp mà Ta đã thuyết giảng vì mục đích nào đó, có dẫn dắt người thực hành đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh không?' 'Bạch Thế Tôn, dù có thực hiện thần thông siêu nhân hay không, giáo pháp mà Thế Tôn đã thuyết giảng vì mục đích nào đó, vẫn dẫn dắt người thực hành đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh.' 'Này Sunakkhatta, như vậy là dù có thực hiện thần thông siêu nhân hay không, giáo pháp mà Ta đã thuyết giảng vì mục đích nào đó, vẫn dẫn dắt người thực hành đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh. Vậy thì, này Sunakkhatta, việc thực hiện thần thông siêu nhân có ích gì? Này kẻ rỗng tuếch, hãy xem lỗi lầm này của ngươi lớn đến mức nào.' 5. ‘න හි පන මෙ, භන්තෙ, භගවා අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙතී’ති ? ‘අපි නු තාහං, සුනක්ඛත්ත, එවං අවචං – එහි ත්වං, සුනක්ඛත්ත, මමං උද්දිස්ස විහරාහි, අහං තෙ අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙස්සාමී’ති? ‘නො හෙතං, භන්තෙ’. ‘ත්වං වා පන මං එවං අවච – අහං, භන්තෙ, භගවන්තං උද්දිස්ස විහරිස්සාමි, භගවා මෙ අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙස්සතී’ති? ‘නො හෙතං, භන්තෙ’. ‘ඉති කිර, සුනක්ඛත්ත, නෙවාහං තං වදාමි – එහි ත්වං, සුනක්ඛත්ත, මමං උද්දිස්ස විහරාහි, අහං තෙ අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙස්සාමීති. නපි කිර මං ත්වං වදෙසි – අහං, භන්තෙ, භගවන්තං උද්දිස්ස විහරිස්සාමි, භගවා මෙ අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙස්සතී’ති. එවං සන්තෙ, මොඝපුරිස, කො සන්තො කං පච්චාචික්ඛසි? තං කිං මඤ්ඤසි, සුනක්ඛත්ත, පඤ්ඤත්තෙ වා අග්ගඤ්ඤෙ, අපඤ්ඤත්තෙ වා අග්ගඤ්ඤෙ, යස්සත්ථාය මයා ධම්මො දෙසිතො, සො නිය්‍යාති තක්කරස්ස සම්මා දුක්ඛක්ඛයායා’ති? ‘පඤ්ඤත්තෙ වා, භන්තෙ, අග්ගඤ්ඤෙ, අපඤ්ඤත්තෙ වා අග්ගඤ්ඤෙ, යස්සත්ථාය භගවතා ධම්මො දෙසිතො, සො නිය්‍යාති තක්කරස්ස සම්මා දුක්ඛක්ඛයායා’ති. ‘ඉති කිර, සුනක්ඛත්ත, පඤ්ඤත්තෙ වා අග්ගඤ්ඤෙ, අපඤ්ඤත්තෙ වා අග්ගඤ්ඤෙ, යස්සත්ථාය මයා ධම්මො දෙසිතො, සො නිය්‍යාති තක්කරස්ස සම්මා දුක්ඛක්ඛයාය. තත්‍ර, සුනක්ඛත්ත, කිං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤත්තං කරිස්සති? පස්ස, මොඝපුරිස, යාවඤ්ච තෙ ඉදං අපරද්ධං’. 5. ‘Bạch Thế Tôn, Thế Tôn đã không tuyên thuyết cho con về sự khởi nguyên.’ ‘Này Sunakkhatta, Như Lai có từng nói với ngươi như vầy không: ‘Này Sunakkhatta, ngươi hãy đến, hãy sống vì Như Lai, Như Lai sẽ tuyên thuyết cho ngươi về sự khởi nguyên’?’ ‘Bạch Thế Tôn, không phải vậy.’ ‘Hay ngươi có từng nói với Như Lai như vầy không: ‘Bạch Thế Tôn, con sẽ sống vì Thế Tôn, Thế Tôn sẽ tuyên thuyết cho con về sự khởi nguyên’?’ ‘Bạch Thế Tôn, không phải vậy.’ ‘Này Sunakkhatta, như vậy là Như Lai đã không nói với ngươi: ‘Này Sunakkhatta, ngươi hãy đến, hãy sống vì Như Lai, Như Lai sẽ tuyên thuyết cho ngươi về sự khởi nguyên.’ Và ngươi cũng đã không nói với Như Lai: ‘Bạch Thế Tôn, con sẽ sống vì Thế Tôn, Thế Tôn sẽ tuyên thuyết cho con về sự khởi nguyên.’ Này kẻ rỗng tuếch, trong trường hợp như vậy, là ai mà ngươi lại từ bỏ ai? Này Sunakkhatta, ngươi nghĩ thế nào về điều này, dù sự khởi nguyên có được tuyên thuyết hay không được tuyên thuyết, Pháp mà Như Lai đã thuyết giảng vì mục đích nào đó, Pháp ấy có dẫn dắt người thực hành đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh không?’ ‘Bạch Thế Tôn, dù sự khởi nguyên có được tuyên thuyết hay không được tuyên thuyết, Pháp mà Thế Tôn đã thuyết giảng vì mục đích nào đó, Pháp ấy vẫn dẫn dắt người thực hành đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh.’ ‘Này Sunakkhatta, như vậy là dù sự khởi nguyên có được tuyên thuyết hay không được tuyên thuyết, Pháp mà Như Lai đã thuyết giảng vì mục đích nào đó, Pháp ấy vẫn dẫn dắt người thực hành đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh. Này Sunakkhatta, trong trường hợp đó, việc tuyên thuyết về sự khởi nguyên sẽ có tác dụng gì? Này kẻ rỗng tuếch, hãy xem, đây là lỗi lầm của ngươi lớn đến mức nào’. 6. ‘අනෙකපරියායෙන ඛො තෙ, සුනක්ඛත්ත, මම වණ්ණො භාසිතො වජ්ජිගාමෙ – ඉතිපි සො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො [Pg.4] ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවාති. ඉති ඛො තෙ, සුනක්ඛත්ත, අනෙකපරියායෙන මම වණ්ණො භාසිතො වජ්ජිගාමෙ. 6. ‘Này Sunakkhatta, ngươi đã từng dùng nhiều phương cách tán thán các phẩm hạnh của Như Lai ở làng của người Vajjī: ‘Vị Thế Tôn ấy là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.’ Này Sunakkhatta, như vậy, ngươi đã từng dùng nhiều phương cách tán thán các phẩm hạnh của Như Lai ở làng của người Vajjī. ‘අනෙකපරියායෙන ඛො තෙ, සුනක්ඛත්ත, ධම්මස්ස වණ්ණො භාසිතො වජ්ජිගාමෙ – ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො සන්දිට්ඨිකො අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනෙය්‍යිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහීති. ඉති ඛො තෙ, සුනක්ඛත්ත, අනෙකපරියායෙන ධම්මස්ස වණ්ණො භාසිතො වජ්ජිගාමෙ. ‘Này Sunakkhatta, ngươi đã từng dùng nhiều phương cách tán thán các phẩm hạnh của Pháp ở làng của người Vajjī: ‘Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết giảng, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình chứng hiểu.’ Này Sunakkhatta, như vậy, ngươi đã từng dùng nhiều phương cách tán thán các phẩm hạnh của Pháp ở làng của người Vajjī. ‘අනෙකපරියායෙන ඛො තෙ, සුනක්ඛත්ත, සඞ්ඝස්ස වණ්ණො භාසිතො වජ්ජිගාමෙ – සුප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, උජුප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, ඤායප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, සාමීචිප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, යදිදං චත්තාරි පුරිසයුගානි අට්ඨ පුරිසපුග්ගලා, එස භගවතො සාවකසඞ්ඝො, ආහුනෙය්‍යො පාහුනෙය්‍යො දක්ඛිණෙය්‍යො අඤ්ජලිකරණීයො අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්සාති. ඉති ඛො තෙ, සුනක්ඛත්ත, අනෙකපරියායෙන සඞ්ඝස්ස වණ්ණො භාසිතො වජ්ජිගාමෙ. ‘Này Sunakkhatta, ngươi đã từng dùng nhiều phương cách tán thán các phẩm hạnh của Tăng chúng ở làng của người Vajjī: ‘Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc diệu hạnh, Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc trực hạnh, Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc như lý hạnh, Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc chánh hạnh; tức là bốn đôi tám vị. Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn ấy là bậc đáng được cúng dường, đáng được nghênh tiếp, đáng được bố thí, đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời.’ Này Sunakkhatta, như vậy, ngươi đã từng dùng nhiều phương cách tán thán các phẩm hạnh của Tăng chúng ở làng của người Vajjī. ‘ආරොචයාමි ඛො තෙ, සුනක්ඛත්ත, පටිවෙදයාමි ඛො තෙ, සුනක්ඛත්ත. භවිස්සන්ති ඛො තෙ, සුනක්ඛත්ත, වත්තාරො, නො විසහි සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො සමණෙ ගොතමෙ බ්‍රහ්මචරියං චරිතුං, සො අවිසහන්තො සික්ඛං පච්චක්ඛාය හීනායාවත්තොති. ඉති ඛො තෙ, සුනක්ඛත්ත, භවිස්සන්ති වත්තාරො’ති. ‘Như Lai báo cho ngươi hay, này Sunakkhatta, Như Lai cho ngươi biết, này Sunakkhatta. Này Sunakkhatta, sẽ có những người nói rằng: ‘Sunakkhatta, con trai của dòng Licchavi, đã không thể thực hành phạm hạnh dưới sự chỉ dạy của Sa-môn Gotama; do không thể thực hành, vị ấy đã từ bỏ học pháp và quay trở lại đời sống thấp kém.’ Này Sunakkhatta, như vậy, sẽ có những người nói về ngươi như thế.’ එවං පි ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො මයා වුච්චමානො අපක්කමෙව ඉමස්මා ධම්මවිනයා, යථා තං ආපායිකො නෙරයිකො. Này Bhaggava, dù được Như Lai nói như vậy, Sunakkhatta, con trai của dòng Licchavi, vẫn từ bỏ Pháp và Luật này, giống như một người đáng phải sanh vào cõi dữ, vào địa ngục. කොරක්ඛත්තියවත්ථු Câu chuyện về Korakkhattiya 7. ‘‘එකමිදාහං, භග්ගව, සමයං ථූලූසු විහරාමි උත්තරකා නාම ථූලූනං නිගමො. අථ ඛ්වාහං, භග්ගව, පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය සුනක්ඛත්තෙන ලිච්ඡවිපුත්තෙන පච්ඡාසමණෙන උත්තරකං පිණ්ඩාය පාවිසිං. තෙන ඛො පන සමයෙන අචෙලො කොරක්ඛත්තියො කුක්කුරවතිකො චතුක්කුණ්ඩිකො ඡමානිකිණ්ණං භක්ඛසං මුඛෙනෙව ඛාදති, මුඛෙනෙව භුඤ්ජති. අද්දසා ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො අචෙලං කොරක්ඛත්තියං කුක්කුරවතිකං [Pg.5] චතුක්කුණ්ඩිකං ඡමානිකිණ්ණං භක්ඛසං මුඛෙනෙව ඛාදන්තං මුඛෙනෙව භුඤ්ජන්තං. දිස්වානස්ස එතදහොසි – ‘සාධුරූපො වත, භො, අයං සමණො චතුක්කුණ්ඩිකො ඡමානිකිණ්ණං භක්ඛසං මුඛෙනෙව ඛාදති, මුඛෙනෙව භුඤ්ජතී’ති. 7. ‘Này Bhaggava, một thời Như Lai trú ở xứ Thūlu, tại một thị trấn của người Thūlu tên là Uttarakā. Bấy giờ, này Bhaggava, vào buổi sáng, Như Lai đắp y, mang bát và y, cùng với Sunakkhatta, con trai của dòng Licchavi, làm thị giả đi sau, vào Uttarakā để khất thực. Vào lúc ấy, có một người tu khổ hạnh lõa thể tên là Korakkhattiya, thực hành hạnh của loài chó, đi bằng bốn chi, ăn và dùng thức ăn đã được rải trên đất chỉ bằng miệng. Này Bhaggava, Sunakkhatta, con trai của dòng Licchavi, đã thấy người tu khổ hạnh lõa thể Korakkhattiya, thực hành hạnh của loài chó, đi bằng bốn chi, đang ăn và dùng thức ăn đã được rải trên đất chỉ bằng miệng. Sau khi thấy, vị ấy đã khởi lên ý nghĩ này: ‘Ôi, vị Sa-môn này thật là một bậc thiện nhân, đi bằng bốn chi, ăn và dùng thức ăn đã được rải trên đất chỉ bằng miệng.’ ‘‘අථ ඛ්වාහං, භග්ගව, සුනක්ඛත්තස්ස ලිච්ඡවිපුත්තස්ස චෙතසා චෙතොපරිවිතක්කමඤ්ඤාය සුනක්ඛත්තං ලිච්ඡවිපුත්තං එතදවොචං – ‘ත්වම්පි නාම, මොඝපුරිස, සමණො සක්‍යපුත්තියො පටිජානිස්සසී’ති! ‘කිං පන මං, භන්තෙ, භගවා එවමාහ – ‘ත්වම්පි නාම, මොඝපුරිස, සමණො සක්‍යපුත්තියො පටිජානිස්සසී’ති? ‘නනු තෙ, සුනක්ඛත්ත, ඉමං අචෙලං කොරක්ඛත්තියං කුක්කුරවතිකං චතුක්කුණ්ඩිකං ඡමානිකිණ්ණං භක්ඛසං මුඛෙනෙව ඛාදන්තං මුඛෙනෙව භුඤ්ජන්තං දිස්වාන එතදහොසි – සාධුරූපො වත, භො, අයං සමණො චතුක්කුණ්ඩිකො ඡමානිකිණ්ණං භක්ඛසං මුඛෙනෙව ඛාදති, මුඛෙනෙව භුඤ්ජතී’ති? ‘එවං, භන්තෙ. කිං පන, භන්තෙ, භගවා අරහත්තස්ස මච්ඡරායතී’ති? ‘න ඛො අහං, මොඝපුරිස, අරහත්තස්ස මච්ඡරායාමි. අපි ච, තුය්හෙවෙතං පාපකං දිට්ඨිගතං උප්පන්නං, තං පජහ. මා තෙ අහොසි දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛාය. යං ඛො පනෙතං, සුනක්ඛත්ත, මඤ්ඤසි අචෙලං කොරක්ඛත්තියං – සාධුරූපො අයං සමණොති. සො සත්තමං දිවසං අලසකෙන කාලඞ්කරිස්සති. කාලඞ්කතො ච කාලකඤ්චිකා නාම අසුරා සබ්බනිහීනො අසුරකායො, තත්‍ර උපපජ්ජිස්සති. කාලඞ්කතඤ්ච නං බීරණත්ථම්බකෙ සුසානෙ ඡඩ්ඩෙස්සන්ති. ආකඞ්ඛමානො ච ත්වං, සුනක්ඛත්ත, අචෙලං කොරක්ඛත්තියං උපසඞ්කමිත්වා පුච්ඡෙය්‍යාසි – ජානාසි, ආවුසො කොරක්ඛත්තිය, අත්තනො ගතින්ති? ඨානං ඛො පනෙතං, සුනක්ඛත්ත, විජ්ජති යං තෙ අචෙලො කොරක්ඛත්තියො බ්‍යාකරිස්සති – ජානාමි, ආවුසො සුනක්ඛත්ත, අත්තනො ගතිං; කාලකඤ්චිකා නාම අසුරා සබ්බනිහීනො අසුරකායො, තත්‍රාම්හි උපපන්නොති. Này Bhaggava, khi ấy, Ta dùng tâm biết được tâm tư của Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, nên đã nói với Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, lời này: ‘Này kẻ rỗng tuếch, ngươi cũng tự nhận mình là Sa-môn Thích tử ư!’ ‘Bạch Thế Tôn, vì sao Thế Tôn lại nói với con như vậy: ‘Này kẻ rỗng tuếch, ngươi cũng tự nhận mình là Sa-môn Thích tử ư!?’ ‘Này Sunakkhatta, chẳng phải sau khi thấy kẻ lõa thể Korakkhattiya này, người thực hành hạnh con chó, đi bằng bốn chi, ăn thức ăn vứt dưới đất bằng miệng, nhai bằng miệng, ngươi đã khởi lên ý nghĩ này sao: ‘Chư vị ơi, vị Sa-môn này thật là bậc thiện nhân thay! Ngài đi bằng bốn chi, ăn thức ăn vứt dưới đất bằng miệng, nhai bằng miệng.’?’ ‘Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Nhưng bạch Thế Tôn, phải chăng Thế Tôn keo kiệt về quả A-la-hán?’ ‘Này kẻ rỗng tuếch, Ta không keo kiệt về quả A-la-hán. Mà chính tà kiến xấu ác này đã khởi lên nơi ngươi, hãy từ bỏ nó đi. Mong rằng nó sẽ không đem lại bất hạnh, đau khổ cho ngươi trong một thời gian dài. Này Sunakkhatta, kẻ lõa thể Korakkhattiya mà ngươi cho rằng ‘vị Sa-môn này là bậc thiện nhân’, người ấy vào ngày thứ bảy sẽ chết vì bệnh kiết lỵ. Và sau khi chết, sẽ tái sanh vào cõi A-tu-la thấp kém nhất, làm loài A-tu-la tên là Kālakañcikā. Và sau khi chết, người ta sẽ vứt xác y vào nghĩa địa có bụi cỏ bīraṇa. Này Sunakkhatta, nếu muốn, ngươi hãy đến gần kẻ lõa thể Korakkhattiya và hỏi: ‘Này hiền hữu Korakkhattiya, hiền hữu có biết cảnh giới của mình không?’ Này Sunakkhatta, có khả năng là kẻ lõa thể Korakkhattiya sẽ trả lời ngươi: ‘Này hiền hữu Sunakkhatta, tôi biết cảnh giới của mình; tôi đã sanh vào cõi A-tu-la thấp kém nhất, làm loài A-tu-la tên là Kālakañcikā’. ‘‘අථ ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො යෙන අචෙලො කොරක්ඛත්තියො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා අචෙලං කොරක්ඛත්තියං එතදවොච [Pg.6] – ‘බ්‍යාකතො ඛොසි, ආවුසො කොරක්ඛත්තිය, සමණෙන ගොතමෙන – අචෙලො කොරක්ඛත්තියො සත්තමං දිවසං අලසකෙන කාලඞ්කරිස්සති. කාලඞ්කතො ච කාලකඤ්චිකා නාම අසුරා සබ්බනිහීනො අසුරකායො, තත්‍ර උපපජ්ජිස්සති. කාලඞ්කතඤ්ච නං බීරණත්ථම්බකෙ සුසානෙ ඡඩ්ඩෙස්සන්තී’ති. යෙන ත්වං, ආවුසො කොරක්ඛත්තිය, මත්තං මත්තඤ්ච භත්තං භුඤ්ජෙය්‍යාසි, මත්තං මත්තඤ්ච පානීයං පිවෙය්‍යාසි. යථා සමණස්ස ගොතමස්ස මිච්ඡා අස්ස වචන’න්ති. Này Bhaggava, khi ấy Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, đã đi đến chỗ kẻ lõa thể Korakkhattiya; sau khi đến gần, đã nói với kẻ lõa thể Korakkhattiya lời này: ‘Này hiền hữu Korakkhattiya, hiền hữu đã được Sa-môn Gotama tiên tri rằng: ‘Kẻ lõa thể Korakkhattiya vào ngày thứ bảy sẽ chết vì bệnh kiết lỵ. Và sau khi chết, sẽ tái sanh vào cõi A-tu-la thấp kém nhất, làm loài A-tu-la tên là Kālakañcikā. Và sau khi chết, người ta sẽ vứt xác y vào nghĩa địa có bụi cỏ bīraṇa.’ Do đó, này hiền hữu Korakkhattiya, hiền hữu hãy ăn thức ăn có chừng mực, uống nước có chừng mực, để cho lời nói của Sa-môn Gotama trở thành sai lầm.’ 8. ‘‘අථ ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො එකද්වීහිකාය සත්තරත්තින්දිවානි ගණෙසි, යථා තං තථාගතස්ස අසද්දහමානො. අථ ඛො, භග්ගව, අචෙලො කොරක්ඛත්තියො සත්තමං දිවසං අලසකෙන කාලමකාසි. කාලඞ්කතො ච කාලකඤ්චිකා නාම අසුරා සබ්බනිහීනො අසුරකායො, තත්‍ර උපපජ්ජි. කාලඞ්කතඤ්ච නං බීරණත්ථම්බකෙ සුසානෙ ඡඩ්ඩෙසුං. 8. Này Bhaggava, khi ấy Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, vì không tin lời của Như Lai, đã đếm bảy ngày đêm, từng ngày một, từng ngày hai. Này Bhaggava, khi ấy, kẻ lõa thể Korakkhattiya vào ngày thứ bảy đã chết vì bệnh kiết lỵ. Và sau khi chết, đã tái sanh vào cõi A-tu-la thấp kém nhất, làm loài A-tu-la tên là Kālakañcikā. Và sau khi chết, người ta đã vứt xác y vào nghĩa địa có bụi cỏ bīraṇa. 9. ‘‘අස්සොසි ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො – ‘අචෙලො කිර කොරක්ඛත්තියො අලසකෙන කාලඞ්කතො බීරණත්ථම්බකෙ සුසානෙ ඡඩ්ඩිතො’ති. අථ ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො යෙන බීරණත්ථම්බකං සුසානං, යෙන අචෙලො කොරක්ඛත්තියො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා අචෙලං කොරක්ඛත්තියං තික්ඛත්තුං පාණිනා ආකොටෙසි – ‘ජානාසි, ආවුසො කොරක්ඛත්තිය, අත්තනො ගති’න්ති? අථ ඛො, භග්ගව, අචෙලො කොරක්ඛත්තියො පාණිනා පිට්ඨිං පරිපුඤ්ඡන්තො වුට්ඨාසි. ‘ජානාමි, ආවුසො සුනක්ඛත්ත, අත්තනො ගතිං. කාලකඤ්චිකා නාම අසුරා සබ්බනිහීනො අසුරකායො, තත්‍රාම්හි උපපන්නො’ති වත්වා තත්ථෙව උත්තානො පපති. 9. Này Bhaggava, Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, đã nghe tin: ‘Kẻ lõa thể Korakkhattiya nghe nói đã chết vì bệnh kiết lỵ và bị vứt ở nghĩa địa có bụi cỏ bīraṇa.’ Này Bhaggava, khi ấy Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, đã đi đến nghĩa địa có bụi cỏ bīraṇa, đến chỗ kẻ lõa thể Korakkhattiya; sau khi đến gần, đã dùng tay gõ vào kẻ lõa thể Korakkhattiya ba lần và hỏi: ‘Này hiền hữu Korakkhattiya, hiền hữu có biết cảnh giới của mình không?’ Này Bhaggava, khi ấy, kẻ lõa thể Korakkhattiya đã ngồi dậy, dùng tay phủi lưng, nói rằng: ‘Này hiền hữu Sunakkhatta, tôi biết cảnh giới của mình. Tôi đã sanh vào cõi A-tu-la thấp kém nhất, làm loài A-tu-la tên là Kālakañcikā,’ rồi ngã ngửa ra ngay tại chỗ đó. 10. ‘‘අථ ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො යෙනාහං තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා මං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො අහං, භග්ගව, සුනක්ඛත්තං ලිච්ඡවිපුත්තං එතදවොචං – ‘තං කිං මඤ්ඤසි, සුනක්ඛත්ත, යථෙව තෙ අහං අචෙලං කොරක්ඛත්තියං ආරබ්භ බ්‍යාකාසිං, තථෙව තං විපාකං, අඤ්ඤථා වා’ති? ‘යථෙව මෙ, භන්තෙ, භගවා අචෙලං කොරක්ඛත්තියං ආරබ්භ බ්‍යාකාසි, තථෙව තං විපාකං, නො අඤ්ඤථා’ති. ‘තං [Pg.7] කිං මඤ්ඤසි, සුනක්ඛත්ත, යදි එවං සන්තෙ කතං වා හොති උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං, අකතං වාති? ‘අද්ධා ඛො, භන්තෙ, එවං සන්තෙ කතං හොති උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං, නො අකත’න්ති. ‘එවම්පි ඛො මං ත්වං, මොඝපුරිස, උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරොන්තං එවං වදෙසි – න හි පන මෙ, භන්තෙ, භගවා උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරොතීති. පස්ස, මොඝපුරිස, යාවඤ්ච තෙ ඉදං අපරද්ධ’න්ති. ‘‘එවම්පි ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො මයා වුච්චමානො අපක්කමෙව ඉමස්මා ධම්මවිනයා, යථා තං ආපායිකො නෙරයිකො. 10. Này Bhaggava, khi ấy Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, đã đi đến chỗ Ta; sau khi đến gần, đảnh lễ Ta rồi ngồi xuống một bên. Này Bhaggava, Ta đã nói với Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, đang ngồi một bên, lời này: ‘Này Sunakkhatta, ngươi nghĩ thế nào? Điều Ta đã tiên tri về kẻ lõa thể Korakkhattiya, kết quả đã xảy ra đúng như vậy hay khác đi?’ ‘Bạch Thế Tôn, điều Thế Tôn đã tiên tri về kẻ lõa thể Korakkhattiya, kết quả đã xảy ra đúng như vậy, không khác.’ ‘Này Sunakkhatta, ngươi nghĩ thế nào? Nếu như vậy, thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người đã được thực hiện hay chưa?’ ‘Bạch Thế Tôn, chắc chắn rằng nếu như vậy, thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người đã được thực hiện, chứ không phải là chưa.’ ‘Này kẻ rỗng tuếch, dù Ta đã thực hiện thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người như vậy, ngươi vẫn nói rằng: ‘Bạch Thế Tôn, Thế Tôn không thực hiện cho con thần thông kỳ diệu nào vượt trên pháp của loài người.’ Này kẻ rỗng tuếch, hãy xem lỗi lầm này của ngươi lớn đến mức nào!’ Này Bhaggava, dù được Ta nói như vậy, Sunakkhatta, con trai dòng Licchavi, vẫn rời bỏ Pháp và Luật này, giống như một kẻ đáng sanh vào cõi dữ, vào địa ngục. අචෙලකළාරමට්ටකවත්ථු Câu chuyện về kẻ lõa thể Kaḷāramaṭṭaka. 11. ‘‘එකමිදාහං, භග්ගව, සමයං වෙසාලියං විහරාමි මහාවනෙ කූටාගාරසාලායං. තෙන ඛො පන සමයෙන අචෙලො කළාරමට්ටකො වෙසාලියං පටිවසති ලාභග්ගප්පත්තො චෙව යසග්ගප්පත්තො ච වජ්ජිගාමෙ. තස්ස සත්තවතපදානි සමත්තානි සමාදින්නානි හොන්ති – ‘යාවජීවං අචෙලකො අස්සං, න වත්ථං පරිදහෙය්‍යං, යාවජීවං බ්‍රහ්මචාරී අස්සං, න මෙථුනං ධම්මං පටිසෙවෙය්‍යං, යාවජීවං සුරාමංසෙනෙව යාපෙය්‍යං, න ඔදනකුම්මාසං භුඤ්ජෙය්‍යං. පුරත්ථිමෙන වෙසාලිං උදෙනං නාම චෙතියං, තං නාතික්කමෙය්‍යං, දක්ඛිණෙන වෙසාලිං ගොතමකං නාම චෙතියං, තං නාතික්කමෙය්‍යං, පච්ඡිමෙන වෙසාලිං සත්තම්බං නාම චෙතියං, තං නාතික්කමෙය්‍යං, උත්තරෙන වෙසාලිං බහුපුත්තං නාම චෙතියං තං නාතික්කමෙය්‍ය’න්ති. සො ඉමෙසං සත්තන්නං වතපදානං සමාදානහෙතු ලාභග්ගප්පත්තො චෙව යසග්ගප්පත්තො ච වජ්ජිගාමෙ. 11. Này Bhaggava, có một thời ta trú ở Vesālī, tại Đại Lâm (Mahāvana), trong Trùng Các Giảng Đường (Kūṭāgārasālā). Vào lúc bấy giờ, có vị lõa thể Kaḷāramaṭṭaka đang cư ngụ ở Vesālī, tại một ngôi làng của xứ Vajji, là người đã đạt đến tột đỉnh về lợi lộc và tột đỉnh về danh vọng. Vị ấy đã thọ trì và thực hành bảy điều giới luật sau đây: ‘Trọn đời, ta sẽ là người lõa thể, sẽ không mặc y phục.’ ‘Trọn đời, ta sẽ là người sống phạm hạnh, sẽ không hành dâm pháp.’ ‘Trọn đời, ta sẽ chỉ sống bằng rượu và thịt, sẽ không ăn cơm và cháo bột.’ ‘Ở phía đông của Vesālī có ngôi đền thờ tên là Udena, ta sẽ không đi vượt qua nơi ấy.’ ‘Ở phía nam của Vesālī có ngôi đền thờ tên là Gotamaka, ta sẽ không đi vượt qua nơi ấy.’ ‘Ở phía tây của Vesālī có ngôi đền thờ tên là Sattamba, ta sẽ không đi vượt qua nơi ấy.’ ‘Ở phía bắc của Vesālī có ngôi đền thờ tên là Bahuputta, ta sẽ không đi vượt qua nơi ấy.’ Do nhân duyên thọ trì bảy điều giới luật này, vị ấy đã đạt đến tột đỉnh về lợi lộc và tột đỉnh về danh vọng tại một ngôi làng của xứ Vajji. 12. ‘‘අථ ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො යෙන අචෙලො කළාරමට්ටකො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා අචෙලං කළාරමට්ටකං පඤ්හං අපුච්ඡි. තස්ස අචෙලො කළාරමට්ටකො පඤ්හං පුට්ඨො න සම්පායාසි. අසම්පායන්තො කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාත්වාකාසි. අථ ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තස්ස ලිච්ඡවිපුත්තස්ස එතදහොසි – ‘සාධුරූපං වත භො අරහන්තං සමණං ආසාදිම්හසෙ. මා වත නො අහොසි දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛායා’ති. 12. Này Bhaggava, rồi thì vương tử Licchavi tên là Sunakkhatta đã đi đến chỗ vị lõa thể Kaḷāramaṭṭaka. Sau khi đến, vị ấy đã hỏi một câu hỏi với vị lõa thể Kaḷāramaṭṭaka. Khi được hỏi, vị lõa thể Kaḷāramaṭṭaka đã không thể trả lời được. Vì không trả lời được, vị ấy đã biểu lộ sự tức giận, sự sân hận, và sự không hài lòng. Này Bhaggava, rồi thì vương tử Licchavi Sunakkhatta đã khởi lên ý nghĩ này: ‘Chư vị ơi, thật vậy, chúng ta đã xúc phạm đến một vị sa-môn A-la-hán thiện hảo. Mong rằng điều ấy sẽ không đem lại bất hạnh và đau khổ cho chúng ta trong một thời gian dài.’ 13. ‘‘අථ [Pg.8] ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො යෙනාහං තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා මං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො අහං, භග්ගව, සුනක්ඛත්තං ලිච්ඡවිපුත්තං එතදවොචං – ‘ත්වම්පි නාම, මොඝපුරිස, සමණො සක්‍යපුත්තියො පටිජානිස්සසී’ති! ‘කිං පන මං, භන්තෙ, භගවා එවමාහ – ත්වම්පි නාම, මොඝපුරිස, සමණො සක්‍යපුත්තියො පටිජානිස්සසී’ති? ‘නනු ත්වං, සුනක්ඛත්ත, අචෙලං කළාරමට්ටකං උපසඞ්කමිත්වා පඤ්හං අපුච්ඡි. තස්ස තෙ අචෙලො කළාරමට්ටකො පඤ්හං පුට්ඨො න සම්පායාසි. අසම්පායන්තො කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාත්වාකාසි. තස්ස තෙ එතදහොසි – ‘‘සාධුරූපං වත, භො, අරහන්තං සමණං ආසාදිම්හසෙ. මා වත නො අහොසි දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛායා’ති. ‘එවං, භන්තෙ. කිං පන, භන්තෙ, භගවා අරහත්තස්ස මච්ඡරායතී’ති? ‘න ඛො අහං, මොඝපුරිස, අරහත්තස්ස මච්ඡරායාමි, අපි ච තුය්හෙවෙතං පාපකං දිට්ඨිගතං උප්පන්නං, තං පජහ. මා තෙ අහොසි දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛාය. යං ඛො පනෙතං, සුනක්ඛත්ත, මඤ්ඤසි අචෙලං කළාරමට්ටකං – සාධුරූපො අයං සමණොති, සො නචිරස්සෙව පරිහිතො සානුචාරිකො විචරන්තො ඔදනකුම්මාසං භුඤ්ජමානො සබ්බානෙව වෙසාලියානි චෙතියානි සමතික්කමිත්වා යසා නිහීනො කාලං කරිස්සතී’ති. 13. Này Bhaggava, rồi thì vương tử Licchavi Sunakkhatta đã đi đến chỗ của ta. Sau khi đến, vị ấy đã đảnh lễ ta rồi ngồi xuống một bên. Này Bhaggava, khi vương tử Licchavi Sunakkhatta đã ngồi xuống một bên, ta đã nói điều này: ‘Này kẻ trống rỗng kia, ngươi lại còn tự nhận mình là sa-môn, là Thích tử nữa sao!’ ‘Bạch Thế Tôn, vì sao Thế Tôn lại nói với con như vậy: ‘Này kẻ trống rỗng kia, ngươi lại còn tự nhận mình là sa-môn, là Thích tử nữa sao!’?’ ‘Này Sunakkhatta, có phải ngươi đã đi đến chỗ vị lõa thể Kaḷāramaṭṭaka và hỏi một câu hỏi? Khi được ngươi hỏi, vị lõa thể Kaḷāramaṭṭaka đã không thể trả lời được. Vì không trả lời được, vị ấy đã biểu lộ sự tức giận, sự sân hận, và sự không hài lòng. Rồi ngươi đã khởi lên ý nghĩ này: ‘Chư vị ơi, thật vậy, chúng ta đã xúc phạm đến một vị sa-môn A-la-hán thiện hảo. Mong rằng điều ấy sẽ không đem lại bất hạnh và đau khổ cho chúng ta trong một thời gian dài.’?’ ‘Bạch Thế Tôn, đúng vậy. Nhưng bạch Thế Tôn, vì sao Thế Tôn lại keo kiệt đối với quả vị A-la-hán?’ ‘Này kẻ trống rỗng, ta không keo kiệt đối với quả vị A-la-hán, nhưng chính ngươi đã khởi lên tà kiến xấu xa này, hãy từ bỏ nó đi. Mong rằng điều ấy sẽ không đem lại bất hạnh và đau khổ cho ngươi trong một thời gian dài. Này Sunakkhatta, người mà ngươi nghĩ là vị lõa thể Kaḷāramaṭṭaka – ‘vị sa-môn này thật thiện hảo’ – không bao lâu nữa, vị ấy sẽ mặc y phục, đi lại cùng với người nữ tùy tùng, ăn cơm và cháo bột, đi vượt qua tất cả các đền thờ ở Vesālī, rồi sẽ bị suy giảm danh tiếng và qua đời.’ ‘‘‘අථ ඛො, භග්ගව, අචෙලො කළාරමට්ටකො නචිරස්සෙව පරිහිතො සානුචාරිකො විචරන්තො ඔදනකුම්මාසං භුඤ්ජමානො සබ්බානෙව වෙසාලියානි චෙතියානි සමතික්කමිත්වා යසා නිහීනො කාලමකාසි. Này Bhaggava, rồi thì không bao lâu sau, vị lõa thể Kaḷāramaṭṭaka đã mặc y phục, đi lại cùng với người nữ tùy tùng, ăn cơm và cháo bột, đi vượt qua tất cả các đền thờ ở Vesālī, rồi bị suy giảm danh tiếng và đã qua đời. 14. ‘‘අස්සොසි ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො – ‘අචෙලො කිර කළාරමට්ටකො පරිහිතො සානුචාරිකො විචරන්තො ඔදනකුම්මාසං භුඤ්ජමානො සබ්බානෙව වෙසාලියානි චෙතියානි සමතික්කමිත්වා යසා නිහීනො කාලඞ්කතො’ති. අථ ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො යෙනාහං තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා මං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො අහං, භග්ගව, සුනක්ඛත්තං ලිච්ඡවිපුත්තං එතදවොචං – ‘තං කිං මඤ්ඤසි, සුනක්ඛත්ත, යථෙව තෙ අහං අචෙලං කළාරමට්ටකං ආරබ්භ බ්‍යාකාසිං, තථෙව තං විපාකං, අඤ්ඤථා වා’ති? ‘යථෙව මෙ, භන්තෙ, භගවා අචෙලං කළාරමට්ටකං ආරබ්භ බ්‍යාකාසි, තථෙව තං විපාකං, නො [Pg.9] අඤ්ඤථා’ති. ‘තං කිං මඤ්ඤසි, සුනක්ඛත්ත, යදි එවං සන්තෙ කතං වා හොති උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං අකතං වා’ති? ‘අද්ධා ඛො, භන්තෙ, එවං සන්තෙ කතං හොති උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං, නො අකත’න්ති. ‘එවම්පි ඛො මං ත්වං, මොඝපුරිස, උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරොන්තං එවං වදෙසි – න හි පන මෙ, භන්තෙ, භගවා උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරොතී’’ති. පස්ස, මොඝපුරිස, යාවඤ්ච තෙ ඉදං අපරද්ධ’න්ති. ‘‘එව’ම්පි ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො මයා වුච්චමානො අපක්කමෙව ඉමස්මා ධම්මවිනයා, යථා තං ආපායිකො නෙරයිකො. 14. Này Bhaggava, vương tử Licchavi Sunakkhatta đã nghe được rằng: ‘Nghe nói, vị lõa thể Kaḷāramaṭṭako đã mặc y phục, đi lại cùng với người nữ tùy tùng, ăn cơm và cháo bột, đi vượt qua tất cả các đền thờ ở Vesālī, rồi bị suy giảm danh tiếng và đã qua đời.’ Này Bhaggava, rồi thì vương tử Licchavi Sunakkhatta đã đi đến chỗ của ta. Sau khi đến, vị ấy đã đảnh lễ ta rồi ngồi xuống một bên. Này Bhaggava, khi vương tử Licchavi Sunakkhatta đã ngồi xuống một bên, ta đã nói điều này: ‘Này Sunakkhatta, ngươi nghĩ thế nào? Điều mà ta đã tuyên bố liên quan đến vị lõa thể Kaḷāramaṭṭaka, kết quả đã xảy ra đúng như vậy hay là khác đi?’ ‘Bạch Thế Tôn, điều mà Thế Tôn đã tuyên bố liên quan đến vị lõa thể Kaḷāramaṭṭaka, kết quả đã xảy ra đúng như vậy, không khác đi.’ ‘Này Sunakkhatta, ngươi nghĩ thế nào? Nếu sự việc là như vậy, thì thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người đã được thực hiện hay chưa?’ ‘Bạch Thế Tôn, chắc chắn rằng nếu sự việc là như vậy, thì thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người đã được thực hiện, chứ không phải là chưa được thực hiện.’ ‘Này kẻ trống rỗng, dù ta đã thực hiện thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người như vậy, mà ngươi vẫn nói rằng: ‘Bạch Thế Tôn, Thế Tôn không thực hiện cho con thần thông kỳ diệu nào vượt trên pháp của loài người.’ Này kẻ trống rỗng, hãy xem tội lỗi của ngươi lớn đến mức nào!’ Này Bhaggava, dù đã được ta nói như vậy, vương tử Licchavi Sunakkhatta vẫn từ bỏ Giáo Pháp và Luật này, giống như một chúng sanh đáng bị rơi vào đọa xứ, vào địa ngục. අචෙලපාථිකපුත්තවත්ථු Câu chuyện về người con của Pāthika, một người lõa thể. 15. ‘‘එකමිදාහං, භග්ගව, සමයං තත්ථෙව වෙසාලියං විහරාමි මහාවනෙ කූටාගාරසාලායං. තෙන ඛො පන සමයෙන අචෙලො පාථිකපුත්තො වෙසාලියං පටිවසති ලාභග්ගප්පත්තො චෙව යසග්ගප්පත්තො ච වජ්ජිගාමෙ. සො වෙසාලියං පරිසති එවං වාචං භාසති – ‘සමණොපි ගොතමො ඤාණවාදො, අහම්පි ඤාණවාදො. ඤාණවාදො ඛො පන ඤාණවාදෙන අරහති උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං දස්සෙතුං. සමණො ගොතමො උපඩ්ඪපථං ආගච්ඡෙය්‍ය, අහම්පි උපඩ්ඪපථං ගච්ඡෙය්‍යං. තෙ තත්ථ උභොපි උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරෙය්‍යාම. එකං චෙ සමණො ගොතමො උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරිස්සති, ද්වාහං කරිස්සාමි. ද්වෙ චෙ සමණො ගොතමො උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියානි කරිස්සති, චත්තාරාහං කරිස්සාමි. චත්තාරි චෙ සමණො ගොතමො උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියානි කරිස්සති, අට්ඨාහං කරිස්සාමි. ඉති යාවතකං යාවතකං සමණො ගොතමො උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරිස්සති, තද්දිගුණං තද්දිගුණාහං කරිස්සාමී’ති. 15. “Này Bhaggava, có một thời Ta đang trú tại giảng đường Kūṭāgāra ở Đại Lâm, tại Vesālī. Vào lúc ấy, lõa thể Pāthikaputta đang sống ở một ngôi làng của xứ Vajjī tại Vesālī, là người đã đạt đến tột đỉnh của lợi lộc và danh vọng. Vị ấy đã nói lời này trong hội chúng ở Vesālī: ‘Sa-môn Gotama là người chủ trương về trí tuệ, và ta cũng là người chủ trương về trí tuệ. Một người chủ trương về trí tuệ xứng đáng thị hiện thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của con người cho một người chủ trương về trí tuệ khác. Sa-môn Gotama hãy đi nửa đường, và ta cũng sẽ đi nửa đường. Tại đó, cả hai chúng ta sẽ thực hiện thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của con người. Nếu Sa-môn Gotama thực hiện một thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của con người, ta sẽ thực hiện hai. Nếu Sa-môn Gotama thực hiện hai thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của con người, ta sẽ thực hiện bốn. Nếu Sa-môn Gotama thực hiện bốn thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của con người, ta sẽ thực hiện tám. Như vậy, Sa-môn Gotama thực hiện bao nhiêu thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của con người, ta sẽ thực hiện gấp đôi bấy nhiêu.’” 16. ‘‘අථ ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො යෙනාහං තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා මං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො මං එතදවොච – ‘අචෙලො, භන්තෙ, පාථිකපුත්තො වෙසාලියං පටිවසති ලාභග්ගප්පත්තො චෙව යසග්ගප්පත්තො ච වජ්ජිගාමෙ. සො වෙසාලියං පරිසති එවං වාචං භාසති – සමණොපි ගොතමො [Pg.10] ඤාණවාදො, අහම්පි ඤාණවාදො. ඤාණවාදො ඛො පන ඤාණවාදෙන අරහති උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං දස්සෙතුං. සමණො ගොතමො උපඩ්ඪපථං ආගච්ඡෙය්‍ය, අහම්පි උපඩ්ඪපථං ගච්ඡෙය්‍යං. තෙ තත්ථ උභොපි උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරෙය්‍යාම. එකං චෙ සමණො ගොතමො උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරිස්සති, ද්වාහං කරිස්සාමි. ද්වෙ චෙ සමණො ගොතමො උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියානි කරිස්සති, චත්තාරාහං කරිස්සාමි. චත්තාරි චෙ සමණො ගොතමො උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියානි කරිස්සති, අට්ඨාහං කරිස්සාමි. ඉති යාවතකං යාවතකං සමණො ගොතමො උත්තරි මනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරිස්සති, තද්දිගුණං තද්දිගුණාහං කරිස්සාමී’’ති. 16. “Này Bhaggava, rồi thì Sunakkhatta, con trai của dòng Licchavi, đã đi đến nơi Ta ở; sau khi đến, đã đảnh lễ Ta rồi ngồi xuống một bên. Này Bhaggava, sau khi ngồi xuống một bên, Sunakkhatta, con trai của dòng Licchavi, đã nói với Ta lời này: ‘Bạch Thế Tôn, lõa thể Pāthikaputta đang sống ở một ngôi làng của xứ Vajjī tại Vesālī, là người đã đạt đến tột đỉnh của lợi lộc và danh vọng. Vị ấy đã nói lời này trong hội chúng ở Vesālī: “Sa-môn Gotama là người chủ trương về trí tuệ, và ta cũng là người chủ trương về trí tuệ. Một người chủ trương về trí tuệ xứng đáng thị hiện thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của con người cho một người chủ trương về trí tuệ khác. Sa-môn Gotama hãy đi nửa đường, và ta cũng sẽ đi nửa đường. Tại đó, cả hai chúng ta sẽ thực hiện thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của con người. Nếu Sa-môn Gotama thực hiện một thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của con người, ta sẽ thực hiện hai. Nếu Sa-môn Gotama thực hiện hai thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của con người, ta sẽ thực hiện bốn. Nếu Sa-môn Gotama thực hiện bốn thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của con người, ta sẽ thực hiện tám. Như vậy, Sa-môn Gotama thực hiện bao nhiêu thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của con người, ta sẽ thực hiện gấp đôi bấy nhiêu.”’” ‘‘එවං වුත්තෙ, අහං, භග්ගව, සුනක්ඛත්තං ලිච්ඡවිපුත්තං එතදවොචං – ‘අභබ්බො ඛො, සුනක්ඛත්ත, අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යා’ති. “Khi được nói như vậy, này Bhaggava, Ta đã nói với Sunakkhatta, con trai của dòng Licchavi, lời này: ‘Này Sunakkhatta, lõa thể Pāthikaputta không có khả năng đi đến trước mặt Ta mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không xả ly tà kiến ấy. Và nếu vị ấy có ý nghĩ rằng: “Ta sẽ đi đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không xả ly tà kiến ấy,” thì đầu của vị ấy cũng sẽ vỡ ra.’” 17. ‘රක්ඛතෙතං, භන්තෙ, භගවා වාචං, රක්ඛතෙතං සුගතො වාච’න්ති. ‘කිං පන මං ත්වං, සුනක්ඛත්ත, එවං වදෙසි – රක්ඛතෙතං, භන්තෙ, භගවා වාචං, රක්ඛතෙතං සුගතො වාච’න්ති? ‘භගවතා චස්ස, භන්තෙ, එසා වාචා එකංසෙන ඔධාරිතා – අභබ්බො අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යාති. අචෙලො ච, භන්තෙ, පාථිකපුත්තො විරූපරූපෙන භගවතො සම්මුඛීභාවං ආගච්ඡෙය්‍ය, තදස්ස භගවතො මුසා’ති. 17. “‘Bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy giữ gìn lời nói này, xin Thiện Thệ hãy giữ gìn lời nói này.’ ‘Này Sunakkhatta, tại sao ngươi lại nói với Ta như vậy: “Bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy giữ gìn lời nói này, xin Thiện Thệ hãy giữ gìn lời nói này”?’ ‘Bạch Thế Tôn, vì lời nói này đã được Thế Tôn tuyên bố một cách dứt khoát: “Lõa thể Pāthikaputta không có khả năng đi đến trước mặt Ta mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không xả ly tà kiến ấy. Và nếu vị ấy có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đi đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không xả ly tà kiến ấy,’ thì đầu của vị ấy cũng sẽ vỡ ra.” Và bạch Thế Tôn, nếu lõa thể Pāthikaputta, bằng một hình thức khác lạ, đi đến trước mặt Thế Tôn, khi ấy lời của Thế Tôn sẽ là lời nói dối.’” 18. ‘අපි නු, සුනක්ඛත්ත, තථාගතො තං වාචං භාසෙය්‍ය යා සා වාචා ද්වයගාමිනී’ති? ‘කිං පන, භන්තෙ, භගවතා අචෙලො පාථිකපුත්තො චෙතසා [Pg.11] චෙතො පරිච්ච විදිතො – අභබ්බො අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යා’ති? 18. “‘Này Sunakkhatta, Như Lai có nói lời nói nước đôi không?’ ‘Bạch Thế Tôn, có phải Thế Tôn đã biết rõ tâm của lõa thể Pāthikaputta bằng tâm của Ngài rằng: “Lõa thể Pāthikaputta không có khả năng đi đến trước mặt Ta mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không xả ly tà kiến ấy. Và nếu vị ấy có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đi đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không xả ly tà kiến ấy,’ thì đầu của vị ấy cũng sẽ vỡ ra”?’ ‘උදාහු, දෙවතා භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං – අභබ්බො, භන්තෙ, අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා භගවතො සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යා’ති? “‘Hay là, chư thiên đã trình báo ý nghĩa này lên Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, lõa thể Pāthikaputta không có khả năng đi đến trước mặt Thế Tôn mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không xả ly tà kiến ấy. Và nếu vị ấy có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đi đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không xả ly tà kiến ấy,’ thì đầu của vị ấy cũng sẽ vỡ ra”?’” 19. ‘චෙතසා චෙතො පරිච්ච විදිතො චෙව මෙ, සුනක්ඛත්ත, අචෙලො පාථිකපුත්තො අභබ්බො අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යා’ති. 19. Này Sunakkhatta, Ta đã dùng tâm của mình để thấu suốt tâm của kẻ lõa thể Pāthikaputta và đã biết rõ rằng: ‘Kẻ lõa thể Pāthikaputta không có khả năng đến trước mặt Ta nếu không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy. Nếu y có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,’ thì đầu của y cũng sẽ vỡ tan.’ ‘දෙවතාපි මෙ එතමත්ථං ආරොචෙසුං – අභබ්බො, භන්තෙ, අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා භගවතො සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යා’ති. Chư thiên cũng đã trình báo cho Ta về việc này: ‘Bạch Thế Tôn, kẻ lõa thể Pāthikaputta không có khả năng đến trước mặt Thế Tôn nếu không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy. Nếu y có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,’ thì đầu của y cũng sẽ vỡ tan.’ ‘අජිතොපි නාම ලිච්ඡවීනං සෙනාපති අධුනා කාලඞ්කතො තාවතිංසකායං උපපන්නො. සොපි මං උපසඞ්කමිත්වා එවමාරොචෙසි – අලජ්ජී, භන්තෙ, අචෙලො පාථිකපුත්තො; මුසාවාදී, භන්තෙ, අචෙලො පාථිකපුත්තො. මම්පි, භන්තෙ, අචෙලො පාථිකපුත්තො බ්‍යාකාසි වජ්ජිගාමෙ – අජිතො ලිච්ඡවීනං සෙනාපති මහානිරයං උපපන්නොති. න ඛො පනාහං, භන්තෙ, මහානිරයං උපපන්නො; තාවතිංසකායම්හි උපපන්නො. අලජ්ජී, භන්තෙ, අචෙලො පාථිකපුත්තො; මුසාවාදී, භන්තෙ, අචෙලො පාථිකපුත්තො; අභබ්බො ච, භන්තෙ, අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා භගවතො සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස [Pg.12] එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යා’ති. Vị tướng quân của dòng họ Licchavi tên là Ajita, hiện nay đã qua đời và đã tái sanh ở cõi trời Tāvatiṃsa. Vị ấy cũng đã đến gặp Ta và trình báo như sau: ‘Bạch Thế Tôn, kẻ lõa thể Pāthikaputta là kẻ không biết hổ thẹn; bạch Thế Tôn, kẻ lõa thể Pāthikaputta là kẻ nói dối. Bạch Thế Tôn, kẻ lõa thể Pāthikaputta đã tuyên bố về con ở làng Vajjī rằng: ‘Tướng quân Ajita của dòng họ Licchavi đã tái sanh vào đại địa ngục.’ Nhưng bạch Thế Tôn, con không tái sanh vào đại địa ngục; con đã tái sanh ở cõi trời Tāvatiṃsa. Bạch Thế Tôn, kẻ lõa thể Pāthikaputta là kẻ không biết hổ thẹn; bạch Thế Tôn, kẻ lõa thể Pāthikaputta là kẻ nói dối; và bạch Thế Tôn, kẻ lõa thể Pāthikaputta không có khả năng đến trước mặt Thế Tôn nếu không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy. Nếu y có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,’ thì đầu của y cũng sẽ vỡ tan.’ ‘ඉති ඛො, සුනක්ඛත්ත, චෙතසා චෙතො පරිච්ච විදිතො චෙව මෙ අචෙලො පාථිකපුත්තො අභබ්බො අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යාති. දෙවතාපි මෙ එතමත්ථං ආරොචෙසුං – අභබ්බො, භන්තෙ, අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා භගවතො සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යා’ති. Này Sunakkhatta, như vậy, Ta đã dùng tâm của mình để thấu suốt tâm của kẻ lõa thể Pāthikaputta và đã biết rõ rằng: ‘Kẻ lõa thể Pāthikaputta không có khả năng đến trước mặt Ta nếu không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy. Nếu y có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,’ thì đầu của y cũng sẽ vỡ tan.’ Chư thiên cũng đã trình báo cho Ta về việc này: ‘Bạch Thế Tôn, kẻ lõa thể Pāthikaputta không có khả năng đến trước mặt Thế Tôn nếu không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy. Nếu y có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,’ thì đầu của y cũng sẽ vỡ tan.’ ‘සො ඛො පනාහං, සුනක්ඛත්ත, වෙසාලියං පිණ්ඩාය චරිත්වා පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතප්පටික්කන්තො යෙන අචෙලස්ස පාථිකපුත්තස්ස ආරාමො තෙනුපසඞ්කමිස්සාමි දිවාවිහාරාය. යස්සදානි ත්වං, සුනක්ඛත්ත, ඉච්ඡසි, තස්ස ආරොචෙහී’ති. Này Sunakkhatta, Ta, sau khi đi khất thực ở Vesālī, sau bữa ăn, sau khi trở về từ chuyến khất thực, sẽ đi đến khu vườn của kẻ lõa thể Pāthikaputta để nghỉ trưa. Này Sunakkhatta, bây giờ ngươi muốn báo cho ai thì hãy báo cho người ấy. ඉද්ධිපාටිහාරියකථා Câu chuyện về thần thông 20. ‘‘අථ ඛ්වාහං, භග්ගව, පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය වෙසාලිං පිණ්ඩාය පාවිසිං. වෙසාලියං පිණ්ඩාය චරිත්වා පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතප්පටික්කන්තො යෙන අචෙලස්ස පාථිකපුත්තස්ස ආරාමො තෙනුපසඞ්කමිං දිවාවිහාරාය. අථ ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො තරමානරූපො වෙසාලිං පවිසිත්වා යෙන අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ලිච්ඡවී තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා අභිඤ්ඤාතෙ අභිඤ්ඤාතෙ ලිච්ඡවී එතදවොච – ‘එසාවුසො, භගවා වෙසාලියං පිණ්ඩාය චරිත්වා පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතප්පටික්කන්තො යෙන අචෙලස්ස පාථිකපුත්තස්ස ආරාමො තෙනුපසඞ්කමි දිවාවිහාරාය. අභික්කමථායස්මන්තො අභික්කමථායස්මන්තො, සාධුරූපානං සමණානං උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං භවිස්සතී’ති[Pg.13]. අථ ඛො, භග්ගව, අභිඤ්ඤාතානං අභිඤ්ඤාතානං ලිච්ඡවීනං එතදහොසි – ‘සාධුරූපානං කිර, භො, සමණානං උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං භවිස්සති; හන්ද වත, භො, ගච්ඡාමා’ති. යෙන ච අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා බ්‍රාහ්මණමහාසාලා ගහපතිනෙචයිකා නානාතිත්ථියා සමණබ්‍රාහ්මණා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා අභිඤ්ඤාතෙ අභිඤ්ඤාතෙ නානාතිත්ථියෙ සමණබ්‍රාහ්මණෙ එතදවොච – ‘එසාවුසො, භගවා වෙසාලියං පිණ්ඩාය චරිත්වා පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතප්පටික්කන්තො යෙන අචෙලස්ස පාථිකපුත්තස්ස ආරාමො තෙනුපසඞ්කමි දිවාවිහාරාය. අභික්කමථායස්මන්තො අභික්කමථායස්මන්තො, සාධුරූපානං සමණානං උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං භවිස්සතී’ති. අථ ඛො, භග්ගව, අභිඤ්ඤාතානං අභිඤ්ඤාතානං නානාතිත්ථියානං සමණබ්‍රාහ්මණානං එතදහොසි – ‘සාධුරූපානං කිර, භො, සමණානං උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං භවිස්සති; හන්ද වත, භො, ගච්ඡාමා’ති. 20. Này Bhaggava, rồi Ta, vào buổi sáng, sau khi đắp y, mang theo y bát, đã vào thành Vesālī để khất thực. Sau khi đi khất thực ở Vesālī, sau bữa ăn, sau khi trở về từ chuyến khất thực, Ta đã đi đến khu vườn của kẻ lõa thể Pāthikaputta để nghỉ trưa. Này Bhaggava, rồi Sunakkhatta, con trai của dòng họ Licchavi, một cách vội vã, đã vào thành Vesālī và đi đến nơi có các vị Licchavi danh tiếng; sau khi đến, đã nói với các vị Licchavi danh tiếng rằng: ‘Thưa quý ngài, Thế Tôn, sau khi đi khất thực ở Vesālī, sau bữa ăn, sau khi trở về từ chuyến khất thực, đã đi đến khu vườn của kẻ lõa thể Pāthikaputta để nghỉ trưa. Các ngài hãy đi đến, các ngài hãy đi đến, sẽ có một phép thần thông siêu nhân của các vị Sa-môn có phẩm hạnh tốt đẹp.’ Này Bhaggava, rồi các vị Licchavi danh tiếng đã có ý nghĩ này: ‘Ồ, nghe nói sẽ có một phép thần thông siêu nhân của các vị Sa-môn có phẩm hạnh tốt đẹp; thôi nào, chúng ta hãy đi.’ Và y đã đi đến nơi có các vị Bà-la-môn đại phú, các gia chủ giàu có, và các vị Sa-môn, Bà-la-môn danh tiếng thuộc các giáo phái khác nhau. Sau khi đến, y đã nói với các vị Sa-môn, Bà-la-môn danh tiếng thuộc các giáo phái khác nhau rằng: ‘Thưa quý ngài, Thế Tôn, sau khi đi khất thực ở Vesālī, sau bữa ăn, sau khi trở về từ chuyến khất thực, đã đi đến khu vườn của kẻ lõa thể Pāthikaputta để nghỉ trưa. Các ngài hãy đi đến, các ngài hãy đi đến, sẽ có một phép thần thông siêu nhân của các vị Sa-môn có phẩm hạnh tốt đẹp.’ Này Bhaggava, rồi các vị Sa-môn, Bà-la-môn danh tiếng thuộc các giáo phái khác nhau đã có ý nghĩ này: ‘Ồ, nghe nói sẽ có một phép thần thông siêu nhân của các vị Sa-môn có phẩm hạnh tốt đẹp; thôi nào, chúng ta hãy đi.’ ‘‘අථ ඛො, භග්ගව, අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ලිච්ඡවී, අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ච බ්‍රාහ්මණමහාසාලා ගහපතිනෙචයිකා නානාතිත්ථියා සමණබ්‍රාහ්මණා යෙන අචෙලස්ස පාථිකපුත්තස්ස ආරාමො තෙනුපසඞ්කමිංසු. සා එසා, භග්ගව, පරිසා මහා හොති අනෙකසතා අනෙකසහස්සා. Này Bhaggava, khi ấy, các vị Licchavi rất danh tiếng, các vị Bà-la-môn đại phú và các gia chủ giàu có rất danh tiếng, các vị Sa-môn, Bà-la-môn thuộc nhiều ngoại đạo đã đi đến khu vườn của lõa thể Pāthikaputta. Này Bhaggava, hội chúng ấy rất đông, có đến hàng trăm, hàng ngàn người. 21. ‘‘අස්සොසි ඛො, භග්ගව, අචෙලො පාථිකපුත්තො – ‘අභික්කන්තා කිර අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ලිච්ඡවී, අභික්කන්තා අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ච බ්‍රාහ්මණමහාසාලා ගහපතිනෙචයිකා නානාතිත්ථියා සමණබ්‍රාහ්මණා. සමණොපි ගොතමො මය්හං ආරාමෙ දිවාවිහාරං නිසින්නො’ති. සුත්වානස්ස භයං ඡම්භිතත්තං ලොමහංසො උදපාදි. අථ ඛො, භග්ගව, අචෙලො පාථිකපුත්තො භීතො සංවිග්ගො ලොමහට්ඨජාතො යෙන තින්දුකඛාණුපරිබ්බාජකාරාමො තෙනුපසඞ්කමි. 21. Này Bhaggava, lõa thể Pāthikaputta đã nghe rằng: ‘Các vị Licchavi rất danh tiếng đã đến, các vị Bà-la-môn đại phú và các gia chủ giàu có rất danh tiếng, các vị Sa-môn, Bà-la-môn thuộc nhiều ngoại đạo cũng đã đến. Và Sa-môn Gotama đang ngồi nghỉ ban ngày trong khu vườn của ta.’ Nghe vậy, ông ta khởi lên sự sợ hãi, kinh hoàng, và dựng tóc gáy. Rồi này Bhaggava, lõa thể Pāthikaputta, do sợ hãi, kinh hoàng, và dựng tóc gáy, đã đi đến khu vườn của du sĩ Tindukakhāṇu. ‘‘අස්සොසි ඛො, භග්ගව, සා පරිසා – ‘අචෙලො කිර පාථිකපුත්තො භීතො සංවිග්ගො ලොමහට්ඨජාතො යෙන තින්දුකඛාණුපරිබ්බාජකාරාමො [Pg.14] තෙනුපසඞ්කන්තො’ති. අථ ඛො, භග්ගව, සා පරිසා අඤ්ඤතරං පුරිසං ආමන්තෙසි – Này Bhaggava, hội chúng ấy đã nghe rằng: ‘Lõa thể Pāthikaputta, do sợ hãi, kinh hoàng, và dựng tóc gáy, đã đi đến khu vườn của du sĩ Tindukakhāṇu.’ Rồi này Bhaggava, hội chúng ấy đã gọi một người đàn ông và bảo rằng: ‘එහි ත්වං, භො පුරිස, යෙන තින්දුකඛාණුපරිබ්බාජකාරාමො, යෙන අචෙලො පාථිකපුත්තො තෙනුපසඞ්කම. උපසඞ්කමිත්වා අචෙලං පාථිකපුත්තං එවං වදෙහි – අභික්කමාවුසො, පාථිකපුත්ත, අභික්කන්තා අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ලිච්ඡවී, අභික්කන්තා අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ච බ්‍රාහ්මණමහාසාලා ගහපතිනෙචයිකා නානාතිත්ථියා සමණබ්‍රාහ්මණා, සමණොපි ගොතමො ආයස්මතො ආරාමෙ දිවාවිහාරං නිසින්නො; භාසිතා ඛො පන තෙ එසා, ආවුසො පාථිකපුත්ත, වෙසාලියං පරිසති වාචා සමණොපි ගොතමො ඤාණවාදො, අහම්පි ඤාණවාදො. ඤාණවාදො ඛො පන ඤාණවාදෙන අරහති උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං දස්සෙතුං. සමණො ගොතමො උපඩ්ඪපථං ආගච්ඡෙය්‍ය අහම්පි උපඩ්ඪපථං ගච්ඡෙය්‍යං. තෙ තත්ථ උභොපි උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරෙය්‍යාම. එකං චෙ සමණො ගොතමො උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරිස්සති, ද්වාහං කරිස්සාමි. ද්වෙ චෙ සමණො ගොතමො උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියානි කරිස්සති, චත්තාරාහං කරිස්සාමි. චත්තාරි චෙ සමණො ගොතමො උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියානි කරිස්සති, අට්ඨාහං කරිස්සාමි. ඉති යාවතකං යාවතකං සමණො ගොතමො උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරිස්සති, තද්දිගුණං තද්දිගුණාහං කරිස්සාමී’ති අභික්කමස්සෙව ඛො; ආවුසො පාථිකපුත්ත, උපඩ්ඪපථං. සබ්බපඨමංයෙව ආගන්ත්වා සමණො ගොතමො ආයස්මතො ආරාමෙ දිවාවිහාරං නිසින්නො’ති. ‘Này ông, hãy đi đến khu vườn của du sĩ Tindukakhāṇu, đến chỗ của lõa thể Pāthikaputta. Sau khi đến, hãy nói với lõa thể Pāthikaputta như sau: “Này hiền giả Pāthikaputta, hãy đến đây. Các vị Licchavi rất danh tiếng đã đến, các vị Bà-la-môn đại phú và các gia chủ giàu có rất danh tiếng, các vị Sa-môn, Bà-la-môn thuộc nhiều ngoại đạo cũng đã đến, và Sa-môn Gotama đang ngồi nghỉ ban ngày trong khu vườn của tôn giả. Này hiền giả Pāthikaputta, ông đã từng nói lời này trong hội chúng ở Vesālī: ‘Sa-môn Gotama là người chủ trương về trí tuệ, tôi cũng là người chủ trương về trí tuệ. Một người chủ trương về trí tuệ xứng đáng thi thố thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người với một người chủ trương về trí tuệ khác. Sa-môn Gotama hãy đi nửa đường, tôi cũng sẽ đi nửa đường. Tại đó, cả hai chúng ta sẽ thi thố thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người. Nếu Sa-môn Gotama thi thố một thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người, tôi sẽ thi thố hai. Nếu Sa-môn Gotama thi thố hai thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người, tôi sẽ thi thố bốn. Nếu Sa-môn Gotama thi thố bốn thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người, tôi sẽ thi thố tám. Như vậy, bất kể Sa-môn Gotama thi thố bao nhiêu thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người, tôi sẽ thi thố gấp đôi số đó.’ Này hiền giả Pāthikaputta, hãy đến đi nửa đường. Sa-môn Gotama đã đến trước nhất và đang ngồi nghỉ ban ngày trong khu vườn của tôn giả.”’ 22. ‘‘එවං, භොති ඛො, භග්ගව, සො පුරිසො තස්සා පරිසාය පටිස්සුත්වා යෙන තින්දුකඛාණුපරිබ්බාජකාරාමො, යෙන අචෙලො පාථිකපුත්තො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා අචෙලං පාථිකපුත්තං එතදවොච – ‘අභික්කමාවුසො පාථිකපුත්ත, අභික්කන්තා අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ලිච්ඡවී, අභික්කන්තා අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ච බ්‍රාහ්මණමහාසාලා ගහපතිනෙචයිකා නානාතිත්ථියා සමණබ්‍රාහ්මණා. සමණොපි ගොතමො ආයස්මතො ආරාමෙ දිවාවිහාරං නිසින්නො. භාසිතා [Pg.15] ඛො පන තෙ එසා, ආවුසො පාථිකපුත්ත, වෙසාලියං පරිසති වාචා – සමණොපි ගොතමො ඤාණවාදො; අහම්පි ඤාණවාදො. ඤාණවාදො ඛො පන ඤාණවාදෙන අරහති උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං දස්සෙතුං…පෙ… තද්දිගුණං තද්දිගුණාහං කරිස්සාමීති. අභික්කමස්සෙව ඛො, ආවුසො පාථිකපුත්ත, උපඩ්ඪපථං. සබ්බපඨමංයෙව ආගන්ත්වා සමණො ගොතමො ආයස්මතො ආරාමෙ දිවාවිහාරං නිසින්නො’ති. 22. Này Bhaggava, người đàn ông ấy vâng theo lời của hội chúng: ‘Thưa vâng,’ rồi đi đến khu vườn của du sĩ Tindukakhāṇu, đến chỗ của lõa thể Pāthikaputta. Sau khi đến, ông ta nói với lõa thể Pāthikaputta như sau: ‘Này hiền giả Pāthikaputta, hãy đến đây. Các vị Licchavi rất danh tiếng đã đến, các vị Bà-la-môn đại phú và các gia chủ giàu có rất danh tiếng, các vị Sa-môn, Bà-la-môn thuộc nhiều ngoại đạo cũng đã đến. Và Sa-môn Gotama đang ngồi nghỉ ban ngày trong khu vườn của tôn giả. Này hiền giả Pāthikaputta, ông đã từng nói lời này trong hội chúng ở Vesālī: “Sa-môn Gotama là người chủ trương về trí tuệ; tôi cũng là người chủ trương về trí tuệ. Một người chủ trương về trí tuệ xứng đáng thi thố thần thông kỳ diệu vượt trên pháp của loài người với một người chủ trương về trí tuệ khác… (như trên)… tôi sẽ thi thố gấp đôi số đó.” Này hiền giả Pāthikaputta, hãy đến đi nửa đường. Sa-môn Gotama đã đến trước nhất và đang ngồi nghỉ ban ngày trong khu vườn của tôn giả.’ ‘‘එවං වුත්තෙ, භග්ගව, අචෙලො පාථිකපුත්තො ‘ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසො’ති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පති, න සක්කොති ආසනාපි වුට්ඨාතුං. අථ ඛො සො, භග්ගව, පුරිසො අචෙලං පාථිකපුත්තං එතදවොච – ‘කිං සු නාම තෙ, ආවුසො පාථිකපුත්ත, පාවළා සු නාම තෙ පීඨකස්මිං අල්ලීනා, පීඨකං සු නාම තෙ පාවළාසු අල්ලීනං? ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසොති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පසි, න සක්කොසි ආසනාපි වුට්ඨාතු’න්ති. එවම්පි ඛො, භග්ගව, වුච්චමානො අචෙලො පාථිකපුත්තො ‘ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසො’ති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පති, න සක්කොති ආසනාපි වුට්ඨාතුං. Này Bhaggava, khi được nói như vậy, lõa thể Pāthikaputta nói: ‘Tôi đến đây, hiền giả, tôi đến đây,’ nhưng chỉ cựa quậy tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi. Rồi này Bhaggava, người đàn ông ấy nói với lõa thể Pāthikaputta: ‘Này hiền giả Pāthikaputta, có chuyện gì vậy? Phải chăng mông của ông dính vào ghế, hay ghế dính vào mông của ông? Ông nói: “Tôi đến đây, hiền giả, tôi đến đây,” nhưng chỉ cựa quậy tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.’ Này Bhaggava, dù được nói như vậy, lõa thể Pāthikaputta vẫn nói: ‘Tôi đến đây, hiền giả, tôi đến đây,’ nhưng chỉ cựa quậy tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi. 23. ‘‘යදා ඛො සො, භග්ගව, පුරිසො අඤ්ඤාසි – ‘පරාභූතරූපො අයං අචෙලො පාථිකපුත්තො. ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසොති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පති, න සක්කොති ආසනාපි වුට්ඨාතු’න්ති. අථ තං පරිසං ආගන්ත්වා එවමාරොචෙසි – ‘පරාභූතරූපො, භො, අචෙලො පාථිකපුත්තො. ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසොති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පති, න සක්කොති ආසනාපි වුට්ඨාතු’න්ති. එවං වුත්තෙ, අහං, භග්ගව, තං පරිසං එතදවොචං – ‘අභබ්බො ඛො, ආවුසො, අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – ‘අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍ය’න්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යාති. 23. Này Bhaggava, khi người đàn ông ấy biết rằng: ‘Vị lõa thể Pāthikaputta này có vẻ đã thất bại. Sau khi nói: ‘Thưa hiền giả, tôi đến đây, thưa hiền giả, tôi đến đây,’ ông ta cứ quằn quại tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.’ Bấy giờ, sau khi đến hội chúng ấy, người ấy đã báo cáo như vầy: ‘Thưa quý vị, vị lõa thể Pāthikaputta có vẻ đã thất bại. Sau khi nói: ‘Thưa hiền giả, tôi đến đây, thưa hiền giả, tôi đến đây,’ ông ta cứ quằn quại tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.’ Này Bhaggava, khi được nói như vậy, Ta đã nói với hội chúng ấy điều này: ‘Này các hiền giả, vị lõa thể Pāthikaputta, nếu không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm niệm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy, thì không có khả năng đến trước mặt Ta. Nếu ông ta có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm niệm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,’ thì đầu của ông ta sẽ vỡ tung.’ පඨමභාණවාරො නිට්ඨිතො. Dứt phẩm thứ nhất. 24. ‘‘අථ [Pg.16] ඛො, භග්ගව, අඤ්ඤතරො ලිච්ඡවිමහාමත්තො උට්ඨායාසනා තං පරිසං එතදවොච – ‘තෙන හි, භො, මුහුත්තං තාව ආගමෙථ, යාවාහං ගච්ඡාමි. අප්පෙව නාම අහම්පි සක්කුණෙය්‍යං අචෙලං පාථිකපුත්තං ඉමං පරිසං ආනෙතු’න්ති. 24. Này Bhaggava, bấy giờ, một vị đại thần Licchavi nọ đứng dậy khỏi chỗ ngồi và nói với hội chúng ấy điều này: ‘Thưa quý vị, vậy thì, xin hãy đợi một lát cho đến khi tôi đi. Biết đâu tôi có thể đưa được vị lõa thể Pāthikaputta đến hội chúng này.’ ‘‘අථ ඛො සො, භග්ගව, ලිච්ඡවිමහාමත්තො යෙන තින්දුකඛාණුපරිබ්බාජකාරාමො, යෙන අචෙලො පාථිකපුත්තො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා අචෙලං පාථිකපුත්තං එතදවොච – ‘අභික්කමාවුසො පාථිකපුත්ත, අභික්කන්තං තෙ සෙය්‍යො, අභික්කන්තා අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ලිච්ඡවී, අභික්කන්තා අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ච බ්‍රාහ්මණමහාසාලා ගහපතිනෙචයිකා නානාතිත්ථියා සමණබ්‍රාහ්මණා. සමණොපි ගොතමො ආයස්මතො ආරාමෙ දිවාවිහාරං නිසින්නො. භාසිතා ඛො පන තෙ එසා, ආවුසො පාථිකපුත්ත, වෙසාලියං පරිසති වාචා – සමණොපි ගොතමො ඤාණවාදො…පෙ… තද්දිගුණං තද්දිගුණාහං කරිස්සාමීති. අභික්කමස්සෙව ඛො, ආවුසො පාථිකපුත්ත, උපඩ්ඪපථං. සබ්බපඨමංයෙව ආගන්ත්වා සමණො ගොතමො ආයස්මතො ආරාමෙ දිවාවිහාරං නිසින්නො. භාසිතා ඛො පනෙසා, ආවුසො පාථිකපුත්ත, සමණෙන ගොතමෙන පරිසති වාචා – අභබ්බො ඛො අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යාති. අභික්කමාවුසො පාථිකපුත්ත, අභික්කමනෙනෙව තෙ ජයං කරිස්සාම, සමණස්ස ගොතමස්ස පරාජය’න්ති. Này Bhaggava, bấy giờ, vị đại thần Licchavi ấy đi đến khu vườn của du sĩ Tindukakhāṇu, nơi có vị lõa thể Pāthikaputta. Sau khi đến, vị ấy nói với vị lõa thể Pāthikaputta điều này: ‘Thưa hiền giả Pāthikaputta, hãy đến đây, việc ngài đến là điều tốt đẹp. Các vị Licchavi danh tiếng đã đến, các vị Bà-la-môn đại phú, các gia chủ giàu có, và các Sa-môn, Bà-la-môn thuộc nhiều giáo phái khác nhau cũng đã đến. Sa-môn Gotama cũng đang ngồi nghỉ ban ngày trong khu vườn của ngài. Thưa hiền giả Pāthikaputta, chính ngài đã nói lời này trong hội chúng ở Vesālī: ‘Sa-môn Gotama cũng tự nhận là người có trí tuệ… (v.v.)… ta sẽ thực hiện thần thông gấp đôi, gấp đôi như thế.’ Thưa hiền giả Pāthikaputta, xin hãy đi được nửa đường thôi. Sa-môn Gotama đã đến trước nhất và đang ngồi nghỉ ban ngày trong khu vườn của ngài. Thưa hiền giả Pāthikaputta, Sa-môn Gotama đã nói lời này trong hội chúng: ‘Vị lõa thể Pāthikaputta, nếu không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm niệm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy, thì không có khả năng đến trước mặt Ta. Nếu ông ta có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm niệm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,’ thì đầu của ông ta sẽ vỡ tung.’ Thưa hiền giả Pāthikaputta, hãy đến đây, chỉ bằng việc ngài đến, chúng tôi sẽ mang lại chiến thắng cho ngài và sự thất bại cho Sa-môn Gotama.’ ‘‘එවං වුත්තෙ, භග්ගව, අචෙලො පාථිකපුත්තො ‘ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසො’ති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පති, න සක්කොති ආසනාපි වුට්ඨාතුං. අථ ඛො සො, භග්ගව, ලිච්ඡවිමහාමත්තො අචෙලං පාථිකපුත්තං එතදවොච – ‘කිං සු නාම තෙ, ආවුසො පාථිකපුත්ත, පාවළා සු නාම තෙ පීඨකස්මිං අල්ලීනා, පීඨකං සු නාම තෙ පාවළාසු අල්ලීනං[Pg.17]? ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසොති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පසි, න සක්කොසි ආසනාපි වුට්ඨාතු’න්ති. එවම්පි ඛො, භග්ගව, වුච්චමානො අචෙලො පාථිකපුත්තො ‘ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසො’ති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පති, න සක්කොති ආසනාපි වුට්ඨාතුං. Này Bhaggava, khi được nói như vậy, vị lõa thể Pāthikaputta, sau khi nói: ‘Thưa hiền giả, tôi đến đây, thưa hiền giả, tôi đến đây,’ cứ quằn quại tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi. Bấy giờ, này Bhaggava, vị đại thần Licchavi ấy nói với vị lõa thể Pāthikaputta điều này: ‘Thưa hiền giả Pāthikaputta, có chuyện gì vậy? Phải chăng mông của ngài dính vào ghế, hay ghế dính vào mông của ngài? Ngài cứ nói: ‘Thưa hiền giả, tôi đến đây, thưa hiền giả, tôi đến đây,’ rồi quằn quại tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.’ Này Bhaggava, dù được nói như vậy, vị lõa thể Pāthikaputta vẫn nói: ‘Thưa hiền giả, tôi đến đây, thưa hiền giả, tôi đến đây,’ rồi cứ quằn quại tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi. 25. ‘‘යදා ඛො සො, භග්ගව, ලිච්ඡවිමහාමත්තො අඤ්ඤාසි – ‘පරාභූතරූපො අයං අචෙලො පාථිකපුත්තො ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසොති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පති, න සක්කොති ආසනාපි වුට්ඨාතු’න්ති. අථ තං පරිසං ආගන්ත්වා එවමාරොචෙසි – ‘පරාභූතරූපො, භො, අචෙලො පාථිකපුත්තො ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසොති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පති, න සක්කොති ආසනාපි වුට්ඨාතු’න්ති. එවං වුත්තෙ, අහං, භග්ගව, තං පරිසං එතදවොචං – ‘අභබ්බො ඛො, ආවුසො, අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍ය. සචෙ පායස්මන්තානං ලිච්ඡවීනං එවමස්ස – මයං අචෙලං පාථිකපුත්තං වරත්තාහි බන්ධිත්වා ගොයුගෙහි ආවිඤ්ඡෙය්‍යාමාති, තා වරත්තා ඡිජ්ජෙය්‍යුං පාථිකපුත්තො වා. අභබ්බො පන අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යා’ති. 25. Này Bhaggava, khi vị đại thần Licchavi ấy biết rằng: ‘Vị lõa thể Pāthikaputta này có vẻ đã thất bại. Sau khi nói: ‘Thưa hiền giả, tôi đến đây, thưa hiền giả, tôi đến đây,’ ông ta cứ quằn quại tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.’ Bấy giờ, sau khi đến hội chúng ấy, người ấy đã báo cáo như vầy: ‘Thưa quý vị, vị lõa thể Pāthikaputta có vẻ đã thất bại. Sau khi nói: ‘Thưa hiền giả, tôi đến đây, thưa hiền giả, tôi đến đây,’ ông ta cứ quằn quại tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.’ Này Bhaggava, khi được nói như vậy, Ta đã nói với hội chúng ấy điều này: ‘Này các hiền giả, vị lõa thể Pāthikaputta, nếu không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm niệm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy, thì không có khả năng đến trước mặt Ta. Nếu ông ta có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm niệm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,’ thì đầu của ông ta sẽ vỡ tung. Và nếu các hiền giả Licchavi có ý nghĩ rằng: ‘Chúng ta hãy dùng dây da trói vị lõa thể Pāthikaputta lại rồi dùng các cặp bò kéo đi,’ thì những sợi dây da ấy sẽ đứt, hoặc chính Pāthikaputta sẽ bị gãy. Nhưng vị lõa thể Pāthikaputta, nếu không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm niệm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy, thì không có khả năng đến trước mặt Ta. Nếu ông ta có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm niệm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,’ thì đầu của ông ta sẽ vỡ tung.’ 26. ‘‘අථ ඛො, භග්ගව, ජාලියො දාරුපත්තිකන්තෙවාසී උට්ඨායාසනා තං පරිසං එතදවොච – ‘තෙන හි, භො, මුහුත්තං තාව ආගමෙථ, යාවාහං ගච්ඡාමි; අප්පෙව නාම අහම්පි සක්කුණෙය්‍යං අචෙලං පාථිකපුත්තං ඉමං පරිසං ආනෙතු’’න්ති. 26. Này Bhaggava, bấy giờ, Jāliya, đệ tử của du sĩ Dārupattika, từ chỗ ngồi đứng dậy, nói với hội chúng ấy điều này: ‘Thưa quý vị, nếu vậy, xin quý vị vui lòng chờ một lát, trong khi tôi đi; biết đâu tôi có thể đưa được vị lõa thể Pāthikaputta đến hội chúng này.’” ‘‘අථ [Pg.18] ඛො, භග්ගව, ජාලියො දාරුපත්තිකන්තෙවාසී යෙන තින්දුකඛාණුපරිබ්බාජකාරාමො, යෙන අචෙලො පාථිකපුත්තො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා අචෙලං පාථිකපුත්තං එතදවොච – ‘අභික්කමාවුසො පාථිකපුත්ත, අභික්කන්තං තෙ සෙය්‍යො. අභික්කන්තා අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ලිච්ඡවී, අභික්කන්තා අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා ච බ්‍රාහ්මණමහාසාලා ගහපතිනෙචයිකා නානාතිත්ථියා සමණබ්‍රාහ්මණා. සමණොපි ගොතමො ආයස්මතො ආරාමෙ දිවාවිහාරං නිසින්නො. භාසිතා ඛො පන තෙ එසා, ආවුසො පාථිකපුත්ත, වෙසාලියං පරිසති වාචා – සමණොපි ගොතමො ඤාණවාදො…පෙ… තද්දිගුණං තද්දිගුණාහං කරිස්සාමීති. අභික්කමස්සෙව, ඛො ආවුසො පාථිකපුත්ත, උපඩ්ඪපථං. සබ්බපඨමංයෙව ආගන්ත්වා සමණො ගොතමො ආයස්මතො ආරාමෙ දිවාවිහාරං නිසින්නො. භාසිතා ඛො පනෙසා, ආවුසො පාථිකපුත්ත, සමණෙන ගොතමෙන පරිසති වාචා – අභබ්බො අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍ය. සචෙ පායස්මන්තානං ලිච්ඡවීනං එවමස්ස – මයං අචෙලං පාථිකපුත්තං වරත්තාහි බන්ධිත්වා ගොයුගෙහි ආවිඤ්ඡෙය්‍යාමාති. තා වරත්තා ඡිජ්ජෙය්‍යුං පාථිකපුත්තො වා. අභබ්බො පන අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ආගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යාති. අභික්කමාවුසො පාථිකපුත්ත, අභික්කමනෙනෙව තෙ ජයං කරිස්සාම, සමණස්ස ගොතමස්ස පරාජය’න්ති. Này Bhaggava, bấy giờ, Jāliya, đệ tử của du sĩ Dārupattika, đi đến khu vườn của du sĩ Tindukakhāṇu, nơi có vị lõa thể Pāthikaputta. Sau khi đến, vị ấy nói với vị lõa thể Pāthikaputta điều này: ‘Này hiền giả Pāthikaputta, hãy đến đây, sự đến của hiền giả là điều tốt đẹp. Các vị Licchavi danh tiếng đã đến, các vị Bà-la-môn đại phú, các gia chủ giàu có, và các Sa-môn, Bà-la-môn thuộc nhiều giáo phái khác nhau cũng đã đến. Sa-môn Gotama cũng đang ngồi nghỉ ban ngày trong khu vườn của hiền giả. Này hiền giả Pāthikaputta, hiền giả đã từng tuyên bố lời này trong hội chúng ở Vesālī: ‘Sa-môn Gotama cũng tự nhận là người có trí tuệ... ta sẽ thực hiện thần thông gấp đôi, gấp đôi như thế.’ Này hiền giả Pāthikaputta, hãy đến đi, dù chỉ nửa đường thôi. Sa-môn Gotama đã đến trước hết và đang ngồi nghỉ ban ngày trong khu vườn của hiền giả. Này hiền giả Pāthikaputta, Sa-môn Gotama đã nói lời này trong hội chúng: ‘Vị lõa thể Pāthikaputta không thể nào đến trước mặt ta mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm niệm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy. Nếu vị ấy có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm niệm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,’ thì đầu của vị ấy sẽ vỡ tung. Nếu các vị Licchavi có ý nghĩ rằng: ‘Chúng ta sẽ dùng dây thừng trói vị lõa thể Pāthikaputta lại rồi dùng các cặp bò kéo đi,’ thì những sợi dây thừng ấy sẽ đứt, hoặc Pāthikaputta sẽ đứt. Vị lõa thể Pāthikaputta không thể nào đến trước mặt ta mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm niệm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy. Nếu vị ấy có ý nghĩ rằng: ‘Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm niệm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,’ thì đầu của vị ấy sẽ vỡ tung.’ Này hiền giả Pāthikaputta, hãy đến đây, chỉ bằng sự đến của hiền giả, chúng tôi sẽ làm cho hiền giả chiến thắng và Sa-môn Gotama thất bại.’” ‘‘එවං වුත්තෙ, භග්ගව, අචෙලො පාථිකපුත්තො ‘ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසො’ති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පති, න සක්කොති ආසනාපි වුට්ඨාතුං. අථ ඛො, භග්ගව, ජාලියො දාරුපත්තිකන්තෙවාසී අචෙලං පාථිකපුත්තං එතදවොච – ‘කිං සු නාම තෙ, ආවුසො පාථිකපුත්ත, පාවළා සු නාම තෙ පීඨකස්මිං අල්ලීනා, පීඨකං සු නාම තෙ පාවළාසු අල්ලීනං? ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසොති වත්වා තත්ථෙව [Pg.19] සංසප්පසි, න සක්කොසි ආසනාපි වුට්ඨාතු’න්ති. එවම්පි ඛො, භග්ගව, වුච්චමානො අචෙලො පාථිකපුත්තො ‘‘ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසො’’ති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පති, න සක්කොති ආසනාපි වුට්ඨාතුන්ති. Này Bhaggava, khi được nói như vậy, vị lõa thể Pāthikaputta, sau khi nói: ‘Thưa hiền giả, tôi đến đây, thưa hiền giả, tôi đến đây,’ liền quằn quại ngay tại chỗ, không thể nào đứng dậy khỏi chỗ ngồi. Bấy giờ, này Bhaggava, Jāliya, đệ tử của du sĩ Dārupattika, nói với vị lõa thể Pāthikaputta điều này: ‘Này hiền giả Pāthikaputta, có chuyện gì vậy? Phải chăng mông của hiền giả dính vào ghế, hay là ghế dính vào mông của hiền giả? Hiền giả nói: ‘Thưa hiền giả, tôi đến đây, thưa hiền giả, tôi đến đây,’ rồi lại quằn quại ngay tại chỗ, không thể nào đứng dậy khỏi chỗ ngồi.’ Này Bhaggava, dù được nói như vậy, vị lõa thể Pāthikaputta vẫn nói: ‘Thưa hiền giả, tôi đến đây, thưa hiền giả, tôi đến đây,’ rồi quằn quại ngay tại chỗ, không thể nào đứng dậy khỏi chỗ ngồi. 27. ‘‘යදා ඛො, භග්ගව, ජාලියො දාරුපත්තිකන්තෙවාසී අඤ්ඤාසි – ‘පරාභූතරූපො අයං අචෙලො පාථිකපුත්තො ‘ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසොති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පති, න සක්කොති ආසනාපි වුට්ඨාතු’න්ති, අථ නං එතදවොච – 27. Này Bhaggava, khi Jāliya, đệ tử của du sĩ Dārupattika, biết rằng: ‘Vị lõa thể Pāthikaputta này có vẻ đã thất bại, nói: ‘Thưa hiền giả, tôi đến đây, thưa hiền giả, tôi đến đây,’ rồi lại quằn quại ngay tại chỗ, không thể nào đứng dậy khỏi chỗ ngồi,’ bấy giờ vị ấy nói với Pāthikaputta điều này: ‘භූතපුබ්බං, ආවුසො පාථිකපුත්ත, සීහස්ස මිගරඤ්ඤො එතදහොසි – යංනූනාහං අඤ්ඤතරං වනසණ්ඩං නිස්සාය ආසයං කප්පෙය්‍යං. තත්‍රාසයං කප්පෙත්වා සායන්හසමයං ආසයා නික්ඛමෙය්‍යං, ආසයා නික්ඛමිත්වා විජම්භෙය්‍යං, විජම්භිත්වා සමන්තා චතුද්දිසා අනුවිලොකෙය්‍යං, සමන්තා චතුද්දිසා අනුවිලොකෙත්වා තික්ඛත්තුං සීහනාදං නදෙය්‍යං, තික්ඛත්තුං සීහනාදං නදිත්වා ගොචරාය පක්කමෙය්‍යං. සො වරං වරං මිගසංඝෙ වධිත්වා මුදුමංසානි මුදුමංසානි භක්ඛයිත්වා තමෙව ආසයං අජ්ඣුපෙය්‍ය’න්ති. ‘Này hiền giả Pāthikaputta, thuở xưa, có một con sư tử, vua của các loài thú, đã khởi lên ý nghĩ này: ‘Ta hãy nương vào một khu rừng nào đó để làm hang ổ. Sau khi làm hang ổ ở đó, vào buổi chiều, ta sẽ ra khỏi hang. Sau khi ra khỏi hang, ta sẽ vươn vai. Sau khi vươn vai, ta sẽ nhìn khắp bốn phương. Sau khi nhìn khắp bốn phương, ta sẽ rống lên tiếng rống của sư tử ba lần. Sau khi rống lên tiếng rống của sư tử ba lần, ta sẽ đi tìm mồi. Ta sẽ giết những con thú tốt nhất trong bầy, ăn những miếng thịt mềm nhất, rồi trở về chính hang ổ ấy.’” ‘අථ ඛො, ආවුසො, සො සීහො මිගරාජා අඤ්ඤතරං වනසණ්ඩං නිස්සාය ආසයං කප්පෙසි. තත්‍රාසයං කප්පෙත්වා සායන්හසමයං ආසයා නික්ඛමි, ආසයා නික්ඛමිත්වා විජම්භි, විජම්භිත්වා සමන්තා චතුද්දිසා අනුවිලොකෙසි, සමන්තා චතුද්දිසා අනුවිලොකෙත්වා තික්ඛත්තුං සීහනාදං නදි, තික්ඛත්තුං සීහනාදං නදිත්වා ගොචරාය පක්කාමි. සො වරං වරං මිගසඞ්ඝෙ වධිත්වා මුදුමංසානි මුදුමංසානි භක්ඛයිත්වා තමෙව ආසයං අජ්ඣුපෙසි. ‘Này hiền giả, bấy giờ, con sư tử ấy, vua của các loài thú, đã nương vào một khu rừng nọ để làm hang ổ. Sau khi làm hang ổ ở đó, vào buổi chiều, nó ra khỏi hang. Sau khi ra khỏi hang, nó vươn vai. Sau khi vươn vai, nó nhìn khắp bốn phương. Sau khi nhìn khắp bốn phương, nó rống lên tiếng rống của sư tử ba lần. Sau khi rống lên tiếng rống của sư tử ba lần, nó đi tìm mồi. Nó đã giết những con thú tốt nhất trong bầy, ăn những miếng thịt mềm nhất, rồi trở về chính hang ổ ấy. 28. ‘තස්සෙව ඛො, ආවුසො පාථිකපුත්ත, සීහස්ස මිගරඤ්ඤො විඝාසසංවඩ්ඪො ජරසිඞ්ගාලො දිත්තො චෙව බලවා ච. අථ ඛො, ආවුසො, තස්ස ජරසිඞ්ගාලස්ස එතදහොසි – කො චාහං, කො සීහො මිගරාජා. යංනූනාහම්පි අඤ්ඤතරං වනසණ්ඩං නිස්සාය ආසයං කප්පෙය්‍යං. තත්‍රාසයං කප්පෙත්වා සායන්හසමයං ආසයා නික්ඛමෙය්‍යං, ආසයා [Pg.20] නික්ඛමිත්වා විජම්භෙය්‍යං, විජම්භිත්වා සමන්තා චතුද්දිසා අනුවිලොකෙය්‍යං, සමන්තා චතුද්දිසා අනුවිලොකෙත්වා තික්ඛත්තුං සීහනාදං නදෙය්‍යං, තික්ඛත්තුං සීහනාදං නදිත්වා ගොචරාය පක්කමෙය්‍යං. සො වරං වරං මිගසඞ්ඝෙ වධිත්වා මුදුමංසානි මුදුමංසානි භක්ඛයිත්වා තමෙව ආසයං අජ්ඣුපෙය්‍ය’න්ති. 28. ‘Này hiền giả Pāthikaputta, có một con chó rừng già sống nhờ vào thức ăn thừa của con sư tử, vua của các loài thú, nên nó trở nên mập mạp và mạnh mẽ. Rồi này hiền giả, con chó rừng già ấy khởi lên ý nghĩ như sau: ‘Ta là ai, và sư tử, vua của các loài thú, là ai? Hay là ta cũng nên nương vào một khu rừng nào đó và làm một cái hang cho mình. Sau khi làm hang ở đó, vào buổi chiều, ta sẽ ra khỏi hang; ra khỏi hang, ta sẽ vươn vai; vươn vai xong, ta sẽ nhìn quanh bốn phương; nhìn quanh bốn phương xong, ta sẽ rống lên tiếng rống sư tử ba lần; rống lên tiếng rống sư tử ba lần xong, ta sẽ đi tìm mồi. Ta sẽ giết những con thú tốt nhất trong bầy, ăn những miếng thịt mềm nhất, rồi trở về lại chính cái hang ấy.’ ‘අථ ඛො සො, ආවුසො, ජරසිඞ්ගාලො අඤ්ඤතරං වනසණ්ඩං නිස්සාය ආසයං කප්පෙසි. තත්‍රාසයං කප්පෙත්වා සායන්හසමයං ආසයා නික්ඛමි, ආසයා නික්ඛමිත්වා විජම්භි, විජම්භිත්වා සමන්තා චතුද්දිසා අනුවිලොකෙසි, සමන්තා චතුද්දිසා අනුවිලොකෙත්වා තික්ඛත්තුං සීහනාදං නදිස්සාමීති සිඞ්ගාලකංයෙව අනදි භෙරණ්ඩකංයෙව අනදි, කෙ ච ඡවෙ සිඞ්ගාලෙ, කෙ පන සීහනාදෙති. ‘Rồi này hiền giả, con chó rừng già ấy đã nương vào một khu rừng và làm một cái hang. Sau khi làm hang ở đó, vào buổi chiều, nó ra khỏi hang; ra khỏi hang, nó vươn vai; vươn vai xong, nó nhìn quanh bốn phương; nhìn quanh bốn phương xong, nó định rống lên tiếng rống sư tử ba lần, nhưng nó chỉ tru lên tiếng tru của chó rừng, tiếng tru ghê rợn. Con chó rừng hèn hạ là gì, mà tiếng rống sư tử là gì?’ ‘එවමෙව ඛො ත්වං, ආවුසො පාථිකපුත්ත, සුගතාපදානෙසු ජීවමානො සුගතාතිරිත්තානි භුඤ්ජමානො තථාගතෙ අරහන්තෙ සම්මාසම්බුද්ධෙ ආසාදෙතබ්බං මඤ්ඤසි. කෙ ච ඡවෙ පාථිකපුත්තෙ, කා ච තථාගතානං අරහන්තානං සම්මාසම්බුද්ධානං ආසාදනා’ති. ‘Cũng vậy, này hiền giả Pāthikaputta, ngươi sống nhờ vào những lời dạy của bậc Thiện Thệ, hưởng thụ những gì còn lại của bậc Thiện Thệ, mà lại cho rằng có thể chỉ trích được bậc Như Lai, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Chánh Giác. Pāthikaputta hèn hạ là gì, mà sự chỉ trích các bậc Như Lai, A-la-hán, Chánh Đẳng Chánh Giác là gì?’ 29. ‘‘යතො ඛො, භග්ගව, ජාලියො දාරුපත්තිකන්තෙවාසී ඉමිනා ඔපම්මෙන නෙව අසක්ඛි අචෙලං පාථිකපුත්තං තම්හා ආසනා චාවෙතුං. අථ නං එතදවොච – 29. ‘Này Bhaggava, khi Jāliya, đệ tử của vị du sĩ cầm bát gỗ, dùng ví dụ này mà vẫn không thể làm cho vị lõa thể Pāthikaputta rời khỏi chỗ ngồi, ông ta bèn nói với vị ấy như sau:’ ‘සීහොති අත්තානං සමෙක්ඛියාන,අමඤ්ඤි කොත්ථු මිගරාජාහමස්මි; තථෙව සො සිඞ්ගාලකං අනදි,කෙ ච ඡවෙ සිඞ්ගාලෙ කෙ පන සීහනාදෙ’ති. ‘Tự cho mình là sư tử, con chó rừng nghĩ rằng: “Ta là vua của các loài thú.” Nhưng nó vẫn tru lên tiếng tru của chó rừng. Con chó rừng hèn hạ là gì, mà tiếng rống sư tử là gì?’ ‘එවමෙව ඛො ත්වං, ආවුසො පාථිකපුත්ත, සුගතාපදානෙසු ජීවමානො සුගතාතිරිත්තානි භුඤ්ජමානො තථාගතෙ අරහන්තෙ සම්මාසම්බුද්ධෙ ආසාදෙතබ්බං මඤ්ඤසි. කෙ ච ඡවෙ පාථිකපුත්තෙ, කා ච තථාගතානං අරහන්තානං සම්මාසම්බුද්ධානං ආසාදනා’ති. ‘Cũng vậy, này hiền giả Pāthikaputta, ngươi sống nhờ vào những lời dạy của bậc Thiện Thệ, hưởng thụ những gì còn lại của bậc Thiện Thệ, mà lại cho rằng có thể chỉ trích được bậc Như Lai, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Chánh Giác. Pāthikaputta hèn hạ là gì, mà sự chỉ trích các bậc Như Lai, A-la-hán, Chánh Đẳng Chánh Giác là gì?’ 30. ‘‘යතො ඛො, භග්ගව, ජාලියො දාරුපත්තිකන්තෙවාසී ඉමිනාපි ඔපම්මෙන නෙව අසක්ඛි අචෙලං පාථිකපුත්තං තම්හා ආසනා චාවෙතුං. අථ නං එතදවොච – 30. ‘Này Bhaggava, khi Jāliya, đệ tử của vị du sĩ cầm bát gỗ, dùng cả ví dụ này mà vẫn không thể làm cho vị lõa thể Pāthikaputta rời khỏi chỗ ngồi, ông ta bèn nói với vị ấy như sau:’ ‘අඤ්ඤං [Pg.21] අනුචඞ්කමනං, අත්තානං විඝාසෙ සමෙක්ඛිය; යාව අත්තානං න පස්සති, කොත්ථු තාව බ්‍යග්ඝොති මඤ්ඤති. ‘Đi theo sau một kẻ khác, nhìn thấy mình trong thức ăn thừa, chừng nào con chó rừng chưa thấy được bản chất thật của mình, chừng đó nó còn tưởng mình là cọp.’ තථෙව සො සිඞ්ගාලකං අනදි; කෙ ච ඡවෙ සිඞ්ගාලෙ කෙ පන සීහනාදෙ’ති. ‘Nhưng nó vẫn tru lên tiếng tru của chó rừng. Con chó rừng hèn hạ là gì, mà tiếng rống sư tử là gì?’ ‘එවමෙව ඛො ත්වං, ආවුසො පාථිකපුත්ත, සුගතාපදානෙසු ජීවමානො සුගතාතිරිත්තානි භුඤ්ජමානො තථාගතෙ අරහන්තෙ සම්මාසම්බුද්ධෙ ආසාදෙතබ්බං මඤ්ඤසි. කෙ ච ඡවෙ පාථිකපුත්තෙ, කා ච තථාගතානං අරහන්තානං සම්මාසම්බුද්ධානං ආසාදනා’ති. ‘Cũng vậy, này hiền giả Pāthikaputta, ngươi sống nhờ vào những lời dạy của bậc Thiện Thệ, hưởng thụ những gì còn lại của bậc Thiện Thệ, mà lại cho rằng có thể chỉ trích được bậc Như Lai, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Chánh Giác. Pāthikaputta hèn hạ là gì, mà sự chỉ trích các bậc Như Lai, A-la-hán, Chánh Đẳng Chánh Giác là gì?’ 31. ‘‘යතො ඛො, භග්ගව, ජාලියො දාරුපත්තිකන්තෙවාසී ඉමිනාපි ඔපම්මෙන නෙව අසක්ඛි අචෙලං පාථිකපුත්තං තම්හා ආසනා චාවෙතුං. අථ නං එතදවොච – 31. ‘Này Bhaggava, khi Jāliya, đệ tử của vị du sĩ cầm bát gỗ, dùng cả ví dụ này mà vẫn không thể làm cho vị lõa thể Pāthikaputta rời khỏi chỗ ngồi, ông ta bèn nói với vị ấy như sau:’ ‘භුත්වාන භෙකෙ ඛලමූසිකායො,කටසීසු ඛිත්තානි ච කොණපානි ; මහාවනෙ සුඤ්ඤවනෙ විවඩ්ඪො,අමඤ්ඤි කොත්ථු මිගරාජාහමස්මි. ‘Ăn những con ếch, những con chuột đồng, và những xác chết vứt trong nghĩa địa; lớn lên trong rừng rậm, trong khu rừng hoang vắng, con chó rừng nghĩ rằng: “Ta là vua của các loài thú.”’ තථෙව සො සිඞ්ගාලකං අනදි; කෙ ච ඡවෙ සිඞ්ගාලෙ කෙ පන සීහනාදෙ’ති. ‘Nhưng nó vẫn tru lên tiếng tru của chó rừng. Con chó rừng hèn hạ là gì, mà tiếng rống sư tử là gì?’ ‘එවමෙව ඛො ත්වං, ආවුසො පාථිකපුත්ත, සුගතාපදානෙසු ජීවමානො සුගතාතිරිත්තානි භුඤ්ජමානො තථාගතෙ අරහන්තෙ සම්මාසම්බුද්ධෙ ආසාදෙතබ්බං මඤ්ඤසි. කෙ ච ඡවෙ පාථිකපුත්තෙ, කා ච තථාගතානං අරහන්තානං සම්මාසම්බුද්ධානං ආසාදනා’ති. ‘Cũng vậy, này hiền giả Pāthikaputta, ngươi sống nhờ vào những lời dạy của bậc Thiện Thệ, hưởng thụ những gì còn lại của bậc Thiện Thệ, mà lại cho rằng có thể chỉ trích được bậc Như Lai, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Chánh Giác. Pāthikaputta hèn hạ là gì, mà sự chỉ trích các bậc Như Lai, A-la-hán, Chánh Đẳng Chánh Giác là gì?’ 32. ‘‘යතො ඛො, භග්ගව, ජාලියො දාරුපත්තිකන්තෙවාසී ඉමිනාපි ඔපම්මෙන නෙව අසක්ඛි අචෙලං පාථිකපුත්තං තම්හා ආසනා චාවෙතුං. අථ තං පරිසං ආගන්ත්වා එවමාරොචෙසි – ‘පරාභූතරූපො, භො, අචෙලො පාථිකපුත්තො ආයාමි ආවුසො, ආයාමි ආවුසොති වත්වා තත්ථෙව සංසප්පති, න සක්කොති ආසනාපි වුට්ඨාතු’න්ති. 32. ‘Này Bhaggava, khi Jāliya, đệ tử của vị du sĩ cầm bát gỗ, dùng cả ví dụ này mà vẫn không thể làm cho vị lõa thể Pāthikaputta rời khỏi chỗ ngồi, ông ta bèn trở lại hội chúng và báo rằng: ‘Thưa quý vị, vị lõa thể Pāthikaputta trông có vẻ đã bị đánh bại. Ông ta cứ nói: “Tôi đến đây, hiền giả, tôi đến đây,” rồi cứ lăn lộn tại chỗ, không thể đứng dậy khỏi chỗ ngồi.’’ 33. ‘‘එවං [Pg.22] වුත්තෙ, අහං, භග්ගව, තං පරිසං එතදවොචං – ‘අභබ්බො ඛො, ආවුසො, අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍ය. සචෙපායස්මන්තානං ලිච්ඡවීනං එවමස්ස – මයං අචෙලං පාථිකපුත්තං වරත්තාහි බන්ධිත්වා නාගෙහි ආවිඤ්ඡෙය්‍යාමාති. තා වරත්තා ඡිජ්ජෙය්‍යුං පාථිකපුත්තො වා. අභබ්බො පන අචෙලො පාථිකපුත්තො තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා මම සම්මුඛීභාවං ආගන්තුං. සචෙපිස්ස එවමස්ස – අහං තං වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා සමණස්ස ගොතමස්ස සම්මුඛීභාවං ගච්ඡෙය්‍යන්ති, මුද්ධාපි තස්ස විපතෙය්‍යා’ති. 33. ‘Khi được nói vậy, này Bhaggava, Ta đã nói với hội chúng ấy như sau: ‘Này các hiền giả, vị lõa thể Pāthikaputta không thể nào đến trước mặt Ta mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy. Nếu vị ấy nghĩ rằng: “Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,” thì đầu của vị ấy sẽ vỡ tan. Nếu các vị Licchavi khả kính nghĩ rằng: “Chúng ta hãy dùng dây da trói vị lõa thể Pāthikaputta lại rồi dùng voi kéo đi,” thì những sợi dây da ấy sẽ đứt, hoặc Pāthikaputta sẽ bị xé tan. Nhưng vị lõa thể Pāthikaputta không thể nào đến trước mặt Ta mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy. Nếu vị ấy nghĩ rằng: “Ta sẽ đến trước mặt Sa-môn Gotama mà không từ bỏ lời nói ấy, không từ bỏ tâm ấy, không từ bỏ tà kiến ấy,” thì đầu của vị ấy sẽ vỡ tan.’’ 34. ‘‘අථ ඛ්වාහං, භග්ගව, තං පරිසං ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙසිං සමාදපෙසිං සමුත්තෙජෙසිං සම්පහංසෙසිං, තං පරිසං ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙත්වා සමාදපෙත්වා සමුත්තෙජෙත්වා සම්පහංසෙත්වා මහාබන්ධනා මොක්ඛං කරිත්වා චතුරාසීතිපාණසහස්සානි මහාවිදුග්ගා උද්ධරිත්වා තෙජොධාතුං සමාපජ්ජිත්වා සත්තතාලං වෙහාසං අබ්භුග්ගන්ත්වා අඤ්ඤං සත්තතාලම්පි අච්චිං අභිනිම්මිනිත්වා පජ්ජලිත්වා ධූමායිත්වා මහාවනෙ කූටාගාරසාලායං පච්චුට්ඨාසිං. 34. Này Bhaggava, khi ấy Ta đã dùng pháp thoại để chỉ dạy, khuyến khích, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ hội chúng ấy. Sau khi đã dùng pháp thoại để chỉ dạy, khuyến khích, làm cho phấn chấn, làm cho hoan hỷ hội chúng ấy, Ta đã giải thoát tám mươi bốn ngàn chúng sanh khỏi sự trói buộc lớn lao, đã cứu vớt họ khỏi con đường hiểm trở vĩ đại, rồi nhập vào hỏa giới, bay lên không trung cao bằng bảy cây tala, lại hóa hiện ra ngọn lửa cao thêm bảy cây tala nữa, làm cho bốc cháy, làm cho tỏa khói, rồi trở về hiện ra tại giảng đường có nóc nhọn trong Đại Lâm. 35. ‘‘අථ ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො යෙනාහං තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා මං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො අහං, භග්ගව, සුනක්ඛත්තං ලිච්ඡවිපුත්තං එතදවොචං – ‘තං කිං මඤ්ඤසි, සුනක්ඛත්ත, යථෙව තෙ අහං අචෙලං පාථිකපුත්තං ආරබ්භ බ්‍යාකාසිං, තථෙව තං විපාකං අඤ්ඤථා වා’ති? ‘යථෙව මෙ, භන්තෙ, භගවා අචෙලං පාථිකපුත්තං ආරබ්භ බ්‍යාකාසි, තථෙව තං විපාකං, නො අඤ්ඤථා’ති. 35. Này Bhaggava, khi ấy, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi đã đi đến chỗ Ta; sau khi đến, đã đảnh lễ Ta rồi ngồi xuống một bên. Này Bhaggava, Ta đã nói với Sunakkhatta con trai dòng Licchavi đang ngồi một bên rằng: ‘Này Sunakkhatta, ngươi nghĩ thế nào? Về Pāthikaputta lõa thể, như Ta đã tiên tri cho ngươi, kết quả đã xảy ra đúng như vậy hay là khác đi?’ ‘Bạch Thế Tôn, về Pāthikaputta lõa thể, như Thế Tôn đã tiên tri cho con, kết quả đã xảy ra đúng như vậy, không khác đi.’ ‘තං කිං මඤ්ඤසි, සුනක්ඛත්ත, යදි එවං සන්තෙ කතං වා හොති උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං, අකතං වා’ති? ‘අද්ධා ඛො, භන්තෙ, එවං සන්තෙ කතං හොති උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං, නො අකත’න්ති. ‘එවම්පි ඛො [Pg.23] මං ත්වං, මොඝපුරිස, උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරොන්තං එවං වදෙසි – න හි පන මෙ, භන්තෙ, භගවා උත්තරිමනුස්සධම්මා ඉද්ධිපාටිහාරියං කරොතීති. පස්ස, මොඝපුරිස, යාවඤ්ච තෙ ඉදං අපරද්ධං’ති. ‘Này Sunakkhatta, ngươi nghĩ thế nào? Nếu sự việc là như vậy, thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của loài người có được xem là đã thực hiện hay không?’ ‘Bạch Thế Tôn, chắc chắn nếu sự việc là như vậy, thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của loài người đã được thực hiện, không phải là không.’ ‘Này kẻ trống rỗng, dù Ta đã thực hiện thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của loài người như vậy, mà ngươi lại nói rằng: “Bạch Thế Tôn, Thế Tôn không thực hiện cho con thần thông kỳ diệu vượt trên các pháp của loài người.” Này kẻ trống rỗng, hãy xem ngươi đã phạm lỗi lầm đến mức nào!’ ‘‘එවම්පි ඛො, භග්ගව, සුනක්ඛත්තො ලිච්ඡවිපුත්තො මයා වුච්චමානො අපක්කමෙව ඉමස්මා ධම්මවිනයා, යථා තං ආපායිකො නෙරයිකො. Này Bhaggava, dù được Ta nói như vậy, Sunakkhatta con trai dòng Licchavi vẫn rời bỏ khỏi Pháp và Luật này, giống như một người đáng phải sanh vào cõi dữ, địa ngục. අග්ගඤ්ඤපඤ්ඤත්තිකථා Bài giảng về sự chế định điều khởi nguyên 36. ‘‘අග්ගඤ්ඤඤ්චාහං, භග්ගව, පජානාමි. තඤ්ච පජානාමි, තතො ච උත්තරිතරං පජානාමි, තඤ්ච පජානං න පරාමසාමි, අපරාමසතො ච මෙ පච්චත්තඤ්ඤෙව නිබ්බුති විදිතා, යදභිජානං තථාගතො නො අනයං ආපජ්ජති. 36. Này Bhaggava, Ta biết rõ điều khởi nguyên. Ta biết rõ điều đó, và Ta biết rõ điều cao tột hơn thế nữa. Và khi biết điều đó, Ta không chấp thủ. Do không chấp thủ, Ta tự mình biết rõ sự tịch tịnh. Do thắng tri điều đó, Như Lai không đi đến khổ nạn. 37. ‘‘සන්ති, භග්ගව, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා ඉස්සරකුත්තං බ්‍රහ්මකුත්තං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙන්ති. ත්‍යාහං උපසඞ්කමිත්වා එවං වදාමි – ‘සච්චං කිර තුම්හෙ ආයස්මන්තො ඉස්සරකුත්තං බ්‍රහ්මකුත්තං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙථා’ති? තෙ ච මෙ එවං පුට්ඨා, ‘ආමො’ති පටිජානන්ති. ත්‍යාහං එවං වදාමි – ‘කථංවිහිතකං පන තුම්හෙ ආයස්මන්තො ඉස්සරකුත්තං බ්‍රහ්මකුත්තං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙථා’ති? තෙ මයා පුට්ඨා න සම්පායන්ති, අසම්පායන්තා මමඤ්ඤෙව පටිපුච්ඡන්ති. තෙසාහං පුට්ඨො බ්‍යාකරොමි – 37. Này Bhaggava, có một số Sa-môn, Bà-la-môn chế định rằng điều khởi nguyên là do Đấng Sáng Tạo tạo ra, do Phạm Thiên tạo ra, là học thuyết của thầy họ. Ta đến gần họ và nói như vầy: ‘Thưa các hiền giả, có thật là các vị chế định rằng điều khởi nguyên là do Đấng Sáng Tạo tạo ra, do Phạm Thiên tạo ra, là học thuyết của thầy họ không?’ Khi được Ta hỏi như vậy, họ thừa nhận: ‘Đúng vậy.’ Ta nói với họ như vầy: ‘Thưa các hiền giả, các vị chế định rằng điều khởi nguyên là do Đấng Sáng Tạo tạo ra, do Phạm Thiên tạo ra, là học thuyết của thầy họ theo cách thức nào?’ Khi được Ta hỏi, họ không thể giải thích được, và khi không giải thích được, họ lại hỏi lại chính Ta. Được hỏi, Ta giải thích cho họ: 38. ‘හොති ඛො සො, ආවුසො, සමයො යං කදාචි කරහචි දීඝස්ස අද්ධුනො අච්චයෙන අයං ලොකො සංවට්ටති. සංවට්ටමානෙ ලොකෙ යෙභුය්‍යෙන සත්තා ආභස්සරසංවත්තනිකා හොන්ති. තෙ තත්ථ හොන්ති මනොමයා පීතිභක්ඛා සයංපභා අන්තලික්ඛචරා සුභට්ඨායිනො චිරං දීඝමද්ධානං තිට්ඨන්ති. 38. ‘Này các hiền giả, có thời điểm, khi mà một lúc nào đó, sau một thời gian dài, thế giới này hoại diệt. Khi thế giới hoại diệt, phần lớn chúng sanh sanh về cõi Quang Âm. Ở đó, họ do ý tạo thành, nuôi sống bằng hỷ, tự thân có ánh sáng, đi lại trong hư không, an trú trong sự tốt đẹp, và tồn tại trong một thời gian rất dài. ‘හොති ඛො සො, ආවුසො, සමයො යං කදාචි කරහචි දීඝස්ස අද්ධුනො අච්චයෙන අයං ලොකො විවට්ටති. විවට්ටමානෙ ලොකෙ සුඤ්ඤං බ්‍රහ්මවිමානං පාතුභවති. අථ ඛො අඤ්ඤතරො සත්තො ආයුක්ඛයා වා පුඤ්ඤක්ඛයා වා ආභස්සරකායා චවිත්වා සුඤ්ඤං බ්‍රහ්මවිමානං උපපජ්ජති. සො [Pg.24] තත්ථ හොති මනොමයො පීතිභක්ඛො සයංපභො අන්තලික්ඛචරො සුභට්ඨායී, චිරං දීඝමද්ධානං තිට්ඨති. ‘Này các hiền giả, có thời điểm, khi mà một lúc nào đó, sau một thời gian dài, thế giới này thành lập. Khi thế giới thành lập, một cung điện Phạm Thiên trống không xuất hiện. Khi ấy, một chúng sanh nào đó, do hết tuổi thọ hoặc hết phước, chết từ cõi Quang Âm và sanh vào cung điện Phạm Thiên trống không. Vị ấy ở đó do ý tạo thành, nuôi sống bằng hỷ, tự thân có ánh sáng, đi lại trong hư không, an trú trong sự tốt đẹp, và tồn tại trong một thời gian rất dài. ‘තස්ස තත්ථ එකකස්ස දීඝරත්තං නිවුසිතත්තා අනභිරති පරිතස්සනා උප්පජ්ජති – අහො වත අඤ්ඤෙපි සත්තා ඉත්ථත්තං ආගච්ඡෙය්‍යුන්ති. අථ අඤ්ඤෙපි සත්තා ආයුක්ඛයා වා පුඤ්ඤක්ඛයා වා ආභස්සරකායා චවිත්වා බ්‍රහ්මවිමානං උපපජ්ජන්ති තස්ස සත්තස්ස සහබ්‍යතං. තෙපි තත්ථ හොන්ති මනොමයා පීතිභක්ඛා සයංපභා අන්තලික්ඛචරා සුභට්ඨායිනො, චිරං දීඝමද්ධානං තිට්ඨන්ති. ‘Do vị ấy ở một mình tại đó trong một thời gian dài, sự không hoan hỷ, sự khao khát khởi lên: ‘Ôi, mong rằng các chúng sanh khác cũng đến nơi này!’ Khi ấy, các chúng sanh khác, do hết tuổi thọ hoặc hết phước, chết từ cõi Quang Âm và sanh vào cung điện Phạm Thiên làm bạn đồng hành với vị ấy. Họ cũng ở đó do ý tạo thành, nuôi sống bằng hỷ, tự thân có ánh sáng, đi lại trong hư không, an trú trong sự tốt đẹp, và tồn tại trong một thời gian rất dài. 39. ‘තත්‍රාවුසො, යො සො සත්තො පඨමං උපපන්නො, තස්ස එවං හොති – අහමස්මි බ්‍රහ්මා මහාබ්‍රහ්මා අභිභූ අනභිභූතො අඤ්ඤදත්ථුදසො වසවත්තී ඉස්සරො කත්තා නිම්මාතා සෙට්ඨො සජිතා වසී පිතා භූතභබ්‍යානං, මයා ඉමෙ සත්තා නිම්මිතා. තං කිස්ස හෙතු? මමඤ්හි පුබ්බෙ එතදහොසි – අහො වත අඤ්ඤෙපි සත්තා ඉත්ථත්තං ආගච්ඡෙය්‍යුන්ති; ඉති මම ච මනොපණිධි. ඉමෙ ච සත්තා ඉත්ථත්තං ආගතාති. 39. ‘Này các hiền giả, trong số đó, chúng sanh nào sanh ra trước tiên, vị ấy nghĩ như vầy: ‘Ta là Phạm Thiên, Đại Phạm Thiên, đấng chinh phục, không bị chinh phục, đấng thấy tất cả, đấng tự tại, đấng chúa tể, đấng sáng tạo, đấng hóa sanh, đấng tối thượng, đấng sắp đặt, đấng quyền năng, là cha của những gì đã sanh và sẽ sanh. Những chúng sanh này do Ta tạo ra. Vì cớ sao? Vì trước đây Ta đã có ý nghĩ: ‘Ôi, mong rằng các chúng sanh khác cũng đến nơi này!’; đó là tâm nguyện của Ta, và những chúng sanh này đã đến nơi này.’ ‘යෙපි තෙ සත්තා පච්ඡා උපපන්නා, තෙසම්පි එවං හොති – අයං ඛො භවං බ්‍රහ්මා මහාබ්‍රහ්මා අභිභූ අනභිභූතො අඤ්ඤදත්ථුදසො වසවත්තී ඉස්සරො කත්තා නිම්මාතා සෙට්ඨො සජිතා වසී පිතා භූතභබ්‍යානං; ඉමිනා මයං භොතා බ්‍රහ්මුනා නිම්මිතා. තං කිස්ස හෙතු? ඉමඤ්හි මයං අද්දසාම ඉධ පඨමං උපපන්නං; මයං පනාම්හ පච්ඡා උපපන්නාති. ‘Và những chúng sanh nào sanh ra sau, họ cũng nghĩ như vầy: ‘Vị Phạm Thiên tôn quý này là Phạm Thiên, Đại Phạm Thiên, đấng chinh phục, không bị chinh phục, đấng thấy tất cả, đấng tự tại, đấng chúa tể, đấng sáng tạo, đấng hóa sanh, đấng tối thượng, đấng sắp đặt, đấng quyền năng, là cha của những gì đã sanh và sẽ sanh; chúng ta được tạo ra bởi vị Phạm Thiên tôn quý này. Vì cớ sao? Vì chúng ta đã thấy vị này sanh ra trước tiên ở đây, còn chúng ta thì sanh ra sau.’ 40. ‘තත්‍රාවුසො, යො සො සත්තො පඨමං උපපන්නො, සො දීඝායුකතරො ච හොති වණ්ණවන්තතරො ච මහෙසක්ඛතරො ච. යෙ පන තෙ සත්තා පච්ඡා උපපන්නා, තෙ අප්පායුකතරා ච හොන්ති දුබ්බණ්ණතරා ච අප්පෙසක්ඛතරා ච. 40. ‘Này các hiền giả, trong số đó, chúng sanh nào sanh ra trước tiên, vị ấy có tuổi thọ dài hơn, dung sắc đẹp hơn, và quyền lực lớn hơn. Còn những chúng sanh nào sanh ra sau, họ có tuổi thọ ngắn hơn, dung sắc xấu hơn, và quyền lực ít hơn. ‘ඨානං ඛො පනෙතං, ආවුසො, විජ්ජති, යං අඤ්ඤතරො සත්තො තම්හා කායා චවිත්වා ඉත්ථත්තං ආගච්ඡති. ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති. අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො සමානො [Pg.25] ආතප්පමන්වාය පධානමන්වාය අනුයොගමන්වාය අප්පමාදමන්වාය සම්මාමනසිකාරමන්වාය තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ තං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති; තතො පරං නානුස්සරති. ‘Này các Hiền giả, có trường hợp này xảy ra, khi một chúng sanh nào đó, sau khi mệnh chung từ cõi ấy, được sanh vào cõi này. Khi được sanh vào cõi này, vị ấy từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vị ấy sống không gia đình, nhờ tinh tấn, nỗ lực, siêng năng, không dể duôi, như lý tác ý, chứng được tâm định như vậy, và với tâm định tĩnh như vậy, vị ấy nhớ lại tiền kiếp ấy, nhưng không nhớ gì xa hơn nữa. ‘සො එවමාහ – යො ඛො සො භවං බ්‍රහ්මා මහාබ්‍රහ්මා අභිභූ අනභිභූතො අඤ්ඤදත්ථුදසො වසවත්තී ඉස්සරො කත්තා නිම්මාතා සෙට්ඨො සජිතා වසී පිතා භූතභබ්‍යානං, යෙන මයං භොතා බ්‍රහ්මුනා නිම්මිතා. සො නිච්චො ධුවො සස්සතො අවිපරිණාමධම්මො සස්සතිසමං තථෙව ඨස්සති. යෙ පන මයං අහුම්හා තෙන භොතා බ්‍රහ්මුනා නිම්මිතා, තෙ මයං අනිච්චා අද්ධුවා අප්පායුකා චවනධම්මා ඉත්ථත්තං ආගතා’ති. එවංවිහිතකං නො තුම්හෙ ආයස්මන්තො ඉස්සරකුත්තං බ්‍රහ්මකුත්තං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙථාති. ‘තෙ එවමාහංසු – එවං ඛො නො, ආවුසො ගොතම, සුතං, යථෙවායස්මා ගොතමො ආහා’ති. ‘‘අග්ගඤ්ඤඤ්චාහං, භග්ගව, පජානාමි. තඤ්ච පජානාමි, තතො ච උත්තරිතරං පජානාමි, තඤ්ච පජානං න පරාමසාමි, අපරාමසතො ච මෙ පච්චත්තඤ්ඤෙව නිබ්බුති විදිතා. යදභිජානං තථාගතො නො අනයං ආපජ්ජති. ‘Vị ấy nói như sau: ‘Vị Phạm thiên kia, Ðại Phạm thiên, đấng Toàn năng, Bất bại, Toàn kiến, Vạn tự tại, đấng Sáng tạo, đấng Hóa sanh, đấng Tối tôn, đấng Thi thiết, đấng Quyền uy, Cha của tất cả chúng sanh đã sanh và sẽ sanh. Chúng tôi do vị Phạm thiên ấy hóa sanh ra. Vị ấy thường hằng, thường tồn, vĩnh cửu, bất biến, và sẽ vĩnh viễn như vậy. Còn chúng tôi, do vị Phạm thiên ấy hóa sanh ra, là vô thường, bất ổn, đoản thọ, phải chịu sự biến hoại, và đã sanh vào cõi này’. Các Ngài có tuyên bố rằng giáo lý của các vị đạo sư về sự sáng tạo của đấng Tối cao, sự sáng tạo của Phạm thiên, là nguồn gốc tối sơ không?’. Họ trả lời: ‘Thưa Hiền giả Gotama, chúng tôi đã nghe như vậy, đúng như Tôn giả Gotama đã nói’. Này Bhaggava, Ta biết rõ về nguồn gốc tối sơ. Ta biết rõ điều đó, và Ta biết rõ những điều vượt xa hơn thế nữa. Khi biết như vậy, Ta không chấp thủ, và vì không chấp thủ, Ta tự mình chứng ngộ Niết-bàn. Với sự thắng tri ấy, Như Lai không rơi vào khổ ách. 41. ‘‘සන්ති, භග්ගව, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා ඛිඩ්ඩාපදොසිකං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙන්ති. ත්‍යාහං උපසඞ්කමිත්වා එවං වදාමි – ‘සච්චං කිර තුම්හෙ ආයස්මන්තො ඛිඩ්ඩාපදොසිකං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙථා’ති? තෙ ච මෙ එවං පුට්ඨා ‘ආමො’ති පටිජානන්ති. ත්‍යාහං එවං වදාමි – ‘කථංවිහිතකං පන තුම්හෙ ආයස්මන්තො ඛිඩ්ඩාපදොසිකං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙථා’ති? තෙ මයා පුට්ඨා න සම්පායන්ති, අසම්පායන්තා මමඤ්ඤෙව පටිපුච්ඡන්ති, තෙසාහං පුට්ඨො බ්‍යාකරොමි – 41. Này Bhaggava, có một số Sa-môn, Bà-la-môn tuyên bố rằng nguồn gốc tối sơ là giáo lý của các vị đạo sư về các vị trời Khiḍḍāpadosikā (Hỷ-hóa-lạc-thiên). Ta đến gặp họ và hỏi: ‘Có thật các Ngài tuyên bố rằng nguồn gốc tối sơ là giáo lý của các vị đạo sư về các vị trời Khiḍḍāpadosikā không?’. Khi được Ta hỏi như vậy, họ thừa nhận: ‘Đúng vậy’. Ta lại hỏi họ: ‘Vậy các Ngài tuyên bố giáo lý của các vị đạo sư về các vị trời Khiḍḍāpadosikā là nguồn gốc tối sơ như thế nào?’. Khi được Ta hỏi, họ không thể trả lời, và khi không thể trả lời, họ lại hỏi lại Ta. Khi được hỏi, Ta giải thích cho họ: 42. ‘සන්තාවුසො, ඛිඩ්ඩාපදොසිකා නාම දෙවා. තෙ අතිවෙලං හස්සඛිඩ්ඩාරතිධම්මසමාපන්නා විහරන්ති. තෙසං අතිවෙලං හස්සඛිඩ්ඩාරතිධම්මසමාපන්නානං විහරතං සති සම්මුස්සති, සතියා සම්මොසා තෙ දෙවා තම්හා කායා චවන්ති. 42. ‘Này các Hiền giả, có những vị trời tên là Khiḍḍāpadosikā. Họ sống quá lâu trong trạng thái vui đùa, thích thú, và hoan lạc. Do sống quá lâu trong trạng thái vui đùa, thích thú, và hoan lạc, họ bị thất niệm. Do thất niệm, các vị trời ấy mệnh chung từ cõi đó. ‘ඨානං [Pg.26] ඛො පනෙතං, ආවුසො, විජ්ජති, යං අඤ්ඤතරො සත්තො තම්හා කායා චවිත්වා ඉත්ථත්තං ආගච්ඡති, ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති, අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො සමානො ආතප්පමන්වාය පධානමන්වාය අනුයොගමන්වාය අප්පමාදමන්වාය සම්මාමනසිකාරමන්වාය තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ තං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති; තතො පරං නානුස්සරති. ‘Này các Hiền giả, có trường hợp này xảy ra, khi một chúng sanh nào đó, sau khi mệnh chung từ cõi ấy, được sanh vào cõi này. Khi được sanh vào cõi này, vị ấy từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vị ấy sống không gia đình, nhờ tinh tấn, nỗ lực, siêng năng, không dể duôi, như lý tác ý, chứng được tâm định như vậy, và với tâm định tĩnh như vậy, vị ấy nhớ lại tiền kiếp ấy, nhưng không nhớ gì xa hơn nữa. ‘සො එවමාහ – යෙ ඛො තෙ භොන්තො දෙවා න ඛිඩ්ඩාපදොසිකා තෙ න අතිවෙලං හස්සඛිඩ්ඩාරතිධම්මසමාපන්නා විහරන්ති. තෙසං නාතිවෙලං හස්සඛිඩ්ඩාරතිධම්මසමාපන්නානං විහරතං සති න සම්මුස්සති, සතියා අසම්මොසා තෙ දෙවා තම්හා කායා න චවන්ති, නිච්චා ධුවා සස්සතා අවිපරිණාමධම්මා සස්සතිසමං තථෙව ඨස්සන්ති. යෙ පන මයං අහුම්හා ඛිඩ්ඩාපදොසිකා තෙ මයං අතිවෙලං හස්සඛිඩ්ඩාරතිධම්මසමාපන්නා විහරිම්හා, තෙසං නො අතිවෙලං හස්සඛිඩ්ඩාරතිධම්මසමාපන්නානං විහරතං සති සම්මුස්සති, සතියා සම්මොසා එවං මයං තම්හා කායා චුතා, අනිච්චා අද්ධුවා අප්පායුකා චවනධම්මා ඉත්ථත්තං ආගතාති. එවංවිහිතකං නො තුම්හෙ ආයස්මන්තො ඛිඩ්ඩාපදොසිකං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙථා’ති. ‘තෙ එවමාහංසු – එවං ඛො නො, ආවුසො ගොතම, සුතං, යථෙවායස්මා ගොතමො ආහා’ති. ‘‘අග්ගඤ්ඤඤ්චාහං, භග්ගව, පජානාමි…පෙ… යදභිජානං තථාගතො නො අනයං ආපජ්ජති. ‘Vị ấy nói như sau: ‘Các vị trời không phải là Khiḍḍāpadosikā không sống quá lâu trong trạng thái vui đùa, thích thú, và hoan lạc. Do không sống quá lâu trong trạng thái vui đùa, thích thú, và hoan lạc, họ không bị thất niệm. Do không thất niệm, các vị trời ấy không mệnh chung từ cõi đó; họ thường hằng, thường tồn, vĩnh cửu, bất biến, và sẽ vĩnh viễn như vậy. Còn chúng tôi, là những vị trời Khiḍḍāpadosikā, đã sống quá lâu trong trạng thái vui đùa, thích thú, và hoan lạc. Do sống quá lâu trong trạng thái vui đùa, thích thú, và hoan lạc, chúng tôi bị thất niệm. Do thất niệm, chúng tôi đã mệnh chung từ cõi đó, là vô thường, bất ổn, đoản thọ, phải chịu sự biến hoại, và đã sanh vào cõi này’. Các Ngài có tuyên bố rằng giáo lý của các vị đạo sư về các vị trời Khiḍḍāpadosikā là nguồn gốc tối sơ không?’. Họ trả lời: ‘Thưa Hiền giả Gotama, chúng tôi đã nghe như vậy, đúng như Tôn giả Gotama đã nói’. Này Bhaggava, Ta biết rõ về nguồn gốc tối sơ... (như trên)... Với sự thắng tri ấy, Như Lai không rơi vào khổ ách. 43. ‘‘සන්ති, භග්ගව, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා මනොපදොසිකං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙන්ති. ත්‍යාහං උපසඞ්කමිත්වා එවං වදාමි – ‘සච්චං කිර තුම්හෙ ආයස්මන්තො මනොපදොසිකං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙථා’ති? තෙ ච මෙ එවං පුට්ඨා ‘ආමො’ති පටිජානන්ති. ත්‍යාහං එවං වදාමි – ‘කථංවිහිතකං පන තුම්හෙ ආයස්මන්තො මනොපදොසිකං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙථා’ති? තෙ මයා පුට්ඨා න සම්පායන්ති, අසම්පායන්තා මමඤ්ඤෙව පටිපුච්ඡන්ති. තෙසාහං පුට්ඨො බ්‍යාකරොමි – 43. Này Bhaggava, có một số Sa-môn, Bà-la-môn tuyên bố rằng nguồn gốc tối sơ là giáo lý của các vị đạo sư về các vị trời Manopadosikā (Tâm-sân-thiên). Ta đến gặp họ và hỏi: ‘Có thật các Ngài tuyên bố rằng nguồn gốc tối sơ là giáo lý của các vị đạo sư về các vị trời Manopadosikā không?’. Khi được Ta hỏi như vậy, họ thừa nhận: ‘Đúng vậy’. Ta lại hỏi họ: ‘Vậy các Ngài tuyên bố giáo lý của các vị đạo sư về các vị trời Manopadosikā là nguồn gốc tối sơ như thế nào?’. Khi được Ta hỏi, họ không thể trả lời, và khi không thể trả lời, họ lại hỏi lại Ta. Khi được hỏi, Ta giải thích cho họ: 44. ‘සන්තාවුසො, මනොපදොසිකා නාම දෙවා. තෙ අතිවෙලං අඤ්ඤමඤ්ඤං උපනිජ්ඣායන්ති. තෙ අතිවෙලං අඤ්ඤමඤ්ඤං උපනිජ්ඣායන්තා අඤ්ඤමඤ්ඤම්හි චිත්තානි [Pg.27] පදූසෙන්ති. තෙ අඤ්ඤමඤ්ඤං පදුට්ඨචිත්තා කිලන්තකායා කිලන්තචිත්තා. තෙ දෙවා තම්හා කායා චවන්ති. 44. ‘Này các Hiền giả, có những vị trời tên là Manopadosikā. Họ nhìn nhau chằm chằm quá lâu. Do nhìn nhau chằm chằm quá lâu, tâm họ khởi lên sân hận đối với nhau. Khi tâm họ khởi lên sân hận đối với nhau, thân họ mệt mỏi và tâm họ mệt mỏi. Các vị trời ấy mệnh chung từ cõi đó. ‘ඨානං ඛො පනෙතං, ආවුසො, විජ්ජති, යං අඤ්ඤතරො සත්තො තම්හා කායා චවිත්වා ඉත්ථත්තං ආගච්ඡති. ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති. අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො සමානො ආතප්පමන්වාය පධානමන්වාය අනුයොගමන්වාය අප්පමාදමන්වාය සම්මාමනසිකාරමන්වාය තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ තං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති, තතො පරං නානුස්සරති. Này chư hiền, lại có trường hợp này, một chúng sanh nào đó sau khi mệnh chung từ cõi ấy, sanh vào cõi này. Sau khi sanh vào cõi này, vị ấy từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Sau khi từ bỏ gia đình, sống không gia đình, nhờ tinh cần, nỗ lực, chuyên chú, không lơ là, và chánh tư duy, vị ấy đạt được định tâm như vậy, và khi tâm đã định, vị ấy nhớ lại đời sống quá khứ ấy, nhưng không nhớ xa hơn nữa. ‘සො එවමාහ – යෙ ඛො තෙ භොන්තො දෙවා න මනොපදොසිකා තෙ නාතිවෙලං අඤ්ඤමඤ්ඤං උපනිජ්ඣායන්ති. තෙ නාතිවෙලං අඤ්ඤමඤ්ඤං උපනිජ්ඣායන්තා අඤ්ඤමඤ්ඤම්හි චිත්තානි නප්පදූසෙන්ති. තෙ අඤ්ඤමඤ්ඤං අප්පදුට්ඨචිත්තා අකිලන්තකායා අකිලන්තචිත්තා. තෙ දෙවා තම්හා කායා න චවන්ති, නිච්චා ධුවා සස්සතා අවිපරිණාමධම්මා සස්සතිසමං තථෙව ඨස්සන්ති. යෙ පන මයං අහුම්හා මනොපදොසිකා, තෙ මයං අතිවෙලං අඤ්ඤමඤ්ඤං උපනිජ්ඣායිම්හා. තෙ මයං අතිවෙලං අඤ්ඤමඤ්ඤං උපනිජ්ඣායන්තා අඤ්ඤමඤ්ඤම්හි චිත්තානි පදූසිම්හා. තෙ මයං අඤ්ඤමඤ්ඤං පදුට්ඨචිත්තා කිලන්තකායා කිලන්තචිත්තා. එවං මයං තම්හා කායා චුතා, අනිච්චා අද්ධුවා අප්පායුකා චවනධම්මා ඉත්ථත්තං ආගතාති. එවංවිහිතකං නො තුම්හෙ ආයස්මන්තො මනොපදොසිකං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙථා’ති. ‘තෙ එවමාහංසු – එවං ඛො නො, ආවුසො ගොතම, සුතං, යථෙවායස්මා ගොතමො ආහා’ති. ‘‘අග්ගඤ්ඤඤ්චාහං, භග්ගව, පජානාමි…පෙ… යදභිජානං තථාගතො නො අනයං ආපජ්ජති. Vị ấy nói như sau: ‘Chư vị chư thiên nào không phải là hạng bị hư hoại bởi tâm, các vị ấy không nhìn nhau chằm chằm quá lâu. Do không nhìn nhau chằm chằm quá lâu, tâm của họ không khởi lên sân hận đối với nhau. Do tâm không sân hận đối với nhau, thân không mệt mỏi, tâm không mệt mỏi. Các vị chư thiên ấy không mệnh chung từ cõi ấy, họ là thường còn, bền vững, vĩnh cửu, không bị biến hoại, và sẽ tồn tại mãi mãi như thế. Còn chúng ta, những người đã là hạng bị hư hoại bởi tâm, chúng ta đã nhìn nhau chằm chằm quá lâu. Do nhìn nhau chằm chằm quá lâu, tâm chúng ta đã khởi lên sân hận đối với nhau. Do tâm sân hận đối với nhau, thân mệt mỏi, tâm mệt mỏi. Vì vậy, chúng ta đã mệnh chung từ cõi ấy, là vô thường, không bền vững, đoản mệnh, phải chịu sự mệnh chung, và đã sanh vào cõi này.’ Các ngài có tuyên bố về nguồn gốc tối sơ, một học thuyết của thầy, về hạng bị hư hoại bởi tâm như vậy không?’ Họ trả lời: ‘Thưa hiền giả Gotama, chúng tôi đã nghe như vậy, đúng như Tôn giả Gotama đã nói.’ Này Bhaggava, Ta biết rõ về nguồn gốc tối sơ… cho đến… do biết rõ điều đó, Như Lai không rơi vào khổ ách. 45. ‘‘සන්ති, භග්ගව, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා අධිච්චසමුප්පන්නං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙන්ති. ත්‍යාහං උපසඞ්කමිත්වා එවං වදාමි – ‘සච්චං කිර තුම්හෙ ආයස්මන්තො අධිච්චසමුප්පන්නං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙථා’ති? තෙ ච මෙ එවං පුට්ඨා ‘ආමො’ති පටිජානන්ති. ත්‍යාහං එවං වදාමි – ‘කථංවිහිතකං පන තුම්හෙ ආයස්මන්තො අධිච්චසමුප්පන්නං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙථා’ති? තෙ [Pg.28] මයා පුට්ඨා න සම්පායන්ති, අසම්පායන්තා මමඤ්ඤෙව පටිපුච්ඡන්ති. තෙසාහං පුට්ඨො බ්‍යාකරොමි – 45. Này Bhaggava, có một số Sa-môn, Bà-la-môn tuyên bố về nguồn gốc tối sơ, một học thuyết của thầy, là sự ngẫu nhiên sanh. Ta đến gần họ và hỏi: ‘Có thật chăng quý vị tuyên bố về nguồn gốc tối sơ, một học thuyết của thầy, là sự ngẫu nhiên sanh?’ Khi được Ta hỏi như vậy, họ thừa nhận: ‘Đúng vậy.’ Ta lại hỏi họ: ‘Quý vị tuyên bố về nguồn gốc tối sơ, một học thuyết của thầy, là sự ngẫu nhiên sanh, theo cách thức như thế nào?’ Khi được Ta hỏi, họ không thể giải thích, và vì không thể giải thích, họ lại hỏi ngược lại Ta. Khi được hỏi, Ta giải thích cho họ: 46. ‘සන්තාවුසො, අසඤ්ඤසත්තා නාම දෙවා. සඤ්ඤුප්පාදා ච පන තෙ දෙවා තම්හා කායා චවන්ති. 46. ‘Này chư hiền, có các vị trời tên là Vô Tưởng. Và do tưởng sanh khởi, các vị trời ấy mệnh chung từ cõi đó. ‘ඨානං ඛො පනෙතං, ආවුසො, විජ්ජති. යං අඤ්ඤතරො සත්තො තම්හා කායා චවිත්වා ඉත්ථත්තං ආගච්ඡති. ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති. අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො සමානො ආතප්පමන්වාය පධානමන්වාය අනුයොගමන්වාය අප්පමාදමන්වාය සම්මාමනසිකාරමන්වාය තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ තං සඤ්ඤුප්පාදං අනුස්සරති, තතො පරං නානුස්සරති. Này chư hiền, lại có trường hợp này. Một chúng sanh nào đó sau khi mệnh chung từ cõi ấy, sanh vào cõi này. Sau khi sanh vào cõi này, vị ấy từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Sau khi từ bỏ gia đình, sống không gia đình, nhờ tinh cần, nỗ lực, chuyên chú, không lơ là, và chánh tư duy, vị ấy đạt được định tâm như vậy, và khi tâm đã định, vị ấy nhớ lại sự sanh khởi của tưởng ấy, nhưng không nhớ xa hơn nữa. ‘සො එවමාහ – අධිච්චසමුප්පන්නො අත්තා ච ලොකො ච. තං කිස්ස හෙතු? අහඤ්හි පුබ්බෙ නාහොසිං, සොම්හි එතරහි අහුත්වා සන්තතාය පරිණතොති. එවංවිහිතකං නො තුම්හෙ ආයස්මන්තො අධිච්චසමුප්පන්නං ආචරියකං අග්ගඤ්ඤං පඤ්ඤපෙථා’ති? ‘තෙ එවමාහංසු – එවං ඛො නො, ආවුසො ගොතම, සුතං යථෙවායස්මා ගොතමො ආහා’ති. ‘‘අග්ගඤ්ඤඤ්චාහං, භග්ගව, පජානාමි තඤ්ච පජානාමි, තතො ච උත්තරිතරං පජානාමි, තඤ්ච පජානං න පරාමසාමි, අපරාමසතො ච මෙ පච්චත්තඤ්ඤෙව නිබ්බුති විදිතා. යදභිජානං තථාගතො නො අනයං ආපජ්ජති. Vị ấy nói như sau: ‘Tự ngã và thế giới là ngẫu nhiên sanh. Tại sao vậy? Vì trước đây tôi không tồn tại, nay tôi từ không tồn tại đã trở thành hiện hữu.’ Các ngài có tuyên bố về nguồn gốc tối sơ, một học thuyết của thầy, là sự ngẫu nhiên sanh như vậy không?’ Họ trả lời: ‘Thưa hiền giả Gotama, chúng tôi đã nghe như vậy, đúng như Tôn giả Gotama đã nói.’ Này Bhaggava, Ta biết rõ về nguồn gốc tối sơ, Ta biết rõ điều đó, và Ta biết rõ điều cao hơn thế nữa. Và khi biết điều đó, Ta không chấp thủ. Do không chấp thủ, Ta tự mình biết được Niết-bàn. Do biết rõ điều đó, Như Lai không rơi vào khổ ách. 47. ‘‘එවංවාදිං ඛො මං, භග්ගව, එවමක්ඛායිං එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා අසතා තුච්ඡා මුසා අභූතෙන අබ්භාචික්ඛන්ති – ‘විපරීතො සමණො ගොතමො භික්ඛවො ච. සමණො ගොතමො එවමාහ – යස්මිං සමයෙ සුභං විමොක්ඛං උපසම්පජ්ජ විහරති, සබ්බං තස්මිං සමයෙ අසුභන්ත්වෙව පජානාතී’ති. න ඛො පනාහං, භග්ගව, එවං වදාමි – ‘යස්මිං සමයෙ සුභං විමොක්ඛං උපසම්පජ්ජ විහරති, සබ්බං තස්මිං සමයෙ අසුභන්ත්වෙව පජානාතී’ති. එවඤ්ච ඛ්වාහං, භග්ගව, වදාමි – ‘යස්මිං සමයෙ සුභං විමොක්ඛං උපසම්පජ්ජ විහරති, සුභන්ත්වෙව තස්මිං සමයෙ පජානාතී’ති. 47. Này Bhaggava, có một số Sa-môn, Bà-la-môn đã vu khống Ta, người có thuyết như vậy, người tuyên bố như vậy, bằng những lời không thật, trống rỗng, sai lầm, không có thực: ‘Sa-môn Gotama và các Tỳ-kheo là những người có nhận thức sai lạc. Sa-môn Gotama nói rằng: “Khi một vị an trú và chứng đắc tịnh giải thoát, vào lúc ấy, vị ấy nhận biết tất cả là bất tịnh.”’ Nhưng này Bhaggava, Ta không nói như vậy: ‘Khi một vị an trú và chứng đắc tịnh giải thoát, vào lúc ấy, vị ấy nhận biết tất cả là bất tịnh.’ Mà này Bhaggava, Ta nói như thế này: ‘Khi một vị an trú và chứng đắc tịnh giải thoát, vào lúc ấy, vị ấy nhận biết đó là tịnh.’ ‘‘තෙ [Pg.29] ච, භන්තෙ, විපරීතා, යෙ භගවන්තං විපරීතතො දහන්ති භික්ඛවො ච. එවංපසන්නො අහං, භන්තෙ, භගවති. පහොති මෙ භගවා තථා ධම්මං දෙසෙතුං, යථා අහං සුභං විමොක්ඛං උපසම්පජ්ජ විහරෙය්‍ය’’න්ති. ‘Bạch Thế Tôn, chính những người vu khống Thế Tôn và các Tỳ-kheo một cách sai lạc mới là những người có nhận thức sai lạc. Bạch Thế Tôn, con có lòng tịnh tín nơi Thế Tôn như vậy. Thế Tôn có thể thuyết pháp cho con để con có thể an trú và chứng đắc tịnh giải thoát.’ 48. ‘‘දුක්කරං ඛො එතං, භග්ගව, තයා අඤ්ඤදිට්ඨිකෙන අඤ්ඤඛන්තිකෙන අඤ්ඤරුචිකෙන අඤ්ඤත්‍රායොගෙන අඤ්ඤත්‍රාචරියකෙන සුභං විමොක්ඛං උපසම්පජ්ජ විහරිතුං. ඉඞ්ඝ ත්වං, භග්ගව, යො ච තෙ අයං මයි පසාදො, තමෙව ත්වං සාධුකමනුරක්ඛා’’ති. ‘‘සචෙ තං, භන්තෙ, මයා දුක්කරං අඤ්ඤදිට්ඨිකෙන අඤ්ඤඛන්තිකෙන අඤ්ඤරුචිකෙන අඤ්ඤත්‍රායොගෙන අඤ්ඤත්‍රාචරියකෙන සුභං විමොක්ඛං උපසම්පජ්ජ විහරිතුං. යො ච මෙ අයං, භන්තෙ, භගවති පසාදො, තමෙවාහං සාධුකමනුරක්ඛිස්සාමී’’ති. ඉදමවොච භගවා. අත්තමනො භග්ගවගොත්තො පරිබ්බාජකො භගවතො භාසිතං අභිනන්දීති. 48. ‘Này Bhaggava, thật khó cho ông, một người theo quan điểm khác, có khuynh hướng khác, có sở thích khác, tu tập theo pháp môn khác, theo một vị thầy khác, để có thể an trú và chứng đắc tịnh giải thoát. Này Bhaggava, thôi thì, lòng tịnh tín nào ông đã có nơi Ta, ông hãy khéo bảo vệ lòng tịnh tín ấy.’ ‘Bạch Thế Tôn, nếu thật khó cho con, một người theo quan điểm khác, có khuynh hướng khác, có sở thích khác, tu tập theo pháp môn khác, theo một vị thầy khác, để có thể an trú và chứng đắc tịnh giải thoát, thì lòng tịnh tín nào con đã có nơi Thế Tôn, con sẽ khéo bảo vệ lòng tịnh tín ấy.’ Thế Tôn đã nói như vậy. Du sĩ Bhaggavagotta hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy. පාථිකසුත්තං නිට්ඨිතං පඨමං. Kinh Pāthika, kinh thứ nhất, chấm dứt. 2. උදුම්බරිකසුත්තං 2. Kinh Udumbarika නිග්‍රොධපරිබ්බාජකවත්ථු Câu chuyện về du sĩ Nigrodha 49. එවං [Pg.30] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති ගිජ්ඣකූටෙ පබ්බතෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො උදුම්බරිකාය පරිබ්බාජකාරාමෙ පටිවසති මහතියා පරිබ්බාජකපරිසාය සද්ධිං තිංසමත්තෙහි පරිබ්බාජකසතෙහි. අථ ඛො සන්ධානො ගහපති දිවා දිවස්ස රාජගහා නික්ඛමි භගවන්තං දස්සනාය. අථ ඛො සන්ධානස්ස ගහපතිස්ස එතදහොසි – ‘‘අකාලො ඛො භගවන්තං දස්සනාය. පටිසල්ලීනො භගවා. මනොභාවනීයානම්පි භික්ඛූනං අසමයො දස්සනාය. පටිසල්ලීනා මනොභාවනීයා භික්ඛූ. යංනූනාහං යෙන උදුම්බරිකාය පරිබ්බාජකාරාමො, යෙන නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො තෙනුපසඞ්කමෙය්‍ය’’න්ති. අථ ඛො සන්ධානො ගහපති යෙන උදුම්බරිකාය පරිබ්බාජකාරාමො, තෙනුපසඞ්කමි. 49. Tôi nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú tại núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu), ở Rājagaha (Vương Xá). Lúc bấy giờ, du sĩ Nigrodha đang cư ngụ tại tu viện của các du sĩ của hoàng hậu Udumbarikā, cùng với một hội chúng du sĩ đông đảo, khoảng ba ngàn vị. Bấy giờ, gia chủ Sandhāna vào lúc xế chiều đi ra khỏi thành Rājagaha để yết kiến Thế Tôn. Khi ấy, gia chủ Sandhāna khởi lên ý nghĩ này: “Nay không phải thời để yết kiến Thế Tôn. Thế Tôn đang độc cư. Cũng không phải thời để yết kiến các vị Tỳ-khưu đáng tu tập tâm. Các vị Tỳ-khưu đáng tu tập tâm cũng đang độc cư. Hay là ta hãy đi đến tu viện của các du sĩ của hoàng hậu Udumbarikā, nơi du sĩ Nigrodha đang ở.” Rồi gia chủ Sandhāna đi đến tu viện của các du sĩ của hoàng hậu Udumbarikā. 50. තෙන ඛො පන සමයෙන නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො මහතියා පරිබ්බාජකපරිසාය සද්ධිං නිසින්නො හොති උන්නාදිනියා උච්චාසද්දමහාසද්දාය අනෙකවිහිතං තිරච්ඡානකථං කථෙන්තියා. සෙය්‍යථිදං – රාජකථං චොරකථං මහාමත්තකථං සෙනාකථං භයකථං යුද්ධකථං අන්නකථං පානකථං වත්ථකථං සයනකථං මාලාකථං ගන්ධකථං ඤාතිකථං යානකථං ගාමකථං නිගමකථං නගරකථං ජනපදකථං ඉත්ථිකථං සූරකථං විසිඛාකථං කුම්භට්ඨානකථං පුබ්බපෙතකථං නානත්තකථං ලොකක්ඛායිකං සමුද්දක්ඛායිකං ඉතිභවාභවකථං ඉති වා. 50. Lúc bấy giờ, du sĩ Nigrodha đang ngồi cùng với hội chúng du sĩ đông đảo, họ đang nói chuyện ồn ào, lớn tiếng, vang dội, với nhiều loại hý luận. Tức là: chuyện vua chúa, chuyện trộm cướp, chuyện đại thần, chuyện quân đội, chuyện kinh sợ, chuyện chiến tranh, chuyện ăn, chuyện uống, chuyện y phục, chuyện giường nằm, chuyện vòng hoa, chuyện hương liệu, chuyện bà con, chuyện xe cộ, chuyện làng mạc, chuyện thị trấn, chuyện thành phố, chuyện xứ sở, chuyện phụ nữ, chuyện anh hùng, chuyện ngã ba đường, chuyện bến nước, chuyện người đã khuất, chuyện tạp nhạp, chuyện thế gian, chuyện biển cả, và chuyện thịnh suy như vậy đó. 51. අද්දසා ඛො නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො සන්ධානං ගහපතිං දූරතොව ආගච්ඡන්තං. දිස්වා සකං පරිසං සණ්ඨාපෙසි – ‘‘අප්පසද්දා භොන්තො හොන්තු, මා භොන්තො සද්දමකත්ථ. අයං සමණස්ස ගොතමස්ස සාවකො ආගච්ඡති සන්ධානො ගහපති. යාවතා ඛො පන සමණස්ස ගොතමස්ස සාවකා ගිහී ඔදාතවසනා රාජගහෙ පටිවසන්ති, අයං තෙසං අඤ්ඤතරො සන්ධානො ගහපති. අප්පසද්දකාමා ඛො පනෙතෙ ආයස්මන්තො අප්පසද්දවිනීතා[Pg.31], අප්පසද්දස්ස වණ්ණවාදිනො. අප්පෙව නාම අප්පසද්දං පරිසං විදිත්වා උපසඞ්කමිතබ්බං මඤ්ඤෙය්‍යා’’ති. එවං වුත්තෙ තෙ පරිබ්බාජකා තුණ්හී අහෙසුං. 51. Du sĩ Nigrodha thấy gia chủ Sandhāna từ xa đi đến. Thấy vậy, ông ra hiệu cho hội chúng của mình: “Này quý vị, hãy im lặng! Này quý vị, đừng làm ồn! Vị gia chủ Sandhāna này là đệ tử của Sa-môn Gotama đang đi đến. Trong số các đệ tử tại gia mặc y trắng của Sa-môn Gotama đang sống tại Rājagaha, vị gia chủ Sandhāna này là một trong số họ. Các vị tôn giả ấy ưa thích sự im lặng, được huấn luyện trong sự im lặng, và tán thán sự im lặng. Có lẽ khi biết hội chúng này im lặng, vị ấy sẽ nghĩ rằng nên đến gần.” Khi được nói vậy, các du sĩ ấy liền im lặng. 52. අථ ඛො සන්ධානො ගහපති යෙන නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා නිග්‍රොධෙන පරිබ්බාජකෙන සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො සන්ධානො ගහපති නිග්‍රොධං පරිබ්බාජකං එතදවොච – ‘‘අඤ්ඤථා ඛො ඉමෙ භොන්තො අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා සඞ්ගම්ම සමාගම්ම උන්නාදිනො උච්චාසද්දමහාසද්දා අනෙකවිහිතං තිරච්ඡානකථං අනුයුත්තා විහරන්ති. සෙය්‍යථිදං – රාජකථං…පෙ… ඉතිභවාභවකථං ඉති වා. අඤ්ඤථා ඛො පන සො භගවා අරඤ්ඤවනපත්ථානි පන්තානි සෙනාසනානි පටිසෙවති අප්පසද්දානි අප්පනිග්ඝොසානි විජනවාතානි මනුස්සරාහස්සෙය්‍යකානි පටිසල්ලානසාරුප්පානී’’ති. 52. Rồi gia chủ Sandhāna đến chỗ du sĩ Nigrodha; đến nơi, ông cùng du sĩ Nigrodha chào hỏi thân mật. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân thiện, đáng ghi nhớ, ông ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, gia chủ Sandhāna nói với du sĩ Nigrodha điều này: “Thật khác biệt, này quý vị, các du sĩ ngoại đạo này, khi tụ tập, hội họp, lại ồn ào, lớn tiếng, vang dội, chuyên tâm vào nhiều loại hý luận. Tức là: chuyện vua chúa... cho đến... chuyện thịnh suy như vậy đó. Nhưng thật khác biệt, Thế Tôn kia lại thường lui tới những trú xứ trong rừng, nơi hoang vắng, xa xôi, ít tiếng động, ít ồn ào, vắng người, kín đáo, thích hợp cho việc độc cư.” 53. එවං වුත්තෙ නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො සන්ධානං ගහපතිං එතදවොච – ‘‘යග්ඝෙ ගහපති, ජානෙය්‍යාසි, කෙන සමණො ගොතමො සද්ධිං සල්ලපති, කෙන සාකච්ඡං සමාපජ්ජති, කෙන පඤ්ඤාවෙය්‍යත්තියං සමාපජ්ජති? සුඤ්ඤාගාරහතා සමණස්ස ගොතමස්ස පඤ්ඤා අපරිසාවචරො සමණො ගොතමො නාලං සල්ලාපාය. සො අන්තමන්තානෙව සෙවති. සෙය්‍යථාපි නාම ගොකාණා පරියන්තචාරිනී අන්තමන්තානෙව සෙවති. එවමෙව සුඤ්ඤාගාරහතා සමණස්ස ගොතමස්ස පඤ්ඤා; අපරිසාවචරො සමණො ගොතමො; නාලං සල්ලාපාය. සො අන්තමන්තානෙව සෙවති. ඉඞ්ඝ, ගහපති, සමණො ගොතමො ඉමං පරිසං ආගච්ඡෙය්‍ය, එකපඤ්හෙනෙව නං සංසාදෙය්‍යාම, තුච්ඡකුම්භීව නං මඤ්ඤෙ ඔරොධෙය්‍යාමා’’ති. 53. Khi được nói vậy, du sĩ Nigrodha nói với gia chủ Sandhāna điều này: “Này gia chủ, ông có biết Sa-môn Gotama nói chuyện với ai không, thảo luận với ai không, đạt đến sự tỏ rõ trí tuệ với ai không? Trí tuệ của Sa-môn Gotama đã bị hủy hoại bởi nơi vắng vẻ. Sa-môn Gotama không quen với hội chúng, không có khả năng đàm luận. Vị ấy chỉ lui tới những nơi hẻo lánh. Ví như con bò cái chột mắt, chỉ đi ở rìa đàn, chỉ lui tới những nơi rìa mép. Cũng vậy, trí tuệ của Sa-môn Gotama đã bị hủy hoại bởi nơi vắng vẻ; Sa-môn Gotama không quen với hội chúng; không có khả năng đàm luận. Vị ấy chỉ lui tới những nơi hẻo lánh. Này gia chủ, nếu Sa-môn Gotama đến hội chúng này, chúng tôi chỉ cần một câu hỏi là có thể làm cho ngài ấy im bặt, tôi nghĩ chúng tôi có thể vây hãm ngài ấy như một cái bình rỗng.” 54. අස්සොසි ඛො භගවා දිබ්බාය සොතධාතුයා විසුද්ධාය අතික්කන්තමානුසිකාය සන්ධානස්ස ගහපතිස්ස නිග්‍රොධෙන පරිබ්බාජකෙන සද්ධිං ඉමං කථාසල්ලාපං. අථ ඛො භගවා ගිජ්ඣකූටා පබ්බතා ඔරොහිත්වා යෙන සුමාගධාය තීරෙ මොරනිවාපො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා [Pg.32] සුමාගධාය තීරෙ මොරනිවාපෙ අබ්භොකාසෙ චඞ්කමි. අද්දසා ඛො නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො භගවන්තං සුමාගධාය තීරෙ මොරනිවාපෙ අබ්භොකාසෙ චඞ්කමන්තං. දිස්වාන සකං පරිසං සණ්ඨාපෙසි – ‘‘අප්පසද්දා භොන්තො හොන්තු, මා භොන්තො සද්දමකත්ථ, අයං සමණො ගොතමො සුමාගධාය තීරෙ මොරනිවාපෙ අබ්භොකාසෙ චඞ්කමති. අප්පසද්දකාමො ඛො පන සො ආයස්මා, අප්පසද්දස්ස වණ්ණවාදී. අප්පෙව නාම අප්පසද්දං පරිසං විදිත්වා උපසඞ්කමිතබ්බං මඤ්ඤෙය්‍ය. සචෙ සමණො ගොතමො ඉමං පරිසං ආගච්ඡෙය්‍ය, ඉමං තං පඤ්හං පුච්ඡෙය්‍යාම – ‘කො නාම සො, භන්තෙ, භගවතො ධම්මො, යෙන භගවා සාවකෙ විනෙති, යෙන භගවතා සාවකා විනීතා අස්සාසප්පත්තා පටිජානන්ති අජ්ඣාසයං ආදිබ්‍රහ්මචරිය’න්ති? එවං වුත්තෙ තෙ පරිබ්බාජකා තුණ්හී අහෙසුං. 54. Thế Tôn với thiên nhĩ giới thanh tịnh, siêu nhân, đã nghe được cuộc đối thoại này giữa gia chủ Sandhāna và du sĩ Nigrodha. Rồi Thế Tôn từ núi Gijjhakūṭa đi xuống, đến nơi cho công ăn ở bờ hồ Sumāgadhā; đến nơi, Ngài kinh hành ngoài trời tại nơi cho công ăn ở bờ hồ Sumāgadhā. Du sĩ Nigrodha thấy Thế Tôn đang kinh hành ngoài trời tại nơi cho công ăn ở bờ hồ Sumāgadhā. Thấy vậy, ông ra hiệu cho hội chúng của mình: “Này quý vị, hãy im lặng! Này quý vị, đừng làm ồn! Sa-môn Gotama kia đang kinh hành ngoài trời tại nơi cho công ăn ở bờ hồ Sumāgadhā. Vị tôn giả ấy ưa thích sự im lặng, tán thán sự im lặng. Có lẽ khi biết hội chúng này im lặng, vị ấy sẽ nghĩ rằng nên đến gần. Nếu Sa-môn Gotama đến hội chúng này, chúng ta sẽ hỏi ngài câu hỏi này: ‘Thưa ngài, pháp của Thế Tôn là gì, pháp mà Thế Tôn dùng để giáo huấn các đệ tử, pháp mà nhờ đó các đệ tử được Thế Tôn giáo huấn, đạt được sự an ổn và tuyên bố về ý hướng của phạm hạnh căn bản?’” Khi được nói vậy, các du sĩ ấy liền im lặng. තපොජිගුච්ඡාවාදො Thuyết về sự chán ghét khổ hạnh 55. අථ ඛො භගවා යෙන නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො තෙනුපසඞ්කමි. අථ ඛො නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘එතු ඛො, භන්තෙ, භගවා, ස්වාගතං, භන්තෙ, භගවතො. චිරස්සං ඛො, භන්තෙ, භගවා ඉමං පරියායමකාසි යදිදං ඉධාගමනාය. නිසීදතු, භන්තෙ, භගවා, ඉදමාසනං පඤ්ඤත්ත’’න්ති. නිසීදි භගවා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ. නිග්‍රොධොපි ඛො පරිබ්බාජකො අඤ්ඤතරං නීචාසනං ගහෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො නිග්‍රොධං පරිබ්බාජකං භගවා එතදවොච – ‘‘කාය නුත්ථ, නිග්‍රොධ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා, කා ච පන වො අන්තරාකථා විප්පකතා’’ති? එවං වුත්තෙ, නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො භගවන්තං එතදවොච, ‘‘ඉධ මයං, භන්තෙ, අද්දසාම භගවන්තං සුමාගධාය තීරෙ මොරනිවාපෙ අබ්භොකාසෙ චඞ්කමන්තං, දිස්වාන එවං අවොචුම්හා – ‘සචෙ සමණො ගොතමො ඉමං පරිසං ආගච්ඡෙය්‍ය, ඉමං තං පඤ්හං පුච්ඡෙය්‍යාම – කො නාම සො, භන්තෙ, භගවතො ධම්මො, යෙන භගවා සාවකෙ විනෙති, යෙන භගවතා සාවකා විනීතා අස්සාසප්පත්තා පටිජානන්ති අජ්ඣාසයං ආදිබ්‍රහ්මචරිය’න්ති? අයං ඛො නො, භන්තෙ, අන්තරාකථා විප්පකතා; අථ භගවා අනුප්පත්තො’’ති. 55. Bấy giờ, Thế Tôn đi đến chỗ du sĩ Nigrodha. Lúc ấy, du sĩ Nigrodha bạch với Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy đến. Bạch Thế Tôn, Thế Tôn đã khéo đến. Bạch Thế Tôn, đã lâu lắm rồi Thế Tôn mới có dịp đến đây. Bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy ngồi, chỗ ngồi này đã được soạn sẵn.” Thế Tôn ngồi xuống chỗ đã soạn sẵn. Du sĩ Nigrodha cũng lấy một chỗ ngồi thấp khác rồi ngồi sang một bên. Thế Tôn nói với du sĩ Nigrodha đang ngồi một bên rằng: “Này Nigrodha, hiện các ông đang ngồi hội họp bàn luận về chuyện gì? Và câu chuyện gì của các ông đã bị gián đoạn?” Khi được nói vậy, du sĩ Nigrodha bạch với Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, ở đây, chúng con đã thấy Thế Tôn đang đi kinh hành ngoài trời tại nơi nuôi công (Moranivāpa) bên bờ hồ Sumāgadhā. Thấy vậy, chúng con đã nói với nhau rằng: ‘Nếu Sa-môn Gotama đến hội chúng này, chúng ta sẽ hỏi ngài câu hỏi này: ‘Bạch Thế Tôn, giáo pháp của Thế Tôn là gì, giáo pháp mà Thế Tôn dùng để giáo huấn các đệ tử, giáo pháp mà các đệ tử được Thế Tôn giáo huấn, đã đạt được sự an ổn và tuyên bố về mục đích của phạm hạnh tối thượng?’’. Bạch Thế Tôn, đó là câu chuyện của chúng con bị gián đoạn; rồi thì Thế Tôn đã đến.” 56. ‘‘දුජ්ජානං ඛො එතං, නිග්‍රොධ, තයා අඤ්ඤදිට්ඨිකෙන අඤ්ඤඛන්තිකෙන අඤ්ඤරුචිකෙන අඤ්ඤත්‍රායොගෙන අඤ්ඤත්‍රාචරියකෙන, යෙනාහං සාවකෙ විනෙමි[Pg.33], යෙන මයා සාවකා විනීතා අස්සාසප්පත්තා පටිජානන්ති අජ්ඣාසයං ආදිබ්‍රහ්මචරියං. ඉඞ්ඝ ත්වං මං, නිග්‍රොධ, සකෙ ආචරියකෙ අධිජෙගුච්ඡෙ පඤ්හං පුච්ඡ – ‘කථං සන්තා නු ඛො, භන්තෙ, තපොජිගුච්ඡා පරිපුණ්ණා හොති, කථං අපරිපුණ්ණා’ති? එවං වුත්තෙ තෙ පරිබ්බාජකා උන්නාදිනො උච්චාසද්දමහාසද්දා අහෙසුං – ‘‘අච්ඡරියං වත භො, අබ්භුතං වත භො, සමණස්ස ගොතමස්ස මහිද්ධිකතා මහානුභාවතා, යත්‍ර හි නාම සකවාදං ඨපෙස්සති, පරවාදෙන පවාරෙස්සතී’’ති. 56. “Này Nigrodha, thật khó cho ông, một người có tà kiến, có khuynh hướng khác, có sở thích khác, có sự thực hành khác, có thầy dạy khác, để hiểu được giáo pháp mà Ta dùng để giáo huấn các đệ tử, giáo pháp mà các đệ tử được Ta giáo huấn, đã đạt được sự an ổn và tuyên bố về mục đích của phạm hạnh tối thượng. Thôi nào Nigrodha, ông hãy hỏi Ta một câu hỏi về giáo lý của thầy ông, về sự ghê tởm khổ hạnh: ‘Bạch Thế Tôn, làm thế nào để sự ghê tởm khổ hạnh được viên mãn, và làm thế nào để không được viên mãn?’” Khi được nói vậy, các du sĩ ấy đã trở nên ồn ào, la ó lớn tiếng: “Thật kỳ diệu thay, chư vị! Thật hy hữu thay, chư vị! Sa-môn Gotama thật có đại thần lực, đại oai đức, khi ngài gác lại giáo lý của mình và mời gọi tranh luận bằng giáo lý của người khác!” 57. අථ ඛො නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො තෙ පරිබ්බාජකෙ අප්පසද්දෙ කත්වා භගවන්තං එතදවොච – ‘‘මයං ඛො, භන්තෙ, තපොජිගුච්ඡාවාදා තපොජිගුච්ඡාසාරා තපොජිගුච්ඡාඅල්ලීනා විහරාම. කථං සන්තා නු ඛො, භන්තෙ, තපොජිගුච්ඡා පරිපුණ්ණා හොති, කථං අපරිපුණ්ණා’’ති? 57. Lúc ấy, du sĩ Nigrodha bảo các du sĩ ấy im lặng rồi bạch với Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, chúng con là những người chủ trương sự ghê tởm khổ hạnh, xem sự ghê tởm khổ hạnh là cốt lõi, sống nương tựa vào sự ghê tởm khổ hạnh. Bạch Thế Tôn, làm thế nào để sự ghê tởm khổ hạnh được viên mãn, và làm thế nào để không được viên mãn?” ‘‘ඉධ, නිග්‍රොධ, තපස්සී අචෙලකො හොති මුත්තාචාරො, හත්ථාපලෙඛනො, න එහිභද්දන්තිකො, න තිට්ඨභද්දන්තිකො, නාභිහටං, න උද්දිස්සකතං, න නිමන්තනං සාදියති, සො න කුම්භිමුඛා පටිග්ගණ්හාති, න කළොපිමුඛා පටිග්ගණ්හාති, න එළකමන්තරං, න දණ්ඩමන්තරං, න මුසලමන්තරං, න ද්වින්නං භුඤ්ජමානානං, න ගබ්භිනියා, න පායමානාය, න පුරිසන්තරගතාය, න සඞ්කිත්තීසු, න යත්ථ සා උපට්ඨිතො හොති, න යත්ථ මක්ඛිකා සණ්ඩසණ්ඩචාරිනී, න මච්ඡං, න මංසං, න සුරං, න මෙරයං, න ථුසොදකං පිවති, සො එකාගාරිකො වා හොති එකාලොපිකො, ද්වාගාරිකො වා හොති ද්වාලොපිකො, සත්තාගාරිකො වා හොති සත්තාලොපිකො, එකිස්සාපි දත්තියා යාපෙති, ද්වීහිපි දත්තීහි යාපෙති, සත්තහිපි දත්තීහි යාපෙති; එකාහිකම්පි ආහාරං ආහාරෙති, ද්වීහිකම්පි ආහාරං ආහාරෙති, සත්තාහිකම්පි ආහාරං ආහාරෙති, ඉති එවරූපං අද්ධමාසිකම්පි පරියායභත්තභොජනානුයොගමනුයුත්තො විහරති. සො සාකභක්ඛො වා හොති, සාමාකභක්ඛො වා හොති, නීවාරභක්ඛො වා හොති, දද්දුලභක්ඛො වා හොති, හටභක්ඛො වා හොති, කණභක්ඛො වා හොති, ආචාමභක්ඛො වා හොති, පිඤ්ඤාකභක්ඛො වා හොති, තිණභක්ඛො වා හොති, ගොමයභක්ඛො වා හොති; වනමූලඵලාහාරො යාපෙති පවත්තඵලභොජී. සො සාණානිපි ධාරෙති[Pg.34], මසාණානිපි ධාරෙති, ඡවදුස්සානිපි ධාරෙති, පංසුකූලානිපි ධාරෙති, තිරීටානිපි ධාරෙති, අජිනම්පි ධාරෙති, අජිනක්ඛිපම්පි ධාරෙති, කුසචීරම්පි ධාරෙති, වාකචීරම්පි ධාරෙති, ඵලකචීරම්පි ධාරෙති, කෙසකම්බලම්පි ධාරෙති, වාළකම්බලම්පි ධාරෙති, උලූකපක්ඛම්පි ධාරෙති, කෙසමස්සුලොචකොපි හොති කෙසමස්සුලොචනානුයොගමනුයුත්තො, උබ්භට්ඨකොපි හොති ආසනපටික්ඛිත්තො, උක්කුටිකොපි හොති උක්කුටිකප්පධානමනුයුත්තො, කණ්ටකාපස්සයිකොපි හොති කණ්ටකාපස්සයෙ සෙය්‍යං කප්පෙති, ඵලකසෙය්‍යම්පි කප්පෙති, ථණ්ඩිලසෙය්‍යම්පි කප්පෙති, එකපස්සයිකොපි හොති රජොජල්ලධරො, අබ්භොකාසිකොපි හොති යථාසන්ථතිකො, වෙකටිකොපි හොති විකටභොජනානුයොගමනුයුත්තො, අපානකොපි හොති අපානකත්තමනුයුත්තො, සායතතියකම්පි උදකොරොහනානුයොගමනුයුත්තො විහරති. තං කිං මඤ්ඤසි, නිග්‍රොධ, යදි එවං සන්තෙ තපොජිගුච්ඡා පරිපුණ්ණා වා හොති අපරිපුණ්ණා වා’’ති? ‘‘අද්ධා ඛො, භන්තෙ, එවං සන්තෙ තපොජිගුච්ඡා පරිපුණ්ණා හොති, නො අපරිපුණ්ණා’’ති. ‘‘එවං පරිපුණ්ණායපි ඛො අහං, නිග්‍රොධ, තපොජිගුච්ඡාය අනෙකවිහිතෙ උපක්කිලෙසෙ වදාමී’’ති. “Này Nigrodha, ở đây, có vị khổ hạnh không mặc quần áo, sống phóng túng, liếm tay cho sạch, không nhận lời mời ‘xin mời ngài đến’, không nhận lời mời ‘xin ngài hãy đứng lại’, không nhận vật thực được mang đến, không nhận vật thực được nấu riêng cho mình, không nhận lời mời. Vị ấy không nhận vật thực từ miệng nồi, không nhận vật thực từ miệng giỏ, không nhận khi có ngưỡng cửa ở giữa, khi có cây gậy ở giữa, khi có cái chày ở giữa, không nhận từ một trong hai người đang ăn, không nhận từ phụ nữ có thai, không nhận từ phụ nữ đang cho con bú, không nhận từ phụ nữ đang giao hợp với đàn ông, không nhận vật thực được quyên góp, không nhận vật thực ở nơi có chó đứng chờ, không nhận vật thực ở nơi có ruồi bu. Vị ấy không ăn cá, không ăn thịt, không uống rượu nấu, không uống rượu men, không uống nước cháo chua. Vị ấy chỉ nhận vật thực ở một nhà, chỉ ăn một miếng; hoặc nhận ở hai nhà, ăn hai miếng; hoặc nhận ở bảy nhà, ăn bảy miếng. Vị ấy sống chỉ với một bát nhỏ, hoặc sống với hai bát nhỏ, hoặc sống với bảy bát nhỏ. Vị ấy ăn một ngày một lần, hoặc ăn hai ngày một lần, hoặc ăn bảy ngày một lần. Cứ như thế, vị ấy sống theo lối thực hành ăn uống theo định kỳ, cho đến nửa tháng một lần. Vị ấy ăn rau, ăn lúa hoang, ăn gạo lức, ăn da vụn, ăn rêu, ăn cám, ăn váng cháo, ăn bột mè, ăn cỏ, ăn phân bò; sống bằng rễ cây và trái cây trong rừng, ăn các loại quả tự rụng. Vị ấy mặc y bằng vải gai, y bằng vải gai pha trộn, y bằng vải liệm người chết, y bằng vải lượm từ đống rác, y bằng vỏ cây, y bằng da sơn dương, y bằng mảnh da sơn dương, y bằng cỏ kusa, y bằng vỏ cây sợi, y bằng mảnh gỗ, y bằng lông tóc người, y bằng lông đuôi ngựa, y bằng cánh cú. Vị ấy nhổ râu tóc, chuyên tâm thực hành việc nhổ râu tóc. Vị ấy chỉ đứng, từ chối chỗ ngồi. Vị ấy chỉ ngồi xổm, chuyên tâm thực hành việc ngồi xổm. Vị ấy nằm trên gai, thực hành việc nằm trên giường gai. Vị ấy cũng nằm trên tấm ván, cũng nằm trên đất trống. Vị ấy chỉ nằm một bên, mình mẩy lấm lem bụi bẩn. Vị ấy sống ngoài trời, sống ở bất cứ nơi nào được sắp đặt. Vị ấy ăn đồ dơ bẩn, chuyên tâm thực hành việc ăn đồ dơ bẩn. Vị ấy không uống nước, chuyên tâm thực hành việc không uống nước. Vị ấy sống chuyên tâm thực hành việc xuống nước ba lần mỗi ngày, kể cả buổi tối. Ông nghĩ thế nào, này Nigrodha, khi sự việc là như vậy, sự ghê tởm khổ hạnh có được viên mãn hay không viên mãn?” “Bạch Thế Tôn, chắc chắn khi sự việc là như vậy, sự ghê tởm khổ hạnh được viên mãn, chứ không phải không viên mãn.” “Ta nói rằng, này Nigrodha, ngay cả trong sự ghê tởm khổ hạnh viên mãn như vậy cũng có nhiều loại phiền não cấu uế.” උපක්කිලෙසො Các phiền não cấu uế 58. ‘‘යථා කථං පන, භන්තෙ, භගවා එවං පරිපුණ්ණාය තපොජිගුච්ඡාය අනෙකවිහිතෙ උපක්කිලෙසෙ වදතී’’ති? ‘‘ඉධ, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා අත්තමනො හොති පරිපුණ්ණසඞ්කප්පො. යම්පි, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා අත්තමනො හොති පරිපුණ්ණසඞ්කප්පො. අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති. 58. “Bạch Thế Tôn, vì sao Thế Tôn lại nói về các loại phiền não cấu uế đa dạng trong pháp khổ hạnh ghê tởm tội lỗi đã được viên mãn như vậy?” “Này Nigrodha, ở đây, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, vị ấy hoan hỷ với khổ hạnh ấy, có ý nguyện được viên mãn. Này Nigrodha, việc người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, vị ấy hoan hỷ với khổ hạnh ấy, có ý nguyện được viên mãn. Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා අත්තානුක්කංසෙති පරං වම්භෙති. යම්පි, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා අත්තානුක්කංසෙති පරං වම්භෙති. අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති. “Lại nữa, này Nigrodha, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, vị ấy vì khổ hạnh ấy mà tán dương mình, chê bai người. Này Nigrodha, việc người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, vị ấy vì khổ hạnh ấy mà tán dương mình, chê bai người. Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා මජ්ජති මුච්ඡති පමාදමාපජ්ජති. යම්පි, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො [Pg.35] තෙන තපසා මජ්ජති මුච්ඡති පමාදමාපජ්ජති. අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති. “Lại nữa, này Nigrodha, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, vị ấy vì khổ hạnh ấy mà say sưa, mê đắm, đi đến phóng dật. Này Nigrodha, việc người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, vị ấy vì khổ hạnh ấy mà say sưa, mê đắm, đi đến phóng dật. Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh. 59. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා ලාභසක්කාරසිලොකං අභිනිබ්බත්තෙති, සො තෙන ලාභසක්කාරසිලොකෙන අත්තමනො හොති පරිපුණ්ණසඞ්කප්පො. යම්පි, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා ලාභසක්කාරසිලොකං අභිනිබ්බත්තෙති, සො තෙන ලාභසක්කාරසිලොකෙන අත්තමනො හොති පරිපුණ්ණසඞ්කප්පො. අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති. 59. “Lại nữa, này Nigrodha, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, vị ấy vì khổ hạnh ấy mà tạo ra lợi lộc, cung kính, danh tiếng; vị ấy vì lợi lộc, cung kính, danh tiếng ấy mà hoan hỷ, có ý nguyện được viên mãn. Này Nigrodha, việc người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, vị ấy vì khổ hạnh ấy mà tạo ra lợi lộc, cung kính, danh tiếng; vị ấy vì lợi lộc, cung kính, danh tiếng ấy mà hoan hỷ, có ý nguyện được viên mãn. Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා ලාභසක්කාරසිලොකං අභිනිබ්බත්තෙති, සො තෙන ලාභසක්කාරසිලොකෙන අත්තානුක්කංසෙති පරං වම්භෙති. යම්පි, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා ලාභසක්කාරසිලොකං අභිනිබ්බත්තෙති, සො තෙන ලාභසක්කාරසිලොකෙන අත්තානුක්කංසෙති පරං වම්භෙති. අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති. “Lại nữa, này Nigrodha, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, vị ấy vì khổ hạnh ấy mà tạo ra lợi lộc, cung kính, danh tiếng; vị ấy vì lợi lộc, cung kính, danh tiếng ấy mà tán dương mình, chê bai người. Này Nigrodha, việc người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, vị ấy vì khổ hạnh ấy mà tạo ra lợi lộc, cung kính, danh tiếng; vị ấy vì lợi lộc, cung kính, danh tiếng ấy mà tán dương mình, chê bai người. Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා ලාභසක්කාරසිලොකං අභිනිබ්බත්තෙති, සො තෙන ලාභසක්කාරසිලොකෙන මජ්ජති මුච්ඡති පමාදමාපජ්ජති. යම්පි, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා ලාභසක්කාරසිලොකං අභිනිබ්බත්තෙති, සො තෙන ලාභසක්කාරසිලොකෙන මජ්ජති මුච්ඡති පමාදමාපජ්ජති. අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති. “Lại nữa, này Nigrodha, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, vị ấy vì khổ hạnh ấy mà tạo ra lợi lộc, cung kính, danh tiếng; vị ấy vì lợi lộc, cung kính, danh tiếng ấy mà say sưa, mê đắm, đi đến phóng dật. Này Nigrodha, việc người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, vị ấy vì khổ hạnh ấy mà tạo ra lợi lộc, cung kính, danh tiếng; vị ấy vì lợi lộc, cung kính, danh tiếng ấy mà say sưa, mê đắm, đi đến phóng dật. Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh. 60. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී භොජනෙසු වොදාසං ආපජ්ජති – ‘ඉදං මෙ ඛමති, ඉදං මෙ නක්ඛමතී’ති. සො යඤ්ච ඛ්වස්ස නක්ඛමති, තං සාපෙක්ඛො පජහති. යං පනස්ස ඛමති, තං ගධිතො මුච්ඡිතො අජ්ඣාපන්නො අනාදීනවදස්සාවී අනිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජති…පෙ… අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති. 60. “Lại nữa, này Nigrodha, người tu khổ hạnh đi đến sự phân biệt trong các món ăn: ‘Món này tôi thích, món này tôi không thích.’ Vị ấy từ bỏ món mình không thích với lòng luyến tiếc. Còn món mình thích, vị ấy thọ dụng với sự tham lam, mê đắm, dính mắc, không thấy sự nguy hại, không có trí tuệ thoát ly. ... Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති ලාභසක්කාරසිලොකනිකන්තිහෙතු – ‘සක්කරිස්සන්ති මං රාජානො රාජමහාමත්තා ඛත්තියා බ්‍රාහ්මණා [Pg.36] ගහපතිකා තිත්ථියා’ති…පෙ… අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති. “Lại nữa, này Nigrodha, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh vì mục đích ưa thích lợi lộc, cung kính, danh tiếng, với ý nghĩ: ‘Các vị vua, các vị đại thần, các Sát-đế-lỵ, các Bà-la-môn, các gia chủ, các người theo ngoại giáo sẽ cung kính ta.’ ... Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh. 61. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී අඤ්ඤතරං සමණං වා බ්‍රාහ්මණං වා අපසාදෙතා හොති – ‘කිං පනායං සම්බහුලාජීවො සබ්බං සංභක්ඛෙති. සෙය්‍යථිදං – මූලබීජං ඛන්ධබීජං ඵළුබීජං අග්ගබීජං බීජබීජමෙව පඤ්චමං, අසනිවිචක්කං දන්තකූටං, සමණප්පවාදෙනා’ති…පෙ… අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති. 61. “Lại nữa, này Nigrodha, người tu khổ hạnh có thói quen chê bai một Sa-môn hay Bà-la-môn nào đó: ‘Vị này sống sung túc, ăn đủ mọi thứ. Cụ thể là: các loại hạt giống từ rễ, hạt giống từ thân, hạt giống từ đốt, hạt giống từ ngọn, và thứ năm là chính hạt giống. Kẻ có hàm răng như cối xay, kẻ mang danh là Sa-môn này thì có gì hay ho?’ ... Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී පස්සති අඤ්ඤතරං සමණං වා බ්‍රාහ්මණං වා කුලෙසු සක්කරියමානං ගරුකරියමානං මානියමානං පූජියමානං. දිස්වා තස්ස එවං හොති – ‘ඉමඤ්හි නාම සම්බහුලාජීවං කුලෙසු සක්කරොන්ති ගරුං කරොන්ති මානෙන්ති පූජෙන්ති. මං පන තපස්සිං ලූඛාජීවිං කුලෙසු න සක්කරොන්ති න ගරුං කරොන්ති න මානෙන්ති න පූජෙන්තී’ති, ඉති සො ඉස්සාමච්ඡරියං කුලෙසු උප්පාදෙතා හොති…පෙ… අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති. “Lại nữa, này Nigrodha, người tu khổ hạnh thấy một Sa-môn hay Bà-la-môn nào đó được các gia đình cung kính, tôn trọng, quý mến, cúng dường. Sau khi thấy, vị ấy nghĩ rằng: ‘Vị sống sung túc này được các gia đình cung kính, tôn trọng, quý mến, cúng dường. Còn ta, người tu khổ hạnh, sống kham khổ, lại không được các gia đình cung kính, không được tôn trọng, không được quý mến, không được cúng dường.’ Như vậy, vị ấy khởi lên lòng ganh tỵ và keo kiệt đối với các gia đình. ... Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh. 62. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී ආපාථකනිසාදී හොති…පෙ… අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති. 62. “Lại nữa, này Nigrodha, người tu khổ hạnh có thói quen ngồi ở nơi dễ thấy. ... Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී අත්තානං අදස්සයමානො කුලෙසු චරති – ‘ඉදම්පි මෙ තපස්මිං ඉදම්පි මෙ තපස්මි’න්ති…පෙ… අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති. “Lại nữa, này Nigrodha, người tu khổ hạnh đi đến các gia đình và tự phô bày bản thân: ‘Đây cũng là khổ hạnh của tôi, đây cũng là khổ hạnh của tôi.’ ... Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී කිඤ්චිදෙව පටිච්ඡන්නං සෙවති. සො ‘ඛමති තෙ ඉද’න්ති පුට්ඨො සමානො අක්ඛමමානං ආහ – ‘ඛමතී’ති. ඛමමානං ආහ – ‘නක්ඛමතී’ති. ඉති සො සම්පජානමුසා භාසිතා හොති…පෙ… අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති. “Lại nữa, này Nigrodha, người tu khổ hạnh làm một việc gì đó một cách lén lút. Khi được hỏi: ‘Việc này ông có thích không?’, vị ấy không thích nhưng lại nói: ‘Thích.’ Thích nhưng lại nói: ‘Không thích.’ Như vậy, vị ấy đã cố ý nói dối. ... Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තථාගතස්ස වා තථාගතසාවකස්ස වා ධම්මං දෙසෙන්තස්ස සන්තංයෙව පරියායං අනුඤ්ඤෙය්‍යං නානුජානාති…පෙ… අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති. “Lại nữa, này Nigrodha, khi Như Lai hoặc đệ tử của Như Lai đang thuyết Pháp, người tu khổ hạnh không công nhận một điểm đáng được công nhận, dù đó là sự thật. ... Này Nigrodha, đây cũng là phiền não cấu uế của người tu khổ hạnh. 63. ‘‘පුන [Pg.37] චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී කොධනො හොති උපනාහී. යම්පි, නිග්‍රොධ, තපස්සී කොධනො හොති උපනාහී. අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති. 63. Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh là người phẫn nộ, là người hay ôm hận. Này Nigrodha, việc người tu khổ hạnh là người phẫn nộ, là người hay ôm hận, này Nigrodha, đây cũng là sự uế nhiễm của người tu khổ hạnh. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී මක්ඛී හොති පළාසී …පෙ… ඉස්සුකී හොති මච්ඡරී… සඨො හොති මායාවී… ථද්ධො හොති අතිමානී… පාපිච්ඡො හොති පාපිකානං ඉච්ඡානං වසං ගතො… මිච්ඡාදිට්ඨිකො හොති අන්තග්ගාහිකාය දිට්ඨියා සමන්නාගතො… සන්දිට්ඨිපරාමාසී හොති ආධානග්ගාහී දුප්පටිනිස්සග්ගී. යම්පි, නිග්‍රොධ, තපස්සී සන්දිට්ඨිපරාමාසී හොති ආධානග්ගාහී දුප්පටිනිස්සග්ගී. අයම්පි ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සිනො උපක්කිලෙසො හොති. Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh là người hay gièm pha, là người hay ganh đua, ... là người tật đố, là người keo kiệt, ... là người xảo trá, là người gian trá, ... là người cứng đầu, là người quá mạn, ... là người có ác dục, bị các ác dục chi phối, ... là người có tà kiến, thành tựu với quan điểm cực đoan, ... là người chấp thủ vào quan điểm của mình, là người nắm giữ một cách kiên cố, khó từ bỏ. Này Nigrodha, việc người tu khổ hạnh là người chấp thủ vào quan điểm của mình, là người nắm giữ một cách kiên cố, khó từ bỏ, này Nigrodha, đây cũng là sự uế nhiễm của người tu khổ hạnh. ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, නිග්‍රොධ, යදිමෙ තපොජිගුච්ඡා උපක්කිලෙසා වා අනුපක්කිලෙසා වා’’ති? ‘‘අද්ධා ඛො ඉමෙ, භන්තෙ, තපොජිගුච්ඡා උපක්කිලෙසා, නො අනුපක්කිලෙසා. ඨානං ඛො පනෙතං, භන්තෙ, විජ්ජති යං ඉධෙකච්චො තපස්සී සබ්බෙහෙව ඉමෙහි උපක්කිලෙසෙහි සමන්නාගතො අස්ස; කො පන වාදො අඤ්ඤතරඤ්ඤතරෙනා’’ති. Này Nigrodha, ngươi nghĩ thế nào về điều này, những điều ghê tởm trong khổ hạnh này là uế nhiễm hay không phải là uế nhiễm?" "Bạch Thế Tôn, chắc chắn những điều ghê tởm trong khổ hạnh này là uế nhiễm, không phải là không uế nhiễm. Bạch Thế Tôn, có trường hợp này, ở đây có người tu khổ hạnh thành tựu với tất cả những uế nhiễm này; huống nữa là với một vài uế nhiễm trong số đó." පරිසුද්ධපපටිකප්පත්තකථා Lời thuyết giảng về sự thanh tịnh tương tự như vỏ cây 64. ‘‘ඉධ, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා න අත්තමනො හොති න පරිපුණ්ණසඞ්කප්පො. යම්පි, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා න අත්තමනො හොති න පරිපුණ්ණසඞ්කප්පො. එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති. 64. Này Nigrodha, ở đây, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, do khổ hạnh ấy, vị ấy không hoan hỷ, không có ý nghĩ rằng mình đã viên mãn. Này Nigrodha, việc người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, và do khổ hạnh ấy, vị ấy không hoan hỷ, không có ý nghĩ rằng mình đã viên mãn, như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා න අත්තානුක්කංසෙති න පරං වම්භෙති…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති. Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, do khổ hạnh ấy, vị ấy không tán dương mình, không chê bai người khác... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා න මජ්ජති න මුච්ඡති න පමාදමාපජ්ජති…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති. Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, do khổ hạnh ấy, vị ấy không say sưa, không mê muội, không rơi vào sự dễ duôi... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó. 65. ‘‘පුන [Pg.38] චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා ලාභසක්කාරසිලොකං අභිනිබ්බත්තෙති, සො තෙන ලාභසක්කාරසිලොකෙන න අත්තමනො හොති න පරිපුණ්ණසඞ්කප්පො…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති. 65. Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, do khổ hạnh ấy, vị ấy tạo ra được lợi lộc, sự cung kính, và danh tiếng. Do lợi lộc, sự cung kính, và danh tiếng ấy, vị ấy không hoan hỷ, không có ý nghĩ rằng mình đã viên mãn... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා ලාභසක්කාරසිලොකං අභිනිබ්බත්තෙති, සො තෙන ලාභසක්කාරසිලොකෙන න අත්තානුක්කංසෙති න පරං වම්භෙති…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති. Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, do khổ hạnh ấy, vị ấy tạo ra được lợi lộc, sự cung kính, và danh tiếng. Do lợi lộc, sự cung kính, và danh tiếng ấy, vị ấy không tán dương mình, không chê bai người khác... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තපං සමාදියති, සො තෙන තපසා ලාභසක්කාරසිලොකං අභිනිබ්බත්තෙති, සො තෙන ලාභසක්කාරසිලොකෙන න මජ්ජති න මුච්ඡති න පමාදමාපජ්ජති…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති. Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh thực hành khổ hạnh, do khổ hạnh ấy, vị ấy tạo ra được lợi lộc, sự cung kính, và danh tiếng. Do lợi lộc, sự cung kính, và danh tiếng ấy, vị ấy không say sưa, không mê muội, không rơi vào sự dễ duôi... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó. 66. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී භොජනෙසු න වොදාසං ආපජ්ජති – ‘ඉදං මෙ ඛමති, ඉදං මෙ නක්ඛමතී’ති. සො යඤ්ච ඛ්වස්ස නක්ඛමති, තං අනපෙක්ඛො පජහති. යං පනස්ස ඛමති, තං අගධිතො අමුච්ඡිතො අනජ්ඣාපන්නො ආදීනවදස්සාවී නිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජති…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති. 66. Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh không phân biệt trong các món ăn rằng: ‘Món này tôi thích, món này tôi không thích.’ Vị ấy từ bỏ món mà mình không thích một cách không luyến tiếc. Còn món mà mình thích, vị ấy thọ dụng không tham đắm, không mê muội, không dính mắc, thấy được sự nguy hại, có trí tuệ về sự xuất ly... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී න තපං සමාදියති ලාභසක්කාරසිලොකනිකන්තිහෙතු – ‘සක්කරිස්සන්ති මං රාජානො රාජමහාමත්තා ඛත්තියා බ්‍රාහ්මණා ගහපතිකා තිත්ථියා’ති…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති. Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh không thực hành khổ hạnh vì lý do ưa thích lợi lộc, sự cung kính, và danh tiếng, với ý nghĩ rằng: ‘Các vị vua, các vị đại thần, các vị Sát-đế-lỵ, các vị Bà-la-môn, các vị gia chủ, các người theo ngoại đạo sẽ cung kính ta’... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó. 67. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී අඤ්ඤතරං සමණං වා බ්‍රාහ්මණං වා නාපසාදෙතා හොති – ‘කිං පනායං සම්බහුලාජීවො සබ්බං සංභක්ඛෙති. සෙය්‍යථිදං – මූලබීජං ඛන්ධබීජං ඵළුබීජං අග්ගබීජං බීජබීජමෙව පඤ්චමං, අසනිවිචක්කං දන්තකූටං, සමණප්පවාදෙනා’ති…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති. 67. Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh không phải là người hay chỉ trích một vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác rằng: ‘Tại sao vị này có sinh kế đa dạng lại ăn tất cả mọi thứ? Cụ thể là: hạt giống từ rễ, hạt giống từ thân, hạt giống từ đốt, hạt giống từ ngọn, và thứ năm là chính hạt giống. Răng như búa sét, chỉ là danh xưng Sa-môn mà thôi’... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී පස්සති අඤ්ඤතරං සමණං වා බ්‍රාහ්මණං වා කුලෙසු සක්කරියමානං ගරු කරියමානං මානියමානං පූජියමානං. දිස්වා තස්ස න එවං [Pg.39] හොති – ‘ඉමඤ්හි නාම සම්බහුලාජීවං කුලෙසු සක්කරොන්ති ගරුං කරොන්ති මානෙන්ති පූජෙන්ති. මං පන තපස්සිං ලූඛාජීවිං කුලෙසු න සක්කරොන්ති න ගරුං කරොන්ති න මානෙන්ති න පූජෙන්තී’ති, ඉති සො ඉස්සාමච්ඡරියං කුලෙසු නුප්පාදෙතා හොති…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති. Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh thấy một vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác được các gia đình cung kính, tôn trọng, quý mến, cúng dường. Sau khi thấy, vị ấy không khởi lên ý nghĩ rằng: ‘Vị này có sinh kế đa dạng mà được các gia đình cung kính, tôn trọng, quý mến, cúng dường. Còn ta, một người tu khổ hạnh, sống đạm bạc, lại không được các gia đình cung kính, tôn trọng, quý mến, cúng dường.’ Như vậy, vị ấy không phải là người khởi lên lòng ganh tỵ và keo kiệt đối với các gia đình... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó. 68. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී න ආපාථකනිසාදී හොති…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති. 68. Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh không phải là người ngồi ở nơi dễ thấy... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී න අත්තානං අදස්සයමානො කුලෙසු චරති – ‘ඉදම්පි මෙ තපස්මිං, ඉදම්පි මෙ තපස්මි’න්ති…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති. Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh không đi lại giữa các gia đình trong khi phô trương bản thân rằng: ‘Đây cũng là khổ hạnh của tôi, đây cũng là khổ hạnh của tôi’... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී න කඤ්චිදෙව පටිච්ඡන්නං සෙවති, සො – ‘ඛමති තෙ ඉද’න්ති පුට්ඨො සමානො අක්ඛමමානං ආහ – ‘නක්ඛමතී’ති. ඛමමානං ආහ – ‘ඛමතී’ති. ඉති සො සම්පජානමුසා න භාසිතා හොති…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති. Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh không thực hành bất cứ điều gì một cách che giấu. Khi được hỏi: ‘Ông có thích điều này không?’, nếu không thích, vị ấy nói: ‘Không thích.’ Nếu thích, vị ấy nói: ‘Thích.’ Như vậy, vị ấy không phải là người cố ý nói dối... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී තථාගතස්ස වා තථාගතසාවකස්ස වා ධම්මං දෙසෙන්තස්ස සන්තංයෙව පරියායං අනුඤ්ඤෙය්‍යං අනුජානාති…පෙ… එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති. Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh, khi Như Lai hoặc đệ tử của Như Lai đang thuyết Pháp, vị ấy thừa nhận những điểm đáng tán thán đúng như thật... như vậy vị ấy được thanh tịnh ở mức độ đó. 69. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී අක්කොධනො හොති අනුපනාහී. යම්පි, නිග්‍රොධ, තපස්සී අක්කොධනො හොති අනුපනාහී එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති. 69. Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh không phẫn nộ, không ôm hận. Này Nigrodha, do vì người tu khổ hạnh không phẫn nộ, không ôm hận, như vậy vị ấy được thanh tịnh ở trong trường hợp ấy. ‘‘පුන චපරං, නිග්‍රොධ, තපස්සී අමක්ඛී හොති අපළාසී…පෙ… අනිස්සුකී හොති අමච්ඡරී… අසඨො හොති අමායාවී… අත්ථද්ධො හොති අනතිමානී… න පාපිච්ඡො හොති න පාපිකානං ඉච්ඡානං වසං ගතො… න මිච්ඡාදිට්ඨිකො හොති න අන්තග්ගාහිකාය දිට්ඨියා සමන්නාගතො… න සන්දිට්ඨිපරාමාසී හොති න ආධානග්ගාහී සුප්පටිනිස්සග්ගී. යම්පි, නිග්‍රොධ, තපස්සී න සන්දිට්ඨිපරාමාසී හොති න ආධානග්ගාහී සුප්පටිනිස්සග්ගී. එවං සො තස්මිං ඨානෙ පරිසුද්ධො හොති. Này Nigrodha, lại nữa, người tu khổ hạnh không gièm pha, không ganh tị, ... cho đến ... không tật đố, không xan tham, ... không xảo trá, không lừa đảo, ... không ngoan cố, không quá mạn, ... không có ác dục, không bị các ác dục chi phối, ... không có tà kiến, không đi đến kết luận cực đoan, ... không cố chấp vào tà kiến của mình, không phải là người nắm giữ một cách cứng nhắc, mà là người dễ từ bỏ. Này Nigrodha, do vì người tu khổ hạnh không cố chấp vào tà kiến của mình, không phải là người nắm giữ một cách cứng nhắc, mà là người dễ từ bỏ. Như vậy vị ấy được thanh tịnh ở trong trường hợp ấy. ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, නිග්‍රොධ, යදි එවං සන්තෙ තපොජිගුච්ඡා පරිසුද්ධා වා හොති අපරිසුද්ධා වා’’ති? ‘‘අද්ධා ඛො, භන්තෙ, එවං සන්තෙ තපොජිගුච්ඡා පරිසුද්ධා [Pg.40] හොති නො අපරිසුද්ධා, අග්ගප්පත්තා ච සාරප්පත්තා චා’’ති. ‘‘න ඛො, නිග්‍රොධ, එත්තාවතා තපොජිගුච්ඡා අග්ගප්පත්තා ච හොති සාරප්පත්තා ච; අපි ච ඛො පපටිකප්පත්තා හොතී’’ති. Này Nigrodha, ngươi nghĩ thế nào về điều này? Nếu như vậy, pháp môn khổ hạnh là thanh tịnh hay không thanh tịnh?" "Bạch Thế Tôn, chắc chắn rằng, nếu như vậy, pháp môn khổ hạnh là thanh tịnh, không phải không thanh tịnh, đã đạt đến tột đỉnh và đã đạt đến cốt lõi." "Này Nigrodha, chừng ấy chưa đủ để pháp môn khổ hạnh đạt đến tột đỉnh và đạt đến cốt lõi; mà chỉ mới đạt đến lớp vỏ cây bên ngoài mà thôi." පරිසුද්ධතචප්පත්තකථා Câu chuyện về sự thanh tịnh đạt đến lớp vỏ cây 70. ‘‘කිත්තාවතා පන, භන්තෙ, තපොජිගුච්ඡා අග්ගප්පත්තා ච හොති සාරප්පත්තා ච? සාධු මෙ, භන්තෙ, භගවා තපොජිගුච්ඡාය අග්ගඤ්ඤෙව පාපෙතු, සාරඤ්ඤෙව පාපෙතූ’’ති. ‘‘ඉධ, නිග්‍රොධ, තපස්සී චාතුයාමසංවරසංවුතො හොති. කථඤ්ච, නිග්‍රොධ, තපස්සී චාතුයාමසංවරසංවුතො හොති? ඉධ, නිග්‍රොධ, තපස්සී න පාණං අතිපාතෙති, න පාණං අතිපාතයති, න පාණමතිපාතයතො සමනුඤ්ඤො හොති. න අදින්නං ආදියති, න අදින්නං ආදියාපෙති, න අදින්නං ආදියතො සමනුඤ්ඤො හොති. න මුසා භණති, න මුසා භණාපෙති, න මුසා භණතො සමනුඤ්ඤො හොති. න භාවිතමාසීසති, න භාවිතමාසීසාපෙති, න භාවිතමාසීසතො සමනුඤ්ඤො හොති. එවං ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සී චාතුයාමසංවරසංවුතො හොති. 70. "Bạch Thế Tôn, đến mức độ nào thì pháp môn khổ hạnh đạt đến tột đỉnh và đạt đến cốt lõi? Bạch Thế Tôn, mong thay Thế Tôn hãy làm cho pháp môn khổ hạnh của con đạt đến tột đỉnh, đạt đến cốt lõi." "Này Nigrodha, ở đây, người tu khổ hạnh được hộ trì bởi bốn sự phòng hộ. Và này Nigrodha, thế nào là người tu khổ hạnh được hộ trì bởi bốn sự phòng hộ? Này Nigrodha, ở đây, người tu khổ hạnh không sát sanh, không bảo người khác sát sanh, không đồng tình với người sát sanh. Không lấy của không cho, không bảo người khác lấy của không cho, không đồng tình với người lấy của không cho. Không nói dối, không bảo người khác nói dối, không đồng tình với người nói dối. Không hưởng thụ dục lạc, không bảo người khác hưởng thụ dục lạc, không đồng tình với người hưởng thụ dục lạc. Này Nigrodha, như vậy là người tu khổ hạnh được hộ trì bởi bốn sự phòng hộ. ‘‘යතො ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සී චාතුයාමසංවරසංවුතො හොති, අදුං චස්ස හොති තපස්සිතාය. සො අභිහරති නො හීනායාවත්තති. සො විවිත්තං සෙනාසනං භජති අරඤ්ඤං රුක්ඛමූලං පබ්බතං කන්දරං ගිරිගුහං සුසානං වනපත්ථං අබ්භොකාසං පලාලපුඤ්ජං. සො පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතප්පටික්කන්තො නිසීදති පල්ලඞ්කං ආභුජිත්වා උජුං කායං පණිධාය පරිමුඛං සතිං උපට්ඨපෙත්වා. සො අභිජ්ඣං ලොකෙ පහාය විගතාභිජ්ඣෙන චෙතසා විහරති, අභිජ්ඣාය චිත්තං පරිසොධෙති. බ්‍යාපාදප්පදොසං පහාය අබ්‍යාපන්නචිත්තො විහරති සබ්බපාණභූතහිතානුකම්පී, බ්‍යාපාදප්පදොසා චිත්තං පරිසොධෙති. ථිනමිද්ධං පහාය විගතථිනමිද්ධො විහරති ආලොකසඤ්ඤී සතො සම්පජානො, ථිනමිද්ධා චිත්තං පරිසොධෙති. උද්ධච්චකුක්කුච්චං පහාය අනුද්ධතො විහරති අජ්ඣත්තං වූපසන්තචිත්තො, උද්ධච්චකුක්කුච්චා චිත්තං පරිසොධෙති. විචිකිච්ඡං පහාය තිණ්ණවිචිකිච්ඡො විහරති අකථංකථී කුසලෙසු ධම්මෙසු, විචිකිච්ඡාය චිත්තං පරිසොධෙති. Này Nigrodha, khi người tu khổ hạnh được hộ trì bởi bốn sự phòng hộ, đây là khổ hạnh của vị ấy. Vị ấy tiến tới, không lui sụt về đời sống thấp kém. Vị ấy tìm đến một nơi trú ngụ vắng vẻ: khu rừng, gốc cây, khe núi, hang đá, hang động, bãi tha ma, lùm cây rậm, ngoài trời, đống rơm. Sau bữa ăn, sau khi đi khất thực về, vị ấy ngồi xuống, xếp bằng, giữ thân thẳng, và an trú chánh niệm trước mặt. Vị ấy từ bỏ tham ái ở đời, sống với tâm thoát khỏi tham ái, gột sạch tâm khỏi tham ái. Từ bỏ sân hận, vị ấy sống với tâm không sân hận, có lòng thương tưởng đến lợi ích của tất cả chúng sanh, gột sạch tâm khỏi sân hận. Từ bỏ hôn trầm thụy miên, vị ấy sống thoát khỏi hôn trầm thụy miên, với tưởng về ánh sáng, chánh niệm, tỉnh giác, gột sạch tâm khỏi hôn trầm thụy miên. Từ bỏ trạo cử hối quá, vị ấy sống không trạo cử, với tâm an tịnh nội tại, gột sạch tâm khỏi trạo cử hối quá. Từ bỏ hoài nghi, vị ấy sống vượt qua hoài nghi, không còn phân vân đối với các thiện pháp, gột sạch tâm khỏi hoài nghi. 71. ‘‘සො [Pg.41] ඉමෙ පඤ්ච නීවරණෙ පහාය චෙතසො උපක්කිලෙසෙ පඤ්ඤාය දුබ්බලීකරණෙ මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහරති. තථා දුතියං. තථා තතියං. තථා චතුත්ථං. ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ජෙන ඵරිත්වා විහරති. කරුණාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… මුදිතාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහරති. තථා දුතියං. තථා තතියං. තථා චතුත්ථං. ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ජෙන ඵරිත්වා විහරති. 71. Vị ấy, sau khi từ bỏ năm triền cái này là những cấu uế của tâm, làm trí tuệ suy yếu, liền an trú, biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ. Cũng vậy phương thứ hai. Cũng vậy phương thứ ba. Cũng vậy phương thứ tư. Như vậy, trên, dưới, ngang, khắp tất cả, cùng khắp thế giới, vị ấy an trú, biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại, đáo đại, vô lượng, không hận, không sân. Với tâm câu hữu với bi... cho đến... với tâm câu hữu với hỷ... cho đến... với tâm câu hữu với xả, vị ấy an trú, biến mãn một phương. Cũng vậy phương thứ hai. Cũng vậy phương thứ ba. Cũng vậy phương thứ tư. Như vậy, trên, dưới, ngang, khắp tất cả, cùng khắp thế giới, vị ấy an trú, biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, đáo đại, vô lượng, không hận, không sân. ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, නිග්‍රොධ. යදි එවං සන්තෙ තපොජිගුච්ඡා පරිසුද්ධා වා හොති අපරිසුද්ධා වා’’ති? ‘‘අද්ධා ඛො, භන්තෙ, එවං සන්තෙ තපොජිගුච්ඡා පරිසුද්ධා හොති නො අපරිසුද්ධා, අග්ගප්පත්තා ච සාරප්පත්තා චා’’ති. ‘‘න ඛො, නිග්‍රොධ, එත්තාවතා තපොජිගුච්ඡා අග්ගප්පත්තා ච හොති සාරප්පත්තා ච; අපි ච ඛො තචප්පත්තා හොතී’’ති. Này Nigrodha, ngươi nghĩ thế nào về điều này? Nếu như vậy, pháp môn khổ hạnh là thanh tịnh hay không thanh tịnh?" "Bạch Thế Tôn, chắc chắn rằng, nếu như vậy, pháp môn khổ hạnh là thanh tịnh, không phải không thanh tịnh, đã đạt đến tột đỉnh và đã đạt đến cốt lõi." "Này Nigrodha, chừng ấy chưa đủ để pháp môn khổ hạnh đạt đến tột đỉnh và đạt đến cốt lõi; mà chỉ mới đạt đến lớp vỏ cây mà thôi." පරිසුද්ධඵෙග්ගුප්පත්තකථා Câu chuyện về sự thanh tịnh đạt đến lớp giác cây 72. ‘‘කිත්තාවතා පන, භන්තෙ, තපොජිගුච්ඡා අග්ගප්පත්තා ච හොති සාරප්පත්තා ච? සාධු මෙ, භන්තෙ, භගවා තපොජිගුච්ඡාය අග්ගඤ්ඤෙව පාපෙතු, සාරඤ්ඤෙව පාපෙතූ’’ති. ‘‘ඉධ, නිග්‍රොධ, තපස්සී චාතුයාමසංවරසංවුතො හොති. කථඤ්ච, නිග්‍රොධ, තපස්සී චාතුයාමසංවරසංවුතො හොති…පෙ… යතො ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සී චාතුයාමසංවරසංවුතො හොති, අදුං චස්ස හොති තපස්සිතාය. සො අභිහරති නො හීනායාවත්තති. සො විවිත්තං සෙනාසනං භජති…පෙ… සො ඉමෙ පඤ්ච නීවරණෙ පහාය චෙතසො උපක්කිලෙසෙ පඤ්ඤාය දුබ්බලීකරණෙ මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… කරුණාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… මුදිතාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ජෙන ඵරිත්වා විහරති. සො අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති සෙය්‍යථිදං – එකම්පි ජාතිං ද්වෙපි ජාතියො තිස්සොපි ජාතියො චතස්සොපි ජාතියො පඤ්චපි ජාතියො දසපි ජාතියො වීසම්පි ජාතියො තිංසම්පි ජාතියො චත්තාලීසම්පි [Pg.42] ජාතියො පඤ්ඤාසම්පි ජාතියො ජාතිසතම්පි ජාතිසහස්සම්පි ජාතිසතසහස්සම්පි අනෙකෙපි සංවට්ටකප්පෙ අනෙකෙපි විවට්ටකප්පෙ අනෙකෙපි සංවට්ටවිවට්ටකප්පෙ – ‘අමුත්‍රාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො අමුත්‍ර උදපාදිං, තත්‍රාපාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො ඉධූපපන්නො’ති. ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. 72. “Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì sự chán ghét khổ hạnh đạt đến mức cao tột và đạt đến cốt lõi? Lành thay, bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn hãy chỉ dạy cho con về sự chán ghét khổ hạnh để đạt đến mức cao tột, để đạt đến cốt lõi.” “Này Nigrodha, ở đây, vị khổ hạnh được hộ trì bởi bốn sự phòng hộ. Và này Nigrodha, thế nào là vị khổ hạnh được hộ trì bởi bốn sự phòng hộ? ... Này Nigrodha, khi vị khổ hạnh được hộ trì bởi bốn sự phòng hộ, điều này là do sự khổ hạnh của vị ấy. Vị ấy tiến tới, không lui sụt về đời sống thấp hèn. Vị ấy tìm đến trú xứ vắng vẻ... Vị ấy, sau khi từ bỏ năm triền cái này, là những cấu uế của tâm, làm trí tuệ suy yếu, an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ... với tâm câu hữu với bi... với tâm câu hữu với hỷ... với tâm câu hữu với xả, quảng đại, đại hành, vô lượng, không sân hận, không ác ý. Vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ, như là: một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều kiếp hoại, nhiều kiếp thành, nhiều kiếp thành hoại – ‘Ở nơi kia, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, dung sắc như thế này, thức ăn như thế này, cảm thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ như thế này. Sau khi chết ở nơi đó, ta sanh ra ở nơi kia. Ở đó, ta cũng có tên như thế này, dòng họ như thế này, dung sắc như thế này, thức ăn như thế này, cảm thọ khổ lạc như thế này, tuổi thọ như thế này. Sau khi chết ở nơi đó, ta sanh ra ở đây.’ Như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ cùng với các tướng trạng và chi tiết.” ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, නිග්‍රොධ, යදි එවං සන්තෙ තපොජිගුච්ඡා පරිසුද්ධා වා හොති අපරිසුද්ධා වා’’ති? ‘‘අද්ධා ඛො, භන්තෙ, එවං සන්තෙ තපොජිගුච්ඡා පරිසුද්ධා හොති, නො අපරිසුද්ධා, අග්ගප්පත්තා ච සාරප්පත්තා චා’’ති. ‘‘න ඛො, නිග්‍රොධ, එත්තාවතා තපොජිගුච්ඡා අග්ගප්පත්තා ච හොති සාරප්පත්තා ච; අපි ච ඛො ඵෙග්ගුප්පත්තා හොතී’’ති. “Này Nigrodha, ngươi nghĩ thế nào về điều này? Nếu được như vậy, sự chán ghét khổ hạnh là thanh tịnh hay không thanh tịnh?” “Bạch Thế Tôn, chắc chắn rằng nếu được như vậy, sự chán ghét khổ hạnh là thanh tịnh, không phải không thanh tịnh, và đã đạt đến mức cao tột, đã đạt đến cốt lõi.” “Này Nigrodha, chỉ với chừng ấy, sự chán ghét khổ hạnh chưa đạt đến mức cao tột, chưa đạt đến cốt lõi; mà chỉ mới đạt đến phần vỏ cây mà thôi.” පරිසුද්ධඅග්ගප්පත්තසාරප්පත්තකථා Bàn về sự thanh tịnh, đạt đến mức cao tột và cốt lõi. 73. ‘‘කිත්තාවතා පන, භන්තෙ, තපොජිගුච්ඡා අග්ගප්පත්තා ච හොති සාරප්පත්තා ච? සාධු මෙ, භන්තෙ, භගවා තපොජිගුච්ඡාය අග්ගඤ්ඤෙව පාපෙතු, සාරඤ්ඤෙව පාපෙතූ’’ති. ‘‘ඉධ, නිග්‍රොධ, තපස්සී චාතුයාමසංවරසංවුතො හොති. කථඤ්ච, නිග්‍රොධ, තපස්සී චාතුයාමසංවරසංවුතො හොති…පෙ… යතො ඛො, නිග්‍රොධ, තපස්සී චාතුයාමසංවරසංවුතො හොති, අදුං චස්ස හොති තපස්සිතාය. සො අභිහරති නො හීනායාවත්තති. සො විවිත්තං සෙනාසනං භජති…පෙ… සො ඉමෙ පඤ්ච නීවරණෙ පහාය චෙතසො උපක්කිලෙසෙ පඤ්ඤාය දුබ්බලීකරණෙ මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ජෙන ඵරිත්වා විහරති. සො අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. සෙය්‍යථිදං – එකම්පි ජාතිං ද්වෙපි ජාතියො තිස්සොපි ජාතියො චතස්සොපි ජාතියො පඤ්චපි ජාතියො…පෙ… ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. සො දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සති චවමානෙ උපපජ්ජමානෙ හීනෙ පණීතෙ සුවණ්ණෙ දුබ්බණ්ණෙ සුගතෙ දුග්ගතෙ, යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානාති – ‘ඉමෙ වත භොන්තො සත්තා කායදුච්චරිතෙන [Pg.43] සමන්නාගතා වචීදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා මනොදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා අරියානං උපවාදකා මිච්ඡාදිට්ඨිකා මිච්ඡාදිට්ඨිකම්මසමාදානා. තෙ කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපන්නා. ඉමෙ වා පන භොන්තො සත්තා කායසුචරිතෙන සමන්නාගතා වචීසුචරිතෙන සමන්නාගතා මනොසුචරිතෙන සමන්නාගතා අරියානං අනුපවාදකා සම්මාදිට්ඨිකා සම්මාදිට්ඨිකම්මසමාදානා. තෙ කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපන්නා’ති. ඉති දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සති චවමානෙ උපපජ්ජමානෙ හීනෙ පණීතෙ සුවණ්ණෙ දුබ්බණ්ණෙ සුගතෙ දුග්ගතෙ, යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානාති. 73. “Bạch Thế Tôn, cho đến mức độ nào thì sự chán ghét khổ hạnh đạt đến mức cao tột và đạt đến cốt lõi? Lành thay, bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn hãy chỉ dạy cho con về sự chán ghét khổ hạnh để đạt đến mức cao tột, để đạt đến cốt lõi.” “Này Nigrodha, ở đây, vị khổ hạnh được hộ trì bởi bốn sự phòng hộ. Và này Nigrodha, thế nào là vị khổ hạnh được hộ trì bởi bốn sự phòng hộ? ... Này Nigrodha, khi vị khổ hạnh được hộ trì bởi bốn sự phòng hộ, điều này là do sự khổ hạnh của vị ấy. Vị ấy tiến tới, không lui sụt về đời sống thấp hèn. Vị ấy tìm đến trú xứ vắng vẻ... Vị ấy, sau khi từ bỏ năm triền cái này, là những cấu uế của tâm, làm trí tuệ suy yếu, an trú biến mãn với tâm câu hữu với từ... với tâm câu hữu với xả, quảng đại, đại hành, vô lượng, không sân hận, không ác ý. Vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ, như là: một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời... Như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ cùng với các tướng trạng và chi tiết. Với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, vị ấy thấy các chúng sanh đang chết, đang sanh, hạ liệt, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, thiện thú, ác thú; vị ấy biết rõ các chúng sanh tùy theo nghiệp của họ: ‘Chư vị hiền giả, các chúng sanh này đã thành tựu thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành, phỉ báng các bậc Thánh, có tà kiến, chấp thủ các nghiệp tà kiến. Sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Còn chư vị hiền giả, các chúng sanh này đã thành tựu thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành, không phỉ báng các bậc Thánh, có chánh kiến, chấp thủ các nghiệp chánh kiến. Sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào thiện thú, thiên giới.’ Như vậy, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, vị ấy thấy các chúng sanh đang chết, đang sanh, hạ liệt, cao sang, xinh đẹp, xấu xí, thiện thú, ác thú; vị ấy biết rõ các chúng sanh tùy theo nghiệp của họ.” ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, නිග්‍රොධ, යදි එවං සන්තෙ තපොජිගුච්ඡා පරිසුද්ධා වා හොති අපරිසුද්ධා වා’’ති? ‘‘අද්ධා ඛො, භන්තෙ, එවං සන්තෙ තපොජිගුච්ඡා පරිසුද්ධා හොති නො අපරිසුද්ධා, අග්ගප්පත්තා ච සාරප්පත්තා චා’’ති. “Này Nigrodha, ngươi nghĩ thế nào về điều này? Nếu được như vậy, sự chán ghét khổ hạnh là thanh tịnh hay không thanh tịnh?” “Bạch Thế Tôn, chắc chắn rằng nếu được như vậy, sự chán ghét khổ hạnh là thanh tịnh, không phải không thanh tịnh, và đã đạt đến mức cao tột, đã đạt đến cốt lõi.” 74. ‘‘එත්තාවතා ඛො, නිග්‍රොධ, තපොජිගුච්ඡා අග්ගප්පත්තා ච හොති සාරප්පත්තා ච. ඉති ඛො, නිග්‍රොධ, යං මං ත්වං අවචාසි – ‘කො නාම සො, භන්තෙ, භගවතො ධම්මො, යෙන භගවා සාවකෙ විනෙති, යෙන භගවතා සාවකා විනීතා අස්සාසප්පත්තා පටිජානන්ති අජ්ඣාසයං ආදිබ්‍රහ්මචරිය’න්ති. ඉති ඛො තං, නිග්‍රොධ, ඨානං උත්තරිතරඤ්ච පණීතතරඤ්ච, යෙනාහං සාවකෙ විනෙමි, යෙන මයා සාවකා විනීතා අස්සාසප්පත්තා පටිජානන්ති අජ්ඣාසයං ආදිබ්‍රහ්මචරිය’’න්ති. 74. “Này Nigrodha, chỉ với chừng ấy, sự chán ghét khổ hạnh mới đạt đến mức cao tột và đạt đến cốt lõi. Và này Nigrodha, về điều ngươi đã hỏi Ta: ‘Bạch Thế Tôn, pháp nào của Thế Tôn mà Thế Tôn dùng để huấn luyện các đệ tử, và nhờ đó các đệ tử được Thế Tôn huấn luyện, đã đạt được sự an ổn, tuyên bố về mục đích của phạm hạnh căn bản?’ Này Nigrodha, pháp ấy, mà Ta dùng để huấn luyện các đệ tử, và nhờ đó các đệ tử của Ta được huấn luyện, đã đạt được sự an ổn, tuyên bố về mục đích của phạm hạnh căn bản, thì pháp ấy còn cao thượng hơn và vi diệu hơn nữa.” එවං වුත්තෙ, තෙ පරිබ්බාජකා උන්නාදිනො උච්චාසද්දමහාසද්දා අහෙසුං – ‘‘එත්ථ මයං අනස්සාම සාචරියකා, න මයං ඉතො භිය්‍යො උත්තරිතරං පජානාමා’’ති. Khi được nói như vậy, các du sĩ ấy la ó, làm ồn ào, la hét lớn tiếng: – ‘Cả thầy lẫn trò chúng ta đều bị thất bại ở đây rồi! Chúng ta không biết được pháp nào cao thượng hơn, thù thắng hơn pháp này!’ නිග්‍රොධස්ස පජ්ඣායනං Sự bối rối của Nigrodha 75. යදා අඤ්ඤාසි සන්ධානො ගහපති – ‘‘අඤ්ඤදත්ථු ඛො දානිමෙ අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා භගවතො භාසිතං සුස්සූසන්ති, සොතං ඔදහන්ති, අඤ්ඤාචිත්තං උපට්ඨාපෙන්තී’’ති. අථ නිග්‍රොධං පරිබ්බාජකං එතදවොච [Pg.44] – ‘‘ඉති ඛො, භන්තෙ නිග්‍රොධ, යං මං ත්වං අවචාසි – ‘යග්ඝෙ, ගහපති, ජානෙය්‍යාසි, කෙන සමණො ගොතමො සද්ධිං සල්ලපති, කෙන සාකච්ඡං සමාපජ්ජති, කෙන පඤ්ඤාවෙය්‍යත්තියං සමාපජ්ජති, සුඤ්ඤාගාරහතා සමණස්ස ගොතමස්ස පඤ්ඤා, අපරිසාවචරො සමණො ගොතමො නාලං සල්ලාපාය, සො අන්තමන්තානෙව සෙවති; සෙය්‍යථාපි නාම ගොකාණා පරියන්තචාරිනී අන්තමන්තානෙව සෙවති. එවමෙව සුඤ්ඤාගාරහතා සමණස්ස ගොතමස්ස පඤ්ඤා, අපරිසාවචරො සමණො ගොතමො නාලං සල්ලාපාය; සො අන්තමන්තානෙව සෙවති; ඉඞ්ඝ, ගහපති, සමණො ගොතමො ඉමං පරිසං ආගච්ඡෙය්‍ය, එකපඤ්හෙනෙව නං සංසාදෙය්‍යාම, තුච්ඡකුම්භීව නං මඤ්ඤෙ ඔරොධෙය්‍යාමා’ති. අයං ඛො සො, භන්තෙ, භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො ඉධානුප්පත්තො, අපරිසාවචරං පන නං කරොථ, ගොකාණං පරියන්තචාරිනිං කරොථ, එකපඤ්හෙනෙව නං සංසාදෙථ, තුච්ඡකුම්භීව නං ඔරොධෙථා’’ති. එවං වුත්තෙ, නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො තුණ්හීභූතො මඞ්කුභූතො පත්තක්ඛන්ධො අධොමුඛො පජ්ඣායන්තො අප්පටිභානො නිසීදි. 75. Khi gia chủ Sandhāna biết rằng: “Nay, các du sĩ ngoại đạo này quả thực muốn nghe lời dạy của Thế Tôn, họ lắng tai nghe, họ chú tâm để hiểu.” Bấy giờ, ông nói với du sĩ Nigrodha điều này: “Thưa tôn giả Nigrodha, ngài đã nói với tôi rằng: ‘Này gia chủ, nên biết rằng, Sa-môn Gotama đàm luận với ai? Thảo luận với ai? Đạt được sự sáng suốt về trí tuệ với ai? Trí tuệ của Sa-môn Gotama đã bị hủy hoại bởi các trú xứ trống vắng. Sa-môn Gotama không quen với hội chúng, không có khả năng đàm luận, ông ta chỉ lui tới những nơi hẻo lánh. Ví như con bò cái chột mắt, chỉ đi lại ở ven rìa, chỉ lui tới những nơi ven rìa. Cũng vậy, trí tuệ của Sa-môn Gotama đã bị hủy hoại bởi các trú xứ trống vắng. Sa-môn Gotama không quen với hội chúng, không có khả năng đàm luận; ông ta chỉ lui tới những nơi hẻo lánh. Này gia chủ, nếu Sa-môn Gotama đến hội chúng này, chúng ta sẽ làm cho ông ta phải im lặng chỉ với một câu hỏi, tôi nghĩ rằng chúng ta sẽ dồn ép ông ta như dồn ép một cái bình rỗng.’ Thưa tôn giả, này là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, đã đến đây rồi. Vậy xin ngài hãy làm cho vị ấy thành người không quen với hội chúng đi, hãy làm cho vị ấy như con bò cái chột mắt chỉ đi lại ở ven rìa đi, hãy làm cho vị ấy phải im lặng chỉ với một câu hỏi đi, hãy dồn ép vị ấy như dồn ép một cái bình rỗng đi.” Khi được nói như vậy, du sĩ Nigrodha ngồi im lặng, bối rối, vai rũ xuống, cúi gằm mặt, trầm ngâm, không thể đối đáp. 76. අථ ඛො භගවා නිග්‍රොධං පරිබ්බාජකං තුණ්හීභූතං මඞ්කුභූතං පත්තක්ඛන්ධං අධොමුඛං පජ්ඣායන්තං අප්පටිභානං විදිත්වා නිග්‍රොධං පරිබ්බාජකං එතදවොච – ‘‘සච්චං කිර, නිග්‍රොධ, භාසිතා තෙ එසා වාචා’’ති? ‘‘සච්චං, භන්තෙ, භාසිතා මෙ එසා වාචා, යථාබාලෙන යථාමූළ්හෙන යථාඅකුසලෙනා’’ති. ‘‘තං කිං මඤ්ඤසි, නිග්‍රොධ. කින්ති තෙ සුතං පරිබ්බාජකානං වුඩ්ඪානං මහල්ලකානං ආචරියපාචරියානං භාසමානානං – ‘යෙ තෙ අහෙසුං අතීතමද්ධානං අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා, එවං සු තෙ භගවන්තො සංගම්ම සමාගම්ම උන්නාදිනො උච්චාසද්දමහාසද්දා අනෙකවිහිතං තිරච්ඡානකථං අනුයුත්තා විහරන්ති. සෙය්‍යථිදං – රාජකථං චොරකථං…පෙ… ඉතිභවාභවකථං ඉති වා. සෙය්‍යථාපි ත්වං එතරහි සාචරියකො. උදාහු, එවං සු තෙ භගවන්තො අරඤ්ඤවනපත්ථානි පන්තානි සෙනාසනානි පටිසෙවන්ති අප්පසද්දානි අප්පනිග්ඝොසානි විජනවාතානි මනුස්සරාහස්සෙය්‍යකානි පටිසල්ලානසාරුප්පානි, සෙය්‍යථාපාහං එතරහී’ති. 76. Bấy giờ, Thế Tôn, khi biết du sĩ Nigrodha đang ngồi im lặng, bối rối, vai rũ xuống, cúi gằm mặt, trầm ngâm, không thể đối đáp, đã nói với du sĩ Nigrodha điều này: “Này Nigrodha, có thật là ngươi đã nói những lời ấy không?” “Bạch Thế Tôn, thật vậy, con đã nói những lời ấy, do sự ngu dại, do sự si mê, do sự bất thiện của con.” “Này Nigrodha, ngươi nghĩ thế nào? Ngươi đã nghe các du sĩ bậc trưởng thượng, cao niên, là thầy và thầy của các thầy, nói như thế nào: ‘Về những bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong thời quá khứ, có phải các vị Thế Tôn ấy, sau khi tụ tập, hội họp, đã trú bằng cách chuyên tâm vào các loại hý luận đa dạng, với tiếng la ó, ồn ào, la hét lớn tiếng, như là: chuyện vua, chuyện trộm cướp... cho đến... chuyện thịnh suy, giống như ngươi và các thầy của ngươi hiện nay không? Hay là các vị Thế Tôn ấy đã lui tới các trú xứ trong rừng, nơi hoang vắng, xa xôi, ít tiếng động, ít ồn ào, vắng người, kín đáo, thích hợp cho việc độc cư, giống như Ta hiện nay?’” ‘‘සුතං මෙතං, භන්තෙ. පරිබ්බාජකානං වුඩ්ඪානං මහල්ලකානං ආචරියපාචරියානං භාසමානානං – ‘යෙ තෙ අහෙසුං අතීතමද්ධානං අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා[Pg.45], න එවං සු තෙ භගවන්තො සංගම්ම සමාගම්ම උන්නාදිනො උච්චාසද්දමහාසද්දා අනෙකවිහිතං තිරච්ඡානකථං අනුයුත්තා විහරන්ති. සෙය්‍යථිදං – රාජකථං චොරකථං…පෙ… ඉතිභවාභවකථං ඉති වා, සෙය්‍යථාපාහං එතරහි සාචරියකො. එවං සු තෙ භගවන්තො අරඤ්ඤවනපත්ථානි පන්තානි සෙනාසනානි පටිසෙවන්ති අප්පසද්දානි අප්පනිග්ඝොසානි විජනවාතානි මනුස්සරාහස්සෙය්‍යකානි පටිසල්ලානසාරුප්පානි, සෙය්‍යථාපි භගවා එතරහී’’’ති. “Bạch Thế Tôn, con đã nghe các du sĩ bậc trưởng thượng, cao niên, là thầy và thầy của các thầy, nói rằng: ‘Về những bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong thời quá khứ, các vị Thế Tôn ấy đã không, sau khi tụ tập, hội họp, trú bằng cách chuyên tâm vào các loại hý luận đa dạng, với tiếng la ó, ồn ào, la hét lớn tiếng, như là: chuyện vua, chuyện trộm cướp... cho đến... chuyện thịnh suy, giống như con và các thầy của con hiện nay. Các vị Thế Tôn ấy đã lui tới các trú xứ trong rừng, nơi hoang vắng, xa xôi, ít tiếng động, ít ồn ào, vắng người, kín đáo, thích hợp cho việc độc cư, giống như Thế Tôn hiện nay.’” ‘‘තස්ස තෙ, නිග්‍රොධ, විඤ්ඤුස්ස සතො මහල්ලකස්ස න එතදහොසි – ‘බුද්ධො සො භගවා බොධාය ධම්මං දෙසෙති, දන්තො සො භගවා දමථාය ධම්මං දෙසෙති, සන්තො සො භගවා සමථාය ධම්මං දෙසෙති, තිණ්ණො සො භගවා තරණාය ධම්මං දෙසෙති, පරිනිබ්බුතො සො භගවා පරිනිබ්බානාය ධම්මං දෙසෙතී’’’ති? “Này Nigrodha, là một người có trí, một bậc cao niên, sao ngươi lại không có ý nghĩ này: ‘Thế Tôn là bậc Giác Ngộ, Ngài thuyết pháp vì sự giác ngộ; Thế Tôn là bậc đã được điều phục, Ngài thuyết pháp vì sự điều phục; Thế Tôn là bậc đã được tịch tịnh, Ngài thuyết pháp vì sự tịch tịnh; Thế Tôn là bậc đã vượt qua, Ngài thuyết pháp vì sự vượt qua; Thế Tôn là bậc đã đạt Niết-bàn, Ngài thuyết pháp vì sự chứng đạt Niết-bàn’?” බ්‍රහ්මචරියපරියොසානසච්ඡිකිරියා Sự chứng ngộ cứu cánh của phạm hạnh 77. එවං වුත්තෙ, නිග්‍රොධො පරිබ්බාජකො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අච්චයො මං, භන්තෙ, අච්චගමා යථාබාලං යථාමූළ්හං යථාඅකුසලං, ය්වාහං එවං භගවන්තං අවචාසිං. තස්ස මෙ, භන්තෙ, භගවා අච්චයං අච්චයතො පටිග්ගණ්හාතු ආයතිං සංවරායා’’ති. ‘‘තග්ඝ ත්වං, නිග්‍රොධ, අච්චයො අච්චගමා යථාබාලං යථාමූළ්හං යථාඅකුසලං, යො මං ත්වං එවං අවචාසි. යතො ච ඛො ත්වං, නිග්‍රොධ, අච්චයං අච්චයතො දිස්වා යථාධම්මං පටිකරොසි, තං තෙ මයං පටිග්ගණ්හාම. වුද්ධි හෙසා, නිග්‍රොධ, අරියස්ස විනයෙ, යො අච්චයං අච්චයතො දිස්වා යථාධම්මං පටිකරොති ආයතිං සංවරං ආපජ්ජති. අහං ඛො පන, නිග්‍රොධ, එවං වදාමි – 77. Khi được nói như vậy, du sĩ Nigrodha bạch với Thế Tôn: “Bạch Thế Tôn, lỗi lầm đã xâm chiếm con, do sự ngu dại, do sự si mê, do sự bất thiện, khi con đã nói về Thế Tôn như vậy. Bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy chấp nhận lỗi lầm của con là một lỗi lầm, để con có thể thu thúc trong tương lai.” “Chắc chắn vậy, này Nigrodha, lỗi lầm đã xâm chiếm ngươi, do sự ngu dại, do sự si mê, do sự bất thiện, khi ngươi đã nói về Ta như vậy. Và này Nigrodha, vì ngươi thấy lỗi lầm là lỗi lầm và sám hối đúng theo pháp, nên Ta chấp nhận lỗi lầm ấy của ngươi. Này Nigrodha, đây là sự tăng trưởng trong giới luật của bậc Thánh: người nào thấy lỗi lầm là lỗi lầm, sám hối đúng theo pháp, và thực hành sự thu thúc trong tương lai. Và này Nigrodha, Ta nói như sau: – ‘එතු විඤ්ඤූ පුරිසො අසඨො අමායාවී උජුජාතිකො, අහමනුසාසාමි අහං ධම්මං දෙසෙමි. යථානුසිට්ඨං තථා පටිපජ්ජමානො, යස්සත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදෙව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති, තදනුත්තරං බ්‍රහ්මචරියපරියොසානං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සති සත්තවස්සානි. තිට්ඨන්තු, නිග්‍රොධ, සත්ත වස්සානි. එතු විඤ්ඤූ පුරිසො අසඨො අමායාවී උජුජාතිකො, අහමනුසාසාමි අහං ධම්මං දෙසෙමි. යථානුසිට්ඨං තථා පටිපජ්ජමානො, යස්සත්ථාය කුලපුත්තා [Pg.46] සම්මදෙව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති, තදනුත්තරං බ්‍රහ්මචරියපරියොසානං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සති ඡ වස්සානි. පඤ්ච වස්සානි… චත්තාරි වස්සානි… තීණි වස්සානි… ද්වෙ වස්සානි… එකං වස්සං. තිට්ඨතු, නිග්‍රොධ, එකං වස්සං. එතු විඤ්ඤූ පුරිසො අසඨො අමායාවී උජුජාතිකො අහමනුසාසාමි අහං ධම්මං දෙසෙමි. යථානුසිට්ඨං තථා පටිපජ්ජමානො, යස්සත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදෙව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති, තදනුත්තරං බ්‍රහ්මචරියපරියොසානං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සති සත්ත මාසානි. තිට්ඨන්තු, නිග්‍රොධ, සත්ත මාසානි… ඡ මාසානි… පඤ්ච මාසානි … චත්තාරි මාසානි… තීණි මාසානි… ද්වෙ මාසානි… එකං මාසං… අඩ්ඪමාසං. තිට්ඨතු, නිග්‍රොධ, අඩ්ඪමාසො. එතු විඤ්ඤූ පුරිසො අසඨො අමායාවී උජුජාතිකො, අහමනුසාසාමි අහං ධම්මං දෙසෙමි. යථානුසිට්ඨං තථා පටිපජ්ජමානො, යස්සත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදෙව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති, තදනුත්තරං බ්‍රහ්මචරියපරියොසානං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සති සත්තාහං’. ‘Hãy để người có trí, không xảo trá, không gian dối, có bản tánh ngay thẳng đến đây, Ta sẽ giáo huấn, Ta sẽ thuyết Pháp. Vị ấy thực hành đúng theo lời giáo huấn, mục đích mà các thiện gia nam tử chân chánh từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia, là sự kết thúc vô thượng của phạm hạnh, vị ấy sẽ an trú sau khi tự mình chứng ngộ với thắng trí, làm cho chứng thực ngay trong hiện tại, trong vòng bảy năm. Này Nigrodha, hãy khoan nói đến bảy năm. Hãy để người có trí, không xảo trá, không gian dối, có bản tánh ngay thẳng đến đây, Ta sẽ giáo huấn, Ta sẽ thuyết Pháp. Vị ấy thực hành đúng theo lời giáo huấn, mục đích mà các thiện gia nam tử chân chánh từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia, là sự kết thúc vô thượng của phạm hạnh, vị ấy sẽ an trú sau khi tự mình chứng ngộ với thắng trí, làm cho chứng thực ngay trong hiện tại, trong vòng sáu năm. Năm năm… bốn năm… ba năm… hai năm… một năm. Này Nigrodha, hãy khoan nói đến một năm. Hãy để người có trí, không xảo trá, không gian dối, có bản tánh ngay thẳng đến đây, Ta sẽ giáo huấn, Ta sẽ thuyết Pháp. Vị ấy thực hành đúng theo lời giáo huấn, mục đích mà các thiện gia nam tử chân chánh từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia, là sự kết thúc vô thượng của phạm hạnh, vị ấy sẽ an trú sau khi tự mình chứng ngộ với thắng trí, làm cho chứng thực ngay trong hiện tại, trong vòng bảy tháng. Này Nigrodha, hãy khoan nói đến bảy tháng… sáu tháng… năm tháng… bốn tháng… ba tháng… hai tháng… một tháng… nửa tháng. Này Nigrodha, hãy khoan nói đến nửa tháng. Hãy để người có trí, không xảo trá, không gian dối, có bản tánh ngay thẳng đến đây, Ta sẽ giáo huấn, Ta sẽ thuyết Pháp. Vị ấy thực hành đúng theo lời giáo huấn, mục đích mà các thiện gia nam tử chân chánh từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia, là sự kết thúc vô thượng của phạm hạnh, vị ấy sẽ an trú sau khi tự mình chứng ngộ với thắng trí, làm cho chứng thực ngay trong hiện tại, trong vòng bảy ngày’. පරිබ්බාජකානං පජ්ඣායනං Sự trầm tư của các du sĩ 78. ‘‘සියා ඛො පන තෙ, නිග්‍රොධ, එවමස්ස – ‘අන්තෙවාසිකම්‍යතා නො සමණො ගොතමො එවමාහා’ති. න ඛො පනෙතං, නිග්‍රොධ, එවං දට්ඨබ්බං. යො එව වො ආචරියො, සො එව වො ආචරියො හොතු. සියා ඛො පන තෙ, නිග්‍රොධ, එවමස්ස – ‘උද්දෙසා නො චාවෙතුකාමො සමණො ගොතමො එවමාහා’ති. න ඛො පනෙතං, නිග්‍රොධ, එවං දට්ඨබ්බං. යො එව වො උද්දෙසො සො එව වො උද්දෙසො හොතු. සියා ඛො පන තෙ, නිග්‍රොධ, එවමස්ස – ‘ආජීවා නො චාවෙතුකාමො සමණො ගොතමො එවමාහා’ති. න ඛො පනෙතං, නිග්‍රොධ, එවං දට්ඨබ්බං. යො එව වො ආජීවො, සො එව වො ආජීවො හොතු. සියා ඛො පන තෙ, නිග්‍රොධ, එවමස්ස – ‘යෙ නො ධම්මා අකුසලා අකුසලසඞ්ඛාතා සාචරියකානං, තෙසු පතිට්ඨාපෙතුකාමො සමණො ගොතමො එවමාහා’ති. න ඛො පනෙතං, නිග්‍රොධ, එවං දට්ඨබ්බං. අකුසලා චෙව වො තෙ ධම්මා හොන්තු අකුසලසඞ්ඛාතා ච සාචරියකානං. සියා ඛො පන තෙ[Pg.47], නිග්‍රොධ, එවමස්ස – ‘යෙ නො ධම්මා කුසලා කුසලසඞ්ඛාතා සාචරියකානං, තෙහි විවෙචෙතුකාමො සමණො ගොතමො එවමාහා’ති. න ඛො පනෙතං, නිග්‍රොධ, එවං දට්ඨබ්බං. කුසලා චෙව වො තෙ ධම්මා හොන්තු කුසලසඞ්ඛාතා ච සාචරියකානං. ඉති ඛ්වාහං, නිග්‍රොධ, නෙව අන්තෙවාසිකම්‍යතා එවං වදාමි, නපි උද්දෙසා චාවෙතුකාමො එවං වදාමි, නපි ආජීවා චාවෙතුකාමො එවං වදාමි, නපි යෙ වො ධම්මා අකුසලා අකුසලසඞ්ඛාතා සාචරියකානං, තෙසු පතිට්ඨාපෙතුකාමො එවං වදාමි, නපි යෙ වො ධම්මා කුසලා කුසලසඞ්ඛාතා සාචරියකානං, තෙහි විවෙචෙතුකාමො එවං වදාමි. සන්ති ච ඛො, නිග්‍රොධ, අකුසලා ධම්මා අප්පහීනා සංකිලෙසිකා පොනොබ්භවිකා සදරා දුක්ඛවිපාකා ආයතිං ජාතිජරාමරණියා, යෙසාහං පහානාය ධම්මං දෙසෙමි. යථාපටිපන්නානං වො සංකිලෙසිකා ධම්මා පහීයිස්සන්ති, වොදානීයා ධම්මා අභිවඩ්ඪිස්සන්ති, පඤ්ඤාපාරිපූරිං වෙපුල්ලත්තඤ්ච දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සථා’’ති. 78. ‘Này Nigrodha, có thể ông sẽ nghĩ như vầy: ‘Sa-môn Gotama nói như vậy vì muốn chúng ta làm đệ tử của ngài.’ Này Nigrodha, sự việc này không nên được hiểu như vậy. Vị nào là thầy của các ông, hãy cứ để vị ấy là thầy của các ông. Này Nigrodha, có thể ông sẽ nghĩ như vầy: ‘Sa-môn Gotama nói như vậy vì muốn chúng ta từ bỏ pháp học của mình.’ Này Nigrodha, sự việc này không nên được hiểu như vậy. Pháp học nào của các ông, hãy cứ để đó là pháp học của các ông. Này Nigrodha, có thể ông sẽ nghĩ như vầy: ‘Sa-môn Gotama nói như vậy vì muốn chúng ta từ bỏ phương tiện sinh sống của mình.’ Này Nigrodha, sự việc này không nên được hiểu như vậy. Phương tiện sinh sống nào của các ông, hãy cứ để đó là phương tiện sinh sống của các ông. Này Nigrodha, có thể ông sẽ nghĩ như vầy: ‘Có những pháp mà các vị thầy của chúng ta cho là bất thiện, được xem là bất thiện, Sa-môn Gotama nói như vậy vì muốn chúng ta an lập vào các pháp ấy.’ Này Nigrodha, sự việc này không nên được hiểu như vậy. Các pháp ấy của các ông cùng với các vị thầy hãy cứ là bất thiện và được xem là bất thiện. Này Nigrodha, có thể ông sẽ nghĩ như vầy: ‘Có những pháp mà các vị thầy của chúng ta cho là thiện, được xem là thiện, Sa-môn Gotama nói như vậy vì muốn chúng ta xa lìa các pháp ấy.’ Này Nigrodha, sự việc này không nên được hiểu như vậy. Các pháp ấy của các ông cùng với các vị thầy hãy cứ là thiện và được xem là thiện. Này Nigrodha, Ta nói như vậy không phải vì muốn các ông làm đệ tử, Ta nói như vậy không phải vì muốn các ông từ bỏ pháp học, Ta nói như vậy không phải vì muốn các ông từ bỏ phương tiện sinh sống, Ta nói như vậy không phải vì muốn các ông an lập vào các pháp bất thiện và được xem là bất thiện của các ông cùng với các vị thầy, Ta nói như vậy cũng không phải vì muốn các ông xa lìa các pháp thiện và được xem là thiện của các ông cùng với các vị thầy. Này Nigrodha, có những pháp bất thiện chưa được đoạn trừ, làm ô nhiễm, đưa đến tái sanh, gây phiền muộn, có quả báo đau khổ, đưa đến sanh, già, chết trong tương lai, Ta thuyết pháp vì mục đích đoạn trừ các pháp ấy. Đối với các ông, những người thực hành đúng theo lời dạy, các pháp ô nhiễm sẽ được đoạn trừ, các pháp thanh tịnh sẽ được tăng trưởng, và các ông sẽ an trú sau khi tự mình chứng ngộ với thắng trí, làm cho chứng thực và đạt đến sự viên mãn và quảng đại của trí tuệ ngay trong hiện tại.’ 79. එවං වුත්තෙ, තෙ පරිබ්බාජකා තුණ්හීභූතා මඞ්කුභූතා පත්තක්ඛන්ධා අධොමුඛා පජ්ඣායන්තා අප්පටිභානා නිසීදිංසු යථා තං මාරෙන පරියුට්ඨිතචිත්තා. අථ ඛො භගවතො එතදහොසි – ‘‘සබ්බෙ පිමෙ මොඝපුරිසා ඵුට්ඨා පාපිමතා. යත්‍ර හි නාම එකස්සපි න එවං භවිස්සති – ‘හන්ද මයං අඤ්ඤාණත්ථම්පි සමණෙ ගොතමෙ බ්‍රහ්මචරියං චරාම, කිං කරිස්සති සත්තාහො’’’ති? අථ ඛො භගවා උදුම්බරිකාය පරිබ්බාජකාරාමෙ සීහනාදං නදිත්වා වෙහාසං අබ්භුග්ගන්ත්වා ගිජ්ඣකූටෙ පබ්බතෙ පච්චුපට්ඨාසි. සන්ධානො පන ගහපති තාවදෙව රාජගහං පාවිසීති. 79. Khi được nói như vậy, các du sĩ ấy ngồi im lặng, bối rối, vai rũ xuống, mặt cúi gằm, trầm tư, không thể đối đáp, giống như tâm trí bị Ma vương chiếm đoạt. Bấy giờ, Đức Thế Tôn suy nghĩ thế này: ‘Tất cả những kẻ ngu si này đã bị Ác ma chạm đến. Không một ai trong số họ có ý nghĩ rằng: ‘Nào, chúng ta hãy thực hành phạm hạnh với Sa-môn Gotama, dù chỉ để tìm hiểu trong bảy ngày. Bảy ngày thì có là gì!’’ Bấy giờ, Đức Thế Tôn, sau khi cất lên tiếng rống sư tử tại tu viện của các du sĩ ở Udumbarikā, đã bay lên không trung và hiện ra ở núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu). Còn gia chủ Sandhāna thì ngay lúc ấy đã đi vào thành Rājagaha (Vương Xá). උදුම්බරිකසුත්තං නිට්ඨිතං දුතියං. Kinh Udumbarika, kinh thứ hai, đã chấm dứt. 3. චක්කවත්තිසුත්තං 3. Kinh Chuyển Luân Vương අත්තදීපසරණතා Nương tựa hải đảo tự thân 80. එවං [Pg.48] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා මගධෙසු විහරති මාතුලායං. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භද්දන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච – ‘‘අත්තදීපා, භික්ඛවෙ, විහරථ අත්තසරණා අනඤ්ඤසරණා, ධම්මදීපා ධම්මසරණා අනඤ්ඤසරණා. කථඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අත්තදීපො විහරති අත්තසරණො අනඤ්ඤසරණො, ධම්මදීපො ධම්මසරණො අනඤ්ඤසරණො? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු කායෙ කායානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං. වෙදනාසු වෙදනානුපස්සී…පෙ… චිත්තෙ චිත්තානුපස්සී…පෙ… ධම්මෙසු ධම්මානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අත්තදීපො විහරති අත්තසරණො අනඤ්ඤසරණො, ධම්මදීපො ධම්මසරණො අනඤ්ඤසරණො. 80. Tôi nghe như vầy – một thời, Thế Tôn trú ở xứ Magadha, tại Mātulā. Tại đấy, Thế Tôn gọi các tỳ khưu: “Này các tỳ khưu.” “Bạch Thế Tôn,” các tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này: “Này các tỳ khưu, hãy sống với tự mình là hòn đảo, tự mình là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác; với Pháp là hòn đảo, với Pháp là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác. Và này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu sống với tự mình là hòn đảo, tự mình là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác; với Pháp là hòn đảo, với Pháp là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác? Ở đây, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu sống quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã nhiếp phục tham ưu ở đời. Quán thọ trên các thọ... ... quán tâm trên tâm... ... quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, đã nhiếp phục tham ưu ở đời. Này các tỳ khưu, chính như vậy là vị tỳ khưu sống với tự mình là hòn đảo, tự mình là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác; với Pháp là hòn đảo, với Pháp là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác. ‘‘ගොචරෙ, භික්ඛවෙ, චරථ සකෙ පෙත්තිකෙ විසයෙ. ගොචරෙ, භික්ඛවෙ, චරතං සකෙ පෙත්තිකෙ විසයෙ න ලච්ඡති මාරො ඔතාරං, න ලච්ඡති මාරො ආරම්මණං. කුසලානං, භික්ඛවෙ, ධම්මානං සමාදානහෙතු එවමිදං පුඤ්ඤං පවඩ්ඪති. “Này các tỳ khưu, hãy đi trong địa phận của mình, trong lãnh địa của tổ phụ. Này các tỳ khưu, đối với những ai đi trong địa phận của mình, trong lãnh địa của tổ phụ, Ma vương sẽ không có cơ hội, Ma vương sẽ không có đối tượng. Này các tỳ khưu, do sự thực hành các thiện pháp mà công đức này được tăng trưởng như vậy. දළ්හනෙමිචක්කවත්තිරාජා Vua Chuyển Luân Daḷhanemi 81. ‘‘භූතපුබ්බං, භික්ඛවෙ, රාජා දළ්හනෙමි නාම අහොසි චක්කවත්තී ධම්මිකො ධම්මරාජා චාතුරන්තො විජිතාවී ජනපදත්ථාවරියප්පත්තො සත්තරතනසමන්නාගතො. තස්සිමානි සත්ත රතනානි අහෙසුං සෙය්‍යථිදං – චක්කරතනංඋ හත්ථිරතනං අස්සරතනං මණිරතනං ඉත්ථිරතනං ගහපතිරතනං පරිණායකරතනමෙව සත්තමං. පරොසහස්සං ඛො පනස්ස පුත්තා අහෙසුං සූරා වීරඞ්ගරූපා පරසෙනප්පමද්දනා. සො ඉමං පථවිං සාගරපරියන්තං අදණ්ඩෙන අසත්ථෙන ධම්මෙන අභිවිජිය අජ්ඣාවසි. 81. “Thuở xưa, này các tỳ khưu, có vị vua tên là Daḷhanemi, là một vị Chuyển Luân Vương, đúng Pháp, là một Pháp vương, chinh phục bốn phương, đạt được sự ổn định trong xứ, đầy đủ bảy báu. Vị ấy có bảy báu này, tức là: bánh xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, nữ báu, gia chủ báu, và thứ bảy là tướng quân báu. Vị ấy có hơn một ngàn người con, dũng mãnh, có thân hình anh hùng, có thể đè bẹp quân đội của đối phương. Vị ấy, sau khi chinh phục trái đất này cho đến bờ đại dương, không dùng roi, không dùng gươm, mà bằng Pháp, rồi an trú trị vì. 82. ‘‘අථ [Pg.49] ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා දළ්හනෙමි බහුන්නං වස්සානං බහුන්නං වස්සසතානං බහුන්නං වස්සසහස්සානං අච්චයෙන අඤ්ඤතරං පුරිසං ආමන්තෙසි – ‘යදා ත්වං, අම්භො පුරිස, පස්සෙය්‍යාසි දිබ්බං චක්කරතනං ඔසක්කිතං ඨානා චුතං, අථ මෙ ආරොචෙය්‍යාසී’ති. ‘එවං, දෙවා’ති ඛො, භික්ඛවෙ, සො පුරිසො රඤ්ඤො දළ්හනෙමිස්ස පච්චස්සොසි. අද්දසා ඛො, භික්ඛවෙ, සො පුරිසො බහුන්නං වස්සානං බහුන්නං වස්සසතානං බහුන්නං වස්සසහස්සානං අච්චයෙන දිබ්බං චක්කරතනං ඔසක්කිතං ඨානා චුතං, දිස්වාන යෙන රාජා දළ්හනෙමි තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා රාජානං දළ්හනෙමිං එතදවොච – ‘යග්ඝෙ, දෙව, ජානෙය්‍යාසි, දිබ්බං තෙ චක්කරතනං ඔසක්කිතං ඨානා චුත’න්ති. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා දළ්හනෙමි ජෙට්ඨපුත්තං කුමාරං ආමන්තාපෙත්වා එතදවොච – ‘දිබ්බං කිර මෙ, තාත කුමාර, චක්කරතනං ඔසක්කිතං ඨානා චුතං. සුතං ඛො පන මෙතං – යස්ස රඤ්ඤො චක්කවත්තිස්ස දිබ්බං චක්කරතනං ඔසක්කති ඨානා චවති, න දානි තෙන රඤ්ඤා චිරං ජීවිතබ්බං හොතීති. භුත්තා ඛො පන මෙ මානුසකා කාමා, සමයො දානි මෙ දිබ්බෙ කාමෙ පරියෙසිතුං. එහි ත්වං, තාත කුමාර, ඉමං සමුද්දපරියන්තං පථවිං පටිපජ්ජ. අහං පන කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිස්සාමී’ති. 82. “Rồi, này các tỳ khưu, sau nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, vua Daḷhanemi gọi một người đàn ông: ‘Này khanh, khi nào khanh thấy bánh xe báu thiêng liêng bị lún xuống, bị rời khỏi chỗ của nó, thì hãy báo cho ta biết.’ ‘Vâng, tâu thiên tử,’ này các tỳ khưu, người đàn ông ấy vâng lời vua Daḷhanemi. Này các tỳ khưu, sau nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm, người đàn ông ấy thấy bánh xe báu thiêng liêng bị lún xuống, bị rời khỏi chỗ của nó, thấy vậy, ông ta đi đến chỗ vua Daḷhanemi; sau khi đến, ông ta nói với vua Daḷhanemi điều này: ‘Xin thiên tử biết cho, bánh xe báu thiêng liêng của ngài đã bị lún xuống, đã bị rời khỏi chỗ của nó.’ Rồi, này các tỳ khưu, vua Daḷhanemi cho gọi vị thái tử trưởng và nói điều này: ‘Này con, thái tử, nghe nói bánh xe báu thiêng liêng của ta đã bị lún xuống, đã bị rời khỏi chỗ của nó. Và ta đã nghe điều này: Vị Chuyển Luân Vương nào mà bánh xe báu thiêng liêng bị lún xuống, bị rời khỏi chỗ của nó, thì vị vua ấy không còn sống được bao lâu nữa. Ta đã hưởng thụ các dục lạc của loài người, nay là lúc ta tìm kiếm các dục lạc của chư thiên. Này con, thái tử, hãy đến đây, con hãy cai quản trái đất này cho đến bờ đại dương. Còn ta, ta sẽ cạo bỏ râu tóc, đắp y cà sa, từ bỏ gia đình, xuất gia sống không gia đình.’ 83. ‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා දළ්හනෙමි ජෙට්ඨපුත්තං කුමාරං සාධුකං රජ්ජෙ සමනුසාසිත්වා කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජි. සත්තාහපබ්බජිතෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, රාජිසිම්හි දිබ්බං චක්කරතනං අන්තරධායි. 83. “Rồi, này các tỳ khưu, vua Daḷhanemi, sau khi khéo léo chỉ dạy cho vị thái tử trưởng về vương quốc, đã cạo bỏ râu tóc, đắp y cà sa, từ bỏ gia đình, xuất gia sống không gia đình. Và này các tỳ khưu, bảy ngày sau khi vị vua ẩn sĩ xuất gia, bánh xe báu thiêng liêng đã biến mất. ‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතරො පුරිසො යෙන රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා රාජානං ඛත්තියං මුද්ධාභිසිත්තං එතදවොච – ‘යග්ඝෙ, දෙව, ජානෙය්‍යාසි, දිබ්බං චක්කරතනං අන්තරහිත’න්ති. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො දිබ්බෙ චක්කරතනෙ අන්තරහිතෙ අනත්තමනො අහොසි, අනත්තමනතඤ්ච පටිසංවෙදෙසි. සො යෙන රාජිසි තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා රාජිසිං එතදවොච – ‘යග්ඝෙ, දෙව, ජානෙය්‍යාසි, දිබ්බං චක්කරතනං අන්තරහිත’න්ති. එවං වුත්තෙ, භික්ඛවෙ, රාජිසි රාජානං ඛත්තියං මුද්ධාභිසිත්තං එතදවොච – ‘මා ඛො ත්වං, තාත, දිබ්බෙ [Pg.50] චක්කරතනෙ අන්තරහිතෙ අනත්තමනො අහොසි, මා අනත්තමනතඤ්ච පටිසංවෙදෙසි, න හි තෙ, තාත, දිබ්බං චක්කරතනං පෙත්තිකං දායජ්ජං. ඉඞ්ඝ ත්වං, තාත, අරියෙ චක්කවත්තිවත්තෙ වත්තාහි. ඨානං ඛො පනෙතං විජ්ජති, යං තෙ අරියෙ චක්කවත්තිවත්තෙ වත්තමානස්ස තදහුපොසථෙ පන්නරසෙ සීසංන්හාතස්ස උපොසථිකස්ස උපරිපාසාදවරගතස්ස දිබ්බං චක්කරතනං පාතුභවිස්සති සහස්සාරං සනෙමිකං සනාභිකං සබ්බාකාරපරිපූර’න්ති. “Rồi, này các tỳ khưu, một người đàn ông đi đến chỗ vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh; sau khi đến, ông ta nói với vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh điều này: ‘Xin thiên tử biết cho, bánh xe báu thiêng liêng đã biến mất.’ Rồi, này các tỳ khưu, vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, khi bánh xe báu thiêng liêng biến mất, đã không hài lòng, và cảm thấy không hài lòng. Vị ấy đi đến chỗ vị vua ẩn sĩ; sau khi đến, nói với vị vua ẩn sĩ điều này: ‘Xin thiên tử biết cho, bánh xe báu thiêng liêng đã biến mất.’ Khi được nói vậy, này các tỳ khưu, vị vua ẩn sĩ nói với vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh điều này: ‘Này con, con chớ không hài lòng khi bánh xe báu thiêng liêng biến mất, và chớ cảm thấy không hài lòng. Này con, bánh xe báu thiêng liêng không phải là tài sản thừa kế từ cha của con. Này con, hãy đến, con hãy thực hành bổn phận cao quý của Chuyển Luân Vương. Có khả năng rằng, khi con thực hành bổn phận cao quý của Chuyển Luân Vương, vào ngày trai giới mười lăm, sau khi gội đầu, giữ trai giới, ở trên lầu cao của cung điện, bánh xe báu thiêng liêng sẽ xuất hiện, có một ngàn căm xe, với vành xe, với trục xe, đầy đủ mọi phương diện.’ චක්කවත්තිඅරියවත්තං Bổn Phận Cao Quý của Chuyển Luân Vương 84. ‘‘‘කතමං පන තං, දෙව, අරියං චක්කවත්තිවත්ත’න්ති? ‘තෙන හි ත්වං, තාත, ධම්මංයෙව නිස්සාය ධම්මං සක්කරොන්තො ධම්මං ගරුං කරොන්තො ධම්මං මානෙන්තො ධම්මං පූජෙන්තො ධම්මං අපචායමානො ධම්මද්ධජො ධම්මකෙතු ධම්මාධිපතෙය්‍යො ධම්මිකං රක්ඛාවරණගුත්තිං සංවිදහස්සු අන්තොජනස්මිං බලකායස්මිං ඛත්තියෙසු අනුයන්තෙසු බ්‍රාහ්මණගහපතිකෙසු නෙගමජානපදෙසු සමණබ්‍රාහ්මණෙසු මිගපක්ඛීසු. මා ච තෙ, තාත, විජිතෙ අධම්මකාරො පවත්තිත්ථ. යෙ ච තෙ, තාත, විජිතෙ අධනා අස්සු, තෙසඤ්ච ධනමනුප්පදෙය්‍යාසි. යෙ ච තෙ, තාත, විජිතෙ සමණබ්‍රාහ්මණා මදප්පමාදා පටිවිරතා ඛන්තිසොරච්චෙ නිවිට්ඨා එකමත්තානං දමෙන්ති, එකමත්තානං සමෙන්ති, එකමත්තානං පරිනිබ්බාපෙන්ති, තෙ කාලෙන කාලං උපසඞ්කමිත්වා පරිපුච්ඡෙය්‍යාසි පරිග්ගණ්හෙය්‍යාසි – ‘‘කිං, භන්තෙ, කුසලං, කිං අකුසලං, කිං සාවජ්ජං, කිං අනවජ්ජං, කිං සෙවිතබ්බං, කිං න සෙවිතබ්බං, කිං මෙ කරීයමානං දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛාය අස්ස, කිං වා පන මෙ කරීයමානං දීඝරත්තං හිතාය සුඛාය අස්සා’’ති? තෙසං සුත්වා යං අකුසලං තං අභිනිවජ්ජෙය්‍යාසි, යං කුසලං තං සමාදාය වත්තෙය්‍යාසි. ඉදං ඛො, තාත, තං අරියං චක්කවත්තිවත්ත’න්ති. 84. ‘Tâu Đại vương, thế nào là thánh hạnh của Chuyển luân vương?’ ‘Này con, con hãy nương tựa vào Chánh pháp, tôn trọng Chánh pháp, cung kính Chánh pháp, quý mến Chánh pháp, cúng dường Chánh pháp, vâng phục Chánh pháp. Hãy lấy Chánh pháp làm ngọn cờ, lấy Chánh pháp làm biểu tượng, lấy Chánh pháp làm chủ tể. Con hãy sắp đặt sự bảo vệ, che chở, phòng hộ đúng theo Chánh pháp cho nội tộc, cho quân đội, cho các vua chư hầu, cho Bà-la-môn và gia chủ, cho dân chúng thị thành và thôn quê, cho các Sa-môn và Bà-la-môn, cho đến các loài thú và chim. Và này con, chớ để điều phi pháp khởi lên trong vương quốc của con. Và này con, những ai trong vương quốc của con không có tài sản, con hãy cấp tài sản cho họ. Và này con, những vị Sa-môn, Bà-la-môn nào trong vương quốc của con đã từ bỏ sự say đắm và buông lung, vững trú trong nhẫn nại và hòa nhã, tự điều phục, tự an tịnh, tự đạt đến tịch tịnh, con hãy thỉnh thoảng đến gần các vị ấy để hỏi han, tìm hiểu: ‘Thưa các ngài, thế nào là thiện, thế nào là bất thiện? Thế nào là có tội, thế nào là không có tội? Điều gì nên thực hành, điều gì không nên thực hành? Khi con làm điều gì thì sẽ dẫn đến bất hạnh, đau khổ lâu dài? Hay khi con làm điều gì thì sẽ dẫn đến hạnh phúc, an lạc lâu dài?’ Sau khi nghe họ, con hãy từ bỏ những gì là bất thiện, và hãy tiếp nhận và thực hành những gì là thiện. Này con, đó chính là thánh hạnh của Chuyển luân vương.’ චක්කරතනපාතුභාවො Sự Xuất Hiện Của Báu Vật Bánh Xe 85. ‘‘‘එවං, දෙවා’ති ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො රාජිසිස්ස පටිස්සුත්වා අරියෙ චක්කවත්තිවත්තෙ වත්ති. තස්ස අරියෙ චක්කවත්තිවත්තෙ වත්තමානස්ස තදහුපොසථෙ පන්නරසෙ සීසංන්හාතස්ස උපොසථිකස්ස [Pg.51] උපරිපාසාදවරගතස්ස දිබ්බං චක්කරතනං පාතුරහොසි සහස්සාරං සනෙමිකං සනාභිකං සබ්බාකාරපරිපූරං. දිස්වාන රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාභිසිත්තස්ස එතදහොසි – ‘සුතං ඛො පන මෙතං – යස්ස රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාභිසිත්තස්ස තදහුපොසථෙ පන්නරසෙ සීසංන්හාතස්ස උපොසථිකස්ස උපරිපාසාදවරගතස්ස දිබ්බං චක්කරතනං පාතුභවති සහස්සාරං සනෙමිකං සනාභිකං සබ්බාකාරපරිපූරං, සො හොති රාජා චක්කවත්තී’ති. අස්සං නු ඛො අහං රාජා චක්කවත්තීති. 85. ‘Này các Tỳ khưu, vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, sau khi vâng lời vị vua ẩn sĩ rằng: ‘Tâu Đại vương, xin vâng,’ đã thực hành thánh hạnh của Chuyển luân vương. Khi vị ấy đang thực hành thánh hạnh của Chuyển luân vương, vào ngày Bố-tát rằm (ngày thứ mười lăm), sau khi gội đầu, thọ trì Bố-tát, đang ở trên lầu cao của cung điện, báu vật bánh xe thiêng liêng liền xuất hiện, có một ngàn căm xe, có vành xe, có trục xe, đầy đủ mọi phương diện. Sau khi thấy vậy, vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh khởi lên ý nghĩ này: ‘Ta đã từng nghe rằng: Vị vua Sát-đế-lỵ nào đã làm lễ quán đảnh, vào ngày Bố-tát rằm, sau khi gội đầu, thọ trì Bố-tát, đang ở trên lầu cao của cung điện, mà báu vật bánh xe thiêng liêng xuất hiện, có một ngàn căm xe, có vành xe, có trục xe, đầy đủ mọi phương diện, vị ấy sẽ là một vị vua Chuyển luân. Vậy, có lẽ nào ta chính là một vị vua Chuyển luân chăng?’ ‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො උට්ඨායාසනා එකංසං උතරාසඞ්ගං කරිත්වා වාමෙන හත්ථෙන භිඞ්කාරං ගහෙත්වා දක්ඛිණෙන හත්ථෙන චක්කරතනං අබ්භුක්කිරි – ‘පවත්තතු භවං චක්කරතනං, අභිවිජිනාතු භවං චක්කරතන’න්ති. ‘Này các Tỳ khưu, khi ấy, vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh đứng dậy khỏi chỗ ngồi, vắt thượng y qua một bên vai, tay trái cầm bình nước, tay phải rảy nước lên báu vật bánh xe và nói: ‘Mong rằng báu vật bánh xe hãy lăn đi! Mong rằng báu vật bánh xe hãy chinh phục!’ ‘‘අථ ඛො තං, භික්ඛවෙ, චක්කරතනං පුරත්ථිමං දිසං පවත්ති, අන්වදෙව රාජා චක්කවත්තී සද්ධිං චතුරඞ්ගිනියා සෙනාය. යස්මිං ඛො පන, භික්ඛවෙ, පදෙසෙ චක්කරතනං පතිට්ඨාසි, තත්ථ රාජා චක්කවත්තී වාසං උපගච්ඡි සද්ධිං චතුරඞ්ගිනියා සෙනාය. යෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, පුරත්ථිමාය දිසාය පටිරාජානො, තෙ රාජානං චක්කවත්තිං උපසඞ්කමිත්වා එවමාහංසු – ‘එහි ඛො, මහාරාජ, ස්වාගතං තෙ මහාරාජ, සකං තෙ, මහාරාජ, අනුසාස, මහාරාජා’ති. රාජා චක්කවත්තී එවමාහ – ‘පාණො න හන්තබ්බො, අදින්නං නාදාතබ්බං, කාමෙසුමිච්ඡා න චරිතබ්බා, මුසා න භාසිතබ්බා, මජ්ජං න පාතබ්බං, යථාභුත්තඤ්ච භුඤ්ජථා’ති. යෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, පුරත්ථිමාය දිසාය පටිරාජානො, තෙ රඤ්ඤො චක්කවත්තිස්ස අනුයන්තා අහෙසුං. ‘Này các Tỳ khưu, khi ấy, báu vật bánh xe ấy lăn về phương đông. Vua Chuyển luân cùng với bốn binh chủng đi theo sau. Này các Tỳ khưu, ở nơi nào báu vật bánh xe dừng lại, vua Chuyển luân liền hạ trại ở nơi đó cùng với bốn binh chủng. Này các Tỳ khưu, các vị vua đối địch ở phương đông đến yết kiến vua Chuyển luân và thưa rằng: ‘Xin mời Đại vương, kính chào mừng Đại vương! Đây là của Đại vương, xin Đại vương hãy cai trị.’ Vua Chuyển luân nói như sau: ‘Không được sát sanh, không được lấy của không cho, không được tà dâm trong các dục, không được nói dối, không được uống rượu và các chất say. Và hãy hưởng dụng như đã hưởng dụng trước đây.’ Này các Tỳ khưu, các vị vua đối địch ở phương đông đã trở thành chư hầu của vua Chuyển luân. 86. ‘‘අථ ඛො තං, භික්ඛවෙ, චක්කරතනං පුරත්ථිමං සමුද්දං අජ්ඣොගාහෙත්වා පච්චුත්තරිත්වා දක්ඛිණං දිසං පවත්ති…පෙ… දක්ඛිණං සමුද්දං අජ්ඣොගාහෙත්වා පච්චුත්තරිත්වා පච්ඡිමං දිසං පවත්ති, අන්වදෙව රාජා චක්කවත්තී සද්ධිං චතුරඞ්ගිනියා සෙනාය. යස්මිං ඛො පන, භික්ඛවෙ, පදෙසෙ චක්කරතනං පතිට්ඨාසි, තත්ථ රාජා චක්කවත්තී වාසං උපගච්ඡි සද්ධිං චතුරඞ්ගිනියා සෙනාය. යෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, පච්ඡිමාය දිසාය පටිරාජානො, තෙ රාජානං චක්කවත්තිං උපසඞ්කමිත්වා එවමාහංසු – ‘එහි ඛො, මහාරාජ, ස්වාගතං තෙ, මහාරාජ, සකං තෙ, මහාරාජ, අනුසාස, මහාරාජා’ති. රාජා චක්කවත්තී [Pg.52] එවමාහ – ‘පාණො න හන්තබ්බො, අදින්නං නාදාතබ්බං, කාමෙසුමිච්ඡා න චරිතබ්බා, මුසා න භාසිතබ්බා, මජ්ජං න පාතබ්බං, යථාභුත්තඤ්ච භුඤ්ජථා’ති. යෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, පච්ඡිමාය දිසාය පටිරාජානො, තෙ රඤ්ඤො චක්කවත්තිස්ස අනුයන්තා අහෙසුං. 86. ‘Này các Tỳ khưu, khi ấy, báu vật bánh xe ấy lặn xuống biển đông, rồi trồi lên và lăn về phương nam... (v.v.)... lặn xuống biển nam, rồi trồi lên và lăn về phương tây. Vua Chuyển luân cùng với bốn binh chủng đi theo sau. Này các Tỳ khưu, ở nơi nào báu vật bánh xe dừng lại, vua Chuyển luân liền hạ trại ở nơi đó cùng với bốn binh chủng. Này các Tỳ khưu, các vị vua đối địch ở phương tây đến yết kiến vua Chuyển luân và thưa rằng: ‘Xin mời Đại vương, kính chào mừng Đại vương! Đây là của Đại vương, xin Đại vương hãy cai trị.’ Vua Chuyển luân nói như sau: ‘Không được sát sanh, không được lấy của không cho, không được tà dâm trong các dục, không được nói dối, không được uống rượu và các chất say. Và hãy hưởng dụng như đã hưởng dụng trước đây.’ Này các Tỳ khưu, các vị vua đối địch ở phương tây đã trở thành chư hầu của vua Chuyển luân. 87. ‘‘අථ ඛො තං, භික්ඛවෙ, චක්කරතනං පච්ඡිමං සමුද්දං අජ්ඣොගාහෙත්වා පච්චුත්තරිත්වා උත්තරං දිසං පවත්ති, අන්වදෙව රාජා චක්කවත්තී සද්ධිං චතුරඞ්ගිනියා සෙනාය. යස්මිං ඛො පන, භික්ඛවෙ, පදෙසෙ චක්කරතනං පතිට්ඨාසි, තත්ථ රාජා චක්කවත්තී වාසං උපගච්ඡි සද්ධිං චතුරඞ්ගිනියා සෙනාය. යෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, උත්තරාය දිසාය පටිරාජානො, තෙ රාජානං චක්කවත්තිං උපසඞ්කමිත්වා එවමාහංසු – ‘එහි ඛො, මහාරාජ, ස්වාගතං තෙ, මහාරාජ, සකං තෙ, මහාරාජ, අනුසාස, මහාරාජා’ති. රාජා චක්කවත්තී එවමාහ – ‘පාණො න හන්තබ්බො, අදින්නං නාදාතබ්බං, කාමෙසුමිච්ඡා න චරිතබ්බා, මුසා න භාසිතබ්බා, මජ්ජං න පාතබ්බං, යථාභුත්තඤ්ච භුඤ්ජථා’ති. යෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, උත්තරාය දිසාය පටිරාජානො, තෙ රඤ්ඤො චක්කවත්තිස්ස අනුයන්තා අහෙසුං. 87. Này các Tỳ khưu, bấy giờ, bánh xe báu ấy, sau khi đã đi vào biển phía tây rồi trồi lên, đã lăn về phương bắc. Vua Chuyển Luân cũng đi theo ngay sau cùng với bốn binh chủng. Này các Tỳ khưu, ở vùng nào bánh xe báu dừng lại, vua Chuyển Luân cùng với bốn binh chủng đã trú ngụ tại đó. Này các Tỳ khưu, các vị tiểu vương ở phương bắc đã đến yết kiến vua Chuyển Luân và tâu như sau: ‘Kính thưa Đại vương, xin ngài hãy đến! Kính thưa Đại vương, thiện lai! Kính thưa Đại vương, đây là của ngài. Kính thưa Đại vương, xin ngài hãy giáo huấn.’ Vua Chuyển Luân đã nói như sau: ‘Không được sát sanh, không được lấy của không cho, không được tà hạnh trong các dục, không được nói dối, không được uống rượu, và hãy hưởng thụ những gì đã hưởng thụ như trước.’ Này các Tỳ khưu, các vị tiểu vương ở phương bắc đã trở thành những người tùy tùng của vua Chuyển Luân. ‘‘අථ ඛො තං, භික්ඛවෙ, චක්කරතනං සමුද්දපරියන්තං පථවිං අභිවිජිනිත්වා තමෙව රාජධානිං පච්චාගන්ත්වා රඤ්ඤො චක්කවත්තිස්ස අන්තෙපුරද්වාරෙ අත්ථකරණපමුඛෙ අක්ඛාහතං මඤ්ඤෙ අට්ඨාසි රඤ්ඤො චක්කවත්තිස්ස අන්තෙපුරං උපසොභයමානං. Này các Tỳ khưu, bấy giờ, bánh xe báu ấy, sau khi đã chinh phục trái đất có biển làm ranh giới, đã quay trở lại chính kinh thành ấy, và đứng yên tại cổng nội cung của vua Chuyển Luân, trước cửa công đường, làm vẻ vang cho nội cung của vua Chuyển Luân, dường như được gắn chặt vào trục. දුතියාදිචක්කවත්තිකථා Câu chuyện về vị vua Chuyển Luân thứ hai và các vị kế tiếp. 88. ‘‘දුතියොපි ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා චක්කවත්තී…පෙ… තතියොපි ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා චක්කවත්තී… චතුත්ථොපි ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා චක්කවත්තී… පඤ්චමොපි ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා චක්කවත්තී… ඡට්ඨොපි ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා චක්කවත්තී… සත්තමොපි ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා චක්කවත්තී බහුන්නං වස්සානං බහුන්නං වස්සසතානං බහුන්නං වස්සසහස්සානං අච්චයෙන අඤ්ඤතරං පුරිසං ආමන්තෙසි – ‘යදා ත්වං, අම්භො පුරිස, පස්සෙය්‍යාසි දිබ්බං චක්කරතනං ඔසක්කිතං ඨානා චුතං, අථ මෙ ආරොචෙය්‍යාසී’ති. ‘එවං, දෙවා’ති ඛො, භික්ඛවෙ, සො පුරිසො රඤ්ඤො චක්කවත්තිස්ස පච්චස්සොසි. අද්දසා ඛො[Pg.53], භික්ඛවෙ, සො පුරිසො බහුන්නං වස්සානං බහුන්නං වස්සසතානං බහුන්නං වස්සසහස්සානං අච්චයෙන දිබ්බං චක්කරතනං ඔසක්කිතං ඨානා චුතං. දිස්වාන යෙන රාජා චක්කවත්තී තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා රාජානං චක්කවත්තිං එතදවොච – ‘යග්ඝෙ, දෙව, ජානෙය්‍යාසි, දිබ්බං තෙ චක්කරතනං ඔසක්කිතං ඨානා චුත’න්ති? 88. Này các Tỳ khưu, vị vua Chuyển Luân thứ hai cũng vậy... Này các Tỳ khưu, vị vua Chuyển Luân thứ ba cũng vậy... vị vua Chuyển Luân thứ tư cũng vậy... vị vua Chuyển Luân thứ năm cũng vậy... vị vua Chuyển Luân thứ sáu cũng vậy... vị vua Chuyển Luân thứ bảy cũng vậy, sau khi nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm trôi qua, đã cho gọi một người và bảo rằng: ‘Này khanh, khi nào khanh thấy bánh xe báu thiêng liêng bị trượt, bị rơi khỏi vị trí của nó, thì hãy báo cho trẫm biết.’ ‘Tâu bệ hạ, vâng ạ,’ này các Tỳ khưu, người ấy đã vâng lời vua Chuyển Luân. Này các Tỳ khưu, sau khi nhiều năm, nhiều trăm năm, nhiều ngàn năm trôi qua, người ấy đã thấy bánh xe báu thiêng liêng bị trượt, bị rơi khỏi vị trí của nó. Sau khi thấy vậy, người ấy đã đến yết kiến vua Chuyển Luân; sau khi đến yết kiến, đã tâu với vua Chuyển Luân điều này: ‘Xin bệ hạ biết cho, bánh xe báu thiêng liêng của bệ hạ đã bị trượt, bị rơi khỏi vị trí của nó.’ 89. ‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා චක්කවත්තී ජෙට්ඨපුත්තං කුමාරං ආමන්තාපෙත්වා එතදවොච – ‘දිබ්බං කිර මෙ, තාත කුමාර, චක්කරතනං ඔසක්කිතං, ඨානා චුතං, සුතං ඛො පන මෙතං – යස්ස රඤ්ඤො චක්කවත්තිස්ස දිබ්බං චක්කරතනං ඔසක්කති, ඨානා චවති, න දානි තෙන රඤ්ඤා චිරං ජීවිතබ්බං හොතීති. භුත්තා ඛො පන මෙ මානුසකා කාමා, සමයො දානි මෙ දිබ්බෙ කාමෙ පරියෙසිතුං, එහි ත්වං, තාත කුමාර, ඉමං සමුද්දපරියන්තං පථවිං පටිපජ්ජ. අහං පන කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිස්සාමී’ති. 89. Này các Tỳ khưu, bấy giờ, vua Chuyển Luân cho gọi thái tử trưởng và nói điều này: ‘Này con, thái tử, nghe nói bánh xe báu thiêng liêng của ta đã bị trượt, bị rơi khỏi vị trí của nó. Ta đã từng nghe rằng: Vị vua Chuyển Luân nào mà bánh xe báu thiêng liêng bị trượt, bị rơi khỏi vị trí, thì vị vua ấy không còn sống được bao lâu nữa. Ta đã hưởng thụ các dục lạc của loài người, nay đã đến lúc ta tìm cầu các dục lạc của chư thiên. Này con, thái tử, con hãy đến đây, hãy cai quản trái đất có biển làm ranh giới này. Còn ta, sau khi cạo bỏ râu tóc, đắp y ca-sa, ta sẽ từ bỏ gia đình, sống không gia đình.’ ‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා චක්කවත්තී ජෙට්ඨපුත්තං කුමාරං සාධුකං රජ්ජෙ සමනුසාසිත්වා කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජි. සත්තාහපබ්බජිතෙ ඛො පන, භික්ඛවෙ, රාජිසිම්හි දිබ්බං චක්කරතනං අන්තරධායි. Này các Tỳ khưu, bấy giờ, vua Chuyển Luân, sau khi đã khéo léo giáo huấn thái tử trưởng về việc trị vì, đã cạo bỏ râu tóc, đắp y ca-sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Này các Tỳ khưu, khi vị vua ẩn sĩ xuất gia được bảy ngày, bánh xe báu thiêng liêng đã biến mất. 90. ‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතරො පුරිසො යෙන රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා රාජානං ඛත්තියං මුද්ධාභිසිත්තං එතදවොච – ‘යග්ඝෙ, දෙව, ජානෙය්‍යාසි, දිබ්බං චක්කරතනං අන්තරහිත’න්ති? අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො දිබ්බෙ චක්කරතනෙ අන්තරහිතෙ අනත්තමනො අහොසි. අනත්තමනතඤ්ච පටිසංවෙදෙසි; නො ච ඛො රාජිසිං උපසඞ්කමිත්වා අරියං චක්කවත්තිවත්තං පුච්ඡි. සො සමතෙනෙව සුදං ජනපදං පසාසති. තස්ස සමතෙන ජනපදං පසාසතො පුබ්බෙනාපරං ජනපදා න පබ්බන්ති, යථා තං පුබ්බකානං රාජූනං අරියෙ චක්කවත්තිවත්තෙ වත්තමානානං. 90. Này các Tỳ khưu, bấy giờ, một người đàn ông đã đến yết kiến vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh; sau khi đến yết kiến, đã tâu với vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh điều này: ‘Xin bệ hạ biết cho, bánh xe báu thiêng liêng đã biến mất.’ Này các Tỳ khưu, bấy giờ, vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, khi bánh xe báu thiêng liêng biến mất, đã không hài lòng. Và ngài đã cảm thấy không hài lòng; nhưng ngài đã không đến yết kiến vị vua ẩn sĩ để hỏi về bổn phận cao quý của một vị Chuyển Luân vương. Vị ấy đã cai trị đất nước chỉ theo ý riêng của mình. Do vị ấy cai trị đất nước theo ý riêng của mình, đất nước đã không phát triển thịnh vượng như trước, như dưới thời các vị vua tiền nhiệm đã hành xử theo bổn phận cao quý của một vị Chuyển Luân vương. ‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, අමච්චා පාරිසජ්ජා ගණකමහාමත්තා අනීකට්ඨා දොවාරිකා මන්තස්සාජීවිනො සන්නිපතිත්වා රාජානං ඛත්තියං මුද්ධාභිසිත්තං එතදවොචුං – ‘න ඛො තෙ, දෙව, සමතෙන (සුදං) ජනපදං පසාසතො පුබ්බෙනාපරං [Pg.54] ජනපදා පබ්බන්ති, යථා තං පුබ්බකානං රාජූනං අරියෙ චක්කවත්තිවත්තෙ වත්තමානානං. සංවිජ්ජන්ති ඛො තෙ, දෙව, විජිතෙ අමච්චා පාරිසජ්ජා ගණකමහාමත්තා අනීකට්ඨා දොවාරිකා මන්තස්සාජීවිනො මයඤ්චෙව අඤ්ඤෙ ච යෙ මයං අරියං චක්කවත්තිවත්තං ධාරෙම. ඉඞ්ඝ ත්වං, දෙව, අම්හෙ අරියං චක්කවත්තිවත්තං පුච්ඡ. තස්ස තෙ මයං අරියං චක්කවත්තිවත්තං පුට්ඨා බ්‍යාකරිස්සාමා’ති. Này các Tỳ khưu, bấy giờ, các vị đại thần, các vị hội đồng, các vị kế toán trưởng, các vị tướng lĩnh, các vị quan giữ cửa, và các vị cố vấn đã hội họp lại và tâu với vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh điều này: ‘Tâu bệ hạ, do ngài cai trị đất nước theo ý riêng của mình, đất nước đã không phát triển thịnh vượng như trước, như dưới thời các vị vua tiền nhiệm đã hành xử theo bổn phận cao quý của một vị Chuyển Luân vương. Tâu bệ hạ, trong vương quốc của ngài, có các vị đại thần, các vị hội đồng, các vị kế toán trưởng, các vị tướng lĩnh, các vị quan giữ cửa, và các vị cố vấn, chính là chúng thần và những người khác, những người ghi nhớ bổn phận cao quý của một vị Chuyển Luân vương. Xin bệ hạ hãy hỏi chúng thần về bổn phận cao quý của một vị Chuyển Luân vương. Khi được bệ hạ hỏi, chúng thần sẽ giải thích cho bệ hạ về bổn phận cao quý của một vị Chuyển Luân vương.’ ආයුවණ්ණාදිපරියානිකථා Câu chuyện về sự suy giảm của tuổi thọ, sắc đẹp, v.v. 91. ‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො අමච්චෙ පාරිසජ්ජෙ ගණකමහාමත්තෙ අනීකට්ඨෙ දොවාරිකෙ මන්තස්සාජීවිනො සන්නිපාතෙත්වා අරියං චක්කවත්තිවත්තං පුච්ඡි. තස්ස තෙ අරියං චක්කවත්තිවත්තං පුට්ඨා බ්‍යාකරිංසු. තෙසං සුත්වා ධම්මිකඤ්හි ඛො රක්ඛාවරණගුත්තිං සංවිදහි, නො ච ඛො අධනානං ධනමනුප්පදාසි. අධනානං ධනෙ අනනුප්පදියමානෙ දාලිද්දියං වෙපුල්ලමගමාසි. දාලිද්දියෙ වෙපුල්ලං ගතෙ අඤ්ඤතරො පුරිසො පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියි. තමෙනං අග්ගහෙසුං. ගහෙත්වා රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාභිසිත්තස්ස දස්සෙසුං – ‘අයං, දෙව, පුරිසො පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියී’ති. එවං වුත්තෙ, භික්ඛවෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො තං පුරිසං එතදවොච – ‘සච්චං කිර ත්වං, අම්භො පුරිස, පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියී’ති ? ‘සච්චං, දෙවා’ති. ‘කිං කාරණා’ති? ‘න හි, දෙව, ජීවාමී’ති. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො තස්ස පුරිසස්ස ධනමනුප්පදාසි – ‘ඉමිනා ත්වං, අම්භො පුරිස, ධනෙන අත්තනා ච ජීවාහි, මාතාපිතරො ච පොසෙහි, පුත්තදාරඤ්ච පොසෙහි, කම්මන්තෙ ච පයොජෙහි, සමණබ්‍රාහ්මණෙසු උද්ධග්ගිකං දක්ඛිණං පතිට්ඨාපෙහි සොවග්ගිකං සුඛවිපාකං සග්ගසංවත්තනික’න්ති. ‘එවං, දෙවා’ති ඛො, භික්ඛවෙ, සො පුරිසො රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාභිසිත්තස්ස පච්චස්සොසි. 91. Này các Tỳ khưu, khi ấy, vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, sau khi triệu tập các vị cận thần, các vị đại thần trong hội đồng, các vị đại thần kế toán, các vị chỉ huy quân đội, các vị gác cổng, và các vị cố vấn, đã hỏi về bổn phận cao quý của Chuyển Luân Vương. Khi được hỏi, họ đã giải thích cho vị vua ấy về bổn phận cao quý của Chuyển Luân Vương. Sau khi nghe họ, vị vua đã sắp đặt sự bảo vệ, che chở, phòng hộ đúng theo Chánh pháp, nhưng lại không cấp phát tài sản cho những người nghèo khó. Do tài sản không được cấp phát cho những người nghèo khó, sự nghèo đói đã lan rộng. Khi sự nghèo đói lan rộng, có một người đàn ông đã lấy của không cho, được gọi là trộm cắp, của người khác. Họ đã bắt người ấy. Sau khi bắt, họ đã dẫn đến trình diện vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh và thưa rằng: ‘Tâu Thiên tử, người đàn ông này đã lấy của không cho, được gọi là trộm cắp, của người khác.’ Này các Tỳ khưu, khi được nói như vậy, vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh đã nói với người đàn ông ấy điều này: ‘Này ông kia, có thật là ông đã lấy của không cho, được gọi là trộm cắp, của người khác không?’ – ‘Tâu Thiên tử, là sự thật.’ – ‘Vì lý do gì?’ – ‘Tâu Thiên tử, vì con không thể sinh sống được.’ Khi ấy, này các Tỳ khưu, vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh đã cấp phát tài sản cho người đàn ông ấy và nói rằng: ‘Này ông kia, với tài sản này, ông hãy tự mình sinh sống, hãy nuôi dưỡng cha mẹ, hãy nuôi dưỡng vợ con, hãy tiến hành các công việc, và hãy thiết lập sự cúng dường hướng thượng, đưa đến cõi thiện, có quả an lạc, sanh về cõi trời đến các vị Sa-môn, Bà-la-môn.’ Này các Tỳ khưu, người đàn ông ấy đã vâng lời vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh rằng: ‘Xin vâng, tâu Thiên tử.’ ‘‘අඤ්ඤතරොපි ඛො, භික්ඛවෙ, පුරිසො පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියි. තමෙනං අග්ගහෙසුං. ගහෙත්වා රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාභිසිත්තස්ස දස්සෙසුං – ‘අයං, දෙව, පුරිසො පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියී’ති. එවං වුත්තෙ, භික්ඛවෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො තං පුරිසං එතදවොච – ‘සච්චං [Pg.55] කිර ත්වං, අම්භො පුරිස, පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියී’ති? ‘සච්චං, දෙවා’ති. ‘කිං කාරණා’ති? ‘න හි, දෙව, ජීවාමී’ති. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො තස්ස පුරිසස්ස ධනමනුප්පදාසි – ‘ඉමිනා ත්වං, අම්භො පුරිස, ධනෙන අත්තනා ච ජීවාහි, මාතාපිතරො ච පොසෙහි, පුත්තදාරඤ්ච පොසෙහි, කම්මන්තෙ ච පයොජෙහි, සමණබ්‍රාහ්මණෙසු උද්ධග්ගිකං දක්ඛිණං පතිට්ඨාපෙහි සොවග්ගිකං සුඛවිපාකං සග්ගසංවත්තනික’න්ති. ‘එවං, දෙවා’ති ඛො, භික්ඛවෙ, සො පුරිසො රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාභිසිත්තස්ස පච්චස්සොසි. Này các Tỳ khưu, lại có một người đàn ông khác đã lấy của không cho, được gọi là trộm cắp, của người khác. Họ đã bắt người ấy. Sau khi bắt, họ đã dẫn đến trình diện vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh và thưa rằng: ‘Tâu Thiên tử, người đàn ông này đã lấy của không cho, được gọi là trộm cắp, của người khác.’ Này các Tỳ khưu, khi được nói như vậy, vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh đã nói với người đàn ông ấy điều này: ‘Này ông kia, có thật là ông đã lấy của không cho, được gọi là trộm cắp, của người khác không?’ – ‘Tâu Thiên tử, là sự thật.’ – ‘Vì lý do gì?’ – ‘Tâu Thiên tử, vì con không thể sinh sống được.’ Khi ấy, này các Tỳ khưu, vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh đã cấp phát tài sản cho người đàn ông ấy và nói rằng: ‘Này ông kia, với tài sản này, ông hãy tự mình sinh sống, hãy nuôi dưỡng cha mẹ, hãy nuôi dưỡng vợ con, hãy tiến hành các công việc, và hãy thiết lập sự cúng dường hướng thượng, đưa đến cõi thiện, có quả an lạc, sanh về cõi trời đến các vị Sa-môn, Bà-la-môn.’ Này các Tỳ khưu, người đàn ông ấy đã vâng lời vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh rằng: ‘Xin vâng, tâu Thiên tử.’ 92. ‘‘අස්සොසුං ඛො, භික්ඛවෙ, මනුස්සා – ‘යෙ කිර, භො, පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියන්ති, තෙසං රාජා ධනමනුප්පදෙතී’ති. සුත්වාන තෙසං එතදහොසි – ‘යංනූන මයම්පි පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියෙය්‍යාමා’ති. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතරො පුරිසො පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියි. තමෙනං අග්ගහෙසුං. ගහෙත්වා රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාභිසිත්තස්ස දස්සෙසුං – ‘අයං, දෙව, පුරිසො පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියී’ති. එවං වුත්තෙ, භික්ඛවෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො තං පුරිසං එතදවොච – ‘සච්චං කිර ත්වං, අම්භො පුරිස, පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියී’ති? ‘සච්චං, දෙවා’ති. ‘කිං කාරණා’ති? ‘න හි, දෙව, ජීවාමී’ති. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාභිසිත්තස්ස එතදහොසි – ‘සචෙ ඛො අහං යො යො පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියිස්සති, තස්ස තස්ස ධනමනුප්පදස්සාමි, එවමිදං අදින්නාදානං පවඩ්ඪිස්සති. යංනූනාහං ඉමං පුරිසං සුනිසෙධං නිසෙධෙය්‍යං, මූලඝච්චං කරෙය්‍යං, සීසමස්ස ඡින්දෙය්‍ය’න්ති. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො පුරිසෙ ආණාපෙසි – ‘තෙන හි, භණෙ, ඉමං පුරිසං දළ්හාය රජ්ජුයා පච්ඡාබාහං ගාළ්හබන්ධනං බන්ධිත්වා ඛුරමුණ්ඩං කරිත්වා ඛරස්සරෙන පණවෙන රථිකාය රථිකං සිඞ්ඝාටකෙන සිඞ්ඝාටකං පරිනෙත්වා දක්ඛිණෙන ද්වාරෙන නික්ඛමිත්වා දක්ඛිණතො නගරස්ස සුනිසෙධං නිසෙධෙථ, මූලඝච්චං කරොථ, සීසමස්ස ඡින්දථා’ති. ‘එවං, දෙවා’ති ඛො, භික්ඛවෙ, තෙ පුරිසා රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාභිසිත්තස්ස පටිස්සුත්වා තං පුරිසං දළ්හාය රජ්ජුයා පච්ඡාබාහං ගාළ්හබන්ධනං බන්ධිත්වා ඛුරමුණ්ඩං කරිත්වා ඛරස්සරෙන පණවෙන රථිකාය රථිකං සිඞ්ඝාටකෙන සිඞ්ඝාටකං පරිනෙත්වා [Pg.56] දක්ඛිණෙන ද්වාරෙන නික්ඛමිත්වා දක්ඛිණතො නගරස්ස සුනිසෙධං නිසෙධෙසුං, මූලඝච්චං අකංසු, සීසමස්ස ඡින්දිංසු. 92. Này các Tỳ khưu, dân chúng đã nghe rằng: ‘Này các ông, nghe nói rằng những ai lấy của không cho, được gọi là trộm cắp, của người khác thì nhà vua cấp phát tài sản cho họ.’ Sau khi nghe, họ đã có ý nghĩ này: ‘Hay là chúng ta cũng nên lấy của không cho, được gọi là trộm cắp, của người khác.’ Khi ấy, này các Tỳ khưu, có một người đàn ông đã lấy của không cho, được gọi là trộm cắp, của người khác. Họ đã bắt người ấy. Sau khi bắt, họ đã dẫn đến trình diện vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh và thưa rằng: ‘Tâu Thiên tử, người đàn ông này đã lấy của không cho, được gọi là trộm cắp, của người khác.’ Này các Tỳ khưu, khi được nói như vậy, vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh đã nói với người đàn ông ấy điều này: ‘Này ông kia, có thật là ông đã lấy của không cho, được gọi là trộm cắp, của người khác không?’ – ‘Tâu Thiên tử, là sự thật.’ – ‘Vì lý do gì?’ – ‘Tâu Thiên tử, vì con không thể sinh sống được.’ Khi ấy, này các Tỳ khưu, vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh đã có ý nghĩ này: ‘Nếu ta cứ cấp phát tài sản cho bất cứ ai lấy của không cho, được gọi là trộm cắp, của người khác, thì như vậy, nạn trộm cắp này sẽ gia tăng. Hay là ta nên trừng trị nghiêm khắc người đàn ông này, nên diệt trừ tận gốc, nên chặt đầu của y.’ Khi ấy, này các Tỳ khưu, vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh đã ra lệnh cho các thuộc hạ: ‘Này các khanh, vậy thì hãy dùng dây thừng chắc trói quặt tay người đàn ông này ra sau lưng một cách chặt chẽ, hãy cạo trọc đầu y, hãy đánh trống có âm thanh chói tai, dẫn y đi từ đường này sang đường khác, từ ngã tư này sang ngã tư khác, hãy đi ra bằng cổng phía nam, đến phía nam của thành phố, hãy trừng trị nghiêm khắc, hãy diệt trừ tận gốc, hãy chặt đầu của y.’ Này các Tỳ khưu, những người thuộc hạ ấy đã vâng lời vị vua dòng Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh rằng: ‘Xin vâng, tâu Thiên tử,’ rồi họ đã dùng dây thừng chắc trói quặt tay người đàn ông ấy ra sau lưng một cách chặt chẽ, đã cạo trọc đầu y, đã đánh trống có âm thanh chói tai, dẫn y đi từ đường này sang đường khác, từ ngã tư này sang ngã tư khác, đã đi ra bằng cổng phía nam, đến phía nam của thành phố, họ đã trừng trị nghiêm khắc, đã diệt trừ tận gốc, đã chặt đầu của y. 93. ‘‘අස්සොසුං ඛො, භික්ඛවෙ, මනුස්සා – ‘යෙ කිර, භො, පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියන්ති, තෙ රාජා සුනිසෙධං නිසෙධෙති, මූලඝච්චං කරොති, සීසානි තෙසං ඡින්දතී’ති. සුත්වාන තෙසං එතදහොසි – ‘යංනූන මයම්පි තිණ්හානි සත්ථානි කාරාපෙස්සාම, තිණ්හානි සත්ථානි කාරාපෙත්වා යෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියිස්සාම, තෙ සුනිසෙධං නිසෙධෙස්සාම, මූලඝච්චං කරිස්සාම, සීසානි තෙසං ඡින්දිස්සාමා’ති. තෙ තිණ්හානි සත්ථානි කාරාපෙසුං, තිණ්හානි සත්ථානි කාරාපෙත්වා ගාමඝාතම්පි උපක්කමිංසු කාතුං, නිගමඝාතම්පි උපක්කමිංසු කාතුං, නගරඝාතම්පි උපක්කමිංසු කාතුං, පන්ථදුහනම්පි උපක්කමිංසු කාතුං. යෙසං තෙ අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියන්ති, තෙ සුනිසෙධං නිසෙධෙන්ති, මූලඝච්චං කරොන්ති, සීසානි තෙසං ඡින්දන්ති. 93. Này các Tỳ khưu, loài người đã nghe rằng: ‘Này quý vị, những ai lấy của không cho của người khác, được xem là trộm cắp, thì nhà vua sẽ nghiêm trị, sẽ diệt trừ tận gốc, sẽ chặt đầu họ.’ Sau khi nghe vậy, họ đã suy nghĩ rằng: ‘Hay là chúng ta cũng nên rèn các loại vũ khí sắc bén. Sau khi đã rèn các loại vũ khí sắc bén, khi chúng ta lấy của không cho của ai, chúng ta sẽ nghiêm trị họ, sẽ diệt trừ họ tận gốc, sẽ chặt đầu họ.’ Họ đã rèn các loại vũ khí sắc bén. Sau khi đã rèn các loại vũ khí sắc bén, họ bắt đầu thực hiện việc cướp phá làng mạc, cướp phá thị trấn, cướp phá thành phố, và cướp bóc trên đường. Những người bị họ lấy của không cho, họ đã nghiêm trị, diệt trừ tận gốc, và chặt đầu. 94. ‘‘ඉති ඛො, භික්ඛවෙ, අධනානං ධනෙ අනනුප්පදියමානෙ දාලිද්දියං වෙපුල්ලමගමාසි, දාලිද්දියෙ වෙපුල්ලං ගතෙ අදින්නාදානං වෙපුල්ලමගමාසි, අදින්නාදානෙ වෙපුල්ලං ගතෙ සත්ථං වෙපුල්ලමගමාසි, සත්ථෙ වෙපුල්ලං ගතෙ පාණාතිපාතො වෙපුල්ලමගමාසි, පාණාතිපාතෙ වෙපුල්ලං ගතෙ තෙසං සත්තානං ආයුපි පරිහායි, වණ්ණොපි පරිහායි. තෙසං ආයුනාපි පරිහායමානානං වණ්ණෙනපි පරිහායමානානං අසීතිවස්සසහස්සායුකානං මනුස්සානං චත්තාරීසවස්සසහස්සායුකා පුත්තා අහෙසුං. 94. Này các Tỳ khưu, như vậy, do tài sản không được cấp cho người nghèo, sự nghèo đói đã lan rộng. Khi sự nghèo đói lan rộng, việc lấy của không cho đã lan rộng. Khi việc lấy của không cho lan rộng, vũ khí đã lan rộng. Khi vũ khí lan rộng, việc sát sanh đã lan rộng. Khi việc sát sanh lan rộng, tuổi thọ và dung sắc của các chúng sanh ấy đã bị suy giảm. Do tuổi thọ và dung sắc của họ bị suy giảm, con cái của những người có tuổi thọ tám mươi ngàn năm đã có tuổi thọ bốn mươi ngàn năm. ‘‘චත්තාරීසවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු අඤ්ඤතරො පුරිසො පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියි. තමෙනං අග්ගහෙසුං. ගහෙත්වා රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාභිසිත්තස්ස දස්සෙසුං – ‘අයං, දෙව, පුරිසො පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියී’ති. එවං වුත්තෙ, භික්ඛවෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාභිසිත්තො තං පුරිසං එතදවොච – ‘සච්චං කිර ත්වං, අම්භො පුරිස, පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියී’ති? ‘න හි, දෙවා’ති සම්පජානමුසා අභාසි. Này các Tỳ khưu, trong loài người có tuổi thọ bốn mươi ngàn năm, có một người kia đã lấy của không cho của người khác, được xem là trộm cắp. Người ta đã bắt giữ y. Sau khi bắt giữ, họ đã trình lên vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh: ‘Tâu Thiên tử, người này đã lấy của không cho của người khác.’ Này các Tỳ khưu, khi được nói như vậy, vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh đã nói với người ấy rằng: ‘Này ông kia, có thật là ông đã lấy của không cho của người khác không?’ ‘Tâu Thiên tử, không phải vậy,’ y đã cố ý nói dối. 95. ‘‘ඉති [Pg.57] ඛො, භික්ඛවෙ, අධනානං ධනෙ අනනුප්පදියමානෙ දාලිද්දියං වෙපුල්ලමගමාසි. දාලිද්දියෙ වෙපුල්ලං ගතෙ අදින්නාදානං වෙපුල්ලමගමාසි, අදින්නාදානෙ වෙපුල්ලං ගතෙ සත්ථං වෙපුල්ලමගමාසි. සත්ථෙ වෙපුල්ලං ගතෙ පාණාතිපාතො වෙපුල්ලමගමාසි, පාණාතිපාතෙ වෙපුල්ලං ගතෙ මුසාවාදො වෙපුල්ලමගමාසි, මුසාවාදෙ වෙපුල්ලං ගතෙ තෙසං සත්තානං ආයුපි පරිහායි, වණ්ණොපි පරිහායි. තෙසං ආයුනාපි පරිහායමානානං වණ්ණෙනපි පරිහායමානානං චත්තාරීසවස්සසහස්සායුකානං මනුස්සානං වීසතිවස්සසහස්සායුකා පුත්තා අහෙසුං. 95. Này các Tỳ khưu, như vậy, do tài sản không được cấp cho người nghèo, sự nghèo đói đã lan rộng. Khi sự nghèo đói lan rộng, việc lấy của không cho đã lan rộng. Khi việc lấy của không cho lan rộng, vũ khí đã lan rộng. Khi vũ khí lan rộng, việc sát sanh đã lan rộng. Khi việc sát sanh lan rộng, việc nói dối đã lan rộng. Khi việc nói dối lan rộng, tuổi thọ và dung sắc của các chúng sanh ấy đã bị suy giảm. Do tuổi thọ và dung sắc của họ bị suy giảm, con cái của những người có tuổi thọ bốn mươi ngàn năm đã có tuổi thọ hai mươi ngàn năm. ‘‘වීසතිවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු අඤ්ඤතරො පුරිසො පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියි. තමෙනං අඤ්ඤතරො පුරිසො රඤ්ඤො ඛත්තියස්ස මුද්ධාභිසිත්තස්ස ආරොචෙසි – ‘ඉත්ථන්නාමො, දෙව, පුරිසො පරෙසං අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියී’ති පෙසුඤ්ඤමකාසි. Này các Tỳ khưu, trong loài người có tuổi thọ hai mươi ngàn năm, có một người kia đã lấy của không cho của người khác, được xem là trộm cắp. Một người khác đã tâu báo với vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh rằng: ‘Tâu Thiên tử, người có tên như vậy đã lấy của không cho của người khác.’ Người ấy đã nói lời đâm thọc. 96. ‘‘ඉති ඛො, භික්ඛවෙ, අධනානං ධනෙ අනනුප්පදියමානෙ දාලිද්දියං වෙපුල්ලමගමාසි. දාලිද්දියෙ වෙපුල්ලං ගතෙ අදින්නාදානං වෙපුල්ලමගමාසි, අදින්නාදානෙ වෙපුල්ලං ගතෙ සත්ථං වෙපුල්ලමගමාසි, සත්ථෙ වෙපුල්ලං ගතෙ පාණාතිපාතො වෙපුල්ලමගමාසි, පාණාතිපාතෙ වෙපුල්ලං ගතෙ මුසාවාදො වෙපුල්ලමගමාසි, මුසාවාදෙ වෙපුල්ලං ගතෙ පිසුණා වාචා වෙපුල්ලමගමාසි, පිසුණාය වාචාය වෙපුල්ලං ගතාය තෙසං සත්තානං ආයුපි පරිහායි, වණ්ණොපි පරිහායි. තෙසං ආයුනාපි පරිහායමානානං වණ්ණෙනපි පරිහායමානානං වීසතිවස්සසහස්සායුකානං මනුස්සානං දසවස්සසහස්සායුකා පුත්තා අහෙසුං. 96. Này các Tỳ khưu, như vậy, do tài sản không được cấp cho người nghèo, sự nghèo đói đã lan rộng. Khi sự nghèo đói lan rộng, việc lấy của không cho đã lan rộng. Khi việc lấy của không cho lan rộng, vũ khí đã lan rộng. Khi vũ khí lan rộng, việc sát sanh đã lan rộng. Khi việc sát sanh lan rộng, việc nói dối đã lan rộng. Khi việc nói dối lan rộng, lời nói đâm thọc đã lan rộng. Khi lời nói đâm thọc lan rộng, tuổi thọ và dung sắc của các chúng sanh ấy đã bị suy giảm. Do tuổi thọ và dung sắc của họ bị suy giảm, con cái của những người có tuổi thọ hai mươi ngàn năm đã có tuổi thọ mười ngàn năm. ‘‘දසවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු එකිදං සත්තා වණ්ණවන්තො හොන්ති, එකිදං සත්තා දුබ්බණ්ණා. තත්ථ යෙ තෙ සත්තා දුබ්බණ්ණා, තෙ වණ්ණවන්තෙ සත්තෙ අභිජ්ඣායන්තා පරෙසං දාරෙසු චාරිත්තං ආපජ්ජිංසු. Này các Tỳ khưu, trong loài người có tuổi thọ mười ngàn năm, có một số chúng sanh có dung sắc xinh đẹp, và có một số chúng sanh có dung sắc xấu xí. Trong số đó, những chúng sanh có dung sắc xấu xí, do thèm muốn những chúng sanh có dung sắc xinh đẹp, đã phạm vào việc tà hạnh với vợ của người khác. 97. ‘‘ඉති ඛො, භික්ඛවෙ, අධනානං ධනෙ අනනුප්පදියමානෙ දාලිද්දියං වෙපුල්ලමගමාසි. දාලිද්දියෙ වෙපුල්ලං ගතෙ…පෙ… කාමෙසුමිච්ඡාචාරො වෙපුල්ලමගමාසි, කාමෙසුමිච්ඡාචාරෙ වෙපුල්ලං ගතෙ තෙසං සත්තානං ආයුපි පරිහායි, වණ්ණොපි පරිහායි. තෙසං ආයුනාපි පරිහායමානානං වණ්ණෙනපි [Pg.58] පරිහායමානානං දසවස්සසහස්සායුකානං මනුස්සානං පඤ්චවස්සසහස්සායුකා පුත්තා අහෙසුං. 97. Này các Tỳ khưu, như vậy, do tài sản không được cấp cho người nghèo, sự nghèo đói đã lan rộng. Khi sự nghèo đói lan rộng... vân vân... việc tà hạnh trong các dục đã lan rộng. Khi việc tà hạnh trong các dục lan rộng, tuổi thọ và dung sắc của các chúng sanh ấy đã bị suy giảm. Do tuổi thọ và dung sắc của họ bị suy giảm, con cái của những người có tuổi thọ mười ngàn năm đã có tuổi thọ năm ngàn năm. 98. ‘‘පඤ්චවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු ද්වෙ ධම්මා වෙපුල්ලමගමංසු – ඵරුසාවාචා සම්ඵප්පලාපො ච. ද්වීසු ධම්මෙසු වෙපුල්ලං ගතෙසු තෙසං සත්තානං ආයුපි පරිහායි, වණ්ණොපි පරිහායි. තෙසං ආයුනාපි පරිහායමානානං වණ්ණෙනපි පරිහායමානානං පඤ්චවස්සසහස්සායුකානං මනුස්සානං අප්පෙකච්චෙ අඩ්ඪතෙය්‍යවස්සසහස්සායුකා, අප්පෙකච්චෙ ද්වෙවස්සසහස්සායුකා පුත්තා අහෙසුං. 98. Này các Tỳ khưu, trong loài người có tuổi thọ năm ngàn năm, có hai pháp đã lan rộng: lời nói thô ác và lời nói phù phiếm. Khi hai pháp này lan rộng, tuổi thọ và dung sắc của các chúng sanh ấy đã bị suy giảm. Do tuổi thọ và dung sắc của họ bị suy giảm, trong số con cái của những người có tuổi thọ năm ngàn năm, một số có tuổi thọ hai ngàn năm trăm năm, một số có tuổi thọ hai ngàn năm. 99. ‘‘අඩ්ඪතෙය්‍යවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු අභිජ්ඣාබ්‍යාපාදා වෙපුල්ලමගමංසු. අභිජ්ඣාබ්‍යාපාදෙසු වෙපුල්ලං ගතෙසු තෙසං සත්තානං ආයුපි පරිහායි, වණ්ණොපි පරිහායි. තෙසං ආයුනාපි පරිහායමානානං වණ්ණෙනපි පරිහායමානානං අඩ්ඪතෙය්‍යවස්සසහස්සායුකානං මනුස්සානං වස්සසහස්සායුකා පුත්තා අහෙසුං. 99. “Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ hai ngàn năm trăm năm, tham lam và sân hận đã trở nên phổ biến. Khi tham lam và sân hận trở nên phổ biến, tuổi thọ của các chúng sanh ấy bị giảm sút, dung sắc cũng bị giảm sút. Do tuổi thọ và dung sắc của họ bị giảm sút, con cái của những người có tuổi thọ hai ngàn năm trăm năm đã có tuổi thọ một ngàn năm.” 100. ‘‘වස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු මිච්ඡාදිට්ඨි වෙපුල්ලමගමාසි. මිච්ඡාදිට්ඨියා වෙපුල්ලං ගතාය තෙසං සත්තානං ආයුපි පරිහායි, වණ්ණොපි පරිහායි. තෙසං ආයුනාපි පරිහායමානානං වණ්ණෙනපි පරිහායමානානං වස්සසහස්සායුකානං මනුස්සානං පඤ්චවස්සසතායුකා පුත්තා අහෙසුං. 100. “Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ một ngàn năm, tà kiến đã trở nên phổ biến. Khi tà kiến trở nên phổ biến, tuổi thọ của các chúng sanh ấy bị giảm sút, dung sắc cũng bị giảm sút. Do tuổi thọ và dung sắc của họ bị giảm sút, con cái của những người có tuổi thọ một ngàn năm đã có tuổi thọ năm trăm năm.” 101. ‘‘පඤ්චවස්සසතායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු තයො ධම්මා වෙපුල්ලමගමංසු. අධම්මරාගො විසමලොභො මිච්ඡාධම්මො. තීසු ධම්මෙසු වෙපුල්ලං ගතෙසු තෙසං සත්තානං ආයුපි පරිහායි, වණ්ණොපි පරිහායි. තෙසං ආයුනාපි පරිහායමානානං වණ්ණෙනපි පරිහායමානානං පඤ්චවස්සසතායුකානං මනුස්සානං අප්පෙකච්චෙ අඩ්ඪතෙය්‍යවස්සසතායුකා, අප්පෙකච්චෙ ද්වෙවස්සසතායුකා පුත්තා අහෙසුං. 101. “Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ năm trăm năm, ba pháp đã trở nên phổ biến: tham dục phi pháp, tham lam bất chính, và tà pháp. Khi ba pháp này trở nên phổ biến, tuổi thọ của các chúng sanh ấy bị giảm sút, dung sắc cũng bị giảm sút. Do tuổi thọ và dung sắc của họ bị giảm sút, trong số con cái của những người có tuổi thọ năm trăm năm, một số có tuổi thọ hai trăm năm mươi năm, một số có tuổi thọ hai trăm năm.” ‘‘අඩ්ඪතෙය්‍යවස්සසතායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු ඉමෙ ධම්මා වෙපුල්ලමගමංසු. අමත්තෙය්‍යතා අපෙත්තෙය්‍යතා අසාමඤ්ඤතා අබ්‍රහ්මඤ්ඤතා න කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිතා. “Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ hai trăm năm mươi năm, các pháp này đã trở nên phổ biến: không hiếu kính mẹ, không hiếu kính cha, không kính trọng Sa-môn, không kính trọng Bà-la-môn, không tôn trọng trưởng thượng trong gia tộc.” 102. ‘‘ඉති [Pg.59] ඛො, භික්ඛවෙ, අධනානං ධනෙ අනනුප්පදියමානෙ දාලිද්දියං වෙපුල්ලමගමාසි. දාලිද්දියෙ වෙපුල්ලං ගතෙ අදින්නාදානං වෙපුල්ලමගමාසි. අදින්නාදානෙ වෙපුල්ලං ගතෙ සත්ථං වෙපුල්ලමගමාසි. සත්ථෙ වෙපුල්ලං ගතෙ පාණාතිපාතො වෙපුල්ලමගමාසි. පාණාතිපාතෙ වෙපුල්ලං ගතෙ මුසාවාදො වෙපුල්ලමගමාසි. මුසාවාදෙ වෙපුල්ලං ගතෙ පිසුණා වාචා වෙපුල්ලමගමාසි. පිසුණාය වාචාය වෙපුල්ලං ගතාය කාමෙසුමිච්ඡාචාරො වෙපුල්ලමගමාසි. කාමෙසුමිච්ඡාචාරෙ වෙපුල්ලං ගතෙ ද්වෙ ධම්මා වෙපුල්ලමගමංසු, ඵරුසා වාචා සම්ඵප්පලාපො ච. ද්වීසු ධම්මෙසු වෙපුල්ලං ගතෙසු අභිජ්ඣාබ්‍යාපාදා වෙපුල්ලමගමංසු. අභිජ්ඣාබ්‍යාපාදෙසු වෙපුල්ලං ගතෙසු මිච්ඡාදිට්ඨි වෙපුල්ලමගමාසි. මිච්ඡාදිට්ඨියා වෙපුල්ලං ගතාය තයො ධම්මා වෙපුල්ලමගමංසු, අධම්මරාගො විසමලොභො මිච්ඡාධම්මො. තීසු ධම්මෙසු වෙපුල්ලං ගතෙසු ඉමෙ ධම්මා වෙපුල්ලමගමංසු, අමත්තෙය්‍යතා අපෙත්තෙය්‍යතා අසාමඤ්ඤතා අබ්‍රහ්මඤ්ඤතා න කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිතා. ඉමෙසු ධම්මෙසු වෙපුල්ලං ගතෙසු තෙසං සත්තානං ආයුපි පරිහායි, වණ්ණොපි පරිහායි. තෙසං ආයුනාපි පරිහායමානානං වණ්ණෙනපි පරිහායමානානං අඩ්ඪතෙය්‍යවස්සසතායුකානං මනුස්සානං වස්සසතායුකා පුත්තා අහෙසුං. 102. “Này các Tỳ khưu, sự việc là như vầy: khi của cải không được cấp cho người nghèo, sự nghèo khổ đã trở nên phổ biến. Khi sự nghèo khổ trở nên phổ biến, việc trộm cắp đã trở nên phổ biến. Khi việc trộm cắp trở nên phổ biến, vũ khí đã trở nên phổ biến. Khi vũ khí trở nên phổ biến, việc sát sanh đã trở nên phổ biến. Khi việc sát sanh trở nên phổ biến, việc nói dối đã trở nên phổ biến. Khi việc nói dối trở nên phổ biến, lời nói đâm thọc đã trở nên phổ biến. Khi lời nói đâm thọc trở nên phổ biến, tà hạnh trong các dục đã trở nên phổ biến. Khi tà hạnh trong các dục trở nên phổ biến, hai pháp đã trở nên phổ biến: lời nói thô ác và lời nói vô ích. Khi hai pháp này trở nên phổ biến, tham lam và sân hận đã trở nên phổ biến. Khi tham lam và sân hận trở nên phổ biến, tà kiến đã trở nên phổ biến. Khi tà kiến trở nên phổ biến, ba pháp đã trở nên phổ biến: tham dục phi pháp, tham lam bất chính, và tà pháp. Khi ba pháp này trở nên phổ biến, các pháp này đã trở nên phổ biến: không hiếu kính mẹ, không hiếu kính cha, không kính trọng Sa-môn, không kính trọng Bà-la-môn, không tôn trọng trưởng thượng trong gia tộc. Khi các pháp này trở nên phổ biến, tuổi thọ của các chúng sanh ấy bị giảm sút, dung sắc cũng bị giảm sút. Do tuổi thọ và dung sắc của họ bị giảm sút, con cái của những người có tuổi thọ hai trăm năm mươi năm đã có tuổi thọ một trăm năm.” දසවස්සායුකසමයො Thời đại tuổi thọ mười năm 103. ‘‘භවිස්සති, භික්ඛවෙ, සො සමයො, යං ඉමෙසං මනුස්සානං දසවස්සායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති. දසවස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු පඤ්චවස්සිකා කුමාරිකා අලංපතෙය්‍යා භවිස්සන්ති. දසවස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු ඉමානි රසානි අන්තරධායිස්සන්ති, සෙය්‍යථිදං, සප්පි නවනීතං තෙලං මධු ඵාණිතං ලොණං. දසවස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු කුද්‍රූසකො අග්ගං භොජනානං භවිස්සති. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, එතරහි සාලිමංසොදනො අග්ගං භොජනානං; එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, දසවස්සායුකෙසු මනුස්සෙසු කුද්‍රූසකො අග්ගං භොජනානං භවිස්සති. 103. “Này các Tỳ khưu, sẽ có một thời điểm khi con cái của những người này có tuổi thọ mười năm. Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ mười năm, các bé gái năm tuổi sẽ đủ tuổi để gả chồng. Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ mười năm, các vị ngon này sẽ biến mất, đó là: bơ, bơ lỏng, dầu, mật ong, đường phèn, và muối. Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ mười năm, lúa lùn sẽ là thức ăn cao quý nhất. Này các Tỳ khưu, cũng giống như hiện nay cơm nấu với thịt là thức ăn cao quý nhất; này các Tỳ khưu, cũng vậy, ở loài người có tuổi thọ mười năm, lúa lùn sẽ là thức ăn cao quý nhất.” ‘‘දසවස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු දස කුසලකම්මපථා සබ්බෙන සබ්බං අන්තරධායිස්සන්ති, දස අකුසලකම්මපථා අතිබ්‍යාදිප්පිස්සන්ති. දසවස්සායුකෙසු[Pg.60], භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු කුසලන්තිපි න භවිස්සති, කුතො පන කුසලස්ස කාරකො. දසවස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු යෙ තෙ භවිස්සන්ති අමත්තෙය්‍යා අපෙත්තෙය්‍යා අසාමඤ්ඤා අබ්‍රහ්මඤ්ඤා න කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනො, තෙ පුජ්ජා ච භවිස්සන්ති පාසංසා ච. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, එතරහි මත්තෙය්‍යා පෙත්තෙය්‍යා සාමඤ්ඤා බ්‍රහ්මඤ්ඤා කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනො පුජ්ජා ච පාසංසා ච; එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, දසවස්සායුකෙසු මනුස්සෙසු යෙ තෙ භවිස්සන්ති අමත්තෙය්‍යා අපෙත්තෙය්‍යා අසාමඤ්ඤා අබ්‍රහ්මඤ්ඤා න කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනො, තෙ පුජ්ජා ච භවිස්සන්ති පාසංසා ච. “Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ mười năm, mười thiện nghiệp lộ sẽ hoàn toàn biến mất, mười bất thiện nghiệp lộ sẽ cực kỳ hưng thịnh. Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ mười năm, ngay cả từ ‘thiện’ cũng sẽ không tồn tại, huống hồ là người làm điều thiện. Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ mười năm, những người không hiếu kính mẹ, không hiếu kính cha, không kính trọng Sa-môn, không kính trọng Bà-la-môn, không tôn trọng trưởng thượng trong gia tộc, họ sẽ được tôn kính và tán dương. Này các Tỳ khưu, cũng giống như hiện nay những người hiếu kính mẹ, hiếu kính cha, kính trọng Sa-môn, kính trọng Bà-la-môn, tôn trọng trưởng thượng trong gia tộc được tôn kính và tán dương; này các Tỳ khưu, cũng vậy, ở loài người có tuổi thọ mười năm, những người không hiếu kính mẹ, không hiếu kính cha, không kính trọng Sa-môn, không kính trọng Bà-la-môn, không tôn trọng trưởng thượng trong gia tộc, họ sẽ được tôn kính và tán dương.” ‘‘දසවස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු න භවිස්සති මාතාති වා මාතුච්ඡාති වා මාතුලානීති වා ආචරියභරියාති වා ගරූනං දාරාති වා. සම්භෙදං ලොකො ගමිස්සති යථා අජෙළකා කුක්කුටසූකරා සොණසිඞ්ගාලා. “Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ mười năm, sẽ không có khái niệm ‘mẹ’, hay ‘dì’, hay ‘vợ của cậu’, hay ‘vợ của thầy’, hay ‘vợ của những người đáng kính’. Thế gian sẽ rơi vào sự hỗn loạn, giống như dê và cừu, gà và heo, chó và chó rừng.” ‘‘දසවස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු තෙසං සත්තානං අඤ්ඤමඤ්ඤම්හි තිබ්බො ආඝාතො පච්චුපට්ඨිතො භවිස්සති තිබ්බො බ්‍යාපාදො තිබ්බො මනොපදොසො තිබ්බං වධකචිත්තං. මාතුපි පුත්තම්හි පුත්තස්සපි මාතරි; පිතුපි පුත්තම්හි පුත්තස්සපි පිතරි; භාතුපි භගිනියා භගිනියාපි භාතරි තිබ්බො ආඝාතො පච්චුපට්ඨිතො භවිස්සති තිබ්බො බ්‍යාපාදො තිබ්බො මනොපදොසො තිබ්බං වධකචිත්තං. සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, මාගවිකස්ස මිගං දිස්වා තිබ්බො ආඝාතො පච්චුපට්ඨිතො හොති තිබ්බො බ්‍යාපාදො තිබ්බො මනොපදොසො තිබ්බං වධකචිත්තං; එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, දසවස්සායුකෙසු මනුස්සෙසු තෙසං සත්තානං අඤ්ඤමඤ්ඤම්හි තිබ්බො ආඝාතො පච්චුපට්ඨිතො භවිස්සති තිබ්බො බ්‍යාපාදො තිබ්බො මනොපදොසො තිබ්බං වධකචිත්තං. මාතුපි පුත්තම්හි පුත්තස්සපි මාතරි; පිතුපි පුත්තම්හි පුත්තස්සපි පිතරි; භාතුපි භගිනියා භගිනියාපි භාතරි තිබ්බො ආඝාතො පච්චුපට්ඨිතො භවිස්සති තිබ්බො බ්‍යාපාදො තිබ්බො මනොපදොසො තිබ්බං වධකචිත්තං. “Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ mười năm, giữa các chúng sanh ấy, sự căm phẫn mãnh liệt, sự ác tâm mãnh liệt, sự ác ý mãnh liệt, tâm sát hại mãnh liệt sẽ hiện khởi đối với nhau. Ngay cả mẹ đối với con, con đối với mẹ; cha đối với con, con đối với cha; anh đối với em gái, em gái đối với anh, sự căm phẫn mãnh liệt, sự ác tâm mãnh liệt, sự ác ý mãnh liệt, tâm sát hại mãnh liệt sẽ hiện khởi. Này các Tỳ khưu, ví như người thợ săn khi thấy con nai, sự căm phẫn mãnh liệt, sự ác tâm mãnh liệt, sự ác ý mãnh liệt, tâm sát hại mãnh liệt hiện khởi; này các Tỳ khưu, cũng vậy, ở loài người có tuổi thọ mười năm, giữa các chúng sanh ấy, sự căm phẫn mãnh liệt, sự ác tâm mãnh liệt, sự ác ý mãnh liệt, tâm sát hại mãnh liệt sẽ hiện khởi đối với nhau. Ngay cả mẹ đối với con, con đối với mẹ; cha đối với con, con đối với cha; anh đối với em gái, em gái đối với anh, sự căm phẫn mãnh liệt, sự ác tâm mãnh liệt, sự ác ý mãnh liệt, tâm sát hại mãnh liệt sẽ hiện khởi.” 104. ‘‘දසවස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු සත්තාහං සත්ථන්තරකප්පො භවිස්සති. තෙ අඤ්ඤමඤ්ඤම්හි මිගසඤ්ඤං පටිලභිස්සන්ති. තෙසං තිණ්හානි සත්ථානි [Pg.61] හත්ථෙසු පාතුභවිස්සන්ති. තෙ තිණ්හෙන සත්ථෙන ‘එස මිගො එස මිගො’ති අඤ්ඤමඤ්ඤං ජීවිතා වොරොපෙස්සන්ති. 104. “Này các Tỳ khưu, ở loài người có tuổi thọ mười năm, sẽ có kiếp đao binh trong bảy ngày. Họ sẽ nhận thức nhau như là con mồi. Các loại vũ khí sắc bén sẽ xuất hiện trong tay họ. Họ sẽ dùng vũ khí sắc bén tước đoạt mạng sống của nhau, (nghĩ rằng): ‘Đây là con mồi, đây là con mồi’.” ‘‘අථ ඛො තෙසං, භික්ඛවෙ, සත්තානං එකච්චානං එවං භවිස්සති – ‘මා ච මයං කඤ්චි, මා ච අම්හෙ කොචි, යංනූන මයං තිණගහනං වා වනගහනං වා රුක්ඛගහනං වා නදීවිදුග්ගං වා පබ්බතවිසමං වා පවිසිත්වා වනමූලඵලාහාරා යාපෙය්‍යාමා’ති. තෙ තිණගහනං වා වනගහනං වා රුක්ඛගහනං වා නදීවිදුග්ගං වා පබ්බතවිසමං වා පවිසිත්වා සත්තාහං වනමූලඵලාහාරා යාපෙස්සන්ති. තෙ තස්ස සත්තාහස්ස අච්චයෙන තිණගහනා වනගහනා රුක්ඛගහනා නදීවිදුග්ගා පබ්බතවිසමා නික්ඛමිත්වා අඤ්ඤමඤ්ඤං ආලිඞ්ගිත්වා සභාගායිස්සන්ති සමස්සාසිස්සන්ති – ‘දිට්ඨා, භො, සත්තා ජීවසි, දිට්ඨා, භො, සත්තා ජීවසී’ති. “Khi ấy, này các Tỳ khưu, một số chúng sanh sẽ có suy nghĩ như sau: ‘Mong rằng chúng ta không (giết) ai, và cũng không ai (giết) chúng ta. Hay là chúng ta hãy đi vào bụi cỏ, hoặc bụi cây, hoặc lùm cây, hoặc nơi hiểm trở ở sông, hoặc nơi hiểm trở ở núi, và sống bằng rễ cây và trái cây trong rừng.’ Họ sẽ đi vào bụi cỏ, hoặc bụi cây, hoặc lùm cây, hoặc nơi hiểm trở ở sông, hoặc nơi hiểm trở ở núi, và sống bằng rễ cây và trái cây trong rừng trong bảy ngày. Sau bảy ngày ấy, họ sẽ ra khỏi bụi cỏ, bụi cây, lùm cây, nơi hiểm trở ở sông, nơi hiểm trở ở núi, rồi ôm choàng lấy nhau, cùng nhau hội họp và an ủi nhau: ‘Thật may mắn, này bạn, thấy còn có chúng sanh! Bạn vẫn còn sống! Thật may mắn, này bạn, thấy còn có chúng sanh! Bạn vẫn còn sống!’” ආයුවණ්ණාදිවඩ්ඪනකථා Bài thuyết giảng về sự tăng trưởng tuổi thọ, dung sắc, v.v. 105. ‘‘අථ ඛො තෙසං, භික්ඛවෙ, සත්තානං එවං භවිස්සති – ‘මයං ඛො අකුසලානං ධම්මානං සමාදානහෙතු එවරූපං ආයතං ඤාතික්ඛයං පත්තා. යංනූන මයං කුසලං කරෙය්‍යාම. කිං කුසලං කරෙය්‍යාම? යංනූන මයං පාණාතිපාතා විරමෙය්‍යාම, ඉදං කුසලං ධම්මං සමාදාය වත්තෙය්‍යාමා’ති. තෙ පාණාතිපාතා විරමිස්සන්ති, ඉදං කුසලං ධම්මං සමාදාය වත්තිස්සන්ති. තෙ කුසලානං ධම්මානං සමාදානහෙතු ආයුනාපි වඩ්ඪිස්සන්ති, වණ්ණෙනපි වඩ්ඪිස්සන්ති. තෙසං ආයුනාපි වඩ්ඪමානානං වණ්ණෙනපි වඩ්ඪමානානං දසවස්සායුකානං මනුස්සානං වීසතිවස්සායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති. 105. “Khi ấy, này các Tỳ khưu, các chúng sanh ấy sẽ có suy nghĩ như sau: ‘Chính vì chúng ta đã thực hành các pháp bất thiện nên mới đi đến sự tổn thất bà con quyến thuộc to lớn như vậy. Hay là chúng ta hãy làm điều thiện. Chúng ta nên làm điều thiện gì? Hay là chúng ta hãy từ bỏ sát sanh, chúng ta hãy thọ trì và thực hành pháp thiện này.’ Họ sẽ từ bỏ sát sanh, họ sẽ thọ trì và thực hành pháp thiện này. Do vì thọ trì các pháp thiện, họ sẽ tăng trưởng cả về tuổi thọ lẫn dung sắc. Đối với những người đang tăng trưởng về tuổi thọ và dung sắc ấy, con cái của những người có tuổi thọ mười năm sẽ có tuổi thọ hai mươi năm.” ‘‘අථ ඛො තෙසං, භික්ඛවෙ, සත්තානං එවං භවිස්සති – ‘මයං ඛො කුසලානං ධම්මානං සමාදානහෙතු ආයුනාපි වඩ්ඪාම, වණ්ණෙනපි වඩ්ඪාම. යංනූන මයං භිය්‍යොසොමත්තාය කුසලං කරෙය්‍යාම. කිං කුසලං කරෙය්‍යාම? යංනූන මයං අදින්නාදානා විරමෙය්‍යාම… කාමෙසුමිච්ඡාචාරා විරමෙය්‍යාම… මුසාවාදා විරමෙය්‍යාම… පිසුණාය වාචාය විරමෙය්‍යාම… ඵරුසාය වාචාය විරමෙය්‍යාම… සම්ඵප්පලාපා විරමෙය්‍යාම… අභිජ්ඣං පජහෙය්‍යාම… බ්‍යාපාදං පජහෙය්‍යාම… මිච්ඡාදිට්ඨිං පජහෙය්‍යාම… තයො ධම්මෙ පජහෙය්‍යාම – අධම්මරාගං විසමලොභං මිච්ඡාධම්මං… යංනූන මයං මත්තෙය්‍යා අස්සාම පෙත්තෙය්‍යා සාමඤ්ඤා බ්‍රහ්මඤ්ඤා කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනො, ඉදං කුසලං ධම්මං සමාදාය වත්තෙය්‍යාමා’ති. තෙ මත්තෙය්‍යා භවිස්සන්ති පෙත්තෙය්‍යා සාමඤ්ඤා [Pg.62] බ්‍රහ්මඤ්ඤා කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිනො, ඉදං කුසලං ධම්මං සමාදාය වත්තිස්සන්ති. “Khi ấy, này các Tỳ khưu, các chúng sanh ấy sẽ có suy nghĩ như sau: ‘Chính vì chúng ta đã thực hành các pháp thiện nên chúng ta tăng trưởng cả về tuổi thọ lẫn dung sắc. Hay là chúng ta hãy làm thêm nhiều điều thiện nữa. Chúng ta nên làm điều thiện gì? Hay là chúng ta hãy từ bỏ lấy của không cho… từ bỏ tà hạnh trong các dục… từ bỏ nói dối… từ bỏ nói lời đâm thọc… từ bỏ nói lời thô ác… từ bỏ nói lời vô ích… chúng ta hãy từ bỏ tham lam… chúng ta hãy từ bỏ sân hận… chúng ta hãy từ bỏ tà kiến… chúng ta hãy từ bỏ ba pháp này: tham phi pháp, tham lam quá độ, và pháp tà vạy… Hay là chúng ta hãy hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, kính trọng Sa-môn, kính trọng Bà-la-môn, tôn trọng những người lớn tuổi trong gia đình, chúng ta hãy thọ trì và thực hành pháp thiện này.’ Họ sẽ trở nên hiếu kính với mẹ, hiếu kính với cha, kính trọng Sa-môn, kính trọng Bà-la-môn, tôn trọng những người lớn tuổi trong gia đình, họ sẽ thọ trì và thực hành pháp thiện này.” ‘‘තෙ කුසලානං ධම්මානං සමාදානහෙතු ආයුනාපි වඩ්ඪිස්සන්ති, වණ්ණෙනපි වඩ්ඪිස්සන්ති. තෙසං ආයුනාපි වඩ්ඪමානානං වණ්ණෙනපි වඩ්ඪමානානං වීසතිවස්සායුකානං මනුස්සානං චත්තාරීසවස්සායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති… චත්තාරීසවස්සායුකානං මනුස්සානං අසීතිවස්සායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති… අසීතිවස්සායුකානං මනුස්සානං සට්ඨිවස්සසතායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති… සට්ඨිවස්සසතායුකානං මනුස්සානං වීසතිතිවස්සසතායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති… වීසතිතිවස්සසතායුකානං මනුස්සානං චත්තාරීසඡබ්බස්සසතායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති. චත්තාරීසඡබ්බස්සසතායුකානං මනුස්සානං ද්වෙවස්සසහස්සායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති… ද්වෙවස්සසහස්සායුකානං මනුස්සානං චත්තාරිවස්සසහස්සායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති… චත්තාරිවස්සසහස්සායුකානං මනුස්සානං අට්ඨවස්සසහස්සායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති… අට්ඨවස්සසහස්සායුකානං මනුස්සානං වීසතිවස්සසහස්සායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති… වීසතිවස්සසහස්සායුකානං මනුස්සානං චත්තාරීසවස්සසහස්සායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති… චත්තාරීසවස්සසහස්සායුකානං මනුස්සානං අසීතිවස්සසහස්සායුකා පුත්තා භවිස්සන්ති… අසීතිවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු පඤ්චවස්සසතිකා කුමාරිකා අලංපතෙය්‍යා භවිස්සන්ති. Do nhân thọ trì các thiện pháp, những chúng sanh ấy sẽ tăng trưởng về tuổi thọ, tăng trưởng về dung sắc. Do họ tăng trưởng về tuổi thọ và dung sắc, con cái của những người có tuổi thọ hai mươi tuổi sẽ có tuổi thọ bốn mươi tuổi... con cái của những người có tuổi thọ bốn mươi tuổi sẽ có tuổi thọ tám mươi tuổi... con cái của những người có tuổi thọ tám mươi tuổi sẽ có tuổi thọ một trăm sáu mươi tuổi... con cái của những người có tuổi thọ một trăm sáu mươi tuổi sẽ có tuổi thọ ba trăm hai mươi tuổi... con cái của những người có tuổi thọ ba trăm hai mươi tuổi sẽ có tuổi thọ sáu trăm bốn mươi tuổi... con cái của những người có tuổi thọ sáu trăm bốn mươi tuổi sẽ có tuổi thọ hai ngàn tuổi... con cái của những người có tuổi thọ hai ngàn tuổi sẽ có tuổi thọ bốn ngàn tuổi... con cái của những người có tuổi thọ bốn ngàn tuổi sẽ có tuổi thọ tám ngàn tuổi... con cái của những người có tuổi thọ tám ngàn tuổi sẽ có tuổi thọ hai mươi ngàn tuổi... con cái của những người có tuổi thọ hai mươi ngàn tuổi sẽ có tuổi thọ bốn mươi ngàn tuổi... con cái của những người có tuổi thọ bốn mươi ngàn tuổi sẽ có tuổi thọ tám mươi ngàn tuổi... Này các Tỳ khưu, khi loài người có tuổi thọ tám mươi ngàn tuổi, các thiếu nữ năm trăm tuổi sẽ đến tuổi có thể lấy chồng. සඞ්ඛරාජඋප්පත්ති Sự Xuất Hiện Của Vua Saṅkha 106. ‘‘අසීතිවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු තයො ආබාධා භවිස්සන්ති, ඉච්ඡා, අනසනං, ජරා. අසීතිවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු අයං ජම්බුදීපො ඉද්ධො චෙව භවිස්සති ඵීතො ච, කුක්කුටසම්පාතිකා ගාමනිගමරාජධානියො. අසීතිවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු අයං ජම්බුදීපො අවීචි මඤ්ඤෙ ඵුටො භවිස්සති මනුස්සෙහි, සෙය්‍යථාපි නළවනං වා සරවනං වා. අසීතිවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු අයං බාරාණසී කෙතුමතී නාම රාජධානී භවිස්සති ඉද්ධා චෙව ඵීතා ච බහුජනා ච ආකිණ්ණමනුස්සා ච සුභික්ඛා ච. අසීතිවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු [Pg.63] ඉමස්මිං ජම්බුදීපෙ චතුරාසීතිනගරසහස්සානි භවිස්සන්ති කෙතුමතීරාජධානීපමුඛානි. අසීතිවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු කෙතුමතියා රාජධානියා සඞ්ඛො නාම රාජා උප්පජ්ජිස්සති චක්කවත්තී ධම්මිකො ධම්මරාජා චාතුරන්තො විජිතාවී ජනපදත්ථාවරියප්පත්තො සත්තරතනසමන්නාගතො. තස්සිමානි සත්ත රතනානි භවිස්සන්ති, සෙය්‍යථිදං, චක්කරතනං හත්ථිරතනං අස්සරතනං මණිරතනං ඉත්ථිරතනං ගහපතිරතනං පරිණායකරතනමෙව සත්තමං. පරොසහස්සං ඛො පනස්ස පුත්තා භවිස්සන්ති සූරා වීරඞ්ගරූපා පරසෙනප්පමද්දනා. සො ඉමං පථවිං සාගරපරියන්තං අදණ්ඩෙන අසත්ථෙන ධම්මෙන අභිවිජිය අජ්ඣාවසිස්සති. 106. Này các Tỳ khưu, khi loài người có tuổi thọ tám mươi ngàn tuổi, sẽ có ba loại bệnh tật: sự ham muốn, sự đói khát, và sự già nua. Này các Tỳ khưu, khi loài người có tuổi thọ tám mươi ngàn tuổi, cõi Diêm-phù-đề này sẽ thịnh vượng và phồn vinh, các làng mạc, thị trấn, và kinh thành sẽ san sát nhau trong tầm gà bay. Này các Tỳ khưu, khi loài người có tuổi thọ tám mươi ngàn tuổi, cõi Diêm-phù-đề này sẽ đông đúc dân cư, Ta nghĩ, giống như một rừng lau hay rừng sậy. Này các Tỳ khưu, khi loài người có tuổi thọ tám mươi ngàn tuổi, thành Bārāṇasī này sẽ là một kinh thành tên là Ketumatī, thịnh vượng, phồn vinh, đông dân, người người chen chúc, và lương thực dồi dào. Này các Tỳ khưu, khi loài người có tuổi thọ tám mươi ngàn tuổi, trong cõi Diêm-phù-đề này sẽ có tám mươi bốn ngàn thành phố, với kinh thành Ketumatī là thủ phủ. Này các Tỳ khưu, khi loài người có tuổi thọ tám mươi ngàn tuổi, tại kinh thành Ketumatī, một vị vua tên là Saṅkha sẽ xuất hiện, là một vị Chuyển Luân Vương, bậc chánh trực, một vị vua của chánh pháp, chinh phục bốn phương, chiến thắng, mang lại sự ổn định cho đất nước, và sở hữu bảy báu vật. Vị ấy sẽ có bảy báu vật này, đó là: bánh xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, nữ báu, gia chủ báu, và tướng quân báu là thứ bảy. Vị ấy sẽ có hơn một ngàn người con trai, dũng mãnh, có tướng mạo anh hùng, có thể đè bẹp quân đội của kẻ thù. Vị ấy, sau khi chinh phục trái đất này cho đến tận bờ đại dương bằng chánh pháp, không dùng đến roi gậy, không dùng đến vũ khí, sẽ trị vì. මෙත්තෙය්‍යබුද්ධුප්පාදො Sự Xuất Hiện Của Đức Phật Metteyya 107. ‘‘අසීතිවස්සසහස්සායුකෙසු, භික්ඛවෙ, මනුස්සෙසු මෙත්තෙය්‍යො නාම භගවා ලොකෙ උප්පජ්ජිස්සති අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා. සෙය්‍යථාපාහමෙතරහි ලොකෙ උප්පන්නො අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා. සො ඉමං ලොකං සදෙවකං සමාරකං සබ්‍රහ්මකං සස්සමණබ්‍රාහ්මණිං පජං සදෙවමනුස්සං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙස්සති, සෙය්‍යථාපාහමෙතරහි ඉමං ලොකං සදෙවකං සමාරකං සබ්‍රහ්මකං සස්සමණබ්‍රාහ්මණිං පජං සදෙවමනුස්සං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙමි. සො ධම්මං දෙසෙස්සති ආදිකල්‍යාණං මජ්ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්ථං සබ්‍යඤ්ජනං කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං පකාසෙස්සති; සෙය්‍යථාපාහමෙතරහි ධම්මං දෙසෙමි ආදිකල්‍යාණං මජ්ඣෙකල්‍යාණං පරියොසානකල්‍යාණං සාත්ථං සබ්‍යඤ්ජනං කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං පකාසෙමි. සො අනෙකසහස්සං භික්ඛුසංඝං පරිහරිස්සති, සෙය්‍යථාපාහමෙතරහි අනෙකසතං භික්ඛුසංඝං පරිහරාමි. 107. Này các Tỳ khưu, khi loài người có tuổi thọ tám mươi ngàn tuổi, một vị Thế Tôn tên là Metteyya sẽ xuất hiện trên thế gian, là một vị A-la-hán, Chánh Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Giống như Ta bây giờ đã xuất hiện trên thế gian, là một vị A-la-hán, Chánh Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Vị ấy, sau khi tự mình biết và chứng ngộ bằng thắng trí, sẽ tuyên thuyết thế giới này cùng với chư thiên, ma vương, và phạm thiên, thế hệ này cùng với các sa-môn và bà-la-môn, các vị vua và dân chúng; giống như Ta bây giờ, sau khi tự mình biết và chứng ngộ bằng thắng trí, đang tuyên thuyết. Vị ấy sẽ thuyết giảng giáo pháp toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, và toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa và văn cú đầy đủ; vị ấy sẽ tuyên bố đời sống phạm hạnh hoàn toàn viên mãn và thanh tịnh; giống như Ta bây giờ đang thuyết giảng giáo pháp toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, và toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa và văn cú đầy đủ, và đang tuyên bố đời sống phạm hạnh hoàn toàn viên mãn và thanh tịnh. Vị ấy sẽ dẫn dắt một Tăng đoàn gồm nhiều ngàn vị Tỳ khưu, giống như Ta bây giờ đang dẫn dắt một Tăng đoàn gồm nhiều trăm vị Tỳ khưu. 108. ‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, සඞ්ඛො නාම රාජා යො සො යූපො රඤ්ඤා මහාපනාදෙන කාරාපිතො. තං යූපං උස්සාපෙත්වා අජ්ඣාවසිත්වා තං දත්වා [Pg.64] විස්සජ්ජිත්වා සමණබ්‍රාහ්මණකපණද්ධිකවණිබ්බකයාචකානං දානං දත්වා මෙත්තෙය්‍යස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස සන්තිකෙ කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිස්සති. සො එවං පබ්බජිතො සමානො එකො වූපකට්ඨො අප්පමත්තො ආතාපී පහිතත්තො විහරන්තො නචිරස්සෙව යස්සත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදෙව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති, තදනුත්තරං බ්‍රහ්මචරියපරියොසානං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සති. 108. Này các Tỳ khưu, khi ấy, vua Saṅkha sẽ cho dựng lại cung điện đã được vua Mahāpanāda xây cất. Sau khi cho dựng lại cung điện ấy và ở trong đó, vị ấy sẽ đem cho đi, từ bỏ nó, và bố thí cho các sa-môn, bà-la-môn, người nghèo, khách lữ hành, người lang thang, và người ăn xin. Rồi tại nơi đức Thế Tôn Metteyya, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Chánh Giác, vị ấy sẽ cạo bỏ râu tóc, đắp y ca-sa, và từ bỏ đời sống gia đình, xuất gia sống không gia đình. Vị ấy, sau khi đã xuất gia như vậy, sống một mình, ẩn dật, không phóng dật, nhiệt tâm, và quyết chí, không bao lâu sẽ tự mình chứng ngộ bằng thắng trí ngay trong đời này mục đích vô thượng của đời sống phạm hạnh mà vì đó các thiện gia nam tử chân chánh từ bỏ đời sống gia đình, xuất gia sống không gia đình, và sau khi đạt được, vị ấy sẽ an trú trong đó. 109. ‘‘අත්තදීපා, භික්ඛවෙ, විහරථ අත්තසරණා අනඤ්ඤසරණා, ධම්මදීපා ධම්මසරණා අනඤ්ඤසරණා. කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අත්තදීපො විහරති අත්තසරණො අනඤ්ඤසරණො ධම්මදීපො ධම්මසරණො අනඤ්ඤසරණො? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු කායෙ කායානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං. වෙදනාසු වෙදනානුපස්සී…පෙ… චිත්තෙ චිත්තානුපස්සී…පෙ… ධම්මෙසු ධම්මානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛු අත්තදීපො විහරති අත්තසරණො අනඤ්ඤසරණො ධම්මදීපො ධම්මසරණො අනඤ්ඤසරණො. 109. Này các tỳ khưu, hãy sống với chính mình là hòn đảo, chính mình là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác; với Chánh pháp là hòn đảo, Chánh pháp là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác. Và này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu sống với chính mình là hòn đảo, chính mình là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác; với Chánh pháp là hòn đảo, Chánh pháp là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu sống quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để loại bỏ tham ái và ưu phiền ở đời. Vị ấy sống quán thọ trên các thọ... vị ấy sống quán tâm trên tâm... vị ấy sống quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để loại bỏ tham ái và ưu phiền ở đời. Này các tỳ khưu, chính như vậy là vị tỳ khưu sống với chính mình là hòn đảo, chính mình là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác; với Chánh pháp là hòn đảo, Chánh pháp là nơi nương tựa, không có nơi nương tựa nào khác. භික්ඛුනොආයුවණ්ණාදිවඩ්ඪනකථා Lời dạy về sự tăng trưởng tuổi thọ, dung sắc, v.v... của vị tỳ khưu 110. ‘‘ගොචරෙ, භික්ඛවෙ, චරථ සකෙ පෙත්තිකෙ විසයෙ. ගොචරෙ, භික්ඛවෙ, චරන්තා සකෙ පෙත්තිකෙ විසයෙ ආයුනාපි වඩ්ඪිස්සථ, වණ්ණෙනපි වඩ්ඪිස්සථ, සුඛෙනපි වඩ්ඪිස්සථ, භොගෙනපි වඩ්ඪිස්සථ, බලෙනපි වඩ්ඪිස්සථ. 110. Này các tỳ khưu, hãy đi trong khu vực của mình, trong lãnh địa của cha ông. Này các tỳ khưu, khi các thầy đi trong khu vực của mình, trong lãnh địa của cha ông, các thầy sẽ tăng trưởng về tuổi thọ, tăng trưởng về dung sắc, tăng trưởng về an lạc, tăng trưởng về tài sản, và tăng trưởng về sức mạnh. ‘‘කිඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො ආයුස්මිං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ඡන්දසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතං ඉද්ධිපාදං භාවෙති, වීරියසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතං ඉද්ධිපාදං භාවෙති, චිත්තසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතං ඉද්ධිපාදං භාවෙති, වීමංසාසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතං ඉද්ධිපාදං භාවෙති. සො ඉමෙසං චතුන්නං ඉද්ධිපාදානං භාවිතත්තා බහුලීකතත්තා ආකඞ්ඛමානො කප්පං වා තිට්ඨෙය්‍ය කප්පාවසෙසං වා. ඉදං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො ආයුස්මිං. Và này các tỳ khưu, thế nào là tuổi thọ của vị tỳ khưu? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu tu tập thần túc thông được trang bị với định do dục và các hành tạo tác nỗ lực; tu tập thần túc thông được trang bị với định do tinh tấn và các hành tạo tác nỗ lực; tu tập thần túc thông được trang bị với định do tâm và các hành tạo tác nỗ lực; tu tập thần túc thông được trang bị với định do thẩm sát và các hành tạo tác nỗ lực. Do đã tu tập, đã thực hành nhiều lần bốn thần túc thông này, vị ấy nếu muốn, có thể sống đến hết kiếp hoặc phần còn lại của kiếp. Này các tỳ khưu, đây chính là tuổi thọ của vị tỳ khưu. ‘‘කිඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො වණ්ණස්මිං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සීලවා හොති, පාතිමොක්ඛසංවරසංවුතො විහරති ආචාරගොචරසම්පන්නො, අණුමත්තෙසු වජ්ජෙසු [Pg.65] භයදස්සාවී, සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. ඉදං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො වණ්ණස්මිං. Và này các tỳ khưu, thế nào là dung sắc của vị tỳ khưu? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu có giới hạnh, sống được chế ngự bởi sự chế ngự của giới bổn Pātimokkha, đầy đủ oai nghi và nơi hành xứ, thấy sự nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và tu học trong các học giới. Này các tỳ khưu, đây chính là dung sắc của vị tỳ khưu. ‘‘කිඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො සුඛස්මිං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං…පෙ… තතියං ඣානං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. ඉදං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො, සුඛස්මිං. Và này các tỳ khưu, thế nào là an lạc của vị tỳ khưu? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sinh, có tầm có tứ. Do làm lắng dịu tầm và tứ... chứng và trú thiền thứ hai... chứng và trú thiền thứ ba... chứng và trú thiền thứ tư. Này các tỳ khưu, đây chính là an lạc của vị tỳ khưu. ‘‘කිඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො භොගස්මිං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහරති තථා දුතියං. තථා තතියං. තථා චතුත්ථං. ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ජෙන ඵරිත්වා විහරති. කරුණාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… මුදිතාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහරති. තථා දුතියං. තථා තතියං. තථා චතුත්ථං. ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ජෙන ඵරිත්වා විහරති. ඉදං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො භොගස්මිං. Và này các tỳ khưu, thế nào là tài sản của vị tỳ khưu? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ, rồi an trú; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như thế, cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy biến mãn với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô lượng, không hận, không sân, rồi an trú. Với tâm câu hữu với bi... với tâm câu hữu với hỷ... với tâm câu hữu với xả, vị ấy biến mãn một phương rồi an trú; cũng vậy phương thứ hai, cũng vậy phương thứ ba, cũng vậy phương thứ tư. Như thế, cùng khắp thế giới, trên, dưới, bề ngang, hết thảy phương xứ, cùng khắp vô biên giới, vị ấy biến mãn với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô lượng, không hận, không sân, rồi an trú. Này các tỳ khưu, đây chính là tài sản của vị tỳ khưu. ‘‘කිඤ්ච, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො බලස්මිං? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. ඉදං ඛො, භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො බලස්මිං. Và này các tỳ khưu, thế nào là sức mạnh của vị tỳ khưu? Này các tỳ khưu, ở đây, vị tỳ khưu, do đoạn tận các lậu hoặc, tự mình với thắng trí, chứng ngộ và an trú ngay trong hiện tại vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Này các tỳ khưu, đây chính là sức mạnh của vị tỳ khưu. ‘‘නාහං, භික්ඛවෙ, අඤ්ඤං එකබලම්පි සමනුපස්සාමි යං එවං දුප්පසහං, යථයිදං, භික්ඛවෙ, මාරබලං. කුසලානං, භික්ඛවෙ, ධම්මානං සමාදානහෙතු එවමිදං පුඤ්ඤං පවඩ්ඪතී’’ති. ඉදමවොච භගවා. අත්තමනා තෙ භික්ඛූ භගවතො භාසිතං අභිනන්දුන්ති. Này các tỳ khưu, Ta không thấy một sức mạnh nào khác khó chinh phục như vậy, này các tỳ khưu, đó là sức mạnh của Ma vương. Này các tỳ khưu, do nhân chấp nhận các pháp thiện mà phước báu này tăng trưởng như vậy.” Thế Tôn đã nói như vậy. Các tỳ khưu ấy hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy. චක්කවත්තිසුත්තං නිට්ඨිතං තතියං. Kinh Chuyển Luân Vương, phẩm thứ ba, chấm dứt. 4. අග්ගඤ්ඤසුත්තං 4. Kinh Khởi Thế Nhân Bổn වාසෙට්ඨභාරද්වාජා Vāseṭṭha và Bhāradvāja 111. එවං [Pg.66] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති පුබ්බාරාමෙ මිගාරමාතුපාසාදෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන වාසෙට්ඨභාරද්වාජා භික්ඛූසු පරිවසන්ති භික්ඛුභාවං ආකඞ්ඛමානා. අථ ඛො භගවා සායන්හසමයං පටිසල්ලානා වුට්ඨිතො පාසාදා ඔරොහිත්වා පාසාදපච්ඡායායං අබ්භොකාසෙ චඞ්කමති. 111. Tôi nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Pubbārāma, trong lâu đài của mẹ Migāra. Lúc bấy giờ, Vāseṭṭha và Bhāradvāja đang sống với các tỳ khưu, mong muốn được trở thành tỳ khưu. Khi ấy, vào buổi chiều, Thế Tôn từ nơi độc cư thiền định đứng dậy, đi xuống khỏi lâu đài và đi kinh hành ngoài trời, trong bóng mát của lâu đài. 112. අද්දසා ඛො වාසෙට්ඨො භගවන්තං සායන්හසමයං පටිසල්ලානා වුට්ඨිතං පාසාදා ඔරොහිත්වා පාසාදපච්ඡායායං අබ්භොකාසෙ චඞ්කමන්තං. දිස්වාන භාරද්වාජං ආමන්තෙසි – ‘‘අයං, ආවුසො භාරද්වාජ, භගවා සායන්හසමයං පටිසල්ලානා වුට්ඨිතො පාසාදා ඔරොහිත්වා පාසාදපච්ඡායායං අබ්භොකාසෙ චඞ්කමති. ආයාමාවුසො භාරද්වාජ, යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිස්සාම; අප්පෙව නාම ලභෙය්‍යාම භගවතො සන්තිකා ධම්මිං කථං සවනායා’’ති. ‘‘එවමාවුසො’’ති ඛො භාරද්වාජො වාසෙට්ඨස්ස පච්චස්සොසි. 112. Vāseṭṭha thấy Thế Tôn vào buổi chiều, từ nơi độc cư thiền định đứng dậy, đi xuống khỏi lâu đài và đi kinh hành ngoài trời, trong bóng mát của lâu đài. Thấy vậy, ông gọi Bhāradvāja: “Này hiền giả Bhāradvāja, Thế Tôn vào buổi chiều, từ nơi độc cư thiền định đứng dậy, đi xuống khỏi lâu đài và đi kinh hành ngoài trời, trong bóng mát của lâu đài. Này hiền giả Bhāradvāja, chúng ta hãy đi đến nơi Thế Tôn đang ở; may ra chúng ta có thể được nghe một bài pháp thoại từ sự hiện diện của Thế Tôn.” “Vâng, thưa hiền giả,” Bhāradvāja đã trả lời Vāseṭṭha. 113. අථ ඛො වාසෙට්ඨභාරද්වාජා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා භගවන්තං චඞ්කමන්තං අනුචඞ්කමිංසු. අථ ඛො භගවා වාසෙට්ඨං ආමන්තෙසි – ‘‘තුම්හෙ ඛ්වත්ථ, වාසෙට්ඨ, බ්‍රාහ්මණජච්චා බ්‍රාහ්මණකුලීනා බ්‍රාහ්මණකුලා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතා, කච්චි වො, වාසෙට්ඨ, බ්‍රාහ්මණා න අක්කොසන්ති න පරිභාසන්තී’’ති? ‘‘තග්ඝ නො, භන්තෙ, බ්‍රාහ්මණා අක්කොසන්ති පරිභාසන්ති අත්තරූපාය පරිභාසාය පරිපුණ්ණාය, නො අපරිපුණ්ණායා’’ති. ‘‘යථා කථං පන වො, වාසෙට්ඨ, බ්‍රාහ්මණා අක්කොසන්ති පරිභාසන්ති අත්තරූපාය පරිභාසාය පරිපුණ්ණාය, නො අපරිපුණ්ණායා’’ති? ‘‘බ්‍රාහ්මණා, භන්තෙ, එවමාහංසු – ‘බ්‍රාහ්මණොව සෙට්ඨො වණ්ණො, හීනා අඤ්ඤෙ වණ්ණා. බ්‍රාහ්මණොව සුක්කො වණ්ණො[Pg.67], කණ්හා අඤ්ඤෙ වණ්ණා. බ්‍රාහ්මණාව සුජ්ඣන්ති, නො අබ්‍රාහ්මණා. බ්‍රාහ්මණාව බ්‍රහ්මුනො පුත්තා ඔරසා මුඛතො ජාතා බ්‍රහ්මජා බ්‍රහ්මනිම්මිතා බ්‍රහ්මදායාදා. තෙ තුම්හෙ සෙට්ඨං වණ්ණං හිත්වා හීනමත්ථ වණ්ණං අජ්ඣුපගතා, යදිදං මුණ්ඩකෙ සමණකෙ ඉබ්භෙ කණ්හෙ බන්ධුපාදාපච්චෙ. තයිදං න සාධු, තයිදං නප්පතිරූපං, යං තුම්හෙ සෙට්ඨං වණ්ණං හිත්වා හීනමත්ථ වණ්ණං අජ්ඣුපගතා යදිදං මුණ්ඩකෙ සමණකෙ ඉබ්භෙ කණ්හෙ බන්ධුපාදාපච්චෙ’ති. එවං ඛො නො, භන්තෙ, බ්‍රාහ්මණා අක්කොසන්ති පරිභාසන්ති අත්තරූපාය පරිභාසාය පරිපුණ්ණාය, නො අපරිපුණ්ණායා’’ති. 113. Rồi Tôn giả Vāseṭṭha và Bhāradvāja đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, họ đảnh lễ Thế Tôn, rồi đi kinh hành theo sau Thế Tôn đang kinh hành. Bấy giờ, Thế Tôn gọi Tôn giả Vāseṭṭha: 'Này Vāseṭṭha, các ông thuộc dòng dõi Bà-la-môn, sanh trong gia đình Bà-la-môn, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Này Vāseṭṭha, có phải các Bà-la-môn không mắng nhiếc, không phỉ báng các ông không?' 'Bạch Thế Tôn, thật vậy, các Bà-la-môn mắng nhiếc và phỉ báng chúng con bằng những lời phỉ báng thậm tệ, đầy đủ, chứ không phải không đầy đủ.' 'Này Vāseṭṭha, các Bà-la-môn mắng nhiếc và phỉ báng các ông như thế nào, bằng những lời phỉ báng thậm tệ, đầy đủ, chứ không phải không đầy đủ?' 'Bạch Thế Tôn, các Bà-la-môn nói như sau: ‘Chỉ giai cấp Bà-la-môn là tối thượng, các giai cấp khác là hạ liệt. Chỉ giai cấp Bà-la-môn là thanh tịnh, các giai cấp khác là hắc ám. Chỉ các Bà-la-môn được thanh tịnh, không phải các người không phải Bà-la-môn. Chỉ các Bà-la-môn là con chính thống của Phạm Thiên, sanh từ miệng, do Phạm Thiên sanh, do Phạm Thiên tạo, là người thừa tự của Phạm Thiên. Các ông đã từ bỏ giai cấp tối thượng để gia nhập giai cấp hạ liệt, tức là bọn Sa-môn đầu trọc, tôi tớ, đen đúa, sanh từ chân của bà con (Phạm Thiên). Việc này không tốt, việc này không xứng đáng, khi các ông từ bỏ giai cấp tối thượng để gia nhập giai cấp hạ liệt, tức là bọn Sa-môn đầu trọc, tôi tớ, đen đúa, sanh từ chân của bà con (Phạm Thiên)’. Bạch Thế Tôn, các Bà-la-môn đã mắng nhiếc và phỉ báng chúng con như vậy, bằng những lời phỉ báng thậm tệ, đầy đủ, chứ không phải không đầy đủ.' 114. ‘‘තග්ඝ වො, වාසෙට්ඨ, බ්‍රාහ්මණා පොරාණං අස්සරන්තා එවමාහංසු – ‘බ්‍රාහ්මණොව සෙට්ඨො වණ්ණො, හීනා අඤ්ඤෙ වණ්ණා; බ්‍රාහ්මණොව සුක්කො වණ්ණො, කණ්හා අඤ්ඤෙ වණ්ණා; බ්‍රාහ්මණාව සුජ්ඣන්ති, නො අබ්‍රාහ්මණා; බ්‍රාහ්මණාව බ්‍රහ්මුනො පුත්තා ඔරසා මුඛතො ජාතා බ්‍රහ්මජා බ්‍රහ්මනිම්මිතා බ්‍රහ්මදායාදා’ති. දිස්සන්ති ඛො පන, වාසෙට්ඨ, බ්‍රාහ්මණානං බ්‍රාහ්මණියො උතුනියොපි ගබ්භිනියොපි විජායමානාපි පායමානාපි. තෙ ච බ්‍රාහ්මණා යොනිජාව සමානා එවමාහංසු – ‘බ්‍රාහ්මණොව සෙට්ඨො වණ්ණො, හීනා අඤ්ඤෙ වණ්ණා; බ්‍රාහ්මණොව සුක්කො වණ්ණො, කණ්හා අඤ්ඤෙ වණ්ණා; බ්‍රාහ්මණාව සුජ්ඣන්ති, නො අබ්‍රාහ්මණා; බ්‍රාහ්මණාව බ්‍රහ්මුනො පුත්තා ඔරසා මුඛතො ජාතා බ්‍රහ්මජා බ්‍රහ්මනිම්මිතා බ්‍රහ්මදායාදා’ති. තෙ බ්‍රහ්මානඤ්චෙව අබ්භාචික්ඛන්ති, මුසා ච භාසන්ති, බහුඤ්ච අපුඤ්ඤං පසවන්ති. 114. ‘Này Vāseṭṭha, thật vậy, các Bà-la-môn ấy, vì không nhớ lại chuyện quá khứ, nên đã nói như vậy: ‘Chỉ giai cấp Bà-la-môn là tối thượng, các giai cấp khác là hạ liệt; chỉ giai cấp Bà-la-môn là thanh tịnh, các giai cấp khác là hắc ám; chỉ các Bà-la-môn được thanh tịnh, không phải các người không phải Bà-la-môn; chỉ các Bà-la-môn là con chính thống của Phạm Thiên, sanh từ miệng, do Phạm Thiên sanh, do Phạm Thiên tạo, là người thừa tự của Phạm Thiên’. Này Vāseṭṭha, người ta thấy rõ các phụ nữ Bà-la-môn có kinh nguyệt, có thai, sinh đẻ, và cho con bú. Và các Bà-la-môn ấy, dù sanh ra từ bụng mẹ, lại nói như sau: ‘Chỉ giai cấp Bà-la-môn là tối thượng, các giai cấp khác là hạ liệt; chỉ giai cấp Bà-la-môn là thanh tịnh, các giai cấp khác là hắc ám; chỉ các Bà-la-môn được thanh tịnh, không phải các người không phải Bà-la-môn; chỉ các Bà-la-môn là con chính thống của Phạm Thiên, sanh từ miệng, do Phạm Thiên sanh, do Phạm Thiên tạo, là người thừa tự của Phạm Thiên’. Họ vừa vu khống Phạm Thiên, vừa nói lời dối trá, và tạo ra nhiều điều vô phước. චතුවණ්ණසුද්ධි Sự Thanh Tịnh Của Bốn Giai Cấp 115. ‘‘චත්තාරොමෙ, වාසෙට්ඨ, වණ්ණා – ඛත්තියා, බ්‍රාහ්මණා, වෙස්සා, සුද්දා. ඛත්තියොපි ඛො, වාසෙට්ඨ, ඉධෙකච්චො පාණාතිපාතී හොති අදින්නාදායී කාමෙසුමිච්ඡාචාරී මුසාවාදී පිසුණවාචො ඵරුසවාචො සම්ඵප්පලාපී අභිජ්ඣාලු බ්‍යාපන්නචිත්තො මිච්ඡාදිට්ඨී. ඉති ඛො, වාසෙට්ඨ, යෙමෙ ධම්මා අකුසලා අකුසලසඞ්ඛාතා සාවජ්ජා සාවජ්ජසඞ්ඛාතා අසෙවිතබ්බා අසෙවිතබ්බසඞ්ඛාතා නඅලමරියා නඅලමරියසඞ්ඛාතා කණ්හා කණ්හවිපාකා විඤ්ඤුගරහිතා, ඛත්තියෙපි තෙ ඉධෙකච්චෙ සන්දිස්සන්ති. බ්‍රාහ්මණොපි ඛො, වාසෙට්ඨ…පෙ… වෙස්සොපි ඛො, වාසෙට්ඨ…පෙ… සුද්දොපි ඛො, වාසෙට්ඨ, ඉධෙකච්චො [Pg.68] පාණාතිපාතී හොති අදින්නාදායී කාමෙසුමිච්ඡාචාරී මුසාවාදී පිසුණවාචො ඵරුසවාචො සම්ඵප්පලාපී අභිජ්ඣාලු බ්‍යාපන්නචිත්තො මිච්ඡාදිට්ඨී. ඉති ඛො, වාසෙට්ඨ, යෙමෙ ධම්මා අකුසලා අකුසලසඞ්ඛාතා…පෙ… කණ්හා කණ්හවිපාකා විඤ්ඤුගරහිතා; සුද්දෙපි තෙ ඉධෙකච්චෙ සන්දිස්සන්ති. 115. ‘Này Vāseṭṭha, có bốn giai cấp này: Sát-đế-lỵ, Bà-la-môn, Phệ-xá, và Thủ-đà. Này Vāseṭṭha, ở đây, có người thuộc giai cấp Sát-đế-lỵ là người sát sanh, trộm cắp, tà dâm trong các dục, nói dối, nói đôi chiều, nói lời thô ác, nói lời phù phiếm, tham lam, có sân tâm, có tà kiến. Này Vāseṭṭha, như vậy, những pháp nào là bất thiện, được gọi là bất thiện; có tội lỗi, được gọi là có tội lỗi; không nên thực hành, được gọi là không nên thực hành; không phải của bậc Thánh, được gọi là không phải của bậc Thánh; đen tối, có quả báo đen tối; bị người trí chê trách, thì những pháp ấy được tìm thấy nơi một số người thuộc giai cấp Sát-đế-lỵ. Này Vāseṭṭha, cũng vậy đối với người thuộc giai cấp Bà-la-môn... Này Vāseṭṭha, cũng vậy đối với người thuộc giai cấp Phệ-xá... Này Vāseṭṭha, ở đây, có người thuộc giai cấp Thủ-đà là người sát sanh, trộm cắp, tà dâm trong các dục, nói dối, nói đôi chiều, nói lời thô ác, nói lời phù phiếm, tham lam, có sân tâm, có tà kiến. Này Vāseṭṭha, như vậy, những pháp nào là bất thiện, được gọi là bất thiện... đen tối, có quả báo đen tối; bị người trí chê trách, thì những pháp ấy cũng được tìm thấy nơi một số người thuộc giai cấp Thủ-đà. ‘‘ඛත්තියොපි ඛො, වාසෙට්ඨ, ඉධෙකච්චො පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති, අදින්නාදානා පටිවිරතො, කාමෙසුමිච්ඡාචාරා පටිවිරතො, මුසාවාදා පටිවිරතො, පිසුණාය වාචාය පටිවිරතො, ඵරුසාය වාචාය පටිවිරතො, සම්ඵප්පලාපා පටිවිරතො, අනභිජ්ඣාලු අබ්‍යාපන්නචිත්තො, සම්මාදිට්ඨී. ඉති ඛො, වාසෙට්ඨ, යෙමෙ ධම්මා කුසලා කුසලසඞ්ඛාතා අනවජ්ජා අනවජ්ජසඞ්ඛාතා සෙවිතබ්බා සෙවිතබ්බසඞ්ඛාතා අලමරියා අලමරියසඞ්ඛාතා සුක්කා සුක්කවිපාකා විඤ්ඤුප්පසත්ථා, ඛත්තියෙපි තෙ ඉධෙකච්චෙ සන්දිස්සන්ති. බ්‍රාහ්මණොපි ඛො, වාසෙට්ඨ…පෙ… වෙස්සොපි ඛො, වාසෙට්ඨ…පෙ… සුද්දොපි ඛො, වාසෙට්ඨ, ඉධෙකච්චො පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති…පෙ… අනභිජ්ඣාලු, අබ්‍යාපන්නචිත්තො, සම්මාදිට්ඨී. ඉති ඛො, වාසෙට්ඨ, යෙමෙ ධම්මා කුසලා කුසලසඞ්ඛාතා අනවජ්ජා අනවජ්ජසඞ්ඛාතා සෙවිතබ්බා සෙවිතබ්බසඞ්ඛාතා අලමරියා අලමරියසඞ්ඛාතා සුක්කා සුක්කවිපාකා විඤ්ඤුප්පසත්ථා; සුද්දෙපි තෙ ඉධෙකච්චෙ සන්දිස්සන්ති. ‘Này Vāseṭṭha, ở đây, có người thuộc giai cấp Sát-đế-lỵ từ bỏ sát sanh, từ bỏ trộm cắp, từ bỏ tà dâm trong các dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói đôi chiều, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời phù phiếm, không tham lam, tâm không sân hận, có chánh kiến. Này Vāseṭṭha, như vậy, những pháp nào là thiện, được gọi là thiện; không có tội lỗi, được gọi là không có tội lỗi; nên thực hành, được gọi là nên thực hành; là của bậc Thánh, được gọi là của bậc Thánh; trong sạch, có quả báo trong sạch; được người trí tán thán, thì những pháp ấy được tìm thấy nơi một số người thuộc giai cấp Sát-đế-lỵ. Này Vāseṭṭha, cũng vậy đối với người thuộc giai cấp Bà-la-môn... Này Vāseṭṭha, cũng vậy đối với người thuộc giai cấp Phệ-xá... Này Vāseṭṭha, ở đây, có người thuộc giai cấp Thủ-đà từ bỏ sát sanh... không tham lam, tâm không sân hận, có chánh kiến. Này Vāseṭṭha, như vậy, những pháp nào là thiện, được gọi là thiện; không có tội lỗi, được gọi là không có tội lỗi; nên thực hành, được gọi là nên thực hành; là của bậc Thánh, được gọi là của bậc Thánh; trong sạch, có quả báo trong sạch; được người trí tán thán, thì những pháp ấy cũng được tìm thấy nơi một số người thuộc giai cấp Thủ-đà. 116. ‘‘ඉමෙසු ඛො, වාසෙට්ඨ, චතූසු වණ්ණෙසු එවං උභයවොකිණ්ණෙසු වත්තමානෙසු කණ්හසුක්කෙසු ධම්මෙසු විඤ්ඤුගරහිතෙසු චෙව විඤ්ඤුප්පසත්ථෙසු ච යදෙත්ථ බ්‍රාහ්මණා එවමාහංසු – ‘බ්‍රාහ්මණොව සෙට්ඨො වණ්ණො, හීනා අඤ්ඤෙ වණ්ණා; බ්‍රාහ්මණොව සුක්කො වණ්ණො, කණ්හා අඤ්ඤෙ වණ්ණා; බ්‍රාහ්මණාව සුජ්ඣන්ති, නො අබ්‍රාහ්මණා; බ්‍රාහ්මණාව බ්‍රහ්මුනො පුත්තා ඔරසා මුඛතො ජාතා බ්‍රහ්මජා බ්‍රහ්මනිම්මිතා බ්‍රහ්මදායාදා’ති. තං තෙසං විඤ්ඤූ නානුජානන්ති. තං කිස්ස හෙතු? ඉමෙසඤ්හි, වාසෙට්ඨ, චතුන්නං වණ්ණානං යො හොති භික්ඛු අරහං ඛීණාසවො වුසිතවා කතකරණීයො ඔහිතභාරො අනුප්පත්තසදත්ථො පරික්ඛීණභවසංයොජනො සම්මදඤ්ඤාවිමුත්තො, සො නෙසං අග්ගමක්ඛායති ධම්මෙනෙව, නො අධම්මෙන. ධම්මො හි, වාසෙට්ඨ, සෙට්ඨො ජනෙතස්මිං, දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ අභිසම්පරායඤ්ච. 116. Này Vāseṭṭha, trong bốn giai cấp này, khi các pháp đen và trắng, vừa bị bậc trí chê bai vừa được bậc trí tán thán, hiện hữu lẫn lộn như vậy, các Bà-la-môn đã nói như sau: ‘Chỉ giai cấp Bà-la-môn là cao quý nhất, các giai cấp khác là thấp hèn; chỉ giai cấp Bà-la-môn là trong trắng, các giai cấp khác là đen đúa; chỉ các Bà-la-môn mới thanh tịnh, không phải những người không phải Bà-la-môn; chỉ các Bà-la-môn là con chính thống của Phạm Thiên, sinh từ miệng, do Phạm Thiên sinh, do Phạm Thiên hóa tạo, là người thừa tự của Phạm Thiên’. Các bậc trí không chấp nhận lời nói ấy của họ. Vì cớ sao? Này Vāseṭṭha, vì rằng trong bốn giai cấp này, vị nào là tỳ-khưu A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc, đã hoàn thành phạm hạnh, đã làm việc nên làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được mục đích tối hậu, đã đoạn tận các kiết sử trói buộc vào các cõi hữu, đã giải thoát nhờ chánh trí, vị ấy được gọi là tối thượng trong số họ, chính là do Pháp, không phải do phi Pháp. Này Vāseṭṭha, vì Pháp là tối thượng trong chúng sanh này, cả trong đời này và đời sau. 117. ‘‘තදමිනාපෙතං, වාසෙට්ඨ, පරියායෙන වෙදිතබ්බං, යථා ධම්මොව සෙට්ඨො ජනෙතස්මිං, දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ අභිසම්පරායඤ්ච. 117. Này Vāseṭṭha, cũng nên biết qua phương pháp này rằng, Pháp là tối thượng trong chúng sanh này, cả trong đời này và đời sau. ‘‘ජානාති [Pg.69] ඛො, වාසෙට්ඨ, රාජා පසෙනදි කොසලො – ‘සමණො ගොතමො අනන්තරා සක්‍යකුලා පබ්බජිතො’ති. සක්‍යා ඛො පන, වාසෙට්ඨ, රඤ්ඤො පසෙනදිස්ස කොසලස්ස අනුයුත්තා භවන්ති. කරොන්ති ඛො, වාසෙට්ඨ, සක්‍යා රඤ්ඤෙ පසෙනදිම්හි කොසලෙ නිපච්චකාරං අභිවාදනං පච්චුට්ඨානං අඤ්ජලිකම්මං සාමීචිකම්මං. ඉති ඛො, වාසෙට්ඨ, යං කරොන්ති සක්‍යා රඤ්ඤෙ පසෙනදිම්හි කොසලෙ නිපච්චකාරං අභිවාදනං පච්චුට්ඨානං අඤ්ජලිකම්මං සාමීචිකම්මං, කරොති තං රාජා පසෙනදි කොසලො තථාගතෙ නිපච්චකාරං අභිවාදනං පච්චුට්ඨානං අඤ්ජලිකම්මං සාමීචිකම්මං, න නං ‘සුජාතො සමණො ගොතමො, දුජ්ජාතොහමස්මි. බලවා සමණො ගොතමො, දුබ්බලොහමස්මි. පාසාදිකො සමණො ගොතමො, දුබ්බණ්ණොහමස්මි. මහෙසක්ඛො සමණො ගොතමො, අප්පෙසක්ඛොහමස්මී’ති. අථ ඛො නං ධම්මංයෙව සක්කරොන්තො ධම්මං ගරුං කරොන්තො ධම්මං මානෙන්තො ධම්මං පූජෙන්තො ධම්මං අපචායමානො එවං රාජා පසෙනදි කොසලො තථාගතෙ නිපච්චකාරං කරොති, අභිවාදනං පච්චුට්ඨානං අඤ්ජලිකම්මං සාමීචිකම්මං. ඉමිනාපි ඛො එතං, වාසෙට්ඨ, පරියායෙන වෙදිතබ්බං, යථා ධම්මොව සෙට්ඨො ජනෙතස්මිං, දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ අභිසම්පරායඤ්ච. Này Vāseṭṭha, vua Pasenadi xứ Kosala biết rằng: ‘Sa-môn Gotama đã xuất gia từ dòng dõi Thích-ca không gián đoạn’. Này Vāseṭṭha, dòng họ Thích-ca là chư hầu của vua Pasenadi xứ Kosala. Này Vāseṭṭha, dòng họ Thích-ca thực hành sự khiêm hạ, đảnh lễ, đứng dậy đón chào, chắp tay, và tôn kính đối với vua Pasenadi xứ Kosala. Này Vāseṭṭha, sự khiêm hạ, đảnh lễ, đứng dậy đón chào, chắp tay, và tôn kính nào mà dòng họ Thích-ca thực hành đối với vua Pasenadi xứ Kosala, thì vua Pasenadi xứ Kosala lại thực hành những điều đó đối với Như Lai, không phải vì nghĩ rằng: ‘Sa-môn Gotama có dòng dõi cao quý, ta có dòng dõi thấp hèn. Sa-môn Gotama có sức mạnh, ta yếu đuối. Sa-môn Gotama có tướng hảo, ta xấu xí. Sa-môn Gotama có đại oai lực, ta có ít oai lực’. Nhưng thật ra, chính là vì tôn trọng Pháp, kính trọng Pháp, quý mến Pháp, cúng dường Pháp, và phục tùng Pháp mà vua Pasenadi xứ Kosala thực hành sự khiêm hạ, đảnh lễ, đứng dậy đón chào, chắp tay, và tôn kính đối với Như Lai. Này Vāseṭṭha, cũng qua phương pháp này, nên biết rằng Pháp là tối thượng trong chúng sanh này, cả trong đời này và đời sau. 118. ‘‘තුම්හෙ ඛ්වත්ථ, වාසෙට්ඨ, නානාජච්චා නානානාමා නානාගොත්තා නානාකුලා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතා. ‘කෙ තුම්හෙ’ති – පුට්ඨා සමානා ‘සමණා සක්‍යපුත්තියාම්හා’ති – පටිජානාථ. යස්ස ඛො පනස්ස, වාසෙට්ඨ, තථාගතෙ සද්ධා නිවිට්ඨා මූලජාතා පතිට්ඨිතා දළ්හා අසංහාරියා සමණෙන වා බ්‍රාහ්මණෙන වා දෙවෙන වා මාරෙන වා බ්‍රහ්මුනා වා කෙනචි වා ලොකස්මිං, තස්සෙතං කල්ලං වචනාය – ‘භගවතොම්හි පුත්තො ඔරසො මුඛතො ජාතො ධම්මජො ධම්මනිම්මිතො ධම්මදායාදො’ති. තං කිස්ස හෙතු? තථාගතස්ස හෙතං, වාසෙට්ඨ, අධිවචනං ‘ධම්මකායො’ ඉතිපි, ‘බ්‍රහ්මකායො’ ඉතිපි, ‘ධම්මභූතො’ ඉතිපි, ‘බ්‍රහ්මභූතො’ ඉතිපි. 118. Này Vāseṭṭha, các ngươi thuộc nhiều giai cấp, tên gọi, dòng họ, gia tộc khác nhau, đã từ bỏ đời sống gia đình, xuất gia sống không gia đình. Khi được hỏi ‘Các vị là ai?’, các ngươi hãy tự nhận rằng: ‘Chúng tôi là những Sa-môn, con của dòng họ Thích-ca’. Này Vāseṭṭha, người nào có đức tin đối với Như Lai đã an trú, bén rễ, vững chắc, kiên cố, không thể bị lay chuyển bởi Sa-môn, Bà-la-môn, chư Thiên, Ma vương, Phạm Thiên, hay bất cứ ai trên đời, người ấy xứng đáng để nói rằng: ‘Ta là con chính thống của Đức Thế Tôn, sinh từ miệng Ngài, do Pháp sinh, do Pháp hóa tạo, là người thừa tự của Pháp’. Vì cớ sao? Này Vāseṭṭha, vì đây là danh hiệu của Như Lai: ‘Thân Pháp’, cũng là ‘Thân Phạm Thiên’, cũng là ‘Hiện thân của Pháp’, cũng là ‘Hiện thân của Phạm Thiên’. 119. ‘‘හොති ඛො සො, වාසෙට්ඨ, සමයො යං කදාචි කරහචි දීඝස්ස අද්ධුනො අච්චයෙන අයං ලොකො සංවට්ටති. සංවට්ටමානෙ ලොකෙ යෙභුය්‍යෙන සත්තා ආභස්සරසංවත්තනිකා හොන්ති. තෙ තත්ථ හොන්ති [Pg.70] මනොමයා පීතිභක්ඛා සයංපභා අන්තලික්ඛචරා සුභට්ඨායිනො චිරං දීඝමද්ධානං තිට්ඨන්ති. 119. Này Vāseṭṭha, có thời điểm, khi một lúc nào đó, sau một thời gian dài, thế giới này hoại diệt. Khi thế giới đang hoại diệt, phần lớn chúng sanh tái sanh ở cõi Quang Âm Thiên. Ở đó, họ do ý tạo thành, nuôi sống bằng hỷ, tự thân phát quang, đi lại trong hư không, an trú trong sự tốt đẹp, và tồn tại trong một thời gian rất dài. ‘‘හොති ඛො සො, වාසෙට්ඨ, සමයො යං කදාචි කරහචි දීඝස්ස අද්ධුනො අච්චයෙන අයං ලොකො විවට්ටති. විවට්ටමානෙ ලොකෙ යෙභුය්‍යෙන සත්තා ආභස්සරකායා චවිත්වා ඉත්ථත්තං ආගච්ඡන්ති. තෙධ හොන්ති මනොමයා පීතිභක්ඛා සයංපභා අන්තලික්ඛචරා සුභට්ඨායිනො චිරං දීඝමද්ධානං තිට්ඨන්ති. Này Vāseṭṭha, có thời điểm, khi một lúc nào đó, sau một thời gian dài, thế giới này thành lập. Khi thế giới đang thành lập, phần lớn chúng sanh từ cõi Quang Âm Thiên mệnh chung, đến cõi này. Ở đây, họ do ý tạo thành, nuôi sống bằng hỷ, tự thân phát quang, đi lại trong hư không, an trú trong sự tốt đẹp, và tồn tại trong một thời gian rất dài. රසපථවිපාතුභාවො Sự xuất hiện của vị đất 120. ‘‘එකොදකීභූතං ඛො පන, වාසෙට්ඨ, තෙන සමයෙන හොති අන්ධකාරො අන්ධකාරතිමිසා. න චන්දිමසූරියා පඤ්ඤායන්ති, න නක්ඛත්තානි තාරකරූපානි පඤ්ඤායන්ති, න රත්තින්දිවා පඤ්ඤායන්ති, න මාසඩ්ඪමාසා පඤ්ඤායන්ති, න උතුසංවච්ඡරා පඤ්ඤායන්ති, න ඉත්ථිපුමා පඤ්ඤායන්ති, සත්තා සත්තාත්වෙව සඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡන්ති. අථ ඛො තෙසං, වාසෙට්ඨ, සත්තානං කදාචි කරහචි දීඝස්ස අද්ධුනො අච්චයෙන රසපථවී උදකස්මිං සමතනි ; සෙය්‍යථාපි නාම පයසො තත්තස්ස නිබ්බායමානස්ස උපරි සන්තානකං හොති, එවමෙව පාතුරහොසි. සා අහොසි වණ්ණසම්පන්නා ගන්ධසම්පන්නා රසසම්පන්නා, සෙය්‍යථාපි නාම සම්පන්නං වා සප්පි සම්පන්නං වා නවනීතං එවංවණ්ණා අහොසි. සෙය්‍යථාපි නාම ඛුද්දමධුං අනෙළකං, එවමස්සාදා අහොසි. අථ ඛො, වාසෙට්ඨ, අඤ්ඤතරො සත්තො ලොලජාතිකො – ‘අම්භො, කිමෙවිදං භවිස්සතී’ති රසපථවිං අඞ්ගුලියා සායි. තස්ස රසපථවිං අඞ්ගුලියා සායතො අච්ඡාදෙසි, තණ්හා චස්ස ඔක්කමි. අඤ්ඤෙපි ඛො, වාසෙට්ඨ, සත්තා තස්ස සත්තස්ස දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජමානා රසපථවිං අඞ්ගුලියා සායිංසු. තෙසං රසපථවිං අඞ්ගුලියා සායතං අච්ඡාදෙසි, තණ්හා ච තෙසං ඔක්කමි. 120. Này Vāseṭṭha, vào thời điểm ấy, thế gian chỉ là một khối nước, tối tăm, mịt mù trong bóng tối. Mặt trăng, mặt trời không xuất hiện; các vì sao, tinh tú không xuất hiện; đêm và ngày không được phân biệt; tháng và nửa tháng không được phân biệt; mùa và năm không được phân biệt; nam và nữ không được phân biệt. Các chúng sanh chỉ được gọi chung là ‘chúng sanh’. Rồi này Vāseṭṭha, sau một thời gian dài, vào một lúc nào đó, đối với các chúng sanh ấy, một lớp váng đất có hương vị nổi lên trên mặt nước. Ví như lớp váng sữa hình thành trên mặt sữa nóng khi đang nguội dần, cũng vậy, lớp váng đất ấy đã hiện ra. Lớp váng đất ấy có màu sắc, hương thơm, và vị ngon. Màu sắc của nó giống như bơ tinh luyện hay bơ tươi hảo hạng. Vị của nó ngọt ngào như mật ong nguyên chất của loài ong nhỏ. Bấy giờ, này Vāseṭṭha, có một chúng sanh tánh hay tò mò, nghĩ rằng: ‘Ồ, cái này là gì nhỉ?’, rồi dùng ngón tay nếm thử lớp váng đất. Khi vị ấy dùng ngón tay nếm thử lớp váng đất, hương vị lan tỏa khắp người và lòng tham ái khởi lên trong vị ấy. Này Vāseṭṭha, các chúng sanh khác, thấy vậy cũng bắt chước, dùng ngón tay nếm thử lớp váng đất. Khi họ dùng ngón tay nếm thử lớp váng đất, hương vị lan tỏa khắp người họ và lòng tham ái cũng khởi lên trong họ. චන්දිමසූරියාදිපාතුභාවො Sự xuất hiện của mặt trăng, mặt trời, v.v. 121. ‘‘අථ ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා රසපථවිං හත්ථෙහි ආලුප්පකාරකං උපක්කමිංසු පරිභුඤ්ජිතුං. යතො ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා රසපථවිං [Pg.71] හත්ථෙහි ආලුප්පකාරකං උපක්කමිංසු පරිභුඤ්ජිතුං. අථ තෙසං සත්තානං සයංපභා අන්තරධායි. සයංපභාය අන්තරහිතාය චන්දිමසූරියා පාතුරහෙසුං. චන්දිමසූරියෙසු පාතුභූතෙසු නක්ඛත්තානි තාරකරූපානි පාතුරහෙසුං. නක්ඛත්තෙසු තාරකරූපෙසු පාතුභූතෙසු රත්තින්දිවා පඤ්ඤායිංසු. රත්තින්දිවෙසු පඤ්ඤායමානෙසු මාසඩ්ඪමාසා පඤ්ඤායිංසු. මාසඩ්ඪමාසෙසු පඤ්ඤායමානෙසු උතුසංවච්ඡරා පඤ්ඤායිංසු. එත්තාවතා ඛො, වාසෙට්ඨ, අයං ලොකො පුන විවට්ටො හොති. 121. Rồi này Vāseṭṭha, các chúng sanh ấy bắt đầu dùng tay vốc lớp váng đất thành từng miếng để ăn. Này Vāseṭṭha, kể từ khi các chúng sanh ấy bắt đầu dùng tay vốc lớp váng đất thành từng miếng để ăn, ánh sáng tự thân của họ liền biến mất. Khi ánh sáng tự thân biến mất, mặt trăng và mặt trời xuất hiện. Khi mặt trăng và mặt trời xuất hiện, các vì sao và tinh tú xuất hiện. Khi các vì sao và tinh tú xuất hiện, đêm và ngày được phân biệt. Khi đêm và ngày được phân biệt, tháng và nửa tháng được phân biệt. Khi tháng và nửa tháng được phân biệt, mùa và năm được phân biệt. Này Vāseṭṭha, đến mức độ như vậy, thế gian này đã tái hình thành. 122. ‘‘අථ ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා රසපථවිං පරිභුඤ්ජන්තා තංභක්ඛා තදාහාරා චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨංසු. යථා යථා ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා රසපථවිං පරිභුඤ්ජන්තා තංභක්ඛා තදාහාරා චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨංසු, තථා තථා තෙසං සත්තානං (රසපථවිං පරිභුඤ්ජන්තානං) ඛරත්තඤ්චෙව කායස්මිං ඔක්කමි, වණ්ණවෙවණ්ණතා ච පඤ්ඤායිත්ථ. එකිදං සත්තා වණ්ණවන්තො හොන්ති, එකිදං සත්තා දුබ්බණ්ණා. තත්ථ යෙ තෙ සත්තා වණ්ණවන්තො, තෙ දුබ්බණ්ණෙ සත්තෙ අතිමඤ්ඤන්ති – ‘මයමෙතෙහි වණ්ණවන්තතරා, අම්හෙහෙතෙ දුබ්බණ්ණතරා’ති. තෙසං වණ්ණාතිමානපච්චයා මානාතිමානජාතිකානං රසපථවී අන්තරධායි. රසාය පථවියා අන්තරහිතාය සන්නිපතිංසු. සන්නිපතිත්වා අනුත්ථුනිංසු – ‘අහො රසං, අහො රස’න්ති! තදෙතරහිපි මනුස්සා කඤ්චිදෙව සුරසං ලභිත්වා එවමාහංසු – ‘අහො රසං, අහො රස’න්ති! තදෙව පොරාණං අග්ගඤ්ඤං අක්ඛරං අනුසරන්ති, න ත්වෙවස්ස අත්ථං ආජානන්ති. 122. Rồi này Vāseṭṭha, các chúng sanh ấy ăn lớp váng đất, lấy đó làm thức ăn, làm vật thực, và tồn tại trong một thời gian rất dài. Này Vāseṭṭha, khi các chúng sanh ấy càng ăn lớp váng đất, lấy đó làm thức ăn, làm vật thực, và tồn tại trong một thời gian rất dài, thì thân thể của họ càng trở nên thô cứng, và sự khác biệt về dung sắc càng trở nên rõ rệt. Có chúng sanh thì xinh đẹp, có chúng sanh thì xấu xí. Bấy giờ, những chúng sanh xinh đẹp khinh miệt những chúng sanh xấu xí rằng: ‘Chúng ta đẹp hơn họ, còn họ thì xấu hơn chúng ta.’ Do lòng kiêu mạn về dung sắc của những chúng sanh đã trở nên ngã mạn và kiêu căng ấy, lớp váng đất liền biến mất. Khi lớp váng đất biến mất, họ tụ tập lại và than van: ‘Ôi, hương vị! Ôi, hương vị!’ Cho đến ngày nay, khi con người được thưởng thức một món ngon nào đó, họ cũng nói: ‘Ôi, hương vị! Ôi, hương vị!’ Họ chỉ lặp lại từ ngữ cổ xưa, khởi nguyên ấy, chứ thật không biết ý nghĩa của nó. භූමිපප්පටකපාතුභාවො Sự xuất hiện của lớp vỏ đất 123. ‘‘අථ ඛො තෙසං, වාසෙට්ඨ, සත්තානං රසාය පථවියා අන්තරහිතාය භූමිපප්පටකො පාතුරහොසි. සෙය්‍යථාපි නාම අහිච්ඡත්තකො, එවමෙව පාතුරහොසි. සො අහොසි වණ්ණසම්පන්නො ගන්ධසම්පන්නො රසසම්පන්නො, සෙය්‍යථාපි නාම සම්පන්නං වා සප්පි සම්පන්නං වා නවනීතං එවංවණ්ණො අහොසි. සෙය්‍යථාපි නාම ඛුද්දමධුං අනෙළකං, එවමස්සාදො අහොසි. 123. Rồi này Vāseṭṭha, đối với các chúng sanh ấy, khi lớp váng đất có hương vị biến mất, một loại vỏ đất xuất hiện. Nó xuất hiện giống như nấm mọc lên. Lớp vỏ đất ấy có màu sắc, hương thơm, và vị ngon. Màu sắc của nó giống như bơ tinh luyện hay bơ tươi hảo hạng. Vị của nó ngọt ngào như mật ong nguyên chất của loài ong nhỏ. ‘‘අථ [Pg.72] ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා භූමිපප්පටකං උපක්කමිංසු පරිභුඤ්ජිතුං. තෙ තං පරිභුඤ්ජන්තා තංභක්ඛා තදාහාරා චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨංසු. යථා යථා ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා භූමිපප්පටකං පරිභුඤ්ජන්තා තංභක්ඛා තදාහාරා චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨංසු, තථා තථා තෙසං සත්තානං භිය්‍යොසො මත්තාය ඛරත්තඤ්චෙව කායස්මිං ඔක්කමි, වණ්ණවෙවණ්ණතා ච පඤ්ඤායිත්ථ. එකිදං සත්තා වණ්ණවන්තො හොන්ති, එකිදං සත්තා දුබ්බණ්ණා. තත්ථ යෙ තෙ සත්තා වණ්ණවන්තො, තෙ දුබ්බණ්ණෙ සත්තෙ අතිමඤ්ඤන්ති – ‘මයමෙතෙහි වණ්ණවන්තතරා, අම්හෙහෙතෙ දුබ්බණ්ණතරා’ති. තෙසං වණ්ණාතිමානපච්චයා මානාතිමානජාතිකානං භූමිපප්පටකො අන්තරධායි. Rồi này Vāseṭṭha, các chúng sanh ấy bắt đầu ăn lớp vỏ đất. Họ ăn lớp vỏ đất ấy, lấy đó làm thức ăn, làm vật thực, và tồn tại trong một thời gian rất dài. Này Vāseṭṭha, khi các chúng sanh ấy càng ăn lớp vỏ đất, lấy đó làm thức ăn, làm vật thực, và tồn tại trong một thời gian rất dài, thì thân thể của họ càng trở nên thô cứng hơn nữa, và sự khác biệt về dung sắc càng trở nên rõ rệt. Có chúng sanh thì xinh đẹp, có chúng sanh thì xấu xí. Bấy giờ, những chúng sanh xinh đẹp khinh miệt những chúng sanh xấu xí rằng: ‘Chúng ta đẹp hơn họ, còn họ thì xấu hơn chúng ta.’ Do lòng kiêu mạn về dung sắc của những chúng sanh đã trở nên ngã mạn và kiêu căng ấy, lớp vỏ đất liền biến mất. පදාලතාපාතුභාවො Sự xuất hiện của loài dây leo 124. ‘‘භූමිපප්පටකෙ අන්තරහිතෙ පදාලතා පාතුරහොසි, සෙය්‍යථාපි නාම කලම්බුකා, එවමෙව පාතුරහොසි. සා අහොසි වණ්ණසම්පන්නා ගන්ධසම්පන්නා රසසම්පන්නා, සෙය්‍යථාපි නාම සම්පන්නං වා සප්පි සම්පන්නං වා නවනීතං එවංවණ්ණා අහොසි. සෙය්‍යථාපි නාම ඛුද්දමධුං අනෙළකං, එවමස්සාදා අහොසි. 124. Khi lớp vỏ đất biến mất, một loài dây leo xuất hiện, giống như cây mây mọc lên. Loài dây leo ấy có màu sắc, hương thơm, và vị ngon. Màu sắc của nó giống như bơ tinh luyện hay bơ tươi hảo hạng. Vị của nó ngọt ngào như mật ong nguyên chất của loài ong nhỏ. ‘‘අථ ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා පදාලතං උපක්කමිංසු පරිභුඤ්ජිතුං. තෙ තං පරිභුඤ්ජන්තා තංභක්ඛා තදාහාරා චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨංසු. යථා යථා ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා පදාලතං පරිභුඤ්ජන්තා තංභක්ඛා තදාහාරා චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨංසු, තථා තථා තෙසං සත්තානං භිය්‍යොසොමත්තාය ඛරත්තඤ්චෙව කායස්මිං ඔක්කමි, වණ්ණවෙවණ්ණතා ච පඤ්ඤායිත්ථ. එකිදං සත්තා වණ්ණවන්තො හොන්ති, එකිදං සත්තා දුබ්බණ්ණා. තත්ථ යෙ තෙ සත්තා වණ්ණවන්තො, තෙ දුබ්බණ්ණෙ සත්තෙ අතිමඤ්ඤන්ති – ‘මයමෙතෙහි වණ්ණවන්තතරා, අම්හෙහෙතෙ දුබ්බණ්ණතරා’ති. තෙසං වණ්ණාතිමානපච්චයා මානාතිමානජාතිකානං පදාලතා අන්තරධායි. Này Vāseṭṭha, khi ấy, các chúng sanh kia bắt đầu ăn loại dây leo padālatā. Do ăn loại dây leo ấy, lấy nó làm thức ăn, lấy nó làm vật thực, họ đã tồn tại trong một thời gian dài. Này Vāseṭṭha, khi các chúng sanh kia ăn loại dây leo padālatā, lấy nó làm thức ăn, lấy nó làm vật thực, và tồn tại trong một thời gian dài, thì thân thể của các chúng sanh ấy càng ngày càng trở nên thô cứng hơn, và sự khác biệt về dung sắc cũng xuất hiện. Có chúng sanh thì xinh đẹp, có chúng sanh thì xấu xí. Trong số đó, những chúng sanh xinh đẹp khinh miệt những chúng sanh xấu xí rằng: ‘Chúng ta xinh đẹp hơn chúng, còn chúng thì xấu xí hơn chúng ta.’ Do lòng kiêu mạn về dung sắc của những chúng sanh có tánh kiêu mạn và ngã mạn ấy, loại dây leo padālatā đã biến mất. ‘‘පදාලතාය අන්තරහිතාය සන්නිපතිංසු. සන්නිපතිත්වා අනුත්ථුනිංසු – ‘අහු වත නො, අහායි වත නො පදාලතා’ති! තදෙතරහිපි මනුස්සා කෙනචි දුක්ඛධම්මෙන ඵුට්ඨා එවමාහංසු – ‘අහු වත නො, අහායි [Pg.73] වත නො’ති! තදෙව පොරාණං අග්ගඤ්ඤං අක්ඛරං අනුසරන්ති, න ත්වෙවස්ස අත්ථං ආජානන්ති. Khi loại dây leo padālatā biến mất, họ tụ tập lại. Sau khi tụ tập, họ than van: ‘Than ôi, chúng ta đã từng có dây leo padālatā! Than ôi, dây leo padālatā của chúng ta đã biến mất rồi!’ Cho đến ngày nay, khi con người bị một khổ đau nào đó tác động, họ cũng nói như vậy: ‘Than ôi, chúng ta đã từng có! Than ôi, chúng ta đã mất rồi!’ Họ chỉ lặp lại câu nói cổ xưa, khởi nguyên ấy, chứ thật ra không biết ý nghĩa của nó. අකට්ඨපාකසාලිපාතුභාවො Sự xuất hiện của lúa Sāli tự chín 125. ‘‘අථ ඛො තෙසං, වාසෙට්ඨ, සත්තානං පදාලතාය අන්තරහිතාය අකට්ඨපාකො සාලි පාතුරහොසි අකණො අථුසො සුද්ධො සුගන්ධො තණ්ඩුලප්ඵලො. යං තං සායං සායමාසාය ආහරන්ති, පාතො තං හොති පක්කං පටිවිරූළ්හං. යං තං පාතො පාතරාසාය ආහරන්ති, සායං තං හොති පක්කං පටිවිරූළ්හං; නාපදානං පඤ්ඤායති. අථ ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා අකට්ඨපාකං සාලිං පරිභුඤ්ජන්තා තංභක්ඛා තදාහාරා චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨංසු. 125. Này Vāseṭṭha, khi ấy, sau khi loại dây leo padālatā biến mất, đối với các chúng sanh kia, đã xuất hiện loại lúa Sāli tự chín, không có tấm, không có trấu, trong sạch, thơm ngon, chỉ có hột gạo. Loại lúa mà họ đem về vào buổi chiều để ăn chiều, thì đến sáng nó đã chín và mọc lại. Loại lúa mà họ đem về vào buổi sáng để ăn sáng, thì đến chiều nó đã chín và mọc lại; không thấy dấu vết đã bị cắt. Này Vāseṭṭha, khi ấy, các chúng sanh kia ăn loại lúa Sāli tự chín, lấy nó làm thức ăn, lấy nó làm vật thực, và đã tồn tại trong một thời gian dài. ඉත්ථිපුරිසලිඞ්ගපාතුභාවො Sự xuất hiện của giới tính nam và nữ 126. ‘‘යථා යථා ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා අකට්ඨපාකං සාලිං පරිභුඤ්ජන්තා තංභක්ඛා තදාහාරා චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨංසු, තථා තථා තෙසං සත්තානං භිය්‍යොසොමත්තාය ඛරත්තඤ්චෙව කායස්මිං ඔක්කමි, වණ්ණවෙවණ්ණතා ච පඤ්ඤායිත්ථ, ඉත්ථියා ච ඉත්ථිලිඞ්ගං පාතුරහොසි පුරිසස්ස ච පුරිසලිඞ්ගං. ඉත්ථී ච පුරිසං අතිවෙලං උපනිජ්ඣායති පුරිසො ච ඉත්ථිං. තෙසං අතිවෙලං අඤ්ඤමඤ්ඤං උපනිජ්ඣායතං සාරාගො උදපාදි, පරිළාහො කායස්මිං ඔක්කමි. තෙ පරිළාහපච්චයා මෙථුනං ධම්මං පටිසෙවිංසු. 126. Này Vāseṭṭha, khi các chúng sanh kia ăn loại lúa Sāli tự chín, lấy nó làm thức ăn, lấy nó làm vật thực, và tồn tại trong một thời gian dài, thì thân thể của các chúng sanh ấy càng ngày càng trở nên thô cứng hơn, và sự khác biệt về dung sắc cũng xuất hiện. Nữ căn xuất hiện nơi người nữ, và nam căn xuất hiện nơi người nam. Người nữ nhìn người nam một cách đắm đuối, và người nam cũng nhìn người nữ một cách đắm đuối. Do họ nhìn nhau đắm đuối quá lâu, ái dục khởi lên, và sự nóng bức lan khắp thân thể. Do duyên sự nóng bức ấy, họ đã thực hành pháp dâm dục. ‘‘යෙ ඛො පන තෙ, වාසෙට්ඨ, තෙන සමයෙන සත්තා පස්සන්ති මෙථුනං ධම්මං පටිසෙවන්තෙ, අඤ්ඤෙ පංසුං ඛිපන්ති, අඤ්ඤෙ සෙට්ඨිං ඛිපන්ති, අඤ්ඤෙ ගොමයං ඛිපන්ති – ‘නස්ස අසුචි, නස්ස අසුචී’ති. ‘කථඤ්හි නාම සත්තො සත්තස්ස එවරූපං කරිස්සතී’ති! තදෙතරහිපි මනුස්සා එකච්චෙසු ජනපදෙසු වධුයා නිබ්බුය්හමානාය අඤ්ඤෙ පංසුං ඛිපන්ති, අඤ්ඤෙ සෙට්ඨිං ඛිපන්ති, අඤ්ඤෙ ගොමයං ඛිපන්ති. තදෙව පොරාණං අග්ගඤ්ඤං අක්ඛරං අනුසරන්ති, න ත්වෙවස්ස අත්ථං ආජානන්ති. Này Vāseṭṭha, vào thời ấy, những chúng sanh nào thấy kẻ khác đang thực hành pháp dâm dục, thì có người ném bụi, có người ném tro, có người ném phân bò, và nói: ‘Hãy cút đi, đồ ô uế! Hãy cút đi, đồ ô uế! Sao một chúng sanh lại có thể làm điều như vậy với một chúng sanh khác?’ Cho đến ngày nay, ở một số địa phương, khi cô dâu được rước về, có người ném bụi, có người ném tro, có người ném phân bò. Họ chỉ lặp lại hành vi cổ xưa, khởi nguyên ấy, chứ thật ra không biết ý nghĩa của nó. මෙථුනධම්මසමාචාරො Việc thực hành pháp dâm dục 127. ‘‘අධම්මසම්මතං [Pg.74] ඛො පන, වාසෙට්ඨ, තෙන සමයෙන හොති, තදෙතරහි ධම්මසම්මතං. යෙ ඛො පන, වාසෙට්ඨ, තෙන සමයෙන සත්තා මෙථුනං ධම්මං පටිසෙවන්ති, තෙ මාසම්පි ද්වෙමාසම්පි න ලභන්ති ගාමං වා නිගමං වා පවිසිතුං. යතො ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා තස්මිං අසද්ධම්මෙ අතිවෙලං පාතබ්‍යතං ආපජ්ජිංසු. අථ අගාරානි උපක්කමිංසු කාතුං තස්සෙව අසද්ධම්මස්ස පටිච්ඡාදනත්ථං. අථ ඛො, වාසෙට්ඨ, අඤ්ඤතරස්ස සත්තස්ස අලසජාතිකස්ස එතදහොසි – ‘අම්භො, කිමෙවාහං විහඤ්ඤාමි සාලිං ආහරන්තො සායං සායමාසාය පාතො පාතරාසාය! යංනූනාහං සාලිං ආහරෙය්‍යං සකිංදෙව සායපාතරාසායා’ති! 127. Này Vāseṭṭha, vào thời ấy, việc ấy được xem là phi pháp, nhưng ngày nay lại được xem là chánh pháp. Này Vāseṭṭha, vào thời ấy, những chúng sanh nào thực hành pháp dâm dục thì không được phép vào làng hay thị trấn trong một tháng, hoặc hai tháng. Này Vāseṭṭha, kể từ khi các chúng sanh kia quá sa đà vào việc phi pháp ấy, họ bắt đầu làm nhà để che giấu chính việc phi pháp đó. Này Vāseṭṭha, khi ấy, một chúng sanh có tánh lười biếng đã khởi lên ý nghĩ này: ‘Này các bạn, tại sao ta phải nhọc công đi lấy lúa Sāli vào buổi chiều cho bữa chiều, và vào buổi sáng cho bữa sáng! Hay là ta chỉ đi lấy lúa Sāli một lần cho cả bữa sáng và bữa chiều thì sao!’ ‘‘අථ ඛො සො, වාසෙට්ඨ, සත්තො සාලිං ආහාසි සකිංදෙව සායපාතරාසාය. අථ ඛො, වාසෙට්ඨ, අඤ්ඤතරො සත්තො යෙන සො සත්තො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා තං සත්තං එතදවොච – ‘එහි, භො සත්ත, සාලාහාරං ගමිස්සාමා’ති. ‘අලං, භො සත්ත, ආහතො මෙ සාලි සකිංදෙව සායපාතරාසායා’ති. අථ ඛො සො, වාසෙට්ඨ, සත්තො තස්ස සත්තස්ස දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජමානො සාලිං ආහාසි සකිංදෙව ද්වීහාය. ‘එවම්පි කිර, භො, සාධූ’ති. Này Vāseṭṭha, khi ấy, chúng sanh kia đã đi lấy lúa Sāli một lần cho cả bữa sáng và bữa chiều. Rồi này Vāseṭṭha, một chúng sanh khác đến chỗ chúng sanh kia và nói với chúng sanh ấy rằng: ‘Này bạn, chúng ta hãy đi lấy lúa Sāli.’ – ‘Thôi đi, bạn ơi, tôi đã lấy lúa Sāli một lần cho cả bữa sáng và bữa chiều rồi.’ Này Vāseṭṭha, khi ấy, chúng sanh kia, bắt chước theo chúng sanh nọ, đã đi lấy lúa Sāli một lần cho hai ngày, và nghĩ: ‘Này bạn, làm như thế này cũng tốt thay.’ ‘‘අථ ඛො, වාසෙට්ඨ, අඤ්ඤතරො සත්තො යෙන සො සත්තො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා තං සත්තං එතදවොච – ‘එහි, භො සත්ත, සාලාහාරං ගමිස්සාමා’ති. ‘අලං, භො සත්ත, ආහතො මෙ සාලි සකිංදෙව ද්වීහායා’ති. අථ ඛො සො, වාසෙට්ඨ, සත්තො තස්ස සත්තස්ස දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජමානො සාලිං ආහාසි සකිංදෙව චතූහාය, ‘එවම්පි කිර, භො, සාධූ’ති. Này Vāseṭṭha, khi ấy, một chúng sanh khác đến chỗ chúng sanh kia và nói với chúng sanh ấy rằng: ‘Này bạn, chúng ta hãy đi lấy lúa Sāli.’ – ‘Thôi đi, bạn ơi, tôi đã lấy lúa Sāli một lần cho hai ngày rồi.’ Này Vāseṭṭha, khi ấy, chúng sanh kia, bắt chước theo chúng sanh nọ, đã đi lấy lúa Sāli một lần cho bốn ngày, và nghĩ: ‘Này bạn, làm như thế này cũng tốt thay.’ ‘‘අථ ඛො, වාසෙට්ඨ, අඤ්ඤතරො සත්තො යෙන සො සත්තො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා තං සත්තං එතදවොච – ‘එහි, භො සත්ත, සාලාහාරං ගමිස්සාමා’ති. ‘අලං, භො සත්ත, ආහතො මෙ සාලි සකිදෙව චතූහායා’ති. අථ ඛො සො, වාසෙට්ඨ, සත්තො තස්ස සත්තස්ස [Pg.75] දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජමානො සාලිං ආහාසි සකිදෙව අට්ඨාහාය, ‘එවම්පි කිර, භො, සාධූ’ති. Này Vāseṭṭha, khi ấy, một chúng sanh khác đến chỗ chúng sanh kia và nói với chúng sanh ấy rằng: ‘Này bạn, chúng ta hãy đi lấy lúa Sāli.’ – ‘Thôi đi, bạn ơi, tôi đã lấy lúa Sāli một lần cho bốn ngày rồi.’ Này Vāseṭṭha, khi ấy, chúng sanh kia, bắt chước theo chúng sanh nọ, đã đi lấy lúa Sāli một lần cho tám ngày, và nghĩ: ‘Này bạn, làm như thế này cũng tốt thay.’ ‘‘යතො ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා සන්නිධිකාරකං සාලිං උපක්කමිංසු පරිභුඤ්ජිතුං. අථ කණොපි තණ්ඩුලං පරියොනන්ධි, ථුසොපි තණ්ඩුලං පරියොනන්ධි; ලූනම්පි නප්පටිවිරූළ්හං, අපදානං පඤ්ඤායිත්ථ, සණ්ඩසණ්ඩා සාලයො අට්ඨංසු. Này Vāseṭṭha, kể từ khi các chúng sanh ấy bắt đầu tích trữ lúa sāli để ăn. Bấy giờ, tấm cũng bao bọc hạt gạo, trấu cũng bao bọc hạt gạo; chỗ đã gặt cũng không mọc lại, dấu vết gặt hái đã hiện rõ, và lúa sāli chỉ mọc thành từng cụm. සාලිවිභාගො Sự phân chia lúa sāli 128. ‘‘අථ ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා සන්නිපතිංසු, සන්නිපතිත්වා අනුත්ථුනිංසු – ‘පාපකා වත, භො, ධම්මා සත්තෙසු පාතුභූතා. මයඤ්හි පුබ්බෙ මනොමයා අහුම්හා පීතිභක්ඛා සයංපභා අන්තලික්ඛචරා සුභට්ඨායිනො, චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨම්හා. තෙසං නො අම්හාකං කදාචි කරහචි දීඝස්ස අද්ධුනො අච්චයෙන රසපථවී උදකස්මිං සමතනි. සා අහොසි වණ්ණසම්පන්නා ගන්ධසම්පන්නා රසසම්පන්නා. තෙ මයං රසපථවිං හත්ථෙහි ආලුප්පකාරකං උපක්කමිම්හ පරිභුඤ්ජිතුං, තෙසං නො රසපථවිං හත්ථෙහි ආලුප්පකාරකං උපක්කමතං පරිභුඤ්ජිතුං සයංපභා අන්තරධායි. සයංපභාය අන්තරහිතාය චන්දිමසූරියා පාතුරහෙසුං, චන්දිමසූරියෙසු පාතුභූතෙසු නක්ඛත්තානි තාරකරූපානි පාතුරහෙසුං, නක්ඛත්තෙසු තාරකරූපෙසු පාතුභූතෙසු රත්තින්දිවා පඤ්ඤායිංසු, රත්තින්දිවෙසු පඤ්ඤායමානෙසු මාසඩ්ඪමාසා පඤ්ඤායිංසු. මාසඩ්ඪමාසෙසු පඤ්ඤායමානෙසු උතුසංවච්ඡරා පඤ්ඤායිංසු. තෙ මයං රසපථවිං පරිභුඤ්ජන්තා තංභක්ඛා තදාහාරා චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨම්හා. තෙසං නො පාපකානංයෙව අකුසලානං ධම්මානං පාතුභාවා රසපථවී අන්තරධායි. රසපථවියා අන්තරහිතාය භූමිපප්පටකො පාතුරහොසි. සො අහොසි වණ්ණසම්පන්නො ගන්ධසම්පන්නො රසසම්පන්නො. තෙ මයං භූමිපප්පටකං උපක්කමිම්හ පරිභුඤ්ජිතුං. තෙ මයං තං පරිභුඤ්ජන්තා තංභක්ඛා තදාහාරා චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨම්හා. තෙසං නො පාපකානංයෙව අකුසලානං ධම්මානං පාතුභාවා භූමිපප්පටකො අන්තරධායි. භූමිපප්පටකෙ අන්තරහිතෙ පදාලතා පාතුරහොසි. සා අහොසි වණ්ණසම්පන්නා ගන්ධසම්පන්නා රසසම්පන්නා. තෙ මයං පදාලතං උපක්කමිම්හ පරිභුඤ්ජිතුං. තෙ මයං තං පරිභුඤ්ජන්තා තංභක්ඛා තදාහාරා චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨම්හා. තෙසං නො පාපකානංයෙව අකුසලානං ධම්මානං පාතුභාවා [Pg.76] පදාලතා අන්තරධායි. පදාලතාය අන්තරහිතාය අකට්ඨපාකො සාලි පාතුරහොසි අකණො අථුසො සුද්ධො සුගන්ධො තණ්ඩුලප්ඵලො. යං තං සායං සායමාසාය ආහරාම, පාතො තං හොති පක්කං පටිවිරූළ්හං. යං තං පාතො පාතරාසාය ආහරාම, සායං තං හොති පක්කං පටිවිරූළ්හං. නාපදානං පඤ්ඤායිත්ථ. තෙ මයං අකට්ඨපාකං සාලිං පරිභුඤ්ජන්තා තංභක්ඛා තදාහාරා චිරං දීඝමද්ධානං අට්ඨම්හා. තෙසං නො පාපකානංයෙව අකුසලානං ධම්මානං පාතුභාවා කණොපි තණ්ඩුලං පරියොනන්ධි, ථුසොපි තණ්ඩුලං පරියොනන්ධි, ලූනම්පි නප්පටිවිරූළ්හං, අපදානං පඤ්ඤායිත්ථ, සණ්ඩසණ්ඩා සාලයො ඨිතා. යංනූන මයං සාලිං විභජෙය්‍යාම, මරියාදං ඨපෙය්‍යාමා’ති! අථ ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා සාලිං විභජිංසු, මරියාදං ඨපෙසුං. 128. Này Vāseṭṭha, khi ấy các chúng sanh ấy đã tụ họp lại. Sau khi tụ họp, họ đã than vãn rằng: ‘Thưa các ngài, thật vậy, các pháp ác đã xuất hiện giữa các chúng sanh. Trước đây, chúng ta do tâm tạo thành, lấy hỷ làm thức ăn, tự thân có ánh sáng, đi lại trong hư không, an trú trong sự tốt đẹp, và đã tồn tại trong một thời gian dài. Đối với chúng ta, sau một thời gian dài, vào một lúc nào đó, vị đất đã lan tỏa trong nước. Vị đất ấy có màu sắc, hương thơm, và mùi vị. Chúng ta đã bắt đầu dùng tay vốc vị đất lên để ăn. Khi chúng ta bắt đầu dùng tay vốc vị đất lên để ăn, ánh sáng tự thân của chúng ta đã biến mất. Khi ánh sáng tự thân biến mất, mặt trăng và mặt trời đã xuất hiện. Khi mặt trăng và mặt trời xuất hiện, các vì sao và tinh tú đã xuất hiện. Khi các vì sao và tinh tú xuất hiện, ngày và đêm đã được biết đến. Khi ngày và đêm được biết đến, tháng và nửa tháng đã được biết đến. Khi tháng và nửa tháng được biết đến, mùa và năm đã được biết đến. Chúng ta ăn vị đất, lấy đó làm thức ăn, lấy đó làm vật thực, và đã tồn tại trong một thời gian dài. Do sự xuất hiện của các pháp ác, bất thiện, vị đất của chúng ta đã biến mất. Khi vị đất biến mất, lớp vỏ đất đã xuất hiện. Lớp vỏ đất ấy có màu sắc, hương thơm, và mùi vị. Chúng ta đã bắt đầu ăn lớp vỏ đất. Chúng ta ăn lớp vỏ đất, lấy đó làm thức ăn, lấy đó làm vật thực, và đã tồn tại trong một thời gian dài. Do sự xuất hiện của các pháp ác, bất thiện, lớp vỏ đất của chúng ta đã biến mất. Khi lớp vỏ đất biến mất, loại dây leo padālatā đã xuất hiện. Loại dây leo ấy có màu sắc, hương thơm, và mùi vị. Chúng ta đã bắt đầu ăn loại dây leo padālatā. Chúng ta ăn loại dây leo padālatā, lấy đó làm thức ăn, lấy đó làm vật thực, và đã tồn tại trong một thời gian dài. Do sự xuất hiện của các pháp ác, bất thiện, loại dây leo padālatā của chúng ta đã biến mất. Khi loại dây leo padālatā biến mất, lúa sāli tự mọc, không cần cày cấy, không có tấm, không có trấu, trong sạch, thơm tho, chỉ có hạt gạo, đã xuất hiện. Những gì chúng ta lấy về vào buổi chiều để ăn tối, đến sáng hôm sau nó đã chín và mọc lại. Những gì chúng ta lấy về vào buổi sáng để ăn sáng, đến chiều hôm sau nó đã chín và mọc lại. Không có dấu vết gặt hái nào được biết đến. Chúng ta ăn lúa sāli không cần cày cấy, lấy đó làm thức ăn, lấy đó làm vật thực, và đã tồn tại trong một thời gian dài. Do sự xuất hiện của các pháp ác, bất thiện, tấm cũng bao bọc hạt gạo, trấu cũng bao bọc hạt gạo; chỗ đã gặt cũng không mọc lại, dấu vết gặt hái đã hiện rõ, và lúa sāli chỉ mọc thành từng cụm. Hay là chúng ta hãy phân chia lúa sāli và thiết lập ranh giới!’ Này Vāseṭṭha, khi ấy các chúng sanh ấy đã phân chia lúa sāli và thiết lập ranh giới. 129. ‘‘අථ ඛො, වාසෙට්ඨ, අඤ්ඤතරො සත්තො ලොලජාතිකො සකං භාගං පරිරක්ඛන්තො අඤ්ඤතරං භාගං අදින්නං ආදියිත්වා පරිභුඤ්ජි. තමෙනං අග්ගහෙසුං, ගහෙත්වා එතදවොචුං – ‘පාපකං වත, භො සත්ත, කරොසි, යත්‍ර හි නාම සකං භාගං පරිරක්ඛන්තො අඤ්ඤතරං භාගං අදින්නං ආදියිත්වා පරිභුඤ්ජසි. මාස්සු, භො සත්ත, පුනපි එවරූපමකාසී’ති. ‘එවං, භො’ති ඛො, වාසෙට්ඨ, සො සත්තො තෙසං සත්තානං පච්චස්සොසි. දුතියම්පි ඛො, වාසෙට්ඨ, සො සත්තො…පෙ… තතියම්පි ඛො, වාසෙට්ඨ, සො සත්තො සකං භාගං පරිරක්ඛන්තො අඤ්ඤතරං භාගං අදින්නං ආදියිත්වා පරිභුඤ්ජි. තමෙනං අග්ගහෙසුං, ගහෙත්වා එතදවොචුං – ‘පාපකං වත, භො සත්ත, කරොසි, යත්‍ර හි නාම සකං භාගං පරිරක්ඛන්තො අඤ්ඤතරං භාගං අදින්නං ආදියිත්වා පරිභුඤ්ජසි. මාස්සු, භො සත්ත, පුනපි එවරූපමකාසී’ති. අඤ්ඤෙ පාණිනා පහරිංසු, අඤ්ඤෙ ලෙඩ්ඩුනා පහරිංසු, අඤ්ඤෙ දණ්ඩෙන පහරිංසු. තදග්ගෙ ඛො, වාසෙට්ඨ, අදින්නාදානං පඤ්ඤායති, ගරහා පඤ්ඤායති, මුසාවාදො පඤ්ඤායති, දණ්ඩාදානං පඤ්ඤායති. 129. Này Vāseṭṭha, khi ấy, có một chúng sanh có tánh tham lam, trong khi giữ gìn phần của mình, đã lấy phần của người khác không được cho rồi ăn. Họ đã bắt lấy người ấy. Sau khi bắt, họ đã nói điều này: ‘Thưa ngài chúng sanh, ngài đã làm một việc xấu xa, vì ngài trong khi giữ gìn phần của mình, đã lấy phần của người khác không được cho rồi ăn. Thưa ngài chúng sanh, xin đừng làm việc như vậy một lần nữa.’ Này Vāseṭṭha, chúng sanh ấy đã vâng lời các chúng sanh kia rằng: ‘Vâng, thưa các ngài.’ Này Vāseṭṭha, lần thứ hai, chúng sanh ấy... Này Vāseṭṭha, lần thứ ba, chúng sanh ấy trong khi giữ gìn phần của mình, đã lấy phần của người khác không được cho rồi ăn. Họ đã bắt lấy người ấy. Sau khi bắt, họ đã nói điều này: ‘Thưa ngài chúng sanh, ngài đã làm một việc xấu xa, vì ngài trong khi giữ gìn phần của mình, đã lấy phần của người khác không được cho rồi ăn. Thưa ngài chúng sanh, xin đừng làm việc như vậy một lần nữa.’ Một số người đã đánh bằng tay, một số người đã ném bằng đất cục, một số người đã đánh bằng gậy. Này Vāseṭṭha, kể từ đó, việc lấy của không cho được biết đến, sự khiển trách được biết đến, lời nói dối được biết đến, việc dùng hình phạt được biết đến. මහාසම්මතරාජා Vua Mahāsammata 130. ‘‘අථ ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා සන්නිපතිංසු, සන්නිපතිත්වා අනුත්ථුනිංසු – ‘පාපකා වත භො ධම්මා සත්තෙසු පාතුභූතා, යත්‍ර හි නාම [Pg.77] අදින්නාදානං පඤ්ඤායිස්සති, ගරහා පඤ්ඤායිස්සති, මුසාවාදො පඤ්ඤායිස්සති, දණ්ඩාදානං පඤ්ඤායිස්සති. යංනූන මයං එකං සත්තං සම්මන්නෙය්‍යාම, යො නො සම්මා ඛීයිතබ්බං ඛීයෙය්‍ය, සම්මා ගරහිතබ්බං ගරහෙය්‍ය, සම්මා පබ්බාජෙතබ්බං පබ්බාජෙය්‍ය. මයං පනස්ස සාලීනං භාගං අනුප්පදස්සාමා’ති. 130. Này Vāseṭṭha, khi ấy các chúng sanh ấy đã tụ họp lại. Sau khi tụ họp, họ đã than vãn rằng: ‘Thưa các ngài, thật vậy, các pháp ác đã xuất hiện giữa các chúng sanh, vì nay việc lấy của không cho sẽ được biết đến, sự khiển trách sẽ được biết đến, lời nói dối sẽ được biết đến, việc dùng hình phạt sẽ được biết đến. Hay là chúng ta hãy bầu lên một chúng sanh, người mà sẽ khiển trách đúng đắn người đáng bị khiển trách, sẽ quở trách đúng đắn người đáng bị quở trách, sẽ trục xuất đúng đắn người đáng bị trục xuất. Và chúng ta sẽ cấp cho vị ấy một phần lúa sāli.’ ‘‘අථ ඛො තෙ, වාසෙට්ඨ, සත්තා යො නෙසං සත්තො අභිරූපතරො ච දස්සනීයතරො ච පාසාදිකතරො ච මහෙසක්ඛතරො ච තං සත්තං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොචුං – ‘එහි, භො සත්ත, සම්මා ඛීයිතබ්බං ඛීය, සම්මා ගරහිතබ්බං ගරහ, සම්මා පබ්බාජෙතබ්බං පබ්බාජෙහි. මයං පන තෙ සාලීනං භාගං අනුප්පදස්සාමා’ති. ‘එවං, භො’ති ඛො, වාසෙට්ඨ, සො සත්තො තෙසං සත්තානං පටිස්සුණිත්වා සම්මා ඛීයිතබ්බං ඛීයි, සම්මා ගරහිතබ්බං ගරහි, සම්මා පබ්බාජෙතබ්බං පබ්බාජෙසි. තෙ පනස්ස සාලීනං භාගං අනුප්පදංසු. Này Vāseṭṭha, khi ấy, các chúng sanh ấy đã đi đến gặp chúng sanh nào trong số họ có dung sắc xinh đẹp hơn, đáng ưa nhìn hơn, đáng kính mến hơn, và có quyền lực lớn hơn, rồi nói lời này: ‘Này bạn hữu chúng sanh, hãy đến đây. Người đáng bị khiển trách, hãy khiển trách một cách đúng đắn. Người đáng bị chỉ trích, hãy chỉ trích một cách đúng đắn. Người đáng bị trục xuất, hãy trục xuất một cách đúng đắn. Còn chúng tôi sẽ cấp cho bạn một phần lúa sāli.’ Này Vāseṭṭha, chúng sanh ấy đã đáp lại các chúng sanh kia rằng: ‘Thưa các bạn hữu, xin vâng.’ Rồi vị ấy đã khiển trách một cách đúng đắn người đáng bị khiển trách, đã chỉ trích một cách đúng đắn người đáng bị chỉ trích, đã trục xuất một cách đúng đắn người đáng bị trục xuất. Và họ đã cấp cho vị ấy một phần lúa sāli. 131. ‘‘මහාජනසම්මතොති ඛො, වාසෙට්ඨ, ‘මහාසම්මතො, මහාසම්මතො’ ත්වෙව පඨමං අක්ඛරං උපනිබ්බත්තං. ඛෙත්තානං අධිපතීති ඛො, වාසෙට්ඨ, ‘ඛත්තියො, ඛත්තියො’ ත්වෙව දුතියං අක්ඛරං උපනිබ්බත්තං. ධම්මෙන පරෙ රඤ්ජෙතීති ඛො, වාසෙට්ඨ, ‘රාජා, රාජා’ ත්වෙව තතියං අක්ඛරං උපනිබ්බත්තං. ඉති ඛො, වාසෙට්ඨ, එවමෙතස්ස ඛත්තියමණ්ඩලස්ස පොරාණෙන අග්ගඤ්ඤෙන අක්ඛරෙන අභිනිබ්බත්ති අහොසි තෙසංයෙව සත්තානං, අනඤ්ඤෙසං. සදිසානංයෙව, නො අසදිසානං. ධම්මෙනෙව, නො අධම්මෙන. ධම්මො හි, වාසෙට්ඨ, සෙට්ඨො ජනෙතස්මිං දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ අභිසම්පරායඤ්ච. 131. Này Vāseṭṭha, vì được số đông quần chúng tôn lên, nên danh xưng đầu tiên ‘Mahāsammata, Mahāsammata’ (Vị được số đông tôn lên) đã khởi sanh. Này Vāseṭṭha, vì là chủ nhân của các thửa ruộng, nên danh xưng thứ hai ‘Khattiya, Khattiya’ (Sát-đế-lỵ) đã khởi sanh. Này Vāseṭṭha, vì làm cho những người khác hài lòng đúng theo Chánh pháp, nên danh xưng thứ ba ‘Rājā, Rājā’ (Vua) đã khởi sanh. Này Vāseṭṭha, như vậy, sự xuất hiện của giai cấp Sát-đế-lỵ này là do danh xưng cổ xưa, có từ lúc ban đầu, chỉ dành cho chính các chúng sanh ấy, không phải cho những chúng sanh khác; chỉ dành cho những chúng sanh tương tự, không phải cho những chúng sanh không tương tự; chỉ đúng theo Chánh pháp, không phải phi pháp. Này Vāseṭṭha, quả thật Chánh pháp là tối thượng giữa dân chúng này, cả trong đời này lẫn đời sau. බ්‍රාහ්මණමණ්ඩලං Giai cấp Bà-la-môn 132. ‘‘අථ ඛො තෙසං, වාසෙට්ඨ, සත්තානංයෙව එකච්චානං එතදහොසි – ‘පාපකා වත, භො, ධම්මා සත්තෙසු පාතුභූතා, යත්‍ර හි නාම අදින්නාදානං පඤ්ඤායිස්සති, ගරහා පඤ්ඤායිස්සති, මුසාවාදො පඤ්ඤායිස්සති, දණ්ඩාදානං පඤ්ඤායිස්සති, පබ්බාජනං පඤ්ඤායිස්සති. යංනූන මයං පාපකෙ අකුසලෙ ධම්මෙ වාහෙය්‍යාමා’ති. තෙ පාපකෙ අකුසලෙ ධම්මෙ වාහෙසුං. පාපකෙ අකුසලෙ ධම්මෙ වාහෙන්තීති ඛො, වාසෙට්ඨ, ‘බ්‍රාහ්මණා, බ්‍රාහ්මණා’ ත්වෙව පඨමං අක්ඛරං උපනිබ්බත්තං. තෙ අරඤ්ඤායතනෙ පණ්ණකුටියො [Pg.78] කරිත්වා පණ්ණකුටීසු ඣායන්ති වීතඞ්ගාරා වීතධූමා පන්නමුසලා සායං සායමාසාය පාතො පාතරාසාය ගාමනිගමරාජධානියො ඔසරන්ති ඝාසමෙසමානා. තෙ ඝාසං පටිලභිත්වා පුනදෙව අරඤ්ඤායතනෙ පණ්ණකුටීසු ඣායන්ති. තමෙනං මනුස්සා දිස්වා එවමාහංසු – ‘ඉමෙ ඛො, භො, සත්තා අරඤ්ඤායතනෙ පණ්ණකුටියො කරිත්වා පණ්ණකුටීසු ඣායන්ති, වීතඞ්ගාරා වීතධූමා පන්නමුසලා සායං සායමාසාය පාතො පාතරාසාය ගාමනිගමරාජධානියො ඔසරන්ති ඝාසමෙසමානා. තෙ ඝාසං පටිලභිත්වා පුනදෙව අරඤ්ඤායතනෙ පණ්ණකුටීසු ඣායන්තී’ති, ඣායන්තීති ඛො, වාසෙට්ඨ, ‘ඣායකා, ඣායකා’ ත්වෙව දුතියං අක්ඛරං උපනිබ්බත්තං. තෙසංයෙව ඛො, වාසෙට්ඨ, සත්තානං එකච්චෙ සත්තා අරඤ්ඤායතනෙ පණ්ණකුටීසු තං ඣානං අනභිසම්භුණමානා ගාමසාමන්තං නිගමසාමන්තං ඔසරිත්වා ගන්ථෙ කරොන්තා අච්ඡන්ති. තමෙනං මනුස්සා දිස්වා එවමාහංසු – ‘ඉමෙ ඛො, භො, සත්තා අරඤ්ඤායතනෙ පණ්ණකුටීසු තං ඣානං අනභිසම්භුණමානා ගාමසාමන්තං නිගමසාමන්තං ඔසරිත්වා ගන්ථෙ කරොන්තා අච්ඡන්ති, න දානිමෙ ඣායන්තී’ති. න දානිමෙ ඣායන්තීති ඛො, වාසෙට්ඨ, ‘අජ්ඣායකා අජ්ඣායකා’ ත්වෙව තතියං අක්ඛරං උපනිබ්බත්තං. හීනසම්මතං ඛො පන, වාසෙට්ඨ, තෙන සමයෙන හොති, තදෙතරහි සෙට්ඨසම්මතං. ඉති ඛො, වාසෙට්ඨ, එවමෙතස්ස බ්‍රාහ්මණමණ්ඩලස්ස පොරාණෙන අග්ගඤ්ඤෙන අක්ඛරෙන අභිනිබ්බත්ති අහොසි තෙසංයෙව සත්තානං, අනඤ්ඤෙසං සදිසානංයෙව නො අසදිසානං ධම්මෙනෙව, නො අධම්මෙන. ධම්මො හි, වාසෙට්ඨ, සෙට්ඨො ජනෙතස්මිං දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ අභිසම්පරායඤ්ච. 132. Này Vāseṭṭha, khi ấy, một số chúng sanh trong bọn họ đã khởi lên suy nghĩ này: ‘Thưa các bạn hữu, quả thật các pháp ác đã xuất hiện giữa các chúng sanh, vì rằng việc lấy của không cho đã được biết đến, sự chỉ trích đã được biết đến, lời nói dối đã được biết đến, việc dùng hình phạt đã được biết đến, sự trục xuất đã được biết đến. Vậy thì, chúng ta hãy loại bỏ các pháp ác, bất thiện.’ Rồi họ đã loại bỏ các pháp ác, bất thiện. Này Vāseṭṭha, vì họ loại bỏ các pháp ác, bất thiện, nên danh xưng đầu tiên ‘Brāhmaṇā, Brāhmaṇā’ (Bà-la-môn) đã khởi sanh. Họ dựng những am lá trong rừng và thiền định trong các am lá ấy, không có than hồng, không có khói, đã cất chày và cối. Vào buổi chiều, họ đi vào làng, thị trấn, và kinh thành để tìm thức ăn cho bữa chiều; vào buổi sáng, để tìm thức ăn cho bữa sáng. Sau khi nhận được thức ăn, họ lại trở về thiền định trong các am lá trong rừng. Mọi người thấy họ và nói như sau: ‘Thưa các bạn hữu, những chúng sanh này dựng những am lá trong rừng và thiền định trong các am lá ấy, không có than hồng, không có khói, đã cất chày và cối. Vào buổi chiều, họ đi vào làng, thị trấn, và kinh thành để tìm thức ăn cho bữa chiều; vào buổi sáng, để tìm thức ăn cho bữa sáng. Sau khi nhận được thức ăn, họ lại trở về thiền định trong các am lá trong rừng.’ Này Vāseṭṭha, vì họ thiền định, nên danh xưng thứ hai ‘Jhāyakā, Jhāyakā’ (những người thiền định) đã khởi sanh. Này Vāseṭṭha, trong số các chúng sanh ấy, có một số không thể thành tựu việc thiền định ấy trong các am lá trong rừng, nên họ đi đến vùng lân cận của làng hoặc thị trấn và sống bằng cách biên soạn các kinh sách. Mọi người thấy họ và nói như sau: ‘Thưa các bạn hữu, những chúng sanh này không thể thành tựu việc thiền định ấy trong các am lá trong rừng, nên họ đi đến vùng lân cận của làng hoặc thị trấn và sống bằng cách biên soạn các kinh sách. Bây giờ họ không còn thiền định nữa.’ Này Vāseṭṭha, vì bây giờ họ không còn thiền định nữa, nên danh xưng thứ ba ‘Ajjhāyakā, Ajjhāyakā’ (những người tụng đọc) đã khởi sanh. Này Vāseṭṭha, vào thời điểm ấy, việc này được xem là thấp kém, nhưng ngày nay lại được xem là cao quý. Này Vāseṭṭha, như vậy, sự xuất hiện của giai cấp Bà-la-môn này là do danh xưng cổ xưa, có từ lúc ban đầu, chỉ dành cho chính các chúng sanh ấy, không phải cho những chúng sanh khác; chỉ dành cho những chúng sanh tương tự, không phải cho những chúng sanh không tương tự; chỉ đúng theo Chánh pháp, không phải phi pháp. Này Vāseṭṭha, quả thật Chánh pháp là tối thượng giữa dân chúng này, cả trong đời này lẫn đời sau. වෙස්සමණ්ඩලං Giai cấp Vessa 133. ‘‘තෙසංයෙව ඛො, වාසෙට්ඨ, සත්තානං එකච්චෙ සත්තා මෙථුනං ධම්මං සමාදාය විසුකම්මන්තෙ පයොජෙසුං. මෙථුනං ධම්මං සමාදාය විසුකම්මන්තෙ පයොජෙන්තීති ඛො, වාසෙට්ඨ, ‘වෙස්සා, වෙස්සා’ ත්වෙව අක්ඛරං උපනිබ්බත්තං. ඉති ඛො, වාසෙට්ඨ, එවමෙතස්ස වෙස්සමණ්ඩලස්ස පොරාණෙන අග්ගඤ්ඤෙන අක්ඛරෙන අභිනිබ්බත්ති අහොසි තෙසඤ්ඤෙව සත්තානං අනඤ්ඤෙසං සදිසානංයෙව[Pg.79], නො අසදිසානං, ධම්මෙනෙව නො අධම්මෙන. ධම්මො හි, වාසෙට්ඨ, සෙට්ඨො ජනෙතස්මිං දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ අභිසම්පරායඤ්ච. 133. Này Vāseṭṭha, trong số các chúng sanh ấy, có một số đã chấp nhận đời sống hôn nhân và dấn thân vào các ngành nghề khác nhau. Này Vāseṭṭha, vì họ chấp nhận đời sống hôn nhân và dấn thân vào các ngành nghề khác nhau, nên danh xưng ‘Vessā, Vessā’ (Phệ-xá) đã khởi sanh. Này Vāseṭṭha, như vậy, sự xuất hiện của giai cấp Vessa này là do danh xưng cổ xưa, có từ lúc ban đầu, chỉ dành cho chính các chúng sanh ấy, không phải cho những chúng sanh khác; chỉ dành cho những chúng sanh tương tự, không phải cho những chúng sanh không tương tự; chỉ đúng theo Chánh pháp, không phải phi pháp. Này Vāseṭṭha, quả thật Chánh pháp là tối thượng giữa dân chúng này, cả trong đời này lẫn đời sau. සුද්දමණ්ඩලං Giai cấp Sudda 134. ‘‘තෙසඤ්ඤෙව ඛො, වාසෙට්ඨ, සත්තානං යෙ තෙ සත්තා අවසෙසා තෙ ලුද්දාචාරා ඛුද්දාචාරා අහෙසුං. ලුද්දාචාරා ඛුද්දාචාරාති ඛො, වාසෙට්ඨ, ‘සුද්දා, සුද්දා’ ත්වෙව අක්ඛරං උපනිබ්බත්තං. ඉති ඛො, වාසෙට්ඨ, එවමෙතස්ස සුද්දමණ්ඩලස්ස පොරාණෙන අග්ගඤ්ඤෙන අක්ඛරෙන අභිනිබ්බත්ති අහොසි තෙසංයෙව සත්තානං අනඤ්ඤෙසං, සදිසානංයෙව නො අසදිසානං, ධම්මෙනෙව, නො අධම්මෙන. ධම්මො හි, වාසෙට්ඨ, සෙට්ඨො ජනෙතස්මිං දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ අභිසම්පරායඤ්ච. 134. Này Vāseṭṭha, trong số các chúng sanh ấy, những chúng sanh còn lại đã có hành vi tàn bạo và hành vi thấp kém. Này Vāseṭṭha, vì họ có hành vi tàn bạo và hành vi thấp kém, nên danh xưng ‘Suddā, Suddā’ (Thủ-đà-la) đã khởi sanh. Này Vāseṭṭha, như vậy, sự xuất hiện của giai cấp Sudda này là do danh xưng cổ xưa, có từ lúc ban đầu, chỉ dành cho chính các chúng sanh ấy, không phải cho những chúng sanh khác; chỉ dành cho những chúng sanh tương tự, không phải cho những chúng sanh không tương tự; chỉ đúng theo Chánh pháp, không phải phi pháp. Này Vāseṭṭha, quả thật Chánh pháp là tối thượng giữa dân chúng này, cả trong đời này lẫn đời sau. 135. ‘‘අහු ඛො සො, වාසෙට්ඨ, සමයො, යං ඛත්තියොපි සකං ධම්මං ගරහමානො අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති – ‘සමණො භවිස්සාමී’ති. බ්‍රාහ්මණොපි ඛො, වාසෙට්ඨ…පෙ… වෙස්සොපි ඛො, වාසෙට්ඨ…පෙ… සුද්දොපි ඛො, වාසෙට්ඨ, සකං ධම්මං ගරහමානො අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති – ‘සමණො භවිස්සාමී’ති. ඉමෙහි ඛො, වාසෙට්ඨ, චතූහි මණ්ඩලෙහි සමණමණ්ඩලස්ස අභිනිබ්බත්ති අහොසි, තෙසංයෙව සත්තානං අනඤ්ඤෙසං, සදිසානංයෙව නො අසදිසානං, ධම්මෙනෙව නො අධම්මෙන. ධම්මො හි, වාසෙට්ඨ, සෙට්ඨො ජනෙතස්මිං දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ අභිසම්පරායඤ්ච. 135. Này Vāseṭṭha, đã có thời kỳ mà người dòng Sát-đế-lỵ, sau khi chê bai pháp của mình, đã từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia với ý nghĩ: ‘Ta sẽ trở thành một vị Sa-môn.’ Này Vāseṭṭha, người dòng Bà-la-môn cũng vậy... này Vāseṭṭha, người dòng Phệ-xá cũng vậy... này Vāseṭṭha, người dòng Thủ-đà-la cũng vậy, sau khi chê bai pháp của mình, đã từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia với ý nghĩ: ‘Ta sẽ trở thành một vị Sa-môn.’ Này Vāseṭṭha, từ bốn giai cấp này, sự xuất hiện của giai cấp Sa-môn đã xảy ra. Sự xuất hiện này là của chính những chúng sanh ấy, không phải của những chúng sanh khác; của những chúng sanh tương tự, không phải của những chúng sanh không tương tự; đúng theo Chánh Pháp, không phải phi pháp. Này Vāseṭṭha, vì Chánh Pháp là tối thượng trong chúng sanh này, cả trong đời này lẫn đời sau. දුච්චරිතාදිකථා Lời nói về ác hạnh, v.v. 136. ‘‘ඛත්තියොපි ඛො, වාසෙට්ඨ, කායෙන දුච්චරිතං චරිත්වා වාචාය දුච්චරිතං චරිත්වා මනසා දුච්චරිතං චරිත්වා මිච්ඡාදිට්ඨිකො මිච්ඡාදිට්ඨිකම්මසමාදානො මිච්ඡාදිට්ඨිකම්මසමාදානහෙතු කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජති. බ්‍රාහ්මණොපි ඛො, වාසෙට්ඨ…පෙ… වෙස්සොපි ඛො, වාසෙට්ඨ… සුද්දොපි ඛො, වාසෙට්ඨ… සමණොපි ඛො, වාසෙට්ඨ, කායෙන දුච්චරිතං චරිත්වා වාචාය දුච්චරිතං චරිත්වා මනසා දුච්චරිතං චරිත්වා මිච්ඡාදිට්ඨිකො මිච්ඡාදිට්ඨිකම්මසමාදානො මිච්ඡාදිට්ඨිකම්මසමාදානහෙතු කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජති. 136. Này Vāseṭṭha, người dòng Sát-đế-lỵ, sau khi thực hành ác hạnh về thân, thực hành ác hạnh về lời, thực hành ác hạnh về ý, có tà kiến, chấp thủ nghiệp tà kiến, do nhân duyên chấp thủ nghiệp tà kiến, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này Vāseṭṭha, người dòng Bà-la-môn cũng vậy... này Vāseṭṭha, người dòng Phệ-xá cũng vậy... này Vāseṭṭha, người dòng Thủ-đà-la cũng vậy... này Vāseṭṭha, vị Sa-môn cũng vậy, sau khi thực hành ác hạnh về thân, thực hành ác hạnh về lời, thực hành ác hạnh về ý, có tà kiến, chấp thủ nghiệp tà kiến, do nhân duyên chấp thủ nghiệp tà kiến, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. ‘‘ඛත්තියොපි [Pg.80] ඛො, වාසෙට්ඨ, කායෙන සුචරිතං චරිත්වා වාචාය සුචරිතං චරිත්වා මනසා සුචරිතං චරිත්වා සම්මාදිට්ඨිකො සම්මාදිට්ඨිකම්මසමාදානො සම්මාදිට්ඨිකම්මසමාදානහෙතු කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජති. බ්‍රාහ්මණොපි ඛො, වාසෙට්ඨ…පෙ… වෙස්සොපි ඛො, වාසෙට්ඨ… සුද්දොපි ඛො, වාසෙට්ඨ… සමණොපි ඛො, වාසෙට්ඨ, කායෙන සුචරිතං චරිත්වා වාචාය සුචරිතං චරිත්වා මනසා සුචරිතං චරිත්වා සම්මාදිට්ඨිකො සම්මාදිට්ඨිකම්මසමාදානො සම්මාදිට්ඨිකම්මසමාදානහෙතු කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජති. Này Vāseṭṭha, người dòng Sát-đế-lỵ, sau khi thực hành thiện hạnh về thân, thực hành thiện hạnh về lời, thực hành thiện hạnh về ý, có chánh kiến, chấp thủ nghiệp chánh kiến, do nhân duyên chấp thủ nghiệp chánh kiến, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào thiện thú, thiên giới. Này Vāseṭṭha, người dòng Bà-la-môn cũng vậy... này Vāseṭṭha, người dòng Phệ-xá cũng vậy... này Vāseṭṭha, người dòng Thủ-đà-la cũng vậy... này Vāseṭṭha, vị Sa-môn cũng vậy, sau khi thực hành thiện hạnh về thân, thực hành thiện hạnh về lời, thực hành thiện hạnh về ý, có chánh kiến, chấp thủ nghiệp chánh kiến, do nhân duyên chấp thủ nghiệp chánh kiến, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào thiện thú, thiên giới. 137. ‘‘ඛත්තියොපි ඛො, වාසෙට්ඨ, කායෙන ද්වයකාරී, වාචාය ද්වයකාරී, මනසා ද්වයකාරී, විමිස්සදිට්ඨිකො විමිස්සදිට්ඨිකම්මසමාදානො විමිස්සදිට්ඨිකම්මසමාදානහෙතු කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී හොති. බ්‍රාහ්මණොපි ඛො, වාසෙට්ඨ …පෙ… වෙස්සොපි ඛො, වාසෙට්ඨ… සුද්දොපි ඛො, වාසෙට්ඨ… සමණොපි ඛො, වාසෙට්ඨ, කායෙන ද්වයකාරී, වාචාය ද්වයකාරී, මනසා ද්වයකාරී, විමිස්සදිට්ඨිකො විමිස්සදිට්ඨිකම්මසමාදානො විමිස්සදිට්ඨිකම්මසමාදානහෙතු කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී හොති. 137. Này Vāseṭṭha, người dòng Sát-đế-lỵ, có hành vi hai mặt về thân, có hành vi hai mặt về lời, có hành vi hai mặt về ý, có tà kiến hỗn hợp, chấp thủ nghiệp tà kiến hỗn hợp, do nhân duyên chấp thủ nghiệp tà kiến hỗn hợp, sau khi thân hoại mạng chung, cảm thọ cả lạc lẫn khổ. Này Vāseṭṭha, người dòng Bà-la-môn cũng vậy... này Vāseṭṭha, người dòng Phệ-xá cũng vậy... này Vāseṭṭha, người dòng Thủ-đà-la cũng vậy... này Vāseṭṭha, vị Sa-môn cũng vậy, có hành vi hai mặt về thân, có hành vi hai mặt về lời, có hành vi hai mặt về ý, có tà kiến hỗn hợp, chấp thủ nghiệp tà kiến hỗn hợp, do nhân duyên chấp thủ nghiệp tà kiến hỗn hợp, sau khi thân hoại mạng chung, cảm thọ cả lạc lẫn khổ. බොධිපක්ඛියභාවනා Sự tu tập các pháp trợ Bồ-đề 138. ‘‘ඛත්තියොපි ඛො, වාසෙට්ඨ, කායෙන සංවුතො වාචාය සංවුතො මනසා සංවුතො සත්තන්නං බොධිපක්ඛියානං ධම්මානං භාවනමන්වාය දිට්ඨෙව ධම්මෙ පරිනිබ්බායති. බ්‍රාහ්මණොපි ඛො, වාසෙට්ඨ…පෙ… වෙස්සොපි ඛො වාසෙට්ඨ… සුද්දොපි ඛො, වාසෙට්ඨ … සමණොපි ඛො, වාසෙට්ඨ, කායෙන සංවුතො වාචාය සංවුතො මනසා සංවුතො සත්තන්නං බොධිපක්ඛියානං ධම්මානං භාවනමන්වාය දිට්ඨෙව ධම්මෙ පරිනිබ්බායති. 138. Này Vāseṭṭha, người dòng Sát-đế-lỵ, sau khi phòng hộ thân, phòng hộ lời, phòng hộ ý, nhờ tu tập bảy pháp trợ Bồ-đề, đạt được Niết-bàn ngay trong hiện tại. Này Vāseṭṭha, người dòng Bà-la-môn cũng vậy... này Vāseṭṭha, người dòng Phệ-xá cũng vậy... này Vāseṭṭha, người dòng Thủ-đà-la cũng vậy... này Vāseṭṭha, vị Sa-môn cũng vậy, sau khi phòng hộ thân, phòng hộ lời, phòng hộ ý, nhờ tu tập bảy pháp trợ Bồ-đề, đạt được Niết-bàn ngay trong hiện tại. 139. ‘‘ඉමෙසඤ්හි, වාසෙට්ඨ, චතුන්නං වණ්ණානං යො හොති භික්ඛු අරහං ඛීණාසවො වුසිතවා කතකරණීයො ඔහිතභාරො අනුප්පත්තසදත්ථො පරික්ඛීණභවසංයොජනො [Pg.81] සම්මදඤ්ඤා විමුත්තො සො නෙසං අග්ගමක්ඛායති ධම්මෙනෙව. නො අධම්මෙන. ධම්මො හි, වාසෙට්ඨ, සෙට්ඨො ජනෙතස්මිං දිට්ඨෙ චෙව ධම්මෙ අභිසම්පරායඤ්ච. 139. Này Vāseṭṭha, trong bốn giai cấp này, vị Tỳ-khưu nào là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc, đã hoàn thành phạm hạnh, đã làm những việc cần làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được mục đích tối hậu, đã đoạn tận hữu kiết sử, đã giải thoát nhờ chánh trí, vị ấy được tuyên bố là tối thượng trong số họ, đúng theo Chánh Pháp, không phải phi pháp. Này Vāseṭṭha, vì Chánh Pháp là tối thượng trong chúng sanh này, cả trong đời này lẫn đời sau. 140. ‘‘බ්‍රහ්මුනා පෙසා, වාසෙට්ඨ, සනඞ්කුමාරෙන ගාථා භාසිතා – 140. Này Vāseṭṭha, Phạm thiên Sanankumāra cũng đã nói lên bài kệ này: ‘ඛත්තියො සෙට්ඨො ජනෙතස්මිං, යෙ ගොත්තපටිසාරිනො; විජ්ජාචරණසම්පන්නො, සො සෙට්ඨො දෙවමානුසෙ’ති. ‘Trong chúng sanh, người dòng Sát-đế-lỵ là tối thượng, đối với những ai nương tựa vào dòng dõi; người đầy đủ minh và hạnh, vị ấy là tối thượng giữa chư Thiên và loài người.’ ‘‘සා ඛො පනෙසා, වාසෙට්ඨ, බ්‍රහ්මුනා සනඞ්කුමාරෙන ගාථා සුගීතා, නො දුග්ගීතා. සුභාසිතා, නො දුබ්භාසිතා. අත්ථසංහිතා, නො අනත්ථසංහිතා. අනුමතා මයා. අහම්පි, වාසෙට්ඨ, එවං වදාමි – Này Vāseṭṭha, bài kệ ấy đã được Phạm thiên Sanankumāra khéo nói, không phải vụng nói. Khéo thuyết, không phải vụng thuyết. Hợp với lợi ích, không phải không hợp với lợi ích. Ta cũng chấp thuận. Này Vāseṭṭha, Ta cũng nói như vậy: ‘ඛත්තියො සෙට්ඨො ජනෙතස්මිං, යෙ ගොත්තපටිසාරිනො; විජ්ජාචරණසම්පන්නො, සො සෙට්ඨො දෙවමානුසෙ’ති. ‘Trong chúng sanh, người dòng Sát-đế-lỵ là tối thượng, đối với những ai nương tựa vào dòng dõi; người đầy đủ minh và hạnh, vị ấy là tối thượng giữa chư Thiên và loài người.’ ඉදමවොච භගවා. අත්තමනා වාසෙට්ඨභාරද්වාජා භගවතො භාසිතං අභිනන්දුන්ති. Đức Thế Tôn đã thuyết như vậy. Vāseṭṭha và Bhāradvāja hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Đức Thế Tôn. අග්ගඤ්ඤසුත්තං නිට්ඨිතං චතුත්ථං. Kinh Khởi Thế Nhân Bổn, kinh thứ tư, kết thúc. 5. සම්පසාදනීයසුත්තං 5. Kinh Tự Tín සාරිපුත්තසීහනාදො Tiếng rống sư tử của Sāriputta 141. එවං [Pg.82] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා නාළන්දායං විහරති පාවාරිකම්බවනෙ. අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘එවංපසන්නො අහං, භන්තෙ, භගවති, න චාහු න ච භවිස්සති න චෙතරහි විජ්ජති අඤ්ඤො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා භගවතා භිය්‍යොභිඤ්ඤතරො යදිදං සම්බොධිය’’න්ති. 141. Tôi nghe như vầy – một thời Đức Thế Tôn trú ở Nāḷandā, trong vườn xoài của Pāvārika. Bấy giờ, Tôn giả Sāriputta đi đến chỗ Đức Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Sāriputta bạch với Đức Thế Tôn rằng: ‘Bạch Đức Thế Tôn, con có niềm tin nơi Đức Thế Tôn như thế này: chưa từng có, sẽ không có, và hiện nay cũng không có một vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác có trí tuệ siêu việt hơn Đức Thế Tôn về sự giác ngộ.’ 142. ‘‘උළාරා ඛො තෙ අයං, සාරිපුත්ත, ආසභී වාචා භාසිතා, එකංසො ගහිතො, සීහනාදො නදිතො – ‘එවංපසන්නො අහං, භන්තෙ, භගවති; න චාහු න ච භවිස්සති න චෙතරහි විජ්ජති අඤ්ඤො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා භගවතා භිය්‍යොභිඤ්ඤතරො යදිදං සම්බොධිය’න්ති. කිං තෙ, සාරිපුත්ත, යෙ තෙ අහෙසුං අතීතමද්ධානං අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා, සබ්බෙ තෙ භගවන්තො චෙතසා චෙතො පරිච්ච විදිතා – ‘එවංසීලා තෙ භගවන්තො අහෙසුං ඉතිපි, එවංධම්මා තෙ භගවන්තො අහෙසුං ඉතිපි, එවංපඤ්ඤා තෙ භගවන්තො අහෙසුං ඉතිපි, එවංවිහාරී තෙ භගවන්තො අහෙසුං ඉතිපි, එවංවිමුත්තා තෙ භගවන්තො අහෙසුං ඉතිපී’’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. 142. “Này Sāriputta, lời nói của ông thật là cao thượng, lời nói của bậc trượng phu, lời nói quả quyết, tiếng rống của sư tử: ‘Bạch Thế Tôn, con có niềm tin vững chắc nơi Thế Tôn như thế này: Không có, sẽ không có, và hiện tại cũng không có một vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác có trí tuệ siêu việt hơn Thế Tôn về phương diện giác ngộ.’ Này Sāriputta, những vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong quá khứ, ông có dùng tâm của mình để thấu suốt tâm của tất cả các vị Thế Tôn ấy mà biết rằng: ‘Các vị Thế Tôn ấy đã có giới như thế này, đã có pháp như thế này, đã có tuệ như thế này, đã có trú như thế này, đã có giải thoát như thế này’ không?” “Bạch Thế Tôn, không.” ‘‘කිං පන තෙ, සාරිපුත්ත, යෙ තෙ භවිස්සන්ති අනාගතමද්ධානං අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා, සබ්බෙ තෙ භගවන්තො චෙතසා චෙතො පරිච්ච විදිතා, `එවංසීලා තෙ භගවන්තො භවිස්සන්ති ඉතිපි, එවංධම්මා…පෙ… එවංපඤ්ඤා… එවංවිහාරී… එවංවිමුත්තා තෙ භගවන්තො භවිස්සන්ති ඉතිපී’’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. “Vậy thì này Sāriputta, những vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong tương lai, ông có dùng tâm của mình để thấu suốt tâm của tất cả các vị Thế Tôn ấy mà biết rằng: ‘Các vị Thế Tôn ấy sẽ có giới như thế này, sẽ có pháp như thế này... tuệ... trú... sẽ có giải thoát như thế này’ không?” “Bạch Thế Tôn, không.” ‘‘කිං පන තෙ, සාරිපුත්ත, අහං එතරහි අරහං සම්මාසම්බුද්ධො චෙතසා චෙතො පරිච්ච විදිතො – ‘එවංසීලො භගවා ඉතිපි, එවංධම්මො…පෙ… එවංපඤ්ඤො [Pg.83]… එවංවිහාරී… එවංවිමුත්තො භගවා ඉතිපී’’’ති? ‘‘නො හෙතං, භන්තෙ’’. “Vậy thì này Sāriputta, Ta, hiện tại là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, ông có dùng tâm của mình để thấu suốt tâm của Ta mà biết rằng: ‘Thế Tôn có giới như thế này, có pháp như thế này... tuệ... trú... Thế Tôn có giải thoát như thế này’ không?” “Bạch Thế Tôn, không.” ‘‘එත්ථ ච හි තෙ, සාරිපුත්ත, අතීතානාගතපච්චුප්පන්නෙසු අරහන්තෙසු සම්මාසම්බුද්ධෙසු චෙතොපරියඤාණං නත්ථි. අථ කිං චරහි තෙ අයං, සාරිපුත්ත, උළාරා ආසභී වාචා භාසිතා, එකංසො ගහිතො, සීහනාදො නදිතො – ‘එවංපසන්නො අහං, භන්තෙ, භගවති, න චාහු න ච භවිස්සති න චෙතරහි විජ්ජති අඤ්ඤො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා භගවතා භිය්‍යොභිඤ්ඤතරො යදිදං සම්බොධිය’’’න්ති? “Này Sāriputta, ông không có tha tâm trí đối với các vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong quá khứ, tương lai và hiện tại. Vậy thì tại sao, này Sāriputta, ông lại nói lên lời nói cao thượng, lời nói của bậc trượng phu, lời nói quả quyết, tiếng rống của sư tử: ‘Bạch Thế Tôn, con có niềm tin vững chắc nơi Thế Tôn như thế này: Không có, sẽ không có, và hiện tại cũng không có một vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác có trí tuệ siêu việt hơn Thế Tôn về phương diện giác ngộ’?” 143. ‘‘න ඛො මෙ, භන්තෙ, අතීතානාගතපච්චුප්පන්නෙසු අරහන්තෙසු සම්මාසම්බුද්ධෙසු චෙතොපරියඤාණං අත්ථි. අපි ච, මෙ ධම්මන්වයො විදිතො. සෙය්‍යථාපි, භන්තෙ, රඤ්ඤො පච්චන්තිමං නගරං දළ්හුද්ධාපං දළ්හපාකාරතොරණං එකද්වාරං. තත්‍රස්ස දොවාරිකො පණ්ඩිතො බ්‍යත්තො මෙධාවී අඤ්ඤාතානං නිවාරෙතා, ඤාතානං පවෙසෙතා. සො තස්ස නගරස්ස සමන්තා අනුපරියායපථං අනුක්කමමානො න පස්සෙය්‍ය පාකාරසන්ධිං වා පාකාරවිවරං වා අන්තමසො බිළාරනික්ඛමනමත්තම්පි. තස්ස එවමස්ස – ‘යෙ ඛො කෙචි ඔළාරිකා පාණා ඉමං නගරං පවිසන්ති වා නික්ඛමන්ති වා, සබ්බෙ තෙ ඉමිනාව ද්වාරෙන පවිසන්ති වා නික්ඛමන්ති වා’ති. එවමෙව ඛො මෙ, භන්තෙ, ධම්මන්වයො විදිතො. යෙ තෙ, භන්තෙ, අහෙසුං අතීතමද්ධානං අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා, සබ්බෙ තෙ භගවන්තො පඤ්ච නීවරණෙ පහාය චෙතසො උපක්කිලෙසෙ පඤ්ඤාය දුබ්බලීකරණෙ චතූසු සතිපට්ඨානෙසු සුප්පතිට්ඨිතචිත්තා, සත්ත සම්බොජ්ඣඞ්ගෙ යථාභූතං භාවෙත්වා අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුජ්ඣිංසු. යෙපි තෙ, භන්තෙ, භවිස්සන්ති අනාගතමද්ධානං අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා, සබ්බෙ තෙ භගවන්තො පඤ්ච නීවරණෙ පහාය චෙතසො උපක්කිලෙසෙ පඤ්ඤාය දුබ්බලීකරණෙ චතූසු සතිපට්ඨානෙසු සුප්පතිට්ඨිතචිත්තා, සත්ත සම්බොජ්ඣඞ්ගෙ යථාභූතං භාවෙත්වා අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුජ්ඣිස්සන්ති. භගවාපි, භන්තෙ, එතරහි අරහං සම්මාසම්බුද්ධො පඤ්ච නීවරණෙ පහාය චෙතසො උපක්කිලෙසෙ පඤ්ඤාය දුබ්බලීකරණෙ චතූසු සතිපට්ඨානෙසු සුප්පතිට්ඨිතචිත්තො [Pg.84] සත්ත සම්බොජ්ඣඞ්ගෙ යථාභූතං භාවෙත්වා අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුද්ධො. 143. “Bạch Thế Tôn, con không có tha tâm trí đối với các vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong quá khứ, tương lai và hiện tại. Tuy nhiên, con biết được dòng pháp. Bạch Thế Tôn, ví như một thành trì biên ải của đức vua, có nền móng vững chắc, có tường thành và cổng thành vững chắc, và chỉ có một cổng ra vào. Ở đó có một người gác cổng thông minh, sáng suốt, tài trí, ngăn chặn những người không quen biết và cho phép những người quen biết đi vào. Khi đi tuần tra con đường xung quanh thành trì ấy, người ấy không thấy một khe hở hay lỗ hổng nào trên tường thành, dù chỉ nhỏ bằng con mèo chui qua. Người ấy nghĩ rằng: ‘Bất cứ chúng sanh thô lớn nào vào hay ra khỏi thành trì này, tất cả đều phải đi qua cổng này.’ Bạch Thế Tôn, cũng vậy, con biết được dòng pháp. Bạch Thế Tôn, những vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong quá khứ, tất cả các vị Thế Tôn ấy, sau khi đã từ bỏ năm triền cái là những cấu uế của tâm, làm trí tuệ suy yếu, đã an trú tâm vững chắc trong bốn niệm xứ, đã tu tập bảy giác chi đúng như thật, và đã chứng ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác. Bạch Thế Tôn, những vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác trong tương lai, tất cả các vị Thế Tôn ấy, sau khi đã từ bỏ năm triền cái là những cấu uế của tâm, làm trí tuệ suy yếu, sẽ an trú tâm vững chắc trong bốn niệm xứ, sẽ tu tập bảy giác chi đúng như thật, và sẽ chứng ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác. Bạch Thế Tôn, Thế Tôn hiện tại là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, cũng đã từ bỏ năm triền cái là những cấu uế của tâm, làm trí tuệ suy yếu, đã an trú tâm vững chắc trong bốn niệm xứ, đã tu tập bảy giác chi đúng như thật, và đã chứng ngộ Vô Thượng Chánh Đẳng Giác.” 144. ‘‘ඉධාහං, භන්තෙ, යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිං ධම්මස්සවනාය. තස්ස මෙ, භන්තෙ, භගවා ධම්මං දෙසෙති උත්තරුත්තරං පණීතපණීතං කණ්හසුක්කසප්පටිභාගං. යථා යථා මෙ, භන්තෙ, භගවා ධම්මං දෙසෙසි උත්තරුත්තරං පණීතපණීතං කණ්හසුක්කසප්පටිභාගං, තථා තථාහං තස්මිං ධම්මෙ අභිඤ්ඤා ඉධෙකච්චං ධම්මං ධම්මෙසු නිට්ඨමගමං; සත්ථරි පසීදිං – ‘සම්මාසම්බුද්ධො භගවා, ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො, සුප්පටිපන්නො සාවකසඞ්ඝො’ති. 144. “Bạch Thế Tôn, con đã đến gần Thế Tôn để nghe pháp. Bạch Thế Tôn, Thế Tôn đã thuyết pháp cho con, pháp càng lúc càng cao thượng, càng lúc càng vi diệu, có phần đen và phần trắng đối lập nhau. Bạch Thế Tôn, khi Thế Tôn thuyết pháp cho con, pháp càng lúc càng cao thượng, càng lúc càng vi diệu, có phần đen và phần trắng đối lập nhau, thì trong pháp ấy, con đã nhờ thắng trí mà đạt đến sự quyết chắc về một pháp nào đó trong các pháp, và con đã có niềm tin nơi Bậc Đạo Sư: ‘Thế Tôn là bậc Chánh Đẳng Giác, Pháp được Thế Tôn khéo thuyết, Tăng chúng của Thế Tôn là những người khéo thực hành.’” කුසලධම්මදෙසනා Thuyết giảng về các thiện pháp 145. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති කුසලෙසු ධම්මෙසු. තත්‍රිමෙ කුසලා ධම්මා සෙය්‍යථිදං, චත්තාරො සතිපට්ඨානා, චත්තාරො සම්මප්පධානා, චත්තාරො ඉද්ධිපාදා, පඤ්චින්ද්‍රියානි, පඤ්ච බලානි, සත්ත බොජ්ඣඞ්ගා, අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො. ඉධ, භන්තෙ, භික්ඛු ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, කුසලෙසු ධම්මෙසු. තං භගවා අසෙසමභිජානාති, තං භගවතො අසෙසමභිජානතො උත්තරි අභිඤ්ඤෙය්‍යං නත්ථි, යදභිජානං අඤ්ඤො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා භගවතා භිය්‍යොභිඤ්ඤතරො අස්ස, යදිදං කුසලෙසු ධම්මෙසු. 145. “Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng, cách Thế Tôn thuyết giảng về các thiện pháp. Ở đây, các thiện pháp này là: bốn niệm xứ, bốn chánh cần, bốn như ý túc, năm căn, năm lực, bảy giác chi, Thánh đạo tám ngành. Bạch Thế Tôn, ở đây, vị Tỳ khưu do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ và đạt đến tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc, và an trú. Bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng về các thiện pháp. Thế Tôn đã biết rõ điều đó một cách trọn vẹn. Khi Thế Tôn đã biết rõ điều đó một cách trọn vẹn, không còn điều gì cao hơn cần phải biết thêm nữa, mà nếu biết được điều đó thì một vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác có thể có trí tuệ siêu việt hơn Thế Tôn, tức là về các thiện pháp.” ආයතනපණ්ණත්තිදෙසනා Thuyết giảng về sự chế định các xứ 146. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති ආයතනපණ්ණත්තීසු. ඡයිමානි, භන්තෙ, අජ්ඣත්තිකබාහිරානි ආයතනානි. චක්ඛුඤ්චෙව රූපා ච, සොතඤ්චෙව සද්දා ච, ඝානඤ්චෙව ගන්ධා ච, ජිව්හා චෙව රසා ච, කායො චෙව ඵොට්ඨබ්බා ච, මනො චෙව ධම්මා ච. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, ආයතනපණ්ණත්තීසු. තං භගවා අසෙසමභිජානාති, තං භගවතො අසෙසමභිජානතො උත්තරි අභිඤ්ඤෙය්‍යං නත්ථි, යදභිජානං අඤ්ඤො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා භගවතා භිය්‍යොභිඤ්ඤතරො අස්ස යදිදං ආයතනපණ්ණත්තීසු. 146. Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng, về cách Thế Tôn thuyết giảng Pháp trong các pháp chế định về xứ. Bạch Thế Tôn, có sáu xứ nội và ngoại này. Mắt và các sắc, tai và các tiếng, mũi và các mùi, lưỡi và các vị, thân và các vật xúc chạm, ý và các pháp. Bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng trong các pháp chế định về xứ. Thế Tôn đã thắng tri điều ấy một cách hoàn toàn. Đối với Thế Tôn, bậc đã thắng tri điều ấy một cách hoàn toàn, không có gì khác cao hơn cần phải thắng tri, mà một Sa-môn hay Bà-la-môn khác, khi thắng tri điều ấy, lại có thể có trí tuệ siêu việt hơn Thế Tôn, tức là trong các pháp chế định về xứ. ගබ්භාවක්කන්තිදෙසනා Thuyết giảng về sự nhập thai 147. ‘‘අපරං [Pg.85] පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති ගබ්භාවක්කන්තීසු. චතස්සො ඉමා, භන්තෙ, ගබ්භාවක්කන්තියො. ඉධ, භන්තෙ, එකච්චො අසම්පජානො මාතුකුච්ඡිං ඔක්කමති; අසම්පජානො මාතුකුච්ඡිස්මිං ඨාති; අසම්පජානො මාතුකුච්ඡිම්හා නික්ඛමති. අයං පඨමා ගබ්භාවක්කන්ති. 147. Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng, về cách Thế Tôn thuyết giảng Pháp trong các sự nhập thai. Bạch Thế Tôn, có bốn sự nhập thai này. Ở đây, bạch Thế Tôn, có người không tỉnh giác đi vào bụng mẹ; không tỉnh giác trú trong bụng mẹ; không tỉnh giác đi ra khỏi bụng mẹ. Đây là sự nhập thai thứ nhất. ‘‘පුන චපරං, භන්තෙ, ඉධෙකච්චො සම්පජානො මාතුකුච්ඡිං ඔක්කමති; අසම්පජානො මාතුකුච්ඡිස්මිං ඨාති; අසම්පජානො මාතුකුච්ඡිම්හා නික්ඛමති. අයං දුතියා ගබ්භාවක්කන්ති. Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây có người tỉnh giác đi vào bụng mẹ; không tỉnh giác trú trong bụng mẹ; không tỉnh giác đi ra khỏi bụng mẹ. Đây là sự nhập thai thứ hai. ‘‘පුන චපරං, භන්තෙ, ඉධෙකච්චො සම්පජානො මාතුකුච්ඡිං ඔක්කමති; සම්පජානො මාතුකුච්ඡිස්මිං ඨාති; අසම්පජානො මාතුකුච්ඡිම්හා නික්ඛමති. අයං තතියා ගබ්භාවක්කන්ති. Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây có người tỉnh giác đi vào bụng mẹ; tỉnh giác trú trong bụng mẹ; không tỉnh giác đi ra khỏi bụng mẹ. Đây là sự nhập thai thứ ba. ‘‘පුන චපරං, භන්තෙ, ඉධෙකච්චො සම්පජානො මාතුකුච්ඡිං ඔක්කමති; සම්පජානො මාතුකුච්ඡිස්මිං ඨාති; සම්පජානො මාතුකුච්ඡිම්හා නික්ඛමති. අයං චතුත්ථා ගබ්භාවක්කන්ති. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, ගබ්භාවක්කන්තීසු. Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây có người tỉnh giác đi vào bụng mẹ; tỉnh giác trú trong bụng mẹ; tỉnh giác đi ra khỏi bụng mẹ. Đây là sự nhập thai thứ tư. Bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng trong các sự nhập thai. ආදෙසනවිධාදෙසනා Thuyết giảng về các phương pháp chỉ thị 148. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති ආදෙසනවිධාසු. චතස්සො ඉමා, භන්තෙ, ආදෙසනවිධා. ඉධ, භන්තෙ, එකච්චො නිමිත්තෙන ආදිසති – ‘එවම්පි තෙ මනො, ඉත්ථම්පි තෙ මනො, ඉතිපි තෙ චිත්ත’න්ති. සො බහුං චෙපි ආදිසති, තථෙව තං හොති, නො අඤ්ඤථා. අයං පඨමා ආදෙසනවිධා. 148. Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng, về cách Thế Tôn thuyết giảng Pháp trong các phương pháp chỉ thị. Bạch Thế Tôn, có bốn phương pháp chỉ thị này. Ở đây, bạch Thế Tôn, có người chỉ thị bằng tướng mạo: ‘Tâm của ông như thế này, ý của ông như thế kia, và tư tưởng của ông là như vậy.’ Dù người ấy chỉ thị nhiều điều, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác. Đây là phương pháp chỉ thị thứ nhất. ‘‘පුන චපරං, භන්තෙ, ඉධෙකච්චො න හෙව ඛො නිමිත්තෙන ආදිසති. අපි ච ඛො මනුස්සානං වා අමනුස්සානං වා දෙවතානං වා සද්දං සුත්වා ආදිසති – ‘එවම්පි තෙ මනො, ඉත්ථම්පි තෙ මනො, ඉතිපි තෙ චිත්ත’න්ති. සො බහුං චෙපි ආදිසති, තථෙව තං හොති, නො අඤ්ඤථා. අයං දුතියා ආදෙසනවිධා. Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây có người không chỉ thị bằng tướng mạo. Nhưng sau khi nghe tiếng của loài người, hoặc phi nhân, hoặc chư thiên, người ấy chỉ thị: ‘Tâm của ông như thế này, ý của ông như thế kia, và tư tưởng của ông là như vậy.’ Dù người ấy chỉ thị nhiều điều, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác. Đây là phương pháp chỉ thị thứ hai. ‘‘පුන චපරං, භන්තෙ, ඉධෙකච්චො න හෙව ඛො නිමිත්තෙන ආදිසති, නාපි මනුස්සානං වා අමනුස්සානං වා දෙවතානං වා සද්දං සුත්වා ආදිසති. අපි ච ඛො විතක්කයතො විචාරයතො විතක්කවිප්ඵාරසද්දං සුත්වා ආදිසති [Pg.86] – ‘එවම්පි තෙ මනො, ඉත්ථම්පි තෙ මනො, ඉතිපි තෙ චිත්ත’න්ති. සො බහුං චෙපි ආදිසති, තථෙව තං හොති, නො අඤ්ඤථා. අයං තතියා ආදෙසනවිධා. Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây có người không chỉ thị bằng tướng mạo, cũng không chỉ thị sau khi nghe tiếng của loài người, hoặc phi nhân, hoặc chư thiên. Nhưng sau khi nghe âm thanh phát ra từ sự tầm và tứ của người đang suy nghĩ và xem xét, người ấy chỉ thị: ‘Tâm của ông như thế này, ý của ông như thế kia, và tư tưởng của ông là như vậy.’ Dù người ấy chỉ thị nhiều điều, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác. Đây là phương pháp chỉ thị thứ ba. ‘‘පුන චපරං, භන්තෙ, ඉධෙකච්චො න හෙව ඛො නිමිත්තෙන ආදිසති, නාපි මනුස්සානං වා අමනුස්සානං වා දෙවතානං වා සද්දං සුත්වා ආදිසති, නාපි විතක්කයතො විචාරයතො විතක්කවිප්ඵාරසද්දං සුත්වා ආදිසති. අපි ච ඛො අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිං සමාපන්නස්ස චෙතසා චෙතො පරිච්ච පජානාති – ‘යථා ඉමස්ස භොතො මනොසඞ්ඛාරා පණිහිතා. තථා ඉමස්ස චිත්තස්ස අනන්තරා ඉමං නාම විතක්කං විතක්කෙස්සතී’ති. සො බහුං චෙපි ආදිසති, තථෙව තං හොති, නො අඤ්ඤථා. අයං චතුත්ථා ආදෙසනවිධා. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, ආදෙසනවිධාසු. Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây có người không chỉ thị bằng tướng mạo, cũng không chỉ thị sau khi nghe tiếng của loài người, hoặc phi nhân, hoặc chư thiên, cũng không chỉ thị sau khi nghe âm thanh phát ra từ sự tầm và tứ của người đang suy nghĩ và xem xét. Nhưng sau khi đã nhập định không tầm không tứ, người ấy dùng tâm của mình để biết rõ tâm của người khác: ‘Các tâm hành của vị này được hướng đến như thế nào, thì ngay sau tâm này, vị ấy sẽ khởi lên một tầm như thế này.’ Dù người ấy chỉ thị nhiều điều, sự việc vẫn đúng như vậy, không khác. Đây là phương pháp chỉ thị thứ tư. Bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng trong các phương pháp chỉ thị. දස්සනසමාපත්තිදෙසනා Thuyết giảng về sự chứng đạt tri kiến 149. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති දස්සනසමාපත්තීසු. චතස්සො ඉමා, භන්තෙ, දස්සනසමාපත්තියො. ඉධ, භන්තෙ, එකච්චො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා ආතප්පමන්වාය පධානමන්වාය අනුයොගමන්වාය අප්පමාදමන්වාය සම්මාමනසිකාරමන්වාය තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ ඉමමෙව කායං උද්ධං පාදතලා අධො කෙසමත්ථකා තචපරියන්තං පූරං නානප්පකාරස්ස අසුචිනො පච්චවෙක්ඛති – ‘අත්ථි ඉමස්මිං කායෙ කෙසා ලොමා නඛා දන්තා තචො මංසං න්හාරු අට්ඨි අට්ඨිමිඤ්ජං වක්කං හදයං යකනං කිලොමකං පිහකං පප්ඵාසං අන්තං අන්තගුණං උදරියං කරීසං පිත්තං සෙම්හං පුබ්බො ලොහිතං සෙදො මෙදො අස්සු වසා ඛෙළො සිඞ්ඝානිකා ලසිකා මුත්ත’න්ති. අයං පඨමා දස්සනසමාපත්ති. 149. Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng, về cách Thế Tôn thuyết giảng Pháp trong các sự chứng đạt tri kiến. Bạch Thế Tôn, có bốn sự chứng đạt tri kiến này. Ở đây, bạch Thế Tôn, có Sa-môn hay Bà-la-môn, nhờ sự nhiệt tâm, tinh cần, nỗ lực, không lơ là, và như lý tác ý, đã chứng được một loại định tâm, khi tâm đã định tĩnh, vị ấy quán xét chính thân này, từ lòng bàn chân trở lên, từ ngọn tóc trở xuống, được bao bọc bởi da, chứa đầy các thứ bất tịnh khác nhau: ‘Trong thân này có: tóc, lông, móng, răng, da, thịt, gân, xương, tủy xương, thận, tim, gan, hoành cách mô, lá lách, phổi, ruột, màng ruột, dạ dày, phân, mật, đờm, mủ, máu, mồ hôi, mỡ, nước mắt, mỡ da, nước bọt, nước mũi, hoạt dịch, nước tiểu.’ Đây là sự chứng đạt tri kiến thứ nhất. ‘‘පුන චපරං, භන්තෙ, ඉධෙකච්චො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා ආතප්පමන්වාය…පෙ… තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ ඉමමෙව කායං උද්ධං පාදතලා අධො කෙසමත්ථකා තචපරියන්තං පූරං නානප්පකාරස්ස අසුචිනො පච්චවෙක්ඛති – ‘අත්ථි ඉමස්මිං කායෙ කෙසා [Pg.87] ලොමා…පෙ… ලසිකා මුත්ත’න්ති. අතික්කම්ම ච පුරිසස්ස ඡවිමංසලොහිතං අට්ඨිං පච්චවෙක්ඛති. අයං දුතියා දස්සනසමාපත්ති. Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây có Sa-môn hay Bà-la-môn, nhờ sự nhiệt tâm... (như trên)... đã chứng được một loại định tâm, khi tâm đã định tĩnh, vị ấy quán xét chính thân này, từ lòng bàn chân trở lên, từ ngọn tóc trở xuống, được bao bọc bởi da, chứa đầy các thứ bất tịnh khác nhau: ‘Trong thân này có: tóc, lông... (như trên)... hoạt dịch, nước tiểu.’ Và vượt qua da, thịt, máu của người ấy, vị ấy quán xét xương. Đây là sự chứng đạt tri kiến thứ hai. ‘‘පුන චපරං, භන්තෙ, ඉධෙකච්චො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා ආතප්පමන්වාය…පෙ… තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ ඉමමෙව කායං උද්ධං පාදතලා අධො කෙසමත්ථකා තචපරියන්තං පූරං නානප්පකාරස්ස අසුචිනො පච්චවෙක්ඛති – ‘අත්ථි ඉමස්මිං කායෙ කෙසා ලොමා…පෙ… ලසිකා මුත්ත’න්ති. අතික්කම්ම ච පුරිසස්ස ඡවිමංසලොහිතං අට්ඨිං පච්චවෙක්ඛති. පුරිසස්ස ච විඤ්ඤාණසොතං පජානාති, උභයතො අබ්බොච්ඡින්නං ඉධ ලොකෙ පතිට්ඨිතඤ්ච පරලොකෙ පතිට්ඨිතඤ්ච. අයං තතියා දස්සනසමාපත්ති. “Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây, có vị Sa-môn hay Bà-la-môn, do nỗ lực tinh tấn... đạt được định tâm như vậy. Khi tâm được định tĩnh, vị ấy quán xét chính thân này, từ lòng bàn chân trở lên, từ ngọn tóc trở xuống, được da bao bọc, đầy dẫy các thứ bất tịnh khác nhau: ‘Trong thân này có tóc, lông... mủ, nước tiểu.’ Và vượt qua da, thịt, máu của người ấy, vị ấy quán xét xương. Vị ấy biết rõ dòng thức của người ấy, không gián đoạn ở cả hai nơi, được an trú ở đời này và được an trú ở đời sau. Đây là sự chứng đạt tri kiến thứ ba.” ‘‘පුන චපරං, භන්තෙ, ඉධෙකච්චො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා ආතප්පමන්වාය…පෙ… තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ ඉමමෙව කායං උද්ධං පාදතලා අධො කෙසමත්ථකා තචපරියන්තං පූරං නානප්පකාරස්ස අසුචිනො පච්චවෙක්ඛති – ‘අත්ථි ඉමස්මිං කායෙ කෙසා ලොමා…පෙ… ලසිකා මුත්ත’න්ති. අතික්කම්ම ච පුරිසස්ස ඡවිමංසලොහිතං අට්ඨිං පච්චවෙක්ඛති. පුරිසස්ස ච විඤ්ඤාණසොතං පජානාති, උභයතො අබ්බොච්ඡින්නං ඉධ ලොකෙ අප්පතිට්ඨිතඤ්ච පරලොකෙ අප්පතිට්ඨිතඤ්ච. අයං චතුත්ථා දස්සනසමාපත්ති. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, දස්සනසමාපත්තීසු. “Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây, có vị Sa-môn hay Bà-la-môn, do nỗ lực tinh tấn... đạt được định tâm như vậy. Khi tâm được định tĩnh, vị ấy quán xét chính thân này, từ lòng bàn chân trở lên, từ ngọn tóc trở xuống, được da bao bọc, đầy dẫy các thứ bất tịnh khác nhau: ‘Trong thân này có tóc, lông... mủ, nước tiểu.’ Và vượt qua da, thịt, máu của người ấy, vị ấy quán xét xương. Vị ấy biết rõ dòng thức của người ấy, bị gián đoạn ở cả hai nơi, không được an trú ở đời này và không được an trú ở đời sau. Đây là sự chứng đạt tri kiến thứ tư. Bạch Thế Tôn, trong các sự chứng đạt tri kiến, đây là pháp vô thượng.” පුග්ගලපණ්ණත්තිදෙසනා Pháp thoại về Chế định các Hạng người 150. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති පුග්ගලපණ්ණත්තීසු. සත්තිමෙ, භන්තෙ, පුග්ගලා. උභතොභාගවිමුත්තො පඤ්ඤාවිමුත්තො කායසක්ඛී දිට්ඨිප්පත්තො සද්ධාවිමුත්තො ධම්මානුසාරී සද්ධානුසාරී. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, පුග්ගලපණ්ණත්තීසු. 150. “Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là pháp vô thượng, khi Thế Tôn thuyết pháp về các chế định hạng người. Bạch Thế Tôn, có bảy hạng người này: Câu phần giải thoát, Tuệ giải thoát, Thân chứng, Kiến đáo, Tín giải thoát, Tùy pháp hành, và Tùy tín hành. Bạch Thế Tôn, trong các chế định hạng người, đây là pháp vô thượng.” පධානදෙසනා Pháp thoại về Tinh cần 151. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති පධානෙසු. සත්තිමෙ, භන්තෙ සම්බොජ්ඣඞ්ගා සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගො ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගො වීරියසම්බොජ්ඣඞ්ගො පීතිසම්බොජ්ඣඞ්ගො පස්සද්ධිසම්බොජ්ඣඞ්ගො සමාධිසම්බොජ්ඣඞ්ගො [Pg.88] උපෙක්ඛාසම්බොජ්ඣඞ්ගො. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, පධානෙසු. 151. “Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là pháp vô thượng, khi Thế Tôn thuyết pháp về các pháp tinh cần. Bạch Thế Tôn, có bảy giác chi này: Niệm giác chi, Trạch pháp giác chi, Tinh tấn giác chi, Hỷ giác chi, Khinh an giác chi, Định giác chi, và Xả giác chi. Bạch Thế Tôn, trong các pháp tinh cần, đây là pháp vô thượng.” පටිපදාදෙසනා Pháp thoại về các Con đường Thực hành 152. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති පටිපදාසු. චතස්සො ඉමා, භන්තෙ, පටිපදා දුක්ඛා පටිපදා දන්ධාභිඤ්ඤා, දුක්ඛා පටිපදා ඛිප්පාභිඤ්ඤා, සුඛා පටිපදා දන්ධාභිඤ්ඤා, සුඛා පටිපදා ඛිප්පාභිඤ්ඤාති. තත්‍ර, භන්තෙ, යායං පටිපදා දුක්ඛා දන්ධාභිඤ්ඤා, අයං, භන්තෙ, පටිපදා උභයෙනෙව හීනා අක්ඛායති දුක්ඛත්තා ච දන්ධත්තා ච. තත්‍ර, භන්තෙ, යායං පටිපදා දුක්ඛා ඛිප්පාභිඤ්ඤා, අයං පන, භන්තෙ, පටිපදා දුක්ඛත්තා හීනා අක්ඛායති. තත්‍ර, භන්තෙ, යායං පටිපදා සුඛා දන්ධාභිඤ්ඤා, අයං පන, භන්තෙ, පටිපදා දන්ධත්තා හීනා අක්ඛායති. තත්‍ර, භන්තෙ, යායං පටිපදා සුඛා ඛිප්පාභිඤ්ඤා, අයං පන, භන්තෙ, පටිපදා උභයෙනෙව පණීතා අක්ඛායති සුඛත්තා ච ඛිප්පත්තා ච. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, පටිපදාසු. 152. “Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là pháp vô thượng, khi Thế Tôn thuyết pháp về các con đường thực hành. Bạch Thế Tôn, có bốn con đường thực hành này: con đường thực hành khổ và chứng đắc chậm; con đường thực hành khổ và chứng đắc nhanh; con đường thực hành lạc và chứng đắc chậm; con đường thực hành lạc và chứng đắc nhanh. Bạch Thế Tôn, trong đó, con đường thực hành khổ và chứng đắc chậm, con đường này, bạch Thế Tôn, được gọi là hạ liệt về cả hai phương diện: vì khổ và vì chậm. Bạch Thế Tôn, trong đó, con đường thực hành khổ và chứng đắc nhanh, con đường này, bạch Thế Tôn, được gọi là hạ liệt vì khổ. Bạch Thế Tôn, trong đó, con đường thực hành lạc và chứng đắc chậm, con đường này, bạch Thế Tôn, được gọi là hạ liệt vì chậm. Bạch Thế Tôn, trong đó, con đường thực hành lạc và chứng đắc nhanh, con đường này, bạch Thế Tôn, được gọi là cao thượng về cả hai phương diện: vì lạc và vì nhanh. Bạch Thế Tôn, trong các con đường thực hành, đây là pháp vô thượng.” භස්සසමාචාරාදිදෙසනා Pháp thoại về Cách hành xử trong Lời nói, v.v. 153. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති භස්සසමාචාරෙ. ඉධ, භන්තෙ, එකච්චො න චෙව මුසාවාදුපසඤ්හිතං වාචං භාසති න ච වෙභූතියං න ච පෙසුණියං න ච සාරම්භජං ජයාපෙක්ඛො; මන්තා මන්තා ච වාචං භාසති නිධානවතිං කාලෙන. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, භස්සසමාචාරෙ. 153. “Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là pháp vô thượng, khi Thế Tôn thuyết pháp về cách hành xử trong lời nói. Bạch Thế Tôn, ở đây, có người không nói lời liên quan đến dối trá, không nói lời gây chia rẽ, không nói lời đâm thọc, không nói lời thô ác với ý muốn hơn thua; vị ấy suy xét kỹ lưỡng rồi mới nói, nói lời có giá trị, đúng thời. Bạch Thế Tôn, trong cách hành xử về lời nói, đây là pháp vô thượng.” ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති පුරිසසීලසමාචාරෙ. ඉධ, භන්තෙ, එකච්චො සච්චො චස්ස සද්ධො ච, න ච කුහකො, න ච ලපකො, න ච නෙමිත්තිකො, න ච නිප්පෙසිකො, න ච ලාභෙන ලාභං නිජිගීසනකො, ඉන්ද්‍රියෙසු ගුත්තද්වාරො, භොජනෙ මත්තඤ්ඤූ, සමකාරී, ජාගරියානුයොගමනුයුත්තො, අතන්දිතො, ආරද්ධවීරියො, ඣායී, සතිමා, කල්‍යාණපටිභානො, ගතිමා, ධිතිමා, මතිමා, න ච කාමෙසු ගිද්ධො, සතො ච නිපකො ච. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, පුරිසසීලසමාචාරෙ. “Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là pháp vô thượng, khi Thế Tôn thuyết pháp về giới hạnh của bậc chân nhân. Bạch Thế Tôn, ở đây, có người chân thật và có tín tâm, không giả dối, không ba hoa, không ra dấu, không mạt sát, không dùng lợi nhỏ để tìm lợi lớn, hộ trì các căn, biết tiết độ trong ăn uống, hành động đúng mực, chuyên tâm tỉnh thức, không lười biếng, tinh tấn nỗ lực, hay thiền định, có chánh niệm, có tài ứng đối tốt đẹp, có trí tuệ hiểu biết, có trí tuệ ghi nhớ, có trí tuệ nhận thức, không tham đắm các dục, có chánh niệm và tỉnh giác. Bạch Thế Tôn, trong giới hạnh của bậc chân nhân, đây là pháp vô thượng.” අනුසාසනවිධාදෙසනා Pháp thoại về Phương pháp Giáo huấn 154. ‘‘අපරං [Pg.89] පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති අනුසාසනවිධාසු. චතස්සො ඉමා භන්තෙ අනුසාසනවිධා – ජානාති, භන්තෙ, භගවා අපරං පුග්ගලං පච්චත්තං යොනිසොමනසිකාරා ‘අයං පුග්ගලො යථානුසිට්ඨං තථා පටිපජ්ජමානො තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා සොතාපන්නො භවිස්සති අවිනිපාතධම්මො නියතො සම්බොධිපරායණො’ති. ජානාති, භන්තෙ, භගවා පරං පුග්ගලං පච්චත්තං යොනිසොමනසිකාරා – ‘අයං පුග්ගලො යථානුසිට්ඨං තථා පටිපජ්ජමානො තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා රාගදොසමොහානං තනුත්තා සකදාගාමී භවිස්සති, සකිදෙව ඉමං ලොකං ආගන්ත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරිස්සතී’ති. ජානාති, භන්තෙ, භගවා පරං පුග්ගලං පච්චත්තං යොනිසොමනසිකාරා – ‘අයං පුග්ගලො යථානුසිට්ඨං තථා පටිපජ්ජමානො පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා ඔපපාතිකො භවිස්සති තත්ථ පරිනිබ්බායී අනාවත්තිධම්මො තස්මා ලොකා’ති. ජානාති, භන්තෙ, භගවා පරං පුග්ගලං පච්චත්තං යොනිසොමනසිකාරා – ‘අයං පුග්ගලො යථානුසිට්ඨං තථා පටිපජ්ජමානො ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සතී’ති. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, අනුසාසනවිධාසු. 154. Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng, về các phương pháp giáo huấn mà Thế Tôn thuyết giảng Chánh pháp. Bạch Thế Tôn, có bốn phương pháp giáo huấn này. Bạch Thế Tôn, Thế Tôn, do tác ý như lý một cách cá biệt, biết rõ một người khác rằng: ‘Vị này, sau khi thực hành đúng theo lời đã được chỉ dạy, do sự đoạn tận ba kiết sử, sẽ trở thành bậc Dự Lưu, không còn bị rơi vào đọa xứ, chắc chắn hướng đến giác ngộ.’ Bạch Thế Tôn, Thế Tôn, do tác ý như lý một cách cá biệt, biết rõ một người khác rằng: ‘Vị này, sau khi thực hành đúng theo lời đã được chỉ dạy, do sự đoạn tận ba kiết sử và do sự làm muội lược tham, sân, si, sẽ trở thành bậc Nhất Lai, chỉ một lần nữa trở lại thế gian này rồi chấm dứt khổ đau.’ Bạch Thế Tôn, Thế Tôn, do tác ý như lý một cách cá biệt, biết rõ một người khác rằng: ‘Vị này, sau khi thực hành đúng theo lời đã được chỉ dạy, do sự đoạn tận năm hạ phần kiết sử, sẽ trở thành bậc hóa sanh, sẽ nhập Niết-bàn tại cảnh giới ấy, không còn trở lại từ thế giới ấy nữa.’ Bạch Thế Tôn, Thế Tôn, do tác ý như lý một cách cá biệt, biết rõ một người khác rằng: ‘Vị này, sau khi thực hành đúng theo lời đã được chỉ dạy, do sự đoạn tận các lậu hoặc, sẽ ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú trong vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.’ Bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng về các phương pháp giáo huấn. පරපුග්ගලවිමුත්තිඤාණදෙසනා Thuyết giảng về trí tuệ giải thoát của người khác 155. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති පරපුග්ගලවිමුත්තිඤාණෙ. ජානාති, භන්තෙ, භගවා පරං පුග්ගලං පච්චත්තං යොනිසොමනසිකාරා – ‘අයං පුග්ගලො තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා සොතාපන්නො භවිස්සති අවිනිපාතධම්මො නියතො සම්බොධිපරායණො’ති. ජානාති, භන්තෙ, භගවා පරං පුග්ගලං පච්චත්තං යොනිසොමනසිකාරා – ‘අයං පුග්ගලො තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා රාගදොසමොහානං තනුත්තා සකදාගාමී භවිස්සති, සකිදෙව ඉමං ලොකං ආගන්ත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරිස්සතී’ති. ජානාති, භන්තෙ, භගවා පරං පුග්ගලං පච්චත්තං යොනිසොමනසිකාරා – ‘අයං පුග්ගලො පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා ඔපපාතිකො භවිස්සති තත්ථ පරිනිබ්බායී අනාවත්තිධම්මො තස්මා ලොකා’ති. ජානාති, භන්තෙ, භගවා පරං පුග්ගලං පච්චත්තං යොනිසොමනසිකාරා – ‘අයං පුග්ගලො ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං [Pg.90] දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරිස්සතී’ති. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, පරපුග්ගලවිමුත්තිඤාණෙ. 155. Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng, về trí tuệ giải thoát của người khác mà Thế Tôn thuyết giảng Chánh pháp. Bạch Thế Tôn, Thế Tôn, do tác ý như lý một cách cá biệt, biết rõ một người khác rằng: ‘Vị này, do sự đoạn tận ba kiết sử, sẽ trở thành bậc Dự Lưu, không còn bị rơi vào đọa xứ, chắc chắn hướng đến giác ngộ.’ Bạch Thế Tôn, Thế Tôn, do tác ý như lý một cách cá biệt, biết rõ một người khác rằng: ‘Vị này, do sự đoạn tận ba kiết sử và do sự làm muội lược tham, sân, si, sẽ trở thành bậc Nhất Lai, chỉ một lần nữa trở lại thế gian này rồi chấm dứt khổ đau.’ Bạch Thế Tôn, Thế Tôn, do tác ý như lý một cách cá biệt, biết rõ một người khác rằng: ‘Vị này, do sự đoạn tận năm hạ phần kiết sử, sẽ trở thành bậc hóa sanh, sẽ nhập Niết-bàn tại cảnh giới ấy, không còn trở lại từ thế giới ấy nữa.’ Bạch Thế Tôn, Thế Tôn, do tác ý như lý một cách cá biệt, biết rõ một người khác rằng: ‘Vị này, do sự đoạn tận các lậu hoặc, sẽ ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú trong vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát.’ Bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng về trí tuệ giải thoát của người khác. සස්සතවාදදෙසනා Thuyết giảng về thường kiến 156. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති සස්සතවාදෙසු. තයොමෙ, භන්තෙ, සස්සතවාදා. ඉධ, භන්තෙ, එකච්චො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා ආතප්පමන්වාය…පෙ… තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. සෙය්‍යථිදං, එකම්පි ජාතිං ද්වෙපි ජාතියො තිස්සොපි ජාතියො චතස්සොපි ජාතියො පඤ්චපි ජාතියො දසපි ජාතියො වීසම්පි ජාතියො තිංසම්පි ජාතියො චත්තාලීසම්පි ජාතියො පඤ්ඤාසම්පි ජාතියො ජාතිසතම්පි ජාතිසහස්සම්පි ජාතිසතසහස්සම්පි අනෙකානිපි ජාතිසතානි අනෙකානිපි ජාතිසහස්සානි අනෙකානිපි ජාතිසතසහස්සානි, ‘අමුත්‍රාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො අමුත්‍ර උදපාදිං; තත්‍රාපාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො ඉධූපපන්නො’ති. ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. සො එවමාහ – ‘අතීතංපාහං අද්ධානං ජානාමි – සංවට්ටි වා ලොකො විවට්ටි වාති. අනාගතංපාහං අද්ධානං ජානාමි – සංවට්ටිස්සති වා ලොකො විවට්ටිස්සති වාති. සස්සතො අත්තා ච ලොකො ච වඤ්ඣො කූටට්ඨො එසිකට්ඨායිට්ඨිතො. තෙ ච සත්තා සන්ධාවන්ති සංසරන්ති චවන්ති උපපජ්ජන්ති, අත්ථිත්වෙව සස්සතිසම’න්ති. අයං පඨමො සස්සතවාදො. 156. Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng, về các thường kiến mà Thế Tôn thuyết giảng Chánh pháp. Bạch Thế Tôn, có ba loại thường kiến này. Bạch Thế Tôn, ở đây, có một vị Sa-môn hay Bà-la-môn, do tinh cần... ... đạt được loại định tâm như vậy, khi tâm đã được định tĩnh, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ. Nghĩa là, một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều trăm đời, nhiều ngàn đời, nhiều trăm ngàn đời: ‘Tại nơi kia, ta đã có tên như thế, dòng họ như thế, sắc diện như thế, ăn uống như thế, trải nghiệm khổ lạc như thế, tuổi thọ đến mức như thế. Sau khi chết ở nơi ấy, ta sanh ra ở nơi nọ. Tại nơi đó, ta cũng đã có tên như thế, dòng họ như thế, sắc diện như thế, ăn uống như thế, trải nghiệm khổ lạc như thế, tuổi thọ đến mức như thế. Sau khi chết ở nơi ấy, ta sanh ra ở đây.’ Như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ với các khía cạnh và chi tiết của chúng. Vị ấy nói như sau: ‘Ta biết được quá khứ rằng: thế giới đã hoại hay đã thành. Ta biết được tương lai rằng: thế giới sẽ hoại hay sẽ thành. Tự ngã và thế giới là thường hằng, không thay đổi, vững chắc như đỉnh núi, đứng vững như cột trụ đá. Và những chúng sanh kia thì lưu chuyển, luân hồi, chết đi, sanh lại, nhưng (tự ngã và thế giới) vẫn tồn tại y như cũ, một cách thường hằng.’ Đây là thường kiến thứ nhất. ‘‘පුන චපරං, භන්තෙ, ඉධෙකච්චො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා ආතප්පමන්වාය…පෙ… තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. සෙය්‍යථිදං, එකම්පි සංවට්ටවිවට්ටං ද්වෙපි සංවට්ටවිවට්ටානි තීණිපි සංවට්ටවිවට්ටානි චත්තාරිපි සංවට්ටවිවට්ටානි පඤ්චපි සංවට්ටවිවට්ටානි දසපි සංවට්ටවිවට්ටානි, ‘අමුත්‍රාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො [Pg.91] එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො අමුත්‍ර උදපාදිං; තත්‍රාපාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො ඉධූපපන්නො’ති. ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. සො එවමාහ – ‘අතීතංපාහං අද්ධානං ජානාමි සංවට්ටි වා ලොකො විවට්ටි වාති. අනාගතංපාහං අද්ධානං ජානාමි සංවට්ටිස්සති වා ලොකො විවට්ටිස්සති වාති. සස්සතො අත්තා ච ලොකො ච වඤ්ඣො කූටට්ඨො එසිකට්ඨායිට්ඨිතො. තෙ ච සත්තා සන්ධාවන්ති සංසරන්ති චවන්ති උපපජ්ජන්ති, අත්ථිත්වෙව සස්සතිසම’න්ති. අයං දුතියො සස්සතවාදො. “Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây có vị Sa-môn hay Bà-la-môn, do tinh cần... cho đến... chứng đạt được định tâm như vậy, khi tâm được định tĩnh, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ. Cụ thể là, một kiếp thành hoại, hai kiếp thành hoại, ba kiếp thành hoại, bốn kiếp thành hoại, năm kiếp thành hoại, mười kiếp thành hoại: ‘Ở nơi kia, ta có tên như vầy, dòng họ như vầy, giai cấp như vầy, thức ăn như vầy, thọ hưởng khổ lạc như vầy, tuổi thọ đến mức như vầy. Ta từ nơi ấy mệnh chung, được sanh ở nơi kia. Ở nơi đó ta cũng có tên như vầy, dòng họ như vầy, giai cấp như vầy, thức ăn như vầy, thọ hưởng khổ lạc như vầy, tuổi thọ đến mức như vầy. Ta từ nơi ấy mệnh chung, được sanh ở đây.’ Như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ cùng với các khía cạnh và các chi tiết. Vị ấy nói như sau: ‘Ta biết được thời quá khứ rằng: thế giới đã hoại, hay thế giới đã thành. Ta biết được thời vị lai rằng: thế giới sẽ hoại, hay thế giới sẽ thành. Ngã và thế gian là thường còn, không sanh sản, vững chắc như đỉnh núi, đứng yên như cột trụ. Còn các chúng sanh kia thì lưu chuyển, luân hồi, chết đi, sanh lại; (ngã và thế gian) thực sự tồn tại, giống như sự thường còn.’ Đây là thường kiến luận thứ hai. ‘‘පුන චපරං, භන්තෙ, ඉධෙකච්චො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා ආතප්පමන්වාය…පෙ… තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. සෙය්‍යථිදං, දසපි සංවට්ටවිවට්ටානි වීසම්පි සංවට්ටවිවට්ටානි තිංසම්පි සංවට්ටවිවට්ටානි චත්තාලීසම්පි සංවට්ටවිවට්ටානි, ‘අමුත්‍රාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො අමුත්‍ර උදපාදිං; තත්‍රාපාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො ඉධූපපන්නො’ති. ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. සො එවමාහ – ‘අතීතංපාහං අද්ධානං ජානාමි සංවට්ටිපි ලොකො විවට්ටිපීති; අනාගතංපාහං අද්ධානං ජානාමි සංවට්ටිස්සතිපි ලොකො විවට්ටිස්සතිපීති. සස්සතො අත්තා ච ලොකො ච වඤ්ඣො කූටට්ඨො එසිකට්ඨායිට්ඨිතො. තෙ ච සත්තා සන්ධාවන්ති සංසරන්ති චවන්ති උපපජ්ජන්ති, අත්ථිත්වෙව සස්සතිසම’න්ති. අයං තතියො සස්සතවාදො, එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, සස්සතවාදෙසු. “Lại nữa, bạch Thế Tôn, ở đây có vị Sa-môn hay Bà-la-môn, do tinh cần... cho đến... chứng đạt được định tâm như vậy, khi tâm được định tĩnh, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ. Cụ thể là, mười kiếp thành hoại, hai mươi kiếp thành hoại, ba mươi kiếp thành hoại, bốn mươi kiếp thành hoại: ‘Ở nơi kia, ta có tên như vầy, dòng họ như vầy, giai cấp như vầy, thức ăn như vầy, thọ hưởng khổ lạc như vầy, tuổi thọ đến mức như vầy. Ta từ nơi ấy mệnh chung, được sanh ở nơi kia. Ở nơi đó ta cũng có tên như vầy, dòng họ như vầy, giai cấp như vầy, thức ăn như vầy, thọ hưởng khổ lạc như vầy, tuổi thọ đến mức như vầy. Ta từ nơi ấy mệnh chung, được sanh ở đây.’ Như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ cùng với các khía cạnh và các chi tiết. Vị ấy nói như sau: ‘Ta biết được thời quá khứ rằng: thế giới đã hoại, hay thế giới đã thành. Ta biết được thời vị lai rằng: thế giới sẽ hoại, hay thế giới sẽ thành. Ngã và thế gian là thường còn, không sanh sản, vững chắc như đỉnh núi, đứng yên như cột trụ. Còn các chúng sanh kia thì lưu chuyển, luân hồi, chết đi, sanh lại; (ngã và thế gian) thực sự tồn tại, giống như sự thường còn.’ Đây là thường kiến luận thứ ba. Bạch Thế Tôn, trong các thường kiến luận, điều này là vô thượng. පුබ්බෙනිවාසානුස්සතිඤාණදෙසනා Phần Thuyết Giảng Về Túc Mạng Minh 157. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති පුබ්බෙනිවාසානුස්සතිඤාණෙ. ඉධ, භන්තෙ, එකච්චො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා ආතප්පමන්වාය…පෙ… තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. සෙය්‍යථිදං, එකම්පි ජාතිං ද්වෙපි ජාතියො තිස්සොපි ජාතියො චතස්සොපි ජාතියො පඤ්චපි ජාතියො දසපි ජාතියො වීසම්පි ජාතියො තිංසම්පි ජාතියො චත්තාලීසම්පි [Pg.92] ජාතියො පඤ්ඤාසම්පි ජාතියො ජාතිසතම්පි ජාතිසහස්සම්පි ජාතිසතසහස්සම්පි අනෙකෙපි සංවට්ටකප්පෙ අනෙකෙපි විවට්ටකප්පෙ අනෙකෙපි සංවට්ටවිවට්ටකප්පෙ, ‘අමුත්‍රාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො අමුත්‍ර උදපාදිං; තත්‍රාපාසිං එවංනාමො එවංගොත්තො එවංවණ්ණො එවමාහාරො එවංසුඛදුක්ඛප්පටිසංවෙදී එවමායුපරියන්තො, සො තතො චුතො ඉධූපපන්නො’ති. ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. සන්ති, භන්තෙ, දෙවා, යෙසං න සක්කා ගණනාය වා සඞ්ඛානෙන වා ආයු සඞ්ඛාතුං. අපි ච, යස්මිං යස්මිං අත්තභාවෙ අභිනිවුට්ඨපුබ්බො හොති යදි වා රූපීසු යදි වා අරූපීසු යදි වා සඤ්ඤීසු යදි වා අසඤ්ඤීසු යදි වා නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤීසු. ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, පුබ්බෙනිවාසානුස්සතිඤාණෙ. 157. “Lại nữa, bạch Thế Tôn, điều này là vô thượng, tức là cách Thế Tôn thuyết giảng Chánh pháp về Túc Mạng Minh. Bạch Thế Tôn, ở đây có vị Sa-môn hay Bà-la-môn, do tinh cần... cho đến... chứng đạt được định tâm như vậy, khi tâm được định tĩnh, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ. Cụ thể là, một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời, nhiều kiếp hoại, nhiều kiếp thành, nhiều kiếp thành hoại: ‘Ở nơi kia, ta có tên như vầy, dòng họ như vầy, giai cấp như vầy, thức ăn như vầy, thọ hưởng khổ lạc như vầy, tuổi thọ đến mức như vầy. Ta từ nơi ấy mệnh chung, được sanh ở nơi kia. Ở nơi đó ta cũng có tên như vầy, dòng họ như vầy, giai cấp như vầy, thức ăn như vầy, thọ hưởng khổ lạc như vầy, tuổi thọ đến mức như vầy. Ta từ nơi ấy mệnh chung, được sanh ở đây.’ Như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ cùng với các khía cạnh và các chi tiết. Bạch Thế Tôn, có những vị trời mà tuổi thọ của họ không thể đếm hay tính toán được. Hơn nữa, vị ấy đã từng sống trong bất cứ thân thể nào, hoặc là ở cõi sắc, hoặc là ở cõi vô sắc, hoặc là ở cõi có tưởng, hoặc là ở cõi vô tưởng, hoặc là ở cõi phi tưởng phi phi tưởng. Như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ cùng với các khía cạnh và các chi tiết. Bạch Thế Tôn, điều này là vô thượng trong Túc Mạng Minh. චුතූපපාතඤාණදෙසනා Phần Thuyết Giảng Về Sanh Tử Minh 158. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති සත්තානං චුතූපපාතඤාණෙ. ඉධ, භන්තෙ, එකච්චො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා ආතප්පමන්වාය…පෙ… තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සති චවමානෙ උපපජ්ජමානෙ හීනෙ පණීතෙ සුවණ්ණෙ දුබ්බණ්ණෙ සුගතෙ දුග්ගතෙ යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානාති – ‘ඉමෙ වත භොන්තො සත්තා කායදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා වචීදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා මනොදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා අරියානං උපවාදකා මිච්ඡාදිට්ඨිකා මිච්ඡාදිට්ඨිකම්මසමාදානා. තෙ කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපන්නා. ඉමෙ වා පන භොන්තො සත්තා කායසුචරිතෙන සමන්නාගතා වචීසුචරිතෙන සමන්නාගතා මනොසුචරිතෙන සමන්නාගතා අරියානං අනුපවාදකා සම්මාදිට්ඨිකා සම්මාදිට්ඨිකම්මසමාදානා. තෙ කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපන්නා’ති. ඉති දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සති චවමානෙ උපපජ්ජමානෙ හීනෙ පණීතෙ [Pg.93] සුවණ්ණෙ දුබ්බණ්ණෙ සුගතෙ දුග්ගතෙ යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානාති. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, සත්තානං චුතූපපාතඤාණෙ. 158. Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng, về cách Thế Tôn thuyết pháp liên quan đến trí tuệ về sự tử sinh của chúng sanh. Bạch Thế Tôn, ở đây, có vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào đó, nhờ tinh cần...v.v... chứng đạt được tâm định tương xứng, khi tâm đã được định tĩnh như vậy, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu việt hơn mắt người thường, vị ấy thấy các chúng sanh đang tử và đang sanh, hèn hạ và cao sang, xinh đẹp và xấu xí, đi đến thiện thú và ác thú, vị ấy biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ – ‘Chư hiền giả, những chúng sanh này đã thực hành thân ác hạnh, khẩu ác hạnh, ý ác hạnh, phỉ báng các bậc Thánh, có tà kiến, chấp giữ nghiệp tà kiến. Sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Còn chư hiền giả, những chúng sanh này đã thực hành thân thiện hạnh, khẩu thiện hạnh, ý thiện hạnh, không phỉ báng các bậc Thánh, có chánh kiến, chấp giữ nghiệp chánh kiến. Sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào thiện thú, thiên giới.’ Như vậy, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu việt hơn mắt người thường, vị ấy thấy các chúng sanh đang tử và đang sanh, hèn hạ và cao sang, xinh đẹp và xấu xí, đi đến thiện thú và ác thú, vị ấy biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ. Bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng về trí tuệ liên quan đến sự tử sinh của chúng sanh. ඉද්ධිවිධදෙසනා Thuyết giảng về các loại thần thông 159. ‘‘අපරං පන, භන්තෙ, එතදානුත්තරියං, යථා භගවා ධම්මං දෙසෙති ඉද්ධිවිධාසු. ද්වෙමා, භන්තෙ, ඉද්ධිවිධායො – අත්ථි, භන්තෙ, ඉද්ධි සාසවා සඋපධිකා, ‘නො අරියා’ති වුච්චති. අත්ථි, භන්තෙ, ඉද්ධි අනාසවා අනුපධිකා ‘අරියා’ති වුච්චති. ‘‘කතමා ච, භන්තෙ, ඉද්ධි සාසවා සඋපධිකා, ‘නො අරියා’ති වුච්චති? ඉධ, භන්තෙ, එකච්චො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා ආතප්පමන්වාය…පෙ… තථාරූපං චෙතොසමාධිං ඵුසති, යථාසමාහිතෙ චිත්තෙ අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධං පච්චනුභොති. එකොපි හුත්වා බහුධා හොති, බහුධාපි හුත්වා එකො හොති; ආවිභාවං තිරොභාවං තිරොකුට්ටං තිරොපාකාරං තිරොපබ්බතං අසජ්ජමානො ගච්ඡති සෙය්‍යථාපි ආකාසෙ. පථවියාපි උම්මුජ්ජනිමුජ්ජං කරොති, සෙය්‍යථාපි උදකෙ. උදකෙපි අභිජ්ජමානෙ ගච්ඡති, සෙය්‍යථාපි පථවියං. ආකාසෙපි පල්ලඞ්කෙන කමති, සෙය්‍යථාපි පක්ඛී සකුණො. ඉමෙපි චන්දිමසූරියෙ එවංමහිද්ධිකෙ එවංමහානුභාවෙ පාණිනා පරාමසති පරිමජ්ජති. යාව බ්‍රහ්මලොකාපි කායෙන වසං වත්තෙති. අයං, භන්තෙ, ඉද්ධි සාසවා සඋපධිකා, ‘නො අරියා’ති වුච්චති. 159. Lại nữa, bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng, về cách Thế Tôn thuyết pháp liên quan đến các loại thần thông. Bạch Thế Tôn, có hai loại thần thông này – bạch Thế Tôn, có loại thần thông còn lậu hoặc, còn sanh y, được gọi là ‘không phải của bậc Thánh’. Bạch Thế Tôn, có loại thần thông không còn lậu hoặc, không còn sanh y, được gọi là ‘của bậc Thánh’. Bạch Thế Tôn, thế nào là thần thông còn lậu hoặc, còn sanh y, được gọi là ‘không phải của bậc Thánh’? Bạch Thế Tôn, ở đây, có vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào đó, nhờ tinh cần...v.v... chứng đạt được tâm định tương xứng, khi tâm đã được định tĩnh như vậy, vị ấy chứng nghiệm được các loại thần thông. Từ một thân hiện ra nhiều thân, từ nhiều thân hiện ra một thân; hiện hình, biến mất; đi xuyên qua tường, qua vách, qua núi không bị trở ngại, như đi trong hư không. Trồi lên lặn xuống trong đất, như ở trong nước. Đi trên nước không chìm, như đi trên đất liền. Ngồi kiết-già đi trên hư không, như con chim có cánh. Với bàn tay, chạm và rờ mặt trăng, mặt trời, những vật có đại thần lực, đại oai đức như vậy. Có thể dùng thân để tác động đến tận cõi Phạm thiên. Bạch Thế Tôn, đây là thần thông còn lậu hoặc, còn sanh y, được gọi là ‘không phải của bậc Thánh’. ‘‘කතමා පන, භන්තෙ, ඉද්ධි අනාසවා අනුපධිකා, ‘අරියා’ති වුච්චති? ඉධ, භන්තෙ, භික්ඛු සචෙ ආකඞ්ඛති – ‘පටිකූලෙ අප්පටිකූලසඤ්ඤී විහරෙය්‍ය’න්ති, අප්පටිකූලසඤ්ඤී තත්ථ විහරති. සචෙ ආකඞ්ඛති – ‘අප්පටිකූලෙ පටිකූලසඤ්ඤී විහරෙය්‍ය’න්ති, පටිකූලසඤ්ඤී තත්ථ විහරති. සචෙ ආකඞ්ඛති – ‘පටිකූලෙ ච අප්පටිකූලෙ ච අප්පටිකූලසඤ්ඤී විහරෙය්‍ය’න්ති, අප්පටිකූලසඤ්ඤී තත්ථ විහරති. සචෙ ආකඞ්ඛති – ‘පටිකූලෙ ච අප්පටිකූලෙ ච පටිකූලසඤ්ඤී විහරෙය්‍ය’න්ති, පටිකූලසඤ්ඤී තත්ථ විහරති. සචෙ ආකඞ්ඛති – ‘පටිකූලඤ්ච අප්පටිකූලඤ්ච තදුභයං අභිනිවජ්ජෙත්වා උපෙක්ඛකො විහරෙය්‍යං සතො සම්පජානො’ති, උපෙක්ඛකො තත්ථ විහරති සතො සම්පජානො. අයං, භන්තෙ, ඉද්ධි අනාසවා අනුපධිකා ‘අරියා’ති වුච්චති. එතදානුත්තරියං, භන්තෙ, ඉද්ධිවිධාසු. තං භගවා අසෙසමභිජානාති, තං භගවතො අසෙසමභිජානතො උත්තරි අභිඤ්ඤෙය්‍යං නත්ථි, යදභිජානං අඤ්ඤො සමණො [Pg.94] වා බ්‍රාහ්මණො වා භගවතා භිය්‍යොභිඤ්ඤතරො අස්ස යදිදං ඉද්ධිවිධාසු. Bạch Thế Tôn, thế nào là thần thông không còn lậu hoặc, không còn sanh y, được gọi là ‘của bậc Thánh’? Bạch Thế Tôn, ở đây, nếu một vị Tỳ-khưu mong muốn: ‘Ta sẽ an trú với tưởng không nhàm tởm đối với vật nhàm tởm’, vị ấy an trú với tưởng không nhàm tởm đối với vật ấy. Nếu vị ấy mong muốn: ‘Ta sẽ an trú với tưởng nhàm tởm đối với vật không nhàm tởm’, vị ấy an trú với tưởng nhàm tởm đối với vật ấy. Nếu vị ấy mong muốn: ‘Ta sẽ an trú với tưởng không nhàm tởm đối với cả vật nhàm tởm và không nhàm tởm’, vị ấy an trú với tưởng không nhàm tởm đối với các vật ấy. Nếu vị ấy mong muốn: ‘Ta sẽ an trú với tưởng nhàm tởm đối với cả vật nhàm tởm và không nhàm tởm’, vị ấy an trú với tưởng nhàm tởm đối với các vật ấy. Nếu vị ấy mong muốn: ‘Ta sẽ tránh xa cả hai, vật nhàm tởm và không nhàm tởm, và an trú xả, chánh niệm, tỉnh giác’, vị ấy an trú xả, chánh niệm, tỉnh giác đối với các vật ấy. Bạch Thế Tôn, đây là thần thông không còn lậu hoặc, không còn sanh y, được gọi là ‘của bậc Thánh’. Bạch Thế Tôn, đây là điều vô thượng về các loại thần thông. Thế Tôn đã hoàn toàn thắng tri điều đó. Vì Thế Tôn đã hoàn toàn thắng tri điều đó, nên không có gì cao hơn để thắng tri nữa, mà khi thắng tri điều đó, một Sa-môn hay Bà-la-môn khác có thể có trí tuệ cao siêu hơn Thế Tôn, tức là về các loại thần thông. අඤ්ඤථාසත්ථුගුණදස්සනං Trình bày các đức tính khác của bậc Đạo Sư 160. ‘‘යං තං, භන්තෙ, සද්ධෙන කුලපුත්තෙන පත්තබ්බං ආරද්ධවීරියෙන ථාමවතා පුරිසථාමෙන පුරිසවීරියෙන පුරිසපරක්කමෙන පුරිසධොරය්හෙන, අනුප්පත්තං තං භගවතා. න ච, භන්තෙ, භගවා කාමෙසු කාමසුඛල්ලිකානුයොගමනුයුත්තො හීනං ගම්මං පොථුජ්ජනිකං අනරියං අනත්ථසංහිතං, න ච අත්තකිලමථානුයොගමනුයුත්තො දුක්ඛං අනරියං අනත්ථසංහිතං. චතුන්නඤ්ච භගවා ඣානානං ආභිචෙතසිකානං දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරානං නිකාමලාභී අකිච්ඡලාභී අකසිරලාභී. 160. Bạch Thế Tôn, những gì mà một thiện gia nam tử có tín tâm, có tinh tấn, có sức mạnh, có nghị lực của bậc trượng phu, có nỗ lực của bậc trượng phu, có sự kiên trì của bậc trượng phu, có gánh vác của bậc trượng phu cần phải đạt đến, thì điều đó đã được Thế Tôn chứng đắc. Và bạch Thế Tôn, Thế Tôn không thực hành sự đam mê dục lạc trong các dục vọng, một lối sống hèn hạ, thấp kém, phàm tục, không thánh thiện, không mang lại lợi ích; cũng không thực hành sự khổ hạnh ép xác, một lối sống đau khổ, không thánh thiện, không mang lại lợi ích. Và Thế Tôn có thể tùy ý chứng đắc, không khó khăn, không mệt nhọc bốn thiền thuộc về tăng thượng tâm, đem lại sự an lạc ngay trong hiện tại. අනුයොගදානප්පකාරො Phương cách trả lời chất vấn 161. ‘‘සචෙ මං, භන්තෙ, එවං පුච්ඡෙය්‍ය – ‘කිං නු ඛො, ආවුසො සාරිපුත්ත, අහෙසුං අතීතමද්ධානං අඤ්ඤෙ සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා භගවතා භිය්‍යොභිඤ්ඤතරා සම්බොධිය’න්ති, එවං පුට්ඨො අහං, භන්තෙ, ‘නො’ති වදෙය්‍යං. ‘කිං පනාවුසො සාරිපුත්ත, භවිස්සන්ති අනාගතමද්ධානං අඤ්ඤෙ සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා භගවතා භිය්‍යොභිඤ්ඤතරා සම්බොධිය’න්ති, එවං පුට්ඨො අහං, භන්තෙ, ‘නො’ති වදෙය්‍යං. ‘කිං පනාවුසො සාරිපුත්ත, අත්ථෙතරහි අඤ්ඤො සමණො වා බ්‍රාහ්මණො වා භගවතා භිය්‍යොභිඤ්ඤතරො සම්බොධිය’න්ති, එවං පුට්ඨො අහං, භන්තෙ, ‘නො’ති වදෙය්‍යං. 161. Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như sau: ‘Này hiền giả Sāriputta, trong quá khứ, có vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác có trí tuệ giác ngộ cao siêu hơn Thế Tôn không?’, khi được hỏi như vậy, bạch Thế Tôn, con sẽ trả lời là ‘Không’. ‘Này hiền giả Sāriputta, trong tương lai, sẽ có vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác có trí tuệ giác ngộ cao siêu hơn Thế Tôn không?’, khi được hỏi như vậy, bạch Thế Tôn, con sẽ trả lời là ‘Không’. ‘Này hiền giả Sāriputta, hiện tại, có vị Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác có trí tuệ giác ngộ cao siêu hơn Thế Tôn không?’, khi được hỏi như vậy, bạch Thế Tôn, con sẽ trả lời là ‘Không’. ‘‘සචෙ පන මං, භන්තෙ, එවං පුච්ඡෙය්‍ය – ‘කිං නු ඛො, ආවුසො සාරිපුත්ත, අහෙසුං අතීතමද්ධානං අඤ්ඤෙ සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා භගවතා සමසමා සම්බොධිය’න්ති, එවං පුට්ඨො අහං, භන්තෙ, ‘එව’න්ති වදෙය්‍යං. ‘කිං පනාවුසො සාරිපුත්ත, භවිස්සන්ති අනාගතමද්ධානං අඤ්ඤෙ සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා භගවතා සමසමා සම්බොධිය’න්ති, එවං පුට්ඨො අහං, භන්තෙ, ‘‘එව’’න්ති වදෙය්‍යං. ‘කිං පනාවුසො සාරිපුත්ත, අත්ථෙතරහි අඤ්ඤෙ සමණා වා බ්‍රාහ්මණා වා භගවතා සමසමා සම්බොධිය’න්ති, එවං පුට්ඨො අහං භන්තෙ ‘නො’ති වදෙය්‍යං. Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: ‘Này hiền giả Sāriputta, trong quá khứ đã có những Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác ngang bằng với Thế Tôn về sự giác ngộ chăng?’ Khi được hỏi như vậy, bạch Thế Tôn, con sẽ trả lời: ‘Thưa có.’ ‘Này hiền giả Sāriputta, trong tương lai sẽ có những Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác ngang bằng với Thế Tôn về sự giác ngộ chăng?’ Khi được hỏi như vậy, bạch Thế Tôn, con sẽ trả lời: ‘Thưa có.’ ‘Này hiền giả Sāriputta, trong hiện tại có Sa-môn hay Bà-la-môn nào khác ngang bằng với Thế Tôn về sự giác ngộ chăng?’ Khi được hỏi như vậy, bạch Thế Tôn, con sẽ trả lời: ‘Thưa không.’ ‘‘සචෙ පන මං, භන්තෙ, එවං පුච්ඡෙය්‍ය – ‘කිං පනායස්මා සාරිපුත්තො එකච්චං අබ්භනුජානාති, එකච්චං න අබ්භනුජානාතී’ති, එවං පුට්ඨො අහං, භන්තෙ, එවං බ්‍යාකරෙය්‍යං [Pg.95] – ‘සම්මුඛා මෙතං, ආවුසො, භගවතො සුතං, සම්මුඛා පටිග්ගහිතං – ‘‘අහෙසුං අතීතමද්ධානං අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා මයා සමසමා සම්බොධිය’’න්ති. සම්මුඛා මෙතං, ආවුසො, භගවතො සුතං, සම්මුඛා පටිග්ගහිතං – ‘‘භවිස්සන්ති අනාගතමද්ධානං අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා මයා සමසමා සම්බොධිය’’න්ති. සම්මුඛා මෙතං, ආවුසො, භගවතො සුතං සම්මුඛා පටිග්ගහිතං – ‘‘අට්ඨානමෙතං අනවකාසො යං එකිස්සා ලොකධාතුයා ද්වෙ අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා අපුබ්බං අචරිමං උප්පජ්ජෙය්‍යුං, නෙතං ඨානං විජ්ජතී’’’ති. Bạch Thế Tôn, nếu có người hỏi con như vầy: ‘Tại sao Tôn giả Sāriputta lại chấp nhận một số điều mà không chấp nhận một số điều khác?’ Khi được hỏi như vậy, bạch Thế Tôn, con sẽ giải thích như sau: ‘Thưa hiền giả, chính từ kim khẩu của Thế Tôn mà tôi đã nghe, đã trực tiếp lãnh thọ rằng: “Trong quá khứ đã có các vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ngang bằng với ta về sự giác ngộ.” Thưa hiền giả, chính từ kim khẩu của Thế Tôn mà tôi đã nghe, đã trực tiếp lãnh thọ rằng: “Trong tương lai sẽ có các vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ngang bằng với ta về sự giác ngộ.” Thưa hiền giả, chính từ kim khẩu của Thế Tôn mà tôi đã nghe, đã trực tiếp lãnh thọ rằng: “Không thể có trường hợp, không thể xảy ra việc trong cùng một thế giới lại có hai vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác xuất hiện không trước không sau. Điều đó không thể xảy ra.”’ ‘‘කච්චාහං, භන්තෙ, එවං පුට්ඨො එවං බ්‍යාකරමානො වුත්තවාදී චෙව භගවතො හොමි, න ච භගවන්තං අභූතෙන අබ්භාචික්ඛාමි, ධම්මස්ස චානුධම්මං බ්‍යාකරොමි, න ච කොචි සහධම්මිකො වාදානුවාදො ගාරය්හං ඨානං ආගච්ඡතී’’ති? ‘‘තග්ඝ ත්වං, සාරිපුත්ත, එවං පුට්ඨො එවං බ්‍යාකරමානො වුත්තවාදී චෙව මෙ හොසි, න ච මං අභූතෙන අබ්භාචික්ඛසි, ධම්මස්ස චානුධම්මං බ්‍යාකරොසි, න ච කොචි සහධම්මිකො වාදානුවාදො ගාරය්හං ඨානං ආගච්ඡතී’’ති. Bạch Thế Tôn, khi được hỏi như vậy và giải thích như vậy, con có phải là người nói đúng lời dạy của Thế Tôn, không xuyên tạc Thế Tôn bằng điều không thật, có giải thích pháp đúng với chánh pháp, và không có lời nói nào thuận pháp của con đáng bị chỉ trích không ạ? — Chắc chắn rồi, Sāriputta, khi được hỏi như vậy và giải thích như vậy, ngươi đã nói đúng lời dạy của ta, không xuyên tạc ta bằng điều không thật, đã giải thích pháp đúng với chánh pháp, và không có lời nói nào thuận pháp của ngươi đáng bị chỉ trích cả. අච්ඡරියඅබ්භුතං Kỳ Diệu và Phi Thường 162. එවං වුත්තෙ, ආයස්මා උදායී භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අච්ඡරියං, භන්තෙ, අබ්භුතං, භන්තෙ, තථාගතස්ස අප්පිච්ඡතා සන්තුට්ඨිතා සල්ලෙඛතා. යත්‍ර හි නාම තථාගතො එවංමහිද්ධිකො එවංමහානුභාවො, අථ ච පන නෙවත්තානං පාතුකරිස්සති! එකමෙකඤ්චෙපි ඉතො, භන්තෙ, ධම්මං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා අත්තනි සමනුපස්සෙය්‍යුං, තෙ තාවතකෙනෙව පටාකං පරිහරෙය්‍යුං. අච්ඡරියං, භන්තෙ, අබ්භුතං, භන්තෙ, තථාගතස්ස අප්පිච්ඡතා සන්තුට්ඨිතා සල්ලෙඛතා. යත්‍ර හි නාම තථාගතො එවං මහිද්ධිකො එවංමහානුභාවො. අථ ච පන නෙවත්තානං පාතුකරිස්සතී’’ති! 162. Khi được nói vậy, Tôn giả Udāyī bạch với Thế Tôn: ‘Thật kỳ diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật phi thường thay, bạch Thế Tôn, về sự ít ham muốn, sự biết đủ, và sự thanh lọc của Như Lai! Dù Như Lai có đại thần lực, đại oai đức như vậy, nhưng Ngài lại không tự biểu lộ mình! Bạch Thế Tôn, nếu các du sĩ ngoại đạo thấy được dù chỉ một trong những phẩm chất này nơi họ, họ đã dương cờ đi khắp nơi rồi. Thật kỳ diệu thay, bạch Thế Tôn! Thật phi thường thay, bạch Thế Tôn, về sự ít ham muốn, sự biết đủ, và sự thanh lọc của Như Lai! Dù Như Lai có đại thần lực, đại oai đức như vậy, nhưng Ngài lại không tự biểu lộ mình!’ ‘‘පස්ස ඛො ත්වං, උදායි, ‘තථාගතස්ස අප්පිච්ඡතා සන්තුට්ඨිතා සල්ලෙඛතා. යත්‍ර හි නාම තථාගතො එවංමහිද්ධිකො එවංමහානුභාවො, අථ ච පන නෙවත්තානං පාතුකරිස්සති’! එකමෙකඤ්චෙපි ඉතො, උදායි, ධම්මං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා අත්තනි සමනුපස්සෙය්‍යුං, තෙ තාවතකෙනෙව පටාකං [Pg.96] පරිහරෙය්‍යුං. පස්ස ඛො ත්වං, උදායි, ‘තථාගතස්ස අප්පිච්ඡතා සන්තුට්ඨිතා සල්ලෙඛතා. යත්‍ර හි නාම තථාගතො එවංමහිද්ධිකො එවංමහානුභාවො, අථ ච පන නෙවත්තානං පාතුකරිස්සතී’’’ති! Này Udāyi, ngươi hãy xem sự ít ham muốn, sự biết đủ, và sự thanh lọc của Như Lai! Dù Như Lai có đại thần lực, đại oai đức như vậy, nhưng Ngài lại không tự biểu lộ mình! Này Udāyi, nếu các du sĩ ngoại đạo thấy được dù chỉ một trong những phẩm chất này nơi họ, họ đã dương cờ đi khắp nơi rồi. Này Udāyi, ngươi hãy xem sự ít ham muốn, sự biết đủ, và sự thanh lọc của Như Lai! Dù Như Lai có đại thần lực, đại oai đức như vậy, nhưng Ngài lại không tự biểu lộ mình! 163. අථ ඛො භගවා ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං ආමන්තෙසි – ‘‘තස්මා තිහ ත්වං, සාරිපුත්ත, ඉමං ධම්මපරියායං අභික්ඛණං භාසෙය්‍යාසි භික්ඛූනං භික්ඛුනීනං උපාසකානං උපාසිකානං. යෙසම්පි හි, සාරිපුත්ත, මොඝපුරිසානං භවිස්සති තථාගතෙ කඞ්ඛා වා විමති වා, තෙසමිමං ධම්මපරියායං සුත්වා තථාගතෙ කඞ්ඛා වා විමති වා, සා පහීයිස්සතී’’ති. ඉති හිදං ආයස්මා සාරිපුත්තො භගවතො සම්මුඛා සම්පසාදං පවෙදෙසි. තස්මා ඉමස්ස වෙය්‍යාකරණස්ස සම්පසාදනීයං ත්වෙව අධිවචනන්ති. 163. Khi ấy, Thế Tôn gọi Tôn giả Sāriputta và nói: ‘Này Sāriputta, vì vậy, ngươi hãy thường xuyên thuyết giảng pháp môn này cho các Tỳ-khưu, Tỳ-khưu-ni, nam cư sĩ, và nữ cư sĩ. Này Sāriputta, những kẻ ngu si nào có lòng nghi ngờ hay phân vân về Như Lai, sau khi nghe pháp môn này, lòng nghi ngờ hay phân vân của họ về Như Lai sẽ được đoạn trừ.’ Vì Tôn giả Sāriputta đã tuyên bố niềm tịnh tín này trước mặt Thế Tôn, nên bài pháp giải này được đặt tên là ‘Tịnh Tín.’ සම්පසාදනීයසුත්තං නිට්ඨිතං පඤ්චමං. Kinh Tịnh Tín, kinh thứ năm, chấm dứt. 6. පාසාදිකසුත්තං 6. Kinh Hoan Hỷ 164. එවං [Pg.97] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සක්කෙසු විහරති වෙධඤ්ඤා නාම සක්‍යා, තෙසං අම්බවනෙ පාසාදෙ. 164. Tôi nghe như vầy. Một thời, Thế Tôn trú ở xứ Sakka, tại một lâu đài trong vườn xoài của những người Sakka tên là Vedhaññā. නිගණ්ඨනාටපුත්තකාලඞ්කිරියා Sự qua đời của Nigaṇṭha Nāṭaputta තෙන ඛො පන සමයෙන නිගණ්ඨො නාටපුත්තො පාවායං අධුනාකාලඞ්කතො හොති. තස්ස කාලඞ්කිරියාය භින්නා නිගණ්ඨා ද්වෙධිකජාතා භණ්ඩනජාතා කලහජාතා විවාදාපන්නා අඤ්ඤමඤ්ඤං මුඛසත්තීහි විතුදන්තා විහරන්ති – ‘‘න ත්වං ඉමං ධම්මවිනයං ආජානාසි, අහං ඉමං ධම්මවිනයං ආජානාමි, කිං ත්වං ඉමං ධම්මවිනයං ආජානිස්සසි? මිච්ඡාපටිපන්නො ත්වමසි, අහමස්මි සම්මාපටිපන්නො. සහිතං මෙ, අසහිතං තෙ. පුරෙවචනීයං පච්ඡා අවච, පච්ඡාවචනීයං පුරෙ අවච. අධිචිණ්ණං තෙ විපරාවත්තං, ආරොපිතො තෙ වාදො, නිග්ගහිතො ත්වමසි, චර වාදප්පමොක්ඛාය, නිබ්බෙඨෙහි වා සචෙ පහොසී’’ති. වධොයෙව ඛො මඤ්ඤෙ නිගණ්ඨෙසු නාටපුත්තියෙසු වත්තති. යෙපි නිගණ්ඨස්ස නාටපුත්තස්ස සාවකා ගිහී ඔදාතවසනා, තෙපි නිගණ්ඨෙසු නාටපුත්තියෙසු නිබ්බින්නරූපා විරත්තරූපා පටිවානරූපා, යථා තං දුරක්ඛාතෙ ධම්මවිනයෙ දුප්පවෙදිතෙ අනිය්‍යානිකෙ අනුපසමසංවත්තනිකෙ අසම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතෙ භින්නථූපෙ අප්පටිසරණෙ. Vào lúc bấy giờ, Ni-kiền-tử Nātaputta vừa mới mệnh chung ở Pāvā. Do sự mệnh chung của vị ấy, các Ni-kiền-tử bị chia rẽ, phân thành hai phe, sanh ra tranh cãi, sanh ra xung đột, đi đến tranh luận, sống đâm chém lẫn nhau bằng những ngọn giáo miệng: ‘Ngươi không biết Pháp và Luật này, ta biết Pháp và Luật này. Sao ngươi có thể biết được Pháp và Luật này? Ngươi đã thực hành sai lạc, ta đã thực hành đúng đắn. Lời nói của ta có lợi ích, lời nói của ngươi không có lợi ích. Điều đáng nói trước, ngươi lại nói sau; điều đáng nói sau, ngươi lại nói trước. Sự tu tập lâu dài của ngươi đã bị đảo lộn. Luận thuyết của ngươi đã bị bác bỏ. Ngươi đã bị đánh bại. Hãy đi đi để giải thoát cho luận thuyết của ngươi, hoặc hãy gỡ rối nó đi nếu ngươi có thể.’ Dường như có sự tàn sát đang diễn ra giữa các Ni-kiền-tử, các đệ tử của Nātaputta. Ngay cả những đệ tử tại gia mặc y trắng của Ni-kiền-tử Nātaputta, họ cũng trở nên chán nản, ly khai, và quay lưng lại với các Ni-kiền-tử, các đệ tử của Nātaputta, cũng giống như (thái độ cần có) đối với một giáo pháp và giới luật đã được thuyết giảng tồi tệ, được trình bày tồi tệ, không đưa đến sự giải thoát, không dẫn đến sự an tịnh, không được bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết, với nền tảng đã bị phá vỡ, không có nơi nương tựa. 165. අථ ඛො චුන්දො සමණුද්දෙසො පාවායං වස්සංවුට්ඨො යෙන සාමගාමො, යෙනායස්මා ආනන්දො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං ආනන්දං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො චුන්දො සමණුද්දෙසො ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච – ‘‘නිගණ්ඨො, භන්තෙ, නාටපුත්තො පාවායං අධුනාකාලඞ්කතො. තස්ස කාලඞ්කිරියාය භින්නා නිගණ්ඨා ද්වෙධිකජාතා…පෙ… භින්නථූපෙ අප්පටිසරණෙ’’ති. 165. Lúc bấy giờ, sa-di Cunda, sau khi đã an cư mùa mưa ở Pāvā, đã đi đến Sāmagāma, đến nơi Tôn giả Ānanda đang ở; sau khi đến, vị ấy đã đảnh lễ Tôn giả Ānanda rồi ngồi xuống một bên. Sau khi đã ngồi xuống một bên, sa-di Cunda đã thưa với Tôn giả Ānanda điều này: ‘Bạch ngài, Ni-kiền-tử Nātaputta vừa mới mệnh chung ở Pāvā. Do sự mệnh chung của vị ấy, các Ni-kiền-tử bị chia rẽ, phân thành hai phe... cho đến... với nền tảng đã bị phá vỡ, không có nơi nương tựa.’ එවං වුත්තෙ, ආයස්මා ආනන්දො චුන්දං සමණුද්දෙසං එතදවොච – ‘‘අත්ථි ඛො ඉදං, ආවුසො චුන්ද, කථාපාභතං භගවන්තං දස්සනාය. ආයාමාවුසො [Pg.98] චුන්ද, යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිස්සාම; උපසඞ්කමිත්වා එතමත්ථං භගවතො ආරොචෙස්සාමා’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො චුන්දො සමණුද්දෙසො ආයස්මතො ආනන්දස්ස පච්චස්සොසි. Khi được nói như vậy, Tôn giả Ānanda đã nói với sa-di Cunda điều này: ‘Này hiền giả Cunda, đây là một món quà câu chuyện để đi đến yết kiến Đức Thế Tôn. Này hiền giả Cunda, chúng ta hãy đi đến nơi Đức Thế Tôn đang ở; sau khi đến, chúng ta sẽ trình báo việc này lên Đức Thế Tôn.’ ‘Vâng, thưa ngài.’ – sa-di Cunda đã vâng lời Tôn giả Ānanda. අථ ඛො ආයස්මා ච ආනන්දො චුන්දො ච සමණුද්දෙසො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අයං, භන්තෙ, චුන්දො සමණුද්දෙසො එවමාහ, ‘නිගණ්ඨො, භන්තෙ, නාටපුත්තො පාවායං අධුනාකාලඞ්කතො, තස්ස කාලඞ්කිරියාය භින්නා නිගණ්ඨා…පෙ… භින්නථූපෙ අප්පටිසරණෙ’’’ති. Lúc bấy giờ, Tôn giả Ānanda và sa-di Cunda đã đi đến nơi Đức Thế Tôn đang ở; sau khi đến, họ đã đảnh lễ Đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi đã ngồi xuống một bên, Tôn giả Ānanda đã bạch với Đức Thế Tôn điều này: ‘Bạch Đức Thế Tôn, sa-di Cunda này đã nói như vầy: “Bạch ngài, Ni-kiền-tử Nātaputta vừa mới mệnh chung ở Pāvā, do sự mệnh chung của vị ấy, các Ni-kiền-tử bị chia rẽ... cho đến... với nền tảng đã bị phá vỡ, không có nơi nương tựa.”’ අසම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතධම්මවිනයො Giáo Pháp và Giới Luật được Tuyên Thuyết bởi Bậc không phải Chánh Đẳng Giác 166. ‘‘එවං හෙතං, චුන්ද, හොති දුරක්ඛාතෙ ධම්මවිනයෙ දුප්පවෙදිතෙ අනිය්‍යානිකෙ අනුපසමසංවත්තනිකෙ අසම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතෙ. ඉධ, චුන්ද, සත්ථා ච හොති අසම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච දුරක්ඛාතො දුප්පවෙදිතො අනිය්‍යානිකො අනුපසමසංවත්තනිකො අසම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො, සාවකො ච තස්මිං ධම්මෙ න ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො විහරති න සාමීචිප්පටිපන්නො න අනුධම්මචාරී, වොක්කම්ම ච තම්හා ධම්මා වත්තති. සො එවමස්ස වචනීයො – ‘තස්ස තෙ, ආවුසො, ලාභා, තස්ස තෙ සුලද්ධං, සත්ථා ච තෙ අසම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච දුරක්ඛාතො දුප්පවෙදිතො අනිය්‍යානිකො අනුපසමසංවත්තනිකො අසම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො. ත්වඤ්ච තස්මිං ධම්මෙ න ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො විහරසි, න සාමීචිප්පටිපන්නො, න අනුධම්මචාරී, වොක්කම්ම ච තම්හා ධම්මා වත්තසී’ති. ඉති ඛො, චුන්ද, සත්ථාපි තත්ථ ගාරය්හො, ධම්මොපි තත්ථ ගාරය්හො, සාවකො ච තත්ථ එවං පාසංසො. යො ඛො, චුන්ද, එවරූපං සාවකං එවං වදෙය්‍ය – ‘එතායස්මා තථා පටිපජ්ජතු, යථා තෙ සත්ථාරා ධම්මො දෙසිතො පඤ්ඤත්තො’ති. යො ච සමාදපෙති, යඤ්ච සමාදපෙති, යො ච සමාදපිතො තථත්තාය පටිපජ්ජති. සබ්බෙ තෙ බහුං අපුඤ්ඤං පසවන්ති. තං කිස්ස හෙතු? එවං හෙතං, චුන්ද, හොති දුරක්ඛාතෙ ධම්මවිනයෙ දුප්පවෙදිතෙ අනිය්‍යානිකෙ අනුපසමසංවත්තනිකෙ අසම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතෙ. 166. ‘Này Cunda, điều này là như vậy trong một giáo pháp và giới luật đã được thuyết giảng tồi tệ, được trình bày tồi tệ, không đưa đến sự giải thoát, không dẫn đến sự an tịnh, không được bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Ở đây, này Cunda, vị đạo sư không phải là bậc Chánh Đẳng Giác, và giáo pháp được thuyết giảng tồi tệ, được trình bày tồi tệ, không đưa đến sự giải thoát, không dẫn đến sự an tịnh, không được bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Và trong giáo pháp ấy, người đệ tử không sống thực hành pháp và tùy pháp, không thực hành đúng đắn, không theo đúng pháp, mà lại đi lệch khỏi giáo pháp ấy. Vị ấy nên được nói như vầy: ‘Thật là lợi lộc cho hiền giả, thật là may mắn cho hiền giả, khi mà vị đạo sư của hiền giả không phải là bậc Chánh Đẳng Giác, và giáo pháp được thuyết giảng tồi tệ, được trình bày tồi tệ, không đưa đến sự giải thoát, không dẫn đến sự an tịnh, không được bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Và trong giáo pháp ấy, hiền giả không sống thực hành pháp và tùy pháp, không thực hành đúng đắn, không theo đúng pháp, mà lại đi lệch khỏi giáo pháp ấy.’ Như vậy, này Cunda, vị đạo sư ở đây đáng bị khiển trách, giáo pháp ở đây đáng bị khiển trách, nhưng người đệ tử ở đây lại đáng được tán dương. Này Cunda, nếu có người nói với một đệ tử như vậy: ‘Hãy đến, Tôn giả, hãy thực hành theo cách mà giáo pháp đã được đạo sư của ngài thuyết giảng và quy định.’ Người nào khuyến khích, người nào được khuyến khích, và người nào được khuyến khích mà thực hành theo đó, tất cả họ đều tạo ra nhiều điều bất thiện. Vì sao vậy? Này Cunda, điều này là như vậy trong một giáo pháp và giới luật đã được thuyết giảng tồi tệ, được trình bày tồi tệ, không đưa đến sự giải thoát, không dẫn đến sự an tịnh, không được bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. 167. ‘‘ඉධ [Pg.99] පන, චුන්ද, සත්ථා ච හොති අසම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච දුරක්ඛාතො දුප්පවෙදිතො අනිය්‍යානිකො අනුපසමසංවත්තනිකො අසම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො, සාවකො ච තස්මිං ධම්මෙ ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො විහරති සාමීචිප්පටිපන්නො අනුධම්මචාරී, සමාදාය තං ධම්මං වත්තති. සො එවමස්ස වචනීයො – ‘තස්ස තෙ, ආවුසො, අලාභා, තස්ස තෙ දුල්ලද්ධං, සත්ථා ච තෙ අසම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච දුරක්ඛාතො දුප්පවෙදිතො අනිය්‍යානිකො අනුපසමසංවත්තනිකො අසම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො. ත්වඤ්ච තස්මිං ධම්මෙ ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො විහරසි සාමීචිප්පටිපන්නො අනුධම්මචාරී, සමාදාය තං ධම්මං වත්තසී’ති. ඉති ඛො, චුන්ද, සත්ථාපි තත්ථ ගාරය්හො, ධම්මොපි තත්ථ ගාරය්හො, සාවකොපි තත්ථ එවං ගාරය්හො. යො ඛො, චුන්ද, එවරූපං සාවකං එවං වදෙය්‍ය – ‘අද්ධායස්මා ඤායප්පටිපන්නො ඤායමාරාධෙස්සතී’ති. යො ච පසංසති, යඤ්ච පසංසති, යො ච පසංසිතො භිය්‍යොසො මත්තාය වීරියං ආරභති. සබ්බෙ තෙ බහුං අපුඤ්ඤං පසවන්ති. තං කිස්ස හෙතු? එවඤ්හෙතං, චුන්ද, හොති දුරක්ඛාතෙ ධම්මවිනයෙ දුප්පවෙදිතෙ අනිය්‍යානිකෙ අනුපසමසංවත්තනිකෙ අසම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතෙ. 167. Này Cunda, lại nữa, ở đời này, vị đạo sư không phải là bậc Chánh Đẳng Giác, và giáo pháp được thuyết giảng tồi tệ, được trình bày tồi tệ, không có khả năng hướng thượng, không đưa đến an tịnh, được tuyên bố bởi người không phải là bậc Chánh Đẳng Giác. Và trong giáo pháp ấy, người đệ tử sống thực hành đúng theo pháp và tùy pháp, thực hành đúng đắn, sống theo pháp, đã chấp nhận và thực hành giáo pháp ấy. Người ấy đáng được nói như sau: 'Thưa hiền giả, thật bất hạnh cho ngài, thật bất lợi cho ngài! Vị đạo sư của ngài không phải là bậc Chánh Đẳng Giác, và giáo pháp được thuyết giảng tồi tệ, được trình bày tồi tệ, không có khả năng hướng thượng, không đưa đến an tịnh, được tuyên bố bởi người không phải là bậc Chánh Đẳng Giác. Và ngài, trong giáo pháp ấy, sống thực hành đúng theo pháp và tùy pháp, thực hành đúng đắn, sống theo pháp, đã chấp nhận và thực hành giáo pháp ấy.' Này Cunda, như vậy, trong trường hợp đó, vị đạo sư đáng bị khiển trách, giáo pháp cũng đáng bị khiển trách, và người đệ tử cũng đáng bị khiển trách như vậy. Này Cunda, người nào nói với một đệ tử như vậy rằng: 'Chắc chắn hiền giả đang thực hành đúng con đường và sẽ đạt được mục đích.' Người tán thán, người được tán thán, và người được tán thán lại càng nỗ lực tinh tấn hơn nữa, tất cả những người ấy đều tạo ra nhiều điều bất thiện. Vì sao vậy? Này Cunda, điều đó xảy ra như vậy là do giáo pháp và giới luật đã được thuyết giảng tồi tệ, được trình bày tồi tệ, không có khả năng hướng thượng, không đưa đến an tịnh, được tuyên bố bởi người không phải là bậc Chánh Đẳng Giác. සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතධම්මවිනයො Giáo Pháp và Giới Luật được bậc Chánh Đẳng Giác tuyên bố 168. ‘‘ඉධ පන, චුන්ද, සත්ථා ච හොති සම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච ස්වාක්ඛාතො සුප්පවෙදිතො නිය්‍යානිකො උපසමසංවත්තනිකො සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො, සාවකො ච තස්මිං ධම්මෙ න ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො විහරති, න සාමීචිප්පටිපන්නො, න අනුධම්මචාරී, වොක්කම්ම ච තම්හා ධම්මා වත්තති. සො එවමස්ස වචනීයො – ‘තස්ස තෙ, ආවුසො, අලාභා, තස්ස තෙ දුල්ලද්ධං, සත්ථා ච තෙ සම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච ස්වාක්ඛාතො සුප්පවෙදිතො නිය්‍යානිකො උපසමසංවත්තනිකො සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො. ත්වඤ්ච තස්මිං ධම්මෙ න ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො විහරසි, න සාමීචිප්පටිපන්නො, න අනුධම්මචාරී, වොක්කම්ම ච තම්හා ධම්මා වත්තසී’ති. ඉති ඛො, චුන්ද, සත්ථාපි තත්ථ පාසංසො, ධම්මොපි තත්ථ පාසංසො, සාවකො ච තත්ථ එවං ගාරය්හො. යො ඛො, චුන්ද, එවරූපං සාවකං එවං වදෙය්‍ය – ‘එතායස්මා තථා පටිපජ්ජතු යථා තෙ සත්ථාරා ධම්මො දෙසිතො පඤ්ඤත්තො’ති. යො ච සමාදපෙති, යඤ්ච සමාදපෙති, යො ච සමාදපිතො තථත්තාය පටිපජ්ජති. සබ්බෙ තෙ බහුං පුඤ්ඤං පසවන්ති. තං කිස්ස හෙතු? එවඤ්හෙතං[Pg.100], චුන්ද, හොති ස්වාක්ඛාතෙ ධම්මවිනයෙ සුප්පවෙදිතෙ නිය්‍යානිකෙ උපසමසංවත්තනිකෙ සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතෙ. 168. Này Cunda, ở đây, vị đạo sư là bậc Chánh Đẳng Giác, và giáo pháp được thuyết giảng khéo léo, được trình bày khéo léo, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, được tuyên bố bởi bậc Chánh Đẳng Giác. Nhưng trong giáo pháp ấy, người đệ tử không sống thực hành đúng theo pháp và tùy pháp, không thực hành đúng đắn, không sống theo pháp, mà lại đi lệch khỏi giáo pháp ấy và hành xử. Người ấy đáng được nói như sau: 'Thưa hiền giả, thật bất hạnh cho ngài, thật bất lợi cho ngài! Vị đạo sư của ngài là bậc Chánh Đẳng Giác, và giáo pháp được thuyết giảng khéo léo, được trình bày khéo léo, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, được tuyên bố bởi bậc Chánh Đẳng Giác. Nhưng ngài, trong giáo pháp ấy, không sống thực hành đúng theo pháp và tùy pháp, không thực hành đúng đắn, không sống theo pháp, mà lại đi lệch khỏi giáo pháp ấy và hành xử.' Này Cunda, như vậy, trong trường hợp đó, vị đạo sư đáng được tán thán, giáo pháp cũng đáng được tán thán, nhưng người đệ tử lại đáng bị khiển trách như vậy. Này Cunda, người nào nói với một đệ tử như vậy rằng: 'Này hiền giả, hãy đến đây, hãy thực hành theo cách mà giáo pháp đã được vị đạo sư của ngài thuyết giảng và quy định.' Người khuyến khích, người được khuyến khích, và người được khuyến khích thực hành vì mục đích đó, tất cả những người ấy đều tạo ra nhiều công đức. Vì sao vậy? Này Cunda, điều đó xảy ra như vậy là do giáo pháp và giới luật đã được thuyết giảng khéo léo, được trình bày khéo léo, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, được tuyên bố bởi bậc Chánh Đẳng Giác. 169. ‘‘ඉධ පන, චුන්ද, සත්ථා ච හොති සම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච ස්වාක්ඛාතො සුප්පවෙදිතො නිය්‍යානිකො උපසමසංවත්තනිකො සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො, සාවකො ච තස්මිං ධම්මෙ ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො විහරති සාමීචිප්පටිපන්නො අනුධම්මචාරී, සමාදාය තං ධම්මං වත්තති. සො එවමස්ස වචනීයො – ‘තස්ස තෙ, ආවුසො, ලාභා, තස්ස තෙ සුලද්ධං, සත්ථා ච තෙ සම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච ස්වාක්ඛාතො සුප්පවෙදිතො නිය්‍යානිකො උපසමසංවත්තනිකො සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො. ත්වඤ්ච තස්මිං ධම්මෙ ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නො විහරසි සාමීචිප්පටිපන්නො අනුධම්මචාරී, සමාදාය තං ධම්මං වත්තසී’ති. ඉති ඛො, චුන්ද, සත්ථාපි තත්ථ පාසංසො, ධම්මොපි තත්ථ පාසංසො, සාවකොපි තත්ථ එවං පාසංසො. යො ඛො, චුන්ද, එවරූපං සාවකං එවං වදෙය්‍ය – ‘අද්ධායස්මා ඤායප්පටිපන්නො ඤායමාරාධෙස්සතී’ති. යො ච පසංසති, යඤ්ච පසංසති, යො ච පසංසිතො භිය්‍යොසො මත්තාය වීරියං ආරභති. සබ්බෙ තෙ බහුං පුඤ්ඤං පසවන්ති. තං කිස්ස හෙතු? එවඤ්හෙතං, චුන්ද, හොති ස්වාක්ඛාතෙ ධම්මවිනයෙ සුප්පවෙදිතෙ නිය්‍යානිකෙ උපසමසංවත්තනිකෙ සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතෙ. 169. Này Cunda, ở đây, vị đạo sư là bậc Chánh Đẳng Giác, và giáo pháp được thuyết giảng khéo léo, được trình bày khéo léo, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, được tuyên bố bởi bậc Chánh Đẳng Giác. Và trong giáo pháp ấy, người đệ tử sống thực hành đúng theo pháp và tùy pháp, thực hành đúng đắn, sống theo pháp, đã chấp nhận và thực hành giáo pháp ấy. Người ấy đáng được nói như sau: 'Thưa hiền giả, thật may mắn cho ngài, thật lợi lạc cho ngài! Vị đạo sư của ngài là bậc Chánh Đẳng Giác, và giáo pháp được thuyết giảng khéo léo, được trình bày khéo léo, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, được tuyên bố bởi bậc Chánh Đẳng Giác. Và ngài, trong giáo pháp ấy, sống thực hành đúng theo pháp và tùy pháp, thực hành đúng đắn, sống theo pháp, đã chấp nhận và thực hành giáo pháp ấy.' Này Cunda, như vậy, trong trường hợp đó, vị đạo sư đáng được tán thán, giáo pháp cũng đáng được tán thán, và người đệ tử cũng đáng được tán thán như vậy. Này Cunda, người nào nói với một đệ tử như vậy rằng: 'Chắc chắn hiền giả đang thực hành đúng con đường và sẽ đạt được mục đích.' Người tán thán, người được tán thán, và người được tán thán lại càng nỗ lực tinh tấn hơn nữa, tất cả những người ấy đều tạo ra nhiều công đức. Vì sao vậy? Này Cunda, điều đó xảy ra như vậy là do giáo pháp và giới luật đã được thuyết giảng khéo léo, được trình bày khéo léo, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, được tuyên bố bởi bậc Chánh Đẳng Giác. සාවකානුතප්පසත්ථු Vị Đạo Sư khiến các đệ tử hối tiếc 170. ‘‘ඉධ පන, චුන්ද, සත්ථා ච ලොකෙ උදපාදි අරහං සම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච ස්වාක්ඛාතො සුප්පවෙදිතො නිය්‍යානිකො උපසමසංවත්තනිකො සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො, අවිඤ්ඤාපිතත්ථා චස්ස හොන්ති සාවකා සද්ධම්මෙ, න ච තෙසං කෙවලං පරිපූරං බ්‍රහ්මචරියං ආවිකතං හොති උත්තානීකතං සබ්බසඞ්ගාහපදකතං සප්පාටිහීරකතං යාව දෙවමනුස්සෙහි සුප්පකාසිතං. අථ නෙසං සත්ථුනො අන්තරධානං හොති. එවරූපො ඛො, චුන්ද, සත්ථා සාවකානං කාලඞ්කතො අනුතප්පො හොති. තං කිස්ස හෙතු? සත්ථා ච නො ලොකෙ උදපාදි අරහං සම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච ස්වාක්ඛාතො සුප්පවෙදිතො නිය්‍යානිකො උපසමසංවත්තනිකො සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො, අවිඤ්ඤාපිතත්ථා චම්හ සද්ධම්මෙ, න ච නො කෙවලං පරිපූරං බ්‍රහ්මචරියං ආවිකතං හොති [Pg.101] උත්තානීකතං සබ්බසඞ්ගාහපදකතං සප්පාටිහීරකතං යාව දෙවමනුස්සෙහි සුප්පකාසිතං. අථ නො සත්ථුනො අන්තරධානං හොතීති. එවරූපො ඛො, චුන්ද, සත්ථා සාවකානං කාලඞ්කතො අනුතප්පො හොති. 170. Này Cunda, ở đây, một vị đạo sư, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, đã xuất hiện trên đời, và giáo pháp được thuyết giảng khéo léo, được trình bày khéo léo, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, được tuyên bố bởi bậc Chánh Đẳng Giác. Nhưng các đệ tử của ngài vẫn chưa hiểu rõ ý nghĩa của chánh pháp, và đời sống phạm hạnh của họ chưa được làm cho hiển lộ, chưa được làm cho rõ ràng, chưa được thiết lập một cách toàn diện, chưa được làm cho có hiệu quả kỳ diệu, chưa được tuyên bố rộng rãi cho đến chư thiên và loài người. Rồi vị đạo sư của họ qua đời. Này Cunda, một vị đạo sư như vậy, khi qua đời, sẽ gây ra sự hối tiếc cho các đệ tử. Vì sao vậy? 'Một vị đạo sư, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, đã xuất hiện trên đời cho chúng ta, và giáo pháp được thuyết giảng khéo léo, được trình bày khéo léo, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, được tuyên bố bởi bậc Chánh Đẳng Giác. Nhưng chúng ta vẫn chưa hiểu rõ ý nghĩa của chánh pháp, và đời sống phạm hạnh của chúng ta chưa được làm cho hiển lộ, chưa được làm cho rõ ràng, chưa được thiết lập một cách toàn diện, chưa được làm cho có hiệu quả kỳ diệu, chưa được tuyên bố rộng rãi cho đến chư thiên và loài người. Rồi vị đạo sư của chúng ta qua đời.' Này Cunda, một vị đạo sư như vậy, khi qua đời, sẽ gây ra sự hối tiếc cho các đệ tử. සාවකානනුතප්පසත්ථු Vị Đạo Sư Khiến Các Đệ Tử Không Hối Tiếc 171. ‘‘ඉධ පන, චුන්ද, සත්ථා ච ලොකෙ උදපාදි අරහං සම්මාසම්බුද්ධො. ධම්මො ච ස්වාක්ඛාතො සුප්පවෙදිතො නිය්‍යානිකො උපසමසංවත්තනිකො සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො. විඤ්ඤාපිතත්ථා චස්ස හොන්ති සාවකා සද්ධම්මෙ, කෙවලඤ්ච තෙසං පරිපූරං බ්‍රහ්මචරියං ආවිකතං හොති උත්තානීකතං සබ්බසඞ්ගාහපදකතං සප්පාටිහීරකතං යාව දෙවමනුස්සෙහි සුප්පකාසිතං. අථ නෙසං සත්ථුනො අන්තරධානං හොති. එවරූපො ඛො, චුන්ද, සත්ථා සාවකානං කාලඞ්කතො අනනුතප්පො හොති. තං කිස්ස හෙතු? සත්ථා ච නො ලොකෙ උදපාදි අරහං සම්මාසම්බුද්ධො. ධම්මො ච ස්වාක්ඛාතො සුප්පවෙදිතො නිය්‍යානිකො උපසමසංවත්තනිකො සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො. විඤ්ඤාපිතත්ථා චම්හ සද්ධම්මෙ, කෙවලඤ්ච නො පරිපූරං බ්‍රහ්මචරියං ආවිකතං හොති උත්තානීකතං සබ්බසඞ්ගාහපදකතං සප්පාටිහීරකතං යාව දෙවමනුස්සෙහි සුප්පකාසිතං. අථ නො සත්ථුනො අන්තරධානං හොතීති. එවරූපො ඛො, චුන්ද, සත්ථා සාවකානං කාලඞ්කතො අනනුතප්පො හොති. 171. “Này Cunda, ở đời này, có vị Đạo Sư xuất hiện, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Và Giáo Pháp đã được khéo thuyết giảng, được khéo trình bày, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, do bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Và các đệ tử của vị ấy đã được làm cho hiểu rõ ý nghĩa trong Chánh Pháp, và phạm hạnh của họ được làm cho hiển lộ, được làm cho rõ ràng, được trình bày bằng những thuật ngữ bao quát tất cả, được thực hiện một cách kỳ diệu, được tuyên bố rộng rãi cho đến chư thiên và loài người, một cách trọn vẹn và viên mãn. Rồi vị Đạo Sư của họ qua đời. Này Cunda, một vị Đạo Sư như vậy, khi qua đời, không làm cho các đệ tử phải hối tiếc. Vì sao vậy? (Họ nghĩ rằng:) ‘Vị Đạo Sư của chúng ta đã xuất hiện ở đời, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Và Giáo Pháp đã được khéo thuyết giảng, được khéo trình bày, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, do bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Và chúng ta đã được làm cho hiểu rõ ý nghĩa trong Chánh Pháp, và phạm hạnh của chúng ta được làm cho hiển lộ, được làm cho rõ ràng, được trình bày bằng những thuật ngữ bao quát tất cả, được thực hiện một cách kỳ diệu, được tuyên bố rộng rãi cho đến chư thiên và loài người, một cách trọn vẹn và viên mãn. Rồi vị Đạo Sư của chúng ta qua đời.’ Này Cunda, một vị Đạo Sư như vậy, khi qua đời, không làm cho các đệ tử phải hối tiếc.” බ්‍රහ්මචරියඅපරිපූරාදිකථා Bài Thuyết Giảng Về Sự Không Viên Mãn Của Phạm Hạnh, v.v... 172. ‘‘එතෙහි චෙපි, චුන්ද, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතං බ්‍රහ්මචරියං හොති, නො ච ඛො සත්ථා හොති ථෙරො රත්තඤ්ඤූ චිරපබ්බජිතො අද්ධගතො වයොඅනුප්පත්තො. එවං තං බ්‍රහ්මචරියං අපරිපූරං හොති තෙනඞ්ගෙන. 172. “Này Cunda, dầu cho phạm hạnh có được trang bị đầy đủ các yếu tố này, nhưng vị Đạo Sư không phải là bậc trưởng lão, có kinh nghiệm lâu năm, xuất gia đã lâu, đã đi hết cuộc hành trình, đã đến tuổi già. Như vậy, phạm hạnh ấy không được viên mãn về phương diện đó.” ‘‘යතො ච ඛො, චුන්ද, එතෙහි චෙව අඞ්ගෙහි සමන්නාගතං බ්‍රහ්මචරියං හොති, සත්ථා ච හොති ථෙරො රත්තඤ්ඤූ චිරපබ්බජිතො අද්ධගතො වයොඅනුප්පත්තො. එවං තං බ්‍රහ්මචරියං පරිපූරං හොති තෙනඞ්ගෙන. “Nhưng này Cunda, khi nào phạm hạnh được trang bị đầy đủ các yếu tố này, và vị Đạo Sư là bậc trưởng lão, có kinh nghiệm lâu năm, xuất gia đã lâu, đã đi hết cuộc hành trình, đã đến tuổi già. Như vậy, phạm hạnh ấy được viên mãn về phương diện đó.” 173. ‘‘එතෙහි චෙපි, චුන්ද, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතං බ්‍රහ්මචරියං හොති, සත්ථා ච හොති ථෙරො රත්තඤ්ඤූ චිරපබ්බජිතො අද්ධගතො වයොඅනුප්පත්තො, නො ච ඛ්වස්ස ථෙරා භික්ඛූ සාවකා හොන්ති වියත්තා විනීතා විසාරදා පත්තයොගක්ඛෙමා. අලං සමක්ඛාතුං සද්ධම්මස්ස, අලං උප්පන්නං [Pg.102] පරප්පවාදං සහධම්මෙහි සුනිග්ගහිතං නිග්ගහෙත්වා සප්පාටිහාරියං ධම්මං දෙසෙතුං. එවං තං බ්‍රහ්මචරියං අපරිපූරං හොති තෙනඞ්ගෙන. 173. “Này Cunda, dầu cho phạm hạnh có được trang bị đầy đủ các yếu tố này, và vị Đạo Sư là bậc trưởng lão, có kinh nghiệm lâu năm, xuất gia đã lâu, đã đi hết cuộc hành trình, đã đến tuổi già, nhưng các vị tỳ khưu đệ tử trưởng lão của vị ấy không phải là những người thông thái, đã được huấn luyện, tự tin, đã đạt đến sự an ổn khỏi các ách縛. Họ không có khả năng tuyên thuyết Chánh Pháp, không có khả năng, sau khi đã khéo léo bác bỏ theo đúng chánh pháp tà thuyết của người khác đã khởi lên, thuyết giảng giáo pháp kỳ diệu. Như vậy, phạm hạnh ấy không được viên mãn về phương diện đó.” ‘‘යතො ච ඛො, චුන්ද, එතෙහි චෙව අඞ්ගෙහි සමන්නාගතං බ්‍රහ්මචරියං හොති, සත්ථා ච හොති ථෙරො රත්තඤ්ඤූ චිරපබ්බජිතො අද්ධගතො වයොඅනුප්පත්තො, ථෙරා චස්ස භික්ඛූ සාවකා හොන්ති වියත්තා විනීතා විසාරදා පත්තයොගක්ඛෙමා. අලං සමක්ඛාතුං සද්ධම්මස්ස, අලං උප්පන්නං පරප්පවාදං සහධම්මෙහි සුනිග්ගහිතං නිග්ගහෙත්වා සප්පාටිහාරියං ධම්මං දෙසෙතුං. එවං තං බ්‍රහ්මචරියං පරිපූරං හොති තෙනඞ්ගෙන. “Nhưng này Cunda, khi nào phạm hạnh được trang bị đầy đủ các yếu tố này, và vị Đạo Sư là bậc trưởng lão, có kinh nghiệm lâu năm, xuất gia đã lâu, đã đi hết cuộc hành trình, đã đến tuổi già, và các vị tỳ khưu đệ tử trưởng lão của vị ấy là những người thông thái, đã được huấn luyện, tự tin, đã đạt đến sự an ổn khỏi các ách縛. Họ có khả năng tuyên thuyết Chánh Pháp, có khả năng, sau khi đã khéo léo bác bỏ theo đúng chánh pháp tà thuyết của người khác đã khởi lên, thuyết giảng giáo pháp kỳ diệu. Như vậy, phạm hạnh ấy được viên mãn về phương diện đó.” 174. ‘‘එතෙහි චෙපි, චුන්ද, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතං බ්‍රහ්මචරියං හොති, සත්ථා ච හොති ථෙරො රත්තඤ්ඤූ චිරපබ්බජිතො අද්ධගතො වයොඅනුප්පත්තො, ථෙරා චස්ස භික්ඛූ සාවකා හොන්ති වියත්තා විනීතා විසාරදා පත්තයොගක්ඛෙමා. අලං සමක්ඛාතුං සද්ධම්මස්ස, අලං උප්පන්නං පරප්පවාදං සහධම්මෙහි සුනිග්ගහිතං නිග්ගහෙත්වා සප්පාටිහාරියං ධම්මං දෙසෙතුං. නො ච ඛ්වස්ස මජ්ඣිමා භික්ඛූ සාවකා හොන්ති…පෙ… මජ්ඣිමා චස්ස භික්ඛූ සාවකා හොන්ති, නො ච ඛ්වස්ස නවා භික්ඛූ සාවකා හොන්ති…පෙ… නවා චස්ස භික්ඛූ සාවකා හොන්ති, නො ච ඛ්වස්ස ථෙරා භික්ඛුනියො සාවිකා හොන්ති…පෙ… ථෙරා චස්ස භික්ඛුනියො සාවිකා හොන්ති, නො ච ඛ්වස්ස මජ්ඣිමා භික්ඛුනියො සාවිකා හොන්ති…පෙ… මජ්ඣිමා චස්ස භික්ඛුනියො සාවිකා හොන්ති, නො ච ඛ්වස්ස නවා භික්ඛුනියො සාවිකා හොන්ති…පෙ… නවා චස්ස භික්ඛුනියො සාවිකා හොන්ති, නො ච ඛ්වස්ස උපාසකා සාවකා හොන්ති ගිහී ඔදාතවසනා බ්‍රහ්මචාරිනො…පෙ… උපාසකා චස්ස සාවකා හොන්ති ගිහී ඔදාතවසනා බ්‍රහ්මචාරිනො, නො ච ඛ්වස්ස උපාසකා සාවකා හොන්ති ගිහී ඔදාතවසනා කාමභොගිනො…පෙ… උපාසකා චස්ස සාවකා හොන්ති ගිහී ඔදාතවසනා කාමභොගිනො, නො ච ඛ්වස්ස උපාසිකා සාවිකා හොන්ති ගිහිනියො ඔදාතවසනා බ්‍රහ්මචාරිනියො…පෙ… උපාසිකා චස්ස සාවිකා හොන්ති ගිහිනියො ඔදාතවසනා බ්‍රහ්මචාරිනියො, නො ච ඛ්වස්ස උපාසිකා සාවිකා හොන්ති ගිහිනියො ඔදාතවසනා කාමභොගිනියො…පෙ… උපාසිකා චස්ස සාවිකා හොන්ති ගිහිනියො ඔදාතවසනා කාමභොගිනියො, නො ච ඛ්වස්ස බ්‍රහ්මචරියං හොති ඉද්ධඤ්චෙව ඵීතඤ්ච විත්ථාරිකං බාහුජඤ්ඤං පුථුභූතං යාව දෙවමනුස්සෙහි සුප්පකාසිතං…පෙ… බ්‍රහ්මචරියඤ්චස්ස හොති ඉද්ධඤ්චෙව ඵීතඤ්ච විත්ථාරිකං බාහුජඤ්ඤං පුථුභූතං යාව [Pg.103] දෙවමනුස්සෙහි සුප්පකාසිතං, නො ච ඛො ලාභග්ගයසග්ගප්පත්තං. එවං තං බ්‍රහ්මචරියං අපරිපූරං හොති තෙනඞ්ගෙන. 174. “Này Cunda, dầu cho phạm hạnh có được trang bị đầy đủ các yếu tố này, và vị Đạo Sư là bậc trưởng lão, có kinh nghiệm lâu năm, xuất gia đã lâu, đã đi hết cuộc hành trình, đã đến tuổi già, và các vị tỳ khưu đệ tử trưởng lão của vị ấy là những người thông thái, đã được huấn luyện, tự tin, đã đạt đến sự an ổn khỏi các ách縛, có khả năng tuyên thuyết Chánh Pháp, có khả năng, sau khi đã khéo léo bác bỏ theo đúng chánh pháp tà thuyết của người khác đã khởi lên, thuyết giảng giáo pháp kỳ diệu. Nhưng các vị tỳ khưu đệ tử trung臘 của vị ấy không phải là... (v.v.)... và các vị tỳ khưu đệ tử trung臘 của vị ấy là..., nhưng các vị tỳ khưu đệ tử mới của vị ấy không phải là... (v.v.)... và các vị tỳ khưu đệ tử mới của vị ấy là..., nhưng các vị tỳ khưu ni đệ tử trưởng lão của vị ấy không phải là... (v.v.)... và các vị tỳ khưu ni đệ tử trưởng lão của vị ấy là..., nhưng các vị tỳ khưu ni đệ tử trung臘 của vị ấy không phải là... (v.v.)... và các vị tỳ khưu ni đệ tử trung臘 của vị ấy là..., nhưng các vị tỳ khưu ni đệ tử mới của vị ấy không phải là... (v.v.)... và các vị tỳ khưu ni đệ tử mới của vị ấy là..., nhưng các vị nam cư sĩ đệ tử, là người tại gia mặc áo trắng, sống đời phạm hạnh, không phải là... (v.v.)... và các vị nam cư sĩ đệ tử, là người tại gia mặc áo trắng, sống đời phạm hạnh, là..., nhưng các vị nam cư sĩ đệ tử, là người tại gia mặc áo trắng, hưởng thụ các dục lạc, không phải là... (v.v.)... và các vị nam cư sĩ đệ tử, là người tại gia mặc áo trắng, hưởng thụ các dục lạc, là..., nhưng các vị nữ cư sĩ đệ tử, là người tại gia mặc áo trắng, sống đời phạm hạnh, không phải là... (v.v.)... và các vị nữ cư sĩ đệ tử, là người tại gia mặc áo trắng, sống đời phạm hạnh, là..., nhưng các vị nữ cư sĩ đệ tử, là người tại gia mặc áo trắng, hưởng thụ các dục lạc, không phải là... (v.v.)... và các vị nữ cư sĩ đệ tử, là người tại gia mặc áo trắng, hưởng thụ các dục lạc, là..., nhưng phạm hạnh của vị ấy không được thịnh vượng, phát đạt, quảng bá, được nhiều người biết đến, phổ biến rộng rãi, được tuyên bố rộng rãi cho đến chư thiên và loài người... (v.v.)... và phạm hạnh của vị ấy được thịnh vượng, phát đạt, quảng bá, được nhiều người biết đến, phổ biến rộng rãi, được tuyên bố rộng rãi cho đến chư thiên và loài người, nhưng chưa đạt đến đỉnh cao của lợi lộc và danh tiếng. Như vậy, phạm hạnh ấy không được viên mãn về phương diện đó.” ‘‘යතො ච ඛො, චුන්ද, එතෙහි චෙව අඞ්ගෙහි සමන්නාගතං බ්‍රහ්මචරියං හොති, සත්ථා ච හොති ථෙරො රත්තඤ්ඤූ චිරපබ්බජිතො අද්ධගතො වයොඅනුප්පත්තො, ථෙරා චස්ස භික්ඛූ සාවකා හොන්ති වියත්තා විනීතා විසාරදා පත්තයොගක්ඛෙමා. අලං සමක්ඛාතුං සද්ධම්මස්ස, අලං උප්පන්නං පරප්පවාදං සහධම්මෙහි සුනිග්ගහිතං නිග්ගහෙත්වා සප්පාටිහාරියං ධම්මං දෙසෙතුං. මජ්ඣිමා චස්ස භික්ඛූ සාවකා හොන්ති…පෙ… නවා චස්ස භික්ඛූ සාවකා හොන්ති…පෙ… ථෙරා චස්ස භික්ඛුනියො සාවිකා හොන්ති…පෙ… මජ්ඣිමා චස්ස භික්ඛුනියො සාවිකා හොන්ති…පෙ… නවා චස්ස භික්ඛුනියො සාවිකා හොන්ති…පෙ… උපාසකා චස්ස සාවකා හොන්ති…පෙ… ගිහී ඔදාතවසනා බ්‍රහ්මචාරිනො. උපාසකා චස්ස සාවකා හොන්ති ගිහී ඔදාතවසනා කාමභොගිනො…පෙ… උපාසිකා චස්ස සාවිකා හොන්ති ගිහිනියො ඔදාතවසනා බ්‍රහ්මචාරිනියො…පෙ… උපාසිකා චස්ස සාවිකා හොන්ති ගිහිනියො ඔදාතවසනා කාමභොගිනියො…පෙ… බ්‍රහ්මචරියඤ්චස්ස හොති ඉද්ධඤ්චෙව ඵීතඤ්ච විත්ථාරිකං බාහුජඤ්ඤං පුථුභූතං යාව දෙවමනුස්සෙහි සුප්පකාසිතං, ලාභග්ගප්පත්තඤ්ච යසග්ගප්පත්තඤ්ච. එවං තං බ්‍රහ්මචරියං පරිපූරං හොති තෙනඞ්ගෙන. “Này Cunda, khi nào phạm hạnh được hội đủ các chi phần này, và vị đạo sư là bậc trưởng lão, có kinh nghiệm, xuất gia đã lâu, đã đi hết cuộc hành trình, đã đến tuổi trưởng thành; và các vị đệ tử tỳ khưu trưởng lão của vị ấy là những người thông thạo, khéo được huấn luyện, can đảm, đã đạt đến sự an ổn khỏi các ách phược, có khả năng tuyên thuyết chánh pháp, có khả năng thuyết giảng giáo pháp kỳ diệu sau khi đã khéo léo bác bỏ một cách hợp lý các tà thuyết đã khởi lên. Và các vị đệ tử tỳ khưu trung niên của vị ấy... và các vị đệ tử tỳ khưu tân học của vị ấy... và các vị đệ tử tỳ khưu ni trưởng lão của vị ấy... và các vị đệ tử tỳ khưu ni trung niên của vị ấy... và các vị đệ tử tỳ khưu ni tân học của vị ấy... và các vị đệ tử nam cư sĩ của vị ấy... là những người tại gia mặc y trắng, sống đời phạm hạnh. Và các vị đệ tử nam cư sĩ của vị ấy là những người tại gia mặc y trắng, hưởng thụ các dục lạc... và các vị đệ tử nữ cư sĩ của vị ấy là những người tại gia mặc y trắng, sống đời phạm hạnh... và các vị đệ tử nữ cư sĩ của vị ấy là những người tại gia mặc y trắng, hưởng thụ các dục lạc... và phạm hạnh của vị ấy trở nên thịnh vượng, phát đạt, lan rộng, được nhiều người biết đến, phổ biến, được khéo tuyên bố cho đến cõi trời và cõi người, và đạt đến đỉnh cao của danh vọng và lợi lộc. Như vậy, phạm hạnh ấy được viên mãn về phương diện đó.” 175. ‘‘අහං ඛො පන, චුන්ද, එතරහි සත්ථා ලොකෙ උප්පන්නො අරහං සම්මාසම්බුද්ධො. ධම්මො ච ස්වාක්ඛාතො සුප්පවෙදිතො නිය්‍යානිකො උපසමසංවත්තනිකො සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො. විඤ්ඤාපිතත්ථා ච මෙ සාවකා සද්ධම්මෙ, කෙවලඤ්ච තෙසං පරිපූරං බ්‍රහ්මචරියං ආවිකතං උත්තානීකතං සබ්බසඞ්ගාහපදකතං සප්පාටිහීරකතං යාව දෙවමනුස්සෙහි සුප්පකාසිතං. අහං ඛො පන, චුන්ද, එතරහි සත්ථා ථෙරො රත්තඤ්ඤූ චිරපබ්බජිතො අද්ධගතො වයොඅනුප්පත්තො. 175. “Này Cunda, hiện nay Ta là bậc Đạo Sư đã xuất hiện ở đời, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Giáo pháp đã được khéo thuyết giảng, khéo trình bày, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, do bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Và các đệ tử của Ta đã được làm cho hiểu rõ ý nghĩa trong chánh pháp, và toàn bộ phạm hạnh viên mãn đã được làm cho hiển lộ, làm cho rõ ràng, được trình bày với các thuật ngữ bao quát, được trình bày với khả năng đối trị, được khéo tuyên bố cho đến cõi trời và cõi người. Này Cunda, hiện nay Ta là bậc Đạo Sư, là bậc trưởng lão, có kinh nghiệm, xuất gia đã lâu, đã đi hết cuộc hành trình, đã đến tuổi trưởng thành.” ‘‘සන්ති ඛො පන මෙ, චුන්ද, එතරහි ථෙරා භික්ඛූ සාවකා හොන්ති වියත්තා විනීතා විසාරදා පත්තයොගක්ඛෙමා. අලං සමක්ඛාතුං සද්ධම්මස්ස, අලං උප්පන්නං පරප්පවාදං සහධම්මෙහි සුනිග්ගහිතං නිග්ගහෙත්වා සප්පාටිහාරියං ධම්මං දෙසෙතුං. සන්ති ඛො පන මෙ, චුන්ද, එතරහි මජ්ඣිමා භික්ඛූ සාවකා…පෙ… සන්ති ඛො පන මෙ, චුන්ද, එතරහි නවා භික්ඛූ සාවකා…පෙ… සන්ති ඛො පන මෙ, චුන්ද, එතරහි ථෙරා භික්ඛුනියො සාවිකා…පෙ… සන්ති ඛො [Pg.104] පන මෙ, චුන්ද, එතරහි මජ්ඣිමා භික්ඛුනියො සාවිකා…පෙ… සන්ති ඛො පන මෙ, චුන්ද, එතරහි නවා භික්ඛුනියො සාවිකා…පෙ… සන්ති ඛො පන මෙ, චුන්ද, එතරහි උපාසකා සාවකා ගිහී ඔදාතවසනා බ්‍රහ්මචාරිනො…පෙ… සන්ති ඛො පන මෙ, චුන්ද, එතරහි උපාසකා සාවකා ගිහී ඔදාතවසනා කාමභොගිනො…පෙ… සන්ති ඛො පන මෙ, චුන්ද, එතරහි උපාසිකා සාවිකා ගිහිනියො ඔදාතවසනා බ්‍රහ්මචාරිනියො…පෙ… සන්ති ඛො පන මෙ, චුන්ද, එතරහි උපාසිකා සාවිකා ගිහිනියො ඔදාතවසනා කාමභොගිනියො…පෙ… එතරහි ඛො පන මෙ, චුන්ද, බ්‍රහ්මචරියං ඉද්ධඤ්චෙව ඵීතඤ්ච විත්ථාරිකං බාහුජඤ්ඤං පුථුභූතං යාව දෙවමනුස්සෙහි සුප්පකාසිතං. “Này Cunda, hiện nay có các vị đệ tử tỳ khưu trưởng lão của Ta là những người thông thạo, khéo được huấn luyện, can đảm, đã đạt đến sự an ổn khỏi các ách phược, có khả năng tuyên thuyết chánh pháp, có khả năng thuyết giảng giáo pháp kỳ diệu sau khi đã khéo léo bác bỏ một cách hợp lý các tà thuyết đã khởi lên. Này Cunda, hiện nay có các vị đệ tử tỳ khưu trung niên của Ta... Này Cunda, hiện nay có các vị đệ tử tỳ khưu tân học của Ta... Này Cunda, hiện nay có các vị đệ tử tỳ khưu ni trưởng lão của Ta... Này Cunda, hiện nay có các vị đệ tử tỳ khưu ni trung niên của Ta... Này Cunda, hiện nay có các vị đệ tử tỳ khưu ni tân học của Ta... Này Cunda, hiện nay có các vị đệ tử nam cư sĩ của Ta là những người tại gia mặc y trắng, sống đời phạm hạnh... Này Cunda, hiện nay có các vị đệ tử nam cư sĩ của Ta là những người tại gia mặc y trắng, hưởng thụ các dục lạc... Này Cunda, hiện nay có các vị đệ tử nữ cư sĩ của Ta là những người tại gia mặc y trắng, sống đời phạm hạnh... Này Cunda, hiện nay có các vị đệ tử nữ cư sĩ của Ta là những người tại gia mặc y trắng, hưởng thụ các dục lạc... Này Cunda, hiện nay phạm hạnh của Ta trở nên thịnh vượng, phát đạt, lan rộng, được nhiều người biết đến, phổ biến, được khéo tuyên bố cho đến cõi trời và cõi người.” 176. ‘‘යාවතා ඛො, චුන්ද, එතරහි සත්ථාරො ලොකෙ උප්පන්නා, නාහං, චුන්ද, අඤ්ඤං එකසත්ථාරම්පි සමනුපස්සාමි එවංලාභග්ගයසග්ගප්පත්තං යථරිවාහං. යාවතා ඛො පන, චුන්ද, එතරහි සඞ්ඝො වා ගණො වා ලොකෙ උප්පන්නො; නාහං, චුන්ද, අඤ්ඤං එකං සංඝම්පි සමනුපස්සාමි එවංලාභග්ගයසග්ගප්පත්තං යථරිවායං, චුන්ද, භික්ඛුසඞ්ඝො. යං ඛො තං, චුන්ද, සම්මා වදමානො වදෙය්‍ය – ‘සබ්බාකාරසම්පන්නං සබ්බාකාරපරිපූරං අනූනමනධිකං ස්වාක්ඛාතං කෙවලං පරිපූරං බ්‍රහ්මචරියං සුප්පකාසිත’න්ති. ඉදමෙව තං සම්මා වදමානො වදෙය්‍ය – ‘සබ්බාකාරසම්පන්නං…පෙ… සුප්පකාසිත’න්ති. 176. “Này Cunda, hiện nay có bao nhiêu vị đạo sư đã xuất hiện ở đời, Ta không thấy một vị đạo sư nào khác, này Cunda, đã đạt đến đỉnh cao của danh vọng và lợi lộc như Ta. Này Cunda, hiện nay có bao nhiêu Tăng chúng hay giáo phái đã xuất hiện ở đời, Ta không thấy một Tăng chúng nào khác, này Cunda, đã đạt đến đỉnh cao của danh vọng và lợi lộc như Tăng chúng tỳ khưu này. Này Cunda, nếu có người muốn nói một cách chân chánh rằng: ‘Một phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ về mọi phương diện, hoàn toàn viên mãn về mọi phương diện, không thiếu không thừa, được khéo thuyết giảng, hoàn toàn trọn vẹn, được khéo tuyên bố,’ thì người ấy, khi nói một cách chân chánh, chính là nói về phạm hạnh này: ‘Hoàn toàn đầy đủ về mọi phương diện... được khéo tuyên bố.’” ‘‘උදකො සුදං, චුන්ද, රාමපුත්තො එවං වාචං භාසති – ‘පස්සං න පස්සතී’ති. කිඤ්ච පස්සං න පස්සතීති? ඛුරස්ස සාධුනිසිතස්ස තලමස්ස පස්සති, ධාරඤ්ච ඛ්වස්ස න පස්සති. ඉදං වුච්චති – ‘පස්සං න පස්සතී’ති. යං ඛො පනෙතං, චුන්ද, උදකෙන රාමපුත්තෙන භාසිතං හීනං ගම්මං පොථුජ්ජනිකං අනරියං අනත්ථසංහිතං ඛුරමෙව සන්ධාය. යඤ්ච තං, චුන්ද, සම්මා වදමානො වදෙය්‍ය – ‘පස්සං න පස්සතී’ති, ඉදමෙව තං සම්මා වදමානො වදෙය්‍ය – ‘පස්සං න පස්සතී’ති. කිඤ්ච පස්සං න පස්සතීති? එවං සබ්බාකාරසම්පන්නං සබ්බාකාරපරිපූරං අනූනමනධිකං ස්වාක්ඛාතං කෙවලං පරිපූරං බ්‍රහ්මචරියං සුප්පකාසිතන්ති, ඉති හෙතං පස්සති. ඉදමෙත්ථ අපකඩ්ඪෙය්‍ය, එවං තං පරිසුද්ධතරං අස්සාති, ඉති හෙතං න පස්සති. ඉදමෙත්ථ උපකඩ්ඪෙය්‍ය, එවං තං පරිපූරං අස්සාති, ඉති [Pg.105] හෙතං න පස්සති. ඉදං වුච්චති චුන්ද – ‘පස්සං න පස්සතී’ති. යං ඛො තං, චුන්ද, සම්මා වදමානො වදෙය්‍ය – ‘සබ්බාකාරසම්පන්නං…පෙ… බ්‍රහ්මචරියං සුප්පකාසිත’න්ති. ඉදමෙව තං සම්මා වදමානො වදෙය්‍ය – ‘සබ්බාකාරසම්පන්නං සබ්බාකාරපරිපූරං අනූනමනධිකං ස්වාක්ඛාතං කෙවලං පරිපූරං බ්‍රහ්මචරියං සුප්පකාසිත’න්ති. Này Cunda, Udaka con trai của Rāma đã nói lời này: ‘Thấy mà không thấy’. Thấy cái gì mà không thấy? Người ấy thấy bề mặt của lưỡi dao cạo được mài sắc bén, nhưng lại không thấy được phần lưỡi bén của nó. Điều này được gọi là: ‘Thấy mà không thấy’. Này Cunda, lời nói này của Udaka con trai của Rāma là thấp kém, thô tục, của kẻ phàm phu, không phải của bậc Thánh, không liên quan đến lợi ích, chỉ nhắm đến lưỡi dao cạo mà thôi. Và này Cunda, nếu có người nói một cách đúng đắn câu: ‘Thấy mà không thấy’, thì chính là nói về điều này một cách đúng đắn: ‘Thấy mà không thấy’. Thấy cái gì mà không thấy? Người ấy thấy rằng: ‘Phạm hạnh này được khéo thuyết giảng, được khéo trình bày, đầy đủ mọi phương diện, trọn vẹn mọi phương diện, không thiếu không thừa, hoàn toàn viên mãn’. Người ấy thấy như vậy. Nhưng người ấy không thấy rằng: ‘Nên loại bỏ điều này ở đây, như vậy nó sẽ thanh tịnh hơn’. Người ấy không thấy như vậy. Người ấy không thấy rằng: ‘Nên thêm vào điều này ở đây, như vậy nó sẽ viên mãn hơn’. Người ấy không thấy như vậy. Này Cunda, điều này được gọi là: ‘Thấy mà không thấy’. Này Cunda, nếu có người nói một cách đúng đắn rằng: ‘Phạm hạnh được khéo trình bày, đầy đủ mọi phương diện...’, thì chính là nói về điều này một cách đúng đắn: ‘Phạm hạnh này được khéo thuyết giảng, được khéo trình bày, đầy đủ mọi phương diện, trọn vẹn mọi phương diện, không thiếu không thừa, hoàn toàn viên mãn’. සඞ්ගායිතබ්බධම්මො Pháp Cần Được Kết Tập 177. තස්මාතිහ, චුන්ද, යෙ වො මයා ධම්මා අභිඤ්ඤා දෙසිතා, තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගම්ම සමාගම්ම අත්ථෙන අත්ථං බ්‍යඤ්ජනෙන බ්‍යඤ්ජනං සඞ්ගායිතබ්බං න විවදිතබ්බං, යථයිදං බ්‍රහ්මචරියං අද්ධනියං අස්ස චිරට්ඨිතිකං, තදස්ස බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමෙ ච තෙ, චුන්ද, ධම්මා මයා අභිඤ්ඤා දෙසිතා, යත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගම්ම සමාගම්ම අත්ථෙන අත්ථං බ්‍යඤ්ජනෙන බ්‍යඤ්ජනං සඞ්ගායිතබ්බං න විවදිතබ්බං, යථයිදං බ්‍රහ්මචරියං අද්ධනියං අස්ස චිරට්ඨිතිකං, තදස්ස බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං? සෙය්‍යථිදං – චත්තාරො සතිපට්ඨානා, චත්තාරො සම්මප්පධානා, චත්තාරො ඉද්ධිපාදා, පඤ්චින්ද්‍රියානි, පඤ්ච බලානි, සත්ත බොජ්ඣඞ්ගා, අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො. ඉමෙ ඛො තෙ, චුන්ද, ධම්මා මයා අභිඤ්ඤා දෙසිතා. යත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගම්ම සමාගම්ම අත්ථෙන අත්ථං බ්‍යඤ්ජනෙන බ්‍යඤ්ජනං සඞ්ගායිතබ්බං න විවදිතබ්බං, යථයිදං බ්‍රහ්මචරියං අද්ධනියං අස්ස චිරට්ඨිතිකං, තදස්ස බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. 177. Này Cunda, vì vậy, đối với những pháp mà Ta đã thuyết giảng cho các ngươi sau khi đã chứng ngộ, tất cả các ngươi phải cùng nhau tụ họp, hòa hợp, đối chiếu nghĩa với nghĩa, văn với văn, rồi kết tập, không được tranh cãi, để cho phạm hạnh này được trường tồn, bền vững lâu dài; vì lợi ích cho số đông, vì hạnh phúc cho số đông, vì lòng bi mẫn đối với thế gian, vì sự tốt đẹp, lợi ích, hạnh phúc cho chư thiên và loài người. Và này Cunda, những pháp nào đã được Ta thuyết giảng cho các ngươi sau khi chứng ngộ, mà ở đó tất cả các ngươi phải cùng nhau tụ họp, hòa hợp, đối chiếu nghĩa với nghĩa, văn với văn, rồi kết tập, không được tranh cãi, để cho phạm hạnh này được trường tồn, bền vững lâu dài; vì lợi ích cho số đông, vì hạnh phúc cho số đông, vì lòng bi mẫn đối với thế gian, vì sự tốt đẹp, lợi ích, hạnh phúc cho chư thiên và loài người? Đó là: Bốn niệm xứ, bốn chánh cần, bốn như ý túc, năm căn, năm lực, bảy giác chi, và Thánh đạo tám ngành. Này Cunda, đây là những pháp mà Ta đã thuyết giảng cho các ngươi sau khi chứng ngộ. Ở đó, tất cả các ngươi phải cùng nhau tụ họp, hòa hợp, đối chiếu nghĩa với nghĩa, văn với văn, rồi kết tập, không được tranh cãi, để cho phạm hạnh này được trường tồn, bền vững lâu dài; vì lợi ích cho số đông, vì hạnh phúc cho số đông, vì lòng bi mẫn đối với thế gian, vì sự tốt đẹp, lợi ích, hạnh phúc cho chư thiên và loài người. සඤ්ඤාපෙතබ්බවිධි Phương Pháp Làm Cho Hiểu Rõ 178. ‘‘තෙසඤ්ච වො, චුන්ද, සමග්ගානං සම්මොදමානානං අවිවදමානානං සික්ඛතං අඤ්ඤතරො සබ්‍රහ්මචාරී සඞ්ඝෙ ධම්මං භාසෙය්‍ය. තත්‍ර චෙ තුම්හාකං එවමස්ස – ‘අයං ඛො ආයස්මා අත්ථඤ්චෙව මිච්ඡා ගණ්හාති, බ්‍යඤ්ජනානි ච මිච්ඡා රොපෙතී’ති. තස්ස නෙව අභිනන්දිතබ්බං න පටික්කොසිතබ්බං, අනභිනන්දිත්වා අප්පටික්කොසිත්වා සො එවමස්ස වචනීයො – ‘ඉමස්ස නු ඛො, ආවුසො, අත්ථස්ස ඉමානි වා බ්‍යඤ්ජනානි එතානි වා බ්‍යඤ්ජනානි කතමානි ඔපායිකතරානි, ඉමෙසඤ්ච බ්‍යඤ්ජනානං අයං වා අත්ථො එසො වා අත්ථො [Pg.106] කතමො ඔපායිකතරො’ති? සො චෙ එවං වදෙය්‍ය – ‘ඉමස්ස ඛො, ආවුසො, අත්ථස්ස ඉමානෙව බ්‍යඤ්ජනානි ඔපායිකතරානි, යා චෙව එතානි; ඉමෙසඤ්ච බ්‍යඤ්ජනානං අයමෙව අත්ථො ඔපායිකතරො, යා චෙව එසො’ති. සො නෙව උස්සාදෙතබ්බො න අපසාදෙතබ්බො, අනුස්සාදෙත්වා අනපසාදෙත්වා ස්වෙව සාධුකං සඤ්ඤාපෙතබ්බො තස්ස ච අත්ථස්ස තෙසඤ්ච බ්‍යඤ්ජනානං නිසන්තියා. 178. Này Cunda, khi các ngươi đang tu học trong sự hòa hợp, hoan hỷ, không tranh cãi, nếu có một vị đồng phạm hạnh thuyết pháp trong Tăng chúng. Lúc ấy, nếu các ngươi nghĩ rằng: ‘Vị tôn giả này đã hiểu sai cả nghĩa lẫn văn’. Không nên tán thán, cũng không nên chỉ trích. Không tán thán, không chỉ trích, nên nói với vị ấy như sau: ‘Thưa hiền giả, đối với nghĩa này, những văn cú này hay những văn cú kia, văn cú nào thích hợp hơn? Và đối với những văn cú này, nghĩa này hay nghĩa kia, nghĩa nào thích hợp hơn?’. Nếu vị ấy trả lời: ‘Thưa hiền giả, đối với nghĩa này, chính những văn cú này là thích hợp hơn cả; và đối với những văn cú này, chính nghĩa này là thích hợp hơn cả’. Không nên đề cao, cũng không nên hạ thấp vị ấy. Không đề cao, không hạ thấp, chính vị ấy cần được làm cho hiểu rõ một cách cẩn thận về nghĩa ấy và những văn cú ấy để thẩm xét. 179. ‘‘අපරොපි චෙ, චුන්ද, සබ්‍රහ්මචාරී සඞ්ඝෙ ධම්මං භාසෙය්‍ය. තත්‍ර චෙ තුම්හාකං එවමස්ස – ‘අයං ඛො ආයස්මා අත්ථඤ්හි ඛො මිච්ඡා ගණ්හාති බ්‍යඤ්ජනානි සම්මා රොපෙතී’ති. තස්ස නෙව අභිනන්දිතබ්බං න පටික්කොසිතබ්බං, අනභිනන්දිත්වා අප්පටික්කොසිත්වා සො එවමස්ස වචනීයො – ‘ඉමෙසං නු ඛො, ආවුසො, බ්‍යඤ්ජනානං අයං වා අත්ථො එසො වා අත්ථො කතමො ඔපායිකතරො’ති? සො චෙ එවං වදෙය්‍ය – ‘ඉමෙසං ඛො, ආවුසො, බ්‍යඤ්ජනානං අයමෙව අත්ථො ඔපායිකතරො, යා චෙව එසො’ති. සො නෙව උස්සාදෙතබ්බො න අපසාදෙතබ්බො, අනුස්සාදෙත්වා අනපසාදෙත්වා ස්වෙව සාධුකං සඤ්ඤාපෙතබ්බො තස්සෙව අත්ථස්ස නිසන්තියා. 179. Lại nữa, này Cunda, nếu có một vị đồng phạm hạnh khác thuyết pháp trong Tăng chúng. Lúc ấy, nếu các ngươi nghĩ rằng: ‘Vị tôn giả này đã hiểu sai nghĩa, nhưng trình bày đúng văn cú’. Không nên tán thán, cũng không nên chỉ trích. Không tán thán, không chỉ trích, nên nói với vị ấy như sau: ‘Thưa hiền giả, đối với những văn cú này, nghĩa này hay nghĩa kia, nghĩa nào thích hợp hơn?’. Nếu vị ấy trả lời: ‘Thưa hiền giả, đối với những văn cú này, chính nghĩa này là thích hợp hơn cả’. Không nên đề cao, cũng không nên hạ thấp vị ấy. Không đề cao, không hạ thấp, chính vị ấy cần được làm cho hiểu rõ một cách cẩn thận về chính nghĩa ấy để thẩm xét. 180. ‘‘අපරොපි චෙ, චුන්ද, සබ්‍රහ්මචාරී සඞ්ඝෙ ධම්මං භාසෙය්‍ය. තත්‍ර චෙ තුම්හාකං එවමස්ස – ‘අයං ඛො ආයස්මා අත්ථඤ්හි ඛො සම්මා ගණ්හාති බ්‍යඤ්ජනානි මිච්ඡා රොපෙතී’ති. තස්ස නෙව අභිනන්දිතබ්බං න පටික්කොසිතබ්බං; අනභිනන්දිත්වා අප්පටික්කොසිත්වා සො එවමස්ස වචනීයො – ‘ඉමස්ස නු ඛො, ආවුසො, අත්ථස්ස ඉමානි වා බ්‍යඤ්ජනානි එතානි වා බ්‍යඤ්ජනානි කතමානි ඔපායිකතරානී’ති? සො චෙ එවං වදෙය්‍ය – ‘ඉමස්ස ඛො, ආවුසො, අත්ථස්ස ඉමානෙව බ්‍යඤ්ජනානි ඔපයිකතරානි, යානි චෙව එතානී’ති. සො නෙව උස්සාදෙතබ්බො න අපසාදෙතබ්බො; අනුස්සාදෙත්වා අනපසාදෙත්වා ස්වෙව සාධුකං සඤ්ඤාපෙතබ්බො තෙසඤ්ඤෙව බ්‍යඤ්ජනානං නිසන්තියා. 180. Này Cunda, lại nữa, nếu có vị đồng phạm hạnh thuyết pháp ở trong Tăng chúng. Khi ấy, các ngươi có thể khởi lên suy nghĩ rằng: ‘Vị tôn giả này quả thật đã nắm bắt ý nghĩa một cách đúng đắn, nhưng lại sắp đặt văn cú một cách sai lầm.’ Lời nói của vị ấy không nên tán thưởng, cũng không nên bác bỏ; không tán thưởng, không bác bỏ, vị ấy nên được nói như sau: ‘Này hiền hữu, đối với ý nghĩa này, những văn cú này hay những văn cú kia, văn cú nào thích hợp hơn?’ Nếu vị ấy trả lời rằng: ‘Này hiền hữu, đối với ý nghĩa này, chính những văn cú này là thích hợp hơn, tức là những văn cú này.’ Vị ấy không nên được tán dương, cũng không nên bị chê bai; không tán dương, không chê bai, chính vị ấy nên được làm cho hiểu rõ một cách tốt đẹp để thẩm xét chính những văn cú ấy. 181. ‘‘අපරොපි චෙ, චුන්ද, සබ්‍රහ්මචාරී සඞ්ඝෙ ධම්මං භාසෙය්‍ය. තත්‍ර චෙ තුම්හාකං එවමස්ස – ‘අයං ඛො ආයස්මා අත්ථඤ්චෙව සම්මා ගණ්හාති බ්‍යඤ්ජනානි [Pg.107] ච සම්මා රොපෙතී’ති. තස්ස ‘සාධූ’ති භාසිතං අභිනන්දිතබ්බං අනුමොදිතබ්බං; තස්ස ‘සාධූ’ති භාසිතං අභිනන්දිත්වා අනුමොදිත්වා සො එවමස්ස වචනීයො – ‘ලාභා නො ආවුසො, සුලද්ධං නො ආවුසො, යෙ මයං ආයස්මන්තං තාදිසං සබ්‍රහ්මචාරිං පස්සාම එවං අත්ථුපෙතං බ්‍යඤ්ජනුපෙත’න්ති. 181. Này Cunda, lại nữa, nếu có vị đồng phạm hạnh thuyết pháp ở trong Tăng chúng. Khi ấy, các ngươi có thể khởi lên suy nghĩ rằng: ‘Vị tôn giả này quả thật đã nắm bắt ý nghĩa một cách đúng đắn, và cũng sắp đặt văn cú một cách đúng đắn.’ Lời nói của vị ấy nên được tán thưởng, hoan hỷ với lời ‘Lành thay!’. Sau khi đã tán thưởng, hoan hỷ với lời ‘Lành thay!’, vị ấy nên được nói như sau: ‘Thật là lợi ích cho chúng ta, thưa hiền hữu! Thật là khéo được cho chúng ta, thưa hiền hữu! Khi chúng ta được thấy một vị đồng phạm hạnh như vậy, một vị đầy đủ cả ý nghĩa lẫn văn cú.’” පච්චයානුඤ්ඤාතකාරණං Lý Do Cho Phép Các Vật Dụng 182. ‘‘න වො අහං, චුන්ද, දිට්ඨධම්මිකානංයෙව ආසවානං සංවරාය ධම්මං දෙසෙමි. න පනාහං, චුන්ද, සම්පරායිකානංයෙව ආසවානං පටිඝාතාය ධම්මං දෙසෙමි. දිට්ඨධම්මිකානං චෙවාහං, චුන්ද, ආසවානං සංවරාය ධම්මං දෙසෙමි; සම්පරායිකානඤ්ච ආසවානං පටිඝාතාය. තස්මාතිහ, චුන්ද, යං වො මයා චීවරං අනුඤ්ඤාතං, අලං වො තං – යාවදෙව සීතස්ස පටිඝාතාය, උණ්හස්ස පටිඝාතාය, ඩංසමකසවාතාතපසරීසප සම්ඵස්සානං පටිඝාතාය, යාවදෙව හිරිකොපීනපටිච්ඡාදනත්ථං. යො වො මයා පිණ්ඩපාතො අනුඤ්ඤාතො, අලං වො සො යාවදෙව ඉමස්ස කායස්ස ඨිතියා යාපනාය විහිංසූපරතියා බ්‍රහ්මචරියානුග්ගහාය, ඉති පුරාණඤ්ච වෙදනං පටිහඞ්ඛාමි, නවඤ්ච වෙදනං න උප්පාදෙස්සාමි, යාත්‍රා ච මෙ භවිස්සති අනවජ්ජතා ච ඵාසුවිහාරො ච. යං වො මයා සෙනාසනං අනුඤ්ඤාතං, අලං වො තං යාවදෙව සීතස්ස පටිඝාතාය, උණ්හස්ස පටිඝාතාය, ඩංසමකසවාතාතපසරීසපසම්ඵස්සානං පටිඝාතාය, යාවදෙව උතුපරිස්සයවිනොදන පටිසල්ලානාරාමත්ථං. යො වො මයා ගිලානපච්චයභෙසජ්ජ පරික්ඛාරො අනුඤ්ඤාතො, අලං වො සො යාවදෙව උප්පන්නානං වෙය්‍යාබාධිකානං වෙදනානං පටිඝාතාය අබ්‍යාපජ්ජපරමතාය. 182. Này Cunda, Ta không chỉ thuyết pháp cho các ngươi để ngăn ngừa các lậu hoặc trong hiện tại. Này Cunda, Ta cũng không chỉ thuyết pháp cho các ngươi để trừ diệt các lậu hoặc trong tương lai. Này Cunda, Ta thuyết pháp cho các ngươi để ngăn ngừa các lậu hoặc trong hiện tại và để trừ diệt các lậu hoặc trong tương lai. Vì vậy, này Cunda, ở đây, y phục nào đã được Ta cho phép dùng, y phục ấy là đủ cho các ngươi – chỉ để ngăn ngừa lạnh, ngăn ngừa nóng, ngăn ngừa sự xúc chạm của ruồi, muỗi, gió, nắng, các loài bò sát, và chỉ để che đậy sự hổ thẹn. Vật thực khất thực nào đã được Ta cho phép dùng, vật thực ấy là đủ cho các ngươi – chỉ để thân này được duy trì, được bảo dưỡng, để chấm dứt sự khổ não (do đói), để hỗ trợ cho phạm hạnh, với ý nghĩ rằng: ‘Như vậy, ta sẽ diệt trừ cảm thọ cũ (đói) và không làm phát sinh cảm thọ mới (no quá). Ta sẽ được sống điều độ, không bị chê trách, và được an ổn.’ Chỗ ở nào đã được Ta cho phép dùng, chỗ ở ấy là đủ cho các ngươi – chỉ để ngăn ngừa lạnh, ngăn ngừa nóng, ngăn ngừa sự xúc chạm của ruồi, muỗi, gió, nắng, các loài bò sát, và chỉ để loại trừ sự nguy hiểm của thời tiết và để an hưởng sự độc cư. Dược phẩm trị bệnh nào đã được Ta cho phép dùng, dược phẩm ấy là đủ cho các ngươi – chỉ để trừ diệt các cảm thọ đau đớn về thân đã phát sinh, và với mục đích tối hậu là không còn bệnh tật. සුඛල්ලිකානුයොගො Sự Chuyên Tâm Vào Lạc Thọ 183. ‘‘ඨානං ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘සුඛල්ලිකානුයොගමනුයුත්තා සමණා සක්‍යපුත්තියා විහරන්තී’ති. එවංවාදිනො, චුන්ද, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවමස්සු වචනීයා – ‘කතමො සො[Pg.108], ආවුසො, සුඛල්ලිකානුයොගො? සුඛල්ලිකානුයොගා හි බහූ අනෙකවිහිතා නානප්පකාරකා’ති. 183. Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Các Sa-môn Thích tử sống chuyên tâm vào lạc thọ.’ Này Cunda, những du sĩ ngoại đạo nói như vậy nên được trả lời như sau: ‘Thưa các hiền hữu, sự chuyên tâm vào lạc thọ ấy là gì? Vì rằng có nhiều, đa dạng, và nhiều loại khác nhau về sự chuyên tâm vào lạc thọ.’” ‘‘චත්තාරොමෙ, චුන්ද, සුඛල්ලිකානුයොගා හීනා ගම්මා පොථුජ්ජනිකා අනරියා අනත්ථසංහිතා න නිබ්බිදාය න විරාගාය න නිරොධාය න උපසමාය න අභිඤ්ඤාය න සම්බොධාය න නිබ්බානාය සංවත්තන්ති. කතමෙ චත්තාරො? Này Cunda, có bốn sự chuyên tâm vào lạc thọ này là hạ liệt, thô tục, phàm phu, không thuộc bậc Thánh, không liên hệ đến mục đích, không đưa đến yểm ly, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Bốn loại ấy là gì? ‘‘ඉධ, චුන්ද, එකච්චො බාලො පාණෙ වධිත්වා වධිත්වා අත්තානං සුඛෙති පීණෙති. අයං පඨමො සුඛල්ලිකානුයොගො. Này Cunda, ở đây, có kẻ ngu si, sau khi giết hại các sinh linh, lại làm cho tự thân được sung sướng, thỏa mãn. Đây là sự chuyên tâm vào lạc thọ thứ nhất. ‘‘පුන චපරං, චුන්ද, ඉධෙකච්චො අදින්නං ආදියිත්වා ආදියිත්වා අත්තානං සුඛෙති පීණෙති. අයං දුතියො සුඛල්ලිකානුයොගො. Lại nữa, này Cunda, ở đây, có kẻ sau khi lấy của không cho, lại làm cho tự thân được sung sướng, thỏa mãn. Đây là sự chuyên tâm vào lạc thọ thứ hai. ‘‘පුන චපරං, චුන්ද, ඉධෙකච්චො මුසා භණිත්වා භණිත්වා අත්තානං සුඛෙති පීණෙති. අයං තතියො සුඛල්ලිකානුයොගො. Lại nữa, này Cunda, ở đây, có kẻ sau khi nói dối, lại làm cho tự thân được sung sướng, thỏa mãn. Đây là sự chuyên tâm vào lạc thọ thứ ba. ‘‘පුන චපරං, චුන්ද, ඉධෙකච්චො පඤ්චහි කාමගුණෙහි සමප්පිතො සමඞ්ගීභූතො පරිචාරෙති. අයං චතුත්ථො සුඛල්ලිකානුයොගො. Lại nữa, này Cunda, ở đây, có kẻ được cung phụng, đầy đủ năm dục công đức và hưởng thụ chúng. Đây là sự chuyên tâm vào lạc thọ thứ tư. ‘‘ඉමෙ ඛො, චුන්ද, චත්තාරො සුඛල්ලිකානුයොගා හීනා ගම්මා පොථුජ්ජනිකා අනරියා අනත්ථසංහිතා න නිබ්බිදාය න විරාගාය න නිරොධාය න උපසමාය න අභිඤ්ඤාය න සම්බොධාය න නිබ්බානාය සංවත්තන්ති. Này Cunda, bốn sự chuyên tâm vào lạc thọ này là hạ liệt, thô tục, phàm phu, không thuộc bậc Thánh, không liên hệ đến mục đích, không đưa đến yểm ly, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. ‘‘ඨානං ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘‘ඉමෙ චත්තාරො සුඛල්ලිකානුයොගෙ අනුයුත්තා සමණා සක්‍යපුත්තියා විහරන්තී’ති. තෙ වො ‘මාහෙවං’ තිස්සු වචනීයා. න තෙ වො සම්මා වදමානා වදෙය්‍යුං, අබ්භාචික්ඛෙය්‍යුං අසතා අභූතෙන. Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Các Sa-môn Thích tử sống chuyên tâm vào bốn sự thực hành lạc thọ này.’ Các ngươi nên nói với họ rằng: ‘Xin đừng nói như vậy.’ Khi nói thế, họ đã không nói đúng về các ngươi, mà họ đã vu khống các ngươi bằng điều không thật, không đúng sự thật. 184. ‘‘චත්තාරොමෙ, චුන්ද, සුඛල්ලිකානුයොගා එකන්තනිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය උපසමාය අභිඤ්ඤාය සම්බොධාය නිබ්බානාය සංවත්තන්ති. කතමෙ චත්තාරො? 184. Này Cunda, có bốn sự chuyên tâm vào lạc thọ này chắc chắn đưa đến yểm ly, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Bốn loại ấy là gì? ‘‘ඉධ, චුන්ද, භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං පඨමො සුඛල්ලිකානුයොගො. Này Cunda, ở đây, vị Tỳ-khưu ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sinh, có tầm, có tứ. Đây là sự chuyên tâm vào lạc thọ thứ nhất. ‘‘පුන [Pg.109] චපරං, චුන්ද, භික්ඛු විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං දුතියො සුඛල්ලිකානුයොගො. Lại nữa, này Cunda, vị Tỳ-khưu, sau khi làm lắng dịu tầm và tứ... chứng và trú Thiền thứ hai... Đây là sự chuyên tâm vào lạc thọ thứ hai. ‘‘පුන චපරං, චුන්ද, භික්ඛු පීතියා ච විරාගා…පෙ… තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං තතියො සුඛල්ලිකානුයොගො. Này Cunda, lại nữa, vị tỳ khưu do ly hỷ... chứng và trú thiền thứ ba. Đây là sự thực hành hưởng thụ lạc thứ ba. ‘‘පුන චපරං, චුන්ද, භික්ඛු සුඛස්ස ච පහානා දුක්ඛස්ස ච පහානා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං චතුත්ථො සුඛල්ලිකානුයොගො. Này Cunda, lại nữa, vị tỳ khưu do xả lạc và xả khổ... chứng và trú thiền thứ tư. Đây là sự thực hành hưởng thụ lạc thứ tư. ‘‘ඉමෙ ඛො, චුන්ද, චත්තාරො සුඛල්ලිකානුයොගා එකන්තනිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය උපසමාය අභිඤ්ඤාය සම්බොධාය නිබ්බානාය සංවත්තන්ති. Này Cunda, bốn sự thực hành hưởng thụ lạc này chắc chắn đưa đến sự nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, và Niết-bàn. ‘‘ඨානං ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘‘ඉමෙ චත්තාරො සුඛල්ලිකානුයොගෙ අනුයුත්තා සමණා සක්‍යපුත්තියා විහරන්තී’ති. තෙ වො ‘එවං’ තිස්සු වචනීයා. සම්මා තෙ වො වදමානා වදෙය්‍යුං, න තෙ වො අබ්භාචික්ඛෙය්‍යුං අසතා අභූතෙන. Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Các sa-môn Thích tử sống thực hành bốn sự hưởng thụ lạc này.’ Các vị ấy nên được các ngươi trả lời rằng: ‘Đúng vậy.’ Khi nói như vậy về các ngươi, họ đã nói đúng sự thật, họ đã không vu khống các ngươi với điều không có, không thật. සුඛල්ලිකානුයොගානිසංසො Phước Báu của Sự Thực Hành Hưởng Thụ Lạc 185. ‘‘ඨානං ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති, යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘ඉමෙ පනාවුසො, චත්තාරො සුඛල්ලිකානුයොගෙ අනුයුත්තානං විහරතං කති ඵලානි කතානිසංසා පාටිකඞ්ඛා’ති? එවංවාදිනො, චුන්ද, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවමස්සු වචනීයා – ‘ඉමෙ ඛො, ආවුසො, චත්තාරො සුඛල්ලිකානුයොගෙ අනුයුත්තානං විහරතං චත්තාරි ඵලානි චත්තාරො ආනිසංසා පාටිකඞ්ඛා. කතමෙ චත්තාරො? ඉධාවුසො, භික්ඛු තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා සොතාපන්නො හොති අවිනිපාතධම්මො නියතො සම්බොධිපරායණො. ඉදං පඨමං ඵලං, පඨමො ආනිසංසො. පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා රාගදොසමොහානං තනුත්තා සකදාගාමී හොති, සකිදෙව ඉමං ලොකං ආගන්ත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරොති. ඉදං දුතියං ඵලං, දුතියො ආනිසංසො. පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං පරික්ඛයා ඔපපාතිකො හොති, තත්ථ පරිනිබ්බායී අනාවත්තිධම්මො තස්මා ලොකා. ඉදං තතියං ඵලං, තතියො ආනිසංසො. පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. ඉදං චතුත්ථං ඵලං චතුත්ථො ආනිසංසො. ඉමෙ [Pg.110] ඛො, ආවුසො, චත්තාරො සුඛල්ලිකානුයොගෙ අනුයුත්තානං විහරතං ඉමානි චත්තාරි ඵලානි, චත්තාරො ආනිසංසා පාටිකඞ්ඛා’’ති. 185. Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Này các hiền giả, đối với những người sống thực hành bốn sự hưởng thụ lạc này, có thể trông đợi bao nhiêu quả, bao nhiêu phước báu?’ Này Cunda, các du sĩ ngoại đạo nói như vậy, nên được trả lời như sau: ‘Này các hiền giả, đối với những người sống thực hành bốn sự hưởng thụ lạc này, có thể trông đợi bốn quả, bốn phước báu. Bốn là những gì? Này các hiền giả, ở đây, vị tỳ khưu do đoạn trừ ba kiết sử, trở thành bậc Dự lưu, không còn bị đọa lạc, chắc chắn hướng đến giác ngộ. Đây là quả thứ nhất, phước báu thứ nhất. Lại nữa, này các hiền giả, vị tỳ khưu do đoạn trừ ba kiết sử, và do làm muội lược tham, sân, si, trở thành bậc Nhất lai, chỉ một lần nữa trở lại thế gian này rồi chấm dứt khổ đau. Đây là quả thứ hai, phước báu thứ hai. Lại nữa, này các hiền giả, vị tỳ khưu do đoạn trừ năm hạ phần kiết sử, trở thành bậc hóa sanh, tại đấy nhập Niết-bàn, không còn trở lại từ thế giới ấy. Đây là quả thứ ba, phước báu thứ ba. Lại nữa, này các hiền giả, vị tỳ khưu do đoạn trừ các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Đây là quả thứ tư, phước báu thứ tư. Này các hiền giả, đối với những người sống thực hành bốn sự hưởng thụ lạc này, có thể trông đợi bốn quả, bốn phước báu này.’ ඛීණාසවඅභබ්බඨානං Những Điều Không Thể Đối Với Bậc Lậu Tận 186. ‘‘ඨානං ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘අට්ඨිතධම්මා සමණා සක්‍යපුත්තියා විහරන්තී’ති. එවංවාදිනො, චුන්ද, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවමස්සු වචනීයා – ‘අත්ථි ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන සාවකානං ධම්මා දෙසිතා පඤ්ඤත්තා යාවජීවං අනතික්කමනීයා. සෙය්‍යථාපි, ආවුසො, ඉන්දඛීලො වා අයොඛීලො වා ගම්භීරනෙමො සුනිඛාතො අචලො අසම්පවෙධී. එවමෙව ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන සාවකානං ධම්මා දෙසිතා පඤ්ඤත්තා යාවජීවං අනතික්කමනීයා. යො සො, ආවුසො, භික්ඛු අරහං ඛීණාසවො වුසිතවා කතකරණීයො ඔහිතභාරො අනුප්පත්තසදත්ථො පරික්ඛීණභවසංයොජනො සම්මදඤ්ඤා විමුත්තො, අභබ්බො සො නව ඨානානි අජ්ඣාචරිතුං. අභබ්බො, ආවුසො, ඛීණාසවො භික්ඛු සඤ්චිච්ච පාණං ජීවිතා වොරොපෙතුං; අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියිතුං; අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු මෙථුනං ධම්මං පටිසෙවිතුං; අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු සම්පජානමුසා භාසිතුං; අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු සන්නිධිකාරකං කාමෙ පරිභුඤ්ජිතුං සෙය්‍යථාපි පුබ්බෙ ආගාරිකභූතො; අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු ඡන්දාගතිං ගන්තුං; අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු දොසාගතිං ගන්තුං; අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු මොහාගතිං ගන්තුං; අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු භයාගතිං ගන්තුං. යො සො, ආවුසො, භික්ඛු අරහං ඛීණාසවො වුසිතවා කතකරණීයො ඔහිතභාරො අනුප්පත්තසදත්ථො පරික්ඛීණභවසංයොජනො සම්මදඤ්ඤා විමුත්තො, අභබ්බො සො ඉමානි නව ඨානානි අජ්ඣාචරිතු’’න්ති. 186. Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Các sa-môn Thích tử sống với pháp không kiên định.’ Này Cunda, các du sĩ ngoại đạo nói như vậy, nên được trả lời như sau: ‘Này hiền giả, có những pháp đã được Thế Tôn, bậc Tri Giả, Kiến Giả, A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, thuyết giảng và chế định cho các đệ tử, mà các vị ấy không thể vi phạm cho đến trọn đời. Này hiền giả, ví như cột trụ bằng đá hay bằng sắt, được chôn sâu, dựng vững, không lay động, không rung chuyển. Cũng vậy, này hiền giả, có những pháp đã được Thế Tôn, bậc Tri Giả, Kiến Giả, A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, thuyết giảng và chế định cho các đệ tử, mà các vị ấy không thể vi phạm cho đến trọn đời. Này hiền giả, vị tỳ khưu nào là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc, đã sống đời phạm hạnh, việc cần làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được mục đích tối hậu, đã đoạn tận hữu kiết sử, đã giải thoát nhờ chánh trí, vị ấy không thể vi phạm chín điều. Này hiền giả, vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc không thể cố ý cướp đi mạng sống của chúng sanh; vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc không thể lấy của không cho, được xem là trộm cắp; vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc không thể hành dâm; vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc không thể cố ý nói dối; vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc không thể hưởng thụ các dục lạc đã được tích trữ như khi còn là người tại gia; vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc không thể đi vào con đường sai lạc do tham muốn; vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc không thể đi vào con đường sai lạc do sân hận; vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc không thể đi vào con đường sai lạc do si mê; vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc không thể đi vào con đường sai lạc do sợ hãi. Này hiền giả, vị tỳ khưu nào là bậc A-la-hán, đã đoạn tận các lậu hoặc, đã sống đời phạm hạnh, việc cần làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được mục đích tối hậu, đã đoạn tận hữu kiết sử, đã giải thoát nhờ chánh trí, vị ấy không thể vi phạm chín điều này.’ පඤ්හාබ්‍යාකරණං Trả Lời Các Câu Hỏi 187. ‘‘ඨානං ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති, යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘අතීතං ඛො අද්ධානං ආරබ්භ සමණො ගොතමො අතීරකං ඤාණදස්සනං පඤ්ඤපෙති, නො ච ඛො අනාගතං අද්ධානං ආරබ්භ අතීරකං ඤාණදස්සනං පඤ්ඤපෙති, තයිදං කිංසු තයිදං කථංසූ’ති? තෙ ච අඤ්ඤතිත්ථියා [Pg.111] පරිබ්බාජකා අඤ්ඤවිහිතකෙන ඤාණදස්සනෙන අඤ්ඤවිහිතකං ඤාණදස්සනං පඤ්ඤපෙතබ්බං මඤ්ඤන්ති යථරිව බාලා අබ්‍යත්තා. අතීතං ඛො, චුන්ද, අද්ධානං ආරබ්භ තථාගතස්ස සතානුසාරි ඤාණං හොති; සො යාවතකං ආකඞ්ඛති තාවතකං අනුස්සරති. අනාගතඤ්ච ඛො අද්ධානං ආරබ්භ තථාගතස්ස බොධිජං ඤාණං උප්පජ්ජති – ‘අයමන්තිමා ජාති, නත්ථිදානි පුනබ්භවො’ති. ‘අතීතං චෙපි, චුන්ද, හොති අභූතං අතච්ඡං අනත්ථසංහිතං, න තං තථාගතො බ්‍යාකරොති. අතීතං චෙපි, චුන්ද, හොති භූතං තච්ඡං අනත්ථසංහිතං, තම්පි තථාගතො න බ්‍යාකරොති. අතීතං චෙපි චුන්ද, හොති භූතං තච්ඡං අත්ථසංහිතං, තත්‍ර කාලඤ්ඤූ තථාගතො හොති තස්ස පඤ්හස්ස වෙය්‍යාකරණාය. අනාගතං චෙපි, චුන්ද, හොති අභූතං අතච්ඡං අනත්ථසංහිතං, න තං තථාගතො බ්‍යාකරොති…පෙ… තස්ස පඤ්හස්ස වෙය්‍යාකරණාය. පච්චුප්පන්නං චෙපි, චුන්ද, හොති අභූතං අතච්ඡං අනත්ථසංහිතං, න තං තථාගතො බ්‍යාකරොති. පච්චුප්පන්නං චෙපි, චුන්ද, හොති භූතං තච්ඡං අනත්ථසංහිතං, තම්පි තථාගතො න බ්‍යාකරොති. පච්චුප්පන්නං චෙපි, චුන්ද, හොති භූතං තච්ඡං අත්ථසංහිතං, තත්‍ර කාලඤ්ඤූ තථාගතො හොති තස්ස පඤ්හස්ස වෙය්‍යාකරණාය. 187. “Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Sa-môn Gotama tuyên bố tri kiến vô hạn liên quan đến thời quá khứ, nhưng lại không tuyên bố tri kiến vô hạn liên quan đến thời vị lai. Việc ấy là thế nào? Việc ấy là tại sao?’ Và các du sĩ ngoại đạo ấy, với tri kiến về một đối tượng khác, lại cho rằng tri kiến về một đối tượng khác nên được tuyên bố, giống như những kẻ ngu si, không thông thạo. Này Cunda, liên quan đến thời quá khứ, Như Lai có trí tuệ đi theo chánh niệm; Ngài muốn nhớ lại bao nhiêu thì nhớ lại bấy nhiêu. Và liên quan đến thời vị lai, trí tuệ sanh khởi từ sự giác ngộ phát sanh nơi Như Lai rằng: ‘Đây là kiếp sống cuối cùng, nay không còn tái sanh nữa.’ Này Cunda, nếu một điều trong quá khứ là không có thật, không chân thật, không liên hệ đến lợi ích, Như Lai không trả lời về điều đó. Này Cunda, nếu một điều trong quá khứ là có thật, chân thật, nhưng không liên hệ đến lợi ích, Như Lai cũng không trả lời về điều đó. Này Cunda, nếu một điều trong quá khứ là có thật, chân thật, và liên hệ đến lợi ích, trong trường hợp đó, Như Lai biết đúng thời để trả lời câu hỏi ấy. Này Cunda, nếu một điều trong vị lai là không có thật, không chân thật, không liên hệ đến lợi ích, Như Lai không trả lời về điều đó... (như trên)... để trả lời câu hỏi ấy. Này Cunda, nếu một điều trong hiện tại là không có thật, không chân thật, không liên hệ đến lợi ích, Như Lai không trả lời về điều đó. Này Cunda, nếu một điều trong hiện tại là có thật, chân thật, nhưng không liên hệ đến lợi ích, Như Lai cũng không trả lời về điều đó. Này Cunda, nếu một điều trong hiện tại là có thật, chân thật, và liên hệ đến lợi ích, trong trường hợp đó, Như Lai biết đúng thời để trả lời câu hỏi ấy.” 188. ‘‘ඉති ඛො, චුන්ද, අතීතානාගතපච්චුප්පන්නෙසු ධම්මෙසු තථාගතො කාලවාදී භූතවාදී අත්ථවාදී ධම්මවාදී විනයවාදී, තස්මා ‘තථාගතො’ති වුච්චති. යඤ්ච ඛො, චුන්ද, සදෙවකස්ස ලොකස්ස සමාරකස්ස සබ්‍රහ්මකස්ස සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය දිට්ඨං සුතං මුතං විඤ්ඤාතං පත්තං පරියෙසිතං අනුවිචරිතං මනසා, සබ්බං තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධං, තස්මා ‘තථාගතො’ති වුච්චති. යඤ්ච, චුන්ද, රත්තිං තථාගතො අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුජ්ඣති, යඤ්ච රත්තිං අනුපාදිසෙසාය නිබ්බානධාතුයා පරිනිබ්බායති, යං එතස්මිං අන්තරෙ භාසති ලපති නිද්දිසති. සබ්බං තං තථෙව හොති නො අඤ්ඤථා, තස්මා ‘තථාගතො’ති වුච්චති. යථාවාදී, චුන්ද, තථාගතො තථාකාරී, යථාකාරී තථාවාදී. ඉති යථාවාදී තථාකාරී, යථාකාරී තථාවාදී, තස්මා ‘තථාගතො’ති වුච්චති. සදෙවකෙ ලොකෙ, චුන්ද, සමාරකෙ සබ්‍රහ්මකෙ සස්සමණබ්‍රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය තථාගතො අභිභූ අනභිභූතො අඤ්ඤදත්ථුදසො වසවත්තී, තස්මා ‘තථාගතො’ති වුච්චති. 188. “Này Cunda, như vậy, đối với các pháp trong quá khứ, vị lai, và hiện tại, Như Lai là người nói đúng thời, nói sự thật, nói điều lợi ích, nói đúng Pháp, nói đúng Luật; vì vậy, Ngài được gọi là ‘Như Lai’. Này Cunda, bất cứ những gì trong thế gian cùng với chư thiên, ma vương, phạm thiên, trong chúng sanh cùng với các sa-môn, bà-la-môn, chư thiên và loài người, đã được thấy, được nghe, được cảm nhận, được nhận thức, được đạt đến, được tìm cầu, được tâm ý suy xét, tất cả những điều ấy đã được Như Lai chứng ngộ; vì vậy, Ngài được gọi là ‘Như Lai’. Này Cunda, vào đêm mà Như Lai chứng đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, và vào đêm mà Ngài nhập Vô Dư Y Niết-bàn, bất cứ điều gì Ngài nói, tuyên bố, chỉ dạy trong khoảng thời gian giữa đó, tất cả những điều ấy đều đúng như vậy, không khác đi; vì vậy, Ngài được gọi là ‘Như Lai’. Này Cunda, Như Lai nói như thế nào, làm như thế ấy; làm như thế nào, nói như thế ấy. Vì nói như thế nào, làm như thế ấy; làm như thế nào, nói như thế ấy, nên Ngài được gọi là ‘Như Lai’. Này Cunda, trong thế gian cùng với chư thiên, ma vương, phạm thiên, trong chúng sanh cùng với các sa-môn, bà-la-môn, chư thiên và loài người, Như Lai là bậc chinh phục, không bị ai chinh phục, là bậc thấy rõ thực chất, là bậc có quyền năng tự tại; vì vậy, Ngài được gọi là ‘Như Lai’.” අබ්‍යාකතට්ඨානං Những Vấn Đề Vô Ký 189. ‘‘ඨානං [Pg.112] ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘කිං නු ඛො, ආවුසො, හොති තථාගතො පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති? එවංවාදිනො, චුන්ද, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවමස්සු වචනීයා – ‘අබ්‍යාකතං ඛො, ආවුසො, භගවතා – ‘‘හොති තථාගතො පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’’’න්ති. 189. “Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Này chư hiền, có phải chúng sanh tồn tại sau khi chết, chỉ điều này là thật, điều khác là vô ích chăng?’ Này Cunda, đối với các du sĩ ngoại đạo nói như vậy, nên trả lời như sau: ‘Này chư hiền, Thế Tôn đã không giải thích rằng: “Chúng sanh tồn tại sau khi chết, chỉ điều này là thật, điều khác là vô ích.”’” ‘‘ඨානං ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති, යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘කිං පනාවුසො, න හොති තථාගතො පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති? එවංවාදිනො, චුන්ද, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවමස්සු වචනීයා – ‘එතම්පි ඛො, ආවුසො, භගවතා අබ්‍යාකතං – ‘‘න හොති තථාගතො පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’’’න්ති. “Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Này chư hiền, có phải chúng sanh không tồn tại sau khi chết, chỉ điều này là thật, điều khác là vô ích chăng?’ Này Cunda, đối với các du sĩ ngoại đạo nói như vậy, nên trả lời như sau: ‘Này chư hiền, điều này cũng đã không được Thế Tôn giải thích rằng: “Chúng sanh không tồn tại sau khi chết, chỉ điều này là thật, điều khác là vô ích.”’” ‘‘ඨානං ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති, යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘කිං පනාවුසො, හොති ච න ච හොති තථාගතො පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති? එවංවාදිනො, චුන්ද, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවමස්සු වචනීයා – ‘අබ්‍යාකතං ඛො එතං, ආවුසො, භගවතා – ‘‘හොති ච න ච හොති තථාගතො පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’’’න්ති. “Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Này chư hiền, có phải chúng sanh vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết, chỉ điều này là thật, điều khác là vô ích chăng?’ Này Cunda, đối với các du sĩ ngoại đạo nói như vậy, nên trả lời như sau: ‘Này chư hiền, điều này đã không được Thế Tôn giải thích rằng: “Chúng sanh vừa tồn tại vừa không tồn tại sau khi chết, chỉ điều này là thật, điều khác là vô ích.”’” ‘‘ඨානං ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති, යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘කිං පනාවුසො, නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති? එවංවාදිනො, චුන්ද, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවමස්සු වචනීයා – ‘එතම්පි ඛො, ආවුසො, භගවතා අබ්‍යාකතං – ‘‘නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’’’න්ති. “Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Này chư hiền, có phải chúng sanh không phải tồn tại cũng không phải không tồn tại sau khi chết, chỉ điều này là thật, điều khác là vô ích chăng?’ Này Cunda, đối với các du sĩ ngoại đạo nói như vậy, nên trả lời như sau: ‘Này chư hiền, điều này cũng đã không được Thế Tôn giải thích rằng: “Chúng sanh không phải tồn tại cũng không phải không tồn tại sau khi chết, chỉ điều này là thật, điều khác là vô ích.”’” ‘‘ඨානං ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති, යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘කස්මා පනෙතං, ආවුසො, සමණෙන ගොතමෙන අබ්‍යාකත’න්ති? එවංවාදිනො, චුන්ද, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවමස්සු වචනීයා – ‘න හෙතං, ආවුසො, අත්ථසංහිතං න ධම්මසංහිතං න ආදිබ්‍රහ්මචරියකං න නිබ්බිදාය න විරාගාය න නිරොධාය න උපසමාය න අභිඤ්ඤාය න සම්බොධාය න නිබ්බානාය සංවත්තති, තස්මා තං භගවතා අබ්‍යාකත’න්ති. Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Thưa các hiền giả, tại sao điều này không được Sa-môn Gotama tuyên bố?’ Này Cunda, đối với các du sĩ ngoại đạo nói như vậy, nên trả lời như sau: ‘Thưa các hiền giả, điều này không liên quan đến lợi ích, không liên quan đến Pháp, không phải là nền tảng của phạm hạnh, không đưa đến sự nhàm chán, không đưa đến sự ly tham, không đưa đến sự đoạn diệt, không đưa đến sự an tịnh, không đưa đến thắng trí, không đưa đến giác ngộ, không đưa đến Niết-bàn. Vì vậy, điều đó không được Thế Tôn tuyên bố.’ බ්‍යාකතට්ඨානං Vấn đề được tuyên bố 190. ‘‘ඨානං [Pg.113] ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති, යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘කිං පනාවුසො, සමණෙන ගොතමෙන බ්‍යාකත’න්ති? එවංවාදිනො, චුන්ද, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවමස්සු වචනීයා – ‘ඉදං දුක්ඛන්ති ඛො, ආවුසො, භගවතා බ්‍යාකතං, අයං දුක්ඛසමුදයොති ඛො, ආවුසො, භගවතා බ්‍යාකතං, අයං දුක්ඛනිරොධොති ඛො, ආවුසො, භගවතා බ්‍යාකතං, අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදාති ඛො, ආවුසො, භගවතා බ්‍යාකත’න්ති. 190. Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Thưa các hiền giả, Sa-môn Gotama đã tuyên bố điều gì?’ Này Cunda, đối với các du sĩ ngoại đạo nói như vậy, nên trả lời như sau: ‘Thưa các hiền giả, Thế Tôn đã tuyên bố: ‘Đây là khổ’. Thưa các hiền giả, Thế Tôn đã tuyên bố: ‘Đây là nguyên nhân của khổ’. Thưa các hiền giả, Thế Tôn đã tuyên bố: ‘Đây là sự diệt khổ’. Thưa các hiền giả, Thế Tôn đã tuyên bố: ‘Đây là con đường đưa đến sự diệt khổ’.’ ‘‘ඨානං ඛො පනෙතං, චුන්ද, විජ්ජති, යං අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං වදෙය්‍යුං – ‘කස්මා පනෙතං, ආවුසො, සමණෙන ගොතමෙන බ්‍යාකත’න්ති? එවංවාදිනො, චුන්ද, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවමස්සු වචනීයා – ‘එතඤ්හි, ආවුසො, අත්ථසංහිතං, එතං ධම්මසංහිතං, එතං ආදිබ්‍රහ්මචරියකං එකන්තනිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය උපසමාය අභිඤ්ඤාය සම්බොධාය නිබ්බානාය සංවත්තති. තස්මා තං භගවතා බ්‍යාකත’න්ති. Này Cunda, có trường hợp này, các du sĩ ngoại đạo có thể nói như sau: ‘Thưa các hiền giả, tại sao điều này được Sa-môn Gotama tuyên bố?’ Này Cunda, đối với các du sĩ ngoại đạo nói như vậy, nên trả lời như sau: ‘Thưa các hiền giả, vì điều này liên quan đến lợi ích, liên quan đến Pháp, là nền tảng của phạm hạnh, đưa đến sự nhàm chán hoàn toàn, sự ly tham, sự đoạn diệt, sự an tịnh, thắng trí, giác ngộ, và Niết-bàn. Vì vậy, điều đó được Thế Tôn tuyên bố.’ පුබ්බන්තසහගතදිට්ඨිනිස්සයා Các tà kiến nương vào quá khứ 191. ‘‘යෙපි තෙ, චුන්ද, පුබ්බන්තසහගතා දිට්ඨිනිස්සයා, තෙපි වො මයා බ්‍යාකතා, යථා තෙ බ්‍යාකාතබ්බා. යථා ච තෙ න බ්‍යාකාතබ්බා, කිං වො අහං තෙ තථා බ්‍යාකරිස්සාමි? යෙපි තෙ, චුන්ද, අපරන්තසහගතා දිට්ඨිනිස්සයා, තෙපි වො මයා බ්‍යාකතා, යථා තෙ බ්‍යාකාතබ්බා. යථා ච තෙ න බ්‍යාකාතබ්බා, කිං වො අහං තෙ තථා බ්‍යාකරිස්සාමි? කතමෙ ච තෙ, චුන්ද, පුබ්බන්තසහගතා දිට්ඨිනිස්සයා, යෙ වො මයා බ්‍යාකතා, යථා තෙ බ්‍යාකාතබ්බා. (යථා ච තෙ න බ්‍යාකාතබ්බා, කිං වො අහං තෙ තථා බ්‍යාකරිස්සාමි) ? සන්ති ඛො, චුන්ද, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘සස්සතො අත්තා ච ලොකො ච, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති. සන්ති පන, චුන්ද, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘අසස්සතො අත්තා ච ලොකො ච…පෙ… සස්සතො ච අසස්සතො ච අත්තා ච ලොකො ච… නෙව සස්සතො නාසස්සතො අත්තා ච ලොකො ච… සයංකතො අත්තා ච ලොකො ච… පරංකතො අත්තා ච ලොකො ච… සයංකතො ච [Pg.114] පරංකතො ච අත්තා ච ලොකො ච… අසයංකාරො අපරංකාරො අධිච්චසමුප්පන්නො අත්තා ච ලොකො ච, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති. සස්සතං සුඛදුක්ඛං… අසස්සතං සුඛදුක්ඛං… සස්සතඤ්ච අසස්සතඤ්ච සුඛදුක්ඛං… නෙවසස්සතං නාසස්සතං සුඛදුක්ඛං… සයංකතං සුඛදුක්ඛං… පරංකතං සුඛදුක්ඛං… සයංකතඤ්ච පරංකතඤ්ච සුඛදුක්ඛං… අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං සුඛදුක්ඛං, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති. 191. Này Cunda, những tà kiến nào liên quan đến quá khứ, những tà kiến ấy đã được Ta tuyên bố cho các ngươi, theo cách chúng nên được tuyên bố. Và theo cách chúng không nên được tuyên bố, tại sao Ta lại tuyên bố chúng cho các ngươi theo cách đó? Này Cunda, những tà kiến nào liên quan đến tương lai, những tà kiến ấy cũng đã được Ta tuyên bố cho các ngươi, theo cách chúng nên được tuyên bố. Và theo cách chúng không nên được tuyên bố, tại sao Ta lại tuyên bố chúng cho các ngươi theo cách đó? Và này Cunda, những tà kiến nào liên quan đến quá khứ đã được Ta tuyên bố cho các ngươi, theo cách chúng nên được tuyên bố? Này Cunda, có một số Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như vầy, có kiến như vầy: ‘Ngã và thế giới là thường hằng, chỉ có điều này là chân thật, ngoài ra là hư vọng.’ Này Cunda, lại có một số Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như vầy, có kiến như vầy: ‘Ngã và thế giới là vô thường… (v.v.)… ngã và thế giới vừa thường hằng vừa vô thường… ngã và thế giới không thường hằng cũng không vô thường… ngã và thế giới do tự mình làm… ngã và thế giới do người khác làm… ngã và thế giới vừa do tự mình làm vừa do người khác làm… ngã và thế giới không do tự mình làm, không do người khác làm, tự nhiên sinh, chỉ có điều này là chân thật, ngoài ra là hư vọng.’ ‘Khổ và lạc là thường hằng… khổ và lạc là vô thường… khổ và lạc vừa thường hằng vừa vô thường… khổ và lạc không thường hằng cũng không vô thường… khổ và lạc do tự mình làm… khổ và lạc do người khác làm… khổ và lạc vừa do tự mình làm vừa do người khác làm… khổ và lạc không do tự mình làm, không do người khác làm, tự nhiên sinh, chỉ có điều này là chân thật, ngoài ra là hư vọng.’ 192. ‘‘තත්‍ර, චුන්ද, යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘සස්සතො අත්තා ච ලොකො ච, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති. ත්‍යාහං උපසඞ්කමිත්වා එවං වදාමි – ‘අත්ථි නු ඛො ඉදං, ආවුසො, වුච්චති – ‘‘සස්සතො අත්තා ච ලොකො චා’’ති? යඤ්ච ඛො තෙ එවමාහංසු – ‘ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති. තං තෙසං නානුජානාමි. තං කිස්ස හෙතු? අඤ්ඤථාසඤ්ඤිනොපි හෙත්ථ, චුන්ද, සන්තෙකෙ සත්තා. ඉමායපි ඛො අහං, චුන්ද, පඤ්ඤත්තියා නෙව අත්තනා සමසමං සමනුපස්සාමි කුතො භිය්‍යො. අථ ඛො අහමෙව තත්ථ භිය්‍යො යදිදං අධිපඤ්ඤත්ති. 192. Này Cunda, trong số ấy, những Sa-môn, Bà-la-môn nào có thuyết như vầy, có kiến như vầy: ‘Ngã và thế giới là thường hằng, chỉ có điều này là chân thật, ngoài ra là hư vọng.’ Ta đến gần họ và nói như vầy: ‘Thưa các hiền giả, có phải các vị nói rằng: ‘Ngã và thế giới là thường hằng’ chăng?’ Và điều mà họ nói: ‘Chỉ có điều này là chân thật, ngoài ra là hư vọng,’ Ta không chấp nhận điều đó của họ. Vì sao vậy? Này Cunda, vì ở đây có những chúng sinh có tưởng sai khác. Này Cunda, về sự chế định này, Ta không thấy ai bằng Ta, huống nữa là hơn. Trái lại, chính Ta là người vượt trội hơn về điều đó, tức là về sự hiểu biết tối thượng. 193. ‘‘තත්‍ර, චුන්ද, යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘අසස්සතො අත්තා ච ලොකො ච…පෙ… සස්සතො ච අසස්සතො ච අත්තා ච ලොකො ච… නෙවසස්සතො නාසස්සතො අත්තා ච ලොකො ච… සයංකතො අත්තා ච ලොකො ච… පරංකතො අත්තා ච ලොකො ච… සයංකතො ච පරංකතො ච අත්තා ච ලොකො ච… අසයංකාරො අපරංකාරො අධිච්චසමුප්පන්නො අත්තා ච ලොකො ච… සස්සතං සුඛදුක්ඛං… අසස්සතං සුඛදුක්ඛං… සස්සතඤ්ච අසස්සතඤ්ච සුඛදුක්ඛං… නෙවසස්සතං නාසස්සතං සුඛදුක්ඛං… සයංකතං සුඛදුක්ඛං… පරංකතං සුඛදුක්ඛං… සයංකතඤ්ච පරංකතඤ්ච සුඛදුක්ඛං… අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං සුඛදුක්ඛං, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති. ත්‍යාහං උපසඞ්කමිත්වා එවං වදාමි – ‘අත්ථි නු ඛො ඉදං, ආවුසො, වුච්චති – ‘‘අසයංකාරං අපරංකාරං අධිච්චසමුප්පන්නං සුඛදුක්ඛ’’’න්ති? යඤ්ච ඛො තෙ එවමාහංසු – ‘ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති. තං තෙසං නානුජානාමි. තං කිස්ස හෙතු? අඤ්ඤථාසඤ්ඤිනොපි හෙත්ථ, චුන්ද, සන්තෙකෙ සත්තා. ඉමායපි ඛො අහං, චුන්ද, පඤ්ඤත්තියා නෙව අත්තනා සමසමං සමනුපස්සාමි කුතො භිය්‍යො. අථ ඛො අහමෙව තත්ථ භිය්‍යො යදිදං අධිපඤ්ඤත්ති. ඉමෙ ඛො තෙ, චුන්ද, පුබ්බන්තසහගතා දිට්ඨිනිස්සයා, යෙ වො මයා බ්‍යාකතා, යථා තෙ බ්‍යාකාතබ්බා[Pg.115]. යථා ච තෙ න බ්‍යාකාතබ්බා, කිං වො අහං තෙ තථා බ්‍යාකරිස්සාමීති ? 193. “Này Cunda, trong số các Sa-môn, Bà-la-môn ấy, có những vị có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Tự ngã và thế giới là không thường hằng... ... tự ngã và thế giới vừa thường hằng vừa không thường hằng... tự ngã và thế giới không phải thường hằng cũng không phải không thường hằng... tự ngã và thế giới do tự mình làm ra... do người khác làm ra... vừa do tự mình vừa do người khác làm ra... không do tự mình cũng không do người khác làm ra, được khởi lên một cách ngẫu nhiên... khổ và lạc là thường hằng... không thường hằng... vừa thường hằng vừa không thường hằng... không phải thường hằng cũng không phải không thường hằng... khổ và lạc do tự mình làm ra... do người khác làm ra... vừa do tự mình vừa do người khác làm ra... khổ và lạc không do tự mình cũng không do người khác làm ra, được khởi lên một cách ngẫu nhiên; chỉ có điều này là sự thật, ngoài ra là sai lầm.’ Ta đến gần họ và nói như sau: ‘Thưa các hiền hữu, có phải các vị nói rằng: “khổ và lạc không do tự mình cũng không do người khác làm ra, được khởi lên một cách ngẫu nhiên” không?’ Và điều mà họ đã nói rằng: ‘Chỉ có điều này là sự thật, ngoài ra là sai lầm,’ Ta không chấp nhận điều đó của họ. Vì sao vậy? Này Cunda, vì ở đây có những chúng sanh có nhận thức khác. Này Cunda, đối với sự chế định này, Ta không thấy ai ngang bằng với Ta, huống nữa là hơn. Trái lại, chính Ta là bậc hơn hẳn ở đây, tức là về sự thấu triệt chế định. Này Cunda, đây là những kiến giải nương tựa liên quan đến quá khứ mà Ta đã giải thích cho các ngươi, theo cách chúng nên được giải thích. Còn theo cách chúng không nên được giải thích, tại sao Ta lại phải giải thích cho các ngươi theo cách đó?” අපරන්තසහගතදිට්ඨිනිස්සයා Các Kiến Giải Nương Tựa Liên Quan Đến Tương Lai 194. ‘‘කතමෙ ච තෙ, චුන්ද, අපරන්තසහගතා දිට්ඨිනිස්සයා, යෙ වො මයා බ්‍යාකතා, යථා තෙ බ්‍යාකාතබ්බා. (යථා ච තෙ න බ්‍යාකාතබ්බා, කිං වො අහං තෙ තථා බ්‍යාකරිස්සාමී) ? සන්ති, චුන්ද, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘රූපී අත්තා හොති අරොගො පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති. සන්ති පන, චුන්ද, එකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘අරූපී අත්තා හොති…පෙ… රූපී ච අරූපී ච අත්තා හොති… නෙවරූපී නාරූපී අත්තා හොති… සඤ්ඤී අත්තා හොති… අසඤ්ඤී අත්තා හොති… නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී අත්තා හොති… අත්තා උච්ඡිජ්ජති විනස්සති න හොති පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති. තත්‍ර, චුන්ද, යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘රූපී අත්තා හොති අරොගො පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති. ත්‍යාහං උපසඞ්කමිත්වා එවං වදාමි – ‘අත්ථි නු ඛො ඉදං, ආවුසො, වුච්චති – ‘‘රූපී අත්තා හොති අරොගො පරං මරණා’’’ති? යඤ්ච ඛො තෙ එවමාහංසු – ‘ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති. තං තෙසං නානුජානාමි. තං කිස්ස හෙතු? අඤ්ඤථාසඤ්ඤිනොපි හෙත්ථ, චුන්ද, සන්තෙකෙ සත්තා. ඉමායපි ඛො අහං, චුන්ද, පඤ්ඤත්තියා නෙව අත්තනා සමසමං සමනුපස්සාමි කුතො භිය්‍යො. අථ ඛො අහමෙව තත්ථ භිය්‍යො යදිදං අධිපඤ්ඤත්ති. 194. “Này Cunda, những kiến giải nương tựa nào liên quan đến tương lai mà Ta đã giải thích cho các ngươi, theo cách chúng nên được giải thích? (Còn theo cách chúng không nên được giải thích, tại sao Ta lại phải giải thích cho các ngươi theo cách đó?) Này Cunda, có một số Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Tự ngã có sắc, sau khi chết vẫn khỏe mạnh; chỉ có điều này là sự thật, ngoài ra là sai lầm.’ Lại nữa, này Cunda, có một số Sa-môn, Bà-la-môn có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Tự ngã không có sắc... tự ngã vừa có sắc vừa không có sắc... tự ngã không phải có sắc cũng không phải không có sắc... tự ngã có tưởng... tự ngã không có tưởng... tự ngã không phải có tưởng cũng không phải không có tưởng... tự ngã bị đoạn diệt, bị hủy hoại, không tồn tại sau khi chết; chỉ có điều này là sự thật, ngoài ra là sai lầm.’ Này Cunda, trong số đó, những Sa-môn, Bà-la-môn nào có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Tự ngã có sắc, sau khi chết vẫn khỏe mạnh; chỉ có điều này là sự thật, ngoài ra là sai lầm.’ Ta đến gần họ và nói như sau: ‘Thưa các hiền hữu, có phải các vị nói rằng: “Tự ngã có sắc, sau khi chết vẫn khỏe mạnh” không?’ Và điều mà họ đã nói rằng: ‘Chỉ có điều này là sự thật, ngoài ra là sai lầm,’ Ta không chấp nhận điều đó của họ. Vì sao vậy? Này Cunda, vì ở đây có những chúng sanh có nhận thức khác. Này Cunda, đối với sự chế định này, Ta không thấy ai ngang bằng với Ta, huống nữa là hơn. Trái lại, chính Ta là bậc hơn hẳn ở đây, tức là về sự thấu triệt chế định. 195. ‘‘තත්‍ර, චුන්ද, යෙ තෙ සමණබ්‍රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො – ‘අරූපී අත්තා හොති…පෙ… රූපී ච අරූපී ච අත්තා හොති… නෙවරූපීනාරූපී අත්තා හොති… සඤ්ඤී අත්තා හොති… අසඤ්ඤී අත්තා හොති… නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී අත්තා හොති… අත්තා උච්ඡිජ්ජති විනස්සති න හොති පරං මරණා, ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති. ත්‍යාහං උපසඞ්කමිත්වා එවං වදාමි – ‘අත්ථි නු ඛො ඉදං, ආවුසො, වුච්චති – ‘‘අත්තා උච්ඡිජ්ජති විනස්සති න හොති පරං මරණා’’’ති? යඤ්ච ඛො තෙ, චුන්ද, එවමාහංසු – ‘ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති. තං තෙසං නානුජානාමි. තං කිස්ස හෙතු? අඤ්ඤථාසඤ්ඤිනොපි හෙත්ථ, චුන්ද, සන්තෙකෙ සත්තා. ඉමායපි ඛො අහං, චුන්ද, පඤ්ඤත්තියා නෙව අත්තනා [Pg.116] සමසමං සමනුපස්සාමි, කුතො භිය්‍යො. අථ ඛො අහමෙව තත්ථ භිය්‍යො යදිදං අධිපඤ්ඤත්ති. ඉමෙ ඛො තෙ, චුන්ද, අපරන්තසහගතා දිට්ඨිනිස්සයා, යෙ වො මයා බ්‍යාකතා, යථා තෙ බ්‍යාකාතබ්බා. යථා ච තෙ න බ්‍යාකාතබ්බා, කිං වො අහං තෙ තථා බ්‍යාකරිස්සාමීති ? 195. “Này Cunda, trong số đó, những Sa-môn, Bà-la-môn nào có thuyết như sau, có kiến giải như sau: ‘Tự ngã không có sắc... tự ngã vừa có sắc vừa không có sắc... tự ngã không phải có sắc cũng không phải không có sắc... tự ngã có tưởng... tự ngã không có tưởng... tự ngã không phải có tưởng cũng không phải không có tưởng... tự ngã bị đoạn diệt, bị hủy hoại, không tồn tại sau khi chết; chỉ có điều này là sự thật, ngoài ra là sai lầm.’ Ta đến gần họ và nói như sau: ‘Thưa các hiền hữu, có phải các vị nói rằng: “Tự ngã bị đoạn diệt, bị hủy hoại, không tồn tại sau khi chết” không?’ Và điều mà họ, này Cunda, đã nói rằng: ‘Chỉ có điều này là sự thật, ngoài ra là sai lầm,’ Ta không chấp nhận điều đó của họ. Vì sao vậy? Này Cunda, vì ở đây có những chúng sanh có nhận thức khác. Này Cunda, đối với sự chế định này, Ta không thấy ai ngang bằng với Ta, huống nữa là hơn. Trái lại, chính Ta là bậc hơn hẳn ở đây, tức là về sự thấu triệt chế định. Này Cunda, đây là những kiến giải nương tựa liên quan đến tương lai mà Ta đã giải thích cho các ngươi, theo cách chúng nên được giải thích. Còn theo cách chúng không nên được giải thích, tại sao Ta lại phải giải thích cho các ngươi theo cách đó?” 196. ‘‘ඉමෙසඤ්ච, චුන්ද, පුබ්බන්තසහගතානං දිට්ඨිනිස්සයානං ඉමෙසඤ්ච අපරන්තසහගතානං දිට්ඨිනිස්සයානං පහානාය සමතික්කමාය එවං මයා චත්තාරො සතිපට්ඨානා දෙසිතා පඤ්ඤත්තා. කතමෙ චත්තාරො? ඉධ, චුන්ද, භික්ඛු කායෙ කායානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං. වෙදනාසු වෙදනානුපස්සී…පෙ… චිත්තෙ චිත්තානුපස්සී… ධම්මෙසු ධම්මානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා, විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං. ඉමෙසඤ්ච චුන්ද, පුබ්බන්තසහගතානං දිට්ඨිනිස්සයානං ඉමෙසඤ්ච අපරන්තසහගතානං දිට්ඨිනිස්සයානං පහානාය සමතික්කමාය. එවං මයා ඉමෙ චත්තාරො සතිපට්ඨානා දෙසිතා පඤ්ඤත්තා’’ති. 196. “Này Cunda, để đoạn trừ và vượt qua những kiến giải nương tựa liên quan đến quá khứ này và những kiến giải nương tựa liên quan đến tương lai này, Ta đã thuyết giảng và chế định Bốn Niệm Xứ như vậy. Bốn niệm xứ nào? Này Cunda, ở đây, vị Tỳ-kheo sống quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để nhiếp phục tham và ưu ở đời. Vị ấy sống quán thọ trên các thọ... quán tâm trên tâm... quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để nhiếp phục tham và ưu ở đời. Này Cunda, để đoạn trừ và vượt qua những kiến giải nương tựa liên quan đến quá khứ này và những kiến giải nương tựa liên quan đến tương lai này, Ta đã thuyết giảng và chế định Bốn Niệm Xứ này như vậy.” 197. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මා උපවාණො භගවතො පිට්ඨිතො ඨිතො හොති භගවන්තං බීජයමානො. අථ ඛො ආයස්මා උපවාණො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අච්ඡරියං, භන්තෙ, අබ්භුතං, භන්තෙ! පාසාදිකො වතායං, භන්තෙ, ධම්මපරියායො; සුපාසාදිකො වතායං භන්තෙ, ධම්මපරියායො, කො නාමායං භන්තෙ ධම්මපරියායො’’ති? ‘‘තස්මාතිහ ත්වං, උපවාණ, ඉමං ධම්මපරියායං ‘පාසාදිකො’ ත්වෙව නං ධාරෙහී’’ති. ඉදමවොච භගවා. අත්තමනො ආයස්මා උපවාණො භගවතො භාසිතං අභිනන්දීති. 197. Vào lúc bấy giờ, Tôn giả Upavāṇa đang đứng hầu quạt cho đức Thế Tôn ở phía sau lưng ngài. Bấy giờ, Tôn giả Upavāṇa bạch với đức Thế Tôn rằng: – ‘Bạch Thế Tôn, thật hy hữu! Bạch Thế Tôn, thật vi diệu! Bạch Thế Tôn, pháp môn này thật đáng tịnh tín! Bạch Thế Tôn, pháp môn này thật vô cùng đáng tịnh tín! Bạch Thế Tôn, pháp môn này tên là gì?’ – ‘Này Upavāṇa, vì pháp môn này đáng tịnh tín, do đó, ngươi hãy ghi nhớ pháp môn này là ‘Pāsādika’ (Đáng Tịnh Tín).’ Đức Thế Tôn đã nói như vậy. Tôn giả Upavāṇa hoan hỷ, tín thọ lời dạy của đức Thế Tôn. පාසාදිකසුත්තං නිට්ඨිතං ඡට්ඨං. Kinh Pāsādika, thứ sáu, kết thúc. 7. ලක්ඛණසුත්තං 7. Kinh Tướng ද්වත්තිංසමහාපුරිසලක්ඛණානි Ba mươi hai tướng của bậc Đại nhân 198. එවං [Pg.117] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තත්‍ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘භික්ඛවො’’ති. ‘‘භද්දන්තෙ’’ති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච – 198. Tôi nghe như vầy – một thời đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī, trong khu vườn của trưởng giả Anāthapiṇḍika, ở Jetavana. Tại đấy, đức Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: – ‘Này các Tỳ khưu.’ – ‘Bạch Thế Tôn,’ các Tỳ khưu ấy vâng đáp đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn nói như sau: 199. ‘‘ද්වත්තිංසිමානි, භික්ඛවෙ, මහාපුරිසස්ස මහාපුරිසලක්ඛණානි, යෙහි සමන්නාගතස්ස මහාපුරිසස්ස ද්වෙව ගතියො භවන්ති අනඤ්ඤා. සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී ධම්මිකො ධම්මරාජා චාතුරන්තො විජිතාවී ජනපදත්ථාවරියප්පත්තො සත්තරතනසමන්නාගතො. තස්සිමානි සත්ත රතනානි භවන්ති; සෙය්‍යථිදං, චක්කරතනං හත්ථිරතනං අස්සරතනං මණිරතනං ඉත්ථිරතනං ගහපතිරතනං පරිණායකරතනමෙව සත්තමං. පරොසහස්සං ඛො පනස්ස පුත්තා භවන්ති සූරා වීරඞ්ගරූපා පරසෙනප්පමද්දනා. සො ඉමං පථවිං සාගරපරියන්තං අදණ්ඩෙන අසත්ථෙන ධම්මෙන අභිවිජිය අජ්ඣාවසති. සචෙ ඛො පන අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති, අරහං හොති සම්මාසම්බුද්ධො ලොකෙ විවට්ටච්ඡදො. 199. ‘Này các Tỳ khưu, có ba mươi hai tướng đại nhân này của bậc Đại nhân, người nào được trang bị các tướng ấy thì chỉ có hai con đường, không có con đường nào khác. Nếu sống tại gia, vị ấy sẽ là vua Chuyển luân, là vị vua đúng pháp, trị vì theo pháp, chinh phục bốn phương, đạt được sự ổn định trong xứ sở, sở hữu bảy báu. Bảy báu của vị ấy là: bánh xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, nữ báu, gia chủ báu, và thứ bảy là tướng quân báu. Vị ấy có hơn một ngàn người con trai, dũng mãnh, có thân hình anh hùng, có thể đè bẹp quân đội của đối phương. Vị ấy chinh phục và cai trị trái đất này, cho đến tận bờ đại dương, không dùng roi vọt, không dùng binh khí, mà bằng chánh pháp. Nhưng nếu vị ấy từ bỏ đời sống tại gia, xuất gia sống không gia đình, vị ấy sẽ trở thành một vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, vén mở màn che vô minh trong thế gian. 200. ‘‘කතමානි ච තානි, භික්ඛවෙ, ද්වත්තිංස මහාපුරිසස්ස මහාපුරිසලක්ඛණානි, යෙහි සමන්නාගතස්ස මහාපුරිසස්ස ද්වෙව ගතියො භවන්ති අනඤ්ඤා? සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… සචෙ ඛො පන අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති, අරහං හොති සම්මාසම්බුද්ධො ලොකෙ විවට්ටච්ඡදො. 200. ‘Và này các Tỳ khưu, ba mươi hai tướng đại nhân của bậc Đại nhân ấy là gì, mà người nào được trang bị các tướng ấy thì chỉ có hai con đường, không có con đường nào khác? Nếu sống tại gia, vị ấy sẽ là vua Chuyển luân… (như trên)… Nhưng nếu vị ấy từ bỏ đời sống tại gia, xuất gia sống không gia đình, vị ấy sẽ trở thành một vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, vén mở màn che vô minh trong thế gian. ‘‘ඉධ, භික්ඛවෙ, මහාපුරිසො සුප්පතිට්ඨිතපාදො හොති. යම්පි, භික්ඛවෙ, මහාපුරිසො සුප්පතිට්ඨිතපාදො හොති, ඉදම්පි, භික්ඛවෙ, මහාපුරිසස්ස මහාපුරිසලක්ඛණං භවති. ‘Này các Tỳ khưu, ở đây, bậc Đại nhân có bàn chân đặt bằng phẳng. Này các Tỳ khưu, việc bậc Đại nhân có bàn chân đặt bằng phẳng, này các Tỳ khưu, đây cũng là một tướng đại nhân của bậc Đại nhân. ‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, මහාපුරිසස්ස හෙට්ඨාපාදතලෙසු චක්කානි ජාතානි හොන්ති සහස්සාරානි සනෙමිකානි සනාභිකානි සබ්බාකාරපරිපූරානි. යම්පි[Pg.118], භික්ඛවෙ, මහාපුරිසස්ස හෙට්ඨාපාදතලෙසු චක්කානි ජාතානි හොන්ති සහස්සාරානි සනෙමිකානි සනාභිකානි සබ්බාකාරපරිපූරානි, ඉදම්පි, භික්ඛවෙ, මහාපුරිසස්ස මහාපුරිසලක්ඛණං භවති. ‘Lại nữa, này các Tỳ khưu, dưới lòng bàn chân của bậc Đại nhân, có những bánh xe hiện ra, có một ngàn căm, có vành, có trục, đầy đủ mọi phương diện. Này các Tỳ khưu, việc dưới lòng bàn chân của bậc Đại nhân có những bánh xe hiện ra, có một ngàn căm, có vành, có trục, đầy đủ mọi phương diện, này các Tỳ khưu, đây cũng là một tướng đại nhân của bậc Đại nhân. ‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, මහාපුරිසො ආයතපණ්හි හොති…පෙ… දීඝඞ්ගුලි හොති… මුදුතලුනහත්ථපාදො හොති… ජාලහත්ථපාදො හොති… උස්සඞ්ඛපාදො හොති… එණිජඞ්ඝො හොති… ඨිතකොව අනොනමන්තො උභොහි පාණිතලෙහි ජණ්ණුකානි පරිමසති පරිමජ්ජති… කොසොහිතවත්ථගුය්හො හොති… සුවණ්ණවණ්ණො හොති කඤ්චනසන්නිභත්තචො… සුඛුමච්ඡවි හොති, සුඛුමත්තා ඡවියා රජොජල්ලං කායෙ න උපලිම්පති… එකෙකලොමො හොති, එකෙකානි ලොමානි ලොමකූපෙසු ජාතානි… උද්ධග්ගලොමො හොති, උද්ධග්ගානි ලොමානි ජාතානි නීලානි අඤ්ජනවණ්ණානි කුණ්ඩලාවට්ටානි දක්ඛිණාවට්ටකජාතානි … බ්‍රහ්මුජුගත්තො හොති… සත්තුස්සදො හොති… සීහපුබ්බද්ධකායො හොති… චිතන්තරංසො හොති… නිග්‍රොධපරිමණ්ඩලො හොති, යාවතක්වස්ස කායො තාවතක්වස්ස බ්‍යාමො යාවතක්වස්ස බ්‍යාමො තාවතක්වස්ස කායො… සමවට්ටක්ඛන්ධො හොති… රසග්ගසග්ගී හොති… සීහහනු හොති… චත්තාලීසදන්තො හොති … සමදන්තො හොති… අවිරළදන්තො හොති… සුසුක්කදාඨො හොති… පහූතජිව්හො හොති… බ්‍රහ්මස්සරො හොති කරවීකභාණී… අභිනීලනෙත්තො හොති… ගොපඛුමො හොති… උණ්ණා භමුකන්තරෙ ජාතා හොති, ඔදාතා මුදුතූලසන්නිභා. යම්පි, භික්ඛවෙ, මහාපුරිසස්ස උණ්ණා භමුකන්තරෙ ජාතා හොති, ඔදාතා මුදුතූලසන්නිභා, ඉදම්පි, භික්ඛවෙ, මහාපුරිසස්ස මහාපුරිසලක්ඛණං භවති. ‘Lại nữa, này các Tỳ khưu, bậc Đại nhân có gót chân dài… (như trên)… có ngón tay, ngón chân dài… có bàn tay, bàn chân mềm mại, mịn màng… có ngón tay, ngón chân liền nhau như màng lưới… có mắt cá chân cao… có bắp chân như bắp chân của con sơn dương eṇī… đứng thẳng không cần cúi xuống, có thể dùng cả hai lòng bàn tay chạm và xoa đầu gối… có âm tàng được che kín trong vỏ bọc… có màu da như vàng, da như vàng ròng… có làn da mịn màng, vì da mịn màng nên bụi bẩn không bám vào thân… có lông mọc từng sợi một, mỗi lỗ chân lông chỉ mọc một sợi… có lông mọc hướng lên trên, các sợi lông mọc hướng lên, màu xanh biếc như thuốc vẽ mắt, cuộn tròn như bông tai, xoáy về bên phải… có thân hình thẳng như Phạm thiên… có bảy chỗ đầy đặn… có nửa thân trên như sư tử… có khoảng giữa hai vai đầy đặn… có thân hình cân đối như cây đa, chiều cao của thân bằng sải tay, sải tay bằng chiều cao của thân… có cổ tròn đều… có các dây thần kinh vị giác thượng hạng… có hàm như hàm sư tử… có bốn mươi chiếc răng… có răng đều nhau… có răng khít nhau… có bốn răng nanh rất trắng… có lưỡi rộng và dài… có giọng nói như Phạm thiên, tiếng hót như chim karavīka… có mắt xanh biếc… có lông mi như lông mi bò con… có một sợi lông trắng mọc giữa hai chân mày, mềm mại như bông gòn. Này các Tỳ khưu, việc bậc Đại nhân có một sợi lông trắng mọc giữa hai chân mày, mềm mại như bông gòn, này các Tỳ khưu, đây cũng là một tướng đại nhân của bậc Đại nhân. ‘‘පුන චපරං, භික්ඛවෙ, මහාපුරිසො උණ්හීසසීසො හොති. යම්පි, භික්ඛවෙ, මහාපුරිසො උණ්හීසසීසො හොති, ඉදම්පි, භික්ඛවෙ, මහාපුරිසස්ස මහාපුරිසලක්ඛණං භවති. ‘Lại nữa, này các Tỳ khưu, bậc Đại nhân có đỉnh đầu u lên. Này các Tỳ khưu, việc bậc Đại nhân có đỉnh đầu u lên, này các Tỳ khưu, đây cũng là một tướng đại nhân của bậc Đại nhân. ‘‘ඉමානි ඛො තානි, භික්ඛවෙ, ද්වත්තිංස මහාපුරිසස්ස මහාපුරිසලක්ඛණානි, යෙහි සමන්නාගතස්ස මහාපුරිසස්ස ද්වෙව ගතියො භවන්ති අනඤ්ඤා. සචෙ [Pg.119] අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… සචෙ ඛො පන අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති, අරහං හොති සම්මාසම්බුද්ධො ලොකෙ විවට්ටච්ඡදො. ‘Này các Tỳ khưu, đây là ba mươi hai tướng đại nhân của bậc Đại nhân, người nào được trang bị các tướng ấy thì chỉ có hai con đường, không có con đường nào khác. Nếu sống tại gia, vị ấy sẽ là vua Chuyển luân… (như trên)… Nhưng nếu vị ấy từ bỏ đời sống tại gia, xuất gia sống không gia đình, vị ấy sẽ trở thành một vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, vén mở màn che vô minh trong thế gian. ‘‘ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, ද්වත්තිංස මහාපුරිසස්ස මහාපුරිසලක්ඛණානි බාහිරකාපි ඉසයො ධාරෙන්ති, නො ච ඛො තෙ ජානන්ති – ‘ඉමස්ස කම්මස්ස කටත්තා ඉදං ලක්ඛණං පටිලභතී’ති. ‘Này các Tỳ khưu, ba mươi hai tướng đại nhân này của bậc Đại nhân, các vị ẩn sĩ ngoại đạo cũng ghi nhớ, nhưng họ không biết rằng: ‘Do đã làm nghiệp này nên được tướng này.’ (1) සුප්පතිට්ඨිතපාදතාලක්ඛණං (1) Tướng bàn chân đặt bằng phẳng 201. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො දළ්හසමාදානො අහොසි කුසලෙසු ධම්මෙසු, අවත්ථිතසමාදානො කායසුචරිතෙ වචීසුචරිතෙ මනොසුචරිතෙ දානසංවිභාගෙ සීලසමාදානෙ උපොසථුපවාසෙ මත්තෙය්‍යතාය පෙත්තෙය්‍යතාය සාමඤ්ඤතාය බ්‍රහ්මඤ්ඤතාය කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිතාය අඤ්ඤතරඤ්ඤතරෙසු ච අධිකුසලෙසු ධම්මෙසු. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා උපචිතත්තා උස්සන්නත්තා විපුලත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජති. සො තත්ථ අඤ්ඤෙ දෙවෙ දසහි ඨානෙහි අධිග්ගණ්හාති දිබ්බෙන ආයුනා දිබ්බෙන වණ්ණෙන දිබ්බෙන සුඛෙන දිබ්බෙන යසෙන දිබ්බෙන ආධිපතෙය්‍යෙන දිබ්බෙහි රූපෙහි දිබ්බෙහි සද්දෙහි දිබ්බෙහි ගන්ධෙහි දිබ්බෙහි රසෙහි දිබ්බෙහි ඵොට්ඨබ්බෙහි. සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමං මහාපුරිසලක්ඛණං පටිලභති. සුප්පතිට්ඨිතපාදො හොති. සමං පාදං භූමියං නික්ඛිපති, සමං උද්ධරති, සමං සබ්බාවන්තෙහි පාදතලෙහි භූමිං ඵුසති. 201. Này các Tỳ khưu, Như Lai biết rõ đời trước, kiếp trước, nơi ở trước. Khi trước, trong lúc là người, vị ấy đã kiên cố thọ trì các thiện pháp, không thối chuyển trong việc thọ trì thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành, trong việc bố thí phân chia, trong việc thọ trì giới, trong việc giữ ngày Bố-tát, trong lòng hiếu thảo với mẹ, hiếu thảo với cha, trong việc kính trọng Sa-môn, kính trọng Bà-la-môn, trong việc kính trọng bậc trưởng thượng trong gia tộc, và trong các thiện pháp thù thắng khác. Vị ấy, do nghiệp ấy đã được làm, đã được tích lũy, đã được sung mãn, đã được quảng đại, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào thiện thú, thiên giới. Ở đó, vị ấy vượt trội các vị trời khác về mười phương diện: tuổi thọ cõi trời, dung sắc cõi trời, lạc cõi trời, danh tiếng cõi trời, quyền uy cõi trời, các sắc cõi trời, các tiếng cõi trời, các hương cõi trời, các vị cõi trời, các xúc cõi trời. Vị ấy từ đó mệnh chung, khi đến cõi này, đạt được tướng đại nhân này: có bàn chân đặt xuống bằng phẳng. Vị ấy đặt bàn chân xuống đất bằng phẳng, nhấc lên cũng bằng phẳng, toàn bộ lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất một cách bằng phẳng. 202. ‘‘සො තෙන ලක්ඛණෙන සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී ධම්මිකො ධම්මරාජා චාතුරන්තො විජිතාවී ජනපදත්ථාවරියප්පත්තො සත්තරතනසමන්නාගතො. තස්සිමානි සත්ත රතනානි භවන්ති; සෙය්‍යථිදං, චක්කරතනං හත්ථිරතනං අස්සරතනං මණිරතනං ඉත්ථිරතනං ගහපතිරතනං පරිණායකරතනමෙව සත්තමං. පරොසහස්සං ඛො පනස්ස පුත්තා භවන්ති සූරා වීරඞ්ගරූපා පරසෙනප්පමද්දනා. සො ඉමං පථවිං සාගරපරියන්තං අඛිලමනිමිත්තමකණ්ටකං ඉද්ධං ඵීතං ඛෙමං සිවං නිරබ්බුදං අදණ්ඩෙන අසත්ථෙන ධම්මෙන අභිවිජිය අජ්ඣාවසති[Pg.120]. රාජා සමානො කිං ලභති? අක්ඛම්භියො හොති කෙනචි මනුස්සභූතෙන පච්චත්ථිකෙන පච්චාමිත්තෙන. රාජා සමානො ඉදං ලභති. ‘‘සචෙ ඛො පන අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති, අරහං හොති සම්මාසම්බුද්ධො ලොකෙ විවට්ටච්ඡදො. බුද්ධො සමානො කිං ලභති? අක්ඛම්භියො හොති අබ්භන්තරෙහි වා බාහිරෙහි වා පච්චත්ථිකෙහි පච්චාමිත්තෙහි රාගෙන වා දොසෙන වා මොහෙන වා සමණෙන වා බ්‍රාහ්මණෙන වා දෙවෙන වා මාරෙන වා බ්‍රහ්මුනා වා කෙනචි වා ලොකස්මිං. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච. 202. Vị ấy, người có tướng ấy, nếu sống tại gia, sẽ trở thành vua Chuyển Luân, đúng Chánh pháp, là Pháp vương, trị vì bốn châu, đã chiến thắng, làm cho quốc độ an ổn, có đủ bảy báu. Vị ấy có bảy báu này, tức là: bánh xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, nữ báu, gia chủ báu, và thứ bảy là tướng quân báu. Vị ấy có hơn một ngàn người con, dũng mãnh, có thân hình anh hùng, có thể nhiếp phục quân đội kẻ thù. Vị ấy, sau khi chinh phục khắp đất đai này cho đến biển cả, không dùng roi, không dùng gươm, đúng theo Chánh pháp, cai trị một xứ sở không có gai góc, không có chướng ngại, không có kẻ thù, thịnh vượng, phồn vinh, an ổn, tốt lành, không có tai họa. Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy không bị bất cứ người nào là kẻ đối nghịch, là kẻ thù làm cho lay chuyển. Khi là vua, vị ấy được điều này. Còn nếu vị ấy từ bỏ gia đình, sống đời không gia đình, xuất gia, sẽ trở thành bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ở đời, đã vén mở màn che. Khi là Phật, vị ấy được gì? Vị ấy không bị lay chuyển bởi kẻ đối nghịch, kẻ thù bên trong hay bên ngoài, bởi tham, hay sân, hay si, bởi Sa-môn, hay Bà-la-môn, hay chư Thiên, hay Ma vương, hay Phạm thiên, hay bởi bất cứ ai ở trên đời. Khi là Phật, vị ấy được điều này. Đức Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này. 203. තත්ථෙතං වුච්චති – 203. Về việc ấy, có lời này được nói: ‘‘සච්චෙ ච ධම්මෙ ච දමෙ ච සංයමෙ,සොචෙය්‍යසීලාලයුපොසථෙසු ච; දානෙ අහිංසාය අසාහසෙ රතො,දළ්හං සමාදාය සමත්තමාචරි. Trong sự thật, trong Chánh pháp, trong điều phục, trong phòng hộ, trong sự thanh tịnh, an trú nơi giới và ngày Bố-tát, hoan hỷ trong bố thí, trong bất hại, trong không bạo hành, vị ấy đã thọ trì một cách kiên cố và thực hành trọn vẹn. ‘‘සො තෙන කම්මෙන දිවං සමක්කමි,සුඛඤ්ච ඛිඩ්ඩාරතියො ච අන්වභි ; තතො චවිත්වා පුනරාගතො ඉධ,සමෙහි පාදෙහි ඵුසී වසුන්ධරං. Do nghiệp ấy, vị ấy đã đi đến cõi trời, đã hưởng thụ lạc thú và sự vui chơi hoan hỷ. Từ đó mệnh chung, lại trở về đây, đã chạm mặt đất với đôi bàn chân bằng phẳng. ‘‘බ්‍යාකංසු වෙය්‍යඤ්ජනිකා සමාගතා,සමප්පතිට්ඨස්ස න හොති ඛම්භනා; ගිහිස්ස වා පබ්බජිතස්ස වා පුන,තං ලක්ඛණං භවති තදත්ථජොතකං. Các nhà tướng số học tụ họp lại đã giải thích rằng: ‘Đối với người có bàn chân đặt bằng phẳng, không có sự cản trở, dù là người tại gia hay người xuất gia. Tướng ấy chính là tướng soi sáng ý nghĩa đó.’ ‘‘අක්ඛම්භියො හොති අගාරමාවසං,පරාභිභූ සත්තුභි නප්පමද්දනො; මනුස්සභූතෙනිධ හොති කෙනචි,අක්ඛම්භියො තස්ස ඵලෙන කම්මුනො. Khi sống tại gia, vị ấy không bị lay chuyển, chế ngự được người khác, không bị kẻ thù đàn áp. Ở đây, do quả của nghiệp ấy, vị ấy không bị bất cứ người nào làm cho lay chuyển. ‘‘සචෙ [Pg.121] ච පබ්බජ්ජමුපෙති තාදිසො,නෙක්ඛම්මඡන්දාභිරතො විචක්ඛණො; අග්ගො න සො ගච්ඡති ජාතු ඛම්භනං,නරුත්තමො එස හි තස්ස ධම්මතා’’ති. Nếu người như vậy xuất gia, hoan hỷ trong ý muốn xuất ly, là bậc trí tuệ, bậc tối thượng, bậc tối thượng trong loài người ấy không bao giờ đi đến sự lay chuyển. Đây chính là pháp tánh của vị ấy. (2) පාදතලචක්කලක්ඛණං (2) Tướng Bánh Xe Dưới Lòng Bàn Chân 204. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො බහුජනස්ස සුඛාවහො අහොසි, උබ්බෙගඋත්තාසභයං අපනුදිතා, ධම්මිකඤ්ච රක්ඛාවරණගුත්තිං සංවිධාතා, සපරිවාරඤ්ච දානං අදාසි. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා උපචිතත්තා උස්සන්නත්තා විපුලත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජති…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමං මහාපුරිසලක්ඛණං පටිලභති. හෙට්ඨාපාදතලෙසු චක්කානි ජාතානි හොන්ති සහස්සාරානි සනෙමිකානි සනාභිකානි සබ්බාකාරපරිපූරානි සුවිභත්තන්තරානි. 204. Này các Tỳ khưu, Như Lai biết rõ đời trước, kiếp trước, nơi ở trước. Khi trước, trong lúc là người, vị ấy đã là người mang lại hạnh phúc cho nhiều người, đã xua tan sự sợ hãi, kinh hoàng, khiếp đảm, đã sắp đặt sự bảo vệ, che chở, phòng hộ đúng pháp, và đã bố thí cùng với vật tùy tùng. Vị ấy, do nghiệp ấy đã được làm, đã được tích lũy, đã được sung mãn, đã được quảng đại, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào thiện thú, thiên giới... (v.v.)... Vị ấy từ đó mệnh chung, khi đến cõi này, đạt được tướng đại nhân này: Dưới lòng bàn chân của vị ấy có những bánh xe hiện ra, có ngàn căm, có vành xe, có trục xe, đầy đủ mọi phương diện, và các khoảng được phân chia rõ ràng. ‘‘සො තෙන ලක්ඛණෙන සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? මහාපරිවාරො හොති; මහාස්ස හොන්ති පරිවාරා බ්‍රාහ්මණගහපතිකා නෙගමජානපදා ගණකමහාමත්තා අනීකට්ඨා දොවාරිකා අමච්චා පාරිසජ්ජා රාජානො භොගියා කුමාරා. රාජා සමානො ඉදං ලභති. සචෙ ඛො පන අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති, අරහං හොති සම්මාසම්බුද්ධො ලොකෙ විවට්ටච්ඡදො. බුද්ධො සමානො කිං ලභති? මහාපරිවාරො හොති; මහාස්ස හොන්ති පරිවාරා භික්ඛූ භික්ඛුනියො උපාසකා උපාසිකායො දෙවා මනුස්සා අසුරා නාගා ගන්ධබ්බා. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච. Vị ấy, người có tướng ấy, nếu sống tại gia, sẽ trở thành vua Chuyển Luân... (v.v.)... Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy có đoàn tùy tùng đông đảo; đoàn tùy tùng của vị ấy rất đông, gồm các Bà-la-môn, gia chủ, người ở thị trấn và thôn quê, các quan kế toán, đại thần, các chỉ huy quân đội, lính gác cổng, các quan chức, các vị trong hội đồng, các vua chư hầu, các vị hưởng bổng lộc, các hoàng tử. Khi là vua, vị ấy được điều này. Còn nếu vị ấy từ bỏ gia đình, sống đời không gia đình, xuất gia, sẽ trở thành bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ở đời, đã vén mở màn che. Khi là Phật, vị ấy được gì? Vị ấy có đoàn tùy tùng đông đảo; đoàn tùy tùng của vị ấy rất đông, gồm các Tỳ-khưu, Tỳ-khưu-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, chư Thiên, loài người, A-tu-la, loài Rồng, và Càn-thát-bà. Khi là Phật, vị ấy được điều này. Đức Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này. 205. තත්ථෙතං වුච්චති – 205. Về việc ấy, có lời này được nói: ‘‘පුරෙ පුරත්ථා පුරිමාසු ජාතිසු,මනුස්සභූතො බහුනං සුඛාවහො; උබ්භෙගඋත්තාසභයාපනූදනො,ගුත්තීසු රක්ඛාවරණෙසු උස්සුකො. Trong các đời trước, trong quá khứ, khi là người, vị ấy đã mang lại hạnh phúc cho nhiều người, đã xua tan sự sợ hãi, kinh hoàng, khiếp đảm, và nhiệt tâm trong việc phòng hộ, che chở, bảo vệ. ‘‘සො [Pg.122] තෙන කම්මෙන දිවං සමක්කමි,සුඛඤ්ච ඛිඩ්ඩාරතියො ච අන්වභි; තතො චවිත්වා පුනරාගතො ඉධ,චක්කානි පාදෙසු දුවෙසු වින්දති. Do nghiệp ấy, vị ấy đã đi đến cõi trời, đã hưởng thụ lạc thú và sự vui chơi hoan hỷ. Từ đó mệnh chung, lại trở về đây, đã được những bánh xe ở cả hai bàn chân. ‘‘සමන්තනෙමීනි සහස්සරානි ච,බ්‍යාකංසු වෙය්‍යඤ්ජනිකා සමාගතා; දිස්වා කුමාරං සතපුඤ්ඤලක්ඛණං,පරිවාරවා හෙස්සති සත්තුමද්දනො. Các vị Bà-la-môn xem tướng tụ họp lại, sau khi thấy vị thái tử có tướng hảo do nhiều phước đức, đã tiên đoán rằng: ‘Vị này sẽ có nhiều quyến thuộc, sẽ chinh phục được kẻ thù.’ තථා හී චක්කානි සමන්තනෙමිනි,සචෙ න පබ්බජ්ජමුපෙති තාදිසො; වත්තෙති චක්කං පථවිං පසාසති,තස්සානුයන්තාධ භවන්ති ඛත්තියා. Vì rằng vị ấy có các bánh xe với vành xe bao quanh, nếu người như vậy không xuất gia, sẽ làm chuyển bánh xe báu, cai trị cõi đất. Ở đây, các vị vua chúa sẽ trở thành tùy tùng của vị ấy. ‘‘මහායසං සංපරිවාරයන්ති නං,සචෙ ච පබ්බජ්ජමුපෙති තාදිසො; නෙක්ඛම්මඡන්දාභිරතො විචක්ඛණො,දෙවාමනුස්සාසුරසක්කරක්ඛසා. Họ sẽ vây quanh vị ấy, người có danh tiếng lớn. Và nếu người như vậy xuất gia, sẽ hoan hỷ trong ý muốn xuất ly, là bậc sáng suốt. Chư thiên, loài người, a-tu-la, trời Đế Thích, và dạ-xoa, ‘‘ගන්ධබ්බනාගා විහගා චතුප්පදා,අනුත්තරං දෙවමනුස්සපූජිතං; මහායසං සංපරිවාරයන්ති න’’න්ති. Càn-thát-bà, rồng, các loài chim, các loài bốn chân, sẽ vây quanh vị ấy, bậc Vô Thượng, được chư thiên và loài người cúng dường, người có danh tiếng lớn.’ (Họ đã tiên đoán) như vậy. (3-5) ආයතපණ්හිතාදිතිලක්ඛණං (3-5) Ba tướng hảo bắt đầu bằng tướng gót chân dài 206. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො පාණාතිපාතං පහාය පාණාතිපාතා පටිවිරතො අහොසි නිහිතදණ්ඩො නිහිතසත්ථො ලජ්ජී දයාපන්නො, සබ්බපාණභූතහිතානුකම්පී විහාසි. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා උපචිතත්තා උස්සන්නත්තා විපුලත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමානි තීණි මහාපුරිසලක්ඛණානි පටිලභති. ආයතපණ්හි ච හොති, දීඝඞ්ගුලි ච බ්‍රහ්මුජුගත්තො ච. 206. Này các Tỳ-khưu, trong tiền kiếp, tiền sanh, trú xứ quá khứ, khi Như Lai còn là người, đã từ bỏ sát sanh, kiêng tránh sát sanh, đã bỏ trượng, đã bỏ đao, biết tàm, có lòng bi, sống với lòng thương tưởng đến lợi ích cho tất cả chúng sanh. Do nghiệp ấy đã được làm, được tích lũy, được gia tăng, được quảng đại... sau khi mệnh chung từ đó, sanh lại nơi đây, vị ấy đạt được ba tướng đại nhân này: có gót chân dài, có ngón tay ngón chân dài, và có thân hình thẳng như Phạm thiên. ‘‘සො [Pg.123] තෙහි ලක්ඛණෙහි සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? දීඝායුකො හොති චිරට්ඨිතිකො, දීඝමායුං පාලෙති, න සක්කා හොති අන්තරා ජීවිතා වොරොපෙතුං කෙනචි මනුස්සභූතෙන පච්චත්ථිකෙන පච්චාමිත්තෙන. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? දීඝායුකො හොති චිරට්ඨිතිකො, දීඝමායුං පාලෙති, න සක්කා හොති අන්තරා ජීවිතා වොරොපෙතුං පච්චත්ථිකෙහි පච්චාමිත්තෙහි සමණෙන වා බ්‍රාහ්මණෙන වා දෙවෙන වා මාරෙන වා බ්‍රහ්මුනා වා කෙනචි වා ලොකස්මිං. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච. Vị ấy, thành tựu các tướng ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vua Chuyển luân... Là vua, vị ấy được gì? Vị ấy được sống lâu, trụ lâu dài, duy trì mạng sống lâu dài; không một kẻ thù địch nào là người có thể đoạt mạng vị ấy giữa chừng. Là vua, vị ấy được điều này... Là Phật, vị ấy được gì? Vị ấy được sống lâu, trụ lâu dài, duy trì mạng sống lâu dài; không một kẻ thù địch nào, dù là Sa-môn, Bà-la-môn, chư thiên, Ma vương, Phạm thiên, hay bất cứ ai trong đời, có thể đoạt mạng vị ấy giữa chừng. Là Phật, vị ấy được điều này.’ Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này. 207. තත්ථෙතං වුච්චති – 207. Về điều này, được nói như sau: ‘‘මාරණවධභයත්තනො විදිත්වා,පටිවිරතො පරං මාරණායහොසි; තෙන සුචරිතෙන සග්ගමගමා,සුකතඵලවිපාකමනුභොසි. ‘Biết được sự nguy hiểm của cái chết và sự giết hại đối với mình, vị ấy đã kiêng tránh việc giết hại người khác. Do thiện hạnh ấy, vị ấy đã sanh về cõi trời, đã hưởng quả dị thục của việc làm tốt đẹp. ‘‘චවිය පුනරිධාගතො සමානො,පටිලභති ඉධ තීණි ලක්ඛණානි; භවති විපුලදීඝපාසණ්හිකො,බ්‍රහ්මාව සුජු සුභො සුජාතගත්තො. Sau khi mệnh chung, lại sanh về đây, vị ấy đạt được ba tướng ở đây: có gót chân to và dài, có thân hình thẳng, đẹp, khéo sanh như Phạm thiên. ‘‘සුභුජො සුසු සුසණ්ඨිතො සුජාතො,මුදුතලුනඞ්ගුලියස්ස හොන්ති; දීඝා තීභි පුරිසවරග්ගලක්ඛණෙහි,චිරයපනාය කුමාරමාදිසන්ති. Có cánh tay đẹp, trẻ trung, thân hình cân đối, khéo sanh, vị ấy có các ngón tay, ngón chân mềm mại, non nớt, và dài. Với ba tướng của bậc tối thượng nhân này, các bậc trí tiên đoán rằng vị thái tử sẽ sống lâu. ‘‘භවති යදි ගිහී චිරං යපෙති,චිරතරං පබ්බජති යදි තතො හි; යාපයති ච වසිද්ධිභාවනාය,ඉති දීඝායුකතාය තං නිමිත්ත’’න්ති. Nếu là người tại gia, vị ấy sống lâu; nếu xuất gia, vị ấy còn sống lâu hơn nữa. Vị ấy duy trì mạng sống bằng cách tu tập các năng lực đến thuần thục. Như vậy, đó là dấu hiệu của sự trường thọ.’ (6) සත්තුස්සදතාලක්ඛණං (6) Tướng có bảy chỗ đầy đặn 208. ‘‘යම්පි[Pg.124], භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො දාතා අහොසි පණීතානං රසිතානං ඛාදනීයානං භොජනීයානං සායනීයානං ලෙහනීයානං පානානං. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමං මහාපුරිසලක්ඛණං පටිලභති, සත්තුස්සදො හොති, සත්තස්ස උස්සදා හොන්ති; උභොසු හත්ථෙසු උස්සදා හොන්ති, උභොසු පාදෙසු උස්සදා හොන්ති, උභොසු අංසකූටෙසු උස්සදා හොන්ති, ඛන්ධෙ උස්සදො හොති. 208. Này các Tỳ-khưu, trong tiền kiếp, tiền sanh, trú xứ quá khứ, khi Như Lai còn là người, đã là người bố thí các loại vật thực ngon, có hương vị: đồ ăn cứng, đồ ăn mềm, đồ nếm, đồ liếm, và đồ uống. Do nghiệp ấy đã được làm... sau khi mệnh chung từ đó, sanh lại nơi đây, vị ấy đạt được tướng đại nhân này: có bảy chỗ đầy đặn. Bảy chỗ đầy đặn là: hai tay đầy đặn, hai chân đầy đặn, hai vai đầy đặn, và cổ đầy đặn. ‘‘සො තෙන ලක්ඛණෙන සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? ලාභී හොති පණීතානං රසිතානං ඛාදනීයානං භොජනීයානං සායනීයානං ලෙහනීයානං පානානං. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? ලාභී හොති පණීතානං රසිතානං ඛාදනීයානං භොජනීයානං සායනීයානං ලෙහනීයානං පානානං. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච. Vị ấy, thành tựu tướng ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vua Chuyển luân... Là vua, vị ấy được gì? Vị ấy được các loại vật thực ngon, có hương vị: đồ ăn cứng, đồ ăn mềm, đồ nếm, đồ liếm, và đồ uống. Là vua, vị ấy được điều này... Là Phật, vị ấy được gì? Vị ấy được các loại vật thực ngon, có hương vị: đồ ăn cứng, đồ ăn mềm, đồ nếm, đồ liếm, và đồ uống. Là Phật, vị ấy được điều này.’ Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này. 209. තත්ථෙතං වුච්චති – 209. Về điều này, được nói như sau: ‘‘ඛජ්ජභොජ්ජමථ ලෙය්‍ය සායියං,උත්තමග්ගරසදායකො අහු; තෙන සො සුචරිතෙන කම්මුනා,නන්දනෙ චිරමභිප්පමොදති. ‘Vị ấy đã là người bố thí hương vị tối thượng, bậc nhất: đồ ăn cứng, đồ ăn mềm, đồ liếm, đồ nếm. Do nghiệp thiện hạnh ấy, vị ấy hoan hỷ lâu dài trong vườn Nandana. ‘‘සත්ත චුස්සදෙ ඉධාධිගච්ඡති,හත්ථපාදමුදුතඤ්ච වින්දති; ආහු බ්‍යඤ්ජනනිමිත්තකොවිදා,ඛජ්ජභොජ්ජරසලාභිතාය නං. Ở đây, vị ấy đạt được bảy chỗ đầy đặn, và được tay chân mềm mại. Các vị thông thạo tướng mạo và dấu hiệu nói rằng vị ấy sẽ được các loại vật thực có hương vị. ‘‘යං ගිහිස්සපි තදත්ථජොතකං,පබ්බජ්ජම්පි ච තදාධිගච්ඡති; ඛජ්ජභොජ්ජරසලාභිරුත්තමං,ආහු සබ්බගිහිබන්ධනච්ඡිද’’න්ති. Nghiệp phước nào làm sáng tỏ quả ấy cho người tại gia, người xuất gia cũng đạt được quả ấy. Họ nói rằng, bậc đã cắt đứt mọi ràng buộc của tại gia sẽ được hương vị của vật thực tối thượng.’ (7-8) කරචරණමුදුජාලතාලක්ඛණානි (7-8) Các tướng tay chân mềm mại và có mạng lưới 210. ‘‘යම්පි[Pg.125], භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො චතූහි සඞ්ගහවත්ථූහි ජනං සඞ්ගාහකො අහොසි – දානෙන පෙය්‍යවජ්ජෙන අත්ථචරියාය සමානත්තතාය. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමානි ද්වෙ මහාපුරිසලක්ඛණානි පටිලභති. මුදුතලුනහත්ථපාදො ච හොති ජාලහත්ථපාදො ච. 210. Này các Tỳ-khưu, trong tiền kiếp, tiền sanh, trú xứ quá khứ, khi Như Lai còn là người, đã là người nhiếp phục chúng sanh bằng bốn nhiếp pháp: bố thí, ái ngữ, lợi hành, và đồng sự. Do nghiệp ấy đã được làm... sau khi mệnh chung từ đó, sanh lại nơi đây, vị ấy đạt được hai tướng đại nhân này: có tay chân mềm mại, non nớt, và có tay chân như mạng lưới. ‘‘සො තෙහි ලක්ඛණෙහි සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? සුසඞ්ගහිතපරිජනො හොති, සුසඞ්ගහිතාස්ස හොන්ති බ්‍රාහ්මණගහපතිකා නෙගමජානපදා ගණකමහාමත්තා අනීකට්ඨා දොවාරිකා අමච්චා පාරිසජ්ජා රාජානො භොගියා කුමාරා. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? සුසඞ්ගහිතපරිජනො හොති, සුසඞ්ගහිතාස්ස හොන්ති භික්ඛූ භික්ඛුනියො උපාසකා උපාසිකායො දෙවා මනුස්සා අසුරා නාගා ගන්ධබ්බා. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච. “Vị ấy, được trang bị những tướng hảo ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vua Chuyển luân... ... Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy có đoàn tùy tùng được nhiếp phục tốt đẹp, đoàn tùy tùng của vị ấy được nhiếp phục tốt đẹp gồm có các vị Bà-la-môn, gia chủ, người thành thị, người nông thôn, các vị đại thần kế toán, các vị chỉ huy quân đội, các vị gác cổng, các vị đại thần, các vị hội đồng, các vị vua chư hầu, các vị lãnh chúa, các vị hoàng tử. Khi là vua, vị ấy được điều này... Khi là Phật, vị ấy được gì? Vị ấy có đoàn tùy tùng được nhiếp phục tốt đẹp, đoàn tùy tùng của vị ấy được nhiếp phục tốt đẹp gồm có các vị tỳ-khưu, tỳ-khưu-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, chư thiên, loài người, a-tu-la, naga, càn-thát-bà. Khi là Phật, vị ấy được điều này”. Đức Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này. 211. තත්ථෙතං වුච්චති – 211. Về điều ấy, có lời kệ được nói lên rằng: ‘‘දානම්පි චත්ථචරියතඤ්ච,පියවාදිතඤ්ච සමානත්තතඤ්ච ; කරියචරියසුසඞ්ගහං බහූනං,අනවමතෙන ගුණෙන යාති සග්ගං. “Do bố thí, hành xử lợi ích, lời nói ái ngữ, và đối xử bình đẳng; do thực hành và hành xử việc nhiếp phục tốt đẹp đối với nhiều người, với đức hạnh không bị khinh thường, vị ấy đi đến cõi trời. ‘‘චවිය පුනරිධාගතො සමානො,කරචරණමුදුතඤ්ච ජාලිනො ච; අතිරුචිරසුවග්ගුදස්සනෙය්‍යං,පටිලභති දහරො සුසු කුමාරො. Sau khi mệnh chung, lại đến đây, vị hoàng tử trẻ tuổi, rất non nớt, có được bàn tay và bàn chân mềm mại và có mạng lưới, rất đáng ưa thích, rất đẹp đẽ, và dễ nhìn. ‘‘භවති [Pg.126] පරිජනස්සවො විධෙය්‍යො,මහිමං ආවසිතො සුසඞ්ගහිතො; පියවදූ හිතසුඛතං ජිගීසමානො,අභිරුචිතානි ගුණානි ආචරති. Đoàn tùy tùng của vị ấy trở nên dễ bảo, vị ấy sống làm chủ trái đất này, được nhiếp phục tốt đẹp; nói lời ái ngữ, mong muốn lợi ích và hạnh phúc, vị ấy thực hành những đức hạnh rất đáng ưa thích. ‘‘යදි ච ජහති සබ්බකාමභොගං,කථයති ධම්මකථං ජිනො ජනස්ස; වචනපටිකරස්සාභිප්පසන්නා,සුත්වාන ධම්මානුධම්මමාචරන්තී’’ති. Và nếu vị ấy từ bỏ tất cả các thú vui dục lạc, trở thành bậc Chiến Thắng, vị ấy thuyết pháp cho chúng sanh; những người vâng lời vị ấy, rất hoan hỷ, sau khi nghe pháp, thực hành pháp tùy pháp.” (9-10) උස්සඞ්ඛපාදඋද්ධග්ගලොමතාලක්ඛණානි (9-10) Các tướng gót chân đầy đặn và lông mọc hướng lên. 212. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො අත්ථූපසංහිතං ධම්මූපසංහිතං වාචං භාසිතා අහොසි, බහුජනං නිදංසෙසි, පාණීනං හිතසුඛාවහො ධම්මයාගී. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමානි ද්වෙ මහාපුරිසලක්ඛණානි පටිලභති. උස්සඞ්ඛපාදො ච හොති, උද්ධග්ගලොමො ච. 212. “Này các Tỳ-khưu, Như Lai, trong tiền kiếp, tiền sinh, nơi ở trước đây, khi là người, đã nói lời liên quan đến lợi ích, liên quan đến thiện pháp, đã chỉ dạy cho nhiều người, đã mang lại lợi ích và hạnh phúc cho chúng sinh, đã thực hành pháp thí. Do nghiệp ấy đã được làm... ... Vị ấy, sau khi mệnh chung từ đó, đến cõi này, có được hai tướng đại nhân này: có gót chân đầy đặn và có lông mọc hướng lên. ‘‘සො තෙහි ලක්ඛණෙහි සමන්නාගතො, සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? අග්ගො ච හොති සෙට්ඨො ච පාමොක්ඛො ච උත්තමො ච පවරො ච කාමභොගීනං. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? අග්ගො ච හොති සෙට්ඨො ච පාමොක්ඛො ච උත්තමො ච පවරො ච සබ්බසත්තානං. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච. “Vị ấy, được trang bị những tướng hảo ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vua Chuyển luân... ... Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy là bậc tối thượng, bậc cao quý nhất, bậc lãnh đạo, bậc ưu việt, và bậc xuất sắc nhất trong số những người hưởng thụ dục lạc. Khi là vua, vị ấy được điều này... Khi là Phật, vị ấy được gì? Vị ấy là bậc tối thượng, bậc cao quý nhất, bậc lãnh đạo, bậc ưu việt, và bậc xuất sắc nhất trong tất cả chúng sinh. Khi là Phật, vị ấy được điều này”. Đức Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này. 213. තත්ථෙතං වුච්චති – 213. Về điều ấy, có lời kệ được nói lên rằng: ‘‘අත්ථධම්මසහිතං පුරෙ ගිරං,එරයං බහුජනං නිදංසයි; පාණිනං හිතසුඛාවහො අහු,ධම්මයාගමයජී අමච්ඡරී. “Trước đây, đã nói lời liên quan đến lợi ích và thiện pháp, đã chỉ dạy cho nhiều người; đã mang lại lợi ích và hạnh phúc cho chúng sinh, đã thực hành pháp thí, không keo kiệt. ‘‘තෙන [Pg.127] සො සුචරිතෙන කම්මුනා,සුග්ගතිං වජති තත්ථ මොදති; ලක්ඛණානි ච දුවෙ ඉධාගතො,උත්තමප්පමුඛතාය වින්දති. Do nghiệp thiện hành ấy, vị ấy đi đến thiện thú, hoan hỷ ở đó; và khi đến đây, vị ấy có được hai tướng hảo do sự tối thượng và lãnh đạo. ‘‘උබ්භමුප්පතිතලොමවා සසො,පාදගණ්ඨිරහු සාධුසණ්ඨිතා; මංසලොහිතාචිතා තචොත්ථතා,උපරිචරණසොභනා අහු. Vị ấy có lông mọc hướng lên, các mắt cá chân được định vị tốt, đầy thịt và máu, được da bao bọc, làm cho phần trên của bàn chân rất đẹp. ‘‘ගෙහමාවසති චෙ තථාවිධො,අග්ගතං වජති කාමභොගිනං; තෙන උත්තරිතරො න විජ්ජති,ජම්බුදීපමභිභුය්‍ය ඉරියති. Nếu một người như vậy sống tại gia, vị ấy đạt đến vị trí tối thượng trong số những người hưởng thụ dục lạc; không có ai vượt qua vị ấy, vị ấy cai trị, chinh phục cõi Diêm-phù-đề. ‘‘පබ්බජම්පි ච අනොමනික්කමො,අග්ගතං වජති සබ්බපාණිනං; තෙන උත්තරිතරො න විජ්ජති,සබ්බලොකමභිභුය්‍ය විහරතී’’ති. Và với nỗ lực không hề suy giảm, khi xuất gia, vị ấy đạt đến vị trí tối thượng trong tất cả chúng sinh; không có ai vượt qua vị ấy, vị ấy sống, chinh phục toàn thế giới.” (11) එණිජඞ්ඝලක්ඛණං (11) Tướng bắp chân như của loài nai. 214. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො සක්කච්චං වාචෙතා අහොසි සිප්පං වා විජ්ජං වා චරණං වා කම්මං වා – ‘කිං තිමෙ ඛිප්පං විජානෙය්‍යුං, ඛිප්පං පටිපජ්ජෙය්‍යුං, න චිරං කිලිස්සෙය්‍යු’’න්ති. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමං මහාපුරිසලක්ඛණං පටිලභති. එණිජඞ්ඝො හොති. 214. “Này các Tỳ-khưu, Như Lai, trong tiền kiếp, tiền sinh, nơi ở trước đây, khi là người, đã tận tình dạy dỗ về nghệ thuật, khoa học, hạnh kiểm, hoặc nghiệp, với suy nghĩ: ‘Làm sao để họ biết nhanh, làm sao để họ thực hành nhanh, làm sao để họ không mệt mỏi lâu?’ Do nghiệp ấy đã được làm... ... Vị ấy, sau khi mệnh chung từ đó, đến cõi này, có được tướng đại nhân này: có bắp chân như của loài nai. ‘‘සො තෙන ලක්ඛණෙන සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? යානි තානි රාජාරහානි රාජඞ්ගානි රාජූපභොගානි රාජානුච්ඡවිකානි තානි ඛිප්පං පටිලභති. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? යානි [Pg.128] තානි සමණාරහානි සමණඞ්ගානි සමණූපභොගානි සමණානුච්ඡවිකානි, තානි ඛිප්පං පටිලභති. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච. “Vị ấy, được trang bị tướng hảo ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vua Chuyển luân... ... Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy nhanh chóng có được những gì xứng đáng với vua, những vật dụng của vua, những đồ dùng của vua, những thứ phù hợp với vua. Khi là vua, vị ấy được điều này... Khi là Phật, vị ấy được gì? Vị ấy nhanh chóng có được những gì xứng đáng với sa-môn, những vật dụng của sa-môn, những đồ dùng của sa-môn, những thứ phù hợp với sa-môn. Khi là Phật, vị ấy được điều này”. Đức Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này. 215. තත්ථෙතං වුච්චති – 215. Về điều ấy, có lời kệ được nói lên rằng: ‘‘සිප්පෙසු විජ්ජාචරණෙසු කම්මෙසු,කථං විජානෙය්‍යුං ලහුන්ති ඉච්ඡති; යදූපඝාතාය න හොති කස්සචි,වාචෙති ඛිප්පං න චිරං කිලිස්සති. “Trong các nghệ thuật, khoa học, hạnh kiểm, và nghiệp, vị ấy mong muốn: ‘Làm sao họ có thể biết nhanh?’ Vị ấy dạy nhanh chóng những gì không gây hại cho bất kỳ ai, và không làm họ mệt mỏi lâu. ‘‘තං කම්මං කත්වා කුසලං සුඛුද්‍රයං,ජඞ්ඝා මනුඤ්ඤා ලභතෙ සුසණ්ඨිතා; වට්ටා සුජාතා අනුපුබ්බමුග්ගතා,උද්ධග්ගලොමා සුඛුමත්තචොත්ථතා. Sau khi làm nghiệp thiện ấy, mang lại hạnh phúc, vị ấy có được bắp chân đáng yêu, có hình dáng đẹp, tròn trịa, phát triển tốt, thon dần lên trên, có lông mọc hướng lên, và được bao bọc bởi làn da mịn màng. ‘‘එණෙය්‍යජඞ්ඝොති තමාහු පුග්ගලං,සම්පත්තියා ඛිප්පමිධාහු ලක්ඛණං; ගෙහානුලොමානි යදාභිකඞ්ඛති,අපබ්බජං ඛිප්පමිධාධිගච්ඡති. Các bậc hiền trí gọi người ấy là người có bắp chân như của loài nai. Họ nói rằng tướng này là dấu hiệu của sự thành tựu nhanh chóng ở đây. Khi không xuất gia, nếu mong muốn những gì phù hợp với đời sống tại gia, vị ấy nhanh chóng đạt được chúng ở đây. ‘‘සචෙ ච පබ්බජ්ජමුපෙති තාදිසො,නෙක්ඛම්මඡන්දාභිරතො විචක්ඛණො; අනුච්ඡවිකස්ස යදානුලොමිකං,තං වින්දති ඛිප්පමනොමවික්කමො ’’ති. Và nếu một người như vậy, sáng suốt, ưa thích ý muốn xuất ly, đi đến sự xuất gia, vị ấy, với nỗ lực không hề suy giảm, nhanh chóng tìm thấy những gì phù hợp và tương ứng với người đã xuất gia.” (12) සුඛුමච්ඡවිලක්ඛණං (12) Tướng da mịn màng. 216. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො සමණං වා බ්‍රාහ්මණං වා උපසඞ්කමිත්වා පරිපුච්ඡිතා අහොසි – ‘‘කිං, භන්තෙ, කුසලං, කිං අකුසලං, කිං සාවජ්ජං, කිං අනවජ්ජං, කිං සෙවිතබ්බං, කිං න සෙවිතබ්බං, කිං මෙ කරීයමානං දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛාය අස්ස, කිං වා පන මෙ කරීයමානං දීඝරත්තං හිතාය සුඛාය [Pg.129] අස්සා’’ති. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමං මහාපුරිසලක්ඛණං පටිලභති. සුඛුමච්ඡවි හොති, සුඛුමත්තා ඡවියා රජොජල්ලං කායෙ න උපලිම්පති. 216. Này các Tỳ khưu, Như Lai trong tiền kiếp, tiền hữu, nơi ở trước đây, khi là người đã từng đến gần Sa-môn hoặc Bà-la-môn và hỏi han rằng: 'Bạch ngài, điều gì là thiện? Điều gì là bất thiện? Điều gì là có tội lỗi? Điều gì là không có tội lỗi? Điều gì nên thực hành? Điều gì không nên thực hành? Việc gì do con làm sẽ đưa đến bất lợi, đau khổ lâu dài? Và việc gì do con làm sẽ đưa đến lợi ích, an lạc lâu dài?' Vị ấy, do đã làm nghiệp ấy... v.v... Vị ấy, sau khi mệnh chung từ nơi ấy, sanh lại ở đây, đạt được tướng đại nhân này: có làn da mịn màng, và do làn da mịn màng nên bụi bẩn không bám vào thân. ‘‘සො තෙන ලක්ඛණෙන සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? මහාපඤ්ඤො හොති, නාස්ස හොති කොචි පඤ්ඤාය සදිසො වා සෙට්ඨො වා කාමභොගීනං. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? මහාපඤ්ඤො හොති පුථුපඤ්ඤො හාසපඤ්ඤො ජවනපඤ්ඤො තික්ඛපඤ්ඤො නිබ්බෙධිකපඤ්ඤො, නාස්ස හොති කොචි පඤ්ඤාය සදිසො වා සෙට්ඨො වා සබ්බසත්තානං. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච. Vị ấy, được trang bị tướng ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vua Chuyển luân... v.v... Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy có trí tuệ lớn; trong số những người hưởng dục, không có ai bằng hoặc hơn vị ấy về trí tuệ. Khi là vua, vị ấy được điều này... Khi là Phật, vị ấy được gì? Vị ấy có trí tuệ lớn, trí tuệ rộng lớn, trí tuệ hoan hỷ, trí tuệ nhanh nhạy, trí tuệ sắc bén, trí tuệ xuyên thấu; trong tất cả chúng sanh, không có ai bằng hoặc hơn vị ấy về trí tuệ. Khi là Phật, vị ấy được điều này.” Đức Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này. 217. තත්ථෙතං වුච්චති – 217. Về điều này, được nói như sau: ‘‘පුරෙ පුරත්ථා පුරිමාසු ජාතිසු,අඤ්ඤාතුකාමො පරිපුච්ඡිතා අහු; සුස්සූසිතා පබ්බජිතං උපාසිතා,අත්ථන්තරො අත්ථකථං නිසාමයි. Trong các kiếp trước, thuở xưa, vì mong muốn biết, Ngài đã từng hỏi han; đã lắng nghe, đã thân cận người xuất gia; vì quan tâm đến lợi ích, Ngài đã lắng nghe lời nói về lợi ích. ‘‘පඤ්ඤාපටිලාභගතෙන කම්මුනා,මනුස්සභූතො සුඛුමච්ඡවී අහු; බ්‍යාකංසු උප්පාදනිමිත්තකොවිදා,සුඛුමානි අත්ථානි අවෙච්ච දක්ඛිති. Do nghiệp đưa đến sự chứng đắc trí tuệ, khi sanh làm người, Ngài có làn da mịn màng. Những người giỏi về điềm báo và tướng số đã tiên đoán: 'Vị ấy sẽ thấy biết, thấu hiểu những ý nghĩa vi tế.' ‘‘සචෙ න පබ්බජ්ජමුපෙති තාදිසො,වත්තෙති චක්කං පථවිං පසාසති; අත්ථානුසිට්ඨීසු පරිග්ගහෙසු ච,න තෙන සෙය්‍යො සදිසො ච විජ්ජති. Nếu người như vậy không xuất gia, sẽ chuyển bánh xe pháp, cai trị trái đất. Trong việc giáo huấn về lợi ích và trong việc cai quản, không có ai hơn hoặc bằng vị ấy. ‘‘සචෙ ච පබ්බජ්ජමුපෙති තාදිසො,නෙක්ඛම්මඡන්දාභිරතො විචක්ඛණො; පඤ්ඤාවිසිට්ඨං ලභතෙ අනුත්තරං,පප්පොති බොධිං වරභූරිමෙධසො’’ති. Và nếu người như vậy xuất gia, sẽ thích thú với ý muốn xuất ly, có trí tuệ, đạt được trí tuệ thù thắng, vô thượng, chứng đắc giác ngộ, là bậc thượng trí có trí tuệ rộng lớn. (13) සුවණ්ණවණ්ණලක්ඛණං (13) Tướng Sắc Vàng 218. ‘‘යම්පි[Pg.130], භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො අක්කොධනො අහොසි අනුපායාසබහුලො, බහුම්පි වුත්තො සමානො නාභිසජ්ජි න කුප්පි න බ්‍යාපජ්ජි න පතිත්ථීයි, න කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයඤ්ච පාත්වාකාසි. දාතා ච අහොසි සුඛුමානං මුදුකානං අත්ථරණානං පාවුරණානං ඛොමසුඛුමානං කප්පාසිකසුඛුමානං කොසෙය්‍යසුඛුමානං කම්බලසුඛුමානං. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා උපචිතත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමං මහාපුරිසලක්ඛණං පටිලභති. සුවණ්ණවණ්ණො හොති කඤ්චනසන්නිභත්තචො. 218. Này các Tỳ khưu, Như Lai trong tiền kiếp, tiền hữu, nơi ở trước đây, khi là người, đã không sân hận, không nhiều phiền muộn; dù bị nói nhiều cũng không tức giận, không phẫn nộ, không có ác tâm, không nuôi lòng oán hận; không biểu lộ sự tức giận, sân hận, và bất mãn. Và đã là người cho các loại vải trải, vải đắp mềm mại, mịn màng: vải lanh mịn, vải bông mịn, vải lụa mịn, vải len mịn. Vị ấy, do đã làm và tích lũy nghiệp ấy... v.v... Vị ấy, sau khi mệnh chung từ nơi ấy, sanh lại ở đây, đạt được tướng đại nhân này: có màu sắc như vàng, có làn da giống như vàng ròng. ‘‘සො තෙන ලක්ඛණෙන සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? ලාභී හොති සුඛුමානං මුදුකානං අත්ථරණානං පාවුරණානං ඛොමසුඛුමානං කප්පාසිකසුඛුමානං කොසෙය්‍යසුඛුමානං කම්බලසුඛුමානං. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? ලාභී හොති සුඛුමානං මුදුකානං අත්ථරණානං පාවුරණානං ඛොමසුඛුමානං කප්පාසිකසුඛුමානං කොසෙය්‍යසුඛුමානං කම්බලසුඛුමානං. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච. Vị ấy, được trang bị tướng ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vua Chuyển luân... v.v... Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy là người nhận được các loại vải trải, vải đắp mềm mại, mịn màng: vải lanh mịn, vải bông mịn, vải lụa mịn, vải len mịn. Khi là vua, vị ấy được điều này... Khi là Phật, vị ấy được gì? Vị ấy là người nhận được các loại vải trải, vải đắp mềm mại, mịn màng: vải lanh mịn, vải bông mịn, vải lụa mịn, vải len mịn. Khi là Phật, vị ấy được điều này.” Đức Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này. 219. තත්ථෙතං වුච්චති – 219. Về điều này, được nói như sau: ‘‘අක්කොධඤ්ච අධිට්ඨහි අදාසි,දානඤ්ච වත්ථානි සුඛුමානි සුච්ඡවීනි; පුරිමතරභවෙ ඨිතො අභිවිස්සජි,මහිමිව සුරො අභිවස්සං. Ngài đã quyết tâm không sân hận và đã bố thí, đã cho đi những y phục mịn màng, màu sắc đẹp khi ở trong kiếp trước, như trời mưa lớn trên mặt đất. ‘‘තං කත්වාන ඉතො චුතො දිබ්බං,උපපජ්ජි සුකතඵලවිපාකමනුභුත්වා; කනකතනුසන්නිභො ඉධාභිභවති,සුරවරතරොරිව ඉන්දො. Làm điều đó, mệnh chung từ đây, sanh lên cõi trời, sau khi hưởng quả của thiện nghiệp; có thân giống như vàng, ở đây Ngài chiến thắng, như Đế Thích, vị trời cao quý nhất. ‘‘ගෙහඤ්චාවසති [Pg.131] නරො අපබ්බජ්ජ,මිච්ඡං මහතිමහිං අනුසාසති ; පසය්හ සහිධ සත්තරතනං,පටිලභති විමල සුඛුමච්ඡවිං සුචිඤ්ච. Nếu người ấy sống tại gia, không muốn xuất gia, sẽ cai trị trái đất rộng lớn bằng sức mạnh. Ở đây, vị ấy đạt được bảy báu, và làn da mịn màng, không tỳ vết, trong sạch. ‘‘ලාභී අච්ඡාදනවත්ථමොක්ඛපාවුරණානං,භවති යදි අනාගාරියතං උපෙති; සහිතො පුරිමකතඵලං අනුභවති,න භවති කතස්ස පනාසො’’ති. Vị ấy là người nhận được y phục, vải trải, và vải đắp cao quý, nếu vị ấy đi vào đời sống không nhà. Là người có lợi ích, vị ấy hưởng quả của việc đã làm trước đây; việc đã làm không bị mất đi. (14) කොසොහිතවත්ථගුය්හලක්ඛණං (14) Tướng Âm Tàng 220. යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො චිරප්පනට්ඨෙ සුචිරප්පවාසිනො ඤාතිමිත්තෙ සුහජ්ජෙ සඛිනො සමානෙතා අහොසි. මාතරම්පි පුත්තෙන සමානෙතා අහොසි, පුත්තම්පි මාතරා සමානෙතා අහොසි, පිතරම්පි පුත්තෙන සමානෙතා අහොසි, පුත්තම්පි පිතරා සමානෙතා අහොසි, භාතරම්පි භාතරා සමානෙතා අහොසි, භාතරම්පි භගිනියා සමානෙතා අහොසි, භගිනිම්පි භාතරා සමානෙතා අහොසි, භගිනිම්පි භගිනියා සමානෙතා අහොසි, සමඞ්ගීකත්වා ච අබ්භනුමොදිතා අහොසි. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමං මහාපුරිසලක්ඛණං පටිලභති – කොසොහිතවත්ථගුය්හො හොති. 220. Này các Tỳ khưu, Như Lai trong tiền kiếp, tiền hữu, nơi ở trước đây, khi là người, đã từng đoàn tụ những bà con thân thuộc, bạn bè thân thiết đã mất tích lâu, đã xa cách lâu. Đã từng đoàn tụ mẹ với con, con với mẹ, cha với con, con với cha, anh em trai với nhau, anh trai với em gái, em gái với anh trai, chị em gái với nhau. Và sau khi làm cho họ hòa hợp, đã hoan hỷ. Vị ấy, do đã làm nghiệp ấy... v.v... Vị ấy, sau khi mệnh chung từ nơi ấy, sanh lại ở đây, đạt được tướng đại nhân này: có âm tàng được bao bọc trong vỏ. ‘‘සො තෙන ලක්ඛණෙන සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? පහූතපුත්තො හොති, පරොසහස්සං ඛො පනස්ස පුත්තා භවන්ති සූරා වීරඞ්ගරූපා පරසෙනප්පමද්දනා. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? පහූතපුත්තො හොති, අනෙකසහස්සං ඛො පනස්ස පුත්තා භවන්ති සූරා වීරඞ්ගරූපා පරසෙනප්පමද්දනා. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච. “Vị ấy, người được trang bị tướng hảo ấy, nếu sống tại gia, sẽ trở thành vua Chuyển luân... (vân vân)... Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy có nhiều con trai, có hơn một ngàn người con trai dũng mãnh, có thân hình anh hùng, có thể trấn áp quân đội của đối phương. Khi là vua, vị ấy được điều này... Khi là bậc giác ngộ, vị ấy được gì? Vị ấy có nhiều con trai, có hơn nhiều ngàn người con trai dũng mãnh, có thân hình anh hùng, có thể trấn áp quân đội của đối phương. Khi là bậc giác ngộ, vị ấy được điều này.” Đức Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này. 221. තත්ථෙතං [Pg.132] වුච්චති – 221. Về điều này, có lời kệ được nói như sau: ‘‘පුරෙ පුරත්ථා පුරිමාසු ජාතිසු,චිරප්පනට්ඨෙ සුචිරප්පවාසිනො; ඤාතී සුහජ්ජෙ සඛිනො සමානයි,සමඞ්ගිකත්වා අනුමොදිතා අහු. “Trong các kiếp quá khứ, ở thời xa xưa, Ngài đã làm cho những người thân, bạn bè thân thiết, và bằng hữu, những người đã thất lạc từ lâu, đã xa cách từ lâu, được đoàn tụ. Sau khi làm cho họ hòa hợp, Ngài đã khiến họ hoan hỷ. ‘‘සො තෙන කම්මෙන දිවං සමක්කමි,සුඛඤ්ච ඛිඩ්ඩාරතියො ච අන්වභි; තතො චවිත්වා පුනරාගතො ඉධ,කොසොහිතං වින්දති වත්ථඡාදියං. Do nghiệp ấy, vị ấy đã sanh lên cõi trời, đã hưởng thụ hạnh phúc và niềm vui hỷ lạc. Từ đó mệnh chung, khi trở lại cõi này, vị ấy có được tướng âm tàng được che kín bởi lớp vỏ bọc. ‘‘පහූතපුත්තො භවතී තථාවිධො,පරොසහස්සඤ්ච භවන්ති අත්‍රජා; සූරා ච වීරා ච අමිත්තතාපනා,ගිහිස්ස පීතිංජනනා පියංවදා. Người như vậy có nhiều con trai, và có hơn một ngàn người con trai. Họ dũng mãnh, anh hùng, trấn áp được kẻ thù, làm phát sinh niềm vui cho người gia chủ, và nói lời ái ngữ. ‘‘බහූතරා පබ්බජිතස්ස ඉරියතො,භවන්ති පුත්තා වචනානුසාරිනො; ගිහිස්ස වා පබ්බජිතස්ස වා පුන,තං ලක්ඛණං ජායති තදත්ථජොතක’’න්ති. Đối với bậc xuất gia có oai nghi của bậc Thánh, có rất nhiều người con (đệ tử) vâng lời. Dù là người tại gia hay người xuất gia, tướng hảo ấy lại phát sinh để biểu thị ý nghĩa đó.” පඨමභාණවාරො නිට්ඨිතො. Dứt chương thứ nhất. (15-16) පරිමණ්ඩලඅනොනමජණ්ණුපරිමසනලක්ඛණානි (15-16) Các tướng thân hình cân đối và đứng thẳng không cúi mà rờ được đầu gối 222. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො මහාජනසඞ්ගහං සමෙක්ඛමානො සමං ජානාති සාමං ජානාති, පුරිසං ජානාති පුරිසවිසෙසං ජානාති – ‘අයමිදමරහති අයමිදමරහතී’ති තත්ථ තත්ථ පුරිසවිසෙසකරො අහොසි. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං [Pg.133] ආගතො සමානො ඉමානි ද්වෙ මහාපුරිසලක්ඛණානි පටිලභති. නිග්‍රොධ පරිමණ්ඩලො ච හොති, ඨිතකොයෙව ච අනොනමන්තො උභොහි පාණිතලෙහි ජණ්ණුකානි පරිමසති පරිමජ්ජති. 222. “Này các Tỳ khưu, Như Lai, trong kiếp quá khứ, trong đời quá khứ, trong nơi ở quá khứ, khi còn là người, đã xem xét việc nhiếp phục đại chúng, biết người tương xứng, biết người không tương xứng, biết người, biết người đặc biệt – ‘người này xứng đáng với điều này, người này xứng đáng với điều này’ – và ở nơi này nơi kia, đã làm những việc đặc biệt cho người. Vị ấy, do nghiệp đó đã được làm... (vân vân)... Vị ấy, từ đó mệnh chung, khi đến cõi này, đã có được hai tướng đại nhân này: có thân hình cân đối như cây đa, và khi đứng thẳng, không cúi xuống, có thể dùng cả hai lòng bàn tay rờ và xoa đầu gối. ‘‘සො තෙහි ලක්ඛණෙහි සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? අඩ්ඪො හොති මහද්ධනො මහාභොගො පහූතජාතරූපරජතො පහූතවිත්තූපකරණො පහූතධනධඤ්ඤො පරිපුණ්ණකොසකොට්ඨාගාරො. රාජා සමානො ඉදං ලභති…පෙ… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? අඩ්ඪො හොති මහද්ධනො මහාභොගො. තස්සිමානි ධනානි හොන්ති, සෙය්‍යථිදං, සද්ධාධනං සීලධනං හිරිධනං ඔත්තප්පධනං සුතධනං චාගධනං පඤ්ඤාධනං. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච. “Vị ấy, người được trang bị những tướng hảo ấy, nếu sống tại gia, sẽ trở thành vua Chuyển luân... (vân vân)... Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy giàu có, có nhiều tài sản, nhiều vật dụng, nhiều vàng bạc, nhiều của cải vật dụng, nhiều tiền của lúa gạo, kho tàng đầy đủ. Khi là vua, vị ấy được điều này... (vân vân)... Khi là bậc giác ngộ, vị ấy được gì? Vị ấy giàu có, có nhiều tài sản, nhiều vật dụng. Vị ấy có những tài sản này, đó là: tài sản tín, tài sản giới, tài sản tàm, tài sản quý, tài sản văn, tài sản thí, tài sản tuệ. Khi là bậc giác ngộ, vị ấy được điều này.” Đức Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này. 223. තත්ථෙතං වුච්චති – 223. Về điều này, có lời kệ được nói như sau: ‘‘තුලිය පටිවිචය චින්තයිත්වා,මහාජනසඞ්ගහනං සමෙක්ඛමානො; අයමිදමරහති තත්ථ තත්ථ,පුරිසවිසෙසකරො පුරෙ අහොසි. “Sau khi cân nhắc, suy xét, và suy nghĩ, xem xét việc nhiếp phục đại chúng, rằng ‘người này xứng đáng với điều này’, ở nơi này nơi kia, trong quá khứ, Ngài đã làm những việc đặc biệt cho người. ‘‘මහිඤ්ච පන ඨිතො අනොනමන්තො,ඵුසති කරෙහි උභොහි ජණ්ණුකානි; මහිරුහපරිමණ්ඩලො අහොසි,සුචරිතකම්මවිපාකසෙසකෙන. Khi đứng trên mặt đất, không cúi xuống, Ngài chạm được đầu gối bằng cả hai tay. Ngài có thân hình cân đối như cây đa, do quả báo còn lại của nghiệp thiện đã làm. ‘‘බහුවිවිධනිමිත්තලක්ඛණඤ්ඤූ,අතිනිපුණා මනුජා බ්‍යාකරිංසු; බහුවිවිධා ගිහීනං අරහානි,පටිලභති දහරො සුසු කුමාරො. Những người thông thạo nhiều tướng hảo và điềm báo khác nhau, rất tinh tế, đã tiên đoán rằng: ‘Vị hoàng tử trẻ trung, non nớt này sẽ nhận được nhiều loại tài sản khác nhau xứng đáng với người tại gia.’ ‘‘ඉධ ච මහීපතිස්ස කාමභොගී,ගිහිපතිරූපකා බහූ භවන්ති; යදි ච ජහති සබ්බකාමභොගං,ලභති අනුත්තරං උත්තමධනග්ග’’න්ති. Nếu ở đây, vị ấy là vua cai trị đất đai, sẽ có nhiều dục lạc và tài sản phù hợp với người gia chủ. Và nếu từ bỏ tất cả dục lạc và tài sản, vị ấy sẽ đạt được tài sản tối thượng, vô song.” (17-19) සීහපුබ්බද්ධකායාදිතිලක්ඛණං (17-19) Ba tướng hảo bắt đầu bằng tướng thân trên như sư tử 224. ‘‘යම්පි[Pg.134], භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො බහුජනස්ස අත්ථකාමො අහොසි හිතකාමො ඵාසුකාමො යොගක්ඛෙමකාමො – ‘කින්තිමෙ සද්ධාය වඩ්ඪෙය්‍යුං, සීලෙන වඩ්ඪෙය්‍යුං, සුතෙන වඩ්ඪෙය්‍යුං, චාගෙන වඩ්ඪෙය්‍යුං, ධම්මෙන වඩ්ඪෙය්‍යුං, පඤ්ඤාය වඩ්ඪෙය්‍යුං, ධනධඤ්ඤෙන වඩ්ඪෙය්‍යුං, ඛෙත්තවත්ථුනා වඩ්ඪෙය්‍යුං, ද්විපදචතුප්පදෙහි වඩ්ඪෙය්‍යුං, පුත්තදාරෙහි වඩ්ඪෙය්‍යුං, දාසකම්මකරපොරිසෙහි වඩ්ඪෙය්‍යුං, ඤාතීහි වඩ්ඪෙය්‍යුං, මිත්තෙහි වඩ්ඪෙය්‍යුං, බන්ධවෙහි වඩ්ඪෙය්‍යු’න්ති. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමානි තීණි මහාපුරිසලක්ඛණානි පටිලභති. සීහපුබ්බද්ධකායො ච හොති චිතන්තරංසො ච සමවට්ටක්ඛන්ධො ච. 224. “Này các Tỳ khưu, Như Lai, trong kiếp quá khứ, trong đời quá khứ, trong nơi ở quá khứ, khi còn là người, đã mong muốn lợi ích, hạnh phúc, sự an lạc, sự giải thoát khỏi ách縛 cho nhiều người – ‘Làm sao để những người này tăng trưởng về tín, về giới, về văn, về thí, về pháp, về tuệ, về tiền của lúa gạo, về ruộng đất, về chúng sanh hai chân bốn chân, về con cái vợ chồng, về tôi tớ người làm công, về thân quyến, về bạn bè, về bà con?’. Vị ấy, do nghiệp đó đã được làm... (vân vân)... Vị ấy, từ đó mệnh chung, khi đến cõi này, đã có được ba tướng đại nhân này: có thân trên như sư tử, có hai vai đầy đặn, và có thân hình tròn đều. ‘‘සො තෙහි ලක්ඛණෙහි සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? අපරිහානධම්මො හොති, න පරිහායති ධනධඤ්ඤෙන ඛෙත්තවත්ථුනා ද්විපදචතුප්පදෙහි පුත්තදාරෙහි දාසකම්මකරපොරිසෙහි ඤාතීහි මිත්තෙහි බන්ධවෙහි, න පරිහායති සබ්බසම්පත්තියා. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? අපරිහානධම්මො හොති, න පරිහායති සද්ධාය සීලෙන සුතෙන චාගෙන පඤ්ඤාය, න පරිහායති සබ්බසම්පත්තියා. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච. “Vị ấy, người được trang bị những tướng hảo ấy, nếu sống tại gia, sẽ trở thành vua Chuyển luân... (vân vân)... Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy có pháp không suy thoái, không suy thoái về tiền của lúa gạo, ruộng đất, chúng sanh hai chân bốn chân, con cái vợ chồng, tôi tớ người làm công, thân quyến, bạn bè, bà con, không suy thoái về mọi tài sản. Khi là vua, vị ấy được điều này... Khi là bậc giác ngộ, vị ấy được gì? Vị ấy có pháp không suy thoái, không suy thoái về tín, giới, văn, thí, tuệ, không suy thoái về mọi tài sản. Khi là bậc giác ngộ, vị ấy được điều này.” Đức Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này. 225. තත්ථෙතං වුච්චති – 225. Về điều này, có lời kệ được nói như sau: ‘‘සද්ධාය සීලෙන සුතෙන බුද්ධියා,චාගෙන ධම්මෙන බහූහි සාධුහි; ධනෙන ධඤ්ඤෙන ච ඛෙත්තවත්ථුනා,පුත්තෙහි දාරෙහි චතුප්පදෙහි ච. “Về tín, giới, văn, tuệ, thí, pháp, và nhiều điều thiện khác; về tiền của, lúa gạo, ruộng đất, con cái, vợ chồng, và chúng sanh bốn chân. ‘‘ඤාතීහි මිත්තෙහි ච බන්ධවෙහි ච,බලෙන වණ්ණෙන සුඛෙන චූභයං; කථං න හායෙය්‍යුං පරෙති ඉච්ඡති,අත්ථස්ස මිද්ධී ච පනාභිකඞ්ඛති. Về thân quyến, bạn bè, bà con, về sức mạnh, sắc đẹp, và cả hai là hạnh phúc; Ngài mong muốn: ‘Làm sao để người khác không suy thoái?’, và mong mỏi sự thành tựu lợi ích cho họ. ‘‘ස [Pg.135] සීහපුබ්බද්ධසුසණ්ඨිතො අහු,සමවට්ටක්ඛන්ධො ච චිතන්තරංසො; පුබ්බෙ සුචිණ්ණෙන කතෙන කම්මුනා,අහානියං පුබ්බනිමිත්තමස්ස තං. Vị ấy có thân hình phần trước đẹp như sư tử, có cổ tròn trịa, và hai vai đầy đặn. Do nghiệp đã làm, đã khéo làm trong quá khứ, đó là điềm báo trước về sự không suy giảm của vị ấy. ‘‘ගිහීපි ධඤ්ඤෙන ධනෙන වඩ්ඪති,පුත්තෙහි දාරෙහි චතුප්පදෙහි ච; අකිඤ්චනො පබ්බජිතො අනුත්තරං,පප්පොති බොධිං අසහානධම්මත’’න්ති. Nếu là người tại gia, vị ấy tăng trưởng về lúa gạo, tài sản, về con cái, vợ con, và các loài bốn chân. Nếu là người xuất gia không vướng bận, vị ấy đạt được giác ngộ vô thượng, bản chất không suy giảm. (20) රසග්ගසග්ගිතාලක්ඛණං (20) Tướng có gân vị giác thượng hạng 226. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො සත්තානං අවිහෙඨකජාතිකො අහොසි පාණිනා වා ලෙඩ්ඩුනා වා දණ්ඩෙන වා සත්ථෙන වා. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා උපචිතත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමං මහාපුරිසලක්ඛණං පටිලභති, රසග්ගසග්ගී හොති, උද්ධග්ගාස්ස රසහරණීයො ගීවාය ජාතා හොන්ති සමාභිවාහිනියො. 226. Này các Tỳ khưu, Như Lai trong tiền kiếp, tiền hữu, nơi ở trước đây, khi là người, đã có bản tánh không làm hại chúng sanh bằng tay, bằng cục đất, bằng gậy, hay bằng khí giới. Do nghiệp ấy đã được làm, đã được tích lũy… Này các Tỳ khưu, vị ấy sau khi mệnh chung từ nơi ấy, sanh lại nơi đây, được tướng đại nhân này: có các gân vị giác thượng hạng, các gân dẫn vị hướng lên trên, phân bố đồng đều, sanh ra ở cổ. ‘‘සො තෙන ලක්ඛණෙන සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? අප්පාබාධො හොති අප්පාතඞ්කො, සමවෙපාකිනියා ගහණියා සමන්නාගතො නාතිසීතාය නාච්චුණ්හාය. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? අප්පාබාධො හොති අප්පාතඞ්කො සමවෙපාකිනියා ගහණියා සමන්නාගතො නාතිසීතාය නාච්චුණ්හාය මජ්ඣිමාය පධානක්ඛමාය. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච. Vị ấy, được trang bị tướng ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vua Chuyển luân vương… Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy ít bệnh, ít não, có hệ tiêu hóa tiêu thực đồng đều, không quá lạnh, không quá nóng. Khi là vua, vị ấy được điều này… Khi là Phật, vị ấy được gì? Vị ấy ít bệnh, ít não, có hệ tiêu hóa tiêu thực đồng đều, không quá lạnh, không quá nóng, trung bình, thích hợp cho sự tinh tấn. Khi là Phật, vị ấy được điều này.” Thế Tôn đã nói lên ý nghĩa này. 227. තත්ථෙතං වුච්චති – 227. Về việc này, có lời nói rằng: ‘‘න පාණිදණ්ඩෙහි පනාථ ලෙඩ්ඩුනා,සත්ථෙන වා මරණවධෙන වා පන; උබ්බාධනාය පරිතජ්ජනාය වා,න හෙඨයී ජනතමහෙඨකො අහු. Vị ấy đã không làm hại dân chúng bằng tay, gậy, hay cục đất, bằng khí giới, hay bằng việc giết hại; hoặc bằng việc giam cầm hay đe dọa, vị ấy là người không làm hại. ‘‘තෙනෙව [Pg.136] සො සුගතිමුපෙච්ච මොදති,සුඛප්ඵලං කරිය සුඛානි වින්දති; සමොජසා රසහරණී සුසණ්ඨිතා,ඉධාගතො ලභති රසග්ගසග්ගිතං. Do nghiệp ấy, vị ấy đến cõi lành và hoan hỷ, làm việc cho quả an lạc, hưởng được các sự an lạc. Khi đến đây, các gân dẫn vị có cùng năng lực, được sắp đặt tốt đẹp, vị ấy có được khả năng cảm nhận vị tối thượng. ‘‘තෙනාහු නං අතිනිපුණා විචක්ඛණා,අයං නරො සුඛබහුලො භවිස්සති; ගිහිස්ස වා පබ්බජිතස්ස වා පුන,තං ලක්ඛණං භවති තදත්ථජොතක’’න්ති. Do đó, những người thông thái, cực kỳ tinh tế nói về vị ấy rằng: ‘Người này sẽ có nhiều an lạc.’ Dù là người tại gia hay người xuất gia, tướng ấy cũng biểu thị ý nghĩa đó. (21-22) අභිනීලනෙත්තගොපඛුමලක්ඛණානි (21-22) Các tướng mắt xanh biếc và lông mi như bò con 228. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො න ච විසටං, න ච විසාචි, න ච පන විචෙය්‍ය පෙක්ඛිතා, උජුං තථා පසටමුජුමනො, පියචක්ඛුනා බහුජනං උදික්ඛිතා අහොසි. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමානි ද්වෙ මහාපුරිසලක්ඛණානි පටිලභති. අභිනීලනෙත්තො ච හොති ගොපඛුමො ච. 228. Này các Tỳ khưu, Như Lai trong tiền kiếp, tiền hữu, nơi ở trước đây, khi là người, đã không nhìn với vẻ giận dữ, không nhìn liếc xéo, không nhìn dò xét, mà nhìn thẳng, cởi mở, với tâm ngay thẳng, đã nhìn nhiều người với con mắt thân thương. Do nghiệp ấy đã được làm… vị ấy sau khi mệnh chung từ nơi ấy, sanh lại nơi đây, được hai tướng đại nhân này: có mắt xanh biếc và có lông mi như bò con. ‘‘සො තෙහි ලක්ඛණෙහි සමන්නාගතො, සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? පියදස්සනො හොති බහුනො ජනස්ස, පියො හොති මනාපො බ්‍රාහ්මණගහපතිකානං නෙගමජානපදානං ගණකමහාමත්තානං අනීකට්ඨානං දොවාරිකානං අමච්චානං පාරිසජ්ජානං රාජූනං භොගියානං කුමාරානං. රාජා සමානො ඉදං ලභති…පෙ… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? පියදස්සනො හොති බහුනො ජනස්ස, පියො හොති මනාපො භික්ඛූනං භික්ඛුනීනං උපාසකානං උපාසිකානං දෙවානං මනුස්සානං අසුරානං නාගානං ගන්ධබ්බානං. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච. Vị ấy, được trang bị các tướng ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vua Chuyển luân vương… Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy có vẻ ngoài đáng mến đối với nhiều người, được yêu mến và quý trọng bởi các Bà-la-môn, gia chủ, dân thành thị, dân quê, các quan kế toán, đại thần, các tướng quân, người giữ cửa, các vị bộ trưởng, các vị trong hội đồng, các vua, các vị hưởng bổng lộc, các hoàng tử. Khi là vua, vị ấy được điều này… Khi là Phật, vị ấy được gì? Vị ấy có vẻ ngoài đáng mến đối với nhiều người, được yêu mến và quý trọng bởi các Tỳ khưu, Tỳ khưu ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, chư thiên, loài người, a-tu-la, rồng, và càn-thát-bà. Khi là Phật, vị ấy được điều này.” Thế Tôn đã nói lên ý nghĩa này. 229. තත්ථෙතං වුච්චති – 229. Về việc này, có lời nói rằng: ‘‘න ච විසටං න ච විසාචි, න ච පන විචෙය්‍යපෙක්ඛිතා; උජුං තථා පසටමුජුමනො, පියචක්ඛුනා බහුජනං උදික්ඛිතා. Không nhìn với vẻ giận dữ, không nhìn liếc xéo, không nhìn dò xét; mà nhìn thẳng, cởi mở, với tâm ngay thẳng, đã nhìn nhiều người với con mắt thân thương. ‘‘සුගතීසු [Pg.137] සො ඵලවිපාකං,අනුභවති තත්ථ මොදති; ඉධ ච පන භවති ගොපඛුමො,අභිනීලනෙත්තනයනො සුදස්සනො. Vị ấy hưởng quả dị thục ở các cõi lành, hoan hỷ ở nơi đó. Còn ở đây, vị ấy có lông mi như bò con, có mắt xanh biếc, có vẻ ngoài ưa nhìn. ‘‘අභියොගිනො ච නිපුණා,බහූ පන නිමිත්තකොවිදා; සුඛුමනයනකුසලා මනුජා,පියදස්සනොති අභිනිද්දිසන්ති නං. Nhiều người thực hành, tinh tế, thông thạo về điềm báo, những người khéo léo với con mắt tinh tường, đã chỉ ra rằng vị ấy có vẻ ngoài đáng mến. ‘‘පියදස්සනො ගිහීපි සන්තො ච,භවති බහුජනපියායිතො; යදි ච න භවති ගිහී සමණො හොති,පියො බහූනං සොකනාසනො’’ති. Là người tại gia, vị ấy có vẻ ngoài đáng mến, được nhiều người yêu quý. Nếu không là người tại gia mà là sa-môn, vị ấy được nhiều người yêu mến, là người diệt trừ sầu muộn. (23) උණ්හීසසීසලක්ඛණං (23) Tướng có đầu như đội khăn 230. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො බහුජනපුබ්බඞ්ගමො අහොසි කුසලෙසු ධම්මෙසු බහුජනපාමොක්ඛො කායසුචරිතෙ වචීසුචරිතෙ මනොසුචරිතෙ දානසංවිභාගෙ සීලසමාදානෙ උපොසථුපවාසෙ මත්තෙය්‍යතාය පෙත්තෙය්‍යතාය සාමඤ්ඤතාය බ්‍රහ්මඤ්ඤතාය කුලෙ ජෙට්ඨාපචායිතාය අඤ්ඤතරඤ්ඤතරෙසු ච අධිකුසලෙසු ධම්මෙසු. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමං මහාපුරිසලක්ඛණං පටිලභති – උණ්හීසසීසො හොති. 230. Này các Tỳ khưu, Như Lai trong tiền kiếp, tiền hữu, nơi ở trước đây, khi là người, đã là người đi đầu của nhiều người trong các pháp thiện, là người lãnh đạo của nhiều người trong thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành, trong việc bố thí, thọ trì giới, giữ ngày trai giới, hiếu kính mẹ, hiếu kính cha, kính trọng sa-môn, kính trọng bà-la-môn, kính trọng người lớn trong dòng họ, và trong các pháp thiện lành khác. Do nghiệp ấy đã được làm… vị ấy sau khi mệnh chung từ nơi ấy, sanh lại nơi đây, được tướng đại nhân này: có đầu như đội khăn. ‘‘සො තෙන ලක්ඛණෙන සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? මහාස්ස ජනො අන්වායිකො හොති, බ්‍රාහ්මණගහපතිකා නෙගමජානපදා ගණකමහාමත්තා අනීකට්ඨා දොවාරිකා අමච්චා පාරිසජ්ජා රාජානො භොගියා කුමාරා. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? මහාස්ස ජනො අන්වායිකො හොති, භික්ඛූ භික්ඛුනියො උපාසකා උපාසිකායො දෙවා මනුස්සා අසුරා නාගා ගන්ධබ්බා. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච. Vị ấy, được trang bị tướng ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vua Chuyển luân vương… Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy có nhiều người đi theo, gồm các Bà-la-môn, gia chủ, dân thành thị, dân quê, các quan kế toán, đại thần, các tướng quân, người giữ cửa, các vị bộ trưởng, các vị trong hội đồng, các vua, các vị hưởng bổng lộc, các hoàng tử. Khi là vua, vị ấy được điều này… Khi là Phật, vị ấy được gì? Vị ấy có nhiều người đi theo, gồm các Tỳ khưu, Tỳ khưu ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, chư thiên, loài người, a-tu-la, rồng, và càn-thát-bà. Khi là Phật, vị ấy được điều này.” Thế Tôn đã nói lên ý nghĩa này. 231. තත්ථෙතං [Pg.138] වුච්චති – 231. Về việc này, có lời nói rằng: ‘‘පුබ්බඞ්ගමො සුචරිතෙසු අහු,ධම්මෙසු ධම්මචරියාභිරතො; අන්වායිකො බහුජනස්ස අහු,සග්ගෙසු වෙදයිත්ථ පුඤ්ඤඵලං. “Ngài đã là người đi đầu trong các thiện hạnh, trong các pháp, ưa thích thực hành Chánh pháp; đã có nhiều người đi theo; và đã hưởng quả phước ở các cõi trời.” ‘‘වෙදිත්වා සො සුචරිතස්ස ඵලං,උණ්හීසසීසත්තමිධජ්ඣගමා; බ්‍යාකංසු බ්‍යඤ්ජනනිමිත්තධරා,පුබ්බඞ්ගමො බහුජනං හෙස්සති. “Sau khi hưởng quả của thiện hạnh, ở đây Ngài đã đạt được tướng nhục kế trên đỉnh đầu. Các nhà tướng số đã tiên đoán rằng: ‘(Vị này) sẽ là người lãnh đạo của quần chúng.’” ‘‘පටිභොගියා මනුජෙසු ඉධ,පුබ්බෙව තස්ස අභිහරන්ති තදා; යදි ඛත්තියො භවති භූමිපති,පටිහාරකං බහුජනෙ ලභති. “Ở đây, giữa loài người, những người phục vụ đã hầu hạ vị ấy ngay từ trước. Nếu là một vị vua Sát-đế-lỵ, một vị chúa đất, vị ấy sẽ nhận được sự phục vụ từ nhiều người.” ‘‘අථ චෙපි පබ්බජති සො මනුජො,ධම්මෙසු හොති පගුණො විසවී; තස්සානුසාසනිගුණාභිරතො,අන්වායිකො බහුජනො භවතී’’ති. “Và nếu người ấy xuất gia, sẽ trở nên thuần thục và làm chủ các pháp. Nhiều người sẽ ưa thích đức hạnh và lời giáo huấn của vị ấy, và trở thành người đi theo.” (24-25) එකෙකලොමතාඋණ්ණාලක්ඛණානි (24-25) Tướng Lông Mọc Riêng Lẻ và Tướng Bạch Hào 232. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො මුසාවාදං පහාය මුසාවාදා පටිවිරතො අහොසි, සච්චවාදී සච්චසන්ධො ථෙතො පච්චයිකො අවිසංවාදකො ලොකස්ස. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා උපචිතත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමානි ද්වෙ මහාපුරිසලක්ඛණානි පටිලභති. එකෙකලොමො ච හොති, උණ්ණා ච භමුකන්තරෙ ජාතා හොති ඔදාතා මුදුතූලසන්නිභා. 232. “Này các Tỳ khưu, lại nữa, trong tiền kiếp, tiền sanh, nơi ở trước đây, khi là người, Như Lai đã từ bỏ nói dối, đã tránh xa lời nói dối; Ngài nói lời chân thật, kết hợp lời chân thật, lời nói chắc chắn, đáng tin cậy, không lừa dối thế gian. Do nghiệp ấy đã được làm, đã được tích lũy... vị ấy, sau khi mệnh chung từ cõi đó, sanh lại nơi đây, đã đạt được hai tướng đại nhân này: mỗi lỗ chân lông chỉ mọc một sợi lông, và có một sợi lông trắng (bạch hào) mọc giữa hai chân mày, trắng tinh, mềm mại như bông gòn.” ‘‘සො තෙහි ලක්ඛණෙහි සමන්නාගතො, සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? මහාස්ස ජනො උපවත්තති, බ්‍රාහ්මණගහපතිකා නෙගමජානපදා ගණකමහාමත්තා අනීකට්ඨා දොවාරිකා අමච්චා පාරිසජ්ජා රාජානො භොගියා කුමාරා. රාජා [Pg.139] සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? මහාස්ස ජනො උපවත්තති, භික්ඛූ භික්ඛුනියො උපාසකා උපාසිකායො දෙවා මනුස්සා අසුරා නාගා ගන්ධබ්බා. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච. “Vị ấy, sở hữu những tướng này, nếu sống tại gia, sẽ là một vị vua Chuyển luân vương... Khi là vua, vị ấy được gì? Nhiều người sẽ đi theo vị ấy: các Bà-la-môn và gia chủ, dân thành thị và dân thôn quê, các quan kế toán và đại thần, các tướng chỉ huy quân đội, những người gác cổng, các vị bộ trưởng, các vị hội đồng, các vị vua chư hầu, các lãnh chúa, và các hoàng tử. Khi là vua, vị ấy được điều này... Khi là một vị Phật, vị ấy được gì? Nhiều người sẽ đi theo vị ấy: các Tỳ khưu, Tỳ khưu ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, chư thiên, loài người, a-tu-la, rồng, và càn-thát-bà. Khi là một vị Phật, vị ấy được điều này.” Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này. 233. තත්ථෙතං වුච්චති – 233. Về điều này, có lời kệ được nói rằng: ‘‘සච්චප්පටිඤ්ඤො පුරිමාසු ජාතිසු,අද්වෙජ්ඣවාචො අලිකං විවජ්ජයි; න සො විසංවාදයිතාපි කස්සචි,භූතෙන තච්ඡෙන තථෙන භාසයි. “Trong các kiếp trước, Ngài giữ đúng lời hứa, không nói hai lời, tránh xa điều dối trá. Ngài không lừa dối bất kỳ ai, chỉ nói lời có thật, xác thực, và đúng đắn.” ‘‘සෙතා සුසුක්කා මුදුතූලසන්නිභා,උණ්ණා සුජාතා භමුකන්තරෙ අහු; න ලොමකූපෙසු දුවෙ අජායිසුං,එකෙකලොමූපචිතඞ්ගවා අහු. “Sợi lông trắng (bạch hào) mọc đẹp giữa hai chân mày, trắng tinh, rất trắng, mềm mại như bông gòn. Không có hai sợi lông nào mọc trong một lỗ chân lông; Ngài có thân mình với mỗi lỗ chân lông chỉ mọc một sợi lông.” ‘‘තං ලක්ඛණඤ්ඤූ බහවො සමාගතා,බ්‍යාකංසු උප්පාදනිමිත්තකොවිදා; උණ්ණා ච ලොමා ච යථා සුසණ්ඨිතා,උපවත්තතී ඊදිසකං බහුජ්ජනො. “Nhiều nhà tướng số, những người thông thạo điềm báo và dấu hiệu, đã tụ họp lại và tiên đoán rằng: ‘Vì sợi lông trắng (bạch hào) và các sợi lông (trên thân) được an trí tốt đẹp, nhiều người sẽ đi theo một người như vậy.’” ‘‘ගිහිම්පි සන්තං උපවත්තතී ජනො,බහු පුරත්ථාපකතෙන කම්මුනා; අකිඤ්චනං පබ්බජිතං අනුත්තරං,බුද්ධම්පි සන්තං උපවත්තති ජනො’’ති. “‘Do nghiệp đã làm trong quá khứ, nhiều người sẽ đi theo vị ấy ngay cả khi là một người tại gia. Người ta cũng sẽ đi theo vị ấy khi là một vị Phật vô song, một người xuất gia không còn gì vướng bận.’” (26-27) චත්තාලීසඅවිරළදන්තලක්ඛණානි (26-27) Tướng Bốn Mươi Răng và Tướng Răng Khít Nhau 234. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො පිසුණං වාචං පහාය පිසුණාය වාචාය පටිවිරතො අහොසි. ඉතො සුත්වා න අමුත්‍ර අක්ඛාතා ඉමෙසං භෙදාය, අමුත්‍ර වා සුත්වා න ඉමෙසං අක්ඛාතා අමූසං භෙදාය[Pg.140], ඉති භින්නානං වා සන්ධාතා, සහිතානං වා අනුප්පදාතා, සමග්ගාරාමො සමග්ගරතො සමග්ගනන්දී සමග්ගකරණිං වාචං භාසිතා අහොසි. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමානි ද්වෙ මහාපුරිසලක්ඛණානි පටිලභති. චත්තාලීසදන්තො ච හොති අවිරළදන්තො ච. 234. “Này các Tỳ khưu, lại nữa, trong tiền kiếp, tiền sanh, nơi ở trước đây, khi là người, Như Lai đã từ bỏ lời nói chia rẽ, đã tránh xa lời nói chia rẽ. Nghe điều gì ở đây, Ngài không đi nói ở nơi kia để gây chia rẽ những người này; và nghe điều gì ở nơi kia, Ngài không đi nói ở đây để gây chia rẽ những người kia. Như vậy, Ngài là người hàn gắn những ai đã chia rẽ, và là người khuyến khích những ai đã hòa hợp. Ngài ưa thích sự hòa hợp, vui thích trong sự hòa hợp, hoan hỷ trong sự hòa hợp, và nói những lời tạo ra sự hòa hợp. Do nghiệp ấy đã được làm... vị ấy, sau khi mệnh chung từ cõi đó, sanh lại nơi đây, đã đạt được hai tướng đại nhân này: có bốn mươi chiếc răng và răng khít nhau.” ‘‘සො තෙහි ලක්ඛණෙහි සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? අභෙජ්ජපරිසො හොති, අභෙජ්ජාස්ස හොන්ති පරිසා, බ්‍රාහ්මණගහපතිකා නෙගමජානපදා ගණකමහාමත්තා අනීකට්ඨා දොවාරිකා අමච්චා පාරිසජ්ජා රාජානො භොගියා කුමාරා. රාජා සමානො ඉදං ලභති … බුද්ධො සමානො කිං ලභති? අභෙජ්ජපරිසො හොති, අභෙජ්ජාස්ස හොන්ති පරිසා, භික්ඛූ භික්ඛුනියො උපාසකා උපාසිකායො දෙවා මනුස්සා අසුරා නාගා ගන්ධබ්බා. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච. “Vị ấy, sở hữu những tướng này, nếu sống tại gia, sẽ là một vị vua Chuyển luân vương... Khi là vua, vị ấy được gì? Vị ấy có hội chúng không thể bị chia rẽ. Hội chúng của vị ấy không thể bị chia rẽ: các Bà-la-môn và gia chủ, dân thành thị và dân thôn quê, các quan kế toán và đại thần, các tướng chỉ huy quân đội, những người gác cổng, các vị bộ trưởng, các vị hội đồng, các vị vua chư hầu, các lãnh chúa, và các hoàng tử. Khi là vua, vị ấy được điều này... Khi là một vị Phật, vị ấy được gì? Vị ấy có hội chúng không thể bị chia rẽ. Hội chúng của vị ấy không thể bị chia rẽ: các Tỳ khưu, Tỳ khưu ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, chư thiên, loài người, a-tu-la, rồng, và càn-thát-bà. Khi là một vị Phật, vị ấy được điều này.” Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này. 235. තත්ථෙතං වුච්චති – 235. Về điều này, có lời kệ được nói rằng: ‘‘වෙභූතියං සහිතභෙදකාරිං,භෙදප්පවඩ්ඪනවිවාදකාරිං; කලහප්පවඩ්ඪනආකිච්චකාරිං,සහිතානං භෙදජනනිං න භණි. “Ngài không nói lời gây chia rẽ những người hòa hợp, lời làm tăng trưởng sự chia rẽ và tranh cãi, lời làm tăng trưởng xung đột và hành động sai trái, lời gây ra sự bất hòa giữa những người đang đoàn kết.” ‘‘අවිවාදවඩ්ඪනකරිං සුගිරං,භින්නානුසන්ධිජනනිං අභණි; කලහං ජනස්ස පනුදී සමඞ්ගී,සහිතෙහි නන්දති පමොදති ච. “Ngài nói lời hay không làm tăng trưởng tranh cãi, lời hàn gắn những người đã chia rẽ. Ngài xua tan xung đột của mọi người, tạo ra sự hòa hợp; Ngài hoan hỷ và vui mừng với những người hòa hợp.” ‘‘සුගතීසු සො ඵලවිපාකං,අනුභවති තත්ථ මොදති; දන්තා ඉධ හොන්ති අවිරළා සහිතා,චතුරො දසස්ස මුඛජා සුසණ්ඨිතා. “Vị ấy hưởng quả dị thục trong các cõi lành, và vui thích ở đó. Ở đây, răng của vị ấy khít nhau, liền lạc; bốn mươi chiếc răng trong miệng được an trí tốt đẹp.” ‘‘යදි [Pg.141] ඛත්තියො භවති භූමිපති,අවිභෙදියාස්ස පරිසා භවති; සමණො ච හොති විරජො විමලො,පරිසාස්ස හොති අනුගතා අචලා’’ති. “‘Nếu là một vị vua Sát-đế-lỵ, một vị chúa đất, hội chúng của vị ấy sẽ không thể bị chia rẽ. Và nếu là một vị Sa-môn không còn bụi bẩn, không còn cấu uế, hội chúng của vị ấy sẽ trung thành và không lay chuyển.’” (28-29) පහූතජිව්හාබ්‍රහ්මස්සරලක්ඛණානි (28-29) Tướng Lưỡi Rộng Dài và Tướng Giọng Nói Như Phạm Thiên 236. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො ඵරුසං වාචං පහාය ඵරුසාය වාචාය පටිවිරතො අහොසි. යා සා වාචා නෙලා කණ්ණසුඛා පෙමනීයා හදයඞ්ගමා පොරී බහුජනකන්තා බහුජනමනාපා, තථාරූපිං වාචං භාසිතා අහොසි. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා උපචිතත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමානි ද්වෙ මහාපුරිසලක්ඛණානි පටිලභති. පහූතජිව්හො ච හොති බ්‍රහ්මස්සරො ච කරවීකභාණී. 236. “Này các Tỳ khưu, lại nữa, trong tiền kiếp, tiền sanh, nơi ở trước đây, khi là người, Như Lai đã từ bỏ lời nói thô ác, đã tránh xa lời nói thô ác. Lời nói nào không lỗi lầm, êm tai, dễ thương, đi vào lòng người, tao nhã, được nhiều người ưa thích, làm vui lòng nhiều người, Ngài đã nói những lời như vậy. Do nghiệp ấy đã được làm, đã được tích lũy... vị ấy, sau khi mệnh chung từ cõi đó, sanh lại nơi đây, đã đạt được hai tướng đại nhân này: có lưỡi rộng dài, và có giọng nói như Phạm thiên, tiếng hót như chim ca-lăng-tần-già.” ‘‘සො තෙහි ලක්ඛණෙහි සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? ආදෙය්‍යවාචො හොති, ආදියන්තිස්ස වචනං බ්‍රාහ්මණගහපතිකා නෙගමජානපදා ගණකමහාමත්තා අනීකට්ඨා දොවාරිකා අමච්චා පාරිසජ්ජා රාජානො භොගියා කුමාරා. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? ආදෙය්‍යවාචො හොති, ආදියන්තිස්ස වචනං භික්ඛූ භික්ඛුනියො උපාසකා උපාසිකායො දෙවා මනුස්සා අසුරා නාගා ගන්ධබ්බා. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච. “Vị ấy, người sở hữu các tướng ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vị vua Chuyển luân vương... (lược)... Khi là vị vua, vị ấy được gì? Vị ấy có lời nói được chấp nhận, lời nói của vị ấy được các vị Bà-la-môn, gia chủ, dân chúng thị thành và thôn quê, các quan kế toán, đại thần, các vị chỉ huy quân đội, các vị gác cổng, các vị bộ trưởng, các vị cận thần, các vị vua chư hầu, các vị lãnh chúa, các vị vương tử chấp nhận. Khi là vị vua, vị ấy được điều này... Khi là vị Phật, vị ấy được gì? Vị ấy có lời nói được chấp nhận, lời nói của vị ấy được các vị tỳ-khưu, tỳ-khưu-ni, cận sự nam, cận sự nữ, chư thiên, loài người, a-tu-la, loài rồng, loài càn-thát-bà chấp nhận. Khi là vị Phật, vị ấy được điều này.” Đức Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này. 237. තත්ථෙතං වුච්චති – 237. Về vấn đề này, có lời được nói như sau: ‘‘අක්කොසභණ්ඩනවිහෙසකාරිං,උබ්බාධිකං බහුජනප්පමද්දනං; අබාළ්හං ගිරං සො න භණි ඵරුසං,මධුරං භණි සුසංහිතං සඛිලං. “Vị ấy đã không nói lời thô lỗ, nặng nề, gây ra mắng nhiếc, tranh cãi, và phiền nhiễu, gây ra đau khổ, và áp bức nhiều người. Vị ấy đã nói lời ngọt ngào, hòa nhã, và thân ái. ‘‘මනසො [Pg.142] පියා හදයගාමිනියො,වාචා සො එරයති කණ්ණසුඛා; වාචාසුචිණ්ණඵලමනුභවි,සග්ගෙසු වෙදයථ පුඤ්ඤඵලං. “Vị ấy đã nói những lời làm vui lòng tâm ý, đi vào lòng người, và êm tai. Vị ấy đã hưởng quả của lời nói được thực hành tốt đẹp, đã cảm nhận quả của phước đức ở các cõi trời. ‘‘වෙදිත්වා සො සුචරිතස්ස ඵලං,බ්‍රහ්මස්සරත්තමිධමජ්ඣගමා; ජිව්හාස්ස හොති විපුලා පුථුලා,ආදෙය්‍යවාක්‍යවචනො භවති. “Sau khi đã cảm nhận quả của thiện hạnh, vị ấy đã đạt được giọng nói như Phạm thiên ở nơi đây. Lưỡi của vị ấy trở nên rộng và dài, vị ấy trở thành người có lời nói đáng tin cậy. ‘‘ගිහිනොපි ඉජ්ඣති යථා භණතො,අථ චෙ පබ්බජති සො මනුජො; ආදියන්තිස්ස වචනං ජනතා,බහුනො බහුං සුභණිතං භණතො’’ති. “Khi là người tại gia, lời nói của vị ấy thành công. Và nếu người ấy xuất gia, dân chúng sẽ chấp nhận lời nói của vị ấy, người nói nhiều điều thiện thuyết cho nhiều người.” (30) සීහහනුලක්ඛණං (30) Tướng hàm sư tử 238. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො සම්ඵප්පලාපං පහාය සම්ඵප්පලාපා පටිවිරතො අහොසි කාලවාදී භූතවාදී අත්ථවාදී ධම්මවාදී විනයවාදී, නිධානවතිං වාචං භාසිතා අහොසි කාලෙන සාපදෙසං පරියන්තවතිං අත්ථසංහිතං. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා…පෙ… සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමං මහාපුරිසලක්ඛණං පටිලභති, සීහහනු හොති. 238. “Này các tỳ-khưu, bất cứ khi nào Như Lai, trong một kiếp quá khứ, một đời sống quá khứ, một nơi ở quá khứ, khi trước đây là một con người, đã từ bỏ lời nói phù phiếm và từ bỏ việc nói lời phù phiếm; vị ấy là người nói đúng thời, nói sự thật, nói điều lợi ích, nói đúng Pháp, nói đúng Luật; vị ấy đã nói lời đáng ghi nhớ, đúng lúc, có lý do, có giới hạn, và hợp với lợi ích. Do nghiệp ấy đã được làm... (lược)... vị ấy, sau khi mệnh chung từ nơi ấy, khi đến thế gian này, đã đạt được tướng đại nhân này: có hàm như hàm sư tử. ‘‘සො තෙන ලක්ඛණෙන සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී…පෙ… රාජා සමානො කිං ලභති? අප්පධංසියො හොති කෙනචි මනුස්සභූතෙන පච්චත්ථිකෙන පච්චාමිත්තෙන. රාජා සමානො ඉදං ලභති… බුද්ධො සමානො කිං ලභති? අප්පධංසියො හොති අබ්භන්තරෙහි වා බාහිරෙහි වා පච්චත්ථිකෙහි පච්චාමිත්තෙහි, රාගෙන වා දොසෙන වා මොහෙන වා සමණෙන වා බ්‍රාහ්මණෙන වා දෙවෙන වා මාරෙන වා බ්‍රහ්මුනා වා කෙනචි වා ලොකස්මිං. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච. “Vị ấy, người sở hữu tướng ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vị vua Chuyển luân vương... (lược)... Khi là vị vua, vị ấy được gì? Vị ấy không thể bị khuất phục bởi bất kỳ kẻ đối nghịch, kẻ thù nào là con người. Khi là vị vua, vị ấy được điều này... Khi là vị Phật, vị ấy được gì? Vị ấy không thể bị khuất phục bởi các kẻ đối nghịch, kẻ thù bên trong hay bên ngoài; bởi tham, sân, hay si; bởi một sa-môn hay Bà-la-môn; bởi một vị trời, Ma vương, hay Phạm thiên; hay bởi bất kỳ ai trong thế gian. Khi là vị Phật, vị ấy được điều này.” Đức Thế Tôn đã nói về ý nghĩa này. 239. තත්ථෙතං [Pg.143] වුච්චති – 239. Về vấn đề này, có lời được nói như sau: ‘‘න සම්ඵප්පලාපං න මුද්ධතං,අවිකිණ්ණවචනබ්‍යප්පථො අහොසි; අහිතමපි ච අපනුදි,හිතමපි ච බහුජනසුඛඤ්ච අභණි. “Vị ấy đã không nói lời phù phiếm, không nói lời ngu xuẩn, không có thói quen nói lời lan man. Vị ấy đã loại bỏ điều bất lợi, và đã nói điều lợi ích và điều mang lại hạnh phúc cho nhiều người. ‘‘තං කත්වා ඉතො චුතො දිවමුපපජ්ජි,සුකතඵලවිපාකමනුභොසි; චවිය පුනරිධාගතො සමානො,ද්විදුගමවරතරහනුත්තමලත්ථ. “Sau khi làm nghiệp ấy, từ đây mệnh chung, vị ấy sanh lên cõi trời, đã hưởng quả dị thục của việc làm tốt đẹp. Sau khi mệnh chung từ đó, trở lại nơi đây, vị ấy đã đạt được hàm tốt nhất, như của loài sư tử. ‘‘රාජා හොති සුදුප්පධංසියො,මනුජින්දො මනුජාධිපති මහානුභාවො; තිදිවපුරවරසමො භවති,සුරවරතරොරිව ඉන්දො. “Vị ấy trở thành vị vua rất khó bị khuất phục, vua của loài người, chúa của loài người, có đại oai lực. Vị ấy trở nên giống như vị trời cao quý nhất của thành phố chư thiên, như Đế-thích, vị cao quý hơn các vị trời. ‘‘ගන්ධබ්බාසුරයක්ඛරක්ඛසෙභි,සුරෙහි න හි භවති සුප්පධංසියො; තථත්තො යදි භවති තථාවිධො,ඉධ දිසා ච පටිදිසා ච විදිසා චා’’ති. “Vị ấy không dễ bị khuất phục bởi các càn-thát-bà, a-tu-la, dạ-xoa, la-sát, và chư thiên. Nếu một người như vậy, có bản chất như vậy, tồn tại ở đây, thì (không ai) từ các phương chính, phương trung gian, và phương phụ có thể khuất phục được vị ấy.” (31-32) සමදන්තසුසුක්කදාඨාලක්ඛණානි (31-32) Các tướng răng đều đặn và răng nanh rất trắng 240. ‘‘යම්පි, භික්ඛවෙ, තථාගතො පුරිමං ජාතිං පුරිමං භවං පුරිමං නිකෙතං පුබ්බෙ මනුස්සභූතො සමානො මිච්ඡාජීවං පහාය සම්මාආජීවෙන ජීවිකං කප්පෙසි, තුලාකූට කංසකූට මානකූට උක්කොටන වඤ්චන නිකති සාචියොග ඡෙදන වධ බන්ධන විපරාමොස ආලොප සහසාකාරා පටිවිරතො අහොසි. සො තස්ස කම්මස්ස කටත්තා උපචිතත්තා උස්සන්නත්තා විපුලත්තා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජති. සො තත්ථ අඤ්ඤෙ දෙවෙ දසහි ඨානෙහි අධිගණ්හාති දිබ්බෙන ආයුනා දිබ්බෙන වණ්ණෙන දිබ්බෙන සුඛෙන දිබ්බෙන යසෙන දිබ්බෙන ආධිපතෙය්‍යෙන දිබ්බෙහි රූපෙහි දිබ්බෙහි සද්දෙහි දිබ්බෙහි ගන්ධෙහි දිබ්බෙහි රසෙහි [Pg.144] දිබ්බෙහි ඵොට්ඨබ්බෙහි. සො තතො චුතො ඉත්ථත්තං ආගතො සමානො ඉමානි ද්වෙ මහාපුරිසලක්ඛණානි පටිලභති, සමදන්තො ච හොති සුසුක්කදාඨො ච. 240. “Này các tỳ-khưu, bất cứ khi nào Như Lai, trong một kiếp quá khứ, một đời sống quá khứ, một nơi ở quá khứ, khi trước đây là một con người, đã từ bỏ tà mạng và sinh sống bằng chánh mạng; vị ấy đã từ bỏ việc gian lận trong cân đo, tiền bạc, và đo lường; hối lộ, lừa dối, gian trá, và các hành vi quanh co; cắt xén, giết chóc, trói buộc, cướp bóc, trộm cắp, và bạo hành. Do nghiệp ấy đã được làm, được tích lũy, được gia tăng, được quảng đại, sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy sanh vào thiện thú, thiên giới. Ở đó, vị ấy vượt trội hơn các vị trời khác về mười phương diện: tuổi thọ cõi trời, sắc đẹp cõi trời, hạnh phúc cõi trời, danh tiếng cõi trời, quyền lực cõi trời, và các sắc, thanh, hương, vị, xúc của cõi trời. Sau khi mệnh chung từ nơi ấy, khi đến thế gian này, vị ấy đạt được hai tướng đại nhân này: có răng đều đặn và có răng nanh rất trắng. ‘‘සො තෙහි ලක්ඛණෙහි සමන්නාගතො සචෙ අගාරං අජ්ඣාවසති, රාජා හොති චක්කවත්තී ධම්මිකො ධම්මරාජා චාතුරන්තො විජිතාවී ජනපදත්ථාවරියප්පත්තො සත්තරතනසමන්නාගතො. තස්සිමානි සත්ත රතනානි භවන්ති, සෙය්‍යථිදං – චක්කරතනං හත්ථිරතනං අස්සරතනං මණිරතනං ඉත්ථිරතනං ගහපතිරතනං පරිණායකරතනමෙව සත්තමං. පරොසහස්සං ඛො පනස්ස පුත්තා භවන්ති සූරා වීරඞ්ගරූපා පරසෙනප්පමද්දනා. සො ඉමං පථවිං සාගරපරියන්තං අඛිලමනිමිත්තමකණ්ටකං ඉද්ධං ඵීතං ඛෙමං සිවං නිරබ්බුදං අදණ්ඩෙන අසත්ථෙන ධම්මෙන අභිවිජිය අජ්ඣාවසති. රාජා සමානො කිං ලභති? සුචිපරිවාරො හොති සුචිස්ස හොන්ති පරිවාරා බ්‍රාහ්මණගහපතිකා නෙගමජානපදා ගණකමහාමත්තා අනීකට්ඨා දොවාරිකා අමච්චා පාරිසජ්ජා රාජානො භොගියා කුමාරා. රාජා සමානො ඉදං ලභති. “Vị ấy, người sở hữu các tướng ấy, nếu sống tại gia, sẽ là vị vua Chuyển luân vương, đúng Pháp, vị vua của Pháp, người chinh phục bốn phương, người chiến thắng, người mang lại sự ổn định cho quốc độ, người sở hữu bảy báu vật. Bảy báu vật của vị ấy là: bánh xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, người nữ báu, gia chủ báu, và thứ bảy là người con trưởng báu. Vị ấy có hơn một ngàn người con trai, dũng cảm, có hình dáng anh hùng, có thể đè bẹp quân đội của kẻ thù. Vị ấy, sau khi chinh phục trái đất này cho đến tận biển cả bằng Pháp, không dùng roi, không dùng gươm, sẽ cai trị một vương quốc không có hiểm họa, không có tai ương, không có gai góc, thịnh vượng, phồn vinh, an ổn, yên bình, và không có phiền não. Khi là vị vua, vị ấy được gì? Vị ấy có đoàn tùy tùng trong sạch. Đoàn tùy tùng của vị ấy trong sạch, gồm các vị Bà-la-môn, gia chủ, dân chúng thị thành và thôn quê, các quan kế toán, đại thần, các vị chỉ huy quân đội, các vị gác cổng, các vị bộ trưởng, các vị cận thần, các vị vua chư hầu, các vị lãnh chúa, các vị vương tử. Khi là vị vua, vị ấy được điều này. ‘‘සචෙ ඛො පන අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති, අරහං හොති සම්මාසම්බුද්ධො ලොකෙ විවට්ටච්ඡදො. බුද්ධො සමානො කිං ලභති? සුචිපරිවාරො හොති, සුචිස්ස හොන්ති පරිවාරා, භික්ඛූ භික්ඛුනියො උපාසකා උපාසිකායො දෙවා මනුස්සා අසුරා නාගා ගන්ධබ්බා. බුද්ධො සමානො ඉදං ලභති’’. එතමත්ථං භගවා අවොච. “Và nếu vị ấy từ bỏ đời sống gia đình, xuất gia sống không gia đình, vị ấy trở thành bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ở trên đời, vén mở các màn che chướng. Khi là một vị Phật, vị ấy được gì? Vị ấy có đoàn tùy tùng thanh tịnh, đoàn tùy tùng của vị ấy là thanh tịnh, gồm các tỳ khưu, tỳ khưu ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ, chư thiên, loài người, a-tu-la, loài rồng, và càn-thát-bà. Khi là một vị Phật, vị ấy được điều này.” Đức Thế Tôn đã nói lên ý nghĩa này. 241. තත්ථෙතං වුච්චති – 241. Về vấn đề này, có lời kệ được nói lên như sau: ‘‘මිච්ඡාජීවඤ්ච අවස්සජි සමෙන වුත්තිං,සුචිනා සො ජනයිත්ථ ධම්මිකෙන; අහිතමපි ච අපනුදි,හිතමපි ච බහුජනසුඛඤ්ච අචරි. “Vị ấy đã từ bỏ tà mạng, đã tạo ra cách sinh nhai chân chánh, thanh tịnh, đúng với Chánh pháp; đã xua tan điều bất lợi, và đã thực hành vì lợi ích và hạnh phúc cho số đông. ‘‘සග්ගෙ වෙදයති නරො සුඛප්ඵලානි,කරිත්වා නිපුණෙභි විදූහි සබ්භි; වණ්ණිතානි තිදිවපුරවරසමො,අභිරමති රතිඛිඩ්ඩාසමඞ්ගී. Khi là người, vị ấy đã làm các nghiệp được những bậc hiền trí, thông thái, thiện lành ca ngợi, và hưởng quả an lạc ở cõi trời; giống như vị vua của cõi trời Ba Mươi Ba, vị ấy vui hưởng, được trang bị đầy đủ các thú vui và trò tiêu khiển. ‘‘ලද්ධානං [Pg.145] මානුසකං භවං තතො,චවිත්වාන සුකතඵලවිපාකං; සෙසකෙන පටිලභති ලපනජං,සමමපි සුචිසුසුක්කං. Từ cõi trời ấy mệnh chung, do quả dị thục của thiện nghiệp, với phần còn lại, vị ấy được tái sanh làm người, và có được hàm răng đều đặn, thanh tịnh và trắng ngần. ‘‘තං වෙය්‍යඤ්ජනිකා සමාගතා බහවො,බ්‍යාකංසු නිපුණසම්මතා මනුජා; සුචිජනපරිවාරගණො භවති,දිජසමසුක්කසුචිසොභනදන්තො. Nhiều người xem tướng, được xem là thông thái, đã tụ hội lại và tiên đoán về vị ấy: ‘Vị ấy sẽ có đoàn tùy tùng gồm những người thanh tịnh, có hàm răng trắng ngần, thanh tịnh, đẹp đẽ, đều đặn như vỏ ốc.’” ‘‘රඤ්ඤො හොති බහුජනො,සුචිපරිවාරො මහතිං මහිං අනුසාසතො; පසය්හ න ච ජනපදතුදනං,හිතමපි ච බහුජනසුඛඤ්ච චරන්ති. Khi vị ấy là vua cai trị khắp cõi đất rộng lớn, dân chúng trở thành đoàn tùy tùng thanh tịnh. Vị ấy không dùng bạo lực để đàn áp xứ sở, và dân chúng thực hành vì lợi ích và hạnh phúc cho số đông. ‘‘අථ චෙ පබ්බජති භවති විපාපො,සමණො සමිතරජො විවට්ටච්ඡදො; විගතදරථකිලමථො,ඉමමපි ච පරමපි ච පස්සති ලොකං. Còn nếu vị ấy xuất gia, vị ấy trở thành một vị Sa-môn không còn điều ác, bụi bặm đã được lắng yên, các màn che chướng đã được vén mở, không còn mệt mỏi, phiền não; vị ấy thấy được thế giới này và thế giới bên kia. ‘‘තස්සොවාදකරා බහුගිහී ච පබ්බජිතා ච,අසුචිං ගරහිතං ධුනන්ති පාපං; ස හි සුචිභි පරිවුතො භවති,මලඛිලකලිකිලෙසෙ පනුදෙහී’’ති. Nhiều người, cả tại gia lẫn xuất gia, vâng theo lời giáo huấn của vị ấy, đã rũ bỏ điều ác bất tịnh, đáng chê trách. Vị ấy được bao quanh bởi những bậc thanh tịnh, những người đã loại trừ các cấu uế, các chướng ngại, và các phiền não.” ඉදමවොච භගවා. අත්තමනා තෙ භික්ඛූ භගවතො භාසිතං අභිනන්දුන්ති. Đức Thế Tôn đã thuyết như vậy. Các Tỳ khưu ấy hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Đức Thế Tôn. ලක්ඛණසුත්තං නිට්ඨිතං සත්තමං. Kinh Tướng, kinh thứ bảy, đã chấm dứt. 8. සිඞ්ගාලසුත්තං 8. Kinh Siṅgāla 242. එවං [Pg.146] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන සිඞ්ගාලකො ගහපතිපුත්තො කාලස්සෙව උට්ඨාය රාජගහා නික්ඛමිත්වා අල්ලවත්ථො අල්ලකෙසො පඤ්ජලිකො පුථුදිසා නමස්සති – පුරත්ථිමං දිසං දක්ඛිණං දිසං පච්ඡිමං දිසං උත්තරං දිසං හෙට්ඨිමං දිසං උපරිමං දිසං. 242. Tôi nghe như vầy. Một thời, Đức Thế Tôn trú tại Rājagaha (Vương Xá), trong Trúc Lâm, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Bấy giờ, con trai của một gia chủ tên là Siṅgālaka, sáng sớm thức dậy, đi ra khỏi thành Rājagaha, y phục còn ướt, tóc còn ướt, chắp tay lạy các phương khác nhau – phương đông, phương nam, phương tây, phương bắc, phương dưới, và phương trên. 243. අථ ඛො භගවා පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය රාජගහං පිණ්ඩාය පාවිසි. අද්දසා ඛො භගවා සිඞ්ගාලකං ගහපතිපුත්තං කාලස්සෙව වුට්ඨාය රාජගහා නික්ඛමිත්වා අල්ලවත්ථං අල්ලකෙසං පඤ්ජලිකං පුථුදිසා නමස්සන්තං – පුරත්ථිමං දිසං දක්ඛිණං දිසං පච්ඡිමං දිසං උත්තරං දිසං හෙට්ඨිමං දිසං උපරිමං දිසං. දිස්වා සිඞ්ගාලකං ගහපතිපුත්තං එතදවොච – ‘‘කිං නු ඛො ත්වං, ගහපතිපුත්ත, කාලස්සෙව උට්ඨාය රාජගහා නික්ඛමිත්වා අල්ලවත්ථො අල්ලකෙසො පඤ්ජලිකො පුථුදිසා නමස්සසි – පුරත්ථිමං දිසං දක්ඛිණං දිසං පච්ඡිමං දිසං උත්තරං දිසං හෙට්ඨිමං දිසං උපරිමං දිස’’න්ති? ‘‘පිතා මං, භන්තෙ, කාලං කරොන්තො එවං අවච – ‘දිසා, තාත, නමස්සෙය්‍යාසී’ති. සො ඛො අහං, භන්තෙ, පිතුවචනං සක්කරොන්තො ගරුං කරොන්තො මානෙන්තො පූජෙන්තො කාලස්සෙව උට්ඨාය රාජගහා නික්ඛමිත්වා අල්ලවත්ථො අල්ලකෙසො පඤ්ජලිකො පුථුදිසා නමස්සාමි – පුරත්ථිමං දිසං දක්ඛිණං දිසං පච්ඡිමං දිසං උත්තරං දිසං හෙට්ඨිමං දිසං උපරිමං දිස’’න්ති. 243. Khi ấy, Đức Thế Tôn vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, vào thành Rājagaha để khất thực. Đức Thế Tôn thấy con trai của gia chủ là Siṅgālaka, sáng sớm thức dậy, đi ra khỏi thành Rājagaha, y phục còn ướt, tóc còn ướt, chắp tay lạy các phương khác nhau – phương đông, phương nam, phương tây, phương bắc, phương dưới, và phương trên. Sau khi thấy, Ngài nói với con trai của gia chủ là Siṅgālaka: “Này con trai của gia chủ, vì sao con sáng sớm thức dậy, đi ra khỏi thành Rājagaha, y phục còn ướt, tóc còn ướt, chắp tay lạy các phương khác nhau – phương đông, phương nam, phương tây, phương bắc, phương dưới, và phương trên?” “Bạch Thế Tôn, khi thân phụ của con lâm chung, ông đã nói với con rằng: ‘Này con, con hãy đảnh lễ các phương.’ Bạch Thế Tôn, do vậy, con vâng lời, tôn trọng, kính lễ, và cúng dường lời dạy của cha, nên sáng sớm thức dậy, đi ra khỏi thành Rājagaha, y phục còn ướt, tóc còn ướt, chắp tay lạy các phương khác nhau – phương đông, phương nam, phương tây, phương bắc, phương dưới, và phương trên.” ඡ දිසා Sáu phương 244. ‘‘න ඛො, ගහපතිපුත්ත, අරියස්ස විනයෙ එවං ඡ දිසා නමස්සිතබ්බා’’ති. ‘‘යථා කථං පන, භන්තෙ, අරියස්ස විනයෙ ඡ දිසා නමස්සිතබ්බා? සාධු මෙ, භන්තෙ, භගවා තථා ධම්මං දෙසෙතු, යථා අරියස්ස විනයෙ ඡ දිසා නමස්සිතබ්බා’’ති. 244. “Này con trai của gia chủ, trong giới luật của bậc Thánh, sáu phương không nên được đảnh lễ như vậy.” “Bạch Thế Tôn, vậy trong giới luật của bậc Thánh, sáu phương nên được đảnh lễ như thế nào? Lành thay, bạch Thế Tôn, mong Đức Thế Tôn hãy thuyết giảng Chánh pháp cho con, để trong giới luật của bậc Thánh, sáu phương nên được đảnh lễ.” ‘‘තෙන හි, ගහපතිපුත්ත සුණොහි සාධුකං මනසිකරොහි භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො සිඞ්ගාලකො ගහපතිපුත්තො භගවතො පච්චස්සොසි. භගවා එතදවොච – “Vậy thì, này con trai của gia chủ, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ giảng.” “Vâng, bạch Thế Tôn,” con trai của gia chủ là Siṅgālaka đã vâng đáp Đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn đã nói điều này: ‘‘යතො [Pg.147] ඛො, ගහපතිපුත්ත, අරියසාවකස්ස චත්තාරො කම්මකිලෙසා පහීනා හොන්ති, චතූහි ච ඨානෙහි පාපකම්මං න කරොති, ඡ ච භොගානං අපායමුඛානි න සෙවති, සො එවං චුද්දස පාපකාපගතො ඡද්දිසාපටිච්ඡාදී උභොලොකවිජයාය පටිපන්නො හොති. තස්ස අයඤ්චෙව ලොකො ආරද්ධො හොති පරො ච ලොකො. සො කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජති. “Này con trai của gia chủ, khi nào vị Thánh đệ tử đã từ bỏ bốn nghiệp phiền não, không làm điều ác do bốn nguyên nhân, và không thực hành sáu cửa dẫn đến tổn thất tài sản, vị ấy như vậy đã thoát khỏi mười bốn điều ác, đã che chở sáu phương, và đã thực hành để chinh phục cả hai thế giới. Đối với vị ấy, thế giới này được khởi sự và thế giới bên kia cũng được khởi sự. Sau khi thân hoại mạng chung, vị ấy được sanh vào cõi lành, cõi trời.” චත්තාරොකම්මකිලෙසා Bốn nghiệp phiền não 245. ‘‘කතමස්ස චත්තාරො කම්මකිලෙසා පහීනා හොන්ති? පාණාතිපාතො ඛො, ගහපතිපුත්ත, කම්මකිලෙසො, අදින්නාදානං කම්මකිලෙසො, කාමෙසුමිච්ඡාචාරො කම්මකිලෙසො, මුසාවාදො කම්මකිලෙසො. ඉමස්ස චත්තාරො කම්මකිලෙසා පහීනා හොන්තී’’ති. ඉදමවොච භගවා, ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා – 245. “Bốn nghiệp phiền não nào đã được vị ấy từ bỏ? Này con trai của gia chủ, sát sanh là một nghiệp phiền não, trộm cắp là một nghiệp phiền não, tà dâm trong các dục là một nghiệp phiền não, nói dối là một nghiệp phiền não. Bốn nghiệp phiền não này đã được vị ấy từ bỏ.” Đức Thế Tôn đã nói như vậy. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này: ‘‘පාණාතිපාතො අදින්නාදානං, මුසාවාදො ච වුච්චති; පරදාරගමනඤ්චෙව, නප්පසංසන්ති පණ්ඩිතා’’ති. “Sát sanh, trộm cắp, và điều được gọi là nói dối; cùng với việc đi lại với vợ người khác, những điều này bậc hiền trí không tán thán.” චතුට්ඨානං Bốn nguyên nhân 246. ‘‘කතමෙහි චතූහි ඨානෙහි පාපකම්මං න කරොති? ඡන්දාගතිං ගච්ඡන්තො පාපකම්මං කරොති, දොසාගතිං ගච්ඡන්තො පාපකම්මං කරොති, මොහාගතිං ගච්ඡන්තො පාපකම්මං කරොති, භයාගතිං ගච්ඡන්තො පාපකම්මං කරොති. යතො ඛො, ගහපතිපුත්ත, අරියසාවකො නෙව ඡන්දාගතිං ගච්ඡති, න දොසාගතිං ගච්ඡති, න මොහාගතිං ගච්ඡති, න භයාගතිං ගච්ඡති; ඉමෙහි චතූහි ඨානෙහි පාපකම්මං න කරොතී’’ති. ඉදමවොච භගවා, ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා – 246. “Bởi bốn trường hợp nào mà vị ấy không làm điều ác? Do đi vào thiên vị vì tham ái, người ta làm điều ác; do đi vào thiên vị vì sân hận, người ta làm điều ác; do đi vào thiên vị vì si mê, người ta làm điều ác; do đi vào thiên vị vì sợ hãi, người ta làm điều ác. Này gia chủ tử, vì rằng bậc Thánh đệ tử không đi vào thiên vị vì tham ái, không đi vào thiên vị vì sân hận, không đi vào thiên vị vì si mê, không đi vào thiên vị vì sợ hãi; do bốn trường hợp này, vị ấy không làm điều ác.” Thế Tôn đã nói như vậy. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này: ‘‘ඡන්දා දොසා භයා මොහා, යො ධම්මං අතිවත්තති; නිහීයති යසො තස්ස, කාළපක්ඛෙව චන්දිමා. “Người nào do tham, do sân, do sợ, do si, mà vi phạm Chánh pháp; danh tiếng của người ấy bị suy giảm, như mặt trăng trong kỳ trăng khuyết. ‘‘ඡන්දා දොසා භයා මොහා, යො ධම්මං නාතිවත්තති; ආපූරති යසො තස්ස, සුක්කපක්ඛෙව චන්දිමා’’ති. “Người nào do tham, do sân, do sợ, do si, mà không vi phạm Chánh pháp; danh tiếng của người ấy được viên mãn, như mặt trăng trong kỳ trăng tròn.” ඡ අපායමුඛානි Sáu cửa ngõ của sự suy vong 247. ‘‘කතමානි [Pg.148] ඡ භොගානං අපායමුඛානි න සෙවති? සුරාමෙරයමජ්ජප්පමාදට්ඨානානුයොගො ඛො, ගහපතිපුත්ත, භොගානං අපායමුඛං, විකාලවිසිඛාචරියානුයොගො භොගානං අපායමුඛං, සමජ්ජාභිචරණං භොගානං අපායමුඛං, ජූතප්පමාදට්ඨානානුයොගො භොගානං අපායමුඛං, පාපමිත්තානුයොගො භොගානං අපායමුඛං, ආලස්‍යානුයොගො භොගානං අපායමුඛං. 247. “Vị ấy không thực hành sáu cửa ngõ nào làm hao tán tài sản? Này gia chủ tử, sự đam mê các loại rượu men, rượu nấu, là cơ sở của sự dể duôi, là cửa ngõ làm hao tán tài sản. Sự đam mê đi lang thang ngoài đường vào phi thời là cửa ngõ làm hao tán tài sản. Sự lui tới các nơi đình đám là cửa ngõ làm hao tán tài sản. Sự đam mê cờ bạc, là cơ sở của sự dể duôi, là cửa ngõ làm hao tán tài sản. Sự đam mê kết giao bạn xấu là cửa ngõ làm hao tán tài sản. Sự đam mê lười biếng là cửa ngõ làm hao tán tài sản. සුරාමෙරයස්ස ඡ ආදීනවා Sáu sự nguy hại của rượu men, rượu nấu 248. ‘‘ඡ ඛොමෙ, ගහපතිපුත්ත, ආදීනවා සුරාමෙරයමජ්ජප්පමාදට්ඨානානුයොගෙ. සන්දිට්ඨිකා ධනජානි, කලහප්පවඩ්ඪනී, රොගානං ආයතනං, අකිත්තිසඤ්ජනනී, කොපීනනිදංසනී, පඤ්ඤාය දුබ්බලිකරණීත්වෙව ඡට්ඨං පදං භවති. ඉමෙ ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඡ ආදීනවා සුරාමෙරයමජ්ජප්පමාදට්ඨානානුයොගෙ. 248. “Này gia chủ tử, có sáu sự nguy hại này trong việc đam mê các loại rượu men, rượu nấu, là cơ sở của sự dể duôi: Sự hao tán tài sản hiện tại, làm tăng trưởng cãi vã, là nơi phát sinh bệnh tật, gây ra tiếng xấu, làm phơi bày điều kín đáo, và điểm thứ sáu là làm suy yếu trí tuệ. Này gia chủ tử, đây là sáu sự nguy hại trong việc đam mê các loại rượu men, rượu nấu, là cơ sở của sự dể duôi. විකාලචරියාය ඡ ආදීනවා Sáu sự nguy hại của việc đi lại phi thời 249. ‘‘ඡ ඛොමෙ, ගහපතිපුත්ත, ආදීනවා විකාලවිසිඛාචරියානුයොගෙ. අත්තාපිස්ස අගුත්තො අරක්ඛිතො හොති, පුත්තදාරොපිස්ස අගුත්තො අරක්ඛිතො හොති, සාපතෙය්‍යංපිස්ස අගුත්තං අරක්ඛිතං හොති, සඞ්කියො ච හොති පාපකෙසු ඨානෙසු, අභූතවචනඤ්ච තස්මිං රූහති, බහූනඤ්ච දුක්ඛධම්මානං පුරක්ඛතො හොති. ඉමෙ ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඡ ආදීනවා විකාලවිසිඛාචරියානුයොගෙ. 249. “Này gia chủ tử, có sáu sự nguy hại này trong việc đam mê đi lang thang ngoài đường vào phi thời: Bản thân không được che chở, không được bảo vệ; vợ con không được che chở, không được bảo vệ; tài sản không được che chở, không được bảo vệ; bị nghi ngờ trong các việc xấu; lời nói không thật phát sinh nơi người ấy; và là người đi trước của nhiều pháp khổ. Này gia chủ tử, đây là sáu sự nguy hại trong việc đam mê đi lang thang ngoài đường vào phi thời. සමජ්ජාභිචරණස්ස ඡ ආදීනවා Sáu sự nguy hại của việc lui tới các nơi đình đám 250. ‘‘ඡ ඛොමෙ, ගහපතිපුත්ත, ආදීනවා සමජ්ජාභිචරණෙ. ක්ව නච්චං, ක්ව ගීතං, ක්ව වාදිතං, ක්ව අක්ඛානං, ක්ව පාණිස්සරං, ක්ව කුම්භථුනන්ති. ඉමෙ ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඡ ආදීනවා සමජ්ජාභිචරණෙ. 250. “Này gia chủ tử, có sáu sự nguy hại này trong việc lui tới các nơi đình đám: (Nghĩ rằng) ‘Múa ở đâu? Hát ở đâu? Nhạc ở đâu? Kể chuyện ở đâu? Vỗ tay ở đâu? Trống ở đâu?’. Này gia chủ tử, đây là sáu sự nguy hại trong việc lui tới các nơi đình đám. ජූතප්පමාදස්ස ඡ ආදීනවා Sáu sự nguy hại của việc cờ bạc dể duôi 251. ‘‘ඡ [Pg.149] ඛොමෙ, ගහපතිපුත්ත, ආදීනවා ජූතප්පමාදට්ඨානානුයොගෙ. ජයං වෙරං පසවති, ජිනො විත්තමනුසොචති, සන්දිට්ඨිකා ධනජානි, සභාගතස්ස වචනං න රූහති, මිත්තාමච්චානං පරිභූතො හොති, ආවාහවිවාහකානං අපත්ථිතො හොති – ‘අක්ඛධුත්තො අයං පුරිසපුග්ගලො නාලං දාරභරණායා’ති. ඉමෙ ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඡ ආදීනවා ජූතප්පමාදට්ඨානානුයොගෙ. 251. “Này gia chủ tử, có sáu sự nguy hại này trong việc đam mê cờ bạc, là cơ sở của sự dể duôi: Khi thắng, sinh ra oán thù; khi thua, sầu muộn về của cải; sự hao tán tài sản hiện tại; lời nói ở giữa hội chúng không được chấp nhận; bị bạn bè, thân hữu khinh thường; không được những người muốn cưới gả mong muốn, (vì họ nghĩ rằng): ‘Người này là kẻ nghiện cờ bạc, không đủ khả năng nuôi vợ’. Này gia chủ tử, đây là sáu sự nguy hại trong việc đam mê cờ bạc, là cơ sở của sự dể duôi. පාපමිත්තතාය ඡ ආදීනවා Sáu sự nguy hại của việc có bạn xấu 252. ‘‘ඡ ඛොමෙ, ගහපතිපුත්ත, ආදීනවා පාපමිත්තානුයොගෙ. යෙ ධුත්තා, යෙ සොණ්ඩා, යෙ පිපාසා, යෙ නෙකතිකා, යෙ වඤ්චනිකා, යෙ සාහසිකා. ත්‍යාස්ස මිත්තා හොන්ති තෙ සහායා. ඉමෙ ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඡ ආදීනවා පාපමිත්තානුයොගෙ. 252. “Này gia chủ tử, có sáu sự nguy hại này trong việc đam mê kết giao bạn xấu: Những kẻ cờ bạc, những kẻ đam mê sắc dục, những kẻ nghiện rượu, những kẻ lừa đảo, những kẻ gian trá, những kẻ bạo hành. Những kẻ ấy là bạn, là đồng bọn của người đó. Này gia chủ tử, đây là sáu sự nguy hại trong việc đam mê kết giao bạn xấu. ආලස්‍යස්ස ඡ ආදීනවා Sáu sự nguy hại của sự lười biếng 253. ‘‘ඡ ඛොමෙ, ගහපතිපුත්ත, ආදීනවා ආලස්‍යානුයොගෙ. අතිසීතන්ති කම්මං න කරොති, අතිඋණ්හන්ති කම්මං න කරොති, අතිසායන්ති කම්මං න කරොති, අතිපාතොති කම්මං න කරොති, අතිඡාතොස්මීති කම්මං න කරොති, අතිධාතොස්මීති කම්මං න කරොති. තස්ස එවං කිච්චාපදෙසබහුලස්ස විහරතො අනුප්පන්නා චෙව භොගා නුප්පජ්ජන්ති, උප්පන්නා ච භොගා පරික්ඛයං ගච්ඡන්ති. ඉමෙ ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඡ ආදීනවා ආලස්‍යානුයොගෙ’’ති. ඉදමවොච භගවා, ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා – 253. “Này gia chủ tử, có sáu sự nguy hại này trong việc đam mê lười biếng: (Nghĩ rằng) ‘Quá lạnh’, người ấy không làm việc. (Nghĩ rằng) ‘Quá nóng’, người ấy không làm việc. (Nghĩ rằng) ‘Quá muộn’, người ấy không làm việc. (Nghĩ rằng) ‘Quá sớm’, người ấy không làm việc. (Nghĩ rằng) ‘Tôi quá đói’, người ấy không làm việc. (Nghĩ rằng) ‘Tôi quá no’, người ấy không làm việc. Đối với người sống như vậy, có nhiều lý do để không làm việc, tài sản chưa sanh không sanh khởi, và tài sản đã sanh đi đến hủy diệt. Này gia chủ tử, đây là sáu sự nguy hại trong việc đam mê lười biếng.” Thế Tôn đã nói như vậy. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này: ‘‘හොති පානසඛා නාම,හොති සම්මියසම්මියො; යො ච අත්ථෙසු ජාතෙසු,සහායො හොති සො සඛා. “Có người gọi là bạn nhậu, có người là bạn khi gặp mặt; người nào là bạn đồng hành khi công việc phát sinh, người đó mới là bạn thật sự. ‘‘උස්සූරසෙය්‍යා [Pg.150] පරදාරසෙවනා,වෙරප්පසවො ච අනත්ථතා ච; පාපා ච මිත්තා සුකදරියතා ච,එතෙ ඡ ඨානා පුරිසං ධංසයන්ති. “Ngủ đến khi mặt trời lên cao, quan hệ với vợ người, sinh ra oán thù và làm điều vô ích; bạn bè xấu ác và tính keo kiệt; sáu trường hợp này hủy hoại con người. ‘‘පාපමිත්තො පාපසඛො,පාපආචාරගොචරො; අස්මා ලොකා පරම්හා ච,උභයා ධංසතෙ නරො. “Người có bạn xấu, đồng bọn xấu, có hành vi và nơi lui tới xấu ác; người ấy bị hủy hoại từ đời này và đời sau, từ cả hai thế giới. ‘‘අක්ඛිත්ථියො වාරුණී නච්චගීතං,දිවා සොප්පං පාරිචරියා අකාලෙ; පාපා ච මිත්තා සුකදරියතා ච,එතෙ ඡ ඨානා පුරිසං ධංසයන්ති. “Cờ bạc, phụ nữ, rượu chè, múa hát, ngủ ngày, đi lại phi thời, bạn bè xấu ác và tính keo kiệt; sáu trường hợp này hủy hoại con người. ‘‘අක්ඛෙහි දිබ්බන්ති සුරං පිවන්ති,යන්තිත්ථියො පාණසමා පරෙසං; නිහීනසෙවී න ච වුද්ධසෙවී,නිහීයතෙ කාළපක්ඛෙව චන්දො. “Những ai chơi cờ bạc, uống rượu, đi đến với những người phụ nữ vốn quý như mạng sống của người khác; những người thân cận kẻ thấp hèn, không thân cận bậc trí tuệ, sẽ bị suy tàn như mặt trăng trong kỳ trăng khuyết. ‘‘යො වාරුණී අද්ධනො අකිඤ්චනො,පිපාසො පිවං පපාගතො ; උදකමිව ඉණං විගාහති,අකුලං කාහිති ඛිප්පමත්තනො. “Người nghiện rượu, không tài sản, không của cải, khát khao uống rượu, thường lui tới quán rượu; người ấy chìm vào nợ nần như đá chìm trong nước, và sẽ nhanh chóng làm cho gia đình mình tan nát. ‘‘න දිවා සොප්පසීලෙන, රත්තිමුට්ඨානදෙස්සිනා ; නිච්චං මත්තෙන සොණ්ඩෙන, සක්කා ආවසිතුං ඝරං. “Người có thói quen ngủ ngày, ghét thức dậy ban đêm, luôn say sưa, nghiện ngập, thì không thể sống đời sống gia đình. ‘‘අතිසීතං අතිඋණ්හං, අතිසායමිදං අහු; ඉති විස්සට්ඨකම්මන්තෙ, අත්ථා අච්චෙන්ති මාණවෙ. “‘Trời quá lạnh, trời quá nóng, đã quá muộn rồi’; vì những lý do này mà từ bỏ công việc, các lợi ích sẽ trôi qua đối với những người trẻ tuổi ấy. ‘‘යොධ [Pg.151] සීතඤ්ච උණ්හඤ්ච, තිණා භිය්‍යො න මඤ්ඤති; කරං පුරිසකිච්චානි, සො සුඛං න විහායතී’’ති. “Còn người nào xem lạnh và nóng không hơn gì cọng cỏ, làm các công việc của người đàn ông, người ấy không từ bỏ hạnh phúc.” මිත්තපතිරූපකා Những kẻ giả làm bạn 254. ‘‘චත්තාරොමෙ, ගහපතිපුත්ත, අමිත්තා මිත්තපතිරූපකා වෙදිතබ්බා. අඤ්ඤදත්ථුහරො අමිත්තො මිත්තපතිරූපකො වෙදිතබ්බො, වචීපරමො අමිත්තො මිත්තපතිරූපකො වෙදිතබ්බො, අනුප්පියභාණී අමිත්තො මිත්තපතිරූපකො වෙදිතබ්බො, අපායසහායො අමිත්තො මිත්තපතිරූපකො වෙදිතබ්බො. 254. Này con trai gia chủ, có bốn hạng người không phải là bạn mà chỉ là bạn giả hiệu này cần phải được biết đến. Người chỉ biết lấy của không phải là bạn mà là bạn giả hiệu, cần phải được biết đến; người chỉ nói suông không phải là bạn mà là bạn giả hiệu, cần phải được biết đến; người chỉ nói lời vừa lòng không phải là bạn mà là bạn giả hiệu, cần phải được biết đến; người bạn trong các đường sa đọa không phải là bạn mà là bạn giả hiệu, cần phải được biết đến. 255. ‘‘චතූහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි අඤ්ඤදත්ථුහරො අමිත්තො මිත්තපතිරූපකො වෙදිතබ්බො. 255. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp, người chỉ biết lấy của không phải là bạn mà là bạn giả hiệu cần phải được biết đến. ‘‘අඤ්ඤදත්ථුහරො හොති, අප්පෙන බහුමිච්ඡති; භයස්ස කිච්චං කරොති, සෙවති අත්ථකාරණා. Người ấy chỉ biết lấy của, cho ít mà muốn được nhiều; khi có sự sợ hãi mới làm công việc, và giao du vì lợi ích của mình. ‘‘ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, චතූහි ඨානෙහි අඤ්ඤදත්ථුහරො අමිත්තො මිත්තපතිරූපකො වෙදිතබ්බො. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp này, người chỉ biết lấy của không phải là bạn mà là bạn giả hiệu cần phải được biết đến. 256. ‘‘චතූහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි වචීපරමො අමිත්තො මිත්තපතිරූපකො වෙදිතබ්බො. අතීතෙන පටිසන්ථරති, අනාගතෙන පටිසන්ථරති, නිරත්ථකෙන සඞ්ගණ්හාති, පච්චුප්පන්නෙසු කිච්චෙසු බ්‍යසනං දස්සෙති. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, චතූහි ඨානෙහි වචීපරමො අමිත්තො මිත්තපතිරූපකො වෙදිතබ්බො. 256. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp, người chỉ nói suông không phải là bạn mà là bạn giả hiệu cần phải được biết đến. Người ấy tiếp đãi bằng chuyện quá khứ, tiếp đãi bằng chuyện vị lai, tiếp đãi bằng lời vô ích, trong các công việc hiện tại thì chỉ ra sự thất bại. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp này, người chỉ nói suông không phải là bạn mà là bạn giả hiệu cần phải được biết đến. 257. ‘‘චතූහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි අනුප්පියභාණී අමිත්තො මිත්තපතිරූපකො වෙදිතබ්බො. පාපකංපිස්ස අනුජානාති, කල්‍යාණංපිස්ස අනුජානාති, සම්මුඛාස්ස වණ්ණං භාසති, පරම්මුඛාස්ස අවණ්ණං භාසති. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, චතූහි ඨානෙහි අනුප්පියභාණී අමිත්තො මිත්තපතිරූපකො වෙදිතබ්බො. 257. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp, người chỉ nói lời vừa lòng không phải là bạn mà là bạn giả hiệu cần phải được biết đến. Người ấy cũng đồng ý với việc xấu của bạn, cũng đồng ý với việc tốt của bạn; trước mặt thì tán dương, sau lưng thì chê bai. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp này, người chỉ nói lời vừa lòng không phải là bạn mà là bạn giả hiệu cần phải được biết đến. 258. ‘‘චතූහි [Pg.152] ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි අපායසහායො අමිත්තො මිත්තපතිරූපකො වෙදිතබ්බො. සුරාමෙරය මජ්ජප්පමාදට්ඨානානුයොගෙ සහායො හොති, විකාල විසිඛා චරියානුයොගෙ සහායො හොති, සමජ්ජාභිචරණෙ සහායො හොති, ජූතප්පමාදට්ඨානානුයොගෙ සහායො හොති. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, චතූහි ඨානෙහි අපායසහායො අමිත්තො මිත්තපතිරූපකො වෙදිතබ්බො’’ති. 258. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp, người bạn trong các đường sa đọa không phải là bạn mà là bạn giả hiệu cần phải được biết đến. Người ấy là bạn đồng hành trong việc thường xuyên say sưa rượu men, rượu nấu là nhân sanh sự dể duôi; là bạn đồng hành trong việc thường xuyên đi lang thang ngoài đường vào phi thời; là bạn đồng hành trong việc đi đến các nơi đình đám; là bạn đồng hành trong việc thường xuyên cờ bạc là nhân sanh sự dể duôi. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp này, người bạn trong các đường sa đọa không phải là bạn mà là bạn giả hiệu cần phải được biết đến. 259. ඉදමවොච භගවා, ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා – 259. Đức Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa: ‘‘අඤ්ඤදත්ථුහරො මිත්තො, යො ච මිත්තො වචීපරො ; අනුප්පියඤ්ච යො ආහ, අපායෙසු ච යො සඛා. Người bạn chỉ biết lấy của, người bạn chỉ nói suông; người nào chỉ nói lời vừa lòng, và người bạn trong các đường sa đọa. එතෙ අමිත්තෙ චත්තාරො, ඉති විඤ්ඤාය පණ්ඩිතො; ආරකා පරිවජ්ජෙය්‍ය, මග්ගං පටිභයං යථා’’ති. Bốn hạng người không phải là bạn này, người trí sau khi biết như vậy, nên tránh xa họ, như người ta tránh xa con đường nguy hiểm. සුහදමිත්තො Người bạn có tâm tốt 260. ‘‘චත්තාරොමෙ, ගහපතිපුත්ත, මිත්තා සුහදා වෙදිතබ්බා. උපකාරො මිත්තො සුහදො වෙදිතබ්බො, සමානසුඛදුක්ඛො මිත්තො සුහදො වෙදිතබ්බො, අත්ථක්ඛායී මිත්තො සුහදො වෙදිතබ්බො, අනුකම්පකො මිත්තො සුහදො වෙදිතබ්බො. 260. Này con trai gia chủ, có bốn hạng bạn có tâm tốt này cần phải được biết đến. Người bạn hay giúp đỡ là bạn có tâm tốt, cần phải được biết đến; người bạn cùng chia sẻ vui buồn là bạn có tâm tốt, cần phải được biết đến; người bạn chỉ bày điều lợi ích là bạn có tâm tốt, cần phải được biết đến; người bạn hay thương mến là bạn có tâm tốt, cần phải được biết đến. 261. ‘‘චතූහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි උපකාරො මිත්තො සුහදො වෙදිතබ්බො. පමත්තං රක්ඛති, පමත්තස්ස සාපතෙය්‍යං රක්ඛති, භීතස්ස සරණං හොති, උප්පන්නෙසු කිච්චකරණීයෙසු තද්දිගුණං භොගං අනුප්පදෙති. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, චතූහි ඨානෙහි උපකාරො මිත්තො සුහදො වෙදිතබ්බො. 261. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp, người bạn hay giúp đỡ là bạn có tâm tốt cần phải được biết đến. Người ấy bảo vệ bạn khi dể duôi, bảo vệ tài sản của bạn khi dể duôi, là nơi nương tựa cho bạn khi sợ hãi, khi có công việc cần làm phát sanh thì cung cấp tài sản gấp đôi. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp này, người bạn hay giúp đỡ là bạn có tâm tốt cần phải được biết đến. 262. ‘‘චතූහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි සමානසුඛදුක්ඛො මිත්තො සුහදො වෙදිතබ්බො. ගුය්හමස්ස ආචික්ඛති, ගුය්හමස්ස පරිගූහති, ආපදාසු න විජහති, ජීවිතංපිස්ස අත්ථාය පරිච්චත්තං හොති. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, චතූහි ඨානෙහි සමානසුඛදුක්ඛො මිත්තො සුහදො වෙදිතබ්බො. 262. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp, người bạn cùng chia sẻ vui buồn là bạn có tâm tốt cần phải được biết đến. Người ấy nói cho bạn biết điều bí mật của mình, giữ kín điều bí mật của bạn, không từ bỏ trong lúc hoạn nạn, và vì lợi ích của bạn mà mạng sống cũng được hy sinh. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp này, người bạn cùng chia sẻ vui buồn là bạn có tâm tốt cần phải được biết đến. 263. ‘‘චතූහි [Pg.153] ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි අත්ථක්ඛායී මිත්තො සුහදො වෙදිතබ්බො. පාපා නිවාරෙති, කල්‍යාණෙ නිවෙසෙති, අස්සුතං සාවෙති, සග්ගස්ස මග්ගං ආචික්ඛති. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, චතූහි ඨානෙහි අත්ථක්ඛායී මිත්තො සුහදො වෙදිතබ්බො. 263. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp, người bạn chỉ bày điều lợi ích là bạn có tâm tốt cần phải được biết đến. Người ấy ngăn cản bạn khỏi điều ác, khuyến khích bạn vào điều thiện, làm cho bạn nghe được điều chưa từng nghe, và chỉ cho bạn con đường đến cõi trời. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp này, người bạn chỉ bày điều lợi ích là bạn có tâm tốt cần phải được biết đến. 264. ‘‘චතූහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි අනුකම්පකො මිත්තො සුහදො වෙදිතබ්බො. අභවෙනස්ස න නන්දති, භවෙනස්ස නන්දති, අවණ්ණං භණමානං නිවාරෙති, වණ්ණං භණමානං පසංසති. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, චතූහි ඨානෙහි අනුකම්පකො මිත්තො සුහදො වෙදිතබ්බො’’ති. 264. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp, người bạn hay thương mến là bạn có tâm tốt cần phải được biết đến. Người ấy không vui mừng với sự suy sụp của bạn, vui mừng với sự thịnh vượng của bạn, ngăn cản người nói lời chê bai bạn, và tán dương người nói lời ca ngợi bạn. Này con trai gia chủ, do bốn trường hợp này, người bạn hay thương mến là bạn có tâm tốt cần phải được biết đến. 265. ඉදමවොච භගවා, ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා – 265. Đức Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa: ‘‘උපකාරො ච යො මිත්තො, සුඛෙ දුක්ඛෙ ච යො සඛා ; අත්ථක්ඛායී ච යො මිත්තො, යො ච මිත්තානුකම්පකො. Người bạn hay giúp đỡ, người bạn cùng chia sẻ vui buồn; người bạn chỉ bày điều lợi ích, và người bạn hay thương mến. ‘‘එතෙපි මිත්තෙ චත්තාරො, ඉති විඤ්ඤාය පණ්ඩිතො; සක්කච්චං පයිරුපාසෙය්‍ය, මාතා පුත්තං ව ඔරසං; පණ්ඩිතො සීලසම්පන්නො, ජලං අග්ගීව භාසති. Bốn hạng bạn tốt này, người trí sau khi biết như vậy, nên thân cận một cách kính trọng, như mẹ đối với con ruột. Người trí có giới hạnh, tỏa sáng như ngọn lửa rực cháy. ‘‘භොගෙ සංහරමානස්ස, භමරස්සෙව ඉරීයතො; භොගා සන්නිචයං යන්ති, වම්මිකොවුපචීයති. Đối với người đang tích lũy tài sản, như con ong đi tìm mật, tài sản sẽ được tích tụ, như gò mối được vun đắp lên. ‘‘එවං භොගෙ සමාහත්වා, අලමත්තො කුලෙ ගිහී; චතුධා විභජෙ භොගෙ, ස වෙ මිත්තානි ගන්ථති. Người gia chủ có khả năng trong gia đình, sau khi đã tích lũy tài sản như vậy, nên chia tài sản làm bốn phần. Người ấy quả thật gắn kết được bạn bè. ‘‘එකෙන භොගෙ භුඤ්ජෙය්‍ය, ද්වීහි කම්මං පයොජයෙ; චතුත්ථඤ්ච නිධාපෙය්‍ය, ආපදාසු භවිස්සතී’’ති. Với một phần, nên hưởng thụ tài sản; với hai phần, nên dùng vào công việc; và phần thứ tư, nên cất giữ để phòng khi hoạn nạn sẽ có dùng. ඡද්දිසාපටිච්ඡාදනකණ්ඩං Phần về việc che chở sáu phương 266. ‘‘කථඤ්ච, ගහපතිපුත්ත, අරියසාවකො ඡද්දිසාපටිච්ඡාදී හොති? ඡ ඉමා, ගහපතිපුත්ත, දිසා වෙදිතබ්බා. පුරත්ථිමා දිසා මාතාපිතරො වෙදිතබ්බා, දක්ඛිණා දිසා ආචරියා වෙදිතබ්බා, පච්ඡිමා දිසා [Pg.154] පුත්තදාරා වෙදිතබ්බා, උත්තරා දිසා මිත්තාමච්චා වෙදිතබ්බා, හෙට්ඨිමා දිසා දාසකම්මකරා වෙදිතබ්බා, උපරිමා දිසා සමණබ්‍රාහ්මණා වෙදිතබ්බා. 266. Này con trai gia chủ, làm thế nào mà vị Thánh đệ tử là người che chở sáu phương? Này con trai gia chủ, sáu phương này cần phải được biết đến. Cha mẹ cần được biết là phương đông, thầy tổ cần được biết là phương nam, vợ con cần được biết là phương tây, bạn bè thân hữu cần được biết là phương bắc, người giúp việc, tôi tớ cần được biết là phương dưới, Sa-môn, Bà-la-môn cần được biết là phương trên. 267. ‘‘පඤ්චහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි පුත්තෙන පුරත්ථිමා දිසා මාතාපිතරො පච්චුපට්ඨාතබ්බා – භතො නෙ භරිස්සාමි, කිච්චං නෙසං කරිස්සාමි, කුලවංසං ඨපෙස්සාමි, දායජ්ජං පටිපජ්ජාමි, අථ වා පන පෙතානං කාලඞ්කතානං දක්ඛිණං අනුප්පදස්සාමීති. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, පඤ්චහි ඨානෙහි පුත්තෙන පුරත්ථිමා දිසා මාතාපිතරො පච්චුපට්ඨිතා පඤ්චහි ඨානෙහි පුත්තං අනුකම්පන්ති. පාපා නිවාරෙන්ති, කල්‍යාණෙ නිවෙසෙන්ති, සිප්පං සික්ඛාපෙන්ති, පතිරූපෙන දාරෙන සංයොජෙන්ති, සමයෙ දායජ්ජං නිය්‍යාදෙන්ති. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, පඤ්චහි ඨානෙහි පුත්තෙන පුරත්ථිමා දිසා මාතාපිතරො පච්චුපට්ඨිතා ඉමෙහි පඤ්චහි ඨානෙහි පුත්තං අනුකම්පන්ති. එවමස්ස එසා පුරත්ථිමා දිසා පටිච්ඡන්නා හොති ඛෙමා අප්පටිභයා. 267. “Này gia chủ tử, người con trai phải phụng sự cha mẹ là phương đông theo năm cách: ‘Được cha mẹ nuôi nấng, con sẽ nuôi nấng lại cha mẹ; con sẽ làm các công việc của cha mẹ; con sẽ duy trì dòng dõi gia đình; con sẽ xứng đáng với tài sản thừa kế; hoặc là sau khi cha mẹ qua đời, con sẽ làm phước hồi hướng cho các vị ấy.’ Này gia chủ tử, khi được người con trai phụng sự theo năm cách này, cha mẹ là phương đông sẽ thương tưởng lại người con theo năm cách: Ngăn chặn con không làm điều ác, khuyến khích con làm điều thiện, dạy cho con nghề nghiệp, kết hôn cho con với người vợ xứng đáng, và đúng thời trao lại tài sản thừa kế. Này gia chủ tử, khi được người con trai phụng sự theo năm cách này, cha mẹ là phương đông sẽ thương tưởng lại người con theo năm cách này. Như vậy, phương đông ấy của người con được che chở, được an ổn, và được vô úy. 268. ‘‘පඤ්චහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි අන්තෙවාසිනා දක්ඛිණා දිසා ආචරියා පච්චුපට්ඨාතබ්බා – උට්ඨානෙන උපට්ඨානෙන සුස්සුසාය පාරිචරියාය සක්කච්චං සිප්පපටිග්ගහණෙන. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, පඤ්චහි ඨානෙහි අන්තෙවාසිනා දක්ඛිණා දිසා ආචරියා පච්චුපට්ඨිතා පඤ්චහි ඨානෙහි අන්තෙවාසිං අනුකම්පන්ති – සුවිනීතං විනෙන්ති, සුග්ගහිතං ගාහාපෙන්ති, සබ්බසිප්පස්සුතං සමක්ඛායිනො භවන්ති, මිත්තාමච්චෙසු පටියාදෙන්ති, දිසාසු පරිත්තාණං කරොන්ති. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, පඤ්චහි ඨානෙහි අන්තෙවාසිනා දක්ඛිණා දිසා ආචරියා පච්චුපට්ඨිතා ඉමෙහි පඤ්චහි ඨානෙහි අන්තෙවාසිං අනුකම්පන්ති. එවමස්ස එසා දක්ඛිණා දිසා පටිච්ඡන්නා හොති ඛෙමා අප්පටිභයා. 268. “Này gia chủ tử, người đệ tử phải phụng sự các vị thầy là phương nam theo năm cách: bằng sự đứng dậy (đón rước), bằng sự hầu hạ, bằng sự vâng lời, bằng sự phục vụ, và bằng sự kính cẩn tiếp thu nghề nghiệp. Này gia chủ tử, khi được người đệ tử phụng sự theo năm cách này, các vị thầy là phương nam sẽ thương tưởng lại người đệ tử theo năm cách: Huấn luyện điều đã được huấn luyện kỹ, dạy nắm bắt điều đã được nắm bắt kỹ, giải thích cặn kẽ tất cả các ngành nghề, giới thiệu (đệ tử) với bạn bè thân hữu, và sắp đặt sự bảo vệ ở các phương. Này gia chủ tử, khi được người đệ tử phụng sự theo năm cách này, các vị thầy là phương nam sẽ thương tưởng lại người đệ tử theo năm cách này. Như vậy, phương nam ấy của người đệ tử được che chở, được an ổn, và được vô úy. 269. ‘‘පඤ්චහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි සාමිකෙන පච්ඡිමා දිසා භරියා පච්චුපට්ඨාතබ්බා – සම්මානනාය අනවමානනාය අනතිචරියාය ඉස්සරියවොස්සග්ගෙන අලඞ්කාරානුප්පදානෙන. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, පඤ්චහි ඨානෙහි සාමිකෙන පච්ඡිමා දිසා භරියා පච්චුපට්ඨිතා පඤ්චහි ඨානෙහි [Pg.155] සාමිකං අනුකම්පති – සුසංවිහිතකම්මන්තා ච හොති, සඞ්ගහිතපරිජනා ච, අනතිචාරිනී ච, සම්භතඤ්ච අනුරක්ඛති, දක්ඛා ච හොති අනලසා සබ්බකිච්චෙසු. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, පඤ්චහි ඨානෙහි සාමිකෙන පච්ඡිමා දිසා භරියා පච්චුපට්ඨිතා ඉමෙහි පඤ්චහි ඨානෙහි සාමිකං අනුකම්පති. එවමස්ස එසා පච්ඡිමා දිසා පටිච්ඡන්නා හොති ඛෙමා අප්පටිභයා. 269. “Này gia chủ tử, người chồng phải phụng sự vợ là phương tây theo năm cách: bằng sự tôn trọng, bằng sự không coi thường, bằng sự không ngoại tình, bằng sự giao quyền hành, và bằng sự tặng cho đồ trang sức. Này gia chủ tử, khi được người chồng phụng sự theo năm cách này, người vợ là phương tây sẽ thương tưởng lại người chồng theo năm cách: công việc được sắp xếp chu đáo, đối xử tốt với quyến thuộc, không ngoại tình, giữ gìn tài sản đã được mang về, và khéo léo, không lười biếng trong mọi công việc. Này gia chủ tử, khi được người chồng phụng sự theo năm cách này, người vợ là phương tây sẽ thương tưởng lại người chồng theo năm cách này. Như vậy, phương tây ấy của người chồng được che chở, được an ổn, và được vô úy. 270. ‘‘පඤ්චහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි කුලපුත්තෙන උත්තරා දිසා මිත්තාමච්චා පච්චුපට්ඨාතබ්බා – දානෙන පෙය්‍යවජ්ජෙන අත්ථචරියාය සමානත්තතාය අවිසංවාදනතාය. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, පඤ්චහි ඨානෙහි කුලපුත්තෙන උත්තරා දිසා මිත්තාමච්චා පච්චුපට්ඨිතා පඤ්චහි ඨානෙහි කුලපුත්තං අනුකම්පන්ති – පමත්තං රක්ඛන්ති, පමත්තස්ස සාපතෙය්‍යං රක්ඛන්ති, භීතස්ස සරණං හොන්ති, ආපදාසු න විජහන්ති, අපරපජා චස්ස පටිපූජෙන්ති. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, පඤ්චහි ඨානෙහි කුලපුත්තෙන උත්තරා දිසා මිත්තාමච්චා පච්චුපට්ඨිතා ඉමෙහි පඤ්චහි ඨානෙහි කුලපුත්තං අනුකම්පන්ති. එවමස්ස එසා උත්තරා දිසා පටිච්ඡන්නා හොති ඛෙමා අප්පටිභයා. 270. “Này gia chủ tử, người thiện nam tử phải phụng sự bạn bè thân hữu là phương bắc theo năm cách: bằng sự bố thí, bằng lời nói ái ngữ, bằng việc làm lợi ích, bằng sự đối xử đồng đều, và bằng sự không lừa dối. Này gia chủ tử, khi được người thiện nam tử phụng sự theo năm cách này, bạn bè thân hữu là phương bắc sẽ thương tưởng lại người thiện nam tử theo năm cách: bảo vệ khi (bạn) buông lung, bảo vệ tài sản của (bạn) khi buông lung, là nơi nương tựa khi (bạn) sợ hãi, không từ bỏ khi (bạn) gặp hoạn nạn, và tôn trọng con cháu của (bạn). Này gia chủ tử, khi được người thiện nam tử phụng sự theo năm cách này, bạn bè thân hữu là phương bắc sẽ thương tưởng lại người thiện nam tử theo năm cách này. Như vậy, phương bắc ấy của người thiện nam tử được che chở, được an ổn, và được vô úy. 271. ‘‘පඤ්චහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි අය්‍යිරකෙන හෙට්ඨිමා දිසා දාසකම්මකරා පච්චුපට්ඨාතබ්බා – යථාබලං කම්මන්තසංවිධානෙන භත්තවෙතනානුප්පදානෙන ගිලානුපට්ඨානෙන අච්ඡරියානං රසානං සංවිභාගෙන සමයෙ වොස්සග්ගෙන. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, පඤ්චහි ඨානෙහි අය්‍යිරකෙන හෙට්ඨිමා දිසා දාසකම්මකරා පච්චුපට්ඨිතා පඤ්චහි ඨානෙහි අය්‍යිරකං අනුකම්පන්ති – පුබ්බුට්ඨායිනො ච හොන්ති, පච්ඡා නිපාතිනො ච, දින්නාදායිනො ච, සුකතකම්මකරා ච, කිත්තිවණ්ණහරා ච. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, පඤ්චහි ඨානෙහි අය්‍යිරකෙන හෙට්ඨිමා දිසා දාසකම්මකරා පච්චුපට්ඨිතා ඉමෙහි පඤ්චහි ඨානෙහි අය්‍යිරකං අනුකම්පන්ති. එවමස්ස එසා හෙට්ඨිමා දිසා පටිච්ඡන්නා හොති ඛෙමා අප්පටිභයා. 271. “Này gia chủ tử, người chủ phải phụng sự người làm công và tôi tớ là phương dưới theo năm cách: bằng cách giao việc tùy theo sức lực, bằng cách cung cấp thức ăn và tiền lương, bằng cách chăm sóc khi bệnh tật, bằng cách chia sẻ các món ngon vật lạ, và bằng cách cho nghỉ vào những dịp thích hợp. Này gia chủ tử, khi được người chủ phụng sự theo năm cách này, người làm công và tôi tớ là phương dưới sẽ thương tưởng lại người chủ theo năm cách: thức dậy trước (chủ), đi ngủ sau (chủ), chỉ lấy những gì được cho, làm tốt công việc, và mang tiếng tốt, tiếng lành (cho chủ). Này gia chủ tử, khi được người chủ phụng sự theo năm cách này, người làm công và tôi tớ là phương dưới sẽ thương tưởng lại người chủ theo năm cách này. Như vậy, phương dưới ấy của người chủ được che chở, được an ổn, và được vô úy. 272. ‘‘පඤ්චහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, ඨානෙහි කුලපුත්තෙන උපරිමා දිසා සමණබ්‍රාහ්මණා පච්චුපට්ඨාතබ්බා – මෙත්තෙන කායකම්මෙන මෙත්තෙන වචීකම්මෙන මෙත්තෙන [Pg.156] මනොකම්මෙන අනාවටද්වාරතාය ආමිසානුප්පදානෙන. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, පඤ්චහි ඨානෙහි කුලපුත්තෙන උපරිමා දිසා සමණබ්‍රාහ්මණා පච්චුපට්ඨිතා ඡහි ඨානෙහි කුලපුත්තං අනුකම්පන්ති – පාපා නිවාරෙන්ති, කල්‍යාණෙ නිවෙසෙන්ති, කල්‍යාණෙන මනසා අනුකම්පන්ති, අස්සුතං සාවෙන්ති, සුතං පරියොදාපෙන්ති, සග්ගස්ස මග්ගං ආචික්ඛන්ති. ඉමෙහි ඛො, ගහපතිපුත්ත, පඤ්චහි ඨානෙහි කුලපුත්තෙන උපරිමා දිසා සමණබ්‍රාහ්මණා පච්චුපට්ඨිතා ඉමෙහි ඡහි ඨානෙහි කුලපුත්තං අනුකම්පන්ති. එවමස්ස එසා උපරිමා දිසා පටිච්ඡන්නා හොති ඛෙමා අප්පටිභයා’’ති. 272. “Này gia chủ tử, người thiện nam tử phải phụng sự các vị Sa-môn, Bà-la-môn là phương trên theo năm cách: bằng thân nghiệp có từ tâm, bằng khẩu nghiệp có từ tâm, bằng ý nghiệp có từ tâm, bằng cách không đóng cửa (đối với các vị ấy), và bằng cách cúng dường các vật dụng. Này gia chủ tử, khi được người thiện nam tử phụng sự theo năm cách này, các vị Sa-môn, Bà-la-môn là phương trên sẽ thương tưởng lại người thiện nam tử theo sáu cách: Ngăn chặn không cho làm điều ác, khuyến khích làm điều thiện, thương tưởng với thiện tâm, dạy cho nghe điều chưa được nghe, làm cho trong sạch điều đã được nghe, và chỉ cho con đường đến cõi trời. Này gia chủ tử, khi được người thiện nam tử phụng sự theo năm cách này, các vị Sa-môn, Bà-la-môn là phương trên sẽ thương tưởng lại người thiện nam tử theo sáu cách này. Như vậy, phương trên ấy của người thiện nam tử được che chở, được an ổn, và được vô úy.” 273. ඉදමවොච භගවා. ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා – 273. Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này nữa: ‘‘මාතාපිතා දිසා පුබ්බා, ආචරියා දක්ඛිණා දිසා; පුත්තදාරා දිසා පච්ඡා, මිත්තාමච්චා ච උත්තරා. “Cha mẹ là phương Đông, các vị thầy là phương Nam; Vợ con là phương Tây, bạn bè thân hữu là phương Bắc. ‘‘දාසකම්මකරා හෙට්ඨා, උද්ධං සමණබ්‍රාහ්මණා; එතා දිසා නමස්සෙය්‍ය, අලමත්තො කුලෙ ගිහී. Người làm công tôi tớ là phương Dưới, Sa-môn Bà-la-môn là phương Trên; Người gia chủ trong gia đình có trách nhiệm nên đảnh lễ các phương ấy. ‘‘පණ්ඩිතො සීලසම්පන්නො, සණ්හො ච පටිභානවා; නිවාතවුත්ති අත්ථද්ධො, තාදිසො ලභතෙ යසං. Bậc trí tuệ, đầy đủ giới hạnh, tế nhị và có biện tài; Khiêm hạ, không cứng nhắc, người như vậy được danh tiếng. ‘‘උට්ඨානකො අනලසො, ආපදාසු න වෙධති; අච්ඡින්නවුත්ති මෙධාවී, තාදිසො ලභතෙ යසං. Người siêng năng, không lười biếng, không dao động trước nghịch cảnh; Sinh kế không gián đoạn, có trí tuệ, người như vậy được danh tiếng. ‘‘සඞ්ගාහකො මිත්තකරො, වදඤ්ඤූ වීතමච්ඡරො; නෙතා විනෙතා අනුනෙතා, තාදිසො ලභතෙ යසං. Người biết nhiếp phục, biết kết bạn, rộng rãi, không keo kiệt; Là người lãnh đạo, người hướng dẫn, người khuyên nhủ, người như vậy được danh tiếng. ‘‘දානඤ්ච පෙය්‍යවජ්ජඤ්ච, අත්ථචරියා ච යා ඉධ; සමානත්තතා ච ධම්මෙසු, තත්ථ තත්ථ යථාරහං; එතෙ ඛො සඞ්ගහා ලොකෙ, රථස්සාණීව යායතො. Bố thí, lời nói ái ngữ, và việc làm lợi ích ở đời này; Cùng sự đồng sự trong các pháp, tùy nơi, tùy lúc, tùy hoàn cảnh; Những pháp nhiếp phục ấy ở trên đời, giống như chốt của cỗ xe đang chạy. ‘‘එතෙ ච සඞ්ගහා නාස්සු, න මාතා පුත්තකාරණා; ලභෙථ මානං පූජං වා, පිතා වා පුත්තකාරණා. Nếu những pháp nhiếp phục này không có, thì người mẹ do vì con cái; Sẽ không nhận được sự kính trọng hay cúng dường, người cha cũng vậy do vì con cái. ‘‘යස්මා ච සඞ්ගහා එතෙ, සම්මපෙක්ඛන්ති පණ්ඩිතා; තස්මා මහත්තං පප්පොන්ති, පාසංසා ච භවන්ති තෙ’’ති. Bởi vì bậc trí tuệ thấy rõ những pháp nhiếp phục này; Nên họ đạt đến sự vĩ đại, và trở thành người đáng tán dương.” 274. එවං [Pg.157] වුත්තෙ, සිඞ්ගාලකො ගහපතිපුත්තො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘අභික්කන්තං, භන්තෙ! අභික්කන්තං, භන්තෙ! සෙය්‍යථාපි, භන්තෙ, නික්කුජ්ජිතං වා උක්කුජ්ජෙය්‍ය, පටිච්ඡන්නං වා විවරෙය්‍ය, මූළ්හස්ස වා මග්ගං ආචික්ඛෙය්‍ය, අන්ධකාරෙ වා තෙලපජ්ජොතං ධාරෙය්‍ය ‘චක්ඛුමන්තො රූපානි දක්ඛන්තී’ති. එවමෙවං භගවතා අනෙකපරියායෙන ධම්මො පකාසිතො. එසාහං, භන්තෙ, භගවන්තං සරණං ගච්ඡාමි ධම්මඤ්ච භික්ඛුසංඝඤ්ච. උපාසකං මං භගවා ධාරෙතු, අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගත’’න්ති. 274. Khi được nói như vậy, gia chủ tử Siṅgālaka bạch với Thế Tôn rằng: “Thật vi diệu, bạch Thế Tôn! Thật vi diệu, bạch Thế Tôn! Ví như, bạch Thế Tôn, người ta lật ngửa vật bị úp, hay mở ra vật bị che kín, hay chỉ đường cho người lạc lối, hay cầm ngọn đèn dầu trong bóng tối với ý nghĩ ‘người có mắt sẽ thấy được các sắc’. Cũng vậy, Chánh pháp đã được Thế Tôn trình bày bằng nhiều phương tiện. Bạch Thế Tôn, con xin quy y Thế Tôn, quy y Pháp và Tỳ-khưu Tăng. Mong Thế Tôn nhận con làm người cận sự nam, từ nay cho đến trọn đời đã quy y.” සිඞ්ගාලසුත්තං නිට්ඨිතං අට්ඨමං. Kinh Siṅgāla, kinh thứ tám, kết thúc. 9. ආටානාටියසුත්තං 9. Kinh Āṭānāṭiya පඨමභාණවාරො Phần Tụng Đọc Đầu Tiên 275. එවං [Pg.158] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති ගිජ්ඣකූටෙ පබ්බතෙ. අථ ඛො චත්තාරො මහාරාජා මහතියා ච යක්ඛසෙනාය මහතියා ච ගන්ධබ්බසෙනාය මහතියා ච කුම්භණ්ඩසෙනාය මහතියා ච නාගසෙනාය චතුද්දිසං රක්ඛං ඨපෙත්වා චතුද්දිසං ගුම්බං ඨපෙත්වා චතුද්දිසං ඔවරණං ඨපෙත්වා අභික්කන්තාය රත්තියා අභික්කන්තවණ්ණා කෙවලකප්පං ගිජ්ඣකූටං පබ්බතං ඔභාසෙත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. තෙපි ඛො යක්ඛා අප්පෙකච්චෙ භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, අප්පෙකච්චෙ භගවතා සද්ධිං සම්මොදිංසු, සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, අප්පෙකච්චෙ යෙන භගවා තෙනඤ්ජලිං පණාමෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, අප්පෙකච්චෙ නාමගොත්තං සාවෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, අප්පෙකච්චෙ තුණ්හීභූතා එකමන්තං නිසීදිංසු. 275. Tôi nghe như vầy: Một thời Thế Tôn trú tại Rājagaha, trên núi Gijjhakūṭa. Khi ấy, bốn vị Đại vương, cùng với đại quân Dạ-xoa, đại quân Càn-thát-bà, đại quân Cưu-bàn-trà, và đại quân Rồng, sau khi bố trí lính canh ở bốn phương, bố trí đồn trú ở bốn phương, bố trí vòng vây ở bốn phương, vào lúc đêm đã khuya, với dung sắc thù thắng, làm sáng rực toàn bộ núi Gijjhakūṭa, đã đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Trong số các Dạ-xoa ấy, một số đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số cùng Thế Tôn nói lên lời chào hỏi; sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu đáng ghi nhớ, họ ngồi xuống một bên; một số chắp tay hướng về Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số xưng tên và họ của mình rồi ngồi xuống một bên; một số giữ im lặng rồi ngồi xuống một bên. 276. එකමන්තං නිසින්නො ඛො වෙස්සවණො මහාරාජා භගවන්තං එතදවොච – ‘‘සන්ති හි, භන්තෙ, උළාරා යක්ඛා භගවතො අප්පසන්නා. සන්ති හි, භන්තෙ, උළාරා යක්ඛා භගවතො පසන්නා. සන්ති හි, භන්තෙ, මජ්ඣිමා යක්ඛා භගවතො අප්පසන්නා. සන්ති හි, භන්තෙ, මජ්ඣිමා යක්ඛා භගවතො පසන්නා. සන්ති හි, භන්තෙ, නීචා යක්ඛා භගවතො අප්පසන්නා. සන්ති හි, භන්තෙ, නීචා යක්ඛා භගවතො පසන්නා. යෙභුය්‍යෙන ඛො පන, භන්තෙ, යක්ඛා අප්පසන්නායෙව භගවතො. තං කිස්ස හෙතු? භගවා හි, භන්තෙ, පාණාතිපාතා වෙරමණියා ධම්මං දෙසෙති, අදින්නාදානා වෙරමණියා ධම්මං දෙසෙති, කාමෙසුමිච්ඡාචාරා වෙරමණියා ධම්මං දෙසෙති, මුසාවාදා වෙරමණියා ධම්මං දෙසෙති, සුරාමෙරයමජ්ජප්පමාදට්ඨානා වෙරමණියා ධම්මං දෙසෙති. යෙභුය්‍යෙන ඛො පන, භන්තෙ, යක්ඛා අප්පටිවිරතායෙව පාණාතිපාතා, අප්පටිවිරතා අදින්නාදානා, අප්පටිවිරතා කාමෙසුමිච්ඡාචාරා, අප්පටිවිරතා මුසාවාදා, අප්පටිවිරතා සුරාමෙරයමජ්ජප්පමාදට්ඨානා. තෙසං තං හොති අප්පියං අමනාපං. සන්ති හි, භන්තෙ, භගවතො සාවකා අරඤ්ඤවනපත්ථානි පන්තානි [Pg.159] සෙනාසනානි පටිසෙවන්ති අප්පසද්දානි අප්පනිග්ඝොසානි විජනවාතානි මනුස්සරාහස්සෙය්‍යකානි පටිසල්ලානසාරුප්පානි. තත්ථ සන්ති උළාරා යක්ඛා නිවාසිනො, යෙ ඉමස්මිං භගවතො පාවචනෙ අප්පසන්නා. තෙසං පසාදාය උග්ගණ්හාතු, භන්තෙ, භගවා ආටානාටියං රක්ඛං භික්ඛූනං භික්ඛුනීනං උපාසකානං උපාසිකානං ගුත්තියා රක්ඛාය අවිහිංසාය ඵාසුවිහාරායා’’ති. අධිවාසෙසි භගවා තුණ්හීභාවෙන. 276. Ngồi một bên, Đại vương Vessavaṇa bạch với Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, có những Dạ-xoa có uy lực lớn không có tín tâm với Thế Tôn. Bạch Thế Tôn, có những Dạ-xoa có uy lực lớn có tín tâm với Thế Tôn. Bạch Thế Tôn, có những Dạ-xoa có uy lực trung bình không có tín tâm với Thế Tôn. Bạch Thế Tôn, có những Dạ-xoa có uy lực trung bình có tín tâm với Thế Tôn. Bạch Thế Tôn, có những Dạ-xoa có uy lực thấp không có tín tâm với Thế Tôn. Bạch Thế Tôn, có những Dạ-xoa có uy lực thấp có tín tâm với Thế Tôn. Bạch Thế Tôn, phần lớn các Dạ-xoa không có tín tâm với Thế Tôn. Do nhân gì? Vì, bạch Thế Tôn, Thế Tôn thuyết pháp về việc từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ dùng rượu men, rượu nấu, các chất say là cơ sở của sự dễ duôi. Bạch Thế Tôn, phần lớn các Dạ-xoa không từ bỏ sát sanh, không từ bỏ lấy của không cho, không từ bỏ tà hạnh trong các dục, không từ bỏ nói dối, không từ bỏ dùng rượu men, rượu nấu, các chất say là cơ sở của sự dễ duôi. Đối với họ, điều đó không thích ý, không vừa lòng. Bạch Thế Tôn, có những đệ tử của Thế Tôn thường trú ở những trú xứ trong rừng, nơi hoang vắng, xa xôi, ít tiếng động, ít ồn ào, không có gió từ người, thích hợp cho việc ẩn cư của con người, thích hợp cho việc thiền định. Ở đó có những Dạ-xoa có uy lực lớn cư ngụ, những vị này không có tín tâm với giáo pháp này của Thế Tôn. Để làm cho họ có tín tâm, bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn hãy học thuộc bài hộ trì Āṭānāṭiya này, để bảo vệ, che chở, không làm hại, và để sống an lạc cho các Tỳ-khưu, Tỳ-khưu-ni, Cận sự nam, Cận sự nữ.” Thế Tôn đã im lặng nhận lời. අථ ඛො වෙස්සවණො මහාරාජා භගවතො අධිවාසනං විදිත්වා තායං වෙලායං ඉමං ආටානාටියං රක්ඛං අභාසි – Khi ấy, Đại vương Vessavaṇa, biết được sự nhận lời của Thế Tôn, vào lúc ấy đã nói lên bài hộ trì Āṭānāṭiya này: 277. ‘‘විපස්සිස්ස ච නමත්ථු, චක්ඛුමන්තස්ස සිරීමතො. 277. “Xin đảnh lễ đức Phật Vipassī, bậc có mắt, bậc có uy đức. සිඛිස්සපි ච නමත්ථු, සබ්බභූතානුකම්පිනො. Cũng xin đảnh lễ đức Phật Sikhī, bậc có lòng bi mẫn đến tất cả chúng sanh. ‘‘වෙස්සභුස්ස ච නමත්ථු, න්හාතකස්ස තපස්සිනො; නමත්ථු කකුසන්ධස්ස, මාරසෙනාපමද්දිනො. Xin đảnh lễ đức Phật Vessabhū, bậc đã tẩy trừ phiền não, bậc có khổ hạnh; Xin đảnh lễ đức Phật Kakusandha, bậc đã nhiếp phục quân ma. ‘‘කොණාගමනස්ස නමත්ථු, බ්‍රාහ්මණස්ස වුසීමතො; කස්සපස්ස ච නමත්ථු, විප්පමුත්තස්ස සබ්බධි. Xin đảnh lễ đức Phật Koṇāgamana, bậc Bà-la-môn, bậc đã sống xong phạm hạnh; Xin đảnh lễ đức Phật Kassapa, bậc đã hoàn toàn giải thoát trong tất cả. ‘‘අඞ්ගීරසස්ස නමත්ථු, සක්‍යපුත්තස්ස සිරීමතො; යො ඉමං ධම්මං දෙසෙසි, සබ්බදුක්ඛාපනූදනං. Xin đảnh lễ bậc Aṅgīrasa, bậc con trai dòng Sakya, bậc có uy đức; Vị đã thuyết giảng pháp này, pháp đoạn trừ mọi khổ đau. ‘‘යෙ චාපි නිබ්බුතා ලොකෙ, යථාභූතං විපස්සිසුං; තෙ ජනා අපිසුණාථ, මහන්තා වීතසාරදා. Những vị đã tịch tịnh ở trên đời, đã thấy rõ đúng như thật; Những vị ấy không nói lời đâm thọc, là bậc vĩ đại, không còn sợ hãi. ‘‘හිතං දෙවමනුස්සානං, යං නමස්සන්ති ගොතමං; විජ්ජාචරණසම්පන්නං, මහන්තං වීතසාරදං. “Vị mang lại lợi ích cho chư thiên và loài người, vị Gotama mà họ đảnh lễ; Ngài là bậc Minh Hạnh Túc, bậc vĩ đại, bậc không còn sợ hãi.” 278. ‘‘යතො උග්ගච්ඡති සූරියො, ආදිච්චො මණ්ඩලී මහා. 278. “Từ phương nào mặt trời mọc lên, vầng thái dương có vòng tròn lớn.” යස්ස චුග්ගච්ඡමානස්ස, සංවරීපි නිරුජ්ඣති; යස්ස චුග්ගතෙ සූරියෙ, ‘දිවසො’ති පවුච්චති. “Khi mặt trời đang mọc lên, đêm tối cũng tan biến; khi mặt trời đã mọc lên, thì được gọi là ‘ban ngày’.” ‘‘රහදොපි [Pg.160] තත්ථ ගම්භීරො, සමුද්දො සරිතොදකො; එවං තං තත්ථ ජානන්ති, ‘සමුද්දො සරිතොදකො’. “Ở nơi ấy cũng có hồ nước sâu, là đại dương có nước từ các sông đổ về; ở nơi ấy, họ biết rằng đó là ‘đại dương có nước từ các sông đổ về’.” ‘‘ඉතො ‘සා පුරිමා දිසා’, ඉති නං ආචික්ඛතී ජනො; යං දිසං අභිපාලෙති, මහාරාජා යසස්සි සො. “Từ nơi này, ‘đó là phương Đông’, người ta gọi như vậy; phương nào được vị Đại vương lừng lẫy ấy cai quản.” ‘‘ගන්ධබ්බානං අධිපති, ‘ධතරට්ඨො’ති නාමසො; රමතී නච්චගීතෙහි, ගන්ධබ්බෙහි පුරක්ඛතො. “Vị chúa tể của các Càn-thát-bà, tên là ‘Dhataraṭṭha’; Ngài vui thích với ca múa, được các Càn-thát-bà vây quanh.” ‘‘පුත්තාපි තස්ස බහවො, එකනාමාති මෙ සුතං; අසීති දස එකො ච, ඉන්දනාමා මහබ්බලා. “Các con trai của vị ấy cũng rất nhiều, tôi đã nghe rằng họ cùng một tên; chín mươi mốt vị, tên là Inda, có sức mạnh lớn.” තෙ චාපි බුද්ධං දිස්වාන, බුද්ධං ආදිච්චබන්ධුනං; දූරතොව නමස්සන්ති, මහන්තං වීතසාරදං. “Và những vị ấy, sau khi thấy Đức Phật, bà con của mặt trời, đã đảnh lễ từ xa đến bậc vĩ đại, bậc không còn sợ hãi.” ‘‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම; කුසලෙන සමෙක්ඛසි, අමනුස්සාපි තං වන්දන්ති; සුතං නෙතං අභිණ්හසො, තස්මා එවං වදෙමසෙ. “‘Kính lễ Ngài, bậc Nhân sĩ thuần chủng! Kính lễ Ngài, bậc Tối thượng nhân! Ngài nhìn thấy với sự thiện xảo. Cả phi nhân cũng đảnh lễ Ngài. Chúng tôi thường xuyên nghe lời này, vì vậy chúng tôi nói như vầy:” ‘‘‘ජිනං වන්දථ ගොතමං, ජිනං වන්දාම ගොතමං; විජ්ජාචරණසම්පන්නං, බුද්ධං වන්දාම ගොතමං’. “‘Hãy đảnh lễ Đức Gotama, bậc Chiến Thắng.’ ‘Chúng tôi đảnh lễ Đức Gotama, bậc Chiến Thắng. Chúng tôi đảnh lễ Đức Phật Gotama, bậc Minh Hạnh Túc.’” 279. ‘‘යෙන පෙතා පවුච්චන්ති, පිසුණා පිට්ඨිමංසිකා. 279. “Phương nào mà các ngạ quỷ, những kẻ nói đâm thọc, những kẻ nói xấu sau lưng được nói đến.” පාණාතිපාතිනො ලුද්දා, චොරා නෙකතිකා ජනා. “Những kẻ sát sanh, những kẻ tàn bạo, những kẻ trộm cắp, những người gian xảo.” ‘‘ඉතො ‘සා දක්ඛිණා දිසා’, ඉති නං ආචික්ඛතී ජනො; යං දිසං අභිපාලෙති, මහාරාජා යසස්සි සො. “Từ nơi này, ‘đó là phương Nam’, người ta gọi như vậy; phương nào được vị Đại vương lừng lẫy ấy cai quản.” ‘‘කුම්භණ්ඩානං අධිපති, ‘විරූළ්හො’ ඉති නාමසො; රමතී නච්චගීතෙහි, කුම්භණ්ඩෙහි පුරක්ඛතො. “Vị chúa tể của các Kumbhaṇḍa, tên là ‘Virūḷha’; Ngài vui thích với ca múa, được các Kumbhaṇḍa vây quanh.” ‘‘පුත්තාපි තස්ස බහවො, එකනාමාති මෙ සුතං; අසීති දස එකො ච, ඉන්දනාමා මහබ්බලා. “Các con trai của vị ấy cũng rất nhiều, tôi đã nghe rằng họ cùng một tên; chín mươi mốt vị, tên là Inda, có sức mạnh lớn.” තෙ චාපි බුද්ධං දිස්වාන, බුද්ධං ආදිච්චබන්ධුනං; දූරතොව නමස්සන්ති, මහන්තං වීතසාරදං. “Và những vị ấy, sau khi thấy Đức Phật, bà con của mặt trời, đã đảnh lễ từ xa đến bậc vĩ đại, bậc không còn sợ hãi.” ‘‘නමො [Pg.161] තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම; කුසලෙන සමෙක්ඛසි, අමනුස්සාපි තං වන්දන්ති; සුතං නෙතං අභිණ්හසො, තස්මා එවං වදෙමසෙ. “‘Kính lễ Ngài, bậc Nhân sĩ thuần chủng! Kính lễ Ngài, bậc Tối thượng nhân! Ngài nhìn thấy với sự thiện xảo. Cả phi nhân cũng đảnh lễ Ngài. Chúng tôi thường xuyên nghe lời này, vì vậy chúng tôi nói như vầy:” ‘‘‘ජිනං වන්දථ ගොතමං, ජිනං වන්දාම ගොතමං; විජ්ජාචරණසම්පන්නං, බුද්ධං වන්දාම ගොතමං’. “‘Hãy đảnh lễ Đức Gotama, bậc Chiến Thắng.’ ‘Chúng tôi đảnh lễ Đức Gotama, bậc Chiến Thắng. Chúng tôi đảnh lễ Đức Phật Gotama, bậc Minh Hạnh Túc.’” 280. ‘‘යත්ථ චොග්ගච්ඡති සූරියො, ආදිච්චො මණ්ඩලී මහා. 280. “Và ở phương nào mặt trời lặn, vầng thái dương có vòng tròn lớn.” යස්ස චොග්ගච්ඡමානස්ස, දිවසොපි නිරුජ්ඣති; යස්ස චොග්ගතෙ සූරියෙ, ‘සංවරී’ති පවුච්චති. “Khi mặt trời đang lặn, ban ngày cũng tan biến; khi mặt trời đã lặn, thì được gọi là ‘đêm’.” ‘‘රහදොපි තත්ථ ගම්භීරො, සමුද්දො සරිතොදකො; එවං තං තත්ථ ජානන්ති, ‘සමුද්දො සරිතොදකො’. “Ở nơi ấy cũng có hồ nước sâu, là đại dương có nước từ các sông đổ về; ở nơi ấy, họ biết rằng đó là ‘đại dương có nước từ các sông đổ về’.” ‘‘ඉතො ‘සා පච්ඡිමා දිසා’, ඉති නං ආචික්ඛතී ජනො; යං දිසං අභිපාලෙති, මහාරාජා යසස්සි සො. “Từ nơi này, ‘đó là phương Tây’, người ta gọi như vậy; phương nào được vị Đại vương lừng lẫy ấy cai quản.” ‘‘නාගානඤ්ච අධිපති, ‘විරූපක්ඛො’ති නාමසො; රමතී නච්චගීතෙහි, නාගෙහෙව පුරක්ඛතො. “Và vị chúa tể của các Nāga, tên là ‘Virūpakkha’; Ngài vui thích với ca múa, được chính các Nāga vây quanh.” ‘‘පුත්තාපි තස්ස බහවො, එකනාමාති මෙ සුතං; අසීති දස එකො ච, ඉන්දනාමා මහබ්බලා. “Các con trai của vị ấy cũng rất nhiều, tôi đã nghe rằng họ cùng một tên; chín mươi mốt vị, tên là Inda, có sức mạnh lớn.” තෙ චාපි බුද්ධං දිස්වාන, බුද්ධං ආදිච්චබන්ධුනං; දූරතොව නමස්සන්ති, මහන්තං වීතසාරදං. “Và những vị ấy, sau khi thấy Đức Phật, bà con của mặt trời, đã đảnh lễ từ xa đến bậc vĩ đại, bậc không còn sợ hãi.” ‘‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම; කුසලෙන සමෙක්ඛසි, අමනුස්සාපි තං වන්දන්ති; සුතං නෙතං අභිණ්හසො, තස්මා එවං වදෙමසෙ. “‘Kính lễ Ngài, bậc Nhân sĩ thuần chủng! Kính lễ Ngài, bậc Tối thượng nhân! Ngài nhìn thấy với sự thiện xảo. Cả phi nhân cũng đảnh lễ Ngài. Chúng tôi thường xuyên nghe lời này, vì vậy chúng tôi nói như vầy:” ‘‘‘ජිනං වන්දථ ගොතමං, ජිනං වන්දාම ගොතමං; විජ්ජාචරණසම්පන්නං, බුද්ධං වන්දාම ගොතමං’. “‘Hãy đảnh lễ Đức Gotama, bậc Chiến Thắng.’ ‘Chúng tôi đảnh lễ Đức Gotama, bậc Chiến Thắng. Chúng tôi đảnh lễ Đức Phật Gotama, bậc Minh Hạnh Túc.’” 281. ‘‘යෙන උත්තරකුරුව්හො, මහානෙරු සුදස්සනො. 281. “Phương nào có châu Uttarakuru, có núi Đại Meru xinh đẹp.” මනුස්සා තත්ථ ජායන්ති, අමමා අපරිග්ගහා. “Loài người được sanh ra ở nơi ấy, không có tâm ‘của tôi’, không có sự chiếm hữu.” ‘‘න [Pg.162] තෙ බීජං පවපන්ති, නපි නීයන්ති නඞ්ගලා; අකට්ඨපාකිමං සාලිං, පරිභුඤ්ජන්ති මානුසා. “Họ không gieo hạt giống, cũng không dùng đến cày; loài người thọ dụng loại lúa gạo tự chín mà không cần cày cấy.” ‘‘අකණං අථුසං සුද්ධං, සුගන්ධං තණ්ඩුලප්ඵලං; තුණ්ඩිකීරෙ පචිත්වාන, තතො භුඤ්ජන්ති භොජනං. Loại quả là gạo, không tấm, không trấu, trong sạch, thơm tho; Sau khi nấu trong nồi, từ đó họ dùng bữa. ‘‘ගාවිං එකඛුරං කත්වා, අනුයන්ති දිසොදිසං; පසුං එකඛුරං කත්වා, අනුයන්ති දිසොදිසං. Họ biến con bò thành cỗ xe, rồi đi khắp mọi phương hướng; Họ biến con thú thành cỗ xe, rồi đi khắp mọi phương hướng. ‘‘ඉත්ථිං වා වාහනං කත්වා, අනුයන්ති දිසොදිසං; පුරිසං වාහනං කත්වා, අනුයන්ති දිසොදිසං. Họ biến người nữ thành cỗ xe, rồi đi khắp mọi phương hướng; Họ biến người nam thành cỗ xe, rồi đi khắp mọi phương hướng. ‘‘කුමාරිං වාහනං කත්වා, අනුයන්ති දිසොදිසං; කුමාරං වාහනං කත්වා, අනුයන්ති දිසොදිසං. Họ biến thiếu nữ thành cỗ xe, rồi đi khắp mọi phương hướng; Họ biến thiếu nam thành cỗ xe, rồi đi khắp mọi phương hướng. ‘‘තෙ යානෙ අභිරුහිත්වා,සබ්බා දිසා අනුපරියායන්ති ; පචාරා තස්ස රාජිනො. Những người hầu cận của vị vua ấy, sau khi leo lên các cỗ xe đó, đi lại khắp mọi phương hướng. ‘‘හත්ථියානං අස්සයානං, දිබ්බං යානං උපට්ඨිතං; පාසාදා සිවිකා චෙව, මහාරාජස්ස යසස්සිනො. Đối với vị đại vương danh tiếng lẫy lừng, xe voi, xe ngựa, và xe chư thiên hiện khởi; các lâu đài và cả kiệu cũng hiện khởi. ‘‘තස්ස ච නගරා අහු,අන්තලික්ඛෙ සුමාපිතා; ආටානාටා කුසිනාටා පරකුසිනාටා,නාටසුරියා පරකුසිටනාටා. Và của vị ấy có các thành phố, được khéo tạo dựng trên hư không: Āṭānāṭā, Kusināṭā, Parakusināṭā, Nāṭasuriyā, Parakusiṭanāṭā. ‘‘උත්තරෙන කසිවන්තො,ජනොඝමපරෙන ච; නවනවුතියො අම්බරඅම්බරවතියො,ආළකමන්දා නාම රාජධානී. Về phương bắc là Kasivanta, và về phía tây là Janogha; còn có Navanavutiyo, Ambara-ambaravatiyo, và kinh đô tên là Āḷakamandā. ‘‘කුවෙරස්ස ඛො පන, මාරිස, මහාරාජස්ස විසාණා නාම රාජධානී; තස්මා කුවෙරො මහාරාජා, ‘වෙස්සවණො’ති පවුච්චති. Thưa ngài, lại nữa, đại vương Kuvera có kinh đô tên là Visāṇā; do đó, đại vương Kuvera được gọi là ‘Vessavaṇa’. ‘‘පච්චෙසන්තො [Pg.163] පකාසෙන්ති, තතොලා තත්තලා තතොතලා; ඔජසි තෙජසි තතොජසී, සූරො රාජා අරිට්ඨො නෙමි. Những vị đi dò xét và báo tin là: Tatolā, Tattalā, Tatotalā, Ojasi, Tejasi, Tatojasī, Sūro, Rājā, Ariṭṭho, Nemi. ‘‘රහදොපි තත්ථ ධරණී නාම, යතො මෙඝා පවස්සන්ති; වස්සා යතො පතායන්ති, සභාපි තත්ථ සාලවතී නාම. Ở nơi ấy cũng có hồ nước tên là Dharaṇī, từ đó các đám mây trút mưa; từ đó nước mưa tuôn chảy. Ở nơi ấy cũng có hội trường tên là Sālavatī. ‘‘යත්ථ යක්ඛා පයිරුපාසන්ති, තත්ථ නිච්චඵලා රුක්ඛා; නානා දිජගණා යුතා, මයූරකොඤ්චාභිරුදා; කොකිලාදීහි වග්ගුහි. Nơi các dạ-xoa tụ hội, ở đó có các cây luôn ra quả; đầy dẫy các loại đàn chim, vang tiếng chim công, chim sếu; cùng với tiếng hót ngọt ngào của chim tu hú và các loài khác. ‘‘ජීවඤ්ජීවකසද්දෙත්ථ, අථො ඔට්ඨවචිත්තකා; කුක්කුටකා කුළීරකා, වනෙ පොක්ඛරසාතකා. Ở đây có tiếng chim jīvañjīvaka, và cả chim oṭṭhavacittaka; có gà rừng, cua, và trong rừng có chim pokkharasātaka. ‘‘සුකසාළිකසද්දෙත්ථ, දණ්ඩමාණවකානි ච; සොභති සබ්බකාලං සා, කුවෙරනළිනී සදා. Ở đây có tiếng vẹt và sáo, và cả chim daṇḍamāṇavaka; hồ sen của Kuvera ấy, hồ ấy luôn luôn tỏa sáng đẹp đẽ. ‘‘ඉතො ‘සා උත්තරා දිසා’, ඉති නං ආචික්ඛතී ජනො; යං දිසං අභිපාලෙති, මහාරාජා යසස්සි සො. Phương mà vị đại vương danh tiếng ấy trị vì, người ta gọi là phương bắc tính từ đây. ‘‘යක්ඛානඤ්ච අධිපති, ‘කුවෙරො’ ඉති නාමසො; රමතී නච්චගීතෙහි, යක්ඛෙහෙව පුරක්ඛතො. Vị chúa tể của các dạ-xoa, tên là ‘Kuvera’; Ngài vui hưởng với vũ và nhạc, được chính các dạ-xoa vây quanh. ‘‘පුත්තාපි තස්ස බහවො, එකනාමාති මෙ සුතං; අසීති දස එකො ච, ඉන්දනාමා මහබ්බලා. Các con trai của vị ấy cũng rất nhiều, tôi nghe rằng họ cùng một tên; có chín mươi mốt vị, tên là Inda, có sức mạnh lớn. ‘‘තෙ චාපි බුද්ධං දිස්වාන, බුද්ධං ආදිච්චබන්ධුනං; දූරතොව නමස්සන්ති, මහන්තං වීතසාරදං. Và những vị ấy, sau khi thấy đức Phật, bà con của mặt trời, vị vĩ đại, không còn sợ hãi, họ đảnh lễ Ngài từ xa. ‘‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම; කුසලෙන සමෙක්ඛසි, අමනුස්සාපි තං වන්දන්ති; සුතං නෙතං අභිණ්හසො, තස්මා එවං වදෙමසෙ. Kính lễ ngài, bậc nam nhân cao quý! Kính lễ ngài, bậc tối thượng nhân! Ngài nhìn thấy với thiện xảo. Cả các phi nhân cũng đảnh lễ ngài. Chúng tôi thường nghe điều này, do đó chúng tôi nói như vậy. ‘‘‘ජිනං වන්දථ ගොතමං, ජිනං වන්දාම ගොතමං; විජ්ජාචරණසම්පන්නං, බුද්ධං වන්දාම ගොතම’’’න්ති. ‘Hãy đảnh lễ đấng chiến thắng Gotama.’ ‘Chúng tôi đảnh lễ đấng chiến thắng Gotama. Chúng tôi đảnh lễ đức Phật Gotama, bậc đầy đủ minh và hạnh.’ ‘‘අයං ඛො සා, මාරිස, ආටානාටියා රක්ඛා භික්ඛූනං භික්ඛුනීනං උපාසකානං උපාසිකානං ගුත්තියා රක්ඛාය අවිහිංසාය ඵාසුවිහාරාය. Thưa ngài, đây chính là hộ kinh Āṭānāṭiya, để bảo vệ, che chở, không bị hãm hại, và để được an trú cho các tỳ-khưu, tỳ-khưu-ni, cận sự nam, và cận sự nữ. 282. ‘‘යස්ස [Pg.164] කස්සචි, මාරිස, භික්ඛුස්ස වා භික්ඛුනියා වා උපාසකස්ස වා උපාසිකාය වා අයං ආටානාටියා රක්ඛා සුග්ගහිතා භවිස්සති සමත්තා පරියාපුතා. තං චෙ අමනුස්සො යක්ඛො වා යක්ඛිනී වා යක්ඛපොතකො වා යක්ඛපොතිකා වා යක්ඛමහාමත්තො වා යක්ඛපාරිසජ්ජො වා යක්ඛපචාරො වා, ගන්ධබ්බො වා ගන්ධබ්බී වා ගන්ධබ්බපොතකො වා ගන්ධබ්බපොතිකා වා ගන්ධබ්බමහාමත්තො වා ගන්ධබ්බපාරිසජ්ජො වා ගන්ධබ්බපචාරො වා, කුම්භණ්ඩො වා කුම්භණ්ඩී වා කුම්භණ්ඩපොතකො වා කුම්භණ්ඩපොතිකා වා කුම්භණ්ඩමහාමත්තො වා කුම්භණ්ඩපාරිසජ්ජො වා කුම්භණ්ඩපචාරො වා, නාගො වා නාගී වා නාගපොතකො වා නාගපොතිකා වා නාගමහාමත්තො වා නාගපාරිසජ්ජො වා නාගපචාරො වා, පදුට්ඨචිත්තො භික්ඛුං වා භික්ඛුනිං වා උපාසකං වා උපාසිකං වා ගච්ඡන්තං වා අනුගච්ඡෙය්‍ය, ඨිතං වා උපතිට්ඨෙය්‍ය, නිසින්නං වා උපනිසීදෙය්‍ය, නිපන්නං වා උපනිපජ්ජෙය්‍ය. න මෙ සො, මාරිස, අමනුස්සො ලභෙය්‍ය ගාමෙසු වා නිගමෙසු වා සක්කාරං වා ගරුකාරං වා. න මෙ සො, මාරිස, අමනුස්සො ලභෙය්‍ය ආළකමන්දාය නාම රාජධානියා වත්ථුං වා වාසං වා. න මෙ සො, මාරිස, අමනුස්සො ලභෙය්‍ය යක්ඛානං සමිතිං ගන්තුං. අපිස්සු නං, මාරිස, අමනුස්සා අනාවය්හම්පි නං කරෙය්‍යුං අවිවය්හං. අපිස්සු නං, මාරිස, අමනුස්සා අත්තාහිපි පරිපුණ්ණාහි පරිභාසාහි පරිභාසෙය්‍යුං. අපිස්සු නං, මාරිස, අමනුස්සා රිත්තංපිස්ස පත්තං සීසෙ නික්කුජ්ජෙය්‍යුං. අපිස්සු නං, මාරිස, අමනුස්සා සත්තධාපිස්ස මුද්ධං ඵාලෙය්‍යුං. 282. Thưa ngài, đối với bất kỳ tỳ-khưu, tỳ-khưu-ni, cận sự nam, hay cận sự nữ nào đã học thuộc lòng, hoàn tất, và thuần thục hộ kinh Āṭānāṭiya này, nếu có một phi nhân nào – hoặc là dạ-xoa nam, dạ-xoa nữ, dạ-xoa con trai, dạ-xoa con gái, đại thần dạ-xoa, tùy tùng dạ-xoa, hay người hầu dạ-xoa; hoặc là càn-thát-bà nam, càn-thát-bà nữ, càn-thát-bà con trai, càn-thát-bà con gái, đại thần càn-thát-bà, tùy tùng càn-thát-bà, hay người hầu càn-thát-bà; hoặc là cưu-bàn-trà nam, cưu-bàn-trà nữ, cưu-bàn-trà con trai, cưu-bàn-trà con gái, đại thần cưu-bàn-trà, tùy tùng cưu-bàn-trà, hay người hầu cưu-bàn-trà; hoặc là rồng nam, rồng nữ, rồng con trai, rồng con gái, đại thần rồng, tùy tùng rồng, hay người hầu rồng – với tâm ác ý, đi theo vị tỳ-khưu, tỳ-khưu-ni, cận sự nam, hay cận sự nữ ấy khi đang đi, hoặc đứng gần khi đang đứng, hoặc ngồi gần khi đang ngồi, hoặc nằm gần khi đang nằm, thì thưa ngài, phi nhân ấy sẽ không nhận được sự cúng dường hay tôn trọng trong các làng mạc hay thị tứ. Thưa ngài, phi nhân ấy sẽ không được ở hay cư ngụ trong kinh đô Āḷakamandā. Thưa ngài, phi nhân ấy sẽ không được phép đến hội chúng của các dạ-xoa. Hơn nữa, thưa ngài, các phi nhân sẽ không gả con gái cho nó, cũng không cưới con gái của nó. Hơn nữa, thưa ngài, các phi nhân sẽ mắng nhiếc nó bằng những lời chửi rủa thậm tệ, đầy đủ. Hơn nữa, thưa ngài, các phi nhân sẽ úp một cái bát rỗng lên đầu nó. Hơn nữa, thưa ngài, các phi nhân sẽ làm đầu nó vỡ ra bảy mảnh. ‘‘සන්ති හි, මාරිස, අමනුස්සා චණ්ඩා රුද්ධා රභසා, තෙ නෙව මහාරාජානං ආදියන්ති, න මහාරාජානං පුරිසකානං ආදියන්ති, න මහාරාජානං පුරිසකානං පුරිසකානං ආදියන්ති. තෙ ඛො තෙ, මාරිස, අමනුස්සා මහාරාජානං අවරුද්ධා නාම වුච්චන්ති. සෙය්‍යථාපි, මාරිස, රඤ්ඤො මාගධස්ස විජිතෙ මහාචොරා. තෙ නෙව රඤ්ඤො මාගධස්ස ආදියන්ති, න රඤ්ඤො මාගධස්ස පුරිසකානං ආදියන්ති, න රඤ්ඤො මාගධස්ස පුරිසකානං පුරිසකානං ආදියන්ති. තෙ ඛො තෙ, මාරිස, මහාචොරා රඤ්ඤො මාගධස්ස අවරුද්ධා නාම වුච්චන්ති. එවමෙව ඛො, මාරිස, සන්ති අමනුස්සා චණ්ඩා රුද්ධා රභසා, තෙ නෙව මහාරාජානං ආදියන්ති, න මහාරාජානං පුරිසකානං ආදියන්ති, න මහාරාජානං පුරිසකානං පුරිසකානං ආදියන්ති. තෙ [Pg.165] ඛො තෙ, මාරිස, අමනුස්සා මහාරාජානං අවරුද්ධා නාම වුච්චන්ති. යො හි කොචි, මාරිස, අමනුස්සො යක්ඛො වා යක්ඛිනී වා…පෙ… ගන්ධබ්බො වා ගන්ධබ්බී වා … කුම්භණ්ඩො වා කුම්භණ්ඩී වා… නාගො වා නාගී වා නාගපොතකො වා නාගපොතිකා වා නාගමහාමත්තො වා නාගපාරිසජ්ජො වා නාගපචාරො වා පදුට්ඨචිත්තො භික්ඛුං වා භික්ඛුනිං වා උපාසකං වා උපාසිකං වා ගච්ඡන්තං වා අනුගච්ඡෙය්‍ය, ඨිතං වා උපතිට්ඨෙය්‍ය, නිසින්නං වා උපනිසීදෙය්‍ය, නිපන්නං වා උපනිපජ්ජෙය්‍ය. ඉමෙසං යක්ඛානං මහායක්ඛානං සෙනාපතීනං මහාසෙනාපතීනං උජ්ඣාපෙතබ්බං වික්කන්දිතබ්බං විරවිතබ්බං – ‘අයං යක්ඛො ගණ්හාති, අයං යක්ඛො ආවිසති, අයං යක්ඛො හෙඨෙති, අයං යක්ඛො විහෙඨෙති, අයං යක්ඛො හිංසති, අයං යක්ඛො විහිංසති, අයං යක්ඛො න මුඤ්චතී’ති. Thưa ngài, có những phi nhân hung dữ, tàn bạo, thô bạo. Chúng không tuân phục các vị Đại Vương, không tuân phục các vị tướng của các vị Đại Vương, không tuân phục các thuộc hạ của các vị tướng của các vị Đại Vương. Thưa ngài, những phi nhân ấy được gọi là những kẻ chống đối các vị Đại Vương. Thưa ngài, ví như trong lãnh thổ của vua xứ Ma-kiệt-đà có những tên đại đạo tặc. Chúng không tuân phục vua xứ Ma-kiệt-đà, không tuân phục các vị tướng của vua xứ Ma-kiệt-đà, không tuân phục các thuộc hạ của các vị tướng của vua xứ Ma-kiệt-đà. Thưa ngài, những tên đại đạo tặc ấy được gọi là những kẻ chống đối vua xứ Ma-kiệt-đà. Cũng vậy, thưa ngài, có những phi nhân hung dữ, tàn bạo, thô bạo. Chúng không tuân phục các vị Đại Vương, không tuân phục các vị tướng của các vị Đại Vương, không tuân phục các thuộc hạ của các vị tướng của các vị Đại Vương. Thưa ngài, những phi nhân ấy được gọi là những kẻ chống đối các vị Đại Vương. Thưa ngài, nếu có bất kỳ phi nhân nào, là dạ-xoa nam hay dạ-xoa nữ, ... cho đến ... là càn-thát-bà nam hay càn-thát-bà nữ, ... là cưu-bàn-trà nam hay cưu-bàn-trà nữ, ... là rồng chúa nam hay rồng chúa nữ, rồng con đực hay rồng con cái, đại thần rồng, tùy tùng rồng, hay thị giả rồng, với tâm ác ý, đi theo sau một vị tỳ-khưu, tỳ-khưu-ni, nam cư sĩ, hay nữ cư sĩ đang đi; hoặc đến gần đứng cạnh một vị đang đứng; hoặc đến gần ngồi cạnh một vị đang ngồi; hoặc đến gần nằm cạnh một vị đang nằm. Thì nên trình báo, kêu la, loan tin cho các vị dạ-xoa, đại dạ-xoa, các vị tướng, các vị đại tướng này rằng: ‘Dạ-xoa này bắt giữ, dạ-xoa này nhập vào, dạ-xoa này quấy nhiễu, dạ-xoa này bức hại, dạ-xoa này làm hại, dạ-xoa này hãm hại, dạ-xoa này không buông tha’. 283. ‘‘කතමෙසං යක්ඛානං මහායක්ඛානං සෙනාපතීනං මහාසෙනාපතීනං? 283. Nên trình báo cho những vị dạ-xoa, đại dạ-xoa, các vị tướng, các vị đại tướng nào? ‘‘ඉන්දො සොමො වරුණො ච, භාරද්වාජො පජාපති; චන්දනො කාමසෙට්ඨො ච, කින්නුඝණ්ඩු නිඝණ්ඩු ච. Inda, Soma, và Varuṇa, Bhāradvāja, Pajāpati; Candana, Kāmaseṭṭha, và Kinnughaṇḍu, Nighaṇḍu. ‘‘පනාදො ඔපමඤ්ඤො ච, දෙවසූතො ච මාතලි; චිත්තසෙනො ච ගන්ධබ්බො, නළො රාජා ජනෙසභො. Panāda, Opamañña, và Mātali sứ giả của chư thiên; Cittasena vị càn-thát-bà, vua Naḷa, và Janesabha. ‘‘සාතාගිරො හෙමවතො, පුණ්ණකො කරතියො ගුළො; සිවකො මුචලින්දො ච, වෙස්සාමිත්තො යුගන්ධරො. Sātāgira, Hemavata, Puṇṇaka, Karatiya, Guḷa; Sivaka, Mucalinda, và Vessāmitta, Yugandhara. ‘‘ගොපාලො සුප්පරොධො ච, හිරි නෙත්ති ච මන්දියො; පඤ්චාලචණ්ඩො ආළවකො, පජ්ජුන්නො සුමනො සුමුඛො; දධිමුඛො මණි මාණිවරො දීඝො, අථො සෙරීසකො සහ. Gopāla, Supparodha, và Hiri, Netti, và Mandiya; Pañcālacaṇḍa, Āḷavaka, Pajjunna, Sumana, Sumukha; Dadhimukha, Maṇi, Māṇivara, Dīgha, và cùng với họ là Serīsaka. ‘‘ඉමෙසං යක්ඛානං මහායක්ඛානං සෙනාපතීනං මහාසෙනාපතීනං උජ්ඣාපෙතබ්බං වික්කන්දිතබ්බං විරවිතබ්බං – ‘අයං යක්ඛො ගණ්හාති, අයං යක්ඛො ආවිසති, අයං යක්ඛො හෙඨෙති, අයං යක්ඛො විහෙඨෙති, අයං යක්ඛො හිංසති, අයං යක්ඛො විහිංසති, අයං යක්ඛො න මුඤ්චතී’ති. Nên trình báo, kêu la, loan tin cho các vị dạ-xoa, đại dạ-xoa, các vị tướng, các vị đại tướng này rằng: ‘Dạ-xoa này bắt giữ, dạ-xoa này nhập vào, dạ-xoa này quấy nhiễu, dạ-xoa này bức hại, dạ-xoa này làm hại, dạ-xoa này hãm hại, dạ-xoa này không buông tha’. ‘‘අයං [Pg.166] ඛො සා, මාරිස, ආටානාටියා රක්ඛා භික්ඛූනං භික්ඛුනීනං උපාසකානං උපාසිකානං ගුත්තියා රක්ඛාය අවිහිංසාය ඵාසුවිහාරාය. හන්ද ච දානි මයං, මාරිස, ගච්ඡාම බහුකිච්චා මයං බහුකරණීයා’’ති. ‘‘යස්සදානි තුම්හෙ මහාරාජානො කාලං මඤ්ඤථා’’ති. Thưa ngài, đây là thần chú hộ trì Āṭānāṭiya dùng để bảo vệ, che chở, không làm hại, và giúp cho các vị tỳ-khưu, tỳ-khưu-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ được an trú. Thưa ngài, giờ đây chúng con xin phép đi, chúng con có nhiều công việc, nhiều phận sự phải làm.” – “Này các vị Đại Vương, các ngài hãy đi vào lúc nào các ngài cho là phải thời.” 284. අථ ඛො චත්තාරො මහාරාජා උට්ඨායාසනා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා තත්ථෙවන්තරධායිංසු. තෙපි ඛො යක්ඛා උට්ඨායාසනා අප්පෙකච්චෙ භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා තත්ථෙවන්තරධායිංසු. අප්පෙකච්චෙ භගවතා සද්ධිං සම්මොදිංසු, සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා තත්ථෙවන්තරධායිංසු. අප්පෙකච්චෙ යෙන භගවා තෙනඤ්ජලිං පණාමෙත්වා තත්ථෙවන්තරධායිංසු. අප්පෙකච්චෙ නාමගොත්තං සාවෙත්වා තත්ථෙවන්තරධායිංසු. අප්පෙකච්චෙ තුණ්හීභූතා තත්ථෙවන්තරධායිංසූති. 284. Khi ấy, bốn vị Đại Vương từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, đi nhiễu quanh theo chiều bên phải rồi biến mất tại chỗ. Các vị dạ-xoa kia cũng từ chỗ ngồi đứng dậy, một số đảnh lễ Thế Tôn, đi nhiễu quanh theo chiều bên phải rồi biến mất tại chỗ. Một số cùng với Thế Tôn nói lên những lời chào hỏi thân hữu, sau khi trao đổi những lời nói đáng ghi nhớ, đáng hoan hỷ rồi biến mất tại chỗ. Một số chắp tay hướng về phía Thế Tôn rồi biến mất tại chỗ. Một số xưng tên và họ của mình rồi biến mất tại chỗ. Một số im lặng rồi biến mất tại chỗ. පඨමභාණවාරො නිට්ඨිතො. Dứt chương tụng đọc thứ nhất. දුතියභාණවාරො Chương tụng đọc thứ hai 285. අථ ඛො භගවා තස්සා රත්තියා අච්චයෙන භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘ඉමං, භික්ඛවෙ, රත්තිං චත්තාරො මහාරාජා මහතියා ච යක්ඛසෙනාය මහතියා ච ගන්ධබ්බසෙනාය මහතියා ච කුම්භණ්ඩසෙනාය මහතියා ච නාගසෙනාය චතුද්දිසං රක්ඛං ඨපෙත්වා චතුද්දිසං ගුම්බං ඨපෙත්වා චතුද්දිසං ඔවරණං ඨපෙත්වා අභික්කන්තාය රත්තියා අභික්කන්තවණ්ණා කෙවලකප්පං ගිජ්ඣකූටං පබ්බතං ඔභාසෙත්වා යෙනාහං තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා මං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. තෙපි ඛො, භික්ඛවෙ, යක්ඛා අප්පෙකච්චෙ මං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. අප්පෙකච්චෙ මයා සද්ධිං සම්මොදිංසු, සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. අප්පෙකච්චෙ යෙනාහං තෙනඤ්ජලිං පණාමෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. අප්පෙකච්චෙ නාමගොත්තං සාවෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. අප්පෙකච්චෙ තුණ්හීභූතා එකමන්තං නිසීදිංසු. 285. Khi ấy, sau khi đêm ấy đã mãn, Thế Tôn gọi các vị tỳ-khưu: “Này các tỳ-khưu, đêm nay, bốn vị Đại Vương cùng với đại quân dạ-xoa, đại quân càn-thát-bà, đại quân cưu-bàn-trà, và đại quân rồng chúa, đã cho bố trí đội hộ vệ ở bốn phương, cho bố trí đội quân ở bốn phương, cho bố trí vòng bảo vệ ở bốn phương, khi đêm đã gần tàn, với dung sắc thù thắng, đã làm cho toàn thể núi Linh Thứu rực sáng, rồi đi đến chỗ ta; sau khi đến, đã đảnh lễ ta rồi ngồi xuống một bên. Này các tỳ-khưu, các vị dạ-xoa kia cũng vậy, một số đảnh lễ ta rồi ngồi xuống một bên. Một số cùng với ta nói lên những lời chào hỏi thân hữu, sau khi trao đổi những lời nói đáng ghi nhớ, đáng hoan hỷ rồi ngồi xuống một bên. Một số chắp tay hướng về phía ta rồi ngồi xuống một bên. Một số xưng tên và họ của mình rồi ngồi xuống một bên. Một số im lặng rồi ngồi xuống một bên. 286. ‘‘එකමන්තං නිසින්නො ඛො, භික්ඛවෙ, වෙස්සවණො මහාරාජා මං එතදවොච – ‘සන්ති හි, භන්තෙ, උළාරා යක්ඛා භගවතො අප්පසන්නා…පෙ… සන්ති හි[Pg.167], භන්තෙ නීචා යක්ඛා භගවතො පසන්නා. යෙභුය්‍යෙන ඛො පන, භන්තෙ, යක්ඛා අප්පසන්නායෙව භගවතො. තං කිස්ස හෙතු? භගවා හි, භන්තෙ, පාණාතිපාතා වෙරමණියා ධම්මං දෙසෙති… සුරාමෙරයමජ්ජප්පමාදට්ඨානා වෙරමණියා ධම්මං දෙසෙති. යෙභුය්‍යෙන ඛො පන, භන්තෙ, යක්ඛා අප්පටිවිරතායෙව පාණාතිපාතා… අප්පටිවිරතා සුරාමෙරයමජ්ජප්පමාදට්ඨානා. තෙසං තං හොති අප්පියං අමනාපං. සන්ති හි, භන්තෙ, භගවතො සාවකා අරඤ්ඤවනපත්ථානි පන්තානි සෙනාසනානි පටිසෙවන්ති අප්පසද්දානි අප්පනිග්ඝොසානි විජනවාතානි මනුස්සරාහස්සෙය්‍යකානි පටිසල්ලානසාරුප්පානි. තත්ථ සන්ති උළාරා යක්ඛා නිවාසිනො, යෙ ඉමස්මිං භගවතො පාවචනෙ අප්පසන්නා, තෙසං පසාදාය උග්ගණ්හාතු, භන්තෙ, භගවා ආටානාටියං රක්ඛං භික්ඛූනං භික්ඛුනීනං උපාසකානං උපාසිකානං ගුත්තියා රක්ඛාය අවිහිංසාය ඵාසුවිහාරායා’ති. අධිවාසෙසිං ඛො අහං, භික්ඛවෙ, තුණ්හීභාවෙන. අථ ඛො, භික්ඛවෙ, වෙස්සවණො මහාරාජා මෙ අධිවාසනං විදිත්වා තායං වෙලායං ඉමං ආටානාටියං රක්ඛං අභාසි – 286. “Này các Tỳ khưu, sau khi ngồi xuống một bên, Đại vương Vessavaṇa đã nói với ta điều này: ‘Bạch Thế Tôn, có những dạ xoa hùng mạnh không có tín tâm đối với Thế Tôn... ... Bạch Thế Tôn, có những dạ xoa cấp thấp có tín tâm đối với Thế Tôn. Nhưng bạch Thế Tôn, phần lớn các dạ xoa quả thật không có tín tâm đối với Thế Tôn. Do nhân gì? Bạch Thế Tôn, vì Thế Tôn thuyết Pháp về sự từ bỏ sát sanh... thuyết Pháp về sự từ bỏ dùng các chất say, rượu men, rượu nấu, là cơ sở của sự dễ duôi. Và bạch Thế Tôn, phần lớn các dạ xoa quả thật không từ bỏ sát sanh... không từ bỏ dùng các chất say, rượu men, rượu nấu, là cơ sở của sự dễ duôi. Đối với họ, điều ấy là không đáng yêu, không vừa ý. Bạch Thế Tôn, có các vị đệ tử của Thế Tôn thường trú tại các trú xứ xa vắng trong rừng núi, ít tiếng động, ít huyên náo, không có hơi người, kín đáo, thích hợp cho việc độc cư. Ở đó có các dạ xoa hùng mạnh cư ngụ, những vị này không có tín tâm đối với giáo pháp này của Thế Tôn. Để làm cho họ có tín tâm, bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn hãy học thuộc lòng bài hộ trì Āṭānāṭiya này vì sự che chở, bảo vệ, không bị hãm hại, và sự an trú cho các Tỳ khưu, Tỳ khưu ni, nam cư sĩ, và nữ cư sĩ.’ Này các Tỳ khưu, ta đã im lặng chấp thuận. Bấy giờ, này các Tỳ khưu, Đại vương Vessavaṇa, biết được sự chấp thuận của ta, vào lúc ấy đã đọc bài hộ trì Āṭānāṭiya này:” 287. ‘විපස්සිස්ස ච නමත්ථු, චක්ඛුමන්තස්ස සිරීමතො. 287. “Xin đảnh lễ đức Phật Vipassī, bậc có mắt, bậc đầy vinh quang.” සිඛිස්සපි ච නමත්ථු, සබ්බභූතානුකම්පිනො. “Xin đảnh lễ đức Phật Sikhī, bậc có lòng bi mẫn đến tất cả chúng sanh.” ‘වෙස්සභුස්ස ච නමත්ථු, න්හාතකස්ස තපස්සිනො; නමත්ථු කකුසන්ධස්ස, මාරසෙනාපමද්දිනො. “Xin đảnh lễ đức Phật Vessabhū, bậc đã thanh tẩy, bậc khổ hạnh; Xin đảnh lễ đức Phật Kakusandha, bậc đã nhiếp phục quân ma.” ‘කොණාගමනස්ස නමත්ථු, බ්‍රාහ්මණස්ස වුසීමතො; කස්සපස්ස ච නමත්ථු, විප්පමුත්තස්ස සබ්බධි. “Xin đảnh lễ đức Phật Koṇāgamana, bậc Bà-la-môn đã sống đời phạm hạnh; Xin đảnh lễ đức Phật Kassapa, bậc đã hoàn toàn giải thoát trong mọi phương diện.” ‘අඞ්ගීරසස්ස නමත්ථු, සක්‍යපුත්තස්ස සිරීමතො; යො ඉමං ධම්මං දෙසෙසි, සබ්බදුක්ඛාපනූදනං. “Xin đảnh lễ bậc Aṅgīrasa, người con của dòng họ Sakya đầy vinh quang; Ngài đã thuyết giảng Pháp này, là Pháp đoạn trừ mọi khổ đau.” ‘යෙ චාපි නිබ්බුතා ලොකෙ, යථාභූතං විපස්සිසුං; තෙ ජනා අපිසුණාථ, මහන්තා වීතසාරදා. “Và những bậc đã tịch tịnh ở đời, đã thấy rõ các pháp như thật; Các Ngài là những người không nói lời ly gián, là bậc vĩ đại, không còn sợ hãi.” ‘හිතං දෙවමනුස්සානං, යං නමස්සන්ති ගොතමං; විජ්ජාචරණසම්පන්නං, මහන්තං වීතසාරදං. “Vì lợi ích của chư thiên và loài người, họ đảnh lễ đức Gotama; Bậc đầy đủ minh và hạnh, bậc vĩ đại, không còn sợ hãi.” 288. ‘යතො උග්ගච්ඡති සූරියො, ආදිච්චො මණ්ඩලී මහා. 288. “Từ phương nào mặt trời mọc lên, là mặt trời, vầng sáng vĩ đại.” යස්ස චුග්ගච්ඡමානස්ස, සංවරීපි නිරුජ්ඣති; යස්ස චුග්ගතෙ සූරියෙ, ‘‘දිවසො’’ති පවුච්චති. “Khi mặt trời đang mọc lên, đêm tối cũng tan biến; Khi mặt trời đã mọc lên, được gọi là ‘ban ngày’.” ‘රහදොපි [Pg.168] තත්ථ ගම්භීරො, සමුද්දො සරිතොදකො; එවං තං තත්ථ ජානන්ති, ‘‘සමුද්දො සරිතොදකො’’. “Ở đó cũng có hồ nước sâu, là biển cả, nơi các dòng sông đổ về; Ở đó, người ta biết đến nó như là ‘biển cả, nơi các dòng sông đổ về’.” ‘ඉතො ‘‘සා පුරිමා දිසා’’, ඉති නං ආචික්ඛතී ජනො; යං දිසං අභිපාලෙති, මහාරාජා යසස්සි සො. “Từ đây, người ta gọi đó là ‘phương Đông’; Phương ấy được vị Đại vương lừng danh kia cai quản.” ‘ගන්ධබ්බානං අධිපති, ‘‘ධතරට්ඨො’’ති නාමසො; රමතී නච්චගීතෙහි, ගන්ධබ්බෙහි පුරක්ඛතො. “Là chúa tể của các Càn-thát-bà, tên là Dhataraṭṭha; Ngài vui hưởng với ca múa, được các Càn-thát-bà vây quanh.” ‘පුත්තාපි තස්ස බහවො, එකනාමාති මෙ සුතං; අසීති දස එකො ච, ඉන්දනාමා මහබ්බලා. “Các con trai của ngài cũng rất nhiều, tôi nghe rằng cùng một tên; Chín mươi mốt vị, tên là Inda, có sức mạnh vĩ đại.” ‘තෙ චාපි බුද්ධං දිස්වාන, බුද්ධං ආදිච්චබන්ධුනං; දූරතොව නමස්සන්ති, මහන්තං වීතසාරදං. “Và các vị ấy, khi thấy đức Phật, đức Phật, người bà con của mặt trời; Từ xa họ đã đảnh lễ, bậc vĩ đại, không còn sợ hãi.” ‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම; කුසලෙන සමෙක්ඛසි, අමනුස්සාපි තං වන්දන්ති; සුතං නෙතං අභිණ්හසො, තස්සා එවං වදෙමසෙ. “Xin đảnh lễ Ngài, bậc nhân trung tuấn mã, xin đảnh lễ Ngài, bậc nhân trung tối thượng; Ngài nhìn thấy bằng thiện xảo, cả phi nhân cũng đảnh lễ Ngài; Điều này chúng tôi thường nghe, vì thế chúng tôi nói như vầy:” ‘‘ජිනං වන්දථ ගොතමං, ජිනං වන්දාම ගොතමං; විජ්ජාචරණසම්පන්නං, බුද්ධං වන්දාම ගොතමං’’. “‘Hãy đảnh lễ bậc Chiến Thắng Gotama.’ ‘Chúng tôi đảnh lễ bậc Chiến Thắng Gotama; Bậc đầy đủ minh và hạnh, chúng tôi đảnh lễ đức Phật Gotama’.” 289. ‘යෙන පෙතා පවුච්චන්ති, පිසුණා පිට්ඨිමංසිකා. 289. “Phương nào được gọi là nơi của những người đã chết, những kẻ nói lời ly gián, những kẻ nói xấu sau lưng.” පාණාතිපාතිනො ලුද්දා, චොරා නෙකතිකා ජනා. “Những kẻ sát sanh, hung dữ, những kẻ trộm cắp, lừa đảo.” ‘ඉතො ‘‘සා දක්ඛිණා දිසා’’, ඉති නං ආචික්ඛතී ජනො; යං දිසං අභිපාලෙති, මහාරාජා යසස්සි සො. “Từ đây, người ta gọi đó là ‘phương Nam’; Phương ấy được vị Đại vương lừng danh kia cai quản.” ‘කුම්භණ්ඩානං අධිපති, ‘‘විරූළ්හො’’ ඉති නාමසො; රමතී නච්චගීතෙහි, කුම්භණ්ඩෙහි පුරක්ඛතො. “Là chúa tể của các Cưu-bàn-trà, tên là Virūḷha; Ngài vui hưởng với ca múa, được các Cưu-bàn-trà vây quanh.” ‘පුත්තාපි තස්ස බහවො, එකනාමාති මෙ සුතං; අසීති දස එකො ච, ඉන්දනාමා මහබ්බලා. “Các con trai của ngài cũng rất nhiều, tôi nghe rằng cùng một tên; Chín mươi mốt vị, tên là Inda, có sức mạnh vĩ đại.” ‘තෙ චාපි බුද්ධං දිස්වාන, බුද්ධං ආදිච්චබන්ධුනං; දූරතොව නමස්සන්ති, මහන්තං වීතසාරදං. “Và các vị ấy, khi thấy đức Phật, đức Phật, người bà con của mặt trời; Từ xa họ đã đảnh lễ, bậc vĩ đại, không còn sợ hãi.” ‘නමො [Pg.169] තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම; කුසලෙන සමෙක්ඛසි, අමනුස්සාපි තං වන්දන්ති; සුතං නෙතං අභිණ්හසො, තස්මා එවං වදෙමසෙ. “Xin đảnh lễ Ngài, bậc nhân trung tuấn mã, xin đảnh lễ Ngài, bậc nhân trung tối thượng; Ngài nhìn thấy bằng thiện xảo, cả phi nhân cũng đảnh lễ Ngài; Điều này chúng tôi thường nghe, vì thế chúng tôi nói như vầy:” ‘‘ජිනං වන්දථ ගොතමං, ජිනං වන්දාම ගොතමං; විජ්ජාචරණසම්පන්නං, බුද්ධං වන්දාම ගොතමං’’. “‘Hãy đảnh lễ bậc Chiến Thắng Gotama.’ ‘Chúng tôi đảnh lễ bậc Chiến Thắng Gotama; Bậc đầy đủ minh và hạnh, chúng tôi đảnh lễ đức Phật Gotama’.” 290. ‘යත්ථ චොග්ගච්ඡති සූරියො, ආදිච්චො මණ්ඩලී මහා. 290. “Phương nào mặt trời lặn xuống, là mặt trời, vầng sáng vĩ đại.” යස්ස චොග්ගච්ඡමානස්ස, දිවසොපි නිරුජ්ඣති; යස්ස චොග්ගතෙ සූරියෙ, ‘‘සංවරී’’ති පවුච්චති. “Khi mặt trời đang lặn xuống, ban ngày cũng chấm dứt; Khi mặt trời đã lặn xuống, được gọi là ‘ban đêm’.” ‘රහදොපි තත්ථ ගම්භීරො, සමුද්දො සරිතොදකො; එවං තං තත්ථ ජානන්ති, සමුද්දො සරිතොදකො. “Ở đó cũng có hồ nước sâu, là biển cả, nơi các dòng sông đổ về; Ở đó, người ta biết đến nó như là biển cả, nơi các dòng sông đổ về.” ‘ඉතො ‘‘සා පච්ඡිමා දිසා’’, ඉති නං ආචික්ඛතී ජනො; යං දිසං අභිපාලෙති, මහාරාජා යසස්සි සො. “Từ đây, người ta gọi đó là ‘phương Tây’; Phương ấy được vị Đại vương lừng danh kia cai quản.” ‘නාගානඤ්ච අධිපති, ‘‘විරූපක්ඛො’’ති නාමසො; රමතී නච්චගීතෙහි, නාගෙහෙව පුරක්ඛතො. “Là chúa tể của các loài Rồng, tên là Virūpakkha; Ngài vui hưởng với ca múa, được các loài Rồng vây quanh.” ‘පුත්තාපි තස්ස බහවො, එකනාමාති මෙ සුතං; අසීති දස එකො ච, ඉන්දනාමා මහබ්බලා. ‘Vị ấy cũng có nhiều con trai, tôi nghe rằng họ có cùng một tên. Có tám mươi, mười, và một vị, tên là Inda, có sức mạnh vĩ đại. ‘තෙ චාපි බුද්ධං දිස්වාන, බුද්ධං ආදිච්චබන්ධුනං; දූරතොව නමස්සන්ති, මහන්තං වීතසාරදං. ‘Và những người con ấy, sau khi nhìn thấy đức Phật, bậc bà con của mặt trời, bậc vĩ đại, bậc không còn sợ hãi, đã đảnh lễ Ngài từ xa. ‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම; කුසලෙන සමෙක්ඛසි, අමනුස්සාපි තං වන්දන්ති; සුතං නෙතං අභිණ්හසො, තස්මා එවං වදෙමසෙ. ‘Kính lễ Ngài, bậc Nhân sĩ thuần chủng! Kính lễ Ngài, bậc Tối thượng nhân! Ngài nhìn thấy với sự thiện xảo. Cả các phi nhân cũng đảnh lễ Ngài. Chúng con thường xuyên nghe điều này, vì vậy chúng con nói như thế này. ‘‘ජිනං වන්දථ ගොතමං, ජිනං වන්දාම ගොතමං; විජ්ජාචරණසම්පන්නං, බුද්ධං වන්දාම ගොතමං’’. ‘“Hãy đảnh lễ bậc Chiến Thắng Gotama.” “Chúng con đảnh lễ bậc Chiến Thắng Gotama.” “Chúng con đảnh lễ đức Phật Gotama, bậc đầy đủ minh và hạnh.”’ 291. ‘යෙන උත්තරකුරුව්හො, මහානෙරු සුදස්සනො. 291. ‘Ở phương ấy có châu Uttarakuru, nơi núi Đại Meru trông rất đẹp. මනුස්සා තත්ථ ජායන්ති, අමමා අපරිග්ගහා. Con người được sinh ra ở đó không có (tư tưởng) "của tôi", không có sở hữu. ‘න [Pg.170] තෙ බීජං පවපන්ති, නාපි නීයන්ති නඞ්ගලා; අකට්ඨපාකිමං සාලිං, පරිභුඤ්ජන්ති මානුසා. ‘Họ không gieo hạt giống, cũng không mang cày ra đồng; con người ở đó ăn dùng loại lúa sāli chín mà không cần cày cấy. ‘අකණං අථුසං සුද්ධං, සුගන්ධං තණ්ඩුලප්ඵලං; තුණ්ඩිකීරෙ පචිත්වාන, තතො භුඤ්ජන්ති භොජනං. ‘Hạt gạo không tấm, không trấu, tinh khiết, thơm ngát; sau khi nấu trong nồi tuṇḍikīra, từ đó họ ăn thức ăn. ‘ගාවිං එකඛුරං කත්වා, අනුයන්ති දිසොදිසං; පසුං එකඛුරං කත්වා, අනුයන්ති දිසොදිසං. ‘Biến con bò thành con vật một móng, họ đi khắp mọi phương hướng; biến con thú thành con vật một móng, họ đi khắp mọi phương hướng. ‘ඉත්ථිං වා වාහනං කත්වා, අනුයන්ති දිසොදිසං; පුරිසං වාහනං කත්වා, අනුයන්ති දිසොදිසං. ‘Hoặc biến người nữ thành cỗ xe, họ đi khắp mọi phương hướng; biến người nam thành cỗ xe, họ đi khắp mọi phương hướng. ‘කුමාරිං වාහනං කත්වා, අනුයන්ති දිසොදිසං; කුමාරං වාහනං කත්වා, අනුයන්ති දිසොදිසං. ‘Biến thiếu nữ thành cỗ xe, họ đi khắp mọi phương hướng; biến thiếu niên thành cỗ xe, họ đi khắp mọi phương hướng. ‘තෙ යානෙ අභිරුහිත්වා,සබ්බා දිසා අනුපරියායන්ති; පචාරා තස්ස රාජිනො. ‘Các tùy tùng của vị vua ấy, sau khi leo lên những cỗ xe đó, đi vòng quanh khắp mọi phương hướng. ‘හත්ථියානං අස්සයානං,දිබ්බං යානං උපට්ඨිතං; පාසාදා සිවිකා චෙව,මහාරාජස්ස යසස්සිනො. ‘Xe voi, xe ngựa, xe trời hiện ra, và cả lâu đài và kiệu, cho vị đại vương lừng lẫy. ‘තස්ස ච නගරා අහු,අන්තලික්ඛෙ සුමාපිතා; ආටානාටා කුසිනාටා පරකුසිනාටා,නාටසුරියා පරකුසිටනාටා. ‘Và vị ấy có những thành phố được tạo tác khéo léo trên không trung: Āṭānāṭā, Kusināṭā, Parakusināṭā, Nāṭasuriyā, Parakusiṭanāṭā. ‘උත්තරෙන කසිවන්තො,ජනොඝමපරෙන ච; නවනවුතියො අම්බරඅම්බරවතියො,ආළකමන්දා නාම රාජධානී. ‘Về phía bắc là Kasivanta, và về phía tây là Janogha. Cũng có Navanavutiyo, Ambara-ambaravatiyo, và kinh đô tên là Āḷakamandā. ‘කුවෙරස්ස ඛො පන, මාරිස, මහාරාජස්ස විසාණා නාම රාජධානී; තස්මා කුවෙරො මහාරාජා, ‘‘වෙස්සවණො’’ති පවුච්චති. ‘Thưa ngài, lại nữa, Đại vương Kuvera có kinh đô tên là Visāṇā; vì vậy, Đại vương Kuvera được gọi là ‘Vessavaṇa’. ‘පච්චෙසන්තො [Pg.171] පකාසෙන්ති, තතොලා තත්තලා තතොතලා; ඔජසි තෙජසි තතොජසී, සූරො රාජා අරිට්ඨො නෙමි. ‘Các vị dò hỏi tin tức trình báo là: Tatolā, Tattalā, Tatotalā, Ojasi, Tejasi, Tatojasī, Sūro, Rājā, Ariṭṭho, và Nemi. ‘රහදොපි තත්ථ ධරණී නාම, යතො මෙඝා පවස්සන්ති; වස්සා යතො පතායන්ති, සභාපි තත්ථ සාලවතී නාම. ‘Ở đó cũng có một hồ nước tên là Dharaṇī, từ đó các đám mây làm mưa; từ đó mưa rơi xuống. Ở đó cũng có một hội trường tên là Sālavatī. ‘යත්ථ යක්ඛා පයිරුපාසන්ති, තත්ථ නිච්චඵලා රුක්ඛා; නානා දිජගණා යුතා, මයූරකොඤ්චාභිරුදා; කොකිලාදීහි වග්ගුහි. ‘Nơi các dạ-xoa hội họp, ở đó có những cây luôn ra quả, đầy những đàn chim nhiều loại, vang tiếng công và sếu, cùng tiếng hót du dương của chim cu cu và các loài khác. ‘ජීවඤ්ජීවකසද්දෙත්ථ, අථො ඔට්ඨවචිත්තකා; කුක්කුටකා කුළීරකා, වනෙ පොක්ඛරසාතකා. ‘Ở đây có tiếng chim jīvañjīvaka, lại còn có chim oṭṭhavacittaka, gà rừng và cua, và trong rừng có chim pokkharasātaka. ‘සුකසාළික සද්දෙත්ථ, දණ්ඩමාණවකානි ච; සොභති සබ්බකාලං සා, කුවෙරනළිනී සදා. ‘Ở đây có tiếng vẹt và sáo, và cả chim daṇḍamāṇavaka. Hồ sen của Kuvera ấy luôn luôn tươi đẹp. ‘ඉතො ‘‘සා උත්තරා දිසා’’, ඉති නං ආචික්ඛතී ජනො; යං දිසං අභිපාලෙති, මහාරාජා යසස්සි සො. Phương nào được bảo hộ bởi vị đại vương lừng lẫy ấy, người ta gọi phương ấy là: “Từ đây, đó là phương bắc.” ‘යක්ඛානඤ්ච අධිපති, ‘‘කුවෙරො’’ ඉති නාමසො; රමතී නච්චගීතෙහි, යක්ඛෙහෙව පුරක්ඛතො. ‘Vị chúa tể của các dạ-xoa, tên là ‘Kuvera’, vui thích với ca múa, được vây quanh bởi chính các dạ-xoa. ‘පුත්තාපි තස්ස බහවො, එකනාමාති මෙ සුතං; අසීති දස එකො ච, ඉන්දනාමා මහබ්බලා. ‘Vị ấy cũng có nhiều con trai, tôi nghe rằng họ có cùng một tên. Có tám mươi, mười, và một vị, tên là Inda, có sức mạnh vĩ đại. ‘තෙ චාපි බුද්ධං දිස්වාන, බුද්ධං ආදිච්චබන්ධුනං; දූරතොව නමස්සන්ති, මහන්තං වීතසාරදං. ‘Và những người con ấy, sau khi nhìn thấy đức Phật, bậc bà con của mặt trời, bậc vĩ đại, bậc không còn sợ hãi, đã đảnh lễ Ngài từ xa. ‘නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ, නමො තෙ පුරිසුත්තම; කුසලෙන සමෙක්ඛසි, අමනුස්සාපි තං වන්දන්ති; සුතං නෙතං අභිණ්හසො, තස්මා එවං වදෙමසෙ. ‘Kính lễ Ngài, bậc Nhân sĩ thuần chủng! Kính lễ Ngài, bậc Tối thượng nhân! Ngài nhìn thấy với sự thiện xảo. Cả các phi nhân cũng đảnh lễ Ngài. Chúng con thường xuyên nghe điều này, vì vậy chúng con nói như thế này. ‘‘ජිනං වන්දථ ගොතමං, ජිනං වන්දාම ගොතමං; විජ්ජාචරණසම්පන්නං, බුද්ධං වන්දාම ගොතම’’න්ති. ‘“Hãy đảnh lễ bậc Chiến Thắng Gotama.” “Chúng con đảnh lễ bậc Chiến Thắng Gotama.” “Chúng con đảnh lễ đức Phật Gotama, bậc đầy đủ minh và hạnh.”’ 292. ‘අයං ඛො සා, මාරිස, ආටානාටියා රක්ඛා භික්ඛූනං භික්ඛුනීනං උපාසකානං උපාසිකානං ගුත්තියා රක්ඛාය අවිහිංසාය ඵාසුවිහාරාය. යස්ස කස්සචි, මාරිස, භික්ඛුස්ස වා භික්ඛුනියා වා උපාසකස්ස වා උපාසිකාය [Pg.172] වා අයං ආටානාටියා රක්ඛා සුග්ගහිතා භවිස්සති සමත්තා පරියාපුතා තං චෙ අමනුස්සො යක්ඛො වා යක්ඛිනී වා…පෙ… ගන්ධබ්බො වා ගන්ධබ්බී වා…පෙ… කුම්භණ්ඩො වා කුම්භණ්ඩී වා…පෙ… නාගො වා නාගී වා නාගපොතකො වා නාගපොතිකා වා නාගමහාමත්තො වා නාගපාරිසජ්ජො වා නාගපචාරො වා, පදුට්ඨචිත්තො භික්ඛුං වා භික්ඛුනිං වා උපාසකං වා උපාසිකං වා ගච්ඡන්තං වා අනුගච්ඡෙය්‍ය, ඨිතං වා උපතිට්ඨෙය්‍ය, නිසින්නං වා උපනිසීදෙය්‍ය, නිපන්නං වා උපනිපජ්ජෙය්‍ය. න මෙ සො, මාරිස, අමනුස්සො ලභෙය්‍ය ගාමෙසු වා නිගමෙසු වා සක්කාරං වා ගරුකාරං වා. න මෙ සො, මාරිස, අමනුස්සො ලභෙය්‍ය ආළකමන්දාය නාම රාජධානියා වත්ථුං වා වාසං වා. න මෙ සො, මාරිස, අමනුස්සො ලභෙය්‍ය යක්ඛානං සමිතිං ගන්තුං. අපිස්සු නං, මාරිස, අමනුස්සා අනාවය්හම්පි නං කරෙය්‍යුං අවිවය්හං. අපිස්සු නං, මාරිස, අමනුස්සා අත්තාහි පරිපුණ්ණාහි පරිභාසාහි පරිභාසෙය්‍යුං. අපිස්සු නං, මාරිස, අමනුස්සා රිත්තංපිස්ස පත්තං සීසෙ නික්කුජ්ජෙය්‍යුං. අපිස්සු නං, මාරිස, අමනුස්සා සත්තධාපිස්ස මුද්ධං ඵාලෙය්‍යුං. සන්ති හි, මාරිස, අමනුස්සා චණ්ඩා රුද්ධා රභසා, තෙ නෙව මහාරාජානං ආදියන්ති, න මහාරාජානං පුරිසකානං ආදියන්ති, න මහාරාජානං පුරිසකානං පුරිසකානං ආදියන්ති. තෙ ඛො තෙ, මාරිස, අමනුස්සා මහාරාජානං අවරුද්ධා නාම වුච්චන්ති. සෙය්‍යථාපි, මාරිස, රඤ්ඤො මාගධස්ස විජිතෙ මහාචොරා. තෙ නෙව රඤ්ඤො මාගධස්ස ආදියන්ති, න රඤ්ඤො මාගධස්ස පුරිසකානං ආදියන්ති, න රඤ්ඤො මාගධස්ස පුරිසකානං පුරිසකානං ආදියන්ති. තෙ ඛො තෙ, මාරිස, මහාචොරා රඤ්ඤො මාගධස්ස අවරුද්ධා නාම වුච්චන්ති. එවමෙව ඛො, මාරිස, සන්ති අමනුස්සා චණ්ඩා රුද්ධා රභසා, තෙ නෙව මහාරාජානං ආදියන්ති, න මහාරාජානං පුරිසකානං ආදියන්ති, න මහාරාජානං පුරිසකානං පුරිසකානං ආදියන්ති. තෙ ඛො තෙ, මාරිස, අමනුස්සා මහාරාජානං අවරුද්ධා නාම වුච්චන්ති. යො හි කොචි, මාරිස, අමනුස්සො යක්ඛො වා යක්ඛිනී වා…පෙ… ගන්ධබ්බො වා ගන්ධබ්බී වා…පෙ… කුම්භණ්ඩො වා කුම්භණ්ඩී වා…පෙ… නාගො වා නාගී වා…පෙ… පදුට්ඨචිත්තො භික්ඛුං වා භික්ඛුනිං වා උපාසකං වා උපාසිකං වා ගච්ඡන්තං වා උපගච්ඡෙය්‍ය, ඨිතං වා උපතිට්ඨෙය්‍ය, නිසින්නං වා උපනිසීදෙය්‍ය, නිපන්නං වා උපනිපජ්ජෙය්‍ය. ඉමෙසං යක්ඛානං මහායක්ඛානං සෙනාපතීනං මහාසෙනාපතීනං උජ්ඣාපෙතබ්බං වික්කන්දිතබ්බං විරවිතබ්බං – ‘අයං යක්ඛො ගණ්හාති, අයං යක්ඛො ආවිසති, අයං යක්ඛො [Pg.173] හෙඨෙති, අයං යක්ඛො විහෙඨෙති, අයං යක්ඛො හිංසති, අයං යක්ඛො විහිංසති, අයං යක්ඛො න මුඤ්චතී’ති. 292. ‘Thưa ngài, đây là pháp hộ trì Āṭānāṭiyā để bảo vệ, che chở, không làm hại, và đem lại sự an lạc cho các tỳ khưu, tỳ khưu ni, nam cư sĩ, và nữ cư sĩ. Thưa ngài, nếu bất kỳ tỳ khưu, tỳ khưu ni, nam cư sĩ, hay nữ cư sĩ nào đã học thuộc lòng, ghi nhớ đầy đủ pháp hộ trì Āṭānāṭiyā này, mà có một phi nhân nào, dù là dạ xoa nam hay dạ xoa nữ... cho đến... càn thát bà nam hay càn thát bà nữ... cho đến... cưu bàn trà nam hay cưu bàn trà nữ... cho đến... rồng chúa nam hay rồng chúa nữ, rồng con đực hay rồng con cái, đại thần rồng, quyến thuộc rồng, hay tùy tùng rồng, với tâm ác ý, đi theo một vị tỳ khưu, tỳ khưu ni, nam cư sĩ, hay nữ cư sĩ đang đi; hoặc đến gần khi vị ấy đang đứng; hoặc ngồi gần khi vị ấy đang ngồi; hoặc nằm gần khi vị ấy đang nằm. Thưa ngài, phi nhân ấy sẽ không nhận được sự cúng dường hay tôn trọng trong các làng mạc hay thị tứ. Thưa ngài, phi nhân ấy sẽ không được phép ở hay cư ngụ tại kinh thành Āḷakamandā. Thưa ngài, phi nhân ấy sẽ không được phép tham dự hội chúng của các dạ xoa. Hơn nữa, thưa ngài, các phi nhân khác sẽ không kết giao hôn nhân với nó, không nhận con gái của nó, cũng không gả con gái cho nó. Hơn nữa, thưa ngài, các phi nhân khác sẽ dùng những lời mắng nhiếc thậm tệ để lăng mạ nó. Hơn nữa, thưa ngài, các phi nhân khác sẽ úp cái bát rỗng lên đầu nó. Hơn nữa, thưa ngài, các phi nhân khác sẽ làm cho đầu nó vỡ thành bảy mảnh. Thưa ngài, có những phi nhân hung dữ, tàn bạo, thô lỗ; chúng không nghe lời các vị Đại vương, không nghe lời các thuộc hạ của các vị Đại vương, cũng không nghe lời các thuộc hạ của các thuộc hạ của các vị Đại vương. Thưa ngài, những phi nhân ấy được gọi là những kẻ chống đối các vị Đại vương. Ví như, thưa ngài, trong vương quốc của vua xứ Magadha có những tên đại đạo tặc. Chúng không nghe lời vua xứ Magadha, không nghe lời các quan chức của vua xứ Magadha, cũng không nghe lời các thuộc hạ của các quan chức của vua xứ Magadha. Thưa ngài, những tên đại đạo tặc ấy được gọi là những kẻ chống đối vua xứ Magadha. Cũng vậy, thưa ngài, có những phi nhân hung dữ, tàn bạo, thô lỗ; chúng không nghe lời các vị Đại vương, không nghe lời các thuộc hạ của các vị Đại vương, cũng không nghe lời các thuộc hạ của các thuộc hạ của các vị Đại vương. Thưa ngài, những phi nhân ấy được gọi là những kẻ chống đối các vị Đại vương. Thưa ngài, nếu bất kỳ phi nhân nào, dù là dạ xoa nam hay dạ xoa nữ... cho đến... càn thát bà nam hay càn thát bà nữ... cho đến... cưu bàn trà nam hay cưu bàn trà nữ... cho đến... rồng chúa nam hay rồng chúa nữ... với tâm ác ý, đến gần một vị tỳ khưu, tỳ khưu ni, nam cư sĩ, hay nữ cư sĩ đang đi; hoặc đến gần khi vị ấy đang đứng; hoặc ngồi gần khi vị ấy đang ngồi; hoặc nằm gần khi vị ấy đang nằm, thì phải trình báo, kêu la, và loan tin cho các vị dạ xoa, đại dạ xoa, các vị tướng, và các vị đại tướng này rằng: ‘Dạ xoa này đang bắt giữ, dạ xoa này đang xâm nhập, dạ xoa này đang quấy nhiễu, dạ xoa này đang làm hại, dạ xoa này đang gây tổn thương, dạ xoa này đang gây đau khổ, dạ xoa này không chịu buông tha!’ 293. ‘කතමෙසං යක්ඛානං මහායක්ඛානං සෙනාපතීනං මහාසෙනාපතීනං? 293. ‘Phải trình báo cho những vị dạ xoa, đại dạ xoa, tướng, và đại tướng nào?’ ‘ඉන්දො සොමො වරුණො ච, භාරද්වාජො පජාපති; චන්දනො කාමසෙට්ඨො ච, කින්නුඝණ්ඩු නිඝණ්ඩු ච. ‘Inda, Soma, và Varuṇa, Bhāradvāja, Pajāpati; Candana, Kāmaseṭṭha, và Kinnughaṇḍu, Nighaṇḍu. ‘පනාදො ඔපමඤ්ඤො ච, දෙවසූතො ච මාතලි; චිත්තසෙනො ච ගන්ධබ්බො, නළො රාජා ජනෙසභො. ‘Panāda, Opamañña, và Mātali, sứ giả của chư thiên; Cittasena, vị càn thát bà, và vua Naḷa, Janesabha. ‘සාතාගිරො හෙවමතො, පුණ්ණකො කරතියො ගුළො; සිවකො මුචලින්දො ච, වෙස්සාමිත්තො යුගන්ධරො. ‘Sātāgira, Hemavata, Puṇṇaka, Karatiya, Guḷa; Sivaka, Mucalinda, và Vessāmitta, Yugandhara. ‘ගොපාලො සුප්පරොධො ච, හිරි නෙත්ති ච මන්දියො; පඤ්චාලචණ්ඩො ආළවකො, පජ්ජුන්නො සුමනො සුමුඛො; දධිමුඛො මණි මාණිවරො දීඝො, අථො සෙරීසකො සහ. ‘Gopāla, Supparodha, và Hiri, Netti, và Mandiya; Pañcālacaṇḍa, Āḷavaka, Pajjunna, Sumana, Sumukha; Dadhimukha, Maṇi, Māṇivara, Dīgha, và cùng với họ là Serīsaka. ‘ඉමෙසං යක්ඛානං මහායක්ඛානං සෙනාපතීනං මහාසෙනාපතීනං උජ්ඣාපෙතබ්බං වික්කන්දිතබ්බං විරවිතබ්බං – ‘‘අයං යක්ඛො ගණ්හාති, අයං යක්ඛො ආවිසති, අයං යක්ඛො හෙඨෙති, අයං යක්ඛො විහෙඨෙති, අයං යක්ඛො හිංසති, අයං යක්ඛො විහිංසති, අයං යක්ඛො න මුඤ්චතී’’ති. අයං ඛො, මාරිස, ආටානාටියා රක්ඛා භික්ඛූනං භික්ඛුනීනං උපාසකානං උපාසිකානං ගුත්තියා රක්ඛාය අවිහිංසාය ඵාසුවිහාරාය. හන්ද ච දානි මයං, මාරිස, ගච්ඡාම, බහුකිච්චා මයං බහුකරණීයා’’’ති. ‘‘‘යස්ස දානි තුම්හෙ මහාරාජානො කාලං මඤ්ඤථා’’’ති. ‘Phải trình báo, kêu la, và loan tin cho các vị dạ xoa, đại dạ xoa, tướng, và đại tướng này rằng: ‘Dạ xoa này đang bắt giữ, dạ xoa này đang xâm nhập, dạ xoa này đang quấy nhiễu, dạ xoa này đang làm hại, dạ xoa này đang gây tổn thương, dạ xoa này đang gây đau khổ, dạ xoa này không chịu buông tha!’ Thưa ngài, đây là pháp hộ trì Āṭānāṭiyā để bảo vệ, che chở, không làm hại, và đem lại sự an lạc cho các tỳ khưu, tỳ khưu ni, nam cư sĩ, và nữ cư sĩ. Và thưa ngài, bây giờ chúng con xin phép đi, chúng con có nhiều việc phải làm, nhiều phận sự phải chu toàn.’ ‘Này các vị Đại vương, bây giờ là lúc nào các ngài cho là phải thời thì hãy làm như vậy.’ 294. ‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, චත්තාරො මහාරාජා උට්ඨායාසනා මං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා තත්ථෙවන්තරධායිංසු. තෙපි ඛො, භික්ඛවෙ, යක්ඛා උට්ඨායාසනා අප්පෙකච්චෙ මං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා තත්ථෙවන්තරධායිංසු. අප්පෙකච්චෙ මයා සද්ධිං සම්මොදිංසු, සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා තත්ථෙවන්තරධායිංසු. අප්පෙකච්චෙ යෙනාහං තෙනඤ්ජලිං පණාමෙත්වා තත්ථෙවන්තරධායිංසු. අප්පෙකච්චෙ නාමගොත්තං [Pg.174] සාවෙත්වා තත්ථෙවන්තරධායිංසු. අප්පෙකච්චෙ තුණ්හීභූතා තත්ථෙවන්තරධායිංසු. 294. ‘Này các tỳ khưu, khi ấy, bốn vị Đại vương từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ ta, đi nhiễu quanh bên phải, rồi biến mất ngay tại chỗ ấy. Này các tỳ khưu, các vị dạ xoa ấy cũng từ chỗ ngồi đứng dậy. Một số vị đảnh lễ ta, đi nhiễu quanh bên phải, rồi biến mất ngay tại chỗ ấy. Một số vị cùng ta nói lên những lời chào hỏi thân thiện, sau khi trao đổi những lời thăm hỏi đáng ghi nhớ, rồi biến mất ngay tại chỗ ấy. Một số vị chắp tay hướng về phía ta, rồi biến mất ngay tại chỗ ấy. Một số vị xưng tên và dòng họ, rồi biến mất ngay tại chỗ ấy. Một số vị giữ im lặng, rồi biến mất ngay tại chỗ ấy.’ 295. ‘‘උග්ගණ්හාථ, භික්ඛවෙ, ආටානාටියං රක්ඛං. පරියාපුණාථ, භික්ඛවෙ, ආටානාටියං රක්ඛං. ධාරෙථ, භික්ඛවෙ, ආටානාටියං රක්ඛං. අත්ථසංහිතා, භික්ඛවෙ, ආටානාටියා රක්ඛා භික්ඛූනං භික්ඛුනීනං උපාසකානං උපාසිකානං ගුත්තියා රක්ඛාය අවිහිංසාය ඵාසුවිහාරායා’’ති. ඉදමවොච භගවා. අත්තමනා තෙ භික්ඛූ භගවතො භාසිතං අභිනන්දුන්ති. 295. “Này các tỳ khưu, hãy học thuộc lòng bài hộ kinh Āṭānāṭiya. Này các tỳ khưu, hãy thông suốt bài hộ kinh Āṭānāṭiya. Này các tỳ khưu, hãy ghi nhớ bài hộ kinh Āṭānāṭiya. Này các tỳ khưu, bài hộ kinh Āṭānāṭiya có liên quan đến lợi ích, đưa đến sự bảo vệ, sự che chở, sự không bị hãm hại, sự an lạc cho các tỳ khưu, tỳ khưu ni, nam cư sĩ, và nữ cư sĩ.” Đức Thế Tôn đã thuyết như vậy. Các tỳ khưu ấy hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Đức Thế Tôn. ආටානාටියසුත්තං නිට්ඨිතං නවමං. Kinh Āṭānāṭiya, phẩm thứ chín, đã chấm dứt. 10. සඞ්ගීතිසුත්තං 10. Kinh Saṅgīti (Kinh Phúng Tụng) 296. එවං [Pg.175] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා මල්ලෙසු චාරිකං චරමානො මහතා භික්ඛුසඞ්ඝෙන සද්ධිං පඤ්චමත්තෙහි භික්ඛුසතෙහි යෙන පාවා නාම මල්ලානං නගරං තදවසරි. තත්‍ර සුදං භගවා පාවායං විහරති චුන්දස්ස කම්මාරපුත්තස්ස අම්බවනෙ. 296. Tôi nghe như vầy. Một thời, Đức Thế Tôn đang du hành trong xứ của dân Malla cùng với đại chúng tỳ khưu, khoảng năm trăm vị, và đã đi đến một thành phố của dân Malla tên là Pāvā. Tại đấy, Đức Thế Tôn trú trong vườn xoài của Cunda, con người thợ rèn. උබ්භතකනවසන්ධාගාරං Hội trường mới Ubbhataka 297. තෙන ඛො පන සමයෙන පාවෙය්‍යකානං මල්ලානං උබ්භතකං නාම නවං සන්ධාගාරං අචිරකාරිතං හොති අනජ්ඣාවුට්ඨං සමණෙන වා බ්‍රාහ්මණෙන වා කෙනචි වා මනුස්සභූතෙන. අස්සොසුං ඛො පාවෙය්‍යකා මල්ලා – ‘‘භගවා කිර මල්ලෙසු චාරිකං චරමානො මහතා භික්ඛුසඞ්ඝෙන සද්ධිං පඤ්චමත්තෙහි භික්ඛුසතෙහි පාවං අනුප්පත්තො පාවායං විහරති චුන්දස්ස කම්මාරපුත්තස්ස අම්බවනෙ’’ති. අථ ඛො පාවෙය්‍යකා මල්ලා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නා ඛො පාවෙය්‍යකා මල්ලා භගවන්තං එතදවොචුං – ‘‘ඉධ, භන්තෙ, පාවෙය්‍යකානං මල්ලානං උබ්භතකං නාම නවං සන්ධාගාරං අචිරකාරිතං හොති අනජ්ඣාවුට්ඨං සමණෙන වා බ්‍රාහ්මණෙන වා කෙනචි වා මනුස්සභූතෙන. තඤ්ච ඛො, භන්තෙ, භගවා පඨමං පරිභුඤ්ජතු, භගවතා පඨමං පරිභුත්තං පච්ඡා පාවෙය්‍යකා මල්ලා පරිභුඤ්ජිස්සන්ති. තදස්ස පාවෙය්‍යකානං මල්ලානං දීඝරත්තං හිතාය සුඛායා’’ති. අධිවාසෙසි ඛො භගවා තුණ්හීභාවෙන. 297. Vào lúc bấy giờ, dân Malla ở Pāvā có một hội trường mới tên là Ubbhataka, vừa mới được xây cất xong, chưa từng được một sa-môn, bà-la-môn, hay bất cứ người nào sử dụng. Dân Malla ở Pāvā nghe tin: “Đức Thế Tôn đang du hành trong xứ của dân Malla cùng với đại chúng tỳ khưu, khoảng năm trăm vị, đã đến Pāvā và đang trú trong vườn xoài của Cunda, con người thợ rèn.” Bấy giờ, dân Malla ở Pāvā đi đến chỗ Đức Thế Tôn; sau khi đến, họ đảnh lễ Đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, dân Malla ở Pāvā bạch Đức Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, ở đây, dân Malla ở Pāvā có một hội trường mới tên là Ubbhataka, vừa mới được xây cất xong, chưa từng được một sa-môn, bà-la-môn, hay bất cứ người nào sử dụng. Bạch Thế Tôn, mong Đức Thế Tôn hãy là người đầu tiên sử dụng hội trường ấy. Sau khi được Đức Thế Tôn sử dụng trước, dân Malla ở Pāvā sẽ sử dụng sau. Điều đó sẽ mang lại lợi ích và hạnh phúc lâu dài cho dân Malla ở Pāvā.” Đức Thế Tôn đã im lặng nhận lời. 298. අථ ඛො පාවෙය්‍යකා මල්ලා භගවතො අධිවාසනං විදිත්වා උට්ඨායාසනා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා යෙන සන්ධාගාරං තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා සබ්බසන්ථරිං සන්ධාගාරං සන්ථරිත්වා භගවතො ආසනානි පඤ්ඤාපෙත්වා උදකමණිකං පතිට්ඨපෙත්වා තෙලපදීපං ආරොපෙත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨංසු. එකමන්තං ඨිතා ඛො තෙ පාවෙය්‍යකා මල්ලා භගවන්තං එතදවොචුං – ‘‘සබ්බසන්ථරිසන්ථතං, භන්තෙ, සන්ධාගාරං, භගවතො ආසනානි [Pg.176] පඤ්ඤත්තානි, උදකමණිකො පතිට්ඨාපිතො, තෙලපදීපො ආරොපිතො. යස්සදානි, භන්තෙ, භගවා කාලං මඤ්ඤතී’’ති. 298. Bấy giờ, dân Malla ở Pāvā, khi biết được sự nhận lời của Đức Thế Tôn, đã từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Đức Thế Tôn, đi nhiễu quanh phía bên phải, rồi đi đến hội trường. Sau khi đến, họ trải thảm khắp hội trường, chuẩn bị các chỗ ngồi, đặt một bình nước, và thắp đèn dầu. Rồi họ quay lại chỗ Đức Thế Tôn; sau khi đến, họ đảnh lễ Đức Thế Tôn rồi đứng một bên. Đứng một bên, dân Malla ở Pāvā ấy bạch Đức Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, hội trường đã được trải thảm khắp nơi, các chỗ ngồi đã được chuẩn bị, bình nước đã được đặt, và đèn dầu đã được thắp lên. Bạch Thế Tôn, nay Đức Thế Tôn hãy làm những gì Ngài nghĩ là phải thời.” 299. අථ ඛො භගවා නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය සද්ධිං භික්ඛුසඞ්ඝෙන යෙන සන්ධාගාරං තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා පාදෙ පක්ඛාලෙත්වා සන්ධාගාරං පවිසිත්වා මජ්ඣිමං ථම්භං නිස්සාය පුරත්ථාභිමුඛො නිසීදි. භික්ඛුසඞ්ඝොපි ඛො පාදෙ පක්ඛාලෙත්වා සන්ධාගාරං පවිසිත්වා පච්ඡිමං භිත්තිං නිස්සාය පුරත්ථාභිමුඛො නිසීදි භගවන්තංයෙව පුරක්ඛත්වා. පාවෙය්‍යකාපි ඛො මල්ලා පාදෙ පක්ඛාලෙත්වා සන්ධාගාරං පවිසිත්වා පුරත්ථිමං භිත්තිං නිස්සාය පච්ඡිමාභිමුඛා නිසීදිංසු භගවන්තංයෙව පුරක්ඛත්වා. අථ ඛො භගවා පාවෙය්‍යකෙ මල්ලෙ බහුදෙව රත්තිං ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙත්වා සමාදපෙත්වා සමුත්තෙජෙත්වා සම්පහංසෙත්වා උය්‍යොජෙසි – ‘‘අභික්කන්තා ඛො, වාසෙට්ඨා, රත්ති. යස්සදානි තුම්හෙ කාලං මඤ්ඤථා’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො පාවෙය්‍යකා මල්ලා භගවතො පටිස්සුත්වා උට්ඨායාසනා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා පක්කමිංසු. 299. Bấy giờ, Đức Thế Tôn đắp y, mang y bát, cùng với chúng tỳ khưu đi đến hội trường. Sau khi đến, Ngài rửa chân, bước vào hội trường, và ngồi xuống dựa vào cột trụ ở giữa, mặt hướng về phía đông. Chúng tỳ khưu cũng rửa chân, bước vào hội trường, và ngồi xuống dựa vào bức tường phía tây, mặt hướng về phía đông, với Đức Thế Tôn ở phía trước họ. Dân Malla ở Pāvā cũng rửa chân, bước vào hội trường, và ngồi xuống dựa vào bức tường phía đông, mặt hướng về phía tây, với Đức Thế Tôn ở phía trước họ. Bấy giờ, Đức Thế Tôn đã chỉ dạy, khuyến khích, làm cho phấn chấn, và làm cho hoan hỷ dân Malla ở Pāvā bằng một bài pháp thoại kéo dài đến khuya, rồi cho họ ra về: “Này các Vāseṭṭha, đêm đã khuya. Nay các ông hãy làm những gì các ông nghĩ là phải thời.” “Vâng, bạch Thế Tôn,” dân Malla ở Pāvā đáp lời Đức Thế Tôn, rồi từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Đức Thế Tôn, đi nhiễu quanh phía bên phải, rồi ra về. 300. අථ ඛො භගවා අචිරපක්කන්තෙසු පාවෙය්‍යකෙසු මල්ලෙසු තුණ්හීභූතං තුණ්හීභූතං භික්ඛුසංඝං අනුවිලොකෙත්වා ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං ආමන්තෙසි – ‘‘විගතථිනමිද්ධො ඛො, සාරිපුත්ත, භික්ඛුසඞ්ඝො. පටිභාතු තං, සාරිපුත්ත, භික්ඛූනං ධම්මීකථා. පිට්ඨි මෙ ආගිලායති. තමහං ආයමිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො භගවතො පච්චස්සොසි. අථ ඛො භගවා චතුග්ගුණං සඞ්ඝාටිං පඤ්ඤපෙත්වා දක්ඛිණෙන පස්සෙන සීහසෙය්‍යං කප්පෙසි පාදෙ පාදං අච්චාධාය, සතො සම්පජානො උට්ඨානසඤ්ඤං මනසි කරිත්වා. 300. Bấy giờ, không lâu sau khi dân Malla ở Pāvā đã ra về, Đức Thế Tôn nhìn quanh chúng tỳ khưu đang im lặng rồi nói với Tôn giả Sāriputta: “Này Sāriputta, chúng tỳ khưu đã hết buồn ngủ và hôn trầm. Này Sāriputta, hãy thuyết một bài pháp thoại cho các tỳ khưu. Lưng của Ta bị mỏi. Ta sẽ duỗi lưng.” “Vâng, bạch Thế Tôn,” Tôn giả Sāriputta đáp lời Đức Thế Tôn. Bấy giờ, Đức Thế Tôn gấp tư y tăng-già-lê, trải ra, rồi nằm xuống trong tư thế con sư tử, nghiêng về phía bên phải, chân này gác lên chân kia một chút, chánh niệm, tỉnh giác, và tác ý đến lúc thức dậy. භින්නනිගණ්ඨවත්ථු Câu chuyện về các Nigaṇṭha bị chia rẽ 301. තෙන ඛො පන සමයෙන නිගණ්ඨො නාටපුත්තො පාවායං අධුනාකාලඞ්කතො හොති. තස්ස කාලඞ්කිරියාය භින්නා නිගණ්ඨා ද්වෙධිකජාතා භණ්ඩනජාතා කලහජාතා විවාදාපන්නා අඤ්ඤමඤ්ඤං [Pg.177] මුඛසත්තීහි විතුදන්තා විහරන්ති – ‘‘න ත්වං ඉමං ධම්මවිනයං ආජානාසි, අහං ඉමං ධම්මවිනයං ආජානාමි, කිං ත්වං ඉමං ධම්මවිනයං ආජානිස්සසි! මිච්ඡාපටිපන්නො ත්වමසි, අහමස්මි සම්මාපටිපන්නො. සහිතං මෙ, අසහිතං තෙ. පුරෙවචනීයං පච්ඡා අවච, පච්ඡාවචනීයං පුරෙ අවච. අධිචිණ්ණං තෙ විපරාවත්තං, ආරොපිතො තෙ වාදො, නිග්ගහිතො ත්වමසි, චර වාදප්පමොක්ඛාය, නිබ්බෙඨෙහි වා සචෙ පහොසී’’ති. වධොයෙව ඛො මඤ්ඤෙ නිගණ්ඨෙසු නාටපුත්තියෙසු වත්තති. යෙපි නිගණ්ඨස්ස නාටපුත්තස්ස සාවකා ගිහී ඔදාතවසනා, තෙපි නිගණ්ඨෙසු නාටපුත්තියෙසු නිබ්බින්නරූපා විරත්තරූපා පටිවානරූපා, යථා තං දුරක්ඛාතෙ ධම්මවිනයෙ දුප්පවෙදිතෙ අනිය්‍යානිකෙ අනුපසමසංවත්තනිකෙ අසම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතෙ භින්නථූපෙ අප්පටිසරණෙ. 301. Vào lúc bấy giờ, Ni-kiền-tử Nāṭaputta vừa mới mệnh chung ở Pāvā. Do sự mệnh chung của vị ấy, các Ni-kiền-tử bị chia rẽ, phân thành hai phe, sanh ra tranh cãi, sanh ra xung đột, đi đến tranh luận, sống với việc đả thương nhau bằng những ngọn giáo bằng miệng: ‘Ngươi không biết Pháp và Luật này, ta biết Pháp và Luật này. Làm sao ngươi có thể biết được Pháp và Luật này! Ngươi đã thực hành sai lạc, ta đã thực hành đúng đắn. Lời của ta có lợi ích, lời của ngươi không có lợi ích. Điều đáng nói trước ngươi lại nói sau, điều đáng nói sau ngươi lại nói trước. Điều ngươi đã quen thực hành từ lâu đã bị đảo lộn. Luận thuyết của ngươi đã bị bác bỏ. Ngươi đã bị đánh bại. Hãy đi đi để giải thoát khỏi luận thuyết, hoặc hãy gỡ rối nếu ngươi có thể.’ Dường như chỉ có sự tàn hại đang diễn ra giữa các Ni-kiền-tử, đệ tử của Nāṭaputta. Ngay cả những đệ tử tại gia của Ni-kiền-tử Nāṭaputta, những người mặc y trắng, cũng có thái độ chán ngán, ghê tởm, và quay lưng lại với các Ni-kiền-tử, đệ tử của Nāṭaputta, giống như đối với một giáo pháp và giới luật đã được giảng dạy tồi tệ, được trình bày tồi tệ, không có khả năng hướng thượng, không đưa đến an tịnh, không do một bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết, giống như một bảo tháp đã bị hư hoại, không có nơi nương tựa. 302. අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘නිගණ්ඨො, ආවුසො, නාටපුත්තො පාවායං අධුනාකාලඞ්කතො, තස්ස කාලඞ්කිරියාය භින්නා නිගණ්ඨා ද්වෙධිකජාතා…පෙ… භින්නථූපෙ අප්පටිසරණෙ’’. ‘‘එවඤ්හෙතං, ආවුසො, හොති දුරක්ඛාතෙ ධම්මවිනයෙ දුප්පවෙදිතෙ අනිය්‍යානිකෙ අනුපසමසංවත්තනිකෙ අසම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතෙ. අයං ඛො පනාවුසො අම්හාකං භගවතා ධම්මො ස්වාක්ඛාතො සුප්පවෙදිතො නිය්‍යානිකො උපසමසංවත්තනිකො සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො. තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං, න විවදිතබ්බං, යථයිදං බ්‍රහ්මචරියං අද්ධනියං අස්ස චිරට්ඨිතිකං, තදස්ස බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. 302. Khi ấy, Tôn giả Sāriputta gọi các Tỳ khưu: ‘Này chư Hiền, Ni-kiền-tử Nāṭaputta vừa mới mệnh chung ở Pāvā. Do sự mệnh chung của vị ấy, các Ni-kiền-tử bị chia rẽ, phân thành hai phe, ... giống như một bảo tháp đã bị hư hoại, không có nơi nương tựa.’ ‘Này chư Hiền, sự việc là như vậy, xảy ra trong một giáo pháp và giới luật đã được giảng dạy tồi tệ, được trình bày tồi tệ, không có khả năng hướng thượng, không đưa đến an tịnh, không do một bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Còn Pháp này của chúng ta, này chư Hiền, đã được Đức Thế Tôn khéo giảng, khéo trình bày, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, do một bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết. Ở đây, tất cả chúng ta nên cùng nhau trùng tụng, không nên tranh cãi, để cho phạm hạnh này được trường tồn, được lâu dài, vì lợi ích cho số đông, vì hạnh phúc cho số đông, vì lòng bi mẫn đối với thế gian, vì sự tốt đẹp, lợi ích, và hạnh phúc cho chư Thiên và loài người.’ ‘‘කතමො චාවුසො, අම්හාකං භගවතා ධම්මො ස්වාක්ඛාතො සුප්පවෙදිතො නිය්‍යානිකො උපසමසංවත්තනිකො සම්මාසම්බුද්ධප්පවෙදිතො; යත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං, න විවදිතබ්බං, යථයිදං බ්‍රහ්මචරියං අද්ධනියං අස්ස චිරට්ඨිතිකං, තදස්ස බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං? ‘Và này chư Hiền, Pháp nào của chúng ta đã được Đức Thế Tôn khéo giảng, khéo trình bày, có khả năng hướng thượng, đưa đến an tịnh, do một bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết; ở nơi ấy, tất cả chúng ta nên cùng nhau trùng tụng, không nên tranh cãi, để cho phạm hạnh này được trường tồn, được lâu dài, vì lợi ích cho số đông, vì hạnh phúc cho số đông, vì lòng bi mẫn đối với thế gian, vì sự tốt đẹp, lợi ích, và hạnh phúc cho chư Thiên và loài người?’ එකකං Pháp số một 303. ‘‘අත්ථි [Pg.178] ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන එකො ධම්මො සම්මදක්ඛාතො. තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං, න විවදිතබ්බං, යථයිදං බ්‍රහ්මචරියං අද්ධනියං අස්ස චිරට්ඨිතිකං, තදස්ස බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමො එකො ධම්මො? සබ්බෙ සත්තා ආහාරට්ඨිතිකා. සබ්බෙ සත්තා සඞ්ඛාරට්ඨිතිකා. අයං ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන එකො ධම්මො සම්මදක්ඛාතො. තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං, න විවදිතබ්බං, යථයිදං බ්‍රහ්මචරියං අද්ධනියං අස්ස චිරට්ඨිතිකං, තදස්ස බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. 303. ‘Này chư Hiền, có một pháp đã được Đức Thế Tôn, bậc Toàn Tri, Toàn Kiến, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, khéo giảng dạy. Ở đây, tất cả chúng ta nên cùng nhau trùng tụng, không nên tranh cãi, để cho phạm hạnh này được trường tồn, được lâu dài, vì lợi ích cho số đông, vì hạnh phúc cho số đông, vì lòng bi mẫn đối với thế gian, vì sự tốt đẹp, lợi ích, và hạnh phúc cho chư Thiên và loài người. Một pháp ấy là gì? Tất cả chúng sanh tồn tại nhờ vật thực. Tất cả chúng sanh tồn tại nhờ các hành. Này chư Hiền, đây là một pháp đã được Đức Thế Tôn, bậc Toàn Tri, Toàn Kiến, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, khéo giảng dạy. Ở đây, tất cả chúng ta nên cùng nhau trùng tụng, không nên tranh cãi, để cho phạm hạnh này được trường tồn, được lâu dài, vì lợi ích cho số đông, vì hạnh phúc cho số đông, vì lòng bi mẫn đối với thế gian, vì sự tốt đẹp, lợi ích, và hạnh phúc cho chư Thiên và loài người.’ දුකං Pháp số hai 304. ‘‘අත්ථි ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන ද්වෙ ධම්මා සම්මදක්ඛාතා. තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං, න විවදිතබ්බං, යථයිදං බ්‍රහ්මචරියං අද්ධනියං අස්ස චිරට්ඨිතිකං, තදස්ස බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමෙ ද්වෙ ? 304. ‘Này chư Hiền, có hai pháp đã được Đức Thế Tôn, bậc Toàn Tri, Toàn Kiến, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, khéo giảng dạy. Ở đây, tất cả chúng ta nên cùng nhau trùng tụng, không nên tranh cãi, để cho phạm hạnh này được trường tồn, được lâu dài, vì lợi ích cho số đông, vì hạnh phúc cho số đông, vì lòng bi mẫn đối với thế gian, vì sự tốt đẹp, lợi ích, và hạnh phúc cho chư Thiên và loài người. Hai pháp ấy là gì?’ ‘‘නාමඤ්ච රූපඤ්ච. ‘Danh và sắc.’ ‘‘අවිජ්ජා ච භවතණ්හා ච. ‘Vô minh và hữu ái.’ ‘‘භවදිට්ඨි ච විභවදිට්ඨි ච. ‘Thường kiến và đoạn kiến.’ ‘‘අහිරිකඤ්ච අනොත්තප්පඤ්ච. ‘Vô tàm và vô quý.’ ‘‘හිරී ච ඔත්තප්පඤ්ච. ‘Tàm và quý.’ ‘‘දොවචස්සතා ච පාපමිත්තතා ච. ‘Sự khó dạy và bạn bè xấu ác.’ ‘‘සොවචස්සතා ච කල්‍යාණමිත්තතා ච. ‘Sự dễ dạy và bạn bè tốt lành.’ ‘‘ආපත්තිකුසලතා ච ආපත්තිවුට්ඨානකුසලතා ච. ‘Thiện xảo về tội và thiện xảo về việc ra khỏi tội.’ ‘‘සමාපත්තිකුසලතා ච සමාපත්තිවුට්ඨානකුසලතා ච. ‘Sự thiện xảo về việc nhập định và sự thiện xảo về việc xuất định.’ ‘‘ධාතුකුසලතා [Pg.179] ච මනසිකාරකුසලතා ච. ‘Sự thiện xảo về các giới và sự thiện xảo về tác ý.’ ‘‘ආයතනකුසලතා ච පටිච්චසමුප්පාදකුසලතා ච. ‘Sự thiện xảo về các xứ và sự thiện xảo về duyên khởi.’ ‘‘ඨානකුසලතා ච අට්ඨානකුසලතා ච. ‘Thiện xảo về xứ và phi xứ.’ ‘‘අජ්ජවඤ්ච ලජ්ජවඤ්ච. ‘Sự ngay thẳng và sự nhu mì.’ ‘‘ඛන්ති ච සොරච්චඤ්ච. ‘Sự nhẫn nại và sự hiền hòa.’ ‘‘සාඛල්‍යඤ්ච පටිසන්ථාරො ච. ‘Sự thân ái và sự tiếp đãi.’ ‘‘අවිහිංසා ච සොචෙය්‍යඤ්ච. ‘Sự bất hại và sự trong sạch.’ ‘‘මුට්ඨස්සච්චඤ්ච අසම්පජඤ්ඤඤ්ච. ‘Sự thất niệm và sự bất tỉnh giác.’ ‘‘සති ච සම්පජඤ්ඤඤ්ච. ‘Niệm và tỉnh giác.’ ‘‘ඉන්ද්‍රියෙසු අගුත්තද්වාරතා ච භොජනෙ අමත්තඤ්ඤුතා ච. ‘Sự không phòng hộ các căn và sự không biết tiết độ trong ăn uống.’ ‘‘ඉන්ද්‍රියෙසු ගුත්තද්වාරතා ච භොජනෙ මත්තඤ්ඤුතා ච. ‘Sự phòng hộ các căn và sự biết tiết độ trong ăn uống.’ ‘‘පටිසඞ්ඛානබලඤ්ච භාවනාබලඤ්ච. ‘Sức mạnh của sự thẩm sát và sức mạnh của sự tu tập.’ ‘‘සතිබලඤ්ච සමාධිබලඤ්ච. ‘Niệm lực và định lực.’ ‘‘සමථො ච විපස්සනා ච. ‘Chỉ và quán.’ ‘‘සමථනිමිත්තඤ්ච පග්ගහනිමිත්තඤ්ච. Tướng tịnh chỉ và tướng sách tấn. ‘‘පග්ගහො ච අවික්ඛෙපො ච. Sự sách tấn và sự không tán loạn. ‘‘සීලවිපත්ති ච දිට්ඨිවිපත්ති ච. Sự hư hỏng về giới và sự hư hỏng về tri kiến. ‘‘සීලසම්පදා ච දිට්ඨිසම්පදා ච. Sự đầy đủ về giới và sự đầy đủ về tri kiến. ‘‘සීලවිසුද්ධි ච දිට්ඨිවිසුද්ධි ච. Sự trong sạch về giới và sự trong sạch về tri kiến. ‘‘දිට්ඨිවිසුද්ධි ඛො පන යථා දිට්ඨිස්ස ච පධානං. Sự trong sạch về tri kiến và sự tinh tấn của người có tri kiến như vậy. ‘‘සංවෙගො ච සංවෙජනීයෙසු ඨානෙසු සංවිග්ගස්ස ච යොනිසො පධානං. Sự xúc động ở các trạng thái đáng xúc động và sự tinh tấn như lý của người đã xúc động. ‘‘අසන්තුට්ඨිතා ච කුසලෙසු ධම්මෙසු අප්පටිවානිතා ච පධානස්මිං. Sự không thỏa mãn đối với các thiện pháp và sự không thối chuyển trong tinh tấn. ‘‘විජ්ජා [Pg.180] ච විමුත්ති ච. Minh và giải thoát. ‘‘ඛයෙඤාණං අනුප්පාදෙඤාණං. Trí về sự đoạn tận và trí về sự không sanh khởi. ‘‘ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන ද්වෙ ධම්මා සම්මදක්ඛාතා. තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං, න විවදිතබ්බං, යථයිදං බ්‍රහ්මචරියං අද්ධනියං අස්ස චිරට්ඨිතිකං, තදස්ස බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. Này chư hiền, hai pháp này đã được đức Thế Tôn, bậc Toàn tri, Toàn kiến, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác khéo thuyết giảng. Ở đây, tất cả nên cùng nhau tụng đọc, không nên tranh cãi, để cho phạm hạnh này được trường tồn, bền vững lâu dài; điều ấy là vì lợi ích cho số đông, vì hạnh phúc cho số đông, vì lòng bi mẫn đối với thế gian, vì sự tốt đẹp, lợi ích, hạnh phúc cho chư thiên và nhân loại. තිකං Phần Ba Pháp 305. ‘‘අත්ථි ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන තයො ධම්මා සම්මදක්ඛාතා. තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමෙ තයො? 305. Này chư hiền, có ba pháp này đã được đức Thế Tôn, bậc Toàn tri, Toàn kiến, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác khéo thuyết giảng. Ở đây, tất cả nên cùng nhau tụng đọc ... vì sự tốt đẹp, lợi ích, hạnh phúc cho chư thiên và nhân loại. Ba pháp ấy là gì? ‘‘තීණි අකුසලමූලානි – ලොභො අකුසලමූලං, දොසො අකුසලමූලං, මොහො අකුසලමූලං. Ba bất thiện căn: tham là bất thiện căn, sân là bất thiện căn, si là bất thiện căn. ‘‘තීණි කුසලමූලානි – අලොභො කුසලමූලං, අදොසො කුසලමූලං, අමොහො කුසලමූලං. Ba thiện căn: vô tham là thiện căn, vô sân là thiện căn, vô si là thiện căn. ‘‘තීණි දුච්චරිතානි – කායදුච්චරිතං, වචීදුච්චරිතං, මනොදුච්චරිතං. Ba ác hạnh: thân ác hạnh, khẩu ác hạnh, ý ác hạnh. ‘‘තීණි සුචරිතානි – කායසුචරිතං, වචීසුචරිතං, මනොසුචරිතං. Ba thiện hạnh: thân thiện hạnh, khẩu thiện hạnh, ý thiện hạnh. ‘‘තයො අකුසලවිතක්කා – කාමවිතක්කො, බ්‍යාපාදවිතක්කො, විහිංසාවිතක්කො. Ba tầm bất thiện: dục tầm, sân tầm, hại tầm. ‘‘තයො කුසලවිතක්කා – නෙක්ඛම්මවිතක්කො, අබ්‍යාපාදවිතක්කො, අවිහිංසාවිතක්කො. Ba tầm thiện: tầm xuất ly, tầm vô sân, tầm vô hại. ‘‘තයො අකුසලසඞ්කප්පා – කාමසඞ්කප්පො, බ්‍යාපාදසඞ්කප්පො, විහිංසාසඞ්කප්පො. Ba tư duy bất thiện: dục tư duy, sân tư duy, hại tư duy. ‘‘තයො කුසලසඞ්කප්පා – නෙක්ඛම්මසඞ්කප්පො, අබ්‍යාපාදසඞ්කප්පො, අවිහිංසාසඞ්කප්පො. Ba tư duy thiện: tư duy xuất ly, tư duy vô sân, tư duy vô hại. ‘‘තිස්සො [Pg.181] අකුසලසඤ්ඤා – කාමසඤ්ඤා, බ්‍යාපාදසඤ්ඤා, විහිංසාසඤ්ඤා. Ba tưởng bất thiện: dục tưởng, sân tưởng, hại tưởng. ‘‘තිස්සො කුසලසඤ්ඤා – නෙක්ඛම්මසඤ්ඤා, අබ්‍යාපාදසඤ්ඤා, අවිහිංසාසඤ්ඤා. Ba tưởng thiện: tưởng xuất ly, tưởng vô sân, tưởng vô hại. ‘‘තිස්සො අකුසලධාතුයො – කාමධාතු, බ්‍යාපාදධාතු, විහිංසාධාතු. Ba giới bất thiện: dục giới, sân giới, hại giới. ‘‘තිස්සො කුසලධාතුයො – නෙක්ඛම්මධාතු, අබ්‍යාපාදධාතු, අවිහිංසාධාතු. Ba giới thiện: giới xuất ly, giới vô sân, giới vô hại. ‘‘අපරාපි තිස්සො ධාතුයො – කාමධාතු, රූපධාතු, අරූපධාතු. Lại nữa, ba giới khác: dục giới, sắc giới, vô sắc giới. ‘‘අපරාපි තිස්සො ධාතුයො – රූපධාතු, අරූපධාතු, නිරොධධාතු. Lại nữa, ba giới khác: sắc giới, vô sắc giới, diệt giới. ‘‘අපරාපි තිස්සො ධාතුයො – හීනධාතු, මජ්ඣිමධාතු, පණීතධාතු. Lại nữa, ba giới khác: giới hạ liệt, giới trung bình, giới cao thượng. ‘‘තිස්සො තණ්හා – කාමතණ්හා, භවතණ්හා, විභවතණ්හා. Ba ái: dục ái, hữu ái, phi hữu ái. ‘‘අපරාපි තිස්සො තණ්හා – කාමතණ්හා, රූපතණ්හා, අරූපතණ්හා. Lại nữa, ba ái khác: dục ái, sắc ái, vô sắc ái. ‘‘අපරාපි තිස්සො තණ්හා – රූපතණ්හා, අරූපතණ්හා, නිරොධතණ්හා. Lại nữa, có ba loại ái: sắc ái, vô sắc ái, và diệt ái. ‘‘තීණි සංයොජනානි – සක්කායදිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, සීලබ්බතපරාමාසො. Có ba kiết sử: thân kiến, hoài nghi, và giới cấm thủ. ‘‘තයො ආසවා – කාමාසවො, භවාසවො, අවිජ්ජාසවො. Có ba lậu hoặc: dục lậu, hữu lậu, và vô minh lậu. ‘‘තයො භවා – කාමභවො, රූපභවො, අරූපභවො. Có ba cõi hữu: dục hữu, sắc hữu, và vô sắc hữu. ‘‘තිස්සො එසනා – කාමෙසනා, භවෙසනා, බ්‍රහ්මචරියෙසනා. Có ba sự tìm cầu: tìm cầu dục lạc, tìm cầu sự hiện hữu, và tìm cầu phạm hạnh. ‘‘තිස්සො විධා – සෙය්‍යොහමස්මීති විධා, සදිසොහමස්මීති විධා, හීනොහමස්මීති විධා. Có ba loại ngã mạn: ngã mạn ‘ta hơn người’, ngã mạn ‘ta bằng người’, và ngã mạn ‘ta thua người’. ‘‘තයො අද්ධා – අතීතො අද්ධා, අනාගතො අද්ධා, පච්චුප්පන්නො අද්ධා. Có ba thời: thời quá khứ, thời vị lai, và thời hiện tại. ‘‘තයො අන්තා – සක්කායො අන්තො, සක්කායසමුදයො අන්තො, සක්කායනිරොධො අන්තො. Có ba cực biên: thân kiến là một cực biên, sự tập khởi của thân kiến là một cực biên, và sự đoạn diệt của thân kiến là một cực biên. ‘‘තිස්සො වෙදනා – සුඛා වෙදනා, දුක්ඛා වෙදනා, අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා. Có ba loại thọ: lạc thọ, khổ thọ, và bất khổ bất lạc thọ. ‘‘තිස්සො දුක්ඛතා – දුක්ඛදුක්ඛතා, සඞ්ඛාරදුක්ඛතා, විපරිණාමදුක්ඛතා. Có ba loại khổ: khổ khổ, hành khổ, và hoại khổ. ‘‘තයො රාසී [Pg.182] – මිච්ඡත්තනියතො රාසි, සම්මත්තනියතො රාසි, අනියතො රාසි. Có ba tụ: tà định tụ, chánh định tụ, và bất định tụ. ‘‘තයො තමා – අතීතං වා අද්ධානං ආරබ්භ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති නාධිමුච්චති න සම්පසීදති, අනාගතං වා අද්ධානං ආරබ්භ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති නාධිමුච්චති න සම්පසීදති, එතරහි වා පච්චුප්පන්නං අද්ධානං ආරබ්භ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති නාධිමුච්චති න සම්පසීදති. Có ba sự hoài nghi: đối với thời quá khứ mà sinh hoài nghi, phân vân, không quyết đoán, không tin chắc; đối với thời vị lai mà sinh hoài nghi, phân vân, không quyết đoán, không tin chắc; đối với thời hiện tại mà sinh hoài nghi, phân vân, không quyết đoán, không tin chắc. ‘‘තීණි තථාගතස්ස අරක්ඛෙය්‍යානි – පරිසුද්ධකායසමාචාරො ආවුසො තථාගතො, නත්ථි තථාගතස්ස කායදුච්චරිතං, යං තථාගතො රක්ඛෙය්‍ය – ‘මා මෙ ඉදං පරො අඤ්ඤාසී’ති. පරිසුද්ධවචීසමාචාරො ආවුසො, තථාගතො, නත්ථි තථාගතස්ස වචීදුච්චරිතං, යං තථාගතො රක්ඛෙය්‍ය – ‘මා මෙ ඉදං පරො අඤ්ඤාසී’ති. පරිසුද්ධමනොසමාචාරො, ආවුසො, තථාගතො, නත්ථි තථාගතස්ස මනොදුච්චරිතං යං තථාගතො රක්ඛෙය්‍ය – ‘මා මෙ ඉදං පරො අඤ්ඤාසී’ති. Có ba điều Như Lai không cần phòng hộ: Này chư hiền, Như Lai có thân hành thanh tịnh, Như Lai không có thân ác hạnh nào phải phòng hộ vì sợ rằng ‘mong rằng người khác đừng biết điều này của ta’. Này chư hiền, Như Lai có khẩu hành thanh tịnh, Như Lai không có khẩu ác hạnh nào phải phòng hộ vì sợ rằng ‘mong rằng người khác đừng biết điều này của ta’. Này chư hiền, Như Lai có ý hành thanh tịnh, Như Lai không có ý ác hạnh nào phải phòng hộ vì sợ rằng ‘mong rằng người khác đừng biết điều này của ta’. ‘‘තයො කිඤ්චනා – රාගො කිඤ්චනං, දොසො කිඤ්චනං, මොහො කිඤ්චනං. Có ba chướng ngại: tham là chướng ngại, sân là chướng ngại, si là chướng ngại. ‘‘තයො අග්ගී – රාගග්ගි, දොසග්ගි, මොහග්ගි. Có ba ngọn lửa: lửa tham, lửa sân, và lửa si. ‘‘අපරෙපි තයො අග්ගී – ආහුනෙය්‍යග්ගි, ගහපතග්ගි, දක්ඛිණෙය්‍යග්ගි. Lại nữa, có ba ngọn lửa khác: lửa đáng được cúng dường, lửa của gia chủ, và lửa đáng được tôn kính. ‘‘තිවිධෙන රූපසඞ්ගහො – සනිදස්සනසප්පටිඝං රූපං, අනිදස්සනසප්පටිඝං රූපං, අනිදස්සනඅප්පටිඝං රූපං. Sự phân loại sắc pháp có ba loại: sắc hữu kiến hữu đối ngại, sắc vô kiến hữu đối ngại, và sắc vô kiến vô đối ngại. ‘‘තයො සඞ්ඛාරා – පුඤ්ඤාභිසඞ්ඛාරො, අපුඤ්ඤාභිසඞ්ඛාරො, ආනෙඤ්ජාභිසඞ්ඛාරො. Có ba loại hành: phước hành, phi phước hành, và bất động hành. ‘‘තයො පුග්ගලා – සෙක්ඛො පුග්ගලො, අසෙක්ඛො පුග්ගලො, නෙවසෙක්ඛොනාසෙක්ඛො පුග්ගලො. Có ba hạng người: người hữu học, người vô học, và người phi hữu học phi vô học. ‘‘තයො ථෙරා – ජාතිථෙරො, ධම්මථෙරො, සම්මුතිථෙරො. Có ba hạng trưởng lão: trưởng lão do sanh, trưởng lão do pháp, và trưởng lão do quy ước. ‘‘තීණි පුඤ්ඤකිරියවත්ථූනි – දානමයං පුඤ්ඤකිරියවත්ථු, සීලමයං පුඤ්ඤකිරියවත්ථු, භාවනාමයං පුඤ්ඤකිරියවත්ථු. Có ba phước sự: phước sự do bố thí, phước sự do trì giới, và phước sự do tu tập. ‘‘තීණි චොදනාවත්ථූනි – දිට්ඨෙන, සුතෙන, පරිසඞ්කාය. Có ba cơ sở để khiển trách: do thấy, do nghe, và do nghi ngờ. ‘‘තිස්සො [Pg.183] කාමූපපත්තියො – සන්තාවුසො සත්තා පච්චුපට්ඨිතකාමා, තෙ පච්චුපට්ඨිතෙසු කාමෙසු වසං වත්තෙන්ති, සෙය්‍යථාපි මනුස්සා එකච්චෙ ච දෙවා එකච්චෙ ච විනිපාතිකා. අයං පඨමා කාමූපපත්ති. සන්තාවුසො, සත්තා නිම්මිතකාමා, තෙ නිම්මිනිත්වා නිම්මිනිත්වා කාමෙසු වසං වත්තෙන්ති, සෙය්‍යථාපි දෙවා නිම්මානරතී. අයං දුතියා කාමූපපත්ති. සන්තාවුසො සත්තා පරනිම්මිතකාමා, තෙ පරනිම්මිතෙසු කාමෙසු වසං වත්තෙන්ති, සෙය්‍යථාපි දෙවා පරනිම්මිතවසවත්තී. අයං තතියා කාමූපපත්ති. Có ba sự hưởng thụ dục lạc: Này chư hiền, có những chúng sanh hưởng thụ các dục lạc hiện có, họ làm chủ các dục lạc hiện có ấy. Ví như loài người, một số chư thiên, và một số chúng sanh trong đọa xứ. Đây là sự hưởng thụ dục lạc thứ nhất. Này chư hiền, có những chúng sanh hưởng thụ các dục lạc do mình hóa hiện, họ hóa hiện rồi hóa hiện và làm chủ các dục lạc ấy. Ví như chư thiên ở cõi Hóa Lạc Thiên. Đây là sự hưởng thụ dục lạc thứ hai. Này chư hiền, có những chúng sanh hưởng thụ các dục lạc do người khác hóa hiện, họ làm chủ các dục lạc do người khác hóa hiện ấy. Ví như chư thiên ở cõi Tha Hóa Tự Tại Thiên. Đây là sự hưởng thụ dục lạc thứ ba. ‘‘තිස්සො සුඛූපපත්තියො – සන්තාවුසො සත්තා උප්පාදෙත්වා උප්පාදෙත්වා සුඛං විහරන්ති, සෙය්‍යථාපි දෙවා බ්‍රහ්මකායිකා. අයං පඨමා සුඛූපපත්ති. සන්තාවුසො, සත්තා සුඛෙන අභිසන්නා පරිසන්නා පරිපූරා පරිප්ඵුටා. තෙ කදාචි කරහචි උදානං උදානෙන්ති – ‘අහො සුඛං, අහො සුඛ’න්ති, සෙය්‍යථාපි දෙවා ආභස්සරා. අයං දුතියා සුඛූපපත්ති. සන්තාවුසො, සත්තා සුඛෙන අභිසන්නා පරිසන්නා පරිපූරා පරිප්ඵුටා. තෙ සන්තංයෙව තුසිතා සුඛං පටිසංවෙදෙන්ති, සෙය්‍යථාපි දෙවා සුභකිණ්හා. අයං තතියා සුඛූපපත්ති. Có ba sự hưởng thụ lạc thú: Này chư hiền, có những chúng sanh, sau khi làm cho lạc sanh khởi, họ an trú trong lạc ấy. Ví như chư thiên ở cõi Phạm Chúng Thiên. Đây là sự hưởng thụ lạc thú thứ nhất. Này chư hiền, có những chúng sanh được lạc thấm nhuần, tẩm ướt, sung mãn, tràn đầy. Thỉnh thoảng, họ thốt lên lời cảm hứng: ‘Ôi, thật là lạc! Ôi, thật là lạc!’. Ví như chư thiên ở cõi Quang Âm Thiên. Đây là sự hưởng thụ lạc thú thứ hai. Này chư hiền, có những chúng sanh được lạc thấm nhuần, tẩm ướt, sung mãn, tràn đầy. Họ cảm nhận được niềm lạc vi diệu và hoan hỷ. Ví như chư thiên ở cõi Biến Tịnh Thiên. Đây là sự hưởng thụ lạc thú thứ ba. ‘‘තිස්සො පඤ්ඤා – සෙක්ඛා පඤ්ඤා, අසෙක්ඛා පඤ්ඤා, නෙවසෙක්ඛානාසෙක්ඛා පඤ්ඤා. Có ba loại tuệ: tuệ của bậc hữu học, tuệ của bậc vô học, và tuệ của bậc phi hữu học phi vô học. ‘‘අපරාපි තිස්සො පඤ්ඤා – චින්තාමයා පඤ්ඤා, සුතමයා පඤ්ඤා, භාවනාමයා පඤ්ඤා. Lại nữa, có ba loại tuệ: tuệ do tư duy, tuệ do văn, và tuệ do tu. ‘‘තීණාවුධානි – සුතාවුධං, පවිවෙකාවුධං, පඤ්ඤාවුධං. Có ba vũ khí: vũ khí văn, vũ khí viễn ly, và vũ khí trí tuệ. ‘‘තීණින්ද්‍රියානි – අනඤ්ඤාතඤ්ඤස්සාමීතින්ද්‍රියං, අඤ්ඤින්ද්‍රියං, අඤ්ඤාතාවින්ද්‍රියං. Có ba quyền: vị tri đương tri quyền, dĩ tri quyền, và cụ tri quyền. ‘‘තීණි චක්ඛූනි – මංසචක්ඛු, දිබ්බචක්ඛු, පඤ්ඤාචක්ඛු. Có ba loại mắt: nhục nhãn, thiên nhãn, và tuệ nhãn. ‘‘තිස්සො සික්ඛා – අධිසීලසික්ඛා, අධිචිත්තසික්ඛා, අධිපඤ්ඤාසික්ඛා. Có ba môn học: tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, và tăng thượng tuệ học. ‘‘තිස්සො භාවනා – කායභාවනා, චිත්තභාවනා, පඤ්ඤාභාවනා. Ba sự tu tập – tu tập về thân, tu tập về tâm, tu tập về tuệ. ‘‘තීණි [Pg.184] අනුත්තරියානි – දස්සනානුත්තරියං, පටිපදානුත්තරියං, විමුත්තානුත්තරියං. Ba pháp vô thượng – kiến vô thượng, đạo vô thượng, giải thoát vô thượng. ‘‘තයො සමාධී – සවිතක්කසවිචාරො සමාධි, අවිතක්කවිචාරමත්තො සමාධි, අවිතක්කඅවිචාරො සමාධි. Ba loại định – định có tầm có tứ, định không tầm chỉ có tứ, định không tầm không tứ. ‘‘අපරෙපි තයො සමාධී – සුඤ්ඤතො සමාධි, අනිමිත්තො සමාධි, අප්පණිහිතො සමාධි. Ba loại định khác nữa – không định, vô tướng định, vô nguyện định. ‘‘තීණි සොචෙය්‍යානි – කායසොචෙය්‍යං, වචීසොචෙය්‍යං, මනොසොචෙය්‍යං. Ba sự trong sạch – thân trong sạch, khẩu trong sạch, ý trong sạch. ‘‘තීණි මොනෙය්‍යානි – කායමොනෙය්‍යං, වචීමොනෙය්‍යං, මනොමොනෙය්‍යං. Ba sự mặc nhiên của bậc thánh – thân mặc nhiên, khẩu mặc nhiên, ý mặc nhiên. ‘‘තීණි කොසල්ලානි – ආයකොසල්ලං, අපායකොසල්ලං, උපායකොසල්ලං. Ba sự thiện xảo – thiện xảo về hưng thịnh, thiện xảo về suy vong, thiện xảo về phương tiện. ‘‘තයො මදා – ආරොග්‍යමදො, යොබ්බනමදො, ජීවිතමදො. Ba sự kiêu mạn – kiêu mạn về sức khỏe, kiêu mạn về tuổi trẻ, kiêu mạn về sự sống. ‘‘තීණි ආධිපතෙය්‍යානි – අත්තාධිපතෙය්‍යං, ලොකාධිපතෙය්‍යං, ධම්මාධිපතෙය්‍යං. Ba sự uy quyền – tự mình làm chủ, thế gian làm chủ, Chánh pháp làm chủ. ‘‘තීණි කථාවත්ථූනි – අතීතං වා අද්ධානං ආරබ්භ කථං කථෙය්‍ය – ‘එවං අහොසි අතීතමද්ධාන’න්ති; අනාගතං වා අද්ධානං ආරබ්භ කථං කථෙය්‍ය – ‘එවං භවිස්සති අනාගතමද්ධාන’න්ති; එතරහි වා පච්චුප්පන්නං අද්ධානං ආරබ්භ කථං කථෙය්‍ය – ‘එවං හොති එතරහි පච්චුප්පන්නං අද්ධාන’න්ති. Ba cơ sở để nói chuyện – hoặc là nói chuyện liên quan đến thời quá khứ: ‘Trong thời quá khứ đã xảy ra như thế này’; hoặc là nói chuyện liên quan đến thời vị lai: ‘Trong thời vị lai sẽ xảy ra như thế này’; hoặc là nói chuyện liên quan đến thời hiện tại: ‘Trong thời hiện tại đang xảy ra như thế này’. ‘‘තිස්සො විජ්ජා – පුබ්බෙනිවාසානුස්සතිඤාණං විජ්ජා, සත්තානං චුතූපපාතෙඤාණං විජ්ජා, ආසවානං ඛයෙඤාණං විජ්ජා. Ba minh – minh về trí tuệ nhớ lại các kiếp sống quá khứ, minh về trí tuệ đối với sự sinh tử của chúng sanh, minh về trí tuệ đối với sự đoạn tận các lậu hoặc. ‘‘තයො විහාරා – දිබ්බො විහාරො, බ්‍රහ්මා විහාරො, අරියො විහාරො. Ba cách an trú – thiên trú, phạm trú, thánh trú. ‘‘තීණි පාටිහාරියානි – ඉද්ධිපාටිහාරියං, ආදෙසනාපාටිහාරියං, අනුසාසනීපාටිහාරියං. Ba loại thần thông – thần túc thông, tha tâm thông, giáo hóa thông. ‘‘ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන තයො ධම්මා සම්මදක්ඛාතා. තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. Này chư hiền, ba pháp này đã được đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, bậc tri giả, bậc kiến giả, khéo thuyết giảng. Ở đây, tất cả chúng ta phải cùng nhau trùng tụng ... vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư thiên và loài người. චතුක්කං Phẩm Bốn Pháp 306. ‘‘අත්ථි [Pg.185] ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන චත්තාරො ධම්මා සම්මදක්ඛාතා. තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං, න විවදිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමෙ චත්තාරො? 306. Này chư hiền, có bốn pháp này đã được đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, bậc tri giả, bậc kiến giả, khéo thuyết giảng. Ở đây, tất cả chúng ta phải cùng nhau trùng tụng, không được tranh cãi ... vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư thiên và loài người. Bốn pháp ấy là gì? ‘‘චත්තාරො සතිපට්ඨානා. ඉධාවුසො, භික්ඛු කායෙ කායානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා, විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං. වෙදනාසු වෙදනානුපස්සී…පෙ… චිත්තෙ චිත්තානුපස්සී…පෙ… ධම්මෙසු ධම්මානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං. Bốn niệm xứ. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu sống quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để nhiếp phục tham ưu ở đời. Vị ấy sống quán thọ trên các thọ ... sống quán tâm trên tâm ... sống quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, để nhiếp phục tham ưu ở đời. ‘‘චත්තාරො සම්මප්පධානා. ඉධාවුසො, භික්ඛු අනුප්පන්නානං පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං අනුප්පාදාය ඡන්දං ජනෙති වායමති වීරියං ආරභති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති. උප්පන්නානං පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං පහානාය ඡන්දං ජනෙති වායමති වීරියං ආරභති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති. අනුප්පන්නානං කුසලානං ධම්මානං උප්පාදාය ඡන්දං ජනෙති වායමති වීරියං ආරභති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති. උප්පන්නානං කුසලානං ධම්මානං ඨිතියා අසම්මොසාය භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා ඡන්දං ජනෙති වායමති වීරියං ආරභති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති. Bốn chánh cần. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu đối với các ác, bất thiện pháp chưa sanh, khởi lên ý muốn không cho sanh khởi, vị ấy nỗ lực, tinh tấn, quyết tâm, cố gắng. Đối với các ác, bất thiện pháp đã sanh, khởi lên ý muốn đoạn trừ, vị ấy nỗ lực, tinh tấn, quyết tâm, cố gắng. Đối với các thiện pháp chưa sanh, khởi lên ý muốn làm cho sanh khởi, vị ấy nỗ lực, tinh tấn, quyết tâm, cố gắng. Đối với các thiện pháp đã sanh, khởi lên ý muốn làm cho an trú, không cho băng hoại, làm cho tăng trưởng, quảng đại, tu tập, viên mãn, vị ấy nỗ lực, tinh tấn, quyết tâm, cố gắng. ‘‘චත්තාරො ඉද්ධිපාදා. ඉධාවුසො, භික්ඛු ඡන්දසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතං ඉද්ධිපාදං භාවෙති. චිත්තසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතං ඉද්ධිපාදං භාවෙති. වීරියසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතං ඉද්ධිපාදං භාවෙති. වීමංසාසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතං ඉද්ධිපාදං භාවෙති. Bốn như ý túc. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu tu tập như ý túc, vốn bao gồm định do dục và các hành tinh cần. Vị ấy tu tập như ý túc, vốn bao gồm định do tâm và các hành tinh cần. Vị ấy tu tập như ý túc, vốn bao gồm định do tinh tấn và các hành tinh cần. Vị ấy tu tập như ý túc, vốn bao gồm định do thẩm sát và các hành tinh cần. ‘‘චත්තාරි ඣානානි. ඉධාවුසො, භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. විතක්කවිචාරානං වූපසමා අජ්ඣත්තං සම්පසාදනං චෙතසො එකොදිභාවං අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිජං පීතිසුඛං දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. පීතියා ච විරාගා උපෙක්ඛකො ච විහරති සතො ච සම්පජානො, සුඛඤ්ච [Pg.186] කායෙන පටිසංවෙදෙති, යං තං අරියා ආචික්ඛන්ති – ‘උපෙක්ඛකො සතිමා සුඛවිහාරී’ති තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. සුඛස්ස ච පහානා දුක්ඛස්ස ච පහානා, පුබ්බෙව සොමනස්සදොමනස්සානං අත්ථඞ්ගමා, අදුක්ඛමසුඛං උපෙක්ඛාසතිපාරිසුද්ධිං චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. Bốn thiền. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu ly dục, ly bất thiện pháp, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Vị ấy diệt tầm và tứ, chứng và trú thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tĩnh nhất tâm. Vị ấy ly hỷ, trú xả, chánh niệm, tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là ‘xả niệm lạc trú’, chứng và trú thiền thứ ba. Vị ấy xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. 307. ‘‘චතස්සො සමාධිභාවනා. අත්ථාවුසො, සමාධිභාවනා භාවිතා බහුලීකතා දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරාය සංවත්තති. අත්ථාවුසො, සමාධිභාවනා භාවිතා බහුලීකතා ඤාණදස්සනපටිලාභාය සංවත්තති. අත්ථාවුසො සමාධිභාවනා භාවිතා බහුලීකතා සතිසම්පජඤ්ඤාය සංවත්තති. අත්ථාවුසො සමාධිභාවනා භාවිතා බහුලීකතා ආසවානං ඛයාය සංවත්තති. 307. Bốn sự tu tập định. Này chư hiền, có sự tu tập định, khi được tu tập, được làm cho sung mãn, sẽ đưa đến hiện tại lạc trú. Này chư hiền, có sự tu tập định, khi được tu tập, được làm cho sung mãn, sẽ đưa đến sự chứng đắc tri kiến. Này chư hiền, có sự tu tập định, khi được tu tập, được làm cho sung mãn, sẽ đưa đến chánh niệm tỉnh giác. Này chư hiền, có sự tu tập định, khi được tu tập, được làm cho sung mãn, sẽ đưa đến sự đoạn tận các lậu hoặc. ‘‘කතමා චාවුසො, සමාධිභාවනා භාවිතා බහුලීකතා දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරාය සංවත්තති? ඉධාවුසො, භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං, ආවුසො, සමාධිභාවනා භාවිතා බහුලීකතා දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරාය සංවත්තති. Và này chư hiền, thế nào là sự tu tập định, khi được tu tập, được làm cho sung mãn, sẽ đưa đến hiện tại lạc trú? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu ly dục, ly bất thiện pháp, có tầm... cho đến... chứng và trú thiền thứ tư. Này chư hiền, đây là sự tu tập định, khi được tu tập, được làm cho sung mãn, sẽ đưa đến hiện tại lạc trú. ‘‘කතමා චාවුසො, සමාධිභාවනා භාවිතා බහුලීකතා ඤාණදස්සනපටිලාභාය සංවත්තති? ඉධාවුසො, භික්ඛු ආලොකසඤ්ඤං මනසි කරොති, දිවාසඤ්ඤං අධිට්ඨාති යථා දිවා තථා රත්තිං, යථා රත්තිං තථා දිවා. ඉති විවටෙන චෙතසා අපරියොනද්ධෙන සප්පභාසං චිත්තං භාවෙති. අයං, ආවුසො සමාධිභාවනා භාවිතා බහුලීකතා ඤාණදස්සනපටිලාභාය සංවත්තති. Này chư hiền, thế nào là tu tập định, được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến chứng đắc trí và kiến? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu tác ý đến quang tưởng, an trú vào tưởng ban ngày; ban ngày thế nào, ban đêm thế ấy; ban đêm thế nào, ban ngày thế ấy. Như vậy, với tâm rộng mở, không bị bao phủ, vị ấy tu tập tâm có ánh sáng. Này chư hiền, đây là tu tập định, được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến chứng đắc trí và kiến. ‘‘කතමා චාවුසො, සමාධිභාවනා භාවිතා බහුලීකතා සතිසම්පජඤ්ඤාය සංවත්තති? ඉධාවුසො, භික්ඛුනො විදිතා වෙදනා උප්පජ්ජන්ති, විදිතා උපට්ඨහන්ති, විදිතා අබ්භත්ථං ගච්ඡන්ති. විදිතා සඤ්ඤා උප්පජ්ජන්ති, විදිතා උපට්ඨහන්ති, විදිතා අබ්භත්ථං ගච්ඡන්ති. විදිතා විතක්කා උප්පජ්ජන්ති, විදිතා උපට්ඨහන්ති, විදිතා අබ්භත්ථං ගච්ඡන්ති. අයං, ආවුසො, සමාධිභාවනා භාවිතා බහුලීකතා සතිසම්පජඤ්ඤාය සංවත්තති. Này chư hiền, thế nào là tu tập định, được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến chánh niệm và tỉnh giác? Này chư hiền, ở đây, đối với vị tỳ khưu, các cảm thọ được biết rõ khi khởi lên, được biết rõ khi hiện hữu, được biết rõ khi đi đến hoại diệt. Các tưởng được biết rõ khi khởi lên, được biết rõ khi hiện hữu, được biết rõ khi đi đến hoại diệt. Các tầm được biết rõ khi khởi lên, được biết rõ khi hiện hữu, được biết rõ khi đi đến hoại diệt. Này chư hiền, đây là tu tập định, được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến chánh niệm và tỉnh giác. ‘‘කතමා [Pg.187] චාවුසො, සමාධිභාවනා භාවිතා බහුලීකතා ආසවානං ඛයාය සංවත්තති? ඉධාවුසො, භික්ඛු පඤ්චසු උපාදානක්ඛන්ධෙසු උදයබ්බයානුපස්සී විහරති. ඉති රූපං, ඉති රූපස්ස සමුදයො, ඉති රූපස්ස අත්ථඞ්ගමො. ඉති වෙදනා…පෙ… ඉති සඤ්ඤා… ඉති සඞ්ඛාරා… ඉති විඤ්ඤාණං, ඉති විඤ්ඤාණස්ස සමුදයො, ඉති විඤ්ඤාණස්ස අත්ථඞ්ගමො. අයං, ආවුසො, සමාධිභාවනා භාවිතා බහුලීකතා ආසවානං ඛයාය සංවත්තති. Này chư hiền, thế nào là tu tập định, được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến sự đoạn tận các lậu hoặc? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu sống quán sự sinh diệt trong năm thủ uẩn: ‘Đây là sắc, đây là sự sinh khởi của sắc, đây là sự đoạn diệt của sắc. Đây là thọ… đây là tưởng… đây là các hành… đây là thức, đây là sự sinh khởi của thức, đây là sự đoạn diệt của thức.’ Này chư hiền, đây là tu tập định, được tu tập, được làm cho sung mãn, đưa đến sự đoạn tận các lậu hoặc. 308. ‘‘චතස්සො අප්පමඤ්ඤා. ඉධාවුසො, භික්ඛු මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහරති. තථා දුතියං. තථා තතියං. තථා චතුත්ථං. ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ජෙන ඵරිත්වා විහරති. කරුණාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… මුදිතාසහගතෙන චෙතසා…පෙ… උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහරති. තථා දුතියං. තථා තතියං. තථා චතුත්ථං. ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්‍යාපජ්ජෙන ඵරිත්වා විහරති. 308. Có bốn vô lượng tâm. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu an trú, biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ. Cũng vậy phương thứ hai. Cũng vậy phương thứ ba. Cũng vậy phương thứ tư. Như vậy, trên, dưới, ngang, khắp mọi nơi, cùng khắp tất cả, vị ấy an trú biến mãn toàn thế giới với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô biên, không sân, không hận. Với tâm câu hữu với bi… với tâm câu hữu với hỷ… với tâm câu hữu với xả, vị ấy an trú biến mãn một phương. Cũng vậy phương thứ hai. Cũng vậy phương thứ ba. Cũng vậy phương thứ tư. Như vậy, trên, dưới, ngang, khắp mọi nơi, cùng khắp tất cả, vị ấy an trú biến mãn toàn thế giới với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô biên, không sân, không hận. ‘‘චත්තාරො ආරුප්පා. ඉධාවුසො, භික්ඛු සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා ‘අනන්තො ආකාසො’ති ආකාසානඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘අනන්තං විඤ්ඤාණ’න්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘නත්ථි කිඤ්චී’ති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. Có bốn thiền vô sắc. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu, do hoàn toàn vượt qua sắc tưởng, do làm cho các đối ngại tưởng biến mất, do không tác ý đến các tưởng sai biệt, nghĩ rằng ‘hư không là vô biên’, chứng và trú Không Vô Biên Xứ. Do hoàn toàn vượt qua Không Vô Biên Xứ, nghĩ rằng ‘thức là vô biên’, chứng và trú Thức Vô Biên Xứ. Do hoàn toàn vượt qua Thức Vô Biên Xứ, nghĩ rằng ‘không có gì cả’, chứng và trú Vô Sở Hữu Xứ. Do hoàn toàn vượt qua Vô Sở Hữu Xứ, chứng và trú Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. ‘‘චත්තාරි අපස්සෙනානි. ඉධාවුසො, භික්ඛු සඞ්ඛායෙකං පටිසෙවති, සඞ්ඛායෙකං අධිවාසෙති, සඞ්ඛායෙකං පරිවජ්ජෙති, සඞ්ඛායෙකං විනොදෙති. Có bốn sự nương tựa. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu sau khi suy xét, sử dụng một số thứ; sau khi suy xét, chịu đựng một số thứ; sau khi suy xét, tránh né một số thứ; sau khi suy xét, loại trừ một số thứ. 309. ‘‘චත්තාරො [Pg.188] අරියවංසා. ඉධාවුසො, භික්ඛු සන්තුට්ඨො හොති ඉතරීතරෙන චීවරෙන, ඉතරීතරචීවරසන්තුට්ඨියා ච වණ්ණවාදී, න ච චීවරහෙතු අනෙසනං අප්පතිරූපං ආපජ්ජති; අලද්ධා ච චීවරං න පරිතස්සති, ලද්ධා ච චීවරං අගධිතො අමුච්ඡිතො අනජ්ඣාපන්නො ආදීනවදස්සාවී නිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජති; තාය ච පන ඉතරීතරචීවරසන්තුට්ඨියා නෙවත්තානුක්කංසෙති න පරං වම්භෙති. යො හි තත්ථ දක්ඛො අනලසො සම්පජානො පටිස්සතො, අයං වුච්චතාවුසො – ‘භික්ඛු පොරාණෙ අග්ගඤ්ඤෙ අරියවංසෙ ඨිතො’. 309. Có bốn dòng dõi bậc Thánh. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu biết đủ với bất kỳ loại y nào, và tán thán sự biết đủ với bất kỳ loại y nào; không vì y mà tìm kiếm không xứng đáng, không thích hợp; khi không được y thì không lo lắng; khi được y thì thọ dụng không tham đắm, không mê say, không dính mắc, thấy rõ sự nguy hại, có trí tuệ về sự xuất ly. Và do sự biết đủ với bất kỳ loại y nào ấy, vị ấy không tự tán dương mình, không chê bai người khác. Vị nào ở đây khéo léo, không lười biếng, tỉnh giác, chánh niệm, này chư hiền, vị tỳ khưu ấy được gọi là người an trú trong dòng dõi bậc Thánh xưa cũ, cao quý. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු සන්තුට්ඨො හොති ඉතරීතරෙන පිණ්ඩපාතෙන, ඉතරීතරපිණ්ඩපාතසන්තුට්ඨියා ච වණ්ණවාදී, න ච පිණ්ඩපාතහෙතු අනෙසනං අප්පතිරූපං ආපජ්ජති; අලද්ධා ච පිණ්ඩපාතං න පරිතස්සති, ලද්ධා ච පිණ්ඩපාතං අගධිතො අමුච්ඡිතො අනජ්ඣාපන්නො ආදීනවදස්සාවී නිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජති; තාය ච පන ඉතරීතරපිණ්ඩපාතසන්තුට්ඨියා නෙවත්තානුක්කංසෙති න පරං වම්භෙති. යො හි තත්ථ දක්ඛො අනලසො සම්පජානො පටිස්සතො, අයං වුච්චතාවුසො – ‘භික්ඛු පොරාණෙ අග්ගඤ්ඤෙ අරියවංසෙ ඨිතො’. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu biết đủ với bất kỳ loại vật thực khất thực nào, và tán thán sự biết đủ với bất kỳ loại vật thực khất thực nào; không vì vật thực khất thực mà tìm kiếm không xứng đáng, không thích hợp; khi không được vật thực khất thực thì không lo lắng; khi được vật thực khất thực thì thọ dụng không tham đắm, không mê say, không dính mắc, thấy rõ sự nguy hại, có trí tuệ về sự xuất ly. Và do sự biết đủ với bất kỳ loại vật thực khất thực nào ấy, vị ấy không tự tán dương mình, không chê bai người khác. Vị nào ở đây khéo léo, không lười biếng, tỉnh giác, chánh niệm, này chư hiền, vị tỳ khưu ấy được gọi là người an trú trong dòng dõi bậc Thánh xưa cũ, cao quý. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු සන්තුට්ඨො හොති ඉතරීතරෙන සෙනාසනෙන, ඉතරීතරසෙනාසනසන්තුට්ඨියා ච වණ්ණවාදී, න ච සෙනාසනහෙතු අනෙසනං අප්පතිරූපං ආපජ්ජති; අලද්ධා ච සෙනාසනං න පරිතස්සති, ලද්ධා ච සෙනාසනං අගධිතො අමුච්ඡිතො අනජ්ඣාපන්නො ආදීනවදස්සාවී නිස්සරණපඤ්ඤො පරිභුඤ්ජති; තාය ච පන ඉතරීතරසෙනාසනසන්තුට්ඨියා නෙවත්තානුක්කංසෙති න පරං වම්භෙති. යො හි තත්ථ දක්ඛො අනලසො සම්පජානො පටිස්සතො, අයං වුච්චතාවුසො – ‘භික්ඛු පොරාණෙ අග්ගඤ්ඤෙ අරියවංසෙ ඨිතො’. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu biết đủ với bất kỳ loại sàng tọa nào, và tán thán sự biết đủ với bất kỳ loại sàng tọa nào; không vì sàng tọa mà tìm kiếm không xứng đáng, không thích hợp; khi không được sàng tọa thì không lo lắng; khi được sàng tọa thì thọ dụng không tham đắm, không mê say, không dính mắc, thấy rõ sự nguy hại, có trí tuệ về sự xuất ly. Và do sự biết đủ với bất kỳ loại sàng tọa nào ấy, vị ấy không tự tán dương mình, không chê bai người khác. Vị nào ở đây khéo léo, không lười biếng, tỉnh giác, chánh niệm, này chư hiền, vị tỳ khưu ấy được gọi là người an trú trong dòng dõi bậc Thánh xưa cũ, cao quý. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු පහානාරාමො හොති පහානරතො, භාවනාරාමො හොති භාවනාරතො; තාය ච පන පහානාරාමතාය පහානරතියා භාවනාරාමතාය භාවනාරතියා නෙවත්තානුක්කංසෙති න පරං වම්භෙති. යො හි තත්ථ දක්ඛො අනලසො සම්පජානො පටිස්සතො අයං වුච්චතාවුසො – ‘භික්ඛු පොරාණෙ අග්ගඤ්ඤෙ අරියවංසෙ ඨිතො’. Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu có sự từ bỏ làm niềm vui, ưa thích sự từ bỏ; có sự tu tập làm niềm vui, ưa thích sự tu tập. Và do vì có sự từ bỏ làm niềm vui, ưa thích sự từ bỏ, có sự tu tập làm niềm vui, ưa thích sự tu tập ấy, vị ấy không tự tán dương mình, không chê bai người khác. Vị nào ở đây là người khéo léo, không biếng nhác, có tỉnh giác, có chánh niệm, này chư hiền, vị tỳ khưu ấy được gọi là ‘người an trú trong dòng dõi Thánh xưa cũ, cao quý’. 310. ‘‘චත්තාරි [Pg.189] පධානානි. සංවරපධානං පහානපධානං භාවනාපධානං අනුරක්ඛණාපධානං. කතමඤ්චාවුසො, සංවරපධානං? ඉධාවුසො, භික්ඛු චක්ඛුනා රූපං දිස්වා න නිමිත්තග්ගාහී හොති නානුබ්‍යඤ්ජනග්ගාහී. යත්වාධිකරණමෙනං චක්ඛුන්ද්‍රියං අසංවුතං විහරන්තං අභිජ්ඣාදොමනස්සා පාපකා අකුසලා ධම්මා අන්වාස්සවෙය්‍යුං, තස්ස සංවරාය පටිපජ්ජති, රක්ඛති චක්ඛුන්ද්‍රියං, චක්ඛුන්ද්‍රියෙ සංවරං ආපජ්ජති. සොතෙන සද්දං සුත්වා… ඝානෙන ගන්ධං ඝායිත්වා… ජිව්හාය රසං සායිත්වා… කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසිත්වා… මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය න නිමිත්තග්ගාහී හොති නානුබ්‍යඤ්ජනග්ගාහී. යත්වාධිකරණමෙනං මනින්ද්‍රියං අසංවුතං විහරන්තං අභිජ්ඣාදොමනස්සා පාපකා අකුසලා ධම්මා අන්වාස්සවෙය්‍යුං, තස්ස සංවරාය පටිපජ්ජති, රක්ඛති මනින්ද්‍රියං, මනින්ද්‍රියෙ සංවරං ආපජ්ජති. ඉදං වුච්චතාවුසො, සංවරපධානං. 310. Bốn sự tinh cần. Tinh cần phòng hộ, tinh cần đoạn tận, tinh cần tu tập, tinh cần bảo hộ. Này chư hiền, thế nào là tinh cần phòng hộ? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu khi thấy sắc bằng mắt, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Do vì nếu không phòng hộ nhãn căn, các pháp ác, bất thiện là tham ái và ưu bi có thể xâm chiếm, vị ấy thực hành sự phòng hộ nhãn căn, bảo vệ nhãn căn, đạt đến sự phòng hộ trong nhãn căn. Khi nghe tiếng bằng tai… khi ngửi mùi bằng mũi… khi nếm vị bằng lưỡi… khi cảm xúc vật xúc chạm bằng thân… khi biết pháp bằng ý, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Do vì nếu không phòng hộ ý căn, các pháp ác, bất thiện là tham ái và ưu bi có thể xâm chiếm, vị ấy thực hành sự phòng hộ ý căn, bảo vệ ý căn, đạt đến sự phòng hộ trong ý căn. Này chư hiền, đây được gọi là tinh cần phòng hộ. ‘‘කතමඤ්චාවුසො, පහානපධානං? ඉධාවුසො, භික්ඛු උප්පන්නං කාමවිතක්කං නාධිවාසෙති පජහති විනොදෙති බ්‍යන්තිං කරොති අනභාවං ගමෙති. උප්පන්නං බ්‍යාපාදවිතක්කං…පෙ… උප්පන්නං විහිංසාවිතක්කං… උප්පන්නුප්පන්නෙ පාපකෙ අකුසලෙ ධම්මෙ නාධිවාසෙති පජහති විනොදෙති බ්‍යන්තිං කරොති අනභාවං ගමෙති. ඉදං වුච්චතාවුසො, පහානපධානං. Này chư hiền, thế nào là tinh cần đoạn tận? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu không dung chứa dục tầm đã khởi lên, từ bỏ nó, loại trừ nó, làm cho nó chấm dứt, đưa nó đến chỗ không còn hiện hữu. Không dung chứa sân tầm đã khởi lên… không dung chứa hại tầm đã khởi lên… không dung chứa các pháp ác, bất thiện đã khởi lên, từ bỏ chúng, loại trừ chúng, làm cho chúng chấm dứt, đưa chúng đến chỗ không còn hiện hữu. Này chư hiền, đây được gọi là tinh cần đoạn tận. ‘‘කතමඤ්චාවුසො, භාවනාපධානං? ඉධාවුසො, භික්ඛු සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති විවෙකනිස්සිතං විරාගනිස්සිතං නිරොධනිස්සිතං වොස්සග්ගපරිණාමිං. ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති… වීරියසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති… පීතිසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති… පස්සද්ධිසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති… සමාධිසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති… උපෙක්ඛාසම්බොජ්ඣඞ්ගං භාවෙති විවෙකනිස්සිතං විරාගනිස්සිතං නිරොධනිස්සිතං වොස්සග්ගපරිණාමිං. ඉදං වුච්චතාවුසො, භාවනාපධානං. Này chư hiền, thế nào là tinh cần tu tập? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu tu tập niệm giác chi, y cứ vào viễn ly, y cứ vào ly tham, y cứ vào đoạn diệt, hướng đến xả ly. Vị ấy tu tập trạch pháp giác chi… tu tập tinh tấn giác chi… tu tập hỷ giác chi… tu tập khinh an giác chi… tu tập định giác chi… tu tập xả giác chi, y cứ vào viễn ly, y cứ vào ly tham, y cứ vào đoạn diệt, hướng đến xả ly. Này chư hiền, đây được gọi là tinh cần tu tập. ‘‘කතමඤ්චාවුසො, අනුරක්ඛණාපධානං? ඉධාවුසො, භික්ඛු උප්පන්නං භද්‍රකං සමාධිනිමිත්තං අනුරක්ඛති – අට්ඨිකසඤ්ඤං, පුළුවකසඤ්ඤං, විනීලකසඤ්ඤං, විච්ඡිද්දකසඤ්ඤං, උද්ධුමාතකසඤ්ඤං. ඉදං වුච්චතාවුසො, අනුරක්ඛණාපධානං. Này chư hiền, thế nào là tinh cần bảo hộ? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu bảo hộ tướng định tốt đẹp đã khởi lên – tưởng xương, tưởng giòi bọ, tưởng xanh bầm, tưởng nứt nẻ, tưởng sình trương. Này chư hiền, đây được gọi là tinh cần bảo hộ. ‘‘චත්තාරි ඤාණානි – ධම්මෙ ඤාණං, අන්වයෙ ඤාණං, පරියෙ ඤාණං, සම්මුතියා ඤාණං. Bốn loại trí: trí về pháp, trí về loại suy, trí về phân biệt tâm người, trí về quy ước. ‘‘අපරානිපි [Pg.190] චත්තාරි ඤාණානි – දුක්ඛෙ ඤාණං, දුක්ඛසමුදයෙ ඤාණං, දුක්ඛනිරොධෙ ඤාණං, දුක්ඛනිරොධගාමිනියා පටිපදාය ඤාණං. Lại nữa, bốn loại trí khác: trí về khổ, trí về khổ tập, trí về khổ diệt, trí về con đường đưa đến khổ diệt. 311. ‘‘චත්තාරි සොතාපත්තියඞ්ගානි – සප්පුරිසසංසෙවො, සද්ධම්මස්සවනං, යොනිසොමනසිකාරො, ධම්මානුධම්මප්පටිපත්ති. 311. Bốn chi phần của Dự lưu: thân cận bậc chân nhân, nghe diệu pháp, như lý tác ý, thực hành pháp và tùy pháp. ‘‘චත්තාරි සොතාපන්නස්ස අඞ්ගානි. ඉධාවුසො, අරියසාවකො බුද්ධෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතො හොති – ‘ඉතිපි සො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො, භගවා’ති. ධම්මෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතො හොති – ‘ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො සන්දිට්ඨිකො අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනෙය්‍යිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහී’ති. සඞ්ඝෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතො හොති – ‘සුප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො උජුප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො ඤායප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො සාමීචිප්පටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො යදිදං චත්තාරි පුරිසයුගානි අට්ඨ පුරිසපුග්ගලා, එස භගවතො සාවකසඞ්ඝො ආහුනෙය්‍යො පාහුනෙය්‍යො දක්ඛිණෙය්‍යො අඤ්ජලිකරණීයො අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්සා’ති. අරියකන්තෙහි සීලෙහි සමන්නාගතො හොති අඛණ්ඩෙහි අච්ඡිද්දෙහි අසබලෙහි අකම්මාසෙහි භුජිස්සෙහි විඤ්ඤුප්පසත්ථෙහි අපරාමට්ඨෙහි සමාධිසංවත්තනිකෙහි. Bốn chi phần của bậc Dự lưu. Này chư hiền, ở đây, vị Thánh đệ tử thành tựu niềm tin bất động đối với Đức Phật: ‘Như vậy, Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn’. Vị ấy thành tựu niềm tin bất động đối với Pháp: ‘Pháp đã được Thế Tôn khéo thuyết giảng, là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình chứng hiểu’. Vị ấy thành tựu niềm tin bất động đối với Tăng: ‘Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc diệu hạnh, Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc trực hạnh, Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc như lý hạnh, Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn là bậc chánh hạnh; tức là bốn đôi, tám vị. Tăng chúng đệ tử của Thế Tôn ấy đáng được cúng dường, đáng được nghênh tiếp, đáng được bố thí, đáng được chắp tay, là phước điền vô thượng ở đời’. Vị ấy thành tựu các giới được bậc Thánh ái mộ, không bị phá hoại, không bị sứt mẻ, không tỳ vết, không ô nhiễm, đưa đến giải thoát, được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến thiền định. ‘‘චත්තාරි සාමඤ්ඤඵලානි – සොතාපත්තිඵලං, සකදාගාමිඵලං, අනාගාමිඵලං, අරහත්තඵලං. Bốn quả của Sa-môn: quả Dự lưu, quả Nhất lai, quả Bất lai, quả A-la-hán. ‘‘චතස්සො ධාතුයො – පථවීධාතු, ආපොධාතු, තෙජොධාතු, වායොධාතු. Bốn giới: địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới. ‘‘චත්තාරො ආහාරා – කබළීකාරො ආහාරො ඔළාරිකො වා සුඛුමො වා, ඵස්සො දුතියො, මනොසඤ්චෙතනා තතියා, විඤ්ඤාණං චතුත්ථං. Bốn loại thức ăn: đoàn thực, dù thô hay tế; xúc thực là thứ hai; tư niệm thực là thứ ba; thức thực là thứ tư. ‘‘චතස්සො විඤ්ඤාණට්ඨිතියො. රූපූපායං වා, ආවුසො, විඤ්ඤාණං තිට්ඨමානං තිට්ඨති රූපාරම්මණං රූපප්පතිට්ඨං නන්දූපසෙචනං වුද්ධිං විරූළ්හිං වෙපුල්ලං ආපජ්ජති; වෙදනූපායං [Pg.191] වා ආවුසො…පෙ… සඤ්ඤූපායං වා, ආවුසො…පෙ… සඞ්ඛාරූපායං වා, ආවුසො, විඤ්ඤාණං තිට්ඨමානං තිට්ඨති සඞ්ඛාරාරම්මණං සඞ්ඛාරප්පතිට්ඨං නන්දූපසෙචනං වුද්ධිං විරූළ්හිං වෙපුල්ලං ආපජ්ජති. Bốn thức trú. Này chư hiền, thức khi tồn tại, nó tồn tại nương vào sắc, lấy sắc làm đối tượng, lấy sắc làm chỗ đứng, được hỷ tưới tẩm, đi đến tăng trưởng, lớn mạnh, phát triển; hoặc này chư hiền, nương vào thọ… hoặc này chư hiền, nương vào tưởng… hoặc này chư hiền, thức khi tồn tại, nó tồn tại nương vào các hành, lấy các hành làm đối tượng, lấy các hành làm chỗ đứng, được hỷ tưới tẩm, đi đến tăng trưởng, lớn mạnh, phát triển. ‘‘චත්තාරි අගතිගමනානි – ඡන්දාගතිං ගච්ඡති, දොසාගති ගච්ඡති, මොහාගතිං ගච්ඡති, භයාගතිං ගච්ඡති. Bốn sự đi đến chỗ không nên đến: đi đến vì tham dục, đi đến vì sân hận, đi đến vì si mê, đi đến vì sợ hãi. ‘‘චත්තාරො තණ්හුප්පාදා – චීවරහෙතු වා, ආවුසො, භික්ඛුනො තණ්හා උප්පජ්ජමානා උප්පජ්ජති; පිණ්ඩපාතහෙතු වා, ආවුසො, භික්ඛුනො තණ්හා උප්පජ්ජමානා උප්පජ්ජති; සෙනාසනහෙතු වා, ආවුසො, භික්ඛුනො තණ්හා උප්පජ්ජමානා උප්පජ්ජති; ඉතිභවාභවහෙතු වා, ආවුසො, භික්ඛුනො තණ්හා උප්පජ්ජමානා උප්පජ්ජති. Bốn sự sanh khởi của ái dục – Này chư hiền, do vì y phục, ái dục đang sanh khởi liền sanh khởi nơi vị tỳ khưu; hoặc này chư hiền, do vì vật thực khất thực, ái dục đang sanh khởi liền sanh khởi nơi vị tỳ khưu; hoặc này chư hiền, do vì sàng tọa, ái dục đang sanh khởi liền sanh khởi nơi vị tỳ khưu; hoặc này chư hiền, do vì sự hiện hữu thế này hay thế khác, ái dục đang sanh khởi liền sanh khởi nơi vị tỳ khưu. ‘‘චතස්සො පටිපදා – දුක්ඛා පටිපදා දන්ධාභිඤ්ඤා, දුක්ඛා පටිපදා ඛිප්පාභිඤ්ඤා, සුඛා පටිපදා දන්ධාභිඤ්ඤා, සුඛා පටිපදා ඛිප්පාභිඤ්ඤා. Bốn pháp hành – pháp hành khổ với thắng trí chậm lụt, pháp hành khổ với thắng trí mau lẹ, pháp hành lạc với thắng trí chậm lụt, pháp hành lạc với thắng trí mau lẹ. ‘‘අපරාපි චතස්සො පටිපදා – අක්ඛමා පටිපදා, ඛමා පටිපදා, දමා පටිපදා, සමා පටිපදා. Lại nữa, bốn pháp hành khác – pháp hành không kham nhẫn, pháp hành kham nhẫn, pháp hành điều phục, pháp hành an tịnh. ‘‘චත්තාරි ධම්මපදානි – අනභිජ්ඣා ධම්මපදං, අබ්‍යාපාදො ධම්මපදං, සම්මාසති ධම්මපදං, සම්මාසමාධි ධම්මපදං. Bốn pháp mục – vô tham là pháp mục, vô sân là pháp mục, chánh niệm là pháp mục, chánh định là pháp mục. ‘‘චත්තාරි ධම්මසමාදානානි – අත්ථාවුසො, ධම්මසමාදානං පච්චුප්පන්නදුක්ඛඤ්චෙව ආයතිඤ්ච දුක්ඛවිපාකං. අත්ථාවුසො, ධම්මසමාදානං පච්චුප්පන්නදුක්ඛං ආයතිං සුඛවිපාකං. අත්ථාවුසො, ධම්මසමාදානං පච්චුප්පන්නසුඛං ආයතිං දුක්ඛවිපාකං. අත්ථාවුසො, ධම්මසමාදානං පච්චුප්පන්නසුඛඤ්චෙව ආයතිඤ්ච සුඛවිපාකං. Bốn sự thực hành pháp – Này chư hiền, có sự thực hành pháp khổ trong hiện tại và có quả dị thục khổ trong tương lai. Này chư hiền, có sự thực hành pháp khổ trong hiện tại và có quả dị thục lạc trong tương lai. Này chư hiền, có sự thực hành pháp lạc trong hiện tại và có quả dị thục khổ trong tương lai. Này chư hiền, có sự thực hành pháp lạc trong hiện tại và có quả dị thục lạc trong tương lai. ‘‘චත්තාරො ධම්මක්ඛන්ධා – සීලක්ඛන්ධො, සමාධික්ඛන්ධො, පඤ්ඤාක්ඛන්ධො, විමුත්තික්ඛන්ධො. Bốn pháp uẩn – giới uẩn, định uẩn, tuệ uẩn, giải thoát uẩn. ‘‘චත්තාරි බලානි – වීරියබලං, සතිබලං, සමාධිබලං, පඤ්ඤාබලං. Bốn lực – tấn lực, niệm lực, định lực, tuệ lực. ‘‘චත්තාරි අධිට්ඨානානි – පඤ්ඤාධිට්ඨානං, සච්චාධිට්ඨානං, චාගාධිට්ඨානං, උපසමාධිට්ඨානං. Bốn sự quyết định – trí tuệ quyết định, chân thật quyết định, xả ly quyết định, an tịnh quyết định. 312. ‘‘චත්තාරි [Pg.192] පඤ්හබ්‍යාකරණානි – එකංසබ්‍යාකරණීයො පඤ්හො, පටිපුච්ඡාබ්‍යාකරණීයො පඤ්හො, විභජ්ජබ්‍යාකරණීයො පඤ්හො, ඨපනීයො පඤ්හො. 312. Bốn cách trả lời câu hỏi – câu hỏi cần được trả lời một cách dứt khoát, câu hỏi cần được trả lời bằng cách hỏi lại, câu hỏi cần được trả lời bằng cách phân tích, câu hỏi cần được gác lại. ‘‘චත්තාරි කම්මානි – අත්ථාවුසො, කම්මං කණ්හං කණ්හවිපාකං; අත්ථාවුසො, කම්මං සුක්කං සුක්කවිපාකං; අත්ථාවුසො, කම්මං කණ්හසුක්කං කණ්හසුක්කවිපාකං; අත්ථාවුසො, කම්මං අකණ්හඅසුක්කං අකණ්හඅසුක්කවිපාකං කම්මක්ඛයාය සංවත්තති. Bốn loại nghiệp – Này chư hiền, có nghiệp đen, quả đen; này chư hiền, có nghiệp trắng, quả trắng; này chư hiền, có nghiệp vừa đen vừa trắng, quả vừa đen vừa trắng; này chư hiền, có nghiệp không đen không trắng, quả không đen không trắng, đưa đến sự đoạn tận nghiệp. ‘‘චත්තාරො සච්ඡිකරණීයා ධම්මා – පුබ්බෙනිවාසො සතියා සච්ඡිකරණීයො; සත්තානං චුතූපපාතො චක්ඛුනා සච්ඡිකරණීයො; අට්ඨ විමොක්ඛා කායෙන සච්ඡිකරණීයා; ආසවානං ඛයො පඤ්ඤාය සච්ඡිකරණීයො. Bốn pháp cần được chứng ngộ – tiền kiếp cần được chứng ngộ bằng niệm; sự sanh tử của chúng sanh cần được chứng ngộ bằng thiên nhãn; tám giải thoát cần được chứng ngộ bằng thân; sự đoạn tận các lậu hoặc cần được chứng ngộ bằng trí tuệ. ‘‘චත්තාරො ඔඝා – කාමොඝො, භවොඝො, දිට්ඨොඝො, අවිජ්ජොඝො. Bốn bộc lưu – dục bộc lưu, hữu bộc lưu, kiến bộc lưu, vô minh bộc lưu. ‘‘චත්තාරො යොගා – කාමයොගො, භවයොගො, දිට්ඨියොගො, අවිජ්ජායොගො. Bốn ách phược – dục ách phược, hữu ách phược, kiến ách phược, vô minh ách phược. ‘‘චත්තාරො විසඤ්ඤොගා – කාමයොගවිසඤ්ඤොගො, භවයොගවිසඤ්ඤොගො, දිට්ඨියොගවිසඤ්ඤොගො, අවිජ්ජායොගවිසඤ්ඤොගො. Bốn sự ly hệ – ly hệ khỏi dục ách phược, ly hệ khỏi hữu ách phược, ly hệ khỏi kiến ách phược, ly hệ khỏi vô minh ách phược. ‘‘චත්තාරො ගන්ථා – අභිජ්ඣා කායගන්ථො, බ්‍යාපාදො කායගන්ථො, සීලබ්බතපරාමාසො කායගන්ථො, ඉදංසච්චාභිනිවෙසො කායගන්ථො. Bốn triền phược nơi thân – tham ái là triền phược nơi thân, sân hận là triền phược nơi thân, giới cấm thủ là triền phược nơi thân, chấp thủ đây là sự thật là triền phược nơi thân. ‘‘චත්තාරි උපාදානානි – කාමුපාදානං, දිට්ඨුපාදානං, සීලබ්බතුපාදානං, අත්තවාදුපාදානං. Bốn thủ – dục thủ, kiến thủ, giới cấm thủ, ngã luận thủ. ‘‘චතස්සො යොනියො – අණ්ඩජයොනි, ජලාබුජයොනි, සංසෙදජයොනි, ඔපපාතිකයොනි. Bốn loại sanh – noãn sanh, thai sanh, thấp sanh, hóa sanh. ‘‘චතස්සො ගබ්භාවක්කන්තියො. ඉධාවුසො, එකච්චො අසම්පජානො මාතුකුච්ඡිං ඔක්කමති, අසම්පජානො මාතුකුච්ඡිස්මිං ඨාති, අසම්පජානො මාතුකුච්ඡිම්හා නික්ඛමති, අයං පඨමා ගබ්භාවක්කන්ති. පුන චපරං, ආවුසො, ඉධෙකච්චො [Pg.193] සම්පජානො මාතුකුච්ඡිං ඔක්කමති, අසම්පජානො මාතුකුච්ඡිස්මිං ඨාති, අසම්පජානො මාතුකුච්ඡිම්හා නික්ඛමති, අයං දුතියා ගබ්භාවක්කන්ති. පුන චපරං, ආවුසො, ඉධෙකච්චො සම්පජානො මාතුකුච්ඡිං ඔක්කමති, සම්පජානො මාතුකුච්ඡිස්මිං ඨාති, අසම්පජානො මාතුකුච්ඡිම්හා නික්ඛමති, අයං තතියා ගබ්භාවක්කන්ති. පුන චපරං, ආවුසො, ඉධෙකච්චො සම්පජානො මාතුකුච්ඡිං ඔක්කමති, සම්පජානො මාතුකුච්ඡිස්මිං ඨාති, සම්පජානො මාතුකුච්ඡිම්හා නික්ඛමති, අයං චතුත්ථා ගබ්භාවක්කන්ති. Bốn cách nhập thai. Này chư hiền, ở đây có người không tỉnh giác đi vào bụng mẹ, không tỉnh giác trú trong bụng mẹ, không tỉnh giác ra khỏi bụng mẹ, đây là cách nhập thai thứ nhất. Lại nữa, này chư hiền, ở đây có người tỉnh giác đi vào bụng mẹ, không tỉnh giác trú trong bụng mẹ, không tỉnh giác ra khỏi bụng mẹ, đây là cách nhập thai thứ hai. Lại nữa, này chư hiền, ở đây có người tỉnh giác đi vào bụng mẹ, tỉnh giác trú trong bụng mẹ, không tỉnh giác ra khỏi bụng mẹ, đây là cách nhập thai thứ ba. Lại nữa, này chư hiền, ở đây có người tỉnh giác đi vào bụng mẹ, tỉnh giác trú trong bụng mẹ, tỉnh giác ra khỏi bụng mẹ, đây là cách nhập thai thứ tư. ‘‘චත්තාරො අත්තභාවපටිලාභා. අත්ථාවුසො, අත්තභාවපටිලාභො, යස්මිං අත්තභාවපටිලාභෙ අත්තසඤ්චෙතනායෙව කමති, නො පරසඤ්චෙතනා. අත්ථාවුසො, අත්තභාවපටිලාභො, යස්මිං අත්තභාවපටිලාභෙ පරසඤ්චෙතනායෙව කමති, නො අත්තසඤ්චෙතනා. අත්ථාවුසො, අත්තභාවපටිලාභො, යස්මිං අත්තභාවපටිලාභෙ අත්තසඤ්චෙතනා චෙව කමති පරසඤ්චෙතනා ච. අත්ථාවුසො, අත්තභාවපටිලාභො, යස්මිං අත්තභාවපටිලාභෙ නෙව අත්තසඤ්චෙතනා කමති, නො පරසඤ්චෙතනා. Bốn cách thành tựu tự thể. Này chư hiền, có cách thành tựu tự thể mà trong đó chỉ có tự tư tác của mình có hiệu lực, không có tư tác của người khác. Này chư hiền, có cách thành tựu tự thể mà trong đó chỉ có tư tác của người khác có hiệu lực, không có tự tư tác của mình. Này chư hiền, có cách thành tựu tự thể mà trong đó cả tự tư tác của mình và tư tác của người khác đều có hiệu lực. Này chư hiền, có cách thành tựu tự thể mà trong đó cả tự tư tác của mình và tư tác của người khác đều không có hiệu lực. 313. ‘‘චතස්සො දක්ඛිණාවිසුද්ධියො. අත්ථාවුසො, දක්ඛිණා දායකතො විසුජ්ඣති නො පටිග්ගාහකතො. අත්ථාවුසො, දක්ඛිණා පටිග්ගාහකතො විසුජ්ඣති නො දායකතො. අත්ථාවුසො, දක්ඛිණා නෙව දායකතො විසුජ්ඣති නො පටිග්ගාහකතො. අත්ථාවුසො, දක්ඛිණා දායකතො චෙව විසුජ්ඣති පටිග්ගාහකතො ච. 313. Bốn sự thanh tịnh của vật cúng dường. Này chư hiền, có vật cúng dường được thanh tịnh từ người cho, không phải từ người nhận. Này chư hiền, có vật cúng dường được thanh tịnh từ người nhận, không phải từ người cho. Này chư hiền, có vật cúng dường không được thanh tịnh từ người cho, cũng không từ người nhận. Này chư hiền, có vật cúng dường được thanh tịnh từ cả người cho lẫn người nhận. ‘‘චත්තාරි සඞ්ගහවත්ථූනි – දානං, පෙය්‍යවජ්ජං, අත්ථචරියා, සමානත්තතා. Bốn nhiếp pháp – bố thí, ái ngữ, lợi hành, đồng sự. ‘‘චත්තාරො අනරියවොහාරා – මුසාවාදො, පිසුණාවාචා, ඵරුසාවාචා, සම්ඵප්පලාපො. Bốn cách nói năng không của bậc Thánh – nói dối, nói hai lưỡi, nói lời thô ác, nói lời vô ích. ‘‘චත්තාරො අරියවොහාරා – මුසාවාදා වෙරමණී, පිසුණාය වාචාය වෙරමණී, ඵරුසාය වාචාය වෙරමණී, සම්ඵප්පලාපා වෙරමණී. Bốn cách nói năng của bậc Thánh – từ bỏ nói dối, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích. ‘‘අපරෙපි චත්තාරො අනරියවොහාරා – අදිට්ඨෙ දිට්ඨවාදිතා, අස්සුතෙ සුතවාදිතා, අමුතෙ මුතවාදිතා, අවිඤ්ඤාතෙ විඤ්ඤාතවාදිතා. Lại nữa, bốn cách nói năng không của bậc Thánh khác – trong cái không thấy lại nói là đã thấy, trong cái không nghe lại nói là đã nghe, trong cái không cảm nhận lại nói là đã cảm nhận, trong cái không biết lại nói là đã biết. ‘‘අපරෙපි [Pg.194] චත්තාරො අරියවොහාරා – අදිට්ඨෙ අදිට්ඨවාදිතා, අස්සුතෙ අස්සුතවාදිතා, අමුතෙ අමුතවාදිතා, අවිඤ්ඤාතෙ අවිඤ්ඤාතවාදිතා. “Lại nữa, có bốn ngôn ngữ của bậc Thánh: đối với điều không thấy, nói là không thấy; đối với điều không nghe, nói là không nghe; đối với điều không cảm nhận, nói là không cảm nhận; đối với điều không biết, nói là không biết. ‘‘අපරෙපි චත්තාරො අනරියවොහාරා – දිට්ඨෙ අදිට්ඨවාදිතා, සුතෙ අස්සුතවාදිතා, මුතෙ අමුතවාදිතා, විඤ්ඤාතෙ අවිඤ්ඤාතවාදිතා. “Lại nữa, có bốn ngôn ngữ của người không phải bậc Thánh: đối với điều đã thấy, nói là không thấy; đối với điều đã nghe, nói là không nghe; đối với điều đã cảm nhận, nói là không cảm nhận; đối với điều đã biết, nói là không biết. ‘‘අපරෙපි චත්තාරො අරියවොහාරා – දිට්ඨෙ දිට්ඨවාදිතා, සුතෙ සුතවාදිතා, මුතෙ මුතවාදිතා, විඤ්ඤාතෙ විඤ්ඤාතවාදිතා. “Lại nữa, có bốn ngôn ngữ của bậc Thánh: đối với điều đã thấy, nói là đã thấy; đối với điều đã nghe, nói là đã nghe; đối với điều đã cảm nhận, nói là đã cảm nhận; đối với điều đã biết, nói là đã biết. 314. ‘‘චත්තාරො පුග්ගලා. ඉධාවුසො, එකච්චො පුග්ගලො අත්තන්තපො හොති අත්තපරිතාපනානුයොගමනුයුත්තො. ඉධාවුසො, එකච්චො පුග්ගලො පරන්තපො හොති පරපරිතාපනානුයොගමනුයුත්තො. ඉධාවුසො, එකච්චො පුග්ගලො අත්තන්තපො ච හොති අත්තපරිතාපනානුයොගමනුයුත්තො, පරන්තපො ච පරපරිතාපනානුයොගමනුයුත්තො. ඉධාවුසො, එකච්චො පුග්ගලො නෙව අත්තන්තපො හොති න අත්තපරිතාපනානුයොගමනුයුත්තො න පරන්තපො න පරපරිතාපනානුයොගමනුයුත්තො. සො අනත්තන්තපො අපරන්තපො දිට්ඨෙව ධම්මෙ නිච්ඡාතො නිබ්බුතො සීතීභූතො සුඛප්පටිසංවෙදී බ්‍රහ්මභූතෙන අත්තනා විහරති. 314. “Có bốn hạng người. Này chư hiền, ở đây, có hạng người làm khổ mình, chuyên tâm thực hành khổ hạnh làm khổ mình. Này chư hiền, ở đây, có hạng người làm khổ người khác, chuyên tâm thực hành khổ hạnh làm khổ người khác. Này chư hiền, ở đây, có hạng người vừa làm khổ mình, chuyên tâm thực hành khổ hạnh làm khổ mình, vừa làm khổ người khác, chuyên tâm thực hành khổ hạnh làm khổ người khác. Này chư hiền, ở đây, có hạng người không làm khổ mình, không chuyên tâm thực hành khổ hạnh làm khổ mình, không làm khổ người khác, không chuyên tâm thực hành khổ hạnh làm khổ người khác. Vị ấy, người không làm khổ mình, không làm khổ người khác, ngay trong hiện tại, không còn khao khát, đã tịch tịnh, đã mát mẻ, cảm thọ lạc, sống với tự thân đã trở thành Phạm thiên. ‘‘අපරෙපි චත්තාරො පුග්ගලා. ඉධාවුසො, එකච්චො පුග්ගලො අත්තහිතාය පටිපන්නො හොති නො පරහිතාය. ඉධාවුසො, එකච්චො පුග්ගලො පරහිතාය පටිපන්නො හොති නො අත්තහිතාය. ඉධාවුසො, එකච්චො පුග්ගලො නෙව අත්තහිතාය පටිපන්නො හොති නො පරහිතාය. ඉධාවුසො, එකච්චො පුග්ගලො අත්තහිතාය චෙව පටිපන්නො හොති පරහිතාය ච. “Lại nữa, có bốn hạng người. Này chư hiền, ở đây, có hạng người thực hành vì lợi ích của mình, không vì lợi ích của người khác. Này chư hiền, ở đây, có hạng người thực hành vì lợi ích của người khác, không vì lợi ích của mình. Này chư hiền, ở đây, có hạng người không thực hành vì lợi ích của mình, cũng không vì lợi ích của người khác. Này chư hiền, ở đây, có hạng người thực hành vì lợi ích của mình và cũng vì lợi ích của người khác. ‘‘අපරෙපි චත්තාරො පුග්ගලා – තමො තමපරායනො, තමො ජොතිපරායනො, ජොති තමපරායනො, ජොති ජොතිපරායනො. “Lại nữa, có bốn hạng người: người từ bóng tối đi vào bóng tối, người từ bóng tối đi ra ánh sáng, người từ ánh sáng đi vào bóng tối, người từ ánh sáng đi ra ánh sáng. ‘‘අපරෙපි චත්තාරො පුග්ගලා – සමණමචලො, සමණපදුමො, සමණපුණ්ඩරීකො, සමණෙසු සමණසුඛුමාලො. “Lại nữa, có bốn hạng người: sa-môn bất động, sa-môn như hoa sen hồng, sa-môn như hoa sen trắng, sa-môn tế nhị giữa các sa-môn. ‘‘ඉමෙ [Pg.195] ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන චත්තාරො ධම්මා සම්මදක්ඛාතා; තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. “Này chư hiền, bốn pháp này đã được Đức Thế Tôn ấy, bậc Tri Giả, bậc Kiến Giả, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác, khéo thuyết giảng; ở đây, tất cả chúng ta phải cùng nhau trùng tụng... vân vân... vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư thiên và loài người. පඨමභාණවාරො නිට්ඨිතො. Dứt phẩm tụng thứ nhất. පඤ්චකං Phẩm Năm Pháp 315. ‘‘අත්ථි ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන පඤ්ච ධම්මා සම්මදක්ඛාතා. තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමෙ පඤ්ච? 315. “Này chư hiền, có năm pháp đã được Đức Thế Tôn ấy, bậc Tri Giả, bậc Kiến Giả, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác, khéo thuyết giảng. Ở đây, tất cả chúng ta phải cùng nhau trùng tụng... vân vân... vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư thiên và loài người. Năm pháp ấy là gì? ‘‘පඤ්චක්ඛන්ධා. රූපක්ඛන්ධො වෙදනාක්ඛන්ධො සඤ්ඤාක්ඛන්ධො සඞ්ඛාරක්ඛන්ධො විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො. “Năm uẩn: sắc uẩn, thọ uẩn, tưởng uẩn, hành uẩn, thức uẩn. ‘‘පඤ්චුපාදානක්ඛන්ධා. රූපුපාදානක්ඛන්ධො වෙදනුපාදානක්ඛන්ධො සඤ්ඤුපාදානක්ඛන්ධො සඞ්ඛාරුපාදානක්ඛන්ධො විඤ්ඤාණුපාදානක්ඛන්ධො. “Năm thủ uẩn: sắc thủ uẩn, thọ thủ uẩn, tưởng thủ uẩn, hành thủ uẩn, thức thủ uẩn. ‘‘පඤ්ච කාමගුණා. චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්‍යා රූපා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසඤ්හිතා රජනීයා, සොතවිඤ්ඤෙය්‍යා සද්දා… ඝානවිඤ්ඤෙය්‍යා ගන්ධා… ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්‍යා රසා… කායවිඤ්ඤෙය්‍යා ඵොට්ඨබ්බා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසඤ්හිතා රජනීයා. “Năm dục trưởng dưỡng: các sắc được nhận biết bởi nhãn thức, khả ái, khả hỷ, khả ý, đáng yêu, liên hệ đến dục, có khả năng làm nhiễm ô; các tiếng được nhận biết bởi nhĩ thức... các hương được nhận biết bởi tỷ thức... các vị được nhận biết bởi thiệt thức... các xúc được nhận biết bởi thân thức, khả ái, khả hỷ, khả ý, đáng yêu, liên hệ đến dục, có khả năng làm nhiễm ô. ‘‘පඤ්ච ගතියො – නිරයො, තිරච්ඡානයොනි, පෙත්තිවිසයො, මනුස්සා, දෙවා. “Năm cõi: địa ngục, bàng sanh, ngạ quỷ, loài người, chư thiên. ‘‘පඤ්ච මච්ඡරියානි – ආවාසමච්ඡරියං, කුලමච්ඡරියං, ලාභමච්ඡරියං, වණ්ණමච්ඡරියං, ධම්මමච්ඡරියං. “Năm sự bỏn xẻn: bỏn xẻn về trú xứ, bỏn xẻn về gia đình, bỏn xẻn về lợi lộc, bỏn xẻn về dung sắc, bỏn xẻn về pháp. ‘‘පඤ්ච නීවරණානි – කාමච්ඡන්දනීවරණං, බ්‍යාපාදනීවරණං, ථිනමිද්ධනීවරණං, උද්ධච්චකුක්කුච්චනීවරණං, විචිකිච්ඡානීවරණං. “Năm triền cái: triền cái tham dục, triền cái sân hận, triền cái hôn trầm-thụy miên, triền cái trạo cử-hối quá, triền cái hoài nghi. ‘‘පඤ්ච ඔරම්භාගියානි සඤ්ඤොජනානි – සක්කායදිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, සීලබ්බතපරාමාසො, කාමච්ඡන්දො, බ්‍යාපාදො. “Năm hạ phần kiết sử: thân kiến, hoài nghi, giới cấm thủ, tham dục, sân hận. ‘‘පඤ්ච [Pg.196] උද්ධම්භාගියානි සඤ්ඤොජනානි – රූපරාගො, අරූපරාගො, මානො, උද්ධච්චං, අවිජ්ජා. “Năm thượng phần kiết sử: sắc ái, vô sắc ái, mạn, trạo cử, vô minh. ‘‘පඤ්ච සික්ඛාපදානි – පාණාතිපාතා වෙරමණී, අදින්නාදානා වෙරමණී, කාමෙසුමිච්ඡාචාරා වෙරමණී, මුසාවාදා වෙරමණී, සුරාමෙරයමජ්ජප්පමාදට්ඨානා වෙරමණී. “Năm học giới: từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ dùng các chất say là rượu men rượu nấu là cơ sở của sự dễ duôi. 316. ‘‘පඤ්ච අභබ්බට්ඨානානි. අභබ්බො, ආවුසො, ඛීණාසවො භික්ඛු සඤ්චිච්ච පාණං ජීවිතා වොරොපෙතුං. අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු අදින්නං ථෙය්‍යසඞ්ඛාතං ආදියිතුං. අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු මෙථුනං ධම්මං පටිසෙවිතුං. අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු සම්පජානමුසා භාසිතුං. අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු සන්නිධිකාරකං කාමෙ පරිභුඤ්ජිතුං, සෙය්‍යථාපි පුබ්බෙ ආගාරිකභූතො. 316. “Năm điều không thể xảy ra. Này chư hiền, vị tỳ-khưu đã tận diệt các lậu hoặc không thể cố ý đoạt mạng sống của chúng sanh. Vị tỳ-khưu đã tận diệt các lậu hoặc không thể lấy của không cho được xem là trộm cắp. Vị tỳ-khưu đã tận diệt các lậu hoặc không thể thực hành dâm pháp. Vị tỳ-khưu đã tận diệt các lậu hoặc không thể cố ý nói dối. Vị tỳ-khưu đã tận diệt các lậu hoặc không thể tích trữ và hưởng thụ các dục như khi còn là người tại gia. ‘‘පඤ්ච බ්‍යසනානි – ඤාතිබ්‍යසනං, භොගබ්‍යසනං, රොගබ්‍යසනං, සීලබ්‍යසනං, දිට්ඨිබ්‍යසනං. නාවුසො, සත්තා ඤාතිබ්‍යසනහෙතු වා භොගබ්‍යසනහෙතු වා රොගබ්‍යසනහෙතු වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජන්ති. සීලබ්‍යසනහෙතු වා, ආවුසො, සත්තා දිට්ඨිබ්‍යසනහෙතු වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජන්ති. “Năm sự tổn thất: tổn thất về quyến thuộc, tổn thất về tài sản, tổn thất vì bệnh tật, tổn thất về giới, tổn thất về tri kiến. Này chư hiền, chúng sanh không vì lý do tổn thất về quyến thuộc, hay vì lý do tổn thất về tài sản, hay vì lý do tổn thất vì bệnh tật mà sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Này chư hiền, chính vì lý do tổn thất về giới, hay vì lý do tổn thất về tri kiến mà chúng sanh sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. ‘‘පඤ්ච සම්පදා – ඤාතිසම්පදා, භොගසම්පදා, ආරොග්‍යසම්පදා, සීලසම්පදා, දිට්ඨිසම්පදා. නාවුසො, සත්තා ඤාතිසම්පදාහෙතු වා භොගසම්පදාහෙතු වා ආරොග්‍යසම්පදාහෙතු වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජන්ති. සීලසම්පදාහෙතු වා, ආවුසො, සත්තා දිට්ඨිසම්පදාහෙතු වා කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජන්ති. “Năm sự thành tựu: thành tựu về quyến thuộc, thành tựu về tài sản, thành tựu về sức khỏe, thành tựu về giới, thành tựu về tri kiến. Này chư hiền, chúng sanh không vì lý do thành tựu về quyến thuộc, hay vì lý do thành tựu về tài sản, hay vì lý do thành tựu về sức khỏe mà sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào thiện thú, thiên giới. Này chư hiền, chính vì lý do thành tựu về giới, hay vì lý do thành tựu về tri kiến mà chúng sanh sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào thiện thú, thiên giới. ‘‘පඤ්ච ආදීනවා දුස්සීලස්ස සීලවිපත්තියා. ඉධාවුසො, දුස්සීලො සීලවිපන්නො පමාදාධිකරණං මහතිං භොගජානිං නිගච්ඡති, අයං පඨමො ආදීනවො දුස්සීලස්ස සීලවිපත්තියා. පුන චපරං, ආවුසො, දුස්සීලස්ස සීලවිපන්නස්ස පාපකො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගච්ඡති, අයං දුතියො ආදීනවො දුස්සීලස්ස සීලවිපත්තියා. පුන චපරං, ආවුසො, දුස්සීලො සීලවිපන්නො [Pg.197] යඤ්ඤදෙව පරිසං උපසඞ්කමති යදි ඛත්තියපරිසං යදි බ්‍රාහ්මණපරිසං යදි ගහපතිපරිසං යදි සමණපරිසං, අවිසාරදො උපසඞ්කමති මඞ්කුභූතො, අයං තතියො ආදීනවො දුස්සීලස්ස සීලවිපත්තියා. පුන චපරං, ආවුසො, දුස්සීලො සීලවිපන්නො සම්මූළ්හො කාලං කරොති, අයං චතුත්ථො ආදීනවො දුස්සීලස්ස සීලවිපත්තියා. පුන චපරං, ආවුසො, දුස්සීලො සීලවිපන්නො කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජති, අයං පඤ්චමො ආදීනවො දුස්සීලස්ස සීලවිපත්තියා. Năm sự nguy hại này cho người ác giới, do giới bị hư hoại. Này các hiền hữu, ở đây, người ác giới, giới bị hư hoại, do sự phóng dật, đi đến sự tổn thất tài sản lớn lao. Đây là sự nguy hại thứ nhất cho người ác giới, do giới bị hư hoại. Lại nữa, này các hiền hữu, đối với người ác giới, giới bị hư hoại, tiếng xấu đồn xa. Đây là sự nguy hại thứ hai cho người ác giới, do giới bị hư hoại. Lại nữa, này các hiền hữu, người ác giới, giới bị hư hoại, khi đi đến bất cứ hội chúng nào, hoặc là hội chúng Sát-đế-lỵ, hoặc là hội chúng Bà-la-môn, hoặc là hội chúng gia chủ, hoặc là hội chúng Sa-môn, người ấy đi đến với vẻ sợ sệt, rụt rè. Đây là sự nguy hại thứ ba cho người ác giới, do giới bị hư hoại. Lại nữa, này các hiền hữu, người ác giới, giới bị hư hoại, làm thời mạng trong trạng thái mê muội. Đây là sự nguy hại thứ tư cho người ác giới, do giới bị hư hoại. Lại nữa, này các hiền hữu, người ác giới, giới bị hư hoại, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào cõi khổ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Đây là sự nguy hại thứ năm cho người ác giới, do giới bị hư hoại. ‘‘පඤ්ච ආනිසංසා සීලවතො සීලසම්පදාය. ඉධාවුසො, සීලවා සීලසම්පන්නො අප්පමාදාධිකරණං මහන්තං භොගක්ඛන්ධං අධිගච්ඡති, අයං පඨමො ආනිසංසො සීලවතො සීලසම්පදාය. පුන චපරං, ආවුසො, සීලවතො සීලසම්පන්නස්ස කල්‍යාණො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගච්ඡති, අයං දුතියො ආනිසංසො සීලවතො සීලසම්පදාය. පුන චපරං, ආවුසො, සීලවා සීලසම්පන්නො යඤ්ඤදෙව පරිසං උපසඞ්කමති යදි ඛත්තියපරිසං යදි බ්‍රාහ්මණපරිසං යදි ගහපතිපරිසං යදි සමණපරිසං, විසාරදො උපසඞ්කමති අමඞ්කුභූතො, අයං තතියො ආනිසංසො සීලවතො සීලසම්පදාය. පුන චපරං, ආවුසො, සීලවා සීලසම්පන්නො අසම්මූළ්හො කාලං කරොති, අයං චතුත්ථො ආනිසංසො සීලවතො සීලසම්පදාය. පුන චපරං, ආවුසො, සීලවා සීලසම්පන්නො කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජති, අයං පඤ්චමො ආනිසංසො සීලවතො සීලසම්පදාය. Năm quả báu này cho người có giới, do giới được đầy đủ. Này các hiền hữu, ở đây, người có giới, giới được đầy đủ, do sự không phóng dật, đạt được khối tài sản lớn. Đây là quả báu thứ nhất cho người có giới, do giới được đầy đủ. Lại nữa, này các hiền hữu, đối với người có giới, giới được đầy đủ, tiếng tốt đồn xa. Đây là quả báu thứ hai cho người có giới, do giới được đầy đủ. Lại nữa, này các hiền hữu, người có giới, giới được đầy đủ, khi đi đến bất cứ hội chúng nào, hoặc là hội chúng Sát-đế-lỵ, hoặc là hội chúng Bà-la-môn, hoặc là hội chúng gia chủ, hoặc là hội chúng Sa-môn, người ấy đi đến với vẻ tự tin, không rụt rè. Đây là quả báu thứ ba cho người có giới, do giới được đầy đủ. Lại nữa, này các hiền hữu, người có giới, giới được đầy đủ, làm thời mạng trong trạng thái không mê muội. Đây là quả báu thứ tư cho người có giới, do giới được đầy đủ. Lại nữa, này các hiền hữu, người có giới, giới được đầy đủ, sau khi thân hoại mạng chung, sanh vào thiện thú, cõi trời. Đây là quả báu thứ năm cho người có giới, do giới được đầy đủ. ‘‘චොදකෙන, ආවුසො, භික්ඛුනා පරං චොදෙතුකාමෙන පඤ්ච ධම්මෙ අජ්ඣත්තං උපට්ඨපෙත්වා පරො චොදෙතබ්බො. කාලෙන වක්ඛාමි නො අකාලෙන, භූතෙන වක්ඛාමි නො අභූතෙන, සණ්හෙන වක්ඛාමි නො ඵරුසෙන, අත්ථසංහිතෙන වක්ඛාමි නො අනත්ථසංහිතෙන, මෙත්තචිත්තෙන වක්ඛාමි නො දොසන්තරෙනාති. චොදකෙන, ආවුසො, භික්ඛුනා පරං චොදෙතුකාමෙන ඉමෙ පඤ්ච ධම්මෙ අජ්ඣත්තං උපට්ඨපෙත්වා පරො චොදෙතබ්බො. Này các hiền hữu, vị tỳ khưu muốn khiển trách người khác, sau khi đã thiết lập năm pháp này trong nội tâm, mới nên khiển trách người khác. (Nghĩ rằng:) ‘Tôi sẽ nói đúng thời, không nói phi thời; tôi sẽ nói điều thật, không nói điều không thật; tôi sẽ nói lời nhu hòa, không nói lời thô ác; tôi sẽ nói lời có lợi ích, không nói lời không có lợi ích; tôi sẽ nói với tâm từ, không nói với tâm sân.’ Này các hiền hữu, vị tỳ khưu muốn khiển trách người khác, sau khi đã thiết lập năm pháp này trong nội tâm, mới nên khiển trách người khác. 317. ‘‘පඤ්ච [Pg.198] පධානියඞ්ගානි. ඉධාවුසො, භික්ඛු සද්ධො හොති, සද්දහති තථාගතස්ස බොධිං – ‘ඉතිපි සො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො, ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා’ති. අප්පාබාධො හොති අප්පාතඞ්කො, සමවෙපාකිනියා ගහණියා සමන්නාගතො නාතිසීතාය නාච්චුණ්හාය මජ්ඣිමාය පධානක්ඛමාය. අසඨො හොති අමායාවී, යථාභූතං අත්තානං ආවිකත්තා සත්ථරි වා විඤ්ඤූසු වා සබ්‍රහ්මචාරීසු. ආරද්ධවීරියො විහරති අකුසලානං ධම්මානං පහානාය කුසලානං ධම්මානං උපසම්පදාය ථාමවා දළ්හපරක්කමො අනික්ඛිත්තධුරො කුසලෙසු ධම්මෙසු. පඤ්ඤවා හොති උදයත්ථගාමිනියා පඤ්ඤාය සමන්නාගතො අරියාය නිබ්බෙධිකාය සම්මාදුක්ඛක්ඛයගාමිනියා. 317. Năm chi phần của sự tinh tấn. Này các hiền hữu, ở đây, vị tỳ khưu có đức tin, tin vào sự giác ngộ của Như Lai rằng: ‘Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.’ Vị ấy ít bệnh, ít não, sở hữu tỳ vị tiêu hóa đều, không quá lạnh, không quá nóng, trung bình, thích hợp cho sự tinh tấn. Vị ấy không xảo trá, không lừa dối, bộc lộ bản thân đúng như thật đối với bậc Đạo Sư, hoặc đối với các bậc trí, hoặc đối với các vị đồng phạm hạnh. Vị ấy sống tinh cần tinh tấn để đoạn trừ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, có nghị lực, kiên trì, không từ bỏ gánh nặng trong các pháp thiện. Vị ấy có trí tuệ, sở hữu trí tuệ thấy rõ sự sanh diệt, là trí tuệ bậc thánh, có khả năng xuyên thủng, đưa đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh. 318. ‘‘පඤ්ච සුද්ධාවාසා – අවිහා, අතප්පා, සුදස්සා, සුදස්සී, අකනිට්ඨා. 318. Năm cõi Tịnh Cư là: Vô Phiền, Vô Nhiệt, Thiện Kiến, Thiện Hiện, và Sắc Cứu Cánh. ‘‘පඤ්ච අනාගාමිනො – අන්තරාපරිනිබ්බායී, උපහච්චපරිනිබ්බායී, අසඞ්ඛාරපරිනිබ්බායී, සසඞ්ඛාරපරිනිබ්බායී, උද්ධංසොතොඅකනිට්ඨගාමී. Năm hạng Bất Lai là: vị Trung gian Bát-niết-bàn, vị Tổn hại Bát-niết-bàn, vị Vô hành Bát-niết-bàn, vị Hữu hành Bát-niết-bàn, và vị Thượng lưu đi đến cõi Sắc Cứu Cánh. 319. ‘‘පඤ්ච චෙතොඛිලා. ඉධාවුසො, භික්ඛු සත්ථරි කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති නාධිමුච්චති න සම්පසීදති. යො සො, ආවුසො, භික්ඛු සත්ථරි කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති නාධිමුච්චති න සම්පසීදති, තස්ස චිත්තං න නමති ආතප්පාය අනුයොගාය සාතච්චාය පධානාය, යස්ස චිත්තං න නමති ආතප්පාය අනුයොගාය සාතච්චාය පධානාය, අයං පඨමො චෙතොඛිලො. පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ධම්මෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති…පෙ… සඞ්ඝෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති… සික්ඛාය කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති… සබ්‍රහ්මචාරීසු කුපිතො හොති අනත්තමනො ආහතචිත්තො ඛිලජාතො. යො සො, ආවුසො, භික්ඛු සබ්‍රහ්මචාරීසු කුපිතො හොති අනත්තමනො ආහතචිත්තො ඛිලජාතො, තස්ස චිත්තං න නමති ආතප්පාය අනුයොගාය සාතච්චාය පධානාය, යස්ස චිත්තං න නමති ආතප්පාය අනුයොගාය සාතච්චාය පධානාය, අයං පඤ්චමො චෙතොඛිලො. 319. Năm sự hoang vu của tâm. Này các hiền hữu, ở đây, vị tỳ khưu nghi ngờ, do dự, không quyết đoán, không tịnh tín nơi bậc Đạo Sư. Này các hiền hữu, vị tỳ khưu nào nghi ngờ, do dự, không quyết đoán, không tịnh tín nơi bậc Đạo Sư, tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn. Vị nào mà tâm không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn, đây là sự hoang vu của tâm thứ nhất. Lại nữa, này các hiền hữu, vị tỳ khưu nghi ngờ, do dự nơi Pháp... (như trên)... nghi ngờ, do dự nơi Tăng... nghi ngờ, do dự nơi học giới... phẫn nộ, không hoan hỷ, tâm bị tổn thương, tâm trở nên chai cứng đối với các vị đồng phạm hạnh. Này các hiền hữu, vị tỳ khưu nào phẫn nộ, không hoan hỷ, tâm bị tổn thương, tâm trở nên chai cứng đối với các vị đồng phạm hạnh, tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn. Vị nào mà tâm không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn, đây là sự hoang vu của tâm thứ năm. 320. ‘‘පඤ්ච චෙතසොවිනිබන්ධා. ඉධාවුසො, භික්ඛු කාමෙසු අවීතරාගො හොති අවිගතච්ඡන්දො අවිගතපෙමො අවිගතපිපාසො අවිගතපරිළාහො [Pg.199] අවිගතතණ්හො. යො සො, ආවුසො, භික්ඛු කාමෙසු අවීතරාගො හොති අවිගතච්ඡන්දො අවිගතපෙමො අවිගතපිපාසො අවිගතපරිළාහො අවිගතතණ්හො, තස්ස චිත්තං න නමති ආතප්පාය අනුයොගාය සාතච්චාය පධානාය. යස්ස චිත්තං න නමති ආතප්පාය අනුයොගාය සාතච්චාය පධානාය. අයං පඨමො චෙතසො විනිබන්ධො. පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු කායෙ අවීතරාගො හොති…පෙ… රූපෙ අවීතරාගො හොති…පෙ… පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු යාවදත්ථං උදරාවදෙහකං භුඤ්ජිත්වා සෙය්‍යසුඛං පස්සසුඛං මිද්ධසුඛං අනුයුත්තො විහරති…පෙ… පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු අඤ්ඤතරං දෙවනිකායං පණිධාය බ්‍රහ්මචරියං චරති – ‘ඉමිනාහං සීලෙන වා වතෙන වා තපෙන වා බ්‍රහ්මචරියෙන වා දෙවො වා භවිස්සාමි දෙවඤ්ඤතරො වා’ති. යො සො, ආවුසො, භික්ඛු අඤ්ඤතරං දෙවනිකායං පණිධාය බ්‍රහ්මචරියං චරති – ‘ඉමිනාහං සීලෙන වා වතෙන වා තපෙන වා බ්‍රහ්මචරියෙන වා දෙවො වා භවිස්සාමි දෙවඤ්ඤතරො වා’ති, තස්ස චිත්තං න නමති ආතප්පාය අනුයොගාය සාතච්චාය පධානාය. යස්ස චිත්තං න නමති ආතප්පාය අනුයොගාය සාතච්චාය පධානාය. අයං පඤ්චමො චෙතසො විනිබන්ධො. 320. Này chư hiền, có năm pháp trói buộc của tâm. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu đối với các dục chưa ly tham, chưa ly dục, chưa ly ái, chưa hết khao khát, chưa hết nhiệt não, chưa hết ái dục. Này chư hiền, vị tỳ khưu nào đối với các dục chưa ly tham, chưa ly dục, chưa ly ái, chưa hết khao khát, chưa hết nhiệt não, chưa hết ái dục, tâm của vị ấy không hướng đến sự tinh cần, không hướng đến sự chuyên chú, không hướng đến sự kiên trì, không hướng đến sự tinh tấn. Tâm của vị nào không hướng đến sự tinh cần, không hướng đến sự chuyên chú, không hướng đến sự kiên trì, không hướng đến sự tinh tấn. Đây là pháp trói buộc của tâm thứ nhất. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu chưa ly tham đối với thân... (như trên)... chưa ly tham đối với sắc... (như trên)... Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu sau khi ăn no cho đến thỏa thích, sống chuyên tâm vào sự thoải mái của việc nằm, sự thoải mái của việc co mình, sự thoải mái của sự ngủ nghỉ... (như trên)... Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu thực hành phạm hạnh với ước nguyện được sanh vào một hội chúng chư thiên nào đó: ‘Mong rằng với giới này, hoặc với hạnh này, hoặc với khổ hạnh này, hoặc với phạm hạnh này, ta sẽ trở thành một vị trời hay một trong các vị trời.’ Này chư hiền, vị tỳ khưu nào thực hành phạm hạnh với ước nguyện được sanh vào một hội chúng chư thiên nào đó: ‘Mong rằng với giới này, hoặc với hạnh này, hoặc với khổ hạnh này, hoặc với phạm hạnh này, ta sẽ trở thành một vị trời hay một trong các vị trời,’ tâm của vị ấy không hướng đến sự tinh cần, không hướng đến sự chuyên chú, không hướng đến sự kiên trì, không hướng đến sự tinh tấn. Tâm của vị nào không hướng đến sự tinh cần, không hướng đến sự chuyên chú, không hướng đến sự kiên trì, không hướng đến sự tinh tấn. Đây là pháp trói buộc của tâm thứ năm. ‘‘පඤ්චින්ද්‍රියානි – චක්ඛුන්ද්‍රියං, සොතින්ද්‍රියං, ඝානින්ද්‍රියං, ජිව්හින්ද්‍රියං, කායින්ද්‍රියං. Năm quyền là: nhãn quyền, nhĩ quyền, tỷ quyền, thiệt quyền, thân quyền. ‘‘අපරානිපි පඤ්චින්ද්‍රියානි – සුඛින්ද්‍රියං, දුක්ඛින්ද්‍රියං, සොමනස්සින්ද්‍රියං, දොමනස්සින්ද්‍රියං, උපෙක්ඛින්ද්‍රියං. Lại nữa, có năm quyền khác là: lạc quyền, khổ quyền, hỷ quyền, ưu quyền, xả quyền. ‘‘අපරානිපි පඤ්චින්ද්‍රියානි – සද්ධින්ද්‍රියං, වීරියින්ද්‍රියං, සතින්ද්‍රියං, සමාධින්ද්‍රියං, පඤ්ඤින්ද්‍රියං. Lại nữa, có năm quyền khác là: tín quyền, tấn quyền, niệm quyền, định quyền, tuệ quyền. 321. ‘‘පඤ්ච නිස්සරණියා ධාතුයො. ඉධාවුසො, භික්ඛුනො කාමෙ මනසිකරොතො කාමෙසු චිත්තං න පක්ඛන්දති න පසීදති න සන්තිට්ඨති න විමුච්චති. නෙක්ඛම්මං ඛො පනස්ස මනසිකරොතො නෙක්ඛම්මෙ චිත්තං පක්ඛන්දති පසීදති සන්තිට්ඨති විමුච්චති. තස්ස තං චිත්තං සුගතං සුභාවිතං සුවුට්ඨිතං සුවිමුත්තං විසංයුත්තං කාමෙහි. යෙ ච කාමපච්චයා උප්පජ්ජන්ති ආසවා විඝාතා පරිළාහා, මුත්තො සො තෙහි, න සො තං වෙදනං වෙදෙති. ඉදමක්ඛාතං කාමානං නිස්සරණං. 321. Năm pháp xuất ly. Này chư hiền, ở đây, khi vị tỳ khưu tác ý đến các dục, tâm không đi vào các dục, không tịnh tín, không an trú, không hướng đến. Nhưng khi vị ấy tác ý đến sự xuất ly, tâm đi vào sự xuất ly, tịnh tín, an trú, hướng đến. Tâm ấy của vị ấy được khéo đi, khéo tu tập, khéo đứng vững, khéo giải thoát, không liên quan đến các dục. Và những lậu hoặc, phiền não, nhiệt não nào sanh khởi do duyên các dục, vị ấy được giải thoát khỏi các pháp ấy, vị ấy không cảm thọ cảm giác ấy. Đây được gọi là sự xuất ly khỏi các dục. ‘‘පුන [Pg.200] චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො බ්‍යාපාදං මනසිකරොතො බ්‍යාපාදෙ චිත්තං න පක්ඛන්දති න පසීදති න සන්තිට්ඨති න විමුච්චති. අබ්‍යාපාදං ඛො පනස්ස මනසිකරොතො අබ්‍යාපාදෙ චිත්තං පක්ඛන්දති පසීදති සන්තිට්ඨති විමුච්චති. තස්ස තං චිත්තං සුගතං සුභාවිතං සුවුට්ඨිතං සුවිමුත්තං විසංයුත්තං බ්‍යාපාදෙන. යෙ ච බ්‍යාපාදපච්චයා උප්පජ්ජන්ති ආසවා විඝාතා පරිළාහා, මුත්තො සො තෙහි, න සො තං වෙදනං වෙදෙති. ඉදමක්ඛාතං බ්‍යාපාදස්ස නිස්සරණං. Lại nữa, này chư hiền, khi vị tỳ khưu tác ý đến sân, tâm không đi vào sân, không tịnh tín, không an trú, không hướng đến. Nhưng khi vị ấy tác ý đến vô sân, tâm đi vào vô sân, tịnh tín, an trú, hướng đến. Tâm ấy của vị ấy được khéo đi, khéo tu tập, khéo đứng vững, khéo giải thoát, không liên quan đến sân. Và những lậu hoặc, phiền não, nhiệt não nào sanh khởi do duyên sân, vị ấy được giải thoát khỏi các pháp ấy, vị ấy không cảm thọ cảm giác ấy. Đây được gọi là sự xuất ly khỏi sân. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො විහෙසං මනසිකරොතො විහෙසාය චිත්තං න පක්ඛන්දති න පසීදති න සන්තිට්ඨති න විමුච්චති. අවිහෙසං ඛො පනස්ස මනසිකරොතො අවිහෙසාය චිත්තං පක්ඛන්දති පසීදති සන්තිට්ඨති විමුච්චති. තස්ස තං චිත්තං සුගතං සුභාවිතං සුවුට්ඨිතං සුවිමුත්තං විසංයුත්තං විහෙසාය. යෙ ච විහෙසාපච්චයා උප්පජ්ජන්ති ආසවා විඝාතා පරිළාහා, මුත්තො සො තෙහි, න සො තං වෙදනං වෙදෙති. ඉදමක්ඛාතං විහෙසාය නිස්සරණං. Lại nữa, này chư hiền, khi vị tỳ khưu tác ý đến hại, tâm không đi vào hại, không tịnh tín, không an trú, không hướng đến. Nhưng khi vị ấy tác ý đến vô hại, tâm đi vào vô hại, tịnh tín, an trú, hướng đến. Tâm ấy của vị ấy được khéo đi, khéo tu tập, khéo đứng vững, khéo giải thoát, không liên quan đến hại. Và những lậu hoặc, phiền não, nhiệt não nào sanh khởi do duyên hại, vị ấy được giải thoát khỏi các pháp ấy, vị ấy không cảm thọ cảm giác ấy. Đây được gọi là sự xuất ly khỏi hại. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො රූපෙ මනසිකරොතො රූපෙසු චිත්තං න පක්ඛන්දති න පසීදති න සන්තිට්ඨති න විමුච්චති. අරූපං ඛො පනස්ස මනසිකරොතො අරූපෙ චිත්තං පක්ඛන්දති පසීදති සන්තිට්ඨති විමුච්චති. තස්ස තං චිත්තං සුගතං සුභාවිතං සුවුට්ඨිතං සුවිමුත්තං විසංයුත්තං රූපෙහි. යෙ ච රූපපච්චයා උප්පජ්ජන්ති ආසවා විඝාතා පරිළාහා, මුත්තො සො තෙහි, න සො තං වෙදනං වෙදෙති. ඉදමක්ඛාතං රූපානං නිස්සරණං. Lại nữa, này chư hiền, khi vị tỳ khưu tác ý đến các sắc, tâm không đi vào các sắc, không tịnh tín, không an trú, không hướng đến. Nhưng khi vị ấy tác ý đến vô sắc, tâm đi vào vô sắc, tịnh tín, an trú, hướng đến. Tâm ấy của vị ấy được khéo đi, khéo tu tập, khéo đứng vững, khéo giải thoát, không liên quan đến các sắc. Và những lậu hoặc, phiền não, nhiệt não nào sanh khởi do duyên các sắc, vị ấy được giải thoát khỏi các pháp ấy, vị ấy không cảm thọ cảm giác ấy. Đây được gọi là sự xuất ly khỏi các sắc. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො සක්කායං මනසිකරොතො සක්කායෙ චිත්තං න පක්ඛන්දති න පසීදති න සන්තිට්ඨති න විමුච්චති. සක්කායනිරොධං ඛො පනස්ස මනසිකරොතො සක්කායනිරොධෙ චිත්තං පක්ඛන්දති පසීදති සන්තිට්ඨති විමුච්චති. තස්ස තං චිත්තං සුගතං සුභාවිතං සුවුට්ඨිතං සුවිමුත්තං විසංයුත්තං සක්කායෙන. යෙ ච සක්කායපච්චයා උප්පජ්ජන්ති ආසවා විඝාතා පරිළාහා, මුත්තො සො තෙහි, න සො තං වෙදනං වෙදෙති. ඉදමක්ඛාතං සක්කායස්ස නිස්සරණං. Lại nữa, này chư hiền, khi vị tỳ khưu tác ý đến thân, tâm không đi vào thân, không tịnh tín, không an trú, không hướng đến. Nhưng khi vị ấy tác ý đến thân diệt, tâm đi vào thân diệt, tịnh tín, an trú, hướng đến. Tâm ấy của vị ấy được khéo đi, khéo tu tập, khéo đứng vững, khéo giải thoát, không liên quan đến thân. Và những lậu hoặc, phiền não, nhiệt não nào sanh khởi do duyên thân, vị ấy được giải thoát khỏi các pháp ấy, vị ấy không cảm thọ cảm giác ấy. Đây được gọi là sự xuất ly khỏi thân. 322. ‘‘පඤ්ච විමුත්තායතනානි. ඉධාවුසො, භික්ඛුනො සත්ථා ධම්මං දෙසෙති අඤ්ඤතරො වා ගරුට්ඨානියො සබ්‍රහ්මචාරී. යථා යථා, ආවුසො, භික්ඛුනො සත්ථා ධම්මං දෙසෙති අඤ්ඤතරො වා ගරුට්ඨානියො සබ්‍රහ්මචාරී[Pg.201]. තථා තථා සො තස්මිං ධම්මෙ අත්ථපටිසංවෙදී ච හොති ධම්මපටිසංවෙදී ච. තස්ස අත්ථපටිසංවෙදිනො ධම්මපටිසංවෙදිනො පාමොජ්ජං ජායති, පමුදිතස්ස පීති ජායති, පීතිමනස්ස කායො පස්සම්භති, පස්සද්ධකායො සුඛං වෙදෙති, සුඛිනො චිත්තං සමාධියති. ඉදං පඨමං විමුත්තායතනං. 322. Năm pháp là nhân duyên giải thoát. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu được bậc Đạo Sư thuyết giảng Pháp, hoặc một vị đồng phạm hạnh đáng kính nào đó. Này chư hiền, tùy theo cách thức nào mà bậc Đạo Sư thuyết giảng Pháp cho vị tỳ khưu, hoặc một vị đồng phạm hạnh đáng kính nào đó, thì theo cách thức ấy, vị ấy cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được pháp trong giáo pháp ấy. Vị ấy, người cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được pháp, sự hân hoan phát sanh; khi đã hoan hỷ, hỷ phát sanh; khi tâm có hỷ, thân được khinh an; khi thân khinh an, vị ấy cảm thọ lạc; khi có lạc, tâm được định tĩnh. Đây là nhân duyên giải thoát thứ nhất. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො න හෙව ඛො සත්ථා ධම්මං දෙසෙති අඤ්ඤතරො වා ගරුට්ඨානියො සබ්‍රහ්මචාරී, අපි ච ඛො යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං විත්ථාරෙන පරෙසං දෙසෙති…පෙ… අපි ච ඛො යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං විත්ථාරෙන සජ්ඣායං කරොති…පෙ… අපි ච ඛො යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං චෙතසා අනුවිතක්කෙති අනුවිචාරෙති මනසානුපෙක්ඛති…පෙ… අපි ච ඛ්වස්ස අඤ්ඤතරං සමාධිනිමිත්තං සුග්ගහිතං හොති සුමනසිකතං සූපධාරිතං සුප්පටිවිද්ධං පඤ්ඤාය. යථා යථා, ආවුසො, භික්ඛුනො අඤ්ඤතරං සමාධිනිමිත්තං සුග්ගහිතං හොති සුමනසිකතං සූපධාරිතං සුප්පටිවිද්ධං පඤ්ඤාය තථා තථා සො තස්මිං ධම්මෙ අත්ථපටිසංවෙදී ච හොති ධම්මපටිසංවෙදී ච. තස්ස අත්ථපටිසංවෙදිනො ධම්මපටිසංවෙදිනො පාමොජ්ජං ජායති, පමුදිතස්ස පීති ජායති, පීතිමනස්ස කායො පස්සම්භති, පස්සද්ධකායො සුඛං වෙදෙති, සුඛිනො චිත්තං සමාධියති. ඉදං පඤ්චමං විමුත්තායතනං. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu không được bậc Đạo Sư thuyết giảng Pháp, cũng không được một vị đồng phạm hạnh đáng kính nào đó thuyết giảng, nhưng vị ấy thuyết giảng Pháp cho người khác một cách rộng rãi theo như đã được nghe, theo như đã được học... ... Lại nữa, vị ấy tụng đọc một cách rộng rãi Pháp theo như đã được nghe, theo như đã được học... ... Lại nữa, vị ấy suy xét, thẩm sát, quán chiếu bằng tâm về Pháp theo như đã được nghe, theo như đã được học... ... Lại nữa, một định tướng nào đó đã được vị ấy khéo nắm giữ, khéo tác ý, khéo ghi nhận, khéo thể nhập bằng trí tuệ. Này chư hiền, tùy theo cách thức nào mà một định tướng nào đó đã được vị tỳ khưu khéo nắm giữ, khéo tác ý, khéo ghi nhận, khéo thể nhập bằng trí tuệ, thì theo cách thức ấy, vị ấy cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được pháp trong giáo pháp ấy. Vị ấy, người cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được pháp, sự hân hoan phát sanh; khi đã hoan hỷ, hỷ phát sanh; khi tâm có hỷ, thân được khinh an; khi thân khinh an, vị ấy cảm thọ lạc; khi có lạc, tâm được định tĩnh. Đây là nhân duyên giải thoát thứ năm. ‘‘පඤ්ච විමුත්තිපරිපාචනීයා සඤ්ඤා – අනිච්චසඤ්ඤා, අනිච්චෙ දුක්ඛසඤ්ඤා, දුක්ඛෙ අනත්තසඤ්ඤා, පහානසඤ්ඤා, විරාගසඤ්ඤා. Năm tưởng làm cho giải thoát được chín muồi: tưởng vô thường, tưởng về khổ trong cái vô thường, tưởng về vô ngã trong cái khổ, tưởng về sự đoạn tận, tưởng về sự ly tham. ‘‘ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන පඤ්ච ධම්මා සම්මදක්ඛාතා; තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. Này chư hiền, năm pháp này đã được Thế Tôn, bậc Toàn Tri, Toàn Giác, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, khéo thuyết giảng; ở đây, tất cả chúng ta phải cùng nhau trùng tụng... ... vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư thiên và loài người. ඡක්කං Phẩm Sáu Pháp 323. ‘‘අත්ථි ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන ඡ ධම්මා සම්මදක්ඛාතා; තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමෙ ඡ? 323. Này chư hiền, có sáu pháp đã được Thế Tôn, bậc Toàn Tri, Toàn Giác, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, khéo thuyết giảng; ở đây, tất cả chúng ta phải cùng nhau trùng tụng... ... vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư thiên và loài người. Sáu pháp ấy là gì? ‘‘ඡ අජ්ඣත්තිකානි [Pg.202] ආයතනානි – චක්ඛායතනං, සොතායතනං, ඝානායතනං, ජිව්හායතනං, කායායතනං, මනායතනං. Sáu nội xứ: nhãn xứ, nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ. ‘‘ඡ බාහිරානි ආයතනානි – රූපායතනං, සද්දායතනං, ගන්ධායතනං, රසායතනං, ඵොට්ඨබ්බායතනං, ධම්මායතනං. Sáu ngoại xứ: sắc xứ, thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, pháp xứ. ‘‘ඡ විඤ්ඤාණකායා – චක්ඛුවිඤ්ඤාණං, සොතවිඤ්ඤාණං, ඝානවිඤ්ඤාණං, ජිව්හාවිඤ්ඤාණං, කායවිඤ්ඤාණං, මනොවිඤ්ඤාණං. Sáu thân thức: nhãn thức, nhĩ thức, tỷ thức, thiệt thức, thân thức, ý thức. ‘‘ඡ ඵස්සකායා – චක්ඛුසම්ඵස්සො, සොතසම්ඵස්සො, ඝානසම්ඵස්සො, ජිව්හාසම්ඵස්සො, කායසම්ඵස්සො, මනොසම්ඵස්සො. Sáu thân xúc: nhãn xúc, nhĩ xúc, tỷ xúc, thiệt xúc, thân xúc, ý xúc. ‘‘ඡ වෙදනාකායා – චක්ඛුසම්ඵස්සජා වෙදනා, සොතසම්ඵස්සජා වෙදනා, ඝානසම්ඵස්සජා වෙදනා, ජිව්හාසම්ඵස්සජා වෙදනා, කායසම්ඵස්සජා වෙදනා, මනොසම්ඵස්සජා වෙදනා. Sáu thân thọ: thọ sanh do nhãn xúc, thọ sanh do nhĩ xúc, thọ sanh do tỷ xúc, thọ sanh do thiệt xúc, thọ sanh do thân xúc, thọ sanh do ý xúc. ‘‘ඡ සඤ්ඤාකායා – රූපසඤ්ඤා, සද්දසඤ්ඤා, ගන්ධසඤ්ඤා, රසසඤ්ඤා, ඵොට්ඨබ්බසඤ්ඤා, ධම්මසඤ්ඤා. Sáu thân tưởng: sắc tưởng, thanh tưởng, hương tưởng, vị tưởng, xúc tưởng, pháp tưởng. ‘‘ඡ සඤ්චෙතනාකායා – රූපසඤ්චෙතනා, සද්දසඤ්චෙතනා, ගන්ධසඤ්චෙතනා, රසසඤ්චෙතනා, ඵොට්ඨබ්බසඤ්චෙතනා, ධම්මසඤ්චෙතනා. Sáu thân tư: sắc tư, thanh tư, hương tư, vị tư, xúc tư, pháp tư. ‘‘ඡ තණ්හාකායා – රූපතණ්හා, සද්දතණ්හා, ගන්ධතණ්හා, රසතණ්හා, ඵොට්ඨබ්බතණ්හා, ධම්මතණ්හා. Sáu thân ái: sắc ái, thanh ái, hương ái, vị ái, xúc ái, pháp ái. 324. ‘‘ඡ අගාරවා. ඉධාවුසො, භික්ඛු සත්ථරි අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො; ධම්මෙ අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො; සඞ්ඝෙ අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො; සික්ඛාය අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො; අප්පමාදෙ අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො; පටිසන්ථාරෙ අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො. 324. Sáu sự không tôn kính. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu sống không tôn kính, không thuận tùng đối với bậc Đạo Sư; sống không tôn kính, không thuận tùng đối với Pháp; sống không tôn kính, không thuận tùng đối với Tăng; sống không tôn kính, không thuận tùng đối với học giới; sống không tôn kính, không thuận tùng đối với sự không dể duôi; sống không tôn kính, không thuận tùng đối với sự tiếp đãi. ‘‘ඡ ගාරවා. ඉධාවුසො, භික්ඛු සත්ථරි සගාරවො විහරති සප්පතිස්සො; ධම්මෙ සගාරවො විහරති සප්පතිස්සො; සඞ්ඝෙ සගාරවො විහරති සප්පතිස්සො; සික්ඛාය සගාරවො විහරති සප්පතිස්සො; අප්පමාදෙ සගාරවො විහරති සප්පතිස්සො; පටිසන්ථාරෙ සගාරවො විහරති සප්පතිස්සො. Sáu sự tôn kính. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu sống có tôn kính, có thuận tùng đối với bậc Đạo Sư; sống có tôn kính, có thuận tùng đối với Pháp; sống có tôn kính, có thuận tùng đối với Tăng; sống có tôn kính, có thuận tùng đối với học giới; sống có tôn kính, có thuận tùng đối với sự không dể duôi; sống có tôn kính, có thuận tùng đối với sự tiếp đãi. ‘‘ඡ සොමනස්සූපවිචාරා[Pg.203]. චක්ඛුනා රූපං දිස්වා සොමනස්සට්ඨානියං රූපං උපවිචරති; සොතෙන සද්දං සුත්වා… ඝානෙන ගන්ධං ඝායිත්වා… ජිව්හාය රසං සායිත්වා… කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසිත්වා. මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය සොමනස්සට්ඨානියං ධම්මං උපවිචරති. Sáu sự thẩm sát liên hệ đến hỷ. Thấy sắc bằng mắt, vị ấy thẩm sát sắc là cơ sở của hỷ; nghe tiếng bằng tai... ngửi mùi bằng mũi... nếm vị bằng lưỡi... chạm xúc bằng thân. Nhận biết pháp bằng ý, vị ấy thẩm sát pháp là cơ sở của hỷ. ‘‘ඡ දොමනස්සූපවිචාරා. චක්ඛුනා රූපං දිස්වා දොමනස්සට්ඨානියං රූපං උපවිචරති…පෙ… මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය දොමනස්සට්ඨානියං ධම්මං උපවිචරති. Sáu sự thẩm sát liên hệ đến ưu. Thấy sắc bằng mắt, vị ấy thẩm sát sắc là cơ sở của ưu... ... Nhận biết pháp bằng ý, vị ấy thẩm sát pháp là cơ sở của ưu. ‘‘ඡ උපෙක්ඛූපවිචාරා. චක්ඛුනා රූපං දිස්වා උපෙක්ඛාට්ඨානියං රූපං උපවිචරති…පෙ… මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය උපෙක්ඛාට්ඨානියං ධම්මං උපවිචරති. Sáu sự thẩm sát liên hệ đến xả. Thấy sắc bằng mắt, vị ấy thẩm sát sắc là cơ sở của xả... ... Nhận biết pháp bằng ý, vị ấy thẩm sát pháp là cơ sở của xả. ‘‘ඡ සාරණීයා ධම්මා. ඉධාවුසො, භික්ඛුනො මෙත්තං කායකම්මං පච්චුපට්ඨිතං හොති සබ්‍රහ්මචාරීසු ආවි චෙව රහො ච. අයම්පි ධම්මො සාරණීයො පියකරණො ගරුකරණො සඞ්ගහාය අවිවාදාය සාමග්ගියා එකීභාවාය සංවත්තති. Có sáu pháp đáng ghi nhớ. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu có thân nghiệp từ được thể hiện đối với các vị đồng phạm hạnh, cả khi có mặt lẫn khi vắng mặt. Pháp này cũng đáng ghi nhớ, tạo ra sự thương mến, tạo ra sự kính trọng, đưa đến sự nhiếp phục, không tranh cãi, hòa hợp, và nhất trí. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො මෙත්තං වචීකම්මං පච්චුපට්ඨිතං හොති සබ්‍රහ්මචාරීසු ආවි චෙව රහො ච. අයම්පි ධම්මො සාරණීයො…පෙ… එකීභාවාය සංවත්තති. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu có khẩu nghiệp từ được thể hiện đối với các vị đồng phạm hạnh, cả khi có mặt lẫn khi vắng mặt. Pháp này cũng đáng ghi nhớ... cho đến... đưa đến sự nhất trí. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො මෙත්තං මනොකම්මං පච්චුපට්ඨිතං හොති සබ්‍රහ්මචාරීසු ආවි චෙව රහො ච. අයම්පි ධම්මො සාරණීයො…පෙ… එකීභාවාය සංවත්තති. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu có ý nghiệp từ được thể hiện đối với các vị đồng phạm hạnh, cả khi có mặt lẫn khi vắng mặt. Pháp này cũng đáng ghi nhớ... cho đến... đưa đến sự nhất trí. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු යෙ තෙ ලාභා ධම්මිකා ධම්මලද්ධා අන්තමසො පත්තපරියාපන්නමත්තම්පි, තථාරූපෙහි ලාභෙහි අප්පටිවිභත්තභොගී හොති සීලවන්තෙහි සබ්‍රහ්මචාරීහි සාධාරණභොගී. අයම්පි ධම්මො සාරණීයො…පෙ… එකීභාවාය සංවත්තති. Lại nữa, này chư hiền, những lợi lộc nào đúng pháp, có được đúng pháp, cho đến cả những gì chứa đựng trong bình bát, vị tỳ khưu là người không hưởng dụng riêng những lợi lộc như vậy, mà chia sẻ chung với các vị đồng phạm hạnh có giới đức. Pháp này cũng đáng ghi nhớ... cho đến... đưa đến sự nhất trí. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු යානි තානි සීලානි අඛණ්ඩානි අච්ඡිද්දානි අසබලානි අකම්මාසානි භුජිස්සානි විඤ්ඤුප්පසත්ථානි අපරාමට්ඨානි සමාධිසංවත්තනිකානි, තථාරූපෙසු සීලෙසු සීලසාමඤ්ඤගතො විහරති සබ්‍රහ්මචාරීහි ආවි චෙව රහො ච. අයම්පි ධම්මො සාරණීයො…පෙ… එකීභාවාය සංවත්තති. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu sống có giới bình đẳng với các vị đồng phạm hạnh, cả khi có mặt lẫn khi vắng mặt, trong những giới luật không bị sứt mẻ, không bị thủng, không bị vằn vện, không bị đốm, có tính giải thoát, được người trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến định. Pháp này cũng đáng ghi nhớ... cho đến... đưa đến sự nhất trí. ‘‘පුන [Pg.204] චපරං, ආවුසො, භික්ඛු යායං දිට්ඨි අරියා නිය්‍යානිකා නිය්‍යාති තක්කරස්ස සම්මා දුක්ඛක්ඛයාය, තථාරූපාය දිට්ඨියා දිට්ඨිසාමඤ්ඤගතො විහරති සබ්‍රහ්මචාරීහි ආවි චෙව රහො ච. අයම්පි ධම්මො සාරණීයො පියකරණො ගරුකරණො සඞ්ගහාය අවිවාදාය සාමග්ගියා එකීභාවාය සංවත්තති. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu sống có tri kiến bình đẳng với các vị đồng phạm hạnh, cả khi có mặt lẫn khi vắng mặt, trong tri kiến thánh thiện, có khả năng hướng thượng, đưa người thực hành nó đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh. Pháp này cũng đáng ghi nhớ, tạo ra sự thương mến, tạo ra sự kính trọng, đưa đến sự nhiếp phục, không tranh cãi, hòa hợp, và nhất trí. 325. ඡ විවාදමූලානි. ඉධාවුසො, භික්ඛු කොධනො හොති උපනාහී. යො සො, ආවුසො, භික්ඛු කොධනො හොති උපනාහී, සො සත්ථරිපි අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, ධම්මෙපි අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, සඞ්ඝෙපි අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, සික්ඛායපි න පරිපූරකාරී හොති. යො සො, ආවුසො, භික්ඛු සත්ථරි අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, ධම්මෙ අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, සඞ්ඝෙ අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, සික්ඛාය න පරිපූරකාරී, සො සඞ්ඝෙ විවාදං ජනෙති. යො හොති විවාදො බහුජනඅහිතාය බහුජනඅසුඛාය අනත්ථාය අහිතාය දුක්ඛාය දෙවමනුස්සානං. එවරූපං චෙ තුම්හෙ, ආවුසො, විවාදමූලං අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා සමනුපස්සෙය්‍යාථ. තත්‍ර තුම්හෙ, ආවුසො, තස්සෙව පාපකස්ස විවාදමූලස්ස පහානාය වායමෙය්‍යාථ. එවරූපං චෙ තුම්හෙ, ආවුසො, විවාදමූලං අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා න සමනුපස්සෙය්‍යාථ. තත්‍ර තුම්හෙ, ආවුසො, තස්සෙව පාපකස්ස විවාදමූලස්ස ආයතිං අනවස්සවාය පටිපජ්ජෙය්‍යාථ. එවමෙතස්ස පාපකස්ස විවාදමූලස්ස පහානං හොති. එවමෙතස්ස පාපකස්ස විවාදමූලස්ස ආයතිං අනවස්සවො හොති. 325. Có sáu gốc rễ của tranh cãi. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu hay phẫn nộ, hay thù oán. Này chư hiền, vị tỳ khưu nào hay phẫn nộ, hay thù oán, vị ấy sống không kính trọng, không vâng lời đối với Bậc Đạo Sư; sống không kính trọng, không vâng lời đối với Pháp; sống không kính trọng, không vâng lời đối với Tăng; và không phải là người hoàn thành học giới. Này chư hiền, vị tỳ khưu nào sống không kính trọng, không vâng lời đối với Bậc Đạo Sư, không kính trọng, không vâng lời đối với Pháp, không kính trọng, không vâng lời đối với Tăng, và không hoàn thành học giới, vị ấy gây ra tranh cãi trong Tăng chúng. Sự tranh cãi ấy đưa đến bất hạnh cho đa số, không an lạc cho đa số, đưa đến sự vô ích, bất hạnh, khổ đau cho chư thiên và loài người. Này chư hiền, nếu các vị thấy một gốc rễ tranh cãi như vậy ở nội tâm hay ở ngoại cảnh, thì này chư hiền, các vị nên nỗ lực để đoạn trừ chính gốc rễ tranh cãi xấu ác ấy. Này chư hiền, nếu các vị không thấy một gốc rễ tranh cãi như vậy ở nội tâm hay ở ngoại cảnh, thì này chư hiền, các vị nên thực hành để chính gốc rễ tranh cãi xấu ác ấy không phát sinh trong tương lai. Như vậy là sự đoạn trừ gốc rễ tranh cãi xấu ác ấy. Như vậy là sự không phát sinh trong tương lai của gốc rễ tranh cãi xấu ác ấy. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු මක්ඛී හොති පළාසී…පෙ… ඉස්සුකී හොති මච්ඡරී…පෙ… සඨො හොති මායාවී… පාපිච්ඡො හොති මිච්ඡාදිට්ඨී… සන්දිට්ඨිපරාමාසී හොති ආධානග්ගාහී දුප්පටිනිස්සග්ගී…පෙ… යො සො, ආවුසො, භික්ඛු සන්දිට්ඨිපරාමාසී හොති ආධානග්ගාහී දුප්පටිනිස්සග්ගී, සො සත්ථරිපි අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, ධම්මෙපි අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, සඞ්ඝෙපි අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, සික්ඛායපි න පරිපූරකාරී හොති. යො සො, ආවුසො, භික්ඛු සත්ථරි අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, ධම්මෙ අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො, සඞ්ඝෙ අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො[Pg.205], සික්ඛාය න පරිපූරකාරී, සො සඞ්ඝෙ විවාදං ජනෙති. යො හොති විවාදො බහුජනඅහිතාය බහුජනඅසුඛාය අනත්ථාය අහිතාය දුක්ඛාය දෙවමනුස්සානං. එවරූපං චෙ තුම්හෙ, ආවුසො, විවාදමූලං අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා සමනුපස්සෙය්‍යාථ. තත්‍ර තුම්හෙ, ආවුසො, තස්සෙව පාපකස්ස විවාදමූලස්ස පහානාය වායමෙය්‍යාථ. එවරූපං චෙ තුම්හෙ, ආවුසො, විවාදමූලං අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා න සමනුපස්සෙය්‍යාථ. තත්‍ර තුම්හෙ, ආවුසො, තස්සෙව පාපකස්ස විවාදමූලස්ස ආයතිං අනවස්සවාය පටිපජ්ජෙය්‍යාථ. එවමෙතස්ස පාපකස්ස විවාදමූලස්ස පහානං හොති. එවමෙතස්ස පාපකස්ස විවාදමූලස්ස ආයතිං අනවස්සවො හොති. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu hay gièm pha, hay ganh đua... tật đố, bỏn xẻn... xảo trá, lừa dối... có ác dục, có tà kiến... cố chấp vào kiến giải của mình, nắm giữ một cách kiên cố, khó từ bỏ... Này chư hiền, vị tỳ khưu nào cố chấp vào kiến giải của mình, nắm giữ một cách kiên cố, khó từ bỏ, vị ấy sống không kính trọng, không vâng lời đối với Bậc Đạo Sư; sống không kính trọng, không vâng lời đối với Pháp; sống không kính trọng, không vâng lời đối với Tăng; và không phải là người hoàn thành học giới. Này chư hiền, vị tỳ khưu nào sống không kính trọng, không vâng lời đối với Bậc Đạo Sư, không kính trọng, không vâng lời đối với Pháp, không kính trọng, không vâng lời đối với Tăng, và không hoàn thành học giới, vị ấy gây ra tranh cãi trong Tăng chúng. Sự tranh cãi ấy đưa đến bất hạnh cho đa số, không an lạc cho đa số, đưa đến sự vô ích, bất hạnh, khổ đau cho chư thiên và loài người. Này chư hiền, nếu các vị thấy một gốc rễ tranh cãi như vậy ở nội tâm hay ở ngoại cảnh, thì này chư hiền, các vị nên nỗ lực để đoạn trừ chính gốc rễ tranh cãi xấu ác ấy. Này chư hiền, nếu các vị không thấy một gốc rễ tranh cãi như vậy ở nội tâm hay ở ngoại cảnh, thì này chư hiền, các vị nên thực hành để chính gốc rễ tranh cãi xấu ác ấy không phát sinh trong tương lai. Như vậy là sự đoạn trừ gốc rễ tranh cãi xấu ác ấy. Như vậy là sự không phát sinh trong tương lai của gốc rễ tranh cãi xấu ác ấy. ‘‘ඡ ධාතුයො – පථවීධාතු, ආපොධාතු, තෙජොධාතු, වායොධාතු, ආකාසධාතු, විඤ්ඤාණධාතු. Có sáu giới: địa đại, thủy đại, hỏa đại, phong đại, không đại, và thức đại. 326. ‘‘ඡ නිස්සරණියා ධාතුයො. ඉධාවුසො, භික්ඛු එවං වදෙය්‍ය – ‘මෙත්තා හි ඛො මෙ චෙතොවිමුත්ති භාවිතා බහුලීකතා යානීකතා වත්ථුකතා අනුට්ඨිතා පරිචිතා සුසමාරද්ධා, අථ ච පන මෙ බ්‍යාපාදො චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨතී’ති. සො ‘මා හෙවං’, තිස්ස වචනීයො, ‘මායස්මා එවං අවච, මා භගවන්තං අබ්භාචික්ඛි, න හි සාධු භගවතො අබ්භක්ඛානං, න හි භගවා එවං වදෙය්‍ය. අට්ඨානමෙතං, ආවුසො, අනවකාසො, යං මෙත්තාය චෙතොවිමුත්තියා භාවිතාය බහුලීකතාය යානීකතාය වත්ථුකතාය අනුට්ඨිතාය පරිචිතාය සුසමාරද්ධාය. අථ ච පනස්ස බ්‍යාපාදො චිත්තං පරියාදාය ඨස්සති, නෙතං ඨානං විජ්ජති. නිස්සරණං හෙතං, ආවුසො, බ්‍යාපාදස්ස, යදිදං මෙත්තා චෙතොවිමුත්තී’ති. 326. “Này các Hiền giả, có sáu pháp xuất ly này. Ở đây, này các Hiền giả, vị tỳ khưu có thể nói như sau: ‘Tâm giải thoát bằng từ của tôi đã được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như căn cứ, được thực hành, được tích lũy, được khéo khởi sự. Tuy vậy, sân vẫn xâm chiếm và ngự trị tâm tôi.’ Vị ấy cần được trả lời rằng: ‘Chớ có nói như vậy. Tôn giả chớ có nói như vậy, chớ có vu khống đức Thế Tôn. Vì rằng, vu khống đức Thế Tôn là không tốt, và đức Thế Tôn đã không nói như vậy. Này các Hiền giả, đây là điều không thể xảy ra, đây là điều không có cơ hội, rằng khi tâm giải thoát bằng từ đã được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như căn cứ, được thực hành, được tích lũy, được khéo khởi sự, mà sân vẫn xâm chiếm và ngự trị tâm của vị ấy, trường hợp này không xảy ra. Này các Hiền giả, chính tâm giải thoát bằng từ này là sự xuất ly khỏi sân.’” ‘‘ඉධ පනාවුසො, භික්ඛු එවං වදෙය්‍ය – ‘කරුණා හි ඛො මෙ චෙතොවිමුත්ති භාවිතා බහුලීකතා යානීකතා වත්ථුකතා අනුට්ඨිතා පරිචිතා සුසමාරද්ධා. අථ ච පන මෙ විහෙසා චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨතී’ති, සො ‘මා හෙවං’ තිස්ස වචනීයො ‘මායස්මා එවං අවච, මා භගවන්තං අබ්භාචික්ඛි, න හි සාධු භගවතො අබ්භක්ඛානං, න හි භගවා එවං වදෙය්‍ය. අට්ඨානමෙතං ආවුසො, අනවකාසො, යං කරුණාය චෙතොවිමුත්තියා භාවිතාය බහුලීකතාය යානීකතාය වත්ථුකතාය [Pg.206] අනුට්ඨිතාය පරිචිතාය සුසමාරද්ධාය, අථ ච පනස්ස විහෙසා චිත්තං පරියාදාය ඨස්සති, නෙතං ඨානං විජ්ජති. නිස්සරණං හෙතං, ආවුසො, විහෙසාය, යදිදං කරුණා චෙතොවිමුත්තී’ති. “Lại nữa, này các Hiền giả, ở đây, vị tỳ khưu có thể nói như sau: ‘Tâm giải thoát bằng bi của tôi đã được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như căn cứ, được thực hành, được tích lũy, được khéo khởi sự. Tuy vậy, hại vẫn xâm chiếm và ngự trị tâm tôi.’ Vị ấy cần được trả lời rằng: ‘Chớ có nói như vậy. Tôn giả chớ có nói như vậy, chớ có vu khống đức Thế Tôn. Vì rằng, vu khống đức Thế Tôn là không tốt, và đức Thế Tôn đã không nói như vậy. Này các Hiền giả, đây là điều không thể xảy ra, đây là điều không có cơ hội, rằng khi tâm giải thoát bằng bi đã được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như căn cứ, được thực hành, được tích lũy, được khéo khởi sự, mà hại vẫn xâm chiếm và ngự trị tâm của vị ấy, trường hợp này không xảy ra. Này các Hiền giả, chính tâm giải thoát bằng bi này là sự xuất ly khỏi hại.’” ‘‘ඉධ පනාවුසො, භික්ඛු එවං වදෙය්‍ය – ‘මුදිතා හි ඛො මෙ චෙතොවිමුත්ති භාවිතා බහුලීකතා යානීකතා වත්ථුකතා අනුට්ඨිතා පරිචිතා සුසමාරද්ධා. අථ ච පන මෙ අරති චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨතී’ති, සො ‘මා හෙවං’ තිස්ස වචනීයො ‘‘මායස්මා එවං අවච, මා භගවන්තං අබ්භාචික්ඛි, න හි සාධු භගවතො අබ්භක්ඛානං, න හි භගවා එවං වදෙය්‍ය. අට්ඨානමෙතං, ආවුසො, අනවකාසො, යං මුදිතාය චෙතොවිමුත්තියා භාවිතාය බහුලීකතාය යානීකතාය වත්ථුකතාය අනුට්ඨිතාය පරිචිතාය සුසමාරද්ධාය, අථ ච පනස්ස අරති චිත්තං පරියාදාය ඨස්සති, නෙතං ඨානං විජ්ජති. නිස්සරණං හෙතං, ආවුසො, අරතියා, යදිදං මුදිතා චෙතොවිමුත්තී’ති. “Lại nữa, này các Hiền giả, ở đây, vị tỳ khưu có thể nói như sau: ‘Tâm giải thoát bằng hỷ của tôi đã được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như căn cứ, được thực hành, được tích lũy, được khéo khởi sự. Tuy vậy, bất lạc vẫn xâm chiếm và ngự trị tâm tôi.’ Vị ấy cần được trả lời rằng: ‘Chớ có nói như vậy. Tôn giả chớ có nói như vậy, chớ có vu khống đức Thế Tôn. Vì rằng, vu khống đức Thế Tôn là không tốt, và đức Thế Tôn đã không nói như vậy. Này các Hiền giả, đây là điều không thể xảy ra, đây là điều không có cơ hội, rằng khi tâm giải thoát bằng hỷ đã được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như căn cứ, được thực hành, được tích lũy, được khéo khởi sự, mà bất lạc vẫn xâm chiếm và ngự trị tâm của vị ấy, trường hợp này không xảy ra. Này các Hiền giả, chính tâm giải thoát bằng hỷ này là sự xuất ly khỏi bất lạc.’” ‘‘ඉධ පනාවුසො, භික්ඛු එවං වදෙය්‍ය – ‘උපෙක්ඛා හි ඛො මෙ චෙතොවිමුත්ති භාවිතා බහුලීකතා යානීකතා වත්ථුකතා අනුට්ඨිතා පරිචිතා සුසමාරද්ධා. අථ ච පන මෙ රාගො චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨතී’ති. සො ‘මා හෙවං’ තිස්ස වචනීයො ‘මායස්මා එවං අවච, මා භගවන්තං අබ්භාචික්ඛි, න හි සාධු භගවතො අබ්භක්ඛානං, න හි භගවා එවං වදෙය්‍ය. අට්ඨානමෙතං, ආවුසො, අනවකාසො, යං උපෙක්ඛාය චෙතොවිමුත්තියා භාවිතාය බහුලීකතාය යානීකතාය වත්ථුකතාය අනුට්ඨිතාය පරිචිතාය සුසමාරද්ධාය, අථ ච පනස්ස රාගො චිත්තං පරියාදාය ඨස්සති නෙතං ඨානං විජ්ජති. නිස්සරණං හෙතං, ආවුසො, රාගස්ස, යදිදං උපෙක්ඛා චෙතොවිමුත්තී’ති. “Lại nữa, này các Hiền giả, ở đây, vị tỳ khưu có thể nói như sau: ‘Tâm giải thoát bằng xả của tôi đã được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như căn cứ, được thực hành, được tích lũy, được khéo khởi sự. Tuy vậy, tham vẫn xâm chiếm và ngự trị tâm tôi.’ Vị ấy cần được trả lời rằng: ‘Chớ có nói như vậy. Tôn giả chớ có nói như vậy, chớ có vu khống đức Thế Tôn. Vì rằng, vu khống đức Thế Tôn là không tốt, và đức Thế Tôn đã không nói như vậy. Này các Hiền giả, đây là điều không thể xảy ra, đây là điều không có cơ hội, rằng khi tâm giải thoát bằng xả đã được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như căn cứ, được thực hành, được tích lũy, được khéo khởi sự, mà tham vẫn xâm chiếm và ngự trị tâm của vị ấy, trường hợp này không xảy ra. Này các Hiền giả, chính tâm giải thoát bằng xả này là sự xuất ly khỏi tham.’” ‘‘ඉධ පනාවුසො, භික්ඛු එවං වදෙය්‍ය – ‘අනිමිත්තා හි ඛො මෙ චෙතොවිමුත්ති භාවිතා බහුලීකතා යානීකතා වත්ථුකතා අනුට්ඨිතා පරිචිතා සුසමාරද්ධා. අථ ච පන මෙ නිමිත්තානුසාරි විඤ්ඤාණං හොතී’ති. සො ‘මා හෙවං’ තිස්ස වචනීයො ‘මායස්මා එවං අවච, මා භගවන්තං අබ්භාචික්ඛි, න හි සාධු භගවතො අබ්භක්ඛානං, න හි භගවා එවං වදෙය්‍ය. අට්ඨානමෙතං, ආවුසො, අනවකාසො, යං අනිමිත්තාය චෙතොවිමුත්තියා භාවිතාය බහුලීකතාය යානීකතාය වත්ථුකතාය අනුට්ඨිතාය පරිචිතාය සුසමාරද්ධාය, අථ ච පනස්ස නිමිත්තානුසාරි [Pg.207] විඤ්ඤාණං භවිස්සති, නෙතං ඨානං විජ්ජති. නිස්සරණං හෙතං, ආවුසො, සබ්බනිමිත්තානං, යදිදං අනිමිත්තා චෙතොවිමුත්තී’ති. “Lại nữa, này các Hiền giả, ở đây, vị tỳ khưu có thể nói như sau: ‘Tâm giải thoát vô tướng của tôi đã được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như căn cứ, được thực hành, được tích lũy, được khéo khởi sự. Tuy vậy, thức của tôi lại chạy theo các tướng.’ Vị ấy cần được trả lời rằng: ‘Chớ có nói như vậy. Tôn giả chớ có nói như vậy, chớ có vu khống đức Thế Tôn. Vì rằng, vu khống đức Thế Tôn là không tốt, và đức Thế Tôn đã không nói như vậy. Này các Hiền giả, đây là điều không thể xảy ra, đây là điều không có cơ hội, rằng khi tâm giải thoát vô tướng đã được tu tập, được làm cho sung mãn, được làm như cỗ xe, được làm như căn cứ, được thực hành, được tích lũy, được khéo khởi sự, mà thức của vị ấy lại chạy theo các tướng, trường hợp này không xảy ra. Này các Hiền giả, chính tâm giải thoát vô tướng này là sự xuất ly khỏi tất cả các tướng.’” ‘‘ඉධ පනාවුසො, භික්ඛු එවං වදෙය්‍ය – ‘අස්මීති ඛො මෙ විගතං, අයමහමස්මීති න සමනුපස්සාමි, අථ ච පන මෙ විචිකිච්ඡාකථඞ්කථාසල්ලං චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨතී’ති. සො ‘මා හෙවං’ තිස්ස වචනීයො ‘මායස්මා එවං අවච, මා භගවන්තං අබ්භාචික්ඛි, න හි සාධු භගවතො අබ්භක්ඛානං, න හි භගවා එවං වදෙය්‍ය. අට්ඨානමෙතං, ආවුසො, අනවකාසො, යං අස්මීති විගතෙ අයමහමස්මීති අසමනුපස්සතො, අථ ච පනස්ස විචිකිච්ඡාකථඞ්කථාසල්ලං චිත්තං පරියාදාය ඨස්සති, නෙතං ඨානං විජ්ජති. නිස්සරණං හෙතං, ආවුසො, විචිකිච්ඡාකථඞ්කථාසල්ලස්ස, යදිදං අස්මිමානසමුග්ඝාතො’ති. “Lại nữa, này các Hiền giả, ở đây, vị tỳ khưu có thể nói như sau: ‘Đối với tôi, “tôi là” đã được loại bỏ, tôi không còn quán xét “đây là tôi”. Tuy vậy, mũi tên nghi hoặc và phân vân vẫn xâm chiếm và ngự trị tâm tôi.’ Vị ấy cần được trả lời rằng: ‘Chớ có nói như vậy. Tôn giả chớ có nói như vậy, chớ có vu khống đức Thế Tôn. Vì rằng, vu khống đức Thế Tôn là không tốt, và đức Thế Tôn đã không nói như vậy. Này các Hiền giả, đây là điều không thể xảy ra, đây là điều không có cơ hội, rằng khi “tôi là” đã được loại bỏ và không còn quán xét “đây là tôi”, mà mũi tên nghi hoặc và phân vân vẫn xâm chiếm và ngự trị tâm của vị ấy, trường hợp này không xảy ra. Này các Hiền giả, chính sự nhổ sạch ngã mạn “tôi là” này là sự xuất ly khỏi mũi tên nghi hoặc và phân vân.’” 327. ‘‘ඡ අනුත්තරියානි – දස්සනානුත්තරියං, සවනානුත්තරියං, ලාභානුත්තරියං, සික්ඛානුත්තරියං, පාරිචරියානුත්තරියං, අනුස්සතානුත්තරියං. 327. Sáu pháp vô thượng: thấy vô thượng, nghe vô thượng, lợi lộc vô thượng, học tập vô thượng, phục vụ vô thượng, và tùy niệm vô thượng. ‘‘ඡ අනුස්සතිට්ඨානානි – බුද්ධානුස්සති, ධම්මානුස්සති, සඞ්ඝානුස්සති, සීලානුස්සති, චාගානුස්සති, දෙවතානුස්සති. Sáu pháp tùy niệm: tùy niệm Phật, tùy niệm Pháp, tùy niệm Tăng, tùy niệm giới, tùy niệm thí, và tùy niệm thiên. 328. ‘‘ඡ සතතවිහාරා. ඉධාවුසො, භික්ඛු චක්ඛුනා රූපං දිස්වා නෙව සුමනො හොති න දුම්මනො, උපෙක්ඛකො විහරති සතො සම්පජානො. සොතෙන සද්දං සුත්වා…පෙ… මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය නෙව සුමනො හොති න දුම්මනො, උපෙක්ඛකො විහරති සතො සම්පජානො. 328. Sáu pháp thường trú. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu sau khi dùng mắt thấy sắc, không vui mừng cũng không sầu muộn, vị ấy an trú xả, chánh niệm, tỉnh giác. Sau khi dùng tai nghe tiếng... cho đến... sau khi dùng ý biết pháp, không vui mừng cũng không sầu muộn, vị ấy an trú xả, chánh niệm, tỉnh giác. 329. ‘‘ඡළාභිජාතියො. ඉධාවුසො, එකච්චො කණ්හාභිජාතිකො සමානො කණ්හං ධම්මං අභිජායති. ඉධ පනාවුසො, එකච්චො කණ්හාභිජාතිකො සමානො සුක්කං ධම්මං අභිජායති. ඉධ පනාවුසො, එකච්චො කණ්හාභිජාතිකො සමානො අකණ්හං අසුක්කං නිබ්බානං අභිජායති. ඉධ පනාවුසො, එකච්චො සුක්කාභිජාතිකො සමානො සුක්කං ධම්මං අභිජායති. ඉධ පනාවුසො, එකච්චො සුක්කාභිජාතිකො සමානො කණ්හං ධම්මං අභිජායති. ඉධ පනාවුසො, එකච්චො සුක්කාභිජාතිකො සමානො [Pg.208] අකණ්හං අසුක්කං නිබ්බානං අභිජායති. 329. Sáu loại dòng dõi. Này chư hiền, ở đây, có người thuộc dòng dõi đen tối, lại sanh ra pháp đen tối. Này chư hiền, ở đây, có người thuộc dòng dõi đen tối, lại sanh ra pháp trong sạch. Này chư hiền, ở đây, có người thuộc dòng dõi đen tối, lại sanh ra Niết-bàn không đen tối không trong sạch. Này chư hiền, ở đây, có người thuộc dòng dõi trong sạch, lại sanh ra pháp trong sạch. Này chư hiền, ở đây, có người thuộc dòng dõi trong sạch, lại sanh ra pháp đen tối. Này chư hiền, ở đây, có người thuộc dòng dõi trong sạch, lại sanh ra Niết-bàn không đen tối không trong sạch. ‘‘ඡ නිබ්බෙධභාගියා සඤ්ඤා – අනිච්චසඤ්ඤා අනිච්චෙ, දුක්ඛසඤ්ඤා දුක්ඛෙ, අනත්තසඤ්ඤා, පහානසඤ්ඤා, විරාගසඤ්ඤා, නිරොධසඤ්ඤා. Sáu tưởng thuộc phần thể nhập – tưởng về vô thường trong cái vô thường, tưởng về khổ trong cái khổ, tưởng vô ngã, tưởng đoạn tận, tưởng ly tham, tưởng đoạn diệt. ‘‘ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන ඡ ධම්මා සම්මදක්ඛාතා; තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. Này chư hiền, sáu pháp này đã được đức Thế Tôn, bậc Toàn tri, Toàn kiến, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác khéo thuyết giảng. Ở đây, tất cả chúng ta phải cùng nhau trùng tụng... vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư thiên và loài người. සත්තකං Phẩm Bảy Pháp 330. ‘‘අත්ථි ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන සත්ත ධම්මා සම්මදක්ඛාතා; තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමෙ සත්ත? 330. Này chư hiền, có bảy pháp này đã được đức Thế Tôn, bậc Toàn tri, Toàn kiến, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác khéo thuyết giảng. Ở đây, tất cả chúng ta phải cùng nhau trùng tụng... vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư thiên và loài người. Bảy pháp ấy là gì? ‘‘සත්ත අරියධනානි – සද්ධාධනං, සීලධනං, හිරිධනං, ඔත්තප්පධනං, සුතධනං, චාගධනං, පඤ්ඤාධනං. Bảy thánh tài sản – tín tài, giới tài, tàm tài, quý tài, văn tài, thí tài, tuệ tài. ‘‘සත්ත බොජ්ඣඞ්ගා – සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගො, ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගො, වීරියසම්බොජ්ඣඞ්ගො, පීතිසම්බොජ්ඣඞ්ගො, පස්සද්ධිසම්බොජ්ඣඞ්ගො, සමාධිසම්බොජ්ඣඞ්ගො, උපෙක්ඛාසම්බොජ්ඣඞ්ගො. Bảy giác chi – niệm giác chi, trạch pháp giác chi, tinh tấn giác chi, hỷ giác chi, khinh an giác chi, định giác chi, xả giác chi. ‘‘සත්ත සමාධිපරික්ඛාරා – සම්මාදිට්ඨි, සම්මාසඞ්කප්පො, සම්මාවාචා, සම්මාකම්මන්තො, සම්මාආජීවො, සම්මාවායාමො, සම්මාසති. Bảy tư cụ của định – chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm. ‘‘සත්ත අසද්ධම්මා – ඉධාවුසො, භික්ඛු අස්සද්ධො හොති, අහිරිකො හොති, අනොත්තප්පී හොති, අප්පස්සුතො හොති, කුසීතො හොති, මුට්ඨස්සති හොති, දුප්පඤ්ඤො හොති. Bảy phi chánh pháp – Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu không có tín, không có tàm, không có quý, ít nghe, biếng nhác, thất niệm, và liệt tuệ. ‘‘සත්ත සද්ධම්මා – ඉධාවුසො, භික්ඛු සද්ධො හොති, හිරිමා හොති, ඔත්තප්පී හොති, බහුස්සුතො හොති, ආරද්ධවීරියො හොති, උපට්ඨිතස්සති හොති, පඤ්ඤවා හොති. Bảy chánh pháp – Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu có tín, có tàm, có quý, nghe nhiều, tinh cần, trú niệm, và có trí tuệ. ‘‘සත්ත සප්පුරිසධම්මා – ඉධාවුසො, භික්ඛු ධම්මඤ්ඤූ ච හොති අත්ථඤ්ඤූ ච අත්තඤ්ඤූ ච මත්තඤ්ඤූ ච කාලඤ්ඤූ ච පරිසඤ්ඤූ ච පුග්ගලඤ්ඤූ ච. Bảy pháp của bậc chân nhân – Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu là người biết pháp, biết nghĩa, biết mình, biết tiết độ, biết thời, biết hội chúng, và biết các hạng người. 331. ‘‘සත්ත [Pg.209] නිද්දසවත්ථූනි. ඉධාවුසො, භික්ඛු සික්ඛාසමාදානෙ තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච සික්ඛාසමාදානෙ අවිගතපෙමො. ධම්මනිසන්තියා තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච ධම්මනිසන්තියා අවිගතපෙමො. ඉච්ඡාවිනයෙ තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච ඉච්ඡාවිනයෙ අවිගතපෙමො. පටිසල්ලානෙ තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච පටිසල්ලානෙ අවිගතපෙමො. වීරියාරම්භෙ තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච වීරියාරම්භෙ අවිගතපෙමො. සතිනෙපක්කෙ තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච සතිනෙපක්කෙ අවිගතපෙමො. දිට්ඨිපටිවෙධෙ තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච දිට්ඨිපටිවෙධෙ අවිගතපෙමො. 331. Bảy nền tảng chỉ định. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu có ước muốn mãnh liệt trong việc thọ trì học giới, và có tình thương không phai nhạt trong việc thọ trì học giới trong tương lai. Có ước muốn mãnh liệt trong việc thẩm sát pháp, và có tình thương không phai nhạt trong việc thẩm sát pháp trong tương lai. Có ước muốn mãnh liệt trong việc điều phục dục vọng, và có tình thương không phai nhạt trong việc điều phục dục vọng trong tương lai. Có ước muốn mãnh liệt trong việc độc cư, và có tình thương không phai nhạt trong việc độc cư trong tương lai. Có ước muốn mãnh liệt trong việc khởi sự tinh tấn, và có tình thương không phai nhạt trong việc khởi sự tinh tấn trong tương lai. Có ước muốn mãnh liệt trong chánh niệm và tỉnh giác, và có tình thương không phai nhạt trong chánh niệm và tỉnh giác trong tương lai. Có ước muốn mãnh liệt trong việc thể nhập chánh kiến, và có tình thương không phai nhạt trong việc thể nhập chánh kiến trong tương lai. ‘‘සත්ත සඤ්ඤා – අනිච්චසඤ්ඤා, අනත්තසඤ්ඤා, අසුභසඤ්ඤා, ආදීනවසඤ්ඤා, පහානසඤ්ඤා, විරාගසඤ්ඤා, නිරොධසඤ්ඤා. Bảy tưởng – tưởng vô thường, tưởng vô ngã, tưởng bất tịnh, tưởng sự nguy hại, tưởng đoạn tận, tưởng ly tham, tưởng đoạn diệt. ‘‘සත්ත බලානි – සද්ධාබලං, වීරියබලං, හිරිබලං, ඔත්තප්පබලං, සතිබලං, සමාධිබලං, පඤ්ඤාබලං. Bảy lực – tín lực, tấn lực, tàm lực, quý lực, niệm lực, định lực, tuệ lực. 332. ‘‘සත්ත විඤ්ඤාණට්ඨිතියො. සන්තාවුසො, සත්තා නානත්තකායා නානත්තසඤ්ඤිනො, සෙය්‍යථාපි මනුස්සා එකච්චෙ ච දෙවා එකච්චෙ ච විනිපාතිකා. අයං පඨමා විඤ්ඤාණට්ඨිති. 332. Bảy thức trú. Này chư hiền, có những chúng sanh thân khác nhau, tưởng khác nhau, ví như loài người, một số chư thiên, và một số các loài trong đọa xứ. Đây là thức trú thứ nhất. ‘‘සන්තාවුසො, සත්තා නානත්තකායා එකත්තසඤ්ඤිනො සෙය්‍යථාපි දෙවා බ්‍රහ්මකායිකා පඨමාභිනිබ්බත්තා. අයං දුතියා විඤ්ඤාණට්ඨිති. Này chư hiền, có những chúng sanh thân khác nhau, tưởng giống nhau, ví như chư thiên cõi Phạm thiên được sanh lên do sơ thiền. Đây là thức trú thứ hai. ‘‘සන්තාවුසො, සත්තා එකත්තකායා නානත්තසඤ්ඤිනො සෙය්‍යථාපි දෙවා ආභස්සරා. අයං තතියා විඤ්ඤාණට්ඨිති. Này chư hiền, có những chúng sanh thân giống nhau, tưởng khác nhau, ví như chư thiên cõi Quang Âm. Đây là thức trú thứ ba. ‘‘සන්තාවුසො, සත්තා එකත්තකායා එකත්තසඤ්ඤිනො සෙය්‍යථාපි දෙවා සුභකිණ්හා. අයං චතුත්ථී විඤ්ඤාණට්ඨිති. Này chư hiền, có những chúng sanh thân giống nhau, tưởng giống nhau, ví như chư thiên cõi Biến Tịnh. Đây là thức trú thứ tư. ‘‘සන්තාවුසො, සත්තා සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා ‘අනන්තො ආකාසො’ති ආකාසානඤ්චායතනූපගා. අයං පඤ්චමී විඤ්ඤාණට්ඨිති. Này chư hiền, có những chúng sanh, do vượt qua hoàn toàn sắc tưởng, do chấm dứt đối ngại tưởng, do không tác ý đến các tưởng khác nhau, nghĩ rằng ‘hư không là vô biên,’ đã đạt đến cõi Không Vô Biên Xứ. Đây là thức trú thứ năm. ‘‘සන්තාවුසො, සත්තා සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘අනන්තං විඤ්ඤාණ’න්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනූපගා. අයං ඡට්ඨී විඤ්ඤාණට්ඨිති. Này chư hiền, có những chúng sanh, do vượt qua hoàn toàn cõi Không Vô Biên Xứ, nghĩ rằng ‘thức là vô biên,’ đã đạt đến cõi Thức Vô Biên Xứ. Đây là thức trú thứ sáu. ‘‘සන්තාවුසො[Pg.210], සත්තා සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘නත්ථි කිඤ්චී’ති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනූපගා. අයං සත්තමී විඤ්ඤාණට්ඨිති. Này chư hiền, có những chúng sanh, do vượt qua hoàn toàn cõi Thức Vô Biên Xứ, nghĩ rằng ‘không có gì cả,’ đã đạt đến cõi Vô Sở Hữu Xứ. Đây là thức trú thứ bảy. ‘‘සත්ත පුග්ගලා දක්ඛිණෙය්‍යා – උභතොභාගවිමුත්තො, පඤ්ඤාවිමුත්තො, කායසක්ඛි, දිට්ඨිප්පත්තො, සද්ධාවිමුත්තො, ධම්මානුසාරී, සද්ධානුසාරී. Bảy hạng người đáng được cúng dường – bậc câu phần giải thoát, bậc tuệ giải thoát, bậc thân chứng, bậc kiến đáo, bậc tín giải thoát, bậc tùy pháp hành, bậc tùy tín hành. ‘‘සත්ත අනුසයා – කාමරාගානුසයො, පටිඝානුසයො, දිට්ඨානුසයො, විචිකිච්ඡානුසයො, මානානුසයො, භවරාගානුසයො, අවිජ්ජානුසයො. Bảy tùy miên – dục tham tùy miên, sân tùy miên, kiến tùy miên, nghi tùy miên, mạn tùy miên, hữu tham tùy miên, vô minh tùy miên. ‘‘සත්ත සඤ්ඤොජනානි – අනුනයසඤ්ඤොජනං, පටිඝසඤ්ඤොජනං, දිට්ඨිසඤ්ඤොජනං, විචිකිච්ඡාසඤ්ඤොජනං, මානසඤ්ඤොජනං, භවරාගසඤ්ඤොජනං, අවිජ්ජාසඤ්ඤොජනං. Bảy pháp kiết sử: thuận-ý-kiết-sử, nghịch-ý-kiết-sử, kiến-kiết-sử, nghi-kiết-sử, mạn-kiết-sử, hữu-tham-kiết-sử, và vô-minh-kiết-sử. ‘‘සත්ත අධිකරණසමථා – උප්පන්නුප්පන්නානං අධිකරණානං සමථාය වූපසමාය සම්මුඛාවිනයො දාතබ්බො, සතිවිනයො දාතබ්බො, අමූළ්හවිනයො දාතබ්බො, පටිඤ්ඤාය කාරෙතබ්බං, යෙභුය්‍යසිකා, තස්සපාපියසිකා, තිණවත්ථාරකො. Bảy pháp dàn xếp các vụ tranh tụng: để làm cho lắng dịu, để làm cho an tịnh các vụ tranh tụng đã và đang phát sanh, cần phải áp dụng hiện-diện-tỳ-ni, ức-niệm-tỳ-ni, bất-si-tỳ-ni, tự-thú-làm, đa-số-chấp-nhận, trị-tội-xứng-đáng, và lấy-cỏ-che-đất. ‘‘ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන සත්ත ධම්මා සම්මදක්ඛාතා; තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. Này chư hiền, bảy pháp này đã được đức Thế Tôn, bậc Tri Giả, bậc Kiến Giả, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác, khéo thuyết giảng. Ở đây, tất cả chúng ta phải cùng nhau trùng tụng ... vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư thiên và loài người. දුතියභාණවාරො නිට්ඨිතො. Dứt phẩm thứ hai. අට්ඨකං Phẩm Tám Pháp 333. ‘‘අත්ථි ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන අට්ඨ ධම්මා සම්මදක්ඛාතා; තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමෙ අට්ඨ? 333. Này chư hiền, có tám pháp này đã được đức Thế Tôn, bậc Tri Giả, bậc Kiến Giả, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác, khéo thuyết giảng. Ở đây, tất cả chúng ta phải cùng nhau trùng tụng ... vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư thiên và loài người. Tám pháp ấy là những gì? ‘‘අට්ඨ මිච්ඡත්තා – මිච්ඡාදිට්ඨි, මිච්ඡාසඞ්කප්පො, මිච්ඡාවාචා, මිච්ඡාකම්මන්තො, මිච්ඡාආජීවො, මිච්ඡාවායාමො මිච්ඡාසති, මිච්ඡාසමාධි. Tám pháp tà vạy: tà kiến, tà tư duy, tà ngữ, tà nghiệp, tà mạng, tà tinh tấn, tà niệm, và tà định. ‘‘අට්ඨ [Pg.211] සම්මත්තා – සම්මාදිට්ඨි, සම්මාසඞ්කප්පො, සම්මාවාචා, සම්මාකම්මන්තො, සම්මාආජීවො, සම්මාවායාමො, සම්මාසති, සම්මාසමාධි. Tám pháp chân chánh: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, và chánh định. ‘‘අට්ඨ පුග්ගලා දක්ඛිණෙය්‍යා – සොතාපන්නො, සොතාපත්තිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො; සකදාගාමී, සකදාගාමිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො; අනාගාමී, අනාගාමිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො; අරහා, අරහත්තඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො. Tám hạng người đáng được cúng dường: bậc Dự Lưu, và bậc đang thực hành để chứng ngộ quả Dự Lưu; bậc Nhất Lai, và bậc đang thực hành để chứng ngộ quả Nhất Lai; bậc Bất Lai, và bậc đang thực hành để chứng ngộ quả Bất Lai; bậc A-la-hán, và bậc đang thực hành để chứng ngộ quả A-la-hán. 334. ‘‘අට්ඨ කුසීතවත්ථූනි. ඉධාවුසො, භික්ඛුනා කම්මං කාතබ්බං හොති. තස්ස එවං හොති – ‘කම්මං ඛො මෙ කාතබ්බං භවිස්සති, කම්මං ඛො පන මෙ කරොන්තස්ස කායො කිලමිස්සති, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති! සො නිපජ්ජති න වීරියං ආරභති අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. ඉදං පඨමං කුසීතවත්ථු. 334. Tám cơ sở của sự biếng nhác. Này chư hiền, ở đây, có vị tỳ khưu có công việc phải làm. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta sẽ phải làm công việc này. Khi làm việc, thân ta sẽ mệt mỏi. Thôi, ta hãy nằm xuống!’ Vị ấy bèn nằm xuống, không khởi sự tinh tấn để chứng đắc điều chưa chứng đắc, để thành tựu điều chưa thành tựu, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ. Đây là cơ sở thứ nhất của sự biếng nhác. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනා කම්මං කතං හොති. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො කම්මං අකාසිං, කම්මං ඛො පන මෙ කරොන්තස්ස කායො කිලන්තො, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති! සො නිපජ්ජති න වීරියං ආරභති…පෙ… ඉදං දුතියං කුසීතවත්ථු. Lại nữa, này chư hiền, có vị tỳ khưu đã làm xong công việc. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta đã làm xong công việc. Khi làm việc, thân ta đã mệt mỏi. Thôi, ta hãy nằm xuống!’ Vị ấy bèn nằm xuống, không khởi sự tinh tấn ... Đây là cơ sở thứ hai của sự biếng nhác. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනා මග්ගො ගන්තබ්බො හොති. තස්ස එවං හොති – ‘මග්ගො ඛො මෙ ගන්තබ්බො භවිස්සති, මග්ගං ඛො පන මෙ ගච්ඡන්තස්ස කායො කිලමිස්සති, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති! සො නිපජ්ජති න වීරියං ආරභති… ඉදං තතියං කුසීතවත්ථු. Lại nữa, này chư hiền, có vị tỳ khưu có con đường phải đi. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta sẽ phải đi con đường này. Khi đi đường, thân ta sẽ mệt mỏi. Thôi, ta hãy nằm xuống!’ Vị ấy bèn nằm xuống, không khởi sự tinh tấn ... Đây là cơ sở thứ ba của sự biếng nhác. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනා මග්ගො ගතො හොති. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො මග්ගං අගමාසිං, මග්ගං ඛො පන මෙ ගච්ඡන්තස්ස කායො කිලන්තො, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති! සො නිපජ්ජති න වීරියං ආරභති… ඉදං චතුත්ථං කුසීතවත්ථු. Lại nữa, này chư hiền, có vị tỳ khưu đã đi xong con đường. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta đã đi xong con đường. Khi đi đường, thân ta đã mệt mỏi. Thôi, ta hãy nằm xuống!’ Vị ấy bèn nằm xuống, không khởi sự tinh tấn ... Đây là cơ sở thứ tư của sự biếng nhác. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො න ලභති ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො නාලත්ථං ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං, තස්ස මෙ කායො කිලන්තො අකම්මඤ්ඤො, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති! සො නිපජ්ජති න වීරියං ආරභති… ඉදං පඤ්චමං කුසීතවත්ථු. Lại nữa, này chư hiền, có vị tỳ khưu đi khất thực trong làng hoặc thị trấn, không nhận được vật thực thô hay ngon cho đến khi vừa đủ no lòng. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta đi khất thực trong làng hoặc thị trấn, đã không nhận được vật thực thô hay ngon cho đến khi vừa đủ no lòng. Thân ta mệt mỏi, không thích hợp để làm việc. Thôi, ta hãy nằm xuống!’ Vị ấy bèn nằm xuống, không khởi sự tinh tấn ... Đây là cơ sở thứ năm của sự biếng nhác. ‘‘පුන [Pg.212] චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො ලභති ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො අලත්ථං ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං, තස්ස මෙ කායො ගරුකො අකම්මඤ්ඤො, මාසාචිතං මඤ්ඤෙ, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති! සො නිපජ්ජති න වීරියං ආරභති… ඉදං ඡට්ඨං කුසීතවත්ථු. Lại nữa, này chư hiền, có vị tỳ khưu đi khất thực trong làng hoặc thị trấn, nhận được vật thực thô hay ngon cho đến khi vừa đủ no lòng. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta đi khất thực trong làng hoặc thị trấn, đã nhận được vật thực thô hay ngon cho đến khi vừa đủ no lòng. Thân ta nặng nề, không thích hợp để làm việc, ta cảm thấy như bị nhồi đậu. Thôi, ta hãy nằm xuống!’ Vị ấy bèn nằm xuống, không khởi sự tinh tấn ... Đây là cơ sở thứ sáu của sự biếng nhác. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො උප්පන්නො හොති අප්පමත්තකො ආබාධො. තස්ස එවං හොති – ‘උප්පන්නො ඛො මෙ අයං අප්පමත්තකො ආබාධො; අත්ථි කප්පො නිපජ්ජිතුං, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති! සො නිපජ්ජති න වීරියං ආරභති… ඉදං සත්තමං කුසීතවත්ථු. Lại nữa, này chư hiền, có vị tỳ khưu bị một cơn bệnh nhẹ khởi lên. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta bị cơn bệnh nhẹ này khởi lên. Có thể nằm nghỉ được. Thôi, ta hãy nằm xuống!’ Vị ấy bèn nằm xuống, không khởi sự tinh tấn ... Đây là cơ sở thứ bảy của sự biếng nhác. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ගිලානා වුට්ඨිතො හොති අචිරවුට්ඨිතො ගෙලඤ්ඤා. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො ගිලානා වුට්ඨිතො අචිරවුට්ඨිතො ගෙලඤ්ඤා, තස්ස මෙ කායො දුබ්බලො අකම්මඤ්ඤො, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති! සො නිපජ්ජති න වීරියං ආරභති අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. ඉදං අට්ඨමං කුසීතවත්ථු. Lại nữa, này chư hiền, có vị tỳ khưu vừa khỏi bệnh, mới bình phục không lâu. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta vừa khỏi bệnh, mới bình phục không lâu. Thân ta yếu ớt, không thích hợp để làm việc. Thôi, ta hãy nằm xuống!’ Vị ấy bèn nằm xuống, không khởi sự tinh tấn để chứng đắc điều chưa chứng đắc, để thành tựu điều chưa thành tựu, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ. Đây là cơ sở thứ tám của sự biếng nhác. 335. ‘‘අට්ඨ ආරම්භවත්ථූනි. ඉධාවුසො, භික්ඛුනා කම්මං කාතබ්බං හොති. තස්ස එවං හොති – ‘කම්මං ඛො මෙ කාතබ්බං භවිස්සති, කම්මං ඛො පන මෙ කරොන්තෙන න සුකරං බුද්ධානං සාසනං මනසි කාතුං, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය, අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියායා’ති! සො වීරියං ආරභති අප්පත්තස්ස පත්තියා, අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. ඉදං පඨමං ආරම්භවත්ථු. 335. “Có tám căn cứ để khởi sự tinh tấn. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu có công việc phải làm. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta sẽ có công việc phải làm, và trong khi làm việc, ta sẽ khó tác ý đến giáo huấn của chư Phật. Vậy thì, ta hãy khởi sự tinh tấn để đạt đến điều chưa đạt, để chứng đắc điều chưa chứng đắc, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ!’ Vị ấy khởi sự tinh tấn để đạt đến điều chưa đạt, để chứng đắc điều chưa chứng đắc, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ. Đây là căn cứ thứ nhất để khởi sự tinh tấn. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනා කම්මං කතං හොති. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො කම්මං අකාසිං, කම්මං ඛො පනාහං කරොන්තො නාසක්ඛිං බුද්ධානං සාසනං මනසි කාතුං, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි…පෙ… සො වීරියං ආරභති… ඉදං දුතියං ආරම්භවත්ථු. “Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu đã làm xong công việc. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta đã làm xong công việc, và trong khi làm việc, ta đã không thể tác ý đến giáo huấn của chư Phật. Vậy thì, ta hãy khởi sự tinh tấn...’ Vị ấy khởi sự tinh tấn... Đây là căn cứ thứ hai để khởi sự tinh tấn. ‘‘පුන [Pg.213] චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනා මග්ගො ගන්තබ්බො හොති. තස්ස එවං හොති – ‘මග්ගො ඛො මෙ ගන්තබ්බො භවිස්සති, මග්ගං ඛො පන මෙ ගච්ඡන්තෙන න සුකරං බුද්ධානං සාසනං මනසි කාතුං. හන්දාහං වීරියං ආරභාමි…පෙ… සො වීරියං ආරභති… ඉදං තතියං ආරම්භවත්ථු. “Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu có con đường phải đi. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta sẽ có con đường phải đi, và trong khi đi đường, ta sẽ khó tác ý đến giáo huấn của chư Phật. Vậy thì, ta hãy khởi sự tinh tấn...’ Vị ấy khởi sự tinh tấn... Đây là căn cứ thứ ba để khởi sự tinh tấn. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනා මග්ගො ගතො හොති. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො මග්ගං අගමාසිං, මග්ගං ඛො පනාහං ගච්ඡන්තො නාසක්ඛිං බුද්ධානං සාසනං මනසි කාතුං, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි…පෙ… සො වීරියං ආරභති… ඉදං චතුත්ථං ආරම්භවත්ථු. “Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu đã đi xong con đường. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta đã đi xong con đường, và trong khi đi đường, ta đã không thể tác ý đến giáo huấn của chư Phật. Vậy thì, ta hãy khởi sự tinh tấn...’ Vị ấy khởi sự tinh tấn... Đây là căn cứ thứ tư để khởi sự tinh tấn. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො න ලභති ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො නාලත්ථං ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං, තස්ස මෙ කායො ලහුකො කම්මඤ්ඤො, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි…පෙ… සො වීරියං ආරභති… ඉදං පඤ්චමං ආරම්භවත්ථු. “Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu trong khi đi khất thực ở làng hoặc thị trấn, không nhận được vật thực thô hoặc tế tùy theo ý muốn cho đến khi no đủ. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta trong khi đi khất thực ở làng hoặc thị trấn, đã không nhận được vật thực thô hoặc tế tùy theo ý muốn cho đến khi no đủ. Thân của ta nhẹ nhàng, thích hợp cho công việc. Vậy thì, ta hãy khởi sự tinh tấn...’ Vị ấy khởi sự tinh tấn... Đây là căn cứ thứ năm để khởi sự tinh tấn. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො ලභති ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො අලත්ථං ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං, තස්ස මෙ කායො බලවා කම්මඤ්ඤො, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි…පෙ… සො වීරියං ආරභති… ඉදං ඡට්ඨං ආරම්භවත්ථු. “Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu trong khi đi khất thực ở làng hoặc thị trấn, nhận được vật thực thô hoặc tế tùy theo ý muốn cho đến khi no đủ. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta trong khi đi khất thực ở làng hoặc thị trấn, đã nhận được vật thực thô hoặc tế tùy theo ý muốn cho đến khi no đủ. Thân của ta có sức mạnh, thích hợp cho công việc. Vậy thì, ta hãy khởi sự tinh tấn...’ Vị ấy khởi sự tinh tấn... Đây là căn cứ thứ sáu để khởi sự tinh tấn. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො උප්පන්නො හොති අප්පමත්තකො ආබාධො. තස්ස එවං හොති – ‘උප්පන්නො ඛො මෙ අයං අප්පමත්තකො ආබාධො, ඨානං ඛො පනෙතං විජ්ජති යං මෙ ආබාධො පවඩ්ඪෙය්‍ය, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි…පෙ… සො වීරියං ආරභති… ඉදං සත්තමං ආරම්භවත්ථු. “Lại nữa, này chư hiền, một cơn bệnh nhẹ khởi lên nơi vị tỳ khưu. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Cơn bệnh nhẹ này đã khởi lên nơi ta. Có khả năng là bệnh của ta sẽ tăng trưởng. Vậy thì, ta hãy khởi sự tinh tấn...’ Vị ấy khởi sự tinh tấn... Đây là căn cứ thứ bảy để khởi sự tinh tấn. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ගිලානා වුට්ඨිතො හොති අචිරවුට්ඨිතො ගෙලඤ්ඤා. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො ගිලානා වුට්ඨිතො අචිරවුට්ඨිතො ගෙලඤ්ඤා, ඨානං ඛො පනෙතං විජ්ජති යං මෙ ආබාධො පච්චුදාවත්තෙය්‍ය, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියායා’’ති! සො වීරියං ආරභති අප්පත්තස්ස පත්තියා [Pg.214] අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. ඉදං අට්ඨමං ආරම්භවත්ථු. “Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu vừa khỏi bệnh, mới bình phục không lâu. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta vừa khỏi bệnh, mới bình phục không lâu. Có khả năng là bệnh của ta sẽ tái phát. Vậy thì, ta hãy khởi sự tinh tấn để đạt đến điều chưa đạt, để chứng đắc điều chưa chứng đắc, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ!’ Vị ấy khởi sự tinh tấn để đạt đến điều chưa đạt, để chứng đắc điều chưa chứng đắc, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ. Đây là căn cứ thứ tám để khởi sự tinh tấn. 336. ‘‘අට්ඨ දානවත්ථූනි. ආසජ්ජ දානං දෙති, භයා දානං දෙති, ‘අදාසි මෙ’ති දානං දෙති, ‘දස්සති මෙ’ති දානං දෙති, ‘සාහු දාන’න්ති දානං දෙති, ‘අහං පචාමි, ඉමෙ න පචන්ති, නාරහාමි පචන්තො අපචන්තානං දානං න දාතු’න්ති දානං දෙති, ‘ඉදං මෙ දානං දදතො කල්‍යාණො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගච්ඡතී’ති දානං දෙති. චිත්තාලඞ්කාර-චිත්තපරික්ඛාරත්ථං දානං දෙති. 336. “Có tám căn cứ của việc bố thí. Vị ấy bố thí vì có người đến gần, bố thí vì sợ hãi, bố thí vì nghĩ rằng ‘người ấy đã cho ta’, bố thí vì nghĩ rằng ‘người ấy sẽ cho ta’, bố thí vì nghĩ rằng ‘bố thí là thiện lành’, bố thí vì nghĩ rằng ‘ta nấu ăn, còn những người này không nấu ăn; ta là người nấu ăn không nên không cho những người không nấu ăn’, bố thí vì nghĩ rằng ‘khi ta thực hiện việc bố thí này, tiếng tăm tốt đẹp sẽ được lan truyền’, bố thí vì mục đích trang hoàng tâm, trang bị cho tâm. 337. ‘‘අට්ඨ දානූපපත්තියො. ඉධාවුසො, එකච්චො දානං දෙති සමණස්ස වා බ්‍රාහ්මණස්ස වා අන්නං පානං වත්ථං යානං මාලාගන්ධවිලෙපනං සෙය්‍යාවසථපදීපෙය්‍යං. සො යං දෙති තං පච්චාසීසති. සො පස්සති ඛත්තියමහාසාලං වා බ්‍රාහ්මණමහාසාලං වා ගහපතිමහාසාලං වා පඤ්චහි කාමගුණෙහි සමප්පිතං සමඞ්ගීභූතං පරිචාරයමානං. තස්ස එවං හොති – ‘අහො වතාහං කායස්ස භෙදා පරං මරණා ඛත්තියමහාසාලානං වා බ්‍රාහ්මණමහාසාලානං වා ගහපතිමහාසාලානං වා සහබ්‍යතං උපපජ්ජෙය්‍ය’න්ති! සො තං චිත්තං දහති, තං චිත්තං අධිට්ඨාති, තං චිත්තං භාවෙති, තස්ස තං චිත්තං හීනෙ විමුත්තං උත්තරි අභාවිතං තත්‍රූපපත්තියා සංවත්තති. තඤ්ච ඛො සීලවතො වදාමි නො දුස්සීලස්ස. ඉජ්ඣතාවුසො, සීලවතො චෙතොපණිධි විසුද්ධත්තා. 337. “Có tám sự tái sanh do bố thí. Này chư hiền, ở đây, có người bố thí cho sa-môn hoặc bà-la-môn các vật dụng như đồ ăn, thức uống, y phục, xe cộ, vòng hoa, hương liệu, thuốc xoa, giường nằm, trú xứ, đèn dầu. Vị ấy bố thí vật gì thì mong cầu quả báo của vật ấy. Vị ấy thấy các đại gia thuộc dòng dõi Sát-đế-lỵ, hoặc các đại gia thuộc dòng dõi Bà-la-môn, hoặc các đại gia thuộc dòng dõi gia chủ đang thụ hưởng, được cung phụng, được hầu hạ với năm dục trưởng dưỡng. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ôi, mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta được sanh làm bạn đồng hành với các đại gia thuộc dòng dõi Sát-đế-lỵ, hoặc các đại gia thuộc dòng dõi Bà-la-môn, hoặc các đại gia thuộc dòng dõi gia chủ!’ Vị ấy nắm giữ tâm ấy, quyết định tâm ấy, tu tập tâm ấy. Tâm của vị ấy hướng về điều thấp kém, không được tu tập để hướng thượng, nên dẫn đến sự tái sanh ở nơi ấy. Và ta nói điều này là dành cho người có giới, không phải cho người ác giới. Này chư hiền, ước nguyện của người có giới được thành tựu là do sự trong sạch. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, ඉධෙකච්චො දානං දෙති සමණස්ස වා බ්‍රාහ්මණස්ස වා අන්නං පානං…පෙ… සෙය්‍යාවසථපදීපෙය්‍යං. සො යං දෙති තං පච්චාසීසති. තස්ස සුතං හොති – ‘චාතුමහාරාජිකා දෙවා දීඝායුකා වණ්ණවන්තො සුඛබහුලා’’ති. තස්ස එවං හොති – ‘අහො වතාහං කායස්ස භෙදා පරං මරණා චාතුමහාරාජිකානං දෙවානං සහබ්‍යතං උපපජ්ජෙය්‍ය’’න්ති! සො තං චිත්තං දහති, තං චිත්තං අධිට්ඨාති, තං චිත්තං භාවෙති, තස්ස තං චිත්තං හීනෙ විමුත්තං උත්තරි අභාවිතං තත්‍රූපපත්තියා සංවත්තති. තඤ්ච ඛො සීලවතො වදාමි නො දුස්සීලස්ස. ඉජ්ඣතාවුසො, සීලවතො චෙතොපණිධි විසුද්ධත්තා. Lại nữa, này các hiền hữu, ở đây có người cúng dường cho sa-môn hoặc bà-la-môn: thức ăn, thức uống... cho đến chỗ ở, giường nằm, đèn đuốc. Vị ấy cúng dường vật gì thì mong cầu vật ấy. Vị ấy đã được nghe rằng: 'Chư thiên ở cõi Tứ Đại Thiên Vương được sống lâu, có dung sắc, nhiều an lạc'. Vị ấy khởi lên ý nghĩ: 'Ôi, mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi Tứ Đại Thiên Vương!' Vị ấy giữ vững tâm ấy, quyết định tâm ấy, tu tập tâm ấy. Tâm ấy của vị ấy, hướng về hạ liệt, không được tu tập thêm để đạt đến quả vị cao hơn, sẽ đưa đến sự tái sanh ở cõi ấy. Và điều này, ta nói là dành cho người có giới, không phải cho người ác giới. Này các hiền hữu, ước nguyện trong tâm của người có giới được thành tựu là do sự trong sạch. ‘‘පුන [Pg.215] චපරං, ආවුසො, ඉධෙකච්චො දානං දෙති සමණස්ස වා බ්‍රාහ්මණස්ස වා අන්නං පානං…පෙ… සෙය්‍යාවසථපදීපෙය්‍යං. සො යං දෙති තං පච්චාසීසති. තස්ස සුතං හොති – ‘තාවතිංසා දෙවා…පෙ… යාමා දෙවා…පෙ… තුසිතා දෙවා …පෙ… නිම්මානරතී දෙවා…පෙ… පරනිම්මිතවසවත්තී දෙවා දීඝායුකා වණ්ණවන්තො සුඛබහුලා’ති. තස්ස එවං හොති – ‘අහො වතාහං කායස්ස භෙදා පරං මරණා පරනිම්මිතවසවත්තීනං දෙවානං සහබ්‍යතං උපපජ්ජෙය්‍ය’’න්ති! සො තං චිත්තං දහති, තං චිත්තං අධිට්ඨාති, තං චිත්තං භාවෙති, තස්ස තං චිත්තං හීනෙ විමුත්තං උත්තරි අභාවිතං තත්‍රූපපත්තියා සංවත්තති. තඤ්ච ඛො සීලවතො වදාමි නො දුස්සීලස්ස. ඉජ්ඣතාවුසො, සීලවතො චෙතොපණිධි විසුද්ධත්තා. Lại nữa, này các hiền hữu, ở đây có người cúng dường cho sa-môn hoặc bà-la-môn: thức ăn, thức uống... cho đến chỗ ở, giường nằm, đèn đuốc. Vị ấy cúng dường vật gì thì mong cầu vật ấy. Vị ấy đã được nghe rằng: 'Chư thiên ở cõi Ba Mươi Ba... chư thiên ở cõi Dạ Ma... chư thiên ở cõi Đâu Suất... chư thiên ở cõi Hóa Lạc... chư thiên ở cõi Tha Hóa Tự Tại được sống lâu, có dung sắc, nhiều an lạc'. Vị ấy khởi lên ý nghĩ: 'Ôi, mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi Tha Hóa Tự Tại!' Vị ấy giữ vững tâm ấy, quyết định tâm ấy, tu tập tâm ấy. Tâm ấy của vị ấy, hướng về hạ liệt, không được tu tập thêm để đạt đến quả vị cao hơn, sẽ đưa đến sự tái sanh ở cõi ấy. Và điều này, ta nói là dành cho người có giới, không phải cho người ác giới. Này các hiền hữu, ước nguyện trong tâm của người có giới được thành tựu là do sự trong sạch. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, ඉධෙකච්චො දානං දෙති සමණස්ස වා බ්‍රාහ්මණස්ස වා අන්නං පානං වත්ථං යානං මාලාගන්ධවිලෙපනං සෙය්‍යාවසථපදීපෙය්‍යං. සො යං දෙති තං පච්චාසීසති. තස්ස සුතං හොති – ‘බ්‍රහ්මකායිකා දෙවා දීඝායුකා වණ්ණවන්තො සුඛබහුලා’ති. තස්ස එවං හොති – ‘අහො වතාහං කායස්ස භෙදා පරං මරණා බ්‍රහ්මකායිකානං දෙවානං සහබ්‍යතං උපපජ්ජෙය්‍ය’න්ති! සො තං චිත්තං දහති, තං චිත්තං අධිට්ඨාති, තං චිත්තං භාවෙති, තස්ස තං චිත්තං හීනෙ විමුත්තං උත්තරි අභාවිතං තත්‍රූපපත්තියා සංවත්තති. තඤ්ච ඛො සීලවතො වදාමි නො දුස්සීලස්ස; වීතරාගස්ස නො සරාගස්ස. ඉජ්ඣතාවුසො, සීලවතො චෙතොපණිධි වීතරාගත්තා. Lại nữa, này các hiền hữu, ở đây có người cúng dường cho sa-môn hoặc bà-la-môn: thức ăn, thức uống, y phục, xe cộ, vòng hoa, hương liệu, vật thoa, chỗ ở, giường nằm, đèn đuốc. Vị ấy cúng dường vật gì thì mong cầu vật ấy. Vị ấy đã được nghe rằng: 'Chư thiên ở cõi Phạm Thiên được sống lâu, có dung sắc, nhiều an lạc'. Vị ấy khởi lên ý nghĩ: 'Ôi, mong rằng sau khi thân hoại mạng chung, ta được sanh làm bạn đồng hành với chư thiên ở cõi Phạm Thiên!' Vị ấy giữ vững tâm ấy, quyết định tâm ấy, tu tập tâm ấy. Tâm ấy của vị ấy, hướng về hạ liệt, không được tu tập thêm để đạt đến quả vị cao hơn, sẽ đưa đến sự tái sanh ở cõi ấy. Và điều này, ta nói là dành cho người có giới, không phải cho người ác giới; dành cho người ly tham, không phải cho người còn tham. Này các hiền hữu, ước nguyện trong tâm của người có giới được thành tựu là do đã ly tham. ‘‘අට්ඨ පරිසා – ඛත්තියපරිසා, බ්‍රාහ්මණපරිසා, ගහපතිපරිසා, සමණපරිසා, චාතුමහාරාජිකපරිසා, තාවතිංසපරිසා, මාරපරිසා, බ්‍රහ්මපරිසා. Tám hội chúng: hội chúng Sát-đế-lỵ, hội chúng Bà-la-môn, hội chúng gia chủ, hội chúng sa-môn, hội chúng Tứ Đại Thiên Vương, hội chúng Ba Mươi Ba, hội chúng của Ma vương, hội chúng Phạm thiên. ‘‘අට්ඨ ලොකධම්මා – ලාභො ච, අලාභො ච, යසො ච, අයසො ච, නින්දා ච, පසංසා ච, සුඛඤ්ච, දුක්ඛඤ්ච. Tám pháp thế gian: được và không được, danh và không danh, chê và khen, lạc và khổ. 338. ‘‘අට්ඨ අභිභායතනානි. අජ්ඣත්තං රූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි සුවණ්ණදුබ්බණ්ණානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං පඨමං අභිභායතනං. 338. Tám thắng xứ. Có người có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới, có giới hạn, đẹp và xấu, và có tưởng rằng: 'Sau khi chế ngự chúng, ta biết, ta thấy'. Đây là thắng xứ thứ nhất. ‘‘අජ්ඣත්තං [Pg.216] රූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි සුවණ්ණදුබ්බණ්ණානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති – එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං දුතියං අභිභායතනං. Có người có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới, vô hạn lượng, đẹp và xấu, và có tưởng rằng: 'Sau khi chế ngự chúng, ta biết, ta thấy'. Đây là thắng xứ thứ hai. ‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි සුවණ්ණදුබ්බණ්ණානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං තතියං අභිභායතනං. Có người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới, có giới hạn, đẹp và xấu, và có tưởng rằng: 'Sau khi chế ngự chúng, ta biết, ta thấy'. Đây là thắng xứ thứ ba. ‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි සුවණ්ණදුබ්බණ්ණානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං චතුත්ථං අභිභායතනං. Có người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới, vô hạn lượng, đẹp và xấu, và có tưởng rằng: 'Sau khi chế ngự chúng, ta biết, ta thấy'. Đây là thắng xứ thứ tư. ‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති නීලානි නීලවණ්ණානි නීලනිදස්සනානි නීලනිභාසානි. සෙය්‍යථාපි නාම උමාපුප්ඵං නීලං නීලවණ්ණං නීලනිදස්සනං නීලනිභාසං, සෙය්‍යථා වා පන තං වත්ථං බාරාණසෙය්‍යකං උභතොභාගවිමට්ඨං නීලං නීලවණ්ණං නීලනිදස්සනං නීලනිභාසං. එවමෙව අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති නීලානි නීලවණ්ණානි නීලනිදස්සනානි නීලනිභාසානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං පඤ්චමං අභිභායතනං. Có người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới, màu xanh, sắc xanh, tướng xanh, ánh xanh. Ví như hoa lanh màu xanh, sắc xanh, tướng xanh, ánh xanh; hoặc ví như tấm vải ở Ba-la-nại được chà láng cả hai mặt, màu xanh, sắc xanh, tướng xanh, ánh xanh. Cũng vậy, có người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới, màu xanh, sắc xanh, tướng xanh, ánh xanh, và có tưởng rằng: 'Sau khi chế ngự chúng, ta biết, ta thấy'. Đây là thắng xứ thứ năm. ‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති පීතානි පීතවණ්ණානි පීතනිදස්සනානි පීතනිභාසානි. සෙය්‍යථාපි නාම කණිකාරපුප්ඵං පීතං පීතවණ්ණං පීතනිදස්සනං පීතනිභාසං, සෙය්‍යථා වා පන තං වත්ථං බාරාණසෙය්‍යකං උභතොභාගවිමට්ඨං පීතං පීතවණ්ණං පීතනිදස්සනං පීතනිභාසං. එවමෙව අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති පීතානි පීතවණ්ණානි පීතනිදස්සනානි පීතනිභාසානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං ඡට්ඨං අභිභායතනං. Có người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới, màu vàng, sắc vàng, tướng vàng, ánh vàng. Ví như hoa kaṇikāra màu vàng, sắc vàng, tướng vàng, ánh vàng; hoặc ví như tấm vải ở Ba-la-nại được chà láng cả hai mặt, màu vàng, sắc vàng, tướng vàng, ánh vàng. Cũng vậy, có người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới, màu vàng, sắc vàng, tướng vàng, ánh vàng, và có tưởng rằng: 'Sau khi chế ngự chúng, ta biết, ta thấy'. Đây là thắng xứ thứ sáu. ‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති ලොහිතකානි ලොහිතකවණ්ණානි ලොහිතකනිදස්සනානි ලොහිතකනිභාසානි. සෙය්‍යථාපි නාම බන්ධුජීවකපුප්ඵං ලොහිතකං ලොහිතකවණ්ණං ලොහිතකනිදස්සනං ලොහිතකනිභාසං, සෙය්‍යථා වා පන තං වත්ථං බාරාණසෙය්‍යකං උභතොභාගවිමට්ඨං ලොහිතකං ලොහිතකවණ්ණං ලොහිතකනිදස්සනං ලොහිතකනිභාසං. එවමෙව අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො [Pg.217] බහිද්ධා රූපානි පස්සති ලොහිතකානි ලොහිතකවණ්ණානි ලොහිතකනිදස්සනානි ලොහිතකනිභාසානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං සත්තමං අභිභායතනං. “Vị ấy có tưởng về vô sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới có màu đỏ, sắc đỏ, tướng đỏ, ánh đỏ. Ví như đóa hoa bandhujīvaka có màu đỏ, sắc đỏ, tướng đỏ, ánh đỏ; hoặc ví như tấm vải ở Bārāṇasī được chà láng cả hai mặt, có màu đỏ, sắc đỏ, tướng đỏ, ánh đỏ. Cũng thế ấy, vị ấy có tưởng về vô sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới có màu đỏ, sắc đỏ, tướng đỏ, ánh đỏ, và có tưởng rằng: ‘Sau khi đã chinh phục các sắc ấy, tôi biết, tôi thấy.’ Đây là thắng xứ thứ bảy.” ‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති ඔදාතානි ඔදාතවණ්ණානි ඔදාතනිදස්සනානි ඔදාතනිභාසානි. සෙය්‍යථාපි නාම ඔසධිතාරකා ඔදාතා ඔදාතවණ්ණා ඔදාතනිදස්සනා ඔදාතනිභාසා, සෙය්‍යථා වා පන තං වත්ථං බාරාණසෙය්‍යකං උභතොභාගවිමට්ඨං ඔදාතං ඔදාතවණ්ණං ඔදාතනිදස්සනං ඔදාතනිභාසං. එවමෙව අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති ඔදාතානි ඔදාතවණ්ණානි ඔදාතනිදස්සනානි ඔදාතනිභාසානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං අට්ඨමං අභිභායතනං. “Vị ấy có tưởng về vô sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới có màu trắng, sắc trắng, tướng trắng, ánh trắng. Ví như sao mai có màu trắng, sắc trắng, tướng trắng, ánh trắng; hoặc ví như tấm vải ở Bārāṇasī được chà láng cả hai mặt, có màu trắng, sắc trắng, tướng trắng, ánh trắng. Cũng thế ấy, vị ấy có tưởng về vô sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới có màu trắng, sắc trắng, tướng trắng, ánh trắng, và có tưởng rằng: ‘Sau khi đã chinh phục các sắc ấy, tôi biết, tôi thấy.’ Đây là thắng xứ thứ tám.” 339. ‘‘අට්ඨ විමොක්ඛා. රූපී රූපානි පස්සති. අයං පඨමො විමොක්ඛො. 339. “Có tám giải thoát. Vị ấy có sắc, thấy các sắc. Đây là giải thoát thứ nhất.” ‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී බහිද්ධා රූපානි පස්සති. අයං දුතියො විමොක්ඛො. “Vị ấy có tưởng về vô sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới. Đây là giải thoát thứ hai.” ‘‘සුභන්තෙව අධිමුත්තො හොති. අයං තතියො විමොක්ඛො. “Vị ấy chỉ chuyên chú vào tịnh. Đây là giải thoát thứ ba.” ‘‘සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා ‘අනන්තො ආකාසො’ති ආකාසානඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං චතුත්ථො විමොක්ඛො. “Do đã hoàn toàn vượt qua các sắc tưởng, do đã chấm dứt các đối ngại tưởng, do không tác ý đến các dị tưởng, vị ấy trú vào Không Vô Biên Xứ với ý niệm: ‘Hư không là vô biên.’ Đây là giải thoát thứ tư.” ‘‘සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘අනන්තං විඤ්ඤාණ’න්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං පඤ්චමො විමොක්ඛො. “Do đã hoàn toàn vượt qua Không Vô Biên Xứ, vị ấy trú vào Thức Vô Biên Xứ với ý niệm: ‘Thức là vô biên.’ Đây là giải thoát thứ năm.” ‘‘සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘නත්ථි කිඤ්චී’ති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං ඡට්ඨො විමොක්ඛො. “Do đã hoàn toàn vượt qua Thức Vô Biên Xứ, vị ấy trú vào Vô Sở Hữu Xứ với ý niệm: ‘Không có gì cả.’ Đây là giải thoát thứ sáu.” ‘‘සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං සත්තමො විමොක්ඛො. “Do đã hoàn toàn vượt qua Vô Sở Hữu Xứ, vị ấy trú vào Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Đây là giải thoát thứ bảy.” ‘‘සබ්බසො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤාවෙදයිත නිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං අට්ඨමො විමොක්ඛො. “Do đã hoàn toàn vượt qua Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, vị ấy trú vào Diệt Thọ Tưởng Định. Đây là giải thoát thứ tám.” ‘‘ඉමෙ [Pg.218] ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන අට්ඨ ධම්මා සම්මදක්ඛාතා; තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. “Này chư hiền, tám pháp này đã được đức Thế Tôn, bậc Toàn Giác, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác, là người biết, người thấy, khéo thuyết giảng. Ở đây, tất cả chúng ta nên cùng nhau tụng đọc ... vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư thiên và nhân loại.” නවකං Phẩm Chín Pháp 340. ‘‘අත්ථි ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන නව ධම්මා සම්මදක්ඛාතා; තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමෙ නව? 340. “Này chư hiền, có chín pháp đã được đức Thế Tôn, bậc Toàn Giác, bậc A-la-hán, bậc Chánh Đẳng Giác, là người biết, người thấy, khéo thuyết giảng. Ở đây, tất cả chúng ta nên cùng nhau tụng đọc ... vì lợi ích, vì hạnh phúc, vì an lạc cho chư thiên và nhân loại. Chín pháp ấy là gì?” ‘‘නව ආඝාතවත්ථූනි. ‘අනත්ථං මෙ අචරී’ති ආඝාතං බන්ධති; ‘අනත්ථං මෙ චරතී’ති ආඝාතං බන්ධති; ‘අනත්ථං මෙ චරිස්සතී’ති ආඝාතං බන්ධති; ‘පියස්ස මෙ මනාපස්ස අනත්ථං අචරී’ති ආඝාතං බන්ධති…පෙ… අනත්ථං චරතීති ආඝාතං බන්ධති…පෙ… අනත්ථං චරිස්සතීති ආඝාතං බන්ධති; ‘අප්පියස්ස මෙ අමනාපස්ස අත්ථං අචරී’ති ආඝාතං බන්ධති…පෙ… අත්ථං චරතීති ආඝාතං බන්ධති…පෙ… අත්ථං චරිස්සතීති ආඝාතං බන්ධති. “Có chín hiềm hận sự. Vị ấy ôm lòng hiềm hận rằng: ‘Người ấy đã làm điều bất lợi cho ta.’ Vị ấy ôm lòng hiềm hận rằng: ‘Người ấy đang làm điều bất lợi cho ta.’ Vị ấy ôm lòng hiềm hận rằng: ‘Người ấy sẽ làm điều bất lợi cho ta.’ Vị ấy ôm lòng hiềm hận rằng: ‘Người ấy đã làm điều bất lợi cho người thân yêu của ta.’ ... đang làm ... sẽ làm ... Vị ấy ôm lòng hiềm hận rằng: ‘Người ấy đã làm điều lợi cho người ta không ưa thích.’ ... đang làm ... sẽ làm.” ‘‘නව ආඝාතපටිවිනයා. ‘අනත්ථං මෙ අචරි, තං කුතෙත්ථ ලබ්භා’ති ආඝාතං පටිවිනෙති; ‘අනත්ථං මෙ චරති, තං කුතෙත්ථ ලබ්භා’ති ආඝාතං පටිවිනෙති; ‘අනත්ථං මෙ චරිස්සති, තං කුතෙත්ථ ලබ්භා’ති ආඝාතං පටිවිනෙති; ‘පියස්ස මෙ මනාපස්ස අනත්ථං අචරි…පෙ… අනත්ථං චරති…පෙ… අනත්ථං චරිස්සති, තං කුතෙත්ථ ලබ්භා’ති ආඝාතං පටිවිනෙති; ‘අප්පියස්ස මෙ අමනාපස්ස අත්ථං අචරි…පෙ… අත්ථං චරති…පෙ… අත්ථං චරිස්සති, තං කුතෙත්ථ ලබ්භා’ති ආඝාතං පටිවිනෙති. “Có chín cách điều phục hiềm hận. Vị ấy điều phục hiềm hận rằng: ‘Người ấy đã làm điều bất lợi cho ta, nhưng ở đây làm sao có thể khác được?’ Vị ấy điều phục hiềm hận rằng: ‘Người ấy đang làm điều bất lợi cho ta, nhưng ở đây làm sao có thể khác được?’ Vị ấy điều phục hiềm hận rằng: ‘Người ấy sẽ làm điều bất lợi cho ta, nhưng ở đây làm sao có thể khác được?’ Vị ấy điều phục hiềm hận rằng: ‘Người ấy đã làm điều bất lợi cho người thân yêu của ta ... đang làm ... sẽ làm, nhưng ở đây làm sao có thể khác được?’ Vị ấy điều phục hiềm hận rằng: ‘Người ấy đã làm điều lợi cho người ta không ưa thích ... đang làm ... sẽ làm, nhưng ở đây làm sao có thể khác được?’” 341. ‘‘නව සත්තාවාසා. සන්තාවුසො, සත්තා නානත්තකායා නානත්තසඤ්ඤිනො, සෙය්‍යථාපි මනුස්සා එකච්චෙ ච දෙවා එකච්චෙ ච විනිපාතිකා. අයං පඨමො සත්තාවාසො. 341. “Có chín chúng sanh cư. Này chư hiền, có những chúng sanh thân khác nhau, tưởng khác nhau, ví như loài người, một số chư thiên, và một số các loài trong đọa xứ. Đây là chúng sanh cư thứ nhất.” ‘‘සන්තාවුසො, සත්තා නානත්තකායා එකත්තසඤ්ඤිනො, සෙය්‍යථාපි දෙවා බ්‍රහ්මකායිකා පඨමාභිනිබ්බත්තා. අයං දුතියො සත්තාවාසො. “Này chư hiền, có những chúng sanh thân khác nhau, tưởng đồng nhau, ví như chư thiên cõi Phạm Chúng Thiên được sanh vào lúc khởi đầu. Đây là chúng sanh cư thứ hai.” ‘‘සන්තාවුසො, සත්තා එකත්තකායා නානත්තසඤ්ඤිනො, සෙය්‍යථාපි දෙවා ආභස්සරා. අයං තතියො සත්තාවාසො. “Này chư hiền, có những chúng sanh thân đồng nhau, tưởng khác nhau, ví như chư thiên cõi Quang Âm. Đây là chúng sanh cư thứ ba.” ‘‘සන්තාවුසො[Pg.219], සත්තා එකත්තකායා එකත්තසඤ්ඤිනො, සෙය්‍යථාපි දෙවා සුභකිණ්හා. අයං චතුත්ථො සත්තාවාසො. “Này chư hiền, có những chúng sanh thân đồng nhau, tưởng đồng nhau, ví như chư thiên cõi Biến Tịnh. Đây là chúng sanh cư thứ tư.” ‘‘සන්තාවුසො, සත්තා අසඤ්ඤිනො අප්පටිසංවෙදිනො, සෙය්‍යථාපි දෙවා අසඤ්ඤසත්තා. අයං පඤ්චමො සත්තාවාසො. “Này chư hiền, có những chúng sanh không có tưởng, không có cảm thọ, ví như chư thiên cõi Vô Tưởng. Đây là chúng sanh cư thứ năm.” ‘‘සන්තාවුසො, සත්තා සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා ‘අනන්තො ආකාසො’ති ආකාසානඤ්චායතනූපගා. අයං ඡට්ඨො සත්තාවාසො. “Này chư hiền, có những chúng sanh do đã hoàn toàn vượt qua các sắc tưởng, do đã chấm dứt các đối ngại tưởng, do không tác ý đến các dị tưởng, với ý niệm: ‘Hư không là vô biên,’ đã sanh vào cõi Không Vô Biên Xứ. Đây là chúng sanh cư thứ sáu.” ‘‘සන්තාවුසො, සත්තා සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘අනන්තං විඤ්ඤාණ’න්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනූපගා. අයං සත්තමො සත්තාවාසො. “Này chư hiền, có những chúng sanh do đã hoàn toàn vượt qua Không Vô Biên Xứ, với ý niệm: ‘Thức là vô biên,’ đã sanh vào cõi Thức Vô Biên Xứ. Đây là chúng sanh cư thứ bảy.” ‘‘සන්තාවුසො, සත්තා සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘නත්ථි කිඤ්චී’ති ආකිඤ්චාඤ්ඤායතනූපගා. අයං අට්ඨමො සත්තාවාසො. Này chư hiền, có những chúng sanh, do vượt qua hoàn toàn Thức Vô Biên Xứ, (quán tưởng) rằng ‘không có vật gì,’ được sanh vào Vô Sở Hữu Xứ. Đây là trú xứ thứ tám của chúng sanh. ‘‘සන්තාවුසො, සත්තා සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනූපගා. අයං නවමො සත්තාවාසො. Này chư hiền, có những chúng sanh, do vượt qua hoàn toàn Vô Sở Hữu Xứ, được sanh vào Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Đây là trú xứ thứ chín của chúng sanh. 342. ‘‘නව අක්ඛණා අසමයා බ්‍රහ්මචරියවාසාය. ඉධාවුසො, තථාගතො ච ලොකෙ උප්පන්නො හොති අරහං සම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච දෙසියති ඔපසමිකො පරිනිබ්බානිකො සම්බොධගාමී සුගතප්පවෙදිතො. අයඤ්ච පුග්ගලො නිරයං උපපන්නො හොති. අයං පඨමො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය. 342. Có chín thời phi thời, chín cơ hội không thuận tiện để sống đời phạm hạnh. Này chư hiền, ở đây, Như Lai xuất hiện ở đời, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác; và giáo pháp được thuyết giảng, đưa đến an tịnh, đưa đến Niết-bàn, hướng đến giác ngộ, do bậc Thiện Thệ tuyên thuyết. Nhưng cá nhân này lại sanh vào địa ngục. Đây là thời phi thời, cơ hội không thuận tiện thứ nhất để sống đời phạm hạnh. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, තථාගතො ච ලොකෙ උප්පන්නො හොති අරහං සම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච දෙසියති ඔපසමිකො පරිනිබ්බානිකො සම්බොධගාමී සුගතප්පවෙදිතො. අයඤ්ච පුග්ගලො තිරච්ඡානයොනිං උපපන්නො හොති. අයං දුතියො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය. Lại nữa, này chư hiền, Như Lai xuất hiện ở đời, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác; và giáo pháp được thuyết giảng, đưa đến an tịnh, đưa đến Niết-bàn, hướng đến giác ngộ, do bậc Thiện Thệ tuyên thuyết. Nhưng cá nhân này lại sanh vào loài bàng sanh. Đây là thời phi thời, cơ hội không thuận tiện thứ hai để sống đời phạm hạnh. ‘‘පුන චපරං…පෙ… පෙත්තිවිසයං උපපන්නො හොති. අයං තතියො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය. Lại nữa... vân vân... lại sanh vào cảnh giới ngạ quỷ. Đây là thời phi thời, cơ hội không thuận tiện thứ ba để sống đời phạm hạnh. ‘‘පුන [Pg.220] චපරං…පෙ… අසුරකායං උපපන්නො හොති. අයං චතුත්ථො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය. Lại nữa... vân vân... lại sanh vào loài a-tu-la. Đây là thời phi thời, cơ hội không thuận tiện thứ tư để sống đời phạm hạnh. ‘‘පුන චපරං…පෙ… අඤ්ඤතරං දීඝායුකං දෙවනිකායං උපපන්නො හොති. අයං පඤ්චමො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය. Lại nữa... vân vân... lại sanh vào một trong các cõi trời trường thọ. Đây là thời phi thời, cơ hội không thuận tiện thứ năm để sống đời phạm hạnh. ‘‘පුන චපරං…පෙ… පච්චන්තිමෙසු ජනපදෙසු පච්චාජාතො හොති මිලක්ඛෙසු අවිඤ්ඤාතාරෙසු, යත්ථ නත්ථි ගති භික්ඛූනං භික්ඛුනීනං උපාසකානං උපාසිකානං. අයං ඡට්ඨො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය. Lại nữa... vân vân... lại sanh ở các xứ biên địa, giữa những người man di không được khai hóa, nơi không có sự đi lại của các tỳ-khưu, tỳ-khưu-ni, cận sự nam, cận sự nữ. Đây là thời phi thời, cơ hội không thuận tiện thứ sáu để sống đời phạm hạnh. ‘‘පුන චපරං…පෙ… මජ්ඣිමෙසු ජනපදෙසු පච්චාජාතො හොති. සො ච හොති මිච්ඡාදිට්ඨිකො විපරීතදස්සනො – ‘නත්ථි දින්නං, නත්ථි යිට්ඨං, නත්ථි හුතං, නත්ථි සුකතදුක්කටානං කම්මානං ඵලං විපාකො, නත්ථි අයං ලොකො, නත්ථි පරො ලොකො, නත්ථි මාතා, නත්ථි පිතා, නත්ථි සත්තා ඔපපාතිකා, නත්ථි ලොකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා සම්මග්ගතා සම්මාපටිපන්නා යෙ ඉමඤ්ච ලොකං පරඤ්ච ලොකං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙන්තී’ති. අයං සත්තමො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය. Lại nữa... vân vân... lại sanh ở các xứ trung ương. Nhưng người ấy có tà kiến, có tri kiến sai lạc: ‘Không có bố thí, không có cúng dường, không có tế tự; không có kết quả dị thục của các nghiệp thiện ác; không có đời này, không có đời sau; không có mẹ, không có cha; không có các chúng sanh hóa sanh; ở đời không có các Sa-môn, Bà-la-môn chánh hướng, chánh hạnh, những vị đã tự mình chứng ngộ với thắng trí và tuyên thuyết về đời này và đời sau.’ Đây là thời phi thời, cơ hội không thuận tiện thứ bảy để sống đời phạm hạnh. ‘‘පුන චපරං…පෙ… මජ්ඣිමෙසු ජනපදෙසු පච්චාජාතො හොති. සො ච හොති දුප්පඤ්ඤො ජළො එළමූගො, නප්පටිබලො සුභාසිතදුබ්භාසිතානමත්ථමඤ්ඤාතුං. අයං අට්ඨමො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය. Lại nữa... vân vân... lại sanh ở các xứ trung ương. Nhưng người ấy là người không có trí tuệ, ngu si, câm ngọng, không có khả năng hiểu được ý nghĩa của những lời thiện thuyết và ác thuyết. Đây là thời phi thời, cơ hội không thuận tiện thứ tám để sống đời phạm hạnh. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, තථාගතො ච ලොකෙ න උප්පන්නො හොති අරහං සම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච න දෙසියති ඔපසමිකො පරිනිබ්බානිකො සම්බොධගාමී සුගතප්පවෙදිතො. අයඤ්ච පුග්ගලො මජ්ඣිමෙසු ජනපදෙසු පච්චාජාතො හොති, සො ච හොති පඤ්ඤවා අජළො අනෙළමූගො, පටිබලො සුභාසිත-දුබ්භාසිතානමත්ථමඤ්ඤාතුං. අයං නවමො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය. Lại nữa, này chư hiền, Như Lai không xuất hiện ở đời, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác; và giáo pháp không được thuyết giảng, là pháp đưa đến an tịnh, đưa đến Niết-bàn, hướng đến giác ngộ, do bậc Thiện Thệ tuyên thuyết. Nhưng cá nhân này lại sanh ở các xứ trung ương, là người có trí tuệ, không ngu si, không câm ngọng, có khả năng hiểu được ý nghĩa của những lời thiện thuyết và ác thuyết. Đây là thời phi thời, cơ hội không thuận tiện thứ chín để sống đời phạm hạnh. 343. ‘‘නව අනුපුබ්බවිහාරා. ඉධාවුසො, භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. පීතියා ච විරාගා…පෙ… තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. සුඛස්ස ච පහානා [Pg.221] …පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා…පෙ… ආකාසානඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘අනන්තං විඤ්ඤාණ’න්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘නත්ථි කිඤ්චී’ති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරති. 343. Có chín sự an trú tuần tự. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ-khưu ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Do làm cho tầm và tứ tịnh chỉ... vân vân... chứng và trú thiền thứ hai. Do ly hỷ... vân vân... chứng và trú thiền thứ ba. Do xả lạc... vân vân... chứng và trú thiền thứ tư. Do vượt qua hoàn toàn các sắc tưởng... vân vân... chứng và trú Không Vô Biên Xứ. Do vượt qua hoàn toàn Không Vô Biên Xứ, (quán tưởng) ‘thức là vô biên,’ chứng và trú Thức Vô Biên Xứ. Do vượt qua hoàn toàn Thức Vô Biên Xứ, (quán tưởng) ‘không có vật gì,’ chứng và trú Vô Sở Hữu Xứ. Do vượt qua hoàn toàn Vô Sở Hữu Xứ, chứng và trú Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Do vượt qua hoàn toàn Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, chứng và trú Diệt Thọ Tưởng Định. 344. ‘‘නව අනුපුබ්බනිරොධා. පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස කාමසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති. දුතියං ඣානං සමාපන්නස්ස විතක්කවිචාරා නිරුද්ධා හොන්ති. තතියං ඣානං සමාපන්නස්ස පීති නිරුද්ධා හොති. චතුත්ථං ඣානං සමාපන්නස්ස අස්සාසපස්සාස්සා නිරුද්ධා හොන්ති. ආකාසානඤ්චායතනං සමාපන්නස්ස රූපසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති. විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමාපන්නස්ස ආකාසානඤ්චායතනසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති. ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමාපන්නස්ස විඤ්ඤාණඤ්චායතනසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති. නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමාපන්නස්ස ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති. සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං සමාපන්නස්ස සඤ්ඤා ච වෙදනා ච නිරුද්ධා හොන්ති. 344. Có chín sự đoạn diệt tuần tự. Đối với người đã nhập thiền thứ nhất, dục tưởng được đoạn diệt. Đối với người đã nhập thiền thứ hai, tầm và tứ được đoạn diệt. Đối với người đã nhập thiền thứ ba, hỷ được đoạn diệt. Đối với người đã nhập thiền thứ tư, hơi thở vô và hơi thở ra được đoạn diệt. Đối với người đã nhập Không Vô Biên Xứ, sắc tưởng được đoạn diệt. Đối với người đã nhập Thức Vô Biên Xứ, không vô biên xứ tưởng được đoạn diệt. Đối với người đã nhập Vô Sở Hữu Xứ, thức vô biên xứ tưởng được đoạn diệt. Đối với người đã nhập Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, vô sở hữu xứ tưởng được đoạn diệt. Đối với người đã nhập Diệt Thọ Tưởng Định, tưởng và thọ được đoạn diệt. ‘‘ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන නව ධම්මා සම්මදක්ඛාතා. තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. Này chư hiền, chín pháp này đã được Thế Tôn, bậc Tri Giả, Kiến Giả, A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, khéo thuyết giảng. Tất cả chúng ta phải cùng nhau tụng đọc... vân vân... vì lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho chư thiên và loài người. දසකං Phẩm Mười Pháp 345. ‘‘අත්ථි ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන දස ධම්මා සම්මදක්ඛාතා. තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං…පෙ… අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. කතමෙ දස? 345. Này chư hiền, có mười pháp đã được Thế Tôn, bậc Tri Giả, Kiến Giả, A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, khéo thuyết giảng. Tất cả chúng ta phải cùng nhau tụng đọc... vân vân... vì lợi ích, hạnh phúc, an lạc cho chư thiên và loài người. Mười pháp ấy là gì? ‘‘දස නාථකරණා ධම්මා. ඉධාවුසො, භික්ඛු සීලවා හොති. පාතිමොක්ඛසංවරසංවුතො විහරති ආචාරගොචරසම්පන්නො, අණුමත්තෙසු වජ්ජෙසු භයදස්සාවී සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. යංපාවුසො, භික්ඛු [Pg.222] සීලවා හොති, පාතිමොක්ඛසංවරසංවුතො විහරති, ආචාරගොචරසම්පන්නො, අණුමත්තෙසු වජ්ජෙසු භයදස්සාවී සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො. Mười pháp tạo ra nơi nương tựa. Này chư hiền, ở đây vị tỳ khưu có giới hạnh. Vị ấy sống chế ngự với sự chế ngự của Pātimokkha, đầy đủ oai nghi và nơi hành xứ, thấy sự nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và tu học trong các học giới. Này chư hiền, do vì vị tỳ khưu có giới hạnh, sống chế ngự với sự chế ngự của Pātimokkha, đầy đủ oai nghi và nơi hành xứ, thấy sự nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và tu học trong các học giới. Pháp này cũng là pháp tạo ra nơi nương tựa. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු බහුස්සුතො හොති සුතධරො සුතසන්නිචයො. යෙ තෙ ධම්මා ආදිකල්‍යාණා මජ්ඣෙකල්‍යාණා පරියොසානකල්‍යාණා සාත්ථා සබ්‍යඤ්ජනා කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං අභිවදන්ති, තථාරූපාස්ස ධම්මා බහුස්සුතා හොන්ති ධාතා වචසා පරිචිතා මනසානුපෙක්ඛිතා දිට්ඨියා සුප්පටිවිද්ධා, යංපාවුසො, භික්ඛු බහුස්සුතො හොති…පෙ… දිට්ඨියා සුප්පටිවිද්ධා. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu là người đa văn, ghi nhớ những điều đã nghe, tích lũy những điều đã nghe. Những pháp nào toàn thiện ở phần đầu, toàn thiện ở phần giữa, toàn thiện ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú, trình bày phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch, những pháp như vậy đã được vị ấy nghe nhiều, ghi nhớ, quen thuộc bằng lời nói, quán xét bằng ý, và thông suốt bằng trí tuệ. Này chư hiền, do vì vị tỳ khưu là người đa văn... cho đến... và thông suốt bằng trí tuệ. Pháp này cũng là pháp tạo ra nơi nương tựa. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු කල්‍යාණමිත්තො හොති කල්‍යාණසහායො කල්‍යාණසම්පවඞ්කො. යංපාවුසො, භික්ඛු කල්‍යාණමිත්තො හොති කල්‍යාණසහායො කල්‍යාණසම්පවඞ්කො. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu có bạn lành, có thân hữu tốt, thân cận bạn lành. Này chư hiền, do vì vị tỳ khưu có bạn lành, có thân hữu tốt, thân cận bạn lành. Pháp này cũng là pháp tạo ra nơi nương tựa. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු සුවචො හොති සොවචස්සකරණෙහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො ඛමො පදක්ඛිණග්ගාහී අනුසාසනිං. යංපාවුසො, භික්ඛු සුවචො හොති…පෙ… පදක්ඛිණග්ගාහී අනුසාසනිං. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu là người dễ nói, sở hữu những pháp khiến cho dễ nói, kham nhẫn, và khéo tiếp thu lời giáo huấn. Này chư hiền, do vì vị tỳ khưu là người dễ nói... cho đến... và khéo tiếp thu lời giáo huấn. Pháp này cũng là pháp tạo ra nơi nương tựa. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු යානි තානි සබ්‍රහ්මචාරීනං උච්චාවචානි කිංකරණීයානි, තත්ථ දක්ඛො හොති අනලසො තත්‍රුපායාය වීමංසාය සමන්නාගතො, අලං කාතුං අලං සංවිධාතුං. යංපාවුසො, භික්ඛු යානි තානි සබ්‍රහ්මචාරීනං…පෙ… අලං සංවිධාතුං. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො. Lại nữa, này chư hiền, đối với các công việc lớn nhỏ khác nhau của các vị đồng phạm hạnh, vị tỳ khưu ở đấy là người khéo léo, không biếng nhác, có sự thẩm sát về phương tiện thích hợp, có khả năng thực hiện, có khả năng sắp xếp. Này chư hiền, do vì vị tỳ khưu đối với các công việc của các vị đồng phạm hạnh... cho đến... có khả năng sắp xếp. Pháp này cũng là pháp tạo ra nơi nương tựa. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ධම්මකාමො හොති පියසමුදාහාරො, අභිධම්මෙ අභිවිනයෙ උළාරපාමොජ්ජො. යංපාවුසො, භික්ඛු ධම්මකාමො හොති…පෙ… උළාරපාමොජ්ජො. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu là người ham thích Pháp, có lời nói khả ái, có niềm hân hoan to lớn trong Thắng Pháp và Thắng Luật. Này chư hiền, do vì vị tỳ khưu là người ham thích Pháp... cho đến... có niềm hân hoan to lớn. Pháp này cũng là pháp tạo ra nơi nương tựa. ‘‘පුන [Pg.223] චපරං, ආවුසො, භික්ඛු සන්තුට්ඨො හොති ඉතරීතරෙහි චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරෙහි. යංපාවුසො, භික්ඛු සන්තුට්ඨො හොති…පෙ… පරික්ඛාරෙහි. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu là người biết đủ với bất cứ các vật dụng nào như y phục, vật thực, chỗ ở, và dược phẩm trị bệnh. Này chư hiền, do vì vị tỳ khưu là người biết đủ... cho đến... với các vật dụng. Pháp này cũng là pháp tạo ra nơi nương tựa. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ආරද්ධවීරියො විහරති අකුසලානං ධම්මානං පහානාය කුසලානං ධම්මානං උපසම්පදාය, ථාමවා දළ්හපරක්කමො අනික්ඛිත්තධුරො කුසලෙසු ධම්මෙසු. යංපාවුසො, භික්ඛු ආරද්ධවීරියො විහරති…පෙ… අනික්ඛිත්තධුරො කුසලෙසු ධම්මෙසු. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu sống tinh tấn, để đoạn trừ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, là người có nỗ lực, có sự kiên trì, không từ bỏ gánh nặng trong các pháp thiện. Này chư hiền, do vì vị tỳ khưu sống tinh tấn... cho đến... không từ bỏ gánh nặng trong các pháp thiện. Pháp này cũng là pháp tạo ra nơi nương tựa. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු සතිමා හොති පරමෙන සතිනෙපක්කෙන සමන්නාගතො චිරකතම්පි චිරභාසිතම්පි සරිතා අනුස්සරිතා. යංපාවුසො, භික්ඛු සතිමා හොති…පෙ… සරිතා අනුස්සරිතා. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu là người có chánh niệm, có chánh niệm và sự thận trọng tối thượng, có thể nhớ lại, có thể hồi tưởng lại những việc đã làm và những lời đã nói từ lâu. Này chư hiền, do vì vị tỳ khưu là người có chánh niệm... cho đến... có thể nhớ lại, có thể hồi tưởng lại. Pháp này cũng là pháp tạo ra nơi nương tựa. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු පඤ්ඤවා හොති, උදයත්ථගාමිනියා පඤ්ඤාය සමන්නාගතො අරියාය නිබ්බෙධිකාය සම්මාදුක්ඛක්ඛයගාමිනියා. යංපාවුසො, භික්ඛු පඤ්ඤවා හොති…පෙ… සම්මාදුක්ඛක්ඛයගාමිනියා. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu là người có trí tuệ, có trí tuệ quán xét sự sinh diệt, là trí tuệ bậc thánh, có khả năng xuyên thấu, đưa đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh. Này chư hiền, do vì vị tỳ khưu là người có trí tuệ... cho đến... đưa đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh. Pháp này cũng là pháp tạo ra nơi nương tựa. 346. දස කසිණායතනානි. පථවීකසිණමෙකො සඤ්ජානාති, උද්ධං අධො තිරියං අද්වයං අප්පමාණං. ආපොකසිණමෙකො සඤ්ජානාති…පෙ… තෙජොකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… වායොකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… නීලකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… පීතකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… ලොහිතකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… ඔදාතකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… ආකාසකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… විඤ්ඤාණකසිණමෙකො සඤ්ජානාති, උද්ධං අධො තිරියං අද්වයං අප්පමාණං. 346. Mười xứ biến xứ. Có người nhận thức biến xứ đất, ở trên, ở dưới, ở ngang, không có hai, vô lượng. Có người nhận thức biến xứ nước... cho đến... có người nhận thức biến xứ lửa... có người nhận thức biến xứ gió... có người nhận thức biến xứ xanh... có người nhận thức biến xứ vàng... có người nhận thức biến xứ đỏ... có người nhận thức biến xứ trắng... có người nhận thức biến xứ hư không... có người nhận thức biến xứ thức, ở trên, ở dưới, ở ngang, không có hai, vô lượng. 347. ‘‘දස අකුසලකම්මපථා – පාණාතිපාතො, අදින්නාදානං, කාමෙසුමිච්ඡාචාරො, මුසාවාදො, පිසුණා වාචා, ඵරුසා වාචා, සම්ඵප්පලාපො, අභිජ්ඣා, බ්‍යාපාදො, මිච්ඡාදිට්ඨි. 347. Mười con đường nghiệp bất thiện: sát sanh, lấy của không cho, tà hạnh trong các dục, nói dối, nói lời đâm thọc, nói lời thô ác, nói lời vô ích, tham lam, sân hận, tà kiến. ‘‘දස [Pg.224] කුසලකම්මපථා – පාණාතිපාතා වෙරමණී, අදින්නාදානා වෙරමණී, කාමෙසුමිච්ඡාචාරා වෙරමණී, මුසාවාදා වෙරමණී, පිසුණාය වාචාය වෙරමණී, ඵරුසාය වාචාය වෙරමණී, සම්ඵප්පලාපා වෙරමණී, අනභිජ්ඣා, අබ්‍යාපාදො, සම්මාදිට්ඨි. Mười con đường nghiệp thiện: từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói lời đâm thọc, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích, không tham lam, không sân hận, chánh kiến. 348. ‘‘දස අරියවාසා. ඉධාවුසො, භික්ඛු පඤ්චඞ්ගවිප්පහීනො හොති, ඡළඞ්ගසමන්නාගතො, එකාරක්ඛො, චතුරාපස්සෙනො, පණුන්නපච්චෙකසච්චො, සමවයසට්ඨෙසනො, අනාවිලසඞ්කප්පො, පස්සද්ධකායසඞ්ඛාරො, සුවිමුත්තචිත්තො, සුවිමුත්තපඤ්ඤො. 348. Mười trú xứ của bậc thánh. Này chư hiền, ở đây vị tỳ khưu đã từ bỏ năm chi phần, có đầy đủ sáu chi phần, có sự phòng hộ duy nhất, có bốn nơi nương tựa, đã loại bỏ các sự thật cá biệt, đã từ bỏ hoàn toàn sự tìm cầu, có các tư duy không bị khuấy động, có thân hành được an tịnh, có tâm giải thoát tốt đẹp, có trí tuệ giải thoát tốt đẹp. ‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු පඤ්චඞ්ගවිප්පහීනො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛුනො කාමච්ඡන්දො පහීනො හොති, බ්‍යාපාදො පහීනො හොති, ථිනමිද්ධං පහීනං හොති, උද්ධච්චකුකුච්චං පහීනං හොති, විචිකිච්ඡා පහීනා හොති. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු පඤ්චඞ්ගවිප්පහීනො හොති. Và này chư hiền, thế nào là vị tỳ khưu đã từ bỏ năm chi phần? Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu đã từ bỏ tham dục, đã từ bỏ sân hận, đã từ bỏ hôn trầm và thụy miên, đã từ bỏ trạo cử và hối quá, đã từ bỏ hoài nghi. Này chư hiền, như vậy là vị tỳ khưu đã từ bỏ năm chi phần. ‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු ඡළඞ්ගසමන්නාගතො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛු චක්ඛුනා රූපං දිස්වා නෙව සුමනො හොති න දුම්මනො, උපෙක්ඛකො විහරති සතො සම්පජානො. සොතෙන සද්දං සුත්වා…පෙ… මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය නෙව සුමනො හොති න දුම්මනො, උපෙක්ඛකො විහරති සතො සම්පජානො. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු ඡළඞ්ගසමන්නාගතො හොති. Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu thành tựu sáu chi? Này chư hiền, ở đây, vị Tỳ khưu sau khi thấy sắc bằng mắt, không hoan hỷ cũng không ưu phiền, trú xả, chánh niệm, tỉnh giác. Sau khi nghe tiếng bằng tai... cho đến... sau khi biết pháp bằng ý, không hoan hỷ cũng không ưu phiền, trú xả, chánh niệm, tỉnh giác. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu thành tựu sáu chi. ‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු එකාරක්ඛො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛු සතාරක්ඛෙන චෙතසා සමන්නාගතො හොති. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු එකාරක්ඛො හොති. Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu có sự phòng hộ duy nhất? Này chư hiền, ở đây, vị Tỳ khưu thành tựu tâm được niệm phòng hộ. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu có sự phòng hộ duy nhất. ‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු චතුරාපස්සෙනො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛු සඞ්ඛායෙකං පටිසෙවති, සඞ්ඛායෙකං අධිවාසෙති, සඞ්ඛායෙකං පරිවජ්ජෙති, සඞ්ඛායෙකං විනොදෙති. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු චතුරාපස්සෙනො හොති. Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu có bốn nơi nương tựa? Này chư hiền, ở đây, vị Tỳ khưu sau khi suy xét, thọ dụng một số thứ; sau khi suy xét, kham nhẫn một số thứ; sau khi suy xét, tránh né một số thứ; sau khi suy xét, loại trừ một số thứ. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu có bốn nơi nương tựa. ‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු පණුන්නපච්චෙකසච්චො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛුනො යානි තානි පුථුසමණබ්‍රාහ්මණානං පුථුපච්චෙකසච්චානි, සබ්බානි තානි නුන්නානි හොන්ති පණුන්නානි චත්තානි වන්තානි මුත්තානි පහීනානි පටිනිස්සට්ඨානි. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු පණුන්නපච්චෙකසච්චො හොති. Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu đã loại bỏ các chân lý riêng lẻ? Này chư hiền, ở đây, đối với vị Tỳ khưu, những chân lý riêng lẻ đa dạng của các Sa-môn, Bà-la-môn đa dạng, tất cả những chân lý ấy đã được loại bỏ, đã được trừ tuyệt, đã được từ bỏ, đã được khạc nhổ, đã được giải thoát, đã được đoạn tận, đã được xả ly. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu đã loại bỏ các chân lý riêng lẻ. ‘‘කථඤ්චාවුසො[Pg.225], භික්ඛු සමවයසට්ඨෙසනො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛුනො කාමෙසනා පහීනා හොති, භවෙසනා පහීනා හොති, බ්‍රහ්මචරියෙසනා පටිප්පස්සද්ධා. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු සමවයසට්ඨෙසනො හොති. Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu đã từ bỏ sự tìm cầu? Này chư hiền, ở đây, đối với vị Tỳ khưu, sự tìm cầu dục đã được đoạn tận, sự tìm cầu hữu đã được đoạn tận, sự tìm cầu phạm hạnh đã được lắng dịu. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu đã từ bỏ sự tìm cầu. ‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු අනාවිලසඞ්කප්පො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛුනො කාමසඞ්කප්පො පහීනො හොති, බ්‍යාපාදසඞ්කප්පො පහීනො හොති, විහිංසාසඞ්කප්පො පහීනො හොති. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු අනාවිලසඞ්කප්පො හොති. Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu có tư duy không vẩn đục? Này chư hiền, ở đây, đối với vị Tỳ khưu, dục tư duy đã được đoạn tận, sân tư duy đã được đoạn tận, hại tư duy đã được đoạn tận. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu có tư duy không vẩn đục. ‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු පස්සද්ධකායසඞ්ඛාරො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛු සුඛස්ස ච පහානා දුක්ඛස්ස ච පහානා පුබ්බෙව සොමනස්සදොමනස්සානං අත්ථඞ්ගමා අදුක්ඛමසුඛං උපෙක්ඛාසතිපාරිසුද්ධිං චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු පස්සද්ධකායසඞ්ඛාරො හොති. Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu có thân hành an tịnh? Này chư hiền, ở đây, vị Tỳ khưu, do đoạn trừ lạc và khổ, do diệt mất hỷ và ưu từ trước, chứng và trú thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu có thân hành an tịnh. ‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු සුවිමුත්තචිත්තො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛුනො රාගා චිත්තං විමුත්තං හොති, දොසා චිත්තං විමුත්තං හොති, මොහා චිත්තං විමුත්තං හොති. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු සුවිමුත්තචිත්තො හොති. Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu có tâm khéo giải thoát? Này chư hiền, ở đây, đối với vị Tỳ khưu, tâm đã giải thoát khỏi tham, tâm đã giải thoát khỏi sân, tâm đã giải thoát khỏi si. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu có tâm khéo giải thoát. ‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු සුවිමුත්තපඤ්ඤො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛු ‘රාගො මෙ පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවංකතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො’ති පජානාති. ‘දොසො මෙ පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවංකතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො’ති පජානාති. ‘මොහො මෙ පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවංකතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො’ති පජානාති. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු සුවිමුත්තපඤ්ඤො හොති. Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu có tuệ khéo giải thoát? Này chư hiền, ở đây, vị Tỳ khưu biết rõ: ‘Tham của ta đã được đoạn tận, đã được nhổ tận gốc, đã được làm như cây thốt nốt cụt ngọn, đã được làm cho không thể hiện hữu, có pháp không sanh khởi trong tương lai’. Vị ấy biết rõ: ‘Sân của ta đã được đoạn tận, đã được nhổ tận gốc, đã được làm như cây thốt nốt cụt ngọn, đã được làm cho không thể hiện hữu, có pháp không sanh khởi trong tương lai’. Vị ấy biết rõ: ‘Si của ta đã được đoạn tận, đã được nhổ tận gốc, đã được làm như cây thốt nốt cụt ngọn, đã được làm cho không thể hiện hữu, có pháp không sanh khởi trong tương lai’. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu có tuệ khéo giải thoát. ‘‘දස අසෙක්ඛා ධම්මා – අසෙක්ඛා සම්මාදිට්ඨි, අසෙක්ඛො සම්මාසඞ්කප්පො, අසෙක්ඛා සම්මාවාචා, අසෙක්ඛො සම්මාකම්මන්තො, අසෙක්ඛො සම්මාආජීවො, අසෙක්ඛො සම්මාවායාමො, අසෙක්ඛා සම්මාසති, අසෙක්ඛො සම්මාසමාධි, අසෙක්ඛං සම්මාඤාණං, අසෙක්ඛා සම්මාවිමුත්ති. Mười pháp vô học – chánh kiến vô học, chánh tư duy vô học, chánh ngữ vô học, chánh nghiệp vô học, chánh mạng vô học, chánh tinh tấn vô học, chánh niệm vô học, chánh định vô học, chánh trí vô học, chánh giải thoát vô học. ‘‘ඉමෙ ඛො, ආවුසො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන දස ධම්මා සම්මදක්ඛාතා. තත්ථ සබ්බෙහෙව සඞ්ගායිතබ්බං න [Pg.226] විවදිතබ්බං, යථයිදං බ්‍රහ්මචරියං අද්ධනියං අස්ස චිරට්ඨිතිකං, තදස්ස බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සාන’’න්ති. Này chư hiền, mười pháp này đã được Thế Tôn, bậc Tri Giả, Kiến Giả, A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ấy khéo thuyết giảng. Ở đây, tất cả chúng ta phải cùng nhau trùng tụng, không được tranh cãi, để phạm hạnh này được trường tồn, được tồn tại lâu dài, vì lợi ích cho nhiều người, vì hạnh phúc cho nhiều người, vì lòng thương tưởng thế gian, vì sự tốt đẹp, lợi ích, hạnh phúc cho chư thiên và loài người. 349. අථ ඛො භගවා උට්ඨහිත්වා ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං ආමන්තෙසි – ‘සාධු සාධු, සාරිපුත්ත, සාධු ඛො ත්වං, සාරිපුත්ත, භික්ඛූනං සඞ්ගීතිපරියායං අභාසී’ති. ඉදමවොචායස්මා සාරිපුත්තො, සමනුඤ්ඤො සත්ථා අහොසි. අත්තමනා තෙ භික්ඛූ ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස භාසිතං අභිනන්දුන්ති. 349. Rồi Thế Tôn đứng dậy, gọi Tôn giả Sāriputta: ‘Lành thay, lành thay, Sāriputta! Lành thay, này Sāriputta, ông đã thuyết pháp môn Trùng Tụng cho các Tỳ khưu’. Tôn giả Sāriputta đã nói điều này, bậc Đạo Sư đã hoan hỷ. Các Tỳ khưu ấy, với tâm ý hoan hỷ, đã tán thán lời dạy của Tôn giả Sāriputta. සඞ්ගීතිසුත්තං නිට්ඨිතං දසමං. Kinh Trùng Tụng, phẩm thứ mười, đã kết thúc. 11. දසුත්තරසුත්තං 11. Kinh Thập Thượng 350. එවං [Pg.227] මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා චම්පායං විහරති ගග්ගරාය පොක්ඛරණියා තීරෙ මහතා භික්ඛුසඞ්ඝෙන සද්ධිං පඤ්චමත්තෙහි භික්ඛුසතෙහි. තත්‍ර ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘ආවුසො භික්ඛවෙ’’ති! ‘‘ආවුසො’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස පච්චස්සොසුං. ආයස්මා සාරිපුත්තො එතදවොච – 350. Tôi nghe như vầy – một thời, Thế Tôn trú ở Campā, bên bờ hồ sen Gaggarā, cùng với đại chúng Tỳ khưu, với khoảng năm trăm vị Tỳ khưu. Tại đó, Tôn giả Sāriputta gọi các Tỳ khưu: ‘Này chư hiền Tỳ khưu!’. ‘Thưa hiền giả’, các Tỳ khưu ấy đáp lời Tôn giả Sāriputta. Tôn giả Sāriputta nói điều này: ‘‘දසුත්තරං පවක්ඛාමි, ධම්මං නිබ්බානපත්තියා; දුක්ඛස්සන්තකිරියාය, සබ්බගන්ථප්පමොචනං’’. ‘Ta sẽ thuyết kinh Thập Thượng, pháp môn để chứng đắc Niết-bàn; để chấm dứt khổ, giải thoát khỏi mọi trói buộc’. එකො ධම්මො Pháp Một Chi 351. ‘‘එකො, ආවුසො, ධම්මො බහුකාරො, එකො ධම්මො භාවෙතබ්බො, එකො ධම්මො පරිඤ්ඤෙය්‍යො, එකො ධම්මො පහාතබ්බො, එකො ධම්මො හානභාගියො, එකො ධම්මො විසෙසභාගියො, එකො ධම්මො දුප්පටිවිජ්ඣො, එකො ධම්මො උප්පාදෙතබ්බො, එකො ධම්මො අභිඤ්ඤෙය්‍යො, එකො ධම්මො සච්ඡිකාතබ්බො. 351. Này chư hiền, có một pháp có nhiều lợi ích, một pháp cần được tu tập, một pháp cần được liễu tri, một pháp cần được đoạn tận, một pháp thuộc phần tổn giảm, một pháp thuộc phần thù thắng, một pháp khó thông đạt, một pháp cần được phát sanh, một pháp cần được thắng tri, một pháp cần được chứng ngộ. (ක) ‘‘කතමො එකො ධම්මො බහුකාරො? අප්පමාදො කුසලෙසු ධම්මෙසු. අයං එකො ධම්මො බහුකාරො. (a) Thế nào là một pháp có nhiều lợi ích? Sự không dể duôi trong các thiện pháp. Đây là một pháp có nhiều lợi ích. (ඛ) ‘‘කතමො එකො ධම්මො භාවෙතබ්බො? කායගතාසති සාතසහගතා. අයං එකො ධම්මො භාවෙතබ්බො. (b) Thế nào là một pháp cần được tu tập? Niệm thân hành đi kèm với hỷ. Đây là một pháp cần được tu tập. (ග) ‘‘කතමො එකො ධම්මො පරිඤ්ඤෙය්‍යො? ඵස්සො සාසවො උපාදානියො. අයං එකො ධම්මො පරිඤ්ඤෙය්‍යො. (c) Thế nào là một pháp cần được liễu tri? Xúc hữu lậu, là đối tượng của thủ. Đây là một pháp cần được liễu tri. (ඝ) ‘‘කතමො එකො ධම්මො පහාතබ්බො? අස්මිමානො. අයං එකො ධම්මො පහාතබ්බො. Pháp nào là một pháp cần phải đoạn trừ? Ngã mạn. Đây là một pháp cần phải đoạn trừ. (ඞ) ‘‘කතමො එකො ධම්මො හානභාගියො? අයොනිසො මනසිකාරො. අයං එකො ධම්මො හානභාගියො. Pháp nào là một pháp thuộc phần giảm sút? Tác ý không như lý. Đây là một pháp thuộc phần giảm sút. (ච) ‘‘කතමො එකො ධම්මො විසෙසභාගියො? යොනිසො මනසිකාරො. අයං එකො ධම්මො විසෙසභාගියො. Pháp nào là một pháp thuộc phần đặc thù? Tác ý như lý. Đây là một pháp thuộc phần đặc thù. (ඡ) ‘‘කතමො [Pg.228] එකො ධම්මො දුප්පටිවිජ්ඣො? ආනන්තරිකො චෙතොසමාධි. අයං එකො ධම්මො දුප්පටිවිජ්ඣො. Pháp nào là một pháp khó thể nhập? Tâm định vô gián. Đây là một pháp khó thể nhập. (ජ) ‘‘කතමො එකො ධම්මො උප්පාදෙතබ්බො? අකුප්පං ඤාණං. අයං එකො ධම්මො උප්පාදෙතබ්බො. Pháp nào là một pháp cần phải làm cho sanh khởi? Trí tuệ không bị lay chuyển. Đây là một pháp cần phải làm cho sanh khởi. (ඣ) ‘‘කතමො එකො ධම්මො අභිඤ්ඤෙය්‍යො? සබ්බෙ සත්තා ආහාරට්ඨිතිකා. අයං එකො ධම්මො අභිඤ්ඤෙය්‍යො. Pháp nào là một pháp cần phải được thắng tri? Tất cả chúng sanh tồn tại nhờ vật thực. Đây là một pháp cần phải được thắng tri. (ඤ) ‘‘කතමො එකො ධම්මො සච්ඡිකාතබ්බො? අකුප්පා චෙතොවිමුත්ති. අයං එකො ධම්මො සච්ඡිකාතබ්බො. Pháp nào là một pháp cần phải được chứng ngộ? Tâm giải thoát không bị lay chuyển. Đây là một pháp cần phải được chứng ngộ. ‘‘ඉති ඉමෙ දස ධම්මා භූතා තච්ඡා තථා අවිතථා අනඤ්ඤථා සම්මා තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධා. Như vậy, mười pháp này là chân thật, xác thực, đúng như vậy, không sai khác, không khác hơn, đã được Như Lai chánh đẳng giác. ද්වෙ ධම්මා Hai pháp 352. ‘‘ද්වෙ ධම්මා බහුකාරා, ද්වෙ ධම්මා භාවෙතබ්බා, ද්වෙ ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා, ද්වෙ ධම්මා පහාතබ්බා, ද්වෙ ධම්මා හානභාගියා, ද්වෙ ධම්මා විසෙසභාගියා, ද්වෙ ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා, ද්වෙ ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා, ද්වෙ ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා, ද්වෙ ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා. 352. Hai pháp có nhiều hỗ trợ, hai pháp cần phải được tu tập, hai pháp cần phải được liễu tri, hai pháp cần phải được đoạn trừ, hai pháp thuộc phần giảm sút, hai pháp thuộc phần đặc thù, hai pháp khó thể nhập, hai pháp cần phải làm cho sanh khởi, hai pháp cần phải được thắng tri, hai pháp cần phải được chứng ngộ. (ක) ‘‘කතමෙ ද්වෙ ධම්මා බහුකාරා? සති ච සම්පජඤ්ඤඤ්ච. ඉමෙ ද්වෙ ධම්මා බහුකාරා. Những pháp nào là hai pháp có nhiều hỗ trợ? Niệm và tỉnh giác. Đây là hai pháp có nhiều hỗ trợ. (ඛ) ‘‘කතමෙ ද්වෙ ධම්මා භාවෙතබ්බා? සමථො ච විපස්සනා ච. ඉමෙ ද්වෙ ධම්මා භාවෙතබ්බා. Những pháp nào là hai pháp cần phải được tu tập? Chỉ và quán. Đây là hai pháp cần phải được tu tập. (ග) ‘‘කතමෙ ද්වෙ ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා? නාමඤ්ච රූපඤ්ච. ඉමෙ ද්වෙ ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා. Những pháp nào là hai pháp cần phải được liễu tri? Danh và sắc. Đây là hai pháp cần phải được liễu tri. (ඝ) ‘‘කතමෙ ද්වෙ ධම්මා පහාතබ්බා? අවිජ්ජා ච භවතණ්හා ච. ඉමෙ ද්වෙ ධම්මා පහාතබ්බා. Những pháp nào là hai pháp cần phải được đoạn trừ? Vô minh và hữu ái. Đây là hai pháp cần phải được đoạn trừ. (ඞ) ‘‘කතමෙ ද්වෙ ධම්මා හානභාගියා? දොවචස්සතා ච පාපමිත්තතා ච. ඉමෙ ද්වෙ ධම්මා හානභාගියා. Những pháp nào là hai pháp thuộc phần giảm sút? Sự khó dạy và bạn bè xấu ác. Đây là hai pháp thuộc phần giảm sút. (ච) ‘‘කතමෙ ද්වෙ ධම්මා විසෙසභාගියා? සොවචස්සතා ච කල්‍යාණමිත්තතා ච. ඉමෙ ද්වෙ ධම්මා විසෙසභාගියා. Những pháp nào là hai pháp thuộc phần đặc thù? Sự dễ dạy và bạn bè tốt lành. Đây là hai pháp thuộc phần đặc thù. (ඡ) ‘‘කතමෙ [Pg.229] ද්වෙ ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා? යො ච හෙතු යො ච පච්චයො සත්තානං සංකිලෙසාය, යො ච හෙතු යො ච පච්චයො සත්තානං විසුද්ධියා. ඉමෙ ද්වෙ ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා. Những pháp nào là hai pháp khó thể nhập? Nhân nào và duyên nào làm cho các chúng sanh bị ô nhiễm, và nhân nào và duyên nào làm cho các chúng sanh được thanh tịnh. Đây là hai pháp khó thể nhập. (ජ) ‘‘කතමෙ ද්වෙ ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා? ද්වෙ ඤාණානි – ඛයෙ ඤාණං, අනුප්පාදෙ ඤාණං. ඉමෙ ද්වෙ ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා. Những pháp nào là hai pháp cần phải làm cho sanh khởi? Hai trí tuệ: trí về sự đoạn tận, trí về sự không sanh khởi. Đây là hai pháp cần phải làm cho sanh khởi. (ඣ) ‘‘කතමෙ ද්වෙ ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා? ද්වෙ ධාතුයො – සඞ්ඛතා ච ධාතු අසඞ්ඛතා ච ධාතු. ඉමෙ ද්වෙ ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා. Những pháp nào là hai pháp cần phải được thắng tri? Hai giới: giới hữu vi và giới vô vi. Đây là hai pháp cần phải được thắng tri. (ඤ) ‘‘කතමෙ ද්වෙ ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා? විජ්ජා ච විමුත්ති ච. ඉමෙ ද්වෙ ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා. Những pháp nào là hai pháp cần phải được chứng ngộ? Minh và giải thoát. Đây là hai pháp cần phải được chứng ngộ. ‘‘ඉති ඉමෙ වීසති ධම්මා භූතා තච්ඡා තථා අවිතථා අනඤ්ඤථා සම්මා තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධා. Như vậy, hai mươi pháp này là chân thật, xác thực, đúng như vậy, không sai khác, không khác hơn, đã được Như Lai chánh đẳng giác. තයො ධම්මා Ba pháp 353. ‘‘තයො ධම්මා බහුකාරා, තයො ධම්මා භාවෙතබ්බා…පෙ… තයො ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා. 353. Ba pháp có nhiều hỗ trợ, ba pháp cần phải được tu tập, ... đến ... ba pháp cần phải được chứng ngộ. (ක) ‘‘කතමෙ තයො ධම්මා බහුකාරා? සප්පුරිසසංසෙවො, සද්ධම්මස්සවනං, ධම්මානුධම්මප්පටිපත්ති. ඉමෙ තයො ධම්මා බහුකාරා. Những pháp nào là ba pháp có nhiều hỗ trợ? Thân cận bậc chân nhân, nghe diệu pháp, thực hành pháp và tùy pháp. Đây là ba pháp có nhiều hỗ trợ. (ඛ) ‘‘කතමෙ තයො ධම්මා භාවෙතබ්බා? තයො සමාධී – සවිතක්කො සවිචාරො සමාධි, අවිතක්කො විචාරමත්තො සමාධි, අවිතක්කො අවිචාරො සමාධි. ඉමෙ තයො ධම්මා භාවෙතබ්බා. Những pháp nào là ba pháp cần phải được tu tập? Ba loại định: định có tầm có tứ, định không tầm chỉ có tứ, định không tầm không tứ. Đây là ba pháp cần phải được tu tập. (ග) ‘‘කතමෙ තයො ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා? තිස්සො වෙදනා – සුඛා වෙදනා, දුක්ඛා වෙදනා, අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා. ඉමෙ තයො ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා. Những pháp nào là ba pháp cần phải được liễu tri? Ba loại thọ: lạc thọ, khổ thọ, thọ không khổ không lạc. Đây là ba pháp cần phải được liễu tri. (ඝ) ‘‘කතමෙ තයො ධම්මා පහාතබ්බා? තිස්සො තණ්හා – කාමතණ්හා, භවතණ්හා, විභවතණ්හා. ඉමෙ තයො ධම්මා පහාතබ්බා. Những pháp nào là ba pháp cần phải được đoạn trừ? Ba loại ái: dục ái, hữu ái, phi hữu ái. Đây là ba pháp cần phải được đoạn trừ. (ඞ) ‘‘කතමෙ තයො ධම්මා හානභාගියා? තීණි අකුසලමූලානි – ලොභො අකුසලමූලං, දොසො අකුසලමූලං, මොහො අකුසලමූලං. ඉමෙ තයො ධම්මා හානභාගියා. Những pháp nào là ba pháp thuộc phần giảm sút? Ba bất thiện căn: tham là bất thiện căn, sân là bất thiện căn, si là bất thiện căn. Đây là ba pháp thuộc phần giảm sút. (ච) ‘‘කතමෙ [Pg.230] තයො ධම්මා විසෙසභාගියා? තීණි කුසලමූලානි – අලොභො කුසලමූලං, අදොසො කුසලමූලං, අමොහො කුසලමූලං. ඉමෙ තයො ධම්මා විසෙසභාගියා. Những pháp nào là ba pháp thuộc phần đặc thù? Ba thiện căn: vô tham là thiện căn, vô sân là thiện căn, vô si là thiện căn. Đây là ba pháp thuộc phần đặc thù. (ඡ) ‘‘කතමෙ තයො ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා? තිස්සො නිස්සරණියා ධාතුයො – කාමානමෙතං නිස්සරණං යදිදං නෙක්ඛම්මං, රූපානමෙතං නිස්සරණං යදිදං අරූපං, යං ඛො පන කිඤ්චි භූතං සඞ්ඛතං පටිච්චසමුප්පන්නං, නිරොධො තස්ස නිස්සරණං. ඉමෙ තයො ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා. Những pháp nào là ba pháp khó thể nhập? Ba giới xuất ly: sự xuất ly khỏi các dục, tức là sự xuất gia; sự xuất ly khỏi các sắc, tức là vô sắc; và đối với bất cứ điều gì đã hiện hữu, hữu vi, do duyên sanh, sự đoạn diệt của nó là sự xuất ly. Đây là ba pháp khó thể nhập. (ජ) ‘‘කතමෙ තයො ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා? තීණි ඤාණානි – අතීතංසෙ ඤාණං, අනාගතංසෙ ඤාණං, පච්චුප්පන්නංසෙ ඤාණං. ඉමෙ තයො ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා. (Ja) “Thế nào là ba pháp cần được làm cho sanh khởi? Ba loại trí – trí về quá khứ, trí về vị lai, trí về hiện tại. Ba pháp này cần được làm cho sanh khởi.” (ඣ) ‘‘කතමෙ තයො ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා? තිස්සො ධාතුයො – කාමධාතු, රූපධාතු, අරූපධාතු. ඉමෙ තයො ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා. (Jha) “Thế nào là ba pháp cần được thắng tri? Ba giới – dục giới, sắc giới, vô sắc giới. Ba pháp này cần được thắng tri.” (ඤ) ‘‘කතමෙ තයො ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා? තිස්සො විජ්ජා – පුබ්බෙනිවාසානුස්සතිඤාණං විජ්ජා, සත්තානං චුතූපපාතෙ ඤාණං විජ්ජා, ආසවානං ඛයෙ ඤාණං විජ්ජා. ඉමෙ තයො ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා. (Ña) “Thế nào là ba pháp cần được chứng ngộ? Ba minh – minh là trí túc mạng tùy niệm, minh là trí về sự sanh tử của chúng sanh, minh là trí về sự đoạn tận các lậu hoặc. Ba pháp này cần được chứng ngộ.” ‘‘ඉති ඉමෙ තිංස ධම්මා භූතා තච්ඡා තථා අවිතථා අනඤ්ඤථා සම්මා තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධා. “Như vậy, ba mươi pháp này là có thật, là chân thật, là như thật, là không sai khác, là không khác đi, đã được Như Lai chánh đẳng giác.” චත්තාරො ධම්මා Bốn Pháp 354. ‘‘චත්තාරො ධම්මා බහුකාරා, චත්තාරො ධම්මා භාවෙතබ්බා…පෙ… චත්තාරො ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා. 354. “Bốn pháp có nhiều lợi ích, bốn pháp cần được tu tập... cho đến... bốn pháp cần được chứng ngộ.” (ක) ‘‘කතමෙ චත්තාරො ධම්මා බහුකාරා? චත්තාරි චක්කානි – පතිරූපදෙසවාසො, සප්පුරිසූපනිස්සයො, අත්තසම්මාපණිධි, පුබ්බෙ ච කතපුඤ්ඤතා. ඉමෙ චත්තාරො ධම්මා බහුකාරා. (Ka) “Thế nào là bốn pháp có nhiều lợi ích? Bốn bánh xe – sống ở nơi thích hợp, thân cận bậc chân nhân, tự mình hướng đến chánh đạo, và đã tạo phước từ trước. Bốn pháp này có nhiều lợi ích.” (ඛ) ‘‘කතමෙ චත්තාරො ධම්මා භාවෙතබ්බා? චත්තාරො සතිපට්ඨානා – ඉධාවුසො, භික්ඛු කායෙ කායානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං. වෙදනාසු…පෙ… චිත්තෙ… ධම්මෙසු [Pg.231] ධම්මානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා විනෙය්‍ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං. ඉමෙ චත්තාරො ධම්මා භාවෙතබ්බා. (Kha) “Thế nào là bốn pháp cần được tu tập? Bốn niệm xứ – này chư hiền, ở đây vị tỳ khưu sống quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời. Trên các cảm thọ... cho đến... trên tâm... trên các pháp, vị ấy sống quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, nhiếp phục tham ưu ở đời. Bốn pháp này cần được tu tập.” (ග) ‘‘කතමෙ චත්තාරො ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා? චත්තාරො ආහාරා – කබළීකාරො ආහාරො ඔළාරිකො වා සුඛුමො වා, ඵස්සො දුතියො, මනොසඤ්චෙතනා තතියා, විඤ්ඤාණං චතුත්ථං. ඉමෙ චත්තාරො ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා. (Ga) “Thế nào là bốn pháp cần được liễu tri? Bốn loại thực – đoàn thực, hoặc thô hoặc tế; xúc thực là thứ hai; tư niệm thực là thứ ba; thức thực là thứ tư. Bốn pháp này cần được liễu tri.” (ඝ) ‘‘කතමෙ චත්තාරො ධම්මා පහාතබ්බා? චත්තාරො ඔඝා – කාමොඝො, භවොඝො, දිට්ඨොඝො, අවිජ්ජොඝො. ඉමෙ චත්තාරො ධම්මා පහාතබ්බා. (Gha) “Thế nào là bốn pháp cần được đoạn trừ? Bốn bộc lưu – dục bộc, hữu bộc, kiến bộc, vô minh bộc. Bốn pháp này cần được đoạn trừ.” (ඞ) ‘‘කතමෙ චත්තාරො ධම්මා හානභාගියා? චත්තාරො යොගා – කාමයොගො, භවයොගො, දිට්ඨියොගො, අවිජ්ජායොගො. ඉමෙ චත්තාරො ධම්මා හානභාගියා. (Ṅa) “Thế nào là bốn pháp thuộc phần thoái thất? Bốn ách – dục ách, hữu ách, kiến ách, vô minh ách. Bốn pháp này thuộc phần thoái thất.” (ච) ‘‘කතමෙ චත්තාරො ධම්මා විසෙසභාගියා? චත්තාරො විසඤ්ඤොගා – කාමයොගවිසංයොගො, භවයොගවිසංයොගො, දිට්ඨියොගවිසංයොගො, අවිජ්ජායොගවිසංයොගො. ඉමෙ චත්තාරො ධම්මා විසෙසභාගියා. (Ca) “Thế nào là bốn pháp thuộc phần thù thắng? Bốn sự thoát ly – thoát ly dục ách, thoát ly hữu ách, thoát ly kiến ách, thoát ly vô minh ách. Bốn pháp này thuộc phần thù thắng.” (ඡ) ‘‘කතමෙ චත්තාරො ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා? චත්තාරො සමාධී – හානභාගියො සමාධි, ඨිතිභාගියො සමාධි, විසෙසභාගියො සමාධි, නිබ්බෙධභාගියො සමාධි. ඉමෙ චත්තාරො ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා. (Cha) “Thế nào là bốn pháp khó thông đạt? Bốn định – định thuộc phần thoái thất, định thuộc phần trì trệ, định thuộc phần thù thắng, định thuộc phần thể nhập. Bốn pháp này khó thông đạt.” (ජ) ‘‘කතමෙ චත්තාරො ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා? චත්තාරි ඤාණානි – ධම්මෙ ඤාණං, අන්වයෙ ඤාණං, පරියෙ ඤාණං, සම්මුතියා ඤාණං. ඉමෙ චත්තාරො ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා. (Ja) “Thế nào là bốn pháp cần được làm cho sanh khởi? Bốn loại trí – trí về pháp, trí về tùy tri, trí về tha tâm, trí về tục đế. Bốn pháp này cần được làm cho sanh khởi.” (ඣ) ‘‘කතමෙ චත්තාරො ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා? චත්තාරි අරියසච්චානි – දුක්ඛං අරියසච්චං, දුක්ඛසමුදයං අරියසච්චං, දුක්ඛනිරොධං අරියසච්චං, දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා අරියසච්චං. ඉමෙ චත්තාරො ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා. (Jha) “Thế nào là bốn pháp cần được thắng tri? Bốn Thánh đế – Thánh đế về khổ, Thánh đế về khổ tập, Thánh đế về khổ diệt, Thánh đế về con đường đưa đến khổ diệt. Bốn pháp này cần được thắng tri.” (ඤ) ‘‘කතමෙ චත්තාරො ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා? චත්තාරි සාමඤ්ඤඵලානි – සොතාපත්තිඵලං, සකදාගාමිඵලං, අනාගාමිඵලං, අරහත්තඵලං. ඉමෙ චත්තාරො ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා. (Ña) “Thế nào là bốn pháp cần được chứng ngộ? Bốn quả Sa-môn – quả Dự lưu, quả Nhất lai, quả Bất lai, quả A-la-hán. Bốn pháp này cần được chứng ngộ.” ‘‘ඉති [Pg.232] ඉමෙ චත්තාරීසධම්මා භූතා තච්ඡා තථා අවිතථා අනඤ්ඤථා සම්මා තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධා. “Như vậy, bốn mươi pháp này là có thật, là chân thật, là như thật, là không sai khác, là không khác đi, đã được Như Lai chánh đẳng giác.” පඤ්ච ධම්මා Năm Pháp 355. ‘‘පඤ්ච ධම්මා බහුකාරා…පෙ… පඤ්ච ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා. 355. “Năm pháp có nhiều lợi ích... cho đến... năm pháp cần được chứng ngộ.” (ක) ‘‘කතමෙ පඤ්ච ධම්මා බහුකාරා? පඤ්ච පධානියඞ්ගානි – ඉධාවුසො, භික්ඛු සද්ධො හොති, සද්දහති තථාගතස්ස බොධිං – ‘ඉතිපි සො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා’ති. අප්පාබාධො හොති අප්පාතඞ්කො සමවෙපාකිනියා ගහණියා සමන්නාගතො නාතිසීතාය නාච්චුණ්හාය මජ්ඣිමාය පධානක්ඛමාය. අසඨො හොති අමායාවී යථාභූතමත්තානං ආවීකත්තා සත්ථරි වා විඤ්ඤූසු වා සබ්‍රහ්මචාරීසු. ආරද්ධවීරියො විහරති අකුසලානං ධම්මානං පහානාය, කුසලානං ධම්මානං උපසම්පදාය, ථාමවා දළ්හපරක්කමො අනික්ඛිත්තධුරො කුසලෙසු ධම්මෙසු. පඤ්ඤවා හොති උදයත්ථගාමිනියා පඤ්ඤාය සමන්නාගතො අරියාය නිබ්බෙධිකාය සම්මා දුක්ඛක්ඛයගාමිනියා. ඉමෙ පඤ්ච ධම්මා බහුකාරා. (Ka) “Thế nào là năm pháp có nhiều lợi ích? Năm chi phần tinh cần – này chư hiền, ở đây vị tỳ khưu có lòng tin, tin vào sự giác ngộ của Như Lai rằng: ‘Vì thế, Thế Tôn là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.’ Vị ấy ít bệnh, ít não, có tiêu hóa tốt, không quá lạnh, không quá nóng, quân bình, thích hợp cho sự tinh cần. Vị ấy không xảo trá, không lừa dối, thể hiện bản thân như thật đối với bậc Đạo sư hoặc các vị đồng phạm hạnh có trí. Vị ấy sống tinh tấn, nỗ lực để đoạn trừ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, kiên trì, bền chí, không từ bỏ gánh nặng trong các pháp thiện. Vị ấy có trí tuệ, có trí tuệ thấy được sự sanh diệt, là trí tuệ bậc thánh, có khả năng thể nhập, đưa đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh. Năm pháp này có nhiều lợi ích.” (ඛ) ‘‘කතමෙ පඤ්ච ධම්මා භාවෙතබ්බා? පඤ්චඞ්ගිකො සම්මාසමාධි – පීතිඵරණතා, සුඛඵරණතා, චෙතොඵරණතා, ආලොකඵරණතා, පච්චවෙක්ඛණනිමිත්තං. ඉමෙ පඤ්ච ධම්මා භාවෙතබ්බා. (Kha) “Thế nào là năm pháp cần được tu tập? Chánh định có năm chi phần – sự biến mãn của hỷ, sự biến mãn của lạc, sự biến mãn của tâm, sự biến mãn của ánh sáng, và tướng để phản khán. Năm pháp này cần được tu tập.” (ග) ‘‘කතමෙ පඤ්ච ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා? පඤ්චුපාදානක්ඛන්ධා – රූපුපාදානක්ඛන්ධො, වෙදනුපාදානක්ඛන්ධො, සඤ්ඤුපාදානක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරුපාදානක්ඛන්ධො විඤ්ඤාණුපාදානක්ඛන්ධො. ඉමෙ පඤ්ච ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා. (Ga) “Thế nào là năm pháp cần được liễu tri? Năm thủ uẩn – sắc thủ uẩn, thọ thủ uẩn, tưởng thủ uẩn, hành thủ uẩn, thức thủ uẩn. Năm pháp này cần được liễu tri.” (ඝ) ‘‘කතමෙ පඤ්ච ධම්මා පහාතබ්බා? පඤ්ච නීවරණානි – කාමච්ඡන්දනීවරණං, බ්‍යාපාදනීවරණං, ථිනමිද්ධනීවරණං, උද්ධච්චකුකුච්චනීවරණං, විචිකිච්ඡානීවරණං. ඉමෙ පඤ්ච ධම්මා පහාතබ්බා. (Gha) “Thế nào là năm pháp cần được đoạn trừ? Năm triền cái – triền cái tham dục, triền cái sân hận, triền cái hôn trầm thụy miên, triền cái trạo cử hối quá, triền cái hoài nghi. Năm pháp này cần được đoạn trừ.” (ඞ) ‘‘කතමෙ පඤ්ච ධම්මා හානභාගියා? පඤ්ච චෙතොඛිලා – ඉධාවුසො, භික්ඛු සත්ථරි කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති නාධිමුච්චති න සම්පසීදති. යො සො, ආවුසො, භික්ඛු සත්ථරි කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති නාධිමුච්චති න සම්පසීදති, තස්ස [Pg.233] චිත්තං න නමති ආතප්පාය අනුයොගාය සාතච්චාය පධානාය. යස්ස චිත්තං න නමති ආතප්පාය අනුයොගාය සාතච්චාය පධානාය. අයං පඨමො චෙතොඛිලො. පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ධම්මෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති…පෙ… සඞ්ඝෙ කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති…පෙ… සික්ඛාය කඞ්ඛති විචිකිච්ඡති…පෙ… සබ්‍රහ්මචාරීසු කුපිතො හොති අනත්තමනො ආහතචිත්තො ඛිලජාතො, යො සො, ආවුසො, භික්ඛු සබ්‍රහ්මචාරීසු කුපිතො හොති අනත්තමනො ආහතචිත්තො ඛිලජාතො, තස්ස චිත්තං න නමති ආතප්පාය අනුයොගාය සාතච්චාය පධානාය. යස්ස චිත්තං න නමති ආතප්පාය අනුයොගාය සාතච්චාය පධානාය. අයං පඤ්චමො චෙතොඛිලො. ඉමෙ පඤ්ච ධම්මා හානභාගියා. Năm pháp nào thuộc phần suy thoái? Năm tâm hoang vu. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu đối với bậc Đạo Sư có sự hoài nghi, do dự, không quyết đoán, không có niềm tin trong sạch. Này chư hiền, vị tỳ khưu nào đối với bậc Đạo Sư có sự hoài nghi, do dự, không quyết đoán, không có niềm tin trong sạch, tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn. Tâm của người nào không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn. Đây là tâm hoang vu thứ nhất. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu đối với Pháp có sự hoài nghi, do dự... (như trên)... đối với Tăng có sự hoài nghi, do dự... (như trên)... đối với học giới có sự hoài nghi, do dự... (như trên)... đối với các vị đồng phạm hạnh thì phẫn nộ, không hoan hỷ, có tâm tổn hại, sanh lòng chai cứng. Này chư hiền, vị tỳ khưu nào đối với các vị đồng phạm hạnh thì phẫn nộ, không hoan hỷ, có tâm tổn hại, sanh lòng chai cứng, tâm của vị ấy không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn. Tâm của người nào không hướng đến sự nhiệt tâm, sự chuyên cần, sự kiên trì, sự tinh tấn. Đây là tâm hoang vu thứ năm. Năm pháp này thuộc phần suy thoái. (ච) ‘‘කතමෙ පඤ්ච ධම්මා විසෙසභාගියා? පඤ්චින්ද්‍රියානි – සද්ධින්ද්‍රියං, වීරියින්ද්‍රියං, සතින්ද්‍රියං, සමාධින්ද්‍රියං, පඤ්ඤින්ද්‍රියං. ඉමෙ පඤ්ච ධම්මා විසෙසභාගියා. Năm pháp nào thuộc phần thù thắng? Năm quyền: tín quyền, tấn quyền, niệm quyền, định quyền, và tuệ quyền. Năm pháp này thuộc phần thù thắng. (ඡ) ‘‘කතමෙ පඤ්ච ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා? පඤ්ච නිස්සරණියා ධාතුයො – ඉධාවුසො, භික්ඛුනො කාමෙ මනසිකරොතො කාමෙසු චිත්තං න පක්ඛන්දති න පසීදති න සන්තිට්ඨති න විමුච්චති. නෙක්ඛම්මං ඛො පනස්ස මනසිකරොතො නෙක්ඛම්මෙ චිත්තං පක්ඛන්දති පසීදති සන්තිට්ඨති විමුච්චති. තස්ස තං චිත්තං සුගතං සුභාවිතං සුවුට්ඨිතං සුවිමුත්තං විසංයුත්තං කාමෙහි. යෙ ච කාමපච්චයා උප්පජ්ජන්ති ආසවා විඝාතා පරිළාහා, මුත්තො සො තෙහි. න සො තං වෙදනං වෙදෙති. ඉදමක්ඛාතං කාමානං නිස්සරණං. Năm pháp nào khó thể thông suốt? Năm giới có tính cách xuất ly. Này chư hiền, ở đây, khi vị tỳ khưu tác ý đến các dục, tâm không hướng đến, không có niềm tin trong sạch, không an trú, không giải thoát trong các dục. Nhưng khi vị ấy tác ý đến sự xuất gia, tâm hướng đến, có niềm tin trong sạch, an trú, giải thoát trong sự xuất gia. Tâm ấy của vị ấy đã khéo đi, khéo tu tập, khéo vượt lên, khéo giải thoát, không liên hệ với các dục. Và những lậu hoặc, phiền não, nhiệt não nào sanh khởi do duyên các dục, vị ấy được giải thoát khỏi chúng. Vị ấy không cảm thọ cảm giác ấy. Đây được gọi là sự xuất ly khỏi các dục. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො බ්‍යාපාදං මනසිකරොතො බ්‍යාපාදෙ චිත්තං න පක්ඛන්දති න පසීදති න සන්තිට්ඨති න විමුච්චති. අබ්‍යාපාදං ඛො පනස්ස මනසිකරොතො අබ්‍යාපාදෙ චිත්තං පක්ඛන්දති පසීදති සන්තිට්ඨති විමුච්චති. තස්ස තං චිත්තං සුගතං සුභාවිතං සුවුට්ඨිතං සුවිමුත්තං විසංයුත්තං බ්‍යාපාදෙන. යෙ ච බ්‍යාපාදපච්චයා උප්පජ්ජන්ති ආසවා විඝාතා පරිළාහා, මුත්තො සො තෙහි. න සො තං වෙදනං වෙදෙති. ඉදමක්ඛාතං බ්‍යාපාදස්ස නිස්සරණං. Lại nữa, này chư hiền, khi vị tỳ khưu tác ý đến sân, tâm không hướng đến, không có niềm tin trong sạch, không an trú, không giải thoát trong sân. Nhưng khi vị ấy tác ý đến vô sân, tâm hướng đến, có niềm tin trong sạch, an trú, giải thoát trong vô sân. Tâm ấy của vị ấy đã khéo đi, khéo tu tập, khéo vượt lên, khéo giải thoát, không liên hệ với sân. Và những lậu hoặc, phiền não, nhiệt não nào sanh khởi do duyên sân, vị ấy được giải thoát khỏi chúng. Vị ấy không cảm thọ cảm giác ấy. Đây được gọi là sự xuất ly khỏi sân. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො විහෙසං මනසිකරොතො විහෙසාය චිත්තං න පක්ඛන්දති න පසීදති න සන්තිට්ඨති න විමුච්චති. අවිහෙසං ඛො පනස්ස මනසිකරොතො අවිහෙසාය චිත්තං පක්ඛන්දති පසීදති සන්තිට්ඨති විමුච්චති[Pg.234]. තස්ස තං චිත්තං සුගතං සුභාවිතං සුවුට්ඨිතං සුවිමුත්තං විසංයුත්තං විහෙසාය. යෙ ච විහෙසාපච්චයා උප්පජ්ජන්ති ආසවා විඝාතා පරිළාහා, මුත්තො සො තෙහි. න සො තං වෙදනං වෙදෙති. ඉදමක්ඛාතං විහෙසාය නිස්සරණං. Lại nữa, này chư hiền, khi vị tỳ khưu tác ý đến hại, tâm không hướng đến, không có niềm tin trong sạch, không an trú, không giải thoát trong hại. Nhưng khi vị ấy tác ý đến vô hại, tâm hướng đến, có niềm tin trong sạch, an trú, giải thoát trong vô hại. Tâm ấy của vị ấy đã khéo đi, khéo tu tập, khéo vượt lên, khéo giải thoát, không liên hệ với hại. Và những lậu hoặc, phiền não, nhiệt não nào sanh khởi do duyên hại, vị ấy được giải thoát khỏi chúng. Vị ấy không cảm thọ cảm giác ấy. Đây được gọi là sự xuất ly khỏi hại. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො රූපෙ මනසිකරොතො රූපෙසු චිත්තං න පක්ඛන්දති න පසීදති න සන්තිට්ඨති න විමුච්චති. අරූපං ඛො පනස්ස මනසිකරොතො අරූපෙ චිත්තං පක්ඛන්දති පසීදති සන්තිට්ඨති විමුච්චති. තස්ස තං චිත්තං සුගතං සුභාවිතං සුවුට්ඨිතං සුවිමුත්තං විසංයුත්තං රූපෙහි. යෙ ච රූපපච්චයා උප්පජ්ජන්ති ආසවා විඝාතා පරිළාහා, මුත්තො සො තෙහි. න සො තං වෙදනං වෙදෙති. ඉදමක්ඛාතං රූපානං නිස්සරණං. Lại nữa, này chư hiền, khi vị tỳ khưu tác ý đến các sắc, tâm không hướng đến, không có niềm tin trong sạch, không an trú, không giải thoát trong các sắc. Nhưng khi vị ấy tác ý đến vô sắc, tâm hướng đến, có niềm tin trong sạch, an trú, giải thoát trong vô sắc. Tâm ấy của vị ấy đã khéo đi, khéo tu tập, khéo vượt lên, khéo giải thoát, không liên hệ với các sắc. Và những lậu hoặc, phiền não, nhiệt não nào sanh khởi do duyên các sắc, vị ấy được giải thoát khỏi chúng. Vị ấy không cảm thọ cảm giác ấy. Đây được gọi là sự xuất ly khỏi các sắc. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො සක්කායං මනසිකරොතො සක්කායෙ චිත්තං න පක්ඛන්දති න පසීදති න සන්තිට්ඨති න විමුච්චති. සක්කායනිරොධං ඛො පනස්ස මනසිකරොතො සක්කායනිරොධෙ චිත්තං පක්ඛන්දති පසීදති සන්තිට්ඨති විමුච්චති. තස්ස තං චිත්තං සුගතං සුභාවිතං සුවුට්ඨිතං සුවිමුත්තං විසංයුත්තං සක්කායෙන. යෙ ච සක්කායපච්චයා උප්පජ්ජන්ති ආසවා විඝාතා පරිළාහා, මුත්තො සො තෙහි. න සො තං වෙදනං වෙදෙති. ඉදමක්ඛාතං සක්කායස්ස නිස්සරණං. ඉමෙ පඤ්ච ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා. Lại nữa, này chư hiền, khi vị tỳ khưu tác ý đến thân kiến, tâm không hướng đến, không có niềm tin trong sạch, không an trú, không giải thoát trong thân kiến. Nhưng khi vị ấy tác ý đến sự đoạn diệt thân kiến, tâm hướng đến, có niềm tin trong sạch, an trú, giải thoát trong sự đoạn diệt thân kiến. Tâm ấy của vị ấy đã khéo đi, khéo tu tập, khéo vượt lên, khéo giải thoát, không liên hệ với thân kiến. Và những lậu hoặc, phiền não, nhiệt não nào sanh khởi do duyên thân kiến, vị ấy được giải thoát khỏi chúng. Vị ấy không cảm thọ cảm giác ấy. Đây được gọi là sự xuất ly khỏi thân kiến. Năm pháp này khó thể thông suốt. (ජ) ‘‘කතමෙ පඤ්ච ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා? පඤ්ච ඤාණිකො සම්මාසමාධි – ‘අයං සමාධි පච්චුප්පන්නසුඛො චෙව ආයතිඤ්ච සුඛවිපාකො’ති පච්චත්තංයෙව ඤාණං උප්පජ්ජති. ‘අයං සමාධි අරියො නිරාමිසො’ති පච්චත්තඤ්ඤෙව ඤාණං උප්පජ්ජති. ‘අයං සමාධි අකාපුරිසසෙවිතො’ති පච්චත්තංයෙව ඤාණං උප්පජ්ජති. ‘අයං සමාධි සන්තො පණීතො පටිප්පස්සද්ධලද්ධො එකොදිභාවාධිගතො, න සසඞ්ඛාරනිග්ගය්හවාරිතගතො’ති පච්චත්තංයෙව ඤාණං උප්පජ්ජති. ‘සො ඛො පනාහං ඉමං සමාධිං සතොව සමාපජ්ජාමි සතො වුට්ඨහාමී’ති පච්චත්තංයෙව ඤාණං උප්පජ්ජති. ඉමෙ පඤ්ච ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා. Năm pháp nào cần phải được làm cho sanh khởi? Chánh định có năm loại trí. Trí tự mình sanh khởi rằng: ‘Định này đem lại lạc trong hiện tại và có kết quả an lạc trong tương lai.’ Trí tự mình sanh khởi rằng: ‘Định này là thánh thiện, không thuộc về vật chất.’ Trí tự mình sanh khởi rằng: ‘Định này không phải là pháp được người hạ liệt thực hành.’ Trí tự mình sanh khởi rằng: ‘Định này là tịch tịnh, vi diệu, đạt được nhờ sự an tịnh, đạt được nhờ nhất tâm, không phải là pháp được duy trì bằng sự chế ngự và ngăn chặn có cố gắng.’ Trí tự mình sanh khởi rằng: ‘Ta nhập định này với chánh niệm, và ta xuất khỏi định này với chánh niệm.’ Năm pháp này cần phải được làm cho sanh khởi. (ඣ) ‘‘කතමෙ පඤ්ච ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා? පඤ්ච විමුත්තායතනානි – ඉධාවුසො, භික්ඛුනො සත්ථා ධම්මං දෙසෙති අඤ්ඤතරො වා ගරුට්ඨානියො සබ්‍රහ්මචාරී. යථා [Pg.235] යථා, ආවුසො, භික්ඛුනො සත්ථා ධම්මං දෙසෙති, අඤ්ඤතරො වා ගරුට්ඨානියො සබ්‍රහ්මචාරී, තථා තථා සො තස්මිං ධම්මෙ අත්ථප්පටිසංවෙදී ච හොති ධම්මපටිසංවෙදී ච. තස්ස අත්ථප්පටිසංවෙදිනො ධම්මපටිසංවෙදිනො පාමොජ්ජං ජායති, පමුදිතස්ස පීති ජායති, පීතිමනස්ස කායො පස්සම්භති, පස්සද්ධකායො සුඛං වෙදෙති, සුඛිනො චිත්තං සමාධියති. ඉදං පඨමං විමුත්තායතනං. (Jha) "Năm pháp nào cần được thắng tri? Năm xứ sở của sự giải thoát. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu được bậc Đạo Sư thuyết giảng giáo pháp, hoặc được một vị đồng phạm hạnh đáng kính nào đó (thuyết giảng). Này chư hiền, khi vị tỳ khưu được bậc Đạo Sư thuyết giảng giáo pháp, hoặc được một vị đồng phạm hạnh đáng kính nào đó thuyết giảng theo cách thức như thế nào, thì vị ấy cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được giáo pháp trong pháp ấy theo cách thức như thế ấy. Đối với vị ấy, người cảm nhận được ý nghĩa, người cảm nhận được giáo pháp, sự hân hoan sanh khởi; khi đã hoan hỷ, hỷ sanh khởi; khi có tâm hoan hỷ, thân được khinh an; khi thân được khinh an, vị ấy cảm nhận được lạc; khi có lạc, tâm được định tĩnh. Đây là xứ sở của sự giải thoát thứ nhất. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො න හෙව ඛො සත්ථා ධම්මං දෙසෙති, අඤ්ඤතරො වා ගරුට්ඨානියො සබ්‍රහ්මචාරී, අපි ච ඛො යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං විත්ථාරෙන පරෙසං දෙසෙති යථා යථා, ආවුසො, භික්ඛු යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං විත්ථාරෙන පරෙසං දෙසෙති. තථා තථා සො තස්මිං ධම්මෙ අත්ථප්පටිසංවෙදී ච හොති ධම්මපටිසංවෙදී ච. තස්ස අත්ථප්පටිසංවෙදිනො ධම්මපටිසංවෙදිනො පාමොජ්ජං ජායති, පමුදිතස්ස පීති ජායති, පීතිමනස්ස කායො පස්සම්භති, පස්සද්ධකායො සුඛං වෙදෙති, සුඛිනො චිත්තං සමාධියති. ඉදං දුතියං විමුත්තායතනං. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu không được bậc Đạo Sư thuyết giảng giáo pháp, cũng không được một vị đồng phạm hạnh đáng kính nào đó (thuyết giảng), nhưng vị ấy lại thuyết giảng một cách rộng rãi cho người khác về giáo pháp đã được nghe, đã được học thuộc. Này chư hiền, khi vị tỳ khưu thuyết giảng một cách rộng rãi cho người khác về giáo pháp đã được nghe, đã được học thuộc theo cách thức như thế nào, thì vị ấy cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được giáo pháp trong pháp ấy theo cách thức như thế ấy. Đối với vị ấy, người cảm nhận được ý nghĩa, người cảm nhận được giáo pháp, sự hân hoan sanh khởi; khi đã hoan hỷ, hỷ sanh khởi; khi có tâm hoan hỷ, thân được khinh an; khi thân được khinh an, vị ấy cảm nhận được lạc; khi có lạc, tâm được định tĩnh. Đây là xứ sở của sự giải thoát thứ hai. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො න හෙව ඛො සත්ථා ධම්මං දෙසෙති, අඤ්ඤතරො වා ගරුට්ඨානියො සබ්‍රහ්මචාරී, නාපි යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං විත්ථාරෙන පරෙසං දෙසෙති. අපි ච ඛො, යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං විත්ථාරෙන සජ්ඣායං කරොති. යථා යථා, ආවුසො, භික්ඛු යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං විත්ථාරෙන සජ්ඣායං කරොති තථා තථා සො තස්මිං ධම්මෙ අත්ථප්පටිසංවෙදී ච හොති ධම්මපටිසංවෙදී ච. තස්ස අත්ථප්පටිසංවෙදිනො ධම්මපටිසංවෙදිනො පාමොජ්ජං ජායති, පමුදිතස්ස පීති ජායති, පීතිමනස්ස කායො පස්සම්භති, පස්සද්ධකායො සුඛං වෙදෙති, සුඛිනො චිත්තං සමාධියති. ඉදං තතියං විමුත්තායතනං. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu không được bậc Đạo Sư thuyết giảng giáo pháp, cũng không được một vị đồng phạm hạnh đáng kính nào đó (thuyết giảng), và cũng không thuyết giảng một cách rộng rãi cho người khác về giáo pháp đã được nghe, đã được học thuộc. Nhưng vị ấy lại đọc tụng một cách rộng rãi về giáo pháp đã được nghe, đã được học thuộc. Này chư hiền, khi vị tỳ khưu đọc tụng một cách rộng rãi về giáo pháp đã được nghe, đã được học thuộc theo cách thức như thế nào, thì vị ấy cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được giáo pháp trong pháp ấy theo cách thức như thế ấy. Đối với vị ấy, người cảm nhận được ý nghĩa, người cảm nhận được giáo pháp, sự hân hoan sanh khởi; khi đã hoan hỷ, hỷ sanh khởi; khi có tâm hoan hỷ, thân được khinh an; khi thân được khinh an, vị ấy cảm nhận được lạc; khi có lạc, tâm được định tĩnh. Đây là xứ sở của sự giải thoát thứ ba. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො න හෙව ඛො සත්ථා ධම්මං දෙසෙති, අඤ්ඤතරො වා ගරුට්ඨානියො සබ්‍රහ්මචාරී, නාපි යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං විත්ථාරෙන පරෙසං දෙසෙති, නාපි යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං විත්ථාරෙන සජ්ඣායං කරොති. අපි ච ඛො, යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං චෙතසා අනුවිතක්කෙති අනුවිචාරෙති මනසානුපෙක්ඛති. යථා යථා[Pg.236], ආවුසො, භික්ඛු යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං චෙතසා අනුවිතක්කෙති අනුවිචාරෙති මනසානුපෙක්ඛති තථා තථා සො තස්මිං ධම්මෙ අත්ථප්පටිසංවෙදී ච හොති ධම්මපටිසංවෙදී ච. තස්ස අත්ථප්පටිසංවෙදිනො ධම්මපටිසංවෙදිනො පාමොජ්ජං ජායති, පමුදිතස්ස පීති ජායති, පීතිමනස්ස කායො පස්සම්භති, පස්සද්ධකායො සුඛං වෙදෙති, සුඛිනො චිත්තං සමාධියති. ඉදං චතුත්ථං විමුත්තායතනං. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu không được bậc Đạo Sư thuyết giảng giáo pháp, cũng không được một vị đồng phạm hạnh đáng kính nào đó (thuyết giảng), cũng không thuyết giảng một cách rộng rãi cho người khác về giáo pháp đã được nghe, đã được học thuộc, và cũng không đọc tụng một cách rộng rãi về giáo pháp đã được nghe, đã được học thuộc. Nhưng vị ấy lại dùng tâm để tầm cầu, tứ sát, và dùng ý để quán chiếu về giáo pháp đã được nghe, đã được học thuộc. Này chư hiền, khi vị tỳ khưu dùng tâm để tầm cầu, tứ sát, và dùng ý để quán chiếu về giáo pháp đã được nghe, đã được học thuộc theo cách thức như thế nào, thì vị ấy cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được giáo pháp trong pháp ấy theo cách thức như thế ấy. Đối với vị ấy, người cảm nhận được ý nghĩa, người cảm nhận được giáo pháp, sự hân hoan sanh khởi; khi đã hoan hỷ, hỷ sanh khởi; khi có tâm hoan hỷ, thân được khinh an; khi thân được khinh an, vị ấy cảm nhận được lạc; khi có lạc, tâm được định tĩnh. Đây là xứ sở của sự giải thoát thứ tư. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො න හෙව ඛො සත්ථා ධම්මං දෙසෙති, අඤ්ඤතරො වා ගරුට්ඨානියො සබ්‍රහ්මචාරී, නාපි යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං විත්ථාරෙන පරෙසං දෙසෙති, නාපි යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං විත්ථාරෙන සජ්ඣායං කරොති, නාපි යථාසුතං යථාපරියත්තං ධම්මං චෙතසා අනුවිතක්කෙති අනුවිචාරෙති මනසානුපෙක්ඛති; අපි ච ඛ්වස්ස අඤ්ඤතරං සමාධිනිමිත්තං සුග්ගහිතං හොති සුමනසිකතං සූපධාරිතං සුප්පටිවිද්ධං පඤ්ඤාය. යථා යථා, ආවුසො, භික්ඛුනො අඤ්ඤතරං සමාධිනිමිත්තං සුග්ගහිතං හොති සුමනසිකතං සූපධාරිතං සුප්පටිවිද්ධං පඤ්ඤාය තථා තථා සො තස්මිං ධම්මෙ අත්ථප්පටිසංවෙදී ච හොති ධම්මප්පටිසංවෙදී ච. තස්ස අත්ථප්පටිසංවෙදිනො ධම්මප්පටිසංවෙදිනො පාමොජ්ජං ජායති, පමුදිතස්ස පීති ජායති, පීතිමනස්ස කායො පස්සම්භති, පස්සද්ධකායො සුඛං වෙදෙති, සුඛිනො චිත්තං සමාධියති. ඉදං පඤ්චමං විමුත්තායතනං. ඉමෙ පඤ්ච ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu không được bậc Đạo Sư thuyết giảng giáo pháp, cũng không được một vị đồng phạm hạnh đáng kính nào đó (thuyết giảng), cũng không thuyết giảng một cách rộng rãi cho người khác về giáo pháp đã được nghe, đã được học thuộc, cũng không đọc tụng một cách rộng rãi về giáo pháp đã được nghe, đã được học thuộc, và cũng không dùng tâm để tầm cầu, tứ sát, và dùng ý để quán chiếu về giáo pháp đã được nghe, đã được học thuộc; nhưng một định tướng nào đó đã được vị ấy khéo nắm giữ, khéo tác ý, khéo ghi nhớ, và khéo thông suốt bằng trí tuệ. Này chư hiền, khi một định tướng nào đó đã được vị tỳ khưu khéo nắm giữ, khéo tác ý, khéo ghi nhớ, và khéo thông suốt bằng trí tuệ theo cách thức như thế nào, thì vị ấy cảm nhận được ý nghĩa và cảm nhận được giáo pháp trong pháp ấy theo cách thức như thế ấy. Đối với vị ấy, người cảm nhận được ý nghĩa, người cảm nhận được giáo pháp, sự hân hoan sanh khởi; khi đã hoan hỷ, hỷ sanh khởi; khi có tâm hoan hỷ, thân được khinh an; khi thân được khinh an, vị ấy cảm nhận được lạc; khi có lạc, tâm được định tĩnh. Đây là xứ sở của sự giải thoát thứ năm. Năm pháp này cần được thắng tri. (ඤ) ‘‘කතමෙ පඤ්ච ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා? පඤ්ච ධම්මක්ඛන්ධා – සීලක්ඛන්ධො, සමාධික්ඛන්ධො, පඤ්ඤාක්ඛන්ධො, විමුත්තික්ඛන්ධො, විමුත්තිඤාණදස්සනක්ඛන්ධො. ඉමෙ පඤ්ච ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා. (Ña) "Năm pháp nào cần được chứng ngộ? Năm pháp uẩn: giới uẩn, định uẩn, tuệ uẩn, giải thoát uẩn, và giải thoát tri kiến uẩn. Năm pháp này cần được chứng ngộ. ‘‘ඉති ඉමෙ පඤ්ඤාස ධම්මා භූතා තච්ඡා තථා අවිතථා අනඤ්ඤථා සම්මා තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධා. Như vậy, năm mươi pháp này là chân thật, là xác thực, là như vậy, là không sai khác, là không khác đi, đã được Như Lai chánh đẳng giác. ඡ ධම්මා Sáu Pháp 356. ‘‘ඡ ධම්මා බහුකාරා…පෙ… ඡ ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා. 356. Sáu pháp có nhiều hỗ trợ... cho đến... sáu pháp cần được chứng ngộ. (ක) ‘‘කතමෙ ඡ ධම්මා බහුකාරා? ඡ සාරණීයා ධම්මා. ඉධාවුසො, භික්ඛුනො මෙත්තං කායකම්මං පච්චුපට්ඨිතං හොති සබ්‍රහ්මචාරීසු ආවි චෙව රහො [Pg.237] ච, අයම්පි ධම්මො සාරණීයො පියකරණො ගරුකරණො සඞ්ගහාය අවිවාදාය සාමග්ගියා එකීභාවාය සංවත්තති. (Ka) "Sáu pháp nào có nhiều hỗ trợ? Sáu pháp đáng ghi nhớ. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu có thân nghiệp từ ái được thể hiện đối với các vị đồng phạm hạnh, cả khi công khai lẫn khi kín đáo. Pháp này cũng là pháp đáng ghi nhớ, tạo ra sự thương mến, tạo ra sự kính trọng, đưa đến sự nhiếp trì, không tranh cãi, hòa hợp, và nhất trí. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො මෙත්තං වචීකම්මං…පෙ… එකීභාවාය සංවත්තති. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu có khẩu nghiệp từ ái... cho đến... đưa đến sự nhất trí. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො මෙත්තං මනොකම්මං…පෙ… එකීභාවාය සංවත්තති. Này chư hiền, lại nữa, ý nghiệp từ của vị tỳ khưu... này... đưa đến sự hợp nhất. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු යෙ තෙ ලාභා ධම්මිකා ධම්මලද්ධා අන්තමසො පත්තපරියාපන්නමත්තම්පි, තථාරූපෙහි ලාභෙහි අප්පටිවිභත්තභොගී හොති සීලවන්තෙහි සබ්‍රහ්මචාරීහි සාධාරණභොගී, අයම්පි ධම්මො සාරණීයො…පෙ… එකීභාවාය සංවත්තති. Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu đối với những lợi lộc đúng pháp, có được đúng pháp, cho đến chỉ là những gì còn lại trong bát, vị ấy không dùng riêng mà dùng chung với các vị đồng phạm hạnh có giới đức. Pháp này cũng đáng được ghi nhớ... này... đưa đến sự hợp nhất. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු, යානි තානි සීලානි අඛණ්ඩානි අච්ඡිද්දානි අසබලානි අකම්මාසානි භුජිස්සානි විඤ්ඤුප්පසත්ථානි අපරාමට්ඨානි සමාධිසංවත්තනිකානි, තථාරූපෙසු සීලෙසු සීලසාමඤ්ඤගතො විහරති සබ්‍රහ්මචාරීහි ආවි චෙව රහො ච, අයම්පි ධම්මො සාරණීයො…පෙ… එකීභාවාය සංවත්තති. Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu đối với những giới luật không bị sứt mẻ, không bị thủng, không bị lốm đốm, không bị vằn vện, có tính giải thoát, được bậc trí tán thán, không bị chấp thủ, đưa đến định, vị ấy sống đồng đẳng về giới với các vị đồng phạm hạnh, cả khi có mặt lẫn khi vắng mặt. Pháp này cũng đáng được ghi nhớ... này... đưa đến sự hợp nhất. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු යායං දිට්ඨි අරියා නිය්‍යානිකා නිය්‍යාති තක්කරස්ස සම්මා දුක්ඛක්ඛයාය, තථාරූපාය දිට්ඨියා දිට්ඨි සාමඤ්ඤගතො විහරති සබ්‍රහ්මචාරීහි ආවි චෙව රහො ච, අයම්පි ධම්මො සාරණීයො පියකරණො ගරුකරණො, සඞ්ගහාය අවිවාදාය සාමග්ගියා එකීභාවාය සංවත්තති. ඉමෙ ඡ ධම්මා බහුකාරා. Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu đối với tri kiến nào là thánh thiện, có khả năng hướng xuất, đưa đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh cho người thực hành, vị ấy sống đồng đẳng về tri kiến với các vị đồng phạm hạnh, cả khi có mặt lẫn khi vắng mặt. Pháp này cũng đáng được ghi nhớ, làm phát sinh lòng thương mến, làm phát sinh lòng kính trọng, đưa đến sự nhiếp trì, không tranh cãi, hòa hợp, hợp nhất. Sáu pháp này có nhiều lợi ích. (ඛ) ‘‘කතමෙ ඡ ධම්මා භාවෙතබ්බා? ඡ අනුස්සතිට්ඨානානි – බුද්ධානුස්සති, ධම්මානුස්සති, සඞ්ඝානුස්සති, සීලානුස්සති, චාගානුස්සති, දෙවතානුස්සති. ඉමෙ ඡ ධම්මා භාවෙතබ්බා. (b) Sáu pháp nào cần được tu tập? Sáu đề mục tùy niệm: tùy niệm Phật, tùy niệm Pháp, tùy niệm Tăng, tùy niệm Giới, tùy niệm Thí, tùy niệm Thiên. Sáu pháp này cần được tu tập. (ග) ‘‘කතමෙ ඡ ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා? ඡ අජ්ඣත්තිකානි ආයතනානි – චක්ඛායතනං, සොතායතනං, ඝානායතනං, ජිව්හායතනං, කායායතනං, මනායතනං. ඉමෙ ඡ ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා. (c) Sáu pháp nào cần được liễu tri? Sáu nội xứ: nhãn xứ, nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ. Sáu pháp này cần được liễu tri. (ඝ) ‘‘කතමෙ ඡ ධම්මා පහාතබ්බා? ඡ තණ්හාකායා – රූපතණ්හා, සද්දතණ්හා, ගන්ධතණ්හා, රසතණ්හා, ඵොට්ඨබ්බතණ්හා, ධම්මතණ්හා. ඉමෙ ඡ ධම්මා පහාතබ්බා. (d) Sáu pháp nào cần được đoạn trừ? Sáu thân ái: sắc ái, thanh ái, hương ái, vị ái, xúc ái, pháp ái. Sáu pháp này cần được đoạn trừ. (ඞ) ‘‘කතමෙ [Pg.238] ඡ ධම්මා හානභාගියා? ඡ අගාරවා – ඉධාවුසො, භික්ඛු සත්ථරි අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො. ධම්මෙ…පෙ… සඞ්ඝෙ… සික්ඛාය… අප්පමාදෙ… පටිසන්ථාරෙ අගාරවො විහරති අප්පතිස්සො. ඉමෙ ඡ ධම්මා හානභාගියා. (đ) Sáu pháp nào thuộc phần tổn giảm? Sáu sự không kính trọng. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu sống không kính trọng, không vâng phục đối với bậc Đạo Sư. Đối với Pháp... này... đối với Tăng... đối với học giới... đối với sự không dể duôi... đối với sự tiếp đãi, vị ấy sống không kính trọng, không vâng phục. Sáu pháp này thuộc phần tổn giảm. (ච) ‘‘කතමෙ ඡ ධම්මා විසෙසභාගියා? ඡ ගාරවා – ඉධාවුසො, භික්ඛු සත්ථරි සගාරවො විහරති සප්පතිස්සො ධම්මෙ…පෙ… සඞ්ඝෙ… සික්ඛාය… අප්පමාදෙ… පටිසන්ථාරෙ සගාරවො විහරති සප්පතිස්සො. ඉමෙ ඡ ධම්මා විසෙසභාගියා. (e) Sáu pháp nào thuộc phần thù thắng? Sáu sự kính trọng. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu sống có kính trọng, có vâng phục đối với bậc Đạo Sư. Đối với Pháp... này... đối với Tăng... đối với học giới... đối với sự không dể duôi... đối với sự tiếp đãi, vị ấy sống có kính trọng, có vâng phục. Sáu pháp này thuộc phần thù thắng. (ඡ) ‘‘කතමෙ ඡ ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා? ඡ නිස්සරණියා ධාතුයො – ඉධාවුසො, භික්ඛු එවං වදෙය්‍ය – ‘මෙත්තා හි ඛො මෙ, චෙතොවිමුත්ති භාවිතා බහුලීකතා යානීකතා වත්ථුකතා අනුට්ඨිතා පරිචිතා සුසමාරද්ධා, අථ ච පන මෙ බ්‍යාපාදො චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨතී’ති. සො ‘මා හෙවං’ තිස්ස වචනීයො ‘මායස්මා එවං අවච, මා භගවන්තං අබ්භාචික්ඛි. න හි සාධු භගවතො අබ්භක්ඛානං, න හි භගවා එවං වදෙය්‍ය. අට්ඨානමෙතං ආවුසො අනවකාසො යං මෙත්තාය චෙතොවිමුත්තියා භාවිතාය බහුලීකතාය යානීකතාය වත්ථුකතාය අනුට්ඨිතාය පරිචිතාය සුසමාරද්ධාය. අථ ච පනස්ස බ්‍යාපාදො චිත්තං පරියාදාය ඨස්සතීති, නෙතං ඨානං විජ්ජති. නිස්සරණං හෙතං, ආවුසො, බ්‍යාපාදස්ස, යදිදං මෙත්තාචෙතොවිමුත්තී’ති. (g) Sáu pháp nào khó thể nhập? Sáu giới có khả năng xuất ly. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu có thể nói như sau: 'Tâm giải thoát bằng từ của tôi đã được tu tập, làm cho sung mãn, làm như cỗ xe, làm như nền tảng, được thiết lập, được thực hành thuần thục, được khéo khởi sự. Thế nhưng, sân vẫn xâm chiếm tâm tôi và tồn tại'. Vị ấy nên được nói rằng: 'Chớ nói vậy, hiền giả chớ nói vậy, chớ vu khống Đức Thế Tôn. Vì vu khống Đức Thế Tôn là không tốt, Đức Thế Tôn không nói như vậy. Này chư hiền, đây là điều không thể xảy ra, không có cơ hội, rằng khi tâm giải thoát bằng từ đã được tu tập, làm cho sung mãn, làm như cỗ xe, làm như nền tảng, được thiết lập, được thực hành thuần thục, được khéo khởi sự, mà sân vẫn xâm chiếm tâm và tồn tại, trường hợp ấy không xảy ra. Này chư hiền, chính tâm giải thoát bằng từ này là sự xuất ly khỏi sân'. ‘‘ඉධ පනාවුසො, භික්ඛු එවං වදෙය්‍ය – ‘කරුණා හි ඛො මෙ චෙතොවිමුත්ති භාවිතා බහුලීකතා යානීකතා වත්ථුකතා අනුට්ඨිතා පරිචිතා සුසමාරද්ධා. අථ ච පන මෙ විහෙසා චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨතී’ති. සො – ‘මා හෙවං’ තිස්ස වචනීයො, ‘මායස්මා එවං අවච, මා භගවන්තං අබ්භාචික්ඛි…පෙ… නිස්සරණං හෙතං, ආවුසො, විහෙසාය, යදිදං කරුණාචෙතොවිමුත්තී’ති. Này chư hiền, lại nữa, ở đây, vị tỳ khưu có thể nói như sau: 'Tâm giải thoát bằng bi của tôi đã được tu tập, làm cho sung mãn, làm như cỗ xe, làm như nền tảng, được thiết lập, được thực hành thuần thục, được khéo khởi sự. Thế nhưng, sự não hại vẫn xâm chiếm tâm tôi và tồn tại'. Vị ấy nên được nói rằng: 'Chớ nói vậy, hiền giả chớ nói vậy, chớ vu khống Đức Thế Tôn... này... Này chư hiền, chính tâm giải thoát bằng bi này là sự xuất ly khỏi sự não hại'. ‘‘ඉධ පනාවුසො, භික්ඛු එවං වදෙය්‍ය – ‘මුදිතා හි ඛො මෙ චෙතොවිමුත්ති භාවිතා…පෙ… අථ ච පන මෙ අරති චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨතී’ති. සො – ‘මා හෙවං’ තිස්ස වචනීයො ‘මායස්මා එවං අවච…පෙ… නිස්සරණං හෙතං, ආවුසො අරතියා, යදිදං මුදිතාචෙතොවිමුත්තී’ති. Này chư hiền, lại nữa, ở đây, vị tỳ khưu có thể nói như sau: 'Tâm giải thoát bằng hỷ của tôi đã được tu tập... này... Thế nhưng, sự không hoan hỷ vẫn xâm chiếm tâm tôi và tồn tại'. Vị ấy nên được nói rằng: 'Chớ nói vậy, hiền giả chớ nói vậy... này... Này chư hiền, chính tâm giải thoát bằng hỷ này là sự xuất ly khỏi sự không hoan hỷ'. ‘‘ඉධ [Pg.239] පනාවුසො, භික්ඛු එවං වදෙය්‍ය – ‘උපෙක්ඛා හි ඛො මෙ චෙතොවිමුත්ති භාවිතා…පෙ… අථ ච පන මෙ රාගො චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨතී’ති. සො – ‘මා හෙවං’ තිස්ස වචනීයො ‘මායස්මා එවං අවච…පෙ… නිස්සරණං හෙතං, ආවුසො, රාගස්ස යදිදං උපෙක්ඛාචෙතොවිමුත්තී’ති. Này chư hiền, lại nữa, ở đây, vị tỳ khưu có thể nói như sau: 'Tâm giải thoát bằng xả của tôi đã được tu tập... này... Thế nhưng, tham ái vẫn xâm chiếm tâm tôi và tồn tại'. Vị ấy nên được nói rằng: 'Chớ nói vậy, hiền giả chớ nói vậy... này... Này chư hiền, chính tâm giải thoát bằng xả này là sự xuất ly khỏi tham ái'. ‘‘ඉධ පනාවුසො, භික්ඛු එවං වදෙය්‍ය – ‘අනිමිත්තා හි ඛො මෙ චෙතොවිමුත්ති භාවිතා…පෙ… අථ ච පන මෙ නිමිත්තානුසාරි විඤ්ඤාණං හොතී’ති. සො – ‘මා හෙවං’ තිස්ස වචනීයො ‘මායස්මා එවං අවච…පෙ… නිස්සරණං හෙතං, ආවුසො, සබ්බනිමිත්තානං යදිදං අනිමිත්තා චෙතොවිමුත්තී’ති. Này chư hiền, lại nữa, ở đây, vị tỳ khưu có thể nói như sau: 'Tâm giải thoát vô tướng của tôi đã được tu tập... này... Thế nhưng, thức của tôi lại đi theo các tướng'. Vị ấy nên được nói rằng: 'Chớ nói vậy, hiền giả chớ nói vậy... này... Này chư hiền, chính tâm giải thoát vô tướng này là sự xuất ly khỏi tất cả các tướng'. ‘‘ඉධ පනාවුසො, භික්ඛු එවං වදෙය්‍ය – ‘අස්මීති ඛො මෙ විගතං, අයමහමස්මීති න සමනුපස්සාමි, අථ ච පන මෙ විචිකිච්ඡාකථංකථාසල්ලං චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨතී’ති. සො – ‘මා හෙවං’ තිස්ස වචනීයො ‘මායස්මා එවං අවච, මා භගවන්තං අබ්භාචික්ඛි, න හි සාධු භගවතො අබ්භක්ඛානං, න හි භගවා එවං වදෙය්‍ය. අට්ඨානමෙතං, ආවුසො, අනවකාසො යං අස්මීති විගතෙ අයමහමස්මීති අසමනුපස්සතො. අථ ච පනස්ස විචිකිච්ඡාකථංකථාසල්ලං චිත්තං පරියාදාය ඨස්සති, නෙතං ඨානං විජ්ජති. නිස්සරණං හෙතං, ආවුසො, විචිකිච්ඡාකථංකථාසල්ලස්ස, යදිදං අස්මිමානසමුග්ඝාටො’ති. ඉමෙ ඡ ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා. Này chư hiền, ở đây, có vị tỳ khưu có thể nói như sau: ‘Đối với tôi, (ý niệm) “tôi là” đã được loại bỏ, tôi không còn quán xét “đây là tôi”, tuy nhiên, mũi tên nghi ngờ và phân vân vẫn còn xâm chiếm và tồn tại trong tâm tôi.’ Vị ấy nên được trả lời rằng: ‘Thưa hiền giả, chớ có nói như vậy. Thưa hiền giả, chớ có nói như vậy, chớ có vu khống Đức Thế Tôn. Việc vu khống Đức Thế Tôn là không tốt. Đức Thế Tôn sẽ không nói như vậy. Này chư hiền, điều này không thể xảy ra, không có trường hợp nào mà khi (ý niệm) “tôi là” đã được loại bỏ, khi không còn quán xét “đây là tôi”, mà mũi tên nghi ngờ và phân vân lại có thể xâm chiếm và tồn tại trong tâm. Trường hợp ấy không thể có. Này chư hiền, chính sự nhổ bật ngã mạn “tôi là” này là lối thoát khỏi mũi tên nghi ngờ và phân vân.’ Sáu pháp này thật khó thâm nhập. (ජ) ‘‘කතමෙ ඡ ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා? ඡ සතතවිහාරා. ඉධාවුසො, භික්ඛු චක්ඛුනා රූපං දිස්වා නෙව සුමනො හොති න දුම්මනො, උපෙක්ඛකො විහරති සතො සම්පජානො. සොතෙන සද්දං සුත්වා…පෙ… ඝානෙන ගන්ධං ඝායිත්වා… ජිව්හාය රසං සායිත්වා… කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසිත්වා… මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය නෙව සුමනො හොති න දුම්මනො, උපෙක්ඛකො විහරති සතො සම්පජානො. ඉමෙ ඡ ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා. (Ja) Sáu pháp nào cần được phát triển? Sáu pháp thường trú. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu sau khi thấy sắc bằng mắt, không vui mừng cũng không buồn rầu, vị ấy trú xả, chánh niệm, tỉnh giác. Sau khi nghe tiếng bằng tai... cho đến... sau khi ngửi mùi bằng mũi... sau khi nếm vị bằng lưỡi... sau khi xúc chạm bằng thân... sau khi biết pháp bằng ý, vị ấy không vui mừng cũng không buồn rầu, vị ấy trú xả, chánh niệm, tỉnh giác. Sáu pháp này cần được phát triển. (ඣ) ‘‘කතමෙ ඡ ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා? ඡ අනුත්තරියානි – දස්සනානුත්තරියං, සවනානුත්තරියං, ලාභානුත්තරියං, සික්ඛානුත්තරියං, පාරිචරියානුත්තරියං, අනුස්සතානුත්තරියං. ඉමෙ ඡ ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා. (Jha) Sáu pháp nào cần được thắng tri? Sáu pháp vô thượng: thấy vô thượng, nghe vô thượng, lợi lộc vô thượng, học tập vô thượng, phục vụ vô thượng, tưởng niệm vô thượng. Sáu pháp này cần được thắng tri. (ඤ) ‘‘කතමෙ ඡ ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා? ඡ අභිඤ්ඤා – ඉධාවුසො, භික්ඛු අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධං පච්චනුභොති – එකොපි හුත්වා බහුධා හොති, බහුධාපි හුත්වා එකො හොති. ආවිභාවං තිරොභාවං. තිරොකුට්ටං තිරොපාකාරං තිරොපබ්බතං අසජ්ජමානො ගච්ඡති සෙය්‍යථාපි ආකාසෙ[Pg.240]. පථවියාපි උම්මුජ්ජනිමුජ්ජං කරොති සෙය්‍යථාපි උදකෙ. උදකෙපි අභිජ්ජමානෙ ගච්ඡති සෙය්‍යථාපි පථවියං. ආකාසෙපි පල්ලඞ්කෙන කමති සෙය්‍යථාපි පක්ඛී සකුණො. ඉමෙපි චන්දිමසූරියෙ එවංමහිද්ධිකෙ එවංමහානුභාවෙ පාණිනා පරාමසති පරිමජ්ජති. යාව බ්‍රහ්මලොකාපි කායෙන වසං වත්තෙති. (Ña) Sáu pháp nào cần được chứng ngộ? Sáu thắng trí. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu chứng nghiệm được các loại thần thông: một mình hiện ra nhiều hình, nhiều hình hiện ra một mình; hiện hình, biến hình; đi xuyên tường, xuyên thành, xuyên núi không bị trở ngại, như đi trong hư không; độn thổ trồi lên trong đất liền như ở trong nước; đi trên nước không chìm như đi trên đất liền; ngồi kiết già đi trên hư không như con chim có cánh; với bàn tay, vị ấy chạm và xoa mặt trăng, mặt trời, những vật có đại thần lực, đại uy lực như vậy; vị ấy dùng thân để điều khiển quyền lực cho đến cõi Phạm thiên. ‘‘දිබ්බාය සොතධාතුයා විසුද්ධාය අතික්කන්තමානුසිකාය උභො සද්දෙ සුණාති දිබ්බෙ ච මානුසෙ ච, යෙ දූරෙ සන්තිකෙ ච. Với thiên nhĩ giới thanh tịnh, siêu việt cõi người, vị ấy nghe được cả hai loại âm thanh, của chư thiên và của loài người, dù ở xa hay ở gần. ‘‘පරසත්තානං පරපුග්ගලානං චෙතසා චෙතො පරිච්ච පජානාති, සරාගං වා චිත්තං සරාගං චිත්තන්ති පජානාති …පෙ… අවිමුත්තං වා චිත්තං අවිමුත්තං චිත්තන්ති පජානාති. Vị ấy biết được tâm của các chúng sanh khác, của các người khác bằng tâm của mình. Vị ấy biết tâm có tham là tâm có tham... cho đến... hoặc biết tâm chưa giải thoát là tâm chưa giải thoát. ‘‘සො අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති, සෙය්‍යථිදං එකම්පි ජාතිං…පෙ… ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. Vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ, cụ thể là một đời... cho đến... như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ với các khía cạnh và chi tiết của chúng. ‘‘දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සති චවමානෙ උපපජ්ජමානෙ හීනෙ පණීතෙ සුවණ්ණෙ දුබ්බණ්ණෙ සුගතෙ දුග්ගතෙ යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානාති …පෙ… Với thiên nhãn thanh tịnh, siêu việt cõi người, vị ấy thấy các chúng sanh đang chết đi và đang sanh lại, hèn hạ và cao sang, xinh đẹp và xấu xí, thiện thú và ác thú; vị ấy biết rõ chúng sanh tùy theo nghiệp của họ... cho đến... ‘‘ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. ඉමෙ ඡ ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා. Do sự đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, vị ấy tự mình thắng tri, chứng ngộ và an trú trong tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc. Sáu pháp này cần được chứng ngộ. ‘‘ඉති ඉමෙ සට්ඨි ධම්මා භූතා තච්ඡා තථා අවිතථා අනඤ්ඤථා සම්මා තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධා. Như vậy, sáu mươi pháp này là có thật, là chân thật, là như vậy, không sai khác, không khác đi, đã được Như Lai chánh đẳng chánh giác. සත්ත ධම්මා Bảy Pháp 357. ‘‘සත්ත ධම්මා බහුකාරා…පෙ… සත්ත ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා. 357. Bảy pháp có nhiều công đức... cho đến... bảy pháp cần được chứng ngộ. (ක) ‘‘කතමෙ සත්ත ධම්මා බහුකාරා? සත්ත අරියධනානි – සද්ධාධනං, සීලධනං, හිරිධනං, ඔත්තප්පධනං, සුතධනං, චාගධනං, පඤ්ඤාධනං. ඉමෙ සත්ත ධම්මා බහුකාරා. (Ka) Bảy pháp nào có nhiều công đức? Bảy thánh tài sản: tín tài, giới tài, tàm tài, quý tài, văn tài, thí tài, tuệ tài. Bảy pháp này có nhiều công đức. (ඛ) ‘‘කතමෙ [Pg.241] සත්ත ධම්මා භාවෙතබ්බා? සත්ත සම්බොජ්ඣඞ්ගා – සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගො, ධම්මවිචයසම්බොජ්ඣඞ්ගො, වීරියසම්බොජ්ඣඞ්ගො, පීතිසම්බොජ්ඣඞ්ගො, පස්සද්ධිසම්බොජ්ඣඞ්ගො, සමාධිසම්බොජ්ඣඞ්ගො, උපෙක්ඛාසම්බොජ්ඣඞ්ගො. ඉමෙ සත්ත ධම්මා භාවෙතබ්බා. (Kha) Bảy pháp nào cần được tu tập? Bảy giác chi: niệm giác chi, trạch pháp giác chi, tinh tấn giác chi, hỷ giác chi, khinh an giác chi, định giác chi, xả giác chi. Bảy pháp này cần được tu tập. (ග) ‘‘කතමෙ සත්ත ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා? සත්ත විඤ්ඤාණට්ඨිතියො – සන්තාවුසො, සත්තා නානත්තකායා නානත්තසඤ්ඤිනො, සෙය්‍යථාපි මනුස්සා එකච්චෙ ච දෙවා එකච්චෙ ච විනිපාතිකා. අයං පඨමා විඤ්ඤාණට්ඨිති. (Ga) Bảy pháp nào cần được liễu tri? Bảy thức trú. Này chư hiền, có những chúng sanh thân khác nhau, tưởng khác nhau, ví như loài người, một số chư thiên và một số các loài trong cõi đoạ. Đây là thức trú thứ nhất. ‘‘සන්තාවුසො, සත්තා නානත්තකායා එකත්තසඤ්ඤිනො, සෙය්‍යථාපි දෙවා බ්‍රහ්මකායිකා පඨමාභිනිබ්බත්තා. අයං දුතියා විඤ්ඤාණට්ඨිති. Này chư hiền, có những chúng sanh thân khác nhau, tưởng giống nhau, ví như chư thiên cõi Phạm chúng, những vị được sanh lần đầu tiên. Đây là thức trú thứ hai. ‘‘සන්තාවුසො, සත්තා එකත්තකායා නානත්තසඤ්ඤිනො, සෙය්‍යථාපි දෙවා ආභස්සරා. අයං තතියා විඤ්ඤාණට්ඨිති. Này chư hiền, có những chúng sanh thân giống nhau, tưởng khác nhau, ví như chư thiên cõi Quang Âm. Đây là thức trú thứ ba. ‘‘සන්තාවුසො, සත්තා එකත්තකායා එකත්තසඤ්ඤිනො, සෙය්‍යථාපි දෙවා සුභකිණ්හා. අයං චතුත්ථී විඤ්ඤාණට්ඨිති. Này chư hiền, có những chúng sanh thân giống nhau, tưởng giống nhau, ví như chư thiên cõi Biến Tịnh. Đây là thức trú thứ tư. ‘‘සන්තාවුසො, සත්තා සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා…පෙ… ‘අනන්තො ආකාසො’ති ආකාසානඤ්චායතනූපගා. අයං පඤ්චමී විඤ්ඤාණට්ඨිති. Này chư hiền, có những chúng sanh, do hoàn toàn vượt qua sắc tưởng... cho đến... đạt đến cõi Không Vô Biên Xứ với nhận thức ‘hư không là vô biên’. Đây là thức trú thứ năm. ‘‘සන්තාවුසො, සත්තා සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘අනන්තං විඤ්ඤාණ’න්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනූපගා. අයං ඡට්ඨී විඤ්ඤාණට්ඨිති. Này chư hiền, có những chúng sanh, do hoàn toàn vượt qua cõi Không Vô Biên Xứ, đạt đến cõi Thức Vô Biên Xứ với nhận thức ‘thức là vô biên’. Đây là thức trú thứ sáu. ‘‘සන්තාවුසො, සත්තා සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘නත්ථි කිඤ්චී’ති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනූපගා. අයං සත්තමී විඤ්ඤාණට්ඨිති. ඉමෙ සත්ත ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා. Này chư hiền, có những chúng sanh, do hoàn toàn vượt qua cõi Thức Vô Biên Xứ, đạt đến cõi Vô Sở Hữu Xứ với nhận thức ‘không có gì cả’. Đây là thức trú thứ bảy. Bảy pháp này cần được liễu tri. (ඝ) ‘‘කතමෙ සත්ත ධම්මා පහාතබ්බා? සත්තානුසයා – කාමරාගානුසයො, පටිඝානුසයො, දිට්ඨානුසයො, විචිකිච්ඡානුසයො, මානානුසයො, භවරාගානුසයො, අවිජ්ජානුසයො. ඉමෙ සත්ත ධම්මා පහාතබ්බා. (d) Bảy pháp nào cần phải đoạn trừ? Bảy tùy miên: Dục ái tùy miên, sân hận tùy miên, tà kiến tùy miên, hoài nghi tùy miên, mạn tùy miên, hữu ái tùy miên, vô minh tùy miên. Bảy pháp này cần phải đoạn trừ. (ඞ) ‘‘කතමෙ සත්ත ධම්මා හානභාගියා? සත්ත අසද්ධම්මා – ඉධාවුසො, භික්ඛු අස්සද්ධො හොති, අහිරිකො හොති, අනොත්තප්පී හොති, අප්පස්සුතො [Pg.242] හොති, කුසීතො හොති, මුට්ඨස්සති හොති, දුප්පඤ්ඤො හොති. ඉමෙ සත්ත ධම්මා හානභාගියා. (đ) Bảy pháp nào thuộc phần tổn giảm? Bảy phi pháp: Này chư hiền, ở đây vị tỳ khưu không có tín, không có tàm, không có quý, ít nghe, biếng nhác, thất niệm, và không có trí tuệ. Bảy pháp này thuộc phần tổn giảm. (ච) ‘‘කතමෙ සත්ත ධම්මා විසෙසභාගියා? සත්ත සද්ධම්මා – ඉධාවුසො, භික්ඛු සද්ධො හොති, හිරිමා හොති, ඔත්තප්පී හොති, බහුස්සුතො හොති, ආරද්ධවීරියො හොති, උපට්ඨිතස්සති හොති, පඤ්ඤවා හොති. ඉමෙ සත්ත ධම්මා විසෙසභාගියා. (e) Bảy pháp nào thuộc phần thù thắng? Bảy diệu pháp: Này chư hiền, ở đây vị tỳ khưu có tín, có tàm, có quý, nghe nhiều, tinh cần tinh tấn, có niệm hiện tiền, và có trí tuệ. Bảy pháp này thuộc phần thù thắng. (ඡ) ‘‘කතමෙ සත්ත ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා? සත්ත සප්පුරිසධම්මා – ඉධාවුසො, භික්ඛු ධම්මඤ්ඤූ ච හොති අත්ථඤ්ඤූ ච අත්තඤ්ඤූ ච මත්තඤ්ඤූ ච කාලඤ්ඤූ ච පරිසඤ්ඤූ ච පුග්ගලඤ්ඤූ ච. ඉමෙ සත්ත ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා. (g) Bảy pháp nào khó thông đạt? Bảy pháp của bậc chân nhân: Này chư hiền, ở đây vị tỳ khưu là người biết pháp, biết nghĩa, biết mình, biết chừng mực, biết thời, biết hội chúng, và biết người. Bảy pháp này khó thông đạt. (ජ) ‘‘කතමෙ සත්ත ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා? සත්ත සඤ්ඤා – අනිච්චසඤ්ඤා, අනත්තසඤ්ඤා, අසුභසඤ්ඤා, ආදීනවසඤ්ඤා, පහානසඤ්ඤා, විරාගසඤ්ඤා, නිරොධසඤ්ඤා. ඉමෙ සත්ත ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා. (h) Bảy pháp nào cần phải làm cho sanh khởi? Bảy tưởng: Vô thường tưởng, vô ngã tưởng, bất tịnh tưởng, nguy hại tưởng, đoạn trừ tưởng, ly tham tưởng, và đoạn diệt tưởng. Bảy pháp này cần phải làm cho sanh khởi. (ඣ) ‘‘කතමෙ සත්ත ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා? සත්ත නිද්දසවත්ථූනි – ඉධාවුසො, භික්ඛු සික්ඛාසමාදානෙ තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච සික්ඛාසමාදානෙ අවිගතපෙමො. ධම්මනිසන්තියා තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච ධම්මනිසන්තියා අවිගතපෙමො. ඉච්ඡාවිනයෙ තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච ඉච්ඡාවිනයෙ අවිගතපෙමො. පටිසල්ලානෙ තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච පටිසල්ලානෙ අවිගතපෙමො. වීරියාරම්මෙ තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච වීරියාරම්මෙ අවිගතපෙමො. සතිනෙපක්කෙ තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච සතිනෙපක්කෙ අවිගතපෙමො. දිට්ඨිපටිවෙධෙ තිබ්බච්ඡන්දො හොති, ආයතිඤ්ච දිට්ඨිපටිවෙධෙ අවිගතපෙමො. ඉමෙ සත්ත ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා. (i) Bảy pháp nào cần phải thắng tri? Bảy sự việc của bậc vô học: Này chư hiền, ở đây vị tỳ khưu có ước muốn mãnh liệt trong việc thọ trì học giới, và trong tương lai không từ bỏ lòng yêu mến đối với việc thọ trì học giới. Vị ấy có ước muốn mãnh liệt trong việc thẩm sát pháp, và trong tương lai không từ bỏ lòng yêu mến đối với việc thẩm sát pháp. Vị ấy có ước muốn mãnh liệt trong việc điều phục dục vọng, và trong tương lai không từ bỏ lòng yêu mến đối với việc điều phục dục vọng. Vị ấy có ước muốn mãnh liệt trong việc độc cư, và trong tương lai không từ bỏ lòng yêu mến đối với việc độc cư. Vị ấy có ước muốn mãnh liệt trong việc khởi sự tinh tấn, và trong tương lai không từ bỏ lòng yêu mến đối với việc khởi sự tinh tấn. Vị ấy có ước muốn mãnh liệt trong chánh niệm và sự thận trọng, và trong tương lai không từ bỏ lòng yêu mến đối với chánh niệm và sự thận trọng. Vị ấy có ước muốn mãnh liệt trong việc thông đạt tri kiến, và trong tương lai không từ bỏ lòng yêu mến đối với việc thông đạt tri kiến. Bảy pháp này cần phải thắng tri. (ඤ) ‘‘කතමෙ සත්ත ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා? සත්ත ඛීණාසවබලානි – ඉධාවුසො, ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො අනිච්චතො සබ්බෙ සඞ්ඛාරා යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය සුදිට්ඨා හොන්ති. යංපාවුසො, ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො අනිච්චතො සබ්බෙ සඞ්ඛාරා යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය සුදිට්ඨා හොන්ති, ඉදම්පි ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො බලං හොති, යං බලං ආගම්ම ඛීණාසවො භික්ඛු ආසවානං ඛයං පටිජානාති – ‘ඛීණා මෙ ආසවා’ති. (j) Bảy pháp nào cần phải chứng ngộ? Bảy lậu tận lực: Này chư hiền, ở đây vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc, nhờ chánh trí tuệ, đã khéo thấy như thật tất cả các hành là vô thường. Này chư hiền, việc vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc, nhờ chánh trí tuệ, đã khéo thấy như thật tất cả các hành là vô thường, đây cũng là một năng lực của vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc. Nhờ năng lực này, vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc tuyên bố sự đoạn tận các lậu hoặc: ‘Các lậu hoặc của tôi đã được đoạn tận.’ ‘‘පුන [Pg.243] චපරං, ආවුසො, ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො අඞ්ගාරකාසූපමා කාමා යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය සුදිට්ඨා හොන්ති. යංපාවුසො…පෙ… ‘ඛීණා මෙ ආසවා’ති. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc, nhờ chánh trí tuệ, đã khéo thấy như thật các dục ví như hố than hừng. Này chư hiền, ... cho đến ... ‘Các lậu hoặc của tôi đã được đoạn tận.’ ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො විවෙකනින්නං චිත්තං හොති විවෙකපොණං විවෙකපබ්භාරං විවෙකට්ඨං නෙක්ඛම්මාභිරතං බ්‍යන්තීභූතං සබ්බසො ආසවට්ඨානියෙහි ධම්මෙහි. යංපාවුසො…පෙ… ‘ඛීණා මෙ ආසවා’ති. Lại nữa, này chư hiền, tâm của vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc hướng về viễn ly, xuôi về viễn ly, nghiêng về viễn ly, an trú trong viễn ly, ưa thích xuất ly, đã chấm dứt hoàn toàn các pháp thuộc về lậu hoặc. Này chư hiền, ... cho đến ... ‘Các lậu hoặc của tôi đã được đoạn tận.’ ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො චත්තාරො සතිපට්ඨානා භාවිතා හොන්ති සුභාවිතා. යංපාවුසො…පෙ… ‘ඛීණා මෙ ආසවා’ති. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc đã tu tập, khéo tu tập bốn niệm xứ. Này chư hiền, ... cho đến ... ‘Các lậu hoặc của tôi đã được đoạn tận.’ ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො පඤ්චින්ද්‍රියානි භාවිතානි හොන්ති සුභාවිතානි. යංපාවුසො…පෙ… ‘ඛීණා මෙ ආසවා’ති. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc đã tu tập, khéo tu tập năm căn. Này chư hiền, ... cho đến ... ‘Các lậu hoặc của tôi đã được đoạn tận.’ ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො සත්ත බොජ්ඣඞ්ගා භාවිතා හොන්ති සුභාවිතා. යංපාවුසො…පෙ… ‘ඛීණා මෙ ආසවා’ති. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc đã tu tập, khéo tu tập bảy giác chi. Này chư hiền, ... cho đến ... ‘Các lậu hoặc của tôi đã được đoạn tận.’ ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො භාවිතො හොති සුභාවිතො. යංපාවුසො, ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො භාවිතො හොති සුභාවිතො, ඉදම්පි ඛීණාසවස්ස භික්ඛුනො බලං හොති, යං බලං ආගම්ම ඛීණාසවො භික්ඛු ආසවානං ඛයං පටිජානාති – ‘ඛීණා මෙ ආසවා’ති. ඉමෙ සත්ත ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc đã tu tập, khéo tu tập Thánh đạo tám ngành. Này chư hiền, việc vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc đã tu tập, khéo tu tập Thánh đạo tám ngành, đây cũng là một năng lực của vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc. Nhờ năng lực này, vị tỳ khưu đã đoạn tận các lậu hoặc tuyên bố sự đoạn tận các lậu hoặc: ‘Các lậu hoặc của tôi đã được đoạn tận.’ Bảy pháp này cần phải chứng ngộ. ‘‘ඉතිමෙ සත්තති ධම්මා භූතා තච්ඡා තථා අවිතථා අනඤ්ඤථා සම්මා තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධා. Bảy mươi pháp này là như thật, là chân xác, là như vậy, là không sai khác, là không khác đi, đã được Như Lai chánh đẳng giác. පඨමභාණවාරො නිට්ඨිතො. Dứt phẩm tụng thứ nhất. අට්ඨ ධම්මා Tám Pháp 358. ‘‘අට්ඨ ධම්මා බහුකාරා…පෙ… අට්ඨ ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා. 358. Tám pháp có nhiều công năng ... cho đến ... tám pháp cần phải chứng ngộ. (ක) ‘‘කතමෙ අට්ඨ ධම්මා බහුකාරා? අට්ඨ හෙතූ අට්ඨ පච්චයා ආදිබ්‍රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය පටිලද්ධාය භිය්‍යොභාවාය [Pg.244] වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තන්ති. කතමෙ අට්ඨ? ඉධාවුසො, භික්ඛු සත්ථාරං උපනිස්සාය විහරති අඤ්ඤතරං වා ගරුට්ඨානියං සබ්‍රහ්මචාරිං, යත්ථස්ස තිබ්බං හිරොත්තප්පං පච්චුපට්ඨිතං හොති පෙමඤ්ච ගාරවො ච. අයං පඨමො හෙතු පඨමො පච්චයො ආදිබ්‍රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය. පටිලද්ධාය භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තති. (a) Tám pháp nào có nhiều công năng? Tám nhân, tám duyên này đưa đến sự chứng đắc trí tuệ thuộc sơ khởi phạm hạnh chưa được chứng đắc, và khi đã chứng đắc, đưa đến sự tăng trưởng, quảng đại, tu tập, và viên mãn. Tám pháp ấy là gì? Này chư hiền, ở đây vị tỳ khưu sống nương tựa vào bậc Đạo sư hoặc một vị đồng phạm hạnh đáng tôn kính nào khác, nơi vị ấy tàm và quý mãnh liệt được thiết lập, cùng với lòng yêu mến và kính trọng. Đây là nhân thứ nhất, là duyên thứ nhất đưa đến sự chứng đắc trí tuệ thuộc sơ khởi phạm hạnh chưa được chứng đắc, và khi đã chứng đắc, đưa đến sự tăng trưởng, quảng đại, tu tập, và viên mãn. ‘‘තං ඛො පන සත්ථාරං උපනිස්සාය විහරති අඤ්ඤතරං වා ගරුට්ඨානියං සබ්‍රහ්මචාරිං, යත්ථස්ස තිබ්බං හිරොත්තප්පං පච්චුපට්ඨිතං හොති පෙමඤ්ච ගාරවො ච. තෙ කාලෙන කාලං උපසඞ්කමිත්වා පරිපුච්ඡති පරිපඤ්හති – ‘ඉදං, භන්තෙ, කථං? ඉමස්ස කො අත්ථො’ති? තස්ස තෙ ආයස්මන්තො අවිවටඤ්චෙව විවරන්ති, අනුත්තානීකතඤ්ච උත්තානී කරොන්ති, අනෙකවිහිතෙසු ච කඞ්ඛාට්ඨානියෙසු ධම්මෙසු කඞ්ඛං පටිවිනොදෙන්ති. අයං දුතියො හෙතු දුතියො පච්චයො ආදිබ්‍රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය, පටිලද්ධාය භිය්‍යොභාවාය, වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තති. Vị ấy sống nương tựa vào vị đạo sư ấy, hoặc một vị đồng phạm hạnh đáng tôn kính nào đó, là người mà vị ấy có lòng tàm quý mãnh liệt, có lòng thương mến và kính trọng. Vị ấy thỉnh thoảng đến gần các vị ấy để hỏi han, thẩm vấn: ‘Thưa ngài, điều này là thế nào? Ý nghĩa của điều này là gì?’ Đối với vị ấy, các vị tôn giả ấy đã làm cho sáng tỏ điều chưa được sáng tỏ, đã làm cho rõ ràng điều chưa được rõ ràng, và đã xua tan sự hoài nghi về các pháp ở nhiều phương diện đáng hoài nghi. Đây là nhân thứ hai, là duyên thứ hai, đưa đến việc thành tựu trí tuệ thuộc về phạm hạnh sơ khởi vốn chưa được thành tựu, và đưa đến sự tăng trưởng, sự rộng lớn, sự tu tập, sự viên mãn của trí tuệ đã được thành tựu. ‘‘තං ඛො පන ධම්මං සුත්වා ද්වයෙන වූපකාසෙන සම්පාදෙති – කායවූපකාසෙන ච චිත්තවූපකාසෙන ච. අයං තතියො හෙතු තතියො පච්චයො ආදිබ්‍රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය, පටිලද්ධාය භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තති. Sau khi đã nghe pháp ấy, vị ấy thành tựu hai loại viễn ly: thân viễn ly và tâm viễn ly. Đây là nhân thứ ba, là duyên thứ ba, đưa đến việc thành tựu trí tuệ thuộc về phạm hạnh sơ khởi vốn chưa được thành tựu, và đưa đến sự tăng trưởng, sự rộng lớn, sự tu tập, sự viên mãn của trí tuệ đã được thành tựu. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු සීලවා හොති, පාතිමොක්ඛසංවරසංවුතො විහරති ආචාරගොචරසම්පන්නො, අණුමත්තෙසු වජ්ජෙසු භයදස්සාවී සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. අයං චතුත්ථො හෙතු චතුත්ථො පච්චයො ආදිබ්‍රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය, පටිලද්ධාය භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තති. Lại nữa, này các hiền hữu, vị tỳ khưu có giới hạnh, sống được phòng hộ bởi sự phòng hộ của giới bổn, có đầy đủ oai nghi và nơi hành xứ, thấy sự nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và tu học trong các học giới. Đây là nhân thứ tư, là duyên thứ tư, đưa đến việc thành tựu trí tuệ thuộc về phạm hạnh sơ khởi vốn chưa được thành tựu, và đưa đến sự tăng trưởng, sự rộng lớn, sự tu tập, sự viên mãn của trí tuệ đã được thành tựu. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු බහුස්සුතො හොති සුතධරො සුතසන්නිචයො. යෙ තෙ ධම්මා ආදිකල්‍යාණා මජ්ඣෙකල්‍යාණා පරියොසානකල්‍යාණා සාත්ථා සබ්‍යඤ්ජනා කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්‍රහ්මචරියං අභිවදන්ති, තථාරූපාස්ස ධම්මා බහුස්සුතා හොන්ති ධාතා වචසා [Pg.245] පරිචිතා මනසානුපෙක්ඛිතා දිට්ඨියා සුප්පටිවිද්ධා. අයං පඤ්චමො හෙතු පඤ්චමො පච්චයො ආදිබ්‍රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය, පටිලද්ධාය භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තති. Lại nữa, này các hiền hữu, vị tỳ khưu là người đa văn, ghi nhớ điều đã nghe, tích lũy điều đã nghe. Những pháp nào có sự tốt đẹp ở phần đầu, tốt đẹp ở phần giữa, tốt đẹp ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn cú, tuyên thuyết về phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ và trong sạch, những pháp như vậy đã được vị ấy nghe nhiều, đã được ghi nhớ, đã được thực hành quen thuộc bằng lời nói, đã được quán xét bằng ý, đã được khéo thông đạt bằng trí tuệ. Đây là nhân thứ năm, là duyên thứ năm, đưa đến việc thành tựu trí tuệ thuộc về phạm hạnh sơ khởi vốn chưa được thành tựu, và đưa đến sự tăng trưởng, sự rộng lớn, sự tu tập, sự viên mãn của trí tuệ đã được thành tựu. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ආරද්ධවීරියො විහරති අකුසලානං ධම්මානං පහානාය, කුසලානං ධම්මානං උපසම්පදාය, ථාමවා දළ්හපරක්කමො අනික්ඛිත්තධුරො කුසලෙසු ධම්මෙසු. අයං ඡට්ඨො හෙතු ඡට්ඨො පච්චයො ආදිබ්‍රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය, පටිලද්ධාය භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තති. Lại nữa, này các hiền hữu, vị tỳ khưu sống với tinh tấn đã được khởi sự để đoạn trừ các pháp bất thiện, để thành tựu các pháp thiện, là người có sức mạnh, có sự kiên trì, không từ bỏ gánh nặng trong các pháp thiện. Đây là nhân thứ sáu, là duyên thứ sáu, đưa đến việc thành tựu trí tuệ thuộc về phạm hạnh sơ khởi vốn chưa được thành tựu, và đưa đến sự tăng trưởng, sự rộng lớn, sự tu tập, sự viên mãn của trí tuệ đã được thành tựu. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු සතිමා හොති පරමෙන සතිනෙපක්කෙන සමන්නාගතො. චිරකතම්පි චිරභාසිතම්පි සරිතා අනුස්සරිතා. අයං සත්තමො හෙතු සත්තමො පච්චයො ආදිබ්‍රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය, පටිලද්ධාය භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තති. Lại nữa, này các hiền hữu, vị tỳ khưu là người có chánh niệm, có đầy đủ chánh niệm và sự thận trọng tối thượng, có thể ghi nhớ, có thể hồi tưởng lại việc đã làm từ lâu và lời đã nói từ lâu. Đây là nhân thứ bảy, là duyên thứ bảy, đưa đến việc thành tựu trí tuệ thuộc về phạm hạnh sơ khởi vốn chưa được thành tựu, và đưa đến sự tăng trưởng, sự rộng lớn, sự tu tập, sự viên mãn của trí tuệ đã được thành tựu. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු පඤ්චසු උපාදානක්ඛන්ධෙසු, උදයබ්බයානුපස්සී විහරති – ‘ඉති රූපං ඉති රූපස්ස සමුදයො ඉති රූපස්ස අත්ථඞ්ගමො; ඉති වෙදනා ඉති වෙදනාය සමුදයො ඉති වෙදනාය අත්ථඞ්ගමො; ඉති සඤ්ඤා ඉති සඤ්ඤාය සමුදයො ඉති සඤ්ඤාය අත්ථඞ්ගමො; ඉති සඞ්ඛාරා ඉති සඞ්ඛාරානං සමුදයො ඉති සඞ්ඛාරානං අත්ථඞ්ගමො; ඉති විඤ්ඤාණං ඉති විඤ්ඤාණස්ස සමුදයො ඉති විඤ්ඤාණස්ස අත්ථඞ්ගමො’ති. අයං අට්ඨමො හෙතු අට්ඨමො පච්චයො ආදිබ්‍රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය, පටිලද්ධාය භිය්‍යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තති. ඉමෙ අට්ඨ ධම්මා බහුකාරා. Lại nữa, này các hiền hữu, vị tỳ khưu sống quán xét sự sanh diệt ở năm thủ uẩn: ‘Đây là sắc, đây là sự sanh khởi của sắc, đây là sự đoạn diệt của sắc. Đây là thọ... Đây là tưởng... Đây là các hành... Đây là thức, đây là sự sanh khởi của thức, đây là sự đoạn diệt của thức.’ Đây là nhân thứ tám, là duyên thứ tám, đưa đến việc thành tựu trí tuệ thuộc về phạm hạnh sơ khởi vốn chưa được thành tựu, và đưa đến sự tăng trưởng, sự rộng lớn, sự tu tập, sự viên mãn của trí tuệ đã được thành tựu. Tám pháp này là những pháp có nhiều sự hỗ trợ. (ඛ) ‘‘කතමෙ අට්ඨ ධම්මා භාවෙතබ්බා? අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො සෙය්‍යථිදං – සම්මාදිට්ඨි, සම්මාසඞ්කප්පො, සම්මාවාචා, සම්මාකම්මන්තො, සම්මාආජීවො, සම්මාවායාමො, සම්මාසති, සම්මාසමාධි. ඉමෙ අට්ඨ ධම්මා භාවෙතබ්බා. (b) Tám pháp nào cần được tu tập? Đó là Thánh đạo Tám ngành, tức là: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Tám pháp này cần được tu tập. (ග) ‘‘කතමෙ අට්ඨ ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා? අට්ඨ ලොකධම්මා – ලාභො ච, අලාභො ච, යසො ච, අයසො ච, නින්දා ච, පසංසා ච, සුඛඤ්ච, දුක්ඛඤ්ච. ඉමෙ අට්ඨ ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා. (c) Tám pháp nào cần được liễu tri? Đó là tám pháp thế gian: được và không được, danh và không danh, chê và khen, lạc và khổ. Tám pháp này cần được liễu tri. (ඝ) ‘‘කතමෙ [Pg.246] අට්ඨ ධම්මා පහාතබ්බා? අට්ඨ මිච්ඡත්තා – මිච්ඡාදිට්ඨි, මිච්ඡාසඞ්කප්පො, මිච්ඡාවාචා, මිච්ඡාකම්මන්තො, මිච්ඡාආජීවො, මිච්ඡාවායාමො, මිච්ඡාසති, මිච්ඡාසමාධි. ඉමෙ අට්ඨ ධම්මා පහාතබ්බා. (d) Tám pháp nào cần được đoạn trừ? Đó là tám sự sai lầm: tà kiến, tà tư duy, tà ngữ, tà nghiệp, tà mạng, tà tinh tấn, tà niệm, tà định. Tám pháp này cần được đoạn trừ. (ඞ) ‘‘කතමෙ අට්ඨ ධම්මා හානභාගියා? අට්ඨ කුසීතවත්ථූනි. ඉධාවුසො, භික්ඛුනා කම්මං කාතබ්බං හොති, තස්ස එවං හොති – ‘කම්මං ඛො මෙ කාතබ්බං භවිස්සති, කම්මං ඛො පන මෙ කරොන්තස්ස කායො කිලමිස්සති, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති. සො නිපජ්ජති, න වීරියං ආරභති අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. ඉදං පඨමං කුසීතවත්ථු. (e) Tám pháp nào thuộc về phần suy thoái? Đó là tám cơ sở của sự lười biếng. Này các hiền hữu, ở đây vị tỳ khưu có công việc phải làm, vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta sẽ có công việc phải làm, và trong khi làm việc, thân của ta sẽ mệt mỏi. Thôi, ta hãy nằm xuống.’ Vị ấy nằm xuống, không khởi sự tinh tấn để chứng đạt điều chưa chứng đạt, để thành tựu điều chưa thành tựu, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ. Đây là cơ sở thứ nhất của sự lười biếng. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනා කම්මං කතං හොති. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො කම්මං අකාසිං, කම්මං ඛො පන මෙ කරොන්තස්ස කායො කිලන්තො, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති. සො නිපජ්ජති, න වීරියං ආරභති…පෙ… ඉදං දුතියං කුසීතවත්ථු. Lại nữa, này các hiền hữu, vị tỳ khưu đã làm xong công việc. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta đã làm xong công việc, và trong khi làm việc, thân của ta đã mệt mỏi. Thôi, ta hãy nằm xuống.’ Vị ấy nằm xuống, không khởi sự tinh tấn... Đây là cơ sở thứ hai của sự lười biếng. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනා මග්ගො ගන්තබ්බො හොති. තස්ස එවං හොති – ‘මග්ගො ඛො මෙ ගන්තබ්බො භවිස්සති, මග්ගං ඛො පන මෙ ගච්ඡන්තස්ස කායො කිලමිස්සති, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති. සො නිපජ්ජති, න වීරියං ආරභති…පෙ… ඉදං තතියං කුසීතවත්ථු. Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu phải đi đường. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta sẽ phải đi đường, và trong khi đi đường, thân của ta sẽ mệt mỏi. Thôi, ta hãy nằm xuống.’ Vị ấy nằm xuống, không khởi sự tinh tấn... Đây là trường hợp biếng nhác thứ ba. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනා මග්ගො ගතො හොති. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො මග්ගං අගමාසිං, මග්ගං ඛො පන මෙ ගච්ඡන්තස්ස කායො කිලන්තො, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති. සො නිපජ්ජති, න වීරියං ආරභති…පෙ… ඉදං චතුත්ථං කුසීතවත්ථු. Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu đã đi đường xong. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta đã đi đường xong, trong khi đi đường thân của ta đã mệt mỏi. Thôi, ta hãy nằm xuống.’ Vị ấy nằm xuống, không khởi sự tinh tấn... Đây là trường hợp biếng nhác thứ tư. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො න ලභති ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො නාලත්ථං ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං, තස්ස මෙ කායො කිලන්තො අකම්මඤ්ඤො, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති…පෙ… ඉදං පඤ්චමං කුසීතවත්ථු. Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu trong khi đi khất thực ở làng hoặc thị trấn, không nhận được vật thực thô hay ngon cho đến mức vừa đủ no. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta, trong khi đi khất thực ở làng hoặc thị trấn, đã không nhận được vật thực thô hay ngon cho đến mức vừa đủ no. Thân của ta đây mệt mỏi, không thích hợp để làm việc. Thôi, ta hãy nằm xuống.’... Đây là trường hợp biếng nhác thứ năm. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො ලභති ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො අලත්ථං ලූඛස්ස [Pg.247] වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං, තස්ස මෙ කායො ගරුකො අකම්මඤ්ඤො, මාසාචිතං මඤ්ඤෙ, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති. සො නිපජ්ජති…පෙ… ඉදං ඡට්ඨං කුසීතවත්ථු. Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu trong khi đi khất thực ở làng hoặc thị trấn, nhận được vật thực thô hay ngon cho đến mức vừa đủ no. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta, trong khi đi khất thực ở làng hoặc thị trấn, đã nhận được vật thực thô hay ngon cho đến mức vừa đủ no. Thân của ta đây nặng nề, không thích hợp để làm việc, ta nghĩ nó giống như bị nhồi đậu. Thôi, ta hãy nằm xuống.’ Vị ấy nằm xuống... Đây là trường hợp biếng nhác thứ sáu. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො උප්පන්නො හොති අප්පමත්තකො ආබාධො, තස්ස එවං හොති – ‘උප්පන්නො ඛො මෙ අයං අප්පමත්තකො ආබාධො අත්ථි කප්පො නිපජ්ජිතුං, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති. සො නිපජ්ජති…පෙ… ඉදං සත්තමං කුසීතවත්ථු. Này chư hiền, lại nữa, một cơn bệnh nhẹ khởi lên nơi vị tỳ khưu. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Cơn bệnh nhẹ này đã khởi lên nơi ta, có lý do để nằm xuống. Thôi, ta hãy nằm xuống.’ Vị ấy nằm xuống... Đây là trường hợp biếng nhác thứ bảy. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ගිලානාවුට්ඨිතො හොති අචිරවුට්ඨිතො ගෙලඤ්ඤා. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො ගිලානාවුට්ඨිතො අචිරවුට්ඨිතො ගෙලඤ්ඤා. තස්ස මෙ කායො දුබ්බලො අකම්මඤ්ඤො, හන්දාහං නිපජ්ජාමී’ති. සො නිපජ්ජති…පෙ… ඉදං අට්ඨමං කුසීතවත්ථු. ඉමෙ අට්ඨ ධම්මා හානභාගියා. Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu vừa khỏi bệnh, mới bình phục không lâu sau cơn bệnh. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta vừa khỏi bệnh, mới bình phục không lâu sau cơn bệnh. Thân của ta đây yếu ớt, không thích hợp để làm việc. Thôi, ta hãy nằm xuống.’ Vị ấy nằm xuống... Đây là trường hợp biếng nhác thứ tám. Tám pháp này thuộc phần suy thoái. (ච) ‘‘කතමෙ අට්ඨ ධම්මා විසෙසභාගියා? අට්ඨ ආරම්භවත්ථූනි. ඉධාවුසො, භික්ඛුනා කම්මං කාතබ්බං හොති, තස්ස එවං හොති – ‘කම්මං ඛො මෙ කාතබ්බං භවිස්සති, කම්මං ඛො පන මෙ කරොන්තෙන න සුකරං බුද්ධානං සාසනං මනසිකාතුං, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියායා’ති. සො වීරියං ආරභති අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. ඉදං පඨමං ආරම්භවත්ථු. Thế nào là tám pháp thuộc phần thù thắng? Tám trường hợp để khởi sự tinh tấn. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu có công việc phải làm. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta sẽ có công việc phải làm, và trong khi làm việc, ta sẽ không dễ dàng tác ý đến lời dạy của chư Phật. Thôi, ta hãy khởi sự tinh tấn để đạt đến điều chưa đạt, để chứng đắc điều chưa chứng đắc, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ.’ Vị ấy khởi sự tinh tấn để đạt đến điều chưa đạt, để chứng đắc điều chưa chứng đắc, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ. Đây là trường hợp để khởi sự tinh tấn thứ nhất. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනා කම්මං කතං හොති. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො කම්මං අකාසිං, කම්මං ඛො පනාහං කරොන්තො නාසක්ඛිං බුද්ධානං සාසනං මනසිකාතුං, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි…පෙ… ඉදං දුතියං ආරම්භවත්ථු. Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu đã làm xong công việc. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta đã làm xong công việc, và trong khi làm việc, ta đã không thể tác ý đến lời dạy của chư Phật. Thôi, ta hãy khởi sự tinh tấn...’ Đây là trường hợp để khởi sự tinh tấn thứ hai. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනා මග්ගො ගන්තබ්බො හොති. තස්ස එවං හොති – ‘මග්ගො ඛො මෙ ගන්තබ්බො භවිස්සති, මග්ගං ඛො පන මෙ ගච්ඡන්තෙන න සුකරං බුද්ධානං සාසනං මනසිකාතුං, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි…පෙ… ඉදං තතියං ආරම්භවත්ථු. Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu phải đi đường. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta sẽ phải đi đường, và trong khi đi đường, ta sẽ không dễ dàng tác ý đến lời dạy của chư Phật. Thôi, ta hãy khởi sự tinh tấn...’ Đây là trường hợp để khởi sự tinh tấn thứ ba. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනා මග්ගො ගතො හොති. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො මග්ගං අගමාසිං, මග්ගං ඛො පනාහං ගච්ඡන්තො නාසක්ඛිං බුද්ධානං සාසනං මනසිකාතුං, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි…පෙ… ඉදං චතුත්ථං ආරම්භවත්ථු. Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu đã đi đường xong. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta đã đi đường xong, và trong khi đi đường, ta đã không thể tác ý đến lời dạy của chư Phật. Thôi, ta hãy khởi sự tinh tấn...’ Đây là trường hợp để khởi sự tinh tấn thứ tư. ‘‘පුන [Pg.248] චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො න ලභති ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො නාලත්ථං ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං, තස්ස මෙ කායො ලහුකො කම්මඤ්ඤො, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි…පෙ… ඉදං පඤ්චමං ආරම්භවත්ථු. Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu trong khi đi khất thực ở làng hoặc thị trấn, không nhận được vật thực thô hay ngon cho đến mức vừa đủ no. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta, trong khi đi khất thực ở làng hoặc thị trấn, đã không nhận được vật thực thô hay ngon cho đến mức vừa đủ no. Thân của ta đây nhẹ nhàng, thích hợp để làm việc. Thôi, ta hãy khởi sự tinh tấn...’ Đây là trường hợp để khởi sự tinh tấn thứ năm. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො ලභති ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය චරන්තො අලත්ථං ලූඛස්ස වා පණීතස්ස වා භොජනස්ස යාවදත්ථං පාරිපූරිං. තස්ස මෙ කායො බලවා කම්මඤ්ඤො, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි…පෙ… ඉදං ඡට්ඨං ආරම්භවත්ථු. Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu trong khi đi khất thực ở làng hoặc thị trấn, nhận được vật thực thô hay ngon cho đến mức vừa đủ no. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta, trong khi đi khất thực ở làng hoặc thị trấn, đã nhận được vật thực thô hay ngon cho đến mức vừa đủ no. Thân của ta đây có sức mạnh, thích hợp để làm việc. Thôi, ta hãy khởi sự tinh tấn...’ Đây là trường hợp để khởi sự tinh tấn thứ sáu. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛුනො උප්පන්නො හොති අප්පමත්තකො ආබාධො. තස්ස එවං හොති – ‘උප්පන්නො ඛො මෙ අයං අප්පමත්තකො ආබාධො ඨානං ඛො පනෙතං විජ්ජති, යං මෙ ආබාධො පවඩ්ඪෙය්‍ය, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි…පෙ… ඉදං සත්තමං ආරම්භවත්ථු. Này chư hiền, lại nữa, một cơn bệnh nhẹ khởi lên nơi vị tỳ khưu. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Cơn bệnh nhẹ này đã khởi lên nơi ta. Có khả năng là cơn bệnh này của ta sẽ tăng thêm. Thôi, ta hãy khởi sự tinh tấn...’ Đây là trường hợp để khởi sự tinh tấn thứ bảy. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ගිලානා වුට්ඨිතො හොති අචිරවුට්ඨිතො ගෙලඤ්ඤා. තස්ස එවං හොති – ‘අහං ඛො ගිලානා වුට්ඨිතො අචිරවුට්ඨිතො ගෙලඤ්ඤා, ඨානං ඛො පනෙතං විජ්ජති, යං මෙ ආබාධො පච්චුදාවත්තෙය්‍ය, හන්දාහං වීරියං ආරභාමි අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියායා’ති. සො වීරියං ආරභති අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. ඉදං අට්ඨමං ආරම්භවත්ථු. ඉමෙ අට්ඨ ධම්මා විසෙසභාගියා. Này chư hiền, lại nữa, vị tỳ khưu vừa khỏi bệnh, mới khỏi bệnh chưa bao lâu. Vị ấy suy nghĩ như sau: ‘Ta vừa khỏi bệnh, mới khỏi bệnh chưa bao lâu. Có khả năng là bệnh của ta sẽ tái phát. Vậy ta hãy tinh tấn để đạt được điều chưa đạt được, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ, để thực chứng điều chưa thực chứng.’ Vị ấy tinh tấn để đạt được điều chưa đạt được, để chứng ngộ điều chưa chứng ngộ, để thực chứng điều chưa thực chứng. Đây là cơ sở thứ tám để khởi sự tinh tấn. Tám pháp này đưa đến sự thù thắng. (ඡ) ‘‘කතමෙ අට්ඨ ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා? අට්ඨ අක්ඛණා අසමයා බ්‍රහ්මචරියවාසාය. ඉධාවුසො, තථාගතො ච ලොකෙ උප්පන්නො හොති අරහං සම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච දෙසියති ඔපසමිකො පරිනිබ්බානිකො සම්බොධගාමී සුගතප්පවෙදිතො. අයඤ්ච පුග්ගලො නිරයං උපපන්නො හොති. අයං පඨමො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය. (Sáu) Tám pháp khó chứng ngộ là những gì? Tám thời điểm không thuận lợi, không phải lúc để sống đời phạm hạnh. Này chư hiền, ở đây, Như Lai xuất hiện ở đời, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác; và Pháp được thuyết giảng, đưa đến an tịnh, đưa đến Niết-bàn, hướng đến giác ngộ, do bậc Thiện Thệ tuyên thuyết. Nhưng cá nhân này lại sanh vào địa ngục. Đây là thời điểm không thuận lợi, không phải lúc thứ nhất để sống đời phạm hạnh. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, තථාගතො ච ලොකෙ උප්පන්නො හොති අරහං සම්මාසම්බුද්ධො, ධම්මො ච දෙසියති ඔපසමිකො පරිනිබ්බානිකො සම්බොධගාමී [Pg.249] සුගතප්පවෙදිතො, අයඤ්ච පුග්ගලො තිරච්ඡානයොනිං උපපන්නො හොති. අයං දුතියො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය. Này chư hiền, lại nữa, Như Lai xuất hiện ở đời, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác; và Pháp được thuyết giảng, đưa đến an tịnh, đưa đến Niết-bàn, hướng đến giác ngộ, do bậc Thiện Thệ tuyên thuyết; nhưng cá nhân này lại sanh vào loài bàng sanh. Đây là thời điểm không thuận lợi, không phải lúc thứ hai để sống đời phạm hạnh. ‘‘පුන චපරං…පෙ… පෙත්තිවිසයං උපපන්නො හොති. අයං තතියො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය. Lại nữa... cho đến... cá nhân này lại sanh vào cảnh giới ngạ quỷ. Đây là thời điểm không thuận lợi, không phải lúc thứ ba để sống đời phạm hạnh. ‘‘පුන චපරං…පෙ… අඤ්ඤතරං දීඝායුකං දෙවනිකායං උපපන්නො හොති. අයං චතුත්ථො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය. Lại nữa... cho đến... cá nhân này lại sanh vào một trong các cõi trời trường thọ. Đây là thời điểm không thuận lợi, không phải lúc thứ tư để sống đời phạm hạnh. ‘‘පුන චපරං…පෙ… පච්චන්තිමෙසු ජනපදෙසු පච්චාජාතො හොති මිලක්ඛෙසු අවිඤ්ඤාතාරෙසු, යත්ථ නත්ථි ගති භික්ඛූනං භික්ඛුනීනං උපාසකානං උපාසිකානං. අයං පඤ්චමො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය. Lại nữa... cho đến... cá nhân này lại sanh ở các xứ biên địa, trong những người man di không hiểu biết, nơi không có sự đi lại của các tỳ khưu, tỳ khưu ni, cận sự nam, cận sự nữ. Đây là thời điểm không thuận lợi, không phải lúc thứ năm để sống đời phạm hạnh. ‘‘පුන චපරං…පෙ… අයඤ්ච පුග්ගලො මජ්ඣිමෙසු ජනපදෙසු පච්චාජාතො හොති, සො ච හොති මිච්ඡාදිට්ඨිකො විපරීතදස්සනො – ‘නත්ථි දින්නං, නත්ථි යිට්ඨං, නත්ථි හුතං, නත්ථි සුකතදුක්කටානං කම්මානං ඵලං විපාකො, නත්ථි අයං ලොකො, නත්ථි පරො ලොකො, නත්ථි මාතා, නත්ථි පිතා, නත්ථි සත්තා ඔපපාතිකා, නත්ථි ලොකෙ සමණබ්‍රාහ්මණා සම්මග්ගතා සම්මාපටිපන්නා යෙ ඉමඤ්ච ලොකං පරඤ්ච ලොකං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙන්තී’ති. අයං ඡට්ඨො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය. Lại nữa... cho đến... và cá nhân này sanh ở trung ương quốc, nhưng lại có tà kiến, có tri kiến sai lạc: ‘Không có sự bố thí, không có sự cúng dường, không có sự tế tự; không có kết quả của các nghiệp thiện ác; không có đời này, không có đời sau; không có mẹ, không có cha; không có các chúng sanh hóa sanh; ở đời không có các vị Sa-môn, Bà-la-môn chân chánh, thực hành chân chánh, những vị đã tự mình chứng ngộ với thắng trí và tuyên thuyết về đời này và đời sau.’ Đây là thời điểm không thuận lợi, không phải lúc thứ sáu để sống đời phạm hạnh. ‘‘පුන චපරං…පෙ… අයඤ්ච පුග්ගලො මජ්ඣිමෙසු ජනපදෙසු පච්චාජාතො හොති, සො ච හොති දුප්පඤ්ඤො ජළො එළමූගො, නප්පටිබලො සුභාසිතදුබ්භාසිතානමත්ථමඤ්ඤාතුං. අයං සත්තමො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය. Lại nữa... cho đến... và cá nhân này sanh ở trung ương quốc, nhưng lại là người liệt tuệ, ngu đần, câm ngọng, không có khả năng hiểu được ý nghĩa của những lời thiện thuyết và ác thuyết. Đây là thời điểm không thuận lợi, không phải lúc thứ bảy để sống đời phạm hạnh. ‘‘පුන චපරං…පෙ… අයඤ්ච පුග්ගලො මජ්ඣිමෙසු ජනපදෙසු පච්චාජාතො හොති, සො ච හොති පඤ්ඤවා අජළො අනෙළමූගො, පටිබලො සුභාසිතදුබ්භාසිතානමත්ථමඤ්ඤාතුං. අයං අට්ඨමො අක්ඛණො අසමයො බ්‍රහ්මචරියවාසාය. ඉමෙ අට්ඨ ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා. Lại nữa... cho đến... và cá nhân này sanh ở trung ương quốc, là người có trí tuệ, không ngu đần, không câm ngọng, có khả năng hiểu được ý nghĩa của những lời thiện thuyết và ác thuyết. Đây là thời điểm không thuận lợi, không phải lúc thứ tám để sống đời phạm hạnh. Tám pháp này là những pháp khó chứng ngộ. (ජ) ‘‘කතමෙ අට්ඨ ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා? අට්ඨ මහාපුරිසවිතක්කා – අප්පිච්ඡස්සායං ධම්මො, නායං ධම්මො මහිච්ඡස්ස. සන්තුට්ඨස්සායං ධම්මො, නායං ධම්මො අසන්තුට්ඨස්ස. පවිවිත්තස්සායං ධම්මො, නායං ධම්මො සඞ්ගණිකාරාමස්ස. ආරද්ධවීරියස්සායං ධම්මො, නායං ධම්මො කුසීතස්ස. උපට්ඨිතසතිස්සායං ධම්මො, නායං ධම්මො මුට්ඨස්සතිස්ස. සමාහිතස්සායං ධම්මො, නායං ධම්මො අසමාහිතස්ස[Pg.250]. පඤ්ඤවතො අයං ධම්මො, නායං ධම්මො දුප්පඤ්ඤස්ස. නිප්පපඤ්චස්සායං ධම්මො, නායං ධම්මො පපඤ්චාරාමස්සාති ඉමෙ අට්ඨ ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා. (Bảy) Tám pháp cần được phát sanh là những gì? Tám tư duy của bậc đại nhân: Pháp này dành cho người ít ham muốn, không phải cho người nhiều ham muốn. Pháp này dành cho người biết đủ, không phải cho người không biết đủ. Pháp này dành cho người sống độc cư, không phải cho người thích hội chúng. Pháp này dành cho người tinh tấn, không phải cho người lười biếng. Pháp này dành cho người có niệm an trú, không phải cho người thất niệm. Pháp này dành cho người có định, không phải cho người không có định. Pháp này dành cho người có trí tuệ, không phải cho người liệt tuệ. Pháp này dành cho người không hý luận, không phải cho người ưa thích hý luận. Tám pháp này cần được phát sanh. (ඣ) ‘‘කතමෙ අට්ඨ ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා? අට්ඨ අභිභායතනානි – අජ්ඣත්තං රූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි සුවණ්ණදුබ්බණ්ණානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති – එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං පඨමං අභිභායතනං. (Tám) Tám pháp cần được thắng tri là những gì? Tám thắng xứ. Có người có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở bên ngoài, có giới hạn, đẹp và xấu. Vị ấy có tưởng rằng: ‘Sau khi chinh phục chúng, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ nhất. ‘‘අජ්ඣත්තං රූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි සුවණ්ණදුබ්බණ්ණානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති – එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං දුතියං අභිභායතනං. Có người có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở bên ngoài, vô lượng, đẹp và xấu. Vị ấy có tưởng rằng: ‘Sau khi chinh phục chúng, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ hai. ‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති පරිත්තානි සුවණ්ණදුබ්බණ්ණානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං තතියං අභිභායතනං. Có người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở bên ngoài, có giới hạn, đẹp và xấu. Vị ấy có tưởng rằng: ‘Sau khi chinh phục chúng, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ ba. ‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති අප්පමාණානි සුවණ්ණදුබ්බණ්ණානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං චතුත්ථං අභිභායතනං. Có người không có tưởng về sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở bên ngoài, vô lượng, đẹp và xấu. Vị ấy có tưởng rằng: ‘Sau khi chinh phục chúng, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ tư. ‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති නීලානි නීලවණ්ණානි නීලනිදස්සනානි නීලනිභාසානි. සෙය්‍යථාපි නාම උමාපුප්ඵං නීලං නීලවණ්ණං නීලනිදස්සනං නීලනිභාසං. සෙය්‍යථා වා පන තං වත්ථං බාරාණසෙය්‍යකං උභතොභාගවිමට්ඨං නීලං නීලවණ්ණං නීලනිදස්සනං නීලනිභාසං, එවමෙව අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති නීලානි නීලවණ්ණානි නීලනිදස්සනානි නීලනිභාසානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං පඤ්චමං අභිභායතනං. Một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài màu xanh, có sắc xanh, hiện rõ màu xanh, có ánh sáng xanh. Ví như hoa umā màu xanh, có sắc xanh, hiện rõ màu xanh, có ánh sáng xanh. Hoặc ví như tấm vải ở Bārāṇasī, được chải kỹ cả hai mặt, màu xanh, có sắc xanh, hiện rõ màu xanh, có ánh sáng xanh. Cũng vậy, một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài màu xanh, có sắc xanh, hiện rõ màu xanh, có ánh sáng xanh, và có tưởng rằng: ‘Sau khi đã chế ngự chúng, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ năm. ‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති පීතානි පීතවණ්ණානි පීතනිදස්සනානි පීතනිභාසානි. සෙය්‍යථාපි නාම කණිකාරපුප්ඵං පීතං පීතවණ්ණං පීතනිදස්සනං පීතනිභාසං. සෙය්‍යථා වා පන තං වත්ථං බාරාණසෙය්‍යකං [Pg.251] උභතොභාගවිමට්ඨං පීතං පීතවණ්ණං පීතනිදස්සනං පීතනිභාසං, එවමෙව අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති පීතානි පීතවණ්ණානි පීතනිදස්සනානි පීතනිභාසානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං ඡට්ඨං අභිභායතනං. Một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài màu vàng, có sắc vàng, hiện rõ màu vàng, có ánh sáng vàng. Ví như hoa kaṇikāra màu vàng, có sắc vàng, hiện rõ màu vàng, có ánh sáng vàng. Hoặc ví như tấm vải ở Bārāṇasī, được chải kỹ cả hai mặt, màu vàng, có sắc vàng, hiện rõ màu vàng, có ánh sáng vàng. Cũng vậy, một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài màu vàng, có sắc vàng, hiện rõ màu vàng, có ánh sáng vàng, và có tưởng rằng: ‘Sau khi đã chế ngự chúng, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ sáu. ‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති ලොහිතකානි ලොහිතකවණ්ණානි ලොහිතකනිදස්සනානි ලොහිතකනිභාසානි. සෙය්‍යථාපි නාම බන්ධුජීවකපුප්ඵං ලොහිතකං ලොහිතකවණ්ණං ලොහිතකනිදස්සනං ලොහිතකනිභාසං, සෙය්‍යථා වා පන තං වත්ථං බාරාණසෙය්‍යකං උභතොභාගවිමට්ඨං ලොහිතකං ලොහිතකවණ්ණං ලොහිතකනිදස්සනං ලොහිතකනිභාසං, එවමෙව අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති ලොහිතකානි ලොහිතකවණ්ණානි ලොහිතකනිදස්සනානි ලොහිතකනිභාසානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං සත්තමං අභිභායතනං. Một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài màu đỏ, có sắc đỏ, hiện rõ màu đỏ, có ánh sáng đỏ. Ví như hoa bandhujīvaka màu đỏ, có sắc đỏ, hiện rõ màu đỏ, có ánh sáng đỏ. Hoặc ví như tấm vải ở Bārāṇasī, được chải kỹ cả hai mặt, màu đỏ, có sắc đỏ, hiện rõ màu đỏ, có ánh sáng đỏ. Cũng vậy, một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài màu đỏ, có sắc đỏ, hiện rõ màu đỏ, có ánh sáng đỏ, và có tưởng rằng: ‘Sau khi đã chế ngự chúng, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ bảy. ‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති ඔදාතානි ඔදාතවණ්ණානි ඔදාතනිදස්සනානි ඔදාතනිභාසානි. සෙය්‍යථාපි නාම ඔසධිතාරකා ඔදාතා ඔදාතවණ්ණා ඔදාතනිදස්සනා ඔදාතනිභාසා, සෙය්‍යථා වා පන තං වත්ථං බාරාණසෙය්‍යකං උභතොභාගවිමට්ඨං ඔදාතං ඔදාතවණ්ණං ඔදාතනිදස්සනං ඔදාතනිභාසං, එවමෙව අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති ඔදාතානි ඔදාතවණ්ණානි ඔදාතනිදස්සනානි ඔදාතනිභාසානි, ‘තානි අභිභුය්‍ය ජානාමි පස්සාමී’ති එවංසඤ්ඤී හොති. ඉදං අට්ඨමං අභිභායතනං. ඉමෙ අට්ඨ ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා. Một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài màu trắng, có sắc trắng, hiện rõ màu trắng, có ánh sáng trắng. Ví như sao mai màu trắng, có sắc trắng, hiện rõ màu trắng, có ánh sáng trắng. Hoặc ví như tấm vải ở Bārāṇasī, được chải kỹ cả hai mặt, màu trắng, có sắc trắng, hiện rõ màu trắng, có ánh sáng trắng. Cũng vậy, một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài màu trắng, có sắc trắng, hiện rõ màu trắng, có ánh sáng trắng, và có tưởng rằng: ‘Sau khi đã chế ngự chúng, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ tám. Tám pháp này cần được thắng tri. (ඤ) ‘‘කතමෙ අට්ඨ ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා? අට්ඨ විමොක්ඛා – රූපී රූපානි පස්සති. අයං පඨමො විමොක්ඛො. (Ña) Tám pháp nào cần được chứng ngộ? Tám sự giải thoát – Vị có sắc thấy các sắc. Đây là sự giải thoát thứ nhất. ‘‘අජ්ඣත්තං අරූපසඤ්ඤී එකො බහිද්ධා රූපානි පස්සති. අයං දුතියො විමොක්ඛො. Một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc ở bên ngoài. Đây là sự giải thoát thứ hai. ‘‘සුභන්තෙව අධිමුත්තො හොති. අයං තතියො විමොක්ඛො. Chỉ chuyên chú vào cái đẹp. Đây là sự giải thoát thứ ba. ‘‘සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා ‘අනන්තො ආකාසො’ති ආකාසානඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං චතුත්ථො විමොක්ඛො. Do hoàn toàn vượt qua các sắc tưởng, do sự chấm dứt các đối ngại tưởng, do không tác ý đến các tưởng khác biệt, vị ấy chứng đạt và an trú Không Vô Biên Xứ với ý niệm: ‘Hư không là vô biên.’ Đây là sự giải thoát thứ tư. ‘‘සබ්බසො [Pg.252] ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘අනන්තං විඤ්ඤාණ’න්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං පඤ්චමො විමොක්ඛො. Do hoàn toàn vượt qua Không Vô Biên Xứ, vị ấy chứng đạt và an trú Thức Vô Biên Xứ với ý niệm: ‘Thức là vô biên.’ Đây là sự giải thoát thứ năm. ‘‘සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘නත්ථි කිඤ්චී’ති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං ඡට්ඨො විමොක්ඛො. Do hoàn toàn vượt qua Thức Vô Biên Xứ, vị ấy chứng đạt và an trú Vô Sở Hữu Xứ với ý niệm: ‘Không có gì cả.’ Đây là sự giải thoát thứ sáu. ‘‘සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං සත්තමො විමොක්ඛො. Do hoàn toàn vượt qua Vô Sở Hữu Xứ, vị ấy chứng đạt và an trú Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Đây là sự giải thoát thứ bảy. ‘‘සබ්බසො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං අට්ඨමො විමොක්ඛො. ඉමෙ අට්ඨ ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා. Do hoàn toàn vượt qua Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, vị ấy chứng đạt và an trú Diệt Thọ Tưởng Định. Đây là sự giải thoát thứ tám. Tám pháp này cần được chứng ngộ. ‘‘ඉති ඉමෙ අසීති ධම්මා භූතා තච්ඡා තථා අවිතථා අනඤ්ඤථා සම්මා තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධා. Như vậy, tám mươi pháp này là có thật, xác thực, đúng như vậy, không sai lệch, không khác đi, đã được Như Lai chánh đẳng giác. නව ධම්මා Chín Pháp 359. ‘‘නව ධම්මා බහුකාරා…පෙ… නව ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා. 359. Chín pháp có nhiều lợi ích… (vân vân)… chín pháp cần được chứng ngộ. (ක) ‘‘කතමෙ නව ධම්මා බහුකාරා? නව යොනිසොමනසිකාරමූලකා ධම්මා, යොනිසොමනසිකරොතො පාමොජ්ජං ජායති, පමුදිතස්ස පීති ජායති, පීතිමනස්ස කායො පස්සම්භති, පස්සද්ධකායො සුඛං වෙදෙති, සුඛිනො චිත්තං සමාධියති, සමාහිතෙ චිත්තෙ යථාභූතං ජානාති පස්සති, යථාභූතං ජානං පස්සං නිබ්බින්දති, නිබ්බින්දං විරජ්ජති, විරාගා විමුච්චති. ඉමෙ නව ධම්මා බහුකාරා. (Ka) Chín pháp nào có nhiều lợi ích? Chín pháp có sự tác ý như lý làm gốc rễ. Khi có sự tác ý như lý, hân hoan sanh khởi; khi có hân hoan, hỷ sanh khởi; khi tâm có hỷ, thân được khinh an; khi thân khinh an, vị ấy cảm thọ lạc; khi có lạc, tâm được định tĩnh; khi tâm định tĩnh, vị ấy biết và thấy như thật; khi biết và thấy như thật, vị ấy nhàm chán; khi nhàm chán, vị ấy ly tham; do ly tham, vị ấy được giải thoát. Chín pháp này có nhiều lợi ích. (ඛ) ‘‘කතමෙ නව ධම්මා භාවෙතබ්බා? නව පාරිසුද්ධිපධානියඞ්ගානි – සීලවිසුද්ධි පාරිසුද්ධිපධානියඞ්ගං, චිත්තවිසුද්ධි පාරිසුද්ධිපධානියඞ්ගං, දිට්ඨිවිසුද්ධි පාරිසුද්ධිපධානියඞ්ගං, කඞ්ඛාවිතරණවිසුද්ධි පාරිසුද්ධිපධානියඞ්ගං, මග්ගාමග්ගඤාණදස්සන – විසුද්ධි පාරිසුද්ධිපධානියඞ්ගං, පටිපදාඤාණදස්සනවිසුද්ධි පාරිසුද්ධිපධානියඞ්ගං, ඤාණදස්සනවිසුද්ධි පාරිසුද්ධිපධානියඞ්ගං, පඤ්ඤාවිසුද්ධි පාරිසුද්ධිපධානියඞ්ගං, විමුත්තිවිසුද්ධි පාරිසුද්ධිපධානියඞ්ගං. ඉමෙ නව ධම්මා භාවෙතබ්බා. (Kha) Chín pháp nào cần được tu tập? Chín chi phần tinh cần thanh tịnh – chi phần tinh cần thanh tịnh là giới thanh tịnh, chi phần tinh cần thanh tịnh là tâm thanh tịnh, chi phần tinh cần thanh tịnh là kiến thanh tịnh, chi phần tinh cần thanh tịnh là đoạn nghi thanh tịnh, chi phần tinh cần thanh tịnh là đạo phi đạo tri kiến thanh tịnh, chi phần tinh cần thanh tịnh là hành trình tri kiến thanh tịnh, chi phần tinh cần thanh tịnh là tri kiến thanh tịnh, chi phần tinh cần thanh tịnh là tuệ thanh tịnh, chi phần tinh cần thanh tịnh là giải thoát thanh tịnh. Chín pháp này cần được tu tập. (ග) ‘‘කතමෙ නව ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා? නව සත්තාවාසා – සන්තාවුසො, සත්තා නානත්තකායා නානත්තසඤ්ඤිනො, සෙය්‍යථාපි මනුස්සා එකච්චෙ ච දෙවා එකච්චෙ ච විනිපාතිකා. අයං පඨමො සත්තාවාසො. Này chư hiền, chín pháp nào cần được liễu tri? Chín trú xứ của chúng sanh. Này chư hiền, có những chúng sanh thân dị biệt, tưởng dị biệt. Ví như loài người, một số chư thiên, và một số các loài trong đọa xứ. Đây là trú xứ thứ nhất của chúng sanh. ‘‘සන්තාවුසො[Pg.253], සත්තා නානත්තකායා එකත්තසඤ්ඤිනො, සෙය්‍යථාපි දෙවා බ්‍රහ්මකායිකා පඨමාභිනිබ්බත්තා. අයං දුතියො සත්තාවාසො. Này chư hiền, có những chúng sanh thân dị biệt, tưởng đồng nhất. Ví như chư thiên cõi Phạm chúng, được sanh ra đầu tiên (ở cõi Sơ thiền). Đây là trú xứ thứ hai của chúng sanh. ‘‘සන්තාවුසො, සත්තා එකත්තකායා නානත්තසඤ්ඤිනො, සෙය්‍යථාපි දෙවා ආභස්සරා. අයං තතියො සත්තාවාසො. Này chư hiền, có những chúng sanh thân đồng nhất, tưởng dị biệt. Ví như chư thiên cõi Quang Âm. Đây là trú xứ thứ ba của chúng sanh. ‘‘සන්තාවුසො, සත්තා එකත්තකායා එකත්තසඤ්ඤිනො, සෙය්‍යථාපි දෙවා සුභකිණ්හා. අයං චතුත්ථො සත්තාවාසො. Này chư hiền, có những chúng sanh thân đồng nhất, tưởng đồng nhất. Ví như chư thiên cõi Biến Tịnh. Đây là trú xứ thứ tư của chúng sanh. ‘‘සන්තාවුසො, සත්තා අසඤ්ඤිනො අප්පටිසංවෙදිනො, සෙය්‍යථාපි දෙවා අසඤ්ඤසත්තා. අයං පඤ්චමො සත්තාවාසො. Này chư hiền, có những chúng sanh vô tưởng, vô thọ. Ví như chư thiên cõi Vô Tưởng. Đây là trú xứ thứ năm của chúng sanh. ‘‘සන්තාවුසො, සත්තා සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා ‘අනන්තො ආකාසො’ති ආකාසානඤ්චායතනූපගා. අයං ඡට්ඨො සත්තාවාසො. Này chư hiền, có những chúng sanh, do vượt qua hoàn toàn các sắc tưởng, do chấm dứt các đối ngại tưởng, do không tác ý đến các tưởng dị biệt, nghĩ rằng ‘hư không là vô biên’, nên đã đạt đến Không Vô Biên Xứ. Đây là trú xứ thứ sáu của chúng sanh. ‘‘සන්තාවුසො, සත්තා සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘අනන්තං විඤ්ඤාණ’න්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනූපගා. අයං සත්තමො සත්තාවාසො. Này chư hiền, có những chúng sanh, do vượt qua hoàn toàn Không Vô Biên Xứ, nghĩ rằng ‘thức là vô biên’, nên đã đạt đến Thức Vô Biên Xứ. Đây là trú xứ thứ bảy của chúng sanh. ‘‘සන්තාවුසො, සත්තා සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘නත්ථි කිඤ්චී’ති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනූපගා. අයං අට්ඨමො සත්තාවාසො. Này chư hiền, có những chúng sanh, do vượt qua hoàn toàn Thức Vô Biên Xứ, nghĩ rằng ‘không có gì cả’, nên đã đạt đến Vô Sở Hữu Xứ. Đây là trú xứ thứ tám của chúng sanh. ‘‘සන්තාවුසො, සත්තා සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනූපගා. අයං නවමො සත්තාවාසො. ඉමෙ නව ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා. Này chư hiền, có những chúng sanh, do vượt qua hoàn toàn Vô Sở Hữu Xứ, nên đã đạt đến Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Đây là trú xứ thứ chín của chúng sanh. Chín pháp này cần được liễu tri. (ඝ) ‘‘කතමෙ නව ධම්මා පහාතබ්බා? නව තණ්හාමූලකා ධම්මා – තණ්හං පටිච්ච පරියෙසනා, පරියෙසනං පටිච්ච ලාභො, ලාභං පටිච්ච විනිච්ඡයො, විනිච්ඡයං පටිච්ච ඡන්දරාගො, ඡන්දරාගං පටිච්ච අජ්ඣොසානං, අජ්ඣොසානං පටිච්ච පරිග්ගහො, පරිග්ගහං පටිච්ච මච්ඡරියං, මච්ඡරියං පටිච්ච ආරක්ඛො, ආරක්ඛාධිකරණං දණ්ඩාදානසත්ථාදානකලහවිග්ගහවිවාදතුවංතුවංපෙසුඤ්ඤමුසාවාදා අනෙකෙ පාපකා අකුසලා ධම්මා සම්භවන්ති. ඉමෙ නව ධම්මා පහාතබ්බා. Này chư hiền, chín pháp nào cần được đoạn trừ? Chín pháp lấy ái làm gốc rễ. Duyên ái có tìm cầu; duyên tìm cầu có đạt được; duyên đạt được có quyết định; duyên quyết định có tham dục; duyên tham dục có chấp thủ; duyên chấp thủ có chiếm hữu; duyên chiếm hữu có keo kiệt; duyên keo kiệt có bảo vệ; do nhân duyên bảo vệ mà có việc cầm gậy, cầm đao, cãi cọ, tranh chấp, tranh luận, nói ‘mày, mày’, nói hai lưỡi, nói dối, và vô số các pháp ác, bất thiện khác sanh khởi. Chín pháp này cần được đoạn trừ. (ඞ) ‘‘කතමෙ [Pg.254] නව ධම්මා හානභාගියා? නව ආඝාතවත්ථූනි – ‘අනත්ථං මෙ අචරී’ති ආඝාතං බන්ධති, ‘අනත්ථං මෙ චරතී’ති ආඝාතං බන්ධති, ‘අනත්ථං මෙ චරිස්සතී’ති ආඝාතං බන්ධති; ‘පියස්ස මෙ මනාපස්ස අනත්ථං අචරී’ති ආඝාතං බන්ධති…පෙ… ‘අනත්ථං චරතී’ති ආඝාතං බන්ධති…පෙ… ‘අනත්ථං චරිස්සතී’ති ආඝාතං බන්ධති; ‘අප්පියස්ස මෙ අමනාපස්ස අත්ථං අචරී’ති ආඝාතං බන්ධති…පෙ… ‘අත්ථං චරතී’ති ආඝාතං බන්ධති…පෙ… ‘අත්ථං චරිස්සතී’ති ආඝාතං බන්ධති. ඉමෙ නව ධම්මා හානභාගියා. Này chư hiền, chín pháp nào thuộc phần hạ liệt? Chín hiềm hận sự. Người ấy ôm lòng hiềm hận rằng: ‘Người kia đã làm điều bất lợi cho ta’. Người ấy ôm lòng hiềm hận rằng: ‘Người kia đang làm điều bất lợi cho ta’. Người ấy ôm lòng hiềm hận rằng: ‘Người kia sẽ làm điều bất lợi cho ta’. Người ấy ôm lòng hiềm hận rằng: ‘Người kia đã làm điều bất lợi cho người thân yêu, người quý mến của ta’... ‘đang làm’... ‘sẽ làm điều bất lợi cho người thân yêu, người quý mến của ta’. Người ấy ôm lòng hiềm hận rằng: ‘Người kia đã làm điều lợi ích cho người không thân yêu, người không quý mến của ta’... ‘đang làm’... ‘sẽ làm điều lợi ích cho người không thân yêu, người không quý mến của ta’. Chín pháp này thuộc phần hạ liệt. (ච) ‘‘කතමෙ නව ධම්මා විසෙසභාගියා? නව ආඝාතපටිවිනයා – ‘අනත්ථං මෙ අචරි, තං කුතෙත්ථ ලබ්භා’ති ආඝාතං පටිවිනෙති; ‘අනත්ථං මෙ චරති, තං කුතෙත්ථ ලබ්භා’ති ආඝාතං පටිවිනෙති; ‘අනත්ථං මෙ චරිස්සති, තං කුතෙත්ථ ලබ්භා’ති ආඝාතං පටිවිනෙති; ‘පියස්ස මෙ මනාපස්ස අනත්ථං අචරි…පෙ… අනත්ථං චරති…පෙ… අනත්ථං චරිස්සති, තං කුතෙත්ථ ලබ්භා’ති ආඝාතං පටිවිනෙති; ‘අප්පියස්ස මෙ අමනාපස්ස අත්ථං අචරි…පෙ… අත්ථං චරති…පෙ… අත්ථං චරිස්සති, තං කුතෙත්ථ ලබ්භා’ති ආඝාතං පටිවිනෙති. ඉමෙ නව ධම්මා විසෙසභාගියා. Này chư hiền, chín pháp nào thuộc phần thù thắng? Chín phương pháp điều phục hiềm hận. Người ấy điều phục hiềm hận rằng: ‘Người kia đã làm điều bất lợi cho ta, nhưng làm sao có thể khác được?’. Người ấy điều phục hiềm hận rằng: ‘Người kia đang làm điều bất lợi cho ta, nhưng làm sao có thể khác được?’. Người ấy điều phục hiềm hận rằng: ‘Người kia sẽ làm điều bất lợi cho ta, nhưng làm sao có thể khác được?’. Người ấy điều phục hiềm hận rằng: ‘Người kia đã làm điều bất lợi cho người thân yêu, người quý mến của ta... đang làm... sẽ làm..., nhưng làm sao có thể khác được?’. Người ấy điều phục hiềm hận rằng: ‘Người kia đã làm điều lợi ích cho người không thân yêu, người không quý mến của ta... đang làm... sẽ làm..., nhưng làm sao có thể khác được?’. Chín pháp này thuộc phần thù thắng. (ඡ) ‘‘කතමෙ නව ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා? නව නානත්තා – ධාතුනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඵස්සනානත්තං, ඵස්සනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති වෙදනානානත්තං, වෙදනානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඤ්ඤානානත්තං, සඤ්ඤානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති සඞ්කප්පනානත්තං, සඞ්කප්පනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඡන්දනානත්තං, ඡන්දනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති පරිළාහනානත්තං, පරිළාහනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති පරියෙසනානානත්තං, පරියෙසනානානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ලාභනානත්තං. ඉමෙ නව ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා. Này chư hiền, chín pháp nào khó thể nhập? Chín sự dị biệt. Duyên giới dị biệt sanh khởi xúc dị biệt; duyên xúc dị biệt sanh khởi thọ dị biệt; duyên thọ dị biệt sanh khởi tưởng dị biệt; duyên tưởng dị biệt sanh khởi tầm dị biệt; duyên tầm dị biệt sanh khởi dục dị biệt; duyên dục dị biệt sanh khởi nhiệt não dị biệt; duyên nhiệt não dị biệt sanh khởi tìm cầu dị biệt; duyên tìm cầu dị biệt sanh khởi đạt được dị biệt. Chín pháp này khó thể nhập. (ජ) ‘‘කතමෙ නව ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා? නව සඤ්ඤා – අසුභසඤ්ඤා, මරණසඤ්ඤා, ආහාරෙපටිකූලසඤ්ඤා, සබ්බලොකෙඅනභිරතිසඤ්ඤා, අනිච්චසඤ්ඤා, අනිච්චෙ දුක්ඛසඤ්ඤා, දුක්ඛෙ අනත්තසඤ්ඤා, පහානසඤ්ඤා, විරාගසඤ්ඤා. ඉමෙ නව ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා. Này chư hiền, chín pháp nào cần được phát triển? Chín loại tưởng: tưởng bất tịnh, tưởng sự chết, tưởng ghê tởm trong vật thực, tưởng không hoan hỷ trong tất cả thế gian, tưởng vô thường, tưởng khổ trong cái vô thường, tưởng vô ngã trong cái khổ, tưởng đoạn trừ, tưởng ly tham. Chín pháp này cần được phát triển. (ඣ) ‘‘කතමෙ නව ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා? නව අනුපුබ්බවිහාරා – ඉධාවුසො, භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං [Pg.255] පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. විතක්කවිචාරානං වූපසමා…පෙ… දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. පීතියා ච විරාගා …පෙ… තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. සුඛස්ස ච පහානා…පෙ… චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා…පෙ… ආකාසානඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘අනන්තං විඤ්ඤාණ’න්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘නත්ථි කිඤ්චී’ති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරති. ඉමෙ නව ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා. (Jha) Chín pháp nào cần được thắng tri? Chín pháp tuần tự trú. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Do làm cho an tịnh tầm và tứ... cho đến... chứng và trú thiền thứ hai. Do ly hỷ... cho đến... chứng và trú thiền thứ ba. Do xả lạc... cho đến... chứng và trú thiền thứ tư. Do vượt qua hoàn toàn các sắc tưởng... cho đến... chứng và trú Không Vô Biên Xứ. Do vượt qua hoàn toàn Không Vô Biên Xứ, với ý niệm ‘thức là vô biên,’ chứng và trú Thức Vô Biên Xứ. Do vượt qua hoàn toàn Thức Vô Biên Xứ, với ý niệm ‘không có gì cả,’ chứng và trú Vô Sở Hữu Xứ. Do vượt qua hoàn toàn Vô Sở Hữu Xứ, chứng và trú Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Do vượt qua hoàn toàn Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, chứng và trú Diệt Thọ Tưởng Định. Chín pháp này cần được thắng tri. (ඤ) ‘‘කතමෙ නව ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා? නව අනුපුබ්බනිරොධා – පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස කාමසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති, දුතියං ඣානං සමාපන්නස්ස විතක්කවිචාරා නිරුද්ධා හොන්ති, තතියං ඣානං සමාපන්නස්ස පීති නිරුද්ධා හොති, චතුත්ථං ඣානං සමාපන්නස්ස අස්සාසපස්සාස්සා නිරුද්ධා හොන්ති, ආකාසානඤ්චායතනං සමාපන්නස්ස රූපසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති, විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමාපන්නස්ස ආකාසානඤ්චායතනසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති, ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමාපන්නස්ස විඤ්ඤාණඤ්චායතනසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති, නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමාපන්නස්ස ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති, සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං සමාපන්නස්ස සඤ්ඤා ච වෙදනා ච නිරුද්ධා හොන්ති. ඉමෙ නව ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා. (Ña) Chín pháp nào cần được chứng ngộ? Chín pháp tuần tự diệt. Đối với người đã nhập thiền thứ nhất, dục tưởng được đoạn diệt. Đối với người đã nhập thiền thứ hai, tầm và tứ được đoạn diệt. Đối với người đã nhập thiền thứ ba, hỷ được đoạn diệt. Đối với người đã nhập thiền thứ tư, hơi thở vô hơi thở ra được đoạn diệt. Đối với người đã nhập Không Vô Biên Xứ, sắc tưởng được đoạn diệt. Đối với người đã nhập Thức Vô Biên Xứ, tưởng về Không Vô Biên Xứ được đoạn diệt. Đối với người đã nhập Vô Sở Hữu Xứ, tưởng về Thức Vô Biên Xứ được đoạn diệt. Đối với người đã nhập Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, tưởng về Vô Sở Hữu Xứ được đoạn diệt. Đối với người đã nhập Diệt Thọ Tưởng Định, tưởng và thọ được đoạn diệt. Chín pháp này cần được chứng ngộ. ‘‘ඉති ඉමෙ නවුති ධම්මා භූතා තච්ඡා තථා අවිතථා අනඤ්ඤථා සම්මා තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධා. Như vậy, chín mươi pháp này là có thật, là chân thật, là như thật, là không sai khác, là không khác đi, đã được Như Lai chánh đẳng giác. දස ධම්මා Mười pháp 360. ‘‘දස ධම්මා බහුකාරා…පෙ… දස ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා. 360. Mười pháp có nhiều công đức... cho đến... mười pháp cần được chứng ngộ. (ක) ‘‘කතමෙ දස ධම්මා බහුකාරා? දස නාථකරණාධම්මා – ඉධාවුසො, භික්ඛු සීලවා හොති, පාතිමොක්ඛසංවරසංවුතො විහරති ආචාරගොචරසම්පන්නො, අණුමත්තෙසු වජ්ජෙසු භයදස්සාවී සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු, යංපාවුසො, භික්ඛු සීලවා හොති…පෙ… සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො. (Ka) Mười pháp nào có nhiều công đức? Mười pháp tạo nên chỗ nương tựa. Này chư hiền, ở đây, vị tỳ khưu có giới hạnh, sống chế ngự trong sự chế ngự của giới bổn Pātimokkha, đầy đủ oai nghi chánh hạnh, thấy sự nguy hiểm trong các lỗi nhỏ nhặt, chấp nhận và tu học trong các học giới. Này chư hiền, vị tỳ khưu có giới hạnh... cho đến... tu học trong các học giới. Pháp này cũng tạo nên chỗ nương tựa. ‘‘පුන [Pg.256] චපරං, ආවුසො, භික්ඛු බහුස්සුතො …පෙ… දිට්ඨියා සුප්පටිවිද්ධා, යංපාවුසො, භික්ඛු බහුස්සුතො…පෙ… අයම්පි ධම්මො නාථකරණො. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu là người đa văn... cho đến... được tri kiến khéo thông đạt. Này chư hiền, vị tỳ khưu là người đa văn... cho đến... Pháp này cũng tạo nên chỗ nương tựa. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු කල්‍යාණමිත්තො හොති කල්‍යාණසහායො කල්‍යාණසම්පවඞ්කො. යංපාවුසො, භික්ඛු…පෙ… කල්‍යාණසම්පවඞ්කො. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu có bạn lành, có thân hữu tốt, có xu hướng về người lành. Này chư hiền, vị tỳ khưu... cho đến... có xu hướng về người lành. Pháp này cũng tạo nên chỗ nương tựa. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු සුවචො හොති සොවචස්සකරණෙහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො, ඛමො පදක්ඛිණග්ගාහී අනුසාසනිං. යංපාවුසො, භික්ඛු…පෙ… අනුසාසනිං. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu là người dễ nói, hội đủ các pháp khiến trở thành người dễ nói, kham nhẫn, và khéo tiếp thu lời giáo huấn. Này chư hiền, vị tỳ khưu... cho đến... lời giáo huấn. Pháp này cũng tạo nên chỗ nương tựa. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු යානි තානි සබ්‍රහ්මචාරීනං උච්චාවචානි කිංකරණීයානි තත්ථ දක්ඛො හොති අනලසො තත්‍රුපායාය වීමංසාය සමන්නාගතො, අලං කාතුං, අලං සංවිධාතුං. යංපාවුසො, භික්ඛු…පෙ… අලං සංවිධාතුං. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu đối với các công việc lớn nhỏ của các vị đồng phạm hạnh, là người khéo léo, không biếng nhác, có trí tuệ suy xét thích hợp, có khả năng thực hiện, có khả năng sắp đặt. Này chư hiền, vị tỳ khưu... cho đến... có khả năng sắp đặt. Pháp này cũng tạo nên chỗ nương tựa. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ධම්මකාමො හොති පියසමුදාහාරො අභිධම්මෙ අභිවිනයෙ උළාරපාමොජ්ජො. යංපාවුසො, භික්ඛු…පෙ… උළාරපාමොජ්ජො. අයම්පි ධම්මො නාථකරණො. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu là người yêu thích Chánh pháp, có lời nói khả ái, có niềm hân hoan lớn lao trong thắng pháp và thắng luật. Này chư hiền, vị tỳ khưu... cho đến... có niềm hân hoan lớn lao. Pháp này cũng tạo nên chỗ nương tựa. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු සන්තුට්ඨො හොති ඉතරීතරෙහි චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරෙහි. යංපාවුසො, භික්ඛු …පෙ… අයම්පි ධම්මො නාථකරණො. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu là người biết đủ với bất kỳ các vật dụng nào như y, vật thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh. Này chư hiền, vị tỳ khưu... cho đến... Pháp này cũng tạo nên chỗ nương tựa. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු ආරද්ධවීරියො විහරති…පෙ… කුසලෙසු ධම්මෙසු. යංපාවුසො, භික්ඛු…පෙ… අයම්පි ධම්මො නාථකරණො. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu sống tinh cần tinh tấn... cho đến... trong các thiện pháp. Này chư hiền, vị tỳ khưu... cho đến... Pháp này cũng tạo nên chỗ nương tựa. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු සතිමා හොති, පරමෙන සතිනෙපක්කෙන සමන්නාගතො, චිරකතම්පි චිරභාසිතම්පි සරිතා අනුස්සරිතා. යංපාවුසො, භික්ඛු…පෙ… අයම්පි ධම්මො නාථකරණො. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu là người có chánh niệm, có chánh niệm và tỉnh giác tối thượng, có thể nhớ lại, tùy niệm những việc đã làm, những lời đã nói từ lâu. Này chư hiền, vị tỳ khưu... cho đến... Pháp này cũng tạo nên chỗ nương tựa. ‘‘පුන චපරං, ආවුසො, භික්ඛු පඤ්ඤවා හොති උදයත්ථගාමිනියා පඤ්ඤාය සමන්නාගතො, අරියාය නිබ්බෙධිකාය සම්මා දුක්ඛක්ඛයගාමිනියා. යංපාවුසො, භික්ඛු…පෙ… අයම්පි ධම්මො නාථකරණො. ඉමෙ දස ධම්මා බහුකාරා. Lại nữa, này chư hiền, vị tỳ khưu là người có trí tuệ, có trí tuệ về sanh diệt, bậc thánh, có khả năng thể nhập, đưa đến sự đoạn tận khổ đau một cách chân chánh. Này chư hiền, vị tỳ khưu... cho đến... Pháp này cũng tạo nên chỗ nương tựa. Mười pháp này có nhiều công đức. (ඛ) ‘‘කතමෙ [Pg.257] දස ධම්මා භාවෙතබ්බා? දස කසිණායතනානි – පථවීකසිණමෙකො සඤ්ජානාති උද්ධං අධො තිරියං අද්වයං අප්පමාණං. ආපොකසිණමෙකො සඤ්ජානාති…පෙ… තෙජොකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… වායොකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… නීලකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… පීතකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… ලොහිතකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… ඔදාතකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… ආකාසකසිණමෙකො සඤ්ජානාති… විඤ්ඤාණකසිණමෙකො සඤ්ජානාති උද්ධං අධො තිරියං අද්වයං අප්පමාණං. ඉමෙ දස ධම්මා භාවෙතබ්බා. (Kha) Mười pháp nào cần được tu tập? Mười biến xứ. Có người nhận thức biến xứ đất: trên, dưới, ngang, không hai, vô lượng. Có người nhận thức biến xứ nước... cho đến... có người nhận thức biến xứ lửa... có người nhận thức biến xứ gió... có người nhận thức biến xứ xanh... có người nhận thức biến xứ vàng... có người nhận thức biến xứ đỏ... có người nhận thức biến xứ trắng... có người nhận thức biến xứ hư không... có người nhận thức biến xứ thức: trên, dưới, ngang, không hai, vô lượng. Mười pháp này cần được tu tập. (ග) ‘‘කතමෙ දස ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා? දසායතනානි – චක්ඛායතනං, රූපායතනං, සොතායතනං, සද්දායතනං, ඝානායතනං, ගන්ධායතනං, ජිව්හායතනං, රසායතනං, කායායතනං, ඵොට්ඨබ්බායතනං. ඉමෙ දස ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්‍යා. Mười pháp nào cần được liễu tri? Mười xứ: nhãn xứ, sắc xứ, nhĩ xứ, thanh xứ, tỷ xứ, hương xứ, thiệt xứ, vị xứ, thân xứ, xúc xứ. Mười pháp này cần được liễu tri. (ඝ) ‘‘කතමෙ දස ධම්මා පහාතබ්බා? දස මිච්ඡත්තා – මිච්ඡාදිට්ඨි, මිච්ඡාසඞ්කප්පො, මිච්ඡාවාචා, මිච්ඡාකම්මන්තො, මිච්ඡාආජීවො, මිච්ඡාවායාමො, මිච්ඡාසති, මිච්ඡාසමාධි, මිච්ඡාඤාණං, මිච්ඡාවිමුත්ති. ඉමෙ දස ධම්මා පහාතබ්බා. Mười pháp nào cần được đoạn trừ? Mười tà tánh: tà kiến, tà tư duy, tà ngữ, tà nghiệp, tà mạng, tà tinh tấn, tà niệm, tà định, tà trí, tà giải thoát. Mười pháp này cần được đoạn trừ. (ඞ) ‘‘කතමෙ දස ධම්මා හානභාගියා? දස අකුසලකම්මපථා – පාණාතිපාතො, අදින්නාදානං, කාමෙසුමිච්ඡාචාරො, මුසාවාදො, පිසුණා වාචා, ඵරුසා වාචා, සම්ඵප්පලාපො, අභිජ්ඣා, බ්‍යාපාදො, මිච්ඡාදිට්ඨි. ඉමෙ දස ධම්මා හානභාගියා. Mười pháp nào thuộc phần tổn giảm? Mười con đường nghiệp bất thiện: sát sanh, lấy của không cho, tà hạnh trong các dục, nói dối, nói đâm thọc, nói lời thô ác, nói lời vô ích, tham lam, sân hận, tà kiến. Mười pháp này thuộc phần tổn giảm. (ච) ‘‘කතමෙ දස ධම්මා විසෙසභාගියා? දස කුසලකම්මපථා – පාණාතිපාතා වෙරමණී, අදින්නාදානා වෙරමණී, කාමෙසුමිච්ඡාචාරා වෙරමණී, මුසාවාදා වෙරමණී, පිසුණාය වාචාය වෙරමණී, ඵරුසාය වාචාය වෙරමණී, සම්ඵප්පලාපා වෙරමණී, අනභිජ්ඣා, අබ්‍යාපාදො, සම්මාදිට්ඨි. ඉමෙ දස ධම්මා විසෙසභාගියා. Mười pháp nào thuộc phần thù thắng? Mười con đường nghiệp thiện: từ bỏ sát sanh, từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh trong các dục, từ bỏ nói dối, từ bỏ nói đâm thọc, từ bỏ nói lời thô ác, từ bỏ nói lời vô ích, không tham lam, không sân hận, chánh kiến. Mười pháp này thuộc phần thù thắng. (ඡ) ‘‘කතමෙ දස ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා? දස අරියවාසා – ඉධාවුසො, භික්ඛු පඤ්චඞ්ගවිප්පහීනො හොති, ඡළඞ්ගසමන්නාගතො, එකාරක්ඛො, චතුරාපස්සෙනො, පණුන්නපච්චෙකසච්චො, සමවයසට්ඨෙසනො, අනාවිලසඞ්කප්පො, පස්සද්ධකායසඞ්ඛාරො, සුවිමුත්තචිත්තො, සුවිමුත්තපඤ්ඤො. Mười pháp nào khó thể thông đạt? Mười Thánh trú: Này chư hiền, ở đây vị Tỳ khưu đã từ bỏ năm chi phần, thành tựu sáu chi phần, có sự phòng hộ duy nhất, có bốn sự nương tựa, đã loại bỏ các chân lý riêng lẻ, đã chấm dứt mọi sự tìm cầu, có tư duy không vẩn đục, có thân hành được an tịnh, có tâm được khéo giải thoát, có tuệ được khéo giải thoát. ‘‘කථඤ්චාවුසො[Pg.258], භික්ඛු පඤ්චඞ්ගවිප්පහීනො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛුනො කාමච්ඡන්දො පහීනො හොති, බ්‍යාපාදො පහීනො හොති, ථිනමිද්ධං පහීනං හොති, උද්ධච්චකුක්කුච්චං පහීනං හොති, විචිකිච්ඡා පහීනා හොති. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු පඤ්චඞ්ගවිප්පහීනො හොති. Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu đã từ bỏ năm chi phần? Này chư hiền, ở đây, vị Tỳ khưu đã đoạn trừ được tham dục, đã đoạn trừ được sân hận, đã đoạn trừ được hôn trầm và thụy miên, đã đoạn trừ được trạo cử và hối quá, đã đoạn trừ được hoài nghi. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu đã từ bỏ năm chi phần. ‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු ඡළඞ්ගසමන්නාගතො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛු චක්ඛුනා රූපං දිස්වා නෙව සුමනො හොති න දුම්මනො, උපෙක්ඛකො විහරති සතො සම්පජානො. සොතෙන සද්දං සුත්වා…පෙ… ඝානෙන ගන්ධං ඝායිත්වා… ජිව්හාය රසං සායිත්වා… කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසිත්වා… මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය නෙව සුමනො හොති න දුම්මනො, උපෙක්ඛකො විහරති සතො සම්පජානො. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු ඡළඞ්ගසමන්නාගතො හොති. Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu thành tựu sáu chi phần? Này chư hiền, ở đây, sau khi thấy sắc bằng mắt, vị Tỳ khưu không hoan hỷ, không ưu phiền, trú xả, chánh niệm, tỉnh giác. Sau khi nghe tiếng bằng tai... sau khi ngửi hương bằng mũi... sau khi nếm vị bằng lưỡi... sau khi cảm nhận xúc bằng thân... sau khi nhận biết pháp bằng ý, vị ấy không hoan hỷ, không ưu phiền, trú xả, chánh niệm, tỉnh giác. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu thành tựu sáu chi phần. ‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු එකාරක්ඛො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛු සතාරක්ඛෙන චෙතසා සමන්නාගතො හොති. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු එකාරක්ඛො හොති. Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu có sự phòng hộ duy nhất? Này chư hiền, ở đây, vị Tỳ khưu thành tựu tâm được niệm phòng hộ. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu có sự phòng hộ duy nhất. ‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු චතුරාපස්සෙනො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛු සඞ්ඛායෙකං පටිසෙවති, සඞ්ඛායෙකං අධිවාසෙති, සඞ්ඛායෙකං පරිවජ්ජෙති, සඞ්ඛායෙකං විනොදෙති. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු චතුරාපස්සෙනො හොති. Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu có bốn sự nương tựa? Này chư hiền, ở đây, vị Tỳ khưu sau khi thẩm xét, thọ dụng một số thứ; sau khi thẩm xét, kham nhẫn một số thứ; sau khi thẩm xét, né tránh một số thứ; sau khi thẩm xét, loại trừ một số thứ. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu có bốn sự nương tựa. ‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු පණුන්නපච්චෙකසච්චො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛුනො යානි තානි පුථුසමණබ්‍රාහ්මණානං පුථුපච්චෙකසච්චානි, සබ්බානි තානි නුන්නානි හොන්ති පණුන්නානි චත්තානි වන්තානි මුත්තානි පහීනානි පටිනිස්සට්ඨානි. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු පණුන්නපච්චෙකසච්චො හොති. Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu đã loại bỏ các chân lý riêng lẻ? Này chư hiền, ở đây, đối với vị Tỳ khưu, những chân lý riêng lẻ đa dạng của các vị Sa-môn, Bà-la-môn đa dạng, tất cả những điều ấy đã được gạt bỏ, loại trừ, từ bỏ, khước từ, giải thoát, đoạn trừ, xả ly. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu đã loại bỏ các chân lý riêng lẻ. ‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු සමවයසට්ඨෙසනො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛුනො කාමෙසනා පහීනා හොති, භවෙසනා පහීනා හොති, බ්‍රහ්මචරියෙසනා පටිප්පස්සද්ධා. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු සමවයසට්ඨෙසනො හොති. Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu đã chấm dứt mọi sự tìm cầu? Này chư hiền, ở đây, vị Tỳ khưu đã đoạn trừ sự tìm cầu dục, đã đoạn trừ sự tìm cầu hữu, và sự tìm cầu phạm hạnh đã được an tịnh. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu đã chấm dứt mọi sự tìm cầu. ‘‘කථඤ්චාවුසො[Pg.259], භික්ඛු අනාවිලසඞ්කප්පා හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛුනො කාමසඞ්කප්පො පහීනො හොති, බ්‍යාපාදසඞ්කප්පො පහීනො හොති, විහිංසාසඞ්කප්පො පහීනො හොති. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු අනාවිලසඞ්කප්පො හොති. Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu có tư duy không vẩn đục? Này chư hiền, ở đây, vị Tỳ khưu đã đoạn trừ dục tư duy, đã đoạn trừ sân tư duy, đã đoạn trừ hại tư duy. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu có tư duy không vẩn đục. ‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු පස්සද්ධකායසඞ්ඛාරො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛු සුඛස්ස ච පහානා දුක්ඛස්ස ච පහානා පුබ්බෙව සොමනස්සදොමනස්සානං අත්ථඞ්ගමා අදුක්ඛමසුඛං උපෙක්ඛාසතිපාරිසුද්ධිං චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු පස්සද්ධකායසඞ්ඛාරො හොති. Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu có thân hành được an tịnh? Này chư hiền, ở đây, vị Tỳ khưu do đoạn trừ lạc và khổ, do sự diệt mất của hỷ và ưu đã có từ trước, chứng và trú thiền thứ tư, không khổ không lạc, có niệm thanh tịnh nhờ xả. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu có thân hành được an tịnh. ‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු සුවිමුත්තචිත්තො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛුනො රාගා චිත්තං විමුත්තං හොති, දොසා චිත්තං විමුත්තං හොති, මොහා චිත්තං විමුත්තං හොති. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු සුවිමුත්තචිත්තො හොති. Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu có tâm được khéo giải thoát? Này chư hiền, ở đây, tâm của vị Tỳ khưu được giải thoát khỏi tham, tâm được giải thoát khỏi sân, tâm được giải thoát khỏi si. Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu có tâm được khéo giải thoát. ‘‘කථඤ්චාවුසො, භික්ඛු සුවිමුත්තපඤ්ඤො හොති? ඉධාවුසො, භික්ඛු ‘රාගො මෙ පහීනො උච්ඡින්නමූලො තාලාවත්ථුකතො අනභාවංකතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො’ති පජානාති. ‘දොසො මෙ පහීනො…පෙ… ආයතිං අනුප්පාදධම්මො’ති පජානාති. ‘මොහො මෙ පහීනො …පෙ… ආයතිං අනුප්පාදධම්මො’ති පජානාති. එවං ඛො, ආවුසො, භික්ඛු සුවිමුත්තපඤ්ඤො හොති. ඉමෙ දස ධම්මා දුප්පටිවිජ්ඣා. Này chư hiền, thế nào là vị Tỳ khưu có tuệ được khéo giải thoát? Này chư hiền, ở đây, vị Tỳ khưu biết rõ rằng: ‘Tham của ta đã được đoạn trừ, đã được cắt tận gốc rễ, đã được làm như cây thốt nốt không đầu, đã được làm cho không thể hiện hữu, có bản chất không sanh khởi trong tương lai.’ Vị ấy biết rõ rằng: ‘Sân của ta đã được đoạn trừ... có bản chất không sanh khởi trong tương lai.’ Vị ấy biết rõ rằng: ‘Si của ta đã được đoạn trừ... có bản chất không sanh khởi trong tương lai.’ Này chư hiền, như vậy là vị Tỳ khưu có tuệ được khéo giải thoát. Mười pháp này khó thể thông đạt. (ජ) ‘‘කතමෙ දස ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා? දස සඤ්ඤා – අසුභසඤ්ඤා, මරණසඤ්ඤා, ආහාරෙපටිකූලසඤ්ඤා, සබ්බලොකෙඅනභිරතිසඤ්ඤා, අනිච්චසඤ්ඤා, අනිච්චෙ දුක්ඛසඤ්ඤා, දුක්ඛෙ අනත්තසඤ්ඤා, පහානසඤ්ඤා, විරාගසඤ්ඤා, නිරොධසඤ්ඤා. ඉමෙ දස ධම්මා උප්පාදෙතබ්බා. Mười pháp nào cần được làm cho sanh khởi? Mười tưởng: tưởng bất tịnh, tưởng về sự chết, tưởng về sự ghê tởm trong vật thực, tưởng về sự không hoan hỷ trong toàn thế gian, tưởng vô thường, tưởng về khổ trong cái vô thường, tưởng về vô ngã trong cái khổ, tưởng về sự đoạn trừ, tưởng về sự ly tham, tưởng về sự diệt. Mười pháp này cần được làm cho sanh khởi. (ඣ) ‘‘කතමෙ දස ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා? දස නිජ්ජරවත්ථූනි – සම්මාදිට්ඨිස්ස මිච්ඡාදිට්ඨි නිජ්ජිණ්ණා හොති. යෙ ච මිච්ඡාදිට්ඨිපච්චයා අනෙකෙ පාපකා අකුසලා ධම්මා සම්භවන්ති, තෙ චස්ස නිජ්ජිණ්ණා හොන්ති. සම්මාසඞ්කප්පස්ස මිච්ඡාසඞ්කප්පො…පෙ… සම්මාවාචස්ස මිච්ඡාවාචා… සම්මාකම්මන්තස්ස මිච්ඡාකම්මන්තො… සම්මාආජීවස්ස මිච්ඡාආජීවො… සම්මාවායාමස්ස මිච්ඡාවායාමො… සම්මාසතිස්ස මිච්ඡාසති… සම්මාසමාධිස්ස මිච්ඡාසමාධි… සම්මාඤාණස්ස මිච්ඡාඤාණං නිජ්ජිණ්ණං හොති. සම්මාවිමුත්තිස්ස මිච්ඡාවිමුත්ති [Pg.260] නිජ්ජිණ්ණා හොති. යෙ ච මිච්ඡාවිමුත්තිපච්චයා අනෙකෙ පාපකා අකුසලා ධම්මා සම්භවන්ති, තෙ චස්ස නිජ්ජිණ්ණා හොන්ති. ඉමෙ දස ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්‍යා. (Jha) Mười pháp nào cần được thắng tri? Mười sự việc cần được đoạn trừ. Đối với người có chánh kiến, tà kiến được đoạn trừ. Và những pháp ác, bất thiện nào khởi sanh do duyên tà kiến, những pháp ấy cũng được đoạn trừ nơi vị ấy. Đối với người có chánh tư duy, tà tư duy... này đây... đối với người có chánh ngữ, tà ngữ... đối với người có chánh nghiệp, tà nghiệp... đối với người có chánh mạng, tà mạng... đối với người có chánh tinh tấn, tà tinh tấn... đối với người có chánh niệm, tà niệm... đối với người có chánh định, tà định... đối với người có chánh trí, tà trí được đoạn trừ. Đối với người có chánh giải thoát, tà giải thoát được đoạn trừ. Và những pháp ác, bất thiện nào khởi sanh do duyên tà giải thoát, những pháp ấy cũng được đoạn trừ nơi vị ấy. Mười pháp này cần được thắng tri. (ඤ) ‘‘කතමෙ දස ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා? දස අසෙක්ඛා ධම්මා – අසෙක්ඛා සම්මාදිට්ඨි, අසෙක්ඛො සම්මාසඞ්කප්පො, අසෙක්ඛා සම්මාවාචා, අසෙක්ඛො සම්මාකම්මන්තො, අසෙක්ඛො සම්මාආජීවො, අසෙක්ඛො සම්මාවායාමො, අසෙක්ඛා සම්මාසති, අසෙක්ඛො සම්මාසමාධි, අසෙක්ඛං සම්මාඤාණං, අසෙක්ඛා සම්මාවිමුත්ති. ඉමෙ දස ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බා. (Ña) Mười pháp nào cần được chứng ngộ? Mười pháp vô học. Chánh kiến vô học, chánh tư duy vô học, chánh ngữ vô học, chánh nghiệp vô học, chánh mạng vô học, chánh tinh tấn vô học, chánh niệm vô học, chánh định vô học, chánh trí vô học, chánh giải thoát vô học. Mười pháp này cần được chứng ngộ. ‘‘ඉති ඉමෙ සතධම්මා භූතා තච්ඡා තථා අවිතථා අනඤ්ඤථා සම්මා තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධා’’ති. ඉදමවොචායස්මා සාරිපුත්තො. අත්තමනා තෙ භික්ඛූ ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස භාසිතං අභිනන්දුන්ති. Như vậy, một trăm pháp này là có thật, là chân thật, là như thật, là không sai khác, là không khác đi, đã được Như Lai chánh đẳng chánh giác.’ Tôn giả Sāriputta đã nói như vậy. Các vị tỳ khưu ấy đã hoan hỷ, tín thọ lời dạy của tôn giả Sāriputta. දසුත්තරසුත්තං නිට්ඨිතං එකාදසමං. Kinh Thập Thượng, bài kinh thứ mười một, đã chấm dứt. පාථිකවග්ගො නිට්ඨිතො. Phẩm Pāthika đã chấm dứt. තස්සුද්දානං – Phần tóm lược của phẩm ấy: පාථිකො ච උදුම්බරං, චක්කවත්ති අග්ගඤ්ඤකං; සම්පසාදනපාසාදං, මහාපුරිසලක්ඛණං. Kinh Pāthika, kinh Udumbara, kinh Cakkavatti, kinh Aggañña; kinh Sampasādana, kinh Pāsāda, kinh Mahāpurisalakkhaṇa. සිඞ්ගාලාටානාටියකං, සඞ්ගීති ච දසුත්තරං; එකාදසහි සුත්තෙහි, පාථිකවග්ගොති වුච්චති. Kinh Siṅgāla, kinh Āṭānāṭiya, kinh Saṅgīti, và kinh Dasuttara; do có mười một bài kinh này nên được gọi là phẩm Pāthika. පාථිකවග්ගපාළි නිට්ඨිතා. Phần Pāḷi của phẩm Pāthika đã chấm dứt. තීහි වග්ගෙහි පටිමණ්ඩිතො සකලො Toàn bộ, được trang hoàng với ba phẩm, දීඝනිකායො සමත්තො. Trường Bộ Kinh đã hoàn tất.