နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ

Homage to the Blessed One, the Arahant, the Perfectly Self-Enlightened One.

ဒီဃနိကာယော

The Long Discourses

သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂပါဠိ

The Division on Virtue

၁. ဗြဟ္မဇာလသုတ္တံ

1. The Discourse on the Brahma Net

ပရိဗ္ဗာဇကကထာ

The Wanderers’ Conversation

၁. ဧဝံ [Pg.1] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ အန္တရာ စ ရာဇဂဟံ အန္တရာ စ နာဠန္ဒံ အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ပဉ္စမတ္တေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ. သုပ္ပိယောပိ ခေါ ပရိဗ္ဗာဇကော အန္တရာ စ ရာဇဂဟံ အန္တရာ စ နာဠန္ဒံ အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နော ဟောတိ သဒ္ဓိံ အန္တေဝါသိနာ ဗြဟ္မဒတ္တေန မာဏဝေန. တတြ သုဒံ သုပ္ပိယော ပရိဗ္ဗာဇကော အနေကပရိယာယေန ဗုဒ္ဓဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, သံဃဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ; သုပ္ပိယဿ ပန ပရိဗ္ဗာဇကဿ အန္တေဝါသီ ဗြဟ္မဒတ္တော မာဏဝေါ အနေကပရိယာယေန ဗုဒ္ဓဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, သံဃဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ. ဣတိဟ တေ ဥဘော အာစရိယန္တေဝါသီ အညမညဿ ဥဇုဝိပစ္စနီကဝါဒါ ဘဂဝန္တံ ပိဋ္ဌိတော ပိဋ္ဌိတော အနုဗန္ဓာ ဟောန္တိ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ.

1. Thus have I heard. At one time, the Blessed One was journeying on the highway between Rājagaha and Nāḷandā together with a great Sangha of monks, with about five hundred monks. The wanderer Suppiya was also journeying on the highway between Rājagaha and Nāḷandā together with his disciple, the young man Brahmadatta. There, the wanderer Suppiya spoke in many ways in dispraise of the Buddha, in dispraise of the Dhamma, and in dispraise of the Sangha. But the young man Brahmadatta, the disciple of the wanderer Suppiya, spoke in many ways in praise of the Buddha, in praise of the Dhamma, and in praise of the Sangha. Thus, those two, teacher and disciple, with speech directly contrary to one another, were following closely behind the Blessed One and the Sangha of monks.

၂. အထ ခေါ ဘဂဝါ အမ္ဗလဋ္ဌိကာယံ ရာဇာဂါရကေ ဧကရတ္တိဝါသံ ဥပဂစ္ဆိ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေန. သုပ္ပိယောပိ ခေါ ပရိဗ္ဗာဇကော အမ္ဗလဋ္ဌိကာယံ ရာဇာဂါရကေ ဧကရတ္တိဝါသံ ဥပဂစ္ဆိ အန္တေဝါသိနာ ဗြဟ္မဒတ္တေန မာဏဝေန. တတြပိ သုဒံ သုပ္ပိယော ပရိဗ္ဗာဇကော အနေကပရိယာယေန ဗုဒ္ဓဿ [Pg.2] အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, သံဃဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ; သုပ္ပိယဿ ပန ပရိဗ္ဗာဇကဿ အန္တေဝါသီ ဗြဟ္မဒတ္တော မာဏဝေါ အနေကပရိယာယေန ဗုဒ္ဓဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, သံဃဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ. ဣတိဟ တေ ဥဘော အာစရိယန္တေဝါသီ အညမညဿ ဥဇုဝိပစ္စနီကဝါဒါ ဝိဟရန္တိ.

2. Then the Blessed One, together with the Sangha of monks, approached the royal rest house in Ambalaṭṭhikā for a one-night stay. The wanderer Suppiya also, together with his disciple, the young man Brahmadatta, approached the royal rest house in Ambalaṭṭhikā for a one-night stay. There also, the wanderer Suppiya spoke in many ways in dispraise of the Buddha, in dispraise of the Dhamma, and in dispraise of the Sangha. But the young man Brahmadatta, the disciple of the wanderer Suppiya, spoke in many ways in praise of the Buddha, in praise of the Dhamma, and in praise of the Sangha. Thus, those two, teacher and disciple, with speech directly contrary to one another, were dwelling there.

၃. အထ ခေါ သမ္ဗဟုလာနံ ဘိက္ခူနံ ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ပစ္စုဋ္ဌိတာနံ မဏ္ဍလမာဠေ သန္နိသိန္နာနံ သန္နိပတိတာနံ အယံ သင်္ခိယဓမ္မော ဥဒပါဒိ – ‘‘အစ္ဆရိယံ, အာဝုသော, အဗ္ဘုတံ, အာဝုသော, ယာဝဉ္စိဒံ တေန ဘဂဝတာ ဇာနတာ ပဿတာ အရဟတာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန သတ္တာနံ နာနာဓိမုတ္တိကတာ သုပ္ပဋိဝိဒိတာ. အယဉှိ သုပ္ပိယော ပရိဗ္ဗာဇကော အနေကပရိယာယေန ဗုဒ္ဓဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, သံဃဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ; သုပ္ပိယဿ ပန ပရိဗ္ဗာဇကဿ အန္တေဝါသီ ဗြဟ္မဒတ္တော မာဏဝေါ အနေကပရိယာယေန ဗုဒ္ဓဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, သံဃဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ. ဣတိဟမေ ဥဘော အာစရိယန္တေဝါသီ အညမညဿ ဥဇုဝိပစ္စနီကဝါဒါ ဘဂဝန္တံ ပိဋ္ဌိတော ပိဋ္ဌိတော အနုဗန္ဓာ ဟောန္တိ ဘိက္ခုသံဃဉ္စာ’’တိ.

3. Then, for a number of monks who had risen in the early morning, at dawn, as they were sitting together and gathered in the assembly hall, this conversation arose: ‘Friends, it is wonderful! Friends, it is marvelous! How thoroughly the diversity of dispositions of beings is understood by that Blessed One who knows, who sees, the Arahant, the Perfectly Self-Enlightened One. For this wanderer Suppiya speaks in many ways in dispraise of the Buddha, in dispraise of the Dhamma, and in dispraise of the Sangha. But the young man Brahmadatta, the disciple of the wanderer Suppiya, speaks in many ways in praise of the Buddha, in praise of the Dhamma, and in praise of the Sangha. Thus, these two, teacher and disciple, with speech directly contrary to one another, are following closely behind the Blessed One and the Sangha of monks.’

၄. အထ ခေါ ဘဂဝါ တေသံ ဘိက္ခူနံ ဣမံ သင်္ခိယဓမ္မံ ဝိဒိတွာ ယေန မဏ္ဍလမာဠော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ကာယနုတ္ထ, ဘိက္ခဝေ, ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ သန္နိပတိတာ, ကာ စ ပန ဝေါ အန္တရာကထာ ဝိပ္ပကတာ’’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဣဓ, ဘန္တေ, အမှာကံ ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ပစ္စုဋ္ဌိတာနံ မဏ္ဍလမာဠေ သန္နိသိန္နာနံ သန္နိပတိတာနံ အယံ သင်္ခိယဓမ္မော ဥဒပါဒိ – ‘အစ္ဆရိယံ, အာဝုသော, အဗ္ဘုတံ, အာဝုသော, ယာဝဉ္စိဒံ တေန ဘဂဝတာ ဇာနတာ ပဿတာ အရဟတာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန သတ္တာနံ နာနာဓိမုတ္တိကတာ သုပ္ပဋိဝိဒိတာ. အယဉှိ သုပ္ပိယော ပရိဗ္ဗာဇကော အနေကပရိယာယေန ဗုဒ္ဓဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, သံဃဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ; သုပ္ပိယဿ ပန ပရိဗ္ဗာဇကဿ အန္တေဝါသီ ဗြဟ္မဒတ္တော မာဏဝေါ အနေကပရိယာယေန ဗုဒ္ဓဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, ဓမ္မဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ, သံဃဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသတိ. ဣတိဟမေ ဥဘော အာစရိယန္တေဝါသီ အညမညဿ ဥဇုဝိပစ္စနီကဝါဒါ ဘဂဝန္တံ ပိဋ္ဌိတော ပိဋ္ဌိတော [Pg.3] အနုဗန္ဓာ ဟောန္တိ ဘိက္ခုသံဃဉ္စာ’တိ. အယံ ခေါ နော, ဘန္တေ, အန္တရာကထာ ဝိပ္ပကတာ, အထ ဘဂဝါ အနုပ္ပတ္တော’’တိ.

4. Then the Blessed One, knowing this conversation of those monks, approached the assembly hall. Having approached, he sat down on the prepared seat. Having sat down, the Blessed One addressed the monks: ‘Monks, for what conversation are you now sitting together and gathered here? And what was your unfinished conversation?’ When this was said, those monks replied to the Blessed One: ‘Here, venerable sir, for us who had risen in the early morning, at dawn, as we were sitting together and gathered in the assembly hall, this conversation arose: “Friends, it is wonderful! Friends, it is marvelous! How thoroughly the diversity of dispositions of beings is understood by that Blessed One who knows, who sees, the Arahant, the Perfectly Self-Enlightened One. For this wanderer Suppiya speaks in many ways in dispraise of the Buddha, in dispraise of the Dhamma, and in dispraise of the Sangha. But the young man Brahmadatta, the disciple of the wanderer Suppiya, speaks in many ways in praise of the Buddha, in praise of the Dhamma, and in praise of the Sangha. Thus, these two, teacher and disciple, with speech directly contrary to one another, are following closely behind the Blessed One and the Sangha of monks.” This, venerable sir, was our unfinished conversation when the Blessed One arrived.’

၅. ‘‘မမံ ဝါ, ဘိက္ခဝေ, ပရေ အဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ, ဓမ္မဿ ဝါ အဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ, သံဃဿ ဝါ အဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ, တတြ တုမှေဟိ န အာဃာတော န အပ္ပစ္စယော န စေတသော အနဘိရဒ္ဓိ ကရဏီယာ. မမံ ဝါ, ဘိက္ခဝေ, ပရေ အဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ, ဓမ္မဿ ဝါ အဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ, သံဃဿ ဝါ အဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ, တတြ စေ တုမှေ အဿထ ကုပိတာ ဝါ အနတ္တမနာ ဝါ, တုမှံ ယေဝဿ တေန အန္တရာယော. မမံ ဝါ, ဘိက္ခဝေ, ပရေ အဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ, ဓမ္မဿ ဝါ အဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ, သံဃဿ ဝါ အဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ, တတြ စေ တုမှေ အဿထ ကုပိတာ ဝါ အနတ္တမနာ ဝါ, အပိ နု တုမှေ ပရေသံ သုဘာသိတံ ဒုဗ္ဘာသိတံ အာဇာနေယျာထာ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ’’. ‘‘မမံ ဝါ, ဘိက္ခဝေ, ပရေ အဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ, ဓမ္မဿ ဝါ အဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ, သံဃဿ ဝါ အဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ, တတြ တုမှေဟိ အဘူတံ အဘူတတော နိဗ္ဗေဌေတဗ္ဗံ – ‘ဣတိပေတံ အဘူတံ, ဣတိပေတံ အတစ္ဆံ, နတ္ထိ စေတံ အမှေသု, န စ ပနေတံ အမှေသု သံဝိဇ္ဇတီ’တိ.

5. “Monks, if others should speak in dispraise of me, or in dispraise of the Dhamma, or in dispraise of the Sangha, you should not give rise to resentment, displeasure, or dissatisfaction of mind on that account. Monks, if others should speak in dispraise of me, or in dispraise of the Dhamma, or in dispraise of the Sangha, and if you were to become angry or displeased on that account, it would only be a hindrance to you. Monks, if others should speak in dispraise of me, or in dispraise of the Dhamma, or in dispraise of the Sangha, and if you were to become angry or displeased, would you then be able to know what is well-spoken or ill-spoken by others?” “Certainly not, venerable sir.” “Monks, if others should speak in dispraise of me, or in dispraise of the Dhamma, or in dispraise of the Sangha, you should refute what is untrue as untrue, saying: ‘For this reason, this is untrue; for this reason, this is false. This is not found in us, nor does this exist in us.’”

၆. ‘‘မမံ ဝါ, ဘိက္ခဝေ, ပရေ ဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ, ဓမ္မဿ ဝါ ဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ, သံဃဿ ဝါ ဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ, တတြ တုမှေဟိ န အာနန္ဒော န သောမနဿံ န စေတသော ဥပ္ပိလာဝိတတ္တံ ကရဏီယံ. မမံ ဝါ, ဘိက္ခဝေ, ပရေ ဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ, ဓမ္မဿ ဝါ ဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ, သံဃဿ ဝါ ဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ, တတြ စေ တုမှေ အဿထ အာနန္ဒိနော သုမနာ ဥပ္ပိလာဝိတာ တုမှံ ယေဝဿ တေန အန္တရာယော. မမံ ဝါ, ဘိက္ခဝေ, ပရေ ဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ, ဓမ္မဿ ဝါ ဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ, သံဃဿ ဝါ ဝဏ္ဏံ ဘာသေယျုံ, တတြ တုမှေဟိ ဘူတံ ဘူတတော ပဋိဇာနိတဗ္ဗံ – ‘ဣတိပေတံ ဘူတံ, ဣတိပေတံ တစ္ဆံ, အတ္ထိ စေတံ အမှေသု, သံဝိဇ္ဇတိ စ ပနေတံ အမှေသူ’တိ.

6. “Monks, if others should speak in praise of me, or in praise of the Dhamma, or in praise of the Sangha, you should not give rise to joy, gladness, or elation of mind on that account. Monks, if others should speak in praise of me, or in praise of the Dhamma, or in praise of the Sangha, and if you were to become joyful, glad, or elated on that account, it would only be a hindrance to you. Monks, if others should speak in praise of me, or in praise of the Dhamma, or in praise of the Sangha, you should acknowledge what is true as true, saying: ‘For this reason, this is true; for this reason, this is factual. This is found in us, and this does exist in us.’”

စူဠသီလံ

The Minor Section on Virtue

၇. ‘‘အပ္ပမတ္တကံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, ဩရမတ္တကံ သီလမတ္တကံ, ယေန ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ. ကတမဉ္စ တံ, ဘိက္ခဝေ, အပ္ပမတ္တကံ ဩရမတ္တကံ သီလမတ္တကံ, ယေန ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ?

7. “Monks, it is only in a minor matter, an inferior matter, a mere matter of virtue, that an ordinary person, when speaking in praise of the Tathāgata, might speak. And what, monks, is that minor, inferior, mere matter of virtue, in which an ordinary person, when speaking in praise of the Tathāgata, might speak?

၈. ‘‘‘ပါဏာတိပါတံ [Pg.4] ပဟာယ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော နိဟိတဒဏ္ဍော, နိဟိတသတ္ထော, လဇ္ဇီ, ဒယာပန္နော, သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပီ ဝိဟရတီ’တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

8. “‘Having abandoned the destruction of life, the ascetic Gotama abstains from the destruction of life. He has laid down the rod and laid down the weapon; he is conscientious, compassionate, and dwells sympathizing with the welfare of all living beings.’ It is in this way, monks, that an ordinary person, when speaking in praise of the Tathāgata, might speak.

‘‘‘အဒိန္နာဒါနံ ပဟာယ အဒိန္နာဒါနာ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော ဒိန္နာဒါယီ ဒိန္နပါဋိကင်္ခီ, အထေနေန သုစိဘူတေန အတ္တနာ ဝိဟရတီ’တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

“‘Having abandoned taking what is not given, the ascetic Gotama abstains from taking what is not given. He takes only what is given and expects only what is given; he dwells with a self that is pure and free from theft.’ It is in this way, monks, that an ordinary person, when speaking in praise of the Tathāgata, might speak.

‘‘‘အဗြဟ္မစရိယံ ပဟာယ ဗြဟ္မစာရီ သမဏော ဂေါတမော အာရာစာရီ ဝိရတော မေထုနာ ဂါမဓမ္မာ’တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

“‘Having abandoned unchastity, the ascetic Gotama is a practitioner of the holy life. He lives aloof, abstaining from sexual intercourse, the practice of villagers.’ It is in this way, monks, that an ordinary person, when speaking in praise of the Tathāgata, might speak.

၉. ‘‘‘မုသာဝါဒံ ပဟာယ မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော သစ္စဝါဒီ သစ္စသန္ဓော ထေတော ပစ္စယိကော အဝိသံဝါဒကော လောကဿာ’တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

9. “‘Having abandoned false speech, the ascetic Gotama abstains from false speech. He is a speaker of truth, who connects truth with truth, is steadfast, trustworthy, and not a deceiver of the world.’ It is in this way, monks, that an ordinary person, when speaking in praise of the Tathāgata, might speak.

‘‘‘ပိသုဏံ ဝါစံ ပဟာယ ပိသုဏာယ ဝါစာယ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော, ဣတော သုတွာ န အမုတြ အက္ခာတာ ဣမေသံ ဘေဒါယ, အမုတြ ဝါ သုတွာ န ဣမေသံ အက္ခာတာ အမူသံ ဘေဒါယ. ဣတိ ဘိန္နာနံ ဝါ သန္ဓာတာ, သဟိတာနံ ဝါ အနုပ္ပဒါတာ သမဂ္ဂါရာမော သမဂ္ဂရတော သမဂ္ဂနန္ဒီ သမဂ္ဂကရဏိံ ဝါစံ ဘာသိတာ’တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

“‘Having abandoned slanderous speech, the ascetic Gotama abstains from slanderous speech. Having heard something here, he does not repeat it there to cause division among these people; or having heard something there, he does not repeat it here to cause division among those people. Thus, he is a reconciler of those who are divided and an encourager of those who are united. He delights in concord, rejoices in concord, is fond of concord, and is a speaker of words that create concord.’ It is in this way, monks, that an ordinary person, when speaking in praise of the Tathāgata, might speak.

‘‘‘ဖရုသံ ဝါစံ ပဟာယ ဖရုသာယ ဝါစာယ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော, ယာ သာ ဝါစာ နေလာ ကဏ္ဏသုခါ ပေမနီယာ ဟဒယင်္ဂမာ ပေါရီ ဗဟုဇနကန္တာ ဗဟုဇနမနာပါ တထာရူပိံ ဝါစံ ဘာသိတာ’တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

“‘Having abandoned harsh speech, the ascetic Gotama abstains from harsh speech. He speaks such words as are blameless, pleasant to the ear, affectionate, going to the heart, courteous, dear to the many, and pleasing to the many.’ It is in this way, monks, that an ordinary person, when speaking in praise of the Tathāgata, might speak.

‘‘‘သမ္ဖပ္ပလာပံ ပဟာယ သမ္ဖပ္ပလာပါ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော ကာလဝါဒီ ဘူတဝါဒီ အတ္ထဝါဒီ ဓမ္မဝါဒီ ဝိနယဝါဒီ, နိဓာနဝတိံ ဝါစံ ဘာသိတာ ကာလေန သာပဒေသံ ပရိယန္တဝတိံ အတ္ထသံဟိတ’န္တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

“‘Having abandoned frivolous talk, the ascetic Gotama abstains from frivolous talk. He is a speaker at the proper time, a speaker of what is factual, a speaker on what is beneficial, a speaker on the Dhamma, and a speaker on the Vinaya. He speaks words worth treasuring, which are timely, accompanied by reason, well-defined, and connected with benefit.’ It is in this way, monks, that an ordinary person, when speaking in praise of the Tathāgata, might speak.

၁၀. ‘ဗီဇဂါမဘူတဂါမသမာရမ္ဘာ [Pg.5] ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော’တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ…ပေ….

10. “‘The ascetic Gotama abstains from destroying seed-life and plant-life.’ It is in this way, monks, that an ordinary person, when speaking in praise of the Tathāgata, might speak.

‘‘‘ဧကဘတ္တိကော သမဏော ဂေါတမော ရတ္တူပရတော ဝိရတော ဝိကာလဘောဇနာ….

“‘The ascetic Gotama eats only one meal a day, abstains from eating at night, and refrains from eating at the wrong time.

နစ္စဂီတဝါဒိတဝိသူကဒဿနာ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော….

“‘The ascetic Gotama abstains from dancing, singing, instrumental music, and watching shows.

မာလာဂန္ဓဝိလေပနဓာရဏမဏ္ဍနဝိဘူသနဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော….

“‘The ascetic Gotama abstains from wearing garlands, anointing with scents, and using cosmetics for adornment and beautification.

ဥစ္စာသယနမဟာသယနာ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော….

“‘The ascetic Gotama abstains from high and luxurious beds.

ဇာတရူပရဇတပဋိဂ္ဂဟဏာ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော….

“‘The ascetic Gotama abstains from accepting gold and silver.

အာမကဓညပဋိဂ္ဂဟဏာ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော….

“‘The ascetic Gotama abstains from accepting uncooked grain.

အာမကမံသပဋိဂ္ဂဟဏာ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော….

“‘The ascetic Gotama abstains from accepting raw meat.

ဣတ္ထိကုမာရိကပဋိဂ္ဂဟဏာ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော….

“‘The ascetic Gotama abstains from accepting women and girls.

ဒါသိဒါသပဋိဂ္ဂဟဏာ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော….

“‘The ascetic Gotama abstains from accepting female and male slaves.

အဇေဠကပဋိဂ္ဂဟဏာ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော….

“‘The ascetic Gotama abstains from accepting goats and sheep.

ကုက္ကုဋသူကရပဋိဂ္ဂဟဏာ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော….

The recluse Gotama abstains from accepting chickens and pigs.

ဟတ္ထိဂဝဿဝဠဝပဋိဂ္ဂဟဏာ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော….

The recluse Gotama abstains from accepting elephants, cattle, horses, and mares.

ခေတ္တဝတ္ထုပဋိဂ္ဂဟဏာ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော….

The recluse Gotama abstains from accepting fields and lands.

ဒူတေယျပဟိဏဂမနာနုယောဂါ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော….

The recluse Gotama abstains from undertaking errands and messages.

ကယဝိက္ကယာ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော….

The recluse Gotama abstains from buying and selling.

တုလာကူဋကံသကူဋမာနကူဋာ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော….

The recluse Gotama abstains from cheating with scales, coins, and measures.

ဥက္ကောဋနဝဉ္စနနိကတိသာစိယောဂါ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော….

The recluse Gotama abstains from bribery, deception, fraud, and crooked practices.

ဆေဒနဝဓဗန္ဓနဝိပရာမောသအာလောပသဟသာကာရာ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော’တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

The recluse Gotama abstains from cutting, killing, binding, highway robbery, plundering, and violent acts. Thus, monks, a worldling might speak when praising the Tathāgata.

စူဠသီလံ နိဋ္ဌိတံ.

The Shorter Section on Virtue is concluded.

မဇ္ဈိမသီလံ

The Middle Section on Virtue

၁၁. ‘‘‘ယထာ [Pg.6] ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပံ ဗီဇဂါမဘူတဂါမသမာရမ္ဘံ အနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ, သေယျထိဒံ – မူလဗီဇံ ခန္ဓဗီဇံ ဖဠုဗီဇံ အဂ္ဂဗီဇံ ဗီဇဗီဇမေဝ ပဉ္စမံ ; ဣတိ ဧဝရူပါ ဗီဇဂါမဘူတဂါမသမာရမ္ဘာ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော’တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

11. Whereas some honorable recluses and brahmins, having partaken of food given in faith, dwell engaged in destroying seed-kinds and plant-kinds—namely, root-seeds, stem-seeds, joint-seeds, cutting-seeds, and fifthly, seed-seeds—the recluse Gotama abstains from such destruction of seed-kinds and plant-kinds. Thus, monks, a worldling might speak when praising the Tathāgata.

၁၂. ‘‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပံ သန္နိဓိကာရပရိဘောဂံ အနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ, သေယျထိဒံ – အန္နသန္နိဓိံ ပါနသန္နိဓိံ ဝတ္ထသန္နိဓိံ ယာနသန္နိဓိံ သယနသန္နိဓိံ ဂန္ဓသန္နိဓိံ အာမိသသန္နိဓိံ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါ သန္နိဓိကာရပရိဘောဂါ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော’တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

12. Whereas some honorable recluses and brahmins, having partaken of food given in faith, dwell engaged in using stored-up things—such as stored-up food, drinks, clothing, vehicles, bedding, perfumes, and provisions—the recluse Gotama abstains from such use of stored-up things. Thus, monks, a worldling might speak when praising the Tathāgata.

၁၃. ‘‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပံ ဝိသူကဒဿနံ အနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ, သေယျထိဒံ – နစ္စံ ဂီတံ ဝါဒိတံ ပေက္ခံ အက္ခာနံ ပါဏိဿရံ ဝေတာဠံ ကုမ္ဘထူဏံ သောဘနကံ စဏ္ဍာလံ ဝံသံ ဓောဝနံ ဟတ္ထိယုဒ္ဓံ အဿယုဒ္ဓံ မဟိံသယုဒ္ဓံ ဥသဘယုဒ္ဓံ အဇယုဒ္ဓံ မေဏ္ဍယုဒ္ဓံ ကုက္ကုဋယုဒ္ဓံ ဝဋ္ဋကယုဒ္ဓံ ဒဏ္ဍယုဒ္ဓံ မုဋ္ဌိယုဒ္ဓံ နိဗ္ဗုဒ္ဓံ ဥယျောဓိကံ ဗလဂ္ဂံ သေနာဗျူဟံ အနီကဒဿနံ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါ ဝိသူကဒဿနာ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော’တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

13. Whereas some honorable recluses and brahmins, having partaken of food given in faith, dwell engaged in visiting unseemly shows—such as dancing, singing, instrumental music, theatrical shows, recitations of ballads, hand-music, chanting, drum-beating, puppet shows, acrobatic feats by Caṇḍālas, pole-climbing, bone-washing, elephant fights, horse fights, buffalo fights, bull fights, goat fights, ram fights, cock fights, quail fights, stick-fighting, boxing, wrestling, mock-fights, troop musters, battle arrays, and troop reviews—the recluse Gotama abstains from visiting such unseemly shows. Thus, monks, a worldling might speak when praising the Tathāgata.

၁၄. ‘‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပံ ဇူတပ္ပမာဒဋ္ဌာနာနုယောဂံ အနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ, သေယျထိဒံ – အဋ္ဌပဒံ ဒသပဒံ အာကာသံ ပရိဟာရပထံ သန္တိကံ ခလိကံ ဃဋိကံ သလာကဟတ္ထံ အက္ခံ ပင်္ဂစီရံ ဝင်္ကကံ မောက္ခစိကံ စိင်္ဂုလိကံ ပတ္တာဠှကံ ရထကံ ဓနုကံ အက္ခရိကံ မနေသိကံ ယထာဝဇ္ဇံ ဣတိ [Pg.7] ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါ ဇူတပ္ပမာဒဋ္ဌာနာနုယောဂါ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော’တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

14. Whereas some honorable recluses and brahmins, having partaken of food given in faith, dwell engaged in games and occupations that are an occasion for negligence—such as games on eight-squared or ten-squared boards; ‘sky-chess’; path-drawing games; games with dice or marbles; tip-cat; games with bamboo slips; ball games; blowing through toy pipes made of leaves; playing with toy ploughs; somersaulting; playing with pinwheels; playing with toy leaf-measures; playing with toy chariots; playing with toy bows; guessing letters; guessing thoughts; and mimicking deformities—the recluse Gotama abstains from such games and occupations that are an occasion for negligence. Thus, monks, a worldling might speak when praising the Tathāgata.

၁၅. ‘‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပံ ဥစ္စာသယနမဟာသယနံ အနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ, သေယျထိဒံ – အာသန္ဒိံ ပလ္လင်္ကံ ဂေါနကံ စိတ္တကံ ပဋိကံ ပဋလိကံ တူလိကံ ဝိကတိကံ ဥဒ္ဒလောမိံ ဧကန္တလောမိံ ကဋ္ဋိဿံ ကောသေယျံ ကုတ္တကံ ဟတ္ထတ္ထရံ အဿတ္ထရံ ရထတ္ထရံ အဇိနပ္ပဝေဏိံ ကဒလိမိဂပဝရပစ္စတ္ထရဏံ သဥတ္တရစ္ဆဒံ ဥဘတောလောဟိတကူပဓာနံ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါ ဥစ္စာသယနမဟာသယနာ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော’တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

15. Whereas some honorable recluses and brahmins, having partaken of food given in faith, dwell engaged in using high and luxurious beds and seats—such as oversized couches; couches with animal figures carved on the supports; coverlets with long fleece; multi-colored patchwork coverlets; white woolen coverlets; woolen coverlets with thick floral designs; cotton-stuffed mattresses; woolen coverlets embroidered with animal figures; coverlets with fleece on both sides; coverlets with fleece on one side; coverlets embroidered with gems and interwoven with silk; silken coverlets; large carpets for sixteen dancers; elephant, horse, or chariot housings; rugs of antelope hide; excellent rugs of kadali-deer hide; couches with a canopy above and red cushions at both ends—the recluse Gotama abstains from using such high and luxurious beds and seats. Thus, monks, a worldling might speak when praising the Tathāgata.

၁၆. ‘‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပံ မဏ္ဍနဝိဘူသနဋ္ဌာနာနုယောဂံ အနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ, သေယျထိဒံ – ဥစ္ဆာဒနံ ပရိမဒ္ဒနံ နှာပနံ သမ္ဗာဟနံ အာဒါသံ အဉ္ဇနံ မာလာဂန္ဓဝိလေပနံ မုခစုဏ္ဏံ မုခလေပနံ ဟတ္ထဗန္ဓံ သိခါဗန္ဓံ ဒဏ္ဍံ နာဠိကံ အသိံ ဆတ္တံ စိတြုပါဟနံ ဥဏှီသံ မဏိံ ဝါလဗီဇနိံ ဩဒါတာနိ ဝတ္ထာနိ ဒီဃဒသာနိ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါ မဏ္ဍနဝိဘူသနဋ္ဌာနာနုယောဂါ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော’တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

16. Whereas some honorable recluses and brahmins, having partaken of food given in faith, dwell engaged in occasions for adornment and beautification—such as rubbing the body with scented powders; massaging and kneading the limbs; bathing; pummelling the limbs; using mirrors; applying eye-ointment; wearing garlands and using scents and unguents; applying face-powder and face-paint; wearing bracelets; adorning the hair with crests; carrying a decorated staff or tube, a sword, or a parasol; wearing decorated sandals; wearing a turban, a jewel, or a yak-tail whisk; and wearing white clothes with long fringes—the recluse Gotama abstains from such occasions for adornment and beautification. Thus, monks, a worldling might speak when praising the Tathāgata.

၁၇. ‘‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပံ တိရစ္ဆာနကထံ အနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ, သေယျထိဒံ – ရာဇကထံ စောရကထံ မဟာမတ္တကထံ သေနာကထံ ဘယကထံ ယုဒ္ဓကထံ အန္နကထံ ပါနကထံ ဝတ္ထကထံ သယနကထံ မာလာကထံ ဂန္ဓကထံ ဉာတိကထံ ယာနကထံ ဂါမကထံ နိဂမကထံ နဂရကထံ ဇနပဒကထံ ဣတ္ထိကထံ သူရကထံ ဝိသိခါကထံ ကုမ္ဘဋ္ဌာနကထံ ပုဗ္ဗပေတကထံ နာနတ္တကထံ လောကက္ခာယိကံ သမုဒ္ဒက္ခာယိကံ ဣတိဘဝါဘဝကထံ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနကထာယ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော’တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

17. ‘Or, whereas some venerable ascetics and brahmins, having partaken of food given in faith, dwell engaged in such lowly talk, that is to say: talk about kings, talk about thieves, talk about great ministers, talk about armies, talk about dangers, talk about wars, talk about food, talk about drinks, talk about clothing, talk about lodgings, talk about garlands, talk about perfumes, talk about relatives, talk about vehicles, talk about villages, talk about market towns, talk about cities, talk about provinces, talk about women, talk about heroes, talk about streets, talk about watering places, talk about ancestors, talk of various kinds, speculation about the world, speculation about the ocean, and talk about existence and non-existence—the ascetic Gotama abstains from such lowly talk.’ Thus indeed, O bhikkhus, might a worldling, when speaking praise of the Tathāgata, speak.

၁၈. ‘‘‘ယထာ [Pg.8] ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပံ ဝိဂ္ဂါဟိကကထံ အနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ, သေယျထိဒံ – န တွံ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ အာဇာနာသိ, အဟံ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ အာဇာနာမိ, ကိံ တွံ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ အာဇာနိဿသိ, မိစ္ဆာ ပဋိပန္နော တွမသိ, အဟမသ္မိ သမ္မာ ပဋိပန္နော, သဟိတံ မေ, အသဟိတံ တေ, ပုရေဝစနီယံ ပစ္ဆာ အဝစ, ပစ္ဆာဝစနီယံ ပုရေ အဝစ, အဓိစိဏ္ဏံ တေ ဝိပရာဝတ္တံ, အာရောပိတော တေ ဝါဒေါ, နိဂ္ဂဟိတော တွမသိ, စရ ဝါဒပ္ပမောက္ခာယ, နိဗ္ဗေဌေဟိ ဝါ သစေ ပဟောသီတိ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါယ ဝိဂ္ဂါဟိကကထာယ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော’တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

18. ‘Or, whereas some venerable ascetics and brahmins, having partaken of food given in faith, dwell engaged in such contentious talk, that is to say: “You do not know this Dhamma and Vinaya; I know this Dhamma and Vinaya. How could you know this Dhamma and Vinaya? You are wrongly practiced; I am rightly practiced. My speech is coherent; yours is not. What should have been said before, you said after; what should have been said after, you said before. What you have long practiced has been overturned. Your assertion has been challenged. You are censured. Go, try to save your assertion, or disentangle yourself if you can!”—the ascetic Gotama abstains from such contentious talk.’ Thus indeed, O bhikkhus, might a worldling, when speaking praise of the Tathāgata, speak.

၁၉. ‘‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပံ ဒူတေယျပဟိဏဂမနာနုယောဂံ အနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ, သေယျထိဒံ – ရညံ, ရာဇမဟာမတ္တာနံ, ခတ္တိယာနံ, ဗြာဟ္မဏာနံ, ဂဟပတိကာနံ, ကုမာရာနံ ‘‘ဣဓ ဂစ္ဆ, အမုတြာဂစ္ဆ, ဣဒံ ဟရ, အမုတြ ဣဒံ အာဟရာ’’တိ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါ ဒူတေယျပဟိဏဂမနာနုယောဂါ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော’တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

19. ‘Or, whereas some venerable ascetics and brahmins, having partaken of food given in faith, dwell engaged in the practice of going on errands and as messengers, that is to say: for kings, great royal ministers, nobles, brahmins, householders, or for princes, with messages such as: “Go from here; come from there; take this; bring this from there”—the ascetic Gotama abstains from such a practice of going on errands and as messengers.’ Thus indeed, O bhikkhus, might a worldling, when speaking praise of the Tathāgata, speak.

၂၀. ‘‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ကုဟကာ စ ဟောန္တိ, လပကာ စ နေမိတ္တိကာ စ နိပ္ပေသိကာ စ, လာဘေန လာဘံ နိဇိဂီံသိတာရော စ ဣတိ ဧဝရူပါ ကုဟနလပနာ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော’တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

20. ‘Or, whereas some venerable ascetics and brahmins, having partaken of food given in faith, are deceivers, flatterers, hint-makers, and belittlers, and are those who scheme for gain with gain—the ascetic Gotama abstains from such deception and flattery.’ Thus indeed, O bhikkhus, might a worldling, when speaking praise of the Tathāgata, speak.

မဇ္ဈိမသီလံ နိဋ္ဌိတံ.

The Middle Section on Morality is concluded.

မဟာသီလံ

The Great Section on Morality

၂၁. ‘‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိတံ ကပ္ပေန္တိ[Pg.9], သေယျထိဒံ – အင်္ဂံ နိမိတ္တံ ဥပ္ပာတံ သုပိနံ လက္ခဏံ မူသိကစ္ဆိန္နံ အဂ္ဂိဟောမံ ဒဗ္ဗိဟောမံ ထုသဟောမံ ကဏဟောမံ တဏ္ဍုလဟောမံ သပ္ပိဟောမံ တေလဟောမံ မုခဟောမံ လောဟိတဟောမံ အင်္ဂဝိဇ္ဇာ ဝတ္ထုဝိဇ္ဇာ ခတ္တဝိဇ္ဇာ သိဝဝိဇ္ဇာ ဘူတဝိဇ္ဇာ ဘူရိဝိဇ္ဇာ အဟိဝိဇ္ဇာ ဝိသဝိဇ္ဇာ ဝိစ္ဆိကဝိဇ္ဇာ မူသိကဝိဇ္ဇာ သကုဏဝိဇ္ဇာ ဝါယသဝိဇ္ဇာ ပက္ကဇ္ဈာနံ သရပရိတ္တာဏံ မိဂစက္ကံ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝါ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော’တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

21. ‘Or, whereas some venerable ascetics and brahmins, having partaken of food given in faith, make a living by such a wrong livelihood, by such a base art as: interpreting limbs, omens, portents, dreams, and bodily marks; interpreting things gnawed by rats; fire offerings, ladle offerings, husk offerings, broken rice offerings, whole rice offerings, ghee offerings, oil offerings, mouth offerings, and blood offerings; limb-lore, site-lore, field-lore, charnel ground-lore, ghost-lore, earth-house-lore, snake-lore, poison-lore, scorpion-lore, rat-lore, bird-lore, crow-lore; foretelling life-spans, warding off arrows, and the lore of the cries of beasts—the ascetic Gotama abstains from such a base art, from such a wrong livelihood.’ Thus indeed, O bhikkhus, might a worldling, when speaking praise of the Tathāgata, speak.

၂၂. ‘‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိတံ ကပ္ပေန္တိ, သေယျထိဒံ – မဏိလက္ခဏံ ဝတ္ထလက္ခဏံ ဒဏ္ဍလက္ခဏံ သတ္ထလက္ခဏံ အသိလက္ခဏံ ဥသုလက္ခဏံ ဓနုလက္ခဏံ အာဝုဓလက္ခဏံ ဣတ္ထိလက္ခဏံ ပုရိသလက္ခဏံ ကုမာရလက္ခဏံ ကုမာရိလက္ခဏံ ဒါသလက္ခဏံ ဒါသိလက္ခဏံ ဟတ္ထိလက္ခဏံ အဿလက္ခဏံ မဟိံသလက္ခဏံ ဥသဘလက္ခဏံ ဂေါလက္ခဏံ အဇလက္ခဏံ မေဏ္ဍလက္ခဏံ ကုက္ကုဋလက္ခဏံ ဝဋ္ဋကလက္ခဏံ ဂေါဓာလက္ခဏံ ကဏ္ဏိကာလက္ခဏံ ကစ္ဆပလက္ခဏံ မိဂလက္ခဏံ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝါ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော’တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

22. ‘Or, whereas some venerable ascetics and brahmins, having partaken of food given in faith, make a living by such a wrong livelihood, by such a base art as: interpreting the marks of gems, garments, staffs, knives, swords, arrows, bows, and other weapons; of women, men, boys, girls, male slaves, and female slaves; of elephants, horses, buffaloes, bulls, cattle, goats, rams, fowls, quails, iguanas, ear-ornaments, tortoises, and beasts—the ascetic Gotama abstains from such a base art, from such a wrong livelihood.’ Thus indeed, O bhikkhus, might a worldling, when speaking praise of the Tathāgata, speak.

၂၃. ‘‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိတံ ကပ္ပေန္တိ, သေယျထိဒံ – ရညံ နိယျာနံ ဘဝိဿတိ, ရညံ အနိယျာနံ ဘဝိဿတိ, အဗ္ဘန္တရာနံ ရညံ ဥပယာနံ ဘဝိဿတိ, ဗာဟိရာနံ ရညံ အပယာနံ ဘဝိဿတိ, ဗာဟိရာနံ ရညံ ဥပယာနံ ဘဝိဿတိ, အဗ္ဘန္တရာနံ ရညံ အပယာနံ ဘဝိဿတိ, အဗ္ဘန္တရာနံ ရညံ ဇယော ဘဝိဿတိ, ဗာဟိရာနံ ရညံ ပရာဇယော ဘဝိဿတိ, ဗာဟိရာနံ ရညံ ဇယော ဘဝိဿတိ, အဗ္ဘန္တရာနံ ရညံ ပရာဇယော ဘဝိဿတိ, ဣတိ ဣမဿ ဇယော ဘဝိဿတိ, ဣမဿ ပရာဇယော ဘဝိဿတိ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝါ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော’တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

23. ‘Whereas some honorable ascetics and brahmins, having eaten food given in faith, make a living by such a wrong livelihood, by such a base art as predicting: “The kings will march forth”; “The kings will not march forth”; “The inner kings will attack”; “The outer kings will retreat”; “The outer kings will attack”; “The inner kings will retreat”; “The inner kings will be victorious”; “The outer kings will be defeated”; “The outer kings will be victorious”; “The inner kings will be defeated”; “Thus there will be victory for this one, and defeat for that one”—the ascetic Gotama abstains from such a base art, from such a wrong livelihood.’ Thus indeed, O monks, might a worldling, when speaking, speak the praise of the Tathāgata.

၂၄. ‘‘‘ယထာ [Pg.10] ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိတံ ကပ္ပေန္တိ, သေယျထိဒံ – စန္ဒဂ္ဂါဟော ဘဝိဿတိ, သူရိယဂ္ဂါဟော ဘဝိဿတိ, နက္ခတ္တဂ္ဂါဟော ဘဝိဿတိ, စန္ဒိမသူရိယာနံ ပထဂမနံ ဘဝိဿတိ, စန္ဒိမသူရိယာနံ ဥပ္ပထဂမနံ ဘဝိဿတိ, နက္ခတ္တာနံ ပထဂမနံ ဘဝိဿတိ, နက္ခတ္တာနံ ဥပ္ပထဂမနံ ဘဝိဿတိ, ဥက္ကာပါတော ဘဝိဿတိ, ဒိသာဍာဟော ဘဝိဿတိ, ဘူမိစာလော ဘဝိဿတိ, ဒေဝဒုဒြဘိ ဘဝိဿတိ, စန္ဒိမသူရိယနက္ခတ္တာနံ ဥဂ္ဂမနံ ဩဂမနံ သံကိလေသံ ဝေါဒါနံ ဘဝိဿတိ, ဧဝံဝိပါကော စန္ဒဂ္ဂါဟော ဘဝိဿတိ, ဧဝံဝိပါကော သူရိယဂ္ဂါဟော ဘဝိဿတိ, ဧဝံဝိပါကော နက္ခတ္တဂ္ဂါဟော ဘဝိဿတိ, ဧဝံဝိပါကံ စန္ဒိမသူရိယာနံ ပထဂမနံ ဘဝိဿတိ, ဧဝံဝိပါကံ စန္ဒိမသူရိယာနံ ဥပ္ပထဂမနံ ဘဝိဿတိ, ဧဝံဝိပါကံ နက္ခတ္တာနံ ပထဂမနံ ဘဝိဿတိ, ဧဝံဝိပါကံ နက္ခတ္တာနံ ဥပ္ပထဂမနံ ဘဝိဿတိ, ဧဝံဝိပါကော ဥက္ကာပါတော ဘဝိဿတိ, ဧဝံဝိပါကော ဒိသာဍာဟော ဘဝိဿတိ, ဧဝံဝိပါကော ဘူမိစာလော ဘဝိဿတိ, ဧဝံဝိပါကော ဒေဝဒုဒြဘိ ဘဝိဿတိ, ဧဝံဝိပါကံ စန္ဒိမသူရိယနက္ခတ္တာနံ ဥဂ္ဂမနံ ဩဂမနံ သံကိလေသံ ဝေါဒါနံ ဘဝိဿတိ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝါ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော’တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

24. ‘Whereas some honorable ascetics and brahmins, having eaten food given in faith, make a living by such a wrong livelihood, by such a base art as predicting: “There will be an eclipse of the moon”; “There will be an eclipse of the sun”; “There will be a conjunction of the constellations”; “The moon and sun will go on their proper course”; “The moon and sun will go astray”; “The constellations will go on their proper course”; “The constellations will go astray”; “There will be a fall of meteors”; “There will be a directional blaze”; “There will be an earthquake”; “There will be celestial thunder”; “There will be the rising, setting, defilement, and purification of the moon, sun, and constellations”; and predicting that an eclipse of the moon will have such a result; an eclipse of the sun will have such a result; a conjunction of the constellations will have such a result; the proper course of the moon and sun will have such a result; the straying of the moon and sun will have such a result; the proper course of the constellations will have such a result; the straying of the constellations will have such a result; a fall of meteors will have such a result; a directional blaze will have such a result; an earthquake will have such a result; celestial thunder will have such a result; the rising, setting, defilement, and purification of the moon, sun, and constellations will have such a result—the ascetic Gotama abstains from such a base art, from such a wrong livelihood.’ Thus indeed, O monks, might a worldling, when speaking, speak the praise of the Tathāgata.

၂၅. ‘‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိတံ ကပ္ပေန္တိ, သေယျထိဒံ – သုဝုဋ္ဌိကာ ဘဝိဿတိ, ဒုဗ္ဗုဋ္ဌိကာ ဘဝိဿတိ, သုဘိက္ခံ ဘဝိဿတိ, ဒုဗ္ဘိက္ခံ ဘဝိဿတိ, ခေမံ ဘဝိဿတိ, ဘယံ ဘဝိဿတိ, ရောဂေါ ဘဝိဿတိ, အာရောဂျံ ဘဝိဿတိ, မုဒ္ဒါ, ဂဏနာ, သင်္ခါနံ, ကာဝေယျံ, လောကာယတံ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝါ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော’တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

25. ‘Whereas some honorable ascetics and brahmins, having eaten food given in faith, make a living by such a wrong livelihood, by such a base art as predicting: “There will be abundant rain”; “There will be a drought”; “There will be prosperity”; “There will be a famine”; “There will be security”; “There will be danger”; “There will be disease”; “There will be health”; or by practicing accounting, calculation, computation, composing poetry, or sophistry—the ascetic Gotama abstains from such a base art, from such a wrong livelihood.’ Thus indeed, O monks, might a worldling, when speaking, speak the praise of the Tathāgata.

၂၆. ‘‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိတံ ကပ္ပေန္တိ[Pg.11], သေယျထိဒံ – အာဝါဟနံ ဝိဝါဟနံ သံဝရဏံ ဝိဝရဏံ သံကိရဏံ ဝိကိရဏံ သုဘဂကရဏံ ဒုဗ္ဘဂကရဏံ ဝိရုဒ္ဓဂဗ္ဘကရဏံ ဇိဝှာနိဗန္ဓနံ ဟနုသံဟနနံ ဟတ္ထာဘိဇပ္ပနံ ဟနုဇပ္ပနံ ကဏ္ဏဇပ္ပနံ အာဒါသပဉှံ ကုမာရိကပဉှံ ဒေဝပဉှံ အာဒိစ္စုပဋ္ဌာနံ မဟတုပဋ္ဌာနံ အဗ္ဘုဇ္ဇလနံ သိရိဝှာယနံ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝါ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော’တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

26. ‘Whereas some honorable ascetics and brahmins, having eaten food given in faith, make a living by such a wrong livelihood, by such a base art as: arranging a marriage where the bride is brought, arranging a marriage where the bride is given away, arranging an engagement, causing a separation, causing wealth to be gathered, causing wealth to be dispersed, making someone lovely, making someone unlovely, causing an unstable pregnancy to become stable, binding the tongue, locking the jaw, muttering spells over the hand, muttering spells to cause deafness, asking questions by invoking a spirit into a mirror, asking questions by invoking a spirit into a young girl, asking questions by invoking a spirit into a female servant, attending on the sun, attending on Mahābrahmā, causing flames to issue from the mouth by means of incantations, invoking fortune—the ascetic Gotama abstains from such a base art, from such a wrong livelihood.’ Thus indeed, O monks, might a worldling, when speaking, speak the praise of the Tathāgata.

၂၇. ‘‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိတံ ကပ္ပေန္တိ, သေယျထိဒံ – သန္တိကမ္မံ ပဏိဓိကမ္မံ ဘူတကမ္မံ ဘူရိကမ္မံ ဝဿကမ္မံ ဝေါဿကမ္မံ ဝတ္ထုကမ္မံ ဝတ္ထုပရိကမ္မံ အာစမနံ နှာပနံ ဇုဟနံ ဝမနံ ဝိရေစနံ ဥဒ္ဓံဝိရေစနံ အဓောဝိရေစနံ သီသဝိရေစနံ ကဏ္ဏတေလံ နေတ္တတပ္ပနံ နတ္ထုကမ္မံ အဉ္ဇနံ ပစ္စဉ္ဇနံ သာလာကိယံ သလ္လကတ္တိယံ ဒါရကတိကိစ္ဆာ မူလဘေသဇ္ဇာနံ အနုပ္ပဒါနံ ဩသဓီနံ ပဋိမောက္ခော ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝါ ပဋိဝိရတော သမဏော ဂေါတမော’တိ – ဣတိ ဝါ ဟိ, ဘိက္ခဝေ, ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

27. ‘Whereas some honorable ascetics and brahmins, having eaten food given in faith, make a living by such a wrong livelihood, by such a base art as: performing pacification rites, performing vow-rites, practicing the art of exorcism, practicing the art learned in an earth-house, making a eunuch into a man, making a man into a eunuch, performing site-work for a building, performing site-consecration, ceremonial rinsing of the mouth, ceremonial bathing, offering fire-oblations, causing vomiting, causing purging, causing upward purging, causing downward purging, causing head-purging, preparing oil for the ears, anointing the eyes, performing nose-treatments, applying sharp ointments, applying soothing ointments, practicing ophthalmology, practicing surgery, treating children, administering root-medicines, applying medicinal herbs—the ascetic Gotama abstains from such a base art, from such a wrong livelihood.’ Thus indeed, O monks, might a worldling, when speaking, speak the praise of the Tathāgata.

‘‘ဣဒံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, အပ္ပမတ္တကံ ဩရမတ္တကံ သီလမတ္တကံ, ယေန ပုထုဇ္ဇနော တထာဂတဿ ဝဏ္ဏံ ဝဒမာနော ဝဒေယျ.

This indeed, O monks, is of small measure, of inferior measure, merely a matter of conduct, by which a worldling, when speaking in praise of the Tathāgata, might speak.

မဟာသီလံ နိဋ္ဌိတံ.

The Great Morality is concluded.

ပုဗ္ဗန္တကပ္ပိကာ

Speculators on the Past

၂၈. ‘‘အတ္ထိ, ဘိက္ခဝေ, အညေဝ ဓမ္မာ ဂမ္ဘီရာ ဒုဒ္ဒသာ ဒုရနုဗောဓာ သန္တာ ပဏီတာ အတက္ကာဝစရာ နိပုဏာ ပဏ္ဍိတဝေဒနီယာ, ယေ တထာဂတော သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေတိ, ယေဟိ တထာဂတဿ ယထာဘုစ္စံ ဝဏ္ဏံ သမ္မာ ဝဒမာနာ ဝဒေယျုံ. ကတမေ စ တေ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ ဂမ္ဘီရာ ဒုဒ္ဒသာ ဒုရနုဗောဓာ သန္တာ ပဏီတာ အတက္ကာဝစရာ နိပုဏာ ပဏ္ဍိတဝေဒနီယာ, ယေ တထာဂတော သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေတိ, ယေဟိ တထာဂတဿ ယထာဘုစ္စံ ဝဏ္ဏံ သမ္မာ ဝဒမာနာ ဝဒေယျုံ?

28. Monks, there are other qualities—profound, difficult to see, difficult to understand, peaceful, sublime, beyond the sphere of reason, subtle, to be known only by the wise—which the Tathāgata, having directly known and realized them for himself, makes known, and by which those who would rightly praise the Tathāgata in accordance with reality should speak. And what, monks, are those qualities—profound, difficult to see, difficult to understand, peaceful, sublime, beyond the sphere of reason, subtle, to be known only by the wise—which the Tathāgata, having directly known and realized them for himself, makes known, and by which those who would rightly praise the Tathāgata in accordance with reality should speak?

၂၉. ‘‘သန္တိ[Pg.12], ဘိက္ခဝေ, ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ပုဗ္ဗန္တကပ္ပိကာ ပုဗ္ဗန္တာနုဒိဋ္ဌိနော, ပုဗ္ဗန္တံ အာရဗ္ဘ အနေကဝိဟိတာနိ အဓိမုတ္တိပဒါနိ အဘိဝဒန္တိ အဋ္ဌာရသဟိ ဝတ္ထူဟိ. တေ စ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ ကိမာဂမ္မ ကိမာရဗ္ဘ ပုဗ္ဗန္တကပ္ပိကာ ပုဗ္ဗန္တာနုဒိဋ္ဌိနော ပုဗ္ဗန္တံ အာရဗ္ဘ အနေကဝိဟိတာနိ အဓိမုတ္တိပဒါနိ အဘိဝဒန္တိ အဋ္ဌာရသဟိ ဝတ္ထူဟိ?

29. Monks, there are some ascetics and brahmins who are speculators on the past, who hold views concerning the past, and who, with respect to the past, assert various propositions on eighteen grounds. And based on what, with respect to what, do those venerable ascetics and brahmins, being speculators on the past and holding views concerning the past, assert, with respect to the past, various propositions on eighteen grounds?

သဿတဝါဒေါ

The Doctrine of Eternalism

၃၀. ‘‘သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ သဿတဝါဒါ, သဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ. တေ စ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ ကိမာဂမ္မ ကိမာရဗ္ဘ သဿတဝါဒါ သဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ?

30. Monks, there are some ascetics and brahmins who are eternalists and who, on four grounds, declare the self and the world to be eternal. And on what basis and for what reason do those venerable ascetics and brahmins, being eternalists, declare the self and the world to be eternal on four grounds?

၃၁. ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ အာတပ္ပမနွာယ ပဓာနမနွာယ အနုယောဂမနွာယ အပ္ပမာဒမနွာယ သမ္မာမနသိကာရမနွာယ တထာရူပံ စေတောသမာဓိံ ဖုသတိ, ယထာသမာဟိတေ စိတ္တေ ( ) အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ. သေယျထိဒံ – ဧကမ္ပိ ဇာတိံ ဒွေပိ ဇာတိယော တိဿောပိ ဇာတိယော စတဿောပိ ဇာတိယော ပဉ္စပိ ဇာတိယော ဒသပိ ဇာတိယော ဝီသမ္ပိ ဇာတိယော တိံသမ္ပိ ဇာတိယော စတ္တာလီသမ္ပိ ဇာတိယော ပညာသမ္ပိ ဇာတိယော ဇာတိသတမ္ပိ ဇာတိသဟဿမ္ပိ ဇာတိသတသဟဿမ္ပိ အနေကာနိပိ ဇာတိသတာနိ အနေကာနိပိ ဇာတိသဟဿာနိ အနေကာနိပိ ဇာတိသတသဟဿာနိ – ‘အမုတြာသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော, သော တတော စုတော အမုတြ ဥဒပါဒိံ; တတြာပါသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော, သော တတော စုတော ဣဓူပပန္နော’တိ. ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ.

31. Here, monks, some ascetic or brahmin, by means of ardour, exertion, application, diligence, and right attention, attains such a concentration of mind that with the mind thus concentrated, he recollects his manifold past lives. That is to say: one birth, two births, three births, four births, five births, ten births, twenty births, thirty births, forty births, fifty births, a hundred births, a thousand births, a hundred thousand births, many hundreds of births, many thousands of births, many hundreds of thousands of births. ‘In that existence I had such a name, such a clan, such an appearance, such food, experienced such pleasure and pain, and had such a lifespan. Having passed away from there, I reappeared in another existence. There too I had such a name, such a clan, such an appearance, such food, experienced such pleasure and pain, and had such a lifespan. Having passed away from there, I have been reborn here.’ Thus he recollects his manifold past lives with their aspects and details.

‘‘သော ဧဝမာဟ – ‘သဿတော အတ္တာ စ လောကော စ ဝဉ္ဈော ကူဋဋ္ဌော ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတော; တေ စ သတ္တာ သန္ဓာဝန္တိ သံသရန္တိ စဝန္တိ ဥပပဇ္ဇန္တိ, အတ္ထိတွေဝ သဿတိသမံ. တံ ကိဿ ဟေတု? အဟဉှိ အာတပ္ပမနွာယ ပဓာနမနွာယ [Pg.13] အနုယောဂမနွာယ အပ္ပမာဒမနွာယ သမ္မာမနသိကာရမနွာယ တထာရူပံ စေတောသမာဓိံ ဖုသာမိ, ယထာသမာဟိတေ စိတ္တေ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရာမိ သေယျထိဒံ – ဧကမ္ပိ ဇာတိံ ဒွေပိ ဇာတိယော တိဿောပိ ဇာတိယော စတဿောပိ ဇာတိယော ပဉ္စပိ ဇာတိယော ဒသပိ ဇာတိယော ဝီသမ္ပိ ဇာတိယော တိံသမ္ပိ ဇာတိယော စတ္တာလီသမ္ပိ ဇာတိယော ပညာသမ္ပိ ဇာတိယော ဇာတိသတမ္ပိ ဇာတိသဟဿမ္ပိ ဇာတိသတသဟဿမ္ပိ အနေကာနိပိ ဇာတိသတာနိ အနေကာနိပိ ဇာတိသဟဿာနိ အနေကာနိပိ ဇာတိသတသဟဿာနိ – အမုတြာသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော, သော တတော စုတော အမုတြ ဥဒပါဒိံ; တတြာပါသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော, သော တတော စုတော ဣဓူပပန္နောတိ. ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရာမိ. ဣမိနာမဟံ ဧတံ ဇာနာမိ ‘‘ယထာ သဿတော အတ္တာ စ လောကော စ ဝဉ္ဈော ကူဋဋ္ဌော ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတော; တေ စ သတ္တာ သန္ဓာဝန္တိ သံသရန္တိ စဝန္တိ ဥပပဇ္ဇန္တိ, အတ္ထိတွေဝ သဿတိသမ’’န္တိ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ပဌမံ ဌာနံ, ယံ အာဂမ္မ ယံ အာရဗ္ဘ ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ သဿတဝါဒါ သဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ.

He says thus: ‘The self and the world are eternal, barren, steadfast as a mountain peak, and firm as a pillar. And those beings transmigrate, wander on, pass away, and are reborn, but that which is like the eternal truly exists. For what reason? For I, by means of ardour, exertion, application, diligence, and right attention, attain such a concentration of mind that with the mind thus concentrated, I recollect my manifold past lives. That is to say: one birth, two births, three births, four births, five births, ten births, twenty births, thirty births, forty births, fifty births, a hundred births, a thousand births, a hundred thousand births, many hundreds of births, many thousands of births, many hundreds of thousands of births. ‘In that existence I had such a name, such a clan, such an appearance, such food, experienced such pleasure and pain, and had such a lifespan. Having passed away from there, I reappeared in another existence. There too I had such a name, such a clan, such an appearance, such food, experienced such pleasure and pain, and had such a lifespan. Having passed away from there, I have been reborn here.’ Thus I recollect my manifold past lives with their aspects and details. By this I know that the self and the world are eternal, barren, steadfast as a mountain peak, and firm as a pillar; and that those beings transmigrate, wander on, pass away, and are reborn, but that which is like the eternal truly exists.’ This, monks, is the first ground, relying on which and based on which some ascetics and brahmins, being eternalists, declare the self and the world to be eternal.

၃၂. ‘‘ဒုတိယေ စ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ ကိမာဂမ္မ ကိမာရဗ္ဘ သဿတဝါဒါ သဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ အာတပ္ပမနွာယ ပဓာနမနွာယ အနုယောဂမနွာယ အပ္ပမာဒမနွာယ သမ္မာမနသိကာရမနွာယ တထာရူပံ စေတောသမာဓိံ ဖုသတိ, ယထာသမာဟိတေ စိတ္တေ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ. သေယျထိဒံ – ဧကမ္ပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋံ ဒွေပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋာနိ တီဏိပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋာနိ စတ္တာရိပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋာနိ ပဉ္စပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋာနိ ဒသပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋာနိ – ‘အမုတြာသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော, သော တတော စုတော အမုတြ ဥဒပါဒိံ; တတြာပါသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော, သော တတော စုတော ဣဓူပပန္နော’တိ. ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ.

32. And secondly, on what basis and for what reason do those venerable ascetics and brahmins, being eternalists, declare the self and the world to be eternal? Here, monks, some ascetic or brahmin, by means of ardour, exertion, application, diligence, and right attention, attains such a concentration of mind that with the mind thus concentrated, he recollects his manifold past lives. That is to say: one aeon of contraction and expansion, two aeons of contraction and expansion, three aeons of contraction and expansion, four aeons of contraction and expansion, five aeons of contraction and expansion, ten aeons of contraction and expansion. ‘In that existence I had such a name, such a clan, such an appearance, such food, experienced such pleasure and pain, and had such a lifespan. Having passed away from there, I reappeared in another existence. There too I had such a name, such a clan, such an appearance, such food, experienced such pleasure and pain, and had such a lifespan. Having passed away from there, I have been reborn here.’ Thus he recollects his manifold past lives with their aspects and details.

‘‘သော [Pg.14] ဧဝမာဟ – ‘သဿတော အတ္တာ စ လောကော စ ဝဉ္ဈော ကူဋဋ္ဌော ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတော; တေ စ သတ္တာ သန္ဓာဝန္တိ သံသရန္တိ စဝန္တိ ဥပပဇ္ဇန္တိ, အတ္ထိတွေဝ သဿတိသမံ. တံ ကိဿ ဟေတု? အဟဉှိ အာတပ္ပမနွာယ ပဓာနမနွာယ အနုယောဂမနွာယ အပ္ပမာဒမနွာယ သမ္မာမနသိကာရမနွာယ တထာရူပံ စေတောသမာဓိံ ဖုသာမိ ယထာသမာဟိတေ စိတ္တေ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရာမိ. သေယျထိဒံ – ဧကမ္ပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋံ ဒွေပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋာနိ တီဏိပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋာနိ စတ္တာရိပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋာနိ ပဉ္စပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋာနိ ဒသပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋာနိ. အမုတြာသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော, သော တတော စုတော အမုတြ ဥဒပါဒိံ; တတြာပါသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော, သော တတော စုတော ဣဓူပပန္နောတိ. ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရာမိ. ဣမိနာမဟံ ဧတံ ဇာနာမိ ‘‘ယထာ သဿတော အတ္တာ စ လောကော စ ဝဉ္ဈော ကူဋဋ္ဌော ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတော, တေ စ သတ္တာ သန္ဓာဝန္တိ သံသရန္တိ စဝန္တိ ဥပပဇ္ဇန္တိ, အတ္ထိတွေဝ သဿတိသမ’’န္တိ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုတိယံ ဌာနံ, ယံ အာဂမ္မ ယံ အာရဗ္ဘ ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ သဿတဝါဒါ သဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ.

He speaks thus: 'The self and the world are eternal, barren, standing like a mountain peak, standing firm like a city-gate post. And those beings transmigrate, wander on, pass away, and are reborn, while that which is eternal exists just so. For what reason? Because I, by depending on ardour, exertion, application, diligence, and right attention, attain such a concentration of mind that, with a concentrated mind, I recollect my manifold past existences. That is to say: one aeon of contraction and expansion, two aeons of contraction and expansion, three aeons of contraction and expansion, four aeons of contraction and expansion, five aeons of contraction and expansion, ten aeons of contraction and expansion. In that existence, I had such a name, such a clan, such an appearance, such food, experienced such pleasure and pain, and had such a lifespan. Passing away from there, I have been reborn here.' Thus, with its aspects and details, I recollect my manifold past existences. By this I know this: 'The self and the world are eternal, barren, standing like a mountain peak, standing firm like a city-gate post. And those beings transmigrate, wander on, pass away, and are reborn, while that which is eternal exists just so.' This, Bhikkhus, is the second ground, based on which and relying on which some ascetics and brahmins, who are eternalists, proclaim the self and the world to be eternal.

၃၃. ‘‘တတိယေ စ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ ကိမာဂမ္မ ကိမာရဗ္ဘ သဿတဝါဒါ သဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ အာတပ္ပမနွာယ ပဓာနမနွာယ အနုယောဂမနွာယ အပ္ပမာဒမနွာယ သမ္မာမနသိကာရမနွာယ တထာရူပံ စေတောသမာဓိံ ဖုသတိ, ယထာသမာဟိတေ စိတ္တေ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ. သေယျထိဒံ – ဒသပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋာနိ ဝီသမ္ပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋာနိ တိံသမ္ပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋာနိ စတ္တာလီသမ္ပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋာနိ – ‘အမုတြာသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော, သော တတော စုတော အမုတြ ဥဒပါဒိံ; တတြာပါသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော, သော တတော စုတော ဣဓူပပန္နော’တိ. ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ.

33. And in the third case, venerable ascetics and brahmins, based on what, relying on what, do those who are eternalists proclaim the self and the world to be eternal? Here, Bhikkhus, a certain ascetic or brahmin, by depending on ardour, exertion, application, diligence, and right attention, attains such a concentration of mind that, with a mind thus concentrated, he recollects his manifold past existences. That is to say: ten aeons of contraction and expansion, twenty aeons of contraction and expansion, thirty aeons of contraction and expansion, forty aeons of contraction and expansion—'In that existence, I had such a name, such a clan, such an appearance, such food, experienced such pleasure and pain, and had such a lifespan. Passing away from there, I arose in another existence. There too, I had such a name, such a clan, such an appearance, such food, experienced such pleasure and pain, and had such a lifespan. Passing away from there, I have been reborn here.' Thus, with its aspects and details, he recollects his manifold past existences.

‘‘သော [Pg.15] ဧဝမာဟ – ‘သဿတော အတ္တာ စ လောကော စ ဝဉ္ဈော ကူဋဋ္ဌော ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတော; တေ စ သတ္တာ သန္ဓာဝန္တိ သံသရန္တိ စဝန္တိ ဥပပဇ္ဇန္တိ, အတ္ထိတွေဝ သဿတိသမံ. တံ ကိဿ ဟေတု? အဟဉှိ အာတပ္ပမနွာယ ပဓာနမနွာယ အနုယောဂမနွာယ အပ္ပမာဒမနွာယ သမ္မာမနသိကာရမနွာယ တထာရူပံ စေတောသမာဓိံ ဖုသာမိ, ယထာသမာဟိတေ စိတ္တေ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရာမိ. သေယျထိဒံ – ဒသပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋာနိ ဝီသမ္ပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋာနိ တိံသမ္ပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋာနိ စတ္တာလီသမ္ပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋာနိ – ‘အမုတြာသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော, သော တတော စုတော အမုတြ ဥဒပါဒိံ; တတြာပါသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော, သော တတော စုတော ဣဓူပပန္နောတိ. ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရာမိ. ဣမိနာမဟံ ဧတံ ဇာနာမိ ‘‘ယထာ သဿတော အတ္တာ စ လောကော စ ဝဉ္ဈော ကူဋဋ္ဌော ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတော, တေ စ သတ္တာ သန္ဓာဝန္တိ သံသရန္တိ စဝန္တိ ဥပပဇ္ဇန္တိ, အတ္ထိတွေဝ သဿတိသမ’’န္တိ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, တတိယံ ဌာနံ, ယံ အာဂမ္မ ယံ အာရဗ္ဘ ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ သဿတဝါဒါ သဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ.

He speaks thus: 'The self and the world are eternal, barren, standing like a mountain peak, standing firm like a city-gate post. And those beings transmigrate, wander on, pass away, and are reborn, while that which is eternal exists just so. For what reason? Because I, by depending on ardour, exertion, application, diligence, and right attention, attain such a concentration of mind that, with a mind thus concentrated, I recollect my manifold past existences. That is to say: ten aeons of contraction and expansion, twenty aeons of contraction and expansion, thirty aeons of contraction and expansion, forty aeons of contraction and expansion—'In that existence, I had such a name, such a clan, such an appearance, such food, experienced such pleasure and pain, and had such a lifespan. Passing away from there, I arose in another existence. There too, I had such a name, such a clan, such an appearance, such food, experienced such pleasure and pain, and had such a lifespan. Passing away from there, I have been reborn here.' Thus, with its aspects and details, I recollect my manifold past existences. By this I know this: 'The self and the world are eternal, barren, standing like a mountain peak, standing firm like a city-gate post. And those beings transmigrate, wander on, pass away, and are reborn, while that which is eternal exists just so.' This, Bhikkhus, is the third ground, based on which and relying on which some ascetics and brahmins, who are eternalists, proclaim the self and the world to be eternal.

၃၄. ‘‘စတုတ္ထေ စ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ ကိမာဂမ္မ ကိမာရဗ္ဘ သဿတဝါဒါ သဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ တက္ကီ ဟောတိ ဝီမံသီ, သော တက္ကပရိယာဟတံ ဝီမံသာနုစရိတံ သယံ ပဋိဘာနံ ဧဝမာဟ – ‘သဿတော အတ္တာ စ လောကော စ ဝဉ္ဈော ကူဋဋ္ဌော ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတော; တေ စ သတ္တာ သန္ဓာဝန္တိ သံသရန္တိ စဝန္တိ ဥပပဇ္ဇန္တိ, အတ္ထိတွေဝ သဿတိသမ’န္တိ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, စတုတ္ထံ ဌာနံ, ယံ အာဂမ္မ ယံ အာရဗ္ဘ ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ သဿတဝါဒါ သဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ.

34. And in the fourth case, venerable ascetics and brahmins, based on what, relying on what, do those who are eternalists proclaim the self and the world to be eternal? Here, Bhikkhus, a certain ascetic or brahmin is a reasoner and an investigator. He, based on reasoning, following investigation, speaks thus of what has occurred to him through his own intelligence: 'The self and the world are eternal, barren, standing like a mountain peak, standing firm like a city-gate post. And those beings transmigrate, wander on, pass away, and are reborn, while that which is eternal exists just so.' This, Bhikkhus, is the fourth ground, based on which and relying on which some ascetics and brahmins, who are eternalists, proclaim the self and the world to be eternal.

၃၅. ‘‘ဣမေဟိ ခေါ တေ, ဘိက္ခဝေ, သမဏဗြာဟ္မဏာ သဿတဝါဒါ သဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ. ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ သဿတဝါဒါ သဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ, သဗ္ဗေ တေ ဣမေဟေဝ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ, ဧတေသံ ဝါ အညတရေန; နတ္ထိ ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ.

35. Bhikkhus, it is on these four grounds that those ascetics and brahmins who are eternalists proclaim the self and the world to be eternal. Whatever ascetics or brahmins, Bhikkhus, who are eternalists and proclaim the self and the world to be eternal, they all do so on these four grounds, or on one of them. There is no other ground apart from these.

၃၆. ‘‘တယိဒံ[Pg.16], ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော ပဇာနာတိ – ‘ဣမေ ဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနာ ဧဝံဂဟိတာ ဧဝံပရာမဋ္ဌာ ဧဝံဂတိကာ ဘဝန္တိ ဧဝံအဘိသမ္ပရာယာ’တိ, တဉ္စ တထာဂတော ပဇာနာတိ, တတော စ ဥတ္တရိတရံ ပဇာနာတိ; တဉ္စ ပဇာနနံ န ပရာမသတိ, အပရာမသတော စဿ ပစ္စတ္တညေဝ နိဗ္ဗုတိ ဝိဒိတာ. ဝေဒနာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ဝိဒိတွာ အနုပါဒါဝိမုတ္တော, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော.

36. This, monks, the Tathāgata understands: ‘These bases for views, thus grasped, thus adhered to, are of such a destiny, of such a future course.’ The Tathāgata understands that, and he understands what is beyond that; and that understanding he does not grasp. Not grasping, he has personally realized Nibbāna. Having known as they truly are the arising, the passing away, the gratification, the danger, and the escape concerning feelings, the Tathāgata, monks, is liberated through non-clinging.

၃၇. ‘‘ဣမေ ခေါ တေ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ ဂမ္ဘီရာ ဒုဒ္ဒသာ ဒုရနုဗောဓာ သန္တာ ပဏီတာ အတက္ကာဝစရာ နိပုဏာ ပဏ္ဍိတဝေဒနီယာ, ယေ တထာဂတော သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေတိ, ယေဟိ တထာဂတဿ ယထာဘုစ္စံ ဝဏ္ဏံ သမ္မာ ဝဒမာနာ ဝဒေယျုံ.

37. These, monks, are those principles that are profound, difficult to see, difficult to understand, peaceful, sublime, beyond the sphere of reasoning, subtle, to be experienced by the wise, which the Tathāgata, having realized for himself with direct knowledge, makes known. It is about these that those who would praise the Tathāgata in accordance with reality would rightly speak.

ပဌမဘာဏဝါရော.

The First Recitation Section.

ဧကစ္စသဿတဝါဒေါ

The Doctrine of Partial Eternalism

၃၈. ‘‘သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧကစ္စသဿတိကာ ဧကစ္စအသဿတိကာ ဧကစ္စံ သဿတံ ဧကစ္စံ အသဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ. တေ စ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ ကိမာဂမ္မ ကိမာရဗ္ဘ ဧကစ္စသဿတိကာ ဧကစ္စအသဿတိကာ ဧကစ္စံ သဿတံ ဧကစ္စံ အသဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ?

38. Monks, there are some ascetics and brahmins who are partial-eternalists and partial-non-eternalists, who proclaim the self and the world to be partly eternal and partly non-eternal on four grounds. And on what basis, with what reason, do these venerable ascetics and brahmins, being partial-eternalists and partial-non-eternalists, proclaim the self and the world to be partly eternal and partly non-eternal on four grounds?

၃၉. ‘‘ဟောတိ ခေါ သော, ဘိက္ခဝေ, သမယော, ယံ ကဒါစိ ကရဟစိ ဒီဃဿ အဒ္ဓုနော အစ္စယေန အယံ လောကော သံဝဋ္ဋတိ. သံဝဋ္ဋမာနေ လောကေ ယေဘုယျေန သတ္တာ အာဘဿရသံဝတ္တနိကာ ဟောန္တိ. တေ တတ္ထ ဟောန္တိ မနောမယာ ပီတိဘက္ခာ သယံပဘာ အန္တလိက္ခစရာ သုဘဋ္ဌာယိနော, စိရံ ဒီဃမဒ္ဓါနံ တိဋ္ဌန္တိ.

39. There is, monks, a time when, at some point or another after a long period has passed, this world contracts. As the world is contracting, beings are for the most part reborn in the Ābhassara Brahma-world. There they are mind-made, feeding on rapture, self-luminous, moving through the air, abiding in splendor; and they remain for a very long time.

၄၀. ‘‘ဟောတိ ခေါ သော, ဘိက္ခဝေ, သမယော, ယံ ကဒါစိ ကရဟစိ ဒီဃဿ အဒ္ဓုနော အစ္စယေန အယံ လောကော ဝိဝဋ္ဋတိ. ဝိဝဋ္ဋမာနေ လောကေ သုညံ ဗြဟ္မဝိမာနံ ပါတုဘဝတိ. အထ ခေါ အညတရော သတ္တော အာယုက္ခယာ ဝါ ပုညက္ခယာ ဝါ အာဘဿရကာယာ စဝိတွာ သုညံ ဗြဟ္မဝိမာနံ ဥပပဇ္ဇတိ. သော [Pg.17] တတ္ထ ဟောတိ မနောမယော ပီတိဘက္ခော သယံပဘော အန္တလိက္ခစရော သုဘဋ္ဌာယီ, စိရံ ဒီဃမဒ္ဓါနံ တိဋ္ဌတိ.

40. There is, monks, a time when, at some point or another after a long period has passed, this world expands. As the world is expanding, an empty Brahma-mansion appears. Then a certain being, due to the exhaustion of his lifespan or the exhaustion of his merit, passes away from the Ābhassara-host and is reborn in the empty Brahma-mansion. There he is mind-made, feeding on rapture, self-luminous, moving through the air, abiding in splendor; and he remains for a very long time.

၄၁. ‘‘တဿ တတ္ထ ဧကကဿ ဒီဃရတ္တံ နိဝုသိတတ္တာ အနဘိရတိ ပရိတဿနာ ဥပပဇ္ဇတိ – ‘အဟော ဝတ အညေပိ သတ္တာ ဣတ္ထတ္တံ အာဂစ္ဆေယျု’န္တိ. အထ အညေပိ သတ္တာ အာယုက္ခယာ ဝါ ပုညက္ခယာ ဝါ အာဘဿရကာယာ စဝိတွာ ဗြဟ္မဝိမာနံ ဥပပဇ္ဇန္တိ တဿ သတ္တဿ သဟဗျတံ. တေပိ တတ္ထ ဟောန္တိ မနောမယာ ပီတိဘက္ခာ သယံပဘာ အန္တလိက္ခစရာ သုဘဋ္ဌာယိနော, စိရံ ဒီဃမဒ္ဓါနံ တိဋ္ဌန္တိ.

41. Having dwelt there alone for a long time, a feeling of dissatisfaction and longing arises in him: ‘Oh, if only other beings would come to this state of existence!’ Then, other beings, due to the exhaustion of their lifespan or the exhaustion of their merit, pass away from the Ābhassara-host and are reborn in the Brahma-mansion in companionship with that being. They, too, are there mind-made, feeding on rapture, self-luminous, moving through the air, abiding in splendor; and they remain for a very long time.

၄၂. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယော သော သတ္တော ပဌမံ ဥပပန္နော တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟမသ္မိ ဗြဟ္မာ မဟာဗြဟ္မာ အဘိဘူ အနဘိဘူတော အညဒတ္ထုဒသော ဝသဝတ္တီ ဣဿရော ကတ္တာ နိမ္မာတာ သေဋ္ဌော သဇိတာ ဝသီ ပိတာ ဘူတဘဗျာနံ. မယာ ဣမေ သတ္တာ နိမ္မိတာ. တံ ကိဿ ဟေတု? မမဉှိ ပုဗ္ဗေ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အဟော ဝတ အညေပိ သတ္တာ ဣတ္ထတ္တံ အာဂစ္ဆေယျု’’န္တိ. ဣတိ မမ စ မနောပဏိဓိ, ဣမေ စ သတ္တာ ဣတ္ထတ္တံ အာဂတာ’တိ.

42. Therein, monks, the being who was first reborn thinks to himself: ‘I am Brahmā, the Great Brahmā, the conqueror, the unconquered, the all-seeing, the wielder of power, the lord, the maker, the creator, the chief, the arranger, the master, the father of all that have been and are to be. These beings were created by me. For what reason? Because formerly I had the thought: “Oh, if only other beings would come to this state of existence!” Such was my mental aspiration, and so these beings came to this state of existence.’

‘‘ယေပိ တေ သတ္တာ ပစ္ဆာ ဥပပန္နာ, တေသမ္ပိ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အယံ ခေါ ဘဝံ ဗြဟ္မာ မဟာဗြဟ္မာ အဘိဘူ အနဘိဘူတော အညဒတ္ထုဒသော ဝသဝတ္တီ ဣဿရော ကတ္တာ နိမ္မာတာ သေဋ္ဌော သဇိတာ ဝသီ ပိတာ ဘူတဘဗျာနံ. ဣမိနာ မယံ ဘောတာ ဗြဟ္မုနာ နိမ္မိတာ. တံ ကိဿ ဟေတု? ဣမဉှိ မယံ အဒ္ဒသာမ ဣဓ ပဌမံ ဥပပန္နံ, မယံ ပနမှ ပစ္ဆာ ဥပပန္နာ’တိ.

And those beings who were reborn later also think: ‘This venerable one is Brahmā, the Great Brahmā, the conqueror, the unconquered, the all-seeing, the wielder of power, the lord, the maker, the creator, the chief, the arranger, the master, the father of all that have been and are to be. We have been created by this venerable Brahmā. For what reason? Because we saw him here, reborn first, while we were reborn after him.’

၄၃. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယော သော သတ္တော ပဌမံ ဥပပန္နော, သော ဒီဃာယုကတရော စ ဟောတိ ဝဏ္ဏဝန္တတရော စ မဟေသက္ခတရော စ. ယေ ပန တေ သတ္တာ ပစ္ဆာ ဥပပန္နာ, တေ အပ္ပာယုကတရာ စ ဟောန္တိ ဒုဗ္ဗဏ္ဏတရာ စ အပ္ပေသက္ခတရာ စ.

43. Therein, monks, the being who was first reborn is longer-lived, more beautiful, and more powerful. But those beings who were reborn later are shorter-lived, less beautiful, and less powerful.

၄၄. ‘‘ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, ဝိဇ္ဇတိ, ယံ အညတရော သတ္တော တမှာ ကာယာ စဝိတွာ ဣတ္ထတ္တံ အာဂစ္ဆတိ. ဣတ္ထတ္တံ အာဂတော သမာနော အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇတိ. အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော သမာနော [Pg.18] အာတပ္ပမနွာယ ပဓာနမနွာယ အနုယောဂမနွာယ အပ္ပမာဒမနွာယ သမ္မာမနသိကာရမနွာယ တထာရူပံ စေတောသမာဓိံ ဖုသတိ, ယထာသမာဟိတေ စိတ္တေ တံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ, တတော ပရံ နာနုဿရတိ.

44. Now, monks, it is possible that a certain being, having passed away from that host, comes to this state of existence. Having come to this state, he goes forth from the household life into homelessness. Having gone forth, by means of ardor, exertion, application, diligence, and right attention, he attains such a state of mental concentration that in his concentrated mind he recollects that previous existence, but none beyond that.

‘‘သော ဧဝမာဟ – ‘ယော ခေါ သော ဘဝံ ဗြဟ္မာ မဟာဗြဟ္မာ အဘိဘူ အနဘိဘူတော အညဒတ္ထုဒသော ဝသဝတ္တီ ဣဿရော ကတ္တာ နိမ္မာတာ သေဋ္ဌော သဇိတာ ဝသီ ပိတာ ဘူတဘဗျာနံ, ယေန မယံ ဘောတာ ဗြဟ္မုနာ နိမ္မိတာ, သော နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော အဝိပရိဏာမဓမ္မော သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿတိ. ယေ ပန မယံ အဟုမှာ တေန ဘောတာ ဗြဟ္မုနာ နိမ္မိတာ, တေ မယံ အနိစ္စာ အဒ္ဓုဝါ အပ္ပာယုကာ စဝနဓမ္မာ ဣတ္ထတ္တံ အာဂတာ’တိ. ဣဒံ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ပဌမံ ဌာနံ, ယံ အာဂမ္မ ယံ အာရဗ္ဘ ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧကစ္စသဿတိကာ ဧကစ္စအသဿတိကာ ဧကစ္စံ သဿတံ ဧကစ္စံ အသဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ.

He says this: ‘That venerable Brahmā—the Great Brahmā, the conqueror, the unconquered, the all-seeing, the wielder of power, the lord, the maker, the creator, the chief, the arranger, the master, the father of all that have been and are to be—by whom we were created, he is permanent, stable, eternal, not subject to change; he will remain the same forever. But we, who were created by that venerable Brahmā, are impermanent, unstable, short-lived, subject to passing away, and have come to this state of existence.’ This, monks, is the first ground on the basis of which, with this as a reason, some ascetics and brahmins, being partial-eternalists and partial-non-eternalists, proclaim the self and the world to be partly eternal and partly non-eternal.

၄၅. ‘‘ဒုတိယေ စ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ ကိမာဂမ္မ ကိမာရဗ္ဘ ဧကစ္စသဿတိကာ ဧကစ္စအသဿတိကာ ဧကစ္စံ သဿတံ ဧကစ္စံ အသဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ? သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ခိဍ္ဍာပဒေါသိကာ နာမ ဒေဝါ, တေ အတိဝေလံ ဟဿခိဍ္ဍာရတိဓမ္မသမာပန္နာ ဝိဟရန္တိ. တေသံ အတိဝေလံ ဟဿခိဍ္ဍာရတိဓမ္မသမာပန္နာနံ ဝိဟရတံ သတိ သမ္မုဿတိ. သတိယာ သမ္မောသာ တေ ဒေဝါ တမှာ ကာယာ စဝန္တိ.

45. And in the second case, monks, relying on what, based on what, do certain venerable ascetics and brahmins, who are partial-eternalists and partial-non-eternalists, proclaim the self and the world to be partly eternal and partly non-eternal? There are, monks, devas named 'Corrupted by Play.' They dwell for an excessive time, endowed with the nature of laughter, play, and delight. For those devas who dwell for an excessive time, endowed with the nature of laughter, play, and delight, mindfulness is lost. Due to the loss of mindfulness, those devas pass away from that celestial body.

၄၆. ‘‘ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, ဝိဇ္ဇတိ ယံ အညတရော သတ္တော တမှာ ကာယာ စဝိတွာ ဣတ္ထတ္တံ အာဂစ္ဆတိ. ဣတ္ထတ္တံ အာဂတော သမာနော အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇတိ. အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော သမာနော အာတပ္ပမနွာယ ပဓာနမနွာယ အနုယောဂမနွာယ အပ္ပမာဒမနွာယ သမ္မာမနသိကာရမနွာယ တထာရူပံ စေတောသမာဓိံ ဖုသတိ, ယထာသမာဟိတေ စိတ္တေ တံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ, တတော ပရံ နာနုဿရတိ.

46. It is possible, monks, that a certain being, having passed away from that celestial body, comes to this state of existence. Having come to this state of existence, he goes forth from the household life into homelessness. Having gone forth from the household life into homelessness, by relying on ardour, striving, application, diligence, and right attention, he attains such a concentration of mind that with his mind thus concentrated, he recollects that former existence, but nothing further.

‘‘သော ဧဝမာဟ – ‘ယေ ခေါ တေ ဘောန္တော ဒေဝါ န ခိဍ္ဍာပဒေါသိကာ, တေ န အတိဝေလံ ဟဿခိဍ္ဍာရတိဓမ္မသမာပန္နာ ဝိဟရန္တိ. တေသံ န အတိဝေလံ ဟဿခိဍ္ဍာရတိဓမ္မသမာပန္နာနံ ဝိဟရတံ သတိ န သမ္မုဿတိ. သတိယာ [Pg.19] အသမ္မောသာ တေ ဒေဝါ တမှာ ကာယာ န စဝန္တိ; နိစ္စာ ဓုဝါ သဿတာ အဝိပရိဏာမဓမ္မာ သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿန္တိ. ယေ ပန မယံ အဟုမှာ ခိဍ္ဍာပဒေါသိကာ, တေ မယံ အတိဝေလံ ဟဿခိဍ္ဍာရတိဓမ္မသမာပန္နာ ဝိဟရိမှာ. တေသံ နော အတိဝေလံ ဟဿခိဍ္ဍာရတိဓမ္မသမာပန္နာနံ ဝိဟရတံ သတိ သမ္မုဿတိ. သတိယာ သမ္မောသာ ဧဝံ မယံ တမှာ ကာယာ စုတာ အနိစ္စာ အဒ္ဓုဝါ အပ္ပာယုကာ စဝနဓမ္မာ ဣတ္ထတ္တံ အာဂတာ’တိ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုတိယံ ဌာနံ, ယံ အာဂမ္မ ယံ အာရဗ္ဘ ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧကစ္စသဿတိကာ ဧကစ္စအသဿတိကာ ဧကစ္စံ သဿတံ ဧကစ္စံ အသဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ.

He speaks thus: ‘Those venerable devas who are not “Corrupted by Play” do not dwell for an excessive time endowed with the nature of laughter, play, and delight. For those who do not dwell for an excessive time endowed with the nature of laughter, play, and delight, mindfulness is not lost. Due to the non-loss of mindfulness, those devas do not pass away from that celestial body; they are permanent, stable, eternal, not subject to change, and will remain just so, like what is eternal. But as for us, we were “Corrupted by Play”; we dwelt for an excessive time endowed with the nature of laughter, play, and delight. For us who dwelt for an excessive time endowed with the nature of laughter, play, and delight, mindfulness was lost. Due to the loss of mindfulness, we thus passed away from that celestial body, and being impermanent, unstable, short-lived, and subject to passing away, we have come to this state of existence.’ This, monks, is the second ground, relying on which and based on which some ascetics and brahmins, who are partial-eternalists and partial-non-eternalists, proclaim the self and the world to be partly eternal and partly non-eternal.

၄၇. ‘‘တတိယေ စ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ ကိမာဂမ္မ ကိမာရဗ္ဘ ဧကစ္စသဿတိကာ ဧကစ္စအသဿတိကာ ဧကစ္စံ သဿတံ ဧကစ္စံ အသဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ? သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, မနောပဒေါသိကာ နာမ ဒေဝါ, တေ အတိဝေလံ အညမညံ ဥပနိဇ္ဈာယန္တိ. တေ အတိဝေလံ အညမညံ ဥပနိဇ္ဈာယန္တာ အညမညမှိ စိတ္တာနိ ပဒူသေန္တိ. တေ အညမညံ ပဒုဋ္ဌစိတ္တာ ကိလန္တကာယာ ကိလန္တစိတ္တာ. တေ ဒေဝါ တမှာ ကာယာ စဝန္တိ.

47. And in the third case, monks, relying on what, based on what, do certain venerable ascetics and brahmins, who are partial-eternalists and partial-non-eternalists, proclaim the self and the world to be partly eternal and partly non-eternal? There are, monks, devas named 'Corrupted by Ill-will.' They gaze intently at one another for an excessive time. As they gaze intently at one another for an excessive time, they become mentally corrupted towards one another. With minds corrupted towards one another, they become weary in body and weary in mind. Those devas then pass away from that celestial body.

၄၈. ‘‘ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, ဝိဇ္ဇတိ ယံ အညတရော သတ္တော တမှာ ကာယာ စဝိတွာ ဣတ္ထတ္တံ အာဂစ္ဆတိ. ဣတ္ထတ္တံ အာဂတော သမာနော အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇတိ. အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော သမာနော အာတပ္ပမနွာယ ပဓာနမနွာယ အနုယောဂမနွာယ အပ္ပမာဒမနွာယ သမ္မာမနသိကာရမနွာယ တထာရူပံ စေတောသမာဓိံ ဖုသတိ, ယထာသမာဟိတေ စိတ္တေ တံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ, တတော ပရံ နာနုဿရတိ.

48. It is possible, monks, that a certain being, having passed away from that celestial body, comes to this state of existence. Having come to this state of existence, he goes forth from the household life into homelessness. Having gone forth from the household life into homelessness, by relying on ardour, striving, application, diligence, and right attention, he attains such a concentration of mind that with his mind thus concentrated, he recollects that former existence, but nothing further.

‘‘သော ဧဝမာဟ – ‘ယေ ခေါ တေ ဘောန္တော ဒေဝါ န မနောပဒေါသိကာ, တေ နာတိဝေလံ အညမညံ ဥပနိဇ္ဈာယန္တိ. တေ နာတိဝေလံ အညမညံ ဥပနိဇ္ဈာယန္တာ အညမညမှိ စိတ္တာနိ နပ္ပဒူသေန္တိ. တေ အညမညံ အပ္ပဒုဋ္ဌစိတ္တာ အကိလန္တကာယာ အကိလန္တစိတ္တာ. တေ ဒေဝါ တမှာ ကာယာ န စဝန္တိ, နိစ္စာ ဓုဝါ သဿတာ အဝိပရိဏာမဓမ္မာ သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿန္တိ. ယေ ပန မယံ အဟုမှာ မနောပဒေါသိကာ, တေ မယံ အတိဝေလံ အညမညံ ဥပနိဇ္ဈာယိမှာ. တေ မယံ အတိဝေလံ အညမညံ ဥပနိဇ္ဈာယန္တာ အညမညမှိ စိတ္တာနိ ပဒူသိမှာ, တေ မယံ အညမညံ ပဒုဋ္ဌစိတ္တာ ကိလန္တကာယာ ကိလန္တစိတ္တာ. ဧဝံ မယံ တမှာ ကာယာ စုတာ အနိစ္စာ အဒ္ဓုဝါ အပ္ပာယုကာ စဝနဓမ္မာ ဣတ္ထတ္တံ အာဂတာ’တိ[Pg.20]. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, တတိယံ ဌာနံ, ယံ အာဂမ္မ ယံ အာရဗ္ဘ ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧကစ္စသဿတိကာ ဧကစ္စအသဿတိကာ ဧကစ္စံ သဿတံ ဧကစ္စံ အသဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ.

He speaks thus: ‘Those venerable devas who are not “Corrupted by Ill-will” do not gaze intently at one another for an excessive time. As they do not gaze intently at one another for an excessive time, they do not become mentally corrupted towards one another. With uncorrupted minds towards one another, they are unweary in body and unweary in mind. Those devas do not pass away from that celestial body; they are permanent, stable, eternal, not subject to change, and will remain just so, like what is eternal. But as for us, we were “Corrupted by Ill-will”; we gazed intently at one another for an excessive time. As we gazed intently at one another for an excessive time, we became mentally corrupted towards one another. With minds corrupted towards one another, we became weary in body and weary in mind. Thus, we passed away from that celestial body, and being impermanent, unstable, short-lived, and subject to passing away, we have come to this state of existence.’ This, monks, is the third ground, relying on which and based on which some ascetics and brahmins, who are partial-eternalists and partial-non-eternalists, proclaim the self and the world to be partly eternal and partly non-eternal.

၄၉. ‘‘စတုတ္ထေ စ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ ကိမာဂမ္မ ကိမာရဗ္ဘ ဧကစ္စသဿတိကာ ဧကစ္စအသဿတိကာ ဧကစ္စံ သဿတံ ဧကစ္စံ အသဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ တက္ကီ ဟောတိ ဝီမံသီ. သော တက္ကပရိယာဟတံ ဝီမံသာနုစရိတံ သယံပဋိဘာနံ ဧဝမာဟ – ‘ယံ ခေါ ဣဒံ ဝုစ္စတိ စက္ခုံ ဣတိပိ သောတံ ဣတိပိ ဃာနံ ဣတိပိ ဇိဝှာ ဣတိပိ ကာယော ဣတိပိ, အယံ အတ္တာ အနိစ္စော အဒ္ဓုဝေါ အသဿတော ဝိပရိဏာမဓမ္မော. ယဉ္စ ခေါ ဣဒံ ဝုစ္စတိ စိတ္တန္တိ ဝါ မနောတိ ဝါ ဝိညာဏန္တိ ဝါ အယံ အတ္တာ နိစ္စော ဓုဝေါ သဿတော အဝိပရိဏာမဓမ္မော သဿတိသမံ တထေဝ ဌဿတီ’တိ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, စတုတ္ထံ ဌာနံ, ယံ အာဂမ္မ ယံ အာရဗ္ဘ ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧကစ္စသဿတိကာ ဧကစ္စအသဿတိကာ ဧကစ္စံ သဿတံ ဧကစ္စံ အသဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ.

49. And in the fourth case, monks, relying on what, based on what, do certain venerable ascetics and brahmins, who are partial-eternalists and partial-non-eternalists, proclaim the self and the world to be partly eternal and partly non-eternal? Here, monks, a certain ascetic or brahmin is a reasoner and an investigator. Based on his reasoning, following his investigation, and according to his own insight, he speaks thus: ‘That which is called the eye, or the ear, or the nose, or the tongue, or the body—this self is impermanent, unstable, non-eternal, and subject to change. But that which is called mind, or intellect, or consciousness—this self is permanent, stable, eternal, not subject to change, and will remain just so, like what is eternal.’ This, monks, is the fourth ground, relying on which and based on which some ascetics and brahmins, who are partial-eternalists and partial-non-eternalists, proclaim the self and the world to be partly eternal and partly non-eternal.

၅၀. ‘‘ဣမေဟိ ခေါ တေ, ဘိက္ခဝေ, သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧကစ္စသဿတိကာ ဧကစ္စအသဿတိကာ ဧကစ္စံ သဿတံ ဧကစ္စံ အသဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ. ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဧကစ္စသဿတိကာ ဧကစ္စအသဿတိကာ ဧကစ္စံ သဿတံ ဧကစ္စံ အသဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ, သဗ္ဗေ တေ ဣမေဟေဝ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ, ဧတေသံ ဝါ အညတရေန; နတ္ထိ ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ.

50. Monks, it is on these four grounds that those ascetics and brahmins who are partial-eternalists and partial-non-eternalists proclaim the self and the world to be partly eternal and partly non-eternal. Monks, whatever ascetics or brahmins are partial-eternalists and partial-non-eternalists who proclaim the self and the world to be partly eternal and partly non-eternal, all of them proclaim this on these four grounds alone, or on one of them. There is no ground outside of these.

၅၁. ‘‘တယိဒံ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော ပဇာနာတိ – ‘ဣမေ ဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနာ ဧဝံဂဟိတာ ဧဝံပရာမဋ္ဌာ ဧဝံဂတိကာ ဘဝန္တိ ဧဝံအဘိသမ္ပရာယာ’တိ. တဉ္စ တထာဂတော ပဇာနာတိ, တတော စ ဥတ္တရိတရံ ပဇာနာတိ, တဉ္စ ပဇာနနံ န ပရာမသတိ, အပရာမသတော စဿ ပစ္စတ္တညေဝ နိဗ္ဗုတိ ဝိဒိတာ. ဝေဒနာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ဝိဒိတွာ အနုပါဒါဝိမုတ္တော, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော.

51. Monks, the Tathāgata understands this: ‘These grounds for views, thus grasped and thus adhered to, have such a future course and such a future destination.’ The Tathāgata understands this, and he understands what is further beyond it. And understanding that, he does not adhere to it. Since he does not adhere, Nibbāna is known to him personally. Monks, having understood as they truly are the arising, the passing away, the gratification, the danger, and the escape concerning feelings, the Tathāgata is liberated through non-clinging.

၅၂. ‘‘ဣမေ ခေါ တေ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ ဂမ္ဘီရာ ဒုဒ္ဒသာ ဒုရနုဗောဓာ သန္တာ ပဏီတာ အတက္ကာဝစရာ နိပုဏာ ပဏ္ဍိတဝေဒနီယာ, ယေ တထာဂတော သယံ [Pg.21] အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေတိ, ယေဟိ တထာဂတဿ ယထာဘုစ္စံ ဝဏ္ဏံ သမ္မာ ဝဒမာနာ ဝဒေယျုံ.

52. Monks, these are the teachings that are profound, difficult to see, difficult to understand, peaceful, sublime, beyond the scope of logic, subtle, and to be experienced by the wise, which the Tathāgata, having realized them for himself through direct knowledge, makes known. It is with reference to these that those who would speak rightly and in accordance with reality would speak the praise of the Tathāgata.

အန္တာနန္တဝါဒေါ

The Doctrine of the Finite and the Infinite

၅၃. ‘‘သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အန္တာနန္တိကာ အန္တာနန္တံ လောကဿ ပညပေန္တိ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ. တေ စ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ ကိမာဂမ္မ ကိမာရဗ္ဘ အန္တာနန္တိကာ အန္တာနန္တံ လောကဿ ပညပေန္တိ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ?

53. Monks, there are some ascetics and brahmins who are proponents of finitude and infinitude, who proclaim the world to be finite and infinite on four grounds. And on what basis, relying on what, do those venerable ascetics and brahmins, as proponents of finitude and infinitude, proclaim the world to be finite and infinite on four grounds?

၅၄. ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ အာတပ္ပမနွာယ ပဓာနမနွာယ အနုယောဂမနွာယ အပ္ပမာဒမနွာယ သမ္မာမနသိကာရမနွာယ တထာရူပံ စေတောသမာဓိံ ဖုသတိ, ယထာသမာဟိတေ စိတ္တေ အန္တသညီ လောကသ္မိံ ဝိဟရတိ.

54. Here, monks, a certain ascetic or brahmin, by means of ardor, exertion, application, diligence, and right attention, attains such a concentration of mind that, with his mind thus concentrated, he dwells perceiving the world as finite.

‘‘သော ဧဝမာဟ – ‘အန္တဝါ အယံ လောကော ပရိဝဋုမော. တံ ကိဿ ဟေတု? အဟဉှိ အာတပ္ပမနွာယ ပဓာနမနွာယ အနုယောဂမနွာယ အပ္ပမာဒမနွာယ သမ္မာမနသိကာရမနွာယ တထာရူပံ စေတောသမာဓိံ ဖုသာမိ, ယထာသမာဟိတေ စိတ္တေ အန္တသညီ လောကသ္မိံ ဝိဟရာမိ. ဣမိနာမဟံ ဧတံ ဇာနာမိ – ယထာ အန္တဝါ အယံ လောကော ပရိဝဋုမော’တိ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ပဌမံ ဌာနံ, ယံ အာဂမ္မ ယံ အာရဗ္ဘ ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အန္တာနန္တိကာ အန္တာနန္တံ လောကဿ ပညပေန္တိ.

He says thus: ‘This world is finite and circular. For what reason? For I, by means of ardor, exertion, application, diligence, and right attention, attain such a concentration of mind that, with my mind thus concentrated, I dwell perceiving the world as finite. By this I know that this world is finite and circular.’ This, monks, is the first ground, based on which and relying on which some ascetics and brahmins, as proponents of finitude and infinitude, proclaim the world to be finite and infinite.

၅၅. ‘‘ဒုတိယေ စ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ ကိမာဂမ္မ ကိမာရဗ္ဘ အန္တာနန္တိကာ အန္တာနန္တံ လောကဿ ပညပေန္တိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ အာတပ္ပမနွာယ ပဓာနမနွာယ အနုယောဂမနွာယ အပ္ပမာဒမနွာယ သမ္မာမနသိကာရမနွာယ တထာရူပံ စေတောသမာဓိံ ဖုသတိ, ယထာသမာဟိတေ စိတ္တေ အနန္တသညီ လောကသ္မိံ ဝိဟရတိ.

55. And in the second case, on what do those venerable ascetics and brahmins base themselves, on what do they rely, when as proponents of finitude and infinitude they proclaim the world to be finite and infinite? Here, monks, a certain ascetic or brahmin, by means of ardor, exertion, application, diligence, and right attention, attains such a concentration of mind that, with his mind thus concentrated, he dwells perceiving the world as infinite.

‘‘သော ဧဝမာဟ – ‘အနန္တော အယံ လောကော အပရိယန္တော. ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘အန္တဝါ အယံ လောကော ပရိဝဋုမော’’တိ, တေသံ မုသာ. အနန္တော အယံ လောကော အပရိယန္တော. တံ ကိဿ ဟေတု? အဟဉှိ အာတပ္ပမနွာယ ပဓာနမနွာယ အနုယောဂမနွာယ အပ္ပမာဒမနွာယ သမ္မာမနသိကာရမနွာယ တထာရူပံ စေတောသမာဓိံ ဖုသာမိ[Pg.22], ယထာသမာဟိတေ စိတ္တေ အနန္တသညီ လောကသ္မိံ ဝိဟရာမိ. ဣမိနာမဟံ ဧတံ ဇာနာမိ – ယထာ အနန္တော အယံ လောကော အပရိယန္တော’တိ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုတိယံ ဌာနံ, ယံ အာဂမ္မ ယံ အာရဗ္ဘ ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အန္တာနန္တိကာ အန္တာနန္တံ လောကဿ ပညပေန္တိ.

He says thus: ‘This world is infinite and boundless. Those ascetics and brahmins who said, “This world is finite and circular,” their statement is false. This world is infinite and boundless. For what reason? For I, by means of ardor, exertion, application, diligence, and right attention, attain such a concentration of mind that, with my mind thus concentrated, I dwell perceiving the world as infinite. By this I know that this world is infinite and boundless.’ This, monks, is the second ground, based on which and relying on which some ascetics and brahmins, as proponents of finitude and infinitude, proclaim the world to be finite and infinite.

၅၆. ‘‘တတိယေ စ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ ကိမာဂမ္မ ကိမာရဗ္ဘ အန္တာနန္တိကာ အန္တာနန္တံ လောကဿ ပညပေန္တိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ အာတပ္ပမနွာယ ပဓာနမနွာယ အနုယောဂမနွာယ အပ္ပမာဒမနွာယ သမ္မာမနသိကာရမနွာယ တထာရူပံ စေတောသမာဓိံ ဖုသတိ, ယထာသမာဟိတေ စိတ္တေ ဥဒ္ဓမဓော အန္တသညီ လောကသ္မိံ ဝိဟရတိ, တိရိယံ အနန္တသညီ.

56. And in the third case, on what do those venerable ascetics and brahmins base themselves, on what do they rely, when as proponents of finitude and infinitude they proclaim the world to be finite and infinite? Here, monks, a certain ascetic or brahmin, by means of ardor, exertion, application, diligence, and right attention, attains such a concentration of mind that, with his mind thus concentrated, he dwells perceiving the world as finite upwards and downwards, and as infinite across.

‘‘သော ဧဝမာဟ – ‘အန္တဝါ စ အယံ လောကော အနန္တော စ. ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘အန္တဝါ အယံ လောကော ပရိဝဋုမော’’တိ, တေသံ မုသာ. ယေပိ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘အနန္တော အယံ လောကော အပရိယန္တော’’တိ, တေသမ္ပိ မုသာ. အန္တဝါ စ အယံ လောကော အနန္တော စ. တံ ကိဿ ဟေတု? အဟဉှိ အာတပ္ပမနွာယ ပဓာနမနွာယ အနုယောဂမနွာယ အပ္ပမာဒမနွာယ သမ္မာမနသိကာရမနွာယ တထာရူပံ စေတောသမာဓိံ ဖုသာမိ, ယထာသမာဟိတေ စိတ္တေ ဥဒ္ဓမဓော အန္တသညီ လောကသ္မိံ ဝိဟရာမိ, တိရိယံ အနန္တသညီ. ဣမိနာမဟံ ဧတံ ဇာနာမိ – ယထာ အန္တဝါ စ အယံ လောကော အနန္တော စာ’တိ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, တတိယံ ဌာနံ, ယံ အာဂမ္မ ယံ အာရဗ္ဘ ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အန္တာနန္တိကာ အန္တာနန္တံ လောကဿ ပညပေန္တိ.

He says thus: ‘This world is both finite and infinite. Those ascetics and brahmins who said, “This world is finite and circular,” their statement is false. And those ascetics and brahmins who said, “This world is infinite and boundless,” their statement is also false. This world is both finite and infinite. For what reason? For I, by means of ardor, exertion, application, diligence, and right attention, attain such a concentration of mind that, with my mind thus concentrated, I dwell perceiving the world as finite upwards and downwards, and as infinite across. By this I know that this world is both finite and infinite.’ This, monks, is the third ground, based on which and relying on which some ascetics and brahmins, as proponents of finitude and infinitude, proclaim the world to be finite and infinite.

၅၇. ‘‘စတုတ္ထေ စ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ ကိမာဂမ္မ ကိမာရဗ္ဘ အန္တာနန္တိကာ အန္တာနန္တံ လောကဿ ပညပေန္တိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ တက္ကီ ဟောတိ ဝီမံသီ. သော တက္ကပရိယာဟတံ ဝီမံသာနုစရိတံ သယံပဋိဘာနံ ဧဝမာဟ – ‘နေဝါယံ လောကော အန္တဝါ, န ပနာနန္တော. ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘အန္တဝါ အယံ လောကော ပရိဝဋုမော’’တိ, တေသံ မုသာ. ယေပိ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘အနန္တော အယံ လောကော အပရိယန္တော’’တိ, တေသမ္ပိ မုသာ. ယေပိ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘အန္တဝါ စ အယံ လောကော အနန္တော စာ’’တိ, တေသမ္ပိ မုသာ. နေဝါယံ လောကော အန္တဝါ[Pg.23], န ပနာနန္တော’တိ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, စတုတ္ထံ ဌာနံ, ယံ အာဂမ္မ ယံ အာရဗ္ဘ ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အန္တာနန္တိကာ အန္တာနန္တံ လောကဿ ပညပေန္တိ.

57. And in the fourth case, based on what, relying on what, do some ascetics and brahmins who are speculators on the finite and infinite proclaim the world to be finite and infinite? Here, monks, a certain ascetic or brahmin is a reasoner and an investigator. He, based on his reasoning and following his investigation, speaks thus according to his own insight: ‘This world is neither finite nor infinite. Those ascetics and brahmins who said, “This world is finite and round,” their statement is false. Those ascetics and brahmins too who said, “This world is infinite and boundless,” their statement is also false. Those ascetics and brahmins too who said, “This world is both finite and infinite,” their statement is also false. This world is neither finite nor infinite.’ This, monks, is the fourth ground, based on which, relying on which, some ascetics and brahmins who are speculators on the finite and infinite proclaim the world to be finite and infinite.

၅၈. ‘‘ဣမေဟိ ခေါ တေ, ဘိက္ခဝေ, သမဏဗြာဟ္မဏာ အန္တာနန္တိကာ အန္တာနန္တံ လောကဿ ပညပေန္တိ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ. ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ အန္တာနန္တိကာ အန္တာနန္တံ လောကဿ ပညပေန္တိ, သဗ္ဗေ တေ ဣမေဟေဝ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ, ဧတေသံ ဝါ အညတရေန; နတ္ထိ ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ.

58. Monks, it is by these four grounds that those ascetics and brahmins who are speculators on the finite and infinite proclaim the world to be finite and infinite. Whatever ascetics or brahmins, monks, who are speculators on the finite and infinite proclaim the world to be finite and infinite, all of them do so based on these four grounds alone, or by one of them. There is no ground outside of these.

၅၉. ‘‘တယိဒံ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော ပဇာနာတိ – ‘ဣမေ ဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနာ ဧဝံဂဟိတာ ဧဝံပရာမဋ္ဌာ ဧဝံဂတိကာ ဘဝန္တိ ဧဝံအဘိသမ္ပရာယာ’တိ. တဉ္စ တထာဂတော ပဇာနာတိ, တတော စ ဥတ္တရိတရံ ပဇာနာတိ, တဉ္စ ပဇာနနံ န ပရာမသတိ, အပရာမသတော စဿ ပစ္စတ္တညေဝ နိဗ္ဗုတိ ဝိဒိတာ. ဝေဒနာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ဝိဒိတွာ အနုပါဒါဝိမုတ္တော, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော.

59. Monks, the Tathāgata understands this: ‘These standpoints of view, thus grasped, thus adhered to, have such a course and such a future destination.’ The Tathāgata understands that, and he understands what is far beyond that. And that understanding he does not misapprehend. For him, not misapprehending, Nibbāna is known by himself personally. Having known as they truly are the arising, the passing away, the gratification, the danger, and the escape in the case of feelings, the Tathāgata, monks, is liberated without clinging.

၆၀. ‘‘ဣမေ ခေါ တေ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ ဂမ္ဘီရာ ဒုဒ္ဒသာ ဒုရနုဗောဓာ သန္တာ ပဏီတာ အတက္ကာဝစရာ နိပုဏာ ပဏ္ဍိတဝေဒနီယာ, ယေ တထာဂတော သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေတိ, ယေဟိ တထာဂတဿ ယထာဘုစ္စံ ဝဏ္ဏံ သမ္မာ ဝဒမာနာ ဝဒေယျုံ.

60. These, monks, are those things that are profound, hard to see, hard to understand, peaceful, sublime, beyond the sphere of reason, subtle, and to be experienced by the wise, which the Tathāgata, having realized them for himself through direct knowledge, makes known. It is about these that those who would rightly praise the Tathāgata in accordance with reality would speak.

အမရာဝိက္ခေပဝါဒေါ

The Doctrine of Endless Equivocation

၆၁. ‘‘သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အမရာဝိက္ခေပိကာ, တတ္ထ တတ္ထ ပဉှံ ပုဋ္ဌာ သမာနာ ဝါစာဝိက္ခေပံ အာပဇ္ဇန္တိ အမရာဝိက္ခေပံ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ. တေ စ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ ကိမာဂမ္မ ကိမာရဗ္ဘ အမရာဝိက္ခေပိကာ တတ္ထ တတ္ထ ပဉှံ ပုဋ္ဌာ သမာနာ ဝါစာဝိက္ခေပံ အာပဇ္ဇန္တိ အမရာဝိက္ခေပံ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ?

61. Monks, there are some ascetics and brahmins who are endless equivocators. When questioned on this or that matter, they resort to verbal equivocation, to endless equivocation, on four grounds. And those venerable ascetics and brahmins who are endless equivocators, based on what, relying on what, when questioned on this or that matter, resort to verbal equivocation, to endless equivocation, on four grounds?

၆၂. ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ‘ဣဒံ ကုသလ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ, ‘ဣဒံ အကုသလ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ ခေါ ‘‘ဣဒံ ကုသလ’’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာမိ, ‘‘ဣဒံ အကုသလ’’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာမိ. အဟဉ္စေ ခေါ ပန ‘‘ဣဒံ [Pg.24] ကုသလ’’န္တိ ယထာဘူတံ အပ္ပဇာနန္တော, ‘‘ဣဒံ အကုသလ’’န္တိ ယထာဘူတံ အပ္ပဇာနန္တော, ‘ဣဒံ ကုသလ’န္တိ ဝါ ဗျာကရေယျံ, ‘ဣဒံ အကုသလ’န္တိ ဝါ ဗျာကရေယျံ, တံ မမဿ မုသာ. ယံ မမဿ မုသာ, သော မမဿ ဝိဃာတော. ယော မမဿ ဝိဃာတော သော မမဿ အန္တရာယော’တိ. ဣတိ သော မုသာဝါဒဘယာ မုသာဝါဒပရိဇေဂုစ္ဆာ နေဝိဒံ ကုသလန္တိ ဗျာကရောတိ, န ပနိဒံ အကုသလန္တိ ဗျာကရောတိ, တတ္ထ တတ္ထ ပဉှံ ပုဋ္ဌော သမာနော ဝါစာဝိက္ခေပံ အာပဇ္ဇတိ အမရာဝိက္ခေပံ – ‘ဧဝန္တိပိ မေ နော; တထာတိပိ မေ နော; အညထာတိပိ မေ နော; နောတိပိ မေ နော; နော နောတိပိ မေ နော’တိ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ပဌမံ ဌာနံ, ယံ အာဂမ္မ ယံ အာရဗ္ဘ ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အမရာဝိက္ခေပိကာ တတ္ထ တတ္ထ ပဉှံ ပုဋ္ဌာ သမာနာ ဝါစာဝိက္ခေပံ အာပဇ္ဇန္တိ အမရာဝိက္ခေပံ.

62. Here, monks, a certain ascetic or brahmin does not understand as it really is, 'This is wholesome,' and does not understand as it really is, 'This is unwholesome.' It occurs to him: 'I do not understand as it really is, "This is wholesome," and I do not understand as it really is, "This is unwholesome." If I, not understanding as it really is what is wholesome and not understanding as it really is what is unwholesome, were to declare, "This is wholesome," or, "This is unwholesome," that would be a falsehood for me. What would be a falsehood for me, that would be a vexation for me. What would be a vexation for me, that would be an obstacle for me.' Thus, from fear of falsehood, from disgust with falsehood, he neither declares this to be wholesome nor does he declare this to be unwholesome. When questioned on this or that matter, he resorts to verbal equivocation, to endless equivocation, saying: 'I do not hold that it is so; I do not hold that it is thus; I do not hold that it is otherwise; I do not hold that it is not; I do not hold that it is not not.' This, monks, is the first ground, based on which, relying on which, some ascetics and brahmins, being endless equivocators, when questioned on this or that matter, resort to verbal equivocation, to endless equivocation.

၆၃. ‘‘ဒုတိယေ စ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ ကိမာဂမ္မ ကိမာရဗ္ဘ အမရာဝိက္ခေပိကာ တတ္ထ တတ္ထ ပဉှံ ပုဋ္ဌာ သမာနာ ဝါစာဝိက္ခေပံ အာပဇ္ဇန္တိ အမရာဝိက္ခေပံ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ‘ဣဒံ ကုသလ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ, ‘ဣဒံ အကုသလ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ ခေါ ‘‘ဣဒံ ကုသလ’’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာမိ, ‘‘ဣဒံ အကုသလ’’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာမိ. အဟဉ္စေ ခေါ ပန ‘‘ဣဒံ ကုသလ’’န္တိ ယထာဘူတံ အပ္ပဇာနန္တော, ‘‘ဣဒံ အကုသလ’’န္တိ ယထာဘူတံ အပ္ပဇာနန္တော, ‘‘ဣဒံ ကုသလ’’န္တိ ဝါ ဗျာကရေယျံ, ‘‘ဣဒံ အကုသလ’န္တိ ဝါ ဗျာကရေယျံ, တတ္ထ မေ အဿ ဆန္ဒော ဝါ ရာဂေါ ဝါ ဒေါသော ဝါ ပဋိဃော ဝါ. ယတ္ထ မေ အဿ ဆန္ဒော ဝါ ရာဂေါ ဝါ ဒေါသော ဝါ ပဋိဃော ဝါ, တံ မမဿ ဥပါဒါနံ. ယံ မမဿ ဥပါဒါနံ, သော မမဿ ဝိဃာတော. ယော မမဿ ဝိဃာတော, သော မမဿ အန္တရာယော’တိ. ဣတိ သော ဥပါဒါနဘယာ ဥပါဒါနပရိဇေဂုစ္ဆာ နေဝိဒံ ကုသလန္တိ ဗျာကရောတိ, န ပနိဒံ အကုသလန္တိ ဗျာကရောတိ, တတ္ထ တတ္ထ ပဉှံ ပုဋ္ဌော သမာနော ဝါစာဝိက္ခေပံ အာပဇ္ဇတိ အမရာဝိက္ခေပံ – ‘ဧဝန္တိပိ မေ နော; တထာတိပိ မေ နော; အညထာတိပိ မေ နော; နောတိပိ မေ နော; နော နောတိပိ မေ နော’တိ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုတိယံ ဌာနံ, ယံ အာဂမ္မ ယံ အာရဗ္ဘ ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အမရာဝိက္ခေပိကာ [Pg.25] တတ္ထ တတ္ထ ပဉှံ ပုဋ္ဌာ သမာနာ ဝါစာဝိက္ခေပံ အာပဇ္ဇန္တိ အမရာဝိက္ခေပံ.

63. And for the second case, venerable ascetics and brahmins, relying on what, based on what, are they endless equivocators who, when questioned on this or that matter, resort to verbal equivocation, to endless equivocation? Here, monks, a certain ascetic or brahmin does not understand as it really is, ‘This is wholesome,’ and does not understand as it really is, ‘This is unwholesome.’ It occurs to him: ‘I do not understand as it really is, “This is wholesome,” and I do not understand as it really is, “This is unwholesome.” If I, not understanding as it really is what is wholesome and not understanding as it really is what is unwholesome, were to declare, “This is wholesome,” or, “This is unwholesome,” there might arise in me desire or passion, aversion or resentment. Should there be for me desire or passion, aversion or resentment, that would be clinging for me. What would be clinging for me, that would be a vexation for me. What would be a vexation for me, that would be an obstacle for me.’ Thus, from fear of clinging, from disgust with clinging, he neither declares this to be wholesome, nor does he declare this to be unwholesome. When questioned on this or that matter, he resorts to verbal equivocation, to endless equivocation, saying: ‘I do not hold that it is so; I do not hold that it is thus; I do not hold that it is otherwise; I do not hold that it is not; I do not hold that it is not not.’ This, monks, is the second ground, relying on which, based on which, some ascetics and brahmins are endless equivocators who, when questioned on this or that matter, resort to verbal equivocation, to endless equivocation.

၆၄. ‘‘တတိယေ စ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ ကိမာဂမ္မ ကိမာရဗ္ဘ အမရာဝိက္ခေပိကာ တတ္ထ တတ္ထ ပဉှံ ပုဋ္ဌာ သမာနာ ဝါစာဝိက္ခေပံ အာပဇ္ဇန္တိ အမရာဝိက္ခေပံ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ‘ဣဒံ ကုသလ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ, ‘ဣဒံ အကုသလ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတိ. တဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဟံ ခေါ ‘‘ဣဒံ ကုသလ’’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာမိ, ‘‘ဣဒံ အကုသလ’န္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာမိ. အဟဉ္စေ ခေါ ပန ‘‘ဣဒံ ကုသလ’’န္တိ ယထာဘူတံ အပ္ပဇာနန္တော ‘‘ဣဒံ အကုသလ’’န္တိ ယထာဘူတံ အပ္ပဇာနန္တော ‘‘ဣဒံ ကုသလ’’န္တိ ဝါ ဗျာကရေယျံ, ‘‘ဣဒံ အကုသလ’’န္တိ ဝါ ဗျာကရေယျံ. သန္တိ ဟိ ခေါ သမဏဗြာဟ္မဏာ ပဏ္ဍိတာ နိပုဏာ ကတပရပ္ပဝါဒါ ဝါလဝေဓိရူပါ, တေ ဘိန္ဒန္တာ မညေ စရန္တိ ပညာဂတေန ဒိဋ္ဌိဂတာနိ, တေ မံ တတ္ထ သမနုယုဉ္ဇေယျုံ သမနုဂါဟေယျုံ သမနုဘာသေယျုံ. ယေ မံ တတ္ထ သမနုယုဉ္ဇေယျုံ သမနုဂါဟေယျုံ သမနုဘာသေယျုံ, တေသာဟံ န သမ္ပာယေယျံ. ယေသာဟံ န သမ္ပာယေယျံ, သော မမဿ ဝိဃာတော. ယော မမဿ ဝိဃာတော, သော မမဿ အန္တရာယော’တိ. ဣတိ သော အနုယောဂဘယာ အနုယောဂပရိဇေဂုစ္ဆာ နေဝိဒံ ကုသလန္တိ ဗျာကရောတိ, န ပနိဒံ အကုသလန္တိ ဗျာကရောတိ, တတ္ထ တတ္ထ ပဉှံ ပုဋ္ဌော သမာနော ဝါစာဝိက္ခေပံ အာပဇ္ဇတိ အမရာဝိက္ခေပံ – ‘ဧဝန္တိပိ မေ နော; တထာတိပိ မေ နော; အညထာတိပိ မေ နော; နောတိပိ မေ နော; နော နောတိပိ မေ နော’တိ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, တတိယံ ဌာနံ, ယံ အာဂမ္မ ယံ အာရဗ္ဘ ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အမရာဝိက္ခေပိကာ တတ္ထ တတ္ထ ပဉှံ ပုဋ္ဌာ သမာနာ ဝါစာဝိက္ခေပံ အာပဇ္ဇန္တိ အမရာဝိက္ခေပံ.

64. And for the third case, venerable ascetics and brahmins, relying on what, based on what, are they endless equivocators who, when questioned on this or that matter, resort to verbal equivocation, to endless equivocation? Here, monks, a certain ascetic or brahmin does not understand as it really is, ‘This is wholesome,’ and does not understand as it really is, ‘This is unwholesome.’ It occurs to him: ‘I do not understand as it really is, “This is wholesome,” and I do not understand as it really is, “This is unwholesome.” If I, not understanding as it really is what is wholesome and not understanding as it really is what is unwholesome, were to declare, “This is wholesome,” or, “This is unwholesome,” there are ascetics and brahmins who are wise, subtle, skilled in the doctrines of others, like hair-splitting archers, who wander about, it seems, shattering the views of others with their wisdom. They might question me, cross-examine me, and reprove me on that matter. If they were to question me, cross-examine me, and reprove me, I would not be able to answer them adequately. My not being able to answer them adequately would be a vexation for me. What would be a vexation for me, that would be an obstacle for me.’ Thus, from fear of cross-examination, from disgust with cross-examination, he neither declares this to be wholesome, nor does he declare this to be unwholesome. When questioned on this or that matter, he resorts to verbal equivocation, to endless equivocation, saying: ‘I do not hold that it is so; I do not hold that it is thus; I do not hold that it is otherwise; I do not hold that it is not; I do not hold that it is not not.’ This, monks, is the third ground, relying on which, based on which, some ascetics and brahmins are endless equivocators who, when questioned on this or that matter, resort to verbal equivocation, to endless equivocation.

၆၅. ‘‘စတုတ္ထေ စ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ ကိမာဂမ္မ ကိမာရဗ္ဘ အမရာဝိက္ခေပိကာ တတ္ထ တတ္ထ ပဉှံ ပုဋ္ဌာ သမာနာ ဝါစာဝိက္ခေပံ အာပဇ္ဇန္တိ အမရာဝိက္ခေပံ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ မန္ဒော ဟောတိ မောမူဟော. သော မန္ဒတ္တာ မောမူဟတ္တာ တတ္ထ တတ္ထ ပဉှံ ပုဋ္ဌော သမာနော ဝါစာဝိက္ခေပံ အာပဇ္ဇတိ အမရာဝိက္ခေပံ – ‘အတ္ထိ ပရော လောကော’တိ ဣတိ စေ မံ ပုစ္ဆသိ, ‘အတ္ထိ ပရော လောကော’တိ ဣတိ စေ မေ [Pg.26] အဿ, ‘အတ္ထိ ပရော လောကော’တိ ဣတိ တေ နံ ဗျာကရေယျံ, ‘ဧဝန္တိပိ မေ နော, တထာတိပိ မေ နော, အညထာတိပိ မေ နော, နောတိပိ မေ နော, နော နောတိပိ မေ နော’တိ. ‘နတ္ထိ ပရော လောကော…ပေ… ‘အတ္ထိ စ နတ္ထိ စ ပရော လောကော…ပေ… ‘နေဝတ္ထိ န နတ္ထိ ပရော လောကော…ပေ… ‘အတ္ထိ သတ္တာ ဩပပါတိကာ …ပေ… ‘နတ္ထိ သတ္တာ ဩပပါတိကာ…ပေ… ‘အတ္ထိ စ နတ္ထိ စ သတ္တာ ဩပပါတိကာ…ပေ… ‘နေဝတ္ထိ န နတ္ထိ သတ္တာ ဩပပါတိကာ…ပေ… ‘အတ္ထိ သုကတဒုက္ကဋာနံ ကမ္မာနံ ဖလံ ဝိပါကော…ပေ… ‘နတ္ထိ သုကတဒုက္ကဋာနံ ကမ္မာနံ ဖလံ ဝိပါကော…ပေ… ‘အတ္ထိ စ နတ္ထိ စ သုကတဒုက္ကဋာနံ ကမ္မာနံ ဖလံ ဝိပါကော…ပေ… ‘နေဝတ္ထိ န နတ္ထိ သုကတဒုက္ကဋာနံ ကမ္မာနံ ဖလံ ဝိပါကော…ပေ… ‘ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ…ပေ… ‘န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ…ပေ… ‘ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ…ပေ… ‘နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဣတိ စေ မံ ပုစ္ဆသိ, ‘နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ ဣတိ စေ မေ အဿ, ‘နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ ဣတိ တေ နံ ဗျာကရေယျံ, ‘ဧဝန္တိပိ မေ နော, တထာတိပိ မေ နော, အညထာတိပိ မေ နော, နောတိပိ မေ နော, နော နောတိပိ မေ နော’တိ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, စတုတ္ထံ ဌာနံ, ယံ အာဂမ္မ ယံ အာရဗ္ဘ ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အမရာဝိက္ခေပိကာ တတ္ထ တတ္ထ ပဉှံ ပုဋ္ဌာ သမာနာ ဝါစာဝိက္ခေပံ အာပဇ္ဇန္တိ အမရာဝိက္ခေပံ.

65. And in the fourth case, on what account, for what reason do those venerable ascetics and brahmins who are endless equivocators, when asked a question on this or that point, resort to verbal equivocation, to endless equivocation? Here, monks, a certain ascetic or brahmin is dull and utterly deluded. Due to his dullness and utter delusion, when asked a question on this or that point, he resorts to verbal equivocation, to endless equivocation: ‘If you were to ask me, “Is there another world?” and if it were my view that “There is another world,” I would declare to you, “There is another world.” But I do not hold it to be so. I do not hold it to be thus. I do not hold it to be otherwise. I do not hold it to be “no.” I do not hold it to be “not no.”’ ‘Is there no other world?’… and so on… ‘Is there both another world and no other world?’… and so on… ‘Is there neither another world nor no other world?’… and so on… ‘Are there beings of spontaneous birth?’… and so on… ‘Are there no beings of spontaneous birth?’… and so on… ‘Are there both beings of spontaneous birth and no beings of spontaneous birth?’… and so on… ‘Are there neither beings of spontaneous birth nor no beings of spontaneous birth?’… and so on… ‘Is there fruit and result of good and bad actions?’… and so on… ‘Is there no fruit and result of good and bad actions?’… and so on… ‘Is there both fruit and result and no fruit and result of good and bad actions?’… and so on… ‘Is there neither fruit and result nor no fruit and result of good and bad actions?’… and so on… ‘Does the Tathāgata exist after death?’… and so on… ‘Does the Tathāgata not exist after death?’… and so on… ‘Does the Tathāgata both exist and not exist after death?’… and so on… ‘If you were to ask me, “Does the Tathāgata neither exist nor not exist after death?” and if it were my view that “The Tathāgata neither exists nor not exists after death,” I would declare to you, “The Tathāgata neither exists nor not exists after death.” But I do not hold it to be so. I do not hold it to be thus. I do not hold it to be otherwise. I do not hold it to be “no.” I do not hold it to be “not no.”’ This, monks, is the fourth ground, relying on which, based on which, some ascetics and brahmins who are endless equivocators, when asked a question on this or that point, resort to verbal equivocation, to endless equivocation.

၆၆. ‘‘ဣမေဟိ ခေါ တေ, ဘိက္ခဝေ, သမဏဗြာဟ္မဏာ အမရာဝိက္ခေပိကာ တတ္ထ တတ္ထ ပဉှံ ပုဋ္ဌာ သမာနာ ဝါစာဝိက္ခေပံ အာပဇ္ဇန္တိ အမရာဝိက္ခေပံ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ. ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ အမရာဝိက္ခေပိကာ တတ္ထ တတ္ထ ပဉှံ ပုဋ္ဌာ သမာနာ ဝါစာဝိက္ခေပံ အာပဇ္ဇန္တိ အမရာဝိက္ခေပံ, သဗ္ဗေ တေ ဣမေဟေဝ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ, ဧတေသံ ဝါ အညတရေန, နတ္ထိ ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ…ပေ… ယေဟိ တထာဂတဿ ယထာဘုစ္စံ ဝဏ္ဏံ သမ္မာ ဝဒမာနာ ဝဒေယျုံ.

66. Monks, it is on these four grounds that those ascetics and brahmins who are endless equivocators, when asked a question on this or that point, resort to verbal equivocation, to endless equivocation. Monks, whatever ascetics or brahmins are endless equivocators who, when asked a question on this or that point, resort to verbal equivocation, to endless equivocation, all of them do so on these four grounds alone, or on one of them. There is no ground outside of these. …and so on… by which those speaking rightly would speak the praise of the Tathāgata in accordance with reality.

အဓိစ္စသမုပ္ပန္နဝါဒေါ

The Doctrine of Fortuitous Origination

၆၇. ‘‘သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နိကာ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ ဒွီဟိ ဝတ္ထူဟိ. တေ စ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ [Pg.27] ကိမာဂမ္မ ကိမာရဗ္ဘ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နိကာ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ ဒွီဟိ ဝတ္ထူဟိ?

67. Monks, there are some ascetics and brahmins who are proponents of fortuitous origination, who on two grounds proclaim the self and the world to have arisen without a cause. And on what account, for what reason do those venerable ascetics and brahmins who are proponents of fortuitous origination proclaim the self and the world to have arisen without a cause on two grounds?

၆၈. ‘‘သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, အသညသတ္တာ နာမ ဒေဝါ. သညုပ္ပာဒါ စ ပန တေ ဒေဝါ တမှာ ကာယာ စဝန္တိ. ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ဘိက္ခဝေ, ဝိဇ္ဇတိ, ယံ အညတရော သတ္တော တမှာ ကာယာ စဝိတွာ ဣတ္ထတ္တံ အာဂစ္ဆတိ. ဣတ္ထတ္တံ အာဂတော သမာနော အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇတိ. အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော သမာနော အာတပ္ပမနွာယ ပဓာနမနွာယ အနုယောဂမနွာယ အပ္ပမာဒမနွာယ သမ္မာမနသိကာရမနွာယ တထာရူပံ စေတောသမာဓိံ ဖုသတိ, ယထာသမာဟိတေ စိတ္တေ သညုပ္ပာဒံ အနုဿရတိ, တတော ပရံ နာနုဿရတိ. သော ဧဝမာဟ – ‘အဓိစ္စသမုပ္ပန္နော အတ္တာ စ လောကော စ. တံ ကိဿ ဟေတု? အဟဉှိ ပုဗ္ဗေ နာဟောသိံ, သောမှိ ဧတရဟိ အဟုတွာ သန္တတာယ ပရိဏတော’တိ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ပဌမံ ဌာနံ, ယံ အာဂမ္မ ယံ အာရဗ္ဘ ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နိကာ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ.

68. Monks, there are devas called the non-percipient beings. And with the arising of perception, those devas pass away from that realm. Now it is possible, monks, that a certain being, having passed away from that realm, comes to this state of existence. Having come to this state of existence, he goes forth from the household life into homelessness. Having gone forth from the household life into homelessness, by means of ardour, exertion, application, diligence, and right attention, he attains such a concentration of mind that, in the concentrated mind, he recollects the arising of perception, but nothing beyond that. He says thus: ‘The self and the world have arisen without a cause. For what reason? Because I did not exist before. I, not having existed before, have now been transformed into being.’ This, monks, is the first ground, relying on which, based on which, some ascetics and brahmins who are proponents of fortuitous origination proclaim the self and the world to have arisen without a cause.

၆၉. ‘‘ဒုတိယေ စ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ ကိမာဂမ္မ ကိမာရဗ္ဘ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နိကာ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ? ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ တက္ကီ ဟောတိ ဝီမံသီ. သော တက္ကပရိယာဟတံ ဝီမံသာနုစရိတံ သယံပဋိဘာနံ ဧဝမာဟ – ‘အဓိစ္စသမုပ္ပန္နော အတ္တာ စ လောကော စာ’တိ. ဣဒံ, ဘိက္ခဝေ, ဒုတိယံ ဌာနံ, ယံ အာဂမ္မ ယံ အာရဗ္ဘ ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နိကာ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ.

69. And in the second case, on what account, for what reason do those venerable ascetics and brahmins who are proponents of fortuitous origination proclaim the self and the world to have arisen without a cause? Here, monks, a certain ascetic or brahmin is a reasoner and an investigator. He, based on his reasoning, following his investigation, and by his own ingenuity, says thus: ‘The self and the world have arisen without a cause.’ This, monks, is the second ground, relying on which, based on which, some ascetics and brahmins who are proponents of fortuitous origination proclaim the self and the world to have arisen without a cause.

၇၀. ‘‘ဣမေဟိ ခေါ တေ, ဘိက္ခဝေ, သမဏဗြာဟ္မဏာ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နိကာ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ ဒွီဟိ ဝတ္ထူဟိ. ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နိကာ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ, သဗ္ဗေ တေ ဣမေဟေဝ ဒွီဟိ ဝတ္ထူဟိ, ဧတေသံ ဝါ အညတရေန, နတ္ထိ ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ…ပေ… ယေဟိ တထာဂတဿ ယထာဘုစ္စံ ဝဏ္ဏံ သမ္မာ ဝဒမာနာ ဝဒေယျုံ.

70. Monks, it is on these two grounds that those ascetics and brahmins who are proponents of fortuitous origination proclaim the self and the world to have arisen without a cause. Monks, whatever ascetics or brahmins are proponents of fortuitous origination who proclaim the self and the world to have arisen without a cause, all of them do so on these two grounds alone, or on one of them. There is no ground outside of these. …and so on… by which those speaking rightly would speak the praise of the Tathāgata in accordance with reality.

၇၁. ‘‘ဣမေဟိ ခေါ တေ, ဘိက္ခဝေ, သမဏဗြာဟ္မဏာ ပုဗ္ဗန္တကပ္ပိကာ ပုဗ္ဗန္တာနုဒိဋ္ဌိနော ပုဗ္ဗန္တံ အာရဗ္ဘ အနေကဝိဟိတာနိ အဓိမုတ္တိပဒါနိ အဘိဝဒန္တိ အဋ္ဌာရသဟိ [Pg.28] ဝတ္ထူဟိ. ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ပုဗ္ဗန္တကပ္ပိကာ ပုဗ္ဗန္တာနုဒိဋ္ဌိနော ပုဗ္ဗန္တမာရဗ္ဘ အနေကဝိဟိတာနိ အဓိမုတ္တိပဒါနိ အဘိဝဒန္တိ, သဗ္ဗေ တေ ဣမေဟေဝ အဋ္ဌာရသဟိ ဝတ္ထူဟိ, ဧတေသံ ဝါ အညတရေန, နတ္ထိ ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ.

71. Bhikkhus, these ascetics and brahmins who are speculators about the past, holding views that follow the past, taking the past as a basis, assert various tenets on eighteen grounds. Whatever ascetics or brahmins, Bhikkhus, are speculators about the past, holding views that follow the past, taking the past as a basis, assert various tenets, all of them do so on these eighteen grounds, or on one of them. There is no ground outside of these.

၇၂. ‘‘တယိဒံ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော ပဇာနာတိ – ‘ဣမေ ဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနာ ဧဝံဂဟိတာ ဧဝံပရာမဋ္ဌာ ဧဝံဂတိကာ ဘဝန္တိ ဧဝံအဘိသမ္ပရာယာ’တိ. တဉ္စ တထာဂတော ပဇာနာတိ, တတော စ ဥတ္တရိတရံ ပဇာနာတိ, တဉ္စ ပဇာနနံ န ပရာမသတိ, အပရာမသတော စဿ ပစ္စတ္တညေဝ နိဗ္ဗုတိ ဝိဒိတာ. ဝေဒနာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ဝိဒိတွာ အနုပါဒါဝိမုတ္တော, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော.

72. Bhikkhus, the Tathāgata knows this: ‘These grounds for views, thus grasped, thus adhered to, lead to such a destination, to such a future state.’ The Tathāgata knows that, and he knows what is beyond that. And knowing that, he does not adhere to it. Not adhering to it, he has personally realized extinguishment. Having known as they really are the origin, the cessation, the gratification, the danger, and the escape in regard to feelings, the Tathāgata, Bhikkhus, is liberated without clinging.

၇၃. ‘‘ဣမေ ခေါ တေ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ ဂမ္ဘီရာ ဒုဒ္ဒသာ ဒုရနုဗောဓာ သန္တာ ပဏီတာ အတက္ကာဝစရာ နိပုဏာ ပဏ္ဍိတဝေဒနီယာ, ယေ တထာဂတော သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေတိ, ယေဟိ တထာဂတဿ ယထာဘုစ္စံ ဝဏ္ဏံ သမ္မာ ဝဒမာနာ ဝဒေယျုံ.

73. These, Bhikkhus, are those things that are profound, difficult to see, difficult to understand, peaceful, sublime, beyond the scope of logic, subtle, and to be experienced by the wise, which the Tathāgata, having realized them for himself through direct knowledge, makes known, and concerning which those who would praise the Tathāgata in accordance with reality would rightly speak.

ဒုတိယဘာဏဝါရော.

The Second Recitation Section.

အပရန္တကပ္ပိကာ

Speculators About the Future

၇၄. ‘‘သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အပရန္တကပ္ပိကာ အပရန္တာနုဒိဋ္ဌိနော, အပရန္တံ အာရဗ္ဘ အနေကဝိဟိတာနိ အဓိမုတ္တိပဒါနိ အဘိဝဒန္တိ စတုစတ္တာရီသာယ ဝတ္ထူဟိ. တေ စ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ ကိမာဂမ္မ ကိမာရဗ္ဘ အပရန္တကပ္ပိကာ အပရန္တာနုဒိဋ္ဌိနော အပရန္တံ အာရဗ္ဘ အနေကဝိဟိတာနိ အဓိမုတ္တိပဒါနိ အဘိဝဒန္တိ စတုစတ္တာရီသာယ ဝတ္ထူဟိ?

74. Bhikkhus, there are some ascetics and brahmins who are speculators about the future, holding views that follow the future. Taking the future as a basis, they assert various tenets on forty-four grounds. Relying on what, taking what as a basis, do these venerable ascetics and brahmins, who are speculators about the future and hold views that follow the future, taking the future as a basis, assert various tenets on forty-four grounds?

သညီဝါဒေါ

The Doctrine of a Percipient Self

၇၅. ‘‘သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဥဒ္ဓမာဃာတနိကာ သညီဝါဒါ ဥဒ္ဓမာဃာတနံ သညိံ အတ္တာနံ ပညပေန္တိ သောဠသဟိ ဝတ္ထူဟိ. တေ [Pg.29] စ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ ကိမာဂမ္မ ကိမာရဗ္ဘ ဥဒ္ဓမာဃာတနိကာ သညီဝါဒါ ဥဒ္ဓမာဃာတနံ သညိံ အတ္တာနံ ပညပေန္တိ သောဠသဟိ ဝတ္ထူဟိ?

75. Bhikkhus, there are some ascetics and brahmins who hold the doctrine of a percipient self after death, who posit a self that is percipient after death on sixteen grounds. Relying on what, taking what as a basis, do these venerable ascetics and brahmins, who hold the doctrine of a percipient self after death, posit a self that is percipient after death on sixteen grounds?

၇၆. ‘‘‘ရူပီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ သညီ’တိ နံ ပညပေန္တိ. ‘အရူပီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ သညီ’တိ နံ ပညပေန္တိ. ‘ရူပီ စ အရူပီ စ အတ္တာ ဟောတိ…ပေ… နေဝရူပီ နာရူပီ အတ္တာ ဟောတိ… အန္တဝါ အတ္တာ ဟောတိ… အနန္တဝါ အတ္တာ ဟောတိ… အန္တဝါ စ အနန္တဝါ စ အတ္တာ ဟောတိ… နေဝန္တဝါ နာနန္တဝါ အတ္တာ ဟောတိ… ဧကတ္တသညီ အတ္တာ ဟောတိ… နာနတ္တသညီ အတ္တာ ဟောတိ… ပရိတ္တသညီ အတ္တာ ဟောတိ… အပ္ပမာဏသညီ အတ္တာ ဟောတိ… ဧကန္တသုခီ အတ္တာ ဟောတိ… ဧကန္တဒုက္ခီ အတ္တာ ဟောတိ. သုခဒုက္ခီ အတ္တာ ဟောတိ. အဒုက္ခမသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ သညီ’တိ နံ ပညပေန္တိ.

76. They posit it thus: ‘The self is material, is healthy after death, and is percipient.’ They posit it thus: ‘The self is immaterial, is healthy after death, and is percipient.’ They posit it thus: ‘The self is both material and immaterial…’ ‘The self is neither material nor immaterial…’ ‘The self is finite…’ ‘The self is infinite…’ ‘The self is both finite and infinite…’ ‘The self is neither finite nor infinite…’ ‘The self has a single perception…’ ‘The self has diverse perceptions…’ ‘The self has limited perception…’ ‘The self has immeasurable perception…’ ‘The self is exclusively happy…’ ‘The self is exclusively miserable…’ ‘The self is both happy and miserable…’ ‘The self is neither miserable nor happy, is healthy after death, and is percipient.’

၇၇. ‘‘ဣမေဟိ ခေါ တေ, ဘိက္ခဝေ, သမဏဗြာဟ္မဏာ ဥဒ္ဓမာဃာတနိကာ သညီဝါဒါ ဥဒ္ဓမာဃာတနံ သညိံ အတ္တာနံ ပညပေန္တိ သောဠသဟိ ဝတ္ထူဟိ. ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဥဒ္ဓမာဃာတနိကာ သညီဝါဒါ ဥဒ္ဓမာဃာတနံ သညိံ အတ္တာနံ ပညပေန္တိ, သဗ္ဗေ တေ ဣမေဟေဝ သောဠသဟိ ဝတ္ထူဟိ, ဧတေသံ ဝါ အညတရေန, နတ္ထိ ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ…ပေ… ယေဟိ တထာဂတဿ ယထာဘုစ္စံ ဝဏ္ဏံ သမ္မာ ဝဒမာနာ ဝဒေယျုံ.

77. Bhikkhus, it is on these sixteen grounds that those ascetics and brahmins who hold the doctrine of a percipient self after death posit a self that is percipient after death. Whatever ascetics or brahmins, Bhikkhus, hold the doctrine of a percipient self after death and posit a self that is percipient after death, all of them do so on these sixteen grounds, or on one of them. There is no ground outside of these. … It is of these that those speaking would rightly speak the praise of the Tathāgata in accordance with reality.

အသညီဝါဒေါ

The Doctrine of a Non-Percipient Self

၇၈. ‘‘သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဥဒ္ဓမာဃာတနိကာ အသညီဝါဒါ ဥဒ္ဓမာဃာတနံ အသညိံ အတ္တာနံ ပညပေန္တိ အဋ္ဌဟိ ဝတ္ထူဟိ. တေ စ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ ကိမာဂမ္မ ကိမာရဗ္ဘ ဥဒ္ဓမာဃာတနိကာ အသညီဝါဒါ ဥဒ္ဓမာဃာတနံ အသညိံ အတ္တာနံ ပညပေန္တိ အဋ္ဌဟိ ဝတ္ထူဟိ?

78. Bhikkhus, there are some ascetics and brahmins who hold the doctrine of a non-percipient self after death, and who posit a self that is non-percipient after death on eight grounds. Relying on what, taking what as a basis, do these venerable ascetics and brahmins, who hold the doctrine of a non-percipient self after death, posit a self that is non-percipient after death on eight grounds?

၇၉. ‘‘‘ရူပီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ အသညီ’တိ နံ ပညပေန္တိ. ‘အရူပီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ အသညီ’တိ နံ ပညပေန္တိ. ‘ရူပီ စ အရူပီ စ အတ္တာ ဟောတိ…ပေ… နေဝရူပီ နာရူပီ အတ္တာ ဟောတိ… အန္တဝါ အတ္တာ ဟောတိ… အနန္တဝါ အတ္တာ ဟောတိ… အန္တဝါ စ အနန္တဝါ စ အတ္တာ ဟောတိ… နေဝန္တဝါ နာနန္တဝါ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ အသညီ’တိ နံ ပညပေန္တိ.

79. They posit it thus: ‘The self is material, is healthy after death, and without perception.’ They posit it thus: ‘The self is immaterial, is healthy after death, and without perception.’ They posit it thus: ‘The self is both material and immaterial…’ ‘The self is neither material nor immaterial…’ ‘The self is finite…’ ‘The self is infinite…’ ‘The self is both finite and infinite…’ ‘The self is neither finite nor infinite, is healthy after death, and without perception.’

၈၀. ‘‘ဣမေဟိ [Pg.30] ခေါ တေ, ဘိက္ခဝေ, သမဏဗြာဟ္မဏာ ဥဒ္ဓမာဃာတနိကာ အသညီဝါဒါ ဥဒ္ဓမာဃာတနံ အသညိံ အတ္တာနံ ပညပေန္တိ အဋ္ဌဟိ ဝတ္ထူဟိ. ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဥဒ္ဓမာဃာတနိကာ အသညီဝါဒါ ဥဒ္ဓမာဃာတနံ အသညိံ အတ္တာနံ ပညပေန္တိ, သဗ္ဗေ တေ ဣမေဟေဝ အဋ္ဌဟိ ဝတ္ထူဟိ, ဧတေသံ ဝါ အညတရေန, နတ္ထိ ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ…ပေ… ယေဟိ တထာဂတဿ ယထာဘုစ္စံ ဝဏ္ဏံ သမ္မာ ဝဒမာနာ ဝဒေယျုံ.

80. Bhikkhus, it is on these eight grounds that those ascetics and brahmins who hold the doctrine of a non-percipient self after death posit a self that is non-percipient after death. Whatever ascetics or brahmins, Bhikkhus, hold the doctrine of a non-percipient self after death and posit a self that is non-percipient after death, all of them do so on these eight grounds, or on one of them. There is no ground outside of these. … It is of these that those speaking would rightly speak the praise of the Tathāgata in accordance with reality.

နေဝသညီနာသညီဝါဒေါ

The Doctrine of Neither Perception nor Non-Perception

၈၁. ‘‘သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဥဒ္ဓမာဃာတနိကာ နေဝသညီနာသညီဝါဒါ, ဥဒ္ဓမာဃာတနံ နေဝသညီနာသညိံ အတ္တာနံ ပညပေန္တိ အဋ္ဌဟိ ဝတ္ထူဟိ. တေ စ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ ကိမာဂမ္မ ကိမာရဗ္ဘ ဥဒ္ဓမာဃာတနိကာ နေဝသညီနာသညီဝါဒါ ဥဒ္ဓမာဃာတနံ နေဝသညီနာသညိံ အတ္တာနံ ပညပေန္တိ အဋ္ဌဟိ ဝတ္ထူဟိ?

81. Bhikkhus, there are some ascetics and brahmins who hold the doctrine of a self that is neither percipient nor non-percipient after death; they posit a self that is neither percipient nor non-percipient after death on eight grounds. Relying on what, taking what as a basis, do these venerable ascetics and brahmins, who hold the doctrine of a self that is neither percipient nor non-percipient after death, posit a self that is neither percipient nor non-percipient after death on eight grounds?

၈၂. ‘‘‘ရူပီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ နေဝသညီနာသညီ’တိ နံ ပညပေန္တိ ‘အရူပီ အတ္တာ ဟောတိ…ပေ… ရူပီ စ အရူပီ စ အတ္တာ ဟောတိ… နေဝရူပီ နာရူပီ အတ္တာ ဟောတိ… အန္တဝါ အတ္တာ ဟောတိ… အနန္တဝါ အတ္တာ ဟောတိ… အန္တဝါ စ အနန္တဝါ စ အတ္တာ ဟောတိ… နေဝန္တဝါ နာနန္တဝါ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ နေဝသညီနာသညီ’တိ နံ ပညပေန္တိ.

82. They proclaim it thus: 'The self is material, is permanent after death, and neither percipient nor non-percipient.' They proclaim it thus: 'The self is immaterial... and so on... The self is both material and immaterial... The self is neither material nor immaterial... The self is finite... The self is infinite... The self is both finite and infinite... The self is neither finite nor infinite, is permanent after death, and neither percipient nor non-percipient.'

၈၃. ‘‘ဣမေဟိ ခေါ တေ, ဘိက္ခဝေ, သမဏဗြာဟ္မဏာ ဥဒ္ဓမာဃာတနိကာ နေဝသညီနာသညီဝါဒါ ဥဒ္ဓမာဃာတနံ နေဝသညီနာသညိံ အတ္တာနံ ပညပေန္တိ အဋ္ဌဟိ ဝတ္ထူဟိ. ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဥဒ္ဓမာဃာတနိကာ နေဝသညီနာသညီဝါဒါ ဥဒ္ဓမာဃာတနံ နေဝသညီနာသညိံ အတ္တာနံ ပညပေန္တိ, သဗ္ဗေ တေ ဣမေဟေဝ အဋ္ဌဟိ ဝတ္ထူဟိ…ပေ… ယေဟိ တထာဂတဿ ယထာဘုစ္စံ ဝဏ္ဏံ သမ္မာ ဝဒမာနာ ဝဒေယျုံ.

83. Monks, it is on these eight grounds that those ascetics and brahmins who are proponents of permanence after death and hold the doctrine of neither-perception-nor-non-perception proclaim a self that is permanent after death and is neither percipient nor non-percipient. Whatever ascetics or brahmins, monks, are proponents of permanence after death and hold the doctrine of neither-perception-nor-non-perception, and proclaim a self that is permanent after death and is neither percipient nor non-percipient, all of them do so on these same eight grounds... and so on... by which those speaking would rightly speak the true praise of the Tathāgata.

ဥစ္ဆေဒဝါဒေါ

The Doctrine of Annihilation

၈၄. ‘‘သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဥစ္ဆေဒဝါဒါ သတော သတ္တဿ ဥစ္ဆေဒံ ဝိနာသံ ဝိဘဝံ ပညပေန္တိ သတ္တဟိ ဝတ္ထူဟိ. တေ စ ဘောန္တော [Pg.31] သမဏဗြာဟ္မဏာ ကိမာဂမ္မ ကိမာရဗ္ဘ ဥစ္ဆေဒဝါဒါ သတော သတ္တဿ ဥစ္ဆေဒံ ဝိနာသံ ဝိဘဝံ ပညပေန္တိ သတ္တဟိ ဝတ္ထူဟိ?

84. Monks, there are some ascetics and brahmins who are annihilationists and who, on seven grounds, proclaim the annihilation, destruction, and non-becoming of an existing being. And based on what, relying on what, do those venerable ascetics and brahmins, the annihilationists, proclaim on seven grounds the annihilation, destruction, and non-becoming of an existing being?

၈၅. ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဧဝံဝါဒီ ဟောတိ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – ‘ယတော ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ ရူပီ စာတုမဟာဘူတိကော မာတာပေတ္တိကသမ္ဘဝေါ ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇတိ ဝိနဿတိ, န ဟောတိ ပရံ မရဏာ, ဧတ္တာဝတာ ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ သမ္မာ သမုစ္ဆိန္နော ဟောတီ’တိ. ဣတ္ထေကေ သတော သတ္တဿ ဥစ္ဆေဒံ ဝိနာသံ ဝိဘဝံ ပညပေန္တိ.

85. Here, monks, some ascetic or brahmin holds this view, has this belief: ‘Sirs, since this self—which is material, made of the four great elements, born of mother and father—is, with the breakup of the body, cut off and perishes, and does not exist after death, to this extent, sirs, this self is completely annihilated.’ In this way, some proclaim the annihilation, destruction, and non-becoming of an existing being.

၈၆. ‘‘တမညော ဧဝမာဟ – ‘အတ္ထိ ခေါ, ဘော, ဧသော အတ္တာ, ယံ တွံ ဝဒေသိ, နေသော နတ္ထီတိ ဝဒါမိ; နော စ ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ ဧတ္တာဝတာ သမ္မာ သမုစ္ဆိန္နော ဟောတိ. အတ္ထိ ခေါ, ဘော, အညော အတ္တာ ဒိဗ္ဗော ရူပီ ကာမာဝစရော ကဗဠီကာရာဟာရဘက္ခော. တံ တွံ န ဇာနာသိ န ပဿသိ. တမဟံ ဇာနာမိ ပဿာမိ. သော ခေါ, ဘော, အတ္တာ ယတော ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇတိ ဝိနဿတိ, န ဟောတိ ပရံ မရဏာ, ဧတ္တာဝတာ ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ သမ္မာ သမုစ္ဆိန္နော ဟောတီ’တိ. ဣတ္ထေကေ သတော သတ္တဿ ဥစ္ဆေဒံ ဝိနာသံ ဝိဘဝံ ပညပေန္တိ.

86. Another says to him thus: ‘Sir, this self that you speak of certainly exists; I do not say that it does not exist. But, sir, this self is not completely annihilated to that extent. There is, sir, another self—divine, material, belonging to the sense-sphere, feeding on physical food. You do not know it, you do not see it. I know it, I see it. Sir, since that self is, with the breakup of the body, cut off and perishes, and does not exist after death, to this extent, sir, this self is completely annihilated.’ In this way, some proclaim the annihilation, destruction, and non-becoming of an existing being.

၈၇. ‘‘တမညော ဧဝမာဟ – ‘အတ္ထိ ခေါ, ဘော, ဧသော အတ္တာ, ယံ တွံ ဝဒေသိ, နေသော နတ္ထီတိ ဝဒါမိ; နော စ ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ ဧတ္တာဝတာ သမ္မာ သမုစ္ဆိန္နော ဟောတိ. အတ္ထိ ခေါ, ဘော, အညော အတ္တာ ဒိဗ္ဗော ရူပီ မနောမယော သဗ္ဗင်္ဂပစ္စင်္ဂီ အဟီနိန္ဒြိယော. တံ တွံ န ဇာနာသိ န ပဿသိ. တမဟံ ဇာနာမိ ပဿာမိ. သော ခေါ, ဘော, အတ္တာ ယတော ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇတိ ဝိနဿတိ, န ဟောတိ ပရံ မရဏာ, ဧတ္တာဝတာ ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ သမ္မာ သမုစ္ဆိန္နော ဟောတီ’တိ. ဣတ္ထေကေ သတော သတ္တဿ ဥစ္ဆေဒံ ဝိနာသံ ဝိဘဝံ ပညပေန္တိ.

87. Another says to him thus: ‘Sir, this self that you speak of certainly exists; I do not say that it does not exist. But, sir, this self is not completely annihilated to that extent. There is, sir, another self—divine, material, mind-made, complete with all major and minor limbs, with unimpaired faculties. You do not know it, you do not see it. I know it, I see it. Sir, since that self is, with the breakup of the body, cut off and perishes, and does not exist after death, to this extent, sir, this self is completely annihilated.’ In this way, some proclaim the annihilation, destruction, and non-becoming of an existing being.

၈၈. ‘‘တမညော ဧဝမာဟ – ‘အတ္ထိ ခေါ, ဘော, ဧသော အတ္တာ, ယံ တွံ ဝဒေသိ, နေသော နတ္ထီတိ ဝဒါမိ; နော စ ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ ဧတ္တာဝတာ [Pg.32] သမ္မာ သမုစ္ဆိန္နော ဟောတိ. အတ္ထိ ခေါ, ဘော, အညော အတ္တာ သဗ္ဗသော ရူပသညာနံ သမတိက္ကမာ ပဋိဃသညာနံ အတ္ထင်္ဂမာ နာနတ္တသညာနံ အမနသိကာရာ ‘‘အနန္တော အာကာသော’’တိ အာကာသာနဉ္စာယတနူပဂေါ. တံ တွံ န ဇာနာသိ န ပဿသိ. တမဟံ ဇာနာမိ ပဿာမိ. သော ခေါ, ဘော, အတ္တာ ယတော ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇတိ ဝိနဿတိ, န ဟောတိ ပရံ မရဏာ, ဧတ္တာဝတာ ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ သမ္မာ သမုစ္ဆိန္နော ဟောတီ’တိ. ဣတ္ထေကေ သတော သတ္တဿ ဥစ္ဆေဒံ ဝိနာသံ ဝိဘဝံ ပညပေန္တိ.

88. Another says to him thus: ‘Sir, this self that you speak of certainly exists; I do not say that it does not exist. But, sir, this self is not completely annihilated to that extent. There is, sir, another self that, by completely transcending perceptions of form, by the disappearance of perceptions of resistance, and by not attending to perceptions of diversity, has reached the sphere of infinite space, cultivating the thought, “Space is infinite.” You do not know it, you do not see it. I know it, I see it. Sir, since that self is, with the breakup of the body, cut off and perishes, and does not exist after death, to this extent, sir, this self is completely annihilated.’ In this way, some proclaim the annihilation, destruction, and non-becoming of an existing being.

၈၉. ‘‘တမညော ဧဝမာဟ – ‘အတ္ထိ ခေါ, ဘော, ဧသော အတ္တာ ယံ တွံ ဝဒေသိ, နေသော နတ္ထီတိ ဝဒါမိ; နော စ ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ ဧတ္တာဝတာ သမ္မာ သမုစ္ဆိန္နော ဟောတိ. အတ္ထိ ခေါ, ဘော, အညော အတ္တာ သဗ္ဗသော အာကာသာနဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ ‘‘အနန္တံ ဝိညာဏ’’န္တိ ဝိညာဏဉ္စာယတနူပဂေါ. တံ တွံ န ဇာနာသိ န ပဿသိ. တမဟံ ဇာနာမိ ပဿာမိ. သော ခေါ, ဘော, အတ္တာ ယတော ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇတိ ဝိနဿတိ, န ဟောတိ ပရံ မရဏာ, ဧတ္တာဝတာ ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ သမ္မာ သမုစ္ဆိန္နော ဟောတီ’တိ. ဣတ္ထေကေ သတော သတ္တဿ ဥစ္ဆေဒံ ဝိနာသံ ဝိဘဝံ ပညပေန္တိ.

89. Another says to him thus: ‘Sir, this self that you speak of certainly exists; I do not say that it does not exist. But, sir, this self is not completely annihilated to that extent. There is, sir, another self that, by completely transcending the sphere of infinite space, has reached the sphere of infinite consciousness, cultivating the thought, “Consciousness is infinite.” You do not know it, you do not see it. I know it, I see it. Sir, since that self is, with the breakup of the body, cut off and perishes, and does not exist after death, to this extent, sir, this self is completely annihilated.’ In this way, some proclaim the annihilation, destruction, and non-becoming of an existing being.

၉၀. ‘‘တမညော ဧဝမာဟ – ‘အတ္ထိ ခေါ, ဘော, သော အတ္တာ, ယံ တွံ ဝဒေသိ, နေသော နတ္ထီတိ ဝဒါမိ; နော စ ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ ဧတ္တာဝတာ သမ္မာ သမုစ္ဆိန္နော ဟောတိ. အတ္ထိ ခေါ, ဘော, အညော အတ္တာ သဗ္ဗသော ဝိညာဏဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ ‘‘နတ္ထိ ကိဉ္စီ’’တိ အာကိဉ္စညာယတနူပဂေါ. တံ တွံ န ဇာနာသိ န ပဿသိ. တမဟံ ဇာနာမိ ပဿာမိ. သော ခေါ, ဘော, အတ္တာ ယတော ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇတိ ဝိနဿတိ, န ဟောတိ ပရံ မရဏာ, ဧတ္တာဝတာ ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ သမ္မာ သမုစ္ဆိန္နော ဟောတီ’’တိ. ဣတ္ထေကေ သတော သတ္တဿ ဥစ္ဆေဒံ ဝိနာသံ ဝိဘဝံ ပညပေန္တိ.

90. Another says to him thus: ‘Sir, this self that you speak of certainly exists; I do not say that it does not exist. But, sir, this self is not completely annihilated to that extent. There is, sir, another self that, by completely transcending the sphere of infinite consciousness, has reached the sphere of nothingness, cultivating the thought, “There is nothing.” You do not know it, you do not see it. I know it, I see it. Sir, since that self is, with the breakup of the body, cut off and perishes, and does not exist after death, to this extent, sir, this self is completely annihilated.’ In this way, some proclaim the annihilation, destruction, and non-becoming of an existing being.

၉၁. ‘တမညော ဧဝမာဟ – ‘‘အတ္ထိ ခေါ, ဘော, ဧသော အတ္တာ, ယံ တွံ ဝဒေသိ, နေသော နတ္ထီတိ ဝဒါမိ; နော စ ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ ဧတ္တာဝတာ သမ္မာ သမုစ္ဆိန္နော ဟောတိ. အတ္ထိ ခေါ, ဘော, အညော အတ္တာ [Pg.33] သဗ္ဗသော အာကိဉ္စညာယတနံ သမတိက္ကမ္မ ‘‘သန္တမေတံ ပဏီတမေတ’’န္တိ နေဝသညာနာသညာယတနူပဂေါ. တံ တွံ န ဇာနာသိ န ပဿသိ. တမဟံ ဇာနာမိ ပဿာမိ. သော ခေါ, ဘော, အတ္တာ ယတော ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇတိ ဝိနဿတိ, န ဟောတိ ပရံ မရဏာ, ဧတ္တာဝတာ ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ သမ္မာ သမုစ္ဆိန္နော ဟောတီ’တိ. ဣတ္ထေကေ သတော သတ္တဿ ဥစ္ဆေဒံ ဝိနာသံ ဝိဘဝံ ပညပေန္တိ.

91. Another says to him thus: ‘Sir, this self that you speak of certainly exists; I do not say that it does not exist. But, sir, this self is not completely annihilated to that extent. There is, sir, another self that, having completely transcended the sphere of nothingness, has reached the sphere of neither-perception-nor-non-perception, regarding it as: “This is peaceful, this is sublime.” You do not know it, you do not see it. I know it, I see it. Sir, when that self is cut off and perishes with the breakup of the body and does not exist after death, to that extent, sir, this self is completely annihilated.’ In this way, some proclaim the annihilation, destruction, and non-becoming of an existing being.

၉၂. ‘‘ဣမေဟိ ခေါ တေ, ဘိက္ခဝေ, သမဏဗြာဟ္မဏာ ဥစ္ဆေဒဝါဒါ သတော သတ္တဿ ဥစ္ဆေဒံ ဝိနာသံ ဝိဘဝံ ပညပေန္တိ သတ္တဟိ ဝတ္ထူဟိ. ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဥစ္ဆေဒဝါဒါ သတော သတ္တဿ ဥစ္ဆေဒံ ဝိနာသံ ဝိဘဝံ ပညပေန္တိ, သဗ္ဗေ တေ ဣမေဟေဝ သတ္တဟိ ဝတ္ထူဟိ…ပေ… ယေဟိ တထာဂတဿ ယထာဘုစ္စံ ဝဏ္ဏံ သမ္မာ ဝဒမာနာ ဝဒေယျုံ.

92. Bhikkhus, it is on these seven grounds that those annihilationist ascetics and brahmins proclaim the annihilation, destruction, and non-becoming of an existing being. Whatever ascetics or brahmins, Bhikkhus, are annihilationists and proclaim the annihilation, destruction, and non-becoming of an existing being, all of them do so based on these very seven grounds... These are among the things for which one, speaking rightly, would truly praise the Tathāgata.

ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနဝါဒေါ

The Doctrine of Nibbāna in the Present Existence

၉၃. ‘‘သန္တိ, ဘိက္ခဝေ, ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနဝါဒါ သတော သတ္တဿ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပညပေန္တိ ပဉ္စဟိ ဝတ္ထူဟိ. တေ စ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ ကိမာဂမ္မ ကိမာရဗ္ဘ ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနဝါဒါ သတော သတ္တဿ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပညပေန္တိ ပဉ္စဟိ ဝတ္ထူဟိ?

93. Bhikkhus, there are some ascetics and brahmins who are proponents of Nibbāna in the present existence, who on five grounds proclaim the supreme Nibbāna in the present existence for an existing being. And what do these venerable ascetics and brahmins rely on, what do they base it on, that they, as proponents of Nibbāna in the present existence, on five grounds proclaim the supreme Nibbāna in the present existence for an existing being?

၉၄. ‘‘ဣဓ, ဘိက္ခဝေ, ဧကစ္စော သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဧဝံဝါဒီ ဟောတိ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – ‘‘ယတော ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ သမပ္ပိတော သမင်္ဂီဘူတော ပရိစာရေတိ, ဧတ္တာဝတာ ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပတ္တော ဟောတီ’တိ. ဣတ္ထေကေ သတော သတ္တဿ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပညပေန္တိ.

94. Here, Bhikkhus, a certain ascetic or brahmin has such a doctrine, such a view: ‘Sir, when this self, being supplied and endowed with the five strands of sensual pleasure, indulges in them, to that extent, sir, this self has attained the supreme Nibbāna in the present existence.’ Thus do some proclaim the supreme Nibbāna in the present existence for an existing being.

၉၅. ‘‘တမညော ဧဝမာဟ –‘အတ္ထိ ခေါ, ဘော, ဧသော အတ္တာ, ယံ တွံ ဝဒေသိ, နေသော နတ္ထီတိ ဝဒါမိ; နော စ ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ ဧတ္တာဝတာ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပတ္တော ဟောတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ကာမာ ဟိ, ဘော, အနိစ္စာ ဒုက္ခာ ဝိပရိဏာမဓမ္မာ, တေသံ ဝိပရိဏာမညထာဘာဝါ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ. ယတော ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ, ဧတ္တာဝတာ ခေါ, ဘော, အယံ [Pg.34] အတ္တာ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပတ္တော ဟောတီ’တိ. ဣတ္ထေကေ သတော သတ္တဿ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပညပေန္တိ.

95. To him another says thus: ‘Sir, this self that you speak of indeed exists; I do not say that it does not exist. But, sir, this self has not to this extent attained the supreme Nibbāna in the present existence. For what reason? Because, sir, sensual pleasures are impermanent, suffering, and subject to change. Due to their changing and altering, sorrow, lamentation, pain, grief, and despair arise. When, sir, this self, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unwholesome states, enters and abides in the first jhāna—which has initial and sustained application, with rapture and happiness born of seclusion—to that extent, sir, this self has attained the supreme Nibbāna in the present existence.’ Thus do some proclaim the supreme Nibbāna in the present existence for an existing being.

၉၆. ‘‘တမညော ဧဝမာဟ – ‘အတ္ထိ ခေါ, ဘော, ဧသော အတ္တာ, ယံ တွံ ဝဒေသိ, နေသော နတ္ထီတိ ဝဒါမိ; နော စ ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ ဧတ္တာဝတာ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပတ္တော ဟောတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ယဒေဝ တတ္ထ ဝိတက္ကိတံ ဝိစာရိတံ, ဧတေနေတံ ဩဠာရိကံ အက္ခာယတိ. ယတော ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ အဇ္ဈတ္တံ သမ္ပသာဒနံ စေတသော ဧကောဒိဘာဝံ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ သမာဓိဇံ ပီတိသုခံ ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ, ဧတ္တာဝတာ ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပတ္တော ဟောတီ’တိ. ဣတ္ထေကေ သတော သတ္တဿ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပညပေန္တိ.

96. To him another says thus: ‘Sir, this self that you speak of indeed exists; I do not say that it does not exist. But, sir, this self has not to this extent attained the supreme Nibbāna in the present existence. For what reason? Because of the initial and sustained application that is present there, it is said to be coarse. When, sir, this self, with the stilling of initial and sustained application, enters and abides in the second jhāna—which has internal confidence and unification of mind, is without initial and sustained application, and has rapture and happiness born of concentration—to that extent, sir, this self has attained the supreme Nibbāna in the present existence.’ Thus do some proclaim the supreme Nibbāna in the present existence for an existing being.

၉၇. ‘‘တမညော ဧဝမာဟ – ‘အတ္ထိ ခေါ, ဘော, ဧသော အတ္တာ, ယံ တွံ ဝဒေသိ, နေသော နတ္ထီတိ ဝဒါမိ; နော စ ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ ဧတ္တာဝတာ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပတ္တော ဟောတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ယဒေဝ တတ္ထ ပီတိဂတံ စေတသော ဥပ္ပိလာဝိတတ္တံ, ဧတေနေတံ ဩဠာရိကံ အက္ခာယတိ. ယတော ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ ဥပေက္ခကော စ ဝိဟရတိ, သတော စ သမ္ပဇာနော, သုခဉ္စ ကာယေန ပဋိသံဝေဒေတိ, ယံ တံ အရိယာ အာစိက္ခန္တိ ‘‘ဥပေက္ခကော သတိမာ သုခဝိဟာရီ’’တိ, တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ, ဧတ္တာဝတာ ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပတ္တော ဟောတီ’တိ. ဣတ္ထေကေ သတော သတ္တဿ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပညပေန္တိ.

97. To him another says thus: ‘Sir, this self that you speak of indeed exists; I do not say that it does not exist. But, sir, this self has not to this extent attained the supreme Nibbāna in the present existence. For what reason? Because of the rapture and mental elation that is present there, it is said to be coarse. When, sir, this self, with the fading away of rapture, abides equanimous, mindful, and clearly comprehending, and experiences happiness with the body—of which the noble ones declare, “He is equanimous, mindful, a happy dweller”—having entered and abiding in the third jhāna, to this extent, sir, this self has attained the supreme Nibbāna in the present existence.’ Thus do some proclaim the supreme Nibbāna in the present existence for an existing being.

၉၈. ‘‘တမညော ဧဝမာဟ – ‘အတ္ထိ ခေါ, ဘော, ဧသော အတ္တာ, ယံ တွံ ဝဒေသိ, နေသော နတ္ထီတိ ဝဒါမိ; နော စ ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ ဧတ္တာဝတာ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပတ္တော ဟောတိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ယဒေဝ တတ္ထ သုခမိတိ စေတသော အာဘောဂေါ, ဧတေနေတံ ဩဠာရိကံ အက္ခာယတိ. ယတော ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ သုခဿ စ ပဟာနာ ဒုက္ခဿ စ ပဟာနာ ပုဗ္ဗေဝ သောမနဿဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာ အဒုက္ခမသုခံ ဥပေက္ခာသတိပါရိသုဒ္ဓိံ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ, ဧတ္တာဝတာ ခေါ, ဘော, အယံ အတ္တာ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပတ္တော ဟောတီ’တိ. ဣတ္ထေကေ သတော သတ္တဿ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပညပေန္တိ.

98. To him another says thus: ‘Sir, this self that you speak of indeed exists; I do not say that it does not exist. But, sir, this self has not to this extent attained the supreme Nibbāna in the present existence. For what reason? Because of the mind’s attending to what is there as “happiness,” it is said to be coarse. When, sir, this self, with the abandoning of pleasure and pain, and with the previous disappearance of joy and grief, enters and abides in the fourth jhāna—which is neither-painful-nor-pleasant and has purity of mindfulness due to equanimity—to that extent, sir, this self has attained the supreme Nibbāna in the present existence.’ Thus do some proclaim the supreme Nibbāna in the present existence for an existing being.

၉၉. ‘‘ဣမေဟိ [Pg.35] ခေါ တေ, ဘိက္ခဝေ, သမဏဗြာဟ္မဏာ ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနဝါဒါ သတော သတ္တဿ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပညပေန္တိ ပဉ္စဟိ ဝတ္ထူဟိ. ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနဝါဒါ သတော သတ္တဿ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပညပေန္တိ, သဗ္ဗေ တေ ဣမေဟေဝ ပဉ္စဟိ ဝတ္ထူဟိ…ပေ… ယေဟိ တထာဂတဿ ယထာဘုစ္စံ ဝဏ္ဏံ သမ္မာ ဝဒမာနာ ဝဒေယျုံ.

99. Monks, it is with these five grounds that those ascetics and brahmins who are proponents of Nibbāna in this very life proclaim the supreme Nibbāna in this very life for an existing being. Whatever ascetics or brahmins are proponents of Nibbāna in this very life and proclaim the supreme Nibbāna in this very life for an existing being, all of them proclaim it with these very five grounds... by which those speaking rightly of the Tathāgata would, in accordance with reality, speak his praise.

၁၀၀. ‘‘ဣမေဟိ ခေါ တေ, ဘိက္ခဝေ, သမဏဗြာဟ္မဏာ အပရန္တကပ္ပိကာ အပရန္တာနုဒိဋ္ဌိနော အပရန္တံ အာရဗ္ဘ အနေကဝိဟိတာနိ အဓိမုတ္တိပဒါနိ အဘိဝဒန္တိ စတုစတ္တာရီသာယ ဝတ္ထူဟိ. ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ အပရန္တကပ္ပိကာ အပရန္တာနုဒိဋ္ဌိနော အပရန္တံ အာရဗ္ဘ အနေကဝိဟိတာနိ အဓိမုတ္တိပဒါနိ အဘိဝဒန္တိ, သဗ္ဗေ တေ ဣမေဟေဝ စတုစတ္တာရီသာယ ဝတ္ထူဟိ…ပေ… ယေဟိ တထာဂတဿ ယထာဘုစ္စံ ဝဏ္ဏံ သမ္မာ ဝဒမာနာ ဝဒေယျုံ.

100. Monks, it is with these forty-four grounds that those ascetics and brahmins who are speculators about the future, holding views concerning the future, based on the future, assert various adhered-to tenets. Whatever ascetics or brahmins are speculators about the future, holding views concerning the future, based on the future, assert various adhered-to tenets, all of them assert them with these very forty-four grounds... by which those speaking rightly of the Tathāgata would, in accordance with reality, speak his praise.

၁၀၁. ‘‘ဣမေဟိ ခေါ တေ, ဘိက္ခဝေ, သမဏဗြာဟ္မဏာ ပုဗ္ဗန္တကပ္ပိကာ စ အပရန္တကပ္ပိကာ စ ပုဗ္ဗန္တာပရန္တကပ္ပိကာ စ ပုဗ္ဗန္တာပရန္တာနုဒိဋ္ဌိနော ပုဗ္ဗန္တာပရန္တံ အာရဗ္ဘ အနေကဝိဟိတာနိ အဓိမုတ္တိပဒါနိ အဘိဝဒန္တိ ဒွါသဋ္ဌိယာ ဝတ္ထူဟိ.

101. Monks, it is with these sixty-two grounds that those ascetics and brahmins who are speculators about the past, speculators about the future, and speculators about the past and future, holding views concerning the past and future, based on the past and future, assert various adhered-to tenets.

၁၀၂. ‘‘ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ပုဗ္ဗန္တကပ္ပိကာ ဝါ အပရန္တကပ္ပိကာ ဝါ ပုဗ္ဗန္တာပရန္တကပ္ပိကာ ဝါ ပုဗ္ဗန္တာပရန္တာနုဒိဋ္ဌိနော ပုဗ္ဗန္တာပရန္တံ အာရဗ္ဘ အနေကဝိဟိတာနိ အဓိမုတ္တိပဒါနိ အဘိဝဒန္တိ, သဗ္ဗေ တေ ဣမေဟေဝ ဒွါသဋ္ဌိယာ ဝတ္ထူဟိ, ဧတေသံ ဝါ အညတရေန; နတ္ထိ ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ.

102. Whatever ascetics or brahmins there are, Monks, who are speculators about the past, or speculators about the future, or speculators about the past and future, who hold views concerning the past and future, and, based on the past and future, proclaim various adhered-to tenets—all of them do so only by means of these sixty-two grounds, or some one of them; there is no ground beyond this.

၁၀၃. ‘‘တယိဒံ, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော ပဇာနာတိ – ‘ဣမေ ဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနာ ဧဝံဂဟိတာ ဧဝံပရာမဋ္ဌာ ဧဝံဂတိကာ ဘဝန္တိ ဧဝံအဘိသမ္ပရာယာ’တိ. တဉ္စ တထာဂတော ပဇာနာတိ, တတော စ ဥတ္တရိတရံ ပဇာနာတိ, တဉ္စ ပဇာနနံ န ပရာမသတိ, အပရာမသတော စဿ ပစ္စတ္တညေဝ နိဗ္ဗုတိ ဝိဒိတာ. ဝေဒနာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ဝိဒိတွာ အနုပါဒါဝိမုတ္တော, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတော.

103. This, Monks, the Tathāgata understands: 'These viewpoints, thus grasped, thus adhered to, lead to such a destiny, such a future state.' The Tathāgata understands this, and he understands what is further beyond it; yet he does not misapprehend that understanding. Not misapprehending, Nibbāna has been realized by him personally. Having understood as they really are the arising and passing away of feelings, their allure, their drawback, and the escape from them, the Tathāgata, Monks, is liberated through non-clinging.

၁၀၄. ‘‘ဣမေ [Pg.36] ခေါ တေ, ဘိက္ခဝေ, ဓမ္မာ ဂမ္ဘီရာ ဒုဒ္ဒသာ ဒုရနုဗောဓာ သန္တာ ပဏီတာ အတက္ကာဝစရာ နိပုဏာ ပဏ္ဍိတဝေဒနီယာ, ယေ တထာဂတော သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေတိ, ယေဟိ တထာဂတဿ ယထာဘုစ္စံ ဝဏ္ဏံ သမ္မာ ဝဒမာနာ ဝဒေယျုံ.

104. These, Monks, are those qualities that are profound, difficult to see, difficult to understand, peaceful, sublime, beyond the sphere of reasoning, subtle, to be experienced by the wise, which the Tathāgata, having realized them for himself through direct knowledge, makes known; and it is of these that those who would praise the Tathāgata rightly and in accordance with reality would speak.

ပရိတဿိတဝိပ္ဖန္ဒိတဝါရော

The Section on Agitation and Vacillation

၁၀၅. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ သဿတဝါဒါ သဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ တေသံ ဘဝတံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ အဇာနတံ အပဿတံ ဝေဒယိတံ တဏှာဂတာနံ ပရိတဿိတဝိပ္ဖန္ဒိတမေဝ.

105. Among them, Monks, whatever ascetics and brahmins are eternalists and proclaim the self and the world to be eternal with four grounds, that is merely the feeling of those venerable ascetics and brahmins who do not know and do not see, who are overcome by craving; it is simply their agitation and vacillation.

၁၀၆. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧကစ္စသဿတိကာ ဧကစ္စအသဿတိကာ ဧကစ္စံ သဿတံ ဧကစ္စံ အသဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ တေသံ ဘဝတံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ အဇာနတံ အပဿတံ ဝေဒယိတံ တဏှာဂတာနံ ပရိတဿိတဝိပ္ဖန္ဒိတမေဝ.

106. Among them, Monks, whatever ascetics and brahmins are partial-eternalists and partial-non-eternalists, and proclaim the self and the world to be partly eternal and partly non-eternal with four grounds, that is merely the feeling of those venerable ascetics and brahmins who do not know and do not see, who are overcome by craving; it is simply their agitation and vacillation.

၁၀၇. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အန္တာနန္တိကာ အန္တာနန္တံ လောကဿ ပညပေန္တိ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ တေသံ ဘဝတံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ အဇာနတံ အပဿတံ ဝေဒယိတံ တဏှာဂတာနံ ပရိတဿိတဝိပ္ဖန္ဒိတမေဝ.

107. Among them, Monks, whatever ascetics and brahmins are finitists and infinitists, and proclaim the world to be finite and infinite with four grounds, that is merely the feeling of those venerable ascetics and brahmins who do not know and do not see, who are overcome by craving; it is simply their agitation and vacillation.

၁၀၈. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အမရာဝိက္ခေပိကာ တတ္ထ တတ္ထ ပဉှံ ပုဋ္ဌာ သမာနာ ဝါစာဝိက္ခေပံ အာပဇ္ဇန္တိ အမရာဝိက္ခေပံ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ တေသံ ဘဝတံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ အဇာနတံ အပဿတံ ဝေဒယိတံ တဏှာဂတာနံ ပရိတဿိတဝိပ္ဖန္ဒိတမေဝ.

108. Among them, Monks, whatever ascetics and brahmins are eel-wrigglers, who, when questioned on this or that matter, resort to verbal wriggling and endless equivocation with four grounds, that is merely the feeling of those venerable ascetics and brahmins who do not know and do not see, who are overcome by craving; it is simply their agitation and vacillation.

၁၀၉. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နိကာ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ ဒွီဟိ ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ တေသံ ဘဝတံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ အဇာနတံ အပဿတံ ဝေဒယိတံ တဏှာဂတာနံ ပရိတဿိတဝိပ္ဖန္ဒိတမေဝ.

109. Among them, Monks, whatever ascetics and brahmins are fortuitous-originists, and proclaim the self and the world to have arisen without a cause with two grounds, that is merely the feeling of those venerable ascetics and brahmins who do not know and do not see, who are overcome by craving; it is simply their agitation and vacillation.

၁၁၀. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ပုဗ္ဗန္တကပ္ပိကာ ပုဗ္ဗန္တာနုဒိဋ္ဌိနော ပုဗ္ဗန္တံ အာရဗ္ဘ အနေကဝိဟိတာနိ အဓိမုတ္တိပဒါနိ အဘိဝဒန္တိ အဋ္ဌာရသဟိ [Pg.37] ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ တေသံ ဘဝတံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ အဇာနတံ အပဿတံ ဝေဒယိတံ တဏှာဂတာနံ ပရိတဿိတဝိပ္ဖန္ဒိတမေဝ.

110. Among them, Monks, whatever ascetics and brahmins are speculators about the past, holding views concerning the past, and, based on the past, proclaim various adhered-to tenets with eighteen grounds, that is merely the feeling of those venerable ascetics and brahmins who do not know and do not see, who are overcome by craving; it is simply their agitation and vacillation.

၁၁၁. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဥဒ္ဓမာဃာတနိကာ သညီဝါဒါ ဥဒ္ဓမာဃာတနံ သညိံ အတ္တာနံ ပညပေန္တိ သောဠသဟိ ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ တေသံ ဘဝတံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ အဇာနတံ အပဿတံ ဝေဒယိတံ တဏှာဂတာနံ ပရိတဿိတဝိပ္ဖန္ဒိတမေဝ.

111. Among them, Monks, whatever ascetics and brahmins are proponents of post-mortem perception, and proclaim a self after death as percipient with sixteen grounds, that is merely the feeling of those venerable ascetics and brahmins who do not know and do not see, who are overcome by craving; it is simply their agitation and vacillation.

၁၁၂. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဥဒ္ဓမာဃာတနိကာ အသညီဝါဒါ ဥဒ္ဓမာဃာတနံ အသညိံ အတ္တာနံ ပညပေန္တိ အဋ္ဌဟိ ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ တေသံ ဘဝတံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ အဇာနတံ အပဿတံ ဝေဒယိတံ တဏှာဂတာနံ ပရိတဿိတဝိပ္ဖန္ဒိတမေဝ.

112. Among them, Monks, whatever ascetics and brahmins are proponents of post-mortem non-perception, and proclaim a self after death as non-percipient with eight grounds, that is merely the feeling of those venerable ascetics and brahmins who do not know and do not see, who are overcome by craving; it is simply their agitation and vacillation.

၁၁၃. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဥဒ္ဓမာဃာတနိကာ နေဝသညီနာသညီဝါဒါ ဥဒ္ဓမာဃာတနံ နေဝသညီနာသညိံ အတ္တာနံ ပညပေန္တိ အဋ္ဌဟိ ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ တေသံ ဘဝတံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ အဇာနတံ အပဿတံ ဝေဒယိတံ တဏှာဂတာနံ ပရိတဿိတဝိပ္ဖန္ဒိတမေဝ.

113. Bhikkhus, therein, those ascetics and brahmins who are proponents of existence after death with neither perception nor non-perception, and proclaim a self after death as neither percipient nor non-percipient on eight grounds—that feeling of those venerable ascetics and brahmins, who do not know, do not see, and are possessed by craving, is merely agitation and trembling.

၁၁၄. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဥစ္ဆေဒဝါဒါ သတော သတ္တဿ ဥစ္ဆေဒံ ဝိနာသံ ဝိဘဝံ ပညပေန္တိ သတ္တဟိ ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ တေသံ ဘဝတံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ အဇာနတံ အပဿတံ ဝေဒယိတံ တဏှာဂတာနံ ပရိတဿိတဝိပ္ဖန္ဒိတမေဝ.

114. Bhikkhus, therein, those ascetics and brahmins who are annihilationists, and proclaim the annihilation, destruction, and non-existence of an existing being on seven grounds—that feeling of those venerable ascetics and brahmins, who do not know, do not see, and are possessed by craving, is merely agitation and trembling.

၁၁၅. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနဝါဒါ သတော သတ္တဿ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပညပေန္တိ ပဉ္စဟိ ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ တေသံ ဘဝတံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ အဇာနတံ အပဿတံ ဝေဒယိတံ တဏှာဂတာနံ ပရိတဿိတဝိပ္ဖန္ဒိတမေဝ.

115. Bhikkhus, therein, those ascetics and brahmins who are proponents of Nibbāna in this very life, and proclaim the supreme Nibbāna in this very life for an existing being on five grounds—that feeling of those venerable ascetics and brahmins, who do not know, do not see, and are possessed by craving, is merely agitation and trembling.

၁၁၆. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အပရန္တကပ္ပိကာ အပရန္တာနုဒိဋ္ဌိနော အပရန္တံ အာရဗ္ဘ အနေကဝိဟိတာနိ အဓိမုတ္တိပဒါနိ အဘိဝဒန္တိ စတုစတ္တာရီသာယ ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ တေသံ ဘဝတံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ အဇာနတံ အပဿတံ ဝေဒယိတံ တဏှာဂတာနံ ပရိတဿိတဝိပ္ဖန္ဒိတမေဝ.

116. Bhikkhus, therein, those ascetics and brahmins who are speculators about the future, holding views concerning the future, and, concerning the future, assert various propositions based on their convictions on forty-four grounds—that feeling of those venerable ascetics and brahmins, who do not know, do not see, and are possessed by craving, is merely agitation and trembling.

၁၁၇. ‘‘တတြ[Pg.38], ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ပုဗ္ဗန္တကပ္ပိကာ စ အပရန္တကပ္ပိကာ စ ပုဗ္ဗန္တာပရန္တကပ္ပိကာ စ ပုဗ္ဗန္တာပရန္တာနုဒိဋ္ဌိနော ပုဗ္ဗန္တာပရန္တံ အာရဗ္ဘ အနေကဝိဟိတာနိ အဓိမုတ္တိပဒါနိ အဘိဝဒန္တိ ဒွါသဋ္ဌိယာ ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ တေသံ ဘဝတံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ အဇာနတံ အပဿတံ ဝေဒယိတံ တဏှာဂတာနံ ပရိတဿိတဝိပ္ဖန္ဒိတမေဝ.

117. Bhikkhus, therein, those ascetics and brahmins who are speculators about the past, speculators about the future, speculators about the past and the future, and who hold views concerning the past and the future, and, concerning the past and the future, assert various propositions based on their convictions on sixty-two grounds—that feeling of those venerable ascetics and brahmins, who do not know, do not see, and are possessed by craving, is merely agitation and trembling.

ဖဿပစ္စယာဝါရော

The Section on Contact as Condition

၁၁၈. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ သဿတဝါဒါ သဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ ဖဿပစ္စယာ.

118. Bhikkhus, therein, those ascetics and brahmins who are eternalists, who proclaim the self and the world to be eternal on four grounds—that too is conditioned by contact.

၁၁၉. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧကစ္စသဿတိကာ ဧကစ္စအသဿတိကာ ဧကစ္စံ သဿတံ ဧကစ္စံ အသဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ ဖဿပစ္စယာ.

119. Bhikkhus, therein, those ascetics and brahmins who are partial-eternalists and partial-non-eternalists, who proclaim the self and the world to be partly eternal and partly non-eternal on four grounds—that too is conditioned by contact.

၁၂၀. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အန္တာနန္တိကာ အန္တာနန္တံ လောကဿ ပညပေန္တိ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ ဖဿပစ္စယာ.

120. Bhikkhus, therein, those ascetics and brahmins who are speculators on the finitude and infinitude of the world, who proclaim the world to be finite and infinite on four grounds—that too is conditioned by contact.

၁၂၁. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အမရာဝိက္ခေပိကာ တတ္ထ တတ္ထ ပဉှံ ပုဋ္ဌာ သမာနာ ဝါစာဝိက္ခေပံ အာပဇ္ဇန္တိ အမရာဝိက္ခေပံ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ ဖဿပစ္စယာ.

121. Bhikkhus, therein, those ascetics and brahmins who are eel-wrigglers, who, when questioned on this or that matter, resort to verbal equivocation and eel-wriggling on four grounds—that too is conditioned by contact.

၁၂၂. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နိကာ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ ဒွီဟိ ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ ဖဿပစ္စယာ.

122. Bhikkhus, therein, those ascetics and brahmins who are proponents of fortuitous origination, who proclaim the self and the world to have arisen without a cause on two grounds—that too is conditioned by contact.

၁၂၃. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ပုဗ္ဗန္တကပ္ပိကာ ပုဗ္ဗန္တာနုဒိဋ္ဌိနော ပုဗ္ဗန္တံ အာရဗ္ဘ အနေကဝိဟိတာနိ အဓိမုတ္တိပဒါနိ အဘိဝဒန္တိ အဋ္ဌာရသဟိ ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ ဖဿပစ္စယာ.

123. Bhikkhus, therein, those ascetics and brahmins who are speculators about the past, holding views concerning the past, and, concerning the past, assert various propositions based on their convictions on eighteen grounds—that too is conditioned by contact.

၁၂၄. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဥဒ္ဓမာဃာတနိကာ သညီဝါဒါ ဥဒ္ဓမာဃာတနံ သညိံ အတ္တာနံ ပညပေန္တိ သောဠသဟိ ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ ဖဿပစ္စယာ.

124. Bhikkhus, therein, those ascetics and brahmins who are proponents of a percipient existence after death, who proclaim a percipient self after death on sixteen grounds—that too is conditioned by contact.

၁၂၅. ‘‘တတြ[Pg.39], ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဥဒ္ဓမာဃာတနိကာ အသညီဝါဒါ ဥဒ္ဓမာဃာတနံ အသညိံ အတ္တာနံ ပညပေန္တိ အဋ္ဌဟိ ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ ဖဿပစ္စယာ.

125. Bhikkhus, therein, those ascetics and brahmins who are proponents of a non-percipient existence after death, who proclaim a non-percipient self after death on eight grounds—that too is conditioned by contact.

၁၂၆. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဥဒ္ဓမာဃာတနိကာ နေဝသညီနာသညီဝါဒါ ဥဒ္ဓမာဃာတနံ နေဝသညီနာသညိံ အတ္တာနံ ပညပေန္တိ အဋ္ဌဟိ ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ ဖဿပစ္စယာ.

126. Bhikkhus, therein, those ascetics and brahmins who are proponents of an existence after death with neither perception nor non-perception, who proclaim a self after death as neither-percipient-nor-non-percipient on eight grounds—that too is conditioned by contact.

၁၂၇. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဥစ္ဆေဒဝါဒါ သတော သတ္တဿ ဥစ္ဆေဒံ ဝိနာသံ ဝိဘဝံ ပညပေန္တိ သတ္တဟိ ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ ဖဿပစ္စယာ.

127. Bhikkhus, therein, those ascetics and brahmins who are annihilationists, who proclaim the annihilation, destruction, and non-existence of an existing being on seven grounds—that too is conditioned by contact.

၁၂၈. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနဝါဒါ သတော သတ္တဿ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပညပေန္တိ ပဉ္စဟိ ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ ဖဿပစ္စယာ.

128. Bhikkhus, therein, those ascetics and brahmins who are proponents of Nibbāna in this very life, who proclaim the supreme Nibbāna in this very life for an existing being on five grounds—that too is conditioned by contact.

၁၂၉. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အပရန္တကပ္ပိကာ အပရန္တာနုဒိဋ္ဌိနော အပရန္တံ အာရဗ္ဘ အနေကဝိဟိတာနိ အဓိမုတ္တိပဒါနိ အဘိဝဒန္တိ စတုစတ္တာရီသာယ ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ ဖဿပစ္စယာ.

129. Bhikkhus, therein, those ascetics and brahmins who are speculators about the future, holding views concerning the future, and, concerning the future, assert various propositions based on their convictions on forty-four grounds—that too is conditioned by contact.

၁၃၀. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ပုဗ္ဗန္တကပ္ပိကာ စ အပရန္တကပ္ပိကာ စ ပုဗ္ဗန္တာပရန္တကပ္ပိကာ စ ပုဗ္ဗန္တာပရန္တာနုဒိဋ္ဌိနော ပုဗ္ဗန္တာပရန္တံ အာရဗ္ဘ အနေကဝိဟိတာနိ အဓိမုတ္တိပဒါနိ အဘိဝဒန္တိ ဒွါသဋ္ဌိယာ ဝတ္ထူဟိ, တဒပိ ဖဿပစ္စယာ.

130. Bhikkhus, therein, those ascetics and brahmins who are speculators about the past, speculators about the future, speculators about the past and the future, and who hold views concerning the past and the future, and, concerning the past and the future, assert various propositions based on their convictions on sixty-two grounds—that too is conditioned by contact.

နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိဝါရော

The Section on Impossibility

၁၃၁. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ သဿတဝါဒါ သဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ, တေ ဝတ အညတြ ဖဿာ ပဋိသံဝေဒိဿန္တီတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

131. Bhikkhus, therein, those ascetics and brahmins who are eternalists, and proclaim the self and the world to be eternal on four grounds—that they should experience that feeling apart from contact, this is not a possible case.

၁၃၂. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧကစ္စသဿတိကာ ဧကစ္စ အသဿတိကာ ဧကစ္စံ သဿတံ ဧကစ္စံ အသဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ, တေ ဝတ အညတြ ဖဿာ ပဋိသံဝေဒိဿန္တီတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

132. Bhikkhus, therein, those ascetics and brahmins who are partial-eternalists and partial-non-eternalists, who proclaim the self and the world to be partly eternal and partly non-eternal on four grounds—that they should experience that feeling apart from contact, this is not a possible case.

၁၃၃. ‘‘တတြ[Pg.40], ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အန္တာနန္တိကာ အန္တာနန္တံ လောကဿ ပညပေန္တိ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ, တေ ဝတ အညတြ ဖဿာ ပဋိသံဝေဒိဿန္တီတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

133. “Among them, bhikkhus, those ascetics and brahmins who are finitists and infinitists, who proclaim the world to be finite and infinite on four grounds—that they should experience this apart from contact, this is not possible.

၁၃၄. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အမရာဝိက္ခေပိကာ တတ္ထ တတ္ထ ပဉှံ ပုဋ္ဌာ သမာနာ ဝါစာဝိက္ခေပံ အာပဇ္ဇန္တိ အမရာဝိက္ခေပံ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ, တေ ဝတ အညတြ ဖဿာ ပဋိသံဝေဒိဿန္တီတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

134. “Among them, bhikkhus, those ascetics and brahmins who are equivocators, who, when questioned on this or that point, resort to verbal wriggling and endless equivocation on four grounds—that they should experience this apart from contact, this is not possible.

၁၃၅. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နိကာ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ ဒွီဟိ ဝတ္ထူဟိ, တေ ဝတ အညတြ ဖဿာ ပဋိသံဝေဒိဿန္တီတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

135. “Among them, bhikkhus, those ascetics and brahmins who are fortuitous originationists, who proclaim the self and the world to have arisen without a cause on two grounds—that they should experience this apart from contact, this is not possible.

၁၃၆. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ပုဗ္ဗန္တကပ္ပိကာ ပုဗ္ဗန္တာနုဒိဋ္ဌိနော ပုဗ္ဗန္တံ အာရဗ္ဘ အနေကဝိဟိတာနိ အဓိမုတ္တိပဒါနိ အဘိဝဒန္တိ အဋ္ဌာရသဟိ ဝတ္ထူဟိ, တေ ဝတ အညတြ ဖဿာ ပဋိသံဝေဒိဿန္တီတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

136. “Among them, bhikkhus, those ascetics and brahmins who are speculators on the past, holding views concerning the past, who, based on the past, assert various speculative tenets on eighteen grounds—that they should experience this apart from contact, this is not possible.

၁၃၇. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဥဒ္ဓမာဃာတနိကာ သညီဝါဒါ ဥဒ္ဓမာဃာတနံ သညိံ အတ္တာနံ ပညပေန္တိ သောဠသဟိ ဝတ္ထူဟိ, တေ ဝတ အညတြ ဖဿာ ပဋိသံဝေဒိဿန္တီတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

137. “Among them, bhikkhus, those ascetics and brahmins who are believers in existence after death and proponents of consciousness, who proclaim the self to be conscious after death on sixteen grounds—that they should experience this apart from contact, this is not possible.

၁၃၈. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဥဒ္ဓမာဃာတနိကာ အသညီဝါဒါ, ဥဒ္ဓမာဃာတနံ အသညိံ အတ္တာနံ ပညပေန္တိ အဋ္ဌဟိ ဝတ္ထူဟိ, တေ ဝတ အညတြ ဖဿာ ပဋိသံဝေဒိဿန္တီတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

138. “Among them, bhikkhus, those ascetics and brahmins who are believers in existence after death and proponents of unconsciousness, who proclaim the self to be unconscious after death on eight grounds—that they should experience this apart from contact, this is not possible.

၁၃၉. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဥဒ္ဓမာဃာတနိကာ နေဝသညီနာသညီဝါဒါ ဥဒ္ဓမာဃာတနံ နေဝသညီနာသညိံ အတ္တာနံ ပညပေန္တိ အဋ္ဌဟိ ဝတ္ထူဟိ, တေ ဝတ အညတြ ဖဿာ ပဋိသံဝေဒိဿန္တီတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

139. “Among them, bhikkhus, those ascetics and brahmins who are believers in existence after death and proponents of neither-consciousness-nor-unconsciousness, who proclaim the self to be neither conscious nor unconscious after death on eight grounds—that they should experience this apart from contact, this is not possible.

၁၄၀. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဥစ္ဆေဒဝါဒါ သတော သတ္တဿ ဥစ္ဆေဒံ ဝိနာသံ ဝိဘဝံ ပညပေန္တိ သတ္တဟိ ဝတ္ထူဟိ, တေ ဝတ အညတြ ဖဿာ ပဋိသံဝေဒိဿန္တီတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

140. “Among them, bhikkhus, those ascetics and brahmins who are annihilationists, who proclaim the annihilation, destruction, and non-becoming of an existing being on seven grounds—that they should experience this apart from contact, this is not possible.

၁၄၁. ‘‘တတြ[Pg.41], ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနဝါဒါ သတော သတ္တဿ ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနံ ပညပေန္တိ ပဉ္စဟိ ဝတ္ထူဟိ, တေ ဝတ အညတြ ဖဿာ ပဋိသံဝေဒိဿန္တီတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

141. “Among them, bhikkhus, those ascetics and brahmins who are proponents of Nibbāna in this very life, who proclaim the supreme Nibbāna in this very life for an existing being on five grounds—that they should experience this apart from contact, this is not possible.

၁၄၂. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အပရန္တကပ္ပိကာ အပရန္တာနုဒိဋ္ဌိနော အပရန္တံ အာရဗ္ဘ အနေကဝိဟိတာနိ အဓိမုတ္တိပဒါနိ အဘိဝဒန္တိ စတုစတ္တာရီသာယ ဝတ္ထူဟိ, တေ ဝတ အညတြ ဖဿာ ပဋိသံဝေဒိဿန္တီတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

142. “Among them, bhikkhus, those ascetics and brahmins who are speculators on the future, holding views concerning the future, who, based on the future, assert various speculative tenets on forty-four grounds—that they should experience this apart from contact, this is not possible.

၁၄၃. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ပုဗ္ဗန္တကပ္ပိကာ စ အပရန္တကပ္ပိကာ စ ပုဗ္ဗန္တာပရန္တကပ္ပိကာ စ ပုဗ္ဗန္တာပရန္တာနုဒိဋ္ဌိနော ပုဗ္ဗန္တာပရန္တံ အာရဗ္ဘ အနေကဝိဟိတာနိ အဓိမုတ္တိပဒါနိ အဘိဝဒန္တိ ဒွါသဋ္ဌိယာ ဝတ္ထူဟိ, တေ ဝတ အညတြ ဖဿာ ပဋိသံဝေဒိဿန္တီတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

143. “Among them, bhikkhus, those ascetics and brahmins who are speculators on the past, speculators on the future, and speculators on both the past and the future, holding views concerning the past and the future, who, based on the past and the future, assert various speculative tenets on sixty-two grounds—that they should experience this apart from contact, this is not possible.

ဒိဋ္ဌိဂတိကာဓိဋ္ဌာနဝဋ္ဋကထာ

The Discourse on the Cycle Based on Adherence to Views

၁၄၄. ‘‘တတြ, ဘိက္ခဝေ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ သဿတဝါဒါ သဿတံ အတ္တာနဉ္စ လောကဉ္စ ပညပေန္တိ စတူဟိ ဝတ္ထူဟိ, ယေပိ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧကစ္စသဿတိကာ ဧကစ္စအသဿတိကာ…ပေ… ယေပိ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အန္တာနန္တိကာ… ယေပိ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အမရာဝိက္ခေပိကာ… ယေပိ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အဓိစ္စသမုပ္ပန္နိကာ… ယေပိ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ပုဗ္ဗန္တကပ္ပိကာ… ယေပိ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဥဒ္ဓမာဃာတနိကာ သညီဝါဒါ… ယေပိ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဥဒ္ဓမာဃာတနိကာ အသညီဝါဒါ… ယေပိ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဥဒ္ဓမာဃာတနိကာ နေဝသညီနာသညီဝါဒါ… ယေပိ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဥစ္ဆေဒဝါဒါ… ယေပိ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနဝါဒါ… ယေပိ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အပရန္တကပ္ပိကာ… ယေပိ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ပုဗ္ဗန္တကပ္ပိကာ စ အပရန္တကပ္ပိကာ စ ပုဗ္ဗန္တာပရန္တကပ္ပိကာ စ ပုဗ္ဗန္တာပရန္တာနုဒိဋ္ဌိနော ပုဗ္ဗန္တာပရန္တံ အာရဗ္ဘ အနေကဝိဟိတာနိ အဓိမုတ္တိပဒါနိ အဘိဝဒန္တိ ဒွါသဋ္ဌိယာ ဝတ္ထူဟိ, သဗ္ဗေ တေ ဆဟိ ဖဿာယတနေဟိ ဖုဿ ဖုဿ ပဋိသံဝေဒေန္တိ တေသံ ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ, တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ, ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ, ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ, ဇာတိပစ္စယာ ဇရာမရဏံ သောကပရိဒေဝဒုက္ခဒေါမနဿုပါယာသာ သမ္ဘဝန္တိ.

144. “Bhikkhus, among those, whatever ascetics and brahmins are eternalists who, on four grounds, declare the self and the world to be eternal; and whatever ascetics and brahmins are partial-eternalists and partial-non-eternalists... and whatever ascetics and brahmins are finitists and infinitists... and whatever ascetics and brahmins are equivocators... and whatever ascetics and brahmins are fortuitous-originationists... and whatever ascetics and brahmins are speculators about the past... and whatever ascetics and brahmins are believers in existence after death who hold that the self is percipient... and whatever ascetics and brahmins are believers in existence after death who hold that the self is non-percipient... and whatever ascetics and brahmins are believers in existence after death who hold that the self is neither percipient nor non-percipient... and whatever ascetics and brahmins are annihilationists... and whatever ascetics and brahmins are proponents of Nibbāna in this very life... and whatever ascetics and brahmins are speculators about the future... and whatever ascetics and brahmins are speculators about the past and speculators about the future, speculators about the past and the future, who hold views following the past and the future, who, concerning the past and the future, assert various speculative tenets on sixty-two grounds—all of them, through the six sense bases, having been contacted again and again, experience feeling. For them, from feeling as condition, craving arises; from craving as condition, clinging arises; from clinging as condition, becoming arises; from becoming as condition, birth arises; from birth as condition, aging and death, sorrow, lamentation, pain, grief, and despair arise.

ဝိဝဋ္ဋကထာဒိ

The Discourse on the Unfolding, etc.

၁၄၅. ‘‘ယတော [Pg.42] ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဘိက္ခု ဆန္နံ ဖဿာယတနာနံ သမုဒယဉ္စ အတ္ထင်္ဂမဉ္စ အဿာဒဉ္စ အာဒီနဝဉ္စ နိဿရဏဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, အယံ ဣမေဟိ သဗ္ဗေဟေဝ ဥတ္တရိတရံ ပဇာနာတိ.

145. “Bhikkhus, when a bhikkhu knows as it really is the arising, the ceasing, the gratification, the danger, and the escape concerning the six sense bases, this bhikkhu knows more excellently than all these ascetics and brahmins.

၁၄၆. ‘‘ယေ ဟိ ကေစိ, ဘိက္ခဝေ, သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ပုဗ္ဗန္တကပ္ပိကာ ဝါ အပရန္တကပ္ပိကာ ဝါ ပုဗ္ဗန္တာပရန္တကပ္ပိကာ ဝါ ပုဗ္ဗန္တာပရန္တာနုဒိဋ္ဌိနော ပုဗ္ဗန္တာပရန္တံ အာရဗ္ဘ အနေကဝိဟိတာနိ အဓိမုတ္တိပဒါနိ အဘိဝဒန္တိ, သဗ္ဗေ တေ ဣမေဟေဝ ဒွါသဋ္ဌိယာ ဝတ္ထူဟိ အန္တောဇာလီကတာ, ဧတ္ထ သိတာဝ ဥမ္မုဇ္ဇမာနာ ဥမ္မုဇ္ဇန္တိ, ဧတ္ထ ပရိယာပန္နာ အန္တောဇာလီကတာဝ ဥမ္မုဇ္ဇမာနာ ဥမ္မုဇ္ဇန္တိ.

146. “Bhikkhus, whatever ascetics or brahmins are speculators about the past, or speculators about the future, or speculators about the past and the future, who hold views following the past and the future, who, concerning the past and the future, assert various speculative tenets—all of them are enmeshed by these very sixty-two grounds. Lying herein, when they emerge, they emerge only within this net. Included herein and enmeshed, when they emerge, they emerge only within this net.

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ဒက္ခော ကေဝဋ္ဋော ဝါ ကေဝဋ္ဋန္တေဝါသီ ဝါ သုခုမစ္ဆိကေန ဇာလေန ပရိတ္တံ ဥဒကဒဟံ ဩတ္ထရေယျ. တဿ ဧဝမဿ – ‘ယေ ခေါ ကေစိ ဣမသ္မိံ ဥဒကဒဟေ ဩဠာရိကာ ပါဏာ, သဗ္ဗေ တေ အန္တောဇာလီကတာ. ဧတ္ထ သိတာဝ ဥမ္မုဇ္ဇမာနာ ဥမ္မုဇ္ဇန္တိ; ဧတ္ထ ပရိယာပန္နာ အန္တောဇာလီကတာဝ ဥမ္မုဇ္ဇမာနာ ဥမ္မုဇ္ဇန္တီ’တိ; ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ယေ ဟိ ကေစိ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ပုဗ္ဗန္တကပ္ပိကာ ဝါ အပရန္တကပ္ပိကာ ဝါ ပုဗ္ဗန္တာပရန္တကပ္ပိကာ ဝါ ပုဗ္ဗန္တာပရန္တာနုဒိဋ္ဌိနော ပုဗ္ဗန္တာပရန္တံ အာရဗ္ဘ အနေကဝိဟိတာနိ အဓိမုတ္တိပဒါနိ အဘိဝဒန္တိ, သဗ္ဗေ တေ ဣမေဟေဝ ဒွါသဋ္ဌိယာ ဝတ္ထူဟိ အန္တောဇာလီကတာ ဧတ္ထ သိတာဝ ဥမ္မုဇ္ဇမာနာ ဥမ္မုဇ္ဇန္တိ, ဧတ္ထ ပရိယာပန္နာ အန္တောဇာလီကတာဝ ဥမ္မုဇ္ဇမာနာ ဥမ္မုဇ္ဇန္တိ.

Bhikkhus, it is as if a skilled fisherman or a fisherman's apprentice were to cover a small pool of water with a fine-meshed net. It might occur to him: 'Whatever large creatures are in this pool of water, all of them are contained within the net. Being submerged right here, though they emerge, they emerge within it. Being ensnared herein and contained right within the net, though they emerge, they emerge within it.' In the very same way, bhikkhus, whatever ascetics or brahmins are speculators about the past, or speculators about the future, or speculators about the past and the future, who hold views following the past and the future, who, concerning the past and the future, assert various tenets—all of them are contained within this net of these very sixty-two grounds. Being submerged right here, though they emerge, they emerge within it. Being included herein and contained right within the net, though they emerge, they emerge within it.

၁၄၇. ‘‘ဥစ္ဆိန္နဘဝနေတ္တိကော, ဘိက္ခဝေ, တထာဂတဿ ကာယော တိဋ္ဌတိ. ယာဝဿ ကာယော ဌဿတိ, တာဝ နံ ဒက္ခန္တိ ဒေဝမနုဿာ. ကာယဿ ဘေဒါ ဥဒ္ဓံ ဇီဝိတပရိယာဒါနာ န နံ ဒက္ခန္တိ ဒေဝမနုဿာ.

147. Bhikkhus, the Tathāgata's conduit to becoming has been cut off. His body remains. For as long as his body shall remain, for that long will gods and humans see him. After the breaking up of the body, upon the exhaustion of life, gods and humans will not see him.

‘‘သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, အမ္ဗပိဏ္ဍိယာ ဝဏ္ဋစ္ဆိန္နာယ ယာနိ ကာနိစိ အမ္ဗာနိ ဝဏ္ဋပဋိဗန္ဓာနိ, သဗ္ဗာနိ တာနိ တဒနွယာနိ ဘဝန္တိ; ဧဝမေဝ ခေါ, ဘိက္ခဝေ, ဥစ္ဆိန္နဘဝနေတ္တိကော တထာဂတဿ ကာယော တိဋ္ဌတိ, ယာဝဿ ကာယော ဌဿတိ, တာဝ နံ ဒက္ခန္တိ ဒေဝမနုဿာ, ကာယဿ ဘေဒါ ဥဒ္ဓံ ဇီဝိတပရိယာဒါနာ န နံ ဒက္ခန္တိ ဒေဝမနုဿာ’’တိ.

Bhikkhus, it is as if, from a mango cluster whose stalk has been cut, whatever mangoes are attached to the stalk, all of them follow along with it. In the very same way, bhikkhus, the Tathāgata's conduit to becoming has been cut off. His body remains. For as long as his body shall remain, for that long will gods and humans see him. After the breaking up of the body, upon the exhaustion of life, gods and humans will not see him.

၁၄၈. ဧဝံ [Pg.43] ဝုတ္တေ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အစ္ဆရိယံ, ဘန္တေ, အဗ္ဘုတံ, ဘန္တေ, ကော နာမော အယံ, ဘန္တေ, ဓမ္မပရိယာယော’’တိ? ‘‘တသ္မာတိဟ တွံ, အာနန္ဒ, ဣမံ ဓမ္မပရိယာယံ အတ္ထဇာလန္တိပိ နံ ဓာရေဟိ, ဓမ္မဇာလန္တိပိ နံ ဓာရေဟိ, ဗြဟ္မဇာလန္တိပိ နံ ဓာရေဟိ, ဒိဋ္ဌိဇာလန္တိပိ နံ ဓာရေဟိ, အနုတ္တရော သင်္ဂါမဝိဇယောတိပိ နံ ဓာရေဟီ’’တိ. ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ.

148. When this was said, the Venerable Ānanda said this to the Blessed One: 'Venerable sir, it is wonderful! Venerable sir, it is amazing! Venerable sir, what is the name of this exposition of the Dhamma?' 'Therefore, Ānanda, you should remember this exposition of the Dhamma as the "Net of Aims." Remember it as the "Net of Dhamma." Remember it as the "Net of Brahma." Remember it as the "Net of Views." And remember it as the "Unsurpassed Victory in Battle."' The Blessed One said this.

၁၄၉. အတ္တမနာ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုန္တိ. ဣမသ္မိဉ္စ ပန ဝေယျာကရဏသ္မိံ ဘညမာနေ ဒသသဟဿီ လောကဓာတု အကမ္ပိတ္ထာတိ.

149. Those bhikkhus, delighted, rejoiced in the Blessed One's speech. And while this exposition was being spoken, the ten-thousandfold world system trembled.

ဗြဟ္မဇာလသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ ပဌမံ.

The first Brahmajāla Sutta is concluded.

၂. သာမညဖလသုတ္တံ

2. The Discourse on the Fruits of Recluseship

ရာဇာမစ္စကထာ

The Discussion of the King and his Ministers

၁၅၀. ဧဝံ [Pg.44] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဇီဝကဿ ကောမာရဘစ္စဿ အမ္ဗဝနေ မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ အဍ္ဎတေဠသေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ. တေန ခေါ ပန သမယေန ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော တဒဟုပေါသထေ ပန္နရသေ ကောမုဒိယာ စာတုမာသိနိယာ ပုဏ္ဏာယ ပုဏ္ဏမာယ ရတ္တိယာ ရာဇာမစ္စပရိဝုတော ဥပရိပါသာဒဝရဂတော နိသိန္နော ဟောတိ. အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော တဒဟုပေါသထေ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ – ‘‘ရမဏီယာ ဝတ ဘော ဒေါသိနာ ရတ္တိ, အဘိရူပါ ဝတ ဘော ဒေါသိနာ ရတ္တိ, ဒဿနီယာ ဝတ ဘော ဒေါသိနာ ရတ္တိ, ပါသာဒိကာ ဝတ ဘော ဒေါသိနာ ရတ္တိ, လက္ခညာ ဝတ ဘော ဒေါသိနာ ရတ္တိ. ကံ နု ခွဇ္ဇ သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ ပယိရုပါသေယျာမ, ယံ နော ပယိရုပါသတော စိတ္တံ ပသီဒေယျာ’’တိ?

150. Thus have I heard. On one occasion the Blessed One was dwelling at Rājagaha in the Mango Grove of Jīvaka Komārabhacca, together with a great Saṅgha of bhikkhus, with one thousand two hundred and fifty bhikkhus. At that time, on the Uposatha day of the fifteenth, on the night of the full moon of the Komudī festival, at the end of the four months of rain, King Ajātasattu of Magadha, son of the Videha queen, was seated on the excellent upper terrace of his palace, surrounded by his royal ministers. Then, on that Uposatha day, King Ajātasattu of Magadha, son of the Videha queen, uttered this inspired utterance: ‘Sirs, the moonlit night is indeed delightful! Sirs, the moonlit night is indeed beautiful! Sirs, the moonlit night is indeed lovely to behold! Sirs, the moonlit night is indeed serene! Sirs, the moonlit night is indeed auspicious! What ascetic or brahmin should we attend upon today, attending upon whom our minds might become serene?’

၁၅၁. ဧဝံ ဝုတ္တေ, အညတရော ရာဇာမစ္စော ရာဇာနံ မာဂဓံ အဇာတသတ္တုံ ဝေဒေဟိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အယံ, ဒေဝ, ပူရဏော ကဿပေါ သံဃီ စေဝ ဂဏီ စ ဂဏာစရိယော စ ဉာတော ယသဿီ တိတ္ထကရော သာဓုသမ္မတော ဗဟုဇနဿ ရတ္တညူ စိရပဗ္ဗဇိတော အဒ္ဓဂတော ဝယောအနုပ္ပတ္တော. တံ ဒေဝေါ ပူရဏံ ကဿပံ ပယိရုပါသတု. အပ္ပေဝ နာမ ဒေဝဿ ပူရဏံ ကဿပံ ပယိရုပါသတော စိတ္တံ ပသီဒေယျာ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော တုဏှီ အဟောသိ.

151. When this was said, a certain royal minister said to King Ajātasattu of Magadha, son of the Videha queen: ‘Your Majesty, this Pūraṇa Kassapa is the head of an order, the head of a group, and the teacher of a group; he is well-known, famous, a founder of a sect, regarded as a good person by many people, of long standing, long gone forth, advanced in years, and has reached the final stage of life. Let Your Majesty attend upon Pūraṇa Kassapa. It may be that in attending upon Pūraṇa Kassapa, Your Majesty’s mind might become serene.’ When this was said, King Ajātasattu of Magadha, son of the Videha queen, remained silent.

၁၅၂. အညတရောပိ ခေါ ရာဇာမစ္စော ရာဇာနံ မာဂဓံ အဇာတသတ္တုံ ဝေဒေဟိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အယံ, ဒေဝ, မက္ခလိ ဂေါသာလော သံဃီ စေဝ ဂဏီ စ ဂဏာစရိယော စ ဉာတော ယသဿီ တိတ္ထကရော သာဓုသမ္မတော ဗဟုဇနဿ ရတ္တညူ စိရပဗ္ဗဇိတော အဒ္ဓဂတော ဝယောအနုပ္ပတ္တော. တံ ဒေဝေါ မက္ခလိံ ဂေါသာလံ ပယိရုပါသတု. အပ္ပေဝ နာမ ဒေဝဿ မက္ခလိံ ဂေါသာလံ ပယိရုပါသတော စိတ္တံ ပသီဒေယျာ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော တုဏှီ အဟောသိ.

152. Another royal minister also said to King Ajātasattu of Magadha, son of the Videha queen: ‘Your Majesty, this Makkhali Gosāla is the head of an order, the head of a group, and the teacher of a group; he is well-known, famous, a founder of a sect, regarded as a good person by many people, of long standing, long gone forth, advanced in years, and has reached the final stage of life. Let Your Majesty attend upon Makkhali Gosāla. It may be that in attending upon Makkhali Gosāla, Your Majesty’s mind might become serene.’ When this was said, King Ajātasattu of Magadha, son of the Videha queen, remained silent.

၁၅၃. အညတရောပိ [Pg.45] ခေါ ရာဇာမစ္စော ရာဇာနံ မာဂဓံ အဇာတသတ္တုံ ဝေဒေဟိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အယံ, ဒေဝ, အဇိတော ကေသကမ္ဗလော သံဃီ စေဝ ဂဏီ စ ဂဏာစရိယော စ ဉာတော ယသဿီ တိတ္ထကရော သာဓုသမ္မတော ဗဟုဇနဿ ရတ္တညူ စိရပဗ္ဗဇိတော အဒ္ဓဂတော ဝယောအနုပ္ပတ္တော. တံ ဒေဝေါ အဇိတံ ကေသကမ္ဗလံ ပယိရုပါသတု. အပ္ပေဝ နာမ ဒေဝဿ အဇိတံ ကေသကမ္ဗလံ ပယိရုပါသတော စိတ္တံ ပသီဒေယျာ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော တုဏှီ အဟောသိ.

153. Another royal minister also said to King Ajātasattu of Magadha, son of the Videha queen: ‘Your Majesty, this Ajita Kesakambala is the head of an order, the head of a group, and the teacher of a group; he is well-known, famous, a founder of a sect, regarded as a good person by many people, of long standing, long gone forth, advanced in years, and has reached the final stage of life. Let Your Majesty attend upon Ajita Kesakambala. It may be that in attending upon Ajita Kesakambala, Your Majesty’s mind might become serene.’ When this was said, King Ajātasattu of Magadha, son of the Videha queen, remained silent.

၁၅၄. အညတရောပိ ခေါ ရာဇာမစ္စော ရာဇာနံ မာဂဓံ အဇာတသတ္တုံ ဝေဒေဟိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အယံ, ဒေဝ, ပကုဓော ကစ္စာယနော သံဃီ စေဝ ဂဏီ စ ဂဏာစရိယော စ ဉာတော ယသဿီ တိတ္ထကရော သာဓုသမ္မတော ဗဟုဇနဿ ရတ္တညူ စိရပဗ္ဗဇိတော အဒ္ဓဂတော ဝယောအနုပ္ပတ္တော. တံ ဒေဝေါ ပကုဓံ ကစ္စာယနံ ပယိရုပါသတု. အပ္ပေဝ နာမ ဒေဝဿ ပကုဓံ ကစ္စာယနံ ပယိရုပါသတော စိတ္တံ ပသီဒေယျာ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော တုဏှီ အဟောသိ.

154. Another royal minister also said to King Ajātasattu of Magadha, son of the Vedehī queen: ‘Your Majesty, this Pakudha Kaccāyana is the head of an order, the head of a group, and the teacher of a group; he is well-known, famous, a founder of a sect, regarded as a good person by many people, of long standing, long gone forth, advanced in years, and has reached the final stage of life. Let Your Majesty attend upon Pakudha Kaccāyana. It may be that in attending upon Pakudha Kaccāyana, Your Majesty’s mind might become serene.’ When this was said, King Ajātasattu of Magadha, son of the Vedehī queen, remained silent.

၁၅၅. အညတရောပိ ခေါ ရာဇာမစ္စော ရာဇာနံ မာဂဓံ အဇာတသတ္တုံ ဝေဒေဟိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အယံ, ဒေဝ, သဉ္စယော ဗေလဋ္ဌပုတ္တော သံဃီ စေဝ ဂဏီ စ ဂဏာစရိယော စ ဉာတော ယသဿီ တိတ္ထကရော သာဓုသမ္မတော ဗဟုဇနဿ ရတ္တညူ စိရပဗ္ဗဇိတော အဒ္ဓဂတော ဝယောအနုပ္ပတ္တော. တံ ဒေဝေါ သဉ္စယံ ဗေလဋ္ဌပုတ္တံ ပယိရုပါသတု. အပ္ပေဝ နာမ ဒေဝဿ သဉ္စယံ ဗေလဋ္ဌပုတ္တံ ပယိရုပါသတော စိတ္တံ ပသီဒေယျာ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော တုဏှီ အဟောသိ.

155. Another royal minister also said to King Ajātasattu of Magadha, son of the Vedehī queen: ‘Your Majesty, this Sañjaya Belaṭṭhaputta is the head of an order, the head of a group, and the teacher of a group; he is well-known, famous, a founder of a sect, regarded as a good person by many people, of long standing, long gone forth, advanced in years, and has reached the final stage of life. Let Your Majesty attend upon Sañjaya Belaṭṭhaputta. It may be that in attending upon Sañjaya Belaṭṭhaputta, Your Majesty’s mind might become serene.’ When this was said, King Ajātasattu of Magadha, son of the Vedehī queen, remained silent.

၁၅၆. အညတရောပိ ခေါ ရာဇာမစ္စော ရာဇာနံ မာဂဓံ အဇာတသတ္တုံ ဝေဒေဟိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အယံ, ဒေဝ, နိဂဏ္ဌော နာဋပုတ္တော သံဃီ စေဝ ဂဏီ စ ဂဏာစရိယော စ ဉာတော ယသဿီ တိတ္ထကရော သာဓုသမ္မတော ဗဟုဇနဿ ရတ္တညူ စိရပဗ္ဗဇိတော အဒ္ဓဂတော ဝယောအနုပ္ပတ္တော. တံ ဒေဝေါ နိဂဏ္ဌံ နာဋပုတ္တံ ပယိရုပါသတု. အပ္ပေဝ နာမ ဒေဝဿ နိဂဏ္ဌံ [Pg.46] နာဋပုတ္တံ ပယိရုပါသတော စိတ္တံ ပသီဒေယျာ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော တုဏှီ အဟောသိ.

156. Another royal minister also said to King Ajātasattu of Magadha, son of the Vedehī queen: ‘Your Majesty, this Nigaṇṭha Nāṭaputta is the head of an order, the head of a group, and the teacher of a group; he is well-known, famous, a founder of a sect, regarded as a good person by many people, of long standing, long gone forth, advanced in years, and has reached the final stage of life. Let Your Majesty attend upon Nigaṇṭha Nāṭaputta. It may be that in attending upon Nigaṇṭha Nāṭaputta, Your Majesty’s mind might become serene.’ When this was said, King Ajātasattu of Magadha, son of the Vedehī queen, remained silent.

ကောမာရဘစ္စဇီဝကကထာ

The Account of Jīvaka Komārabhacca

၁၅၇. တေန ခေါ ပန သမယေန ဇီဝကော ကောမာရဘစ္စော ရညော မာဂဓဿ အဇာတသတ္တုဿ ဝေဒေဟိပုတ္တဿ အဝိဒူရေ တုဏှီဘူတော နိသိန္နော ဟောတိ. အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော ဇီဝကံ ကောမာရဘစ္စံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘တွံ ပန, သမ္မ ဇီဝက, ကိံ တုဏှီ’’တိ? ‘‘အယံ, ဒေဝ, ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ အမှာကံ အမ္ဗဝနေ ဝိဟရတိ မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ အဍ္ဎတေဠသေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ. တံ ခေါ ပန ဘဂဝန္တံ ဧဝံ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’တိ. တံ ဒေဝေါ ဘဂဝန္တံ ပယိရုပါသတု. အပ္ပေဝ နာမ ဒေဝဿ ဘဂဝန္တံ ပယိရုပါသတော စိတ္တံ ပသီဒေယျာ’တိ.

157. Now at that time, Jīvaka Komārabhacca was sitting silently not far from King Ajātasattu of Magadha, son of the Vedehī queen. Then King Ajātasattu of Magadha, son of the Vedehī queen, said this to Jīvaka Komārabhacca: “But you, friend Jīvaka, why are you silent?” “Your Majesty, this Blessed One, the Arahant, the Perfectly Self-Enlightened One, is dwelling in our mango grove with a great Saṅgha of bhikkhus, with twelve hundred and fifty bhikkhus. And this good report has spread about that Blessed One: ‘Thus is that Blessed One an Arahant, a Perfectly Self-Enlightened One, accomplished in knowledge and conduct, the Well-Gone, knower of the world, an unsurpassed trainer of persons to be tamed, teacher of gods and humans, the Enlightened One, the Blessed One.’ May Your Majesty attend upon that Blessed One. It may be that upon attending on the Blessed One, Your Majesty's mind will become serene.”

၁၅၈. ‘‘တေန ဟိ, သမ္မ ဇီဝက, ဟတ္ထိယာနာနိ ကပ္ပာပေဟီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဒေဝါ’’တိ ခေါ ဇီဝကော ကောမာရဘစ္စော ရညော မာဂဓဿ အဇာတသတ္တုဿ ဝေဒေဟိပုတ္တဿ ပဋိဿုဏိတွာ ပဉ္စမတ္တာနိ ဟတ္ထိနိကာသတာနိ ကပ္ပာပေတွာ ရညော စ အာရောဟဏီယံ နာဂံ, ရညော မာဂဓဿ အဇာတသတ္တုဿ ဝေဒေဟိပုတ္တဿ ပဋိဝေဒေသိ – ‘‘ကပ္ပိတာနိ ခေါ တေ, ဒေဝ, ဟတ္ထိယာနာနိ, ယဿဒါနိ ကာလံ မညသီ’’တိ.

158. “In that case, friend Jīvaka, have the elephant-vehicles prepared.” “Very well, Your Majesty,” replied Jīvaka Komārabhacca, and having assented to King Ajātasattu of Magadha, son of the Vedehī queen, he had five hundred she-elephants prepared, and also the king’s riding elephant. He then informed King Ajātasattu of Magadha, son of the Vedehī queen: “Your Majesty, the elephant-vehicles have been prepared for you. Now is the time for whatever you deem fit.”

၁၅၉. အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော ပဉ္စသု ဟတ္ထိနိကာသတေသု ပစ္စေကာ ဣတ္ထိယော အာရောပေတွာ အာရောဟဏီယံ နာဂံ အဘိရုဟိတွာ ဥက္ကာသု ဓာရိယမာနာသု ရာဇဂဟမှာ နိယျာသိ မဟစ္စရာဇာနုဘာဝေန, ယေန ဇီဝကဿ ကောမာရဘစ္စဿ အမ္ဗဝနံ တေန ပါယာသိ.

159. Then King Ajātasattu of Magadha, son of the Vedehī queen, having mounted a woman on each of the five hundred she-elephants, and having himself ascended the riding elephant, departed from Rājagaha with great royal majesty, with torches being held aloft, and proceeded towards Jīvaka Komārabhacca’s mango grove.

အထ ခေါ ရညော မာဂဓဿ အဇာတသတ္တုဿ ဝေဒေဟိပုတ္တဿ အဝိဒူရေ အမ္ဗဝနဿ အဟုဒေဝ ဘယံ, အဟု ဆမ္ဘိတတ္တံ, အဟု လောမဟံသော. အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော ဘီတော သံဝိဂ္ဂေါ လောမဟဋ္ဌဇာတော [Pg.47] ဇီဝကံ ကောမာရဘစ္စံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကစ္စိ မံ, သမ္မ ဇီဝက, န ဝဉ္စေသိ? ကစ္စိ မံ, သမ္မ ဇီဝက, န ပလမ္ဘေသိ? ကစ္စိ မံ, သမ္မ ဇီဝက, န ပစ္စတ္ထိကာနံ ဒေသိ? ကထဉှိ နာမ တာဝ မဟတော ဘိက္ခုသံဃဿ အဍ္ဎတေဠသာနံ ဘိက္ခုသတာနံ နေဝ ခိပိတသဒ္ဒေါ ဘဝိဿတိ, န ဥက္ကာသိတသဒ္ဒေါ န နိဂ္ဃောသော’’တိ.

Then, when he was not far from the mango grove, fear indeed arose in King Ajātasattu of Magadha, son of the Vedehī queen; terror indeed arose; his hair stood on end. Then King Ajātasattu of Magadha, son of the Vedehī queen, afraid, alarmed, and with his hair standing on end, said this to Jīvaka Komārabhacca: “Surely, friend Jīvaka, you are not deceiving me? Surely, friend Jīvaka, you are not misleading me? Surely, friend Jīvaka, you are not giving me to my enemies? How can it be that from so great a Saṅgha of bhikkhus—of twelve hundred and fifty bhikkhus—there is no sound of a sneeze, no sound of clearing the throat, no sound of speech?”

‘‘မာ ဘာယိ, မဟာရာဇ, မာ ဘာယိ, မဟာရာဇ. န တံ ဒေဝ, ဝဉ္စေမိ; န တံ, ဒေဝ, ပလမ္ဘာမိ; န တံ, ဒေဝ, ပစ္စတ္ထိကာနံ ဒေမိ. အဘိက္ကမ, မဟာရာဇ, အဘိက္ကမ, မဟာရာဇ, ဧတေ မဏ္ဍလမာဠေ ဒီပါ ဈာယန္တီ’’တိ.

“Do not fear, great king, do not fear, great king. I do not deceive you, Your Majesty; I do not mislead you, Your Majesty; I do not give you to your enemies. Proceed, great king, proceed, great king. Those lamps are shining in the circular pavilion.”

သာမညဖလပုစ္ဆာ

The Question on the Fruit of Recluseship

၁၆၀. အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော ယာဝတိကာ နာဂဿ ဘူမိ နာဂေန ဂန္တွာ, နာဂါ ပစ္စောရောဟိတွာ, ပတ္တိကောဝ ယေန မဏ္ဍလမာဠဿ ဒွါရံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဇီဝကံ ကောမာရဘစ္စံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကဟံ ပန, သမ္မ ဇီဝက, ဘဂဝါ’’တိ? ‘‘ဧသော, မဟာရာဇ, ဘဂဝါ; ဧသော, မဟာရာဇ, ဘဂဝါ မဇ္ဈိမံ ထမ္ဘံ နိဿာယ ပုရတ္ထာဘိမုခေါ နိသိန္နော ပုရက္ခတော ဘိက္ခုသံဃဿာ’’တိ.

160. Then King Ajātasattu of Magadha, son of the Vedehī queen, went by elephant as far as the ground was passable for an elephant, then dismounted and proceeded on foot to the door of the circular hall. Having approached, he said this to Jīvaka Komārabhacca: “Where, friend Jīvaka, is the Blessed One?” “That, great king, is the Blessed One. That, great king, is the Blessed One, seated facing east, leaning against the middle pillar, at the head of the assembly of bhikkhus.”

၁၆၁. အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော တုဏှီဘူတံ တုဏှီဘူတံ ဘိက္ခုသံဃံ အနုဝိလောကေတွာ ရဟဒမိဝ ဝိပ္ပသန္နံ ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ – ‘‘ဣမိနာ မေ ဥပသမေန ဥဒယဘဒ္ဒေါ ကုမာရော သမန္နာဂတော ဟောတု, ယေနေတရဟိ ဥပသမေန ဘိက္ခုသံဃော သမန္နာဂတော’’တိ. ‘‘အဂမာ ခေါ တွံ, မဟာရာဇ, ယထာပေမ’’န္တိ. ‘‘ပိယော မေ, ဘန္တေ, ဥဒယဘဒ္ဒေါ ကုမာရော. ဣမိနာ မေ, ဘန္တေ, ဥပသမေန ဥဒယဘဒ္ဒေါ ကုမာရော သမန္နာဂတော ဟောတု ယေနေတရဟိ ဥပသမေန ဘိက္ခုသံဃော သမန္နာဂတော’’တိ.

161. Then King Ajātasattu of Magadha, son of the Videhan queen, approached the Blessed One. Having approached, he stood to one side. Standing to one side, King Ajātasattu of Magadha, son of the Videhan queen, gazing upon the utterly silent assembly of bhikkhus, which was like a clear lake, uttered this inspired utterance: “May my son, Prince Udayabhadda, be endowed with this same tranquility with which the assembly of bhikkhus is now endowed.” The Blessed One said: “Great king, your thoughts have gone to what is dear to you.” “Venerable sir, Prince Udayabhadda is dear to me. May my son, Prince Udayabhadda, be endowed with this same tranquility with which the assembly of bhikkhus is now endowed.”

၁၆၂. အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ, ဘိက္ခုသံဃဿ အဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ, ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ [Pg.48] နိသိန္နော ခေါ ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပုစ္ဆေယျာမဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံ ကိဉ္စိဒေဝ ဒေသံ ; သစေ မေ ဘဂဝါ ဩကာသံ ကရောတိ ပဉှဿ ဝေယျာကရဏာယာ’’တိ. ‘‘ပုစ္ဆ, မဟာရာဇ, ယဒါကင်္ခသီ’’တိ.

162. Then King Ajātasattu of Magadha, son of the Videhan queen, having paid homage to the Blessed One and extended his cupped hands in reverence to the assembly of bhikkhus, sat down to one side. Seated to one side, King Ajātasattu of Magadha, son of the Videhan queen, said this to the Blessed One: “Venerable sir, I would ask the Blessed One some small point, if the Blessed One would grant me the opportunity for the explanation of a question.” “Ask, great king, what you wish.”

၁၆၃. ‘‘ယထာ နု ခေါ ဣမာနိ, ဘန္တေ, ပုထုသိပ္ပာယတနာနိ, သေယျထိဒံ – ဟတ္ထာရောဟာ အဿာရောဟာ ရထိကာ ဓနုဂ္ဂဟာ စေလကာ စလကာ ပိဏ္ဍဒါယကာ ဥဂ္ဂါ ရာဇပုတ္တာ ပက္ခန္ဒိနော မဟာနာဂါ သူရာ စမ္မယောဓိနော ဒါသိကပုတ္တာ အာဠာရိကာ ကပ္ပကာ နှာပကာ သူဒါ မာလာကာရာ ရဇကာ ပေသကာရာ နဠကာရာ ကုမ္ဘကာရာ ဂဏကာ မုဒ္ဒိကာ, ယာနိ ဝါ ပနညာနိပိ ဧဝံဂတာနိ ပုထုသိပ္ပာယတနာနိ, တေ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သန္ဒိဋ္ဌိကံ သိပ္ပဖလံ ဥပဇီဝန္တိ; တေ တေန အတ္တာနံ သုခေန္တိ ပီဏေန္တိ, မာတာပိတရော သုခေန္တိ ပီဏေန္တိ, ပုတ္တဒါရံ သုခေန္တိ ပီဏေန္တိ, မိတ္တာမစ္စေ သုခေန္တိ ပီဏေန္တိ, သမဏဗြာဟ္မဏေသု ဥဒ္ဓဂ္ဂိကံ ဒက္ခိဏံ ပတိဋ္ဌပေန္တိ သောဝဂ္ဂိကံ သုခဝိပါကံ သဂ္ဂသံဝတ္တနိကံ. သက္ကာ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဧဝမေဝ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပညပေတု’’န္တိ?

163. “Venerable sir, there are these various fields of craft, such as: elephant-riders, horse-riders, charioteers, archers, standard-bearers, army marshals, shock-troopers, eminent royal princes, assailants, great warriors, heroes, warriors fighting with leather shields, sons of female slaves, cooks, barbers, bath attendants, chefs, garland-makers, washermen, weavers, basket-makers, potters, accountants, and calculators using finger-signs, and whatever other such various fields of craft there may be. They live by the visible fruit of their craft in this very life. With it, they make themselves happy and pleased; they make their parents happy and pleased; they make their wife and children happy and pleased; they make their friends and associates happy and pleased. They establish in recluses and brahmins a sublime offering that is heavenly, results in happiness, and is conducive to heaven. Venerable sir, is it possible in the same way to point out a visible fruit of recluseship in this very life?”

၁၆၄. ‘‘အဘိဇာနာသိ နော တွံ, မဟာရာဇ, ဣမံ ပဉှံ အညေ သမဏဗြာဟ္မဏေ ပုစ္ဆိတာ’’တိ? ‘‘အဘိဇာနာမဟံ, ဘန္တေ, ဣမံ ပဉှံ အညေ သမဏဗြာဟ္မဏေ ပုစ္ဆိတာ’’တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တေ, မဟာရာဇ, ဗျာကရိံသု, သစေ တေ အဂရု ဘာသဿူ’’တိ. ‘‘န ခေါ မေ, ဘန္တေ, ဂရု, ယတ္ထဿ ဘဂဝါ နိသိန္နော, ဘဂဝန္တရူပေါ ဝါ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ, မဟာရာဇ, ဘာသဿူ’’တိ.

164. “Do you recall, great king, having asked this question of other recluses and brahmins?” “I do recall, venerable sir, having asked this question of other recluses and brahmins.” “And how, great king, did they answer you? If it is not burdensome for you, please speak.” “It is indeed not burdensome for me, venerable sir, where the Blessed One is seated, or one like the Blessed One.” “In that case, great king, speak.”

ပူရဏကဿပဝါဒေါ

The Doctrine of Pūraṇa Kassapa

၁၆၅. ‘‘ဧကမိဒါဟံ, ဘန္တေ, သမယံ ယေန ပူရဏော ကဿပေါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပူရဏေန ကဿပေန သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိံ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ပူရဏံ ကဿပံ ဧတဒဝေါစံ – ‘ယထာ နု ခေါ ဣမာနိ, ဘော ကဿပ, ပုထုသိပ္ပာယတနာနိ, သေယျထိဒံ – ဟတ္ထာရောဟာ အဿာရောဟာ ရထိကာ ဓနုဂ္ဂဟာ [Pg.49] စေလကာ စလကာ ပိဏ္ဍဒါယကာ ဥဂ္ဂါ ရာဇပုတ္တာ ပက္ခန္ဒိနော မဟာနာဂါ သူရာ စမ္မယောဓိနော ဒါသိကပုတ္တာ အာဠာရိကာ ကပ္ပကာ နှာပကာ သူဒါ မာလာကာရာ ရဇကာ ပေသကာရာ နဠကာရာ ကုမ္ဘကာရာ ဂဏကာ မုဒ္ဒိကာ, ယာနိ ဝါ ပနညာနိပိ ဧဝံဂတာနိ ပုထုသိပ္ပာယတနာနိ- တေ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သန္ဒိဋ္ဌိကံ သိပ္ပဖလံ ဥပဇီဝန္တိ; တေ တေန အတ္တာနံ သုခေန္တိ ပီဏေန္တိ, မာတာပိတရော သုခေန္တိ ပီဏေန္တိ, ပုတ္တဒါရံ သုခေန္တိ ပီဏေန္တိ, မိတ္တာမစ္စေ သုခေန္တိ ပီဏေန္တိ, သမဏဗြာဟ္မဏေသု ဥဒ္ဓဂ္ဂိကံ ဒက္ခိဏံ ပတိဋ္ဌပေန္တိ သောဝဂ္ဂိကံ သုခဝိပါကံ သဂ္ဂသံဝတ္တနိကံ. သက္ကာ နု ခေါ, ဘော ကဿပ, ဧဝမေဝ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပညပေတု’န္တိ?

165. “Venerable sir, on one occasion I approached Pūraṇa Kassapa. Having approached, I exchanged joyful greetings with him. Having concluded a joyful and memorable conversation, I sat down to one side. Seated to one side, venerable sir, I said this to Pūraṇa Kassapa: ‘Master Kassapa, there are these various fields of craft, such as: elephant-riders, horse-riders, charioteers, archers, standard-bearers, army marshals, shock-troopers, eminent royal princes, assailants, great warriors, heroes, warriors fighting with leather shields, sons of female slaves, cooks, barbers, bath attendants, chefs, garland-makers, washermen, weavers, basket-makers, potters, accountants, and calculators using finger-signs, and whatever other such various fields of craft there may be. They live by the visible fruit of their craft in this very life. With it, they make themselves happy and pleased; they make their parents happy and pleased; they make their wife and children happy and pleased; they make their friends and associates happy and pleased. They establish in recluses and brahmins a sublime offering that is heavenly, results in happiness, and is conducive to heaven. Master Kassapa, is it possible in the same way to point out a visible fruit of recluseship in this very life?’”

၁၆၆. ‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘန္တေ, ပူရဏော ကဿပေါ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ကရောတော ခေါ, မဟာရာဇ, ကာရယတော, ဆိန္ဒတော ဆေဒါပယတော, ပစတော ပါစာပယတော သောစယတော, သောစာပယတော, ကိလမတော ကိလမာပယတော, ဖန္ဒတော ဖန္ဒာပယတော, ပါဏမတိပါတာပယတော, အဒိန္နံ အာဒိယတော, သန္ဓိံ ဆိန္ဒတော, နိလ္လောပံ ဟရတော, ဧကာဂါရိကံ ကရောတော, ပရိပန္ထေ တိဋ္ဌတော, ပရဒါရံ ဂစ္ဆတော, မုသာ ဘဏတော, ကရောတော န ကရီယတိ ပါပံ. ခုရပရိယန္တေန စေပိ စက္ကေန ယော ဣမိဿာ ပထဝိယာ ပါဏေ ဧကံ မံသခလံ ဧကံ မံသပုဉ္ဇံ ကရေယျ, နတ္ထိ တတောနိဒါနံ ပါပံ, နတ္ထိ ပါပဿ အာဂမော. ဒက္ခိဏံ စေပိ ဂင်္ဂါယ တီရံ ဂစ္ဆေယျ ဟနန္တော ဃာတေန္တော ဆိန္ဒန္တော ဆေဒါပေန္တော ပစန္တော ပါစာပေန္တော, နတ္ထိ တတောနိဒါနံ ပါပံ, နတ္ထိ ပါပဿ အာဂမော. ဥတ္တရဉ္စေပိ ဂင်္ဂါယ တီရံ ဂစ္ဆေယျ ဒဒန္တော ဒါပေန္တော ယဇန္တော ယဇာပေန္တော, နတ္ထိ တတောနိဒါနံ ပုညံ, နတ္ထိ ပုညဿ အာဂမော. ဒါနေန ဒမေန သံယမေန သစ္စဝဇ္ဇေန နတ္ထိ ပုညံ, နတ္ထိ ပုညဿ အာဂမော’တိ. ဣတ္ထံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, ပူရဏော ကဿပေါ သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပုဋ္ဌော သမာနော အကိရိယံ ဗျာကာသိ.

166. “When this was said, venerable sir, Pūraṇa Kassapa said this to me: ‘Great king, for one who acts or causes another to act, who cuts or causes another to cut, who torments or causes another to torment, who grieves or causes another to grieve, who becomes weary or causes another to become weary, who trembles or causes another to tremble; for one who destroys life, takes what is not given, breaks into a house, plunders, commits robbery on a single house, lies in wait on a highway, commits adultery, or speaks falsehood—for one who acts thus, no evil is done. Even if one were to make the beings on this earth into one mass of flesh, one heap of flesh, with a wheel-weapon having a razor-sharp rim, from that there is no evil, there is no arising of evil. Even if one were to go to the southern bank of the Ganges, killing and causing to kill, cutting and causing to cut, tormenting and causing to torment, from that there is no evil, there is no arising of evil. Even if one were to go to the northern bank of the Ganges, giving and causing to give, sacrificing and causing to sacrifice, from that there is no merit, there is no arising of merit. Through giving, self-control, restraint, and speaking the truth, there is no merit, there is no arising of merit.’ Thus, venerable sir, when I asked about a visible fruit of recluseship, Pūraṇa Kassapa explained to me the doctrine of non-action.”

‘‘သေယျထာပိ, ဘန္တေ, အမ္ဗံ ဝါ ပုဋ္ဌော လဗုဇံ ဗျာကရေယျ, လဗုဇံ ဝါ ပုဋ္ဌော အမ္ဗံ ဗျာကရေယျ; ဧဝမေဝ ခေါ မေ, ဘန္တေ, ပူရဏော ကဿပေါ သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပုဋ္ဌော သမာနော အကိရိယံ ဗျာကာသိ. တဿ မယှံ, ဘန္တေ, ဧတဒဟောသိ – ‘ကထဉှိ နာမ မာဒိသော သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ ဝိဇိတေ ဝသန္တံ အပသာဒေတဗ္ဗံ မညေယျာ’တိ. သော ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ပူရဏဿ ကဿပဿ ဘာသိတံ နေဝ အဘိနန္ဒိံ နပ္ပဋိက္ကောသိံ. အနဘိနန္ဒိတွာ အပ္ပဋိကောသိတွာ [Pg.50] အနတ္တမနော, အနတ္တမနဝါစံ အနိစ္ဆာရေတွာ, တမေဝ ဝါစံ အနုဂ္ဂဏှန္တော အနိက္ကုဇ္ဇန္တော ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကမိံ.

“Venerable sir, it was as if a person, when asked about a mango, were to answer about a breadfruit; or when asked about a breadfruit, were to answer about a mango. In the very same way, venerable sir, when I asked about a visible fruit of the ascetic life, Pūraṇa Kassapa explained to me the doctrine of non-action. Then, venerable sir, this thought occurred to me: ‘How indeed could a person like me think it fit to disparage an ascetic or a brahmin dwelling in my own kingdom?’ So, venerable sir, I neither rejoiced in Pūraṇa Kassapa’s statement, nor did I reject it. Without rejoicing and without rejecting, being displeased, and without uttering a word of displeasure, without taking up his words or giving them further thought, I rose from my seat and departed.”

မက္ခလိဂေါသာလဝါဒေါ

The Doctrine of Makkhali Gosāla

၁၆၇. ‘‘ဧကမိဒါဟံ, ဘန္တေ, သမယံ ယေန မက္ခလိ ဂေါသာလော တေနုပသင်္ကမိံ; ဥပသင်္ကမိတွာ မက္ခလိနာ ဂေါသာလေန သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိံ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, မက္ခလိံ ဂေါသာလံ ဧတဒဝေါစံ – ‘ယထာ နု ခေါ ဣမာနိ, ဘော ဂေါသာလ, ပုထုသိပ္ပာယတနာနိ…ပေ… သက္ကာ နု ခေါ, ဘော ဂေါသာလ, ဧဝမေဝ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပညပေတု’န္တိ?

167. “Venerable sir, on one occasion I approached Makkhali Gosāla. Having approached, I exchanged courteous and amiable conversation with Makkhali Gosāla. After concluding such conversation, I sat down to one side. Sitting to one side, venerable sir, I said this to Makkhali Gosāla: ‘Just as, Master Gosāla, there are these various arts... is it possible, Master Gosāla, to declare in the very same way a visible fruit of recluseship, here in this very life?’”

၁၆၈. ‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘန္တေ, မက္ခလိ ဂေါသာလော မံ ဧတဒဝေါစ – ‘နတ္ထိ မဟာရာဇ ဟေတု နတ္ထိ ပစ္စယော သတ္တာနံ သံကိလေသာယ, အဟေတူ အပစ္စယာ သတ္တာ သံကိလိဿန္တိ. နတ္ထိ ဟေတု, နတ္ထိ ပစ္စယော သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ, အဟေတူ အပစ္စယာ သတ္တာ ဝိသုဇ္ဈန္တိ. နတ္ထိ အတ္တကာရေ, နတ္ထိ ပရကာရေ, နတ္ထိ ပုရိသကာရေ, နတ္ထိ ဗလံ, နတ္ထိ ဝီရိယံ, နတ္ထိ ပုရိသထာမော, နတ္ထိ ပုရိသပရက္ကမော. သဗ္ဗေ သတ္တာ သဗ္ဗေ ပါဏာ သဗ္ဗေ ဘူတာ သဗ္ဗေ ဇီဝါ အဝသာ အဗလာ အဝီရိယာ နိယတိသင်္ဂတိဘာဝပရိဏတာ ဆသွေဝါဘိဇာတီသု သုခဒုက္ခံ ပဋိသံဝေဒေန္တိ. စုဒ္ဒသ ခေါ ပနိမာနိ ယောနိပမုခသတသဟဿာနိ သဋ္ဌိ စ သတာနိ ဆ စ သတာနိ ပဉ္စ စ ကမ္မုနော သတာနိ ပဉ္စ စ ကမ္မာနိ တီဏိ စ ကမ္မာနိ ကမ္မေ စ အဍ္ဎကမ္မေ စ ဒွဋ္ဌိပဋိပဒါ ဒွဋ္ဌန္တရကပ္ပာ ဆဠာဘိဇာတိယော အဋ္ဌ ပုရိသဘူမိယော ဧကူနပညာသ အာဇီဝကသတေ ဧကူနပညာသ ပရိဗ္ဗာဇကသတေ ဧကူနပညာသ နာဂါဝါသသတေ ဝီသေ ဣန္ဒြိယသတေ တိံသေ နိရယသတေ ဆတ္တိံသ ရဇောဓာတုယော သတ္တ သညီဂဗ္ဘာ သတ္တ အသညီဂဗ္ဘာ သတ္တ နိဂဏ္ဌိဂဗ္ဘာ သတ္တ ဒေဝါ သတ္တ မာနုသာ သတ္တ ပိသာစာ သတ္တ သရာ သတ္တ ပဝုဋာ သတ္တ ပဝုဋသတာနိ သတ္တ ပပါတာ သတ္တ ပပါတသတာနိ သတ္တ သုပိနာ သတ္တ သုပိနသတာနိ စုလ္လာသီတိ မဟာကပ္ပိနော သတသဟဿာနိ, ယာနိ ဗာလေ စ ပဏ္ဍိတေ စ သန္ဓာဝိတွာ သံသရိတွာ ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿန္တိ. တတ္ထ နတ္ထိ [Pg.51] ‘‘ဣမိနာဟံ သီလေန ဝါ ဝတေန ဝါ တပေန ဝါ ဗြဟ္မစရိယေန ဝါ အပရိပက္ကံ ဝါ ကမ္မံ ပရိပါစေဿာမိ, ပရိပက္ကံ ဝါ ကမ္မံ ဖုဿ ဖုဿ ဗျန္တိံ ကရိဿာမီ’တိ ဟေဝံ နတ္ထိ. ဒေါဏမိတေ သုခဒုက္ခေ ပရိယန္တကတေ သံသာရေ, နတ္ထိ ဟာယနဝဍ္ဎနေ, နတ္ထိ ဥက္ကံသာဝကံသေ. သေယျထာပိ နာမ သုတ္တဂုဠေ ခိတ္တေ နိဗ္ဗေဌိယမာနမေဝ ပလေတိ, ဧဝမေဝ ဗာလေ စ ပဏ္ဍိတေ စ သန္ဓာဝိတွာ သံသရိတွာ ဒုက္ခဿန္တံ ကရိဿန္တီ’တိ.

168. “When this was said, venerable sir, Makkhali Gosāla said this to me: ‘Great king, there is no cause, no condition for the defilement of beings; beings are defiled without cause, without condition. There is no cause, no condition for the purification of beings; beings are purified without cause, without condition. There is no self-action, no other-action, no human effort; there is no strength, no energy, no human exertion, no human striving. All beings, all living things, all creatures, and all souls are without power, without strength, without energy; they are shaped by destiny, circumstance, and nature, and they experience pleasure and pain in the six classes of birth. There are one million four hundred thousand principal kinds of birth, and six thousand, and six hundred more. There are five hundred kinds of kamma, and five kinds of kamma, and three kinds of kamma, and a whole kamma and a half-kamma. There are sixty-two paths, sixty-two intermediate eons, six classes of birth, eight stages of human existence, forty-nine hundred kinds of Ājīvakas, forty-nine hundred kinds of wanderers, forty-nine hundred Nāga abodes, two thousand faculties, three thousand hells, thirty-six dust-elements, seven kinds of conscious conceptions, seven kinds of unconscious conceptions, seven kinds of knot-like conceptions, seven kinds of devas, seven kinds of humans, seven kinds of pisācas, seven lakes, seven knots, seven hundred knots, seven precipices, seven hundred precipices, seven dreams, and seven hundred dreams. There are eighty-four hundred thousand great eons, through which both fools and the wise, having transmigrated and wandered on, will make an end of suffering. Therein, there is no thought of: “By this morality, or this observance, or this austerity, or this holy life, I will ripen unripe kamma, or, by repeated experience, wear away ripe kamma.” Such a thing does not exist. Pleasure and pain are measured out as if with a measuring basket in the cycle of transmigration which has a fixed duration; there is no decrease or increase, no excellence or inferiority. Just as a ball of string, when thrown, runs out unwinding, in the very same way, both fools and the wise, having transmigrated and wandered on, will make an end of suffering.’”

၁၆၉. ‘‘ဣတ္ထံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, မက္ခလိ ဂေါသာလော သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပုဋ္ဌော သမာနော သံသာရသုဒ္ဓိံ ဗျာကာသိ. သေယျထာပိ, ဘန္တေ, အမ္ဗံ ဝါ ပုဋ္ဌော လဗုဇံ ဗျာကရေယျ, လဗုဇံ ဝါ ပုဋ္ဌော အမ္ဗံ ဗျာကရေယျ; ဧဝမေဝ ခေါ မေ, ဘန္တေ, မက္ခလိ ဂေါသာလော သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပုဋ္ဌော သမာနော သံသာရသုဒ္ဓိံ ဗျာကာသိ. တဿ မယှံ, ဘန္တေ, ဧတဒဟောသိ – ‘ကထဉှိ နာမ မာဒိသော သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ ဝိဇိတေ ဝသန္တံ အပသာဒေတဗ္ဗံ မညေယျာ’တိ. သော ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, မက္ခလိဿ ဂေါသာလဿ ဘာသိတံ နေဝ အဘိနန္ဒိံ နပ္ပဋိက္ကောသိံ. အနဘိနန္ဒိတွာ အပ္ပဋိက္ကောသိတွာ အနတ္တမနော, အနတ္တမနဝါစံ အနိစ္ဆာရေတွာ, တမေဝ ဝါစံ အနုဂ္ဂဏှန္တော အနိက္ကုဇ္ဇန္တော ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကမိံ.

169. “Thus, venerable sir, when I asked Makkhali Gosāla about the visible fruit of recluseship, he answered with purification through the cycle of transmigration. Just as, venerable sir, if one were asked about a mango, he would answer with a breadfruit, or if asked about a breadfruit, he would answer with a mango; in the very same way, venerable sir, when I asked Makkhali Gosāla about the visible fruit of recluseship, he answered with purification through the cycle of transmigration. Then, venerable sir, it occurred to me: ‘How indeed could one like me think of disparaging an ascetic or a brahmin living in my domain?’ So, venerable sir, I neither delighted in nor rejected Makkhali Gosāla’s statement. Without delighting in it and without rejecting it, being displeased, and without uttering a word of displeasure, without accepting his words or committing them to mind, I rose from my seat and departed.”

အဇိတကေသကမ္ဗလဝါဒေါ

The Doctrine of Ajita Kesakambala

၁၇၀. ‘‘ဧကမိဒါဟံ, ဘန္တေ, သမယံ ယေန အဇိတော ကေသကမ္ဗလော တေနုပသင်္ကမိံ; ဥပသင်္ကမိတွာ အဇိတေန ကေသကမ္ဗလေန သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိံ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, အဇိတံ ကေသကမ္ဗလံ ဧတဒဝေါစံ – ‘ယထာ နု ခေါ ဣမာနိ, ဘော အဇိတ, ပုထုသိပ္ပာယတနာနိ…ပေ… သက္ကာ နု ခေါ, ဘော အဇိတ, ဧဝမေဝ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပညပေတု’န္တိ?

170. “Venerable sir, on one occasion I approached Ajita Kesakambala. Having approached, I exchanged courteous and amiable greetings with Ajita Kesakambala. After exchanging pleasant and memorable talk, I sat down to one side. Sitting to one side, venerable sir, I said this to Ajita Kesakambala: ‘Just as, Master Ajita, there are these various crafts… is it possible, Master Ajita, to declare in the same way a visible fruit of recluseship, visible in this very life?’”

၁၇၁. ‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘန္တေ, အဇိတော ကေသကမ္ဗလော မံ ဧတဒဝေါစ – ‘နတ္ထိ, မဟာရာဇ, ဒိန္နံ, နတ္ထိ ယိဋ္ဌံ, နတ္ထိ ဟုတံ, နတ္ထိ သုကတဒုက္ကဋာနံ ကမ္မာနံ ဖလံ ဝိပါကော, နတ္ထိ အယံ လောကော, နတ္ထိ ပရော လောကော, နတ္ထိ မာတာ, နတ္ထိ ပိတာ, နတ္ထိ သတ္တာ ဩပပါတိကာ, နတ္ထိ လောကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ သမ္မဂ္ဂတာ သမ္မာပဋိပန္နာ, ယေ ဣမဉ္စ လောကံ ပရဉ္စ လောကံ သယံ [Pg.52] အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေန္တိ. စာတုမဟာဘူတိကော အယံ ပုရိသော, ယဒါ ကာလင်္ကရောတိ, ပထဝီ ပထဝိကာယံ အနုပေတိ အနုပဂစ္ဆတိ, အာပေါ အာပေါကာယံ အနုပေတိ အနုပဂစ္ဆတိ, တေဇော တေဇောကာယံ အနုပေတိ အနုပဂစ္ဆတိ, ဝါယော ဝါယောကာယံ အနုပေတိ အနုပဂစ္ဆတိ, အာကာသံ ဣန္ဒြိယာနိ သင်္ကမန္တိ. အာသန္ဒိပဉ္စမာ ပုရိသာ မတံ အာဒါယ ဂစ္ဆန္တိ. ယာဝါဠာဟနာ ပဒါနိ ပညာယန္တိ. ကာပေါတကာနိ အဋ္ဌီနိ ဘဝန္တိ, ဘဿန္တာ အာဟုတိယော. ဒတ္တုပညတ္တံ ယဒိဒံ ဒါနံ. တေသံ တုစ္ဆံ မုသာ ဝိလာပေါ ယေ ကေစိ အတ္ထိကဝါဒံ ဝဒန္တိ. ဗာလေ စ ပဏ္ဍိတေ စ ကာယဿ ဘေဒါ ဥစ္ဆိဇ္ဇန္တိ ဝိနဿန္တိ, န ဟောန္တိ ပရံ မရဏာ’တိ.

171. “When this was said, Venerable Sir, Ajita Kesakambala said this to me: ‘Great King, there is no giving, no sacrifice, no offering. There is no fruit or result of good and bad deeds. There is no this world, no other world. There is no mother, no father. There are no spontaneously arisen beings. There are in the world no recluses and brahmins who have attained the right way and are practicing rightly, who, having directly known and realized for themselves this world and the other world, make them known. This person is composed of the four great elements. When one dies, earth goes to and joins the body of earth, water goes to and joins the body of water, fire goes to and joins the body of fire, wind goes to and joins the body of wind, and the faculties pass into space. Men, with the bier as the fifth, carry away the dead. Their footprints are visible up to the charnel ground. The bones become pigeon-colored; offerings end in ashes. This giving is a doctrine proclaimed by fools. The talk of any who profess a doctrine of ‘there is’ is empty and false. Both the fool and the wise, with the breakup of the body, are annihilated and perish; they do not exist after death.’”

၁၇၂. ‘‘ဣတ္ထံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, အဇိတော ကေသကမ္ဗလော သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပုဋ္ဌော သမာနော ဥစ္ဆေဒံ ဗျာကာသိ. သေယျထာပိ, ဘန္တေ, အမ္ဗံ ဝါ ပုဋ္ဌော လဗုဇံ ဗျာကရေယျ, လဗုဇံ ဝါ ပုဋ္ဌော အမ္ဗံ ဗျာကရေယျ; ဧဝမေဝ ခေါ မေ, ဘန္တေ, အဇိတော ကေသကမ္ဗလော သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပုဋ္ဌော သမာနော ဥစ္ဆေဒံ ဗျာကာသိ. တဿ မယှံ, ဘန္တေ, ဧတဒဟောသိ – ‘ကထဉှိ နာမ မာဒိသော သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ ဝိဇိတေ ဝသန္တံ အပသာဒေတဗ္ဗံ မညေယျာ’တိ. သော ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, အဇိတဿ ကေသကမ္ဗလဿ ဘာသိတံ နေဝ အဘိနန္ဒိံ နပ္ပဋိက္ကောသိံ. အနဘိနန္ဒိတွာ အပ္ပဋိက္ကောသိတွာ အနတ္တမနော အနတ္တမနဝါစံ အနိစ္ဆာရေတွာ တမေဝ ဝါစံ အနုဂ္ဂဏှန္တော အနိက္ကုဇ္ဇန္တော ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကမိံ.

172. “Thus, Venerable Sir, when I asked Ajita Kesakambala about the visible fruit of recluseship, he answered with annihilation. Just as, Venerable Sir, if one were asked about a mango, one would answer with a breadfruit, or if asked about a breadfruit, one would answer with a mango; in the very same way, Venerable Sir, when I asked Ajita Kesakambala about the visible fruit of recluseship, he answered with annihilation. Then, Venerable Sir, this thought occurred to me: ‘How could one like me think of disparaging a recluse or a brahmin living in my own kingdom?’ So, Venerable Sir, I neither delighted in nor rejected Ajita Kesakambala’s statement. Without delighting in it and without rejecting it, being displeased, and without uttering a word of displeasure, neither taking up his statement nor committing it to mind, I rose from my seat and departed.”

ပကုဓကစ္စာယနဝါဒေါ

The Doctrine of Pakudha Kaccāyana

၁၇၃. ‘‘ဧကမိဒါဟံ, ဘန္တေ, သမယံ ယေန ပကုဓော ကစ္စာယနော တေနုပသင်္ကမိံ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပကုဓေန ကစ္စာယနေန သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိံ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ပကုဓံ ကစ္စာယနံ ဧတဒဝေါစံ – ‘ယထာ နု ခေါ ဣမာနိ, ဘော ကစ္စာယန, ပုထုသိပ္ပာယတနာနိ…ပေ… သက္ကာ နု ခေါ, ဘော ကစ္စာယန, ဧဝမေဝ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပညပေတု’န္တိ?

173. “On one occasion, Venerable Sir, I approached Pakudha Kaccāyana. Having approached, I exchanged greetings with Pakudha Kaccāyana. After concluding courteous and memorable words, I sat down to one side. Sitting to one side, Venerable Sir, I said this to Pakudha Kaccāyana: ‘Master Kaccāyana, there are these many vocational arts... is it possible, Master Kaccāyana, in the same way to declare a visible fruit of recluseship in this very life?’”

၁၇၄. ‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘန္တေ, ပကုဓော ကစ္စာယနော မံ ဧတဒဝေါစ – ‘သတ္တိမေ, မဟာရာဇ, ကာယာ အကဋာ အကဋဝိဓာ အနိမ္မိတာ အနိမ္မာတာ ဝဉ္ဈာ ကူဋဋ္ဌာ [Pg.53] ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ. တေ န ဣဉ္ဇန္တိ, န ဝိပရိဏမန္တိ, န အညမညံ ဗျာဗာဓေန္တိ, နာလံ အညမညဿ သုခါယ ဝါ ဒုက္ခာယ ဝါ သုခဒုက္ခာယ ဝါ. ကတမေ သတ္တ? ပထဝိကာယော, အာပေါကာယော, တေဇောကာယော, ဝါယောကာယော, သုခေ, ဒုက္ခေ, ဇီဝေ သတ္တမေ – ဣမေ သတ္တ ကာယာ အကဋာ အကဋဝိဓာ အနိမ္မိတာ အနိမ္မာတာ ဝဉ္ဈာ ကူဋဋ္ဌာ ဧသိကဋ္ဌာယိဋ္ဌိတာ. တေ န ဣဉ္ဇန္တိ, န ဝိပရိဏမန္တိ, န အညမညံ ဗျာဗာဓေန္တိ, နာလံ အညမညဿ သုခါယ ဝါ ဒုက္ခာယ ဝါ သုခဒုက္ခာယ ဝါ. တတ္ထ နတ္ထိ ဟန္တာ ဝါ ဃာတေတာ ဝါ, သောတာ ဝါ သာဝေတာ ဝါ, ဝိညာတာ ဝါ ဝိညာပေတာ ဝါ. ယောပိ တိဏှေန သတ္ထေန သီသံ ဆိန္ဒတိ, န ကောစိ ကိဉ္စိ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေတိ; သတ္တန္နံ တွေဝ ကာယာနမန္တရေန သတ္ထံ ဝိဝရမနုပတတီ’တိ.

174. “When this was said, Venerable Sir, Pakudha Kaccāyana said this to me: ‘Great King, there are these seven bodies that are unmade, uncreated, unproduced, not causing others to be produced, barren, standing like a mountain peak, standing firm like a stone pillar. They do not move, they do not alter, they do not injure one another, and they are incapable of causing one another pleasure, pain, or both pleasure and pain. What are the seven? The earth-body, the water-body, the fire-body, the air-body, pleasure, pain, and the soul as the seventh. These seven bodies are unmade, uncreated, unproduced, not causing others to be produced, barren, standing like a mountain peak, standing firm like a stone pillar. They do not move, they do not alter, they do not injure one another, and they are incapable of causing one another pleasure, pain, or both pleasure and pain. Therein, there is no slayer or instigator of slaying, no hearer or one who causes hearing, no knower or one who causes knowing. Even if someone were to cut off a head with a sharp sword, no one deprives anyone of life; the weapon merely passes into the space between the seven bodies.’”

၁၇၅. ‘‘ဣတ္ထံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, ပကုဓော ကစ္စာယနော သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပုဋ္ဌော သမာနော အညေန အညံ ဗျာကာသိ. သေယျထာပိ, ဘန္တေ, အမ္ဗံ ဝါ ပုဋ္ဌော လဗုဇံ ဗျာကရေယျ, လဗုဇံ ဝါ ပုဋ္ဌော အမ္ဗံ ဗျာကရေယျ; ဧဝမေဝ ခေါ မေ, ဘန္တေ, ပကုဓော ကစ္စာယနော သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပုဋ္ဌော သမာနော အညေန အညံ ဗျာကာသိ. တဿ မယှံ, ဘန္တေ, ဧတဒဟောသိ – ‘ကထဉှိ နာမ မာဒိသော သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ ဝိဇိတေ ဝသန္တံ အပသာဒေတဗ္ဗံ မညေယျာ’တိ. သော ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ပကုဓဿ ကစ္စာယနဿ ဘာသိတံ နေဝ အဘိနန္ဒိံ နပ္ပဋိက္ကောသိံ, အနဘိနန္ဒိတွာ အပ္ပဋိက္ကောသိတွာ အနတ္တမနော, အနတ္တမနဝါစံ အနိစ္ဆာရေတွာ တမေဝ ဝါစံ အနုဂ္ဂဏှန္တော အနိက္ကုဇ္ဇန္တော ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကမိံ.

175. “Thus, Venerable Sir, when I asked Pakudha Kaccāyana about the visible fruit of recluseship, he answered one thing with another. Just as, Venerable Sir, if one were asked about a mango, one would explain about a breadfruit, or if asked about a breadfruit, one would explain about a mango; in the same way, Venerable Sir, when I asked Pakudha Kaccāyana about the visible fruit of recluseship, he answered one thing with another. Then, Venerable Sir, this thought occurred to me: ‘How indeed could one like me think of disparaging a recluse or a brahmin living in my own domain?’ So, Venerable Sir, I neither approved nor rejected Pakudha Kaccāyana’s statement. Without approving and without rejecting, being displeased, without uttering words of displeasure, neither taking up his statement nor committing it to mind, I rose from my seat and departed.”

နိဂဏ္ဌနာဋပုတ္တဝါဒေါ

The Doctrine of Nigaṇṭha Nāṭaputta

၁၇၆. ‘‘ဧကမိဒါဟံ, ဘန္တေ, သမယံ ယေန နိဂဏ္ဌော နာဋပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိံ; ဥပသင်္ကမိတွာ နိဂဏ္ဌေန နာဋပုတ္တေန သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိံ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, နိဂဏ္ဌံ နာဋပုတ္တံ ဧတဒဝေါစံ – ‘ယထာ နု ခေါ ဣမာနိ, ဘော အဂ္ဂိဝေဿန, ပုထုသိပ္ပာယတနာနိ…ပေ… သက္ကာ နု ခေါ, ဘော အဂ္ဂိဝေဿန, ဧဝမေဝ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပညပေတု’န္တိ?

176. “On one occasion, Venerable Sir, I approached Nigaṇṭha Nāṭaputta. Having approached, I exchanged greetings with Nigaṇṭha Nāṭaputta. After concluding courteous and memorable talk, I sat down to one side. Having sat down to one side, Venerable Sir, I said this to Nigaṇṭha Nāṭaputta: ‘Venerable Aggivessana, there are these many vocational arts... is it possible, Venerable Aggivessana, in the same way to declare a visible fruit of recluseship in this very life?’”

၁၇၇. ‘‘ဧဝံ [Pg.54] ဝုတ္တေ, ဘန္တေ, နိဂဏ္ဌော နာဋပုတ္တော မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဣဓ, မဟာရာဇ, နိဂဏ္ဌော စာတုယာမသံဝရသံဝုတော ဟောတိ. ကထဉ္စ, မဟာရာဇ, နိဂဏ္ဌော စာတုယာမသံဝရသံဝုတော ဟောတိ? ဣဓ, မဟာရာဇ, နိဂဏ္ဌော သဗ္ဗဝါရိဝါရိတော စ ဟောတိ, သဗ္ဗဝါရိယုတ္တော စ, သဗ္ဗဝါရိဓုတော စ, သဗ္ဗဝါရိဖုဋော စ. ဧဝံ ခေါ, မဟာရာဇ, နိဂဏ္ဌော စာတုယာမသံဝရသံဝုတော ဟောတိ. ယတော ခေါ, မဟာရာဇ, နိဂဏ္ဌော ဧဝံ စာတုယာမသံဝရသံဝုတော ဟောတိ; အယံ ဝုစ္စတိ, မဟာရာဇ, နိဂဏ္ဌော ဂတတ္တော စ ယတတ္တော စ ဌိတတ္တော စာ’တိ.

177. When this was said, Venerable Sir, Nigaṇṭha Nāṭaputta said this to me: ‘Here, Great King, a Nigaṇṭha is restrained by the fourfold restraint. And how, Great King, is a Nigaṇṭha restrained by the fourfold restraint? Here, Great King, a Nigaṇṭha is one who restrains all cold water, is endowed with the restraint of all evil, has shaken off all evil, and is suffused with the restraint of all evil. In this way, Great King, a Nigaṇṭha is restrained by the fourfold restraint. Insofar as, Great King, a Nigaṇṭha is thus restrained by the fourfold restraint, this Nigaṇṭha, Great King, is called one of perfected mind, of restrained mind, and of steadfast mind.’

၁၇၈. ‘‘ဣတ္ထံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, နိဂဏ္ဌော နာဋပုတ္တော သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပုဋ္ဌော သမာနော စာတုယာမသံဝရံ ဗျာကာသိ. သေယျထာပိ, ဘန္တေ, အမ္ဗံ ဝါ ပုဋ္ဌော လဗုဇံ ဗျာကရေယျ, လဗုဇံ ဝါ ပုဋ္ဌော အမ္ဗံ ဗျာကရေယျ; ဧဝမေဝ ခေါ မေ, ဘန္တေ, နိဂဏ္ဌော နာဋပုတ္တော သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပုဋ္ဌော သမာနော စာတုယာမသံဝရံ ဗျာကာသိ. တဿ မယှံ, ဘန္တေ, ဧတဒဟောသိ – ‘ကထဉှိ နာမ မာဒိသော သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ ဝိဇိတေ ဝသန္တံ အပသာဒေတဗ္ဗံ မညေယျာ’တိ. သော ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, နိဂဏ္ဌဿ နာဋပုတ္တဿ ဘာသိတံ နေဝ အဘိနန္ဒိံ နပ္ပဋိက္ကောသိံ. အနဘိနန္ဒိတွာ အပ္ပဋိက္ကောသိတွာ အနတ္တမနော အနတ္တမနဝါစံ အနိစ္ဆာရေတွာ တမေဝ ဝါစံ အနုဂ္ဂဏှန္တော အနိက္ကုဇ္ဇန္တော ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကမိံ.

178. “Thus, Venerable Sir, when I asked Nigaṇṭha Nāṭaputta about the visible fruit of recluseship, he explained the fourfold restraint. Just as if, Venerable Sir, one who was asked about a mango were to explain a breadfruit, or one who was asked about a breadfruit were to explain a mango; in the very same way, Venerable Sir, when I asked Nigaṇṭha Nāṭaputta about the visible fruit of recluseship, he explained the fourfold restraint. To me, Venerable Sir, this thought occurred: ‘How indeed could one like me think of driving away any ascetic or brahmin dwelling in my kingdom?’ So I, Venerable Sir, neither rejoiced in nor rejected the statement of Nigaṇṭha Nāṭaputta. Without rejoicing and without rejecting, being displeased, without uttering a word of displeasure, without taking up his statement or giving it consideration, I rose from my seat and departed.

သဉ္စယဗေလဋ္ဌပုတ္တဝါဒေါ

The Doctrine of Sañcaya Belaṭṭhaputta

၁၇၉. ‘‘ဧကမိဒါဟံ, ဘန္တေ, သမယံ ယေန သဉ္စယော ဗေလဋ္ဌပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိံ; ဥပသင်္ကမိတွာ သဉ္စယေန ဗေလဋ္ဌပုတ္တေန သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိံ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အဟံ ဘန္တေ, သဉ္စယံ ဗေလဋ္ဌပုတ္တံ ဧတဒဝေါစံ – ‘ယထာ နု ခေါ ဣမာနိ, ဘော သဉ္စယ, ပုထုသိပ္ပာယတနာနိ…ပေ… သက္ကာ နု ခေါ, ဘော သဉ္စယ, ဧဝမေဝ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပညပေတု’န္တိ?

179. “On one occasion, Venerable Sir, I approached Sañcaya Belaṭṭhaputta. Having approached, I exchanged courteous greetings with Sañcaya Belaṭṭhaputta. After exchanging pleasant and memorable words, I sat down to one side. Sitting to one side, Venerable Sir, I said to Sañcaya Belaṭṭhaputta: ‘Just as, Master Sañcaya, there are these various crafts… is it possible, Master Sañcaya, to similarly declare a visible fruit of recluseship in this very life?’”

၁၈၀. ‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘန္တေ, သဉ္စယော ဗေလဋ္ဌပုတ္တော မံ ဧတဒဝေါစ – ‘အတ္ထိ ပရော လောကောတိ ဣတိ စေ မံ ပုစ္ဆသိ, အတ္ထိ ပရော လောကောတိ ဣတိ စေ မေ အဿ, အတ္ထိ ပရော လောကောတိ ဣတိ တေ နံ ဗျာကရေယျံ. ဧဝန္တိပိ မေ နော, တထာတိပိ မေ နော, အညထာတိပိ မေ နော, နောတိပိ မေ [Pg.55] နော, နော နောတိပိ မေ နော. နတ္ထိ ပရော လောကော…ပေ… အတ္ထိ စ နတ္ထိ စ ပရော လောကော…ပေ… နေဝတ္ထိ န နတ္ထိ ပရော လောကော…ပေ… အတ္ထိ သတ္တာ ဩပပါတိကာ…ပေ… နတ္ထိ သတ္တာ ဩပပါတိကာ…ပေ… အတ္ထိ စ နတ္ထိ စ သတ္တာ ဩပပါတိကာ…ပေ… နေဝတ္ထိ န နတ္ထိ သတ္တာ ဩပပါတိကာ…ပေ… အတ္ထိ သုကတဒုက္ကဋာနံ ကမ္မာနံ ဖလံ ဝိပါကော…ပေ… နတ္ထိ သုကတဒုက္ကဋာနံ ကမ္မာနံ ဖလံ ဝိပါကော…ပေ…အတ္ထိ စ နတ္ထိ စ သုကတဒုက္ကဋာနံ ကမ္မာနံ ဖလံ ဝိပါကော…ပေ… နေဝတ္ထိ န နတ္ထိ သုကတဒုက္ကဋာနံ ကမ္မာနံ ဖလံ ဝိပါကော…ပေ… ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ…ပေ… န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ…ပေ… ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ…ပေ… နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဣတိ စေ မံ ပုစ္ဆသိ, နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဣတိ စေ မေ အဿ, နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာတိ ဣတိ တေ နံ ဗျာကရေယျံ. ဧဝန္တိပိ မေ နော, တထာတိပိ မေ နော, အညထာတိပိ မေ နော, နောတိပိ မေ နော, နော နောတိပိ မေ နော’တိ.

180. “When this was said, Venerable Sir, Sañcaya Belaṭṭhaputta said this to me: ‘If you ask me, “Is there another world?” and if it were my thought, “There is another world,” I would answer you, “There is another world.” But my view is not “it is so,” my view is not “it is thus,” my view is not “it is otherwise,” my view is not “it is not,” and my view is not “it is not not.” Is there no other world?… Is there both another world and no other world?… Is there neither another world nor no other world?… Are there spontaneously arisen beings?… Are there no spontaneously arisen beings?… Are there both spontaneously arisen beings and no spontaneously arisen beings?… Are there neither spontaneously arisen beings nor no spontaneously arisen beings?… Is there fruit and result of good and bad deeds?… Is there no fruit and result of good and bad deeds?… Is there both fruit and result of good and bad deeds and no fruit and result of good and bad deeds?… Is there neither fruit and result of good and bad deeds nor no fruit and result of good and bad deeds?… Does a being exist after death?… Does a being not exist after death?… Does a being both exist and not exist after death?… If you ask me, “Does a being neither exist nor not exist after death?” and if it were my thought, “A being neither exists nor not exists after death,” I would answer you, “A being neither exists nor not exists after death.” But my view is not “it is so,” my view is not “it is thus,” my view is not “it is otherwise,” my view is not “it is not,” and my view is not “it is not not.”’”

၁၈၁. ‘‘ဣတ္ထံ ခေါ မေ, ဘန္တေ, သဉ္စယော ဗေလဋ္ဌပုတ္တော သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပုဋ္ဌော သမာနော ဝိက္ခေပံ ဗျာကာသိ. သေယျထာပိ, ဘန္တေ, အမ္ဗံ ဝါ ပုဋ္ဌော လဗုဇံ ဗျာကရေယျ, လဗုဇံ ဝါ ပုဋ္ဌော အမ္ဗံ ဗျာကရေယျ; ဧဝမေဝ ခေါ မေ, ဘန္တေ, သဉ္စယော ဗေလဋ္ဌပုတ္တော သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပုဋ္ဌော သမာနော ဝိက္ခေပံ ဗျာကာသိ. တဿ မယှံ, ဘန္တေ, ဧတဒဟောသိ – ‘အယဉ္စ ဣမေသံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ သဗ္ဗဗာလော သဗ္ဗမူဠှော. ကထဉှိ နာမ သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပုဋ္ဌော သမာနော ဝိက္ခေပံ ဗျာကရိဿတီ’တိ. တဿ မယှံ, ဘန္တေ, ဧတဒဟောသိ – ‘ကထဉှိ နာမ မာဒိသော သမဏံ ဝါ ဗြာဟ္မဏံ ဝါ ဝိဇိတေ ဝသန္တံ အပသာဒေတဗ္ဗံ မညေယျာ’တိ. သော ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, သဉ္စယဿ ဗေလဋ္ဌပုတ္တဿ ဘာသိတံ နေဝ အဘိနန္ဒိံ နပ္ပဋိက္ကောသိံ. အနဘိနန္ဒိတွာ အပ္ပဋိက္ကောသိတွာ အနတ္တမနော အနတ္တမနဝါစံ အနိစ္ဆာရေတွာ တမေဝ ဝါစံ အနုဂ္ဂဏှန္တော အနိက္ကုဇ္ဇန္တော ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကမိံ.

181. “Thus, Venerable Sir, when I asked Sañcaya Belaṭṭhaputta about the visible fruit of recluseship, he answered with equivocation. Just as, Venerable Sir, if one were asked about a mango but answered with a breadfruit, or asked about a breadfruit but answered with a mango—in the same way, Venerable Sir, when I asked Sañcaya Belaṭṭhaputta about the visible fruit of recluseship, he answered with equivocation. Then, Venerable Sir, it occurred to me: ‘This Sañcaya is the most foolish and the most deluded among these ascetics and brahmins. How could he, when asked about the visible fruit of recluseship, answer with equivocation?’ Then, Venerable Sir, it occurred to me: ‘How could one like me think of disparaging an ascetic or brahmin living in my own territory?’ So, Venerable Sir, I neither rejoiced in nor rejected Sañcaya Belaṭṭhaputta’s statement. Without rejoicing and without rejecting, being displeased and without uttering words of displeasure, without taking up his words or taking them to heart, I rose from my seat and departed.”

ပဌမသန္ဒိဋ္ဌိကသာမညဖလံ

The First Visible Fruit of Recluseship

၁၈၂. ‘‘သောဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တမ္ပိ ပုစ္ဆာမိ – ‘ယထာ နု ခေါ ဣမာနိ, ဘန္တေ, ပုထုသိပ္ပာယတနာနိ သေယျထိဒံ – ဟတ္ထာရောဟာ အဿာရောဟာ ရထိကာ ဓနုဂ္ဂဟာ [Pg.56] စေလကာ စလကာ ပိဏ္ဍဒါယကာ ဥဂ္ဂါ ရာဇပုတ္တာ ပက္ခန္ဒိနော မဟာနာဂါ သူရာ စမ္မယောဓိနော ဒါသိကပုတ္တာ အာဠာရိကာ ကပ္ပကာ နှာပကာ သူဒါ မာလာကာရာ ရဇကာ ပေသကာရာ နဠကာရာ ကုမ္ဘကာရာ ဂဏကာ မုဒ္ဒိကာ, ယာနိ ဝါ ပနညာနိပိ ဧဝံဂတာနိ ပုထုသိပ္ပာယတနာနိ, တေ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သန္ဒိဋ္ဌိကံ သိပ္ပဖလံ ဥပဇီဝန္တိ, တေ တေန အတ္တာနံ သုခေန္တိ ပီဏေန္တိ, မာတာပိတရော သုခေန္တိ ပီဏေန္တိ, ပုတ္တဒါရံ သုခေန္တိ ပီဏေန္တိ, မိတ္တာမစ္စေ သုခေန္တိ ပီဏေန္တိ, သမဏဗြာဟ္မဏေသု ဥဒ္ဓဂ္ဂိကံ ဒက္ခိဏံ ပတိဋ္ဌပေန္တိ သောဝဂ္ဂိကံ သုခဝိပါကံ သဂ္ဂသံဝတ္တနိကံ. သက္ကာ နု ခေါ မေ, ဘန္တေ, ဧဝမေဝ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပညပေတု’န္တိ?

182. “Venerable sir, I also ask the Blessed One: ‘Venerable sir, there are these many crafts—what are they? Elephant-riders, horse-riders, charioteers, archers, standard-bearers, camp marshals, warriors who take heads, renowned royal princes, leaping assailants, warriors with the strength of a great elephant, brave warriors, warriors who fight with shields, sons of female slaves, cooks, barbers, bath attendants, chefs, garland-makers, washermen, weavers, basket-makers, potters, accountants, and those who calculate on their fingers; and whatever other various crafts of this sort there are. They live by the visible fruit of their craft in this very life. With it, they make themselves happy and pleased; they make their parents happy and pleased; they make their children and wife happy and pleased; they make their friends and colleagues happy and pleased. They establish for ascetics and brahmins a sublime offering, leading to a heavenly realm, with a happy result, conducive to rebirth in heaven. Venerable sir, is it possible, in the same way, to point out a visible fruit of recluseship in this very life?’”

၁၈၃. ‘‘သက္ကာ, မဟာရာဇ. တေန ဟိ, မဟာရာဇ, တညေဝေတ္ထ ပဋိပုစ္ဆိဿာမိ. ယထာ တေ ခမေယျ, တထာ နံ ဗျာကရေယျာသိ. တံ ကိံ မညသိ, မဟာရာဇ, ဣဓ တေ အဿ ပုရိသော ဒါသော ကမ္မကာရော ပုဗ္ဗုဋ္ဌာယီ ပစ္ဆာနိပါတီ ကိင်္ကာရပဋိဿာဝီ မနာပစာရီ ပိယဝါဒီ မုခုလ္လောကကော. တဿ ဧဝမဿ – ‘အစ္ဆရိယံ, ဝတ ဘော, အဗ္ဘုတံ, ဝတ ဘော, ပုညာနံ ဂတိ, ပုညာနံ ဝိပါကော. အယဉှိ ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော မနုဿော; အဟမ္ပိ မနုဿော. အယဉှိ ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ သမပ္ပိတော သမင်္ဂီဘူတော ပရိစာရေတိ, ဒေဝေါ မညေ. အဟံ ပနမှိဿ ဒါသော ကမ္မကာရော ပုဗ္ဗုဋ္ဌာယီ ပစ္ဆာနိပါတီ ကိင်္ကာရပဋိဿာဝီ မနာပစာရီ ပိယဝါဒီ မုခုလ္လောကကော. သော ဝတဿာဟံ ပုညာနိ ကရေယျံ. ယံနူနာဟံ ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇေယျ’န္တိ. သော အပရေန သမယေန ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇေယျ. သော ဧဝံ ပဗ္ဗဇိတော သမာနော ကာယေန သံဝုတော ဝိဟရေယျ, ဝါစာယ သံဝုတော ဝိဟရေယျ, မနသာ သံဝုတော ဝိဟရေယျ, ဃာသစ္ဆာဒနပရမတာယ သန္တုဋ္ဌော, အဘိရတော ပဝိဝေကေ. တံ စေ တေ ပုရိသာ ဧဝမာရောစေယျုံ – ‘ယဂ္ဃေ ဒေဝ ဇာနေယျာသိ, ယော တေ သော ပုရိသော ဒါသော ကမ္မကာရော ပုဗ္ဗုဋ္ဌာယီ ပစ္ဆာနိပါတီ ကိင်္ကာရပဋိဿာဝီ မနာပစာရီ ပိယဝါဒီ မုခုလ္လောကကော; သော, ဒေဝ, ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော. သော ဧဝံ ပဗ္ဗဇိတော [Pg.57] သမာနော ကာယေန သံဝုတော ဝိဟရတိ, ဝါစာယ သံဝုတော ဝိဟရတိ, မနသာ သံဝုတော ဝိဟရတိ, ဃာသစ္ဆာဒနပရမတာယ သန္တုဋ္ဌော, အဘိရတော ပဝိဝေကေ’တိ. အပိ နု တွံ ဧဝံ ဝဒေယျာသိ – ‘ဧတု မေ, ဘော, သော ပုရိသော, ပုနဒေဝ ဟောတု ဒါသော ကမ္မကာရော ပုဗ္ဗုဋ္ဌာယီ ပစ္ဆာနိပါတီ ကိင်္ကာရပဋိဿာဝီ မနာပစာရီ ပိယဝါဒီ မုခုလ္လောကကော’တိ?

183. “It is possible, great king. In that case, great king, I will ask you a question in return on this very matter. Answer it as you see fit. What do you think, great king? Suppose there were a man of yours, a slave, a workman, who rises before you and retires after you, is obedient to your commands, seeks to please you, speaks pleasantly, and is ever watching your face. It might occur to him: ‘Wonderful, sirs, amazing, sirs, is the destiny of good deeds, the result of good deeds! For this King Ajātasattu of Magadha, son of the Videhī queen, is a human being, and I too am a human being. This King Ajātasattu of Magadha, son of the Videhī queen, enjoys himself, supplied and endowed with the five cords of sensual pleasure, like a god, I think. But I am his slave, a workman, who rises before him and retires after him, is obedient to his commands, seeks to please him, speaks pleasantly, and is ever watching his face. Truly, I should perform meritorious deeds! What if I were to shave off my hair and beard, put on the saffron robes, and go forth from the household life into homelessness?’ Then, at a later time, he shaves off his hair and beard, puts on the saffron robes, and goes forth from the household life into homelessness. Having thus gone forth, he would dwell restrained in body, restrained in speech, and restrained in mind; content with the simplest food and clothing, he would delight in seclusion. Then your men might report to you: ‘If it please Your Majesty, you should know that your man—the slave, the workman, who rose before you and retired after you, was obedient to your commands, sought to please you, spoke pleasantly, and was ever watching your face—has, Your Majesty, shaved off his hair and beard, put on the saffron robes, and gone forth from the household life into homelessness. Having thus gone forth, he dwells restrained in body, restrained in speech, and restrained in mind; content with the simplest food and clothing, he delights in seclusion.’ Would you then say: ‘Let that man come, sirs! Let him again be my slave, my workman, who rises before me and retires after me, is obedient to my commands, seeks to please me, speaks pleasantly, and is ever watching my face’?”

၁၈၄. ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ. အထ ခေါ နံ မယမေဝ အဘိဝါဒေယျာမပိ, ပစ္စုဋ္ဌေယျာမပိ, အာသနေနပိ နိမန္တေယျာမ, အဘိနိမန္တေယျာမပိ နံ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေဟိ, ဓမ္မိကမ္ပိဿ ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိံ သံဝိဒဟေယျာမာ’’တိ.

184. “Certainly not, venerable sir. On the contrary, we ourselves would pay homage to him, rise up for him, and invite him to take a seat. We would also invite him to accept robes, almsfood, lodging, and medicinal requisites for the sick. And we would arrange for his lawful protection, defense, and guarding.”

၁၈၅. ‘‘တံ ကိံ မညသိ, မဟာရာဇ, ယဒိ ဧဝံ သန္တေ ဟောတိ ဝါ သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ နော ဝါ’’တိ? ‘‘အဒ္ဓါ ခေါ, ဘန္တေ, ဧဝံ သန္တေ ဟောတိ သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလ’’န္တိ. ‘‘ဣဒံ ခေါ တေ, မဟာရာဇ, မယာ ပဌမံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပညတ္တ’’န္တိ.

185. “What do you think, great king? This being so, is there a visible fruit of recluseship, or not?” “Certainly, venerable sir, this being so, there is a visible fruit of recluseship.” “This, great king, is the first visible fruit of recluseship in this very life that I have declared to you.”

ဒုတိယသန္ဒိဋ္ဌိကသာမညဖလံ

The Second Visible Fruit of Recluseship

၁၈၆. ‘‘သက္ကာ ပန, ဘန္တေ, အညမ္ပိ ဧဝမေဝ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပညပေတု’’န္တိ? ‘‘သက္ကာ, မဟာရာဇ. တေန ဟိ, မဟာရာဇ, တညေဝေတ္ထ ပဋိပုစ္ဆိဿာမိ. ယထာ တေ ခမေယျ, တထာ နံ ဗျာကရေယျာသိ. တံ ကိံ မညသိ, မဟာရာဇ, ဣဓ တေ အဿ ပုရိသော ကဿကော ဂဟပတိကော ကရကာရကော ရာသိဝဍ္ဎကော. တဿ ဧဝမဿ – ‘အစ္ဆရိယံ ဝတ ဘော, အဗ္ဘုတံ ဝတ ဘော, ပုညာနံ ဂတိ, ပုညာနံ ဝိပါကော. အယဉှိ ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော မနုဿော, အဟမ္ပိ မနုဿော. အယဉှိ ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ သမပ္ပိတော သမင်္ဂီဘူတော ပရိစာရေတိ, ဒေဝေါ မညေ. အဟံ ပနမှိဿ ကဿကော ဂဟပတိကော ကရကာရကော ရာသိဝဍ္ဎကော. သော ဝတဿာဟံ ပုညာနိ ကရေယျံ. ယံနူနာဟံ ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇေယျ’န္တိ.

186. “Venerable sir, is it possible to declare another fruit of recluseship, visible in this very life, in the same way?” “It is possible, great king. In that case, great king, I will question you in return on this very matter. As it pleases you, so you should answer. What do you think, great king? Suppose there were a man of yours here, a farmer, a householder, a taxpayer, an accumulator of wealth. It might occur to him: ‘Wonderful, sirs, amazing, sirs, is the destiny of good deeds, the result of good deeds! For this King Ajātasattu of Magadha, son of the Videhī queen, is a human being, and I too am a human being. This King Ajātasattu of Magadha, son of the Videhī queen, enjoys himself, supplied and endowed with the five cords of sensual pleasure, like a god, I think. But I am his farmer, householder, taxpayer, and accumulator of wealth. I should perform meritorious deeds. What if I were to shave off my hair and beard, put on the saffron robes, and go forth from the household life into homelessness?’”

‘‘သော အပရေန သမယေန အပ္ပံ ဝါ ဘောဂက္ခန္ဓံ ပဟာယ မဟန္တံ ဝါ ဘောဂက္ခန္ဓံ ပဟာယ, အပ္ပံ ဝါ ဉာတိပရိဝဋ္ဋံ ပဟာယ မဟန္တံ ဝါ ဉာတိပရိဝဋ္ဋံ ပဟာယ ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ [Pg.58] အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇေယျ. သော ဧဝံ ပဗ္ဗဇိတော သမာနော ကာယေန သံဝုတော ဝိဟရေယျ, ဝါစာယ သံဝုတော ဝိဟရေယျ, မနသာ သံဝုတော ဝိဟရေယျ, ဃာသစ္ဆာဒနပရမတာယ သန္တုဋ္ဌော, အဘိရတော ပဝိဝေကေ. တံ စေ တေ ပုရိသာ ဧဝမာရောစေယျုံ – ‘ယဂ္ဃေ, ဒေဝ ဇာနေယျာသိ, ယော တေ သော ပုရိသော ကဿကော ဂဟပတိကော ကရကာရကော ရာသိဝဍ္ဎကော; သော ဒေဝ ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော. သော ဧဝံ ပဗ္ဗဇိတော သမာနော ကာယေန သံဝုတော ဝိဟရတိ, ဝါစာယ သံဝုတော ဝိဟရတိ, မနသာ သံဝုတော ဝိဟရတိ, ဃာသစ္ဆာဒနပရမတာယ သန္တုဋ္ဌော, အဘိရတော ပဝိဝေကေ’’တိ. အပိ နု တွံ ဧဝံ ဝဒေယျာသိ – ‘ဧတု မေ, ဘော, သော ပုရိသော, ပုနဒေဝ ဟောတု ကဿကော ဂဟပတိကော ကရကာရကော ရာသိဝဍ္ဎကော’တိ?

“Then, at a later time, having abandoned a small or large mass of wealth, having abandoned a small or large circle of relatives, he would shave off his hair and beard, put on the ochre robes, and go forth from the household life into homelessness. Having thus gone forth, he would dwell restrained in body, restrained in speech, and restrained in mind; content with the mere provision of food and clothing, he would delight in seclusion. If your men were to inform you thus: ‘Pray, Your Majesty, may you know that the man who was your farmer, householder, tax-payer, and accumulator of wealth, has shaved off his hair and beard, put on the ochre robes, and gone forth from the household life into homelessness. Having thus gone forth, he dwells restrained in body, restrained in speech, and restrained in mind; content with the mere provision of food and clothing, he delights in seclusion.’ Would you then say: ‘Let that man come, sirs! Let him again be a farmer, a householder, a tax-payer, an accumulator of wealth’?”

၁၈၇. ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ. အထ ခေါ နံ မယမေဝ အဘိဝါဒေယျာမပိ, ပစ္စုဋ္ဌေယျာမပိ, အာသနေနပိ နိမန္တေယျာမ, အဘိနိမန္တေယျာမပိ နံ စီဝရပိဏ္ဍပါတသေနာသနဂိလာနပ္ပစ္စယဘေသဇ္ဇပရိက္ခာရေဟိ, ဓမ္မိကမ္ပိဿ ရက္ခာဝရဏဂုတ္တိံ သံဝိဒဟေယျာမာ’’တိ.

187. “Certainly not, venerable sir. On the contrary, we ourselves would pay homage to him, rise up for him, and invite him with a seat. We would also invite him to accept robes, almsfood, lodging, and medicinal requisites for the sick, and we would arrange for him lawful protection, defense, and guarding.”

၁၈၈. ‘‘တံ ကိံ မညသိ, မဟာရာဇ? ယဒိ ဧဝံ သန္တေ ဟောတိ ဝါ သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ နော ဝါ’’တိ? ‘‘အဒ္ဓါ ခေါ, ဘန္တေ, ဧဝံ သန္တေ ဟောတိ သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလ’’န္တိ. ‘‘ဣဒံ ခေါ တေ, မဟာရာဇ, မယာ ဒုတိယံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပညတ္တ’’န္တိ.

188. “What do you think, great king? This being the case, is there a visible fruit of recluseship, or is there not?” “Assuredly, venerable sir, this being the case, there is a visible fruit of recluseship.” “This, great king, is the second fruit of recluseship, visible in this very life, that has been declared by me to you.”

ပဏီတတရသာမညဖလံ

A More Sublime Fruit of the Contemplative Life

၁၈၉. ‘‘သက္ကာ ပန, ဘန္တေ, အညမ္ပိ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပညပေတုံ ဣမေဟိ သန္ဒိဋ္ဌိကေဟိ သာမညဖလေဟိ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စာ’’တိ? ‘‘သက္ကာ, မဟာရာဇ. တေန ဟိ, မဟာရာဇ, သုဏောဟိ, သာဓုကံ မနသိ ကရောဟိ, ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော ဘဂဝတော ပစ္စဿောသိ.

189. “Venerable sir, is it possible to declare another fruit of the contemplative life, visible in this very life, that is more excellent and more sublime than these fruits of the contemplative life that are visible?” “It is possible, great king. Then, great king, listen and pay close attention. I will speak.” “So be it, venerable sir,” replied King Ajātasattu of Magadha, son of the Videhī queen, to the Blessed One.

၁၉၀. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓ, မဟာရာဇ, တထာဂတော လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ. သော ဣမံ [Pg.59] လောကံ သဒေဝကံ သမာရကံ သဗြဟ္မကံ သဿမဏဗြာဟ္မဏိံ ပဇံ သဒေဝမနုဿံ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေတိ. သော ဓမ္မံ ဒေသေတိ အာဒိကလျာဏံ မဇ္ဈေကလျာဏံ ပရိယောသာနကလျာဏံ သာတ္ထံ သဗျဉ္ဇနံ, ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ ပကာသေတိ.

190. The Blessed One said this: “Here, great king, a Tathāgata arises in the world, an Arahant, a Perfectly Self-Enlightened One, accomplished in knowledge and conduct, a Well-Gone One, a Knower of the World, an Unsurpassed Trainer of persons to be tamed, a Teacher of gods and humans, an Enlightened One, a Blessed One. He, having realized it for himself through direct knowledge, makes known this world with its devas, its Māras, and its Brahmās, this generation with its recluses and brahmins, with its devas and humans. He teaches the Dhamma that is good in the beginning, good in the middle, and good in the end, with its meaning and phrasing; he reveals the holy life, utterly complete and pure.

၁၉၁. ‘‘တံ ဓမ္မံ သုဏာတိ ဂဟပတိ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တော ဝါ အညတရသ္မိံ ဝါ ကုလေ ပစ္စာဇာတော. သော တံ ဓမ္မံ သုတွာ တထာဂတေ သဒ္ဓံ ပဋိလဘတိ. သော တေန သဒ္ဓါပဋိလာဘေန သမန္နာဂတော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘သမ္ဗာဓော ဃရာဝါသော ရဇောပထော, အဗ္ဘောကာသော ပဗ္ဗဇ္ဇာ. နယိဒံ သုကရံ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတာ ဧကန္တပရိပုဏ္ဏံ ဧကန္တပရိသုဒ္ဓံ သင်္ခလိခိတံ ဗြဟ္မစရိယံ စရိတုံ. ယံနူနာဟံ ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇေယျ’န္တိ.

191. “A householder or a householder’s son, or one born into some other family, hears that Dhamma. Having heard the Dhamma, he gains faith in the Tathāgata. Endowed with that gain of faith, he reflects thus: ‘Household life is confining, a path of dust; the going forth is like the open air. It is not easy for one living at home to practice the holy life that is utterly complete and pure, like a polished conch shell. What if I were to shave off my hair and beard, put on the ochre robes, and go forth from the household life into homelessness?’”

၁၉၂. ‘‘သော အပရေန သမယေန အပ္ပံ ဝါ ဘောဂက္ခန္ဓံ ပဟာယ မဟန္တံ ဝါ ဘောဂက္ခန္ဓံ ပဟာယ အပ္ပံ ဝါ ဉာတိပရိဝဋ္ဋံ ပဟာယ မဟန္တံ ဝါ ဉာတိပရိဝဋ္ဋံ ပဟာယ ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇတိ.

192. “At a later time, having abandoned a small or a large mass of wealth, having abandoned a small or a large circle of relatives, he shaves off his hair and beard, puts on the ochre robes, and goes forth from the household life into homelessness.

၁၉၃. ‘‘သော ဧဝံ ပဗ္ဗဇိတော သမာနော ပါတိမောက္ခသံဝရသံဝုတော ဝိဟရတိ အာစာရဂေါစရသမ္ပန္နော, အဏုမတ္တေသု ဝဇ္ဇေသု ဘယဒဿာဝီ, သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု, ကာယကမ္မဝစီကမ္မေန သမန္နာဂတော ကုသလေန, ပရိသုဒ္ဓါဇီဝေါ သီလသမ္ပန္နော, ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရော, သတိသမ္ပဇညေန သမန္နာဂတော, သန္တုဋ္ဌော.

193. “Having thus gone forth, he dwells restrained by the Pātimokkha restraint, possessed of good conduct and resort, seeing danger in the slightest faults. He undertakes and trains in the training rules, is endowed with wholesome bodily and verbal action, has a purified livelihood, is perfected in virtue, has guarded doors in his sense faculties, is endowed with mindfulness and clear comprehension, and is content.

စူဠသီလံ

The Lesser Morality

၁၉၄. ‘‘ကထဉ္စ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ? ဣဓ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု ပါဏာတိပါတံ ပဟာယ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. နိဟိတဒဏ္ဍော နိဟိတသတ္ထော လဇ္ဇီ ဒယာပန္နော သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပီ ဝိဟရတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ.

194. “And how, great king, is a monk endowed with virtue? In this Dispensation, great king, a monk, having abandoned the taking of life, abstains from the taking of life. He dwells having laid down the rod, having laid down the weapon, conscientious, endowed with kindness, compassionate for the welfare of all living beings. This, indeed, is his virtue.

‘‘အဒိန္နာဒါနံ [Pg.60] ပဟာယ အဒိန္နာဒါနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ ဒိန္နာဒါယီ ဒိန္နပါဋိကင်္ခီ, အထေနေန သုစိဘူတေန အတ္တနာ ဝိဟရတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ.

“Having abandoned the taking of what is not given, he abstains from taking what is not given. Taking only what is given, expecting only what is given, he dwells with a self that is pure and free from theft. This, indeed, is his virtue.

‘‘အဗြဟ္မစရိယံ ပဟာယ ဗြဟ္မစာရီ ဟောတိ အာရာစာရီ ဝိရတော မေထုနာ ဂါမဓမ္မာ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ.

“Having abandoned unchastity, he is a practitioner of the holy life, living aloof, abstaining from sexual intercourse, the practice of villagers. This, indeed, is his virtue.

‘‘မုသာဝါဒံ ပဟာယ မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ သစ္စဝါဒီ သစ္စသန္ဓော ထေတော ပစ္စယိကော အဝိသံဝါဒကော လောကဿ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ.

“Having abandoned false speech, he abstains from false speech. He is a speaker of truth, one who adheres to truth, firm, trustworthy, not a deceiver of the world. This, indeed, is his virtue.

‘‘ပိသုဏံ ဝါစံ ပဟာယ ပိသုဏာယ ဝါစာယ ပဋိဝိရတော ဟောတိ; ဣတော သုတွာ န အမုတြ အက္ခာတာ ဣမေသံ ဘေဒါယ; အမုတြ ဝါ သုတွာ န ဣမေသံ အက္ခာတာ, အမူသံ ဘေဒါယ. ဣတိ ဘိန္နာနံ ဝါ သန္ဓာတာ, သဟိတာနံ ဝါ အနုပ္ပဒါတာ, သမဂ္ဂါရာမော သမဂ္ဂရတော သမဂ္ဂနန္ဒီ သမဂ္ဂကရဏိံ ဝါစံ ဘာသိတာ ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ.

Having abandoned divisive speech, he abstains from divisive speech. What he has heard here, he does not report there for the purpose of causing division among these people. What he has heard there, he does not report here for the purpose of causing division among those people. Thus, he is a reconciler of those who are divided and an encourager of those who are united. He delights in concord, rejoices in concord, is fond of concord, and is a speaker of words that create concord. This, indeed, is his virtue.

‘‘ဖရုသံ ဝါစံ ပဟာယ ဖရုသာယ ဝါစာယ ပဋိဝိရတော ဟောတိ; ယာ သာ ဝါစာ နေလာ ကဏ္ဏသုခါ ပေမနီယာ ဟဒယင်္ဂမာ ပေါရီ ဗဟုဇနကန္တာ ဗဟုဇနမနာပါ တထာရူပိံ ဝါစံ ဘာသိတာ ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ.

Having abandoned harsh speech, he abstains from harsh speech. He speaks such words as are faultless, pleasing to the ear, affectionate, going to the heart, urbane, liked by many people, and agreeable to many people. This, indeed, is his virtue.

‘‘သမ္ဖပ္ပလာပံ ပဟာယ သမ္ဖပ္ပလာပါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ ကာလဝါဒီ ဘူတဝါဒီ အတ္ထဝါဒီ ဓမ္မဝါဒီ ဝိနယဝါဒီ, နိဓာနဝတိံ ဝါစံ ဘာသိတာ ဟောတိ ကာလေန သာပဒေသံ ပရိယန္တဝတိံ အတ္ထသံဟိတံ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ.

Having abandoned frivolous talk, he abstains from frivolous talk. He is a speaker at the proper time, a speaker of what is factual, a speaker on what is beneficial, a speaker on the Dhamma, and a speaker on the Vinaya. He speaks words that are worth treasuring, timely, accompanied by reason, well-defined, and connected with benefit. This, indeed, is his virtue.

‘‘ဗီဇဂါမဘူတဂါမသမာရမ္ဘာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ…ပေ… ဧကဘတ္တိကော ဟောတိ ရတ္တူပရတော ဝိရတော ဝိကာလဘောဇနာ. နစ္စဂီတဝါဒိတဝိသူကဒဿနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. မာလာဂန္ဓဝိလေပနဓာရဏမဏ္ဍနဝိဘူသနဋ္ဌာနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဥစ္စာသယနမဟာသယနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဇာတရူပရဇတပဋိဂ္ဂဟဏာ [Pg.61] ပဋိဝိရတော ဟောတိ. အာမကဓညပဋိဂ္ဂဟဏာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. အာမကမံသပဋိဂ္ဂဟဏာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဣတ္ထိကုမာရိကပဋိဂ္ဂဟဏာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဒါသိဒါသပဋိဂ္ဂဟဏာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. အဇေဠကပဋိဂ္ဂဟဏာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ကုက္ကုဋသူကရပဋိဂ္ဂဟဏာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဟတ္ထိဂဝဿဝဠဝပဋိဂ္ဂဟဏာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ခေတ္တဝတ္ထုပဋိဂ္ဂဟဏာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဒူတေယျပဟိဏဂမနာနုယောဂါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ကယဝိက္ကယာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. တုလာကူဋကံသကူဋမာနကူဋာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဥက္ကောဋနဝဉ္စနနိကတိသာစိယောဂါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဆေဒနဝဓဗန္ဓနဝိပရာမောသအာလောပသဟသာကာရာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ.

He abstains from destroying seed-life and plant-life... He eats only one meal a day, abstaining from eating at night and at the wrong time. He abstains from watching dancing, singing, music, and shows. He abstains from wearing garlands, anointing with perfumes, and using cosmetics and adornments. He abstains from high and luxurious beds. He abstains from accepting gold and silver. He abstains from accepting uncooked grain. He abstains from accepting uncooked meat. He abstains from accepting women and girls. He abstains from accepting female and male slaves. He abstains from accepting goats and sheep. He abstains from accepting fowl and pigs. He abstains from accepting elephants, cattle, horses, and mares. He abstains from accepting fields and lands. He abstains from undertaking errands and messages. He abstains from buying and selling. He abstains from cheating with scales, coins, and measures. He abstains from bribery, cheating, fraud, and crookedness. He abstains from cutting, killing, binding, highway robbery, plundering, and violence. This, indeed, is his virtue.

စူဠသီလံ နိဋ္ဌိတံ.

The Lesser Morality is concluded.

မဇ္ဈိမသီလံ

The Intermediate Morality

၁၉၅. ‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပံ ဗီဇဂါမဘူတဂါမသမာရမ္ဘံ အနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ. သေယျထိဒံ – မူလဗီဇံ ခန္ဓဗီဇံ ဖဠုဗီဇံ အဂ္ဂဗီဇံ ဗီဇဗီဇမေဝ ပဉ္စမံ, ဣတိ ဧဝရူပါ ဗီဇဂါမဘူတဂါမသမာရမ္ဘာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ.

195. Whereas some venerable ascetics and brahmins, having consumed food offered in faith, live devoted to the destruction of seed-life and plant-life—that is to say: root-seeds, stem-seeds, joint-seeds, bud-seeds, and fifth, the seed which is simply a seed—he abstains from such destruction of seed-life and plant-life. This, too, is a matter of his virtue.

၁၉၆. ‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပံ သန္နိဓိကာရပရိဘောဂံ အနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ. သေယျထိဒံ – အန္နသန္နိဓိံ ပါနသန္နိဓိံ ဝတ္ထသန္နိဓိံ ယာနသန္နိဓိံ သယနသန္နိဓိံ ဂန္ဓသန္နိဓိံ အာမိသသန္နိဓိံ, ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါ သန္နိဓိကာရပရိဘောဂါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ.

196. Whereas some venerable ascetics and brahmins, having consumed food offered in faith, live devoted to using stored goods—that is to say: storing food, storing drink, storing cloth, storing vehicles, storing bedding, storing perfumes, or storing any kind of goods—he abstains from such use of stored goods. This, too, is a matter of his virtue.

၁၉၇. ‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပံ ဝိသူကဒဿနံ အနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ. သေယျထိဒံ – နစ္စံ ဂီတံ ဝါဒိတံ ပေက္ခံ အက္ခာနံ ပါဏိဿရံ ဝေတာဠံ ကုမ္ဘထူဏံ သောဘနကံ စဏ္ဍာလံ ဝံသံ ဓောဝနံ ဟတ္ထိယုဒ္ဓံ အဿယုဒ္ဓံ မဟိံသယုဒ္ဓံ ဥသဘယုဒ္ဓံ အဇယုဒ္ဓံ မေဏ္ဍယုဒ္ဓံ ကုက္ကုဋယုဒ္ဓံ ဝဋ္ဋကယုဒ္ဓံ ဒဏ္ဍယုဒ္ဓံ မုဋ္ဌိယုဒ္ဓံ နိဗ္ဗုဒ္ဓံ ဥယျောဓိကံ ဗလဂ္ဂံ သေနာဗျူဟံ အနီကဒဿနံ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါ ဝိသူကဒဿနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ.

197. Whereas some venerable ascetics and brahmins, having consumed food offered in faith, live devoted to attending distracting spectacles—that is to say: dancing, singing, instrumental music, theatrical shows, narrating tales, hand cymbals, beating gongs, pot-drumming, adorning dancers, acrobatic feats, pole-balancing, bone-washing rituals; elephant fights, horse fights, buffalo fights, bull fights, goat fights, ram fights, cock fights, and quail fights; stick-fighting, boxing, wrestling, mock-fights, troop musters, battle arrays, and troop reviews—he abstains from attending such distracting spectacles. This, too, is a matter of his virtue.

၁၉၈. ‘‘ယထာ [Pg.62] ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပံ ဇူတပ္ပမာဒဋ္ဌာနာနုယောဂံ အနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ. သေယျထိဒံ – အဋ္ဌပဒံ ဒသပဒံ အာကာသံ ပရိဟာရပထံ သန္တိကံ ခလိကံ ဃဋိကံ သလာကဟတ္ထံ အက္ခံ ပင်္ဂစီရံ ဝင်္ကကံ မောက္ခစိကံ စိင်္ဂုလိကံ ပတ္တာဠှကံ ရထကံ ဓနုကံ အက္ခရိကံ မနေသိကံ ယထာဝဇ္ဇံ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါ ဇူတပ္ပမာဒဋ္ဌာနာနုယောဂါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ.

198. Whereas some venerable ascetics and brahmins, having consumed food offered in faith, live devoted to games and causes for heedlessness—that is to say: games on eight-row boards; games on ten-row boards; imagining a board in the air; hopscotch; games of jacks; dice games; tip-cat; drawing marked sticks; playing with nuts; blowing through toy pipes made of leaves; playing with toy ploughs; turning somersaults; playing with toy windmills; playing with toy measures; playing with toy chariots; playing with toy bows; guessing letters; guessing thoughts; and mimicking deformities—he abstains from such games and causes for heedlessness. This, too, is a matter of his virtue.

၁၉၉. ‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပံ ဥစ္စာသယနမဟာသယနံ အနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ. သေယျထိဒံ – အာသန္ဒိံ ပလ္လင်္ကံ ဂေါနကံ စိတ္တကံ ပဋိကံ ပဋလိကံ တူလိကံ ဝိကတိကံ ဥဒ္ဒလောမိံ ဧကန္တလောမိံ ကဋ္ဋိဿံ ကောသေယျံ ကုတ္တကံ ဟတ္ထတ္ထရံ အဿတ္ထရံ ရထတ္ထရံ အဇိနပ္ပဝေဏိံ ကဒလိမိဂပဝရပစ္စတ္ထရဏံ သဥတ္တရစ္ဆဒံ ဥဘတောလောဟိတကူပဓာနံ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါ ဥစ္စာသယနမဟာသယနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ.

199. Whereas some venerable ascetics and brahmins, having consumed food offered in faith, live devoted to using high and luxurious beds and seats—that is to say: a long-legged chair; a couch with animal figures carved on the feet; a woollen coverlet with long fleece; a variegated woollen coverlet; a white woollen coverlet; a woollen coverlet with flowers worked on it; a cotton-stuffed mattress; a woollen coverlet with figures of lions, tigers, and so on; a woollen coverlet with fleece on both sides; a woollen coverlet with fleece on one side; a coverlet interwoven with gold and silk, embroidered with gems; a silk coverlet with gems in the interstices; a large carpet sufficient for sixteen dancers; an elephant-saddle cover; a horse-saddle cover; a chariot-cover; a rug made of panther skins sewn together; a superior rug made of antelope hide; a couch with a canopy above and with red cushions at both ends—he abstains from using such high and luxurious beds and seats. This, too, is a matter of his virtue.

၂၀၀. ‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပံ မဏ္ဍနဝိဘူသနဋ္ဌာနာနုယောဂံ အနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ. သေယျထိဒံ – ဥစ္ဆာဒနံ ပရိမဒ္ဒနံ နှာပနံ သမ္ဗာဟနံ အာဒါသံ အဉ္ဇနံ မာလာဂန္ဓဝိလေပနံ မုခစုဏ္ဏံ မုခလေပနံ ဟတ္ထဗန္ဓံ သိခါဗန္ဓံ ဒဏ္ဍံ နာဠိကံ အသိံ ဆတ္တံ စိတြုပါဟနံ ဥဏှီသံ မဏိံ ဝါလဗီဇနိံ ဩဒါတာနိ ဝတ္ထာနိ ဒီဃဒသာနိ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါ မဏ္ဍနဝိဘူသနဋ္ဌာနာနုယောဂါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ.

200. Or, just as some venerable ascetics and brahmins, having consumed food offered in faith, dwell devoted to the practice of adorning and beautifying themselves—that is to say: anointing with scented powders, massaging, bathing with scented water, kneading the limbs, looking in a mirror, applying eye-ointment, wearing garlands, using scents, anointing with cosmetics, applying face powder, applying face-paste, wearing bracelets, arranging the top-knot, carrying an ornamented staff, carrying an ornamented tube, carrying a sword, carrying a parasol, wearing ornamented footwear, wearing a diadem, wearing a jewel, carrying a yak-tail whisk, and wearing white clothes with long fringes—he abstains from such practice of adorning and beautifying himself. This, too, is part of his virtue.

၂၀၁. ‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပံ တိရစ္ဆာနကထံ အနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ. သေယျထိဒံ – ရာဇကထံ စောရကထံ မဟာမတ္တကထံ သေနာကထံ ဘယကထံ ယုဒ္ဓကထံ အန္နကထံ ပါနကထံ ဝတ္ထကထံ သယနကထံ မာလာကထံ ဂန္ဓကထံ ဉာတိကထံ ယာနကထံ ဂါမကထံ နိဂမကထံ နဂရကထံ ဇနပဒကထံ ဣတ္ထိကထံ သူရကထံ ဝိသိခါကထံ ကုမ္ဘဋ္ဌာနကထံ ပုဗ္ဗပေတကထံ နာနတ္တကထံ လောကက္ခာယိကံ [Pg.63] သမုဒ္ဒက္ခာယိကံ ဣတိဘဝါဘဝကထံ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနကထာယ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ.

201. Or, just as some venerable ascetics and brahmins, having consumed food offered in faith, dwell devoted to base talk—that is to say: talk of kings, talk of robbers, talk of great ministers, talk of armies, talk of dangers, talk of wars; talk of food, talk of drink, talk of clothing, talk of bedding, talk of garlands, talk of perfumes; talk of relatives, talk of vehicles, talk of villages, talk of market towns, talk of cities, talk of countries; talk of women, talk of heroes; talk of the street, talk of the watering place; talk of the departed; miscellaneous talk; speculations about the world, speculations about the ocean; and talk of becoming and non-becoming—he abstains from such base talk. This, too, is part of his virtue.

၂၀၂. ‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပံ ဝိဂ္ဂါဟိကကထံ အနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ. သေယျထိဒံ – န တွံ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ အာဇာနာသိ, အဟံ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ အာဇာနာမိ, ကိံ တွံ ဣမံ ဓမ္မဝိနယံ အာဇာနိဿသိ, မိစ္ဆာ ပဋိပန္နော တွမသိ, အဟမသ္မိ သမ္မာ ပဋိပန္နော, သဟိတံ မေ, အသဟိတံ တေ, ပုရေ ဝစနီယံ ပစ္ဆာ အဝစ, ပစ္ဆာ ဝစနီယံ ပုရေ အဝစ, အဓိစိဏ္ဏံ တေ ဝိပရာဝတ္တံ, အာရောပိတော တေ ဝါဒေါ, နိဂ္ဂဟိတော တွမသိ, စရ ဝါဒပ္ပမောက္ခာယ, နိဗ္ဗေဌေဟိ ဝါ သစေ ပဟောသီတိ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါယ ဝိဂ္ဂါဟိကကထာယ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ.

202. Or, just as some venerable ascetics and brahmins, having consumed food offered in faith, dwell devoted to contentious talk—that is to say: ‘You do not know this Dhamma and Vinaya; I know this Dhamma and Vinaya. How could you know this Dhamma and Vinaya? You are wrongly practiced; I am rightly practiced. My speech is coherent; yours is incoherent. What should have been said first, you said last; and what should have been said last, you said first. Your long-held position is overturned. Your assertion is challenged. You are defeated. Go, try to free your assertion from censure, or disentangle yourself if you can!’—he abstains from such contentious talk. This, too, is part of his virtue.

၂၀၃. ‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပံ ဒူတေယျပဟိဏဂမနာနုယောဂံ အနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ. သေယျထိဒံ – ရညံ, ရာဇမဟာမတ္တာနံ, ခတ္တိယာနံ, ဗြာဟ္မဏာနံ, ဂဟပတိကာနံ, ကုမာရာနံ – ‘ဣဓ ဂစ္ဆ, အမုတြာဂစ္ဆ, ဣဒံ ဟရ, အမုတြ ဣဒံ အာဟရာ’တိ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါ ဒူတေယျပဟိဏဂမနာနုယောဂါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ.

203. Or, just as some venerable ascetics and brahmins, having consumed food offered in faith, dwell devoted to the practice of acting as a messenger and running errands—namely, for kings, great royal ministers, khattiyas, brahmins, householders, or princes: ‘Go here, come there, take this, bring this from there’—he abstains from such practice of acting as a messenger and running errands. This, too, is part of his virtue.

၂၀၄. ‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ကုဟကာ စ ဟောန္တိ လပကာ စ နေမိတ္တိကာ စ နိပ္ပေသိကာ စ လာဘေန လာဘံ နိဇိဂီံသိတာရော စ. ဣတိ ဧဝရူပါ ကုဟနလပနာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ’’.

204. Or, just as some venerable ascetics and brahmins, having consumed food offered in faith, are fraudulent, given to flattering talk, makers of hints, and given to belittling, and are pursuers of gain with gain—he abstains from such fraudulence and flattering talk. This, too, is part of his virtue.

မဇ္ဈိမသီလံ နိဋ္ဌိတံ.

The Intermediate Morality is concluded.

မဟာသီလံ

The Great Morality

၂၀၅. ‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိတံ ကပ္ပေန္တိ. သေယျထိဒံ – အင်္ဂံ နိမိတ္တံ ဥပ္ပာတံ သုပိနံ လက္ခဏံ မူသိကစ္ဆိန္နံ အဂ္ဂိဟောမံ ဒဗ္ဗိဟောမံ ထုသဟောမံ ကဏဟောမံ တဏ္ဍုလဟောမံ သပ္ပိဟောမံ တေလဟောမံ [Pg.64] မုခဟောမံ လောဟိတဟောမံ အင်္ဂဝိဇ္ဇာ ဝတ္ထုဝိဇ္ဇာ ခတ္တဝိဇ္ဇာ သိဝဝိဇ္ဇာ ဘူတဝိဇ္ဇာ ဘူရိဝိဇ္ဇာ အဟိဝိဇ္ဇာ ဝိသဝိဇ္ဇာ ဝိစ္ဆိကဝိဇ္ဇာ မူသိကဝိဇ္ဇာ သကုဏဝိဇ္ဇာ ဝါယသဝိဇ္ဇာ ပက္ကဇ္ဈာနံ သရပရိတ္တာဏံ မိဂစက္ကံ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ.

205. Or, just as some venerable ascetics and brahmins, having consumed food offered in faith, maintain their livelihood by wrong livelihood through such base arts—namely: interpreting the marks on limbs, interpreting omens, interpreting portents, interpreting dreams, interpreting bodily characteristics, interpreting cloth gnawed by mice, performing fire oblations, performing ladle oblations, performing husk oblations, performing broken rice oblations, performing whole rice oblations, performing ghee oblations, performing oil oblations, performing mouth oblations, performing blood oblations; the art of interpreting limbs, the art of choosing sites, statecraft, charnel ground science, the art of exorcising spirits, earth-house lore, snake-lore, poison-lore, scorpion-lore, rat-bite-lore, bird-lore, crow-lore, foretelling lifespan, charms to ward off arrows, and the art of interpreting the cries of beasts—he abstains from such wrong livelihood through base arts. This, too, is part of his virtue.

၂၀၆. ‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိတံ ကပ္ပေန္တိ. သေယျထိဒံ – မဏိလက္ခဏံ ဝတ္ထလက္ခဏံ ဒဏ္ဍလက္ခဏံ သတ္ထလက္ခဏံ အသိလက္ခဏံ ဥသုလက္ခဏံ ဓနုလက္ခဏံ အာဝုဓလက္ခဏံ ဣတ္ထိလက္ခဏံ ပုရိသလက္ခဏံ ကုမာရလက္ခဏံ ကုမာရိလက္ခဏံ ဒါသလက္ခဏံ ဒါသိလက္ခဏံ ဟတ္ထိလက္ခဏံ အဿလက္ခဏံ မဟိံသလက္ခဏံ ဥသဘလက္ခဏံ ဂေါလက္ခဏံ အဇလက္ခဏံ မေဏ္ဍလက္ခဏံ ကုက္ကုဋလက္ခဏံ ဝဋ္ဋကလက္ခဏံ ဂေါဓာလက္ခဏံ ကဏ္ဏိကလက္ခဏံ ကစ္ဆပလက္ခဏံ မိဂလက္ခဏံ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ.

206. Or, just as some venerable ascetics and brahmins, having consumed food offered in faith, maintain their livelihood by wrong livelihood through such base arts—namely: interpreting the characteristics of gems, cloth, staffs, spears, swords, arrows, bows, weapons, women, men, boys, girls, male slaves, female slaves, elephants, horses, buffaloes, bulls, cattle, goats, rams, chickens, quail, monitor lizards, ear-ornaments, tortoises, and beasts—he abstains from such wrong livelihood through base arts. This, too, is part of his virtue.

၂၀၇. ‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိတံ ကပ္ပေန္တိ. သေယျထိဒံ – ရညံ နိယျာနံ ဘဝိဿတိ, ရညံ အနိယျာနံ ဘဝိဿတိ, အဗ္ဘန္တရာနံ ရညံ ဥပယာနံ ဘဝိဿတိ, ဗာဟိရာနံ ရညံ အပယာနံ ဘဝိဿတိ, ဗာဟိရာနံ ရညံ ဥပယာနံ ဘဝိဿတိ, အဗ္ဘန္တရာနံ ရညံ အပယာနံ ဘဝိဿတိ, အဗ္ဘန္တရာနံ ရညံ ဇယော ဘဝိဿတိ, ဗာဟိရာနံ ရညံ ပရာဇယော ဘဝိဿတိ, ဗာဟိရာနံ ရညံ ဇယော ဘဝိဿတိ, အဗ္ဘန္တရာနံ ရညံ ပရာဇယော ဘဝိဿတိ, ဣတိ ဣမဿ ဇယော ဘဝိဿတိ, ဣမဿ ပရာဇယော ဘဝိဿတိ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ.

207. Or, whereas some venerable ascetics and brahmins, having consumed food given in faith, maintain their livelihood by wrong livelihood through such base arts—namely, predicting: ‘The kings will march forth’; ‘The kings will not march forth’; ‘The inner kings will advance’; ‘The outer kings will retreat’; ‘The outer kings will advance’; ‘The inner kings will retreat’; ‘The inner kings will be victorious’; ‘The outer kings will be defeated’; ‘The outer kings will be victorious’; ‘The inner kings will be defeated’; thus ‘This one will be victorious, this one will be defeated’—he abstains from such wrong livelihood through base arts. This, too, is part of his virtue.

၂၀၈. ‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိတံ ကပ္ပေန္တိ. သေယျထိဒံ – စန္ဒဂ္ဂါဟော ဘဝိဿတိ, သူရိယဂ္ဂါဟော ဘဝိဿတိ, နက္ခတ္တဂ္ဂါဟော ဘဝိဿတိ, စန္ဒိမသူရိယာနံ ပထဂမနံ ဘဝိဿတိ, စန္ဒိမသူရိယာနံ ဥပ္ပထဂမနံ ဘဝိဿတိ, နက္ခတ္တာနံ ပထဂမနံ ဘဝိဿတိ, နက္ခတ္တာနံ ဥပ္ပထဂမနံ ဘဝိဿတိ[Pg.65], ဥက္ကာပါတော ဘဝိဿတိ, ဒိသာဍာဟော ဘဝိဿတိ, ဘူမိစာလော ဘဝိဿတိ, ဒေဝဒုဒြဘိ ဘဝိဿတိ, စန္ဒိမသူရိယနက္ခတ္တာနံ ဥဂ္ဂမနံ ဩဂမနံ သံကိလေသံ ဝေါဒါနံ ဘဝိဿတိ, ဧဝံဝိပါကော စန္ဒဂ္ဂါဟော ဘဝိဿတိ, ဧဝံဝိပါကော သူရိယဂ္ဂါဟော ဘဝိဿတိ, ဧဝံဝိပါကော နက္ခတ္တဂ္ဂါဟော ဘဝိဿတိ, ဧဝံဝိပါကံ စန္ဒိမသူရိယာနံ ပထဂမနံ ဘဝိဿတိ, ဧဝံဝိပါကံ စန္ဒိမသူရိယာနံ ဥပ္ပထဂမနံ ဘဝိဿတိ, ဧဝံဝိပါကံ နက္ခတ္တာနံ ပထဂမနံ ဘဝိဿတိ, ဧဝံဝိပါကံ နက္ခတ္တာနံ ဥပ္ပထဂမနံ ဘဝိဿတိ, ဧဝံဝိပါကော ဥက္ကာပါတော ဘဝိဿတိ, ဧဝံဝိပါကော ဒိသာဍာဟော ဘဝိဿတိ, ဧဝံဝိပါကော ဘူမိစာလော ဘဝိဿတိ, ဧဝံဝိပါကော ဒေဝဒုဒြဘိ ဘဝိဿတိ, ဧဝံဝိပါကံ စန္ဒိမသူရိယနက္ခတ္တာနံ ဥဂ္ဂမနံ ဩဂမနံ သံကိလေသံ ဝေါဒါနံ ဘဝိဿတိ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ.

208. Or, whereas some venerable ascetics and brahmins, having consumed food given in faith, maintain their livelihood by wrong livelihood through such base arts—namely, predicting: ‘There will be an eclipse of the moon; there will be an eclipse of the sun; there will be a conjunction of the constellations; the moon and sun will go on their proper course; the moon and sun will go astray; the constellations will go on their proper course; the constellations will go astray; there will be a meteor fall; there will be a burning of the directions; there will be an earthquake; there will be thunder; there will be a rising, setting, darkening, or brightening of the moon, sun, and constellations.’ Or predicting their results: ‘An eclipse of the moon will have such a result; an eclipse of the sun will have such a result; a conjunction of the constellations will have such a result; the moon and sun going on their proper course will have such a result; the moon and sun going astray will have such a result; the constellations going on their proper course will have such a result; the constellations going astray will have such a result; a meteor fall will have such a result; a burning of the directions will have such a result; an earthquake will have such a result; thunder will have such a result; a rising, setting, darkening, or brightening of the moon, sun, and constellations will have such a result’—he abstains from such wrong livelihood through base arts. This, too, is part of his virtue.

၂၀၉. ‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိတံ ကပ္ပေန္တိ. သေယျထိဒံ – သုဝုဋ္ဌိကာ ဘဝိဿတိ, ဒုဗ္ဗုဋ္ဌိကာ ဘဝိဿတိ, သုဘိက္ခံ ဘဝိဿတိ, ဒုဗ္ဘိက္ခံ ဘဝိဿတိ, ခေမံ ဘဝိဿတိ, ဘယံ ဘဝိဿတိ, ရောဂေါ ဘဝိဿတိ, အာရောဂျံ ဘဝိဿတိ, မုဒ္ဒါ, ဂဏနာ, သင်္ခါနံ, ကာဝေယျံ, လောကာယတံ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ.

209. Or, whereas some venerable ascetics and brahmins, having consumed food given in faith, maintain their livelihood by wrong livelihood through such base arts—namely, predicting: ‘There will be abundant rain; there will be scarce rain; there will be a good harvest; there will be a poor harvest; there will be safety; there will be danger; there will be disease; there will be health’; or by computation on the fingers, calculation, summing-up, composing poetry, and worldly philosophy. He abstains from such wrong livelihood through base arts. This, too, is part of his virtue.

၂၁၀. ‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိတံ ကပ္ပေန္တိ. သေယျထိဒံ – အာဝါဟနံ ဝိဝါဟနံ သံဝရဏံ ဝိဝရဏံ သင်္ကိရဏံ ဝိကိရဏံ သုဘဂကရဏံ ဒုဗ္ဘဂကရဏံ ဝိရုဒ္ဓဂဗ္ဘကရဏံ ဇိဝှာနိဗန္ဓနံ ဟနုသံဟနနံ ဟတ္ထာဘိဇပ္ပနံ ဟနုဇပ္ပနံ ကဏ္ဏဇပ္ပနံ အာဒါသပဉှံ ကုမာရိကပဉှံ ဒေဝပဉှံ အာဒိစ္စုပဋ္ဌာနံ မဟတုပဋ္ဌာနံ အဗ္ဘုဇ္ဇလနံ သိရိဝှာယနံ ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ.

210. Or, whereas some venerable ascetics and brahmins, having consumed food given in faith, maintain their livelihood by wrong livelihood through such base arts—namely: arranging the bringing of a bride and the giving away of a bride, arranging reconciliations and separations, amassing and dispersing wealth, casting spells to make one loved or hated, securing a threatened pregnancy, binding the tongue, locking the jaw, muttering spells to paralyze the hands, muttering spells on the jaw, muttering spells to cause deafness, divination by mirror, divination through a young girl, divination through a spirit medium, worshipping the sun, worshipping Mahābrahmā, spitting fire, and invoking fortune. He abstains from such wrong livelihood through base arts. This, too, is part of his virtue.

၂၁၁. ‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိတံ ကပ္ပေန္တိ[Pg.66]. သေယျထိဒံ – သန္တိကမ္မံ ပဏိဓိကမ္မံ ဘူတကမ္မံ ဘူရိကမ္မံ ဝဿကမ္မံ ဝေါဿကမ္မံ ဝတ္ထုကမ္မံ ဝတ္ထုပရိကမ္မံ အာစမနံ နှာပနံ ဇုဟနံ ဝမနံ ဝိရေစနံ ဥဒ္ဓံဝိရေစနံ အဓောဝိရေစနံ သီသဝိရေစနံ ကဏ္ဏတေလံ နေတ္တတပ္ပနံ နတ္ထုကမ္မံ အဉ္ဇနံ ပစ္စဉ္ဇနံ သာလာကိယံ သလ္လကတ္တိယံ ဒါရကတိကိစ္ဆာ, မူလဘေသဇ္ဇာနံ အနုပ္ပဒါနံ, ဩသဓီနံ ပဋိမောက္ခော ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ.

211. Or, whereas some venerable ascetics and brahmins, having consumed food given in faith, maintain their livelihood by wrong livelihood through such base arts—namely: performing pacification rites, making vows and offerings, practicing exorcism, practicing arts learned in an earth-house, making a eunuch into a man, making a man into a eunuch, determining a building site, preparing a building site, ceremonial rinsing of the mouth, ceremonial bathing, offering oblations in a fire, administering emetics, administering purgatives, administering upward purgatives, administering downward purgatives, administering treatment to purge the head, preparing oil for the ears, applying oil to the eyes, administering nasal treatments, applying astringent ointment to the eyes, applying cooling ointment to the eyes, surgery with a probe, surgery for extracting arrows, pediatrics, administering root-based medicines, and applying and removing medicinal herbs. He abstains from such wrong livelihood through base arts. This, too, is part of his virtue.

၂၁၂. ‘‘သ ခေါ သော, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု ဧဝံ သီလသမ္ပန္နော န ကုတောစိ ဘယံ သမနုပဿတိ, ယဒိဒံ သီလသံဝရတော. သေယျထာပိ – မဟာရာဇ, ရာဇာ ခတ္တိယော မုဒ္ဓါဘိသိတ္တော နိဟတပစ္စာမိတ္တော န ကုတောစိ ဘယံ သမနုပဿတိ, ယဒိဒံ ပစ္စတ္ထိကတော; ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု ဧဝံ သီလသမ္ပန္နော န ကုတောစိ ဘယံ သမနုပဿတိ, ယဒိဒံ သီလသံဝရတော. သော ဣမိနာ အရိယေန သီလက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော အဇ္ဈတ္တံ အနဝဇ္ဇသုခံ ပဋိသံဝေဒေတိ. ဧဝံ ခေါ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ.

212. That bhikkhu, great king, being thus accomplished in virtue, sees no danger from any quarter whatsoever with regard to his restraint in virtue. Just as, great king, a khattiya king, anointed on the head, who has vanquished his enemies, sees no danger from any quarter whatsoever with regard to enemies; even so, great king, a bhikkhu, being thus accomplished in virtue, sees no danger from any quarter whatsoever with regard to his restraint in virtue. Endowed with this noble aggregate of virtue, he experiences within himself a blameless bliss. In this way, great king, a bhikkhu is accomplished in virtue.

မဟာသီလံ နိဋ္ဌိတံ.

The Great Section on Virtue is concluded.

ဣန္ဒြိယသံဝရော

Restraint of the Faculties

၂၁၃. ‘‘ကထဉ္စ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရော ဟောတိ? ဣဓ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု စက္ခုနာ ရူပံ ဒိသွာ န နိမိတ္တဂ္ဂါဟီ ဟောတိ နာနုဗျဉ္ဇနဂ္ဂါဟီ. ယတွာဓိကရဏမေနံ စက္ခုန္ဒြိယံ အသံဝုတံ ဝိဟရန္တံ အဘိဇ္ဈာ ဒေါမနဿာ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အနွာဿဝေယျုံ, တဿ သံဝရာယ ပဋိပဇ္ဇတိ, ရက္ခတိ စက္ခုန္ဒြိယံ, စက္ခုန္ဒြိယေ သံဝရံ အာပဇ္ဇတိ. သောတေန သဒ္ဒံ သုတွာ…ပေ… ဃာနေန ဂန္ဓံ ဃာယိတွာ…ပေ… ဇိဝှာယ ရသံ သာယိတွာ…ပေ… ကာယေန ဖောဋ္ဌဗ္ဗံ ဖုသိတွာ…ပေ… မနသာ ဓမ္မံ ဝိညာယ န နိမိတ္တဂ္ဂါဟီ ဟောတိ နာနုဗျဉ္ဇနဂ္ဂါဟီ. ယတွာဓိကရဏမေနံ မနိန္ဒြိယံ အသံဝုတံ ဝိဟရန္တံ အဘိဇ္ဈာ ဒေါမနဿာ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အနွာဿဝေယျုံ, တဿ သံဝရာယ ပဋိပဇ္ဇတိ, ရက္ခတိ မနိန္ဒြိယံ, မနိန္ဒြိယေ သံဝရံ အာပဇ္ဇတိ. သော ဣမိနာ အရိယေန ဣန္ဒြိယသံဝရေန သမန္နာဂတော အဇ္ဈတ္တံ အဗျာသေကသုခံ ပဋိသံဝေဒေတိ. ဧဝံ ခေါ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရော ဟောတိ.

213. “And how, great king, is a bhikkhu one who has the doors of his faculties guarded? Here, great king, having seen a form with the eye, a bhikkhu does not grasp at its signs or its features. For if he were to dwell with the eye-faculty unrestrained, evil, unwholesome states of covetousness and displeasure would assail him; for the sake of its restraint, he practices, he guards the eye-faculty, and he undertakes the restraint of the eye-faculty. Having heard a sound with the ear… having smelled an odor with the nose… having tasted a flavor with the tongue… having touched a tangible object with the body… having cognized a mental object with the mind, he does not grasp at its signs or its features. For if he were to dwell with the mind-faculty unrestrained, evil, unwholesome states of covetousness and displeasure would assail him; for the sake of its restraint, he practices, he guards the mind-faculty, and he undertakes the restraint of the mind-faculty. Endowed with this noble restraint of the faculties, he experiences within himself an unblemished bliss. Thus, great king, a bhikkhu is one who has the doors of his faculties guarded.”

သတိသမ္ပဇညံ

Mindfulness and Clear Comprehension

၂၁၄. ‘‘ကထဉ္စ[Pg.67], မဟာရာဇ, ဘိက္ခု သတိသမ္ပဇညေန သမန္နာဂတော ဟောတိ? ဣဓ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု အဘိက္ကန္တေ ပဋိက္ကန္တေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတိ, အာလောကိတေ ဝိလောကိတေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတိ, သမိဉ္ဇိတေ ပသာရိတေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတိ, သံဃာဋိပတ္တစီဝရဓာရဏေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတိ, အသိတေ ပီတေ ခါယိတေ သာယိတေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတိ, ဥစ္စာရပဿာဝကမ္မေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတိ, ဂတေ ဌိတေ နိသိန္နေ သုတ္တေ ဇာဂရိတေ ဘာသိတေ တုဏှီဘာဝေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတိ. ဧဝံ ခေါ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု သတိသမ္ပဇညေန သမန္နာဂတော ဟောတိ.

214. “And how, great king, is a bhikkhu endowed with mindfulness and clear comprehension? Here, great king, a bhikkhu acts with clear comprehension in going forward and returning; he acts with clear comprehension in looking ahead and looking around; he acts with clear comprehension in bending and stretching; he acts with clear comprehension in wearing his double-robe, bowl, and robes; he acts with clear comprehension in eating, drinking, chewing, and tasting; he acts with clear comprehension in defecating and urinating; he acts with clear comprehension in going, standing, sitting, sleeping, waking, speaking, and in being silent. Thus, great king, a bhikkhu is endowed with mindfulness and clear comprehension.”

သန္တောသော

Contentment

၂၁၅. ‘‘ကထဉ္စ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု သန္တုဋ္ဌော ဟောတိ? ဣဓ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု သန္တုဋ္ဌော ဟောတိ ကာယပရိဟာရိကေန စီဝရေန, ကုစ္ဆိပရိဟာရိကေန ပိဏ္ဍပါတေန. သော ယေန ယေနေဝ ပက္ကမတိ, သမာဒါယေဝ ပက္ကမတိ. သေယျထာပိ, မဟာရာဇ, ပက္ခီ သကုဏော ယေန ယေနေဝ ဍေတိ, သပတ္တဘာရောဝ ဍေတိ. ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု သန္တုဋ္ဌော ဟောတိ ကာယပရိဟာရိကေန စီဝရေန ကုစ္ဆိပရိဟာရိကေန ပိဏ္ဍပါတေန. သော ယေန ယေနေဝ ပက္ကမတိ, သမာဒါယေဝ ပက္ကမတိ. ဧဝံ ခေါ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု သန္တုဋ္ဌော ဟောတိ.

215. “And how, great king, is a bhikkhu content? Here, great king, a bhikkhu is content with the robe that suffices to protect his body and with the almsfood that suffices to sustain his stomach. Wherever he may go, he departs taking them along. Just as, great king, a winged bird, wherever it may fly, flies with only its wings as a burden; even so, great king, a bhikkhu is content with the robe that suffices to protect his body and with the almsfood that suffices to sustain his stomach. Wherever he may go, he departs taking them along. Thus, great king, a bhikkhu is content.”

နီဝရဏပ္ပဟာနံ

The Abandonment of the Hindrances

၂၁၆. ‘‘သော ဣမိနာ စ အရိယေန သီလက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော, ဣမိနာ စ အရိယေန ဣန္ဒြိယသံဝရေန သမန္နာဂတော, ဣမိနာ စ အရိယေန သတိသမ္ပဇညေန သမန္နာဂတော, ဣမာယ စ အရိယာယ သန္တုဋ္ဌိယာ သမန္နာဂတော, ဝိဝိတ္တံ သေနာသနံ ဘဇတိ အရညံ ရုက္ခမူလံ ပဗ္ဗတံ ကန္ဒရံ ဂိရိဂုဟံ သုသာနံ ဝနပတ္ထံ အဗ္ဘောကာသံ ပလာလပုဉ္ဇံ. သော ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပ္ပဋိက္ကန္တော နိသီဒတိ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ ဥဇုံ ကာယံ ပဏိဓာယ ပရိမုခံ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ.

216. “That bhikkhu, endowed with this noble aggregate of virtue, endowed with this noble restraint of the faculties, endowed with this noble mindfulness and clear comprehension, and endowed with this noble contentment, resorts to a secluded dwelling: a forest, the foot of a tree, a mountain, a ravine, a mountain cave, a charnel ground, a forest thicket, an open space, or a heap of straw. After the meal, having returned from his alms-round, he sits down, having folded his legs crosswise, having set his body erect, and having established mindfulness before him.”

၂၁၇. ‘‘သော အဘိဇ္ဈံ လောကေ ပဟာယ ဝိဂတာဘိဇ္ဈေန စေတသာ ဝိဟရတိ, အဘိဇ္ဈာယ စိတ္တံ ပရိသောဓေတိ. ဗျာပါဒပဒေါသံ ပဟာယ အဗျာပန္နစိတ္တော [Pg.68] ဝိဟရတိ သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပီ, ဗျာပါဒပဒေါသာ စိတ္တံ ပရိသောဓေတိ. ထိနမိဒ္ဓံ ပဟာယ ဝိဂတထိနမိဒ္ဓေါ ဝိဟရတိ အာလောကသညီ, သတော သမ္ပဇာနော, ထိနမိဒ္ဓါ စိတ္တံ ပရိသောဓေတိ. ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စံ ပဟာယ အနုဒ္ဓတော ဝိဟရတိ, အဇ္ဈတ္တံ ဝူပသန္တစိတ္တော, ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စာ စိတ္တံ ပရိသောဓေတိ. ဝိစိကိစ္ဆံ ပဟာယ တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆော ဝိဟရတိ, အကထံကထီ ကုသလေသု ဓမ္မေသု, ဝိစိကိစ္ဆာယ စိတ္တံ ပရိသောဓေတိ.

217. “He, having abandoned covetousness in the world, dwells with a mind devoid of covetousness; he purifies his mind from covetousness. Having abandoned ill will and malevolence, he dwells with a mind free from ill will, compassionate for the welfare of all living beings; he purifies his mind from ill will and malevolence. Having abandoned sloth and torpor, he dwells free from sloth and torpor, perceiving light, mindful and clearly comprehending; he purifies his mind from sloth and torpor. Having abandoned restlessness and worry, he dwells unagitated, with a mind inwardly pacified; he purifies his mind from restlessness and worry. Having abandoned doubt, he dwells having crossed over doubt, without uncertainty regarding wholesome states; he purifies his mind from doubt.”

၂၁၈. ‘‘သေယျထာပိ, မဟာရာဇ, ပုရိသော ဣဏံ အာဒါယ ကမ္မန္တေ ပယောဇေယျ. တဿ တေ ကမ္မန္တာ သမိဇ္ဈေယျုံ. သော ယာနိ စ ပေါရာဏာနိ ဣဏမူလာနိ, တာနိ စ ဗျန္တိံ ကရေယျ, သိယာ စဿ ဥတ္တရိံ အဝသိဋ္ဌံ ဒါရဘရဏာယ. တဿ ဧဝမဿ – ‘အဟံ ခေါ ပုဗ္ဗေ ဣဏံ အာဒါယ ကမ္မန္တေ ပယောဇေသိံ. တဿ မေ တေ ကမ္မန္တာ သမိဇ္ဈိံသု. သောဟံ ယာနိ စ ပေါရာဏာနိ ဣဏမူလာနိ, တာနိ စ ဗျန္တိံ အကာသိံ, အတ္ထိ စ မေ ဥတ္တရိံ အဝသိဋ္ဌံ ဒါရဘရဏာယာ’တိ. သော တတောနိဒါနံ လဘေထ ပါမောဇ္ဇံ, အဓိဂစ္ဆေယျ သောမနဿံ.

218. “Just as, great king, a man, having taken on a debt, might engage in business. His business ventures might succeed. He might pay off his old, original debts, and there might be a surplus remaining to support his family. It would occur to him thus: ‘Formerly, I took on a debt and engaged in business. My business ventures succeeded. I have paid off my old, original debts, and there is a surplus remaining for me to support my family.’ On that account, he would obtain joy and attain gladness.”

၂၁၉. ‘‘သေယျထာပိ, မဟာရာဇ, ပုရိသော အာဗာဓိကော အဿ ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော; ဘတ္တဉ္စဿ နစ္ဆာဒေယျ, န စဿ ကာယေ ဗလမတ္တာ. သော အပရေန သမယေန တမှာ အာဗာဓာ မုစ္စေယျ; ဘတ္တံ စဿ ဆာဒေယျ, သိယာ စဿ ကာယေ ဗလမတ္တာ. တဿ ဧဝမဿ – ‘အဟံ ခေါ ပုဗ္ဗေ အာဗာဓိကော အဟောသိံ ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော; ဘတ္တဉ္စ မေ နစ္ဆာဒေသိ, န စ မေ အာသိ ကာယေ ဗလမတ္တာ. သောမှိ ဧတရဟိ တမှာ အာဗာဓာ မုတ္တော; ဘတ္တဉ္စ မေ ဆာဒေတိ, အတ္ထိ စ မေ ကာယေ ဗလမတ္တာ’တိ. သော တတောနိဒါနံ လဘေထ ပါမောဇ္ဇံ, အဓိဂစ္ဆေယျ သောမနဿံ.

219. “Just as, great king, a man might be sick, afflicted, and gravely ill. He would have no appetite for food, and there would be no measure of strength in his body. Then, at a later time, he might be freed from that illness. He would have an appetite for food, and there would be a measure of strength in his body. It would occur to him thus: ‘Formerly, I was sick, afflicted, and gravely ill. I had no appetite for food, and there was no measure of strength in my body. But now I am freed from that illness; I have an appetite for food, and there is a measure of strength in my body.’ On that account, he would obtain joy and attain gladness.”

၂၂၀. ‘‘သေယျထာပိ, မဟာရာဇ, ပုရိသော ဗန္ဓနာဂါရေ ဗဒ္ဓေါ အဿ. သော အပရေန သမယေန တမှာ ဗန္ဓနာဂါရာ မုစ္စေယျ သောတ္ထိနာ အဗ္ဘယေန, န စဿ ကိဉ္စိ ဘောဂါနံ ဝယော. တဿ ဧဝမဿ – ‘အဟံ ခေါ ပုဗ္ဗေ ဗန္ဓနာဂါရေ ဗဒ္ဓေါ အဟောသိံ, သောမှိ ဧတရဟိ တမှာ ဗန္ဓနာဂါရာ မုတ္တော [Pg.69] သောတ္ထိနာ အဗ္ဘယေန. နတ္ထိ စ မေ ကိဉ္စိ ဘောဂါနံ ဝယော’တိ. သော တတောနိဒါနံ လဘေထ ပါမောဇ္ဇံ, အဓိဂစ္ဆေယျ သောမနဿံ.

220. Just as, great king, a man might be bound in a prison. Then, at a later time, he might be released from that prison, safe and secure, with no loss of his possessions whatsoever. It would occur to him thus: ‘Formerly, I was bound in a prison. But now I am released from that prison, safe and secure, with no loss of my possessions whatsoever.’ On that account, he would obtain joy and attain gladness.

၂၂၁. ‘‘သေယျထာပိ, မဟာရာဇ, ပုရိသော ဒါသော အဿ အနတ္တာဓီနော ပရာဓီနော န ယေနကာမံဂမော. သော အပရေန သမယေန တမှာ ဒါသဗျာ မုစ္စေယျ အတ္တာဓီနော အပရာဓီနော ဘုဇိဿော ယေနကာမံဂမော. တဿ ဧဝမဿ – ‘အဟံ ခေါ ပုဗ္ဗေ ဒါသော အဟောသိံ အနတ္တာဓီနော ပရာဓီနော န ယေနကာမံဂမော. သောမှိ ဧတရဟိ တမှာ ဒါသဗျာ မုတ္တော အတ္တာဓီနော အပရာဓီနော ဘုဇိဿော ယေနကာမံဂမော’တိ. သော တတောနိဒါနံ လဘေထ ပါမောဇ္ဇံ, အဓိဂစ္ဆေယျ သောမနဿံ.

221. Just as, great king, a man might be a slave—not his own master, dependent on another, not one who can go where he wishes. Then, at a later time, he might be freed from that slavery—his own master, not dependent on another, a freeman, one who can go where he wishes. It would occur to him thus: ‘Formerly, I was a slave—not my own master, dependent on another, not one who could go where I wished. But now I am freed from that slavery—my own master, not dependent on another, a freeman, one who can go where he wishes.’ On that account, he would obtain joy and attain gladness.

၂၂၂. ‘‘သေယျထာပိ, မဟာရာဇ, ပုရိသော သဓနော သဘောဂေါ ကန္တာရဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇေယျ ဒုဗ္ဘိက္ခံ သပ္ပဋိဘယံ. သော အပရေန သမယေန တံ ကန္တာရံ နိတ္ထရေယျ သောတ္ထိနာ, ဂါမန္တံ အနုပါပုဏေယျ ခေမံ အပ္ပဋိဘယံ. တဿ ဧဝမဿ – ‘အဟံ ခေါ ပုဗ္ဗေ သဓနော သဘောဂေါ ကန္တာရဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိံ ဒုဗ္ဘိက္ခံ သပ္ပဋိဘယံ. သောမှိ ဧတရဟိ တံ ကန္တာရံ နိတ္ထိဏ္ဏော သောတ္ထိနာ, ဂါမန္တံ အနုပ္ပတ္တော ခေမံ အပ္ပဋိဘယ’န္တိ. သော တတောနိဒါနံ လဘေထ ပါမောဇ္ဇံ, အဓိဂစ္ဆေယျ သောမနဿံ.

222. Just as, great king, a man with wealth and possessions might set out on a long road through a wilderness—a place of famine and danger. Then, at a later time, he might cross that wilderness safely and arrive at a village border, a place of security and safety. It would occur to him thus: ‘Formerly, I, a man with wealth and possessions, set out on a long road through a wilderness—a place of famine and danger. But now I have crossed that wilderness safely and have arrived at a village border, a place of security and safety.’ On that account, he would obtain joy and attain gladness.

၂၂၃. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု ယထာ ဣဏံ ယထာ ရောဂံ ယထာ ဗန္ဓနာဂါရံ ယထာ ဒါသဗျံ ယထာ ကန္တာရဒ္ဓါနမဂ္ဂံ, ဧဝံ ဣမေ ပဉ္စ နီဝရဏေ အပ္ပဟီနေ အတ္တနိ သမနုပဿတိ.

223. In the very same way, great king, a monk sees these five hindrances, when unabandoned in himself, as like a debt, like a disease, like a prison, like slavery, and like a long road through a wilderness.

၂၂၄. ‘‘သေယျထာပိ, မဟာရာဇ, ယထာ အာဏဏျံ ယထာ အာရောဂျံ ယထာ ဗန္ဓနာမောက္ခံ ယထာ ဘုဇိဿံ ယထာ ခေမန္တဘူမိံ; ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု ဣမေ ပဉ္စ နီဝရဏေ ပဟီနေ အတ္တနိ သမနုပဿတိ.

224. Just as, great king, being without debt, being without disease, release from prison, freedom, and a place of security; in the very same way, great king, a monk sees these five hindrances, when abandoned in himself.

၂၂၅. ‘‘တဿိမေ ပဉ္စ နီဝရဏေ ပဟီနေ အတ္တနိ သမနုပဿတော ပါမောဇ္ဇံ ဇာယတိ, ပမုဒိတဿ ပီတိ ဇာယတိ, ပီတိမနဿ ကာယော ပဿမ္ဘတိ, ပဿဒ္ဓကာယော သုခံ ဝေဒေတိ, သုခိနော စိတ္တံ သမာဓိယတိ.

225. For him who sees these five hindrances as abandoned in himself, joy arises. For one who is joyful, rapture arises. For one whose mind is rapturous, the body becomes tranquil. One with a tranquil body experiences happiness. The mind of one who is happy becomes concentrated.

ပဌမဇ္ဈာနံ

The First Jhāna

၂၂၆. ‘‘သော ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ, ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. သော ဣမမေဝ [Pg.70] ကာယံ ဝိဝေကဇေန ပီတိသုခေန အဘိသန္ဒေတိ ပရိသန္ဒေတိ ပရိပူရေတိ ပရိပ္ဖရတိ, နာဿ ကိဉ္စိ သဗ္ဗာဝတော ကာယဿ ဝိဝေကဇေန ပီတိသုခေန အပ္ဖုဋံ ဟောတိ.

226. Quite secluded from sensual pleasures, secluded from unwholesome states, he enters and dwells in the First Jhāna, which is accompanied by applied thought and sustained thought, with rapture and pleasure born of seclusion. He drenches, steeps, fills, and pervades this very body with the rapture and pleasure born of seclusion, so that there is no part of his entire body unpervaded by the rapture and pleasure born of seclusion.

၂၂၇. ‘‘သေယျထာပိ, မဟာရာဇ, ဒက္ခော နှာပကော ဝါ နှာပကန္တေဝါသီ ဝါ ကံသထာလေ နှာနီယစုဏ္ဏာနိ အာကိရိတွာ ဥဒကေန ပရိပ္ဖောသကံ ပရိပ္ဖောသကံ သန္နေယျ, သာယံ နှာနီယပိဏ္ဍိ သ္နေဟာနုဂတာ သ္နေဟပရေတာ သန္တရဗာဟိရာ ဖုဋာ သ္နေဟေန, န စ ပဂ္ဃရဏီ; ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု ဣမမေဝ ကာယံ ဝိဝေကဇေန ပီတိသုခေန အဘိသန္ဒေတိ ပရိသန္ဒေတိ ပရိပူရေတိ ပရိပ္ဖရတိ, နာဿ ကိဉ္စိ သဗ္ဗာဝတော ကာယဿ ဝိဝေကဇေန ပီတိသုခေန အပ္ဖုဋံ ဟောတိ. ဣဒမ္ပိ ခေါ, မဟာရာဇ, သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပုရိမေဟိ သန္ဒိဋ္ဌိကေဟိ သာမညဖလေဟိ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ.

227. Just as, great king, a skilled bath attendant or his apprentice, having sprinkled bath powder in a bronze basin, would knead it, sprinkling it again and again with water, so that the ball of bath powder becomes saturated with moisture, permeated within and without, yet does not drip; in the same way, great king, a monk drenches, steeps, fills, and pervades this very body with the rapture and pleasure born of seclusion, so that there is no part of his entire body unpervaded by the rapture and pleasure born of seclusion. This, great king, is a visible fruit of recluseship, more excellent and sublime than the previous visible fruits of recluseship.

ဒုတိယဇ္ဈာနံ

The Second Jhāna

၂၂၈. ‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ အဇ္ဈတ္တံ သမ္ပသာဒနံ စေတသော ဧကောဒိဘာဝံ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ သမာဓိဇံ ပီတိသုခံ ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. သော ဣမမေဝ ကာယံ သမာဓိဇေန ပီတိသုခေန အဘိသန္ဒေတိ ပရိသန္ဒေတိ ပရိပူရေတိ ပရိပ္ဖရတိ, နာဿ ကိဉ္စိ သဗ္ဗာဝတော ကာယဿ သမာဓိဇေန ပီတိသုခေန အပ္ဖုဋံ ဟောတိ.

228. Furthermore, great king, with the subsiding of applied thought and sustained thought, a monk enters and dwells in the Second Jhāna, which has internal confidence and unification of mind, is without applied thought and sustained thought, with rapture and pleasure born of concentration. He drenches, steeps, fills, and pervades this very body with the rapture and pleasure born of concentration, so that there is no part of his entire body unpervaded by the rapture and pleasure born of concentration.

၂၂၉. ‘‘သေယျထာပိ, မဟာရာဇ, ဥဒကရဟဒေါ ဂမ္ဘီရော ဥဗ္ဘိဒေါဒကော တဿ နေဝဿ ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ ဥဒကဿ အာယမုခံ, န ဒက္ခိဏာယ ဒိသာယ ဥဒကဿ အာယမုခံ, န ပစ္ဆိမာယ ဒိသာယ ဥဒကဿ အာယမုခံ, န ဥတ္တရာယ ဒိသာယ ဥဒကဿ အာယမုခံ, ဒေဝေါ စ န ကာလေနကာလံ သမ္မာဓာရံ အနုပ္ပဝေစ္ဆေယျ. အထ ခေါ တမှာဝ ဥဒကရဟဒါ သီတာ ဝါရိဓာရာ ဥဗ္ဘိဇ္ဇိတွာ တမေဝ ဥဒကရဟဒံ သီတေန ဝါရိနာ အဘိသန္ဒေယျ ပရိသန္ဒေယျ ပရိပူရေယျ ပရိပ္ဖရေယျ, နာဿ ကိဉ္စိ သဗ္ဗာဝတော ဥဒကရဟဒဿ သီတေန ဝါရိနာ အပ္ဖုဋံ အဿ. ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု ဣမမေဝ ကာယံ သမာဓိဇေန ပီတိသုခေန အဘိသန္ဒေတိ ပရိသန္ဒေတိ ပရိပူရေတိ ပရိပ္ဖရတိ, နာဿ ကိဉ္စိ သဗ္ဗာဝတော ကာယဿ သမာဓိဇေန ပီတိသုခေန အပ္ဖုဋံ [Pg.71] ဟောတိ. ဣဒမ္ပိ ခေါ, မဟာရာဇ, သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပုရိမေဟိ သန္ဒိဋ္ဌိကေဟိ သာမညဖလေဟိ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ.

229. Just as, great king, there might be a deep lake with water welling up from within, having no inlet from the east, no inlet from the south, no inlet from the west, and no inlet from the north, and the heavens would not supply streams of rain from time to time; and yet a cool stream of water, welling up from within that very lake, would drench, steep, fill, and pervade that same lake with cool water, so that there would be no part of that entire lake unpervaded by the cool water; in the same way, great king, a monk drenches, steeps, fills, and pervades this very body with the rapture and pleasure born of concentration, so that there is no part of his entire body unpervaded by the rapture and pleasure born of concentration. This too, great king, is a visible fruit of recluseship, more excellent and sublime than the previous visible fruits of recluseship.

တတိယဇ္ဈာနံ

The Third Jhāna

၂၃၀. ‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ ဥပေက္ခကော စ ဝိဟရတိ သတော သမ္ပဇာနော, သုခဉ္စ ကာယေန ပဋိသံဝေဒေတိ, ယံ တံ အရိယာ အာစိက္ခန္တိ – ‘ဥပေက္ခကော သတိမာ သုခဝိဟာရီ’တိ, တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. သော ဣမမေဝ ကာယံ နိပ္ပီတိကေန သုခေန အဘိသန္ဒေတိ ပရိသန္ဒေတိ ပရိပူရေတိ ပရိပ္ဖရတိ, နာဿ ကိဉ္စိ သဗ္ဗာဝတော ကာယဿ နိပ္ပီတိကေန သုခေန အပ္ဖုဋံ ဟောတိ.

230. Furthermore, great king, a monk, with the fading away of rapture, dwells equanimous, mindful, and clearly comprehending, and experiences pleasure with the body. He enters and abides in the third jhāna, of which the Noble Ones declare, ‘Equanimous and mindful, he dwells happily.’ He drenches, steeps, fills, and pervades this very body with pleasure devoid of rapture, so that there is no part of his entire body unpervaded by pleasure devoid of rapture.

၂၃၁. ‘‘သေယျထာပိ, မဟာရာဇ, ဥပ္ပလိနိယံ ဝါ ပဒုမိနိယံ ဝါ ပုဏ္ဍရီကိနိယံ ဝါ အပ္ပေကစ္စာနိ ဥပ္ပလာနိ ဝါ ပဒုမာနိ ဝါ ပုဏ္ဍရီကာနိ ဝါ ဥဒကေ ဇာတာနိ ဥဒကေ သံဝဍ္ဎာနိ ဥဒကာနုဂ္ဂတာနိ အန္တောနိမုဂ္ဂပေါသီနိ, တာနိ ယာဝ စဂ္ဂါ ယာဝ စ မူလာ သီတေန ဝါရိနာ အဘိသန္နာနိ ပရိသန္နာနိ ပရိပူရာနိ ပရိပ္ဖုဋာနိ, နာဿ ကိဉ္စိ သဗ္ဗာဝတံ ဥပ္ပလာနံ ဝါ ပဒုမာနံ ဝါ ပုဏ္ဍရီကာနံ ဝါ သီတေန ဝါရိနာ အပ္ဖုဋံ အဿ; ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု ဣမမေဝ ကာယံ နိပ္ပီတိကေန သုခေန အဘိသန္ဒေတိ ပရိသန္ဒေတိ ပရိပူရေတိ ပရိပ္ဖရတိ, နာဿ ကိဉ္စိ သဗ္ဗာဝတော ကာယဿ နိပ္ပီတိကေန သုခေန အပ္ဖုဋံ ဟောတိ. ဣဒမ္ပိ ခေါ, မဟာရာဇ, သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပုရိမေဟိ သန္ဒိဋ္ဌိကေဟိ သာမညဖလေဟိ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ.

231. Just as, great king, in a pond of blue water lilies, or a pond of red lotuses, or a pond of white lotuses, some blue water lilies, red lotuses, or white lotuses are born in the water, grow in the water, have not risen above the water, and are nourished while submerged; from their tips to their roots they are drenched, steeped, filled, and pervaded by cool water, so that there is no part of those blue water lilies, red lotuses, or white lotuses unpervaded by the cool water; in the same way, great king, a monk drenches, steeps, fills, and pervades this very body with pleasure devoid of rapture, so that there is no part of his entire body unpervaded by pleasure devoid of rapture. This, great king, is a visible fruit of the contemplative life, more excellent and more sublime than the previous visible fruits of the contemplative life.

စတုတ္ထဇ္ဈာနံ

The Fourth Jhāna

၂၃၂. ‘‘ပုန စပရံ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု သုခဿ စ ပဟာနာ ဒုက္ခဿ စ ပဟာနာ, ပုဗ္ဗေဝ သောမနဿဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာ အဒုက္ခမသုခံ ဥပေက္ခာသတိပါရိသုဒ္ဓိံ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ, သော ဣမမေဝ ကာယံ ပရိသုဒ္ဓေန စေတသာ ပရိယောဒါတေန ဖရိတွာ နိသိန္နော ဟောတိ, နာဿ ကိဉ္စိ သဗ္ဗာဝတော ကာယဿ ပရိသုဒ္ဓေန စေတသာ ပရိယောဒါတေန အပ္ဖုဋံ ဟောတိ.

232. Furthermore, great king, a monk, with the abandoning of pleasure and pain, and with the previous disappearance of joy and sorrow, enters and abides in the fourth jhāna, which is neither-painful-nor-pleasant and is characterized by purity of mindfulness due to equanimity. He sits having pervaded this very body with a pure, bright mind, so that there is no part of his entire body unpervaded by the pure, bright mind.

၂၃၃. ‘‘သေယျထာပိ[Pg.72], မဟာရာဇ, ပုရိသော ဩဒါတေန ဝတ္ထေန သသီသံ ပါရုပိတွာ နိသိန္နော အဿ, နာဿ ကိဉ္စိ သဗ္ဗာဝတော ကာယဿ ဩဒါတေန ဝတ္ထေန အပ္ဖုဋံ အဿ; ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု ဣမမေဝ ကာယံ ပရိသုဒ္ဓေန စေတသာ ပရိယောဒါတေန ဖရိတွာ နိသိန္နော ဟောတိ, နာဿ ကိဉ္စိ သဗ္ဗာဝတော ကာယဿ ပရိသုဒ္ဓေန စေတသာ ပရိယောဒါတေန အပ္ဖုဋံ ဟောတိ. ဣဒမ္ပိ ခေါ, မဟာရာဇ, သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပုရိမေဟိ သန္ဒိဋ္ဌိကေဟိ သာမညဖလေဟိ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ.

233. Just as, great king, a man might be sitting, having covered himself from head to foot with a white cloth, so that there would be no part of his entire body unpervaded by the white cloth; in the same way, great king, a monk sits, having pervaded this very body with a pure, bright mind, so that there is no part of his entire body unpervaded by the pure, bright mind. This, great king, is a visible fruit of the contemplative life, more excellent and more sublime than the previous visible fruits of the contemplative life.

ဝိပဿနာဉာဏံ

Knowledge and Vision

၂၃၄. ‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ ဉာဏဒဿနာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော ဧဝံ ပဇာနာတိ – ‘အယံ ခေါ မေ ကာယော ရူပီ စာတုမဟာဘူတိကော မာတာပေတ္တိကသမ္ဘဝေါ ဩဒနကုမ္မာသူပစယော အနိစ္စုစ္ဆာဒန-ပရိမဒ္ဒန-ဘေဒန-ဝိဒ္ဓံသန-ဓမ္မော; ဣဒဉ္စ ပန မေ ဝိညာဏံ ဧတ္ထ သိတံ ဧတ္ထ ပဋိဗဒ္ဓ’န္တိ.

234. With his mind thus concentrated, purified, bright, unblemished, rid of corruptions, malleable, workable, steady, and having attained the imperturbable, he directs and inclines his mind to knowledge and vision. He understands thus: ‘This body of mine is material, composed of the four great elements, born of mother and father, sustained by rice and gruel, and subject to impermanence, to being worn away, to being massaged, to dissolution, and to disintegration. And this consciousness of mine is supported by it and bound to it.’

၂၃၅. ‘‘သေယျထာပိ, မဟာရာဇ, မဏိ ဝေဠုရိယော သုဘော ဇာတိမာ အဋ္ဌံသော သုပရိကမ္မကတော အစ္ဆော ဝိပ္ပသန္နော အနာဝိလော သဗ္ဗာကာရသမ္ပန္နော. တတြာဿ သုတ္တံ အာဝုတံ နီလံ ဝါ ပီတံ ဝါ လောဟိတံ ဝါ ဩဒါတံ ဝါ ပဏ္ဍုသုတ္တံ ဝါ. တမေနံ စက္ခုမာ ပုရိသော ဟတ္ထေ ကရိတွာ ပစ္စဝေက္ခေယျ – ‘အယံ ခေါ မဏိ ဝေဠုရိယော သုဘော ဇာတိမာ အဋ္ဌံသော သုပရိကမ္မကတော အစ္ဆော ဝိပ္ပသန္နော အနာဝိလော သဗ္ဗာကာရသမ္ပန္နော; တတြိဒံ သုတ္တံ အာဝုတံ နီလံ ဝါ ပီတံ ဝါ လောဟိတံ ဝါ ဩဒါတံ ဝါ ပဏ္ဍုသုတ္တံ ဝါ’တိ. ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ ဉာဏဒဿနာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော ဧဝံ ပဇာနာတိ – ‘အယံ ခေါ မေ ကာယော ရူပီ စာတုမဟာဘူတိကော မာတာပေတ္တိကသမ္ဘဝေါ ဩဒနကုမ္မာသူပစယော အနိစ္စုစ္ဆာဒနပရိမဒ္ဒနဘေဒနဝိဒ္ဓံသနဓမ္မော; ဣဒဉ္စ ပန မေ ဝိညာဏံ ဧတ္ထ သိတံ ဧတ္ထ ပဋိဗဒ္ဓ’န္တိ. ဣဒမ္ပိ ခေါ, မဟာရာဇ, သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပုရိမေဟိ သန္ဒိဋ္ဌိကေဟိ သာမညဖလေဟိ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ.

235. Just as, great king, there might be a beryl gem—beautiful, of fine quality, eight-faceted, well-fashioned, clear, exceptionally clear, limpid, and endowed with all good qualities. A thread—blue, yellow, red, white, or pale yellow—might be strung through it. A man with good eyesight, taking it in his hand, would inspect it thus: ‘This is a beryl gem—beautiful, of fine quality, eight-faceted, well-fashioned, clear, exceptionally clear, limpid, and endowed with all good qualities. And this thread—blue, yellow, red, white, or pale yellow—is strung through it.’ In the same way, great king, a monk, with his mind thus concentrated, purified, bright, unblemished, rid of corruptions, malleable, workable, steady, and having attained the imperturbable, directs and inclines his mind to knowledge and vision. He understands thus: ‘This body of mine is material, composed of the four great elements, born of mother and father, sustained by rice and gruel, and subject to impermanence, to being worn away, to being massaged, to dissolution, and to disintegration. And this consciousness of mine is supported by it and bound to it.’ This too, great king, is a visible fruit of the contemplative life, more excellent and more sublime than the preceding visible fruits of the contemplative life.

မနောမယိဒ္ဓိဉာဏံ

The Knowledge of the Mind-Made Body

၂၃၆. ‘‘သော [Pg.73] ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ မနောမယံ ကာယံ အဘိနိမ္မာနာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော ဣမမှာ ကာယာ အညံ ကာယံ အဘိနိမ္မိနာတိ ရူပိံ မနောမယံ သဗ္ဗင်္ဂပစ္စင်္ဂိံ အဟီနိန္ဒြိယံ.

236. With his mind thus concentrated, purified, bright, unblemished, rid of corruptions, malleable, workable, steady, and having attained the imperturbable, he directs and inclines his mind to the creation of a mind-made body. From this very body he creates another body, possessing material form, mind-made, complete with all its major and minor limbs, and with faculties not deficient.

၂၃၇. ‘‘သေယျထာပိ, မဟာရာဇ, ပုရိသော မုဉ္ဇမှာ ဤသိကံ ပဝါဟေယျ. တဿ ဧဝမဿ – ‘အယံ မုဉ္ဇော, အယံ ဤသိကာ, အညော မုဉ္ဇော, အညာ ဤသိကာ, မုဉ္ဇမှာ တွေဝ ဤသိကာ ပဝါဠှာ’တိ. သေယျထာ ဝါ ပန, မဟာရာဇ, ပုရိသော အသိံ ကောသိယာ ပဝါဟေယျ. တဿ ဧဝမဿ – ‘အယံ အသိ, အယံ ကောသိ, အညော အသိ, အညာ ကောသိ, ကောသိယာ တွေဝ အသိ ပဝါဠှော’’တိ. သေယျထာ ဝါ ပန, မဟာရာဇ, ပုရိသော အဟိံ ကရဏ္ဍာ ဥဒ္ဓရေယျ. တဿ ဧဝမဿ – ‘အယံ အဟိ, အယံ ကရဏ္ဍော. အညော အဟိ, အညော ကရဏ္ဍော, ကရဏ္ဍာ တွေဝ အဟိ ဥဗ္ဘတော’တိ. ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ မနောမယံ ကာယံ အဘိနိမ္မာနာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော ဣမမှာ ကာယာ အညံ ကာယံ အဘိနိမ္မိနာတိ ရူပိံ မနောမယံ သဗ္ဗင်္ဂပစ္စင်္ဂိံ အဟီနိန္ဒြိယံ. ဣဒမ္ပိ ခေါ, မဟာရာဇ, သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပုရိမေဟိ သန္ဒိဋ္ဌိကေဟိ သာမညဖလေဟိ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ.

237. Just as, great king, a man might draw a shoot from muñja grass. It would occur to him: ‘This is the muñja grass, this is the shoot. The muñja grass is one thing, the shoot is another; yet it is from the muñja grass that the shoot has been drawn out.’ Or just as, great king, a man might draw a sword from its scabbard. It would occur to him: ‘This is the sword, this is the scabbard. The sword is one thing, the scabbard is another; yet it is from the scabbard that the sword has been drawn out.’ Or just as, great king, a man might draw a snake from its slough. It would occur to him: ‘This is the snake, this is the slough. The snake is one thing, the slough is another; yet it is from the slough that the snake has been drawn out.’ In the same way, great king, a monk, with his mind thus concentrated, purified, bright, unblemished, rid of defilements, pliable, workable, steady, and having attained imperturbability, directs and inclines his mind to the creation of a mind-made body. From this body he creates another body, possessing form, mind-made, complete with all major and minor limbs, and with faculties not deficient. This too, great king, is a visible fruit of the ascetic life, more excellent and more sublime than the preceding visible fruits of the ascetic life.

ဣဒ္ဓိဝိဓဉာဏံ

The Knowledge of the Various Kinds of Psychic Power

၂၃၈. ‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ ဣဒ္ဓိဝိဓာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော အနေကဝိဟိတံ ဣဒ္ဓိဝိဓံ ပစ္စနုဘောတိ – ဧကောပိ ဟုတွာ ဗဟုဓာ ဟောတိ, ဗဟုဓာပိ ဟုတွာ ဧကော ဟောတိ; အာဝိဘာဝံ တိရောဘာဝံ တိရောကုဋ္ဋံ တိရောပါကာရံ တိရောပဗ္ဗတံ အသဇ္ဇမာနော ဂစ္ဆတိ သေယျထာပိ အာကာသေ. ပထဝိယာပိ ဥမ္မုဇ္ဇနိမုဇ္ဇံ ကရောတိ သေယျထာပိ ဥဒကေ. ဥဒကေပိ အဘိဇ္ဇမာနေ ဂစ္ဆတိ သေယျထာပိ ပထဝိယာ[Pg.74]. အာကာသေပိ ပလ္လင်္ကေန ကမတိ သေယျထာပိ ပက္ခီ သကုဏော. ဣမေပိ စန္ဒိမသူရိယေ ဧဝံမဟိဒ္ဓိကေ ဧဝံမဟာနုဘာဝေ ပါဏိနာ ပရာမသတိ ပရိမဇ္ဇတိ. ယာဝ ဗြဟ္မလောကာပိ ကာယေန ဝသံ ဝတ္တေတိ.

238. With his mind thus concentrated, purified, bright, unblemished, rid of defilements, pliable, workable, steady, and having attained imperturbability, he directs and inclines his mind to the various kinds of psychic power. He experiences various kinds of psychic power: having been one, he becomes many; having been many, he becomes one; he appears and vanishes; he goes unhindered through walls, ramparts, and mountains as if through space; he dives in and out of the earth as if it were water; he walks on water without it breaking apart as if on earth; he travels cross-legged through the sky like a winged bird; he touches and strokes with his hand the sun and moon, so mighty and powerful; he wields mastery with his body even as far as the Brahma-world.

၂၃၉. ‘‘သေယျထာပိ, မဟာရာဇ, ဒက္ခော ကုမ္ဘကာရော ဝါ ကုမ္ဘကာရန္တေဝါသီ ဝါ သုပရိကမ္မကတာယ မတ္တိကာယ ယံ ယဒေဝ ဘာဇနဝိကတိံ အာကင်္ခေယျ, တံ တဒေဝ ကရေယျ အဘိနိပ္ဖာဒေယျ. သေယျထာ ဝါ ပန, မဟာရာဇ, ဒက္ခော ဒန္တကာရော ဝါ ဒန္တကာရန္တေဝါသီ ဝါ သုပရိကမ္မကတသ္မိံ ဒန္တသ္မိံ ယံ ယဒေဝ ဒန္တဝိကတိံ အာကင်္ခေယျ, တံ တဒေဝ ကရေယျ အဘိနိပ္ဖာဒေယျ. သေယျထာ ဝါ ပန, မဟာရာဇ, ဒက္ခော သုဝဏ္ဏကာရော ဝါ သုဝဏ္ဏကာရန္တေဝါသီ ဝါ သုပရိကမ္မကတသ္မိံ သုဝဏ္ဏသ္မိံ ယံ ယဒေဝ သုဝဏ္ဏဝိကတိံ အာကင်္ခေယျ, တံ တဒေဝ ကရေယျ အဘိနိပ္ဖာဒေယျ. ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ ဣဒ္ဓိဝိဓာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော အနေကဝိဟိတံ ဣဒ္ဓိဝိဓံ ပစ္စနုဘောတိ – ဧကောပိ ဟုတွာ ဗဟုဓာ ဟောတိ, ဗဟုဓာပိ ဟုတွာ ဧကော ဟောတိ; အာဝိဘာဝံ တိရောဘာဝံ တိရောကုဋ္ဋံ တိရောပါကာရံ တိရောပဗ္ဗတံ အသဇ္ဇမာနော ဂစ္ဆတိ သေယျထာပိ အာကာသေ. ပထဝိယာပိ ဥမ္မုဇ္ဇနိမုဇ္ဇံ ကရောတိ သေယျထာပိ ဥဒကေ. ဥဒကေပိ အဘိဇ္ဇမာနေ ဂစ္ဆတိ သေယျထာပိ ပထဝိယာ. အာကာသေပိ ပလ္လင်္ကေန ကမတိ သေယျထာပိ ပက္ခီ သကုဏော. ဣမေပိ စန္ဒိမသူရိယေ ဧဝံမဟိဒ္ဓိကေ ဧဝံမဟာနုဘာဝေ ပါဏိနာ ပရာမသတိ ပရိမဇ္ဇတိ. ယာဝ ဗြဟ္မလောကာပိ ကာယေန ဝသံ ဝတ္တေတိ. ဣဒမ္ပိ ခေါ, မဟာရာဇ, သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပုရိမေဟိ သန္ဒိဋ္ဌိကေဟိ သာမညဖလေဟိ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ.

239. Just as, great king, a skilled potter or a potter's apprentice, with well-prepared clay, can make and produce whatever kind of vessel he desires; or as a skilled ivory carver or an ivory carver's apprentice, with well-prepared ivory, can make and produce whatever kind of ivory object he desires; or as a skilled goldsmith or a goldsmith's apprentice, with well-prepared gold, can make and produce whatever kind of gold ornament he desires—in the same way, great king, a monk, with his mind thus concentrated, purified, bright, unblemished, rid of defilements, pliable, workable, steady, and having attained imperturbability, directs and inclines his mind to the various kinds of psychic power. He experiences various kinds of psychic power: having been one, he becomes many; having been many, he becomes one; he appears and vanishes; he goes unhindered through walls, ramparts, and mountains as if through space; he dives in and out of the earth as if it were water; he walks on water without it breaking apart as if on earth; he travels cross-legged through the sky like a winged bird; he touches and strokes with his hand even the moon and sun, so mighty and powerful; he wields mastery with his body even as far as the Brahma-world. This, great king, is a visible fruit of the ascetic life, more excellent and sublime than the former visible fruits of the ascetic life.

ဒိဗ္ဗသောတဉာဏံ

The Knowledge of the Divine Ear

၂၄၀. ‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ ဒိဗ္ဗာယ သောတဓာတုယာ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော ဒိဗ္ဗာယ သောတဓာတုယာ ဝိသုဒ္ဓါယ အတိက္ကန္တမာနုသိကာယ ဥဘော သဒ္ဒေ သုဏာတိ ဒိဗ္ဗေ စ မာနုသေ စ ယေ ဒူရေ သန္တိကေ စ.

240. With his mind thus concentrated, purified, bright, unblemished, rid of defilements, pliable, workable, steady, and having attained imperturbability, he directs and inclines his mind to the divine ear element. With the divine ear element, which is purified and surpasses the human, he hears both kinds of sounds, divine and human, whether far or near.

၂၄၁. ‘‘သေယျထာပိ[Pg.75], မဟာရာဇ, ပုရိသော အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နော. သော သုဏေယျ ဘေရိသဒ္ဒမ္ပိ မုဒိင်္ဂသဒ္ဒမ္ပိ သင်္ခပဏဝဒိန္ဒိမသဒ္ဒမ္ပိ. တဿ ဧဝမဿ – ‘ဘေရိသဒ္ဒေါ’ ဣတိပိ, ‘မုဒိင်္ဂသဒ္ဒေါ’ ဣတိပိ, ‘သင်္ခပဏဝဒိန္ဒိမသဒ္ဒေါ’ ဣတိပိ. ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ ဒိဗ္ဗာယ သောတဓာတုယာ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော ဒိဗ္ဗာယ သောတဓာတုယာ ဝိသုဒ္ဓါယ အတိက္ကန္တမာနုသိကာယ ဥဘော သဒ္ဒေ သုဏာတိ ဒိဗ္ဗေ စ မာနုသေ စ ယေ ဒူရေ သန္တိကေ စ. ဣဒမ္ပိ ခေါ, မဟာရာဇ, သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပုရိမေဟိ သန္ဒိဋ္ဌိကေဟိ သာမညဖလေဟိ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ.

241. Just as, great king, a man traveling on a long road might hear the sound of a kettle-drum, the sound of a tabor, and the sound of a conch, a small drum, and a cymbal. It would occur to him: 'This is the sound of a kettle-drum,' 'this is the sound of a tabor,' and 'this is the sound of a conch, a small drum, and a cymbal.' In the same way, great king, a monk, with his mind thus concentrated, purified, bright, unblemished, rid of defilements, pliable, workable, steady, and having attained imperturbability, directs and inclines it to the divine ear-element. With the divine ear-element, purified and surpassing the human, he hears both kinds of sounds—divine and human, those that are far as well as near. This too, great king, is a visible fruit of the ascetic life, more excellent and sublime than the former visible fruits of the ascetic life.

စေတောပရိယဉာဏံ

The Knowledge of Encompassing the Minds of Others

၂၄၂. ‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ စေတောပရိယဉာဏာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော ပရသတ္တာနံ ပရပုဂ္ဂလာနံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာတိ – သရာဂံ ဝါ စိတ္တံ ‘သရာဂံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, ဝီတရာဂံ ဝါ စိတ္တံ ‘ဝီတရာဂံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, သဒေါသံ ဝါ စိတ္တံ ‘သဒေါသံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, ဝီတဒေါသံ ဝါ စိတ္တံ ‘ဝီတဒေါသံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, သမောဟံ ဝါ စိတ္တံ ‘သမောဟံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, ဝီတမောဟံ ဝါ စိတ္တံ ‘ဝီတမောဟံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, သင်္ခိတ္တံ ဝါ စိတ္တံ ‘သင်္ခိတ္တံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, ဝိက္ခိတ္တံ ဝါ စိတ္တံ ‘ဝိက္ခိတ္တံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, မဟဂ္ဂတံ ဝါ စိတ္တံ ‘မဟဂ္ဂတံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, အမဟဂ္ဂတံ ဝါ စိတ္တံ ‘အမဟဂ္ဂတံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, သဥတ္တရံ ဝါ စိတ္တံ ‘သဥတ္တရံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, အနုတ္တရံ ဝါ စိတ္တံ ‘အနုတ္တရံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, သမာဟိတံ ဝါ စိတ္တံ ‘သမာဟိတံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, အသမာဟိတံ ဝါ စိတ္တံ ‘အသမာဟိတံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, ဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ ‘ဝိမုတ္တံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, အဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ ‘အဝိမုတ္တံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ.

242. When his mind is thus concentrated, purified, bright, spotless, rid of defilement, pliable, workable, steady, and has attained imperturbability, he directs and inclines his mind to the knowledge of encompassing the minds of others. He understands the minds of other beings, of other persons, having encompassed them with his own mind. He understands a mind with lust as ‘a mind with lust,’ or a mind without lust as ‘a mind without lust.’ He understands a mind with hate as ‘a mind with hate,’ or a mind without hate as ‘a mind without hate.’ He understands a mind with delusion as ‘a mind with delusion,’ or a mind without delusion as ‘a mind without delusion.’ He understands a constricted mind as ‘a constricted mind,’ or a scattered mind as ‘a scattered mind.’ He understands an exalted mind as ‘an exalted mind,’ or an unexalted mind as ‘an unexalted mind.’ He understands a surpassable mind as ‘a surpassable mind,’ or an unsurpassed mind as ‘an unsurpassed mind.’ He understands a concentrated mind as ‘a concentrated mind,’ or an unconcentrated mind as ‘an unconcentrated mind.’ He understands a liberated mind as ‘a liberated mind,’ or an unliberated mind as ‘an unliberated mind.’

၂၄၃. ‘‘သေယျထာပိ[Pg.76], မဟာရာဇ, ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ ဒဟရော ယုဝါ မဏ္ဍနဇာတိကော အာဒါသေ ဝါ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အစ္ဆေ ဝါ ဥဒကပတ္တေ သကံ မုခနိမိတ္တံ ပစ္စဝေက္ခမာနော သကဏိကံ ဝါ ‘သကဏိက’န္တိ ဇာနေယျ, အကဏိကံ ဝါ ‘အကဏိက’န္တိ ဇာနေယျ; ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ စေတောပရိယဉာဏာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော ပရသတ္တာနံ ပရပုဂ္ဂလာနံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာတိ – သရာဂံ ဝါ စိတ္တံ ‘သရာဂံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, ဝီတရာဂံ ဝါ စိတ္တံ ‘ဝီတရာဂံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, သဒေါသံ ဝါ စိတ္တံ ‘သဒေါသံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, ဝီတဒေါသံ ဝါ စိတ္တံ ‘ဝီတဒေါသံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, သမောဟံ ဝါ စိတ္တံ ‘သမောဟံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, ဝီတမောဟံ ဝါ စိတ္တံ ‘ဝီတမောဟံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, သင်္ခိတ္တံ ဝါ စိတ္တံ ‘သင်္ခိတ္တံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, ဝိက္ခိတ္တံ ဝါ စိတ္တံ ‘ဝိက္ခိတ္တံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, မဟဂ္ဂတံ ဝါ စိတ္တံ ‘မဟဂ္ဂတံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, အမဟဂ္ဂတံ ဝါ စိတ္တံ ‘အမဟဂ္ဂတံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, သဥတ္တရံ ဝါ စိတ္တံ ‘သဥတ္တရံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, အနုတ္တရံ ဝါ စိတ္တံ ‘အနုတ္တရံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, သမာဟိတံ ဝါ စိတ္တံ ‘သမာဟိတံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, အသမာဟိတံ ဝါ စိတ္တံ ‘အသမာဟိတံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, ဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ ‘ဝိမုတ္တံ စိတ္တ’’န္တိ ပဇာနာတိ, အဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ ‘အဝိမုတ္တံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ. ဣဒမ္ပိ ခေါ, မဟာရာဇ, သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပုရိမေဟိ သန္ဒိဋ္ဌိကေဟိ သာမညဖလေဟိ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ.

243. Just as, great king, a woman or a man—young, youthful, fond of adornment—examining their own facial reflection in a clean, bright mirror or in a bowl of clear water, would know if it has a blemish, ‘it has a blemish,’ or if it has no blemish, ‘it has no blemish’; in the same way, great king, a monk, when his mind is thus concentrated, purified, bright, spotless, rid of defilement, pliable, workable, steady, and has attained imperturbability, directs and inclines his mind to the knowledge of encompassing the minds of others. He understands the minds of other beings, of other persons, having encompassed them with his own mind. He understands a mind with lust as ‘a mind with lust,’ or a mind without lust as ‘a mind without lust.’ He understands a mind with hate as ‘a mind with hate,’ or a mind without hate as ‘a mind without hate.’ He understands a mind with delusion as ‘a mind with delusion,’ or a mind without delusion as ‘a mind without delusion.’ He understands a constricted mind as ‘a constricted mind,’ or a scattered mind as ‘a scattered mind.’ He understands an exalted mind as ‘an exalted mind,’ or an unexalted mind as ‘an unexalted mind.’ He understands a surpassable mind as ‘a surpassable mind,’ or an unsurpassed mind as ‘an unsurpassed mind.’ He understands a concentrated mind as ‘a concentrated mind,’ or an unconcentrated mind as ‘an unconcentrated mind.’ He understands a liberated mind as ‘a liberated mind,’ or an unliberated mind as ‘an unliberated mind.’ This too, great king, is an immediately visible fruit of the ascetic life, more excellent and sublime than the previous immediately visible fruits of the ascetic life.

ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏံ

The Knowledge of Recollecting Past Abodes

၂၄၄. ‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ, သေယျထိဒံ – ဧကမ္ပိ ဇာတိံ ဒွေပိ ဇာတိယော တိဿောပိ ဇာတိယော စတဿောပိ ဇာတိယော ပဉ္စပိ ဇာတိယော ဒသပိ ဇာတိယော ဝီသမ္ပိ ဇာတိယော တိံသမ္ပိ ဇာတိယော စတ္တာလီသမ္ပိ ဇာတိယော ပညာသမ္ပိ ဇာတိယော ဇာတိသတမ္ပိ ဇာတိသဟဿမ္ပိ ဇာတိသတသဟဿမ္ပိ အနေကေပိ သံဝဋ္ဋကပ္ပေ အနေကေပိ ဝိဝဋ္ဋကပ္ပေ အနေကေပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋကပ္ပေ, ‘အမုတြာသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော [Pg.77] ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော, သော တတော စုတော အမုတြ ဥဒပါဒိံ; တတြာပါသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော, သော တတော စုတော ဣဓူပပန္နော’တိ. ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ.

244. When his mind is thus concentrated, purified, bright, spotless, rid of defilement, pliable, workable, steady, and has attained imperturbability, he directs and inclines his mind to the knowledge of recollecting past abodes. He recollects his manifold past abodes, that is: one birth, two births, three births, four births, five births, ten births, twenty births, thirty births, forty births, fifty births, a hundred births, a thousand births, a hundred thousand births; many eons of contraction, many eons of expansion, many eons of contraction and expansion: ‘There I was, with such a name, such a clan, such an appearance, such food, experiencing such pleasure and pain, and with such a life span. Passing away from there, I was reborn elsewhere. There too I was, with such a name, such a clan, such an appearance, such food, experiencing such pleasure and pain, and with such a life span. Passing away from there, I have been reborn here.’ Thus he recollects his manifold past abodes with their aspects and details.

၂၄၅. ‘‘သေယျထာပိ, မဟာရာဇ, ပုရိသော သကမှာ ဂါမာ အညံ ဂါမံ ဂစ္ဆေယျ, တမှာပိ ဂါမာ အညံ ဂါမံ ဂစ္ဆေယျ. သော တမှာ ဂါမာ သကံယေဝ ဂါမံ ပစ္စာဂစ္ဆေယျ. တဿ ဧဝမဿ – ‘အဟံ ခေါ သကမှာ ဂါမာ အမုံ ဂါမံ အဂစ္ဆိံ, တတြာပိ ဧဝံ အဋ္ဌာသိံ, ဧဝံ နိသီဒိံ, ဧဝံ အဘာသိံ, ဧဝံ တုဏှီ အဟောသိံ, တမှာပိ ဂါမာ အမုံ ဂါမံ အဂစ္ဆိံ, တတြာပိ ဧဝံ အဋ္ဌာသိံ, ဧဝံ နိသီဒိံ, ဧဝံ အဘာသိံ, ဧဝံ တုဏှီ အဟောသိံ, သောမှိ တမှာ ဂါမာ သကံယေဝ ဂါမံ ပစ္စာဂတော’တိ. ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ, သေယျထိဒံ – ဧကမ္ပိ ဇာတိံ ဒွေပိ ဇာတိယော တိဿောပိ ဇာတိယော စတဿောပိ ဇာတိယော ပဉ္စပိ ဇာတိယော ဒသပိ ဇာတိယော ဝီသမ္ပိ ဇာတိယော တိံသမ္ပိ ဇာတိယော စတ္တာလီသမ္ပိ ဇာတိယော ပညာသမ္ပိ ဇာတိယော ဇာတိသတမ္ပိ ဇာတိသဟဿမ္ပိ ဇာတိသတသဟဿမ္ပိ အနေကေပိ သံဝဋ္ဋကပ္ပေ အနေကေပိ ဝိဝဋ္ဋကပ္ပေ အနေကေပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋကပ္ပေ, ‘အမုတြာသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော, သော တတော စုတော အမုတြ ဥဒပါဒိံ; တတြာပါသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော, သော တတော စုတော ဣဓူပပန္နော’တိ, ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ. ဣဒမ္ပိ ခေါ, မဟာရာဇ, သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပုရိမေဟိ သန္ဒိဋ္ဌိကေဟိ သာမညဖလေဟိ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ.

245. Great king, it is like a man who might go from his own village to another village, and from that village to yet another village. He might then return from that village back to his own village. It would occur to him: ‘I went from my own village to that village. There I stood in such a way, sat in such a way, spoke in such a way, and was silent in such a way. From that village, I went to another village. There too I stood in such a way, sat in such a way, spoke in such a way, and was silent in such a way. I am he who has returned from that village back to my own village.’ In the same way, great king, when a bhikkhu’s mind is thus concentrated, purified, luminous, unblemished, devoid of corruptions, malleable, workable, established, and has attained the imperturbable, he directs and inclines his mind to the knowledge of recollecting past lives. He recollects his many kinds of past lives, that is: one birth, two births, three births, four births, five births, ten births, twenty births, thirty births, forty births, fifty births, a hundred births, a thousand births, a hundred thousand births, many eons of contraction, many eons of expansion, many eons of contraction and expansion. ‘In that place I had such a name, such a clan, such an appearance, such food, experienced such pleasure and pain, and had such a life-span. Passing away from there, I arose elsewhere. There too I had such a name, such a clan, such an appearance, such food, experienced such pleasure and pain, and had such a life-span. Passing away from there, I have been reborn here.’ Thus, he recollects his many kinds of past lives with their aspects and details. This too, great king, is an immediately visible fruit of the ascetic life, more excellent and more sublime than the previous immediately visible fruits of the ascetic life.

ဒိဗ္ဗစက္ခုဉာဏံ

The Knowledge of the Divine Eye

၂၄၆. ‘‘သော [Pg.78] ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ သတ္တာနံ စုတူပပါတဉာဏာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သတ္တေ ပဿတိ စဝမာနေ ဥပပဇ္ဇမာနေ ဟီနေ ပဏီတေ သုဝဏ္ဏေ ဒုဗ္ဗဏ္ဏေ သုဂတေ ဒုဂ္ဂတေ, ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာတိ – ‘ဣမေ ဝတ ဘောန္တော သတ္တာ ကာယဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ ဝစီဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ မနောဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ အရိယာနံ ဥပဝါဒကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ. တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပန္နာ. ဣမေ ဝါ ပန ဘောန္တော သတ္တာ ကာယသုစရိတေန သမန္နာဂတာ ဝစီသုစရိတေန သမန္နာဂတာ မနောသုစရိတေန သမန္နာဂတာ အရိယာနံ အနုပဝါဒကာ သမ္မာဒိဋ္ဌိကာ သမ္မာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ, တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပန္နာ’တိ. ဣတိ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သတ္တေ ပဿတိ စဝမာနေ ဥပပဇ္ဇမာနေ ဟီနေ ပဏီတေ သုဝဏ္ဏေ ဒုဗ္ဗဏ္ဏေ သုဂတေ ဒုဂ္ဂတေ, ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာတိ.

246. When his mind is thus concentrated, purified, luminous, unblemished, devoid of corruptions, malleable, workable, established, and has attained the imperturbable, he directs and inclines his mind to the knowledge of the passing away and reappearance of beings. With the divine eye, which is purified and surpasses the human, he sees beings passing away and reappearing—inferior and superior, of good appearance and bad appearance, in good destinations and in bad destinations. He knows distinctly beings as they fare according to their kamma: ‘Indeed, sirs, these beings were endowed with bodily misconduct, verbal misconduct, and mental misconduct; they were revilers of the noble ones, held wrong view, and undertook actions based on wrong view. On the breaking up of the body, after death, they have reappeared in a state of deprivation, a bad destination, a place of ruin, in hell. Or indeed, sirs, these beings were endowed with good bodily conduct, good verbal conduct, and good mental conduct; they were not revilers of the noble ones, held right view, and undertook actions based on right view. On the breaking up of the body, after death, they have reappeared in a good destination, in the heavenly world.’ Thus, with the divine eye, which is purified and surpasses the human, he sees beings passing away and reappearing—inferior and superior, of good appearance and bad appearance, in good destinations and in bad destinations; he knows distinctly beings as they fare according to their kamma.

၂၄၇. ‘‘သေယျထာပိ, မဟာရာဇ, မဇ္ဈေ သိင်္ဃာဋကေ ပါသာဒေါ. တတ္ထ စက္ခုမာ ပုရိသော ဌိတော ပဿေယျ မနုဿေ ဂေဟံ ပဝိသန္တေပိ နိက္ခမန္တေပိ ရထိကာယပိ ဝီထိံ သဉ္စရန္တေ မဇ္ဈေ သိင်္ဃာဋကေ နိသိန္နေပိ. တဿ ဧဝမဿ – ‘ဧတေ မနုဿာ ဂေဟံ ပဝိသန္တိ, ဧတေ နိက္ခမန္တိ, ဧတေ ရထိကာယ ဝီထိံ သဉ္စရန္တိ, ဧတေ မဇ္ဈေ သိင်္ဃာဋကေ နိသိန္နာ’တိ. ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ သတ္တာနံ စုတူပပါတဉာဏာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သတ္တေ ပဿတိ စဝမာနေ ဥပပဇ္ဇမာနေ ဟီနေ ပဏီတေ သုဝဏ္ဏေ ဒုဗ္ဗဏ္ဏေ သုဂတေ ဒုဂ္ဂတေ, ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာတိ – ‘ဣမေ ဝတ ဘောန္တော သတ္တာ ကာယဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ ဝစီဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ မနောဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ အရိယာနံ ဥပဝါဒကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ, တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပန္နာ. ဣမေ [Pg.79] ဝါ ပန ဘောန္တော သတ္တာ ကာယသုစရိတေန သမန္နာဂတာ ဝစီသုစရိတေန သမန္နာဂတာ မနောသုစရိတေန သမန္နာဂတာ အရိယာနံ အနုပဝါဒကာ သမ္မာဒိဋ္ဌိကာ သမ္မာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ. တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပန္နာ’တိ. ဣတိ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သတ္တေ ပဿတိ စဝမာနေ ဥပပဇ္ဇမာနေ ဟီနေ ပဏီတေ သုဝဏ္ဏေ ဒုဗ္ဗဏ္ဏေ သုဂတေ ဒုဂ္ဂတေ; ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာတိ. ‘ဣဒမ္ပိ ခေါ, မဟာရာဇ, သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပုရိမေဟိ သန္ဒိဋ္ဌိကေဟိ သာမညဖလေဟိ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ.

247. Great king, it is like a palace at a central crossroads. A man with good eyes standing there would see people entering a house and leaving it, traveling along the street, and sitting at the central crossroads. It would occur to him: ‘These people are entering the house, these are leaving, these are traveling along the street, and these are sitting at the central crossroads.’ In the same way, great king, when a bhikkhu’s mind is thus concentrated, purified, luminous, unblemished, devoid of corruptions, malleable, workable, established, and has attained the imperturbable, he directs and inclines his mind to the knowledge of the passing away and reappearance of beings. With the divine eye, which is purified and surpasses the human, he sees beings passing away and reappearing—inferior and superior, of good appearance and bad appearance, in good destinations and in bad destinations. He knows distinctly beings as they fare according to their kamma: ‘Indeed, sirs, these beings were endowed with bodily misconduct, verbal misconduct, and mental misconduct; they were revilers of the noble ones, held wrong view, and undertook actions based on wrong view. On the breaking up of the body, after death, they have reappeared in a state of deprivation, a bad destination, a place of ruin, in hell. Or indeed, sirs, these beings were endowed with good bodily conduct, good verbal conduct, and good mental conduct; they were not revilers of the noble ones, held right view, and undertook actions based on right view. On the breaking up of the body, after death, they have reappeared in a good destination, in the heavenly world.’ Thus, with the divine eye, which is purified and surpasses the human, he sees beings passing away and reappearing—inferior and superior, of good appearance and bad appearance, in good destinations and in bad destinations; he knows distinctly beings as they fare according to their kamma. This too, great king, is an immediately visible fruit of the ascetic life, more excellent and more sublime than the previous immediately visible fruits of the ascetic life.

အာသဝက္ခယဉာဏံ

The Knowledge of the Destruction of the Taints

၂၄၈. ‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ အာသဝါနံ ခယဉာဏာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော ဣဒံ ဒုက္ခန္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, အယံ ဒုက္ခသမုဒယောတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, အယံ ဒုက္ခနိရောဓောတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ဣမေ အာသဝါတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, အယံ အာသဝသမုဒယောတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, အယံ အာသဝနိရောဓောတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, အယံ အာသဝနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. တဿ ဧဝံ ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော ကာမာသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ, ဘဝါသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ, အဝိဇ္ဇာသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ, ‘ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိ’တိ ဉာဏံ ဟောတိ, ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတိ.

248. When his mind is thus concentrated, purified, bright, unblemished, rid of defilements, malleable, workable, firm, and having attained imperturbability, he directs and inclines his mind to the knowledge of the destruction of the taints. He distinctly knows as it really is: ‘This is suffering.’ He distinctly knows as it really is: ‘This is the origin of suffering.’ He distinctly knows as it really is: ‘This is the cessation of suffering.’ He distinctly knows as it really is: ‘This is the practice leading to the cessation of suffering.’ He distinctly knows as it really is: ‘These are the taints.’ He distinctly knows as it really is: ‘This is the origin of the taints.’ He distinctly knows as it really is: ‘This is the cessation of the taints.’ He distinctly knows as it really is: ‘This is the practice leading to the cessation of the taints.’ For him, thus knowing and thus seeing, his mind is liberated from the taint of sensual desire, his mind is liberated from the taint of becoming, and his mind is liberated from the taint of ignorance. When it is liberated, the knowledge arises: ‘It is liberated.’ He distinctly knows: ‘Birth is destroyed, the holy life has been lived, what had to be done has been done, there is no more of this state of being.’

၂၄၉. ‘‘သေယျထာပိ, မဟာရာဇ, ပဗ္ဗတသင်္ခေပေ ဥဒကရဟဒေါ အစ္ဆော ဝိပ္ပသန္နော အနာဝိလော. တတ္ထ စက္ခုမာ ပုရိသော တီရေ ဌိတော ပဿေယျ သိပ္ပိသမ္ဗုကမ္ပိ သက္ခရကထလမ္ပိ မစ္ဆဂုမ္ဗမ္ပိ စရန္တမ္ပိ တိဋ္ဌန္တမ္ပိ. တဿ ဧဝမဿ – ‘အယံ ခေါ ဥဒကရဟဒေါ အစ္ဆော ဝိပ္ပသန္နော အနာဝိလော. တတြိမေ သိပ္ပိသမ္ဗုကာပိ သက္ခရကထလာပိ မစ္ဆဂုမ္ဗာပိ စရန္တိပိ တိဋ္ဌန္တိပီ’တိ. ဧဝမေဝ ခေါ, မဟာရာဇ, ဘိက္ခု ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ အာသဝါနံ ခယဉာဏာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. ‘သော ဣဒံ ဒုက္ခ’န္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, ‘အယံ ဒုက္ခသမုဒယော’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ[Pg.80], ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓော’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, ‘အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါ’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. ‘ဣမေ အာသဝါတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, ‘အယံ အာသဝသမုဒယော’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, ‘အယံ အာသဝနိရောဓော’တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, ‘အယံ အာသဝနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. တဿ ဧဝံ ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော ကာမာသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ, ဘဝါသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ, အဝိဇ္ဇာသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ, ‘ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ, ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတိ. ဣဒံ ခေါ, မဟာရာဇ, သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ပုရိမေဟိ သန္ဒိဋ္ဌိကေဟိ သာမညဖလေဟိ အဘိက္ကန္တတရဉ္စ ပဏီတတရဉ္စ. ဣမသ္မာ စ ပန, မဟာရာဇ, သန္ဒိဋ္ဌိကာ သာမညဖလာ အညံ သန္ဒိဋ္ဌိကံ သာမညဖလံ ဥတ္တရိတရံ ဝါ ပဏီတတရံ ဝါ နတ္ထီ’’တိ.

249. Just as, great king, on a mountaintop, there might be a lake of water that is clear, serene, and untroubled. A man with good eyesight standing on the bank would see shells and mussels, gravel and potsherds, and schools of fish moving about or standing still. It would occur to him: ‘This lake of water is clear, serene, and untroubled. In it are these shells and mussels, gravel and potsherds, and schools of fish moving about and standing still.’ In the same way, great king, when a bhikkhu’s mind is thus concentrated, purified, bright, unblemished, rid of defilements, malleable, workable, firm, and having attained imperturbability, he directs and inclines his mind to the knowledge of the destruction of the taints. He distinctly knows as it really is: ‘This is suffering.’ He distinctly knows as it really is: ‘This is the origin of suffering.’ He distinctly knows as it really is: ‘This is the cessation of suffering.’ He distinctly knows as it really is: ‘This is the practice leading to the cessation of suffering.’ He distinctly knows as it really is: ‘These are the taints.’ He distinctly knows as it really is: ‘This is the origin of the taints.’ He distinctly knows as it really is: ‘This is the cessation of the taints.’ He distinctly knows as it really is: ‘This is the practice leading to the cessation of the taints.’ For him, thus knowing and thus seeing, his mind is liberated from the taint of sensual desire, his mind is liberated from the taint of becoming, and his mind is liberated from the taint of ignorance. When it is liberated, the knowledge arises: ‘It is liberated.’ He distinctly knows: ‘Birth is destroyed, the holy life has been lived, what had to be done has been done, there is no more of this state of being.’ This, great king, is a visible fruit of the ascetic life, more excellent and more sublime than the previous visible fruits of the ascetic life. And, great king, there is no other visible fruit of the ascetic life that is higher or more sublime than this visible fruit of the ascetic life.

အဇာတသတ္တုဥပါသကတ္တပဋိဝေဒနာ

Ajātasattu’s Declaration of Being a Lay Follower

၂၅၀. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘန္တေ, အဘိက္ကန္တံ, ဘန္တေ. သေယျထာပိ, ဘန္တေ, နိက္ကုဇ္ဇိတံ ဝါ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ, ပဋိစ္ဆန္နံ ဝါ ဝိဝရေယျ, မူဠှဿ ဝါ မဂ္ဂံ အာစိက္ခေယျ, အန္ဓကာရေ ဝါ တေလပဇ္ဇောတံ ဓာရေယျ ‘စက္ခုမန္တော ရူပါနိ ဒက္ခန္တီ’တိ; ဧဝမေဝံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ အနေကပရိယာယေန ဓမ္မော ပကာသိတော. ဧသာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. ဥပါသကံ မံ ဘဂဝါ ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတံ. အစ္စယော မံ, ဘန္တေ, အစ္စဂမာ ယထာဗာလံ ယထာမူဠှံ ယထာအကုသလံ, ယောဟံ ပိတရံ ဓမ္မိကံ ဓမ္မရာဇာနံ ဣဿရိယကာရဏာ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိံ. တဿ မေ, ဘန္တေ ဘဂဝါ အစ္စယံ အစ္စယတော ပဋိဂ္ဂဏှာတု အာယတိံ သံဝရာယာ’’တိ.

250. When this was said, King Ajātasattu of Magadha, son of the Videhī queen, said this to the Blessed One: “Excellent, venerable sir! Excellent, venerable sir! It is as if, venerable sir, one were to set upright what was overturned, or reveal what was hidden, or show the way to one who was lost, or hold up an oil lamp in the darkness so that those with eyes might see forms. In the same way, the Dhamma has been made clear in many ways by the Blessed One. I, venerable sir, go for refuge to the Blessed One, to the Dhamma, and to the Saṅgha of bhikkhus. May the Blessed One remember me as a lay follower who has gone for refuge from this day forth for as long as life lasts. A transgression overcame me, venerable sir, in that, like a fool, like one bewildered, like one unskillful, I deprived my father—a righteous man, a righteous king—of his life for the sake of sovereignty. May the Blessed One accept my transgression as a transgression, for the sake of future restraint.”

၂၅၁. ‘‘တဂ္ဃ တွံ, မဟာရာဇ, အစ္စယော အစ္စဂမာ ယထာဗာလံ ယထာမူဠှံ ယထာအကုသလံ, ယံ တွံ ပိတရံ ဓမ္မိကံ ဓမ္မရာဇာနံ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေသိ. ယတော စ ခေါ တွံ, မဟာရာဇ, အစ္စယံ အစ္စယတော ဒိသွာ ယထာဓမ္မံ ပဋိကရောသိ, တံ တေ မယံ ပဋိဂ္ဂဏှာမ. ဝုဒ္ဓိဟေသာ, မဟာရာဇ, အရိယဿ ဝိနယေ, ယော အစ္စယံ အစ္စယတော ဒိသွာ ယထာဓမ္မံ ပဋိကရောတိ, အာယတိံ သံဝရံ အာပဇ္ဇတီ’’တိ.

251. “Indeed, great king, a transgression overcame you, in that, like a fool, like one bewildered, like one unskillful, you deprived your father—a righteous man, a righteous king—of his life. But since you, great king, having seen the transgression as a transgression, make amends in accordance with the Dhamma, we accept it from you. For it is a growth in the discipline of the Noble One, great king, when one, having seen a transgression as a transgression, makes amends in accordance with the Dhamma and undertakes restraint for the future.”

၂၅၂. ဧဝံ [Pg.81] ဝုတ္တေ, ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဟန္ဒ စ ဒါနိ မယံ, ဘန္တေ, ဂစ္ဆာမ ဗဟုကိစ္စာ မယံ ဗဟုကရဏီယာ’’တိ. ‘‘ယဿဒါနိ တွံ, မဟာရာဇ, ကာလံ မညသီ’’တိ. အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော အဇာတသတ္တု ဝေဒေဟိပုတ္တော ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိတွာ အနုမောဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ.

252. When this was said, King Ajātasattu of Magadha, son of the Videhī queen, said this to the Blessed One: “Well then, venerable sir, we shall now depart. We have many duties, many things to attend to.” “Do now, great king, what you think it is time for.” Then King Ajātasattu of Magadha, son of the Videhī queen, having delighted in and rejoiced at the Blessed One’s words, rose from his seat, paid homage to the Blessed One, circumambulated him keeping his right side toward him, and departed.

၂၅၃. အထ ခေါ ဘဂဝါ အစိရပက္ကန္တဿ ရညော မာဂဓဿ အဇာတသတ္တုဿ ဝေဒေဟိပုတ္တဿ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ခတာယံ, ဘိက္ခဝေ, ရာဇာ. ဥပဟတာယံ, ဘိက္ခဝေ, ရာဇာ. သစာယံ, ဘိက္ခဝေ, ရာဇာ ပိတရံ ဓမ္မိကံ ဓမ္မရာဇာနံ ဇီဝိတာ န ဝေါရောပေဿထ, ဣမသ္မိညေဝ အာသနေ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿထာ’’တိ. ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. အတ္တမနာ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုန္တိ.

253. Then, not long after King Ajātasattu of Magadha, son of the Videhī queen, had departed, the Blessed One addressed the bhikkhus: “This king is ruined, bhikkhus. This king is harmed, bhikkhus. If this king had not deprived his father—a righteous man, a righteous king—of his life, the dustless, stainless Dhamma eye would have arisen in him right on this very seat.” This is what the Blessed One said. Gladdened, those bhikkhus delighted in the Blessed One’s words.

သာမညဖလသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ ဒုတိယံ.

The second, the Sāmaññaphala Sutta, is concluded.

၃. အမ္ဗဋ္ဌသုတ္တံ

3. The Ambaṭṭha Sutta

၂၅၄. ဧဝံ [Pg.82] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသလေသု စာရိကံ စရမာနော မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ပဉ္စမတ္တေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ ယေန ဣစ္ဆာနင်္ဂလံ နာမ ကောသလာနံ ဗြာဟ္မဏဂါမော တဒဝသရိ. တတြ သုဒံ ဘဂဝါ ဣစ္ဆာနင်္ဂလေ ဝိဟရတိ ဣစ္ဆာနင်္ဂလဝနသဏ္ဍေ.

254. Thus have I heard. On one occasion the Blessed One was wandering in the Kosala country with a large Saṅgha of bhikkhus, with about five hundred bhikkhus, when he arrived at Icchānaṅgala, a Kosalan brahmin village. There the Blessed One stayed in the Icchānaṅgala woodland grove.

ပေါက္ခရသာတိဝတ္ထု

The Story of Pokkharasāti

၂၅၅. တေန ခေါ ပန သမယေန ဗြာဟ္မဏော ပေါက္ခရသာတိ ဥက္ကဋ္ဌံ အဇ္ဈာဝသတိ သတ္တုဿဒံ သတိဏကဋ္ဌောဒကံ သဓညံ ရာဇဘောဂ္ဂံ ရညာ ပသေနဒိနာ ကောသလေန ဒိန္နံ ရာဇဒါယံ ဗြဟ္မဒေယျံ. အဿောသိ ခေါ ဗြာဟ္မဏော ပေါက္ခရသာတိ – ‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော သကျပုတ္တော သကျကုလာ ပဗ္ဗဇိတော ကောသလေသု စာရိကံ စရမာနော မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ပဉ္စမတ္တေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ ဣစ္ဆာနင်္ဂလံ အနုပ္ပတ္တော ဣစ္ဆာနင်္ဂလေ ဝိဟရတိ ဣစ္ဆာနင်္ဂလဝနသဏ္ဍေ. တံ ခေါ ပန ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဧဝံ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’. သော ဣမံ လောကံ သဒေဝကံ သမာရကံ သဗြဟ္မကံ သဿမဏဗြာဟ္မဏိံ ပဇံ သဒေဝမနုဿံ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေတိ. သော ဓမ္မံ ဒေသေတိ အာဒိကလျာဏံ မဇ္ဈေကလျာဏံ ပရိယောသာနကလျာဏံ, သာတ္ထံ သဗျဉ္ဇနံ, ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ ပကာသေတိ. သာဓု ခေါ ပန တထာရူပါနံ အရဟတံ ဒဿနံ ဟောတီ’’တိ.

255. Now at that time the brahmin Pokkharasāti was living in Ukkaṭṭhā, a populous place, with abundant grass, wood, water, and grain, a royal domain, a royal gift and brahmin endowment, granted to him by King Pasenadi of Kosala. The brahmin Pokkharasāti heard: "The ascetic Gotama, the son of the Sakyans who went forth from a Sakyan clan, has been wandering among the Kosalans with a large Saṅgha of bhikkhus, with about five hundred bhikkhus, and has arrived at Icchānaṅgala and is staying in the Icchānaṅgala woodland grove. Now a good report about Master Gotama has been circulating thus: ‘That Blessed One is an arahant, perfectly enlightened, accomplished in true knowledge and conduct, fortunate, knower of the world, unsurpassed leader of persons to be tamed, teacher of devas and humans, the Enlightened One, the Blessed One.’ He has realized with direct knowledge this world with its devas, Māras, and Brahmās, this population with its ascetics and brahmins, its devas and humans, and he makes it known to others. He teaches the Dhamma that is good in the beginning, good in the middle, and good in the end, meaningful and well-phrased; he reveals a spiritual life that is entirely perfect and pure. It is good to see such arahants."

အမ္ဗဋ္ဌမာဏဝေါ

Ambaṭṭha, the Brahmin Youth

၂၅၆. တေန ခေါ ပန သမယေန ဗြာဟ္မဏဿ ပေါက္ခရသာတိဿ အမ္ဗဋ္ဌော နာမ မာဏဝေါ အန္တေဝါသီ ဟောတိ အဇ္ဈာယကော မန္တဓရော တိဏ္ဏံ ဝေဒါနံ ပါရဂူ သနိဃဏ္ဍုကေဋုဘာနံ သာက္ခရပ္ပဘေဒါနံ ဣတိဟာသပဉ္စမာနံ ပဒကော ဝေယျာကရဏော လောကာယတမဟာပုရိသလက္ခဏေသု အနဝယော အနုညာတပဋိညာတော သကေ အာစရိယကေ တေဝိဇ္ဇကေ ပါဝစနေ [Pg.83] – ‘‘ယမဟံ ဇာနာမိ, တံ တွံ ဇာနာသိ; ယံ တွံ ဇာနာသိ တမဟံ ဇာနာမီ’’တိ.

256. Now at that time, the brahmin Pokkharasāti had a young brahmin student named Ambaṭṭha, who was a reciter, a master of the mantras, proficient in the three Vedas—with their vocabularies, ritual, and phonology—and the legends as the fifth. He was skilled in etymology and grammar, and was fully accomplished in the system of natural philosophy and the marks of a great man. He was acknowledged and approved by his teacher in his teacher's tradition of the three Vedas, with the words: "What I know, you know; what you know, I know."

၂၅၇. အထ ခေါ ဗြာဟ္မဏော ပေါက္ခရသာတိ အမ္ဗဋ္ဌံ မာဏဝံ အာမန္တေသိ – ‘‘အယံ, တာတ အမ္ဗဋ္ဌ, သမဏော ဂေါတမော သကျပုတ္တော သကျကုလာ ပဗ္ဗဇိတော ကောသလေသု စာရိကံ စရမာနော မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ပဉ္စမတ္တေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ ဣစ္ဆာနင်္ဂလံ အနုပ္ပတ္တော ဣစ္ဆာနင်္ဂလေ ဝိဟရတိ ဣစ္ဆာနင်္ဂလဝနသဏ္ဍေ. တံ ခေါ ပန ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဧဝံ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ, အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’. သော ဣမံ လောကံ သဒေဝကံ သမာရကံ သဗြဟ္မကံ သဿမဏဗြာဟ္မဏိံ ပဇံ သဒေဝမနုဿံ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေတိ. သော ဓမ္မံ ဒေသေတိ အာဒိကလျာဏံ မဇ္ဈေကလျာဏံ ပရိယောသာနကလျာဏံ, သာတ္ထံ သဗျဉ္ဇနံ ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ ပကာသေတိ. သာဓု ခေါ ပန တထာရူပါနံ အရဟတံ ဒဿနံ ဟောတီတိ. ဧဟိ တွံ တာတ အမ္ဗဋ္ဌ, ယေန သမဏော ဂေါတမော တေနုပသင်္ကမ; ဥပသင်္ကမိတွာ သမဏံ ဂေါတမံ ဇာနာဟိ, ယဒိ ဝါ တံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ တထာသန္တံယေဝ သဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော, ယဒိ ဝါ နော တထာ. ယဒိ ဝါ သော ဘဝံ ဂေါတမော တာဒိသော, ယဒိ ဝါ န တာဒိသော, တထာ မယံ တံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဝေဒိဿာမာ’’တိ.

257. Then the brahmin Pokkharasāti addressed Ambaṭṭha the brahmin youth: "Dear Ambaṭṭha, the ascetic Gotama, a son of the Sakyans who has gone forth from the Sakyan clan, is wandering in the Kosala country with a large Saṅgha of bhikkhus, with about five hundred bhikkhus, and has arrived at Icchānaṅgala, where he is staying in the Icchānaṅgala woodland grove. Now a good report about the Venerable Gotama has spread thus: 'That Blessed One is an arahant, a perfectly enlightened one, accomplished in knowledge and conduct, the fortunate one, knower of the world, unsurpassed trainer of persons to be tamed, teacher of devas and humans, the Buddha, the Blessed One.' He, by himself, has fully known and realized with direct knowledge this world with its devas, Māras, and Brahmās, this generation with its ascetics and brahmins, its devas and humans, and he makes it known to others. He teaches the Dhamma that is good in the beginning, good in the middle, and good in the end, with the right meaning and phrasing; he reveals a holy life that is utterly perfect and pure. It is good to see such arahants.' Go now, dear Ambaṭṭha, approach the ascetic Gotama; having approached, find out whether the report about the Venerable Gotama that has spread is true as it is, or not, and whether the Venerable Gotama is as he is said to be or not. In this way we will know about the Venerable Gotama."

၂၅၈. ‘‘ယထာ ကထံ ပနာဟံ, ဘော, တံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဇာနိဿာမိ – ‘ယဒိ ဝါ တံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ တထာသန္တံယေဝ သဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော, ယဒိ ဝါ နော တထာ. ယဒိ ဝါ သော ဘဝံ ဂေါတမော တာဒိသော, ယဒိ ဝါ န တာဒိသော’’’တိ?

258. "But how, sir, shall I know whether the report about the Venerable Gotama that has spread is true as it is, or not, and whether the Venerable Gotama is as he is said to be or not?"

‘‘အာဂတာနိ ခေါ, တာတ အမ္ဗဋ္ဌ, အမှာကံ မန္တေသု ဒွတ္တိံသ မဟာပုရိသလက္ခဏာနိ, ယေဟိ သမန္နာဂတဿ မဟာပုရိသဿ ဒွေယေဝ ဂတိယော ဘဝန္တိ အနညာ. သစေ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ, ရာဇာ ဟောတိ စက္ကဝတ္တီ ဓမ္မိကော ဓမ္မရာဇာ စာတုရန္တော ဝိဇိတာဝီ ဇနပဒတ္ထာဝရိယပ္ပတ္တော သတ္တရတနသမန္နာဂတော. တဿိမာနိ သတ္တ ရတနာနိ ဘဝန္တိ. သေယျထိဒံ – စက္ကရတနံ, ဟတ္ထိရတနံ, အဿရတနံ, မဏိရတနံ, ဣတ္ထိရတနံ, ဂဟပတိရတနံ, ပရိဏာယကရတနမေဝ သတ္တမံ. ပရောသဟဿံ ခေါ ပနဿ ပုတ္တာ ဘဝန္တိ [Pg.84] သူရာ ဝီရင်္ဂရူပါ ပရသေနပ္ပမဒ္ဒနာ. သော ဣမံ ပထဝိံ သာဂရပရိယန္တံ အဒဏ္ဍေန အသတ္ထေန ဓမ္မေန အဘိဝိဇိယ အဇ္ဈာဝသတိ. သစေ ခေါ ပန အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇတိ, အရဟံ ဟောတိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ လောကေ ဝိဝဋ္ဋစ္ဆဒေါ. အဟံ ခေါ ပန, တာတ အမ္ဗဋ္ဌ, မန္တာနံ ဒါတာ; တွံ မန္တာနံ ပဋိဂ္ဂဟေတာ’’တိ.

"Dear Ambaṭṭha, in our mantras have come down the thirty-two marks of a great man. For a great man endowed with these marks, there are only two destinies, no other. If he lives the household life, he becomes a wheel-turning monarch, a righteous king who rules by the Dhamma, a conqueror of the four quarters, who has achieved stability for his country, and possesses the seven treasures. These seven treasures are: the wheel-treasure, the elephant-treasure, the horse-treasure, the jewel-treasure, the woman-treasure, the householder-treasure, and the counselor-treasure as the seventh. He has over a thousand sons who are valiant, heroic, and crushers of enemy armies. He rules this earth bounded by the ocean without rod or sword, by means of the Dhamma. But if he goes forth from the household life into homelessness, he becomes an arahant, a perfectly enlightened one, one who has drawn back the veil from the world. I, dear Ambaṭṭha, am the giver of the mantras; you are the receiver of the mantras."

၂၅၉. ‘‘ဧဝံ, ဘော’’တိ ခေါ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ ဗြာဟ္မဏဿ ပေါက္ခရသာတိဿ ပဋိဿုတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဗြာဟ္မဏံ ပေါက္ခရသာတိံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ဝဠဝါရထမာရုယှ သမ္ဗဟုလေဟိ မာဏဝကေဟိ သဒ္ဓိံ ယေန ဣစ္ဆာနင်္ဂလဝနသဏ္ဍော တေန ပါယာသိ. ယာဝတိကာ ယာနဿ ဘူမိ ယာနေန ဂန္တွာ ယာနာ ပစ္စောရောဟိတွာ ပတ္တိကောဝ အာရာမံ ပါဝိသိ. တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ အဗ္ဘောကာသေ စင်္ကမန္တိ. အထ ခေါ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ ယေန တေ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကဟံ နု ခေါ, ဘော, ဧတရဟိ သော ဘဝံ ဂေါတမော ဝိဟရတိ? တဉှိ မယံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဣဓူပသင်္ကန္တာ’’တိ.

259. “Very well, sir,” replied the young man Ambaṭṭha. Having assented to the brahmin Pokkharasāti, he rose from his seat, paid homage to Pokkharasāti, circumambulated him to the right, mounted a chariot drawn by mares, and set out towards the Icchānaṅgala forest grove accompanied by many young men. He went by chariot as far as the ground was passable for a chariot, then dismounted and entered the park on foot. At that time, many bhikkhus were walking back and forth in the open air. Then the young man Ambaṭṭha approached those bhikkhus and said: “Sirs, where is the venerable Gotama now dwelling? We have come here to see the venerable Gotama.”

၂၆၀. အထ ခေါ တေသံ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ အဘိညာတကောလညော စေဝ အဘိညာတဿ စ ဗြာဟ္မဏဿ ပေါက္ခရသာတိဿ အန္တေဝါသီ. အဂရု ခေါ ပန ဘဂဝတော ဧဝရူပေဟိ ကုလပုတ္တေဟိ သဒ္ဓိံ ကထာသလ္လာပေါ ဟောတီ’’တိ. တေ အမ္ဗဋ္ဌံ မာဏဝံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဧသော အမ္ဗဋ္ဌ ဝိဟာရော သံဝုတဒွါရော, တေန အပ္ပသဒ္ဒေါ ဥပသင်္ကမိတွာ အတရမာနော အာဠိန္ဒံ ပဝိသိတွာ ဥက္ကာသိတွာ အဂ္ဂဠံ အာကောဋေဟိ, ဝိဝရိဿတိ တေ ဘဂဝါ ဒွါရ’’န္တိ.

260. Then this thought occurred to those bhikkhus: “This young man Ambaṭṭha is of a well-known clan and is a pupil of the well-known brahmin Pokkharasāti. For the Blessed One, conversation with such sons of good family is not a burden.” They said to the young man Ambaṭṭha: “Ambaṭṭha, this dwelling has its door closed. Approach making little sound, and without haste enter the porch, cough, and knock on the door-bar. The Blessed One will open the door for you.”

၂၆၁. အထ ခေါ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ ယေန သော ဝိဟာရော သံဝုတဒွါရော, တေန အပ္ပသဒ္ဒေါ ဥပသင်္ကမိတွာ အတရမာနော အာဠိန္ဒံ ပဝိသိတွာ ဥက္ကာသိတွာ အဂ္ဂဠံ အာကောဋေသိ. ဝိဝရိ ဘဂဝါ ဒွါရံ. ပါဝိသိ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ. မာဏဝကာပိ ပဝိသိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိံသု, သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. အမ္ဗဋ္ဌော ပန မာဏဝေါ စင်္ကမန္တောပိ နိသိန္နေန ဘဂဝတာ ကဉ္စိ ကဉ္စိ ကထံ [Pg.85] သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတိ, ဌိတောပိ နိသိန္နေန ဘဂဝတာ ကိဉ္စိ ကိဉ္စိ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတိ.

261. Then the young man Ambaṭṭha approached that dwelling with its door closed. Moving quietly and without haste, he entered the porch, coughed, and knocked on the door-bar. The Blessed One opened the door. The young man Ambaṭṭha entered. The young men also entered and exchanged courteous and memorable greetings with the Blessed One. Having concluded their courteous and memorable conversation, they sat down to one side. But the young man Ambaṭṭha, while walking back and forth, exchanged some memorable conversation with the seated Blessed One; and while standing, he exchanged some memorable conversation with the seated Blessed One.

၂၆၂. အထ ခေါ ဘဂဝါ အမ္ဗဋ္ဌံ မာဏဝံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧဝံ နု တေ, အမ္ဗဋ္ဌ, ဗြာဟ္မဏေဟိ ဝုဒ္ဓေဟိ မဟလ္လကေဟိ အာစရိယပါစရိယေဟိ သဒ္ဓိံ ကထာသလ္လာပေါ ဟောတိ, ယထယိဒံ စရံ တိဋ္ဌံ နိသိန္နေန မယာ ကိဉ္စိ ကိဉ္စိ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတီ’’တိ?

262. Then the Blessed One said to the young man Ambaṭṭha: “Ambaṭṭha, is this how you conduct conversation with aged, elderly brahmins, teachers and teachers of teachers, just as you now, while walking and standing, converse with me while I am seated?”

ပဌမဣဗ္ဘဝါဒေါ

The First Accusation of Being Menials

၂၆၃. ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ. ဂစ္ဆန္တော ဝါ ဟိ, ဘော ဂေါတမ, ဂစ္ဆန္တေန ဗြာဟ္မဏော ဗြာဟ္မဏေန သဒ္ဓိံ သလ္လပိတုမရဟတိ, ဌိတော ဝါ ဟိ, ဘော ဂေါတမ, ဌိတေန ဗြာဟ္မဏော ဗြာဟ္မဏေန သဒ္ဓိံ သလ္လပိတုမရဟတိ, နိသိန္နော ဝါ ဟိ, ဘော ဂေါတမ, နိသိန္နေန ဗြာဟ္မဏော ဗြာဟ္မဏေန သဒ္ဓိံ သလ္လပိတုမရဟတိ, သယာနော ဝါ ဟိ, ဘော ဂေါတမ, သယာနေန ဗြာဟ္မဏော ဗြာဟ္မဏေန သဒ္ဓိံ သလ္လပိတုမရဟတိ. ယေ စ ခေါ တေ, ဘော ဂေါတမ, မုဏ္ဍကာ သမဏကာ ဣဗ္ဘာ ကဏှာ ဗန္ဓုပါဒါပစ္စာ, တေဟိပိ မေ သဒ္ဓိံ ဧဝံ ကထာသလ္လာပေါ ဟောတိ, ယထရိဝ ဘောတာ ဂေါတမေနာ’’တိ. ‘‘အတ္ထိကဝတော ခေါ ပန တေ, အမ္ဗဋ္ဌ, ဣဓာဂမနံ အဟောသိ, ယာယေဝ ခေါ ပနတ္ထာယ အာဂစ္ဆေယျာထ, တမေဝ အတ္ထံ သာဓုကံ မနသိ ကရေယျာထ. အဝုသိတဝါယေဝ ခေါ ပန ဘော အယံ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ ဝုသိတမာနီ ကိမညတြ အဝုသိတတ္တာ’’တိ.

263. “Not so, venerable Gotama. A brahmin who is walking is fit to converse with a brahmin who is walking; a brahmin who is standing is fit to converse with a brahmin who is standing; a brahmin who is sitting is fit to converse with a brahmin who is sitting; a brahmin who is lying down is fit to converse with a brahmin who is lying down. But with those shavelings, those mere ascetics, venerable Gotama—menials, dark, offspring from Brahma’s feet—my conversation is just as it is with the venerable Gotama.” “Ambaṭṭha, you came here with a purpose. You should attend well to the very purpose for which you came. Sirs, this young man Ambaṭṭha is untrained, yet considers himself trained. What else could this be due to, other than his being untrained?”

၂၆၄. အထ ခေါ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ ဘဂဝတာ အဝုသိတဝါဒေန ဝုစ္စမာနော ကုပိတော အနတ္တမနော ဘဂဝန္တံယေဝ ခုံသေန္တော ဘဂဝန္တံယေဝ ဝမ္ဘေန္တော ဘဂဝန္တံယေဝ ဥပဝဒမာနော – ‘‘သမဏော စ မေ, ဘော, ဂေါတမော ပါပိတော ဘဝိဿတီ’’တိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘စဏ္ဍာ, ဘော ဂေါတမ, သကျဇာတိ; ဖရုသာ, ဘော ဂေါတမ, သကျဇာတိ; လဟုသာ, ဘော ဂေါတမ, သကျဇာတိ; ဘဿာ, ဘော ဂေါတမ, သကျဇာတိ; ဣဗ္ဘာ သန္တာ ဣဗ္ဘာ သမာနာ န ဗြာဟ္မဏေ သက္ကရောန္တိ, န ဗြာဟ္မဏေ ဂရုံ ကရောန္တိ, န ဗြာဟ္မဏေ [Pg.86] မာနေန္တိ, န ဗြာဟ္မဏေ ပူဇေန္တိ, န ဗြာဟ္မဏေ အပစာယန္တိ. တယိဒံ, ဘော ဂေါတမ, နစ္ဆန္နံ, တယိဒံ နပ္ပတိရူပံ, ယဒိမေ သကျာ ဣဗ္ဘာ သန္တာ ဣဗ္ဘာ သမာနာ န ဗြာဟ္မဏေ သက္ကရောန္တိ, န ဗြာဟ္မဏေ ဂရုံ ကရောန္တိ, န ဗြာဟ္မဏေ မာနေန္တိ, န ဗြာဟ္မဏေ ပူဇေန္တိ, န ဗြာဟ္မဏေ အပစာယန္တီ’’တိ. ဣတိဟ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ ဣဒံ ပဌမံ သကျေသု ဣဗ္ဘဝါဒံ နိပါတေသိ.

264. Then the young man Ambaṭṭha, being addressed by the Blessed One with the words that he was untrained, became angry and displeased. Wishing to rebuke the Blessed One, wishing to disparage the Blessed One, and wishing to censure the Blessed One, thinking, ‘I will provoke the ascetic Gotama,’ he said this to the Blessed One: ‘The Sakyan clan, venerable Gotama, is fierce. The Sakyan clan, venerable Gotama, is harsh. The Sakyan clan, venerable Gotama, is frivolous. The Sakyan clan, venerable Gotama, is garrulous. Being menials, though they are menials, they do not respect brahmins, do not revere brahmins, do not esteem brahmins, do not venerate brahmins, do not pay homage to brahmins. This, venerable Gotama, is not seemly; this is not fitting, that these Sakyans, being menials, though they are menials, do not respect, revere, esteem, venerate, or pay homage to brahmins.’ Thus the young man Ambaṭṭha leveled this first accusation of being menials against the Sakyans.

ဒုတိယဣဗ္ဘဝါဒေါ

The Second Accusation of Being Menials

၂၆၅. ‘‘ကိံ ပန တေ, အမ္ဗဋ္ဌ, သကျာ အပရဒ္ဓု’’န္တိ? ‘‘ဧကမိဒါဟံ, ဘော ဂေါတမ, သမယံ အာစရိယဿ ဗြာဟ္မဏဿ ပေါက္ခရသာတိဿ ကေနစိဒေဝ ကရဏီယေန ကပိလဝတ္ထုံ အဂမာသိံ. ယေန သကျာနံ သန္ဓာဂါရံ တေနုပသင်္ကမိံ. တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ သကျာ စေဝ သကျကုမာရာ စ သန္ဓာဂါရေ ဥစ္စေသု အာသနေသု နိသိန္နာ ဟောန္တိ အညမညံ အင်္ဂုလိပတောဒကေဟိ သဉ္ဇဂ္ဃန္တာ သံကီဠန္တာ, အညဒတ္ထု မမညေဝ မညေ အနုဇဂ္ဃန္တာ, န မံ ကောစိ အာသနေနပိ နိမန္တေသိ. တယိဒံ, ဘော ဂေါတမ, နစ္ဆန္နံ, တယိဒံ နပ္ပတိရူပံ, ယဒိမေ သကျာ ဣဗ္ဘာ သန္တာ ဣဗ္ဘာ သမာနာ န ဗြာဟ္မဏေ သက္ကရောန္တိ, န ဗြာဟ္မဏေ ဂရုံ ကရောန္တိ, န ဗြာဟ္မဏေ မာနေန္တိ, န ဗြာဟ္မဏေ ပူဇေန္တိ, န ဗြာဟ္မဏေ အပစာယန္တီ’’တိ. ဣတိဟ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ ဣဒံ ဒုတိယံ သကျေသု ဣဗ္ဘဝါဒံ နိပါတေသိ.

265. “Ambaṭṭha, what offense have the Sakyans committed against you?” “Once, venerable Gotama, I went to Kapilavatthu on some business for my teacher, the brahmin Pokkharasāti. I approached the Sakyans’ assembly hall. At that time, many Sakyans and Sakyan youths were seated on high seats in the assembly hall, laughing loudly and playing, poking one another with their fingers. Indeed, I think they were laughing at me. No one even invited me to a seat. This, venerable Gotama, is not seemly; this is not fitting, that these Sakyans, being menials, though they are menials, do not respect, revere, esteem, venerate, or pay homage to brahmins.” Thus the young man Ambaṭṭha leveled this second accusation of being menials against the Sakyans.

တတိယဣဗ္ဘဝါဒေါ

The Third Accusation of Being Menials

၂၆၆. ‘‘လဋုကိကာပိ ခေါ, အမ္ဗဋ္ဌ, သကုဏိကာ သကေ ကုလာဝကေ ကာမလာပိနီ ဟောတိ. သကံ ခေါ ပနေတံ, အမ္ဗဋ္ဌ, သကျာနံ ယဒိဒံ ကပိလဝတ္ထုံ, နာရဟတာယသ္မာ အမ္ဗဋ္ဌော ဣမာယ အပ္ပမတ္တာယ အဘိသဇ္ဇိတု’’န္တိ. ‘‘စတ္တာရောမေ, ဘော ဂေါတမ, ဝဏ္ဏာ – ခတ္တိယာ ဗြာဟ္မဏာ ဝေဿာ သုဒ္ဒါ. ဣမေသဉှိ, ဘော ဂေါတမ, စတုန္နံ ဝဏ္ဏာနံ တယော ဝဏ္ဏာ – ခတ္တိယာ စ ဝေဿာ စ သုဒ္ဒါ စ – အညဒတ္ထု ဗြာဟ္မဏဿေဝ ပရိစာရကာ သမ္ပဇ္ဇန္တိ. တယိဒံ, ဘော ဂေါတမ, နစ္ဆန္နံ, တယိဒံ နပ္ပတိရူပံ, ယဒိမေ သကျာ ဣဗ္ဘာ သန္တာ ဣဗ္ဘာ သမာနာ န ဗြာဟ္မဏေ သက္ကရောန္တိ, န ဗြာဟ္မဏေ ဂရုံ ကရောန္တိ, န ဗြာဟ္မဏေ မာနေန္တိ, န ဗြာဟ္မဏေ ပူဇေန္တိ, န ဗြာဟ္မဏေ အပစာယန္တီ’’တိ. ဣတိဟ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ ဣဒံ တတိယံ သကျေသု ဣဗ္ဘဝါဒံ နိပါတေသိ.

266. “Ambaṭṭha, even a small quail chirps as it pleases in its own nest. This Kapilavatthu, Ambaṭṭha, is the Sakyans' own. It is not right for the venerable Ambaṭṭha to bear ill-will over this trifling matter.” “Master Gotama, there are these four classes: Khattiyas, Brāhmaṇas, Vessas, and Suddas. Of these four classes, Master Gotama, three classes—the Khattiyas, the Vessas, and the Suddas—indeed become attendants of the Brāhmaṇas alone. This, Master Gotama, is not seemly, this is not fitting, that these Sakyans, being menials, existing as menials, do not honor the Brāhmaṇas, do not respect the Brāhmaṇas, do not esteem the Brāhmaṇas, do not venerate the Brāhmaṇas, and do not pay homage to the Brāhmaṇas.” Thus the young man Ambaṭṭha disparagingly made this third charge of being 'menials' against the Sakyans.

ဒါသိပုတ္တဝါဒေါ

The Discourse on the Son of a Slave Woman

၂၆၇. အထ [Pg.87] ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘အတိဗာဠှံ ခေါ အယံ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ သကျေသု ဣဗ္ဘဝါဒေန နိမ္မာဒေတိ, ယံနူနာဟံ ဂေါတ္တံ ပုစ္ဆေယျ’’န္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ အမ္ဗဋ္ဌံ မာဏဝံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကထံ ဂေါတ္တောသိ, အမ္ဗဋ္ဌာ’’တိ? ‘‘ကဏှာယနောဟမသ္မိ, ဘော ဂေါတမာ’’တိ. ပေါရာဏံ ခေါ ပန တေ အမ္ဗဋ္ဌ မာတာပေတ္တိကံ နာမဂေါတ္တံ အနုဿရတော အယျပုတ္တာ သကျာ ဘဝန္တိ; ဒါသိပုတ္တော တွမသိ သကျာနံ. သကျာ ခေါ ပန, အမ္ဗဋ္ဌ, ရာဇာနံ ဩက္ကာကံ ပိတာမဟံ ဒဟန္တိ.

267. Then this thought occurred to the Blessed One: “This young man Ambaṭṭha disparages the Sakyans too severely with the charge of being 'menials'. What if I were to ask him about his lineage?” Then the Blessed One said this to the young man Ambaṭṭha: “Of what lineage are you, Ambaṭṭha?” “I am of the Kaṇhāyana lineage, Master Gotama.” “But Ambaṭṭha, when recalling your ancient maternal and paternal name and lineage, the Sakyans are your masters; you are the son of a slave woman of the Sakyans. The Sakyans, Ambaṭṭha, regard King Okkāka as their grandfather.”

‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, အမ္ဗဋ္ဌ, ရာဇာ ဩက္ကာကော ယာ သာ မဟေသီ ပိယာ မနာပါ, တဿာ ပုတ္တဿ ရဇ္ဇံ ပရိဏာမေတုကာမော ဇေဋ္ဌကုမာရေ ရဋ္ဌသ္မာ ပဗ္ဗာဇေသိ – ဩက္ကာမုခံ ကရကဏ္ဍံ ဟတ္ထိနိကံ သိနိသူရံ. တေ ရဋ္ဌသ္မာ ပဗ္ဗာဇိတာ ဟိမဝန္တပဿေ ပေါက္ခရဏိယာ တီရေ မဟာသာကသဏ္ဍော, တတ္ထ ဝါသံ ကပ္ပေသုံ. တေ ဇာတိသမ္ဘေဒဘယာ သကာဟိ ဘဂိနီဟိ သဒ္ဓိံ သံဝါသံ ကပ္ပေသုံ.

“Once upon a time, Ambaṭṭha, King Okkāka, wishing to transfer the kingdom to the son of his beloved and dear queen, banished the elder princes from the kingdom—Okkāmukha, Karakaṇḍa, Hatthinika, and Sinisūra. Banished from the kingdom, they established a dwelling on a slope of the Himālaya, on the bank of a lotus pond, in a great grove of Sāka trees. Fearing the corruption of their lineage, they cohabited with their own sisters.”

‘‘အထ ခေါ, အမ္ဗဋ္ဌ, ရာဇာ ဩက္ကာကော အမစ္စေ ပါရိသဇ္ဇေ အာမန္တေသိ – ‘ကဟံ နု ခေါ, ဘော, ဧတရဟိ ကုမာရာ သမ္မန္တီ’တိ? ‘အတ္ထိ, ဒေဝ, ဟိမဝန္တပဿေ ပေါက္ခရဏိယာ တီရေ မဟာသာကသဏ္ဍော, တတ္ထေတရဟိ ကုမာရာ သမ္မန္တိ. တေ ဇာတိသမ္ဘေဒဘယာ သကာဟိ ဘဂိနီဟိ သဒ္ဓိံ သံဝါသံ ကပ္ပေန္တီ’တိ. အထ ခေါ, အမ္ဗဋ္ဌ, ရာဇာ ဩက္ကာကော ဥဒါနံ ဥဒါနေသိ – ‘သကျာ ဝတ, ဘော, ကုမာရာ, ပရမသကျာ ဝတ, ဘော, ကုမာရာ’တိ. တဒဂ္ဂေ ခေါ ပန အမ္ဗဋ္ဌ သကျာ ပညာယန္တိ; သော စ နေသံ ပုဗ္ဗပုရိသော.

“Then, Ambaṭṭha, King Okkāka addressed his ministers and assembly: ‘Sirs, where are the princes dwelling now?’ ‘Sire, there is a great grove of Sāka trees on a slope of the Himālaya, on the bank of a lotus pond; there the princes are now dwelling. Fearing the corruption of their lineage, they are cohabiting with their own sisters.’ Then, Ambaṭṭha, King Okkāka uttered an inspired utterance: ‘Truly capable, sirs, are the princes! Supremely capable, sirs, are the princes!’ From that day forward, Ambaṭṭha, they have been known as the Sakyans, and he was their first ancestor.”

‘‘ရညော ခေါ ပန, အမ္ဗဋ္ဌ, ဩက္ကာကဿ ဒိသာ နာမ ဒါသီ အဟောသိ. သာ ကဏှံ နာမ ဇနေသိ. ဇာတော ကဏှော ပဗျာဟာသိ – ‘ဓောဝထ မံ, အမ္မ, နဟာပေထ မံ အမ္မ, ဣမသ္မာ မံ အသုစိသ္မာ ပရိမောစေထ, အတ္ထာယ ဝေါ ဘဝိဿာမီ’တိ. ယထာ ခေါ ပန အမ္ဗဋ္ဌ ဧတရဟိ မနုဿာ ပိသာစေ ဒိသွာ ‘ပိသာစာ’တိ သဉ္ဇာနန္တိ; ဧဝမေဝ ခေါ, အမ္ဗဋ္ဌ, တေန ခေါ ပန သမယေန မနုဿာ ပိသာစေ ‘ကဏှာ’တိ သဉ္ဇာနန္တိ. တေ ဧဝမာဟံသု – ‘အယံ ဇာတော ပဗျာဟာသိ, ကဏှော ဇာတော, ပိသာစော ဇာတော’တိ. တဒဂ္ဂေ ခေါ ပန, အမ္ဗဋ္ဌ ကဏှာယနာ ပညာယန္တိ, သော စ ကဏှာယနာနံ ပုဗ္ဗပုရိသော. ဣတိ ခေါ တေ[Pg.88], အမ္ဗဋ္ဌ, ပေါရာဏံ မာတာပေတ္တိကံ နာမဂေါတ္တံ အနုဿရတော အယျပုတ္တာ သကျာ ဘဝန္တိ, ဒါသိပုတ္တော တွမသိ သကျာန’’န္တိ.

“Now, Ambaṭṭha, King Okkāka had a slave woman named Disā. She gave birth to a son named Kaṇha. As soon as he was born, Kaṇha spoke: ‘Wash me, mother! Bathe me, mother! Free me from this impurity! I shall be of use to you!’ Just as now, Ambaṭṭha, people, seeing demons, recognize them as ‘demons’; even so, Ambaṭṭha, at that time, people recognized demons as ‘Kaṇhas.’ They said thus: ‘This one spoke as soon as he was born! A Kaṇha is born! A demon is born!’ From that day forward, Ambaṭṭha, they have been known as the Kaṇhāyanas, and he was the first ancestor of the Kaṇhāyanas. Thus, Ambaṭṭha, when recalling your ancient maternal and paternal name and lineage, the Sakyans are your masters, and you are the son of a slave woman of the Sakyans.”

၂၆၈. ဧဝံ ဝုတ္တေ, တေ မာဏဝကာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘မာ ဘဝံ ဂေါတမော အမ္ဗဋ္ဌံ အတိဗာဠှံ ဒါသိပုတ္တဝါဒေန နိမ္မာဒေသိ. သုဇာတော စ, ဘော ဂေါတမ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ, ကုလပုတ္တော စ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ, ဗဟုဿုတော စ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ, ကလျာဏဝါက္ကရဏော စ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ, ပဏ္ဍိတော စ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ, ပဟောတိ စ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ ဘောတာ ဂေါတမေန သဒ္ဓိံ အသ္မိံ ဝစနေ ပဋိမန္တေတု’’န္တိ.

268. When this was said, those young men said this to the Blessed One: “Let the venerable Gotama not disparage the young man Ambaṭṭha too severely with the saying of 'son of a slave woman'. For, Master Gotama, the young man Ambaṭṭha is well-born, he is of good family, he is learned, he is eloquent, he is wise, and he is capable of discussing this matter with the venerable Gotama.”

၂၆၉. အထ ခေါ ဘဂဝါ တေ မာဏဝကေ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သစေ ခေါ တုမှာကံ မာဏဝကာနံ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ဒုဇ္ဇာတော စ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ, အကုလပုတ္တော စ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ, အပ္ပဿုတော စ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ, အကလျာဏဝါက္ကရဏော စ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ, ဒုပ္ပညော စ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ, န စ ပဟောတိ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ သမဏေန ဂေါတမေန သဒ္ဓိံ အသ္မိံ ဝစနေ ပဋိမန္တေတု’န္တိ, တိဋ္ဌတု အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ, တုမှေ မယာ သဒ္ဓိံ မန္တဝှော အသ္မိံ ဝစနေ. သစေ ပန တုမှာကံ မာဏဝကာနံ ဧဝံ ဟောတိ – ‘သုဇာတော စ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ, ကုလပုတ္တော စ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ, ဗဟုဿုတော စ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ, ကလျာဏဝါက္ကရဏော စ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ, ပဏ္ဍိတော စ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ, ပဟောတိ စ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ သမဏေန ဂေါတမေန သဒ္ဓိံ အသ္မိံ ဝစနေ ပဋိမန္တေတု’န္တိ, တိဋ္ဌထ တုမှေ; အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ မယာ သဒ္ဓိံ ပဋိမန္တေတူ’’တိ.

269. Then the Blessed One said this to those young men: “If it seems to you young men that the young man Ambaṭṭha is ill-born, not of good family, unlearned, not eloquent, unwise, and not capable of discussing this matter with the ascetic Gotama, then let the young man Ambaṭṭha stand aside; you may discuss this matter with me. But if it seems to you young men that the young man Ambaṭṭha is well-born, of good family, learned, eloquent, wise, and capable of discussing this matter with the ascetic Gotama, then you stand aside; let the young man Ambaṭṭha discuss it with me.”

‘‘သုဇာတော စ, ဘော ဂေါတမ, အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ, ကုလပုတ္တော စ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ, ဗဟုဿုတော စ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ, ကလျာဏဝါက္ကရဏော စ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ, ပဏ္ဍိတော စ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ, ပဟောတိ စ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ ဘောတာ ဂေါတမေန သဒ္ဓိံ အသ္မိံ ဝစနေ ပဋိမန္တေတုံ, တုဏှီ မယံ ဘဝိဿာမ, အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ ဘောတာ ဂေါတမေန သဒ္ဓိံ အသ္မိံ ဝစနေ ပဋိမန္တေတူ’’တိ.

“Master Gotama, the young man Ambaṭṭha is well-born, of good family, learned, eloquent, and wise, and he is capable of discussing this matter with the venerable Gotama. We shall be silent; let the young man Ambaṭṭha discuss this matter with the venerable Gotama.”

၂၇၀. အထ ခေါ ဘဂဝါ အမ္ဗဋ္ဌံ မာဏဝံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အယံ ခေါ ပန တေ, အမ္ဗဋ္ဌ, သဟဓမ္မိကော ပဉှော အာဂစ္ဆတိ, အကာမာ ဗျာကာတဗ္ဗော. သစေ တွံ န ဗျာကရိဿသိ, အညေန ဝါ အညံ ပဋိစရိဿသိ, တုဏှီ ဝါ ဘဝိဿသိ, ပက္ကမိဿသိ [Pg.89] ဝါ ဧတ္ထေဝ တေ သတ္တဓာ မုဒ္ဓါ ဖလိဿတိ. တံ ကိံ မညသိ, အမ္ဗဋ္ဌ, ကိန္တိ တေ သုတံ ဗြာဟ္မဏာနံ ဝုဒ္ဓါနံ မဟလ္လကာနံ အာစရိယပါစရိယာနံ ဘာသမာနာနံ ကုတောပဘုတိကာ ကဏှာယနာ, ကော စ ကဏှာယနာနံ ပုဗ္ဗပုရိသော’’တိ?

270. Then the Blessed One said to the young man Ambaṭṭha: 'Now, Ambaṭṭha, a legitimate question comes to you, which you must answer even if you are unwilling. If you do not answer, or if you evade the question with another, or if you remain silent, or if you depart, your head will split into seven pieces right here. What do you think, Ambaṭṭha? What have you heard from the brahmins who are old and venerable, the teachers and their teachers, when they speak? From where did the Kaṇhāyanas originate, and who was the first ancestor of the Kaṇhāyanas?'

ဧဝံ ဝုတ္တေ, အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ တုဏှီ အဟောသိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ဘဂဝါ အမ္ဗဋ္ဌံ မာဏဝံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘တံ ကိံ မညသိ, အမ္ဗဋ္ဌ, ကိန္တိ တေ သုတံ ဗြာဟ္မဏာနံ ဝုဒ္ဓါနံ မဟလ္လကာနံ အာစရိယပါစရိယာနံ ဘာသမာနာနံ ကုတောပဘုတိကာ ကဏှာယနာ, ကော စ ကဏှာယနာနံ ပုဗ္ဗပုရိသော’’တိ? ဒုတိယမ္ပိ ခေါ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ တုဏှီ အဟောသိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ အမ္ဗဋ္ဌံ မာဏဝံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဗျာကရောဟိ ဒါနိ အမ္ဗဋ္ဌ, န ဒါနိ, တေ တုဏှီဘာဝဿ ကာလော. ယော ခေါ, အမ္ဗဋ္ဌ, တထာဂတေန ယာဝတတိယကံ သဟဓမ္မိကံ ပဉှံ ပုဋ္ဌော န ဗျာကရောတိ, ဧတ္ထေဝဿ သတ္တဓာ မုဒ္ဓါ ဖလိဿတီ’’တိ.

When this was said, the young man Ambaṭṭha remained silent. For a second time, the Blessed One said to the young man Ambaṭṭha: 'What do you think, Ambaṭṭha? What have you heard from the brahmins who are old and venerable, the teachers and their teachers, when they speak? From where did the Kaṇhāyanas originate, and who was the first ancestor of the Kaṇhāyanas?' For a second time, the young man Ambaṭṭha remained silent. Then the Blessed One said to the young man Ambaṭṭha: 'Answer now, Ambaṭṭha. Now is not the time for your silence. Whoever, Ambaṭṭha, having been asked a legitimate question by the Tathāgata up to the third time, does not answer, his head will split into seven pieces right here.'

၂၇၁. တေန ခေါ ပန သမယေန ဝဇိရပါဏီ ယက္ခော မဟန္တံ အယောကူဋံ အာဒါယ အာဒိတ္တံ သမ္ပဇ္ဇလိတံ သဇောတိဘူတံ အမ္ဗဋ္ဌဿ မာဏဝဿ ဥပရိ ဝေဟာသံ ဌိတော ဟောတိ – ‘‘သစာယံ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ ဘဂဝတာ ယာဝတတိယကံ သဟဓမ္မိကံ ပဉှံ ပုဋ္ဌော န ဗျာကရိဿတိ, ဧတ္ထေဝဿ သတ္တဓာ မုဒ္ဓံ ဖာလေဿာမီ’’တိ. တံ ခေါ ပန ဝဇိရပါဏိံ ယက္ခံ ဘဂဝါ စေဝ ပဿတိ အမ္ဗဋ္ဌော စ မာဏဝေါ.

271. Now at that time, the yakkha Vajirapāṇi, holding a great iron hammer—blazing, burning brightly, and wreathed in flames—was standing in the air above the young man Ambaṭṭha, thinking: 'If this young man Ambaṭṭha, having been asked a legitimate question by the Blessed One up to the third time, does not answer, I will split his head into seven pieces right here.' Both the Blessed One and the young man Ambaṭṭha saw that yakkha Vajirapāṇi.

၂၇၂. အထ ခေါ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ ဘီတော သံဝိဂ္ဂေါ လောမဟဋ္ဌဇာတော ဘဂဝန္တံယေဝ တာဏံ ဂဝေသီ ဘဂဝန္တံယေဝ လေဏံ ဂဝေသီ ဘဂဝန္တံယေဝ သရဏံ ဂဝေသီ – ဥပနိသီဒိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိမေတံ ဘဝံ ဂေါတမော အာဟ? ပုနဘဝံ ဂေါတမော ဗြဝိတူ’’တိ.

272. Then the young man Ambaṭṭha, frightened, alarmed, and with his hair standing on end, sought protection in the Blessed One alone, sought shelter in the Blessed One alone, and sought refuge in the Blessed One alone. Having approached and sat near the Blessed One, he said: 'What was it that the Venerable Gotama said? May the Venerable Gotama please say it again.'

‘‘တံ ကိံ မညသိ, အမ္ဗဋ္ဌ, ကိန္တိ တေ သုတံ ဗြာဟ္မဏာနံ ဝုဒ္ဓါနံ မဟလ္လကာနံ အာစရိယပါစရိယာနံ ဘာသမာနာနံ ကုတောပဘုတိကာ ကဏှာယနာ, ကော စ ကဏှာယနာနံ ပုဗ္ဗပုရိသော’’တိ? ‘‘ဧဝမေဝ မေ, ဘော ဂေါတမ, သုတံ ယထေဝ ဘဝံ ဂေါတမော အာဟ. တတောပဘုတိကာ ကဏှာယနာ; သော စ ကဏှာယနာနံ ပုဗ္ဗပုရိသော’’တိ.

'What do you think, Ambaṭṭha? What have you heard from the brahmins who are old and venerable, the teachers and their teachers, when they speak? From where did the Kaṇhāyanas originate, and who was the first ancestor of the Kaṇhāyanas?' 'Venerable Gotama, I have heard it exactly as the Venerable Gotama has stated. From that one the Kaṇhāyanas originated, and he was the first ancestor of the Kaṇhāyanas.'

အမ္ဗဋ္ဌဝံသကထာ

The Story of Ambaṭṭha's Lineage

၂၇၃. ဧဝံ [Pg.90] ဝုတ္တေ, တေ မာဏဝကာ ဥန္နာဒိနော ဥစ္စာသဒ္ဒမဟာသဒ္ဒါ အဟေသုံ – ‘‘ဒုဇ္ဇာတော ကိရ, ဘော, အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ; အကုလပုတ္တော ကိရ, ဘော, အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ; ဒါသိပုတ္တော ကိရ, ဘော, အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ သကျာနံ. အယျပုတ္တာ ကိရ, ဘော, အမ္ဗဋ္ဌဿ မာဏဝဿ သကျာ ဘဝန္တိ. ဓမ္မဝါဒိံယေဝ ကိရ မယံ သမဏံ ဂေါတမံ အပသာဒေတဗ္ဗံ အမညိမှာ’’တိ.

273. When this was said, those young men became loud and noisy, making a great uproar: 'It seems, sirs, the young man Ambaṭṭha is ill-born! It seems, sirs, the young man Ambaṭṭha is not of good family! It seems, sirs, the young man Ambaṭṭha is the son of a slave-woman of the Sakyans! It seems, sirs, the Sakyans are the masters of the young man Ambaṭṭha! We mistakenly thought that the ascetic Gotama, who speaks truthfully, should be disparaged!'

၂၇၄. အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘အတိဗာဠှံ ခေါ ဣမေ မာဏဝကာ အမ္ဗဋ္ဌံ မာဏဝံ ဒါသိပုတ္တဝါဒေန နိမ္မာဒေန္တိ, ယံနူနာဟံ ပရိမောစေယျ’’န္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ တေ မာဏဝကေ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မာ ခေါ တုမှေ, မာဏဝကာ, အမ္ဗဋ္ဌံ မာဏဝံ အတိဗာဠှံ ဒါသိပုတ္တဝါဒေန နိမ္မာဒေထ. ဥဠာရော သော ကဏှော ဣသိ အဟောသိ. သော ဒက္ခိဏဇနပဒံ ဂန္တွာ ဗြဟ္မမန္တေ အဓီယိတွာ ရာဇာနံ ဩက္ကာကံ ဥပသင်္ကမိတွာ မဒ္ဒရူပိံ ဓီတရံ ယာစိ. တဿ ရာဇာ ဩက္ကာကော – ‘ကော နေဝံ ရေ အယံ မယှံ ဒါသိပုတ္တော သမာနော မဒ္ဒရူပိံ ဓီတရံ ယာစတီ’’’ တိ, ကုပိတော အနတ္တမနော ခုရပ္ပံ သန္နယှိ. သော တံ ခုရပ္ပံ နေဝ အသက္ခိ မုဉ္စိတုံ, နော ပဋိသံဟရိတုံ.

274. Then this thought occurred to the Blessed One: 'These young men are disparaging the young man Ambaṭṭha too severely with the accusation of being a slave-woman's son. What if I were to free him?' Then the Blessed One said to those young men: 'Do not, young men, disparage the young man Ambaṭṭha too severely with the accusation of being a slave-woman's son. That seer Kaṇha was noble. He went to the southern country, studied the sacred verses, approached King Okkāka, and asked for his daughter Maddarūpī. To him, King Okkāka, angry and displeased, thought: "Who is this, being my slave-woman's son, that he asks for my daughter Maddarūpī?" and nocked a razor-arrow. But he was unable to release that razor-arrow, nor was he able to withdraw it.'

‘‘အထ ခေါ, မာဏဝကာ, အမစ္စာ ပါရိသဇ္ဇာ ကဏှံ ဣသိံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတဒဝေါစုံ – ‘သောတ္ထိ, ဘဒ္ဒန္တေ, ဟောတု ရညော; သောတ္ထိ, ဘဒ္ဒန္တေ, ဟောတု ရညော’တိ. ‘သောတ္ထိ ဘဝိဿတိ ရညော, အပိ စ ရာဇာ ယဒိ အဓော ခုရပ္ပံ မုဉ္စိဿတိ, ယာဝတာ ရညော ဝိဇိတံ, ဧတ္တာဝတာ ပထဝီ ဥန္ဒြိယိဿတီ’တိ. ‘သောတ္ထိ, ဘဒ္ဒန္တေ, ဟောတု ရညော, သောတ္ထိ ဇနပဒဿာ’တိ. ‘သောတ္ထိ ဘဝိဿတိ ရညော, သောတ္ထိ ဇနပဒဿ, အပိ စ ရာဇာ ယဒိ ဥဒ္ဓံ ခုရပ္ပံ မုဉ္စိဿတိ, ယာဝတာ ရညော ဝိဇိတံ, ဧတ္တာဝတာ သတ္တ ဝဿာနိ ဒေဝေါ န ဝဿိဿတီ’တိ. ‘သောတ္ထိ, ဘဒ္ဒန္တေ, ဟောတု ရညော သောတ္ထိ ဇနပဒဿ ဒေဝေါ စ ဝဿတူ’တိ. ‘သောတ္ထိ ဘဝိဿတိ ရညော သောတ္ထိ ဇနပဒဿ ဒေဝေါ စ ဝဿိဿတိ, အပိ စ ရာဇာ ဇေဋ္ဌကုမာရေ ခုရပ္ပံ ပတိဋ္ဌာပေတု, သောတ္ထိ ကုမာရော ပလ္လောမော ဘဝိဿတီ’တိ. အထ ခေါ, မာဏဝကာ, အမစ္စာ ဩက္ကာကဿ အာရောစေသုံ – ‘ဩက္ကာကော ဇေဋ္ဌကုမာရေ ခုရပ္ပံ ပတိဋ္ဌာပေတု. သောတ္ထိ ကုမာရော ပလ္လောမော ဘဝိဿတီ’တိ. အထ ခေါ ရာဇာ ဩက္ကာကော ဇေဋ္ဌကုမာရေ ခုရပ္ပံ ပတိဋ္ဌပေသိ, သောတ္ထိ ကုမာရော ပလ္လောမော [Pg.91] သမဘဝိ. အထ ခေါ တဿ ရာဇာ ဩက္ကာကော ဘီတော သံဝိဂ္ဂေါ လောမဟဋ္ဌဇာတော ဗြဟ္မဒဏ္ဍေန တဇ္ဇိတော မဒ္ဒရူပိံ ဓီတရံ အဒါသိ. မာ ခေါ တုမှေ, မာဏဝကာ, အမ္ဗဋ္ဌံ မာဏဝံ အတိဗာဠှံ ဒါသိပုတ္တဝါဒေန နိမ္မာဒေထ, ဥဠာရော သော ကဏှော ဣသိ အဟောသီ’’တိ.

Then, young men, the ministers and courtiers approached the seer Kaṇha and said this: 'Venerable sir, may the king be well! Venerable sir, may the king be well!' 'The king will be well, but if the king releases the razor-arrow downwards, the earth will be destroyed for as far as the king's dominion extends.' 'Venerable sir, may the king be well, and may the country be well!' 'The king will be well and the country will be well, but if the king releases the razor-arrow upwards, for seven years the god will not rain for as far as the king's dominion extends.' 'Venerable sir, may the king be well, may the country be well, and may the god rain!' 'The king will be well, the country will be well, and the god will rain, but let the king place the razor-arrow on his eldest son. The prince will be safe and unharmed.' Then, young men, the ministers informed King Okkāka: 'Let the king place the razor-arrow on his eldest son. The prince will be safe and unharmed.' Then King Okkāka placed the razor-arrow on his eldest son, and the prince became safe and unharmed. Then King Okkāka, frightened, terrified, with his hair standing on end, and threatened by the divine punishment, gave his daughter Maddarūpī. Do not, young men, disparage the young man Ambaṭṭha too severely with the accusation of being a slave-woman's son. That seer Kaṇha was noble.

ခတ္တိယသေဋ္ဌဘာဝေါ

The Superiority of the Khattiya

၂၇၅. အထ ခေါ ဘဂဝါ အမ္ဗဋ္ဌံ မာဏဝံ အာမန္တေသိ – ‘‘တံ ကိံ မညသိ, အမ္ဗဋ္ဌ, ဣဓ ခတ္တိယကုမာရော ဗြာဟ္မဏကညာယ သဒ္ဓိံ သံဝါသံ ကပ္ပေယျ, တေသံ သံဝါသမနွာယ ပုတ္တော ဇာယေထ. ယော သော ခတ္တိယကုမာရေန ဗြာဟ္မဏကညာယ ပုတ္တော ဥပ္ပန္နော, အပိ နု သော လဘေထ ဗြာဟ္မဏေသု အာသနံ ဝါ ဥဒကံ ဝါ’’တိ? ‘‘လဘေထ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘အပိနု နံ ဗြာဟ္မဏာ ဘောဇေယျုံ သဒ္ဓေ ဝါ ထာလိပါကေ ဝါ ယညေ ဝါ ပါဟုနေ ဝါ’’တိ? ‘‘ဘောဇေယျုံ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘အပိနု နံ ဗြာဟ္မဏာ မန္တေ ဝါစေယျုံ ဝါ နော ဝါ’’တိ? ‘‘ဝါစေယျုံ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘အပိနုဿ ဣတ္ထီသု အာဝဋံ ဝါ အဿ အနာဝဋံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနာဝဋံ ဟိဿ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘အပိနု နံ ခတ္တိယာ ခတ္တိယာဘိသေကေန အဘိသိဉ္စေယျု’’န္တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘တံ ကိဿ ဟေတု’’? ‘‘မာတိတော ဟိ, ဘော ဂေါတမ, အနုပပန္နော’’တိ.

275. Then the Blessed One addressed the young man Ambaṭṭha: “What do you think, Ambaṭṭha? Suppose, in this world, a Khattiya prince were to cohabit with a Brahmin maiden, and from their cohabitation a son were to be born. Would that son, born of the Khattiya prince and the Brahmin maiden, obtain a seat or water among the Brahmins?” “He would, Master Gotama.” “Would the Brahmins feed him at a meal for the deceased, a ceremonial pot-meal, a sacrificial meal, or a meal for guests?” “They would, Master Gotama.” “Would the Brahmins teach him the mantras, or not?” “They would, Master Gotama.” “For him, with regard to women, would there be a restriction or no restriction?” “There would be no restriction for him, Master Gotama.” “Would the Khattiyas consecrate him with the Khattiya consecration?” “Certainly not, Master Gotama.” “For what reason?” “Because, Master Gotama, he is not of proper birth on his mother's side.”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, အမ္ဗဋ္ဌ, ဣဓ ဗြာဟ္မဏကုမာရော ခတ္တိယကညာယ သဒ္ဓိံ သံဝါသံ ကပ္ပေယျ, တေသံ သံဝါသမနွာယ ပုတ္တော ဇာယေထ. ယော သော ဗြာဟ္မဏကုမာရေန ခတ္တိယကညာယ ပုတ္တော ဥပ္ပန္နော, အပိနု သော လဘေထ ဗြာဟ္မဏေသု အာသနံ ဝါ ဥဒကံ ဝါ’’တိ? ‘‘လဘေထ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘အပိနု နံ ဗြာဟ္မဏာ ဘောဇေယျုံ သဒ္ဓေ ဝါ ထာလိပါကေ ဝါ ယညေ ဝါ ပါဟုနေ ဝါ’’တိ? ‘‘ဘောဇေယျုံ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘အပိနု နံ ဗြာဟ္မဏာ မန္တေ ဝါစေယျုံ ဝါ နော ဝါ’’တိ? ‘‘ဝါစေယျုံ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘အပိနုဿ ဣတ္ထီသု အာဝဋံ ဝါ အဿ အနာဝဋံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနာဝဋံ ဟိဿ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘အပိနု နံ ခတ္တိယာ ခတ္တိယာဘိသေကေန အဘိသိဉ္စေယျု’’န္တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘တံ ကိဿ ဟေတု’’? ‘‘ပိတိတော ဟိ, ဘော ဂေါတမ, အနုပပန္နော’’တိ.

“What do you think, Ambaṭṭha? Suppose, in this world, a Brahmin youth were to cohabit with a Khattiya maiden, and from their cohabitation a son were to be born. Would that son, born of the Brahmin youth and the Khattiya maiden, obtain a seat or water among the Brahmins?” “He would, Master Gotama.” “Would the Brahmins feed him at a meal for the deceased, a ceremonial pot-meal, a sacrificial meal, or a meal for guests?” “They would, Master Gotama.” “Would the Brahmins teach him the mantras, or not?” “They would, Master Gotama.” “For him, with regard to women, would there be a restriction or no restriction?” “There would be no restriction for him, Master Gotama.” “Would the Khattiyas consecrate him with the Khattiya consecration?” “Certainly not, Master Gotama.” “For what reason?” “Because, Master Gotama, he is not of proper birth on his father's side.”

၂၇၆. ‘‘ဣတိ ခေါ, အမ္ဗဋ္ဌ, ဣတ္ထိယာ ဝါ ဣတ္ထိံ ကရိတွာ ပုရိသေန ဝါ ပုရိသံ ကရိတွာ ခတ္တိယာဝ သေဋ္ဌာ, ဟီနာ ဗြာဟ္မဏာ. တံ ကိံ မညသိ, အမ္ဗဋ္ဌ, ဣဓ ဗြာဟ္မဏာ ဗြာဟ္မဏံ ကိသ္မိဉ္စိဒေဝ ပကရဏေ ခုရမုဏ္ဍံ ကရိတွာ ဘဿပုဋေန [Pg.92] ဝဓိတွာ ရဋ္ဌာ ဝါ နဂရာ ဝါ ပဗ္ဗာဇေယျုံ. အပိနု သော လဘေထ ဗြာဟ္မဏေသု အာသနံ ဝါ ဥဒကံ ဝါ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘အပိနု နံ ဗြာဟ္မဏာ ဘောဇေယျုံ သဒ္ဓေ ဝါ ထာလိပါကေ ဝါ ယညေ ဝါ ပါဟုနေ ဝါ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘အပိနု နံ ဗြာဟ္မဏာ မန္တေ ဝါစေယျုံ ဝါ နော ဝါ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘အပိနုဿ ဣတ္ထီသု အာဝဋံ ဝါ အဿ အနာဝဋံ ဝါ’’တိ? ‘‘အာဝဋံ ဟိဿ, ဘော ဂေါတမ’’.

276. “Thus, Ambaṭṭha, comparing woman with woman, or comparing man with man, the Khattiyas are superior and the Brahmins are inferior. What do you think, Ambaṭṭha? Suppose, in this world, Brahmins, for some offense, were to shave a Brahmin's head, sprinkle him with ash, and banish him from the country or the city. Would he obtain a seat or water among the Brahmins?” “Certainly not, Master Gotama.” “Would the Brahmins feed him at a meal for the deceased, a ceremonial pot-meal, a sacrificial meal, or a meal for guests?” “Certainly not, Master Gotama.” “Would the Brahmins teach him the mantras, or not?” “Certainly not, Master Gotama.” “For him, with regard to women, would there be a restriction or no restriction?” “There would indeed be a restriction for him, Master Gotama.”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, အမ္ဗဋ္ဌ, ဣဓ ခတ္တိယာ ခတ္တိယံ ကိသ္မိဉ္စိဒေဝ ပကရဏေ ခုရမုဏ္ဍံ ကရိတွာ ဘဿပုဋေန ဝဓိတွာ ရဋ္ဌာ ဝါ နဂရာ ဝါ ပဗ္ဗာဇေယျုံ. အပိနု သော လဘေထ ဗြာဟ္မဏေသု အာသနံ ဝါ ဥဒကံ ဝါ’’တိ? ‘‘လဘေထ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘အပိနု နံ ဗြာဟ္မဏာ ဘောဇေယျုံ သဒ္ဓေ ဝါ ထာလိပါကေ ဝါ ယညေ ဝါ ပါဟုနေ ဝါ’’တိ? ‘‘ဘောဇေယျုံ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘အပိနု နံ ဗြာဟ္မဏာ မန္တေ ဝါစေယျုံ ဝါ နော ဝါ’’တိ? ‘‘ဝါစေယျုံ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘အပိနုဿ ဣတ္ထီသု အာဝဋံ ဝါ အဿ အနာဝဋံ ဝါ’’တိ? ‘‘အနာဝဋံ ဟိဿ, ဘော ဂေါတမ’’.

“What do you think, Ambaṭṭha? Suppose, in this world, Khattiyas, for some offense, were to shave a Khattiya's head, sprinkle him with ash, and banish him from the country or the city. Would he obtain a seat or water among the Brahmins?” “He would, Master Gotama.” “Would the Brahmins feed him at a meal for the deceased, a ceremonial pot-meal, a sacrificial meal, or a meal for guests?” “They would, Master Gotama.” “Would the Brahmins teach him the mantras, or not?” “They would, Master Gotama.” “For him, with regard to women, would there be a restriction or no restriction?” “There would be no restriction for him, Master Gotama.”

၂၇၇. ‘‘ဧတ္တာဝတာ ခေါ, အမ္ဗဋ္ဌ, ခတ္တိယော ပရမနိဟီနတံ ပတ္တော ဟောတိ, ယဒေဝ နံ ခတ္တိယာ ခုရမုဏ္ဍံ ကရိတွာ ဘဿပုဋေန ဝဓိတွာ ရဋ္ဌာ ဝါ နဂရာ ဝါ ပဗ္ဗာဇေန္တိ. ဣတိ ခေါ, အမ္ဗဋ္ဌ, ယဒါ ခတ္တိယော ပရမနိဟီနတံ ပတ္တော ဟောတိ, တဒါပိ ခတ္တိယာဝ သေဋ္ဌာ, ဟီနာ ဗြာဟ္မဏာ. ဗြဟ္မုနာ ပေသာ, အမ္ဗဋ္ဌ, သနင်္ကုမာရေန ဂါထာ ဘာသိတာ –

277. “By this much, Ambaṭṭha, a Khattiya has reached the utmost degradation: when the Khattiyas shave his head, sprinkle him with ash, and banish him from the country or the city. Thus, Ambaṭṭha, even when a Khattiya has reached the utmost degradation, the Khattiyas are still superior, and the Brahmins are inferior. This verse, Ambaṭṭha, was also spoken by Brahmā Sanaṅkumāra:

‘ခတ္တိယော သေဋ္ဌော ဇနေတသ္မိံ,ယေ ဂေါတ္တပဋိသာရိနော;

ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော,သော သေဋ္ဌော ဒေဝမာနုသေ’တိ.

‘The Khattiya is best among those people who value lineage; the one endowed with knowledge and conduct is best among gods and humans.’

‘‘သာ ခေါ ပနေသာ, အမ္ဗဋ္ဌ, ဗြဟ္မုနာ သနင်္ကုမာရေန ဂါထာ သုဂီတာ နော ဒုဂ္ဂီတာ, သုဘာသိတာ နော ဒုဗ္ဘာသိတာ, အတ္ထသံဟိတာ နော အနတ္ထသံဟိတာ, အနုမတာ မယာ. အဟမ္ပိ ဟိ, အမ္ဗဋ္ဌ, ဧဝံ ဝဒါမိ –

“Indeed, Ambaṭṭha, that verse by Brahmā Sanaṅkumāra was well-sung, not ill-sung; well-spoken, not ill-spoken; beneficial, not unbeneficial; and it is approved by me. For I, too, Ambaṭṭha, speak thus:

‘ခတ္တိယော [Pg.93] သေဋ္ဌော ဇနေတသ္မိံ,ယေ ဂေါတ္တပဋိသာရိနော;

ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော,သော သေဋ္ဌော ဒေဝမာနုသေ’တိ.

‘The Khattiya is best among those people who value lineage; the one endowed with knowledge and conduct is best among gods and humans.’

ဘာဏဝါရော ပဌမော.

The First Recitation Section.

ဝိဇ္ဇာစရဏကထာ

The Discourse on Knowledge and Conduct

၂၇၈. ‘‘ကတမံ ပန တံ, ဘော ဂေါတမ, စရဏံ, ကတမာ စ ပန သာ ဝိဇ္ဇာ’’တိ? ‘‘န ခေါ, အမ္ဗဋ္ဌ, အနုတ္တရာယ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပဒါယ ဇာတိဝါဒေါ ဝါ ဝုစ္စတိ, ဂေါတ္တဝါဒေါ ဝါ ဝုစ္စတိ, မာနဝါဒေါ ဝါ ဝုစ္စတိ – ‘အရဟသိ ဝါ မံ တွံ, န ဝါ မံ တွံ အရဟသီ’တိ. ယတ္ထ ခေါ, အမ္ဗဋ္ဌ, အာဝါဟော ဝါ ဟောတိ, ဝိဝါဟော ဝါ ဟောတိ, အာဝါဟဝိဝါဟော ဝါ ဟောတိ, ဧတ္ထေတံ ဝုစ္စတိ ဇာတိဝါဒေါ ဝါ ဣတိပိ ဂေါတ္တဝါဒေါ ဝါ ဣတိပိ မာနဝါဒေါ ဝါ ဣတိပိ – ‘အရဟသိ ဝါ မံ တွံ, န ဝါ မံ တွံ အရဟသီ’တိ. ယေ ဟိ ကေစိ အမ္ဗဋ္ဌ ဇာတိဝါဒဝိနိဗဒ္ဓါ ဝါ ဂေါတ္တဝါဒဝိနိဗဒ္ဓါ ဝါ မာနဝါဒဝိနိဗဒ္ဓါ ဝါ အာဝါဟဝိဝါဟဝိနိဗဒ္ဓါ ဝါ, အာရကာ တေ အနုတ္တရာယ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပဒါယ. ပဟာယ ခေါ, အမ္ဗဋ္ဌ, ဇာတိဝါဒဝိနိဗဒ္ဓဉ္စ ဂေါတ္တဝါဒဝိနိဗဒ္ဓဉ္စ မာနဝါဒဝိနိဗဒ္ဓဉ္စ အာဝါဟဝိဝါဟဝိနိဗဒ္ဓဉ္စ အနုတ္တရာယ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပဒါယ သစ္ဆိကိရိယာ ဟောတီ’’တိ.

278. “But what, Master Gotama, is that conduct, and what is that knowledge?” “Ambaṭṭha, in connection with the unsurpassed perfection of knowledge and conduct, there is no talk of birth, no talk of lineage, and no talk of conceit—such as, ‘Are you worthy of me, or are you not worthy of me?’ Where there is giving in marriage or taking in marriage, Ambaṭṭha, there this is said: talk of birth, talk of lineage, talk of conceit—such as, ‘Are you worthy of me, or are you not worthy of me?’ Ambaṭṭha, whoever are bound by talk of birth, bound by talk of lineage, bound by talk of conceit, or bound by giving and taking in marriage—they are far from the unsurpassed perfection of knowledge and conduct. It is by abandoning what is connected with talk of birth, what is connected with talk of lineage, what is connected with talk of conceit, and what is connected with giving and taking in marriage, Ambaṭṭha, that the realization of the unsurpassed perfection of knowledge and conduct comes to be.”

၂၇၉. ‘‘ကတမံ ပန တံ, ဘော ဂေါတမ, စရဏံ, ကတမာ စ သာ ဝိဇ္ဇာ’’တိ? ‘‘ဣဓ, အမ္ဗဋ္ဌ, တထာဂတော လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ. သော ဣမံ လောကံ သဒေဝကံ သမာရကံ သဗြဟ္မကံ သဿမဏဗြာဟ္မဏိံ ပဇံ သဒေဝမနုဿံ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေတိ. သော ဓမ္မံ ဒေသေတိ အာဒိကလျာဏံ မဇ္ဈေကလျာဏံ ပရိယောသာနကလျာဏံ သာတ္ထံ သဗျဉ္ဇနံ ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ ပကာသေတိ. တံ ဓမ္မံ သုဏာတိ ဂဟပတိ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တော ဝါ အညတရသ္မိံ ဝါ ကုလေ ပစ္စာဇာတော. သော တံ ဓမ္မံ သုတွာ တထာဂတေ [Pg.94] သဒ္ဓံ ပဋိလဘတိ. သော တေန သဒ္ဓါပဋိလာဘေန သမန္နာဂတော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ…ပေ… (ယထာ ၁၉၁ အာဒယော အနုစ္ဆေဒါ, ဧဝံ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗံ).…

279. “But what, Venerable Gotama, is that conduct, and what is that knowledge?” “Here, Ambaṭṭha, a Tathāgata arises in the world, an Arahant, a Perfectly Self-Enlightened One, perfect in knowledge and conduct, the Well-Gone One, knower of the world, unsurpassed trainer of persons to be tamed, teacher of devas and humans, the Buddha, the Blessed One. He makes known this world with its devas, Māras, and Brahmās, this generation with its recluses and brahmins, its devas and humans, having realized it by his own direct knowledge. He teaches the Dhamma which is good in the beginning, good in the middle, and good in the end, with its meaning and its phrasing. He reveals the holy life, utterly complete and perfectly pure. A householder or a householder's son or one born into some other family hears that Dhamma. Having heard the Dhamma, he gains faith in the Tathāgata. Possessed of that faith which he has gained, he reflects thus… (to be elaborated as in the Sāmaññaphala Sutta).”

‘‘သော ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ, ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ, သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ…ပေ… ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ စရဏသ္မိံ.

“Secluded from sensual pleasures, secluded from unwholesome states, he enters and abides in the first jhāna, which is accompanied by applied thought and sustained thought, with rapture and happiness born of seclusion… This, for him, is a factor of conduct.”

‘‘ပုန စပရံ, အမ္ဗဋ္ဌ, ဘိက္ခု ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ အဇ္ဈတ္တံ သမ္ပသာဒနံ စေတသော ဧကောဒိဘာဝံ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ သမာဓိဇံ ပီတိသုခံ ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ…ပေ… ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ စရဏသ္မိံ.

“Furthermore, Ambaṭṭha, with the stilling of applied and sustained thought, a bhikkhu enters and abides in the second jhāna, which has internal tranquility and unification of mind, is without applied and sustained thought, and has rapture and happiness born of concentration… This, for him, is a factor of conduct.”

‘‘ပုန စပရံ, အမ္ဗဋ္ဌ, ဘိက္ခု ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ ဥပေက္ခကော စ ဝိဟရတိ သတော စ သမ္ပဇာနော, သုခဉ္စ ကာယေန ပဋိသံဝေဒေတိ, ယံ တံ အရိယာ အာစိက္ခန္တိ – ‘‘ဥပေက္ခကော သတိမာ သုခဝိဟာရီ’တိ, တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ…ပေ… ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ စရဏသ္မိံ.

“Furthermore, Ambaṭṭha, with the fading away of rapture, a bhikkhu abides in equanimity, mindful and clearly comprehending, and he experiences happiness with the body; he enters and abides in the third jhāna, of which the noble ones declare: ‘He is equanimous, mindful, one who abides happily.’… This, for him, is a factor of conduct.”

‘‘ပုန စပရံ, အမ္ဗဋ္ဌ, ဘိက္ခု သုခဿ စ ပဟာနာ ဒုက္ခဿ စ ပဟာနာ, ပုဗ္ဗေဝ သောမနဿဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာ အဒုက္ခမသုခံ ဥပေက္ခာသတိပါရိသုဒ္ဓိံ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ…ပေ… ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ စရဏသ္မိံ. ဣဒံ ခေါ တံ, အမ္ဗဋ္ဌ, စရဏံ.

“Furthermore, Ambaṭṭha, with the abandoning of pleasure and pain, and with the previous disappearance of joy and sorrow, a bhikkhu enters and abides in the fourth jhāna, which is neither-painful-nor-pleasant and has purity of mindfulness due to equanimity… This, for him, is a factor of conduct. This, Ambaṭṭha, is that conduct.”

‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ ဉာဏဒဿနာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ…ပေ… ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ ဝိဇ္ဇာယ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတိ, ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ ဝိဇ္ဇာယ. အယံ ခေါ သာ, အမ္ဗဋ္ဌ, ဝိဇ္ဇာ.

“When his mind is thus concentrated, purified, bright, unblemished, rid of imperfections, malleable, workable, steady, and attained to imperturbability, he directs and inclines it to knowledge and vision… This, for him, is a factor of knowledge… He understands: ‘…there is nothing further for this state of being.’ This, for him, is a factor of knowledge. This, Ambaṭṭha, is that knowledge.”

‘‘အယံ ဝုစ္စတိ, အမ္ဗဋ္ဌ, ဘိက္ခု ‘ဝိဇ္ဇာသမ္ပန္နော’ ဣတိပိ, ‘စရဏသမ္ပန္နော’ ဣတိပိ, ‘ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော’ ဣတိပိ. ဣမာယ စ အမ္ဗဋ္ဌ ဝိဇ္ဇာသမ္ပဒါယ စရဏသမ္ပဒါယ စ အညာ ဝိဇ္ဇာသမ္ပဒါ စ စရဏသမ္ပဒါ စ ဥတ္တရိတရာ ဝါ ပဏီတတရာ ဝါ နတ္ထိ.

“This, Ambaṭṭha, is a bhikkhu who is called ‘perfect in knowledge,’ ‘perfect in conduct,’ and ‘perfect in knowledge and conduct.’ And, Ambaṭṭha, besides this perfection of knowledge and this perfection of conduct, there is no other perfection of knowledge and conduct that is higher or more excellent.”

စတုအပါယမုခံ

The Four Causes of Ruin

၂၈၀. ‘‘ဣမာယ ခေါ, အမ္ဗဋ္ဌ, အနုတ္တရာယ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပဒါယ စတ္တာရိ အပါယမုခါနိ ဘဝန္တိ. ကတမာနိ စတ္တာရိ? ဣဓ, အမ္ဗဋ္ဌ, ဧကစ္စော သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဣမညေဝ အနုတ္တရံ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပဒံ အနဘိသမ္ဘုဏမာနော ခါရိဝိဓမာဒါယ [Pg.95] အရညာယတနံ အဇ္ဈောဂါဟတိ – ‘ပဝတ္တဖလဘောဇနော ဘဝိဿာမီ’တိ. သော အညဒတ္ထု ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နဿေဝ ပရိစာရကော သမ္ပဇ္ဇတိ. ဣမာယ ခေါ, အမ္ဗဋ္ဌ, အနုတ္တရာယ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပဒါယ ဣဒံ ပဌမံ အပါယမုခံ ဘဝတိ.

280. “Ambaṭṭha, in relation to this unsurpassed perfection of knowledge and conduct, there are four causes of ruin. What are the four? Here, Ambaṭṭha, some ascetic or brahmin, being unable to fulfill this unsurpassed perfection of knowledge and conduct, takes up the carrying-pole with an ascetic's requisites and enters a great forest, thinking: ‘I will be one who lives on fruits that have fallen of their own accord.’ He, in fact, only becomes an attendant of one who is perfected in knowledge and conduct. This, Ambaṭṭha, in relation to this unsurpassed perfection of knowledge and conduct, is the first cause of ruin.”

‘‘ပုန စပရံ, အမ္ဗဋ္ဌ, ဣဓေကစ္စော သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဣမဉ္စေဝ အနုတ္တရံ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပဒံ အနဘိသမ္ဘုဏမာနော ပဝတ္တဖလဘောဇနတဉ္စ အနဘိသမ္ဘုဏမာနော ကုဒါလပိဋကံ အာဒါယ အရညဝနံ အဇ္ဈောဂါဟတိ – ‘ကန္ဒမူလဖလဘောဇနော ဘဝိဿာမီ’တိ. သော အညဒတ္ထု ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နဿေဝ ပရိစာရကော သမ္ပဇ္ဇတိ. ဣမာယ ခေါ, အမ္ဗဋ္ဌ, အနုတ္တရာယ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပဒါယ ဣဒံ ဒုတိယံ အပါယမုခံ ဘဝတိ.

“Furthermore, Ambaṭṭha, here some ascetic or brahmin, being unable to fulfill this unsurpassed perfection of knowledge and conduct, and also being unable to fulfill the state of living on fruits that have fallen of their own accord, takes up a hoe and a basket and enters a great forest, thinking: ‘I will be one who lives on tubers, roots, and fruits.’ He, in fact, only becomes an attendant of one who is perfected in knowledge and conduct. This, Ambaṭṭha, in relation to this unsurpassed perfection of knowledge and conduct, is the second cause of ruin.”

‘‘ပုန စပရံ, အမ္ဗဋ္ဌ, ဣဓေကစ္စော သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဣမဉ္စေဝ အနုတ္တရံ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပဒံ အနဘိသမ္ဘုဏမာနော ပဝတ္တဖလဘောဇနတဉ္စ အနဘိသမ္ဘုဏမာနော ကန္ဒမူလဖလဘောဇနတဉ္စ အနဘိသမ္ဘုဏမာနော ဂါမသာမန္တံ ဝါ နိဂမသာမန္တံ ဝါ အဂျာဂါရံ ကရိတွာ အဂ္ဂိံ ပရိစရန္တော အစ္ဆတိ. သော အညဒတ္ထု ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နဿေဝ ပရိစာရကော သမ္ပဇ္ဇတိ. ဣမာယ ခေါ, အမ္ဗဋ္ဌ, အနုတ္တရာယ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပဒါယ ဣဒံ တတိယံ အပါယမုခံ ဘဝတိ.

“Furthermore, Ambaṭṭha, here some ascetic or brahmin, being unable to fulfill this unsurpassed perfection of knowledge and conduct, and also being unable to fulfill the state of living on fruits that have fallen of their own accord, and also being unable to fulfill the state of living on tubers, roots, and fruits, builds a fire-hut near a village or near a town and dwells there attending to the fire. He, in fact, only becomes an attendant of one who is perfected in knowledge and conduct. This, Ambaṭṭha, in relation to this unsurpassed perfection of knowledge and conduct, is the third cause of ruin.”

‘‘ပုန စပရံ, အမ္ဗဋ္ဌ, ဣဓေကစ္စော သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဣမံ စေဝ အနုတ္တရံ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပဒံ အနဘိသမ္ဘုဏမာနော ပဝတ္တဖလဘောဇနတဉ္စ အနဘိသမ္ဘုဏမာနော ကန္ဒမူလဖလဘောဇနတဉ္စ အနဘိသမ္ဘုဏမာနော အဂ္ဂိပါရိစရိယဉ္စ အနဘိသမ္ဘုဏမာနော စာတုမဟာပထေ စတုဒွါရံ အဂါရံ ကရိတွာ အစ္ဆတိ – ‘ယော ဣမာဟိ စတူဟိ ဒိသာဟိ အာဂမိဿတိ သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ, တမဟံ ယထာသတ္တိ ယထာဗလံ ပဋိပူဇေဿာမီ’တိ. သော အညဒတ္ထု ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နဿေဝ ပရိစာရကော သမ္ပဇ္ဇတိ. ဣမာယ ခေါ, အမ္ဗဋ္ဌ, အနုတ္တရာယ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပဒါယ ဣဒံ စတုတ္ထံ အပါယမုခံ ဘဝတိ. ဣမာယ ခေါ, အမ္ဗဋ္ဌ, အနုတ္တရာယ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပဒါယ ဣမာနိ စတ္တာရိ အပါယမုခါနိ ဘဝန္တိ.

“Furthermore, Ambaṭṭha, here some ascetic or brahmin, being unable to fulfill this unsurpassed perfection of knowledge and conduct, and also being unable to fulfill the state of living on fruits that have fallen of their own accord, and also being unable to fulfill the state of living on tubers, roots, and fruits, and also being unable to fulfill the attendance of the fire, builds a four-doored shelter at the junction of four great roads and dwells there, thinking: ‘Whatever ascetic or brahmin comes from these four directions, I shall honor them according to my ability and strength.’ He, in fact, only becomes an attendant of one who is perfected in knowledge and conduct. This, Ambaṭṭha, is the fourth cause of decline for this unsurpassed perfection of knowledge and conduct. These, Ambaṭṭha, are the four causes of decline for this unsurpassed perfection of knowledge and conduct.”

၂၈၁. ‘‘တံ ကိံ မညသိ, အမ္ဗဋ္ဌ, အပိနု တွံ ဣမာယ အနုတ္တရာယ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပဒါယ သန္ဒိဿသိ သာစရိယကော’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘ကောစာဟံ, ဘော [Pg.96] ဂေါတမ, သာစရိယကော, ကာ စ အနုတ္တရာ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပဒါ? အာရကာဟံ, ဘော ဂေါတမ, အနုတ္တရာယ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပဒါယ သာစရိယကော’’တိ.

281. “What do you think, Ambaṭṭha? Are you, together with your teacher, seen in this unsurpassed perfection of knowledge and conduct?” “That is not so, Venerable Gotama. Who am I, Venerable Gotama, together with my teacher, and what is the unsurpassed perfection of knowledge and conduct? I, Venerable Gotama, together with my teacher, am far from the unsurpassed perfection of knowledge and conduct.”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, အမ္ဗဋ္ဌ, အပိနု တွံ ဣမဉ္စေဝ အနုတ္တရံ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပဒံ အနဘိသမ္ဘုဏမာနော ခါရိဝိဓမာဒါယ အရညဝနမဇ္ဈောဂါဟသိ သာစရိယကော – ‘ပဝတ္တဖလဘောဇနော ဘဝိဿာမီ’’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’.

“What do you think, Ambaṭṭha? Being unable to fulfill this unsurpassed perfection of knowledge and conduct, have you, together with your teacher, ever taken up the carrying-pole with an ascetic's requisites and entered a great forest, thinking: ‘I will be one who lives on fruits that have fallen of their own accord’?” “That is not so, Venerable Gotama.”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, အမ္ဗဋ္ဌ, အပိနု တွံ ဣမဉ္စေဝ အနုတ္တရံ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပဒံ အနဘိသမ္ဘုဏမာနော ပဝတ္တဖလဘောဇနတဉ္စ အနဘိသမ္ဘုဏမာနော ကုဒါလပိဋကံ အာဒါယ အရညဝနမဇ္ဈောဂါဟသိ သာစရိယကော – ‘ကန္ဒမူလဖလဘောဇနော ဘဝိဿာမီ’’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’.

“What do you think, Ambaṭṭha? Being unable to fulfill this unsurpassed perfection of knowledge and conduct, and also being unable to fulfill the state of living on fruits that have fallen of their own accord, have you, together with your teacher, ever taken up a hoe and a basket and entered a great forest, thinking: ‘I will be one who lives on tubers, roots, and fruits’?” “That is not so, Venerable Gotama.”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, အမ္ဗဋ္ဌ, အပိနု တွံ ဣမဉ္စေဝ အနုတ္တရံ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပဒံ အနဘိသမ္ဘုဏမာနော ပဝတ္တဖလဘောဇနတဉ္စ အနဘိသမ္ဘုဏမာနော ကန္ဒမူလဖလဘောဇနတဉ္စ အနဘိသမ္ဘုဏမာနော ဂါမသာမန္တံ ဝါ နိဂမသာမန္တံ ဝါ အဂျာဂါရံ ကရိတွာ အဂ္ဂိံ ပရိစရန္တော အစ္ဆသိ သာစရိယကော’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’.

“What do you think, Ambaṭṭha? Being unable to fulfill this unsurpassed perfection of knowledge and conduct, and also being unable to fulfill the state of living on fruits that have fallen of their own accord, and also being unable to fulfill the state of living on tubers, roots, and fruits, have you, together with your teacher, ever built a fire-hut near a village or near a town and dwelt there attending to the fire?” “That is not so, Venerable Gotama.”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, အမ္ဗဋ္ဌ, အပိနု တွံ ဣမဉ္စေဝ အနုတ္တရံ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပဒံ အနဘိသမ္ဘုဏမာနော ပဝတ္တဖလဘောဇနတဉ္စ အနဘိသမ္ဘုဏမာနော ကန္ဒမူလဖလဘောဇနတဉ္စ အနဘိသမ္ဘုဏမာနော အဂ္ဂိပါရိစရိယဉ္စ အနဘိသမ္ဘုဏမာနော စာတုမဟာပထေ စတုဒွါရံ အဂါရံ ကရိတွာ အစ္ဆသိ သာစရိယကော – ‘ယော ဣမာဟိ စတူဟိ ဒိသာဟိ အာဂမိဿတိ သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ, တံ မယံ ယထာသတ္တိ ယထာဗလံ ပဋိပူဇေဿာမာ’’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’.

“What do you think, Ambaṭṭha? Being unable to fulfill this unsurpassed perfection of knowledge and conduct, and also being unable to fulfill the state of living on fruits that have fallen of their own accord, and also being unable to fulfill the state of living on tubers, roots, and fruits, and also being unable to fulfill the attendance of the fire, have you, together with your teacher, ever built a four-doored shelter at the junction of four great roads and dwelt there, thinking: ‘Whatever ascetic or brahmin comes from these four directions, we shall honor them according to our ability and strength’?” “That is not so, Venerable Gotama.”

၂၈၂. ‘‘ဣတိ ခေါ, အမ္ဗဋ္ဌ, ဣမာယ စေဝ တွံ အနုတ္တရာယ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပဒါယ ပရိဟီနော သာစရိယကော. ယေ စိမေ အနုတ္တရာယ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပဒါယ စတ္တာရိ အပါယမုခါနိ ဘဝန္တိ, တတော စ တွံ ပရိဟီနော သာစရိယကော. ဘာသိတာ ခေါ ပန တေ ဧသာ, အမ္ဗဋ္ဌ, အာစရိယေန ဗြာဟ္မဏေန ပေါက္ခရသာတိနာ ဝါစာ – ‘ကေ စ မုဏ္ဍကာ သမဏကာ ဣဗ္ဘာ ကဏှာ ဗန္ဓုပါဒါပစ္စာ, ကာ စ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ သာကစ္ဆာ’တိ အတ္တနာ အာပါယိကောပိ အပရိပူရမာနော. ပဿ, အမ္ဗဋ္ဌ, ယာဝ အပရဒ္ဓဉ္စ တေ ဣဒံ အာစရိယဿ ဗြာဟ္မဏဿ ပေါက္ခရသာတိဿ.

282. “Thus, Ambaṭṭha, you, together with your teacher, are deficient in this unsurpassed perfection of knowledge and conduct. And from those four causes of decline for the unsurpassed perfection of knowledge and conduct, you, together with your teacher, are also deficient. And yet, Ambaṭṭha, this was the speech spoken by your teacher, the brahmin Pokkharasāti: ‘Who are these shavelings, these petty ascetics, these menials, these black ones, those born from Brahma’s foot? And what sort of discussion could there be with brahmins versed in the three Vedas?’—while he himself is unable to fulfill even those practices that are causes of decline. See, Ambaṭṭha, how great is this transgression of your teacher, the brahmin Pokkharasāti.”

ပုဗ္ဗကဣသိဘာဝါနုယောဂေါ

Inquiry into the State of the Ancient Seers

၂၈၃. ‘‘ဗြာဟ္မဏော [Pg.97] ခေါ ပန, အမ္ဗဋ္ဌ, ပေါက္ခရသာတိ ရညော ပသေနဒိဿ ကောသလဿ ဒတ္တိကံ ဘုဉ္ဇတိ. တဿ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော သမ္မုခီဘာဝမ္ပိ န ဒဒါတိ. ယဒါပိ တေန မန္တေတိ, တိရောဒုဿန္တေန မန္တေတိ. ယဿ ခေါ ပန, အမ္ဗဋ္ဌ, ဓမ္မိကံ ပယာတံ ဘိက္ခံ ပဋိဂ္ဂဏှေယျ, ကထံ တဿ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော သမ္မုခီဘာဝမ္ပိ န ဒဒေယျ. ပဿ, အမ္ဗဋ္ဌ, ယာဝ အပရဒ္ဓဉ္စ တေ ဣဒံ အာစရိယဿ ဗြာဟ္မဏဿ ပေါက္ခရသာတိဿ.

283. “Furthermore, Ambaṭṭha, the brahmin Pokkharasāti enjoys the grant of King Pasenadi of Kosala. Yet King Pasenadi of Kosala does not even grant him a face-to-face meeting. And when he consults with him, he does so from behind a curtain. But, Ambaṭṭha, to one who would accept a righteous grant, for what reason would King Pasenadi of Kosala not grant even a face-to-face meeting? See, Ambaṭṭha, how great is this fault of your teacher, the brahmin Pokkharasāti.”

၂၈၄. ‘‘တံ ကိံ မညသိ, အမ္ဗဋ္ဌ, ဣဓ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ဟတ္ထိဂီဝါယ ဝါ နိသိန္နော အဿပိဋ္ဌေ ဝါ နိသိန္နော ရထူပတ္ထရေ ဝါ ဌိတော ဥဂ္ဂေဟိ ဝါ ရာဇညေဟိ ဝါ ကိဉ္စိဒေဝ မန္တနံ မန္တေယျ. သော တမှာ ပဒေသာ အပက္ကမ္မ ဧကမန္တံ တိဋ္ဌေယျ. အထ အာဂစ္ဆေယျ သုဒ္ဒေါ ဝါ သုဒ္ဒဒါသော ဝါ, တသ္မိံ ပဒေသေ ဌိတော တဒေဝ မန္တနံ မန္တေယျ – ‘ဧဝမ္ပိ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော အာဟ, ဧဝမ္ပိ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော အာဟာ’တိ. အပိနု သော ရာဇဘဏိတံ ဝါ ဘဏတိ ရာဇမန္တနံ ဝါ မန္တေတိ? ဧတ္တာဝတာ သော အဿ ရာဇာ ဝါ ရာဇမတ္တော ဝါ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’.

284. “What do you think, Ambaṭṭha? Suppose here King Pasenadi of Kosala, seated on an elephant's neck, or on horseback, or standing on a chariot rug, were to discuss some matter with his renowned ministers or with princes. He might then move away from that place and stand to one side. Then a commoner or a commoner's slave might come and, standing in that very place, discuss that very same matter, saying, ‘Thus said King Pasenadi of Kosala, thus said King Pasenadi of Kosala.’ By speaking the king's speech or discussing the king's counsel, would he thereby become a king or a king's minister?” “No, indeed, Venerable Gotama.”

၂၈၅. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ တွံ, အမ္ဗဋ္ဌ, ယေ တေ အဟေသုံ ဗြာဟ္မဏာနံ ပုဗ္ဗကာ ဣသယော မန္တာနံ ကတ္တာရော မန္တာနံ ပဝတ္တာရော, ယေသမိဒံ ဧတရဟိ ဗြာဟ္မဏာ ပေါရာဏံ မန္တပဒံ ဂီတံ ပဝုတ္တံ သမိဟိတံ, တဒနုဂါယန္တိ တဒနုဘာသန္တိ ဘာသိတမနုဘာသန္တိ ဝါစိတမနုဝါစေန္တိ, သေယျထိဒံ – အဋ္ဌကော ဝါမကော ဝါမဒေဝေါ ဝေဿာမိတ္တော ယမတဂ္ဂိ အင်္ဂီရသော ဘာရဒွါဇော ဝါသေဋ္ဌော ကဿပေါ ဘဂု – ‘တျာဟံ မန္တေ အဓိယာမိ သာစရိယကော’တိ, တာဝတာ တွံ ဘဝိဿသိ ဣသိ ဝါ ဣသိတ္ထာယ ဝါ ပဋိပန္နောတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

285. “In that same way, Ambaṭṭha, regarding those who were the ancient seers of the brahmins, the composers of the hymns, the promulgators of the hymns—whose ancient hymn-text, chanted, recited, and compiled, the brahmins of today now chant after them and recite after them, speaking what was spoken and teaching what was taught—namely, Aṭṭhaka, Vāmaka, Vāmadeva, Vessāmitta, Yamataggi, Aṅgīrasa, Bhāradvāja, Vāseṭṭha, Kassapa, and Bhagu; that you, merely by saying, ‘I, together with my teacher, study those hymns,’ would become a seer or one practicing for seer-ship—this is not possible.”

၂၈၆. ‘‘တံ ကိံ မညသိ, အမ္ဗဋ္ဌ, ကိန္တိ တေ သုတံ ဗြာဟ္မဏာနံ ဝုဒ္ဓါနံ မဟလ္လကာနံ အာစရိယပါစရိယာနံ ဘာသမာနာနံ – ယေ တေ အဟေသုံ ဗြာဟ္မဏာနံ ပုဗ္ဗကာ ဣသယော မန္တာနံ ကတ္တာရော မန္တာနံ ပဝတ္တာရော, ယေသမိဒံ [Pg.98] ဧတရဟိ ဗြာဟ္မဏာ ပေါရာဏံ မန္တပဒံ ဂီတံ ပဝုတ္တံ သမိဟိတံ, တဒနုဂါယန္တိ တဒနုဘာသန္တိ ဘာသိတမနုဘာသန္တိ ဝါစိတမနုဝါစေန္တိ, သေယျထိဒံ – အဋ္ဌကော ဝါမကော ဝါမဒေဝေါ ဝေဿာမိတ္တော ယမတဂ္ဂိ အင်္ဂီရသော ဘာရဒွါဇော ဝါသေဋ္ဌော ကဿပေါ ဘဂု, ဧဝံ သု တေ သုနှာတာ သုဝိလိတ္တာ ကပ္ပိတကေသမဿူ အာမုက္ကမဏိကုဏ္ဍလာဘရဏာ ဩဒါတဝတ္ထဝသနာ ပဉ္စဟိ ကာမဂုဏေဟိ သမပ္ပိတာ သမင်္ဂီဘူတာ ပရိစာရေန္တိ, သေယျထာပိ တွံ ဧတရဟိ သာစရိယကော’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’.

286. What do you think, Ambaṭṭha? Have you heard it said by the aged and venerable brahmins, the teachers of teachers, as they speak: that those ancient seers of the brahmins, the composers of the hymns, the promulgators of the hymns—whose ancient hymn-text, chanted, recited, and compiled, the brahmins of today now chant after them and recite after them, speaking what was spoken and teaching what was taught—namely, Aṭṭhaka, Vāmaka, Vāmadeva, Vessāmitta, Yamataggi, Aṅgīrasa, Bhāradvāja, Vāseṭṭha, Kassapa, and Bhagu, indulged, well-bathed, well-anointed, with hair and beard trimmed, adorned with jeweled earrings, wearing white clothes, provided and endowed with the five strands of sensual pleasure, just as you and your teacher do now?" "No, indeed, Venerable Gotama.

‘‘…ပေ… ဧဝံ သု တေ သာလီနံ ဩဒနံ သုစိမံသူပသေစနံ ဝိစိတကာဠကံ အနေကသူပံ အနေကဗျဉ္ဇနံ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ, သေယျထာပိ တွံ ဧတရဟိ သာစရိယကော’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’.

…Or that they ate fine rice from which the black grains had been removed, with pure meat sauces, and with various curries and condiments, just as you and your teacher do now?" "No, indeed, Venerable Gotama.

‘‘…ပေ… ဧဝံ သု တေ ဝေဌကနတပဿာဟိ နာရီဟိ ပရိစာရေန္တိ, သေယျထာပိ တွံ ဧတရဟိ သာစရိယကော’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’.

…Or that they were attended by women with girdled waists, just as you and your teacher are now?" "No, indeed, Venerable Gotama.

‘‘…ပေ… ဧဝံ သု တေ ကုတ္တဝါလေဟိ ဝဠဝါရထေဟိ ဒီဃာဟိ ပတောဒလဋ္ဌီဟိ ဝါဟနေ ဝိတုဒေန္တာ ဝိပရိယာယန္တိ, သေယျထာပိ တွံ ဧတရဟိ သာစရိယကော’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’.

…Or that they traveled about in chariots drawn by mares with well-groomed tails, urging them on with long goads, just as you and your teacher do now?" "No, indeed, Venerable Gotama.

‘‘…ပေ… ဧဝံ သု တေ ဥက္ကိဏ္ဏပရိခါသု ဩက္ခိတ္တပလိဃာသု နဂရူပကာရိကာသု ဒီဃာသိဝုဓေဟိ ပုရိသေဟိ ရက္ခာပေန္တိ, သေယျထာပိ တွံ ဧတရဟိ သာစရိယကော’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’.

…Or that they had themselves guarded by men with long swords in fortified cities with deep moats and lowered gate-bars, just as you and your teacher do now?" "No, indeed, Venerable Gotama.

‘‘ဣတိ ခေါ, အမ္ဗဋ္ဌ, နေဝ တွံ ဣသိ န ဣသိတ္ထာယ ပဋိပန္နော သာစရိယကော. ယဿ ခေါ ပန, အမ္ဗဋ္ဌ, မယိ ကင်္ခါ ဝါ ဝိမတိ ဝါ သော မံ ပဉှေန, အဟံ ဝေယျာကရဏေန သောဓိဿာမီ’’တိ.

Thus, Ambaṭṭha, neither you nor your teacher is a seer or one practicing for seer-ship. But whoever, Ambaṭṭha, has any doubt or uncertainty about me, let him ask me a question. I will dispel his uncertainty with an explanation.

ဒွေလက္ခဏာဒဿနံ

Seeing the Two Marks

၂၈၇. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဝိဟာရာ နိက္ခမ္မ စင်္ကမံ အဗ္ဘုဋ္ဌာသိ. အမ္ဗဋ္ဌောပိ မာဏဝေါ ဝိဟာရာ နိက္ခမ္မ စင်္ကမံ အဗ္ဘုဋ္ဌာသိ. အထ ခေါ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ ဘဂဝန္တံ စင်္ကမန္တံ အနုစင်္ကမမာနော ဘဂဝတော ကာယေ ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏာနိ သမန္နေသိ. အဒ္ဒသာ ခေါ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ ဘဂဝတော ကာယေ [Pg.99] ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏာနိ ယေဘုယျေန ဌပေတွာ ဒွေ. ဒွီသု မဟာပုရိသလက္ခဏေသု ကင်္ခတိ ဝိစိကိစ္ဆတိ နာဓိမုစ္စတိ န သမ္ပသီဒတိ – ကောသောဟိတေ စ ဝတ္ထဂုယှေ ပဟူတဇိဝှတာယ စ.

287. Then the Blessed One, having gone out from the dwelling, stood upon the walking path. The young man Ambaṭṭha also, having gone out from the dwelling, stood upon the walking path. Then the young man Ambaṭṭha, while walking behind the Blessed One as he walked, searched for the thirty-two marks of a great man on the Blessed One's body. The young man Ambaṭṭha saw, for the most part, the thirty-two marks of a great man on the Blessed One's body, except for two. Regarding two of these marks of a great man, he was doubtful, he was perplexed, he could not decide, he did not feel confident: regarding the male organ concealed in a sheath and the great tongue.

၂၈၈. အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ပဿတိ ခေါ မေ အယံ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏာနိ ယေဘုယျေန ဌပေတွာ ဒွေ. ဒွီသု မဟာပုရိသလက္ခဏေသု ကင်္ခတိ ဝိစိကိစ္ဆတိ နာဓိမုစ္စတိ န သမ္ပသီဒတိ – ကောသောဟိတေ စ ဝတ္ထဂုယှေ ပဟူတဇိဝှတာယ စာ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ တထာရူပံ ဣဒ္ဓါဘိသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခါသိ ယထာ အဒ္ဒသ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ ဘဂဝတော ကောသောဟိတံ ဝတ္ထဂုယှံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဇိဝှံ နိန္နာမေတွာ ဥဘောပိ ကဏ္ဏသောတာနိ အနုမသိ ပဋိမသိ, ဥဘောပိ နာသိကသောတာနိ အနုမသိ ပဋိမသိ, ကေဝလမ္ပိ နလာဋမဏ္ဍလံ ဇိဝှာယ ဆာဒေသိ. အထ ခေါ အမ္ဗဋ္ဌဿ မာဏဝဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘သမန္နာဂတော ခေါ သမဏော ဂေါတမော ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏေဟိ ပရိပုဏ္ဏေဟိ, နော အပရိပုဏ္ဏေဟီ’’တိ. ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဟန္ဒ စ ဒါနိ မယံ, ဘော ဂေါတမ, ဂစ္ဆာမ, ဗဟုကိစ္စာ မယံ ဗဟုကရဏီယာ’’တိ. ‘‘ယဿဒါနိ တွံ, အမ္ဗဋ္ဌ, ကာလံ မညသီ’’တိ. အထ ခေါ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ ဝဠဝါရထမာရုယှ ပက္ကာမိ.

288. Then this thought occurred to the Blessed One: 'This young man Ambaṭṭha sees my thirty-two marks of a great man for the most part, except for two. Regarding two marks of a great man, he is doubtful, he is perplexed, he cannot decide, he does not feel confident: regarding the male organ concealed in a sheath and the great tongue.' Then the Blessed One performed such a feat of psychic power that the young man Ambaṭṭha saw the Blessed One's male organ concealed in a sheath. Then the Blessed One, having extended his tongue, touched and repeatedly touched both ear-holes, touched and repeatedly touched both nostrils, and covered the entire orb of his forehead with his tongue. Then this thought occurred to the young man Ambaṭṭha: 'The ascetic Gotama is endowed with the thirty-two marks of a great man, complete, not incomplete.' He said this to the Blessed One: 'Well then, Venerable Gotama, we shall go now; we have much business, much to do.' 'Ambaṭṭha, you may go when you think it is time.' Then the young man Ambaṭṭha, having mounted the chariot drawn by a mare, departed.

၂၈၉. တေန ခေါ ပန သမယေန ဗြာဟ္မဏော ပေါက္ခရသာတိ ဥက္ကဋ္ဌာယ နိက္ခမိတွာ မဟတာ ဗြာဟ္မဏဂဏေန သဒ္ဓိံ သကေ အာရာမေ နိသိန္နော ဟောတိ အမ္ဗဋ္ဌံယေဝ မာဏဝံ ပဋိမာနေန္တော. အထ ခေါ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ ယေန သကော အာရာမော တေန ပါယာသိ. ယာဝတိကာ ယာနဿ ဘူမိ, ယာနေန ဂန္တွာ ယာနာ ပစ္စောရောဟိတွာ ပတ္တိကောဝ ယေန ဗြာဟ္မဏော ပေါက္ခရသာတိ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဗြာဟ္မဏံ ပေါက္ခရသာတိံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ.

289. Now at that time, the brahmin Pokkharasāti, having gone out from Ukkaṭṭhā, was sitting in his own park together with a great company of brahmins, expecting the young man Ambaṭṭha. Then the young man Ambaṭṭha went to his own park. He went by chariot as far as the ground for a chariot went, then dismounted from the chariot and approached the brahmin Pokkharasāti on foot. Having approached, he paid his respects to the brahmin Pokkharasāti and sat down to one side.

၂၉၀. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အမ္ဗဋ္ဌံ မာဏဝံ ဗြာဟ္မဏော ပေါက္ခရသာတိ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကစ္စိ, တာတ အမ္ဗဋ္ဌ, အဒ္ဒသ တံ ဘဝန္တံ ဂေါတမ’’န္တိ? ‘‘အဒ္ဒသာမ ခေါ မယံ, ဘော, တံ ဘဝန္တံ ဂေါတမ’’န္တိ. ‘‘ကစ္စိ, တာတ အမ္ဗဋ္ဌ, တံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ တထာ သန္တံယေဝ သဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော နော အညထာ; ကစ္စိ ပန သော ဘဝံ ဂေါတမော တာဒိသော နော အညာဒိသော’’တိ[Pg.100]? ‘‘တထာ သန္တံယေဝ, ဘော, တံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ သဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော နော အညထာ, တာဒိသောဝ သော ဘဝံ ဂေါတမော နော အညာဒိသော. သမန္နာဂတော စ သော ဘဝံ ဂေါတမော ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏေဟိ ပရိပုဏ္ဏေဟိ နော အပရိပုဏ္ဏေဟီ’’တိ. ‘‘အဟု ပန တေ, တာတ အမ္ဗဋ္ဌ, သမဏေန ဂေါတမေန သဒ္ဓိံ ကောစိဒေဝ ကထာသလ္လာပေါ’’တိ? ‘‘အဟု ခေါ မေ, ဘော, သမဏေန ဂေါတမေန သဒ္ဓိံ ကောစိဒေဝ ကထာသလ္လာပေါ’’တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တေ, တာတ အမ္ဗဋ္ဌ, အဟု သမဏေန ဂေါတမေန သဒ္ဓိံ ကောစိဒေဝ ကထာသလ္လာပေါ’’တိ? အထ ခေါ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ ယာဝတကော အဟောသိ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ ကထာသလ္လာပေါ, တံ သဗ္ဗံ ဗြာဟ္မဏဿ ပေါက္ခရသာတိဿ အာရောစေသိ.

290. To the young man Ambaṭṭha seated to one side, the brahmin Pokkharasāti said this: 'Dear Ambaṭṭha, did you see that Venerable Gotama?' 'Sir, we did see that Venerable Gotama.' 'Dear Ambaṭṭha, has the fame of that Venerable Gotama spread as being indeed so, and not otherwise? And is that Venerable Gotama of such a nature, and not of another nature?' 'Sir, the fame of that Venerable Gotama has spread as being indeed so, and not otherwise. That Venerable Gotama is of such a nature, and not of another nature. And that Venerable Gotama is endowed with the thirty-two marks of a great man, complete, not incomplete.' 'But, dear Ambaṭṭha, did you have any conversation with the ascetic Gotama?' 'Sir, I did have some conversation with the ascetic Gotama.' 'And how, dear Ambaṭṭha, was your conversation with the ascetic Gotama?' Then the young man Ambaṭṭha related to the brahmin Pokkharasāti the entire conversation that had taken place with the Blessed One.

၂၉၁. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဗြာဟ္မဏော ပေါက္ခရသာတိ အမ္ဗဋ္ဌံ မာဏဝံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟော ဝတ ရေ အမှာကံ ပဏ္ဍိတက, အဟော ဝတ ရေ အမှာကံ ဗဟုဿုတက, အဟော ဝတ ရေ အမှာကံ တေဝိဇ္ဇက, ဧဝရူပေန ကိရ, ဘော, ပုရိသော အတ္ထစရကေန ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇေယျ. ယဒေဝ ခေါ တွံ, အမ္ဗဋ္ဌ, တံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဧဝံ အာသဇ္ဇ အာသဇ္ဇ အဝစာသိ, အထ ခေါ သော ဘဝံ ဂေါတမော အမှေပိ ဧဝံ ဥပနေယျ ဥပနေယျ အဝစ. အဟော ဝတ ရေ အမှာကံ ပဏ္ဍိတက, အဟော ဝတ ရေ အမှာကံ ဗဟုဿုတက, အဟော ဝတ ရေ အမှာကံ တေဝိဇ္ဇက, ဧဝရူပေန ကိရ, ဘော, ပုရိသော အတ္ထစရကေန ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇေယျာ’’တိ, ကုပိတော အနတ္တမနော အမ္ဗဋ္ဌံ မာဏဝံ ပဒသာယေဝ ပဝတ္တေသိ. ဣစ္ဆတိ စ တာဝဒေဝ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ.

291. When this was said, the brahmin Pokkharasāti said to the young man Ambaṭṭha: 'Oh, what a "wise one" we have! Oh, what a "greatly learned one" we have! Oh, what a "master of the three Vedas" we have! It is said, sir, that when a man offends a person of such a nature, one who acts for the welfare of beings, he might, on the breaking up of the body, after death, be reborn in a state of loss, a bad destination, a place of ruin, in hell. In that you, Ambaṭṭha, repeatedly assailed and spoke to that Venerable Gotama in this way, that Venerable Gotama in turn repeatedly brought up the matter and spoke about us. Oh, what a "wise one" we have! Oh, what a "greatly learned one" we have! Oh, what a "master of the three Vedas" we have! It is said, sir, that when a man offends a person of such a nature, one who acts for the welfare of beings, he might, on the breaking up of the body, after death, be reborn in a state of loss, a bad destination, a place of ruin, in hell!' Angry and displeased, he kicked the young man Ambaṭṭha with his foot. And at that very moment, he wished to approach the Blessed One to see him.

ပေါက္ခရသာတိဗုဒ္ဓုပသင်္ကမနံ

The Approach of Pokkharasāti to the Buddha

၂၉၂. အထ ခေါ တေ ဗြာဟ္မဏာ ဗြာဟ္မဏံ ပေါက္ခရသာတိံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘အတိဝိကာလော ခေါ, ဘော, အဇ္ဇ သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ. သွေဒါနိ ဘဝံ ပေါက္ခရသာတိ သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိဿတီ’’တိ. အထ ခေါ ဗြာဟ္မဏော ပေါက္ခရသာတိ သကေ နိဝေသနေ ပဏီတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ ပဋိယာဒါပေတွာ ယာနေ အာရောပေတွာ ဥက္ကာသု ဓာရိယမာနာသု [Pg.101] ဥက္ကဋ္ဌာယ နိယျာသိ, ယေန ဣစ္ဆာနင်္ဂလဝနသဏ္ဍော တေန ပါယာသိ. ယာဝတိကာ ယာနဿ ဘူမိ ယာနေန ဂန္တွာ, ယာနာ ပစ္စောရောဟိတွာ ပတ္တိကောဝ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ. ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ, သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ.

292. Then those brahmins said to the brahmin Pokkharasāti: 'It is indeed too late today, sir, to go to see the ascetic Gotama. The venerable Pokkharasāti shall go to see the ascetic Gotama tomorrow.' Then the brahmin Pokkharasāti, having had excellent hard and soft food prepared in his own residence and loaded onto vehicles, departed from Ukkaṭṭhā with torches being held aloft. He proceeded to where the Icchānaṅgala woodland grove was. Having gone by vehicle as far as the ground was passable for a vehicle, he dismounted from the vehicle and approached the Blessed One on foot. Having approached, he exchanged greetings with the Blessed One. After concluding the courteous and memorable conversation, he sat down to one side.

၂၉၃. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဗြာဟ္မဏော ပေါက္ခရသာတိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အာဂမာ နု ခေါ ဣဓ, ဘော ဂေါတမ, အမှာကံ အန္တေဝါသီ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ’’တိ? ‘‘အာဂမာ ခေါ တေ, ဗြာဟ္မဏ, အန္တေဝါသီ အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ’’တိ. ‘‘အဟု ပန တေ, ဘော ဂေါတမ, အမ္ဗဋ္ဌေန မာဏဝေန သဒ္ဓိံ ကောစိဒေဝ ကထာသလ္လာပေါ’’တိ? ‘‘အဟု ခေါ မေ, ဗြာဟ္မဏ, အမ္ဗဋ္ဌေန မာဏဝေန သဒ္ဓိံ ကောစိဒေဝ ကထာသလ္လာပေါ’’တိ. ‘‘ယထာကထံ ပန တေ, ဘော ဂေါတမ, အဟု အမ္ဗဋ္ဌေန မာဏဝေန သဒ္ဓိံ ကောစိဒေဝ ကထာသလ္လာပေါ’’တိ? အထ ခေါ ဘဂဝါ ယာဝတကော အဟောသိ အမ္ဗဋ္ဌေန မာဏဝေန သဒ္ဓိံ ကထာသလ္လာပေါ, တံ သဗ္ဗံ ဗြာဟ္မဏဿ ပေါက္ခရသာတိဿ အာရောစေသိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဗြာဟ္မဏော ပေါက္ခရသာတိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဗာလော, ဘော ဂေါတမ, အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ, ခမတု ဘဝံ ဂေါတမော အမ္ဗဋ္ဌဿ မာဏဝဿာ’’တိ. ‘‘သုခီ ဟောတု, ဗြာဟ္မဏ, အမ္ဗဋ္ဌော မာဏဝေါ’’တိ.

293. Seated to one side, the brahmin Pokkharasāti said this to the Blessed One: 'Venerable Gotama, did our resident pupil, the young man Ambaṭṭha, come here?' 'He did come, brahmin, your resident pupil, the young man Ambaṭṭha.' 'Venerable Gotama, was there any conversation between you and the young man Ambaṭṭha?' 'There was, brahmin, some conversation between me and the young man Ambaṭṭha.' 'Venerable Gotama, what was the nature of the conversation between you and the young man Ambaṭṭha?' Then the Blessed One related to the brahmin Pokkharasāti the entire conversation that had occurred with the young man Ambaṭṭha. When this was said, the brahmin Pokkharasāti said to the Blessed One: 'Venerable Gotama, the young man Ambaṭṭha is a fool. May the venerable Gotama forgive the young man Ambaṭṭha.' 'Brahmin, may the young man Ambaṭṭha be happy.'

၂၉၄. အထ ခေါ ဗြာဟ္မဏော ပေါက္ခရသာတိ ဘဂဝတော ကာယေ ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏာနိ သမန္နေသိ. အဒ္ဒသာ ခေါ ဗြာဟ္မဏော ပေါက္ခရသာတိ ဘဂဝတော ကာယေ ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏာနိ ယေဘုယျေန ဌပေတွာ ဒွေ. ဒွီသု မဟာပုရိသလက္ခဏေသု ကင်္ခတိ ဝိစိကိစ္ဆတိ နာဓိမုစ္စတိ န သမ္ပသီဒတိ – ကောသောဟိတေ စ ဝတ္ထဂုယှေ ပဟူတဇိဝှတာယ စ.

294. Then the brahmin Pokkharasāti searched on the Blessed One’s body for the thirty-two marks of a great man. The brahmin Pokkharasāti saw on the Blessed One’s body the thirty-two marks of a great man for the most part, except for two. Regarding two of the marks of a great man, he was doubtful and uncertain; he could not decide and was not confident: concerning the private organ being enclosed in a sheath and the long, broad tongue.

၂၉၅. အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ပဿတိ ခေါ မေ အယံ ဗြာဟ္မဏော ပေါက္ခရသာတိ ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏာနိ ယေဘုယျေန ဌပေတွာ ဒွေ. ဒွီသု မဟာပုရိသလက္ခဏေသု ကင်္ခတိ ဝိစိကိစ္ဆတိ နာဓိမုစ္စတိ န သမ္ပသီဒတိ – ကောသောဟိတေ စ ဝတ္ထဂုယှေ, ပဟူတဇိဝှတာယ စာ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ တထာရူပံ ဣဒ္ဓါဘိသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခါသိ ယထာ အဒ္ဒသ ဗြာဟ္မဏော ပေါက္ခရသာတိ ဘဂဝတော ကောသောဟိတံ ဝတ္ထဂုယှံ. အထ ခေါ [Pg.102] ဘဂဝါ ဇိဝှံ နိန္နာမေတွာ ဥဘောပိ ကဏ္ဏသောတာနိ အနုမသိ ပဋိမသိ, ဥဘောပိ နာသိကသောတာနိ အနုမသိ ပဋိမသိ, ကေဝလမ္ပိ နလာဋမဏ္ဍလံ ဇိဝှာယ ဆာဒေသိ.

295. Then this thought occurred to the Blessed One: 'This brahmin Pokkharasāti sees my thirty-two marks of a great man for the most part, except for two. Regarding two of the marks of a great man, he is doubtful and uncertain; he cannot decide and is not confident: concerning the private organ being enclosed in a sheath and the long, broad tongue.' Then the Blessed One performed a feat of psychic power of such a kind that the brahmin Pokkharasāti saw the Blessed One’s private organ enclosed in a sheath. Then the Blessed One, having extended his tongue, touched and repeatedly touched both ear-holes, touched and repeatedly touched both nostrils, and covered the entire orb of his forehead with his tongue.

၂၉၆. အထ ခေါ ဗြာဟ္မဏဿ ပေါက္ခရသာတိဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘သမန္နာဂတော ခေါ သမဏော ဂေါတမော ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏေဟိ ပရိပုဏ္ဏေဟိ နော အပရိပုဏ္ဏေဟီ’’တိ. ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဓိဝါသေတု မေ ဘဝံ ဂေါတမော အဇ္ဇတနာယ ဘတ္တံ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေနာ’’တိ. အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ တုဏှီဘာဝေန.

296. Then this thought occurred to the brahmin Pokkharasāti: 'The ascetic Gotama is indeed endowed with the thirty-two marks of a great man, complete and not incomplete.' He then said to the Blessed One: 'May the venerable Gotama consent to my meal for today, together with the community of monks.' The Blessed One consented by his silence.

၂၉၇. အထ ခေါ ဗြာဟ္မဏော ပေါက္ခရသာတိ ဘဂဝတော အဓိဝါသနံ ဝိဒိတွာ ဘဂဝတော ကာလံ အာရောစေသိ – ‘‘ကာလော, ဘော ဂေါတမ, နိဋ္ဌိတံ ဘတ္တ’’န္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေန ယေန ဗြာဟ္မဏဿ ပေါက္ခရသာတိဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. အထ ခေါ ဗြာဟ္မဏော ပေါက္ခရသာတိ ဘဂဝန္တံ ပဏီတေန ခါဒနီယေန ဘောဇနီယေန သဟတ္ထာ သန္တပ္ပေသိ သမ္ပဝါရေသိ, မာဏဝကာပိ ဘိက္ခုသံဃံ. အထ ခေါ ဗြာဟ္မဏော ပေါက္ခရသာတိ ဘဂဝန္တံ ဘုတ္တာဝိံ ဩနီတပတ္တပါဏိံ အညတရံ နီစံ အာသနံ ဂဟေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ.

297. Then the brahmin Pokkharasāti, knowing the Blessed One's consent, announced the time to the Blessed One: 'It is time, venerable Gotama, the meal is ready.' Then the Blessed One, having dressed in the morning, taking his bowl and robe, went with the community of monks to the residence of the brahmin Pokkharasāti. Having approached, he sat down on the prepared seat. Then the brahmin Pokkharasāti, with his own hands, served and satisfied the Blessed One with excellent hard and soft food, and the young men did likewise for the community of monks. Then, when the Blessed One had finished his meal and had removed his hand from the bowl, the brahmin Pokkharasāti took a certain low seat and sat down to one side.

၂၉၈. ဧကမန္တံ နိသိန္နဿ ခေါ ဗြာဟ္မဏဿ ပေါက္ခရသာတိဿ ဘဂဝါ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေသိ, သေယျထိဒံ – ဒါနကထံ သီလကထံ သဂ္ဂကထံ; ကာမာနံ အာဒီနဝံ ဩကာရံ သံကိလေသံ, နေက္ခမ္မေ အာနိသံသံ ပကာသေသိ. ယဒါ ဘဂဝါ အညာသိ ဗြာဟ္မဏံ ပေါက္ခရသာတိံ ကလ္လစိတ္တံ မုဒုစိတ္တံ ဝိနီဝရဏစိတ္တံ ဥဒဂ္ဂစိတ္တံ ပသန္နစိတ္တံ, အထ ယာ ဗုဒ္ဓါနံ သာမုက္ကံသိကာ ဓမ္မဒေသနာ, တံ ပကာသေသိ – ဒုက္ခံ သမုဒယံ နိရောဓံ မဂ္ဂံ. သေယျထာပိ နာမ သုဒ္ဓံ ဝတ္ထံ အပဂတကာဠကံ သမ္မဒေဝ ရဇနံ ပဋိဂ္ဂဏှေယျ; ဧဝမေဝ ဗြာဟ္မဏဿ ပေါက္ခရသာတိဿ တသ္မိညေဝ အာသနေ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒိ – ‘‘ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ, သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မ’’န္တိ.

298. To the brahmin Pokkharasāti, seated to one side, the Blessed One gave a gradual discourse, that is to say: a discourse on giving, a discourse on virtue, a discourse on heaven; he explained the danger, degradation, and defilement of sensual pleasures, and the benefit of renunciation. When the Blessed One knew that the brahmin Pokkharasāti had a receptive mind, a malleable mind, a mind without hindrances, an uplifted mind, and a confident mind, he then revealed that teaching of the Dhamma which is the special presentation of the Buddhas: suffering, the origin of suffering, the cessation of suffering, and the path. Just as a clean cloth, free of stains, would rightly take the dye, so too, for the brahmin Pokkharasāti, right in that very seat, the dust-free, stainless Dhamma-eye arose: 'Whatever is subject to origination is all subject to cessation.'

ပေါက္ခရသာတိဥပါသကတ္တပဋိဝေဒနာ

Pokkharasāti’s Declaration as a Lay Follower

၂၉၉. အထ ခေါ ဗြာဟ္မဏော ပေါက္ခရသာတိ ဒိဋ္ဌဓမ္မော ပတ္တဓမ္မော ဝိဒိတဓမ္မော ပရိယောဂါဠှဓမ္မော တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆော ဝိဂတကထံကထော ဝေသာရဇ္ဇပ္ပတ္တော [Pg.103] အပရပ္ပစ္စယော သတ္ထုသာသနေ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ, အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ. သေယျထာပိ, ဘော ဂေါတမ, နိက္ကုဇ္ဇိတံ ဝါ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ, ပဋိစ္ဆန္နံ ဝါ ဝိဝရေယျ, မူဠှဿ ဝါ မဂ္ဂံ အာစိက္ခေယျ, အန္ဓကာရေ ဝါ တေလပဇ္ဇောတံ ဓာရေယျ, ‘စက္ခုမန္တော ရူပါနိ ဒက္ခန္တီ’တိ; ဧဝမေဝံ ဘောတာ ဂေါတမေန အနေကပရိယာယေန ဓမ္မော ပကာသိတော. ဧသာဟံ, ဘော ဂေါတမ, သပုတ္တော သဘရိယော သပရိသော သာမစ္စော ဘဝန္တံ ဂေါတမံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. ဥပါသကံ မံ ဘဝံ ဂေါတမော ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတံ. ယထာ စ ဘဝံ ဂေါတမော ဥက္ကဋ္ဌာယ အညာနိ ဥပါသကကုလာနိ ဥပသင်္ကမတိ, ဧဝမေဝ ဘဝံ ဂေါတမော ပေါက္ခရသာတိကုလံ ဥပသင်္ကမတု. တတ္ထ ယေ တေ မာဏဝကာ ဝါ မာဏဝိကာ ဝါ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ အဘိဝါဒေဿန္တိ ဝါ ပစ္စုဋ္ဌိဿန္တိ ဝါ အာသနံ ဝါ ဥဒကံ ဝါ ဒဿန္တိ စိတ္တံ ဝါ ပသာဒေဿန္တိ, တေသံ တံ ဘဝိဿတိ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’’တိ. ‘‘ကလျာဏံ ဝုစ္စတိ, ဗြာဟ္မဏာ’’တိ.

299. Then the brahmin Pokkharasāti, having seen the Dhamma, attained the Dhamma, understood the Dhamma, plunged into the Dhamma, crossed over doubt, freed from uncertainty, attained assurance, and become independent of others in the Teacher’s instruction, said to the Blessed One: “Excellent, venerable Gotama! Excellent, venerable Gotama! Just as one might set upright what was overturned, reveal what was hidden, show the way to one who is lost, or hold up an oil lamp in the darkness so that those with eyes can see forms—in the same way, the venerable Gotama has made the Dhamma clear in many ways. I, venerable Gotama, together with my son, my wife, my retinue, and my ministers, go for refuge to the venerable Gotama, to the Dhamma, and to the Bhikkhu Saṅgha. May the venerable Gotama remember me as a lay follower who has gone for refuge from this day forward, for life. And just as the venerable Gotama visits other lay follower families in Ukkaṭṭhā, in the same way may the venerable Gotama visit the family of Pokkharasāti. There, whatever young men or young women pay homage to the venerable Gotama, rise up for him, offer him a seat or water, or gladden their minds—that will be for their long-term welfare and happiness.” “Well said, brahmin.”

အမ္ဗဋ္ဌသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ တတိယံ.

The Ambaṭṭha Sutta, the third, is concluded.

၄. သောဏဒဏ္ဍသုတ္တံ

4. The Soṇadaṇḍa Sutta

စမ္ပေယျကဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ

The Brahmins and Householders of Campā

၃၀၀. ဧဝံ [Pg.104] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ အင်္ဂေသု စာရိကံ စရမာနော မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ပဉ္စမတ္တေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ ယေန စမ္ပာ တဒဝသရိ. တတြ သုဒံ ဘဂဝါ စမ္ပာယံ ဝိဟရတိ ဂဂ္ဂရာယ ပေါက္ခရဏိယာ တီရေ. တေန ခေါ ပန သမယေန သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော စမ္ပံ အဇ္ဈာဝသတိ သတ္တုဿဒံ သတိဏကဋ္ဌောဒကံ သဓညံ ရာဇဘောဂ္ဂံ ရညာ မာဂဓေန သေနိယေန ဗိမ္ဗိသာရေန ဒိန္နံ ရာဇဒါယံ ဗြဟ္မဒေယျံ.

300. Thus have I heard. At one time the Blessed One was wandering on tour in the Aṅga country with a great community of monks, with about five hundred monks, and eventually arrived at Campā. There the Blessed One stayed on the bank of the Gaggarā Pond. Now at that time, the brahmin Soṇadaṇḍa was dwelling in Campā—a populous place, abundant with grass, wood, water, and grain, a royal property, a royal grant given by King Seniya Bimbisāra of Magadha, a noble gift.

၃၀၁. အဿောသုံ ခေါ စမ္ပေယျကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ – ‘‘သမဏော ခလု ဘော ဂေါတမော သကျပုတ္တော သကျကုလာ ပဗ္ဗဇိတော အင်္ဂေသု စာရိကံ စရမာနော မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ပဉ္စမတ္တေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ စမ္ပံ အနုပ္ပတ္တော စမ္ပာယံ ဝိဟရတိ ဂဂ္ဂရာယ ပေါက္ခရဏိယာ တီရေ. တံ ခေါ ပန ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဧဝံ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’တိ. သော ဣမံ လောကံ သဒေဝကံ သမာရကံ သဗြဟ္မကံ သဿမဏဗြာဟ္မဏိံ ပဇံ သဒေဝမနုဿံ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေတိ. သော ဓမ္မံ ဒေသေတိ အာဒိကလျာဏံ မဇ္ဈေကလျာဏံ ပရိယောသာနကလျာဏံ သာတ္ထံ သဗျဉ္ဇနံ ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ ပကာသေတိ. သာဓု ခေါ ပန တထာရူပါနံ အရဟတံ ဒဿနံ ဟောတီ’’တိ. အထ ခေါ စမ္ပေယျကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ စမ္ပာယ နိက္ခမိတွာ သံဃသံဃီ ဂဏီဘူတာ ယေန ဂဂ္ဂရာ ပေါက္ခရဏီ တေနုပသင်္ကမန္တိ.

301. The brahmins and householders of Campā heard: “Sirs, the ascetic Gotama, a son of the Sakyans who went forth from the Sakyan clan, is wandering on tour in the Aṅga country with a great community of monks, with about five hundred monks, has arrived at Campā, and is dwelling there on the bank of the Gaggarā Pond. A good report of the fame of that venerable Gotama has spread thus: ‘That Blessed One is an Arahant, a Perfectly Enlightened One, accomplished in true knowledge and conduct, the Well-Gone-One, the Knower of the world, the Unsurpassed Leader of persons to be tamed, the Teacher of gods and humans, the Enlightened One, the Blessed One.’ Having directly known and realized it for himself, he makes known this world with its devas, its Māras, and its Brahmās, this generation with its ascetics and brahmins, its devas and humans. He teaches the Dhamma that is good in the beginning, good in the middle, and good in the end, with its meaning and phrasing; he proclaims the holy life, which is entirely complete and pure. Indeed, it is good to see such Arahants.” Then the brahmins and householders of Campā, having left Campā, gathered in groups and crowds and approached the Gaggarā Pond.

၃၀၂. တေန ခေါ ပန သမယေန သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော ဥပရိပါသာဒေ ဒိဝါသေယျံ ဥပဂတော ဟောတိ. အဒ္ဒသာ ခေါ သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော စမ္ပေယျကေ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကေ စမ္ပာယ နိက္ခမိတွာ သံဃသံဃီ ဂဏီဘူတေ ယေန ဂဂ္ဂရာ ပေါက္ခရဏီ တေနုပသင်္ကမန္တေ. ဒိသွာ ခတ္တံ အာမန္တေသိ – ‘‘ကိံ နု ခေါ, ဘော ခတ္တေ, စမ္ပေယျကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ စမ္ပာယ [Pg.105] နိက္ခမိတွာ သံဃသံဃီ ဂဏီဘူတာ ယေန ဂဂ္ဂရာ ပေါက္ခရဏီ တေနုပသင်္ကမန္တီ’’တိ? ‘‘အတ္ထိ ခေါ, ဘော, သမဏော ဂေါတမော သကျပုတ္တော သကျကုလာ ပဗ္ဗဇိတော အင်္ဂေသု စာရိကံ စရမာနော မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ပဉ္စမတ္တေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ စမ္ပံ အနုပ္ပတ္တော စမ္ပာယံ ဝိဟရတိ ဂဂ္ဂရာယ ပေါက္ခရဏိယာ တီရေ. တံ ခေါ ပန ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဧဝံ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’တိ. တမေတေ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမန္တီ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ, ဘော ခတ္တေ, ယေန စမ္ပေယျကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ တေနုပသင်္ကမ, ဥပသင်္ကမိတွာ စမ္ပေယျကေ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကေ ဧဝံ ဝဒေဟိ – ‘သောဏဒဏ္ဍော, ဘော, ဗြာဟ္မဏော ဧဝမာဟ – အာဂမေန္တု ကိရ ဘဝန္တော, သောဏဒဏ္ဍောပိ ဗြာဟ္မဏော သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိဿတီ’’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘော’’တိ ခေါ သော ခတ္တာ သောဏဒဏ္ဍဿ ဗြာဟ္မဏဿ ပဋိဿုတွာ ယေန စမ္ပေယျကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ စမ္ပေယျကေ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကေ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သောဏဒဏ္ဍော ဘော ဗြာဟ္မဏော ဧဝမာဟ – ‘အာဂမေန္တု ကိရ ဘဝန္တော, သောဏဒဏ္ဍောပိ ဗြာဟ္မဏော သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိဿတီ’’’တိ.

302. Now at that time, the brahmin Soṇadaṇḍa had gone up to the upper story of his palace for his midday rest. The brahmin Soṇadaṇḍa saw the brahmin householders of Campā leaving Campā, gathered in groups and crowds, and approaching the Gaggarā Pond. Seeing this, he addressed his attendant: “My dear attendant, why are the brahmin householders of Campā leaving Campā, gathered in groups and crowds, and approaching the Gaggarā Pond?” “Sir, there is the ascetic Gotama, a son of the Sakyans who went forth from the Sakyan clan, who is wandering on tour in the Aṅga country with a great Saṅgha of bhikkhus, with about five hundred bhikkhus, has arrived at Campā, and is dwelling there on the bank of the Gaggarā Pond. This good report concerning the Venerable Gotama has spread far and wide: ‘That Blessed One is an Arahant, a Perfectly Enlightened One, accomplished in true knowledge and conduct, the Well-Gone-One, the Knower of the world, the Unsurpassed Leader of persons to be tamed, the Teacher of gods and humans, the Enlightened One, the Blessed One.’ They are approaching to see that Venerable Gotama.” “In that case, my dear attendant, go to where the brahmin householders of Campā are. Having approached them, say this to the brahmin householders of Campā: ‘Sirs, the brahmin Soṇadaṇḍa says this: “Sirs, please wait. The brahmin Soṇadaṇḍa will also approach to see the ascetic Gotama.”’” “Yes, sir,” replied that attendant to the brahmin Soṇadaṇḍa. Having agreed, he went to where the brahmin householders of Campā were. Having approached them, he said this to the brahmin householders of Campā: “Sirs, the brahmin Soṇadaṇḍa says this: ‘Sirs, please wait. The brahmin Soṇadaṇḍa will also approach to see the ascetic Gotama.’”

သောဏဒဏ္ဍဂုဏကထာ

The Qualities of Soṇadaṇḍa

၃၀၃. တေန ခေါ ပန သမယေန နာနာဝေရဇ္ဇကာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ ပဉ္စမတ္တာနိ ဗြာဟ္မဏသတာနိ စမ္ပာယံ ပဋိဝသန္တိ ကေနစိဒေဝ ကရဏီယေန. အဿောသုံ ခေါ တေ ဗြာဟ္မဏာ – ‘‘သောဏဒဏ္ဍော ကိရ ဗြာဟ္မဏော သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိဿတီ’’တိ. အထ ခေါ တေ ဗြာဟ္မဏာ ယေန သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ သောဏဒဏ္ဍံ ဗြာဟ္မဏံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘သစ္စံ ကိရ ဘဝံ သောဏဒဏ္ဍော သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိဿတီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ ခေါ မေ, ဘော, ဟောတိ – ‘အဟမ္ပိ သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိဿာမီ’’’တိ.

303. At that time, some five hundred brahmins from various different states were residing in Campā on some business or other. Those brahmins heard: 'The brahmin Soṇadaṇḍa, it is said, will approach the ascetic Gotama to see him.' Then those brahmins approached the brahmin Soṇadaṇḍa. Having approached, they said this to the brahmin Soṇadaṇḍa: 'Is it true, venerable Soṇadaṇḍa, that you will approach the ascetic Gotama to see him?' 'Sirs, this is my thought: I too will approach the ascetic Gotama to see him.'

‘‘မာ ဘဝံ သောဏဒဏ္ဍော သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိ. န အရဟတိ ဘဝံ သောဏဒဏ္ဍော သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ. သစေ ဘဝံ သောဏဒဏ္ဍော သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိဿတိ, ဘောတော [Pg.106] သောဏဒဏ္ဍဿ ယသော ဟာယိဿတိ, သမဏဿ ဂေါတမဿ ယသော အဘိဝဍ္ဎိဿတိ. ယမ္ပိ ဘောတော သောဏဒဏ္ဍဿ ယသော ဟာယိဿတိ, သမဏဿ ဂေါတမဿ ယသော အဘိဝဍ္ဎိဿတိ, ဣမိနာပင်္ဂေန န အရဟတိ ဘဝံ သောဏဒဏ္ဍော သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ; သမဏောတွေဝ ဂေါတမော အရဟတိ ဘဝန္တံ သောဏဒဏ္ဍံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ.

“Venerable Soṇadaṇḍa, do not approach the ascetic Gotama to see him. It is not proper for the venerable Soṇadaṇḍa to approach the ascetic Gotama to see him. If the venerable Soṇadaṇḍa should approach the ascetic Gotama to see him, the venerable Soṇadaṇḍa's reputation will diminish, and the ascetic Gotama's reputation will increase. For the reason that the venerable Soṇadaṇḍa's reputation would diminish and the ascetic Gotama's reputation would increase, for this reason also it is not proper for the venerable Soṇadaṇḍa to approach the ascetic Gotama to see him; it is the ascetic Gotama who is worthy to approach the venerable Soṇadaṇḍa to see him.

‘‘ဘဝဉှိ သောဏဒဏ္ဍော ဥဘတော သုဇာတော မာတိတော စ ပိတိတော စ, သံသုဒ္ဓဂဟဏိကော ယာဝ သတ္တမာ ပိတာမဟယုဂါ အက္ခိတ္တော အနုပက္ကုဋ္ဌော ဇာတိဝါဒေန. ယမ္ပိ ဘဝံ သောဏဒဏ္ဍော ဥဘတော သုဇာတော မာတိတော စ ပိတိတော စ, သံသုဒ္ဓဂဟဏိကော ယာဝ သတ္တမာ ပိတာမဟယုဂါ အက္ခိတ္တော အနုပက္ကုဋ္ဌော ဇာတိဝါဒေန, ဣမိနာပင်္ဂေန န အရဟတိ ဘဝံ သောဏဒဏ္ဍော သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ; သမဏောတွေဝ ဂေါတမော အရဟတိ ဘဝန္တံ သောဏဒဏ္ဍံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ.

“For the venerable Soṇadaṇḍa is well-born on both sides, from his mother's side and his father's side, of pure maternal lineage back to the seventh generation of ancestors, unassailed and unreproached with regard to birth. For the reason that the venerable Soṇadaṇḍa is well-born on both sides, from his mother's side and his father's side, of pure maternal lineage back to the seventh generation of ancestors, unassailed and unreproached with regard to birth, for this reason also it is not proper for the venerable Soṇadaṇḍa to approach the ascetic Gotama to see him; it is the ascetic Gotama who is worthy to approach the venerable Soṇadaṇḍa to see him.

‘‘ဘဝဉှိ သောဏဒဏ္ဍော အဍ္ဎော မဟဒ္ဓနော မဟာဘောဂေါ…ပေ…

“For the venerable Soṇadaṇḍa is prosperous, of great wealth, of great possessions…pe…

‘‘ဘဝဉှိ သောဏဒဏ္ဍော အဇ္ဈာယကော, မန္တဓရော, တိဏ္ဏံ ဝေဒါနံ ပါရဂူ သနိဃဏ္ဍုကေဋုဘာနံ သာက္ခရပ္ပဘေဒါနံ ဣတိဟာသပဉ္စမာနံ ပဒကော ဝေယျာကရဏော, လောကာယတမဟာပုရိသလက္ခဏေသု အနဝယော…ပေ…

“For the venerable Soṇadaṇḍa is a reciter and master of the sacred hymns, a master of the three Vedas with their glossaries, ritual texts, phonology, and etymology, and with the histories as the fifth; he is a philologist and a grammarian, and is accomplished in the Lokāyata philosophy and the marks of a great man…pe…

‘‘ဘဝဉှိ သောဏဒဏ္ဍော အဘိရူပေါ ဒဿနီယော ပါသာဒိကော ပရမာယ ဝဏ္ဏပေါက္ခရတာယ သမန္နာဂတော ဗြဟ္မဝဏ္ဏီ ဗြဟ္မဝစ္ဆသီ အခုဒ္ဒါဝကာသော ဒဿနာယ…ပေ…

“For the venerable Soṇadaṇḍa is exceedingly handsome, pleasant to behold, inspiring confidence, endowed with the supreme excellence of complexion; he has a Brahma-like complexion and a Brahma-like physique, and his appearance is in no way insignificant…pe…

‘‘ဘဝဉှိ သောဏဒဏ္ဍော သီလဝါ ဝုဒ္ဓသီလီ ဝုဒ္ဓသီလေန သမန္နာဂတော…ပေ…

“For the venerable Soṇadaṇḍa is virtuous, possesses mature virtue, and is endowed with mature virtue…pe…

‘‘ဘဝဉှိ သောဏဒဏ္ဍော ကလျာဏဝါစော ကလျာဏဝါက္ကရဏော ပေါရိယာ ဝါစာယ သမန္နာဂတော ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂလာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ…ပေ…

“For the venerable Soṇadaṇḍa has a pleasing voice and eloquent utterance; he is endowed with urbane speech that is clear, distinct, and capable of conveying the meaning…pe…

‘‘ဘဝဉှိ သောဏဒဏ္ဍော ဗဟူနံ အာစရိယပါစရိယော တီဏိ မာဏဝကသတာနိ မန္တေ ဝါစေတိ. ဗဟူ ခေါ ပန နာနာဒိသာ နာနာဇနပဒါ မာဏဝကာ အာဂစ္ဆန္တိ [Pg.107] ဘောတော သောဏဒဏ္ဍဿ သန္တိကေ မန္တတ္ထိကာ မန္တေ အဓိယိတုကာမာ …ပေ…

“For the venerable Soṇadaṇḍa is the teacher and teacher's teacher of many, and he teaches the sacred hymns to three hundred young men. Moreover, many young men from various directions and various countries, desiring the sacred hymns and wishing to study them, come to the venerable Soṇadaṇḍa…pe…

‘‘ဘဝဉှိ သောဏဒဏ္ဍော ဇိဏ္ဏော ဝုဒ္ဓေါ မဟလ္လကော အဒ္ဓဂတော ဝယောအနုပ္ပတ္တော; သမဏော ဂေါတမော တရုဏော စေဝ တရုဏပဗ္ဗဇိတော စ…ပေ…

“For the venerable Soṇadaṇḍa is old, aged, a senior, far-gone in years, and has reached the final stage of life; whereas the ascetic Gotama is young and but recently gone forth…pe…

‘‘ဘဝဉှိ သောဏဒဏ္ဍော ရညော မာဂဓဿ သေနိယဿ ဗိမ္ဗိသာရဿ သက္ကတော ဂရုကတော မာနိတော ပူဇိတော အပစိတော…ပေ…

“For the venerable Soṇadaṇḍa is respected, revered, esteemed, honored, and venerated by King Seniya Bimbisāra of Magadha…pe…

‘‘ဘဝဉှိ သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏဿ ပေါက္ခရသာတိဿ သက္ကတော ဂရုကတော မာနိတော ပူဇိတော အပစိတော…ပေ…

“For the venerable Soṇadaṇḍa is respected, revered, esteemed, honored, and venerated by the brahmin Pokkharasāti…pe…

‘‘ဘဝဉှိ သောဏဒဏ္ဍော စမ္ပံ အဇ္ဈာဝသတိ သတ္တုဿဒံ သတိဏကဋ္ဌောဒကံ သဓညံ ရာဇဘောဂ္ဂံ, ရညာ မာဂဓေန သေနိယေန ဗိမ္ဗိသာရေန ဒိန္နံ, ရာဇဒါယံ ဗြဟ္မဒေယျံ. ယမ္ပိ ဘဝံ သောဏဒဏ္ဍော စမ္ပံ အဇ္ဈာဝသတိ သတ္တုဿဒံ သတိဏကဋ္ဌောဒကံ သဓညံ ရာဇဘောဂ္ဂံ, ရညာ မာဂဓေန သေနိယေန ဗိမ္ဗိသာရေန ဒိန္နံ, ရာဇဒါယံ ဗြဟ္မဒေယျံ. ဣမိနာပင်္ဂေန န အရဟတိ ဘဝံ သောဏဒဏ္ဍော သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ; သမဏောတွေဝ ဂေါတမော အရဟတိ ဘဝန္တံ သောဏဒဏ္ဍံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတု’’န္တိ.

“For the venerable Soṇadaṇḍa governs Campā—a place teeming with life, with abundant grass, wood, and water, with plentiful grain, a royal fief, a royal gift, a sacred grant given by King Seniya Bimbisāra of Magadha. For the reason that the venerable Soṇadaṇḍa governs Campā, a place teeming with life, with abundant grass, wood, and water, with plentiful grain, a royal fief, a royal gift, a sacred grant given by King Seniya Bimbisāra of Magadha, for this reason also the venerable Soṇadaṇḍa is not worthy to approach the ascetic Gotama for a visit; it is the ascetic Gotama who is worthy to approach the venerable Soṇadaṇḍa for a visit.”

ဗုဒ္ဓဂုဏကထာ

The Qualities of the Buddha

၃၀၄. ဧဝံ ဝုတ္တေ, သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော တေ ဗြာဟ္မဏေ ဧတဒဝေါစ –

304. When this was said, the brahmin Soṇadaṇḍa said this to those brahmins:

‘‘တေန ဟိ, ဘော, မမပိ သုဏာထ, ယထာ မယမေဝ အရဟာမ တံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ; နတွေဝ အရဟတိ သော ဘဝံ ဂေါတမော အမှာကံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ. သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ဥဘတော သုဇာတော မာတိတော စ ပိတိတော စ, သံသုဒ္ဓဂဟဏိကော ယာဝ သတ္တမာ ပိတာမဟယုဂါ, အက္ခိတ္တော အနုပက္ကုဋ္ဌော ဇာတိဝါဒေန. ယမ္ပိ ဘော သမဏော ဂေါတမော ဥဘတော သုဇာတော မာတိတော စ ပိတိတော စ သံသုဒ္ဓဂဟဏိကော ယာဝ သတ္တမာ ပိတာမဟယုဂါ, အက္ခိတ္တော အနုပက္ကုဋ္ဌော ဇာတိဝါဒေန, ဣမိနာပင်္ဂေန န အရဟတိ သော ဘဝံ ဂေါတမော အမှာကံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ[Pg.108]; အထ ခေါ မယမေဝ အရဟာမ တံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ.

“Then, sirs, listen to me as well, as to why it is we ourselves who are worthy to approach the Venerable Gotama for a visit, and not that the Venerable Gotama is worthy to approach us for a visit. Sirs, the ascetic Gotama is well-born on both sides, from his mother's side and from his father's side, of pure maternal lineage back to the seventh generation of ancestors, unassailed and unblemished in regard to birth. In that, sirs, the ascetic Gotama is well-born on both sides, from his mother's side and from his father's side, of pure maternal lineage back to the seventh generation of ancestors, unassailed and unblemished in regard to birth, for this reason the Venerable Gotama is not worthy to approach us for a visit; rather, it is we ourselves who are worthy to approach the Venerable Gotama for a visit.

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော မဟန္တံ ဉာတိသံဃံ ဩဟာယ ပဗ္ဗဇိတော…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama has gone forth, having abandoned a great circle of relatives…and so on…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ပဟူတံ ဟိရညသုဝဏ္ဏံ ဩဟာယ ပဗ္ဗဇိတော ဘူမိဂတဉ္စ ဝေဟာသဋ္ဌံ စ…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama has gone forth, having abandoned abundant gold and silver, both that on the earth and that in the sky…and so on…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ဒဟရောဝ သမာနော ယုဝါ သုသုကာဠကေသော ဘဒြေန ယောဗ္ဗနေန သမန္နာဂတော ပဌမေန ဝယသာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama, while still young, a youth with glossy black hair, endowed with auspicious youth, in the first stage of life, went forth from the household life into homelessness…and so on…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော အကာမကာနံ မာတာပိတူနံ အဿုမုခါနံ ရုဒန္တာနံ ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော…ပေ…

“Sirs, while his mother and father were unwilling, their faces tear-stained and weeping, the ascetic Gotama shaved off his hair and beard, put on the ochre robes, and went forth from the household life into homelessness…and so on…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော အဘိရူပေါ ဒဿနီယော ပါသာဒိကော ပရမာယ ဝဏ္ဏပေါက္ခရတာယ သမန္နာဂတော, ဗြဟ္မဝဏ္ဏီ, ဗြဟ္မဝစ္ဆသီ, အခုဒ္ဒါဝကာသော ဒဿနာယ…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama is handsome, lovely to behold, inspiring, endowed with supreme excellence of complexion; he has a Brahmā-like complexion and a Brahmā-like physique, and his presence is by no means insignificant to behold…and so on…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော သီလဝါ အရိယသီလီ ကုသလသီလီ ကုသလသီလေန သမန္နာဂတော…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama is virtuous, possessing noble virtue, possessing wholesome virtue, and is endowed with wholesome virtue…and so on…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ကလျာဏဝါစော ကလျာဏဝါက္ကရဏော ပေါရိယာ ဝါစာယ သမန္နာဂတော ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂလာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama has good speech and a good way of speaking; he is endowed with urbane speech that is clear, distinct, and makes the meaning known…and so on…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ဗဟူနံ အာစရိယပါစရိယော…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama is the teacher of the teachers of many…and so on…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ခီဏကာမရာဂေါ ဝိဂတစာပလ္လော…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama is one whose sensual lust is destroyed, and who is free from frivolity…and so on…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ကမ္မဝါဒီ ကိရိယဝါဒီ အပါပပုရေက္ခာရော ဗြဟ္မညာယ ပဇာယ…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama is a proponent of kamma and a proponent of action, who gives precedence to what is not evil for the holy community…and so on…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ဥစ္စာ ကုလာ ပဗ္ဗဇိတော အသမ္ဘိန္နခတ္တိယကုလာ…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama has gone forth from a high family, from an unmixed Khattiya family…and so on…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော အဍ္ဎာ ကုလာ ပဗ္ဗဇိတော မဟဒ္ဓနာ မဟာဘောဂါ…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama has gone forth from a wealthy family, one of great wealth and great possessions…and so on…

‘‘သမဏံ [Pg.109] ခလု, ဘော, ဂေါတမံ တိရောရဋ္ဌာ တိရောဇနပဒါ ပဉှံ ပုစ္ဆိတုံ အာဂစ္ဆန္တိ…ပေ…

“Sirs, people come from other kingdoms and other provinces to ask the ascetic Gotama questions…and so on…

‘‘သမဏံ ခလု, ဘော, ဂေါတမံ အနေကာနိ ဒေဝတာသဟဿာနိ ပါဏေဟိ သရဏံ ဂတာနိ…ပေ…

“Sirs, many thousands of deities have gone for refuge to the ascetic Gotama with their very lives…and so on…

‘‘သမဏံ ခလု, ဘော, ဂေါတမံ ဧဝံ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’ တိ…ပေ…

“Sirs, this good report of his fame has spread about the ascetic Gotama: ‘That Blessed One is an Arahant, a Perfectly Enlightened One, accomplished in knowledge and conduct, the Well-Gone One, knower of the world, an unsurpassed trainer of persons to be tamed, teacher of gods and humans, the Enlightened One, the Blessed One’…and so on…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏေဟိ သမန္နာဂတော…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama is endowed with the thirty-two marks of a great man…and so on…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ဧဟိသွာဂတဝါဒီ သခိလော သမ္မောဒကော အဗ္ဘာကုဋိကော ဥတ္တာနမုခေါ ပုဗ္ဗဘာသီ…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama bids one welcome, is friendly, is courteous, is not one to frown, has an open countenance, and is the first to speak…and so on…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော စတုန္နံ ပရိသာနံ သက္ကတော ဂရုကတော မာနိတော ပူဇိတော အပစိတော…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama is respected, honored, esteemed, revered, and venerated by the four assemblies…and so on…

‘‘သမဏေ ခလု, ဘော, ဂေါတမေ ဗဟူ ဒေဝါ စ မနုဿာ စ အဘိပ္ပသန္နာ…ပေ…

“Sirs, many gods and humans have deep faith in the ascetic Gotama…and so on…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ယသ္မိံ ဂါမေ ဝါ နိဂမေ ဝါ ပဋိဝသတိ, န တသ္မိံ ဂါမေ ဝါ နိဂမေ ဝါ အမနုဿာ မနုဿေ ဝိဟေဌေန္တိ…ပေ…

“Sirs, in whatever village or town the ascetic Gotama dwells, in that village or town non-human beings do not harass the human beings…and so on…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော သံဃီ ဂဏီ ဂဏာစရိယော ပုထုတိတ္ထကရာနံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ. ယထာ ခေါ ပန, ဘော, ဧတေသံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ ယထာ ဝါ တထာ ဝါ ယသော သမုဒါဂစ္ဆတိ, န ဟေဝံ သမဏဿ ဂေါတမဿ ယသော သမုဒါဂတော. အထ ခေါ အနုတ္တရာယ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပဒါယ သမဏဿ ဂေါတမဿ ယသော သမုဒါဂတော…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama has a community, has a following, is the teacher of a following, and is proclaimed as the foremost of many sect-founders. And sirs, the fame of those other ascetics and brahmins arises for some reason or other, but the fame of the ascetic Gotama has not arisen in such a way. Rather, the fame of the ascetic Gotama has arisen from his unsurpassed accomplishment in knowledge and conduct…and so on…

‘‘သမဏံ ခလု, ဘော, ဂေါတမံ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော သပုတ္တော သဘရိယော သပရိသော သာမစ္စော ပါဏေဟိ သရဏံ ဂတော…ပေ…

“Sirs, King Seniya Bimbisāra of Magadha, together with his son, his wife, his retinue, and his ministers, has gone for refuge to the ascetic Gotama with his very life…and so on…

‘‘သမဏံ [Pg.110] ခလု, ဘော, ဂေါတမံ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော သပုတ္တော သဘရိယော သပရိသော သာမစ္စော ပါဏေဟိ သရဏံ ဂတော…ပေ…

“Sirs, King Pasenadi of Kosala, together with his son, his wife, his retinue, and his ministers, has gone for refuge to the ascetic Gotama with his very life…and so on…

‘‘သမဏံ ခလု, ဘော, ဂေါတမံ ဗြာဟ္မဏော ပေါက္ခရသာတိ သပုတ္တော သဘရိယော သပရိသော သာမစ္စော ပါဏေဟိ သရဏံ ဂတော…ပေ…

“Sirs, the brahmin Pokkharasāti, together with his son, his wife, his retinue, and his ministers, has gone for refuge to the ascetic Gotama with his very life…and so on…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ရညော မာဂဓဿ သေနိယဿ ဗိမ္ဗိသာရဿ သက္ကတော ဂရုကတော မာနိတော ပူဇိတော အပစိတော…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama is respected, honored, esteemed, revered, and venerated by King Seniya Bimbisāra of Magadha…and so on…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ရညော ပသေနဒိဿ ကောသလဿ သက္ကတော ဂရုကတော မာနိတော ပူဇိတော အပစိတော…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama is respected, honored, esteemed, revered, and venerated by King Pasenadi of Kosala…pe…”

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ဗြာဟ္မဏဿ ပေါက္ခရသာတိဿ သက္ကတော ဂရုကတော မာနိတော ပူဇိတော အပစိတော…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama is respected, honored, esteemed, revered, and venerated by the brahmin Pokkharasāti…pe…”

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော စမ္ပံ အနုပ္ပတ္တော, စမ္ပာယံ ဝိဟရတိ ဂဂ္ဂရာယ ပေါက္ခရဏိယာ တီရေ. ယေ ခေါ ပန, ဘော, ကေစိ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ အမှာကံ ဂါမခေတ္တံ အာဂစ္ဆန္တိ အတိထီ နော တေ ဟောန္တိ. အတိထီ ခေါ ပနမှေဟိ သက္ကာတဗ္ဗာ ဂရုကာတဗ္ဗာ မာနေတဗ္ဗာ ပူဇေတဗ္ဗာ အပစေတဗ္ဗာ. ယမ္ပိ, ဘော, သမဏော ဂေါတမော စမ္ပံ အနုပ္ပတ္တော စမ္ပာယံ ဝိဟရတိ ဂဂ္ဂရာယ ပေါက္ခရဏိယာ တီရေ, အတိထိမှာကံ သမဏော ဂေါတမော; အတိထိ ခေါ ပနမှေဟိ သက္ကာတဗ္ဗော ဂရုကာတဗ္ဗော မာနေတဗ္ဗော ပူဇေတဗ္ဗော အပစေတဗ္ဗော. ဣမိနာပင်္ဂေန န အရဟတိ သော ဘဝံ ဂေါတမော အမှာကံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ. အထ ခေါ မယမေဝ အရဟာမ တံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ. ဧတ္တကေ ခေါ အဟံ, ဘော, တဿ ဘောတော ဂေါတမဿ ဝဏ္ဏေ ပရိယာပုဏာမိ, နော စ ခေါ သော ဘဝံ ဂေါတမော ဧတ္တကဝဏ္ဏော. အပရိမာဏဝဏ္ဏော ဟိ သော ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ.

“Sirs, the recluse Gotama has arrived at Campā and is dwelling on the bank of the Gaggarā lake. Now, sirs, whatever recluses or brahmins come to our village domain, they are our guests. Guests, by us, should be respected, honored, esteemed, worshipped, and attended upon. Sirs, since the recluse Gotama has arrived at Campā and is dwelling on the bank of the Gaggarā lake, the recluse Gotama is our guest; a guest, by us, should be respected, honored, esteemed, worshipped, and attended upon. For this reason also, that venerable Gotama ought not approach us for an audience. Indeed, it is we ourselves who ought to approach that venerable Gotama for an audience. This much, sirs, I know of that venerable Gotama's praises, but that venerable Gotama is not of just this much praise. For that venerable Gotama is of immeasurable praise.”

၃၀၅. ဧဝံ ဝုတ္တေ, တေ ဗြာဟ္မဏာ သောဏဒဏ္ဍံ ဗြာဟ္မဏံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ယထာ ခေါ ဘဝံ သောဏဒဏ္ဍော သမဏဿ ဂေါတမဿ ဝဏ္ဏေ ဘာသတိ ဣတော စေပိ သော ဘဝံ ဂေါတမော ယောဇနသတေ ဝိဟရတိ, အလမေဝ သဒ္ဓေန ကုလပုတ္တေန ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ အပိ ပုဋောသေနာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ, ဘော, သဗ္ဗေဝ မယံ သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိဿာမာ’’တိ.

305. When this was said, those brahmins said this to the brahmin Soṇadaṇḍa: ‘As the venerable Soṇadaṇḍa speaks in praise of the recluse Gotama, even if that venerable Gotama were dwelling a hundred yojanas from here, it would be fitting for a faithful clansman to approach for an audience, even taking a bundle of provisions.’ ‘Then, sirs, let all of us go to approach the recluse Gotama for an audience.’”

သောဏဒဏ္ဍပရိဝိတက္ကော

The Deliberation of Soṇadaṇḍa

၃၀၆. အထ [Pg.111] ခေါ သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော မဟတာ ဗြာဟ္မဏဂဏေန သဒ္ဓိံ ယေန ဂဂ္ဂရာ ပေါက္ခရဏီ တေနုပသင်္ကမိ. အထ ခေါ သောဏဒဏ္ဍဿ ဗြာဟ္မဏဿ တိရောဝနသဏ္ဍဂတဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘‘အဟဉ္စေဝ ခေါ ပန သမဏံ ဂေါတမံ ပဉှံ ပုစ္ဆေယျံ; တတြ စေ မံ သမဏော ဂေါတမော ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘န ခေါ ဧသ, ဗြာဟ္မဏ, ပဉှော ဧဝံ ပုစ္ဆိတဗ္ဗော, ဧဝံ နာမေသ, ဗြာဟ္မဏ, ပဉှော ပုစ္ဆိတဗ္ဗော’တိ, တေန မံ အယံ ပရိသာ ပရိဘဝေယျ – ‘ဗာလော သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော အဗျတ္တော, နာသက္ခိ သမဏံ ဂေါတမံ ယောနိသော ပဉှံ ပုစ္ဆိတု’န္တိ. ယံ ခေါ ပနာယံ ပရိသာ ပရိဘဝေယျ, ယသောပိ တဿ ဟာယေထ. ယဿ ခေါ ပန ယသော ဟာယေထ, ဘောဂါပိ တဿ ဟာယေယျုံ. ယသောလဒ္ဓါ ခေါ ပနမှာကံ ဘောဂါ. မမဉ္စေဝ ခေါ ပန သမဏော ဂေါတမော ပဉှံ ပုစ္ဆေယျ, တဿ စာဟံ ပဉှဿ ဝေယျာကရဏေန စိတ္တံ န အာရာဓေယျံ; တတြ စေ မံ သမဏော ဂေါတမော ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘န ခေါ ဧသ, ဗြာဟ္မဏ, ပဉှော ဧဝံ ဗျာကာတဗ္ဗော, ဧဝံ နာမေသ, ဗြာဟ္မဏ, ပဉှော ဗျာကာတဗ္ဗော’တိ, တေန မံ အယံ ပရိသာ ပရိဘဝေယျ – ‘ဗာလော သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော အဗျတ္တော, နာသက္ခိ သမဏဿ ဂေါတမဿ ပဉှဿ ဝေယျာကရဏေန စိတ္တံ အာရာဓေတု’န္တိ. ယံ ခေါ ပနာယံ ပရိသာ ပရိဘဝေယျ, ယသောပိ တဿ ဟာယေထ. ယဿ ခေါ ပန ယသော ဟာယေထ, ဘောဂါပိ တဿ ဟာယေယျုံ. ယသောလဒ္ဓါ ခေါ ပနမှာကံ ဘောဂါ. အဟဉ္စေဝ ခေါ ပန ဧဝံ သမီပဂတော သမာနော အဒိသွာဝ သမဏံ ဂေါတမံ နိဝတ္တေယျံ, တေန မံ အယံ ပရိသာ ပရိဘဝေယျ – ‘ဗာလော သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော အဗျတ္တော မာနထဒ္ဓေါ ဘီတော စ, နော ဝိသဟတိ သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ, ကထဉှိ နာမ ဧဝံ သမီပဂတော သမာနော အဒိသွာ သမဏံ ဂေါတမံ နိဝတ္တိဿတီ’တိ. ယံ ခေါ ပနာယံ ပရိသာ ပရိဘဝေယျ, ယသောပိ တဿ ဟာယေထ. ယဿ ခေါ ပန ယသော ဟာယေထ, ဘောဂါပိ တဿ ဟာယေယျုံ, ယသောလဒ္ဓါ ခေါ ပနမှာကံ ဘောဂါ’’တိ.

306. Then the brahmin Soṇadaṇḍa, together with a great company of brahmins, approached the Gaggarā lake. Then, as the brahmin Soṇadaṇḍa was entering the woodland grove, this thought arose in his mind: ‘If I were to ask the recluse Gotama a question, and the recluse Gotama were to say to me, “Brahmin, this question should not be asked in this way; this, brahmin, is how the question should be asked,” then this assembly would scorn me, saying, “The brahmin Soṇadaṇḍa is foolish and incompetent; he was not able to ask the recluse Gotama a question properly.” Whomever this assembly were to scorn, his fame would decline. For whomever fame declines, his wealth also declines. And our wealth is indeed obtained through fame. And if the recluse Gotama were to ask me a question, and I were not to please his mind with my explanation of the question; and if the recluse Gotama were to say to me, “Brahmin, this question should not be explained in this way; this, brahmin, is how the question should be explained,” then this assembly would scorn me, saying, “The brahmin Soṇadaṇḍa is foolish and incompetent; he was not able to please the mind of the recluse Gotama with his explanation of the question.” Whomever this assembly were to scorn, his fame would decline. For whomever fame declines, his wealth also declines. And our wealth is indeed obtained through fame. And if, having come so near, I were to turn back without having seen the recluse Gotama, then this assembly would scorn me, saying, “The brahmin Soṇadaṇḍa is foolish, incompetent, arrogant, and fearful; he does not dare to approach the recluse Gotama for an audience. How indeed could he, having come so near, turn back without having seen the recluse Gotama?” Whomever this assembly were to scorn, his fame would decline. For whomever fame declines, his wealth also declines. And our wealth is indeed obtained through fame.’”

၃၀၇. အထ ခေါ သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. စမ္ပေယျကာပိ ခေါ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ [Pg.112] အပ္ပေကစ္စေ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု; အပ္ပေကစ္စေ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိံသု; သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု; အပ္ပေကစ္စေ ယေန ဘဂဝါ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု; အပ္ပေကစ္စေ နာမဂေါတ္တံ သာဝေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု; အပ္ပေကစ္စေ တုဏှီဘူတာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု.

307. Then the brahmin Soṇadaṇḍa approached the Blessed One; having approached, he exchanged greetings with the Blessed One. Having concluded this courteous and memorable talk, he sat down to one side. Some of the brahmin householders of Campā, having paid homage to the Blessed One, sat down to one side. Some exchanged greetings with the Blessed One; having concluded this courteous and memorable talk, they sat down to one side. Some, having raised their joined palms towards the Blessed One, sat down to one side. Some, having announced their name and clan, sat down to one side. And some, having become silent, sat down to one side.

၃၀၈. တတြပိ သုဒံ သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော ဧတဒေဝ ဗဟုလမနုဝိတက္ကေန္တော နိသိန္နော ဟောတိ – ‘‘အဟဉ္စေဝ ခေါ ပန သမဏံ ဂေါတမံ ပဉှံ ပုစ္ဆေယျံ; တတြ စေ မံ သမဏော ဂေါတမော ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘န ခေါ ဧသ, ဗြာဟ္မဏ, ပဉှော ဧဝံ ပုစ္ဆိတဗ္ဗော, ဧဝံ နာမေသ, ဗြာဟ္မဏ, ပဉှော ပုစ္ဆိတဗ္ဗော’တိ, တေန မံ အယံ ပရိသာ ပရိဘဝေယျ – ‘ဗာလော သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော အဗျတ္တော, နာသက္ခိ သမဏံ ဂေါတမံ ယောနိသော ပဉှံ ပုစ္ဆိတု’န္တိ. ယံ ခေါ ပနာယံ ပရိသာ ပရိဘဝေယျ, ယသောပိ တဿ ဟာယေထ. ယဿ ခေါ ပန ယသော ဟာယေထ, ဘောဂါပိ တဿ ဟာယေယျုံ. ယသောလဒ္ဓါ ခေါ ပနမှာကံ ဘောဂါ. မမဉ္စေဝ ခေါ ပန သမဏော ဂေါတမော ပဉှံ ပုစ္ဆေယျ, တဿ စာဟံ ပဉှဿ ဝေယျာကရဏေန စိတ္တံ န အာရာဓေယျံ; တတြ စေ မံ သမဏော ဂေါတမော ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘န ခေါ ဧသ, ဗြာဟ္မဏ, ပဉှော ဧဝံ ဗျာကာတဗ္ဗော, ဧဝံ နာမေသ, ဗြာဟ္မဏ, ပဉှော ဗျာကာတဗ္ဗော’တိ, တေန မံ အယံ ပရိသာ ပရိဘဝေယျ – ‘ဗာလော သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော အဗျတ္တော, နာသက္ခိ သမဏဿ ဂေါတမဿ ပဉှဿ ဝေယျာကရဏေန စိတ္တံ အာရာဓေတု’န္တိ. ယံ ခေါ ပနာယံ ပရိသာ ပရိဘဝေယျ, ယသောပိ တဿ ဟာယေထ. ယဿ ခေါ ပန ယသော ဟာယေထ, ဘောဂါပိ တဿ ဟာယေယျုံ. ယသောလဒ္ဓါ ခေါ ပနမှာကံ ဘောဂါ. အဟော ဝတ မံ သမဏော ဂေါတမော သကေ အာစရိယကေ တေဝိဇ္ဇကေ ပဉှံ ပုစ္ဆေယျ, အဒ္ဓါ ဝတဿာဟံ စိတ္တံ အာရာဓေယျံ ပဉှဿ ဝေယျာကရဏေနာ’’တိ.

308. At that time, the brahmin Soṇadaṇḍa was sitting, repeatedly pondering this very thought: 'If I were to ask the ascetic Gotama a question, and the ascetic Gotama were to say to me, "Brahmin, this question should not be asked in this way; rather, Brahmin, this is how the question should be asked," then this assembly would scorn me, saying, "The brahmin Soṇadaṇḍa is foolish and unskilled; he was not able to ask the ascetic Gotama a question properly." Should this assembly scorn me, my reputation would decline. For one whose reputation declines, their wealth would also decline. And our wealth is indeed acquired through reputation. But if the ascetic Gotama were to ask me a question, and I could not satisfy his mind with my explanation; and if the ascetic Gotama were to say to me, "Brahmin, this question should not be answered in this way; rather, Brahmin, this is how the question should be answered," then this assembly would scorn me, saying, "The brahmin Soṇadaṇḍa is foolish and unskilled; he was not able to satisfy the ascetic Gotama’s mind with the explanation of the question." Should this assembly scorn me, my reputation would decline. For one whose reputation declines, their wealth would also decline. And our wealth is indeed acquired through reputation. Oh, if only the ascetic Gotama would ask me a question concerning the threefold Vedic knowledge of my own teacher’s tradition! Surely then I could satisfy his mind with the explanation of the question!'

ဗြာဟ္မဏပညတ္တိ

The Designation of a Brahmin

၃၀၉. အထ ခေါ ဘဂဝတော သောဏဒဏ္ဍဿ ဗြာဟ္မဏဿ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဝိဟညတိ ခေါ အယံ သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော သကေန စိတ္တေန. ယံနူနာဟံ သောဏဒဏ္ဍံ ဗြာဟ္မဏံ သကေ အာစရိယကေ တေဝိဇ္ဇကေ ပဉှံ ပုစ္ဆေယျ’’န္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ သောဏဒဏ္ဍံ [Pg.113] ဗြာဟ္မဏံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတိဟိ ပန, ဗြာဟ္မဏ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ ဗြာဟ္မဏာ ဗြာဟ္မဏံ ပညပေန္တိ; ‘ဗြာဟ္မဏောသ္မီ’တိ စ ဝဒမာနော သမ္မာ ဝဒေယျ, န စ ပန မုသာဝါဒံ အာပဇ္ဇေယျာ’’တိ?

309. Then the Blessed One, having known with his mind the thought in the mind of the brahmin Soṇadaṇḍa, thought: 'This brahmin Soṇadaṇḍa is being distressed by his own mind. What if I were to ask the brahmin Soṇadaṇḍa a question concerning the threefold Vedic knowledge of his own teacher’s tradition?' Then the Blessed One said this to the brahmin Soṇadaṇḍa: 'Brahmin, endowed with how many factors do brahmins designate a person as a "brahmin," such that in saying, "I am a brahmin," one would be speaking correctly and would not fall into falsehood?'

၃၁၀. အထ ခေါ သောဏဒဏ္ဍဿ ဗြာဟ္မဏဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ယံ ဝတ နော အဟောသိ ဣစ္ဆိတံ, ယံ အာကင်္ခိတံ, ယံ အဓိပ္ပေတံ, ယံ အဘိပတ္ထိတံ – ‘အဟော ဝတ မံ သမဏော ဂေါတမော သကေ အာစရိယကေ တေဝိဇ္ဇကေ ပဉှံ ပုစ္ဆေယျ, အဒ္ဓါ ဝတဿာဟံ စိတ္တံ အာရာဓေယျံ ပဉှဿ ဝေယျာကရဏေနာ’တိ, တတြ မံ သမဏော ဂေါတမော သကေ အာစရိယကေ တေဝိဇ္ဇကေ ပဉှံ ပုစ္ဆတိ. အဒ္ဓါ ဝတဿာဟံ စိတ္တံ အာရာဓေဿာမိ ပဉှဿ ဝေယျာကရဏေနာ’’တိ.

310. Then this thought occurred to the brahmin Soṇadaṇḍa: 'Indeed, that which was wished for by us, that which was desired, that which was intended, and that which was longed for—namely, "Oh, if only the ascetic Gotama would ask me a question concerning the threefold Vedic knowledge of my own teacher’s tradition! Surely then I could satisfy his mind with the explanation of the question!"—now the ascetic Gotama is asking me a question concerning the threefold Vedic knowledge of my own teacher’s tradition. Surely I will satisfy his mind with the explanation of the question!'

၃၁၁. အထ ခေါ သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော အဗ္ဘုန္နာမေတွာ ကာယံ အနုဝိလောကေတွာ ပရိသံ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပဉ္စဟိ, ဘော ဂေါတမ, အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ ဗြာဟ္မဏာ ဗြာဟ္မဏံ ပညပေန္တိ; ‘ဗြာဟ္မဏောသ္မီ’တိ စ ဝဒမာနော သမ္မာ ဝဒေယျ, န စ ပန မုသာဝါဒံ အာပဇ္ဇေယျ. ကတမေဟိ ပဉ္စဟိ? ဣဓ, ဘော ဂေါတမ, ဗြာဟ္မဏော ဥဘတော သုဇာတော ဟောတိ မာတိတော စ ပိတိတော စ, သံသုဒ္ဓဂဟဏိကော ယာဝ သတ္တမာ ပိတာမဟယုဂါ အက္ခိတ္တော အနုပက္ကုဋ္ဌော ဇာတိဝါဒေန; အဇ္ဈာယကော ဟောတိ မန္တဓရော တိဏ္ဏံ ဝေဒါနံ ပါရဂူ သနိဃဏ္ဍုကေဋုဘာနံ သာက္ခရပ္ပဘေဒါနံ ဣတိဟာသပဉ္စမာနံ ပဒကော ဝေယျာကရဏော လောကာယတမဟာပုရိသလက္ခဏေသု အနဝယော; အဘိရူပေါ ဟောတိ ဒဿနီယော ပါသာဒိကော ပရမာယ ဝဏ္ဏပေါက္ခရတာယ သမန္နာဂတော ဗြဟ္မဝဏ္ဏီ ဗြဟ္မဝစ္ဆသီ အခုဒ္ဒါဝကာသော ဒဿနာယ; သီလဝါ ဟောတိ ဝုဒ္ဓသီလီ ဝုဒ္ဓသီလေန သမန္နာဂတော; ပဏ္ဍိတော စ ဟောတိ မေဓာဝီ ပဌမော ဝါ ဒုတိယော ဝါ သုဇံ ပဂ္ဂဏှန္တာနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ပဉ္စဟိ အင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ ဗြာဟ္မဏာ ဗြာဟ္မဏံ ပညပေန္တိ; ‘ဗြာဟ္မဏောသ္မီ’တိ စ ဝဒမာနော သမ္မာ ဝဒေယျ, န စ ပန မုသာဝါဒံ အာပဇ္ဇေယျာ’’တိ.

311. Then the brahmin Soṇadaṇḍa, having straightened his body and looked around the assembly, said this to the Blessed One: 'Master Gotama, brahmins designate as a "brahmin" one who is endowed with five factors; and in saying, "I am a brahmin," one would be speaking correctly and would not fall into falsehood. What are the five? Here, Master Gotama, a brahmin is well-born on both sides, from his mother and his father, of pure conception back to the seventh generation of ancestors, not rejected and not reproached with regard to birth. He is a reciter and a master of the sacred verses, a master of the three Vedas with their vocabularies, ritual treatises, phonology, and etymology, with the legends as the fifth; he is a master of the Padas and of grammar, and is fully versed in the Lokāyata and the marks of a great man. He is handsome, good-looking, and inspires confidence, endowed with supreme excellence of complexion; he has a Brahma-like complexion and a Brahma-like physique, and is by no means insignificant to behold. He is virtuous, possessing developed virtue, endowed with developed virtue. He is wise and intelligent, the first or the second among those who take up the sacrificial ladle. Master Gotama, it is one endowed with these five factors that brahmins designate as a "brahmin"; and in saying, "I am a brahmin," one would be speaking correctly and would not fall into falsehood.'

‘‘ဣမေသံ ပန, ဗြာဟ္မဏ, ပဉ္စန္နံ အင်္ဂါနံ သက္ကာ ဧကံ အင်္ဂံ ဌပယိတွာ စတူဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ ဗြာဟ္မဏာ ဗြာဟ္မဏံ ပညပေတုံ; ‘ဗြာဟ္မဏောသ္မီ’တိ စ ဝဒမာနော သမ္မာ ဝဒေယျ, န စ ပန မုသာဝါဒံ အာပဇ္ဇေယျာ’’တိ? ‘‘သက္ကာ[Pg.114], ဘော ဂေါတမ. ဣမေသဉှိ, ဘော ဂေါတမ, ပဉ္စန္နံ အင်္ဂါနံ ဝဏ္ဏံ ဌပယာမ. ကိဉှိ ဝဏ္ဏော ကရိဿတိ? ယတော ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဗြာဟ္မဏော ဥဘတော သုဇာတော ဟောတိ မာတိတော စ ပိတိတော စ သံသုဒ္ဓဂဟဏိကော ယာဝ သတ္တမာ ပိတာမဟယုဂါ အက္ခိတ္တော အနုပက္ကုဋ္ဌော ဇာတိဝါဒေန; အဇ္ဈာယကော စ ဟောတိ မန္တဓရော စ တိဏ္ဏံ ဝေဒါနံ ပါရဂူ သနိဃဏ္ဍုကေဋုဘာနံ သာက္ခရပ္ပဘေဒါနံ ဣတိဟာသပဉ္စမာနံ ပဒကော ဝေယျာကရဏော လောကာယတမဟာပုရိသလက္ခဏေသု အနဝယော; သီလဝါ စ ဟောတိ ဝုဒ္ဓသီလီ ဝုဒ္ဓသီလေန သမန္နာဂတော; ပဏ္ဍိတော စ ဟောတိ မေဓာဝီ ပဌမော ဝါ ဒုတိယော ဝါ သုဇံ ပဂ္ဂဏှန္တာနံ. ဣမေဟိ ခေါ ဘော ဂေါတမ စတူဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ ဗြာဟ္မဏာ ဗြာဟ္မဏံ ပညပေန္တိ; ‘ဗြာဟ္မဏောသ္မီ’တိ စ ဝဒမာနော သမ္မာ ဝဒေယျ, န စ ပန မုသာဝါဒံ အာပဇ္ဇေယျာ’’တိ.

'But, Brahmin, among these five factors, is it possible, having set aside one factor, to designate as a "brahmin" one who is endowed with four factors, such that in saying, "I am a brahmin," one would be speaking correctly and would not fall into falsehood?' 'It is possible, Master Gotama. For among these five factors, Master Gotama, we can set aside appearance. For what can appearance accomplish? When, Master Gotama, a brahmin is well-born on both sides, from his mother and his father, of pure conception back to the seventh generation of ancestors, not rejected and not reproached with regard to birth; and is a reciter and a master of the sacred verses, a master of the three Vedas with their vocabularies, ritual treatises, phonology, and etymology, with the legends as the fifth, a master of the Padas and of grammar, and is fully versed in the Lokāyata and the marks of a great man; and is virtuous, possessing developed virtue, endowed with developed virtue; and is wise and intelligent, the first or the second among those who take up the sacrificial ladle—Master Gotama, it is one endowed with these four factors that brahmins designate as a "brahmin"; and in saying, "I am a brahmin," one would be speaking correctly and would not fall into falsehood.'

၃၁၂. ‘‘ဣမေသံ ပန, ဗြာဟ္မဏ, စတုန္နံ အင်္ဂါနံ သက္ကာ ဧကံ အင်္ဂံ ဌပယိတွာ တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ ဗြာဟ္မဏာ ဗြာဟ္မဏံ ပညပေတုံ; ‘ဗြာဟ္မဏောသ္မီ’တိ စ ဝဒမာနော သမ္မာ ဝဒေယျ, န စ ပန မုသာဝါဒံ အာပဇ္ဇေယျာ’’တိ? ‘‘သက္ကာ, ဘော ဂေါတမ. ဣမေသဉှိ, ဘော ဂေါတမ, စတုန္နံ အင်္ဂါနံ မန္တေ ဌပယာမ. ကိဉှိ မန္တာ ကရိဿန္တိ? ယတော ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဗြာဟ္မဏော ဥဘတော သုဇာတော ဟောတိ မာတိတော စ ပိတိတော စ သံသုဒ္ဓဂဟဏိကော ယာဝ သတ္တမာ ပိတာမဟယုဂါ အက္ခိတ္တော အနုပက္ကုဋ္ဌော ဇာတိဝါဒေန; သီလဝါ စ ဟောတိ ဝုဒ္ဓသီလီ ဝုဒ္ဓသီလေန သမန္နာဂတော; ပဏ္ဍိတော စ ဟောတိ မေဓာဝီ ပဌမော ဝါ ဒုတိယော ဝါ သုဇံ ပဂ္ဂဏှန္တာနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘော ဂေါတမ, တီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ ဗြာဟ္မဏာ ဗြာဟ္မဏံ ပညပေန္တိ; ‘ဗြာဟ္မဏောသ္မီ’တိ စ ဝဒမာနော သမ္မာ ဝဒေယျ, န စ ပန မုသာဝါဒံ အာပဇ္ဇေယျာ’’တိ.

312. “But, brahmin, among these four factors, is it possible for brahmins to designate as a brahmin one who is endowed with three factors, having set aside one factor? And in saying, ‘I am a brahmin,’ would one be speaking correctly and not fall into falsehood?” “It is possible, venerable Gotama. For, venerable Gotama, among these four factors, we may set aside the Vedas. For what can the Vedas accomplish? It is because, venerable Gotama, a brahmin is well-born on both sides, from his mother and his father, of pure maternal lineage up to the seventh ancestral generation, unassailed and irreproachable in regard to birth; and he is virtuous, of developed virtue, endowed with developed virtue; and he is wise and intelligent, the first or second among those who take up the sacrificial ladle. It is with these three factors, venerable Gotama, that brahmins designate one as a brahmin; and in saying, ‘I am a brahmin,’ one would be speaking correctly and not fall into falsehood.”

‘‘ဣမေသံ ပန, ဗြာဟ္မဏ, တိဏ္ဏံ အင်္ဂါနံ သက္ကာ ဧကံ အင်္ဂံ ဌပယိတွာ ဒွီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ ဗြာဟ္မဏာ ဗြာဟ္မဏံ ပညပေတုံ; ‘ဗြာဟ္မဏောသ္မီ’တိ စ ဝဒမာနော သမ္မာ ဝဒေယျ, န စ ပန မုသာဝါဒံ အာပဇ္ဇေယျာ’’တိ? ‘‘သက္ကာ, ဘော ဂေါတမ. ဣမေသဉှိ, ဘော ဂေါတမ, တိဏ္ဏံ အင်္ဂါနံ ဇာတိံ ဌပယာမ. ကိဉှိ ဇာတိ ကရိဿတိ? ယတော ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဗြာဟ္မဏော သီလဝါ ဟောတိ ဝုဒ္ဓသီလီ ဝုဒ္ဓသီလေန သမန္နာဂတော; ပဏ္ဍိတော စ ဟောတိ [Pg.115] မေဓာဝီ ပဌမော ဝါ ဒုတိယော ဝါ သုဇံ ပဂ္ဂဏှန္တာနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဒွီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ ဗြာဟ္မဏာ ဗြာဟ္မဏံ ပညပေန္တိ; ‘ဗြာဟ္မဏောသ္မီ’တိ စ ဝဒမာနော သမ္မာ ဝဒေယျ, န စ ပန မုသာဝါဒံ အာပဇ္ဇေယျာ’’တိ.

“But, brahmin, among these three factors, is it possible for brahmins to designate as a brahmin one who is endowed with two factors, having set aside one factor? And in saying, ‘I am a brahmin,’ would one be speaking correctly and not fall into falsehood?” “It is possible, venerable Gotama. For, venerable Gotama, among these three factors, we may set aside birth. For what can birth accomplish? It is because, venerable Gotama, a brahmin is virtuous, of developed virtue, endowed with developed virtue; and he is wise and intelligent, the first or second among those who take up the sacrificial ladle. It is with these two factors, venerable Gotama, that brahmins designate one as a brahmin; and in saying, ‘I am a brahmin,’ one would be speaking correctly and not fall into falsehood.”

၃၁၃. ဧဝံ ဝုတ္တေ, တေ ဗြာဟ္မဏာ သောဏဒဏ္ဍံ ဗြာဟ္မဏံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘မာ ဘဝံ သောဏဒဏ္ဍော ဧဝံ အဝစ, မာ ဘဝံ သောဏဒဏ္ဍော ဧဝံ အဝစ. အပဝဒတေဝ ဘဝံ သောဏဒဏ္ဍော ဝဏ္ဏံ, အပဝဒတိ မန္တေ, အပဝဒတိ ဇာတိံ ဧကံသေန. ဘဝံ သောဏဒဏ္ဍော သမဏဿေဝ ဂေါတမဿ ဝါဒံ အနုပက္ခန္ဒတီ’’တိ.

313. When this was said, those brahmins said this to the brahmin Soṇadaṇḍa: “Let the venerable Soṇadaṇḍa not speak thus! Let the venerable Soṇadaṇḍa not speak thus! The venerable Soṇadaṇḍa is indeed disparaging complexion, disparaging the Vedas, and disparaging birth entirely. The venerable Soṇadaṇḍa is adopting the doctrine of the ascetic Gotama!”

၃၁၄. အထ ခေါ ဘဂဝါ တေ ဗြာဟ္မဏေ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သစေ ခေါ တုမှာကံ ဗြာဟ္မဏာနံ ဧဝံ ဟောတိ – ‘အပ္ပဿုတော စ သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော, အကလျာဏဝါက္ကရဏော စ သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော, ဒုပ္ပညော စ သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော, န စ ပဟောတိ သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော သမဏေန ဂေါတမေန သဒ္ဓိံ အသ္မိံ ဝစနေ ပဋိမန္တေတု’န္တိ, တိဋ္ဌတု သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော, တုမှေ မယာ သဒ္ဓိံ မန္တဝှော အသ္မိံ ဝစနေ. သစေ ပန တုမှာကံ ဗြာဟ္မဏာနံ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ဗဟုဿုတော စ သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော, ကလျာဏဝါက္ကရဏော စ သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော, ပဏ္ဍိတော စ သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော, ပဟောတိ စ သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော သမဏေန ဂေါတမေန သဒ္ဓိံ အသ္မိံ ဝစနေ ပဋိမန္တေတု’န္တိ, တိဋ္ဌထ တုမှေ, သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော မယာ သဒ္ဓိံ ပဋိမန္တေတူ’’တိ.

314. Then the Blessed One said this to those brahmins: “If, brahmins, it occurs to you: ‘The brahmin Soṇadaṇḍa has little learning, the brahmin Soṇadaṇḍa does not have eloquent speech, the brahmin Soṇadaṇḍa has little wisdom, and the brahmin Soṇadaṇḍa is not able to respond to the ascetic Gotama in this discussion,’ then let the brahmin Soṇadaṇḍa stand aside, and you may converse with me in this discussion. But if it occurs to you: ‘The brahmin Soṇadaṇḍa has much learning, the brahmin Soṇadaṇḍa has eloquent speech, the brahmin Soṇadaṇḍa is wise, and the brahmin Soṇadaṇḍa is able to respond to the ascetic Gotama in this discussion,’ then you stand aside, and let the brahmin Soṇadaṇḍa respond to me.”

၃၁၅. ဧဝံ ဝုတ္တေ, သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘တိဋ္ဌတု ဘဝံ ဂေါတမော, တုဏှီ ဘဝံ ဂေါတမော ဟောတု, အဟမေဝ တေသံ သဟဓမ္မေန ပဋိဝစနံ ကရိဿာမီ’’တိ. အထ ခေါ သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော တေ ဗြာဟ္မဏေ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မာ ဘဝန္တော ဧဝံ အဝစုတ္ထ, မာ ဘဝန္တော ဧဝံ အဝစုတ္ထ – ‘အပဝဒတေဝ ဘဝံ သောဏဒဏ္ဍော ဝဏ္ဏံ, အပဝဒတိ မန္တေ, အပဝဒတိ ဇာတိံ ဧကံသေန. ဘဝံ သောဏဒဏ္ဍော သမဏဿေဝ ဂေါတမဿ ဝါဒံ အနုပက္ခန္ဒတီ’တိ. နာဟံ, ဘော, အပဝဒါမိ ဝဏ္ဏံ ဝါ မန္တေ ဝါ ဇာတိံ ဝါ’’တိ.

315. When this was said, the brahmin Soṇadaṇḍa said this to the Blessed One: “Let the venerable Gotama wait, let the venerable Gotama be silent. I myself will give them a reasoned reply.” Then the brahmin Soṇadaṇḍa said this to those brahmins: “Let the venerables not speak thus! Let the venerables not speak thus: ‘The venerable Soṇadaṇḍa is indeed disparaging complexion, disparaging the Vedas, and disparaging birth entirely. The venerable Soṇadaṇḍa is adopting the doctrine of the ascetic Gotama.’ I, sirs, do not disparage complexion, or the Vedas, or birth.”

၃၁၆. တေန [Pg.116] ခေါ ပန သမယေန သောဏဒဏ္ဍဿ ဗြာဟ္မဏဿ ဘာဂိနေယျော အင်္ဂကော နာမ မာဏဝကော တဿံ ပရိသာယံ နိသိန္နော ဟောတိ. အထ ခေါ သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော တေ ဗြာဟ္မဏေ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပဿန္တိ နော ဘောန္တော ဣမံ အင်္ဂကံ မာဏဝကံ အမှာကံ ဘာဂိနေယျ’’န္တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘော’’. ‘‘အင်္ဂကော ခေါ, ဘော, မာဏဝကော အဘိရူပေါ ဒဿနီယော ပါသာဒိကော ပရမာယ ဝဏ္ဏပေါက္ခရတာယ သမန္နာဂတော ဗြဟ္မဝဏ္ဏီ ဗြဟ္မဝစ္ဆသီ အခုဒ္ဒါဝကာသော ဒဿနာယ, နာဿ ဣမိဿံ ပရိသာယံ သမသမော အတ္ထိ ဝဏ္ဏေန ဌပေတွာ သမဏံ ဂေါတမံ. အင်္ဂကော ခေါ မာဏဝကော အဇ္ဈာယကော မန္တဓရော, တိဏ္ဏံ ဝေဒါနံ ပါရဂူ သနိဃဏ္ဍုကေဋုဘာနံ သာက္ခရပ္ပဘေဒါနံ ဣတိဟာသပဉ္စမာနံ ပဒကော ဝေယျာကရဏော လောကာယတမဟာပုရိသလက္ခဏေသု အနဝယော. အဟမဿ မန္တေ ဝါစေတာ. အင်္ဂကော ခေါ မာဏဝကော ဥဘတော သုဇာတော မာတိတော စ ပိတိတော စ သံသုဒ္ဓဂဟဏိကော ယာဝ သတ္တမာ ပိတာမဟယုဂါ အက္ခိတ္တော အနုပက္ကုဋ္ဌော ဇာတိဝါဒေန. အဟမဿ မာတာပိတရော ဇာနာမိ. အင်္ဂကော ခေါ မာဏဝကော ပါဏမ္ပိ ဟနေယျ, အဒိန္နမ္ပိ အာဒိယေယျ, ပရဒါရမ္ပိ ဂစ္ဆေယျ, မုသာဝါဒမ္ပိ ဘဏေယျ, မဇ္ဇမ္ပိ ပိဝေယျ, ဧတ္ထ ဒါနိ, ဘော, ကိံ ဝဏ္ဏော ကရိဿတိ, ကိံ မန္တာ, ကိံ ဇာတိ? ယတော ခေါ, ဘော, ဗြာဟ္မဏော သီလဝါ စ ဟောတိ ဝုဒ္ဓသီလီ ဝုဒ္ဓသီလေန သမန္နာဂတော, ပဏ္ဍိတော စ ဟောတိ မေဓာဝီ ပဌမော ဝါ ဒုတိယော ဝါ သုဇံ ပဂ္ဂဏှန္တာနံ. ဣမေဟိ ခေါ, ဘော, ဒွီဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတံ ဗြာဟ္မဏာ ဗြာဟ္မဏံ ပညပေန္တိ; ‘ဗြာဟ္မဏောသ္မီ’တိ စ ဝဒမာနော သမ္မာ ဝဒေယျ, န စ ပန မုသာဝါဒံ အာပဇ္ဇေယျာ’’တိ.

316. Now at that time, the nephew of the brahmin Soṇadaṇḍa, a young man named Aṅgaka, was seated in that assembly. Then the brahmin Soṇadaṇḍa said this to those brahmins: 'Sirs, do you see this young man Aṅgaka, our nephew?' 'Yes, sir.' 'The young man Aṅgaka, sirs, is handsome, good-looking, pleasing, endowed with the supreme excellence of complexion, has a complexion like Brahma, a physique like Brahma, and is by no means insignificant to behold. In this assembly, there is no one equal to him in complexion, except for the ascetic Gotama. The young man Aṅgaka is a reciter, a bearer of the mantras, a master of the three Vedas, together with the Nighaṇḍu and Keṭubha, the treatises on the distinctions of letters, with the Itihāsa as the fifth; he is a textual scholar, a grammarian, and is fully proficient in the Lokāyata and the marks of a great man. I am his teacher of the mantras. The young man Aṅgaka is well-born on both sides, from his mother and his father, of pure conception back to the seventh generation of ancestors, unassailed and irreproachable with regard to birth. I know his mother and father. The young man Aṅgaka might take life, might take what is not given, might go to another's wife, might speak falsehood, and might drink intoxicants. In that case, sirs, what good would his complexion do? What good would the mantras do? What good would his birth do? When, sirs, a brahmin is both virtuous and of developed virtue, endowed with developed virtue, and is wise and intelligent, the first or second among those who take up the sacrificial ladle—endowed with these two factors, sirs, brahmins designate one a brahmin. And when one says, "I am a brahmin," one would speak rightly and would not fall into falsehood.'

သီလပညာကထာ

On Virtue and Wisdom

၃၁၇. ‘‘ဣမေသံ ပန, ဗြာဟ္မဏ, ဒွိန္နံ အင်္ဂါနံ သက္ကာ ဧကံ အင်္ဂံ ဌပယိတွာ ဧကေန အင်္ဂေန သမန္နာဂတံ ဗြာဟ္မဏာ ဗြာဟ္မဏံ ပညပေတုံ; ‘ဗြာဟ္မဏောသ္မီ’တိ စ ဝဒမာနော သမ္မာ ဝဒေယျ, န စ ပန မုသာဝါဒံ အာပဇ္ဇေယျာ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ. သီလပရိဓောတာ ဟိ, ဘော ဂေါတမ, ပညာ; ပညာပရိဓောတံ သီလံ. ယတ္ထ သီလံ တတ္ထ ပညာ, ယတ္ထ ပညာ တတ္ထ သီလံ. သီလဝတော ပညာ, ပညဝတော သီလံ. သီလပညာဏဉ္စ ပန လောကသ္မိံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ. သေယျထာပိ, ဘော ဂေါတမ, ဟတ္ထေန ဝါ ဟတ္ထံ ဓောဝေယျ, ပါဒေန ဝါ ပါဒံ ဓောဝေယျ; ဧဝမေဝ ခေါ, ဘော ဂေါတမ, သီလပရိဓောတာ ပညာ, ပညာပရိဓောတံ [Pg.117] သီလံ. ယတ္ထ သီလံ တတ္ထ ပညာ, ယတ္ထ ပညာ တတ္ထ သီလံ. သီလဝတော ပညာ, ပညဝတော သီလံ. သီလပညာဏဉ္စ ပန လောကသ္မိံ အဂ္ဂမက္ခာယတီ’’တိ. ‘‘ဧဝမေတံ, ဗြာဟ္မဏ, ဧဝမေတံ, ဗြာဟ္မဏ, သီလပရိဓောတာ ဟိ, ဗြာဟ္မဏ, ပညာ, ပညာပရိဓောတံ သီလံ. ယတ္ထ သီလံ တတ္ထ ပညာ, ယတ္ထ ပညာ တတ္ထ သီလံ. သီလဝတော ပညာ, ပညဝတော သီလံ. သီလပညာဏဉ္စ ပန လောကသ္မိံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ. သေယျထာပိ, ဗြာဟ္မဏ, ဟတ္ထေန ဝါ ဟတ္ထံ ဓောဝေယျ, ပါဒေန ဝါ ပါဒံ ဓောဝေယျ; ဧဝမေဝ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, သီလပရိဓောတာ ပညာ, ပညာပရိဓောတံ သီလံ. ယတ္ထ သီလံ တတ္ထ ပညာ, ယတ္ထ ပညာ တတ္ထ သီလံ. သီလဝတော ပညာ, ပညဝတော သီလံ. သီလပညာဏဉ္စ ပန လောကသ္မိံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ.

317. "But, brahmin, among these two factors, would it be possible for brahmins to designate as a brahmin one who is endowed with one factor, having set aside the other? And when one says, 'I am a brahmin,' would one speak rightly and not fall into falsehood?" "Not so, Venerable Gotama. For, Venerable Gotama, wisdom is purified by virtue, and virtue is purified by wisdom. Where there is virtue, there is wisdom; where there is wisdom, there is virtue. For one who is virtuous, there is wisdom; for one who is wise, there is virtue. And virtue and wisdom are declared to be supreme in the world. Just as, Venerable Gotama, one might wash one hand with the other, or one foot with the other; even so, Venerable Gotama, wisdom is purified by virtue, and virtue is purified by wisdom. Where there is virtue, there is wisdom; where there is wisdom, there is virtue. For one who is virtuous, there is wisdom; for one who is wise, there is virtue. And virtue and wisdom are declared to be supreme in the world." "So it is, brahmin, so it is. For, brahmin, wisdom is purified by virtue, and virtue is purified by wisdom. Where there is virtue, there is wisdom; where there is wisdom, there is virtue. For one who is virtuous, there is wisdom; for one who is wise, there is virtue. And virtue and wisdom are declared to be supreme in the world. Just as, brahmin, one might wash one hand with the other, or one foot with the other; even so, brahmin, wisdom is purified by virtue, and virtue is purified by wisdom. Where there is virtue, there is wisdom; where there is wisdom, there is virtue. For one who is virtuous, there is wisdom; for one who is wise, there is virtue. And virtue and wisdom are declared to be supreme in the world."

၃၁၈. ‘‘ကတမံ ပန တံ, ဗြာဟ္မဏ, သီလံ? ကတမာ သာ ပညာ’’တိ? ‘‘ဧတ္တကပရမာဝ မယံ, ဘော ဂေါတမ, ဧတသ္မိံ အတ္ထေ. သာဓု ဝတ ဘဝန္တံယေဝ ဂေါတမံ ပဋိဘာတု ဧတဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော’’တိ. ‘‘တေန ဟိ, ဗြာဟ္မဏ, သုဏောဟိ; သာဓုကံ မနသိကရောဟိ; ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘော’’တိ ခေါ သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝတော ပစ္စဿောသိ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓ, ဗြာဟ္မဏ, တထာဂတော လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ…ပေ… (ယထာ ၁၉၀-၂၁၂ အနုစ္ဆေဒေသု တထာ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗံ). ဧဝံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ဘိက္ခု သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ. ဣဒံ ခေါ တံ, ဗြာဟ္မဏ, သီလံ…ပေ… ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ…ပေ… ဒုတိယံ ဈာနံ…ပေ… တတိယံ ဈာနံ…ပေ… စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ…ပေ… ဉာဏဒဿနာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ, အဘိနိန္နာမေတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ ပညာယ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတိ, ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ ပညာယ အယံ ခေါ သာ, ဗြာဟ္မဏ, ပညာ’’တိ.

318. "But what, brahmin, is that virtue? And what is that wisdom?" "Venerable Gotama, this is as far as we go in this matter. It would be good if the meaning of this statement would occur to the Venerable Gotama himself." "In that case, brahmin, listen and apply your mind well; I will speak." "So be it, venerable sir," the brahmin Soṇadaṇḍa replied to the Blessed One. The Blessed One said this: "Here, brahmin, a Tathāgata arises in the world, an Arahant, a Perfectly Enlightened One... [to be elaborated as in the Sāmaññaphala Sutta]. In this way, brahmin, a bhikkhu is accomplished in virtue. This, brahmin, is that virtue... He enters and abides in the first jhāna... the second jhāna... the third jhāna... the fourth jhāna... He directs and inclines his mind toward knowledge and vision. This too is part of his wisdom... He understands: 'There is no further state of being.' This too is part of his wisdom. This, brahmin, is that wisdom."

သောဏဒဏ္ဍဥပါသကတ္တပဋိဝေဒနာ

Soṇadaṇḍa's Declaration as a Lay Follower

၃၁၉. ဧဝံ ဝုတ္တေ, သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ, အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ. သေယျထာပိ, ဘော ဂေါတမ, နိက္ကုဇ္ဇိတံ ဝါ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ, ပဋိစ္ဆန္နံ ဝါ ဝိဝရေယျ, မူဠှဿ ဝါ မဂ္ဂံ အာစိက္ခေယျ, အန္ဓကာရေ ဝါ တေလပဇ္ဇောတံ ဓာရေယျ, ‘စက္ခုမန္တော ရူပါနိ ဒက္ခန္တီ’တိ; ဧဝမေဝံ ဘောတာ ဂေါတမေန အနေကပရိယာယေန ဓမ္မော ပကာသိတော. ဧသာဟံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ, ဓမ္မဉ္စ, ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. ဥပါသကံ မံ ဘဝံ ဂေါတမော ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတံ[Pg.118]. အဓိဝါသေတု စ မေ ဘဝံ ဂေါတမော သွာတနာယ ဘတ္တံ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေနာ’’တိ. အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ တုဏှီဘာဝေန.

319. When this was said, the brahmin Soṇadaṇḍa said to the Blessed One: “Magnificent, Venerable Gotama! Magnificent! Just as if, Venerable Gotama, one were to set upright what was overturned, or reveal what was hidden, or show the way to one who was lost, or hold up an oil lamp in the darkness, thinking, ‘Those with eyes will see forms’; in the same way, the Dhamma has been made clear by the Venerable Gotama in many ways. I go to the Venerable Gotama for refuge, to the Dhamma, and to the Saṅgha of bhikkhus. May the Venerable Gotama remember me as a lay follower who has gone for refuge from this day forth for as long as life lasts. And may the Venerable Gotama consent to accept tomorrow's meal from me, together with the Saṅgha of bhikkhus.” The Blessed One consented by silence.

၃၂၀. အထ ခေါ သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝတော အဓိဝါသနံ ဝိဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ. အထ ခေါ သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန သကေ နိဝေသနေ ပဏီတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ ပဋိယာဒါပေတွာ ဘဂဝတော ကာလံ အာရောစာပေသိ – ‘‘ကာလော, ဘော ဂေါတမ, နိဋ္ဌိတံ ဘတ္တ’’န္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေန ယေန သောဏဒဏ္ဍဿ ဗြာဟ္မဏဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. အထ ခေါ သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ ပဏီတေန ခါဒနီယေန ဘောဇနီယေန သဟတ္ထာ သန္တပ္ပေသိ သမ္ပဝါရေသိ.

320. Then the brahmin Soṇadaṇḍa, understanding the Blessed One’s consent, rose from his seat, paid homage to the Blessed One, circumambulated him keeping him on his right, and departed. Then, when that night had passed, the brahmin Soṇadaṇḍa had excellent hard and soft food prepared in his own residence and had the time announced to the Blessed One, saying: “It is time, Venerable Gotama, the meal is ready.” Then the Blessed One, having dressed in the morning, taking his bowl and robe, went together with the Saṅgha of bhikkhus to the residence of the brahmin Soṇadaṇḍa. Having arrived, he sat down on the prepared seat. Then the brahmin Soṇadaṇḍa, with his own hands, served and satisfied the Saṅgha of bhikkhus headed by the Buddha with excellent hard and soft food.

၃၂၁. အထ ခေါ သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဘုတ္တာဝိံ ဩနီတပတ္တပါဏိံ အညတရံ နီစံ အာသနံ ဂဟေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သောဏဒဏ္ဍော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟဉ္စေဝ ခေါ ပန, ဘော ဂေါတမ, ပရိသဂတော သမာနော အာသနာ ဝုဋ္ဌဟိတွာ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ အဘိဝါဒေယျံ, တေန မံ သာ ပရိသာ ပရိဘဝေယျ. ယံ ခေါ ပန သာ ပရိသာ ပရိဘဝေယျ, ယသောပိ တဿ ဟာယေထ. ယဿ ခေါ ပန ယသော ဟာယေထ, ဘောဂါပိ တဿ ဟာယေယျုံ. ယသောလဒ္ဓါ ခေါ ပနမှာကံ ဘောဂါ. အဟဉ္စေဝ ခေါ ပန, ဘော ဂေါတမ, ပရိသဂတော သမာနော အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဏှေယျံ, အာသနာ မေ တံ ဘဝံ ဂေါတမော ပစ္စုဋ္ဌာနံ ဓာရေတု. အဟဉ္စေဝ ခေါ ပန, ဘော ဂေါတမ, ပရိသဂတော သမာနော ဝေဌနံ ဩမုဉ္စေယျံ, သိရသာ မေ တံ ဘဝံ ဂေါတမော အဘိဝါဒနံ ဓာရေတု. အဟဉ္စေဝ ခေါ ပန, ဘော ဂေါတမ, ယာနဂတော သမာနော ယာနာ ပစ္စောရောဟိတွာ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ အဘိဝါဒေယျံ, တေန မံ သာ ပရိသာ ပရိဘဝေယျ. ယံ ခေါ ပန သာ ပရိသာ ပရိဘဝေယျ, ယသောပိ တဿ ဟာယေထ, ယဿ ခေါ ပန ယသော ဟာယေထ, ဘောဂါပိ တဿ ဟာယေယျုံ. ယသောလဒ္ဓါ ခေါ ပနမှာကံ ဘောဂါ. အဟဉ္စေဝ ခေါ ပန, ဘော ဂေါတမ, ယာနဂတော သမာနော ပတောဒလဋ္ဌိံ အဗ္ဘုန္နာမေယျံ, ယာနာ မေ တံ ဘဝံ ဂေါတမော ပစ္စောရောဟနံ ဓာရေတု. အဟဉ္စေဝ [Pg.119] ခေါ ပန, ဘော ဂေါတမ, ယာနဂတော သမာနော ဆတ္တံ အပနာမေယျံ, သိရသာ မေ တံ ဘဝံ ဂေါတမော အဘိဝါဒနံ ဓာရေတူ’’တိ.

321. Then, when the Blessed One had finished his meal and removed his hand from the bowl, the brahmin Soṇadaṇḍa took a lower seat and sat to one side. Seated to one side, the brahmin Soṇadaṇḍa said to the Blessed One: “Venerable Gotama, if I, while in an assembly, were to rise from my seat and pay homage to the Venerable Gotama, that assembly would disparage me. If that assembly were to disparage me, my reputation would decline. For one whose reputation declines, their wealth also declines. Our wealth is, in fact, obtained through reputation. Venerable Gotama, if I, while in an assembly, were to raise my joined palms, may the Venerable Gotama consider that as my rising from my seat. Venerable Gotama, if I, while in an assembly, were to remove my headdress, may the Venerable Gotama consider that as my paying homage with my head. Venerable Gotama, if I, while riding in a vehicle, were to descend from the vehicle and pay homage to the Venerable Gotama, that assembly would disparage me. If that assembly were to disparage me, my reputation would decline. For one whose reputation declines, their wealth also declines. Our wealth is, in fact, obtained through reputation. Venerable Gotama, if I, while riding in a vehicle, were to raise my goad, may the Venerable Gotama consider that as my descending from the vehicle. Venerable Gotama, if I, while riding in a vehicle, were to remove my parasol, may the Venerable Gotama consider that as my paying homage with my head.”

၃၂၂. အထ ခေါ ဘဂဝါ သောဏဒဏ္ဍံ ဗြာဟ္မဏံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတွာ သမာဒပေတွာ သမုတ္တေဇေတွာ သမ္ပဟံသေတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမီတိ.

322. Then the Blessed One, having instructed, established, roused, and gladdened the brahmin Soṇadaṇḍa with a talk on the Dhamma, rose from his seat and departed.

သောဏဒဏ္ဍသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ စတုတ္ထံ.

The Soṇadaṇḍa Sutta, the fourth, is finished.

၅. ကူဋဒန္တသုတ္တံ

5. The Kūṭadanta Sutta

ခါဏုမတကဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ

The Brahmins and Householders of Khāṇumata

၃၂၃. ဧဝံ [Pg.120] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ မဂဓေသု စာရိကံ စရမာနော မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ပဉ္စမတ္တေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ ယေန ခါဏုမတံ နာမ မဂဓာနံ ဗြာဟ္မဏဂါမော တဒဝသရိ. တတြ သုဒံ ဘဂဝါ ခါဏုမတေ ဝိဟရတိ အမ္ဗလဋ္ဌိကာယံ. တေန ခေါ ပန သမယေန ကူဋဒန္တော ဗြာဟ္မဏော ခါဏုမတံ အဇ္ဈာဝသတိ သတ္တုဿဒံ သတိဏကဋ္ဌောဒကံ သဓညံ ရာဇဘောဂ္ဂံ ရညာ မာဂဓေန သေနိယေန ဗိမ္ဗိသာရေန ဒိန္နံ ရာဇဒါယံ ဗြဟ္မဒေယျံ. တေန ခေါ ပန သမယေန ကူဋဒန္တဿ ဗြာဟ္မဏဿ မဟာယညော ဥပက္ခဋော ဟောတိ. သတ္တ စ ဥသဘသတာနိ သတ္တ စ ဝစ္ဆတရသတာနိ သတ္တ စ ဝစ္ဆတရီသတာနိ သတ္တ စ အဇသတာနိ သတ္တ စ ဥရဗ္ဘသတာနိ ထူဏူပနီတာနိ ဟောန္တိ ယညတ္ထာယ.

323. Thus have I heard. On one occasion the Blessed One was traveling through Magadha with a great Saṅgha of five hundred bhikkhus, and he arrived at a brahmin village of the Magadhans named Khāṇumata. There the Blessed One was dwelling in Khāṇumata at Ambalaṭṭhikā. Now at that time the brahmin Kūṭadanta was residing in Khāṇumata, a populous place with abundant grass, timber, water, and grain, a royal possession granted by King Seniya Bimbisāra of Magadha, a royal gift, a sacred grant. At that time, a great sacrifice had been prepared for the brahmin Kūṭadanta. Seven hundred bulls, seven hundred bullocks, seven hundred heifers, seven hundred he-goats, and seven hundred rams had been brought to the sacrificial posts for the purpose of the sacrifice.

၃၂၄. အဿောသုံ ခေါ ခါဏုမတကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ – ‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော သကျပုတ္တော သကျကုလာ ပဗ္ဗဇိတော မဂဓေသု စာရိကံ စရမာနော မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ပဉ္စမတ္တေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ ခါဏုမတံ အနုပ္ပတ္တော ခါဏုမတေ ဝိဟရတိ အမ္ဗလဋ္ဌိကာယံ. တံ ခေါ ပန ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဧဝံ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’တိ. သော ဣမံ လောကံ သဒေဝကံ သမာရကံ သဗြဟ္မကံ သဿမဏဗြာဟ္မဏိံ ပဇံ သဒေဝမနုဿံ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေတိ. သော ဓမ္မံ ဒေသေတိ အာဒိကလျာဏံ မဇ္ဈေကလျာဏံ ပရိယောသာနကလျာဏံ သာတ္ထံ သဗျဉ္ဇနံ ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ ပကာသေတိ. သာဓု ခေါ ပန တထာရူပါနံ အရဟတံ ဒဿနံ ဟောတီ’’တိ.

324. The brahmins and householders of Khāṇumata heard: “The ascetic Gotama, the son of the Sakyans, who has gone forth from the Sakyan clan, is traveling through Magadha with a great Saṅgha of five hundred bhikkhus, and has arrived at Khāṇumata. He is dwelling at Ambalaṭṭhikā in Khāṇumata. Now a good report about the venerable Gotama has been circulating: ‘Indeed, that Blessed One is an Arahant, a Perfectly Self-Enlightened One, accomplished in true knowledge and conduct, the Well-Gone One, knower of the world, unsurpassed trainer of persons to be tamed, teacher of gods and humans, the Buddha, the Blessed One.’ Having realized it himself with direct knowledge, he makes known this world with its gods, Māras, and Brahmās, this generation with its ascetics and brahmins, its devas and humans. He teaches the Dhamma that is good in the beginning, good in the middle, and good in the end, with its meaning and phrasing; he reveals the perfectly complete and pure holy life. It is good to see such Arahants.”

၃၂၅. အထ ခေါ ခါဏုမတကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ ခါဏုမတာ နိက္ခမိတွာ သံဃသံဃီ ဂဏီဘူတာ ယေန အမ္ဗလဋ္ဌိကာ တေနုပသင်္ကမန္တိ.

325. Then the brahmins and householders of Khāṇumata, emerging from Khāṇumata in groups and crowds, approached Ambalaṭṭhikā.

၃၂၆. တေန [Pg.121] ခေါ ပန သမယေန ကူဋဒန္တော ဗြာဟ္မဏော ဥပရိပါသာဒေ ဒိဝါသေယျံ ဥပဂတော ဟောတိ. အဒ္ဒသာ ခေါ ကူဋဒန္တော ဗြာဟ္မဏော ခါဏုမတကေ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကေ ခါဏုမတာ နိက္ခမိတွာ သံဃသံဃီ ဂဏီဘူတေ ယေန အမ္ဗလဋ္ဌိကာ တေနုပသင်္ကမန္တေ. ဒိသွာ ခတ္တံ အာမန္တေသိ – ‘‘ကိံ နု ခေါ, ဘော ခတ္တေ, ခါဏုမတကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ ခါဏုမတာ နိက္ခမိတွာ သံဃသံဃီ ဂဏီဘူတာ ယေန အမ္ဗလဋ္ဌိကာ တေနုပသင်္ကမန္တီ’’တိ?

326. Now at that time, the brahmin Kūṭadanta had gone to the upper story of his mansion for his midday rest. He saw the brahmins and householders of Khāṇumata, in groups and crowds, leaving Khāṇumata and approaching Ambalaṭṭhikā. Seeing this, he addressed his steward: “Why, good steward, are the brahmins and householders of Khāṇumata leaving Khāṇumata in groups and crowds and approaching Ambalaṭṭhikā?”

၃၂၇. ‘‘အတ္ထိ ခေါ, ဘော, သမဏော ဂေါတမော သကျပုတ္တော သကျကုလာ ပဗ္ဗဇိတော မဂဓေသု စာရိကံ စရမာနော မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ပဉ္စမတ္တေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ ခါဏုမတံ အနုပ္ပတ္တော, ခါဏုမတေ ဝိဟရတိ အမ္ဗလဋ္ဌိကာယံ. တံ ခေါ ပန ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဧဝံ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’တိ. တမေတေ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမန္တီ’’တိ.

327. “Indeed, sir, there is the ascetic Gotama, a son of the Sakyans, who went forth from the Sakyan clan, wandering on tour in the Magadhan country with a great Saṅgha of five hundred monks. He has arrived at Khāṇumata and is dwelling at Ambalaṭṭhikā. Now a good report about that venerable Gotama has spread: ‘Indeed, that Blessed One is an Arahant, a Perfectly Self-Enlightened One, accomplished in true knowledge and conduct, the Well-Gone One, knower of the world, unsurpassed trainer of persons to be tamed, teacher of gods and humans, the Buddha, the Blessed One.’ They are approaching to see that venerable Gotama.”

၃၂၈. အထ ခေါ ကူဋဒန္တဿ ဗြာဟ္မဏဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘သုတံ ခေါ ပန မေတံ – ‘သမဏော ဂေါတမော တိဝိဓံ ယညသမ္ပဒံ သောဠသပရိက္ခာရံ ဇာနာတီ’တိ. န ခေါ ပနာဟံ ဇာနာမိ တိဝိဓံ ယညသမ္ပဒံ သောဠသပရိက္ခာရံ. ဣစ္ဆာမိ စာဟံ မဟာယညံ ယဇိတုံ. ယံနူနာဟံ သမဏံ ဂေါတမံ ဥပသင်္ကမိတွာ တိဝိဓံ ယညသမ္ပဒံ သောဠသပရိက္ခာရံ ပုစ္ဆေယျ’’န္တိ.

328. Then this thought occurred to the brahmin Kūṭadanta: “I have heard it said that the ascetic Gotama knows the threefold perfection of sacrifice with its sixteen requisites. But I do not know the threefold perfection of sacrifice with its sixteen requisites, and I wish to perform a great sacrifice. What if I were to approach the ascetic Gotama and ask him about the threefold perfection of sacrifice with its sixteen requisites?”

၃၂၉. အထ ခေါ ကူဋဒန္တော ဗြာဟ္မဏော ခတ္တံ အာမန္တေသိ – ‘‘တေန ဟိ, ဘော ခတ္တေ, ယေန ခါဏုမတကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ တေနုပသင်္ကမ. ဥပသင်္ကမိတွာ ခါဏုမတကေ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကေ ဧဝံ ဝဒေဟိ – ‘ကူဋဒန္တော, ဘော, ဗြာဟ္မဏော ဧဝမာဟ – ‘‘အာဂမေန္တု ကိရ ဘဝန္တော, ကူဋဒန္တောပိ ဗြာဟ္မဏော သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိဿတီ’’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘော’’တိ ခေါ သော ခတ္တာ ကူဋဒန္တဿ ဗြာဟ္မဏဿ ပဋိဿုတွာ ယေန ခါဏုမတကာ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ တေနုပသင်္ကမိ. ဥပသင်္ကမိတွာ ခါဏုမတကေ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကေ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကူဋဒန္တော, ဘော, ဗြာဟ္မဏော ဧဝမာဟ – ‘အာဂမေန္တု ကိရ ဘောန္တော, ကူဋဒန္တောပိ ဗြာဟ္မဏော သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိဿတီ’’’တိ.

329. Then the brahmin Kūṭadanta addressed his steward: “Well then, steward, go to the brahmin householders of Khāṇumata and say to them: ‘The brahmin Kūṭadanta says this: “Please wait, venerable sirs, for the brahmin Kūṭadanta will also approach the ascetic Gotama for an audience.”’” “Yes, sir,” replied the steward. Having assented to the brahmin Kūṭadanta, he went to the brahmin householders of Khāṇumata and said to them: “The brahmin Kūṭadanta says this: ‘Please wait, venerable sirs, for the brahmin Kūṭadanta will also approach the ascetic Gotama for an audience.’”

ကူဋဒန္တဂုဏကထာ

The Qualities of Kūṭadanta

၃၃၀. တေန [Pg.122] ခေါ ပန သမယေန အနေကာနိ ဗြာဟ္မဏသတာနိ ခါဏုမတေ ပဋိဝသန္တိ – ‘‘ကူဋဒန္တဿ ဗြာဟ္မဏဿ မဟာယညံ အနုဘဝိဿာမာ’’တိ. အဿောသုံ ခေါ တေ ဗြာဟ္မဏာ – ‘‘ကူဋဒန္တော ကိရ ဗြာဟ္မဏော သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိဿတီ’’တိ. အထ ခေါ တေ ဗြာဟ္မဏာ ယေန ကူဋဒန္တော ဗြာဟ္မဏော တေနုပသင်္ကမိံသု.

330. Now at that time, many hundreds of brahmins were dwelling in Khāṇumata, thinking, “We shall partake of the great sacrifice of the brahmin Kūṭadanta.” Those brahmins heard, “It is said that the brahmin Kūṭadanta will go to visit the ascetic Gotama.” Then those brahmins went to where the brahmin Kūṭadanta was.

၃၃၁. ဥပသင်္ကမိတွာ ကူဋဒန္တံ ဗြာဟ္မဏံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘သစ္စံ ကိရ ဘဝံ ကူဋဒန္တော သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိဿတီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ ခေါ မေ, ဘော, ဟောတိ – ‘အဟမ္ပိ သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိဿာမီ’’’တိ.

331. Having approached the brahmin Kūṭadanta, they said this to him: “Is it true, venerable Kūṭadanta, that you will go to visit the ascetic Gotama?” “Indeed, good sirs, this is my thought: ‘I too will go to visit the ascetic Gotama.’”

‘‘မာ ဘဝံ ကူဋဒန္တော သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိ. န အရဟတိ ဘဝံ ကူဋဒန္တော သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ. သစေ ဘဝံ ကူဋဒန္တော သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိဿတိ, ဘောတော ကူဋဒန္တဿ ယသော ဟာယိဿတိ, သမဏဿ ဂေါတမဿ ယသော အဘိဝဍ္ဎိဿတိ. ယမ္ပိ ဘောတော ကူဋဒန္တဿ ယသော ဟာယိဿတိ, သမဏဿ ဂေါတမဿ ယသော အဘိဝဍ္ဎိဿတိ, ဣမိနာပင်္ဂေန န အရဟတိ ဘဝံ ကူဋဒန္တော သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ. သမဏော တွေဝ ဂေါတမော အရဟတိ ဘဝန္တံ ကူဋဒန္တံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ.

“Let the venerable Kūṭadanta not go to visit the ascetic Gotama. It is not proper for the venerable Kūṭadanta to go to visit the ascetic Gotama. If the venerable Kūṭadanta goes to visit the ascetic Gotama, the venerable Kūṭadanta’s reputation will diminish, and the ascetic Gotama’s reputation will increase. In that the venerable Kūṭadanta’s reputation will diminish and the ascetic Gotama’s reputation will increase, for this reason also it is not proper for the venerable Kūṭadanta to go to visit the ascetic Gotama. It is only the ascetic Gotama who is worthy to come and visit the venerable Kūṭadanta.”

‘‘ဘဝဉှိ ကူဋဒန္တော ဥဘတော သုဇာတော မာတိတော စ ပိတိတော စ သံသုဒ္ဓဂဟဏိကော ယာဝ သတ္တမာ ပိတာမဟယုဂါ အက္ခိတ္တော အနုပက္ကုဋ္ဌော ဇာတိဝါဒေန. ယမ္ပိ ဘဝံ ကူဋဒန္တော ဥဘတော သုဇာတော မာတိတော စ ပိတိတော စ သံသုဒ္ဓဂဟဏိကော ယာဝ သတ္တမာ ပိတာမဟယုဂါ အက္ခိတ္တော အနုပက္ကုဋ္ဌော ဇာတိဝါဒေန, ဣမိနာပင်္ဂေန န အရဟတိ ဘဝံ ကူဋဒန္တော သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ. သမဏော တွေဝ ဂေါတမော အရဟတိ ဘဝန္တံ ကူဋဒန္တံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ.

“For the venerable Kūṭadanta is well-born on both sides, from his mother’s side and from his father’s side, of pure maternal lineage up to the seventh generation of ancestors, unreviled and unreproached on account of his birth. In that the venerable Kūṭadanta is well-born on both sides, from his mother’s side and from his father’s side, of pure maternal lineage up to the seventh generation of ancestors, unreviled and unreproached on account of his birth, for this reason also it is not proper for the venerable Kūṭadanta to go to visit the ascetic Gotama. It is only the ascetic Gotama who is worthy to come and visit the venerable Kūṭadanta.”

‘‘ဘဝဉှိ ကူဋဒန္တော အဍ္ဎော မဟဒ္ဓနော မဟာဘောဂေါ ပဟူတဝိတ္တူပကရဏော ပဟူတဇာတရူပရဇတော…ပေ…

“For the venerable Kūṭadanta is wealthy, of great riches, of vast possessions, with abundant property and equipment, with plentiful gold and silver…pe…

‘‘ဘဝဉှိ ကူဋဒန္တော အဇ္ဈာယကော မန္တဓရော တိဏ္ဏံ ဝေဒါနံ ပါရဂူ သနိဃဏ္ဍုကေဋုဘာနံ သာက္ခရပ္ပဘေဒါနံ ဣတိဟာသပဉ္စမာနံ ပဒကော ဝေယျာကရဏော လောကာယတမဟာပုရိသလက္ခဏေသု အနဝယော…ပေ…

“For the venerable Kūṭadanta is a reciter and a bearer of the mantras, a master of the three Vedas, together with the Nighaṇḍu and Keṭubha texts, the analysis of letters, and the Itihāsas as the fifth; he is a master of the verses and a grammarian, and is fully accomplished in the Lokāyata doctrine and the marks of a great man…pe…

‘‘ဘဝဉှိ [Pg.123] ကူဋဒန္တော အဘိရူပေါ ဒဿနီယော ပါသာဒိကော ပရမာယ ဝဏ္ဏပေါက္ခရတာယ သမန္နာဂတော ဗြဟ္မဝဏ္ဏီ ဗြဟ္မဝစ္ဆသီ အခုဒ္ဒါဝကာသော ဒဿနာယ…ပေ…

“For the venerable Kūṭadanta is handsome, pleasant to behold, inspiring confidence, endowed with supreme excellence of complexion; he has a complexion like Brahmā and a body like Brahmā, and his presence is by no means insignificant to behold…pe…

‘‘ဘဝဉှိ ကူဋဒန္တော သီလဝါ ဝုဒ္ဓသီလီ ဝုဒ္ဓသီလေန သမန္နာဂတော…ပေ…

“For the venerable Kūṭadanta is virtuous, of developed virtue, and endowed with that developed virtue…pe…

‘‘ဘဝဉှိ ကူဋဒန္တော ကလျာဏဝါစော ကလျာဏဝါက္ကရဏော ပေါရိယာ ဝါစာယ သမန္နာဂတော ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂလာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ…ပေ…

“For the venerable Kūṭadanta has a lovely voice and speaks beautifully; he is endowed with urbane speech that is distinct, fluent, and able to make the meaning known…pe…

‘‘ဘဝဉှိ ကူဋဒန္တော ဗဟူနံ အာစရိယပါစရိယော တီဏိ မာဏဝကသတာနိ မန္တေ ဝါစေတိ, ဗဟူ ခေါ ပန နာနာဒိသာ နာနာဇနပဒါ မာဏဝကာ အာဂစ္ဆန္တိ ဘောတော ကူဋဒန္တဿ သန္တိကေ မန္တတ္ထိကာ မန္တေ အဓိယိတုကာမာ…ပေ…

“For the venerable Kūṭadanta is the teacher of many teachers; he teaches the mantras to three hundred young men. And many young men from various directions and various countries, desiring the mantras and wishing to study them, come to the venerable Kūṭadanta…pe…

‘‘ဘဝဉှိ ကူဋဒန္တော ဇိဏ္ဏော ဝုဒ္ဓေါ မဟလ္လကော အဒ္ဓဂတော ဝယောအနုပ္ပတ္တော. သမဏော ဂေါတမော တရုဏော စေဝ တရုဏပဗ္ဗဇိတော စ…ပေ…

“For the venerable Kūṭadanta is decrepit, old, an elder, advanced in years, and has reached the final stage of life. The ascetic Gotama, on the other hand, is young and went forth while young…pe…

‘‘ဘဝဉှိ ကူဋဒန္တော ရညော မာဂဓဿ သေနိယဿ ဗိမ္ဗိသာရဿ သက္ကတော ဂရုကတော မာနိတော ပူဇိတော အပစိတော…ပေ…

“For the venerable Kūṭadanta is honored, respected, esteemed, venerated, and revered by King Seniya Bimbisāra of Magadha…pe…

‘‘ဘဝဉှိ ကူဋဒန္တော ဗြာဟ္မဏဿ ပေါက္ခရသာတိဿ သက္ကတော ဂရုကတော မာနိတော ပူဇိတော အပစိတော…ပေ…

“For the venerable Kūṭadanta is honored, respected, esteemed, venerated, and revered by the brahmin Pokkharasāti…pe…

‘‘ဘဝဉှိ ကူဋဒန္တော ခါဏုမတံ အဇ္ဈာဝသတိ သတ္တုဿဒံ သတိဏကဋ္ဌောဒကံ သဓညံ ရာဇဘောဂ္ဂံ ရညာ မာဂဓေန သေနိယေန ဗိမ္ဗိသာရေန ဒိန္နံ ရာဇဒါယံ ဗြဟ္မဒေယျံ. ယမ္ပိ ဘဝံ ကူဋဒန္တော ခါဏုမတံ အဇ္ဈာဝသတိ သတ္တုဿဒံ သတိဏကဋ္ဌောဒကံ သဓညံ ရာဇဘောဂ္ဂံ, ရညာ မာဂဓေန သေနိယေန ဗိမ္ဗိသာရေန ဒိန္နံ ရာဇဒါယံ ဗြဟ္မဒေယျံ, ဣမိနာပင်္ဂေန န အရဟတိ ဘဝံ ကူဋဒန္တော သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ. သမဏောတွေဝ ဂေါတမော အရဟတိ ဘဝန္တံ ကူဋဒန္တံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတု’’န္တိ.

“For the venerable Kūṭadanta governs Khāṇumata, a place teeming with life, with abundant grass, firewood, and water, with plentiful grain, a royal fief, a royal grant given by the king of Magadha, Seniya Bimbisāra, as a brahmin-grant. In that the venerable Kūṭadanta governs Khāṇumata, a place teeming with life, with abundant grass, firewood, and water, with plentiful grain, a royal fief, a royal grant given by the king of Magadha, Seniya Bimbisāra, as a brahmin-grant, for this reason also it is not proper for the venerable Kūṭadanta to go to visit the ascetic Gotama. It is only the ascetic Gotama who is worthy to come and visit the venerable Kūṭadanta.”

ဗုဒ္ဓဂုဏကထာ

The Qualities of the Buddha

၃၃၂. ဧဝံ ဝုတ္တေ ကူဋဒန္တော ဗြာဟ္မဏော တေ ဗြာဟ္မဏေ ဧတဒဝေါစ –

332. When this was said, the brahmin Kūṭadanta said this to those brahmins:

‘‘တေန [Pg.124] ဟိ, ဘော, မမပိ သုဏာထ, ယထာ မယမေဝ အရဟာမ တံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ, န တွေဝ အရဟတိ သော ဘဝံ ဂေါတမော အမှာကံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ. သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ဥဘတော သုဇာတော မာတိတော စ ပိတိတော စ သံသုဒ္ဓဂဟဏိကော ယာဝ သတ္တမာ ပိတာမဟယုဂါ အက္ခိတ္တော အနုပက္ကုဋ္ဌော ဇာတိဝါဒေန. ယမ္ပိ, ဘော, သမဏော ဂေါတမော ဥဘတော သုဇာတော မာတိတော စ ပိတိတော စ သံသုဒ္ဓဂဟဏိကော ယာဝ သတ္တမာ ပိတာမဟယုဂါ အက္ခိတ္တော အနုပက္ကုဋ္ဌော ဇာတိဝါဒေန, ဣမိနာပင်္ဂေန န အရဟတိ သော ဘဝံ ဂေါတမော အမှာကံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ. အထ ခေါ မယမေဝ အရဟာမ တံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ.

“If that is so, sirs, then listen to me as well, as to the reason why it is we who are worthy to approach the venerable Gotama for an audience, and not the venerable Gotama who is worthy to approach us for an audience. Sirs, the ascetic Gotama is well-born on both sides, from his mother's and from his father's side, of pure conception up to the seventh generation of ancestors, unassailed and unreproached in matters of birth. And because, sirs, the ascetic Gotama is well-born on both sides, from his mother's and from his father's side, of pure conception up to the seventh generation of ancestors, unassailed and unreproached in matters of birth, for this reason also the venerable Gotama is not worthy to approach us for an audience. Rather, it is we who are worthy to approach the venerable Gotama for an audience.

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော မဟန္တံ ဉာတိသံဃံ ဩဟာယ ပဗ္ဗဇိတော…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama, having abandoned a great community of relatives, has gone forth…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ပဟူတံ ဟိရညသုဝဏ္ဏံ ဩဟာယ ပဗ္ဗဇိတော ဘူမိဂတဉ္စ ဝေဟာသဋ္ဌံ စ…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama, having abandoned abundant gold and silver, both that which was buried in the earth and that which was kept in the open, has gone forth…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ဒဟရောဝ သမာနော ယုဝါ သုသုကာဠကေသော ဘဒြေန ယောဗ္ဗနေန သမန္နာဂတော ပဌမေန ဝယသာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama, while still young, a youth with glossy black hair, endowed with blessed youth in the prime of life, went forth from the household life into homelessness…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော အကာမကာနံ မာတာပိတူနံ အဿုမုခါနံ ရုဒန္တာနံ ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama, while his unwilling mother and father were weeping with tear-stained faces, having shaved off his hair and beard and put on the saffron robes, went forth from the household life into homelessness…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော အဘိရူပေါ ဒဿနီယော ပါသာဒိကော ပရမာယ ဝဏ္ဏပေါက္ခရတာယ သမန္နာဂတော ဗြဟ္မဝဏ္ဏီ ဗြဟ္မဝစ္ဆသီ အခုဒ္ဒါဝကာသော ဒဿနာယ …ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama is handsome, lovely to behold, serene, and endowed with supreme beauty of complexion. He has a Brahma-like complexion and a Brahma-like physique; no aspect of his appearance is insignificant…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော သီလဝါ အရိယသီလီ ကုသလသီလီ ကုသလသီလေန သမန္နာဂတော…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama is virtuous; he possesses noble virtue, he possesses wholesome virtue, and is endowed with wholesome virtue…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ကလျာဏဝါစော ကလျာဏဝါက္ကရဏော ပေါရိယာ ဝါစာယ သမန္နာဂတော ဝိဿဋ္ဌာယ အနေလဂလာယ အတ္ထဿ ဝိညာပနိယာ…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama has good speech and a fine delivery. He is endowed with urbane speech that is clear, distinct, and capable of conveying the meaning…

‘‘သမဏော [Pg.125] ခလု, ဘော, ဂေါတမော ဗဟူနံ အာစရိယပါစရိယော…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama is the teacher of the teachers of many…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ခီဏကာမရာဂေါ ဝိဂတစာပလ္လော…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama is one whose sensual passion is destroyed, who is free from frivolity…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ကမ္မဝါဒီ ကိရိယဝါဒီ အပါပပုရေက္ခာရော ဗြဟ္မညာယ ပဇာယ…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama is a proponent of kamma and a proponent of action; he gives precedence to what is good for the holy community…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ဥစ္စာ ကုလာ ပဗ္ဗဇိတော အသမ္ဘိန္နခတ္တိယကုလာ…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama has gone forth from a high family, from an unadulterated warrior-noble family…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော အဍ္ဎာ ကုလာ ပဗ္ဗဇိတော မဟဒ္ဓနာ မဟာဘောဂါ…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama has gone forth from a wealthy family, a family of great riches and great possessions…

‘‘သမဏံ ခလု, ဘော, ဂေါတမံ တိရောရဋ္ဌာ တိရောဇနပဒါ ပဉှံ ပုစ္ဆိတုံ အာဂစ္ဆန္တိ…ပေ…

“Sirs, people come from foreign lands and other districts to ask questions of the ascetic Gotama…

‘‘သမဏံ ခလု, ဘော, ဂေါတမံ အနေကာနိ ဒေဝတာသဟဿာနိ ပါဏေဟိ သရဏံ ဂတာနိ…ပေ…

“Sirs, many thousands of deities have gone for refuge to the ascetic Gotama with their very lives…

‘‘သမဏံ ခလု, ဘော, ဂေါတမံ ဧဝံ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’ တိ…ပေ…

“Sirs, this good report concerning the ascetic Gotama has spread far and wide: ‘Thus indeed is that Blessed One: an Arahant, a Perfectly Enlightened One, accomplished in knowledge and conduct, the Well-Farer, Knower of the worlds, an unsurpassed trainer of persons to be tamed, the Teacher of gods and humans, the Enlightened One, the Blessed One.’…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ဒွတ္တိံသမဟာပုရိသလက္ခဏေဟိ သမန္နာဂတော…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama is endowed with the thirty-two marks of a Great Man…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ဧဟိသွာဂတဝါဒီ သခိလော သမ္မောဒကော အဗ္ဘာကုဋိကော ဥတ္တာနမုခေါ ပုဗ္ဗဘာသီ…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama is welcoming, speaks gently, is friendly, does not frown, is open-faced, and is the first to speak…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော စတုန္နံ ပရိသာနံ သက္ကတော ဂရုကတော မာနိတော ပူဇိတော အပစိတော…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama is respected, honored, esteemed, revered, and venerated by the four assemblies…

‘‘သမဏေ ခလု, ဘော, ဂေါတမေ ဗဟူ ဒေဝါ စ မနုဿာ စ အဘိပ္ပသန္နာ…ပေ…

“Sirs, many gods and humans have exceeding faith in the ascetic Gotama…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ယသ္မိံ ဂါမေ ဝါ နိဂမေ ဝါ ပဋိဝသတိ န တသ္မိံ ဂါမေ ဝါ နိဂမေ ဝါ အမနုဿာ မနုဿေ ဝိဟေဌေန္တိ…ပေ…

“Sirs, in whatever village or town the ascetic Gotama dwells, in that village or town non-human beings do not harass the humans…

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော သံဃီ ဂဏီ ဂဏာစရိယော ပုထုတိတ္ထကရာနံ အဂ္ဂမက္ခာယတိ, ယထာ ခေါ ပန, ဘော, ဧတေသံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ ယထာ [Pg.126] ဝါ တထာ ဝါ ယသော သမုဒါဂစ္ဆတိ, န ဟေဝံ သမဏဿ ဂေါတမဿ ယသော သမုဒါဂတော. အထ ခေါ အနုတ္တရာယ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပဒါယ သမဏဿ ဂေါတမဿ ယသော သမုဒါဂတော…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama has a community, has a following, and is the teacher of a following; he is declared to be the foremost of the many founders of sects. And sirs, whereas the fame of some ascetics and brahmins arises for one reason or another, the ascetic Gotama's fame has not arisen in such a way. Rather, the ascetic Gotama's fame has arisen because of his unsurpassed accomplishment in knowledge and conduct…

‘‘သမဏံ ခလု, ဘော, ဂေါတမံ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော သပုတ္တော သဘရိယော သပရိသော သာမစ္စော ပါဏေဟိ သရဏံ ဂတော…ပေ…

“Sirs, King Seniya Bimbisāra of Magadha, together with his son, his wife, his retinue, and his ministers, has gone for refuge to the ascetic Gotama with his very life…

‘‘သမဏံ ခလု, ဘော, ဂေါတမံ ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော သပုတ္တော သဘရိယော သပရိသော သာမစ္စော ပါဏေဟိ သရဏံ ဂတော…ပေ…

“Sirs, King Pasenadi of Kosala, together with his son, his wife, his retinue, and his ministers, has gone for refuge to the ascetic Gotama with his very life…”

‘‘သမဏံ ခလု, ဘော, ဂေါတမံ ဗြာဟ္မဏော ပေါက္ခရသာတိ သပုတ္တော သဘရိယော သပရိသော သာမစ္စော ပါဏေဟိ သရဏံ ဂတော…ပေ…

“Sirs, the brahmin Pokkharasāti, together with his son, his wife, his retinue, and his ministers, has gone for refuge to the ascetic Gotama with his very life…”

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ရညော မာဂဓဿ သေနိယဿ ဗိမ္ဗိသာရဿ သက္ကတော ဂရုကတော မာနိတော ပူဇိတော အပစိတော…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama is respected, honored, esteemed, revered, and venerated by King Seniya Bimbisāra of Magadha…”

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ရညော ပသေနဒိဿ ကောသလဿ သက္ကတော ဂရုကတော မာနိတော ပူဇိတော အပစိတော…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama is respected, honored, esteemed, revered, and venerated by King Pasenadi of Kosala…”

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ဗြာဟ္မဏဿ ပေါက္ခရသာတိဿ သက္ကတော ဂရုကတော မာနိတော ပူဇိတော အပစိတော…ပေ…

“Sirs, the ascetic Gotama is respected, honored, esteemed, revered, and venerated by the brahmin Pokkharasāti…”

‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော ခါဏုမတံ အနုပ္ပတ္တော ခါဏုမတေ ဝိဟရတိ အမ္ဗလဋ္ဌိကာယံ. ယေ ခေါ ပန, ဘော, ကေစိ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ အမှာကံ ဂါမခေတ္တံ အာဂစ္ဆန္တိ, အတိထီ နော တေ ဟောန္တိ. အတိထီ ခေါ ပနမှေဟိ သက္ကာတဗ္ဗာ ဂရုကာတဗ္ဗာ မာနေတဗ္ဗာ ပူဇေတဗ္ဗာ အပစေတဗ္ဗာ. ယမ္ပိ, ဘော, သမဏော ဂေါတမော ခါဏုမတံ အနုပ္ပတ္တော ခါဏုမတေ ဝိဟရတိ အမ္ဗလဋ္ဌိကာယံ, အတိထိမှာကံ သမဏော ဂေါတမော. အတိထိ ခေါ ပနမှေဟိ သက္ကာတဗ္ဗော ဂရုကာတဗ္ဗော မာနေတဗ္ဗော ပူဇေတဗ္ဗော အပစေတဗ္ဗော. ဣမိနာပင်္ဂေန နာရဟတိ သော ဘဝံ ဂေါတမော အမှာကံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ. အထ ခေါ မယမေဝ အရဟာမ တံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ. ဧတ္တကေ ခေါ အဟံ, ဘော, တဿ ဘောတော ဂေါတမဿ ဝဏ္ဏေ ပရိယာပုဏာမိ, နော စ ခေါ သော ဘဝံ ဂေါတမော ဧတ္တကဝဏ္ဏော. အပရိမာဏဝဏ္ဏော ဟိ သော ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ.

“Indeed, sirs, the ascetic Gotama has arrived at Khāṇumata and is staying in the Ambalaṭṭhikā mango grove. Now, sirs, whatever ascetics or brahmins come to our village territory, they are our guests. And guests should be respected, honored, esteemed, revered, and venerated by us. Since the ascetic Gotama has arrived at Khāṇumata and is staying in the Ambalaṭṭhikā mango grove, the ascetic Gotama is our guest. And as a guest, he should be respected, honored, esteemed, revered, and venerated by us. For this reason, it is not fitting for the Venerable Gotama to approach to see us. Rather, it is we who are fit to approach to see that Venerable Gotama. This much, sirs, of the qualities of that Venerable Gotama I have learned, but that Venerable Gotama is not of only so many qualities. For that Venerable Gotama is of immeasurable quality.”

၃၃၃. ဧဝံ [Pg.127] ဝုတ္တေ, တေ ဗြာဟ္မဏာ ကူဋဒန္တံ ဗြာဟ္မဏံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ယထာ ခေါ ဘဝံ ကူဋဒန္တော သမဏဿ ဂေါတမဿ ဝဏ္ဏေ ဘာသတိ, ဣတော စေပိ သော ဘဝံ ဂေါတမော ယောဇနသတေ ဝိဟရတိ, အလမေဝ သဒ္ဓေန ကုလပုတ္တေန ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိတုံ အပိ ပုဋောသေနာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ, ဘော, သဗ္ဗေဝ မယံ သမဏံ ဂေါတမံ ဒဿနာယ ဥပသင်္ကမိဿာမာ’’တိ.

333. When this was said, those brahmins said this to the brahmin Kūṭadanta: “According to the way the honorable Kūṭadanta speaks of the ascetic Gotama’s qualities, even if that Venerable Gotama were staying a hundred yojanas from here, it would be fitting for a faithful clansman to approach to see him, even with a bundle of provisions.” “In that case, sirs, let all of us approach to see the ascetic Gotama.”

မဟာဝိဇိတရာဇယညကထာ

The Story of the Sacrifice of King Mahāvijita

၃၃၄. အထ ခေါ ကူဋဒန္တော ဗြာဟ္မဏော မဟတာ ဗြာဟ္မဏဂဏေန သဒ္ဓိံ ယေန အမ္ဗလဋ္ဌိကာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ, ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ခါဏုမတကာပိ ခေါ ဗြာဟ္မဏဂဟပတိကာ အပ္ပေကစ္စေ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု; အပ္ပေကစ္စေ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိံသု, သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု; အပ္ပေကစ္စေ ယေန ဘဂဝါ တေနဉ္ဇလိံ ပဏာမေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု; အပ္ပေကစ္စေ နာမဂေါတ္တံ သာဝေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု; အပ္ပေကစ္စေ တုဏှီဘူတာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု.

334. Then the brahmin Kūṭadanta, together with a large company of brahmins, approached the Ambalaṭṭhikā mango grove, where the Blessed One was. Having approached, he exchanged courteous greetings with the Blessed One. After concluding the courteous and memorable talk, he sat down to one side. Also, some brahmin householders of Khāṇumata approached the Blessed One, and after paying homage, sat down to one side. Some exchanged courteous greetings with the Blessed One, and after concluding the courteous and memorable talk, sat down to one side. Some, raising their joined palms toward the Blessed One, sat down to one side. Some, after announcing their name and clan, sat down to one side. Some, having become silent, sat down to one side.

၃၃၅. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ကူဋဒန္တော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သုတံ မေတံ, ဘော ဂေါတမ – ‘သမဏော ဂေါတမော တိဝိဓံ ယညသမ္ပဒံ သောဠသပရိက္ခာရံ ဇာနာတီ’တိ. န ခေါ ပနာဟံ ဇာနာမိ တိဝိဓံ ယညသမ္ပဒံ သောဠသပရိက္ခာရံ. ဣစ္ဆာမိ စာဟံ မဟာယညံ ယဇိတုံ. သာဓု မေ ဘဝံ ဂေါတမော တိဝိဓံ ယညသမ္ပဒံ သောဠသပရိက္ခာရံ ဒေသေတူ’’တိ.

335. Seated to one side, the brahmin Kūṭadanta said this to the Blessed One: “Venerable Gotama, I have heard it said: ‘The ascetic Gotama knows the threefold accomplishment of a sacrifice and its sixteen requisites.’ I, however, do not know the threefold accomplishment of a sacrifice and its sixteen requisites, and I wish to perform a great sacrifice. It would be good if the Venerable Gotama would teach me the threefold accomplishment of a sacrifice and its sixteen requisites.”

၃၃၆. ‘‘တေန ဟိ, ဗြာဟ္မဏ, သုဏာဟိ သာဓုကံ မနသိကရောဟိ, ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘော’’တိ ခေါ ကူဋဒန္တော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝတော ပစ္စဿောသိ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဗြာဟ္မဏ, ရာဇာ မဟာဝိဇိတော နာမ အဟောသိ အဍ္ဎော မဟဒ္ဓနော မဟာဘောဂေါ ပဟူတဇာတရူပရဇတော ပဟူတဝိတ္တူပကရဏော ပဟူတဓနဓညော ပရိပုဏ္ဏကောသကောဋ္ဌာဂါရော. အထ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ရညော မဟာဝိဇိတဿ ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘အဓိဂတာ ခေါ မေ ဝိပုလာ မာနုသကာ ဘောဂါ, မဟန္တံ ပထဝိမဏ္ဍလံ အဘိဝိဇိယ အဇ္ဈာဝသာမိ[Pg.128], ယံနူနာဟံ မဟာယညံ ယဇေယျံ, ယံ မမ အဿ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’တိ.

336. “Then, brahmin, listen and attend carefully; I will speak.” “Yes, Venerable Sir,” the brahmin Kūṭadanta replied to the Blessed One. The Blessed One said this: “Once upon a time, brahmin, there was a king named Mahāvijita. He was wealthy, with great riches, great possessions, abundant gold and silver, abundant property and equipment, abundant wealth and grain, and with full treasuries and granaries. Then, brahmin, to King Mahāvijita, when he had gone to a secluded place and was in solitude, this reflection arose in his mind: ‘Vast human wealth has been acquired by me. Having conquered a great circle of the earth, I dwell therein. What if I were to perform a great sacrifice, which would be for my welfare and happiness for a long time?’”

၃၃၇. ‘‘အထ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ရာဇာ မဟာဝိဇိတော ပုရောဟိတံ ဗြာဟ္မဏံ အာမန္တေတွာ ဧတဒဝေါစ – ‘ဣဓ မယှံ, ဗြာဟ္မဏ, ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – အဓိဂတာ ခေါ မေ ဝိပုလာ မာနုသကာ ဘောဂါ, မဟန္တံ ပထဝိမဏ္ဍလံ အဘိဝိဇိယ အဇ္ဈာဝသာမိ. ယံနူနာဟံ မဟာယညံ ယဇေယျံ ယံ မမ အဿ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’တိ. ဣစ္ဆာမဟံ, ဗြာဟ္မဏ, မဟာယညံ ယဇိတုံ. အနုသာသတု မံ ဘဝံ ယံ မမ အဿ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’’’တိ.

337. “Then, brahmin, King Mahāvijita, having summoned his brahmin chaplain, said this: ‘Here, brahmin, while I was in a secluded place, in solitude, this reflection arose in my mind: “Vast human wealth has been acquired by me. Having conquered a great circle of the earth, I dwell therein. What if I were to perform a great sacrifice, which would be for my welfare and happiness for a long time?” I wish, brahmin, to perform a great sacrifice. May you, sir, instruct me as to that which would be for my welfare and happiness for a long time.’”

၃၃၈. ‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဗြာဟ္မဏ, ပုရောဟိတော ဗြာဟ္မဏော ရာဇာနံ မဟာဝိဇိတံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဘောတော ခေါ ရညော ဇနပဒေါ သကဏ္ဋကော သဥပ္ပီဠော, ဂါမဃာတာပိ ဒိဿန္တိ, နိဂမဃာတာပိ ဒိဿန္တိ, နဂရဃာတာပိ ဒိဿန္တိ, ပန္ထဒုဟနာပိ ဒိဿန္တိ. ဘဝံ ခေါ ပန ရာဇာ ဧဝံ သကဏ္ဋကေ ဇနပဒေ သဥပ္ပီဠေ ဗလိမုဒ္ဓရေယျ, အကိစ္စကာရီ အဿ တေန ဘဝံ ရာဇာ. သိယာ ခေါ ပန ဘောတော ရညော ဧဝမဿ – ‘‘အဟမေတံ ဒဿုခီလံ ဝဓေန ဝါ ဗန္ဓေန ဝါ ဇာနိယာ ဝါ ဂရဟာယ ဝါ ပဗ္ဗာဇနာယ ဝါ သမူဟနိဿာမီ’’တိ, န ခေါ ပနေတဿ ဒဿုခီလဿ ဧဝံ သမ္မာ သမုဂ္ဃာတော ဟောတိ. ယေ တေ ဟတာဝသေသကာ ဘဝိဿန္တိ, တေ ပစ္ဆာ ရညော ဇနပဒံ ဝိဟေဌေဿန္တိ. အပိ စ ခေါ ဣဒံ သံဝိဓာနံ အာဂမ္မ ဧဝမေတဿ ဒဿုခီလဿ သမ္မာ သမုဂ္ဃာတော ဟောတိ. တေန ဟိ ဘဝံ ရာဇာ ယေ ဘောတော ရညော ဇနပဒေ ဥဿဟန္တိ ကသိဂေါရက္ခေ, တေသံ ဘဝံ ရာဇာ ဗီဇဘတ္တံ အနုပ္ပဒေတု. ယေ ဘောတော ရညော ဇနပဒေ ဥဿဟန္တိ ဝါဏိဇ္ဇာယ, တေသံ ဘဝံ ရာဇာ ပါဘတံ အနုပ္ပဒေတု. ယေ ဘောတော ရညော ဇနပဒေ ဥဿဟန္တိ ရာဇပေါရိသေ, တေသံ ဘဝံ ရာဇာ ဘတ္တဝေတနံ ပကပ္ပေတု. တေ စ မနုဿာ သကမ္မပသုတာ ရညော ဇနပဒံ န ဝိဟေဌေဿန္တိ; မဟာ စ ရညော ရာသိကော ဘဝိဿတိ. ခေမဋ္ဌိတာ ဇနပဒါ အကဏ္ဋကာ အနုပ္ပီဠာ. မနုဿာ မုဒါ မောဒမာနာ ဥရေ ပုတ္တေ နစ္စေန္တာ အပါရုတဃရာ မညေ ဝိဟရိဿန္တီ’တိ. ‘ဧဝံ, ဘော’တိ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ရာဇာ မဟာဝိဇိတော ပုရောဟိတဿ ဗြာဟ္မဏဿ ပဋိဿုတွာ ယေ ရညော ဇနပဒေ ဥဿဟိံသု ကသိဂေါရက္ခေ, တေသံ ရာဇာ မဟာဝိဇိတော ဗီဇဘတ္တံ အနုပ္ပဒါသိ. ယေ [Pg.129] စ ရညော ဇနပဒေ ဥဿဟိံသု ဝါဏိဇ္ဇာယ, တေသံ ရာဇာ မဟာဝိဇိတော ပါဘတံ အနုပ္ပဒါသိ. ယေ စ ရညော ဇနပဒေ ဥဿဟိံသု ရာဇပေါရိသေ, တေသံ ရာဇာ မဟာဝိဇိတော ဘတ္တဝေတနံ ပကပ္ပေသိ. တေ စ မနုဿာ သကမ္မပသုတာ ရညော ဇနပဒံ န ဝိဟေဌိံသု, မဟာ စ ရညော ရာသိကော အဟောသိ. ခေမဋ္ဌိတာ ဇနပဒါ အကဏ္ဋကာ အနုပ္ပီဠာ မနုဿာ မုဒါ မောဒမာနာ ဥရေ ပုတ္တေ နစ္စေန္တာ အပါရုတဃရာ မညေ ဝိဟရိံသု. အထ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ရာဇာ မဟာဝိဇိတော ပုရောဟိတံ ဗြာဟ္မဏံ အာမန္တေတွာ ဧတဒဝေါစ – ‘သမူဟတော ခေါ မေ ဘောတော ဒဿုခီလော, ဘောတော သံဝိဓာနံ အာဂမ္မ မဟာ စ မေ ရာသိကော. ခေမဋ္ဌိတာ ဇနပဒါ အကဏ္ဋကာ အနုပ္ပီဠာ မနုဿာ မုဒါ မောဒမာနာ ဥရေ ပုတ္တေ နစ္စေန္တာ အပါရုတဃရာ မညေ ဝိဟရန္တိ. ဣစ္ဆာမဟံ ဗြာဟ္မဏ မဟာယညံ ယဇိတုံ. အနုသာသတု မံ ဘဝံ ယံ မမ အဿ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’တိ.

338. When this was said, brahmin, the brahmin chaplain said this to King Mahāvijita: 'Your Majesty's province is thorny and afflicted. Village-destroyers are seen, town-destroyers are seen, city-destroyers are seen, and highway robbers are seen. If Your Majesty were to levy a tax in such a thorny and afflicted province, you would be doing what should not be done. It might occur to Your Majesty: “I will eliminate this thorn of thieves by execution, by imprisonment, by confiscation, by censure, or by banishment.” But this thorn of thieves is not properly eradicated in this way. Those who survive the executions will later harass the king's province. However, by following this plan, this thorn of thieves is properly eradicated. Therefore, let Your Majesty provide seeds and food to those in your province who are engaged in farming and cattle-herding. Let Your Majesty provide capital to those in your province who are engaged in trade. Let Your Majesty arrange wages and food for those in your province who are engaged in royal service. And those people, being intent on their own work, will not harass the king's province; and the king's revenue will be great. The provinces will be secure, free from thorns, and unafflicted. The people, joyful and rejoicing, will dwell, as it were, with their children dancing on their chests, with open doors.' 'So be it, sir,' said King Mahāvijita, brahmin, and having consented to the brahmin chaplain, he provided seeds and food to those in the king's province who were engaged in farming and cattle-herding. He provided capital to those in the king's province who were engaged in trade. And he arranged wages and food for those in the king's province who were engaged in royal service. And those people, being intent on their own work, did not harass the king's province, and the king's revenue became great. The provinces were secure, free from thorns, and unafflicted. The people, joyful and rejoicing, dwelt, as it were, with their children dancing on their chests, with open doors. Then, brahmin, King Mahāvijita, having summoned the brahmin chaplain, said this: 'The thorn of thieves has been removed by me by means of your plan, sir. My revenue is great. The provinces are secure, free from thorns, and unafflicted. The people, joyful and rejoicing, dwell, as it were, with their children dancing on their chests, with open doors. I wish, brahmin, to perform a great sacrifice. Let the venerable one instruct me on what will be for my long-term welfare and happiness.'

စတုပရိက္ခာရံ

The Four Accessories

၃၃၉. ‘‘တေန ဟိ ဘဝံ ရာဇာ ယေ ဘောတော ရညော ဇနပဒေ ခတ္တိယာ အာနုယန္တာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ တေ ဘဝံ ရာဇာ အာမန္တယတံ – ‘ဣစ္ဆာမဟံ, ဘော, မဟာယညံ ယဇိတုံ, အနုဇာနန္တု မေ ဘဝန္တော ယံ မမ အဿ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’တိ. ယေ ဘောတော ရညော ဇနပဒေ အမစ္စာ ပါရိသဇ္ဇာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ…ပေ… ဗြာဟ္မဏမဟာသာလာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ…ပေ… ဂဟပတိနေစယိကာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ, တေ ဘဝံ ရာဇာ အာမန္တယတံ – ‘ဣစ္ဆာမဟံ, ဘော, မဟာယညံ ယဇိတုံ, အနုဇာနန္တု မေ ဘဝန္တော ယံ မမ အဿ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’တိ. ‘ဧဝံ, ဘော’တိ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ရာဇာ မဟာဝိဇိတော ပုရောဟိတဿ ဗြာဟ္မဏဿ ပဋိဿုတွာ ယေ ရညော ဇနပဒေ ခတ္တိယာ အာနုယန္တာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ, တေ ရာဇာ မဟာဝိဇိတော အာမန္တေသိ – ‘ဣစ္ဆာမဟံ, ဘော, မဟာယညံ ယဇိတုံ, အနုဇာနန္တု မေ ဘဝန္တော ယံ မမ အဿ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’’တိ. ‘ယဇတံ ဘဝံ ရာဇာ ယညံ, ယညကာလော မဟာရာဇာ’တိ. ယေ ရညော ဇနပဒေ အမစ္စာ ပါရိသဇ္ဇာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ…ပေ… ဗြာဟ္မဏမဟာသာလာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ…ပေ… ဂဟပတိနေစယိကာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ, တေ ရာဇာ မဟာဝိဇိတော အာမန္တေသိ – ‘ဣစ္ဆာမဟံ, ဘော[Pg.130], မဟာယညံ ယဇိတုံ. အနုဇာနန္တု မေ ဘဝန္တော ယံ မမ အဿ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’တိ. ‘ယဇတံ ဘဝံ ရာဇာ ယညံ, ယညကာလော မဟာရာဇာ’တိ. ဣတိမေ စတ္တာရော အနုမတိပက္ခာ တဿေဝ ယညဿ ပရိက္ခာရာ ဘဝန္တိ.

339. “Then, let Your Majesty invite those in Your Majesty's province who are vassal khattiyas, both town and country dwellers, and say: ‘Sirs, I wish to perform a great sacrifice. Let the venerable ones grant me permission for that which will be for my long-term welfare and happiness.’ Let Your Majesty invite those in your province who are ministers and councilors, both town and country dwellers... wealthy brahmins, both town and country dwellers... wealthy householders, both town and country dwellers, and say: ‘Sirs, I wish to perform a great sacrifice. Let the venerable ones grant me permission for that which will be for my long-term welfare and happiness.’ 'So be it, sir,' said King Mahāvijita, brahmin, and having consented to the brahmin chaplain, he addressed those in the king's province who were vassal khattiyas, both town and country dwellers: ‘Sirs, I wish to perform a great sacrifice. Let the venerable ones grant me permission for that which will be for my long-term welfare and happiness.’ They replied: ‘Let Your Majesty perform the sacrifice. It is the time for sacrifice, great king.’ He addressed those in the king's province who were ministers and councilors, both town and country dwellers... wealthy brahmins, both town and country dwellers... wealthy householders, both town and country dwellers: ‘Sirs, I wish to perform a great sacrifice. Let the venerable ones grant me permission for that which will be for my long-term welfare and happiness.’ They replied: ‘Let Your Majesty perform the sacrifice. It is the time for sacrifice, great king.’ Thus these four consenting parties are the accessories for that very sacrifice.

အဋ္ဌ ပရိက္ခာရာ

The Eight Accessories

၃၄၀. ‘‘ရာဇာ မဟာဝိဇိတော အဋ္ဌဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော, ဥဘတော သုဇာတော မာတိတော စ ပိတိတော စ သံသုဒ္ဓဂဟဏိကော ယာဝ သတ္တမာ ပိတာမဟယုဂါ အက္ခိတ္တော အနုပက္ကုဋ္ဌော ဇာတိဝါဒေန အဘိရူပေါ ဒဿနီယော ပါသာဒိကော ပရမာယ ဝဏ္ဏပေါက္ခရတာယ သမန္နာဂတော ဗြဟ္မဝဏ္ဏီ ဗြဟ္မဝစ္ဆသီ အခုဒ္ဒါဝကာသော ဒဿနာယ; အဍ္ဎော မဟဒ္ဓနော မဟာဘောဂေါ ပဟူတဇာတရူပရဇတော ပဟူတဝိတ္တူပကရဏော ပဟူတဓနဓညော ပရိပုဏ္ဏကောသကောဋ္ဌာဂါရော; ဗလဝါ စတုရင်္ဂိနိယာ သေနာယ သမန္နာဂတော အဿဝါယ ဩဝါဒပဋိကရာယ သဟတိ မညေ ပစ္စတ္ထိကေ ယသသာ; သဒ္ဓေါ ဒါယကော ဒါနပတိ အနာဝဋဒွါရော သမဏဗြာဟ္မဏကပဏဒ္ဓိကဝဏိဗ္ဗကယာစကာနံ ဩပါနဘူတော ပုညာနိ ကရောတိ; ဗဟုဿုတော တဿ တဿ သုတဇာတဿ, တဿ တဿေဝ ခေါ ပန ဘာသိတဿ အတ္ထံ ဇာနာတိ ‘အယံ ဣမဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော အယံ ဣမဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော’တိ; ပဏ္ဍိတော, ဝိယတ္တော, မေဓာဝီ, ပဋိဗလော, အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နေ အတ္ထေ စိန္တေတုံ. ရာဇာ မဟာဝိဇိတော ဣမေဟိ အဋ္ဌဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော. ဣတိ ဣမာနိပိ အဋ္ဌင်္ဂါနိ တဿေဝ ယညဿ ပရိက္ခာရာ ဘဝန္တိ.

340. King Mahāvijita was endowed with eight qualities: he was well-born on both sides, from his mother and from his father, of pure uterine descent back to the seventh generation of ancestors, not rejected and not reproached on account of his birth; he was handsome, pleasant to see, inspiring confidence, endowed with the supreme perfection of complexion, having a complexion like that of a Brahmā, a body like that of a Brahmā, and a presence that is not insignificant to behold; he was wealthy, with great riches and possessions, with abundant gold and silver, abundant possessions and equipment, abundant wealth and grain, with full treasuries and granaries; he was powerful, endowed with a four-limbed army that is obedient and responsive to instruction, one that, it is thought, crushes enemies with its glory; he was faithful, a giver, a master of giving, with open doors, having become like a public well for ascetics, brahmins, the destitute, travelers, and beggars, and he performed meritorious deeds; he was very learned in the various kinds of teachings, and he knew the meaning of each and every utterance, thinking, 'This is the meaning of this utterance, this is the meaning of this utterance'; he was wise, accomplished, and intelligent, capable of reflecting on matters past, future, and present. King Mahāvijita was endowed with these eight qualities. Thus, these eight factors are also the requisites of that very sacrifice.

စတုပရိက္ခာရံ

The Four Requisites

၃၄၁. ‘‘ပုရောဟိတော ဗြာဟ္မဏော စတုဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော. ဥဘတော သုဇာတော မာတိတော စ ပိတိတော စ သံသုဒ္ဓဂဟဏိကော ယာဝ သတ္တမာ ပိတာမဟယုဂါ အက္ခိတ္တော အနုပက္ကုဋ္ဌော ဇာတိဝါဒေန; အဇ္ဈာယကော မန္တဓရော တိဏ္ဏံ ဝေဒါနံ ပါရဂူ သနိဃဏ္ဍုကေဋုဘာနံ သာက္ခရပ္ပဘေဒါနံ ဣတိဟာသပဉ္စမာနံ ပဒကော ဝေယျာကရဏော လောကာယတမဟာပုရိသလက္ခဏေသု အနဝယော; သီလဝါ ဝုဒ္ဓသီလီ ဝုဒ္ဓသီလေန [Pg.131] သမန္နာဂတော; ပဏ္ဍိတော ဝိယတ္တော မေဓာဝီ ပဌမော ဝါ ဒုတိယော ဝါ သုဇံ ပဂ္ဂဏှန္တာနံ. ပုရောဟိတော ဗြာဟ္မဏော ဣမေဟိ စတူဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော. ဣတိ ဣမာနိ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ တဿေဝ ယညဿ ပရိက္ခာရာ ဘဝန္တိ.

341. The brahmin chaplain is endowed with four qualities. He is well-born on both sides, from his mother and from his father, of pure uterine descent back to the seventh generation of ancestors, not rejected and not reproached on account of his birth; he is a reciter and a bearer of the mantras, a master of the three Vedas, together with the Nighaṇḍu, Keṭubha, and Akkharappabheda treatises, with the Itihāsa as the fifth; he is a master of the verses and of grammar, proficient in the Lokāyata treatise and the marks of a great man; he is virtuous, of mature virtue, endowed with mature virtue; he is wise, accomplished, and intelligent, the first or the second among those who take up the sacrificial ladle. The brahmin chaplain is endowed with these four qualities. Thus, these four factors are also the requisites of that very sacrifice.

တိဿော ဝိဓာ

The Threefold Counsel

၃၄၂. ‘‘အထ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပုရောဟိတော ဗြာဟ္မဏော ရညော မဟာဝိဇိတဿ ပုဗ္ဗေဝ ယညာ တိဿော ဝိဓာ ဒေသေသိ. သိယာ ခေါ ပန ဘောတော ရညော မဟာယညံ ယိဋ္ဌုကာမဿ ကောစိဒေဝ ဝိပ္ပဋိသာရော – ‘မဟာ ဝတ မေ ဘောဂက္ခန္ဓော ဝိဂစ္ဆိဿတီ’တိ, သော ဘောတာ ရညာ ဝိပ္ပဋိသာရော န ကရဏီယော. သိယာ ခေါ ပန ဘောတော ရညော မဟာယညံ ယဇမာနဿ ကောစိဒေဝ ဝိပ္ပဋိသာရော – ‘မဟာ ဝတ မေ ဘောဂက္ခန္ဓော ဝိဂစ္ဆတီ’တိ, သော ဘောတာ ရညာ ဝိပ္ပဋိသာရော န ကရဏီယော. သိယာ ခေါ ပန ဘောတော ရညော မဟာယညံ ယိဋ္ဌဿ ကောစိဒေဝ ဝိပ္ပဋိသာရော – ‘မဟာ ဝတ မေ ဘောဂက္ခန္ဓော ဝိဂတော’တိ, သော ဘောတာ ရညာ ဝိပ္ပဋိသာရော န ကရဏီယော’’တိ. ဣမာ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပုရောဟိတော ဗြာဟ္မဏော ရညော မဟာဝိဇိတဿ ပုဗ္ဗေဝ ယညာ တိဿော ဝိဓာ ဒေသေသိ.

342. Then, brahmin, the brahmin chaplain explained to King Mahāvijita three points of counsel before the sacrifice. 'It may be that for your majesty, desiring to perform the great sacrifice, some regret might arise, thinking: “Alas, a great mass of my wealth will be expended!” That regret should not be entertained by your majesty. It may be that for your majesty, while performing the great sacrifice, some regret might arise, thinking: “Alas, a great mass of my wealth is being expended!” That regret should not be entertained by your majesty. It may be that for your majesty, after having performed the great sacrifice, some regret might arise, thinking: “Alas, a great mass of my wealth has been expended!” That regret should not be entertained by your majesty.' These, brahmin, were the three points of counsel that the brahmin chaplain explained to King Mahāvijita before the sacrifice.

ဒသ အာကာရာ

The Ten Aspects

၃၄၃. ‘‘အထ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပုရောဟိတော ဗြာဟ္မဏော ရညော မဟာဝိဇိတဿ ပုဗ္ဗေဝ ယညာ ဒသဟာကာရေဟိ ပဋိဂ္ဂါဟကေသု ဝိပ္ပဋိသာရံ ပဋိဝိနေသိ. ‘အာဂမိဿန္တိ ခေါ ဘောတော ယညံ ပါဏာတိပါတိနောပိ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတာပိ. ယေ တတ္ထ ပါဏာတိပါတိနော, တေသညေဝ တေန. ယေ တတ္ထ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတာ, တေ အာရဗ္ဘ ယဇတံ ဘဝံ, သဇ္ဇတံ ဘဝံ, မောဒတံ ဘဝံ, စိတ္တမေဝ ဘဝံ အန္တရံ ပသာဒေတု. အာဂမိဿန္တိ ခေါ ဘောတော ယညံ အဒိန္နာဒါယိနောပိ အဒိန္နာဒါနာ ပဋိဝိရတာပိ…ပေ… ကာမေသု မိစ္ဆာစာရိနောပိ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ပဋိဝိရတာပိ… မုသာဝါဒိနောပိ မုသာဝါဒါ ပဋိဝိရတာပိ… ပိသုဏဝါစိနောပိ ပိသုဏာယ ဝါစာယ ပဋိဝိရတာပိ… ဖရုသဝါစိနောပိ ဖရုသာယ ဝါစာယ ပဋိဝိရတာပိ… သမ္ဖပ္ပလာပိနောပိ သမ္ဖပ္ပလာပါ [Pg.132] ပဋိဝိရတာပိ … အဘိဇ္ဈာလုနောပိ အနဘိဇ္ဈာလုနောပိ… ဗျာပန္နစိတ္တာပိ အဗျာပန္နစိတ္တာပိ… မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကာပိ သမ္မာဒိဋ္ဌိကာပိ…. ယေ တတ္ထ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကာ, တေသညေဝ တေန. ယေ တတ္ထ သမ္မာဒိဋ္ဌိကာ, တေ အာရဗ္ဘ ယဇတံ ဘဝံ, သဇ္ဇတံ ဘဝံ, မောဒတံ ဘဝံ, စိတ္တမေဝ ဘဝံ အန္တရံ ပသာဒေတူ’တိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပုရောဟိတော ဗြာဟ္မဏော ရညော မဟာဝိဇိတဿ ပုဗ္ဗေဝ ယညာ ဒသဟာကာရေဟိ ပဋိဂ္ဂါဟကေသု ဝိပ္ပဋိသာရံ ပဋိဝိနေသိ.

343. Then, brahmin, even before the sacrifice, the brahmin chaplain dispelled King Mahāvijita's displeasure regarding the recipients in ten ways. ‘To your majesty's sacrifice will come both those who kill living beings and those who abstain from killing living beings. Among them, as for those who are killers of living beings, for them alone will be the undesirable result of that evil deed. On account of those who abstain from killing living beings, let your majesty sacrifice, let your majesty give away, let your majesty rejoice, and let your majesty make your mind serene within. To your majesty's sacrifice will come both those who take what is not given and those who abstain from taking what is not given… both those who engage in sexual misconduct and those who abstain from sexual misconduct… both those who speak falsehood and those who abstain from speaking falsehood… both those who speak malicious speech and those who abstain from malicious speech… both those who speak harsh speech and those who abstain from harsh speech… both those who speak idle chatter and those who abstain from idle chatter… both those who are covetous and those who are not covetous… both those with malevolent minds and those with non-malevolent minds… both those with wrong view and those with right view. Among them, as for those who have wrong view, for them alone will be the undesirable result of that. On account of those who have right view, let your majesty sacrifice, let your majesty give away, let your majesty rejoice, and let your majesty make your mind serene within.’ In these ten ways, brahmin, even before the sacrifice, the brahmin chaplain dispelled King Mahāvijita's displeasure regarding the recipients.

သောဠသ အာကာရာ

The Sixteen Aspects

၃၄၄. ‘‘အထ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပုရောဟိတော ဗြာဟ္မဏော ရညော မဟာဝိဇိတဿ မဟာယညံ ယဇမာနဿ သောဠသဟာကာရေဟိ စိတ္တံ သန္ဒဿေသိ သမာဒပေသိ သမုတ္တေဇေသိ သမ္ပဟံသေသိ သိယာ ခေါ ပန ဘောတော ရညော မဟာယညံ ယဇမာနဿ ကောစိဒေဝ ဝတ္တာ – ‘ရာဇာ ခေါ မဟာဝိဇိတော မဟာယညံ ယဇတိ, နော စ ခေါ တဿ အာမန္တိတာ ခတ္တိယာ အာနုယန္တာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ; အထ စ ပန ဘဝံ ရာဇာ ဧဝရူပံ မဟာယညံ ယဇတီ’တိ. ဧဝမ္ပိ ဘောတော ရညော ဝတ္တာ ဓမ္မတော နတ္ထိ. ဘောတာ ခေါ ပန ရညာ အာမန္တိတာ ခတ္တိယာ အာနုယန္တာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ. ဣမိနာပေတံ ဘဝံ ရာဇာ ဇာနာတု, ယဇတံ ဘဝံ, သဇ္ဇတံ ဘဝံ, မောဒတံ ဘဝံ, စိတ္တမေဝ ဘဝံ အန္တရံ ပသာဒေတု.

344. Then, brahmin, while King Mahāvijita was performing the great sacrifice, the brahmin chaplain instructed, established, roused, and gladdened his mind in sixteen ways. ‘Perhaps, while your majesty is performing the great sacrifice, some critic might say: “King Mahāvijita is performing a great sacrifice, but his attendant nobles, and the townsfolk and countryfolk, have not been invited. And yet his majesty the king performs such a great sacrifice.” Even so, such a critic of your majesty would have no grounds in truth. For your majesty has indeed invited the attendant nobles, and the townsfolk and countryfolk. By this reason also, let your majesty understand this: let your majesty sacrifice, let your majesty give away, let your majesty rejoice, and let your majesty make your mind serene within.’

‘‘သိယာ ခေါ ပန ဘောတော ရညော မဟာယညံ ယဇမာနဿ ကောစိဒေဝ ဝတ္တာ – ‘ရာဇာ ခေါ မဟာဝိဇိတော မဟာယညံ ယဇတိ, နော စ ခေါ တဿ အာမန္တိတာ အမစ္စာ ပါရိသဇ္ဇာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ…ပေ… ဗြာဟ္မဏမဟာသာလာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ…ပေ… ဂဟပတိနေစယိကာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ, အထ စ ပန ဘဝံ ရာဇာ ဧဝရူပံ မဟာယညံ ယဇတီ’တိ. ဧဝမ္ပိ ဘောတော ရညော ဝတ္တာ ဓမ္မတော နတ္ထိ. ဘောတာ ခေါ ပန ရညာ အာမန္တိတာ ဂဟပတိနေစယိကာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ. ဣမိနာပေတံ ဘဝံ ရာဇာ ဇာနာတု, ယဇတံ ဘဝံ, သဇ္ဇတံ ဘဝံ, မောဒတံ ဘဝံ, စိတ္တမေဝ ဘဝံ အန္တရံ ပသာဒေတု.

‘Perhaps, while your majesty is performing the great sacrifice, some critic might say: “King Mahāvijita is performing a great sacrifice, but he has not invited his ministers and courtiers from town and country… the great sāla brahmins from town and country… the wealthy householders from town and country. And yet his majesty the king performs such a great sacrifice.” Even so, such a critic of your majesty would have no grounds in truth. For your majesty has indeed invited the wealthy householders from town and country. By this reason also, let your majesty understand this: let your majesty sacrifice, let your majesty give away, let your majesty rejoice, and let your majesty make your mind serene within.’

‘‘သိယာ ခေါ ပန ဘောတော ရညော မဟာယညံ ယဇမာနဿ ကောစိဒေဝ ဝတ္တာ – ‘ရာဇာ ခေါ မဟာဝိဇိတော မဟာယညံ ယဇတိ, နော စ ခေါ ဥဘတော [Pg.133] သုဇာတော မာတိတော စ ပိတိတော စ သံသုဒ္ဓဂဟဏိကော ယာဝ သတ္တမာ ပိတာမဟယုဂါ အက္ခိတ္တော အနုပက္ကုဋ္ဌော ဇာတိဝါဒေန, အထ စ ပန ဘဝံ ရာဇာ ဧဝရူပံ မဟာယညံ ယဇတီ’တိ. ဧဝမ္ပိ ဘောတော ရညော ဝတ္တာ ဓမ္မတော နတ္ထိ. ဘဝံ ခေါ ပန ရာဇာ ဥဘတော သုဇာတော မာတိတော စ ပိတိတော စ သံသုဒ္ဓဂဟဏိကော ယာဝ သတ္တမာ ပိတာမဟယုဂါ အက္ခိတ္တော အနုပက္ကုဋ္ဌော ဇာတိဝါဒေန. ဣမိနာပေတံ ဘဝံ ရာဇာ ဇာနာတု, ယဇတံ ဘဝံ, သဇ္ဇတံ ဘဝံ, မောဒတံ ဘဝံ, စိတ္တမေဝ ဘဝံ အန္တရံ ပသာဒေတု.

‘Perhaps, while your majesty is performing the great sacrifice, some critic might say: “King Mahāvijita is performing a great sacrifice, but he is not well-born on both his mother’s and his father’s side, of pure descent back to the seventh generation of ancestors, unblemished and irreproachable with respect to birth. And yet his majesty the king performs such a great sacrifice.” Even so, such a critic of your majesty would have no grounds in truth. For your majesty is indeed well-born on both his mother’s and his father’s side, of pure descent back to the seventh generation of ancestors, unblemished and irreproachable with respect to birth. By this reason also, let your majesty understand this: let your majesty sacrifice, let your majesty give away, let your majesty rejoice, and let your majesty make your mind serene within.’

‘‘သိယာ ခေါ ပန ဘောတော ရညော မဟာယညံ ယဇမာနဿ ကောစိဒေဝ ဝတ္တာ – ‘ရာဇာ ခေါ မဟာဝိဇိတော မဟာယညံ ယဇတိ နော စ ခေါ အဘိရူပေါ ဒဿနီယော ပါသာဒိကော ပရမာယ ဝဏ္ဏပေါက္ခရတာယ သမန္နာဂတော ဗြဟ္မဝဏ္ဏီ ဗြဟ္မဝစ္ဆသီ အခုဒ္ဒါဝကာသော ဒဿနာယ…ပေ… နော စ ခေါ အဍ္ဎော မဟဒ္ဓနော မဟာဘောဂေါ ပဟူတဇာတရူပရဇတော ပဟူတဝိတ္တူပကရဏော ပဟူတဓနဓညော ပရိပုဏ္ဏကောသကောဋ္ဌာဂါရော…ပေ… နော စ ခေါ ဗလဝါ စတုရင်္ဂိနိယာ သေနာယ သမန္နာဂတော အဿဝါယ ဩဝါဒပဋိကရာယ သဟတိ မညေ ပစ္စတ္ထိကေ ယသသာ…ပေ… နော စ ခေါ သဒ္ဓေါ ဒါယကော ဒါနပတိ အနာဝဋဒွါရော သမဏဗြာဟ္မဏကပဏဒ္ဓိကဝဏိဗ္ဗကယာစကာနံ ဩပါနဘူတော ပုညာနိ ကရောတိ…ပေ… နော စ ခေါ ဗဟုဿုတော တဿ တဿ သုတဇာတဿ…ပေ… နော စ ခေါ တဿ တဿေဝ ခေါ ပန ဘာသိတဿ အတ္ထံ ဇာနာတိ ‘‘အယံ ဣမဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော, အယံ ဣမဿ ဘာသိတဿ အတ္ထော’’တိ…ပေ… နော စ ခေါ ပဏ္ဍိတော ဝိယတ္တော မေဓာဝီ ပဋိဗလော အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နေ အတ္ထေ စိန္တေတုံ, အထ စ ပန ဘဝံ ရာဇာ ဧဝရူပံ မဟာယညံ ယဇတီ’တိ. ဧဝမ္ပိ ဘောတော ရညော ဝတ္တာ ဓမ္မတော နတ္ထိ. ဘဝံ ခေါ ပန ရာဇာ ပဏ္ဍိတော ဝိယတ္တော မေဓာဝီ ပဋိဗလော အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နေ အတ္ထေ စိန္တေတုံ. ဣမိနာပေတံ ဘဝံ ရာဇာ ဇာနာတု, ယဇတံ ဘဝံ, သဇ္ဇတံ ဘဝံ, မောဒတံ ဘဝံ, စိတ္တမေဝ ဘဝံ အန္တရံ ပသာဒေတု.

‘Perhaps, while your majesty is performing the great sacrifice, some critic might say: “King Mahāvijita is performing a great sacrifice, yet he is not handsome, attractive, or inspiring, nor does he possess the highest beauty of complexion, appearing like Brahmā, radiant like Brahmā, with no mean appearance… nor is he wealthy, with great riches and vast resources, abundant gold and silver, abundant wealth and implements, abundant wealth and grain, with full treasuries and storehouses… nor is he powerful with a fourfold army, capable of receiving advice and carrying it out, he does not, I think, crush his enemies by his glory… nor is he faithful, generous, a giver, with open doors, a resort for ascetics, brahmins, the poor, the needy, and beggars, performing meritorious deeds… nor is he learned, versed in the various lores… nor does he understand the meaning of what has been spoken, thinking, ‘This is the meaning of this statement, this is the meaning of that statement’… nor is he wise, skilled, intelligent, capable of reflecting on matters past, future, and present. And yet his majesty the king is performing such a great sacrifice.” Such a statement about your king would be without ground in truth. For your king is indeed wise, skilled, intelligent, capable of reflecting on matters past, future, and present. By this reason also, let your majesty understand this: let your majesty sacrifice, let your majesty give away, let your majesty rejoice, and let your majesty make your mind serene within.’

‘‘သိယာ ခေါ ပန ဘောတော ရညော မဟာယညံ ယဇမာနဿ ကောစိဒေဝ ဝတ္တာ – ‘ရာဇာ ခေါ မဟာဝိဇိတော မဟာယညံ ယဇတိ. နော စ ခွဿ ပုရောဟိတော ဗြာဟ္မဏော ဥဘတော သုဇာတော မာတိတော စ ပိတိတော စ သံသုဒ္ဓဂဟဏိကော [Pg.134] ယာဝ သတ္တမာ ပိတာမဟယုဂါ အက္ခိတ္တော အနုပက္ကုဋ္ဌော ဇာတိဝါဒေန; အထ စ ပန ဘဝံ ရာဇာ ဧဝရူပံ မဟာယညံ ယဇတီ’တိ. ဧဝမ္ပိ ဘောတော ရညော ဝတ္တာ ဓမ္မတော နတ္ထိ. ဘောတော ခေါ ပန ရညော ပုရောဟိတော ဗြာဟ္မဏော ဥဘတော သုဇာတော မာတိတော စ ပိတိတော စ သံသုဒ္ဓဂဟဏိကော ယာဝ သတ္တမာ ပိတာမဟယုဂါ အက္ခိတ္တော အနုပက္ကုဋ္ဌော ဇာတိဝါဒေန. ဣမိနာပေတံ ဘဝံ ရာဇာ ဇာနာတု, ယဇတံ ဘဝံ, သဇ္ဇတံ ဘဝံ, မောဒတံ ဘဝံ, စိတ္တမေဝ ဘဝံ အန္တရံ ပသာဒေတု.

‘Perhaps, while your majesty is performing the great sacrifice, some critic might say: “King Mahāvijita is performing a great sacrifice, but his chaplain, the brahmin, is not well-born on both his mother’s and his father’s side, of pure descent back to the seventh generation of ancestors, unblemished and irreproachable with respect to birth. And yet his majesty the king performs such a great sacrifice.” Even so, such a critic of your majesty would have no grounds in truth. For your majesty's chaplain, the brahmin, is indeed well-born on both his mother’s and his father’s side, of pure descent back to the seventh generation of ancestors, unblemished and irreproachable with respect to birth. By this reason also, let your majesty understand this: let your majesty sacrifice, let your majesty give away, let your majesty rejoice, and let your majesty make your mind serene within.’

‘‘သိယာ ခေါ ပန ဘောတော ရညော မဟာယညံ ယဇမာနဿ ကောစိဒေဝ ဝတ္တာ – ‘ရာဇာ ခေါ မဟာဝိဇိတော မဟာယညံ ယဇတိ. နော စ ခွဿ ပုရောဟိတော ဗြာဟ္မဏော အဇ္ဈာယကော မန္တဓရော တိဏ္ဏံ ဝေဒါနံ ပါရဂူ သနိဃဏ္ဍုကေဋုဘာနံ သာက္ခရပ္ပဘေဒါနံ ဣတိဟာသပဉ္စမာနံ ပဒကော ဝေယျာကရဏော လောကာယတမဟာပုရိသလက္ခဏေသု အနဝယော…ပေ… နော စ ခွဿ ပုရောဟိတော ဗြာဟ္မဏော သီလဝါ ဝုဒ္ဓသီလီ ဝုဒ္ဓသီလေန သမန္နာဂတော…ပေ… နော စ ခွဿ ပုရောဟိတော ဗြာဟ္မဏော ပဏ္ဍိတော ဝိယတ္တော မေဓာဝီ ပဌမော ဝါ ဒုတိယော ဝါ သုဇံ ပဂ္ဂဏှန္တာနံ, အထ စ ပန ဘဝံ ရာဇာ ဧဝရူပံ မဟာယညံ ယဇတီ’တိ. ဧဝမ္ပိ ဘောတော ရညော ဝတ္တာ ဓမ္မတော နတ္ထိ. ဘောတော ခေါ ပန ရညော ပုရောဟိတော ဗြာဟ္မဏော ပဏ္ဍိတော ဝိယတ္တော မေဓာဝီ ပဌမော ဝါ ဒုတိယော ဝါ သုဇံ ပဂ္ဂဏှန္တာနံ. ဣမိနာပေတံ ဘဝံ ရာဇာ ဇာနာတု, ယဇတံ ဘဝံ, သဇ္ဇတံ ဘဝံ, မောဒတံ ဘဝံ, စိတ္တမေဝ ဘဝံ အန္တရံ ပသာဒေတူတိ. ဣမေဟိ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပုရောဟိတော ဗြာဟ္မဏော ရညော မဟာဝိဇိတဿ မဟာယညံ ယဇမာနဿ သောဠသဟိ အာကာရေဟိ စိတ္တံ သန္ဒဿေသိ သမာဒပေသိ သမုတ္တေဇေသိ သမ္ပဟံသေသိ.

‘Perhaps, while your majesty is performing the great sacrifice, some critic might say: “King Mahāvijita is performing a great sacrifice, but his chaplain, the brahmin, is not skilled in reciting the Vedas, not a bearer of the mantras, not one who has gone to the end of the three Vedas together with the Nighaṇḍu and Keṭubha, the phonology, with the Itihāsa as the fifth; he is not a master of the verses, nor a grammarian, nor completely skilled in the Lokāyata and the marks of a great man… and his chaplain, the brahmin, is not virtuous, not of developed virtue… and his chaplain, the brahmin, is not wise, clever, and intelligent, the first or the second among those who receive the sacrificial ladle. And yet his majesty the king performs such a great sacrifice.” Even so, such a critic of your majesty would have no grounds in truth. For your majesty's chaplain, the brahmin, is indeed wise, clever, and intelligent, the first or the second among those who receive the sacrificial ladle. By this reason also, let your majesty understand this: let your majesty sacrifice, let your majesty give away, let your majesty rejoice, and let your majesty make your mind serene within.’ In these sixteen ways, brahmin, the chaplain, the brahmin, instructed, encouraged, inspired, and gladdened the mind of King Mahāvijita as he was performing the great sacrifice.

၃၄၅. ‘‘တသ္မိံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ယညေ နေဝ ဂါဝေါ ဟညိံသု, န အဇေဠကာ ဟညိံသု, န ကုက္ကုဋသူကရာ ဟညိံသု, န ဝိဝိဓာ ပါဏာ သံဃာတံ အာပဇ္ဇိံသု, န ရုက္ခာ ဆိဇ္ဇိံသု ယူပတ္ထာယ, န ဒဗ္ဘာ လူယိံသု ဗရိဟိသတ္ထာယ. ယေပိဿ အဟေသုံ ဒါသာတိ ဝါ ပေဿာတိ ဝါ ကမ္မကရာတိ ဝါ, တေပိ န ဒဏ္ဍတဇ္ဇိတာ န [Pg.135] ဘယတဇ္ဇိတာ န အဿုမုခါ ရုဒမာနာ ပရိကမ္မာနိ အကံသု. အထ ခေါ ယေ ဣစ္ဆိံသု, တေ အကံသု, ယေ န ဣစ္ဆိံသု, န တေ အကံသု; ယံ ဣစ္ဆိံသု, တံ အကံသု, ယံ န ဣစ္ဆိံသု, န တံ အကံသု. သပ္ပိတေလနဝနီတဒဓိမဓုဖာဏိတေန စေဝ သော ယညော နိဋ္ဌာနမဂမာသိ.

345. In that sacrifice, brahmin, no cows were slain, no goats and sheep were slain, no chickens and pigs were slain, and no various living beings came to destruction. No trees were cut down for sacrificial posts, no Dabbha grass was reaped for the sacrificial ground. And those who were his servants—whether slaves, messengers, or workers—did not perform their tasks threatened by the rod or by fear, nor weeping with tear-stained faces. Indeed, those who wished to work, did so; those who did not wish to work, did not. Whatever they wished to do, they did; whatever they did not wish to do, they did not. That sacrifice was brought to completion with only ghee, oil, fresh butter, curds, honey, and molasses.

၃၄၆. ‘‘အထ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ခတ္တိယာ အာနုယန္တာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ, အမစ္စာ ပါရိသဇ္ဇာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ, ဗြာဟ္မဏမဟာသာလာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ, ဂဟပတိနေစယိကာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ ပဟူတံ သာပတေယျံ အာဒါယ ရာဇာနံ မဟာဝိဇိတံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝမာဟံသု – ‘ဣဒံ, ဒေဝ, ပဟူတံ သာပတေယျံ ဒေဝညေဝ ဥဒ္ဒိဿာဘတံ, တံ ဒေဝေါ ပဋိဂ္ဂဏှာတူ’တိ. ‘အလံ, ဘော, မမာပိဒံ ပဟူတံ သာပတေယျံ ဓမ္မိကေန ဗလိနာ အဘိသင်္ခတံ; တဉ္စ ဝေါ ဟောတု, ဣတော စ ဘိယျော ဟရထာ’တိ. တေ ရညာ ပဋိက္ခိတ္တာ ဧကမန္တံ အပက္ကမ္မ ဧဝံ သမစိန္တေသုံ – ‘န ခေါ ဧတံ အမှာကံ ပတိရူပံ, ယံ မယံ ဣမာနိ သာပတေယျာနိ ပုနဒေဝ သကာနိ ဃရာနိ ပဋိဟရေယျာမ. ရာဇာ ခေါ မဟာဝိဇိတော မဟာယညံ ယဇတိ, ဟန္ဒဿ မယံ အနုယာဂိနော ဟောမာ’တိ.

346. Then, brahmin, the Khattiya vassals from the market towns and the countryside, the ministers and assembly members from the market towns and the countryside, the great-sāl brahmins from the market towns and the countryside, and the wealthy householders from the market towns and the countryside, having taken abundant wealth, approached King Mahāvijita and said this: ‘Your Majesty, this abundant wealth has been brought intended only for you. May Your Majesty accept it.’ The king replied: ‘Enough, good sirs. I too have abundant wealth, collected through righteous taxation. Let that wealth be yours, and take even more from here.’ Being thus rejected by the king, they withdrew to one side and considered thus: ‘It is not suitable for us that we should take this wealth back to our own homes. King Mahāvijita is performing a great sacrifice. Come, let us become his followers in sacrifice.’

၃၄၇. ‘‘အထ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပုရတ္ထိမေန ယညဝါဋဿ ခတ္တိယာ အာနုယန္တာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ ဒါနာနိ ပဋ္ဌပေသုံ. ဒက္ခိဏေန ယညဝါဋဿ အမစ္စာ ပါရိသဇ္ဇာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ ဒါနာနိ ပဋ္ဌပေသုံ. ပစ္ဆိမေန ယညဝါဋဿ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ ဒါနာနိ ပဋ္ဌပေသုံ. ဥတ္တရေန ယညဝါဋဿ ဂဟပတိနေစယိကာ နေဂမာ စေဝ ဇာနပဒါ စ ဒါနာနိ ပဋ္ဌပေသုံ.

347. Then, brahmin, to the east of the sacrificial enclosure, the Khattiya vassals from the market towns and the countryside established alms-givings. To the south of the sacrificial enclosure, the ministers and assembly members from the market towns and the countryside established alms-givings. To the west of the sacrificial enclosure, the great-sāl brahmins from the market towns and the countryside established alms-givings. To the north of the sacrificial enclosure, the wealthy householders from the market towns and the countryside established alms-givings.

‘‘တေသုပိ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ယညေသု နေဝ ဂါဝေါ ဟညိံသု, န အဇေဠကာ ဟညိံသု, န ကုက္ကုဋသူကရာ ဟညိံသု, န ဝိဝိဓာ ပါဏာ သံဃာတံ အာပဇ္ဇိံသု, န ရုက္ခာ ဆိဇ္ဇိံသု ယူပတ္ထာယ, န ဒဗ္ဘာ လူယိံသု ဗရိဟိသတ္ထာယ. ယေပိ နေသံ အဟေသုံ ဒါသာတိ ဝါ ပေဿာတိ ဝါ ကမ္မကရာတိ ဝါ, တေပိ န ဒဏ္ဍတဇ္ဇိတာ န ဘယတဇ္ဇိတာ န အဿုမုခါ ရုဒမာနာ ပရိကမ္မာနိ အကံသု. အထ ခေါ ယေ ဣစ္ဆိံသု, တေ အကံသု, ယေ န ဣစ္ဆိံသု, န တေ အကံသု; ယံ ဣစ္ဆိံသု, တံ အကံသု, ယံ န ဣစ္ဆိံသု န တံ အကံသု. သပ္ပိတေလနဝနီတဒဓိမဓုဖာဏိတေန စေဝ တေ ယညာ နိဋ္ဌာနမဂမံသု.

In those sacrifices too, brahmin, no cows were slain, no goats and sheep were slain, no chickens and pigs were slain, and no various living beings came to destruction. No trees were cut down for sacrificial posts, no Dabbha grass was reaped for the sacrificial ground. And those who were their servants—whether slaves, messengers, or workers—did not perform their tasks threatened by the rod or by fear, nor weeping with tear-stained faces. Indeed, those who wished to work, did so; those who did not wish to work, did not. Whatever they wished to do, they did; whatever they did not wish to do, they did not. With only ghee, oil, fresh butter, curds, honey, and molasses were those sacrifices brought to completion.

‘‘ဣတိ [Pg.136] စတ္တာရော စ အနုမတိပက္ခာ, ရာဇာ မဟာဝိဇိတော အဋ္ဌဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော, ပုရောဟိတော ဗြာဟ္မဏော စတူဟင်္ဂေဟိ သမန္နာဂတော; တိဿော စ ဝိဓာ အယံ ဝုစ္စတိ ဗြာဟ္မဏ တိဝိဓာ ယညသမ္ပဒါ သောဠသပရိက္ခာရာ’’တိ.

Thus, there are the four factions of consent, King Mahāvijita endowed with eight factors, and the chaplain, the brahmin, endowed with four factors; and there are the three modes. This, brahmin, is called the threefold accomplishment of the sacrifice with its sixteen requisites.

၃၄၈. ဧဝံ ဝုတ္တေ, တေ ဗြာဟ္မဏာ ဥန္နာဒိနော ဥစ္စာသဒ္ဒမဟာသဒ္ဒါ အဟေသုံ – ‘‘အဟော ယညော, အဟော ယညသမ္ပဒါ’’တိ! ကူဋဒန္တော ပန ဗြာဟ္မဏော တူဏှီဘူတောဝ နိသိန္နော ဟောတိ. အထ ခေါ တေ ဗြာဟ္မဏာ ကူဋဒန္တံ ဗြာဟ္မဏံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကသ္မာ ပန ဘဝံ ကူဋဒန္တော သမဏဿ ဂေါတမဿ သုဘာသိတံ သုဘာသိတတော နာဗ္ဘနုမောဒတီ’’တိ? ‘‘နာဟံ, ဘော, သမဏဿ ဂေါတမဿ သုဘာသိတံ သုဘာသိတတော နာဗ္ဘနုမောဒါမိ. မုဒ္ဓါပိ တဿ ဝိပတေယျ, ယော သမဏဿ ဂေါတမဿ သုဘာသိတံ သုဘာသိတတော နာဗ္ဘနုမောဒေယျ. အပိ စ မေ, ဘော, ဧဝံ ဟောတိ – သမဏော ဂေါတမော န ဧဝမာဟ – ‘ဧဝံ မေ သုတ’န္တိ ဝါ ‘ဧဝံ အရဟတိ ဘဝိတု’န္တိ ဝါ; အပိ စ သမဏော ဂေါတမော – ‘ဧဝံ တဒါ အာသိ, ဣတ္ထံ တဒါ အာသိ’ တွေဝ ဘာသတိ. တဿ မယှံ ဘော ဧဝံ ဟောတိ – ‘အဒ္ဓါ သမဏော ဂေါတမော တေန သမယေန ရာဇာ ဝါ အဟောသိ မဟာဝိဇိတော ယညဿာမိ ပုရောဟိတော ဝါ ဗြာဟ္မဏော တဿ ယညဿ ယာဇေတာ’တိ. အဘိဇာနာတိ ပန ဘဝံ ဂေါတမော ဧဝရူပံ ယညံ ယဇိတွာ ဝါ ယာဇေတွာ ဝါ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇိတာတိ’’? ‘‘အဘိဇာနာမဟံ, ဗြာဟ္မဏ, ဧဝရူပံ ယညံ ယဇိတွာ ဝါ ယာဇေတွာ ဝါ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇိတာ, အဟံ တေန သမယေန ပုရောဟိတော ဗြာဟ္မဏော အဟောသိံ တဿ ယညဿ ယာဇေတာ’’တိ.

348. When this was said, those brahmins became clamorous, making a high and great sound, saying, ‘Oh, the sacrifice! Oh, the perfection of the sacrifice!’ But the brahmin Kūṭadanta sat silent. Then those brahmins said this to the brahmin Kūṭadanta: ‘Why does the venerable Kūṭadanta not rejoice in the well-spoken word of the ascetic Gotama as well-spoken?’ ‘Sirs, it is not that I do not rejoice in the well-spoken word of the ascetic Gotama as well-spoken. The head of anyone who would not rejoice in the well-spoken word of the ascetic Gotama as well-spoken would surely split. Moreover, sirs, it occurs to me thus: the ascetic Gotama does not say, “Thus have I heard,” or “Thus it is fitting that it should be.” Rather, the ascetic Gotama speaks only thus: “Thus it was at that time, in this way it was at that time.” To me, sirs, it occurs thus: “Surely, the ascetic Gotama at that time was either King Mahāvijita, the lord of the sacrifice, or the brahmin priest who was the officiant of that sacrifice.” Does the venerable Gotama directly know of having performed or caused to be performed such a sacrifice, and after the breaking up of the body, after death, having been reborn in a good destination, a heavenly world?’ ‘I directly know, brahmin, of having performed or caused to be performed such a sacrifice, and after the breaking up of the body, after death, having been reborn in a good destination, a heavenly world. At that time, I was the brahmin priest, the officiant of that sacrifice.’

နိစ္စဒါနအနုကုလယညံ

The Perpetual Offering, the Ancestral Sacrifice

၃၄၉. ‘‘အတ္ထိ ပန, ဘော ဂေါတမ, အညော ယညော ဣမာယ တိဝိဓာယ ယညသမ္ပဒါယ သောဠသပရိက္ခာရာယ အပ္ပဋ္ဌတရော စ အပ္ပသမာရမ္ဘတရော စ မဟပ္ဖလတရော စ မဟာနိသံသတရော စာ’’တိ?

349. But, venerable Gotama, is there another sacrifice less difficult and with less preparation, of greater fruit and greater benefit than this sacrifice perfected in three ways and with sixteen requisites?

‘‘အတ္ထိ [Pg.137] ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, အညော ယညော ဣမာယ တိဝိဓာယ ယညသမ္ပဒါယ သောဠသပရိက္ခာရာယ အပ္ပဋ္ဌတရော စ အပ္ပသမာရမ္ဘတရော စ မဟပ္ဖလတရော စ မဟာနိသံသတရော စာ’’တိ.

There is indeed, brahmin, another sacrifice less difficult and with less preparation, of greater fruit and greater benefit than this sacrifice perfected in three ways and with sixteen requisites.

‘‘ကတမော ပန သော, ဘော ဂေါတမ, ယညော ဣမာယ တိဝိဓာယ ယညသမ္ပဒါယ သောဠသပရိက္ခာရာယ အပ္ပဋ္ဌတရော စ အပ္ပသမာရမ္ဘတရော စ မဟပ္ဖလတရော စ မဟာနိသံသတရော စာ’’တိ?

But what, venerable Gotama, is that sacrifice which is less difficult and with less preparation, of greater fruit and greater benefit than this sacrifice perfected in three ways and with sixteen requisites?

‘‘ယာနိ ခေါ ပန တာနိ, ဗြာဟ္မဏ, နိစ္စဒါနာနိ အနုကုလယညာနိ သီလဝန္တေ ပဗ္ဗဇိတေ ဥဒ္ဒိဿ ဒိယျန္တိ; အယံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ယညော ဣမာယ တိဝိဓာယ ယညသမ္ပဒါယ သောဠသပရိက္ခာရာယ အပ္ပဋ္ဌတရော စ အပ္ပသမာရမ္ဘတရော စ မဟပ္ဖလတရော စ မဟာနိသံသတရော စာ’’တိ.

Brahmin, whatever constant offerings and ancestral sacrifices are given, dedicated to virtuous renunciants—this sacrifice, Brahmin, is less troublesome and less violent, of greater fruit and of greater benefit than that sacrifice accomplished in three ways and with sixteen accessories.

‘‘ကော နု ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဟေတု ကော ပစ္စယော, ယေန တံ နိစ္စဒါနံ အနုကုလယညံ ဣမာယ တိဝိဓာယ ယညသမ္ပဒါယ သောဠသပရိက္ခာရာယ အပ္ပဋ္ဌတရဉ္စ အပ္ပသမာရမ္ဘတရဉ္စ မဟပ္ဖလတရဉ္စ မဟာနိသံသတရဉ္စာ’’တိ?

What, venerable Gotama, is the reason, what is the condition, whereby that constant offering, the ancestral sacrifice, is less troublesome and less violent, of greater fruit and of greater benefit than that sacrifice accomplished in three ways and with sixteen accessories?

‘‘န ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ဧဝရူပံ ယညံ ဥပသင်္ကမန္တိ အရဟန္တော ဝါ အရဟတ္တမဂ္ဂံ ဝါ သမာပန္နာ. တံ ကိဿ ဟေတု? ဒိဿန္တိ ဟေတ္ထ, ဗြာဟ္မဏ, ဒဏ္ဍပ္ပဟာရာပိ ဂလဂ္ဂဟာပိ, တသ္မာ ဧဝရူပံ ယညံ န ဥပသင်္ကမန္တိ အရဟန္တော ဝါ အရဟတ္တမဂ္ဂံ ဝါ သမာပန္နာ. ယာနိ ခေါ ပန တာနိ, ဗြာဟ္မဏ, နိစ္စဒါနာနိ အနုကုလယညာနိ သီလဝန္တေ ပဗ္ဗဇိတေ ဥဒ္ဒိဿ ဒိယျန္တိ; ဧဝရူပံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ယညံ ဥပသင်္ကမန္တိ အရဟန္တော ဝါ အရဟတ္တမဂ္ဂံ ဝါ သမာပန္နာ. တံ ကိဿ ဟေတု? န ဟေတ္ထ, ဗြာဟ္မဏ, ဒိဿန္တိ ဒဏ္ဍပ္ပဟာရာပိ ဂလဂ္ဂဟာပိ, တသ္မာ ဧဝရူပံ ယညံ ဥပသင်္ကမန္တိ အရဟန္တော ဝါ အရဟတ္တမဂ္ဂံ ဝါ သမာပန္နာ. အယံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ဟေတု အယံ ပစ္စယော, ယေန တံ နိစ္စဒါနံ အနုကုလယညံ ဣမာယ တိဝိဓာယ ယညသမ္ပဒါယ သောဠသပရိက္ခာရာယ အပ္ပဋ္ဌတရဉ္စ အပ္ပသမာရမ္ဘတရဉ္စ မဟပ္ဖလတရဉ္စ မဟာနိသံသတရဉ္စာ’’တိ.

Brahmin, Arahants or those who have entered upon the path to Arahantship do not approach such a sacrifice. For what reason? Here, Brahmin, beatings with sticks and seizing by the throat are seen. Therefore, Arahants or those who have entered upon the path to Arahantship do not approach such a sacrifice. But as for those constant offerings, the ancestral sacrifices, that are given dedicated to virtuous renunciants—such a sacrifice, Brahmin, Arahants or those who have entered upon the path to Arahantship do approach. For what reason? Here, Brahmin, beatings with sticks and seizing by the throat are not seen. Therefore, Arahants or those who have entered upon the path to Arahantship do approach such a sacrifice. This, Brahmin, is the reason, this is the condition, whereby that constant offering, the ancestral sacrifice, is less troublesome and less violent, of greater fruit and of greater benefit than that sacrifice accomplished in three ways and with sixteen accessories.

၃၅၀. ‘‘အတ္ထိ ပန, ဘော ဂေါတမ, အညော ယညော ဣမာယ စ တိဝိဓာယ ယညသမ္ပဒါယ သောဠသပရိက္ခာရာယ ဣမိနာ စ နိစ္စဒါနေန အနုကုလယညေန အပ္ပဋ္ဌတရော စ အပ္ပသမာရမ္ဘတရော စ မဟပ္ဖလတရော စ မဟာနိသံသတရော စာ’’တိ?

350. But, venerable Gotama, is there another sacrifice that is less troublesome and less violent, of greater fruit and of greater benefit than this sacrifice accomplished in three ways and with sixteen accessories, and than this constant offering, the ancestral sacrifice?

‘‘အတ္ထိ [Pg.138] ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, အညော ယညော ဣမာယ စ တိဝိဓာယ ယညသမ္ပဒါယ သောဠသပရိက္ခာရာယ ဣမိနာ စ နိစ္စဒါနေန အနုကုလယညေန အပ္ပဋ္ဌတရော စ အပ္ပသမာရမ္ဘတရော စ မဟပ္ဖလတရော စ မဟာနိသံသတရော စာ’’တိ.

There is indeed, Brahmin, another sacrifice that is less troublesome and less violent, of greater fruit and of greater benefit than this sacrifice accomplished in three ways and with sixteen accessories, and than this constant offering, the ancestral sacrifice.

‘‘ကတမော ပန သော, ဘော ဂေါတမ, ယညော ဣမာယ စ တိဝိဓာယ ယညသမ္ပဒါယ သောဠသပရိက္ခာရာယ ဣမိနာ စ နိစ္စဒါနေန အနုကုလယညေန အပ္ပဋ္ဌတရော စ အပ္ပသမာရမ္ဘတရော စ မဟပ္ဖလတရော စ မဟာနိသံသတရော စာ’’တိ?

But what, venerable Gotama, is that sacrifice which is less troublesome and less violent, of greater fruit and of greater benefit than this sacrifice accomplished in three ways and with sixteen accessories, and than this constant offering, the ancestral sacrifice?

‘‘ယော ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, စာတုဒ္ဒိသံ သံဃံ ဥဒ္ဒိဿ ဝိဟာရံ ကရောတိ, အယံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ယညော ဣမာယ စ တိဝိဓာယ ယညသမ္ပဒါယ သောဠသပရိက္ခာရာယ ဣမိနာ စ နိစ္စဒါနေန အနုကုလယညေန အပ္ပဋ္ဌတရော စ အပ္ပသမာရမ္ဘတရော စ မဟပ္ဖလတရော စ မဟာနိသံသတရော စာ’’တိ.

Brahmin, whoever builds a monastery dedicated to the Sangha of the four directions—this, Brahmin, is the sacrifice that is less troublesome and less violent, of greater fruit and of greater benefit than that sacrifice accomplished in three ways and with sixteen accessories, and than this constant offering, the ancestral sacrifice.

၃၅၁. ‘‘အတ္ထိ ပန, ဘော ဂေါတမ, အညော ယညော ဣမာယ စ တိဝိဓာယ ယညသမ္ပဒါယ သောဠသပရိက္ခာရာယ ဣမိနာ စ နိစ္စဒါနေန အနုကုလယညေန ဣမိနာ စ ဝိဟာရဒါနေန အပ္ပဋ္ဌတရော စ အပ္ပသမာရမ္ဘတရော စ မဟပ္ဖလတရော စ မဟာနိသံသတရော စာ’’တိ?

351. But, venerable Gotama, is there another sacrifice that is less troublesome and less violent, of greater fruit and of greater benefit than this sacrifice accomplished in three ways and with sixteen accessories, than this constant offering, the ancestral sacrifice, and than this gift of a monastery?

‘‘အတ္ထိ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, အညော ယညော ဣမာယ စ တိဝိဓာယ ယညသမ္ပဒါယ သောဠသပရိက္ခာရာယ ဣမိနာ စ နိစ္စဒါနေန အနုကုလယညေန ဣမိနာ စ ဝိဟာရဒါနေန အပ္ပဋ္ဌတရော စ အပ္ပသမာရမ္ဘတရော စ မဟပ္ဖလတရော စ မဟာနိသံသတရော စာ’’တိ.

There is indeed, Brahmin, another sacrifice that is less troublesome and less violent, of greater fruit and of greater benefit than this sacrifice accomplished in three ways and with sixteen accessories, than this constant offering, the ancestral sacrifice, and than this gift of a monastery.

‘‘ကတမော ပန သော, ဘော ဂေါတမ, ယညော ဣမာယ စ တိဝိဓာယ ယညသမ္ပဒါယ သောဠသပရိက္ခာရာယ ဣမိနာ စ နိစ္စဒါနေန အနုကုလယညေန ဣမိနာ စ ဝိဟာရဒါနေန အပ္ပဋ္ဌတရော စ အပ္ပသမာရမ္ဘတရော စ မဟပ္ဖလတရော စ မဟာနိသံသတရော စာ’’တိ?

But what, venerable Gotama, is that sacrifice which is less troublesome and less violent, of greater fruit and of greater benefit than this sacrifice accomplished in three ways and with sixteen accessories, than this constant offering, the ancestral sacrifice, and than this gift of a monastery?

‘‘ယော ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပသန္နစိတ္တော ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆတိ, ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆတိ, သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆတိ; အယံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ယညော ဣမာယ စ တိဝိဓာယ ယညသမ္ပဒါယ သောဠသပရိက္ခာရာယ ဣမိနာ စ နိစ္စဒါနေန အနုကုလယညေန ဣမိနာ စ ဝိဟာရဒါနေန အပ္ပဋ္ဌတရော စ အပ္ပသမာရမ္ဘတရော စ မဟပ္ဖလတရော စ မဟာနိသံသတရော စာ’’တိ.

Brahmin, when a person with a confident mind goes for refuge to the Buddha, goes for refuge to the Dhamma, and goes for refuge to the Sangha—this, Brahmin, is the sacrifice that is less troublesome and less violent, of greater fruit and of greater benefit than that sacrifice accomplished in three ways and with sixteen accessories, than that constant offering, the ancestral sacrifice, and than that gift of a monastery.

၃၅၂. ‘‘အတ္ထိ [Pg.139] ပန, ဘော ဂေါတမ, အညော ယညော ဣမာယ စ တိဝိဓာယ ယညသမ္ပဒါယ သောဠသပရိက္ခာရာယ ဣမိနာ စ နိစ္စဒါနေန အနုကုလယညေန ဣမိနာ စ ဝိဟာရဒါနေန ဣမေဟိ စ သရဏဂမနေဟိ အပ္ပဋ္ဌတရော စ အပ္ပသမာရမ္ဘတရော စ မဟပ္ဖလတရော စ မဟာနိသံသတရော စာ’’တိ?

352. But, venerable Gotama, is there another sacrifice that is less troublesome and less violent, of greater fruit and of greater benefit than that sacrifice accomplished in three ways and with sixteen accessories, than that constant offering, the ancestral sacrifice, than that gift of a monastery, and than these goings for refuge?

‘‘အတ္ထိ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, အညော ယညော ဣမာယ စ တိဝိဓာယ ယညသမ္ပဒါယ သောဠသပရိက္ခာရာယ ဣမိနာ စ နိစ္စဒါနေန အနုကုလယညေန ဣမိနာ စ ဝိဟာရဒါနေန ဣမေဟိ စ သရဏဂမနေဟိ အပ္ပဋ္ဌတရော စ အပ္ပသမာရမ္ဘတရော စ မဟပ္ဖလတရော စ မဟာနိသံသတရော စာ’’တိ.

There is indeed, Brahmin, another sacrifice that is less troublesome and less violent, of greater fruit and of greater benefit than that sacrifice accomplished in three ways and with sixteen accessories, than that constant offering, the ancestral sacrifice, than that gift of a monastery, and than these goings for refuge.

‘‘ကတမော ပန သော, ဘော ဂေါတမ, ယညော ဣမာယ စ တိဝိဓာယ ယညသမ္ပဒါယ သောဠသပရိက္ခာရာယ ဣမိနာ စ နိစ္စဒါနေန အနုကုလယညေန ဣမိနာ စ ဝိဟာရဒါနေန ဣမေဟိ စ သရဏဂမနေဟိ အပ္ပဋ္ဌတရော စ အပ္ပသမာရမ္ဘတရော စ မဟပ္ဖလတရော စ မဟာနိသံသတရော စာ’’တိ?

But what, venerable Gotama, is that sacrifice which is less troublesome and less violent, of greater fruit and of greater benefit than that sacrifice accomplished in three ways and with sixteen accessories, than that constant offering, the ancestral sacrifice, than that gift of a monastery, and than these goings for refuge?

‘‘ယော ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ပသန္နစိတ္တော သိက္ခာပဒါနိ သမာဒိယတိ – ပါဏာတိပါတာ ဝေရမဏိံ, အဒိန္နာဒါနာ ဝေရမဏိံ, ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ဝေရမဏိံ, မုသာဝါဒါ ဝေရမဏိံ, သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ဝေရမဏိံ. အယံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ယညော ဣမာယ စ တိဝိဓာယ ယညသမ္ပဒါယ သောဠသပရိက္ခာရာယ ဣမိနာ စ နိစ္စဒါနေန အနုကုလယညေန ဣမိနာ စ ဝိဟာရဒါနေန ဣမေဟိ စ သရဏဂမနေဟိ အပ္ပဋ္ဌတရော စ အပ္ပသမာရမ္ဘတရော စ မဟပ္ဖလတရော စ မဟာနိသံသတရော စာ’’တိ.

“Brahmin, when one with a devout mind undertakes the training rules—abstaining from the taking of life, abstaining from taking what is not given, abstaining from sexual misconduct, abstaining from false speech, and abstaining from intoxicants, liquors, and fermented drinks which are the basis for heedlessness—this sacrifice is less elaborate and less troublesome, more fruitful and of greater benefit than that threefold accomplishment of a sacrifice with its sixteen requisites, than that perpetual giving and ancestral sacrifice, than that gift of a monastery, and than these goings for refuge.”

၃၅၃. ‘‘အတ္ထိ ပန, ဘော ဂေါတမ, အညော ယညော ဣမာယ စ တိဝိဓာယ ယညသမ္ပဒါယ သောဠသပရိက္ခာရာယ ဣမိနာ စ နိစ္စဒါနေန အနုကုလယညေန ဣမိနာ စ ဝိဟာရဒါနေန ဣမေဟိ စ သရဏဂမနေဟိ ဣမေဟိ စ သိက္ခာပဒေဟိ အပ္ပဋ္ဌတရော စ အပ္ပသမာရမ္ဘတရော စ မဟပ္ဖလတရော စ မဟာနိသံသတရော စာ’’တိ?

353. “But, Master Gotama, is there any other sacrifice that is less elaborate and less troublesome, more fruitful and of greater benefit than that threefold accomplishment of a sacrifice with its sixteen requisites, than that perpetual giving and ancestral sacrifice, than that gift of a monastery, than these goings for refuge, and than these training rules?”

‘‘အတ္ထိ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, အညော ယညော ဣမာယ စ တိဝိဓာယ ယညသမ္ပဒါယ သောဠသပရိက္ခာရာယ ဣမိနာ စ နိစ္စဒါနေန အနုကုလယညေန ဣမိနာ စ ဝိဟာရဒါနေန ဣမေဟိ စ သရဏဂမနေဟိ ဣမေဟိ စ သိက္ခာပဒေဟိ အပ္ပဋ္ဌတရော [Pg.140] စ အပ္ပသမာရမ္ဘတရော စ မဟပ္ဖလတရော စ မဟာနိသံသတရော စာ’’တိ.

“Brahmin, there is indeed another sacrifice that is less elaborate and less troublesome, more fruitful and of greater benefit than that threefold accomplishment of a sacrifice with its sixteen requisites, than that perpetual giving and ancestral sacrifice, than that gift of a monastery, than these goings for refuge, and than these training rules.”

‘‘ကတမော ပန သော, ဘော ဂေါတမ, ယညော ဣမာယ စ တိဝိဓာယ ယညသမ္ပဒါယ သောဠသပရိက္ခာရာယ ဣမိနာ စ နိစ္စဒါနေန အနုကုလယညေန ဣမိနာ စ ဝိဟာရဒါနေန ဣမေဟိ စ သရဏဂမနေဟိ ဣမေဟိ စ သိက္ခာပဒေဟိ အပ္ပဋ္ဌတရော စ အပ္ပသမာရမ္ဘတရော စ မဟပ္ဖလတရော စ မဟာနိသံသတရော စာ’’တိ?

“But what, Master Gotama, is that sacrifice which is less elaborate and less troublesome, more fruitful and of greater benefit than that threefold accomplishment of a sacrifice with its sixteen requisites, than that perpetual giving and ancestral sacrifice, than that gift of a monastery, than these goings for refuge, and than these training rules?”

‘‘ဣဓ, ဗြာဟ္မဏ, တထာဂတော လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ…ပေ… (ယထာ ၁၉၀-၂၁၂ အနုစ္ဆေဒေသု, ဧဝံ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗံ). ဧဝံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ဘိက္ခု သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ…ပေ… ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ယညော ပုရိမေဟိ ယညေဟိ အပ္ပဋ္ဌတရော စ အပ္ပသမာရမ္ဘတရော စ မဟပ္ဖလတရော စ မဟာနိသံသတရော စ…ပေ… ဒုတိယံ ဈာနံ…ပေ… တတိယံ ဈာနံ…ပေ… စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယမ္ပိ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ယညော ပုရိမေဟိ ယညေဟိ အပ္ပဋ္ဌတရော စ အပ္ပသမာရမ္ဘတရော စ မဟပ္ဖလတရော စ မဟာနိသံသတရော စာတိ. ဉာဏဒဿနာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ…ပေ… အယမ္ပိ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ယညော ပုရိမေဟိ ယညေဟိ အပ္ပဋ္ဌတရော စ အပ္ပသမာရမ္ဘတရော စ မဟပ္ဖလတရော စ မဟာနိသံသတရော စ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတိ. အယမ္ပိ ခေါ, ဗြာဟ္မဏ, ယညော ပုရိမေဟိ ယညေဟိ အပ္ပဋ္ဌတရော စ အပ္ပသမာရမ္ဘတရော စ မဟပ္ဖလတရော စ မဟာနိသံသတရော စ. ဣမာယ စ, ဗြာဟ္မဏ, ယညသမ္ပဒါယ အညာ ယညသမ္ပဒါ ဥတ္တရိတရာ ဝါ ပဏီတတရာ ဝါ နတ္ထီ’’တိ.

“Here, brahmin, a Tathāgata arises in the world, an Arahant, a Perfectly Enlightened One… (to be elaborated as in the Sāmaññaphala Sutta). Thus, brahmin, a bhikkhu becomes accomplished in virtue… he attains and dwells in the first jhāna. This, brahmin, is a sacrifice that is less elaborate and less troublesome, more fruitful and of greater benefit than the previous sacrifices. …he attains and dwells in the second jhāna… the third jhāna… the fourth jhāna. This too, brahmin, is a sacrifice that is less elaborate and less troublesome, more fruitful and of greater benefit than the previous sacrifices. He directs and inclines his mind to knowledge and vision… This too, brahmin, is a sacrifice that is less elaborate and less troublesome, more fruitful and of greater benefit than the previous sacrifices… he understands thus: ‘There is no further for this state of existence.’ This too, brahmin, is a sacrifice that is less elaborate and less troublesome, more fruitful and of greater benefit than the previous sacrifices. And, brahmin, there is no other accomplishment of a sacrifice that is higher or more sublime than this accomplishment of a sacrifice.”

ကူဋဒန္တဥပါသကတ္တပဋိဝေဒနာ

The Declaration of Kūṭadanta’s Lay Followership

၃၅၄. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ကူဋဒန္တော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ, အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ! သေယျထာပိ ဘော ဂေါတမ, နိက္ကုဇ္ဇိတံ ဝါ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ, ပဋိစ္ဆန္နံ ဝါ ဝိဝရေယျ, မူဠှဿ ဝါ မဂ္ဂံ အာစိက္ခေယျ, အန္ဓကာရေ ဝါ တေလပဇ္ဇောတံ ဓာရေယျ ‘စက္ခုမန္တော ရူပါနိ ဒက္ခန္တီ’တိ; ဧဝမေဝံ ဘောတာ ဂေါတမေန အနေကပရိယာယေန ဓမ္မော [Pg.141] ပကာသိတော. ဧသာဟံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. ဥပါသကံ မံ ဘဝံ ဂေါတမော ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတံ. ဧသာဟံ ဘော ဂေါတမ သတ္တ စ ဥသဘသတာနိ သတ္တ စ ဝစ္ဆတရသတာနိ သတ္တ စ ဝစ္ဆတရီသတာနိ သတ္တ စ အဇသတာနိ သတ္တ စ ဥရဗ္ဘသတာနိ မုဉ္စာမိ, ဇီဝိတံ ဒေမိ, ဟရိတာနိ စေဝ တိဏာနိ ခါဒန္တု, သီတာနိ စ ပါနီယာနိ ပိဝန္တု, သီတော စ နေသံ ဝါတော ဥပဝါယတူ’’တိ.

354. When this was said, the brahmin Kūṭadanta said to the Blessed One: “Magnificent, Master Gotama! Magnificent, Master Gotama! Just as one might set upright what was overturned, reveal what was hidden, show the way to one who is lost, or hold up an oil lamp in the darkness so that those with eyes might see forms—in the same way, the Dhamma has been made clear by Master Gotama in many ways. I go for refuge to Master Gotama, to the Dhamma, and to the Bhikkhu Saṅgha. May Master Gotama remember me as a lay follower who has gone for refuge from this day forward for as long as life lasts. Now, Master Gotama, I release the seven hundred bulls, seven hundred bullocks, seven hundred heifers, seven hundred goats, and seven hundred sheep. I grant them life. Let them eat green grass and drink cool water, and may a cool breeze blow upon them.”

သောတာပတ္တိဖလသစ္ဆိကိရိယာ

The Realization of the Fruit of Stream-entry

၃၅၅. အထ ခေါ ဘဂဝါ ကူဋဒန္တဿ ဗြာဟ္မဏဿ အနုပုဗ္ဗိံ ကထံ ကထေသိ, သေယျထိဒံ, ဒါနကထံ သီလကထံ သဂ္ဂကထံ; ကာမာနံ အာဒီနဝံ ဩကာရံ သံကိလေသံ နေက္ခမ္မေ အာနိသံသံ ပကာသေသိ. ယဒါ ဘဂဝါ အညာသိ ကူဋဒန္တံ ဗြာဟ္မဏံ ကလ္လစိတ္တံ မုဒုစိတ္တံ ဝိနီဝရဏစိတ္တံ ဥဒဂ္ဂစိတ္တံ ပသန္နစိတ္တံ, အထ ယာ ဗုဒ္ဓါနံ သာမုက္ကံသိကာ ဓမ္မဒေသနာ, တံ ပကာသေသိ – ဒုက္ခံ သမုဒယံ နိရောဓံ မဂ္ဂံ. သေယျထာပိ နာမ သုဒ္ဓံ ဝတ္ထံ အပဂတကာဠကံ သမ္မဒေဝ ရဇနံ ပဋိဂ္ဂဏှေယျ, ဧဝမေဝ ကူဋဒန္တဿ ဗြာဟ္မဏဿ တသ္မိညေဝ အာသနေ ဝိရဇံ ဝီတမလံ ဓမ္မစက္ခုံ ဥဒပါဒိ – ‘‘ယံ ကိဉ္စိ သမုဒယဓမ္မံ, သဗ္ဗံ တံ နိရောဓဓမ္မ’’န္တိ.

355. Then the Blessed One gave the brahmin Kūṭadanta a progressive talk, that is, a talk on generosity, a talk on virtue, a talk on heaven; he revealed the danger, degradation, and defilement of sensual pleasures, and the benefit of renunciation. When the Blessed One knew that Kūṭadanta’s mind was amenable, gentle, free from hindrances, uplifted, and serene, he revealed the special teaching of the Buddhas: suffering, its origin, its cessation, and the path. Just as a clean cloth free from stains would properly absorb dye, so too, right there in that very seat, the dust-free, stainless Eye of the Dhamma arose in the brahmin Kūṭadanta: “Whatever is subject to arising is all subject to cessation.”

၃၅၆. အထ ခေါ ကူဋဒန္တော ဗြာဟ္မဏော ဒိဋ္ဌဓမ္မော ပတ္တဓမ္မော ဝိဒိတဓမ္မော ပရိယောဂါဠှဓမ္မော တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆော ဝိဂတကထံကထော ဝေသာရဇ္ဇပ္ပတ္တော အပရပ္ပစ္စယော သတ္ထုသာသနေ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဓိဝါသေတု မေ ဘဝံ ဂေါတမော သွာတနာယ ဘတ္တံ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေနာ’’တိ. အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ တုဏှီဘာဝေန.

356. Then the brahmin Kūṭadanta, having seen the Dhamma, attained the Dhamma, understood the Dhamma, fathomed the Dhamma, crossed over doubt, discarded indecision, attained to confidence, and become independent of others in the Teacher’s Dispensation, said to the Blessed One: “May Master Gotama consent to a meal from me tomorrow together with the Bhikkhu Saṅgha.” The Blessed One consented by silence.

၃၅၇. အထ ခေါ ကူဋဒန္တော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝတော အဓိဝါသနံ ဝိဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ. အထ ခေါ ကူဋဒန္တော ဗြာဟ္မဏော တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန သကေ ယညဝါဋေ ပဏီတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ ပဋိယာဒါပေတွာ ဘဂဝတော ကာလံ အာရောစာပေသိ – ‘‘ကာလော, ဘော ဂေါတမ; နိဋ္ဌိတံ ဘတ္တ’’န္တိ.

357. Then the brahmin Kūṭadanta, having understood the Blessed One’s acceptance, rose from his seat, and after paying homage to the Blessed One and circumambulating him respectfully, he departed. Then, when that night had passed, the brahmin Kūṭadanta had excellent food, both hard and soft, prepared in his own sacrificial enclosure and had the time announced to the Blessed One, saying: “It is time, Master Gotama; the meal is ready.”

၃၅၈. အထ [Pg.142] ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေန ယေန ကူဋဒန္တဿ ဗြာဟ္မဏဿ ယညဝါဋော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ.

358. Then, in the morning, the Blessed One, having dressed, took his bowl and robe, and together with the community of monks, went to the sacrificial enclosure of the brahmin Kūṭadanta. Having approached, he sat down on the prepared seat.

အထ ခေါ ကူဋဒန္တော ဗြာဟ္မဏော ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ ပဏီတေန ခါဒနီယေန ဘောဇနီယေန သဟတ္ထာ သန္တပ္ပေသိ သမ္ပဝါရေသိ. အထ ခေါ ကူဋဒန္တော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဘုတ္တာဝိံ ဩနီတပတ္တပါဏိံ အညတရံ နီစံ အာသနံ ဂဟေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ကူဋဒန္တံ ဗြာဟ္မဏံ ဘဂဝါ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတွာ သမာဒပေတွာ သမုတ္တေဇေတွာ သမ္ပဟံသေတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမီတိ.

Then the brahmin Kūṭadanta, with his own hands, served and satisfied the community of monks with the Buddha at its head with excellent food, both hard and soft. Then, when the Blessed One had finished his meal and withdrawn his hand from the bowl, the brahmin Kūṭadanta took a low seat and sat to one side. To the brahmin Kūṭadanta, who was seated to one side, the Blessed One gave a talk on the Dhamma, instructing, urging, rousing, and gladdening him. Then, he rose from his seat and departed.

ကူဋဒန္တသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ ပဉ္စမံ.

The Kūṭadanta Sutta, the fifth, is finished.

၆. မဟာလိသုတ္တံ

6. The Mahāli Sutta

ဗြာဟ္မဏဒူတဝတ္ထု

The Story of the Brahmin Envoys

၃၅၉. ဧဝံ [Pg.143] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ. တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ ကောသလကာ စ ဗြာဟ္မဏဒူတာ မာဂဓကာ စ ဗြာဟ္မဏဒူတာ ဝေသာလိယံ ပဋိဝသန္တိ ကေနစိဒေဝ ကရဏီယေန. အဿောသုံ ခေါ တေ ကောသလကာ စ ဗြာဟ္မဏဒူတာ မာဂဓကာ စ ဗြာဟ္မဏဒူတာ – ‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော သကျပုတ္တော သကျကုလာ ပဗ္ဗဇိတော ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ. တံ ခေါ ပန ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဧဝံ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’. သော ဣမံ လောကံ သဒေဝကံ သမာရကံ သဗြဟ္မကံ သဿမဏဗြာဟ္မဏိံ ပဇံ သဒေဝမနုဿံ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေတိ. သော ဓမ္မံ ဒေသေတိ အာဒိကလျာဏံ မဇ္ဈေကလျာဏံ ပရိယောသာနကလျာဏံ သာတ္ထံ သဗျဉ္ဇနံ ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ ပကာသေတိ. သာဓု ခေါ ပန တထာရူပါနံ အရဟတံ ဒဿနံ ဟောတီ’’တိ.

359. Thus have I heard. At one time the Blessed One was dwelling in Vesālī, in the Great Wood, at the Hall with the Peaked Roof. Now at that time, many brahmin envoys from Kosala and from Magadha were residing in Vesālī on some business. Those brahmin envoys from Kosala and from Magadha heard: “Sirs, the ascetic Gotama, a son of the Sakyans who has gone forth from the Sakyan clan, is dwelling in Vesālī, in the Great Wood, at the Hall with the Peaked Roof. And of that Master Gotama, a glorious report has spread thus: ‘That Blessed One is an Arahant, a Perfectly Enlightened One, accomplished in knowledge and conduct, the Well-Gone One, the Knower of the World, the unsurpassed Trainer of persons to be tamed, the Teacher of gods and humans, the Enlightened One, the Blessed One.’ He, having realized it for himself through direct knowledge, makes known this world with its devas, its Māras, and its Brahmās, this generation with its ascetics and brahmins, with its devas and humans. He teaches the Dhamma that is good in the beginning, good in the middle, and good in the end, with its meaning and phrasing; he reveals the holy life, complete and utterly pure. It is indeed good to see such Arahants.”

၃၆၀. အထ ခေါ တေ ကောသလကာ စ ဗြာဟ္မဏဒူတာ မာဂဓကာ စ ဗြာဟ္မဏဒူတာ ယေန မဟာဝနံ ကူဋာဂါရသာလာ တေနုပသင်္ကမိံသု. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ နာဂိတော ဘဂဝတော ဥပဋ္ဌာကော ဟောတိ. အထ ခေါ တေ ကောသလကာ စ ဗြာဟ္မဏဒူတာ မာဂဓကာ စ ဗြာဟ္မဏဒူတာ ယေနာယသ္မာ နာဂိတော တေနုပသင်္ကမိံသု. ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ နာဂိတံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကဟံ နု ခေါ, ဘော နာဂိတ, ဧတရဟိ သော ဘဝံ ဂေါတမော ဝိဟရတိ? ဒဿနကာမာ ဟိ မယံ တံ ဘဝန္တံ ဂေါတမ’’န္တိ. ‘‘အကာလော ခေါ, အာဝုသော, ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ, ပဋိသလ္လီနော ဘဂဝါ’’တိ. အထ ခေါ တေ ကောသလကာ စ ဗြာဟ္မဏဒူတာ မာဂဓကာ စ ဗြာဟ္မဏဒူတာ တတ္ထေဝ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု – ‘‘ဒိသွာဝ မယံ တံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဂမိဿာမာ’’တိ.

360. Then those brahmin envoys from Kosala and from Magadha went to the Great Wood, to the Hall with the Peaked Roof. At that time, the Venerable Nāgita was the Blessed One’s attendant. Then those brahmin envoys from Kosala and from Magadha approached the Venerable Nāgita. Having approached, they said to the Venerable Nāgita: “Master Nāgita, where is Master Gotama dwelling now? We wish to see that Master Gotama.” “It is not the right time to see the Blessed One, friends; the Blessed One is in seclusion.” Then those brahmin envoys from Kosala and from Magadha sat down right there to one side, thinking, “We will go only after we have seen Master Gotama.”

ဩဋ္ဌဒ္ဓလိစ္ဆဝီဝတ္ထု

The Story of Oṭṭhaddha the Licchavi

၃၆၁. ဩဋ္ဌဒ္ဓေါပိ [Pg.144] လိစ္ဆဝီ မဟတိယာ လိစ္ဆဝီပရိသာယ သဒ္ဓိံ ယေန မဟာဝနံ ကူဋာဂါရသာလာ ယေနာယသ္မာ နာဂိတော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ နာဂိတံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ ဩဋ္ဌဒ္ဓေါပိ လိစ္ဆဝီ အာယသ္မန္တံ နာဂိတံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကဟံ နု ခေါ, ဘန္တေ နာဂိတ, ဧတရဟိ သော ဘဂဝါ ဝိဟရတိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ, ဒဿနကာမာ ဟိ မယံ တံ ဘဂဝန္တံ အရဟန္တံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ’’န္တိ. ‘‘အကာလော ခေါ, မဟာလိ, ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ, ပဋိသလ္လီနော ဘဂဝါ’’တိ. ဩဋ္ဌဒ္ဓေါပိ လိစ္ဆဝီ တတ္ထေဝ ဧကမန္တံ နိသီဒိ – ‘‘ဒိသွာဝ အဟံ တံ ဘဂဝန္တံ ဂမိဿာမိ အရဟန္တံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ’’န္တိ.

361. Oṭṭhaddha the Licchavi, together with a large retinue of Licchavis, went to the Great Wood, to the Hall with the Peaked Roof, and approached the Venerable Nāgita. Having approached, he paid homage to the Venerable Nāgita and stood to one side. Standing to one side, Oṭṭhaddha the Licchavi said this to the Venerable Nāgita: “Venerable Nāgita, where is the Blessed One, the Arahant, the Perfectly Enlightened One, now dwelling? For we wish to see that Blessed One, the Arahant, the Perfectly Enlightened One.” “It is not the right time, Mahāli, to see the Blessed One; the Blessed One is in seclusion.” Oṭṭhaddha the Licchavi also sat down right there to one side, thinking: “Only after I have seen the Blessed One, the Arahant, the Perfectly Enlightened One, will I go.”

၃၆၂. အထ ခေါ သီဟော သမဏုဒ္ဒေသော ယေနာယသ္မာ နာဂိတော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ နာဂိတံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ သီဟော သမဏုဒ္ဒေသော အာယသ္မန္တံ နာဂိတံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧတေ, ဘန္တေ ကဿပ, သမ္ဗဟုလာ ကောသလကာ စ ဗြာဟ္မဏဒူတာ မာဂဓကာ စ ဗြာဟ္မဏဒူတာ ဣဓူပသင်္ကန္တာ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ; ဩဋ္ဌဒ္ဓေါပိ လိစ္ဆဝီ မဟတိယာ လိစ္ဆဝီပရိသာယ သဒ္ဓိံ ဣဓူပသင်္ကန္တော ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ, သာဓု, ဘန္တေ ကဿပ, လဘတံ ဧသာ ဇနတာ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယာ’’တိ.

362. Then the novice Sīha approached the Venerable Nāgita. Having approached, he paid homage to the Venerable Nāgita and stood to one side. Standing to one side, the novice Sīha said this to the Venerable Nāgita: “Venerable Kassapa, these many brahmin envoys from Kosala and from Magadha have come here to see the Blessed One. Oṭṭhaddha the Licchavi, too, with a large retinue of Licchavis, has come here to see the Blessed One. It would be good, Venerable Kassapa, if this crowd of people were to gain an opportunity to see the Blessed One.”

‘‘တေန ဟိ, သီဟ, တွညေဝ ဘဂဝတော အာရောစေဟီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ သီဟော သမဏုဒ္ဒေသော အာယသ္မတော နာဂိတဿ ပဋိဿုတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ သီဟော သမဏုဒ္ဒေသော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧတေ, ဘန္တေ, သမ္ဗဟုလာ ကောသလကာ စ ဗြာဟ္မဏဒူတာ မာဂဓကာ စ ဗြာဟ္မဏဒူတာ ဣဓူပသင်္ကန္တာ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ, ဩဋ္ဌဒ္ဓေါပိ လိစ္ဆဝီ မဟတိယာ လိစ္ဆဝီပရိသာယ သဒ္ဓိံ ဣဓူပသင်္ကန္တော ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ. သာဓု, ဘန္တေ, လဘတံ ဧသာ ဇနတာ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယာ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ, သီဟ, ဝိဟာရပစ္ဆာယာယံ အာသနံ ပညပေဟီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘန္တေ’’တိ ခေါ သီဟော သမဏုဒ္ဒေသော ဘဂဝတော ပဋိဿုတွာ ဝိဟာရပစ္ဆာယာယံ အာသနံ ပညပေသိ.

“Then, Sīha, you yourself should inform the Blessed One.” “Yes, venerable sir,” replied the novice Sīha, assenting to the Venerable Nāgita. He then approached the Blessed One, and upon approaching, he paid homage to the Blessed One and stood to one side. Standing to one side, the novice Sīha said this to the Blessed One: “Venerable sir, these many brahmin envoys from Kosala and brahmin envoys from Magadha have come here to see the Blessed One. Oṭṭhaddha the Licchavi, too, has come here with a large assembly of Licchavis to see the Blessed One. It would be good, venerable sir, if this multitude might get to see the Blessed One.” “Then, Sīha, prepare a seat in the shade of the monastery.” “Yes, venerable sir,” replied the novice Sīha, assenting to the Blessed One, and prepared the seat in the shade of the monastery.

၃၆၃. အထ [Pg.145] ခေါ ဘဂဝါ ဝိဟာရာ နိက္ခမ္မ ဝိဟာရပစ္ဆာယာယံ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. အထ ခေါ တေ ကောသလကာ စ ဗြာဟ္မဏဒူတာ မာဂဓကာ စ ဗြာဟ္မဏဒူတာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိံသု. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဩဋ္ဌဒ္ဓေါပိ လိစ္ဆဝီ မဟတိယာ လိစ္ဆဝီပရိသာယ သဒ္ဓိံ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ.

363. Then the Blessed One, having emerged from the monastery, sat down on the prepared seat in the shade of the monastery. Then those brahmin envoys from Kosala and brahmin envoys from Magadha approached the Blessed One; having approached, they exchanged joyful greetings with the Blessed One. Having concluded the talk that was joyful and memorable, they sat down to one side. Oṭṭhaddha the Licchavi also, with a large assembly of Licchavis, approached the Blessed One; having approached, he paid homage to the Blessed One and sat down to one side.

၃၆၄. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဩဋ္ဌဒ္ဓေါ လိစ္ဆဝီ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ပုရိမာနိ, ဘန္တေ, ဒိဝသာနိ ပုရိမတရာနိ သုနက္ခတ္တော လိစ္ဆဝိပုတ္တော ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ယဒဂ္ဂေ အဟံ, မဟာလိ, ဘဂဝန္တံ ဥပနိဿာယ ဝိဟရာမိ, န စိရံ တီဏိ ဝဿာနိ, ဒိဗ္ဗာနိ ဟိ ခေါ ရူပါနိ ပဿာမိ ပိယရူပါနိ ကာမူပသံဟိတာနိ ရဇနီယာနိ, နော စ ခေါ ဒိဗ္ဗာနိ သဒ္ဒါနိ သုဏာမိ ပိယရူပါနိ ကာမူပသံဟိတာနိ ရဇနီယာနီ’တိ. သန္တာနေဝ နု ခေါ, ဘန္တေ, သုနက္ခတ္တော လိစ္ဆဝိပုတ္တော ဒိဗ္ဗာနိ သဒ္ဒါနိ နာဿောသိ ပိယရူပါနိ ကာမူပသံဟိတာနိ ရဇနီယာနိ, ဥဒါဟု အသန္တာနီ’’တိ?

364. Seated to one side, Oṭṭhaddha the Licchavi said this to the Blessed One: “Venerable sir, on previous days, on days even more previous, Sunakkhatta, son of a Licchavi, approached me; having approached, he said this to me: ‘Mahāli, from the day I began living in dependence on the Blessed One—it has not been long, three years—I see divine forms that are dear, connected with sensual pleasures, and passion-arousing, but I do not hear divine sounds that are dear, connected with sensual pleasures, and passion-arousing.’ Venerable sir, did Sunakkhatta, son of a Licchavi, not hear those divine sounds—dear, connected with sensual pleasures, and passion-arousing—even though they were present, or were they in fact not present?”

ဧကံသဘာဝိတသမာဓိ

Concentration Developed in One Aspect

၃၆၅. ‘‘သန္တာနေဝ ခေါ, မဟာလိ, သုနက္ခတ္တော လိစ္ဆဝိပုတ္တော ဒိဗ္ဗာနိ သဒ္ဒါနိ နာဿောသိ ပိယရူပါနိ ကာမူပသံဟိတာနိ ရဇနီယာနိ, နော အသန္တာနီ’’တိ. ‘‘ကော နု ခေါ, ဘန္တေ, ဟေတု, ကော ပစ္စယော, ယေန သန္တာနေဝ သုနက္ခတ္တော လိစ္ဆဝိပုတ္တော ဒိဗ္ဗာနိ သဒ္ဒါနိ နာဿောသိ ပိယရူပါနိ ကာမူပသံဟိတာနိ ရဇနီယာနိ, နော အသန္တာနီ’’တိ?

365. “Mahāli, it was indeed when they were present that Sunakkhatta, son of a Licchavi, did not hear the divine sounds—dear, connected with sensual pleasures, and passion-arousing—not when they were absent.” “Venerable Sir, what is the reason, what is the condition, that Sunakkhatta, son of a Licchavi, did not hear the divine sounds—dear, connected with sensual pleasures, and passion-arousing—when they were present, not when they were absent?”

၃၆၆. ‘‘ဣဓ, မဟာလိ, ဘိက္ခုနော ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ ဧကံသဘာဝိတော သမာဓိ ဟောတိ ဒိဗ္ဗာနံ ရူပါနံ ဒဿနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ, နော စ ခေါ ဒိဗ္ဗာနံ သဒ္ဒါနံ သဝနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ. သော ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ ဧကံသဘာဝိတေ သမာဓိမှိ ဒိဗ္ဗာနံ ရူပါနံ ဒဿနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ, နော စ ခေါ ဒိဗ္ဗာနံ သဒ္ဒါနံ သဝနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ. ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ ဒိဗ္ဗာနိ ရူပါနိ ပဿတိ ပိယရူပါနိ ကာမူပသံဟိတာနိ ရဇနီယာနိ, နော စ ခေါ ဒိဗ္ဗာနိ သဒ္ဒါနိ သုဏာတိ ပိယရူပါနိ ကာမူပသံဟိတာနိ ရဇနီယာနိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ဧဝဉှေတံ, မဟာလိ, ဟောတိ ဘိက္ခုနော [Pg.146] ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ ဧကံသဘာဝိတေ သမာဓိမှိ ဒိဗ္ဗာနံ ရူပါနံ ဒဿနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ, နော စ ခေါ ဒိဗ္ဗာနံ သဒ္ဒါနံ သဝနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ.

366. “Here, Mahāli, a bhikkhu's concentration is developed in one aspect in the eastern direction for the seeing of divine forms—dear, connected with sensual pleasures, and passion-arousing—but not for the hearing of divine sounds—dear, connected with sensual pleasures, and passion-arousing. When his concentration is developed in one aspect in the eastern direction for the seeing of divine forms—dear, connected with sensual pleasures, and passion-arousing—but not for the hearing of divine sounds—dear, connected with sensual pleasures, and passion-arousing, he sees divine forms in the eastern direction—dear, connected with sensual pleasures, and passion-arousing—but does not hear divine sounds—dear, connected with sensual pleasures, and passion-arousing. For what reason? It is thus, Mahāli, for a bhikkhu whose concentration is developed in one aspect in the eastern direction for the seeing of divine forms—dear, connected with sensual pleasures, and passion-arousing—but not for the hearing of divine sounds—dear, connected with sensual pleasures, and passion-arousing.”

၃၆၇. ‘‘ပုန စပရံ, မဟာလိ, ဘိက္ခုနော ဒက္ခိဏာယ ဒိသာယ…ပေ… ပစ္ဆိမာယ ဒိသာယ … ဥတ္တရာယ ဒိသာယ… ဥဒ္ဓမဓော တိရိယံ ဧကံသဘာဝိတော သမာဓိ ဟောတိ ဒိဗ္ဗာနံ ရူပါနံ ဒဿနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ, နော စ ခေါ ဒိဗ္ဗာနံ သဒ္ဒါနံ သဝနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ. သော ဥဒ္ဓမဓော တိရိယံ ဧကံသဘာဝိတေ သမာဓိမှိ ဒိဗ္ဗာနံ ရူပါနံ ဒဿနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ, နော စ ခေါ ဒိဗ္ဗာနံ သဒ္ဒါနံ သဝနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ. ဥဒ္ဓမဓော တိရိယံ ဒိဗ္ဗာနိ ရူပါနိ ပဿတိ ပိယရူပါနိ ကာမူပသံဟိတာနိ ရဇနီယာနိ, နော စ ခေါ ဒိဗ္ဗာနိ သဒ္ဒါနိ သုဏာတိ ပိယရူပါနိ ကာမူပသံဟိတာနိ ရဇနီယာနိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ဧဝဉှေတံ, မဟာလိ, ဟောတိ ဘိက္ခုနော ဥဒ္ဓမဓော တိရိယံ ဧကံသဘာဝိတေ သမာဓိမှိ ဒိဗ္ဗာနံ ရူပါနံ ဒဿနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ, နော စ ခေါ ဒိဗ္ဗာနံ သဒ္ဒါနံ သဝနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ.

367. “Furthermore, Mahāli, a bhikkhu's concentration is developed in one aspect in the southern direction… in the western direction… in the northern direction… above, below, and across, for the seeing of divine forms—dear, connected with sensual pleasures, and passion-arousing—but not for the hearing of divine sounds—dear, connected with sensual pleasures, and passion-arousing. When his concentration is developed in one aspect above, below, and across for the seeing of divine forms—dear, connected with sensual pleasures, and passion-arousing—but not for the hearing of divine sounds—dear, connected with sensual pleasures, and passion-arousing, he sees divine forms above, below, and across—dear, connected with sensual pleasures, and passion-arousing—but does not hear divine sounds—dear, connected with sensual pleasures, and passion-arousing. For what reason? It is thus, Mahāli, for a bhikkhu whose concentration is developed in one aspect above, below, and across for the seeing of divine forms—dear, connected with sensual pleasures, and passion-arousing—but not for the hearing of divine sounds—dear, connected with sensual pleasures, and passion-arousing.”

၃၆၈. ‘‘ဣဓ, မဟာလိ, ဘိက္ခုနော ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ ဧကံသဘာဝိတော သမာဓိ ဟောတိ ဒိဗ္ဗာနံ သဒ္ဒါနံ သဝနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ, နော စ ခေါ ဒိဗ္ဗာနံ ရူပါနံ ဒဿနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ. သော ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ ဧကံသဘာဝိတေ သမာဓိမှိ ဒိဗ္ဗာနံ သဒ္ဒါနံ သဝနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ, နော စ ခေါ ဒိဗ္ဗာနံ ရူပါနံ ဒဿနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ. ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ ဒိဗ္ဗာနိ သဒ္ဒါနိ သုဏာတိ ပိယရူပါနိ ကာမူပသံဟိတာနိ ရဇနီယာနိ, နော စ ခေါ ဒိဗ္ဗာနိ ရူပါနိ ပဿတိ ပိယရူပါနိ ကာမူပသံဟိတာနိ ရဇနီယာနိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ဧဝဉှေတံ, မဟာလိ, ဟောတိ ဘိက္ခုနော ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ ဧကံသဘာဝိတေ သမာဓိမှိ ဒိဗ္ဗာနံ သဒ္ဒါနံ သဝနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ, နော စ ခေါ ဒိဗ္ဗာနံ ရူပါနံ ဒဿနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ.

368. Here, Mahāli, a bhikkhu's concentration is developed in one aspect in the eastern direction for hearing divine sounds—lovely, connected with sensual pleasures, and passion-arousing—but not for seeing divine forms—lovely, connected with sensual pleasures, and passion-arousing. When his concentration is developed in one aspect in the eastern direction for hearing divine sounds—lovely, connected with sensual pleasures, and passion-arousing—but not for seeing divine forms—lovely, connected with sensual pleasures, and passion-arousing, he hears divine sounds in the eastern direction—lovely, connected with sensual pleasures, and passion-arousing—but does not see divine forms—lovely, connected with sensual pleasures, and passion-arousing. For what reason? It is so, Mahāli, because that bhikkhu's concentration is developed in one aspect in the eastern direction for hearing divine sounds—lovely, connected with sensual pleasures, and passion-arousing—but not for seeing divine forms—lovely, connected with sensual pleasures, and passion-arousing.

၃၆၉. ‘‘ပုန စပရံ, မဟာလိ, ဘိက္ခုနော ဒက္ခိဏာယ ဒိသာယ…ပေ… ပစ္ဆိမာယ ဒိသာယ… ဥတ္တရာယ ဒိသာယ… ဥဒ္ဓမဓော တိရိယံ ဧကံသဘာဝိတော သမာဓိ [Pg.147] ဟောတိ ဒိဗ္ဗာနံ သဒ္ဒါနံ သဝနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ, နော စ ခေါ ဒိဗ္ဗာနံ ရူပါနံ ဒဿနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ. သော ဥဒ္ဓမဓော တိရိယံ ဧကံသဘာဝိတေ သမာဓိမှိ ဒိဗ္ဗာနံ သဒ္ဒါနံ သဝနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ, နော စ ခေါ ဒိဗ္ဗာနံ ရူပါနံ ဒဿနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ. ဥဒ္ဓမဓော တိရိယံ ဒိဗ္ဗာနိ သဒ္ဒါနိ သုဏာတိ ပိယရူပါနိ ကာမူပသံဟိတာနိ ရဇနီယာနိ, နော စ ခေါ ဒိဗ္ဗာနိ ရူပါနိ ပဿတိ ပိယရူပါနိ ကာမူပသံဟိတာနိ ရဇနီယာနိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ဧဝဉှေတံ, မဟာလိ, ဟောတိ ဘိက္ခုနော ဥဒ္ဓမဓော တိရိယံ ဧကံသဘာဝိတေ သမာဓိမှိ ဒိဗ္ဗာနံ သဒ္ဒါနံ သဝနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ, နော စ ခေါ ဒိဗ္ဗာနံ ရူပါနံ ဒဿနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ.

369. Furthermore, Mahāli, a bhikkhu's concentration is developed in one aspect in the southern direction… in the western direction… in the northern direction… above, below, and across, for hearing divine sounds—lovely, connected with sensual pleasures, and passion-arousing—but not for seeing divine forms—lovely, connected with sensual pleasures, and passion-arousing. When his concentration is developed in one aspect above, below, and across for hearing divine sounds… but not for seeing divine forms…, he hears divine sounds above, below, and across—lovely, connected with sensual pleasures, and passion-arousing—but does not see divine forms—lovely, connected with sensual pleasures, and passion-arousing. For what reason? It is so, Mahāli, because that bhikkhu's concentration is developed in one aspect above, below, and across for hearing divine sounds—lovely, connected with sensual pleasures, and passion-arousing—but not for seeing divine forms—lovely, connected with sensual pleasures, and passion-arousing.

၃၇၀. ‘‘ဣဓ, မဟာလိ, ဘိက္ခုနော ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ ဥဘယံသဘာဝိတော သမာဓိ ဟောတိ ဒိဗ္ဗာနဉ္စ ရူပါနံ ဒဿနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ ဒိဗ္ဗာနဉ္စ သဒ္ဒါနံ သဝနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ. သော ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ ဥဘယံသဘာဝိတေ သမာဓိမှိ ဒိဗ္ဗာနဉ္စ ရူပါနံ ဒဿနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ, ဒိဗ္ဗာနဉ္စ သဒ္ဒါနံ သဝနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ. ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ ဒိဗ္ဗာနိ စ ရူပါနိ ပဿတိ ပိယရူပါနိ ကာမူပသံဟိတာနိ ရဇနီယာနိ, ဒိဗ္ဗာနိ စ သဒ္ဒါနိ သုဏာတိ ပိယရူပါနိ ကာမူပသံဟိတာနိ ရဇနီယာနိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ဧဝဉှေတံ, မဟာလိ, ဟောတိ ဘိက္ခုနော ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ ဥဘယံသဘာဝိတေ သမာဓိမှိ ဒိဗ္ဗာနဉ္စ ရူပါနံ ဒဿနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ ဒိဗ္ဗာနဉ္စ သဒ္ဒါနံ သဝနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ.

370. Here, Mahāli, a bhikkhu's concentration is developed in both aspects in the eastern direction for seeing divine forms—lovely, connected with sensual pleasures, and passion-arousing—and for hearing divine sounds—lovely, connected with sensual pleasures, and passion-arousing. When his concentration is developed in both aspects in the eastern direction for seeing divine forms… and for hearing divine sounds…, he sees divine forms in the eastern direction—lovely, connected with sensual pleasures, and passion-arousing—and hears divine sounds—lovely, connected with sensual pleasures, and passion-arousing. For what reason? It is so, Mahāli, because that bhikkhu's concentration is developed in both aspects in the eastern direction for seeing divine forms—lovely, connected with sensual pleasures, and passion-arousing—and for hearing divine sounds—lovely, connected with sensual pleasures, and passion-arousing.

၃၇၁. ‘‘ပုန စပရံ, မဟာလိ, ဘိက္ခုနော ဒက္ခိဏာယ ဒိသာယ…ပေ… ပစ္ဆိမာယ ဒိသာယ… ဥတ္တရာယ ဒိသာယ… ဥဒ္ဓမဓော တိရိယံ ဥဘယံသဘာဝိတော သမာဓိ ဟောတိ ဒိဗ္ဗာနဉ္စ ရူပါနံ ဒဿနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ, ဒိဗ္ဗာနဉ္စ သဒ္ဒါနံ သဝနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ. သော ဥဒ္ဓမဓော တိရိယံ ဥဘယံသဘာဝိတေ သမာဓိမှိ ဒိဗ္ဗာနဉ္စ ရူပါနံ ဒဿနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ ဒိဗ္ဗာနဉ္စ သဒ္ဒါနံ သဝနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ. ဥဒ္ဓမဓော တိရိယံ ဒိဗ္ဗာနိ စ ရူပါနိ ပဿတိ ပိယရူပါနိ [Pg.148] ကာမူပသံဟိတာနိ ရဇနီယာနိ, ဒိဗ္ဗာနိ စ သဒ္ဒါနိ သုဏာတိ ပိယရူပါနိ ကာမူပသံဟိတာနိ ရဇနီယာနိ. တံ ကိဿ ဟေတု? ဧဝဉှေတံ, မဟာလိ, ဟောတိ ဘိက္ခုနော ဥဒ္ဓမဓော တိရိယံ ဥဘယံသဘာဝိတေ သမာဓိမှိ ဒိဗ္ဗာနဉ္စ ရူပါနံ ဒဿနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ, ဒိဗ္ဗာနဉ္စ သဒ္ဒါနံ သဝနာယ ပိယရူပါနံ ကာမူပသံဟိတာနံ ရဇနီယာနံ. အယံ ခေါ မဟာလိ, ဟေတု, အယံ ပစ္စယော, ယေန သန္တာနေဝ သုနက္ခတ္တော လိစ္ဆဝိပုတ္တော ဒိဗ္ဗာနိ သဒ္ဒါနိ နာဿောသိ ပိယရူပါနိ ကာမူပသံဟိတာနိ ရဇနီယာနိ, နော အသန္တာနီ’’တိ.

371. Furthermore, Mahāli, a bhikkhu's concentration is developed in both aspects in the southern direction… in the western direction… in the northern direction… above, below, and across, for seeing divine forms—lovely, connected with sensual pleasures, and passion-arousing—and for hearing divine sounds—lovely, connected with sensual pleasures, and passion-arousing. When his concentration is developed in both aspects above, below, and across for seeing divine forms… and for hearing divine sounds…, he sees divine forms above, below, and across—lovely, connected with sensual pleasures, and passion-arousing—and hears divine sounds—lovely, connected with sensual pleasures, and passion-arousing. For what reason? It is so, Mahāli, because that bhikkhu's concentration is developed in both aspects above, below, and across for seeing divine forms… and for hearing divine sounds… This, Mahāli, is the cause, this is the condition, why Sunakkhatta, the son of the Licchavis, did not hear divine sounds—lovely, connected with sensual pleasures, and passion-arousing—while they were present, not because they were absent.

၃၇၂. ‘‘ဧတာသံ နူန, ဘန္တေ, သမာဓိဘာဝနာနံ သစ္ဆိကိရိယာဟေတု ဘိက္ခူ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ စရန္တီ’’တိ. ‘‘န ခေါ, မဟာလိ, ဧတာသံ သမာဓိဘာဝနာနံ သစ္ဆိကိရိယာဟေတု ဘိက္ခူ မယိ ဗြဟ္မစရိယံ စရန္တိ. အတ္ထိ ခေါ, မဟာလိ, အညေဝ ဓမ္မာ ဥတ္တရိတရာ စ ပဏီတတရာ စ, ယေသံ သစ္ဆိကိရိယာဟေတု ဘိက္ခူ မယိ ဗြဟ္မစရိယံ စရန္တီ’’တိ.

372. Surely, venerable sir, it is for the sake of realizing these developments of concentration that bhikkhus lead the holy life under the Blessed One?" "No, Mahāli, it is not for the sake of realizing these developments of concentration that bhikkhus lead the holy life under me. There are, Mahāli, other states, higher and more sublime, for the sake of realizing which bhikkhus lead the holy life under me.

စတုအရိယဖလံ

The Four Noble Fruits

၃၇၃. ‘‘ကတမေ ပန တေ, ဘန္တေ, ဓမ္မာ ဥတ္တရိတရာ စ ပဏီတတရာ စ, ယေသံ သစ္ဆိကိရိယာဟေတု ဘိက္ခူ ဘဂဝတိ ဗြဟ္မစရိယံ စရန္တီ’’တိ? ‘‘ဣဓ, မဟာလိ, ဘိက္ခု တိဏ္ဏံ သံယောဇနာနံ ပရိက္ခယာ သောတာပန္နော ဟောတိ အဝိနိပါတဓမ္မော နိယတော သမ္ဗောဓိပရာယဏော. အယမ္ပိ ခေါ, မဟာလိ, ဓမ္မော ဥတ္တရိတရော စ ပဏီတတရော စ, ယဿ သစ္ဆိကိရိယာဟေတု ဘိက္ခူ မယိ ဗြဟ္မစရိယံ စရန္တိ.

373. “But, venerable sir, what are those states that are higher and more sublime, for the realization of which bhikkhus lead the holy life under the Blessed One?” “Here, Mahāli, a bhikkhu, with the utter destruction of the three fetters, is a stream-enterer, not subject to fall into states of woe, assured, and destined for full enlightenment. This too, Mahāli, is a state that is higher and more sublime, for the realization of which bhikkhus lead the holy life under me.

‘‘ပုန စပရံ, မဟာလိ, ဘိက္ခု တိဏ္ဏံ သံယောဇနာနံ ပရိက္ခယာ ရာဂဒေါသမောဟာနံ တနုတ္တာ သကဒါဂါမီ ဟောတိ, သကိဒေဝ ဣမံ လောကံ အာဂန္တွာ ဒုက္ခဿန္တံ ကရောတိ. အယမ္ပိ ခေါ, မဟာလိ, ဓမ္မော ဥတ္တရိတရော စ ပဏီတတရော စ, ယဿ သစ္ဆိကိရိယာဟေတု ဘိက္ခူ မယိ ဗြဟ္မစရိယံ စရန္တိ.

“Furthermore, Mahāli, a bhikkhu, with the utter destruction of the three fetters and the attenuation of greed, hatred, and delusion, becomes a once-returner, who, having come to this world only once, makes an end of suffering. This too, Mahāli, is a state that is higher and more sublime, for the realization of which bhikkhus lead the holy life under me.

‘‘ပုန စပရံ, မဟာလိ, ဘိက္ခု ပဉ္စန္နံ ဩရမ္ဘာဂိယာနံ သံယောဇနာနံ ပရိက္ခယာ ဩပပါတိကော ဟောတိ, တတ္ထ ပရိနိဗ္ဗာယီ, အနာဝတ္တိဓမ္မော တသ္မာ လောကာ. အယမ္ပိ ခေါ, မဟာလိ, ဓမ္မော ဥတ္တရိတရော စ ပဏီတတရော စ, ယဿ သစ္ဆိကိရိယာဟေတု ဘိက္ခူ မယိ ဗြဟ္မစရိယံ စရန္တိ.

“Furthermore, Mahāli, a bhikkhu, with the utter destruction of the five lower fetters, arises spontaneously, attains final Nibbāna there, and is not of a nature to return from that world. This too, Mahāli, is a state that is higher and more sublime, for the realization of which bhikkhus lead the holy life under me.

‘‘ပုန [Pg.149] စပရံ, မဟာလိ, ဘိက္ခု အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယမ္ပိ ခေါ, မဟာလိ, ဓမ္မော ဥတ္တရိတရော စ ပဏီတတရော စ, ယဿ သစ္ဆိကိရိယာဟေတု ဘိက္ခူ မယိ ဗြဟ္မစရိယံ စရန္တိ. ဣမေ ခေါ တေ, မဟာလိ, ဓမ္မာ ဥတ္တရိတရာ စ ပဏီတတရာ စ, ယေသံ သစ္ဆိကိရိယာဟေတု ဘိက္ခူ မယိ ဗြဟ္မစရိယံ စရန္တီ’’တိ.

“Furthermore, Mahāli, a bhikkhu, through the destruction of the taints, in this very life realizes for himself with direct knowledge, and having entered upon it, dwells in the taintless liberation of mind, liberation by wisdom. This too, Mahāli, is a state that is higher and more sublime, for the realization of which bhikkhus lead the holy life under me. These, Mahāli, are the states that are higher and more sublime, for the realization of which bhikkhus lead the holy life under me.”

အရိယအဋ္ဌင်္ဂိကမဂ္ဂေါ

The Noble Eightfold Path

၃၇၄. ‘‘အတ္ထိ ပန, ဘန္တေ, မဂ္ဂေါ အတ္ထိ ပဋိပဒါ ဧတေသံ ဓမ္မာနံ သစ္ဆိကိရိယာယာ’’တိ? ‘‘အတ္ထိ ခေါ, မဟာလိ, မဂ္ဂေါ အတ္ထိ ပဋိပဒါ ဧတေသံ ဓမ္မာနံ သစ္ဆိကိရိယာယာ’’တိ.

374. “Venerable sir, is there a path, is there a practice for the realization of these states?” “There is, Mahāli, a path, there is a practice for the realization of these states.”

၃၇၅. ‘‘ကတမော ပန, ဘန္တေ, မဂ္ဂေါ ကတမာ ပဋိပဒါ ဧတေသံ ဓမ္မာနံ သစ္ဆိကိရိယာယာ’’တိ? ‘‘အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ. သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ သမ္မာသင်္ကပ္ပော သမ္မာဝါစာ သမ္မာကမ္မန္တော သမ္မာအာဇီဝေါ သမ္မာဝါယာမော သမ္မာသတိ သမ္မာသမာဓိ. အယံ ခေါ, မဟာလိ, မဂ္ဂေါ အယံ ပဋိပဒါ ဧတေသံ ဓမ္မာနံ သစ္ဆိကိရိယာယ.

375. “Venerable sir, what is the path, what is the practice for the realization of these states?” “It is this very Noble Eightfold Path; that is to say: right view, right thought, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right concentration. This, Mahāli, is the path, this is the practice for the realization of these states.

ဒွေပဗ္ဗဇိတဝတ္ထု

The Story of the Two Ascetics

၃၇၆. ‘‘ဧကမိဒါဟံ, မဟာလိ, သမယံ ကောသမ္ဗိယံ ဝိဟရာမိ ဃောသိတာရာမေ. အထ ခေါ ဒွေ ပဗ္ဗဇိတာ – မုဏ္ဍိယော စ ပရိဗ္ဗာဇကော ဇာလိယော စ ဒါရုပတ္တိကန္တေဝါသီ ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိံသု. ဥပသင်္ကမိတွာ မယာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိံသု. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ တေ ဒွေ ပဗ္ဗဇိတာ မံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘ကိံ နု ခေါ, အာဝုသော ဂေါတမ, တံ ဇီဝံ တံ သရီရံ, ဥဒါဟု အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ?

376. “On one occasion, Mahāli, I was dwelling in Kosambī at the Ghositārāma. Then two ascetics—Muṇḍiya the wanderer and Jāliya, the disciple of the wooden-bowl ascetic—approached where I was. Having approached, they exchanged joyful greetings with me. Having concluded the courteous and memorable talk, they stood to one side. Standing to one side, those two ascetics said this to me: ‘Friend Gotama, is the life-principle the same as the body, or is the life-principle one thing and the body another?’”

၃၇၇. ‘‘‘တေန ဟာဝုသော, သုဏာထ သာဓုကံ မနသိ ကရောထ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘ဧဝမာဝုသော’တိ ခေါ တေ ဒွေ ပဗ္ဗဇိတာ မမ ပစ္စဿောသုံ. အဟံ ဧတဒဝေါစံ – ဣဓာဝုသော တထာဂတော လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ…ပေ… (ယထာ ၁၉၀-၂၁၂ အနုစ္ဆေဒေသု ဧဝံ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗံ). ဧဝံ ခေါ, အာဝုသော, ဘိက္ခု သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ…ပေ… ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ယော ခေါ, အာဝုသော, ဘိက္ခု ဧဝံ ဇာနာတိ ဧဝံ ပဿတိ, ကလ္လံ နု ခေါ တဿေတံ ဝစနာယ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ဝါ [Pg.150] ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ဝါတိ? ယော သော, အာဝုသော, ဘိက္ခု ဧဝံ ဇာနာတိ ဧဝံ ပဿတိ, ကလ္လံ တဿေတံ ဝစနာယ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ဝါ, ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ဝါတိ. အဟံ ခေါ ပနေတံ, အာဝုသော, ဧဝံ ဇာနာမိ ဧဝံ ပဿာမိ. အထ စ ပနာဟံ န ဝဒါမိ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ဝါ ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ဝါ…ပေ… ဒုတိယံ ဈာနံ…ပေ… တတိယံ ဈာနံ…ပေ… စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ယော ခေါ, အာဝုသော, ဘိက္ခု ဧဝံ ဇာနာတိ ဧဝံ ပဿတိ, ကလ္လံ နု ခေါ တဿေတံ ဝစနာယ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ဝါ ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ဝါတိ? ယော သော, အာဝုသော, ဘိက္ခု ဧဝံ ဇာနာတိ ဧဝံ ပဿတိ, ကလ္လံ တဿေတံ ဝစနာယ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ဝါ ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ဝါတိ. အဟံ ခေါ ပနေတံ, အာဝုသော, ဧဝံ ဇာနာမိ ဧဝံ ပဿာမိ. အထ စ ပနာဟံ န ဝဒါမိ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ဝါ ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ဝါ…ပေ… ဉာဏဒဿနာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ…ပေ… ယော ခေါ, အာဝုသော, ဘိက္ခု ဧဝံ ဇာနာတိ ဧဝံ ပဿတိ, ကလ္လံ နု ခေါ တဿေတံ ဝစနာယ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ဝါ ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ဝါတိ? ယော သော, အာဝုသော, ဘိက္ခု ဧဝံ ဇာနာတိ ဧဝံ ပဿတိ, ကလ္လံ တဿေတံ ဝစနာယ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’’န္တိ ဝါ ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ဝါတိ. အဟံ ခေါ ပနေတံ, အာဝုသော, ဧဝံ ဇာနာမိ ဧဝံ ပဿာမိ. အထ စ ပနာဟံ န ဝဒါမိ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ဝါ ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ဝါ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတိ. ယော ခေါ, အာဝုသော, ဘိက္ခု ဧဝံ ဇာနာတိ ဧဝံ ပဿတိ, ကလ္လံ နု ခေါ တဿေတံ ဝစနာယ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ဝါ ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ဝါတိ? ယော သော, အာဝုသော, ဘိက္ခု ဧဝံ ဇာနာတိ ဧဝံ ပဿတိ န ကလ္လံ တဿေတံ ဝစနာယ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ဝါ ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ဝါတိ. အဟံ ခေါ ပနေတံ, အာဝုသော, ဧဝံ ဇာနာမိ ဧဝံ ပဿာမိ. အထ စ ပနာဟံ န ဝဒါမိ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ဝါ ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ဝါ’’တိ. ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. အတ္တမနော ဩဋ္ဌဒ္ဓေါ လိစ္ဆဝီ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒီတိ.

377. “‘In that case, friends, listen and pay careful attention, I will speak.’ ‘Very well, friend,’ those two ascetics replied to me. I said this: ‘Here, friends, a Tathāgata arises in the world, an Arahant, a Perfectly Enlightened One… (to be elaborated as in the Sāmaññaphala Sutta). Thus, friends, a bhikkhu is accomplished in virtue… he attains and dwells in the first jhāna. For a bhikkhu, friends, who knows thus and sees thus, would it be proper for him to say: “The life-principle is the same as the body,” or “The life-principle is one thing and the body another”?’ ‘For a bhikkhu who knows thus and sees thus, friend, it is proper for him to say: “The life-principle is the same as the body,” or “The life-principle is one thing and the body another.”’ ‘But I, friends, know thus and see thus. And yet I do not say: “The life-principle is the same as the body,” or “The life-principle is one thing and the body another.” … He attains and dwells in the second jhāna… the third jhāna… the fourth jhāna. For a bhikkhu, friends, who knows thus and sees thus, would it be proper for him to say: “The life-principle is the same as the body,” or “The life-principle is one thing and the body another”?’ ‘For a bhikkhu who knows thus and sees thus, friend, it is proper for him to say: “The life-principle is the same as the body,” or “The life-principle is one thing and the body another.”’ ‘But I, friends, know thus and see thus. And yet I do not say: “The life-principle is the same as the body,” or “The life-principle is one thing and the body another.” … He directs and inclines his mind toward knowledge and vision… For a bhikkhu, friends, who knows thus and sees thus, would it be proper for him to say: “The life-principle is the same as the body,” or “The life-principle is one thing and the body another”?’ ‘For a bhikkhu who knows thus and sees thus, friend, it is proper for him to say: “The life-principle is the same as the body,” or “The life-principle is one thing and the body another.”’ ‘But I, friends, know thus and see thus. And yet I do not say: “The life-principle is the same as the body,” or “The life-principle is one thing and the body another.” … He understands: “…there is no more of this state of being.” For a bhikkhu, friends, who knows thus and sees thus, would it be proper for him to say: “The life-principle is the same as the body,” or “The life-principle is one thing and the body another”?’ ‘For a bhikkhu who knows thus and sees thus, friend, it is not proper for him to say: “The life-principle is the same as the body,” or “The life-principle is one thing and the body another.”’ ‘But I, friends, know thus and see thus. And yet I do not say: “The life-principle is the same as the body,” or “The life-principle is one thing and the body another.”’” The Blessed One said this. Delighted, the Licchavi Oṭṭhaddha rejoiced in the Blessed One’s words.

မဟာလိသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ ဆဋ္ဌံ.

The Mahāli Sutta, the sixth, is concluded.

၇. ဇာလိယသုတ္တံ

7. The Jāliya Sutta

ဒွေပဗ္ဗဇိတဝတ္ထု

The Story of the Two Ascetics

၃၇၈. ဧဝံ [Pg.151] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသမ္ဗိယံ ဝိဟရတိ ဃောသိတာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဒွေ ပဗ္ဗဇိတာ – မုဏ္ဍိယော စ ပရိဗ္ဗာဇကော ဇာလိယော စ ဒါရုပတ္တိကန္တေဝါသီ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိံသု. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ တေ ဒွေ ပဗ္ဗဇိတာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကိံ နု ခေါ, အာဝုသော ဂေါတမ, တံ ဇီဝံ တံ သရီရံ, ဥဒါဟု အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’’န္တိ?

378. Thus have I heard: At one time the Blessed One was dwelling at Kosambī in Ghosita’s Park. Now at that time two ascetics—Muṇḍiya the wanderer and Jāliya the disciple of the wooden-bowl ascetic—approached the Blessed One. Having approached, they exchanged courteous greetings with the Blessed One. When their pleasing and memorable conversation was concluded, they stood to one side. Standing to one side, those two ascetics said to the Blessed One: “Is it, friend Gotama, that the life-principle is the same as the body, or is the life-principle one thing and the body another?”

၃၇၉. ‘‘တေန ဟာဝုသော, သုဏာထ သာဓုကံ မနသိ ကရောထ; ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဒွေ ပဗ္ဗဇိတာ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓာဝုသော, တထာဂတော လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ အရဟံ, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ…ပေ… (ယထာ ၁၉၀-၂၁၂ အနုစ္ဆေဒေသု ဧဝံ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗံ). ဧဝံ ခေါ, အာဝုသော, ဘိက္ခု သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ…ပေ… ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ယော ခေါ, အာဝုသော, ဘိက္ခု ဧဝံ ဇာနာတိ ဧဝံ ပဿတိ, ကလ္လံ နု ခေါ တဿေတံ ဝစနာယ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ဝါ ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ဝါတိ. ယော သော, အာဝုသော, ဘိက္ခု ဧဝံ ဇာနာတိ ဧဝံ ပဿတိ, ကလ္လံ တဿေတံ ဝစနာယ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ဝါ ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ဝါတိ. အဟံ ခေါ ပနေတံ, အာဝုသော, ဧဝံ ဇာနာမိ ဧဝံ ပဿာမိ. အထ စ ပနာဟံ န ဝဒါမိ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ဝါ ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ဝါ…ပေ… ဒုတိယံ ဈာနံ…ပေ… တတိယံ ဈာနံ…ပေ… စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ယော ခေါ, အာဝုသော, ဘိက္ခု ဧဝံ ဇာနာတိ ဧဝံ ပဿတိ, ကလ္လံ နု ခေါ တဿေတံ ဝစနာယ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ဝါ ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ဝါတိ? ယော သော, အာဝုသော, ဘိက္ခု ဧဝံ ဇာနာတိ ဧဝံ ပဿတိ ကလ္လံ, တဿေတံ ဝစနာယ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ဝါ ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ဝါတိ. အဟံ ခေါ ပနေတံ, အာဝုသော, ဧဝံ ဇာနာမိ ဧဝံ ပဿာမိ. အထ စ ပနာဟံ န ဝဒါမိ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ဝါ ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ဝါ…ပေ… ဉာဏဒဿနာယ စိတ္တံ [Pg.152] အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ…ပေ… ယော ခေါ, အာဝုသော, ဘိက္ခု ဧဝံ ဇာနာတိ ဧဝံ ပဿတိ, ကလ္လံ နု ခေါ တဿေတံ ဝစနာယ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ဝါ ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ဝါတိ. ယော သော, အာဝုသော, ဘိက္ခု ဧဝံ ဇာနာတိ ဧဝံ ပဿတိ ကလ္လံ တဿေတံ ဝစနာယ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ဝါ ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ဝါတိ. အဟံ ခေါ ပနေတံ, အာဝုသော, ဧဝံ ဇာနာမိ ဧဝံ ပဿာမိ. အထ စ ပနာဟံ န ဝဒါမိ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ဝါ ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ဝါ…ပေ….

379. “Then, friends, listen and pay close attention; I will speak.” “Yes, friend,” those two renunciates replied to the Blessed One. The Blessed One said this: “Here, friends, a Tathāgata arises in the world, an Arahant, a Perfectly Enlightened One… (to be expanded as in the Sāmaññaphala Sutta). Thus, friends, a bhikkhu is accomplished in virtue… he enters and dwells in the first jhāna. For a bhikkhu who knows thus and sees thus, friends, would it be proper for him to say: ‘The life principle is the same as the body,’ or ‘The life principle is one thing and the body another’?” “For a bhikkhu who knows thus and sees thus, friend Gotama, it is proper for him to say: ‘The life principle is the same as the body,’ or ‘The life principle is one thing and the body another.’” “Indeed, friends, I know this thus and see this thus. And yet, I do not say: ‘The life principle is the same as the body,’ or ‘The life principle is one thing and the body another.’ …he enters and dwells in the second jhāna… the third jhāna… the fourth jhāna. For a bhikkhu who knows thus and sees thus, friends, would it be proper for him to say: ‘The life principle is the same as the body,’ or ‘The life principle is one thing and the body another’?” “For a bhikkhu who knows thus and sees thus, friend Gotama, it is proper for him to say: ‘The life principle is the same as the body,’ or ‘The life principle is one thing and the body another.’” “Indeed, friends, I know this thus and see this thus. And yet, I do not say: ‘The life principle is the same as the body,’ or ‘The life principle is one thing and the body another.’ …he directs and inclines his mind to knowledge and vision… For a bhikkhu who knows thus and sees thus, friends, would it be proper for him to say: ‘The life principle is the same as the body,’ or ‘The life principle is one thing and the body another’?” “For a bhikkhu who knows thus and sees thus, friend Gotama, it is proper for him to say: ‘The life principle is the same as the body,’ or ‘The life principle is one thing and the body another.’” “Indeed, friends, I know this thus and see this thus. And yet, I do not say: ‘The life principle is the same as the body,’ or ‘The life principle is one thing and the body another.’…”

၃၈၀. …ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတိ. ယော ခေါ, အာဝုသော, ဘိက္ခု ဧဝံ ဇာနာတိ ဧဝံ ပဿတိ, ကလ္လံ နု ခေါ တဿေတံ ဝစနာယ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ဝါ ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ဝါတိ? ယော သော, အာဝုသော, ဘိက္ခု ဧဝံ ဇာနာတိ ဧဝံ ပဿတိ, န ကလ္လံ တဿေတံ ဝစနာယ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ဝါ ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ဝါတိ. အဟံ ခေါ ပနေတံ, အာဝုသော, ဧဝံ ဇာနာမိ ဧဝံ ပဿာမိ. အထ စ ပနာဟံ န ဝဒါမိ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ဝါ ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ဝါ’’တိ. ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. အတ္တမနာ တေ ဒွေ ပဗ္ဗဇိတာ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုန္တိ.

380. “…He understands: ‘There is no further state of being.’ For a bhikkhu who knows thus and sees thus, friends, would it be proper for him to say: ‘The life principle is the same as the body,’ or ‘The life principle is one thing and the body another’?” “For a bhikkhu who knows thus and sees thus, friend Gotama, it is not proper for him to say: ‘The life principle is the same as the body,’ or ‘The life principle is one thing and the body another.’” “Indeed, friends, I know this thus and see this thus. And yet, I do not say: ‘The life principle is the same as the body,’ or ‘The life principle is one thing and the body another.’” This the Blessed One said. Delighted, those two renunciates rejoiced in the Blessed One’s words.

ဇာလိယသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ သတ္တမံ.

The Jāliya Sutta, the seventh, is concluded.

၈. မဟာသီဟနာဒသုတ္တံ

8. The Great Discourse on the Lion's Roar

အစေလကဿပဝတ္ထု

The Account of Kassapa the Unclothed Ascetic

၃၈၁. ဧဝံ [Pg.153] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ဥရုညာယံ ဝိဟရတိ ကဏ္ဏကတ္ထလေ မိဂဒါယေ. အထ ခေါ အစေလော ကဿပေါ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ အစေလော ကဿပေါ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သုတံ မေတံ, ဘော ဂေါတမ – ‘သမဏော ဂေါတမော သဗ္ဗံ တပံ ဂရဟတိ, သဗ္ဗံ တပဿိံ လူခါဇီဝိံ ဧကံသေန ဥပက္ကောသတိ ဥပဝဒတီ’တိ. ယေ တေ, ဘော ဂေါတမ, ဧဝမာဟံသု – ‘သမဏော ဂေါတမော သဗ္ဗံ တပံ ဂရဟတိ, သဗ္ဗံ တပဿိံ လူခါဇီဝိံ ဧကံသေန ဥပက္ကောသတိ ဥပဝဒတီ’တိ, ကစ္စိ တေ ဘောတော ဂေါတမဿ ဝုတ္တဝါဒိနော, န စ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ အဘူတေန အဗ္ဘာစိက္ခန္တိ, ဓမ္မဿ စာနုဓမ္မံ ဗျာကရောန္တိ, န စ ကောစိ သဟဓမ္မိကော ဝါဒါနုဝါဒေါ ဂါရယှံ ဌာနံ အာဂစ္ဆတိ? အနဗ္ဘက္ခာတုကာမာ ဟိ မယံ ဘဝန္တံ ဂေါတမ’’န္တိ.

381. Thus have I heard. On one occasion the Blessed One was dwelling at Uruññā, in the Deer Park at Kaṇṇakatthala. Then the unclothed ascetic Kassapa approached the Blessed One and exchanged greetings with him. When they had concluded their greetings and cordial talk, he stood to one side. Standing there, the unclothed ascetic Kassapa said to the Blessed One: 'I have heard this, Venerable Gotama: “The ascetic Gotama criticizes all asceticism, and he categorically reviles and censures every ascetic who lives a harsh life.” Those who say this, Venerable Gotama—do they speak in accordance with what has been said by the Venerable Gotama, and not misrepresent the Venerable Gotama with what is untrue? Do they explain a teaching in accordance with the teaching, so that no legitimate statement or subsequent statement of theirs provides grounds for criticism? For we do not wish to misrepresent the Venerable Gotama.'

၃၈၂. ‘‘ယေ တေ, ကဿပ, ဧဝမာဟံသု – ‘သမဏော ဂေါတမော သဗ္ဗံ တပံ ဂရဟတိ, သဗ္ဗံ တပဿိံ လူခါဇီဝိံ ဧကံသေန ဥပက္ကောသတိ ဥပဝဒတီ’တိ, န မေ တေ ဝုတ္တဝါဒိနော, အဗ္ဘာစိက္ခန္တိ စ ပန မံ တေ အသတာ အဘူတေန. ဣဓာဟံ, ကဿပ, ဧကစ္စံ တပဿိံ လူခါဇီဝိံ ပဿာမိ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပန္နံ. ဣဓ ပနာဟံ, ကဿပ, ဧကစ္စံ တပဿိံ လူခါဇီဝိံ ပဿာမိ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပန္နံ.

382. “Kassapa, those who say, ‘The ascetic Gotama criticizes all asceticism, and he categorically reviles and censures every ascetic who lives a harsh life’—they are not speakers of what was said by me. Moreover, they misrepresent me with what is non-existent and untrue. Here, Kassapa, with the divine eye, which is purified and surpasses the human, I see a certain ascetic who lives a harsh life, who, with the breakup of the body, after death, has been reborn in a state of deprivation, an unhappy destination, a place of ruin, in hell. And here, Kassapa, with the divine eye, which is purified and surpasses the human, I see a certain ascetic who lives a harsh life, who, with the breakup of the body, after death, has been reborn in a happy destination, in the heavenly world.”

၃၈၃. ‘‘ဣဓာဟံ, ကဿပ, ဧကစ္စံ တပဿိံ အပ္ပဒုက္ခဝိဟာရိံ ပဿာမိ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပန္နံ. ဣဓ ပနာဟံ, ကဿပ, ဧကစ္စံ တပဿိံ အပ္ပဒုက္ခဝိဟာရိံ ပဿာမိ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပန္နံ. ယောဟံ, ကဿပ, ဣမေသံ တပဿီနံ ဧဝံ အာဂတိဉ္စ ဂတိဉ္စ စုတိဉ္စ ဥပပတ္တိဉ္စ ယထာဘူတံ ပဇာနာမိ[Pg.154], သောဟံ ကိံ သဗ္ဗံ တပံ ဂရဟိဿာမိ, သဗ္ဗံ ဝါ တပဿိံ လူခါဇီဝိံ ဧကံသေန ဥပက္ကောသိဿာမိ ဥပဝဒိဿာမိ?

383. Here, Kassapa, with the divine eye, which is purified and surpasses the human, I see a certain ascetic who dwells with little suffering, who, with the breakup of the body, after death, has been reborn in a state of deprivation, an unhappy destination, a place of ruin, in hell. And here, Kassapa, with the divine eye, which is purified and surpasses the human, I see a certain ascetic who dwells with little suffering, who, with the breakup of the body, after death, has been reborn in a happy destination, in the heavenly world. Since I, Kassapa, thus know as it really is the arrival and the destination, the passing away and the rebirth of these ascetics, why should I criticize all asceticism, or categorically revile and censure every ascetic who lives a harsh life?

၃၈၄. ‘‘သန္တိ, ကဿပ, ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ပဏ္ဍိတာ နိပုဏာ ကတပရပ္ပဝါဒါ ဝါလဝေဓိရူပါ. တေ ဘိန္ဒန္တာ မညေ စရန္တိ ပညာဂတေန ဒိဋ္ဌိဂတာနိ. တေဟိပိ မေ သဒ္ဓိံ ဧကစ္စေသု ဌာနေသု သမေတိ, ဧကစ္စေသု ဌာနေသု န သမေတိ. ယံ တေ ဧကစ္စံ ဝဒန္တိ ‘သာဓူ’တိ, မယမ္ပိ တံ ဧကစ္စံ ဝဒေမ ‘သာဓူ’တိ. ယံ တေ ဧကစ္စံ ဝဒန္တိ ‘န သာဓူ’တိ, မယမ္ပိ တံ ဧကစ္စံ ဝဒေမ ‘န သာဓူ’တိ. ယံ တေ ဧကစ္စံ ဝဒန္တိ ‘သာဓူ’တိ, မယံ တံ ဧကစ္စံ ဝဒေမ ‘န သာဓူ’တိ. ယံ တေ ဧကစ္စံ ဝဒန္တိ ‘န သာဓူ’တိ, မယံ တံ ဧကစ္စံ ဝဒေမ ‘သာဓူ’တိ.

384. Kassapa, there are some ascetics and brahmins who are wise, astute, skilled in refuting the views of others, and like archers who can split a hair. They go about, it seems, shattering the views of others with their own wisdom. With them, on some points my view agrees, and on some points it does not agree. What they in some cases call 'good,' we too in some cases call 'good.' What they in some cases call 'not good,' we too in some cases call 'not good.' What they in some cases call 'good,' we in some cases call 'not good.' What they in some cases call 'not good,' we in some cases call 'good.'

‘‘ယံ မယံ ဧကစ္စံ ဝဒေမ ‘သာဓူ’တိ, ပရေပိ တံ ဧကစ္စံ ဝဒန္တိ ‘သာဓူ’တိ. ယံ မယံ ဧကစ္စံ ဝဒေမ ‘န သာဓူ’တိ, ပရေပိ တံ ဧကစ္စံ ဝဒန္တိ ‘န သာဓူ’တိ. ယံ မယံ ဧကစ္စံ ဝဒေမ ‘န သာဓူ’တိ, ပရေ တံ ဧကစ္စံ ဝဒန္တိ ‘သာဓူ’တိ. ယံ မယံ ဧကစ္စံ ဝဒေမ ‘သာဓူ’တိ, ပရေ တံ ဧကစ္စံ ဝဒန္တိ ‘န သာဓူ’တိ.

What we in some cases call 'good,' others too in some cases call 'good.' What we in some cases call 'not good,' others too in some cases call 'not good.' What we in some cases call 'not good,' others in some cases call 'good.' What we in some cases call 'good,' others in some cases call 'not good.'

သမနုယုဉ္ဇာပနကထာ

The Discourse on Prompting Inquiry

၃၈၅. ‘‘တျာဟံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ ဝဒါမိ – ယေသု နော, အာဝုသော, ဌာနေသု န သမေတိ, တိဋ္ဌန္တု တာနိ ဌာနာနိ. ယေသု ဌာနေသု သမေတိ, တတ္ထ ဝိညူ သမနုယုဉ္ဇန္တံ သမနုဂါဟန္တံ သမနုဘာသန္တံ သတ္ထာရာ ဝါ သတ္ထာရံ သံဃေန ဝါ သံဃံ – ‘ယေ ဣမေသံ ဘဝတံ ဓမ္မာ အကုသလာ အကုသလသင်္ခါတာ, သာဝဇ္ဇာ သာဝဇ္ဇသင်္ခါတာ, အသေဝိတဗ္ဗာ အသေဝိတဗ္ဗသင်္ခါတာ, န အလမရိယာ န အလမရိယသင်္ခါတာ, ကဏှာ ကဏှသင်္ခါတာ. ကော ဣမေ ဓမ္မေ အနဝသေသံ ပဟာယ ဝတ္တတိ, သမဏော ဝါ ဂေါတမော, ပရေ ဝါ ပန ဘောန္တော ဂဏာစရိယာ’တိ?

385. Having approached them, I say this: 'Friends, as for those points on which our view does not agree with yours, let them stand. As for those points on which our view does agree, there let the wise, comparing teacher with teacher or Sangha with Sangha, question, investigate, and discuss thus: “Which qualities of these venerable ones are unwholesome, reckoned as unwholesome; blameworthy, reckoned as blameworthy; not to be associated with, reckoned as not to be associated with; not conducive to the noble state, reckoned as not conducive to the noble state; dark, reckoned as dark? Who lives having abandoned these qualities without remainder—the ascetic Gotama, or the other venerable teachers of groups?”’

၃၈၆. ‘‘ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ကဿပ, ဝိဇ္ဇတိ, ယံ ဝိညူ သမနုယုဉ္ဇန္တာ သမနုဂါဟန္တာ သမနုဘာသန္တာ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘ယေ ဣမေသံ ဘဝတံ ဓမ္မာ အကုသလာ အကုသလသင်္ခါတာ, သာဝဇ္ဇာ သာဝဇ္ဇသင်္ခါတာ, အသေဝိတဗ္ဗာ အသေဝိတဗ္ဗသင်္ခါတာ, န အလမရိယာ န အလမရိယသင်္ခါတာ, ကဏှာ ကဏှသင်္ခါတာ. သမဏော ဂေါတမော ဣမေ ဓမ္မေ အနဝသေသံ ပဟာယ ဝတ္တတိ, ယံ ဝါ ပန ဘောန္တော ပရေ ဂဏာစရိယာ’တိ. ဣတိဟ, ကဿပ, ဝိညူ [Pg.155] သမနုယုဉ္ဇန္တာ သမနုဂါဟန္တာ သမနုဘာသန္တာ အမှေဝ တတ္ထ ယေဘုယျေန ပသံသေယျုံ.

386. Kassapa, this possibility exists: that the wise, while questioning, investigating, and discussing, would say this: ‘Regarding these qualities of the venerable ones that are unwholesome, reckoned as unwholesome; blameworthy, reckoned as blameworthy; not to be associated with, reckoned as not to be associated with; not conducive to the noble state, reckoned as not conducive to the noble state; dark, reckoned as dark—the ascetic Gotama lives having abandoned these qualities without remainder, whereas the other venerable teachers of groups do not.’ Thus, Kassapa, the wise, while questioning, investigating, and discussing, would for the most part praise us in that regard.

၃၈၇. ‘‘အပရမ္ပိ နော, ကဿပ, ဝိညူ သမနုယုဉ္ဇန္တံ သမနုဂါဟန္တံ သမနုဘာသန္တံ သတ္ထာရာ ဝါ သတ္ထာရံ သံဃေန ဝါ သံဃံ – ‘ယေ ဣမေသံ ဘဝတံ ဓမ္မာ ကုသလာ ကုသလသင်္ခါတာ, အနဝဇ္ဇာ အနဝဇ္ဇသင်္ခါတာ, သေဝိတဗ္ဗာ သေဝိတဗ္ဗသင်္ခါတာ, အလမရိယာ အလမရိယသင်္ခါတာ, သုက္ကာ သုက္ကသင်္ခါတာ. ကော ဣမေ ဓမ္မေ အနဝသေသံ သမာဒါယ ဝတ္တတိ, သမဏော ဝါ ဂေါတမော, ပရေ ဝါ ပန ဘောန္တော ဂဏာစရိယာ’ တိ?

387. Furthermore, Kassapa, let the wise, comparing teacher with teacher or Sangha with Sangha, question, investigate, and discuss thus: ‘Which qualities of these venerable ones are wholesome, reckoned as wholesome; blameless, reckoned as blameless; to be cultivated, reckoned as to be cultivated; conducive to the noble state, reckoned as conducive to the noble state; bright, reckoned as bright? Who lives having undertaken these qualities without remainder—the ascetic Gotama, or the other venerable teachers of groups?’

၃၈၈. ‘‘ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ကဿပ, ဝိဇ္ဇတိ, ယံ ဝိညူ သမနုယုဉ္ဇန္တာ သမနုဂါဟန္တာ သမနုဘာသန္တာ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘ယေ ဣမေသံ ဘဝတံ ဓမ္မာ ကုသလာ ကုသလသင်္ခါတာ, အနဝဇ္ဇာ အနဝဇ္ဇသင်္ခါတာ, သေဝိတဗ္ဗာ သေဝိတဗ္ဗသင်္ခါတာ, အလမရိယာ အလမရိယသင်္ခါတာ, သုက္ကာ သုက္ကသင်္ခါတာ. သမဏော ဂေါတမော ဣမေ ဓမ္မေ အနဝသေသံ သမာဒါယ ဝတ္တတိ, ယံ ဝါ ပန ဘောန္တော ပရေ ဂဏာစရိယာ’တိ. ဣတိဟ, ကဿပ, ဝိညူ သမနုယုဉ္ဇန္တာ သမနုဂါဟန္တာ သမနုဘာသန္တာ အမှေဝ တတ္ထ ယေဘုယျေန ပသံသေယျုံ.

388. Kassapa, this possibility exists: that the wise, while questioning, investigating, and discussing, would say this: ‘Regarding these qualities of the venerable ones that are wholesome, reckoned as wholesome; blameless, reckoned as blameless; to be cultivated, reckoned as to be cultivated; conducive to the noble state, reckoned as conducive to the noble state; bright, reckoned as bright—the ascetic Gotama lives having undertaken these qualities without remainder, whereas the other venerable teachers of groups do not.’ Thus, Kassapa, the wise, while questioning, investigating, and discussing, would for the most part praise us in that regard.

၃၈၉. ‘‘အပရမ္ပိ နော, ကဿပ, ဝိညူ သမနုယုဉ္ဇန္တံ သမနုဂါဟန္တံ သမနုဘာသန္တံ သတ္ထာရာ ဝါ သတ္ထာရံ သံဃေန ဝါ သံဃံ – ‘ယေ ဣမေသံ ဘဝတံ ဓမ္မာ အကုသလာ အကုသလသင်္ခါတာ, သာဝဇ္ဇာ သာဝဇ္ဇသင်္ခါတာ, အသေဝိတဗ္ဗာ အသေဝိတဗ္ဗသင်္ခါတာ, န အလမရိယာ န အလမရိယသင်္ခါတာ, ကဏှာ ကဏှသင်္ခါတာ. ကော ဣမေ ဓမ္မေ အနဝသေသံ ပဟာယ ဝတ္တတိ, ဂေါတမသာဝကသံဃော ဝါ, ပရေ ဝါ ပန ဘောန္တော ဂဏာစရိယသာဝကသံဃာ’တိ?

389. Furthermore, Kassapa, let the wise, comparing teacher with teacher or Sangha with Sangha, question, investigate, and discuss thus: ‘Which qualities of these venerable ones are unwholesome, reckoned as unwholesome; blameworthy, reckoned as blameworthy; not to be associated with, reckoned as not to be associated with; not conducive to the noble state, reckoned as not conducive to the noble state; dark, reckoned as dark? Who lives having abandoned these qualities without remainder—the Sangha of Gotama’s disciples, or the Sanghas of disciples of the other venerable teachers of groups?’

၃၉၀. ‘‘ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ကဿပ, ဝိဇ္ဇတိ, ယံ ဝိညူ သမနုယုဉ္ဇန္တာ သမနုဂါဟန္တာ သမနုဘာသန္တာ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘ယေ ဣမေသံ ဘဝတံ ဓမ္မာ အကုသလာ အကုသလသင်္ခါတာ, သာဝဇ္ဇာ သာဝဇ္ဇသင်္ခါတာ, အသေဝိတဗ္ဗာ အသေဝိတဗ္ဗသင်္ခါတာ, န အလမရိယာ န အလမရိယသင်္ခါတာ, ကဏှာ ကဏှသင်္ခါတာ. ဂေါတမသာဝကသံဃော ဣမေ ဓမ္မေ အနဝသေသံ ပဟာယ ဝတ္တတိ, ယံ ဝါ ပန ဘောန္တော ပရေ ဂဏာစရိယသာဝကသံဃာ’တိ. ဣတိဟ, ကဿပ, ဝိညူ သမနုယုဉ္ဇန္တာ သမနုဂါဟန္တာ သမနုဘာသန္တာ အမှေဝ တတ္ထ ယေဘုယျေန ပသံသေယျုံ.

390. Kassapa, this possibility exists: that the wise, while questioning, investigating, and discussing, would say this: ‘Regarding these qualities of the venerable ones that are unwholesome, reckoned as unwholesome; blameworthy, reckoned as blameworthy; not to be associated with, reckoned as not to be associated with; not conducive to the noble state, reckoned as not conducive to the noble state; dark, reckoned as dark—the Sangha of Gotama’s disciples lives having abandoned these qualities without remainder, unlike the Sanghas of disciples of the other venerable teachers of groups.’ Thus, Kassapa, the wise, while questioning, investigating, and discussing, would for the most part praise us in that regard.

၃၉၁. ‘‘အပရမ္ပိ [Pg.156] နော, ကဿပ, ဝိညူ သမနုယုဉ္ဇန္တံ သမနုဂါဟန္တံ သမနုဘာသန္တံ သတ္ထာရာ ဝါ သတ္ထာရံ သံဃေန ဝါ သံဃံ. ‘ယေ ဣမေသံ ဘဝတံ ဓမ္မာ ကုသလာ ကုသလသင်္ခါတာ, အနဝဇ္ဇာ အနဝဇ္ဇသင်္ခါတာ, သေဝိတဗ္ဗာ သေဝိတဗ္ဗသင်္ခါတာ, အလမရိယာ အလမရိယသင်္ခါတာ, သုက္ကာ သုက္ကသင်္ခါတာ. ကော ဣမေ ဓမ္မေ အနဝသေသံ သမာဒါယ ဝတ္တတိ, ဂေါတမသာဝကသံဃော ဝါ, ပရေ ဝါ ပန ဘောန္တော ဂဏာစရိယသာဝကသံဃာ’တိ?

391. Furthermore, Kassapa, let the wise, comparing teacher with teacher or Sangha with Sangha, question, investigate, and discuss thus: ‘Regarding these qualities of these venerable ones that are wholesome, reckoned as wholesome; blameless, reckoned as blameless; to be cultivated, reckoned as to be cultivated; conducive to the noble state, reckoned as conducive to the noble state; bright, reckoned as bright—who lives having undertaken these qualities without remainder? Is it the Sangha of Gotama’s disciples, or the Sanghas of disciples of the other venerable teachers of groups?’

၃၉၂. ‘‘ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ကဿပ, ဝိဇ္ဇတိ, ယံ ဝိညူ သမနုယုဉ္ဇန္တာ သမနုဂါဟန္တာ သမနုဘာသန္တာ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘ယေ ဣမေသံ ဘဝတံ ဓမ္မာ ကုသလာ ကုသလသင်္ခါတာ, အနဝဇ္ဇာ အနဝဇ္ဇသင်္ခါတာ, သေဝိတဗ္ဗာ သေဝိတဗ္ဗသင်္ခါတာ, အလမရိယာ အလမရိယသင်္ခါတာ, သုက္ကာ သုက္ကသင်္ခါတာ. ဂေါတမသာဝကသံဃော ဣမေ ဓမ္မေ အနဝသေသံ သမာဒါယ ဝတ္တတိ, ယံ ဝါ ပန ဘောန္တော ပရေ ဂဏာစရိယသာဝကသံဃာ’တိ. ဣတိဟ, ကဿပ, ဝိညူ သမနုယုဉ္ဇန္တာ သမနုဂါဟန္တာ သမနုဘာသန္တာ အမှေဝ တတ္ထ ယေဘုယျေန ပသံသေယျုံ.

392. Kassapa, this possibility exists: that the wise, while questioning, investigating, and discussing, would say this: ‘Regarding these qualities of the venerable ones that are wholesome, reckoned as wholesome; blameless, reckoned as blameless; to be cultivated, reckoned as to be cultivated; conducive to the noble state, reckoned as conducive to the noble state; bright, reckoned as bright—the Sangha of Gotama’s disciples lives having undertaken these qualities without remainder, unlike the Sanghas of disciples of the other venerable teachers of groups.’ Thus, Kassapa, the wise, while questioning, investigating, and discussing, would for the most part praise us in that regard.

အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ

The Noble Eightfold Path

၃၉၃. ‘‘အတ္ထိ, ကဿပ, မဂ္ဂေါ အတ္ထိ ပဋိပဒါ, ယထာပဋိပန္နော သာမံယေဝ ဉဿတိ သာမံ ဒက္ခတိ – ‘သမဏောဝ ဂေါတမော ကာလဝါဒီ ဘူတဝါဒီ အတ္ထဝါဒီ ဓမ္မဝါဒီ ဝိနယဝါဒီ’တိ. ကတမော စ, ကဿပ, မဂ္ဂေါ, ကတမာ စ ပဋိပဒါ, ယထာပဋိပန္နော သာမံယေဝ ဉဿတိ သာမံ ဒက္ခတိ – ‘သမဏောဝ ဂေါတမော ကာလဝါဒီ ဘူတဝါဒီ အတ္ထဝါဒီ ဓမ္မဝါဒီ ဝိနယဝါဒီ’တိ? အယမေဝ အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ. သေယျထိဒံ – သမ္မာဒိဋ္ဌိ သမ္မာသင်္ကပ္ပော သမ္မာဝါစာ သမ္မာကမ္မန္တော သမ္မာအာဇီဝေါ သမ္မာဝါယာမော သမ္မာသတိ သမ္မာသမာဓိ. အယံ ခေါ, ကဿပ, မဂ္ဂေါ, အယံ ပဋိပဒါ, ယထာပဋိပန္နော သာမံယေဝ ဉဿတိ သာမံ ဒက္ခတိ ‘သမဏောဝ ဂေါတမော ကာလဝါဒီ ဘူတဝါဒီ အတ္ထဝါဒီ ဓမ္မဝါဒီ ဝိနယဝါဒီ’’’တိ.

393. “There is, Kassapa, a path, there is a practice, by following which one will know for oneself and see for oneself: ‘The ascetic Gotama speaks at the right time, speaks what is factual, speaks what is beneficial, speaks on the Dhamma, speaks on the discipline.’ And what, Kassapa, is that path, what is that practice, by following which one will know for oneself and see for oneself: ‘The ascetic Gotama speaks at the right time, speaks what is factual, speaks what is beneficial, speaks on the Dhamma, speaks on the discipline’? It is this Noble Eightfold Path. Namely: right view, right intention, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right concentration. This, Kassapa, is the path, this is the practice, by following which one will know for oneself and see for oneself: ‘The ascetic Gotama speaks at the right time, speaks what is factual, speaks what is beneficial, speaks on the Dhamma, and speaks on the discipline.’”

တပေါပက္ကမကထာ

Discourse on Ascetic Practices

၃၉၄. ဧဝံ [Pg.157] ဝုတ္တေ, အစေလော ကဿပေါ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣမေပိ ခေါ, အာဝုသော ဂေါတမ, တပေါပက္ကမာ ဧတေသံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ သာမညသင်္ခါတာ စ ဗြဟ္မညသင်္ခါတာ စ. အစေလကော ဟောတိ, မုတ္တာစာရော, ဟတ္ထာပလေခနော, န ဧဟိဘဒ္ဒန္တိကော, န တိဋ္ဌဘဒ္ဒန္တိကော, နာဘိဟဋံ, န ဥဒ္ဒိဿကတံ, န နိမန္တနံ သာဒိယတိ. သော န ကုမ္ဘိမုခါ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ, န ကဠောပိမုခါ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ, န ဧဠကမန္တရံ, န ဒဏ္ဍမန္တရံ, န မုသလမန္တရံ, န ဒွိန္နံ ဘုဉ္ဇမာနာနံ, န ဂဗ္ဘိနိယာ, န ပါယမာနာယ, န ပုရိသန္တရဂတာယ, န သင်္ကိတ္တီသု, န ယတ္ထ သာ ဥပဋ္ဌိတော ဟောတိ, န ယတ္ထ မက္ခိကာ သဏ္ဍသဏ္ဍစာရိနီ, န မစ္ဆံ, န မံသံ, န သုရံ, န မေရယံ, န ထုသောဒကံ ပိဝတိ. သော ဧကာဂါရိကော ဝါ ဟောတိ ဧကာလောပိကော, ဒွါဂါရိကော ဝါ ဟောတိ ဒွါလောပိကော…ပေ… သတ္တာဂါရိကော ဝါ ဟောတိ သတ္တာလောပိကော; ဧကိဿာပိ ဒတ္တိယာ ယာပေတိ, ဒွီဟိပိ ဒတ္တီဟိ ယာပေတိ… သတ္တဟိပိ ဒတ္တီဟိ ယာပေတိ; ဧကာဟိကမ္ပိ အာဟာရံ အာဟာရေတိ, ဒွီဟိကမ္ပိ အာဟာရံ အာဟာရေတိ… သတ္တာဟိကမ္ပိ အာဟာရံ အာဟာရေတိ. ဣတိ ဧဝရူပံ အဒ္ဓမာသိကမ္ပိ ပရိယာယဘတ္တဘောဇနာနုယောဂမနုယုတ္တော ဝိဟရတိ.

394. When this was said, the unclothed ascetic Kassapa said to the Blessed One: “These, friend Gotama, are also the ascetic practices of those recluses and brahmins that are reckoned as recluseship and brahminhood. He is unclothed, of unrestrained conduct, a hand-licker; he is not one who comes when asked ‘Come, venerable sir,’ not one who stops when asked ‘Stay, venerable sir;’ he does not accept food brought to him, food specially prepared for him, or an invitation. He does not accept from the mouth of a pot, nor from the mouth of a basket, nor from across a threshold, nor from across a stick, nor from across a pestle, nor from two people eating, nor from a pregnant woman, nor from a nursing woman, nor from a woman who has gone to a man, nor from collected alms, nor where a dog is waiting, nor where flies are swarming. He does not accept fish, meat, spirits, liquor, or fermented grain water. He is one who goes to one house and takes one mouthful, or one who goes to two houses and takes two mouthfuls, or one who goes to seven houses and takes seven mouthfuls. He sustains himself on one portion, on two portions, up to seven portions. He eats food after a one-day interval, after a two-day interval, up to a seven-day interval. Thus he lives devoted to the practice of eating by turns, even up to half a month.

၃၉၅. ‘‘ဣမေပိ ခေါ, အာဝုသော ဂေါတမ, တပေါပက္ကမာ ဧတေသံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ သာမညသင်္ခါတာ စ ဗြဟ္မညသင်္ခါတာ စ. သာကဘက္ခော ဝါ ဟောတိ, သာမာကဘက္ခော ဝါ ဟောတိ, နီဝါရဘက္ခော ဝါ ဟောတိ, ဒဒ္ဒုလဘက္ခော ဝါ ဟောတိ, ဟဋဘက္ခော ဝါ ဟောတိ, ကဏဘက္ခော ဝါ ဟောတိ, အာစာမဘက္ခော ဝါ ဟောတိ, ပိညာကဘက္ခော ဝါ ဟောတိ, တိဏဘက္ခော ဝါ ဟောတိ, ဂေါမယဘက္ခော ဝါ ဟောတိ, ဝနမူလဖလာဟာရော ယာပေတိ ပဝတ္တဖလဘောဇီ.

395. “These, friend Gotama, are also the ascetic practices of those recluses and brahmins that are reckoned as recluseship and brahminhood. He is an eater of greens, an eater of millet, an eater of wild rice, an eater of scraps of hide, an eater of moss, an eater of broken rice, an eater of rice-scum, an eater of sesame-cake, an eater of grass, or an eater of cow-dung; he sustains himself on roots and fruits of the forest, eating fallen fruit.

၃၉၆. ‘‘ဣမေပိ ခေါ, အာဝုသော ဂေါတမ, တပေါပက္ကမာ ဧတေသံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ သာမညသင်္ခါတာ စ ဗြဟ္မညသင်္ခါတာ စ. သာဏာနိပိ ဓာရေတိ, မသာဏာနိပိ ဓာရေတိ, ဆဝဒုဿာနိပိ ဓာရေတိ, ပံသုကူလာနိပိ ဓာရေတိ, တိရီဋာနိပိ ဓာရေတိ, အဇိနမ္ပိ ဓာရေတိ, အဇိနက္ခိပမ္ပိ ဓာရေတိ, ကုသစီရမ္ပိ ဓာရေတိ, ဝါကစီရမ္ပိ ဓာရေတိ, ဖလကစီရမ္ပိ ဓာရေတိ, ကေသကမ္ဗလမ္ပိ ဓာရေတိ, ဝါဠကမ္ဗလမ္ပိ ဓာရေတိ, ဥလူကပက္ခိကမ္ပိ ဓာရေတိ, ကေသမဿုလောစကောပိ ဟောတိ ကေသမဿုလောစနာနုယောဂမနုယုတ္တော, ဥဗ္ဘဋ္ဌကောပိ [Pg.158] ဟောတိ အာသနပဋိက္ခိတ္တော, ဥက္ကုဋိကောပိ ဟောတိ ဥက္ကုဋိကပ္ပဓာနမနုယုတ္တော, ကဏ္ဋကာပဿယိကောပိ ဟောတိ ကဏ္ဋကာပဿယေ သေယျံ ကပ္ပေတိ, ဖလကသေယျမ္ပိ ကပ္ပေတိ, ထဏ္ဍိလသေယျမ္ပိ ကပ္ပေတိ, ဧကပဿယိကောပိ ဟောတိ ရဇောဇလ္လဓရော, အဗ္ဘောကာသိကောပိ ဟောတိ ယထာသန္ထတိကော, ဝေကဋိကောပိ ဟောတိ ဝိကဋဘောဇနာနုယောဂမနုယုတ္တော, အပါနကောပိ ဟောတိ အပါနကတ္တမနုယုတ္တော, သာယတတိယကမ္ပိ ဥဒကောရောဟနာနုယောဂမနုယုတ္တော ဝိဟရတီ’’တိ.

396. “These, friend Gotama, are also the ascetic practices of those recluses and brahmins that are reckoned as recluseship and brahminhood. He wears hemp garments, mixed-fiber garments, shrouds, rags from a dust heap, tree-bark garments, antelope hide, a split antelope hide, a robe of kusa grass, a robe of bark fiber, a robe of wooden planks, a blanket of human hair, a blanket of horse-tail hair, a garment of owl feathers. He is a plucker of hair and beard, devoted to the practice of plucking hair and beard. He is one who stands continuously, rejecting seats. He is a squatter, devoted to the practice of squatting. He is one who lies on thorns, making his bed on thorns. He also makes his bed on a wooden plank and on the bare ground. He is one who lies on one side; a wearer of dust and dirt. He is one who lives in the open air; one who accepts whatever seat is offered. He is an eater of excrement, devoted to the practice of eating excrement. He is one who abstains from cool water, devoted to the practice of abstaining from cool water. He lives devoted to the practice of descending into water for a third time in the evening.”

တပေါပက္ကမနိရတ္ထကထာ

The Futility of Austere Practices

၃၉၇. ‘‘အစေလကော စေပိ, ကဿပ, ဟောတိ, မုတ္တာစာရော, ဟတ္ထာပလေခနော…ပေ… ဣတိ ဧဝရူပံ အဒ္ဓမာသိကမ္ပိ ပရိယာယဘတ္တဘောဇနာနုယောဂမနုယုတ္တော ဝိဟရတိ. တဿ စာယံ သီလသမ္ပဒါ စိတ္တသမ္ပဒါ ပညာသမ္ပဒါ အဘာဝိတာ ဟောတိ အသစ္ဆိကတာ. အထ ခေါ သော အာရကာဝ သာမညာ အာရကာဝ ဗြဟ္မညာ. ယတော ခေါ, ကဿပ, ဘိက္ခု အဝေရံ အဗျာပဇ္ဇံ မေတ္တစိတ္တံ ဘာဝေတိ, အာသဝါနဉ္စ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ကဿပ, ဘိက္ခု သမဏော ဣတိပိ ဗြာဟ္မဏော ဣတိပိ.

397. “Kassapa, even if one is a naked ascetic, of unrestrained conduct, a hand-licker… and so on… devoted to the practice of eating food by turns, even once every fortnight—if his accomplishment in virtue, accomplishment in mind, and accomplishment in wisdom are undeveloped and unrealized, then he is far from recluseship and far from brahminhood. But, Kassapa, when a bhikkhu develops a mind of loving-kindness, without enmity and without ill will, and with the destruction of the taints, having realized for himself with direct knowledge in this very life the taintless liberation of mind and liberation by wisdom, he abides having attained it—this, Kassapa, is called a bhikkhu who is both a recluse and a brahmin.”

‘‘သာကဘက္ခော စေပိ, ကဿပ, ဟောတိ, သာမာကဘက္ခော…ပေ… ဝနမူလဖလာဟာရော ယာပေတိ ပဝတ္တဖလဘောဇီ. တဿ စာယံ သီလသမ္ပဒါ စိတ္တသမ္ပဒါ ပညာသမ္ပဒါ အဘာဝိတာ ဟောတိ အသစ္ဆိကတာ. အထ ခေါ သော အာရကာဝ သာမညာ အာရကာဝ ဗြဟ္မညာ. ယတော ခေါ, ကဿပ, ဘိက္ခု အဝေရံ အဗျာပဇ္ဇံ မေတ္တစိတ္တံ ဘာဝေတိ, အာသဝါနဉ္စ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ကဿပ, ဘိက္ခု သမဏော ဣတိပိ ဗြာဟ္မဏော ဣတိပိ.

“Kassapa, even if one eats greens, eats millet… and so on… maintains himself on forest roots and fruits, eating what has fallen naturally—if his accomplishment in virtue, accomplishment in mind, and accomplishment in wisdom are undeveloped and unrealized, then he is far from recluseship and far from brahminhood. But, Kassapa, when a bhikkhu develops a mind of loving-kindness, without enmity and without ill will, and with the destruction of the taints, having realized for himself with direct knowledge in this very life the taintless liberation of mind and liberation by wisdom, he abides having attained it—this, Kassapa, is called a bhikkhu who is both a recluse and a brahmin.”

‘‘သာဏာနိ စေပိ, ကဿပ, ဓာရေတိ, မသာဏာနိပိ ဓာရေတိ…ပေ… သာယတတိယကမ္ပိ ဥဒကောရောဟနာနုယောဂမနုယုတ္တော ဝိဟရတိ. တဿ စာယံ သီလသမ္ပဒါ စိတ္တသမ္ပဒါ ပညာသမ္ပဒါ အဘာဝိတာ ဟောတိ အသစ္ဆိကတာ. အထ ခေါ သော အာရကာဝ သာမညာ အာရကာဝ ဗြဟ္မညာ[Pg.159]. ယတော ခေါ, ကဿပ, ဘိက္ခု အဝေရံ အဗျာပဇ္ဇံ မေတ္တစိတ္တံ ဘာဝေတိ, အာသဝါနဉ္စ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ကဿပ, ဘိက္ခု သမဏော ဣတိပိ ဗြာဟ္မဏော ဣတိပီ’’တိ.

“Kassapa, even if one wears robes of hemp, wears robes of mixed fibers… and so on… devoted to the practice of descending into water for a third time in the evening—if his accomplishment in virtue, accomplishment in mind, and accomplishment in wisdom are undeveloped and unrealized, then he is far from recluseship and far from brahminhood. But, Kassapa, when a bhikkhu develops a mind of loving-kindness, without enmity and without ill will, and with the destruction of the taints, having realized for himself with direct knowledge in this very life the taintless liberation of mind and liberation by wisdom, he abides having attained it—this, Kassapa, is called a bhikkhu who is both a recluse and a brahmin.”

၃၉၈. ဧဝံ ဝုတ္တေ, အစေလော ကဿပေါ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဒုက္ကရံ, ဘော ဂေါတမ, သာမညံ ဒုက္ကရံ ဗြဟ္မည’’န္တိ. ‘‘ပကတိ ခေါ ဧသာ, ကဿပ, လောကသ္မိံ ‘ဒုက္ကရံ သာမညံ ဒုက္ကရံ ဗြဟ္မည’န္တိ. အစေလကော စေပိ, ကဿပ, ဟောတိ, မုတ္တာစာရော, ဟတ္ထာပလေခနော…ပေ… ဣတိ ဧဝရူပံ အဒ္ဓမာသိကမ္ပိ ပရိယာယဘတ္တဘောဇနာနုယောဂမနုယုတ္တော ဝိဟရတိ. ဣမာယ စ, ကဿပ, မတ္တာယ ဣမိနာ တပေါပက္ကမေန သာမညံ ဝါ အဘဝိဿ ဗြဟ္မညံ ဝါ ဒုက္ကရံ သုဒုက္ကရံ, နေတံ အဘဝိဿ ကလ္လံ ဝစနာယ – ‘ဒုက္ကရံ သာမညံ ဒုက္ကရံ ဗြဟ္မည’န္တိ.

398. When this was said, the naked ascetic Kassapa said to the Blessed One: “Recluseship is hard, Master Gotama, brahminhood is hard.” “It is a common saying in the world, Kassapa: ‘Recluseship is hard, brahminhood is hard.’ Kassapa, if by this measure and by this austere practice—that one is a naked ascetic, of unrestrained conduct, a hand-licker… and so on… devoted to the practice of eating food by turns, even once every fortnight—recluseship or brahminhood were to be difficult, exceedingly difficult, then it would not be fitting to say: ‘Recluseship is hard, brahminhood is hard.’”

‘‘သက္ကာ စ ပနေတံ အဘဝိဿ ကာတုံ ဂဟပတိနာ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တေန ဝါ အန္တမသော ကုမ္ဘဒါသိယာပိ – ‘ဟန္ဒာဟံ အစေလကော ဟောမိ, မုတ္တာစာရော, ဟတ္ထာပလေခနော…ပေ… ဣတိ ဧဝရူပံ အဒ္ဓမာသိကမ္ပိ ပရိယာယဘတ္တဘောဇနာနုယောဂမနုယုတ္တော ဝိဟရာမီ’တိ.

“For it would have been possible for a householder or a householder’s son—or even, at the very least, a pot-carrying female slave—to do this, thinking: ‘Come now, I will be a naked ascetic, of unrestrained conduct, a hand-licker… and so on… devoted to the practice of eating food by turns, even once every fortnight.’”

‘‘ယသ္မာ စ ခေါ, ကဿပ, အညတြေဝ ဣမာယ မတ္တာယ အညတြ ဣမိနာ တပေါပက္ကမေန သာမညံ ဝါ ဟောတိ ဗြဟ္မညံ ဝါ ဒုက္ကရံ သုဒုက္ကရံ, တသ္မာ ဧတံ ကလ္လံ ဝစနာယ – ‘ဒုက္ကရံ သာမညံ ဒုက္ကရံ ဗြဟ္မည’န္တိ. ယတော ခေါ, ကဿပ, ဘိက္ခု အဝေရံ အဗျာပဇ္ဇံ မေတ္တစိတ္တံ ဘာဝေတိ, အာသဝါနဉ္စ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ကဿပ, ဘိက္ခု သမဏော ဣတိပိ ဗြာဟ္မဏော ဣတိပိ.

“But because, Kassapa, it is apart from this measure and apart from this austere practice that recluseship or brahminhood is difficult, exceedingly difficult, therefore it is fitting to say: ‘Recluseship is hard, brahminhood is hard.’ When, Kassapa, a bhikkhu develops a mind of loving-kindness, without enmity and without ill will, and with the destruction of the taints, having realized for himself with direct knowledge in this very life the taintless liberation of mind and liberation by wisdom, he abides having attained it—this, Kassapa, is called a bhikkhu who is both a recluse and a brahmin.”

‘‘သာကဘက္ခော စေပိ, ကဿပ, ဟောတိ, သာမာကဘက္ခော…ပေ… ဝနမူလဖလာဟာရော ယာပေတိ ပဝတ္တဖလဘောဇီ. ဣမာယ စ, ကဿပ, မတ္တာယ ဣမိနာ တပေါပက္ကမေန သာမညံ ဝါ အဘဝိဿ ဗြဟ္မညံ ဝါ ဒုက္ကရံ သုဒုက္ကရံ, နေတံ အဘဝိဿ ကလ္လံ ဝစနာယ – ‘ဒုက္ကရံ သာမညံ ဒုက္ကရံ ဗြဟ္မည’န္တိ.

“Kassapa, if by this measure and by this austere practice—that one eats greens, eats millet… and so on… lives on forest roots and fruits, eating what has fallen naturally—recluseship or brahminhood were to be difficult, exceedingly difficult, then it would not be fitting to say: ‘Recluseship is hard, brahminhood is hard.’”

‘‘သက္ကာ စ ပနေတံ အဘဝိဿ ကာတုံ ဂဟပတိနာ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တေန ဝါ အန္တမသော ကုမ္ဘဒါသိယာပိ – ‘ဟန္ဒာဟံ သာကဘက္ခော ဝါ ဟောမိ, သာမာကဘက္ခော ဝါ…ပေ… ဝနမူလဖလာဟာရော ယာပေမိ ပဝတ္တဖလဘောဇီ’တိ.

“For it would have been possible for a householder or a householder’s son—or even, at the very least, a pot-carrying female slave—to do this, thinking: ‘Come now, I will live on greens, or on millet… and so on… subsisting on roots and fruits from the forest, eating what has fallen naturally.’”

‘‘ယသ္မာ [Pg.160] စ ခေါ, ကဿပ, အညတြေဝ ဣမာယ မတ္တာယ အညတြ ဣမိနာ တပေါပက္ကမေန သာမညံ ဝါ ဟောတိ ဗြဟ္မညံ ဝါ ဒုက္ကရံ သုဒုက္ကရံ, တသ္မာ ဧတံ ကလ္လံ ဝစနာယ – ‘ဒုက္ကရံ သာမညံ ဒုက္ကရံ ဗြဟ္မည’န္တိ. ယတော ခေါ, ကဿပ, ဘိက္ခု အဝေရံ အဗျာပဇ္ဇံ မေတ္တစိတ္တံ ဘာဝေတိ, အာသဝါနဉ္စ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ကဿပ, ဘိက္ခု သမဏော ဣတိပိ ဗြာဟ္မဏော ဣတိပိ.

“But because, Kassapa, it is apart from this measure and apart from this austere practice that recluseship or brahminhood is difficult, exceedingly difficult, therefore it is fitting to say: ‘Recluseship is difficult, brahminhood is difficult.’ When, Kassapa, a bhikkhu develops a mind of loving-kindness, without enmity and without ill will, and with the destruction of the taints, having realized for himself with direct knowledge in this very life the taintless liberation of mind and liberation by wisdom, he abides having attained it. This bhikkhu, Kassapa, is called a recluse and a brahmin.”

‘‘သာဏာနိ စေပိ, ကဿပ, ဓာရေတိ, မသာဏာနိပိ ဓာရေတိ…ပေ… သာယတတိယကမ္ပိ ဥဒကောရောဟနာနုယောဂမနုယုတ္တော ဝိဟရတိ. ဣမာယ စ, ကဿပ, မတ္တာယ ဣမိနာ တပေါပက္ကမေန သာမညံ ဝါ အဘဝိဿ ဗြဟ္မညံ ဝါ ဒုက္ကရံ သုဒုက္ကရံ, နေတံ အဘဝိဿ ကလ္လံ ဝစနာယ – ‘ဒုက္ကရံ သာမညံ ဒုက္ကရံ ဗြဟ္မည’န္တိ.

“Even if, Kassapa, one wears hempen garments, wears mixed-fiber garments… and so on… and abides devoted to the practice of descending into the water three times a day. If, Kassapa, by this measure and by this austere practice, recluseship or brahminhood were to be difficult, exceedingly difficult, then it would not be fitting to say: ‘Recluseship is difficult, brahminhood is difficult.’”

‘‘သက္ကာ စ ပနေတံ အဘဝိဿ ကာတုံ ဂဟပတိနာ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တေန ဝါ အန္တမသော ကုမ္ဘဒါသိယာပိ – ‘ဟန္ဒာဟံ သာဏာနိပိ ဓာရေမိ, မသာဏာနိပိ ဓာရေမိ…ပေ… သာယတတိယကမ္ပိ ဥဒကောရောဟနာနုယောဂမနုယုတ္တော ဝိဟရာမီ’တိ.

“And it would have been possible for a householder or a householder’s son—or even, at the very least, a potter's female slave—to do this: ‘Come now, I will wear hempen garments, and I will wear mixed-fiber garments… and so on… I will abide devoted to the practice of descending into the water three times a day.’”

‘‘ယသ္မာ စ ခေါ, ကဿပ, အညတြေဝ ဣမာယ မတ္တာယ အညတြ ဣမိနာ တပေါပက္ကမေန သာမညံ ဝါ ဟောတိ ဗြဟ္မညံ ဝါ ဒုက္ကရံ သုဒုက္ကရံ, တသ္မာ ဧတံ ကလ္လံ ဝစနာယ – ‘ဒုက္ကရံ သာမညံ ဒုက္ကရံ ဗြဟ္မည’န္တိ. ယတော ခေါ, ကဿပ, ဘိက္ခု အဝေရံ အဗျာပဇ္ဇံ မေတ္တစိတ္တံ ဘာဝေတိ, အာသဝါနဉ္စ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ကဿပ, ဘိက္ခု သမဏော ဣတိပိ ဗြာဟ္မဏော ဣတိပီ’’တိ.

“But because, Kassapa, it is apart from this measure and apart from this austere practice that the state of a recluse or the state of a brahmin is difficult, exceedingly difficult, therefore it is fitting to say: ‘The state of a recluse is difficult, the state of a brahmin is difficult.’ When, Kassapa, a bhikkhu develops a mind of loving-kindness that is without enmity and without ill will, and through the destruction of the taints, having realized for himself with direct knowledge in this very life the taintless liberation of mind, liberation by wisdom, he abides having attained it. This bhikkhu, Kassapa, is called a recluse and a brahmin.”

၃၉၉. ဧဝံ ဝုတ္တေ, အစေလော ကဿပေါ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဒုဇ္ဇာနော, ဘော ဂေါတမ, သမဏော, ဒုဇ္ဇာနော ဗြာဟ္မဏော’’တိ. ‘‘ပကတိ ခေါ ဧသာ, ကဿပ, လောကသ္မိံ ‘ဒုဇ္ဇာနော သမဏော ဒုဇ္ဇာနော ဗြာဟ္မဏော’တိ. အစေလကော စေပိ, ကဿပ, ဟောတိ, မုတ္တာစာရော, ဟတ္ထာပလေခနော…ပေ… ဣတိ ဧဝရူပံ အဒ္ဓမာသိကမ္ပိ ပရိယာယဘတ္တဘောဇနာနုယောဂမနုယုတ္တော ဝိဟရတိ. ဣမာယ စ, ကဿပ, မတ္တာယ ဣမိနာ တပေါပက္ကမေန သမဏော ဝါ အဘဝိဿ [Pg.161] ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဒုဇ္ဇာနော သုဒုဇ္ဇာနော, နေတံ အဘဝိဿ ကလ္လံ ဝစနာယ – ‘ဒုဇ္ဇာနော သမဏော ဒုဇ္ဇာနော ဗြာဟ္မဏော’တိ.

399. When this was said, the naked ascetic Kassapa said to the Blessed One: “A recluse is difficult to know, venerable Gotama, a brahmin is difficult to know.” “This, Kassapa, is a common saying in the world: ‘A recluse is difficult to know, a brahmin is difficult to know.’ And if, Kassapa, one is a naked ascetic, of unrestrained conduct, a hand-licker… and so on… and abides devoted to the practice of eating food by turns, even once a fortnight; and if by this measure and by this austere practice a recluse or a brahmin were to be one who is difficult to know, exceedingly difficult to know, then this saying, ‘A recluse is difficult to know, a brahmin is difficult to know,’ would not be fitting.”

‘‘သက္ကာ စ ပနေသော အဘဝိဿ ဉာတုံ ဂဟပတိနာ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တေန ဝါ အန္တမသော ကုမ္ဘဒါသိယာပိ – ‘အယံ အစေလကော ဟောတိ, မုတ္တာစာရော, ဟတ္ထာပလေခနော…ပေ… ဣတိ ဧဝရူပံ အဒ္ဓမာသိကမ္ပိ ပရိယာယဘတ္တဘောဇနာနုယောဂမနုယုတ္တော ဝိဟရတီ’တိ.

“And it would have been possible for a householder or a householder’s son—or even, at the very least, a potter's female slave—to know: ‘This person is a naked ascetic, of unrestrained conduct, a hand-licker… and so on… he abides devoted to the practice of eating food by turns, even once a fortnight.’”

‘‘ယသ္မာ စ ခေါ, ကဿပ, အညတြေဝ ဣမာယ မတ္တာယ အညတြ ဣမိနာ တပေါပက္ကမေန သမဏော ဝါ ဟောတိ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဒုဇ္ဇာနော သုဒုဇ္ဇာနော, တသ္မာ ဧတံ ကလ္လံ ဝစနာယ – ‘ဒုဇ္ဇာနော သမဏော ဒုဇ္ဇာနော ဗြာဟ္မဏော’တိ. ယတော ခေါ, ကဿပ, ဘိက္ခု အဝေရံ အဗျာပဇ္ဇံ မေတ္တစိတ္တံ ဘာဝေတိ, အာသဝါနဉ္စ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ကဿပ, ဘိက္ခု သမဏော ဣတိပိ ဗြာဟ္မဏော ဣတိပိ.

“Because, Kassapa, it is apart from this measure and apart from this austere practice that a recluse or a brahmin is one who is difficult to know, exceedingly difficult to know, therefore it is fitting to say: ‘A recluse is difficult to know, a brahmin is difficult to know.’ When, Kassapa, a bhikkhu develops a mind of loving-kindness that is without enmity and without ill will, and through the destruction of the taints, having realized for himself with direct knowledge in this very life the taintless liberation of mind, liberation by wisdom, he abides having attained it. This bhikkhu, Kassapa, is called a recluse and a brahmin.”

‘‘သာကဘက္ခော စေပိ, ကဿပ, ဟောတိ သာမာကဘက္ခော…ပေ… ဝနမူလဖလာဟာရော ယာပေတိ ပဝတ္တဖလဘောဇီ. ဣမာယ စ, ကဿပ, မတ္တာယ ဣမိနာ တပေါပက္ကမေန သမဏော ဝါ အဘဝိဿ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဒုဇ္ဇာနော သုဒုဇ္ဇာနော, နေတံ အဘဝိဿ ကလ္လံ ဝစနာယ – ‘ဒုဇ္ဇာနော သမဏော ဒုဇ္ဇာနော ဗြာဟ္မဏော’တိ.

“And if, Kassapa, one is an eater of herbs, an eater of millet… and so on… and maintains oneself on forest roots and fruits, eating what has fallen of its own accord; and if by this measure and by this austere practice a recluse or a brahmin were to be one who is difficult to know, exceedingly difficult to know, then this saying, ‘A recluse is difficult to know, a brahmin is difficult to know,’ would not be fitting.”

‘‘သက္ကာ စ ပနေသော အဘဝိဿ ဉာတုံ ဂဟပတိနာ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တေန ဝါ အန္တမသော ကုမ္ဘဒါသိယာပိ – ‘အယံ သာကဘက္ခော ဝါ ဟောတိ သာမာကဘက္ခော…ပေ… ဝနမူလဖလာဟာရော ယာပေတိ ပဝတ္တဖလဘောဇီ’တိ.

“And it would have been possible for a householder or a householder’s son—or even, at the very least, a potter's female slave—to know this: ‘This person is an eater of herbs, an eater of millet… and so on… he maintains himself on forest roots and fruits, eating what has fallen of its own accord.’”

‘‘ယသ္မာ စ ခေါ, ကဿပ, အညတြေဝ ဣမာယ မတ္တာယ အညတြ ဣမိနာ တပေါပက္ကမေန သမဏော ဝါ ဟောတိ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဒုဇ္ဇာနော သုဒုဇ္ဇာနော, တသ္မာ ဧတံ ကလ္လံ ဝစနာယ – ‘ဒုဇ္ဇာနော သမဏော ဒုဇ္ဇာနော ဗြာဟ္မဏော’တိ. ယတော ခေါ, ကဿပ, ဘိက္ခု အဝေရံ အဗျာပဇ္ဇံ မေတ္တစိတ္တံ ဘာဝေတိ, အာသဝါနဉ္စ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ကဿပ, ဘိက္ခု သမဏော ဣတိပိ ဗြာဟ္မဏော ဣတိပိ.

“Because, Kassapa, it is apart from this measure and apart from this austere practice that a recluse or a brahmin is one who is difficult to know, exceedingly difficult to know, therefore it is fitting to say: ‘A recluse is difficult to know, a brahmin is difficult to know.’ When, Kassapa, a bhikkhu develops a mind of loving-kindness that is without enmity and without ill will, and through the destruction of the taints, having realized for himself with direct knowledge in this very life the taintless liberation of mind, liberation by wisdom, he abides having attained it. This bhikkhu, Kassapa, is called a recluse and a brahmin.”

‘‘သာဏာနိ [Pg.162] စေပိ, ကဿပ, ဓာရေတိ, မသာဏာနိပိ ဓာရေတိ…ပေ… သာယတတိယကမ္ပိ ဥဒကောရောဟနာနုယောဂမနုယုတ္တော ဝိဟရတိ. ဣမာယ စ, ကဿပ, မတ္တာယ ဣမိနာ တပေါပက္ကမေန သမဏော ဝါ အဘဝိဿ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဒုဇ္ဇာနော သုဒုဇ္ဇာနော, နေတံ အဘဝိဿ ကလ္လံ ဝစနာယ – ‘ဒုဇ္ဇာနော သမဏော ဒုဇ္ဇာနော ဗြာဟ္မဏော’တိ.

“And if, Kassapa, one wears hempen garments, wears mixed-fiber garments… and so on… and abides devoted to the practice of descending into the water three times a day; and if by this measure and by this austere practice a recluse or a brahmin were to be one who is difficult to know, exceedingly difficult to know, then this saying, ‘A recluse is difficult to know, a brahmin is difficult to know,’ would not be fitting.”

‘‘သက္ကာ စ ပနေသော အဘဝိဿ ဉာတုံ ဂဟပတိနာ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တေန ဝါ အန္တမသော ကုမ္ဘဒါသိယာပိ – ‘အယံ သာဏာနိပိ ဓာရေတိ, မသာဏာနိပိ ဓာရေတိ…ပေ… သာယတတိယကမ္ပိ ဥဒကောရောဟနာနုယောဂမနုယုတ္တော ဝိဟရတီ’တိ.

“And it would have been possible for a householder or a householder’s son—or even, at the very least, a potter's female slave—to know this: ‘This person wears hempen garments, wears mixed-fiber garments… and so on… he abides devoted to the practice of descending into the water three times a day.’”

‘‘ယသ္မာ စ ခေါ, ကဿပ, အညတြေဝ ဣမာယ မတ္တာယ အညတြ ဣမိနာ တပေါပက္ကမေန သမဏော ဝါ ဟောတိ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ဒုဇ္ဇာနော သုဒုဇ္ဇာနော, တသ္မာ ဧတံ ကလ္လံ ဝစနာယ – ‘ဒုဇ္ဇာနော သမဏော ဒုဇ္ဇာနော ဗြာဟ္မဏော’တိ. ယတော ခေါ, ကဿပ, ဘိက္ခု အဝေရံ အဗျာပဇ္ဇံ မေတ္တစိတ္တံ ဘာဝေတိ, အာသဝါနဉ္စ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. အယံ ဝုစ္စတိ, ကဿပ, ဘိက္ခု သမဏော ဣတိပိ ဗြာဟ္မဏော ဣတိပီ’’တိ.

Because, Kassapa, it is apart from this mere measure and apart from this exertion in austerity that a recluse or a brahmin is one who is hard to know, exceedingly hard to know, therefore it is fitting to say: ‘A recluse is hard to know, a brahmin is hard to know.’ When, Kassapa, a bhikkhu develops a mind of loving-kindness that is without enmity and without ill will, and through the destruction of the taints, having realized for himself with direct knowledge in this very life the taintless liberation of mind, liberation by wisdom, he dwells having attained it. This bhikkhu, Kassapa, is called a recluse and a brahmin.

သီလသမာဓိပညာသမ္ပဒါ

Accomplishment in Virtue, Concentration, and Wisdom

၄၀၀. ဧဝံ ဝုတ္တေ, အစေလော ကဿပေါ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတမာ ပန သာ, ဘော ဂေါတမ, သီလသမ္ပဒါ, ကတမာ စိတ္တသမ္ပဒါ, ကတမာ ပညာသမ္ပဒါ’’တိ? ‘‘ဣဓ, ကဿပ, တထာဂတော လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ အရဟံ, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ…ပေ… (ယထာ ၁၉၀-၁၉၃ အနုစ္ဆေဒေသု, ဧဝံ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗံ) ဘယဒဿာဝီ သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု, ကာယကမ္မဝစီကမ္မေန သမန္နာဂတော ကုသလေန ပရိသုဒ္ဓါဇီဝေါ သီလသမ္ပန္နော ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရော သတိသမ္ပဇညေန သမန္နာဂတော သန္တုဋ္ဌော.

400. When this was said, the naked ascetic Kassapa said to the Blessed One: 'Venerable Gotama, what is that accomplishment in virtue, what is the accomplishment in mind, and what is the accomplishment in wisdom?' 'Here, Kassapa, a Tathāgata arises in the world, an Arahant... seeing danger, he undertakes and trains in the training rules. He is endowed with wholesome bodily and verbal action, has a purified livelihood, is accomplished in virtue, has his sense-doors guarded, is endowed with mindfulness and clear comprehension, and is content.'

၄၀၁. ‘‘ကထဉ္စ, ကဿပ, ဘိက္ခု သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ? ဣဓ, ကဿပ, ဘိက္ခု ပါဏာတိပါတံ ပဟာယ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ နိဟိတဒဏ္ဍော နိဟိတသတ္ထော လဇ္ဇီ ဒယာပန္နော, သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပီ ဝိဟရတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသမ္ပဒါယ …ပေ… (ယထာ ၁၉၄ ယာဝ ၂၁၀ အနုစ္ဆေဒေသု)

401. And how, Kassapa, is a bhikkhu accomplished in virtue? Here, Kassapa, a bhikkhu, having abandoned the destruction of life, abstains from the destruction of life. He has laid down the rod and the weapon; he is scrupulous, merciful, and dwells compassionate for the welfare of all living beings. This too is part of his accomplishment in virtue...

‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိတံ ကပ္ပေန္တိ[Pg.163]. သေယျထိဒံ – သန္တိကမ္မံ ပဏိဓိကမ္မံ…ပေ… (ယထာ ၂၁၁ အနုစ္ဆေဒေ) ဩသဓီနံ ပတိမောက္ခော ဣတိ ဝါ ဣတိ, ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသမ္ပဒါယ.

Whereas some ascetics and brahmins, while living on food given in faith, maintain their life by wrong livelihood, by such base arts as these: propitiatory rites, making vows... counteracting the effects of medicines. He abstains from such wrong livelihood, from such base arts. This too is part of his accomplishment in virtue.

‘‘သ ခေါ သော, ကဿပ, ဘိက္ခု ဧဝံ သီလသမ္ပန္နော န ကုတောစိ ဘယံ သမနုပဿတိ, ယဒိဒံ သီလသံဝရတော. သေယျထာပိ, ကဿပ, ရာဇာ ခတ္တိယော မုဒ္ဓါဝသိတ္တော နိဟတပစ္စာမိတ္တော န ကုတောစိ ဘယံ သမနုပဿတိ, ယဒိဒံ ပစ္စတ္ထိကတော. ဧဝမေဝ ခေါ, ကဿပ, ဘိက္ခု ဧဝံ သီလသမ္ပန္နော န ကုတောစိ ဘယံ သမနုပဿတိ, ယဒိဒံ သီလသံဝရတော. သော ဣမိနာ အရိယေန သီလက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော အဇ္ဈတ္တံ အနဝဇ္ဇသုခံ ပဋိသံဝေဒေတိ. ဧဝံ ခေါ, ကဿပ, ဘိက္ခု သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ. အယံ ခေါ, ကဿပ, သီလသမ္ပဒါ…ပေ… ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ စိတ္တသမ္ပဒါယ…ပေ… ဒုတိယံ ဈာနံ…ပေ… တတိယံ ဈာနံ…ပေ… စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ စိတ္တသမ္ပဒါယ. အယံ ခေါ, ကဿပ, စိတ္တသမ္ပဒါ.

Indeed, Kassapa, that bhikkhu thus accomplished in virtue sees no danger from any quarter on account of his restraint in virtue. Just as a Khattiya king, consecrated by anointment, who has defeated his enemies, sees no danger from any quarter on account of his enemies; in the same way, Kassapa, a bhikkhu thus accomplished in virtue sees no danger from any quarter on account of his restraint in virtue. Endowed with this noble aggregate of virtue, he experiences within himself a blameless happiness. Thus, Kassapa, is a bhikkhu accomplished in virtue. This, Kassapa, is the accomplishment in virtue... He enters and dwells in the first jhāna. This too is part of his accomplishment in mind... He enters and dwells in the second jhāna... the third jhāna... the fourth jhāna. This too is part of his accomplishment in mind. This, Kassapa, is the accomplishment in mind.

‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ…ပေ… ဉာဏဒဿနာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ…ပေ… ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ ပညာသမ္ပဒါယ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတိ…ပေ… ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ ပညာသမ္ပဒါယ. အယံ ခေါ, ကဿပ, ပညာသမ္ပဒါ.

With his mind thus concentrated... he directs and inclines his mind to knowledge and vision... This too is part of his accomplishment in wisdom... He understands: 'There is no more of this state of being.'... This too is part of his accomplishment in wisdom. This, Kassapa, is the accomplishment in wisdom.

‘‘ဣမာယ စ, ကဿပ, သီလသမ္ပဒါယ စိတ္တသမ္ပဒါယ ပညာသမ္ပဒါယ အညာ သီလသမ္ပဒါ စိတ္တသမ္ပဒါ ပညာသမ္ပဒါ ဥတ္တရိတရာ ဝါ ပဏီတတရာ ဝါ နတ္ထိ.

And, Kassapa, beyond this accomplishment in virtue, this accomplishment in mind, and this accomplishment in wisdom, there is no other accomplishment in virtue, accomplishment in mind, or accomplishment in wisdom that is higher or more sublime.

သီဟနာဒကထာ

Discourse on the Lion's Roar

၄၀၂. ‘‘သန္တိ, ကဿပ, ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ သီလဝါဒါ. တေ အနေကပရိယာယေန သီလဿ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ. ယာဝတာ, ကဿပ, အရိယံ ပရမံ သီလံ, နာဟံ တတ္ထ အတ္တနော သမသမံ သမနုပဿာမိ, ကုတော ဘိယျော! အထ ခေါ အဟမေဝ တတ္ထ ဘိယျော, ယဒိဒံ အဓိသီလံ.

402. Kassapa, there are some ascetics and brahmins who are proponents of virtue. They praise virtue in many ways. Insofar as there is noble, supreme virtue, Kassapa, I do not see any virtue equal to my own, let alone a superior one. Indeed, it is I who am superior therein, that is, in higher virtue.

‘‘သန္တိ, ကဿပ, ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ တပေါဇိဂုစ္ဆာဝါဒါ. တေ အနေကပရိယာယေန တပေါဇိဂုစ္ဆာယ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ. ယာဝတာ, ကဿပ, အရိယာ ပရမာ [Pg.164] တပေါဇိဂုစ္ဆာ, နာဟံ တတ္ထ အတ္တနော သမသမံ သမနုပဿာမိ, ကုတော ဘိယျော! အထ ခေါ အဟမေဝ တတ္ထ ဘိယျော, ယဒိဒံ အဓိဇေဂုစ္ဆံ.

Kassapa, there are some ascetics and brahmins who are proponents of scrupulous austerity. They praise scrupulous austerity in many ways. Insofar as there is noble, supreme scrupulous austerity, Kassapa, I do not see any scrupulous austerity equal to my own, let alone a superior one. Indeed, it is I who am superior therein, that is, in higher scrupulousness.

‘‘သန္တိ, ကဿပ, ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ပညာဝါဒါ. တေ အနေကပရိယာယေန ပညာယ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ. ယာဝတာ, ကဿပ, အရိယာ ပရမာ ပညာ, နာဟံ တတ္ထ အတ္တနော သမသမံ သမနုပဿာမိ, ကုတော ဘိယျော! အထ ခေါ အဟမေဝ တတ္ထ ဘိယျော, ယဒိဒံ အဓိပညံ.

Kassapa, there are some ascetics and brahmins who are proponents of wisdom. They praise wisdom in many ways. Insofar as there is noble, supreme wisdom, Kassapa, I do not see any wisdom equal to my own, let alone a superior one. Indeed, it is I who am superior therein, that is, in higher wisdom.

‘‘သန္တိ, ကဿပ, ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဝိမုတ္တိဝါဒါ. တေ အနေကပရိယာယေန ဝိမုတ္တိယာ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ. ယာဝတာ, ကဿပ, အရိယာ ပရမာ ဝိမုတ္တိ, နာဟံ တတ္ထ အတ္တနော သမသမံ သမနုပဿာမိ, ကုတော ဘိယျော! အထ ခေါ အဟမေဝ တတ္ထ ဘိယျော, ယဒိဒံ အဓိဝိမုတ္တိ.

Kassapa, there are some ascetics and brahmins who are proponents of liberation. They praise liberation in many ways. Insofar as there is noble, supreme liberation, Kassapa, I do not see any liberation equal to my own, let alone a superior one. Indeed, it is I who am superior therein, that is, in higher liberation.

၄၀၃. ‘‘ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ကဿပ, ဝိဇ္ဇတိ, ယံ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘သီဟနာဒံ ခေါ သမဏော ဂေါတမော နဒတိ, တဉ္စ ခေါ သုညာဂါရေ နဒတိ, နော ပရိသာသူ’တိ. တေ – ‘မာ ဟေဝ’န္တိဿု ဝစနီယာ. ‘သီဟနာဒဉ္စ သမဏော ဂေါတမော နဒတိ, ပရိသာသု စ နဒတီ’တိ ဧဝမဿု, ကဿပ, ဝစနီယာ.

403. It is possible, Kassapa, that wanderers of other sects might say: ‘The ascetic Gotama roars a lion’s roar, but he roars it in a secluded place, not in assemblies.’ They should be told: ‘Do not say so.’ They should be told thus, Kassapa: ‘The ascetic Gotama roars a lion’s roar, and he roars it in assemblies.’

‘‘ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ကဿပ, ဝိဇ္ဇတိ, ယံ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘သီဟနာဒဉ္စ သမဏော ဂေါတမော နဒတိ, ပရိသာသု စ နဒတိ, နော စ ခေါ ဝိသာရဒေါ နဒတီ’တိ. တေ – ‘မာ ဟေဝ’န္တိဿု ဝစနီယာ. ‘သီဟနာဒဉ္စ သမဏော ဂေါတမော နဒတိ, ပရိသာသု စ နဒတိ, ဝိသာရဒေါ စ နဒတီ’’တိ ဧဝမဿု, ကဿပ, ဝစနီယာ.

“It is possible, Kassapa, that wanderers of other sects might say: ‘The ascetic Gotama roars a lion’s roar, and he roars in assemblies, but he does not roar with confidence.’ They should be told: ‘Do not say so.’ They should be told thus, Kassapa: ‘The ascetic Gotama roars a lion’s roar, and he roars in assemblies, and he roars with confidence.’”

‘‘ဌာနံ ခေါ ပနေတံ, ကဿပ, ဝိဇ္ဇတိ, ယံ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘သီဟနာဒဉ္စ သမဏော ဂေါတမော နဒတိ, ပရိသာသု စ နဒတိ, ဝိသာရဒေါ စ နဒတိ, နော စ ခေါ နံ ပဉှံ ပုစ္ဆန္တိ…ပေ… ပဉှဉ္စ နံ ပုစ္ဆန္တိ; နော စ ခေါ နေသံ ပဉှံ ပုဋ္ဌော ဗျာကရောတိ…ပေ… ပဉှဉ္စ နေသံ ပုဋ္ဌော ဗျာကရောတိ; နော စ ခေါ ပဉှဿ ဝေယျာကရဏေန စိတ္တံ အာရာဓေတိ…ပေ… ပဉှဿ စ ဝေယျာကရဏေန စိတ္တံ အာရာဓေတိ; နော စ ခေါ သောတဗ္ဗံ မညန္တိ…ပေ… သောတဗ္ဗဉ္စဿ မညန္တိ; နော စ ခေါ သုတွာ ပသီဒန္တိ…ပေ… သုတွာ စဿ ပသီဒန္တိ[Pg.165]; နော စ ခေါ ပသန္နာကာရံ ကရောန္တိ…ပေ… ပသန္နာကာရဉ္စ ကရောန္တိ; နော စ ခေါ တထတ္တာယ ပဋိပဇ္ဇန္တိ…ပေ… တထတ္တာယ စ ပဋိပဇ္ဇန္တိ; နော စ ခေါ ပဋိပန္နာ အာရာဓေန္တီ’တိ. တေ – ‘မာ ဟေဝ’န္တိဿု ဝစနီယာ. ‘သီဟနာဒဉ္စ သမဏော ဂေါတမော နဒတိ, ပရိသာသု စ နဒတိ, ဝိသာရဒေါ စ နဒတိ, ပဉှဉ္စ နံ ပုစ္ဆန္တိ, ပဉှဉ္စ နေသံ ပုဋ္ဌော ဗျာကရောတိ, ပဉှဿ စ ဝေယျာကရဏေန စိတ္တံ အာရာဓေတိ, သောတဗ္ဗဉ္စဿ မညန္တိ, သုတွာ စဿ ပသီဒန္တိ, ပသန္နာကာရဉ္စ ကရောန္တိ, တထတ္တာယ စ ပဋိပဇ္ဇန္တိ, ပဋိပန္နာ စ အာရာဓေန္တီ’တိ ဧဝမဿု, ကဿပ, ဝစနီယာ.

“It is possible, Kassapa, that wanderers of other sects might say: ‘The ascetic Gotama roars a lion’s roar, he roars in assemblies, and he roars with confidence, but they do not question him… or they question him, but being questioned, he does not answer their questions… or he answers their questions, but he does not satisfy their minds with his explanation… or they do not consider his words worth listening to… or they consider his words worth listening to, but they do not gain confidence after listening… or they gain confidence after listening, but they do not show signs of confidence… or they show signs of confidence, but they do not practice for the sake of the truth… or they practice for the sake of the truth, but those who practice do not satisfy him.’ They should be told: ‘Do not say so.’ They should be told thus, Kassapa: ‘The ascetic Gotama roars a lion’s roar, he roars in assemblies, and he roars with confidence; they question him; being questioned, he answers their questions; with his explanation of the question, he satisfies their minds; they consider his words worth listening to; having listened, they gain confidence; they show signs of confidence; they practice for the sake of the truth; and those who practice satisfy his mind.’”

တိတ္ထိယပရိဝါသကထာ

The Discourse on the Probation of Sectarians

၄၀၄. ‘‘ဧကမိဒါဟံ, ကဿပ, သမယံ ရာဇဂဟေ ဝိဟရာမိ ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ. တတြ မံ အညတရော တပဗြဟ္မစာရီ နိဂြောဓော နာမ အဓိဇေဂုစ္ဆေ ပဉှံ အပုစ္ဆိ. တဿာဟံ အဓိဇေဂုစ္ဆေ ပဉှံ ပုဋ္ဌော ဗျာကာသိံ. ဗျာကတေ စ ပန မေ အတ္တမနော အဟောသိ ပရံ ဝိယ မတ္တာယာ’’တိ. ‘‘ကော ဟိ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော ဓမ္မံ သုတွာ န အတ္တမနော အဿ ပရံ ဝိယ မတ္တာယ? အဟမ္ပိ ဟိ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော ဓမ္မံ သုတွာ အတ္တမနော ပရံ ဝိယ မတ္တာယ. အဘိက္ကန္တံ, ဘန္တေ, အဘိက္ကန္တံ, ဘန္တေ. သေယျထာပိ, ဘန္တေ, နိက္ကုဇ္ဇိတံ ဝါ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ, ပဋိစ္ဆန္နံ ဝါ ဝိဝရေယျ, မူဠှဿ ဝါ မဂ္ဂံ အာစိက္ခေယျ, အန္ဓကာရေ ဝါ တေလပဇ္ဇောတံ ဓာရေယျ – ‘စက္ခုမန္တော ရူပါနိ ဒက္ခန္တီ’တိ; ဧဝမေဝံ ဘဂဝတာ အနေကပရိယာယေန ဓမ္မော ပကာသိတော. ဧသာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ, ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. လဘေယျာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, လဘေယျံ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ.

404. “Kassapa, at one time I was dwelling in Rājagaha on the mountain Gijjhakūṭa. There, a certain wanderer named Nigrodha, a fellow practitioner of austerity, asked me a question concerning the practice of noble exertion. Having been asked that question concerning the practice of noble exertion, I answered. And when the question was answered, he was exceedingly glad, as if beyond measure.” “Venerable Sir, who indeed, having heard the Dhamma of the Blessed One, would not be exceedingly glad, as if beyond measure? I too, Venerable Sir, having heard the Dhamma of the Blessed One, am exceedingly glad, as if beyond measure. Excellent, Venerable Sir! Excellent, Venerable Sir! Just as, Venerable Sir, one might set upright what was overturned, or reveal what was covered, or point out the way to one who was lost, or hold up an oil lamp in the darkness, thinking, ‘Those with eyes will see forms’; in this very way, the Dhamma has been declared by the Blessed One in many ways. I, Venerable Sir, go to the Blessed One for refuge, and to the Dhamma, and to the Bhikkhu Saṅgha. May I, Venerable Sir, receive the going forth in the presence of the Blessed One; may I receive the higher ordination.”

၄၀၅. ‘‘ယော ခေါ, ကဿပ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အာကင်္ခတိ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, အာကင်္ခတိ ဥပသမ္ပဒံ, သော စတ္တာရော မာသေ ပရိဝသတိ, စတုန္နံ မာသာနံ အစ္စယေန အာရဒ္ဓစိတ္တာ ဘိက္ခူ ပဗ္ဗာဇေန္တိ, ဥပသမ္ပာဒေန္တိ ဘိက္ခုဘာဝါယ. အပိ စ မေတ္ထ ပုဂ္ဂလဝေမတ္တတာ ဝိဒိတာ’’တိ. ‘‘သစေ, ဘန္တေ, အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗာ ဣမသ္မိံ ဓမ္မဝိနယေ အာကင်္ခန္တိ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, အာကင်္ခန္တိ ဥပသမ္ပဒံ, စတ္တာရော မာသေ ပရိဝသန္တိ, စတုန္နံ မာသာနံ အစ္စယေန အာရဒ္ဓစိတ္တာ ဘိက္ခူ ပဗ္ဗာဇေန္တိ, ဥပသမ္ပာဒေန္တိ ဘိက္ခုဘာဝါယ. အဟံ စတ္တာရိ ဝဿာနိ ပရိဝသိဿာမိ, စတုန္နံ ဝဿာနံ အစ္စယေန အာရဒ္ဓစိတ္တာ ဘိက္ခူ ပဗ္ဗာဇေန္တု, ဥပသမ္ပာဒေန္တု ဘိက္ခုဘာဝါယာ’’တိ.

405. “Kassapa, any wanderer who was formerly an adherent of another teaching and desires the going forth and the higher ordination in this Dhamma and Vinaya must reside on probation for four months. After the passing of four months, the bhikkhus, being satisfied, give him the going forth and the higher ordination for the state of a bhikkhu. And yet, in this matter, the diversity of individuals is known by me.” “Venerable Sir, if those who were formerly adherents of other teachings and desire the going forth and the higher ordination in this Dhamma and Vinaya must reside on probation for four months, and after the passing of four months the bhikkhus, being satisfied, give them the going forth and the higher ordination for the state of a bhikkhu, then I will reside on probation for four years. After the passing of four years, may the bhikkhus, being satisfied, give me the going forth and the higher ordination for the state of a bhikkhu.”

အလတ္ထ [Pg.166] ခေါ အစေလော ကဿပေါ ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, အလတ္ထ ဥပသမ္ပဒံ. အစိရူပသမ္ပန္နော ခေါ ပနာယသ္မာ ကဿပေါ ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော န စိရဿေဝ – ယဿတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ, တဒနုတ္တရံ – ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာသိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ – အဗ္ဘညာသိ. အညတရော ခေါ ပနာယသ္မာ ကဿပေါ အရဟတံ အဟောသီတိ.

Kassapa the unclothed ascetic indeed received the going forth in the presence of the Blessed One; he indeed received the higher ordination. Not long after his higher ordination, the Venerable Kassapa, dwelling alone, withdrawn, heedful, ardent, and resolute, before long realized for himself with direct knowledge, in this very life, that unsurpassed culmination of the noble practice for the sake of which clansmen rightly go forth from the household life into homelessness, and having attained it, he dwelt therein. He knew directly: ‘Birth is destroyed, the noble practice has been lived, what had to be done has been done, there is nothing further for this state of being.’ And the Venerable Kassapa became one of the Arahants.

မဟာသီဟနာဒသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ အဋ္ဌမံ.

The Great Discourse on the Lion's Roar, the eighth, is concluded.

၉. ပေါဋ္ဌပါဒသုတ္တံ

9. The Poṭṭhapāda Sutta

ပေါဋ္ဌပါဒပရိဗ္ဗာဇကဝတ္ထု

The Story of the Wanderer Poṭṭhapāda

၄၀၆. ဧဝံ [Pg.167] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ပေါဋ္ဌပါဒေါ ပရိဗ္ဗာဇကော သမယပ္ပဝါဒကေ တိန္ဒုကာစီရေ ဧကသာလကေ မလ္လိကာယ အာရာမေ ပဋိဝသတိ မဟတိယာ ပရိဗ္ဗာဇကပရိသာယ သဒ္ဓိံ တိံသမတ္တေဟိ ပရိဗ္ဗာဇကသတေဟိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ သာဝတ္ထိံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ.

406. Thus have I heard. At one time, the Blessed One was dwelling at Sāvatthī in Jeta's Grove, Anāthapiṇḍika's park. Now at that time, the wanderer Poṭṭhapāda was dwelling in the park of Queen Mallikā, at the Tinduka-tree grove, in the single-hall building which was a place for proclaiming views, together with a great assembly of wanderers, with about three hundred wanderers. Then the Blessed One, having dressed in the morning time, took his bowl and robe and entered Sāvatthī for alms-food.

၄၀၇. အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘အတိပ္ပဂေါ ခေါ တာဝ သာဝတ္ထိယံ ပိဏ္ဍာယ စရိတုံ. ယံနူနာဟံ ယေန သမယပ္ပဝါဒကော တိန္ဒုကာစီရော ဧကသာလကော မလ္လိကာယ အာရာမော, ယေန ပေါဋ္ဌပါဒေါ ပရိဗ္ဗာဇကော တေနုပသင်္ကမေယျ’’န္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ယေန သမယပ္ပဝါဒကော တိန္ဒုကာစီရော ဧကသာလကော မလ္လိကာယ အာရာမော တေနုပသင်္ကမိ.

407. Then this thought occurred to the Blessed One: 'It is still too early to go for alms-food in Sāvatthī. What if I were to approach the park of Queen Mallikā, the Tinduka-tree grove, the single-hall building which is a place for proclaiming views, where the wanderer Poṭṭhapāda is?' Then the Blessed One approached the park of Queen Mallikā, the Tinduka-tree grove, the single-hall building which is a place for proclaiming views.

၄၀၈. တေန ခေါ ပန သမယေန ပေါဋ္ဌပါဒေါ ပရိဗ္ဗာဇကော မဟတိယာ ပရိဗ္ဗာဇကပရိသာယ သဒ္ဓိံ နိသိန္နော ဟောတိ ဥန္နာဒိနိယာ ဥစ္စာသဒ္ဒမဟာသဒ္ဒါယ အနေကဝိဟိတံ တိရစ္ဆာနကထံ ကထေန္တိယာ. သေယျထိဒံ – ရာဇကထံ စောရကထံ မဟာမတ္တကထံ သေနာကထံ ဘယကထံ ယုဒ္ဓကထံ အန္နကထံ ပါနကထံ ဝတ္ထကထံ သယနကထံ မာလာကထံ ဂန္ဓကထံ ဉာတိကထံ ယာနကထံ ဂါမကထံ နိဂမကထံ နဂရကထံ ဇနပဒကထံ ဣတ္ထိကထံ သူရကထံ ဝိသိခါကထံ ကုမ္ဘဋ္ဌာနကထံ ပုဗ္ဗပေတကထံ နာနတ္တကထံ လောကက္ခာယိကံ သမုဒ္ဒက္ခာယိကံ ဣတိဘဝါဘဝကထံ ဣတိ ဝါ.

408. Now at that time, the wanderer Poṭṭhapāda was seated together with a great assembly of wanderers, which was loud, noisy, and clamorous, engaged in speaking various kinds of worldly talk. That is to say: talk about kings, talk about thieves, talk about great ministers, talk about armies, talk about dangers, talk about battles, talk about food, talk about drink, talk about clothing, talk about beds, talk about garlands, talk about perfumes, talk about relatives, talk about vehicles, talk about villages, talk about market towns, talk about cities, talk about countries, talk about women, talk about heroes, talk about streets, talk about watering places, talk about the departed, talk of various kinds, speculation about the world, speculation about the ocean, and talk about becoming and non-becoming.

၄၀၉. အဒ္ဒသာ ခေါ ပေါဋ္ဌပါဒေါ ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဒူရတောဝ အာဂစ္ဆန္တံ; ဒိသွာန သကံ ပရိသံ သဏ္ဌပေသိ – ‘‘အပ္ပသဒ္ဒါ ဘောန္တော ဟောန္တု, မာ ဘောန္တော သဒ္ဒမကတ္ထ. အယံ သမဏော ဂေါတမော အာဂစ္ဆတိ. အပ္ပသဒ္ဒကာမော ခေါ သော အာယသ္မာ အပ္ပသဒ္ဒဿ ဝဏ္ဏဝါဒီ. အပ္ပေဝ နာမ အပ္ပသဒ္ဒံ ပရိသံ ဝိဒိတွာ ဥပသင်္ကမိတဗ္ဗံ မညေယျာ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ တေ ပရိဗ္ဗာဇကာ တုဏှီ အဟေသုံ.

409. The wanderer Poṭṭhapāda saw the Blessed One coming from afar. Having seen him, he settled his own assembly, saying: 'Sirs, be quiet. Sirs, do not make a sound. This ascetic Gotama is coming. That venerable one desires quiet and speaks in praise of quiet. Perhaps, upon knowing that the assembly is quiet, he might think it fit to approach.' When this was said, those wanderers became silent.

၄၁၀. အထ [Pg.168] ခေါ ဘဂဝါ ယေန ပေါဋ္ဌပါဒေါ ပရိဗ္ဗာဇကော တေနုပသင်္ကမိ. အထ ခေါ ပေါဋ္ဌပါဒေါ ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဧတု ခေါ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ. သွာဂတံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော. စိရဿံ ခေါ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဣမံ ပရိယာယမကာသိ, ယဒိဒံ ဣဓာဂမနာယ. နိသီဒတု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ, ဣဒံ အာသနံ ပညတ္တ’’န္တိ.

410. Then the Blessed One approached the wanderer Poṭṭhapāda. Then the wanderer Poṭṭhapāda said this to the Blessed One: 'May the Blessed One come, venerable sir. Welcome to the Blessed One, venerable sir. It has been a long time, venerable sir, since the Blessed One has made this occasion, that is, to come here. May the Blessed One be seated, venerable sir. This seat is prepared.'

နိသီဒိ ဘဂဝါ ပညတ္တေ အာသနေ. ပေါဋ္ဌပါဒေါပိ ခေါ ပရိဗ္ဗာဇကော အညတရံ နီစံ အာသနံ ဂဟေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ ပေါဋ္ဌပါဒံ ပရိဗ္ဗာဇကံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကာယ နုတ္ထ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ, ကာ စ ပန ဝေါ အန္တရာကထာ ဝိပ္ပကတာ’’တိ?

The Blessed One sat down on the prepared seat. The wanderer Poṭṭhapāda also, having taken a certain low seat, sat down to one side. To the wanderer Poṭṭhapāda, seated to one side, the Blessed One said this: 'Poṭṭhapāda, for what talk are you now assembled, and what was your conversation that was interrupted?'

အဘိသညာနိရောဓကထာ

On the Cessation of Perception

၄၁၁. ဧဝံ ဝုတ္တေ ပေါဋ္ဌပါဒေါ ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘တိဋ္ဌတေသာ, ဘန္တေ, ကထာ, ယာယ မယံ ဧတရဟိ ကထာယ သန္နိသိန္နာ. နေသာ, ဘန္တေ, ကထာ ဘဂဝတော ဒုလ္လဘာ ဘဝိဿတိ ပစ္ဆာပိ သဝနာယ. ပုရိမာနိ, ဘန္တေ, ဒိဝသာနိ ပုရိမတရာနိ, နာနာတိတ္ထိယာနံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ ကောတူဟလသာလာယ သန္နိသိန္နာနံ သန္နိပတိတာနံ အဘိသညာနိရောဓေ ကထာ ဥဒပါဒိ – ‘ကထံ နု ခေါ, ဘော, အဘိသညာနိရောဓော ဟောတီ’တိ? တတြေကစ္စေ ဧဝမာဟံသု – ‘အဟေတူ အပ္ပစ္စယာ ပုရိသဿ သညာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိပိ နိရုဇ္ဈန္တိပိ. ယသ္မိံ သမယေ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ, သညီ တသ္မိံ သမယေ ဟောတိ. ယသ္မိံ သမယေ နိရုဇ္ဈန္တိ, အသညီ တသ္မိံ သမယေ ဟောတီ’တိ. ဣတ္ထေကေ အဘိသညာနိရောဓံ ပညပေန္တိ.

411. When this was said, the wanderer Poṭṭhapāda said this to the Blessed One: "Venerable sir, let that discussion for which we are now assembled be set aside. That discussion, venerable sir, will not be difficult for the Blessed One to hear later. In former days, venerable sir, long ago, when ascetics and brahmins of various sects were sitting together, gathered in the bustling hall, a discussion arose about the cessation of perception: 'Sirs, how does the cessation of perception come about?' There, some said this: 'Without a cause, without a condition, a person's perceptions arise and cease. When they arise, at that time one is percipient. When they cease, at that time one is non-percipient.' Thus some declare the cessation of perception."

‘‘တမညော ဧဝမာဟ – ‘န ခေါ ပန မေတံ, ဘော, ဧဝံ ဘဝိဿတိ. သညာ ဟိ, ဘော, ပုရိသဿ အတ္တာ. သာ စ ခေါ ဥပေတိပိ အပေတိပိ. ယသ္မိံ သမယေ ဥပေတိ, သညီ တသ္မိံ သမယေ ဟောတိ. ယသ္မိံ သမယေ အပေတိ, အသညီ တသ္မိံ သမယေ ဟောတီ’တိ. ဣတ္ထေကေ အဘိသညာနိရောဓံ ပညပေန္တိ.

Another said to him thus: 'Sir, it will not be so. For perception, sir, is a person’s self. And it comes and goes. When it comes, at that time one is percipient. When it goes, at that time one is non-percipient.' Thus some declare the cessation of perception.

‘‘တမညော ဧဝမာဟ – ‘န ခေါ ပန မေတံ, ဘော, ဧဝံ ဘဝိဿတိ. သန္တိ ဟိ, ဘော, သမဏဗြာဟ္မဏာ မဟိဒ္ဓိကာ မဟာနုဘာဝါ. တေ ဣမဿ ပုရိသဿ သညံ ဥပကဍ္ဎန္တိပိ အပကဍ္ဎန္တိပိ. ယသ္မိံ သမယေ ဥပကဍ္ဎန္တိ, သညီ တသ္မိံ သမယေ [Pg.169] ဟောတိ. ယသ္မိံ သမယေ အပကဍ္ဎန္တိ, အသညီ တသ္မိံ သမယေ ဟောတီ’တိ. ဣတ္ထေကေ အဘိသညာနိရောဓံ ပညပေန္တိ.

Another said to him thus: 'Sir, it will not be so. For there are, sir, ascetics and brahmins of great psychic power and great might. They draw in and draw out this person's perception. When they draw it in, at that time he is percipient. When they draw it out, at that time he is non-percipient.' Thus some declare the cessation of perception.

‘‘တမညော ဧဝမာဟ – ‘န ခေါ ပန မေတံ, ဘော, ဧဝံ ဘဝိဿတိ. သန္တိ ဟိ, ဘော, ဒေဝတာ မဟိဒ္ဓိကာ မဟာနုဘာဝါ. တာ ဣမဿ ပုရိသဿ သညံ ဥပကဍ္ဎန္တိပိ အပကဍ္ဎန္တိပိ. ယသ္မိံ သမယေ ဥပကဍ္ဎန္တိ, သညီ တသ္မိံ သမယေ ဟောတိ. ယသ္မိံ သမယေ အပကဍ္ဎန္တိ, အသညီ တသ္မိံ သမယေ ဟောတီ’တိ. ဣတ္ထေကေ အဘိသညာနိရောဓံ ပညပေန္တိ.

Another said to him thus: 'Sir, it will not be so. For there are, sir, deities of great psychic power and great might. They draw in and draw out this person's perception. When they draw it in, at that time he is percipient. When they draw it out, at that time he is non-percipient.' Thus some declare the cessation of perception.

‘‘တဿ မယှံ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံယေဝ အာရဗ္ဘ သတိ ဥဒပါဒိ – ‘အဟော နူန ဘဂဝါ, အဟော နူန သုဂတော, ယော ဣမေသံ ဓမ္မာနံ သုကုသလော’တိ. ဘဂဝါ, ဘန္တေ, ကုသလော, ဘဂဝါ ပကတညူ အဘိသညာနိရောဓဿ. ကထံ နု ခေါ, ဘန္တေ, အဘိသညာနိရောဓော ဟောတီ’’တိ?

Venerable sir, mindfulness arose in me directed towards the Blessed One alone: 'Oh, indeed the Blessed One, oh, indeed the Well-Farer, is most skilled in these phenomena!' Venerable sir, the Blessed One is skilled; the Blessed One knows the nature of the cessation of perception. How then, venerable sir, does the cessation of perception come about?'

သဟေတုကသညုပ္ပာဒနိရောဓကထာ

On the Arising and Ceasing of Perception with a Cause

၄၁၂. ‘‘တတြ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧဝမာဟံသု – ‘အဟေတူ အပ္ပစ္စယာ ပုရိသဿ သညာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိပိ နိရုဇ္ဈန္တိပီ’တိ, အာဒိတောဝ တေသံ အပရဒ္ဓံ. တံ ကိဿ ဟေတု? သဟေတူ ဟိ, ပေါဋ္ဌပါဒ, သပ္ပစ္စယာ ပုရိသဿ သညာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိပိ နိရုဇ္ဈန္တိပိ. သိက္ခာ ဧကာ သညာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, သိက္ခာ ဧကာ သညာ နိရုဇ္ဈတိ’’.

412. “Among them, Poṭṭhapāda, those ascetics and brahmins who have said thus: ‘A person’s perceptions arise and cease without a cause, without a condition,’ are wrong from the very beginning. For what reason? Because, Poṭṭhapāda, a person’s perceptions arise and cease with a cause and with a condition. Through training, a certain perception arises; through training, a certain perception ceases.”

၄၁၃. ‘‘ကာ စ သိက္ခာ’’တိ? ဘဂဝါ အဝေါစ – ‘‘ဣဓ, ပေါဋ္ဌပါဒ, တထာဂတော လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ အရဟံ, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ…ပေ… (ယထာ ၁၉၀-၂၁၂ အနုစ္ဆေဒေသု, ဧဝံ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗံ). ဧဝံ ခေါ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ဘိက္ခု သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ…ပေ… တဿိမေ ပဉ္စနီဝရဏေ ပဟီနေ အတ္တနိ သမနုပဿတော ပါမောဇ္ဇံ ဇာယတိ, ပမုဒိတဿ ပီတိ ဇာယတိ, ပီတိမနဿ ကာယော ပဿမ္ဘတိ, ပဿဒ္ဓကာယော သုခံ ဝေဒေတိ, သုခိနော စိတ္တံ သမာဓိယတိ. သော ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ, ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ, သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. တဿ ယာ ပုရိမာ ကာမသညာ, သာ နိရုဇ္ဈတိ. ဝိဝေကဇပီတိသုခသုခုမသစ္စသညာ တသ္မိံ သမယေ ဟောတိ, ဝိဝေကဇပီတိသုခသုခုမ-သစ္စသညီယေဝ တသ္မိံ သမယေ ဟောတိ. ဧဝမ္ပိ သိက္ခာ ဧကာ သညာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, သိက္ခာ ဧကာ သညာ နိရုဇ္ဈတိ. အယံ သိက္ခာ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ.

413. “And what is the training?” The Blessed One said: “Here, Poṭṭhapāda, a Tathāgata arises in the world, an Arahant, a Fully Enlightened One… (as in the Sāmaññaphala Sutta, this should be elaborated in full). Thus, Poṭṭhapāda, a bhikkhu is accomplished in virtue… When he sees these five hindrances abandoned in himself, joy arises; for one who is joyful, rapture arises; for one with a rapturous mind, his body becomes tranquil; with a tranquil body, he experiences happiness; for one who is happy, his mind becomes concentrated. Then, quite secluded from sensual pleasures, secluded from unwholesome states, he enters and dwells in the first jhāna, which is accompanied by thought and examination, with rapture and happiness born of seclusion. For him, the former perception of sensual pleasure ceases. At that time, there is a subtle, true perception of rapture and happiness born of seclusion, and at that time he becomes one who possesses that subtle, true perception of rapture and happiness born of seclusion. In this way, too, through training, one perception arises; through training, one perception ceases. This is the training,” the Blessed One said.

‘‘ပုန [Pg.170] စပရံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ဘိက္ခု ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ အဇ္ဈတ္တံ သမ္ပသာဒနံ စေတသော ဧကောဒိဘာဝံ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ သမာဓိဇံ ပီတိသုခံ ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. တဿ ယာ ပုရိမာ ဝိဝေကဇပီတိသုခသုခုမသစ္စသညာ, သာ နိရုဇ္ဈတိ. သမာဓိဇပီတိသုခသုခုမသစ္စသညာ တသ္မိံ သမယေ ဟောတိ, သမာဓိဇပီတိသုခသုခုမသစ္စသညီယေဝ တသ္မိံ သမယေ ဟောတိ. ဧဝမ္ပိ သိက္ခာ ဧကာ သညာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, သိက္ခာ ဧကာ သညာ နိရုဇ္ဈတိ. အယမ္ပိ သိက္ခာ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ.

“Furthermore, Poṭṭhapāda, with the subsiding of thought and examination, a bhikkhu enters and dwells in the second jhāna, which has internal confidence and unification of mind, is without thought and examination, and has rapture and happiness born of concentration. For him, the former subtle, true perception of rapture and happiness born of seclusion ceases. At that time, there is a subtle, true perception of rapture and happiness born of concentration, and at that time he becomes one who possesses that subtle, true perception of rapture and happiness born of concentration. In this way, too, through training one perception arises, and through training one perception ceases. This too is a training,” the Blessed One said.

‘‘ပုန စပရံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ဘိက္ခု ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ ဥပေက္ခကော စ ဝိဟရတိ သတော စ သမ္ပဇာနော, သုခဉ္စ ကာယေန ပဋိသံဝေဒေတိ, ယံ တံ အရိယာ အာစိက္ခန္တိ – ‘‘ဥပေက္ခကော သတိမာ သုခဝိဟာရီ’’တိ, တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. တဿ ယာ ပုရိမာ သမာဓိဇပီတိသုခသုခုမသစ္စသညာ, သာ နိရုဇ္ဈတိ. ဥပေက္ခာသုခသုခုမသစ္စသညာ တသ္မိံ သမယေ ဟောတိ, ဥပေက္ခာသုခသုခုမသစ္စသညီယေဝ တသ္မိံ သမယေ ဟောတိ. ဧဝမ္ပိ သိက္ခာ ဧကာ သညာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, သိက္ခာ ဧကာ သညာ နိရုဇ္ဈတိ. အယမ္ပိ သိက္ခာ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ.

“Furthermore, Poṭṭhapāda, with the fading away of rapture, a bhikkhu dwells equanimous, mindful, and clearly comprehending, and experiences happiness with the body. He enters and dwells in the third jhāna, of which the noble ones declare: ‘Equanimous and mindful, he has a pleasant abiding.’ For him, the former subtle, true perception of rapture and happiness born of concentration ceases. At that time, there is a subtle, true perception of equanimity and happiness, and at that time he becomes one who possesses that subtle, true perception of equanimity and happiness. In this way, too, through training, one perception arises; through training, one perception ceases. This too is a training,” the Blessed One said.

‘‘ပုန စပရံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ဘိက္ခု သုခဿ စ ပဟာနာ ဒုက္ခဿ စ ပဟာနာ ပုဗ္ဗေဝ သောမနဿဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာ အဒုက္ခမသုခံ ဥပေက္ခာသတိပါရိသုဒ္ဓိံ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. တဿ ယာ ပုရိမာ ဥပေက္ခာသုခသုခုမသစ္စသညာ, သာ နိရုဇ္ဈတိ. အဒုက္ခမသုခသုခုမသစ္စသညာ တသ္မိံ သမယေ ဟောတိ, အဒုက္ခမသုခသုခုမသစ္စသညီယေဝ တသ္မိံ သမယေ ဟောတိ. ဧဝမ္ပိ သိက္ခာ ဧကာ သညာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, သိက္ခာ ဧကာ သညာ နိရုဇ္ဈတိ. အယမ္ပိ သိက္ခာ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ.

“Furthermore, Poṭṭhapāda, with the abandoning of pleasure and pain, and with the previous passing away of joy and sorrow, a bhikkhu enters and abides in the fourth jhāna, which has neither-pain-nor-pleasure and purity of mindfulness due to equanimity. For him, the former subtle, true perception of equanimity and happiness ceases. At that time, there is a subtle, true perception of neither-pain-nor-pleasure, and at that time he becomes one who possesses that subtle, true perception of neither-pain-nor-pleasure. In this way, too, through training one perception arises, and through training one perception ceases. This too is a training,” the Blessed One said.

‘‘ပုန စပရံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ဘိက္ခု သဗ္ဗသော ရူပသညာနံ သမတိက္ကမာ ပဋိဃသညာနံ အတ္ထင်္ဂမာ နာနတ္တသညာနံ အမနသိကာရာ ‘အနန္တော အာကာသော’တိ အာကာသာနဉ္စာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. တဿ ယာ ပုရိမာ ရူပသညာ, သာ နိရုဇ္ဈတိ. အာကာသာနဉ္စာယတနသုခုမသစ္စသညာ တသ္မိံ သမယေ ဟောတိ, အာကာသာနဉ္စာယတနသုခုမသစ္စသညီယေဝ တသ္မိံ သမယေ ဟောတိ. ဧဝမ္ပိ သိက္ခာ ဧကာ သညာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, သိက္ခာ ဧကာ သညာ နိရုဇ္ဈတိ. အယမ္ပိ သိက္ခာ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ.

“Furthermore, Poṭṭhapāda, a bhikkhu, by completely transcending perceptions of form, with the disappearance of perceptions of resistance, and by not attending to perceptions of diversity, thinking, ‘Space is infinite,’ enters and dwells in the dimension of infinite space. For him, the former perception of form ceases. At that time, there is a subtle, true perception of the dimension of infinite space, and at that time he becomes one who possesses that subtle, true perception of the dimension of infinite space. In this way, too, through training, one perception arises; through training, one perception ceases. This too is a training,” the Blessed One said.

‘‘ပုန [Pg.171] စပရံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ဘိက္ခု သဗ္ဗသော အာကာသာနဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ ‘အနန္တံ ဝိညာဏ’န္တိ ဝိညာဏဉ္စာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. တဿ ယာ ပုရိမာ အာကာသာနဉ္စာယတနသုခုမသစ္စသညာ, သာ နိရုဇ္ဈတိ. ဝိညာဏဉ္စာယတနသုခုမသစ္စသညာ တသ္မိံ သမယေ ဟောတိ, ဝိညာဏဉ္စာယတနသုခုမသစ္စသညီယေဝ တသ္မိံ သမယေ ဟောတိ. ဧဝမ္ပိ သိက္ခာ ဧကာ သညာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, သိက္ခာ ဧကာ သညာ နိရုဇ္ဈတိ. အယမ္ပိ သိက္ခာ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ.

“Furthermore, Poṭṭhapāda, a bhikkhu, by completely transcending the dimension of infinite space, thinking, ‘Consciousness is infinite,’ enters and dwells in the dimension of infinite consciousness. For him, the former subtle, true perception of the dimension of infinite space ceases. At that time, there is a subtle, true perception of the dimension of infinite consciousness, and at that time he becomes one who possesses that subtle, true perception of the dimension of infinite consciousness. In this way, too, through training, one perception arises; through training, one perception ceases. This too is a training,” the Blessed One said.

‘‘ပုန စပရံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ဘိက္ခု သဗ္ဗသော ဝိညာဏဉ္စာယတနံ သမတိက္ကမ္မ ‘နတ္ထိ ကိဉ္စီ’တိ အာကိဉ္စညာယတနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. တဿ ယာ ပုရိမာ ဝိညာဏဉ္စာယတနသုခုမသစ္စသညာ, သာ နိရုဇ္ဈတိ. အာကိဉ္စညာယတနသုခုမသစ္စသညာ တသ္မိံ သမယေ ဟောတိ, အာကိဉ္စညာယတနသုခုမသစ္စသညီယေဝ တသ္မိံ သမယေ ဟောတိ. ဧဝမ္ပိ သိက္ခာ ဧကာ သညာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, သိက္ခာ ဧကာ သညာ နိရုဇ္ဈတိ. အယမ္ပိ သိက္ခာ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ.

“Furthermore, Poṭṭhapāda, a bhikkhu, by completely transcending the dimension of infinite consciousness, thinking, ‘There is nothing,’ enters and dwells in the dimension of nothingness. For him, the former subtle, true perception of the dimension of infinite consciousness ceases. At that time, there is a subtle, true perception of the dimension of nothingness, and at that time he becomes one who possesses that subtle, true perception of the dimension of nothingness. In this way, too, through training, one perception arises; through training, one perception ceases. This too is a training,” the Blessed One said.

၄၁၄. ‘‘ယတော ခေါ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ဘိက္ခု ဣဓ သကသညီ ဟောတိ, သော တတော အမုတြ တတော အမုတြ အနုပုဗ္ဗေန သညဂ္ဂံ ဖုသတိ. တဿ သညဂ္ဂေ ဌိတဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘စေတယမာနဿ မေ ပါပိယော, အစေတယမာနဿ မေ သေယျော. အဟဉ္စေဝ ခေါ ပန စေတေယျံ, အဘိသင်္ခရေယျံ, ဣမာ စ မေ သညာ နိရုဇ္ဈေယျုံ, အညာ စ ဩဠာရိကာ သညာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ; ယံနူနာဟံ န စေဝ စေတေယျံ န စ အဘိသင်္ခရေယျ’န္တိ. သော န စေဝ စေတေတိ, န စ အဘိသင်္ခရောတိ. တဿ အစေတယတော အနဘိသင်္ခရောတော တာ စေဝ သညာ နိရုဇ္ဈန္တိ, အညာ စ ဩဠာရိကာ သညာ န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. သော နိရောဓံ ဖုသတိ. ဧဝံ ခေါ, ပေါဋ္ဌပါဒ, အနုပုဗ္ဗာဘိသညာနိရောဓ-သမ္ပဇာန-သမာပတ္တိ ဟောတိ.

414. Poṭṭhapāda, when a bhikkhu in this Dispensation has his own perception, he, passing from that to the next, from that to the next, sequentially attains the summit of perception. For him, established at the summit of perception, it occurs to him thus: ‘For me, striving is inferior; not striving is superior. Indeed, if I were to strive and exert effort, these perceptions of mine would cease, and other, grosser perceptions would arise. What if I were neither to strive nor to exert effort?’ He neither strives nor exerts effort. For him who is not striving and not exerting effort, those very perceptions cease, and other, grosser perceptions do not arise. He attains cessation. Thus, Poṭṭhapāda, there is the attainment, through full awareness, of the sequential cessation of perceptions.

‘‘တံ ကိံ မညသိ, ပေါဋ္ဌပါဒ, အပိ နု တေ ဣတော ပုဗ္ဗေ ဧဝရူပါ အနုပုဗ္ဗာဘိသညာနိရောဓ-သမ္ပဇာန-သမာပတ္တိ သုတပုဗ္ဗာ’’တိ? ‘‘နော ဟေတံ, ဘန္တေ. ဧဝံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော ဘာသိတံ အာဇာနာမိ – ‘ယတော ခေါ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ဘိက္ခု ဣဓ သကသညီ ဟောတိ, သော တတော အမုတြ တတော အမုတြ အနုပုဗ္ဗေန သညဂ္ဂံ ဖုသတိ, တဿ သညဂ္ဂေ ဌိတဿ ဧဝံ ဟောတိ – ‘‘စေတယမာနဿ မေ ပါပိယော, အစေတယမာနဿ မေ သေယျော. အဟဉ္စေဝ ခေါ ပန စေတေယျံ [Pg.172] အဘိသင်္ခရေယျံ, ဣမာ စ မေ သညာ နိရုဇ္ဈေယျုံ, အညာ စ ဩဠာရိကာ သညာ ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ; ယံနူနာဟံ န စေဝ စေတေယျံ, န စ အဘိသင်္ခရေယျ’’န္တိ. သော န စေဝ စေတေတိ, န စာဘိသင်္ခရောတိ, တဿ အစေတယတော အနဘိသင်္ခရောတော တာ စေဝ သညာ နိရုဇ္ဈန္တိ, အညာ စ ဩဠာရိကာ သညာ န ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ. သော နိရောဓံ ဖုသတိ. ဧဝံ ခေါ, ပေါဋ္ဌပါဒ, အနုပုဗ္ဗာဘိသညာနိရောဓ-သမ္ပဇာန-သမာပတ္တိ ဟောတီ’’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ပေါဋ္ဌပါဒါ’’တိ.

“What do you think, Poṭṭhapāda? Have you ever before heard of such an attainment, through full awareness, of the sequential cessation of perceptions?” “No, venerable sir. This is how I understand the Blessed One’s words, venerable sir: ‘Poṭṭhapāda, when a bhikkhu in this Dispensation has his own perception, he, passing from that to the next, from that to the next, sequentially attains the summit of perception. For him, established at the summit of perception, it occurs to him thus: “For me, striving is inferior; not striving is superior. Indeed, if I were to strive and exert effort, these perceptions of mine would cease, and other, grosser perceptions would arise. What if I were neither to strive nor to exert effort?” He neither strives nor exerts effort. For him who is not striving and not exerting effort, those very perceptions cease, and other, grosser perceptions do not arise. He attains cessation. Thus, Poṭṭhapāda, there is the attainment, through full awareness, of the sequential cessation of perceptions.’” “It is so, Poṭṭhapāda.”

၄၁၅. ‘‘ဧကညေဝ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ သညဂ္ဂံ ပညပေတိ, ဥဒါဟု ပုထူပိ သညဂ္ဂေ ပညပေတီ’’တိ? ‘‘ဧကမ္ပိ ခေါ အဟံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, သညဂ္ဂံ ပညပေမိ, ပုထူပိ သညဂ္ဂေ ပညပေမီ’’တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဧကမ္ပိ သညဂ္ဂံ ပညပေတိ, ပုထူပိ သညဂ္ဂေ ပညပေတီ’’တိ? ‘‘ယထာ ယထာ ခေါ, ပေါဋ္ဌပါဒ, နိရောဓံ ဖုသတိ, တထာ တထာဟံ သညဂ္ဂံ ပညပေမိ. ဧဝံ ခေါ အဟံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ဧကမ္ပိ သညဂ္ဂံ ပညပေမိ, ပုထူပိ သညဂ္ဂေ ပညပေမီ’’တိ.

415. “Venerable sir, does the Blessed One designate only one summit of perception, or does he also designate many summits of perception?” “Poṭṭhapāda, I designate one summit of perception, and I also designate many summits of perception.” “But in what way, venerable sir, does the Blessed One designate one summit of perception and also designate many summits of perception?” “Poṭṭhapāda, in whatever way one attains cessation, in that way I designate a summit of perception. Thus, Poṭṭhapāda, I designate one summit of perception, and I also designate many summits of perception.”

၄၁၆. ‘‘သညာ နု ခေါ, ဘန္တေ, ပဌမံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, ပစ္ဆာ ဉာဏံ, ဥဒါဟု ဉာဏံ ပဌမံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, ပစ္ဆာ သညာ, ဥဒါဟု သညာ စ ဉာဏဉ္စ အပုဗ္ဗံ အစရိမံ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီ’’တိ? ‘‘သညာ ခေါ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ပဌမံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, ပစ္ဆာ ဉာဏံ, သညုပ္ပာဒါ စ ပန ဉာဏုပ္ပာဒေါ ဟောတိ. သော ဧဝံ ပဇာနာတိ – ‘ဣဒပ္ပစ္စယာ ကိရ မေ ဉာဏံ ဥဒပါဒီ’တိ. ဣမိနာ ခေါ ဧတံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ပရိယာယေန ဝေဒိတဗ္ဗံ – ယထာ သညာ ပဌမံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ, ပစ္ဆာ ဉာဏံ, သညုပ္ပာဒါ စ ပန ဉာဏုပ္ပာဒေါ ဟောတီ’’တိ.

416. “Venerable sir, does perception arise first, and knowledge afterwards; or does knowledge arise first, and perception afterwards; or do perception and knowledge arise simultaneously?” “Poṭṭhapāda, perception arises first, and knowledge afterwards; and the arising of knowledge is due to the arising of perception. He understands thus: ‘It is because of this condition that knowledge has arisen in me.’ By this method, Poṭṭhapāda, it should be understood how perception arises first, and knowledge afterwards, and how the arising of knowledge is due to the arising of perception.”

သညာအတ္တကထာ

The Discourse on Perception and Self

၄၁၇. ‘‘သညာ နု ခေါ, ဘန္တေ, ပုရိသဿ အတ္တာ, ဥဒါဟု အညာ သညာ အညော အတ္တာ’’တိ? ‘‘ကံ ပန တွံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, အတ္တာနံ ပစ္စေသီ’’တိ? ‘‘ဩဠာရိကံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, အတ္တာနံ ပစ္စေမိ ရူပိံ စာတုမဟာဘူတိကံ ကဗဠီကာရာဟာရဘက္ခ’’န္တိ. ‘‘ဩဠာရိကော စ ဟိ တေ, ပေါဋ္ဌပါဒ, အတ္တာ အဘဝိဿ ရူပီ စာတုမဟာဘူတိကော ကဗဠီကာရာဟာရဘက္ခော. ဧဝံ သန္တံ ခေါ တေ, ပေါဋ္ဌပါဒ, အညာဝ သညာ ဘဝိဿတိ အညော အတ္တာ. တဒမိနာပေတံ, ပေါဋ္ဌပါဒ[Pg.173], ပရိယာယေန ဝေဒိတဗ္ဗံ ယထာ အညာဝ သညာ ဘဝိဿတိ အညော အတ္တာ. တိဋ္ဌတေဝ သာယံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ဩဠာရိကော အတ္တာ ရူပီ စာတုမဟာဘူတိကော ကဗဠီကာရာဟာရဘက္ခော, အထ ဣမဿ ပုရိသဿ အညာ စ သညာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ, အညာ စ သညာ နိရုဇ္ဈန္တိ. ဣမိနာ ခေါ ဧတံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ပရိယာယေန ဝေဒိတဗ္ဗံ ယထာ အညာဝ သညာ ဘဝိဿတိ အညော အတ္တာ’’တိ.

417. “Venerable sir, is perception a person’s self, or is perception one thing and self another?” “But what self, Poṭṭhapāda, do you assume?” “Venerable sir, I assume a gross self, which is material, composed of the four great elements, and subsists on physical food.” “If, Poṭṭhapāda, your self were gross, material, composed of the four great elements, and subsisting on physical food, then in that case, Poṭṭhapāda, perception would be one thing, and self would be another. It should be understood by this method, Poṭṭhapāda, how perception would be one thing and self another. This gross self—material, composed of the four great elements, and subsisting on physical food—remains, Poṭṭhapāda, yet for this person, other perceptions arise and other perceptions cease. By this method, Poṭṭhapāda, it should be understood how perception would be one thing and self another.”

၄၁၈. ‘‘မနောမယံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, အတ္တာနံ ပစ္စေမိ သဗ္ဗင်္ဂပစ္စင်္ဂိံ အဟီနိန္ဒြိယ’’န္တိ. ‘‘မနောမယော စ ဟိ တေ, ပေါဋ္ဌပါဒ, အတ္တာ အဘဝိဿ သဗ္ဗင်္ဂပစ္စင်္ဂီ အဟီနိန္ဒြိယော, ဧဝံ သန္တမ္ပိ ခေါ တေ, ပေါဋ္ဌပါဒ, အညာဝ သညာ ဘဝိဿတိ အညော အတ္တာ. တဒမိနာပေတံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ပရိယာယေန ဝေဒိတဗ္ဗံ ယထာ အညာဝ သညာ ဘဝိဿတိ အညော အတ္တာ. တိဋ္ဌတေဝ သာယံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, မနောမယော အတ္တာ သဗ္ဗင်္ဂပစ္စင်္ဂီ အဟီနိန္ဒြိယော, အထ ဣမဿ ပုရိသဿ အညာ စ သညာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ, အညာ စ သညာ နိရုဇ္ဈန္တိ. ဣမိနာပိ ခေါ ဧတံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ပရိယာယေန ဝေဒိတဗ္ဗံ ယထာ အညာဝ သညာ ဘဝိဿတိ အညော အတ္တာ’’တိ.

418. “Venerable sir, I assume a mind-made self, complete with all its major and minor limbs, with unimpaired faculties.” “If, Poṭṭhapāda, your self were mind-made, complete with all its major and minor limbs, with unimpaired faculties, even in that case, Poṭṭhapāda, perception would be one thing, and self would be another. It should be understood by this method, Poṭṭhapāda, how perception would be one thing and self another. This mind-made self—complete with all its major and minor limbs, with unimpaired faculties—remains, Poṭṭhapāda, yet for this person, other perceptions arise and other perceptions cease. By this method also, Poṭṭhapāda, it should be understood how perception would be one thing and self another.”

၄၁၉. ‘‘အရူပိံ ခေါ အဟံ, ဘန္တေ, အတ္တာနံ ပစ္စေမိ သညာမယ’’န္တိ. ‘‘အရူပီ စ ဟိ တေ, ပေါဋ္ဌပါဒ, အတ္တာ အဘဝိဿ သညာမယော, ဧဝံ သန္တမ္ပိ ခေါ တေ, ပေါဋ္ဌပါဒ, အညာဝ သညာ ဘဝိဿတိ အညော အတ္တာ. တဒမိနာပေတံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ပရိယာယေန ဝေဒိတဗ္ဗံ ယထာ အညာဝ သညာ ဘဝိဿတိ အညော အတ္တာ. တိဋ္ဌတေဝ သာယံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, အရူပီ အတ္တာ သညာမယော, အထ ဣမဿ ပုရိသဿ အညာ စ သညာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ, အညာ စ သညာ နိရုဇ္ဈန္တိ. ဣမိနာပိ ခေါ ဧတံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ပရိယာယေန ဝေဒိတဗ္ဗံ ယထာ အညာဝ သညာ ဘဝိဿတိ အညော အတ္တာ’’တိ.

419. “Venerable sir, I hold that the self is formless and made of perception.” “If, Poṭṭhapāda, your self were formless and made of perception, even so, Poṭṭhapāda, perception would be one thing, and the self would be another. It should be understood by this method, Poṭṭhapāda, how perception would be one thing and the self another. This formless self made of perception remains, Poṭṭhapāda, yet for this person, other perceptions arise and other perceptions cease. By this method also, Poṭṭhapāda, it should be understood how perception would be one thing and the self another.”

၄၂၀. ‘‘သက္ကာ ပနေတံ, ဘန္တေ, မယာ ဉာတုံ – ‘သညာ ပုရိသဿ အတ္တာ’တိ ဝါ ‘အညာဝ သညာ အညော အတ္တာတိ ဝါ’တိ? ‘‘ဒုဇ္ဇာနံ ခေါ ဧတံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, တယာ အညဒိဋ္ဌိကေန အညခန္တိကေန အညရုစိကေန အညတြာယောဂေန အညတြာစရိယကေန – ‘သညာ ပုရိသဿ အတ္တာ’တိ ဝါ, ‘အညာဝ သညာ အညော အတ္တာတိ ဝါ’’’တိ.

420. “Venerable sir, is it possible for me to know whether ‘perception is a person’s self’ or ‘perception is one thing, the self is another’?” “Poṭṭhapāda, it is difficult for you—who have different views, different preferences, different inclinations, a different practice, and a different teacher—to know whether ‘perception is a person’s self’ or ‘perception is one thing, the self is another.’”

‘‘သစေ [Pg.174] တံ, ဘန္တေ, မယာ ဒုဇ္ဇာနံ အညဒိဋ္ဌိကေန အညခန္တိကေန အညရုစိကေန အညတြာယောဂေန အညတြာစရိယကေန – ‘သညာ ပုရိသဿ အတ္တာ’တိ ဝါ, ‘အညာဝ သညာ အညော အတ္တာ’တိ ဝါ; ‘ကိံ ပန, ဘန္တေ, သဿတော လောကော, ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ? အဗျာကတံ ခေါ ဧတံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, မယာ – ‘သဿတော လောကော, ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ.

“Venerable sir, if it is difficult for me—who have different views, different preferences, different inclinations, a different practice, and a different teacher—to know whether ‘perception is a person’s self’ or ‘perception is one thing, the self is another,’ then, venerable sir, is the world eternal? Is this alone the truth, and anything else foolish?” “Poṭṭhapāda, that ‘the world is eternal; this alone is the truth, and anything else is foolish’ has not been declared by me.”

‘‘ကိံ ပန, ဘန္တေ, ‘အသဿတော လောကော, ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’’’န္တိ? ‘‘ဧတမ္ပိ ခေါ, ပေါဋ္ဌပါဒ, မယာ အဗျာကတံ – ‘အသဿတော လောကော, ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’’’န္တိ.

“Then, venerable sir, is the world not eternal? Is this alone the truth, and anything else foolish?” “This too, Poṭṭhapāda, that ‘the world is not eternal; this alone is the truth, and anything else is foolish’ has not been declared by me.”

‘‘ကိံ ပန, ဘန္တေ, ‘အန္တဝါ လောကော…ပေ… ‘အနန္တဝါ လောကော … ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရံ… ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရံ… ‘ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ… ‘န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ… ‘ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ… ‘နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ, ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’’’န္တိ? ‘‘ဧတမ္ပိ ခေါ, ပေါဋ္ဌပါဒ, မယာ အဗျာကတံ – ‘နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ, ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’’’န္တိ.

“Then, venerable sir, is the world finite… is the world infinite… is the life principle the same as the body… is the life principle one thing and the body another… does the Tathāgata exist after death… does the Tathāgata not exist after death… does the Tathāgata both exist and not exist after death… does the Tathāgata neither exist nor not exist after death? Is this alone the truth, and anything else foolish?” “This too, Poṭṭhapāda, that ‘the Tathāgata neither exists nor does not exist after death; this alone is the truth, and anything else is foolish’ has not been declared by me.”

‘‘ကသ္မာ ပနေတံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ အဗျာကတ’’န္တိ? ‘‘န ဟေတံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, အတ္ထသံဟိတံ န ဓမ္မသံဟိတံ နာဒိဗြဟ္မစရိယကံ, န နိဗ္ဗိဒါယ န ဝိရာဂါယ န နိရောဓာယ န ဥပသမာယ န အဘိညာယ န သမ္ဗောဓာယ န နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ, တသ္မာ ဧတံ မယာ အဗျာကတ’’န္တိ.

“But why, venerable sir, has this not been declared by the Blessed One?” “Because, Poṭṭhapāda, it is not connected with benefit, not connected with the Dhamma, not fundamental to the holy life; it does not lead to disenchantment, to dispassion, to cessation, to peace, to direct knowledge, to full awakening, to Nibbāna. That is why it has not been declared by me.”

‘‘ကိံ ပန, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ ဗျာကတ’’န္တိ? ‘‘ဣဒံ ဒုက္ခန္တိ ခေါ, ပေါဋ္ဌပါဒ, မယာ ဗျာကတံ. အယံ ဒုက္ခသမုဒယောတိ ခေါ, ပေါဋ္ဌပါဒ, မယာ ဗျာကတံ. အယံ ဒုက္ခနိရောဓောတိ ခေါ, ပေါဋ္ဌပါဒ, မယာ ဗျာကတံ. အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါတိ ခေါ, ပေါဋ္ဌပါဒ, မယာ ဗျာကတ’’န္တိ.

“Then what, venerable sir, has been declared by the Blessed One?” “‘This is suffering’—this, Poṭṭhapāda, has been declared by me. ‘This is the origin of suffering’—this, Poṭṭhapāda, has been declared by me. ‘This is the cessation of suffering’—this, Poṭṭhapāda, has been declared by me. ‘This is the path leading to the cessation of suffering’—this, Poṭṭhapāda, has been declared by me.”

‘‘ကသ္မာ ပနေတံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတာ ဗျာကတ’’န္တိ? ‘‘ဧတဉှိ, ပေါဋ္ဌပါဒ, အတ္ထသံဟိတံ, ဧတံ ဓမ္မသံဟိတံ, ဧတံ အာဒိဗြဟ္မစရိယကံ, ဧတံ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ဥပသမာယ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ; တသ္မာ ဧတံ မယာ ဗျာကတ’’န္တိ. ‘‘ဧဝမေတံ, ဘဂဝါ, ဧဝမေတံ, သုဂတ. ယဿဒါနိ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ကာလံ မညတီ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ.

“But why, venerable sir, has this been declared by the Blessed One?” “Because, Poṭṭhapāda, this is connected with benefit, this is connected with the Dhamma, this is fundamental to the holy life; this leads to disenchantment, to dispassion, to cessation, to peace, to direct knowledge, to full awakening, to Nibbāna. That is why it has been declared by me.” “So it is, Blessed One! So it is, Sugata! Now, venerable sir, the Blessed One knows the proper time.” Then the Blessed One rose from his seat and departed.

၄၂၁. အထ [Pg.175] ခေါ တေ ပရိဗ္ဗာဇကာ အစိရပက္ကန္တဿ ဘဂဝတော ပေါဋ္ဌပါဒံ ပရိဗ္ဗာဇကံ သမန္တတော ဝါစာ သန္နိတောဒကေန သဉ္ဈဗ္ဘရိမကံသု – ‘‘ဧဝမေဝ ပနာယံ ဘဝံ ပေါဋ္ဌပါဒေါ ယညဒေဝ သမဏော ဂေါတမော ဘာသတိ, တံ တဒေဝဿ အဗ္ဘနုမောဒတိ – ‘ဧဝမေတံ ဘဂဝါ ဧဝမေတံ, သုဂတာ’တိ. န ခေါ ပန မယံ ကိဉ္စိ သမဏဿ ဂေါတမဿ ဧကံသိကံ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမ – ‘သဿတော လောကော’တိ ဝါ, ‘အသဿတော လောကော’တိ ဝါ, ‘အန္တဝါ လောကော’တိ ဝါ, ‘အနန္တဝါ လောကော’တိ ဝါ, ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ဝါ, ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ဝါ, ‘ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ ဝါ, ‘န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ ဝါ, ‘ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ ဝါ, ‘နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ ဝါ’’တိ.

421. Then, not long after the Blessed One had departed, those wanderers surrounded the wanderer Poṭṭhapāda and assailed him from all sides with verbal jabs, saying: “This venerable Poṭṭhapāda simply rejoices in whatever the ascetic Gotama says: ‘So it is, Blessed One! So it is, Sugata!’ But we do not know of any definite teaching taught by the ascetic Gotama, such as: ‘The world is eternal,’ or ‘The world is not eternal,’ or ‘The world is finite,’ or ‘The world is infinite,’ or ‘The life-principle is the same as the body,’ or ‘The life-principle is one thing and the body another,’ or ‘The Tathāgata exists after death,’ or ‘The Tathāgata does not exist after death,’ or ‘The Tathāgata both exists and does not exist after death,’ or ‘The Tathāgata neither exists nor does not exist after death.’”

ဧဝံ ဝုတ္တေ ပေါဋ္ဌပါဒေါ ပရိဗ္ဗာဇကော တေ ပရိဗ္ဗာဇကေ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဘော, န ကိဉ္စိ သမဏဿ ဂေါတမဿ ဧကံသိကံ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ – ‘သဿတော လောကော’တိ ဝါ, ‘အသဿတော လောကော’တိ ဝါ…ပေ… ‘နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ ဝါ; အပိ စ သမဏော ဂေါတမော ဘူတံ တစ္ဆံ တထံ ပဋိပဒံ ပညပေတိ ဓမ္မဋ္ဌိတတံ ဓမ္မနိယာမတံ. ဘူတံ ခေါ ပန တစ္ဆံ တထံ ပဋိပဒံ ပညပေန္တဿ ဓမ္မဋ္ဌိတတံ ဓမ္မနိယာမတံ, ကထဉှိ နာမ မာဒိသော ဝိညူ သမဏဿ ဂေါတမဿ သုဘာသိတံ သုဘာသိတတော နာဗ္ဘနုမောဒေယျာ’’တိ?

When this was said, the wanderer Poṭṭhapāda said this to those wanderers: “Sirs, I too do not know of any definite teaching taught by the ascetic Gotama—whether ‘the world is eternal,’ or ‘the world is not eternal,’... or ‘the Tathāgata neither exists nor does not exist after death.’ However, the ascetic Gotama makes known a practice that is actual, true, and real, established in the nature of the Dhamma, fixed in the principle of the Dhamma. When he makes known a practice that is actual, true, and real, established in the nature of the Dhamma, fixed in the principle of the Dhamma, how could an intelligent person such as I not rejoice in what is well-spoken by the ascetic Gotama, because it is well-spoken?”

စိတ္တဟတ္ထိသာရိပုတ္တပေါဋ္ဌပါဒဝတ္ထု

The account of Citta, the elephant trainer’s son, and Poṭṭhapāda the wanderer.

၄၂၂. အထ ခေါ ဒွီဟတီဟဿ အစ္စယေန စိတ္တော စ ဟတ္ထိသာရိပုတ္တော ပေါဋ္ဌပါဒေါ စ ပရိဗ္ဗာဇကော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ စိတ္တော ဟတ္ထိသာရိပုတ္တော ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ပေါဋ္ဌပါဒေါ ပန ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ပေါဋ္ဌပါဒေါ ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘တဒါ မံ, ဘန္တေ, တေ ပရိဗ္ဗာဇကာ အစိရပက္ကန္တဿ ဘဂဝတော သမန္တတော ဝါစာသန္နိတောဒကေန သဉ္ဈဗ္ဘရိမကံသု – ‘ဧဝမေဝ ပနာယံ ဘဝံ ပေါဋ္ဌပါဒေါ ယညဒေဝ သမဏော [Pg.176] ဂေါတမော ဘာသတိ, တံ တဒေဝဿ အဗ္ဘနုမောဒတိ – ‘ဧဝမေတံ ဘဂဝါ ဧဝမေတံ သုဂတာ’’တိ. န ခေါ ပန မယံ ကိဉ္စိ သမဏဿ ဂေါတမဿ ဧကံသိကံ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမ – ‘‘သဿတော လောကော’’တိ ဝါ, ‘‘အသဿတော လောကော’’တိ ဝါ, ‘‘အန္တဝါ လောကော’’တိ ဝါ, ‘‘အနန္တဝါ လောကော’’တိ ဝါ, ‘‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’’န္တိ ဝါ, ‘‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’’န္တိ ဝါ, ‘‘ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’တိ ဝါ, ‘‘န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’တိ ဝါ, ‘‘ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’တိ ဝါ, ‘‘နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’တိ ဝါ’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တာဟံ, ဘန္တေ, တေ ပရိဗ္ဗာဇကေ ဧတဒဝေါစံ – ‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဘော, န ကိဉ္စိ သမဏဿ ဂေါတမဿ ဧကံသိကံ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ – ‘‘သဿတော လောကော’’တိ ဝါ, ‘‘အသဿတော လောကော’’တိ ဝါ…ပေ… ‘‘နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’’တိ ဝါ; အပိ စ သမဏော ဂေါတမော ဘူတံ တစ္ဆံ တထံ ပဋိပဒံ ပညပေတိ ဓမ္မဋ္ဌိတတံ ဓမ္မနိယာမတံ. ဘူတံ ခေါ ပန တစ္ဆံ တထံ ပဋိပဒံ ပညပေန္တဿ ဓမ္မဋ္ဌိတတံ ဓမ္မနိယာမတံ, ကထဉှိ နာမ မာဒိသော ဝိညူ သမဏဿ ဂေါတမဿ သုဘာသိတံ သုဘာသိတတော နာဗ္ဘနုမောဒေယျာ’’တိ?

422. Then, after two or three days had passed, Citta, son of the elephant trainer, and the wanderer Poṭṭhapāda went to where the Blessed One was. Having approached, Citta, son of the elephant trainer, paid homage to the Blessed One and sat down to one side. The wanderer Poṭṭhapāda, however, exchanged courteous greetings with the Blessed One. Having concluded the courteous and memorable talk, he sat down to one side. Seated to one side, the wanderer Poṭṭhapāda said this to the Blessed One: “Venerable sir, at that time, not long after the Blessed One had departed, those wanderers assailed me from all sides with verbal jabs, saying: ‘This venerable Poṭṭhapāda simply rejoices in whatever the ascetic Gotama says: “So it is, Blessed One! So it is, Well-farer!” But we do not know of any definite teaching taught by the ascetic Gotama, such as: “The world is eternal,” or “The world is not eternal,” “The world is finite,” or “The world is infinite,” “The life-principle is the same as the body,” or “The life-principle is one thing and the body another,” “The Tathāgata exists after death,” or “The Tathāgata does not exist after death,” or “The Tathāgata both exists and does not exist after death,” or “The Tathāgata neither exists nor does not exist after death.”’ When this was said, venerable sir, I said this to those wanderers: ‘Sirs, I too do not know of any definite teaching taught by the ascetic Gotama—whether “the world is eternal,” or “the world is not eternal,” … or “the Tathāgata neither exists nor does not exist after death.” However, the ascetic Gotama makes known a practice that is actual, true, and real, established in the nature of the Dhamma, fixed in the principle of the Dhamma. When he makes known a practice that is actual, true, and real, established in the nature of the Dhamma, fixed in the principle of the Dhamma, how could an intelligent person such as I not rejoice in the well-spoken words of the ascetic Gotama, because they are well-spoken?’”

၄၂၃. ‘‘သဗ္ဗေဝ ခေါ ဧတေ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ပရိဗ္ဗာဇကာ အန္ဓာ အစက္ခုကာ; တွံယေဝ နေသံ ဧကော စက္ခုမာ. ဧကံသိကာပိ ဟိ ခေါ, ပေါဋ္ဌပါဒ, မယာ ဓမ္မာ ဒေသိတာ ပညတ္တာ; အနေကံသိကာပိ ဟိ ခေါ, ပေါဋ္ဌပါဒ, မယာ ဓမ္မာ ဒေသိတာ ပညတ္တာ.

423. “Poṭṭhapāda, all these wanderers are blind, without vision; among them, you alone are one with vision. Poṭṭhapāda, definite teachings have been taught and made known by me; and indefinite teachings, Poṭṭhapāda, have also been taught and made known by me.”

‘‘ကတမေ စ တေ, ပေါဋ္ဌပါဒ, မယာ အနေကံသိကာ ဓမ္မာ ဒေသိတာ ပညတ္တာ? ‘သဿတော လောကော’တိ ခေါ, ပေါဋ္ဌပါဒ, မယာ အနေကံသိကော ဓမ္မော ဒေသိတော ပညတ္တော; ‘အသဿတော လောကော’တိ ခေါ, ပေါဋ္ဌပါဒ, မယာ အနေကံသိကော ဓမ္မော ဒေသိတော ပညတ္တော; ‘အန္တဝါ လောကော’တိ ခေါ ပေါဋ္ဌပါဒ…ပေ… ‘အနန္တဝါ လောကော’တိ ခေါ ပေါဋ္ဌပါဒ… ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ခေါ ပေါဋ္ဌပါဒ… ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ခေါ ပေါဋ္ဌပါဒ… ‘ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ ခေါ ပေါဋ္ဌပါဒ… န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ ခေါ ပေါဋ္ဌပါဒ… ‘ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ ခေါ ပေါဋ္ဌပါဒ… ‘နေဝ [Pg.177] ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ ခေါ, ပေါဋ္ဌပါဒ, မယာ အနေကံသိကော ဓမ္မော ဒေသိတော ပညတ္တော.

“And which, Poṭṭhapāda, are those indefinite teachings taught and made known by me? ‘The world is eternal,’ Poṭṭhapāda: this is an indefinite teaching taught and made known by me. ‘The world is not eternal,’ Poṭṭhapāda: this is an indefinite teaching taught and made known by me. ‘The world is finite,’ Poṭṭhapāda… ‘The world is infinite,’ Poṭṭhapāda… ‘The life-principle is the same as the body,’ Poṭṭhapāda… ‘The life-principle is one thing and the body another,’ Poṭṭhapāda… ‘The Tathāgata exists after death,’ Poṭṭhapāda… ‘The Tathāgata does not exist after death,’ Poṭṭhapāda… ‘The Tathāgata both exists and does not exist after death,’ Poṭṭhapāda… ‘The Tathāgata neither exists nor does not exist after death,’ Poṭṭhapāda: this is an indefinite teaching taught and made known by me.

‘‘ကသ္မာ စ တေ, ပေါဋ္ဌပါဒ, မယာ အနေကံသိကာ ဓမ္မာ ဒေသိတာ ပညတ္တာ? န ဟေတေ, ပေါဋ္ဌပါဒ, အတ္ထသံဟိတာ န ဓမ္မသံဟိတာ န အာဒိဗြဟ္မစရိယကာ န နိဗ္ဗိဒါယ န ဝိရာဂါယ န နိရောဓာယ န ဥပသမာယ န အဘိညာယ န သမ္ဗောဓာယ န နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တန္တိ. တသ္မာ တေ မယာ အနေကံသိကာ ဓမ္မာ ဒေသိတာ ပညတ္တာ’’.

“And why, Poṭṭhapāda, have those indefinite teachings been taught and made known by me? Because, Poṭṭhapāda, they are not connected with benefit, not connected with the Dhamma, not fundamental to the holy life. They do not lead to disenchantment, to dispassion, to cessation, to peace, to direct knowledge, to full understanding, to Nibbāna. Therefore, those indefinite teachings have been taught and made known by me.”

ဧကံသိကဓမ္မော

The Definite Teachings

၄၂၄. ‘‘ကတမေ စ တေ, ပေါဋ္ဌပါဒ, မယာ ဧကံသိကာ ဓမ္မာ ဒေသိတာ ပညတ္တာ? ဣဒံ ဒုက္ခန္တိ ခေါ, ပေါဋ္ဌပါဒ, မယာ ဧကံသိကော ဓမ္မော ဒေသိတော ပညတ္တော. အယံ ဒုက္ခသမုဒယောတိ ခေါ, ပေါဋ္ဌပါဒ, မယာ ဧကံသိကော ဓမ္မော ဒေသိတော ပညတ္တော. အယံ ဒုက္ခနိရောဓောတိ ခေါ, ပေါဋ္ဌပါဒ, မယာ ဧကံသိကော ဓမ္မော ဒေသိတော ပညတ္တော. အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါတိ ခေါ, ပေါဋ္ဌပါဒ, မယာ ဧကံသိကော ဓမ္မော ဒေသိတော ပညတ္တော.

424. “And which, Poṭṭhapāda, are the definite teachings that have been taught and made known by me? ‘This is suffering,’ Poṭṭhapāda, is a definite teaching that has been taught and made known by me. ‘This is the origin of suffering,’ Poṭṭhapāda, is a definite teaching that has been taught and made known by me. ‘This is the cessation of suffering,’ Poṭṭhapāda, is a definite teaching that has been taught and made known by me. ‘This is the path leading to the cessation of suffering,’ Poṭṭhapāda, is a definite teaching that has been taught and made known by me.”

‘‘ကသ္မာ စ တေ, ပေါဋ္ဌပါဒ, မယာ ဧကံသိကာ ဓမ္မာ ဒေသိတာ ပညတ္တာ? ဧတေ, ပေါဋ္ဌပါဒ, အတ္ထသံဟိတာ, ဧတေ ဓမ္မသံဟိတာ, ဧတေ အာဒိဗြဟ္မစရိယကာ ဧတေ နိဗ္ဗိဒါယ ဝိရာဂါယ နိရောဓာယ ဥပသမာယ အဘိညာယ သမ္ဗောဓာယ နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တန္တိ. တသ္မာ တေ မယာ ဧကံသိကာ ဓမ္မာ ဒေသိတာ ပညတ္တာ.

“And why, Poṭṭhapāda, have I taught and made known these definite teachings? Because, Poṭṭhapāda, they are connected with benefit, connected with the Dhamma, and fundamental to the holy life; they lead to disenchantment, to dispassion, to cessation, to peace, to direct knowledge, to enlightenment, to Nibbāna. That is why I have taught and made known these definite teachings.”

၄၂၅. ‘‘သန္တိ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ဧကေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧဝံဝါဒိနော ဧဝံဒိဋ္ဌိနော – ‘ဧကန္တသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’တိ. တျာဟံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘သစ္စံ ကိရ တုမှေ အာယသ္မန္တော ဧဝံဝါဒိနော ဧဝံဒိဋ္ဌိနော – ‘‘ဧကန္တသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’တိ? တေ စေ မေ ဧဝံ ပုဋ္ဌာ ‘အာမာ’တိ ပဋိဇာနန္တိ. တျာဟံ ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘အပိ ပန တုမှေ အာယသ္မန္တော ဧကန္တသုခံ လောကံ ဇာနံ ပဿံ ဝိဟရထာ’တိ? ဣတိ ပုဋ္ဌာ ‘နော’တိ ဝဒန္တိ.

425. “There are, Poṭṭhapāda, some ascetics and brahmins who hold this view and maintain this doctrine: ‘The self is of unalloyed happiness and unimpaired after death.’ I approach them and ask: ‘Is it true, venerable sirs, that you hold this view and maintain this doctrine: “The self is of unalloyed happiness and unimpaired after death”?’ When asked thus by me, they acknowledge that it is so. I then say to them: ‘But do you, venerable sirs, dwell knowing and seeing a world of unalloyed happiness?’ When asked thus, they say, ‘No.’”

‘‘တျာဟံ ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘အပိ ပန တုမှေ အာယသ္မန္တော ဧကံ ဝါ ရတ္တိံ ဧကံ ဝါ ဒိဝသံ ဥပဍ္ဎံ ဝါ ရတ္တိံ ဥပဍ္ဎံ ဝါ ဒိဝသံ ဧကန္တသုခိံ အတ္တာနံ သဉ္ဇာနာထာ’တိ [Pg.178] ? ဣတိ ပုဋ္ဌာ ‘နော’တိ ဝဒန္တိ. တျာဟံ ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘အပိ ပန တုမှေ အာယသ္မန္တော ဇာနာထ – ‘‘အယံ မဂ္ဂေါ အယံ ပဋိပဒါ ဧကန္တသုခဿ လောကဿ သစ္ဆိကိရိယာယာ’’’တိ? ဣတိ ပုဋ္ဌာ ‘နော’တိ ဝဒန္တိ.

I say to them: ‘Venerable sirs, do you perceive yourselves as being of unalloyed happiness for a single night, or a single day, or for half a night, or for half a day?’ When asked thus, they say, ‘No.’ I say to them: ‘Venerable sirs, do you know: “This is the path, this is the practice for the realization of a world of unalloyed happiness”?’ When asked thus, they say, ‘No.’”

‘‘တျာဟံ ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘အပိ ပန တုမှေ အာယသ္မန္တော ယာ တာ ဒေဝတာ ဧကန္တသုခံ လောကံ ဥပပန္နာ, တာသံ ဘာသမာနာနံ သဒ္ဒံ သုဏာထ – ‘‘သုပ္ပဋိပန္နာတ္ထ, မာရိသာ, ဥဇုပ္ပဋိပန္နာတ္ထ, မာရိသာ, ဧကန္တသုခဿ လောကဿ သစ္ဆိကိရိယာယ; မယမ္ပိ ဟိ, မာရိသာ, ဧဝံပဋိပန္နာ ဧကန္တသုခံ လောကံ ဥပပန္နာ’တိ? ဣတိ ပုဋ္ဌာ ‘နော’တိ ဝဒန္တိ.

I say to them: ‘Have you, venerable sirs, heard the voices of deities who have been reborn in a world of unalloyed happiness, saying: “You are practicing well, sirs; you are practicing rightly, sirs, for the realization of a world of unalloyed happiness. For we, sirs, having practiced thus, have been reborn in a world of unalloyed happiness”?’ When asked thus, they say, ‘No.’”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, ပေါဋ္ဌပါဒ, နနု ဧဝံ သန္တေ တေသံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ အပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘အဒ္ဓါ ခေါ, ဘန္တေ, ဧဝံ သန္တေ တေသံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ အပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ.

“What do you think, Poṭṭhapāda? In that case, would not the assertion of those ascetics and brahmins become groundless?” “Certainly, venerable sir, in that case, the assertion of those ascetics and brahmins would indeed become groundless.”

၄၂၆. ‘‘သေယျထာပိ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ပုရိသော ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အဟံ ယာ ဣမသ္မိံ ဇနပဒေ ဇနပဒကလျာဏီ, တံ ဣစ္ဆာမိ တံ ကာမေမီ’တိ. တမေနံ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘အမ္ဘော ပုရိသ, ယံ တွံ ဇနပဒကလျာဏိံ ဣစ္ဆသိ ကာမေသိ, ဇာနာသိ တံ ဇနပဒကလျာဏိံ ခတ္တိယီ ဝါ ဗြာဟ္မဏီ ဝါ ဝေဿီ ဝါ သုဒ္ဒီ ဝါ’တိ? ဣတိ ပုဋ္ဌော ‘နော’တိ ဝဒေယျ. တမေနံ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘အမ္ဘော ပုရိသ, ယံ တွံ ဇနပဒကလျာဏိံ ဣစ္ဆသိ ကာမေသိ, ဇာနာသိ တံ ဇနပဒကလျာဏိံ ဧဝံနာမာ ဧဝံဂေါတ္တာတိ ဝါ, ဒီဃာ ဝါ ရဿာ ဝါ မဇ္ဈိမာ ဝါ ကာဠီ ဝါ သာမာ ဝါ မင်္ဂုရစ္ဆဝီ ဝါတိ, အမုကသ္မိံ ဂါမေ ဝါ နိဂမေ ဝါ နဂရေ ဝါ’တိ? ဣတိ ပုဋ္ဌော ‘နော’တိ ဝဒေယျ. တမေနံ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘အမ္ဘော ပုရိသ, ယံ တွံ န ဇာနာသိ န ပဿသိ, တံ တွံ ဣစ္ဆသိ ကာမေသီ’တိ? ဣတိ ပုဋ္ဌော ‘အာမာ’တိ ဝဒေယျ.

426. “Suppose, Poṭṭhapāda, a man should say: ‘I desire and love the most beautiful woman in this country.’ They would ask him: ‘Good man, this most beautiful woman in the country whom you desire and love—do you know whether she is a noblewoman, a brahmin woman, a merchant’s daughter, or a worker’s daughter?’ Questioned thus, he would say: ‘No.’ They would ask him: ‘Good man, this most beautiful woman in the country whom you desire and love—do you know her name, her clan, whether she is tall, short, or of medium height, whether she is dark, fair, or olive-skinned, or in what village, town, or city she lives?’ Questioned thus, he would say: ‘No.’ They would ask him: ‘Good man, do you desire and love someone whom you neither know nor see?’ Questioned thus, he would say: ‘Yes.’”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, ပေါဋ္ဌပါဒ, နနု ဧဝံ သန္တေ တဿ ပုရိသဿ အပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘အဒ္ဓါ ခေါ, ဘန္တေ, ဧဝံ သန္တေ တဿ ပုရိသဿ အပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ.

“What do you think, Poṭṭhapāda? In that case, would not that man’s statement become groundless?” “Certainly, venerable sir, in that case, that man’s statement would indeed become groundless.”

‘‘ဧဝမေဝ ခေါ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧဝံဝါဒိနော ဧဝံဒိဋ္ဌိနော – ‘ဧကန္တသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’တိ. တျာဟံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘သစ္စံ ကိရ တုမှေ အာယသ္မန္တော ဧဝံဝါဒိနော ဧဝံဒိဋ္ဌိနော [Pg.179] – ‘‘ဧကန္တသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’’’တိ? တေ စေ မေ ဧဝံ ပုဋ္ဌာ ‘အာမာ’တိ ပဋိဇာနန္တိ. တျာဟံ ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘အပိ ပန တုမှေ အာယသ္မန္တော ဧကန္တသုခံ လောကံ ဇာနံ ပဿံ ဝိဟရထာ’တိ? ဣတိ ပုဋ္ဌာ ‘နော’တိ ဝဒန္တိ.

“In just the same way, Poṭṭhapāda, there are those ascetics and brahmins who hold this view and doctrine: ‘The self is of unalloyed happiness and healthy after death.’ I approach them and ask: ‘Is it true, venerable sirs, that you hold this view and doctrine: “The self is of unalloyed happiness and healthy after death”?’ When asked thus by me, they acknowledge that it is so. I then say to them: ‘But do you, venerable sirs, dwell knowing and seeing a world of unalloyed happiness?’ When asked thus, they say, ‘No.’”

‘‘တျာဟံ ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘အပိ ပန တုမှေ အာယသ္မန္တော ဧကံ ဝါ ရတ္တိံ ဧကံ ဝါ ဒိဝသံ ဥပဍ္ဎံ ဝါ ရတ္တိံ ဥပဍ္ဎံ ဝါ ဒိဝသံ ဧကန္တသုခိံ အတ္တာနံ သဉ္ဇာနာထာ’တိ? ဣတိ ပုဋ္ဌာ ‘နော’တိ ဝဒန္တိ. တျာဟံ ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘အပိ ပန တုမှေ အာယသ္မန္တော ဇာနာထ – ‘‘အယံ မဂ္ဂေါ အယံ ပဋိပဒါ ဧကန္တသုခဿ လောကဿ သစ္ဆိကိရိယာယာ’တိ? ဣတိ ပုဋ္ဌာ ‘နော’တိ ဝဒန္တိ.

I say to them: ‘Venerable sirs, do you perceive yourselves as being of unalloyed happiness for a single night, or a single day, or for half a night, or for half a day?’ When asked thus, they say, ‘No.’ I say to them: ‘Venerable sirs, do you know: “This is the path, this is the practice for the realization of a world of unalloyed happiness”?’ When asked thus, they say, ‘No.’”

‘‘တျာဟံ ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘အပိ ပန တုမှေ အာယသ္မန္တော ယာ တာ ဒေဝတာ ဧကန္တသုခံ လောကံ ဥပပန္နာ, တာသံ ဘာသမာနာနံ သဒ္ဒံ သုဏာထ – ‘‘သုပ္ပဋိပန္နာတ္ထ, မာရိသာ, ဥဇုပ္ပဋိပန္နာတ္ထ, မာရိသာ, ဧကန္တသုခဿ လောကဿ သစ္ဆိကိရိယာယ; မယမ္ပိ ဟိ, မာရိသာ, ဧဝံပဋိပန္နာ ဧကန္တသုခံ လောကံ ဥပပန္နာ’’’တိ? ဣတိ ပုဋ္ဌာ ‘နော’တိ ဝဒန္တိ.

I say to them: ‘Have you, venerable sirs, heard the voices of deities who have been reborn in a world of unalloyed happiness, saying: “You are practicing well, sirs; you are practicing rightly, sirs, for the realization of a world of unalloyed happiness. For we, sirs, having practiced thus, have been reborn in a world of unalloyed happiness”?’ When asked thus, they say, ‘No.’”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, ပေါဋ္ဌပါဒ, နနု ဧဝံ သန္တေ တေသံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ အပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘အဒ္ဓါ ခေါ, ဘန္တေ, ဧဝံ သန္တေ တေသံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ အပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ.

“What do you think, Poṭṭhapāda? In that case, does not the statement of those ascetics and brahmins become unsubstantiated?” “Certainly, venerable sir, in that case, the statement of those ascetics and brahmins does become unsubstantiated.”

၄၂၇. ‘‘သေယျထာပိ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ပုရိသော စာတုမဟာပထေ နိဿေဏိံ ကရေယျ ပါသာဒဿ အာရောဟဏာယ. တမေနံ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘အမ္ဘော ပုရိသ, ယဿ တွံ ပါသာဒဿ အာရောဟဏာယ နိဿေဏိံ ကရောသိ, ဇာနာသိ တံ ပါသာဒံ ပုရတ္ထိမာယ ဝါ ဒိသာယ ဒက္ခိဏာယ ဝါ ဒိသာယ ပစ္ဆိမာယ ဝါ ဒိသာယ ဥတ္တရာယ ဝါ ဒိသာယ ဥစ္စော ဝါ နီစော ဝါ မဇ္ဈိမော ဝါ’တိ? ဣတိ ပုဋ္ဌော ‘နော’တိ ဝဒေယျ. တမေနံ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘အမ္ဘော ပုရိသ, ယံ တွံ န ဇာနာသိ န ပဿသိ, တဿ တွံ ပါသာဒဿ အာရောဟဏာယ နိဿေဏိံ ကရောသီ’တိ? ဣတိ ပုဋ္ဌော ‘အာမာ’တိ ဝဒေယျ.

427. “Suppose, Poṭṭhapāda, a man were to make a staircase at a crossroads to ascend a palace. They might say to him: ‘Good man, as for the palace for which you are making a staircase to ascend, do you know whether that palace is in the eastern direction, the southern, the western, or the northern direction? Or whether it is high, low, or of medium height?’ When asked thus, he would say, ‘No.’ They might then say to him: ‘Good man, so you are making a staircase to ascend a palace that you neither know nor see?’ When asked thus, he would say, ‘Yes.’”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, ပေါဋ္ဌပါဒ, နနု ဧဝံ သန္တေ တဿ ပုရိသဿ အပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘အဒ္ဓါ ခေါ, ဘန္တေ, ဧဝံ သန္တေ တဿ ပုရိသဿ အပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ.

“What do you think, Poṭṭhapāda? In that case, does not that man’s statement become unsubstantiated?” “Certainly, venerable sir, in that case, that man’s statement does become unsubstantiated.”

‘‘ဧဝမေဝ [Pg.180] ခေါ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ယေ တေ သမဏဗြာဟ္မဏာ ဧဝံဝါဒိနော ဧဝံဒိဋ္ဌိနော – ‘ဧကန္တသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’တိ. တျာဟံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘သစ္စံ ကိရ တုမှေ အာယသ္မန္တော ဧဝံဝါဒိနော ဧဝံဒိဋ္ဌိနော – ‘‘ဧကန္တသုခီ အတ္တာ ဟောတိ အရောဂေါ ပရံ မရဏာ’တိ? တေ စေ မေ ဧဝံ ပုဋ္ဌာ ‘အာမာ’တိ ပဋိဇာနန္တိ. တျာဟံ ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘အပိ ပန တုမှေ အာယသ္မန္တော ဧကန္တသုခံ လောကံ ဇာနံ ပဿံ ဝိဟရထာ’တိ? ဣတိ ပုဋ္ဌာ ‘နော’တိ ဝဒန္တိ.

“Just so, Poṭṭhapāda, those ascetics and brahmins who speak thus and hold this view: ‘The self is exclusively happy and without disease after death,’ I approach them and say: ‘Is it true, venerable sirs, that you speak thus and hold this view: “The self is exclusively happy and without disease after death”?’ If, when questioned thus, they acknowledge it, I say to them: ‘But do you, venerable sirs, dwell knowing and seeing a world of exclusive happiness?’ When asked thus, they say: ‘No.’”

‘‘တျာဟံ ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘အပိ ပန တုမှေ အာယသ္မန္တော ဧကံ ဝါ ရတ္တိံ ဧကံ ဝါ ဒိဝသံ ဥပဍ္ဎံ ဝါ ရတ္တိံ ဥပဍ္ဎံ ဝါ ဒိဝသံ ဧကန္တသုခိံ အတ္တာနံ သဉ္ဇာနာထာ’တိ? ဣတိ ပုဋ္ဌာ ‘နော’တိ ဝဒန္တိ. တျာဟံ ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘အပိ ပန တုမှေ အာယသ္မန္တော ဇာနာထ အယံ မဂ္ဂေါ အယံ ပဋိပဒါ ဧကန္တသုခဿ လောကဿ သစ္ဆိကိရိယာယာ’တိ? ဣတိ ပုဋ္ဌာ ‘နော’တိ ဝဒန္တိ.

“I say to them: ‘Do you, venerable sirs, perceive yourselves as being exclusively happy for even a single night or a single day, or half a night or half a day?’ When asked thus, they say, ‘No.’ I say to them: ‘Do you, venerable sirs, know this path, this practice for the realization of a world of exclusive happiness?’ When asked thus, they say, ‘No.’”

‘‘တျာဟံ ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘အပိ ပန တုမှေ အာယသ္မန္တော ယာ တာ ဒေဝတာ ဧကန္တသုခံ လောကံ ဥပပန္နာ’ တာသံ ဒေဝတာနံ ဘာသမာနာနံ သဒ္ဒံ သုဏာထ- ‘‘သုပ္ပဋိပန္နာတ္ထ, မာရိသာ, ဥဇုပ္ပဋိပန္နာတ္ထ, မာရိသာ, ဧကန္တသုခဿ လောကဿ သစ္ဆိကိရိယာယ; မယမ္ပိ ဟိ, မာရိသာ, ဧဝံ ပဋိပန္နာ ဧကန္တသုခံ လောကံ ဥပပန္နာ’တိ? ဣတိ ပုဋ္ဌာ ‘‘နော’’တိ ဝဒန္တိ.

“I say to them: ‘Have you, venerable sirs, heard the voices of deities who have been reborn in a world of exclusive happiness, saying: “You are practicing well, sirs, practicing uprightly for the realization of a world of exclusive happiness; for we too, sirs, having practiced thus, have been reborn in a world of exclusive happiness”?’ When asked thus, they say: ‘No.’”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, ပေါဋ္ဌပါဒ, နနု ဧဝံ သန္တေ တေသံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ အပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘အဒ္ဓါ ခေါ, ဘန္တေ, ဧဝံ သန္တေ တေသံ သမဏဗြာဟ္မဏာနံ အပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ.

“What do you think, Poṭṭhapāda? In that case, does not the statement of those ascetics and brahmins become unsubstantiated?” “Certainly, venerable sir, in that case, the statement of those ascetics and brahmins does indeed become unsubstantiated.”

တယော အတ္တပဋိလာဘာ

Three Acquisitions of Individuality

၄၂၈. ‘‘တယော ခေါ မေ, ပေါဋ္ဌပါဒ, အတ္တပဋိလာဘာ – ဩဠာရိကော အတ္တပဋိလာဘော, မနောမယော အတ္တပဋိလာဘော, အရူပေါ အတ္တပဋိလာဘော. ကတမော စ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ဩဠာရိကော အတ္တပဋိလာဘော? ရူပီ စာတုမဟာဘူတိကော ကဗဠီကာရာဟာရဘက္ခော, အယံ ဩဠာရိကော အတ္တပဋိလာဘော. ကတမော မနောမယော အတ္တပဋိလာဘော? ရူပီ မနောမယော သဗ္ဗင်္ဂပစ္စင်္ဂီ အဟီနိန္ဒြိယော, အယံ မနောမယော အတ္တပဋိလာဘော. ကတမော အရူပေါ အတ္တပဋိလာဘော? အရူပီ သညာမယော, အယံ အရူပေါ အတ္တပဋိလာဘော.

428. “Poṭṭhapāda, there are these three acquisitions of individuality: the gross acquisition of individuality, the mind-made acquisition of individuality, and the formless acquisition of individuality. And what, Poṭṭhapāda, is the gross acquisition of individuality? That which has form, is made of the four great elements, and feeds on solid food—this is the gross acquisition of individuality. And what is the mind-made acquisition of individuality? That which has form, is mind-made, is complete with all major and minor limbs, and has unimpaired faculties—this is the mind-made acquisition of individuality. And what is the formless acquisition of individuality? That which is formless and made of perception—this is the formless acquisition of individuality.”

၄၂၉. ‘‘ဩဠာရိကဿပိ [Pg.181] ခေါ အဟံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, အတ္တပဋိလာဘဿ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေမိ – ယထာပဋိပန္နာနံ ဝေါ သံကိလေသိကာ ဓမ္မာ ပဟီယိဿန္တိ, ဝေါဒါနိယာ ဓမ္မာ အဘိဝဍ္ဎိဿန္တိ, ပညာပါရိပူရိံ ဝေပုလ္လတ္တဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿထာတိ. သိယာ ခေါ ပန တေ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ဧဝမဿ – သံကိလေသိကာ ဓမ္မာ ပဟီယိဿန္တိ, ဝေါဒါနိယာ ဓမ္မာ အဘိဝဍ္ဎိဿန္တိ, ပညာပါရိပူရိံ ဝေပုလ္လတ္တဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿတိ, ဒုက္ခော စ ခေါ ဝိဟာရောတိ, န ခေါ ပနေတံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ဧဝံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. သံကိလေသိကာ စေဝ ဓမ္မာ ပဟီယိဿန္တိ, ဝေါဒါနိယာ စ ဓမ္မာ အဘိဝဍ္ဎိဿန္တိ, ပညာပါရိပူရိံ ဝေပုလ္လတ္တဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿတိ, ပါမုဇ္ဇံ စေဝ ဘဝိဿတိ ပီတိ စ ပဿဒ္ဓိ စ သတိ စ သမ္ပဇညဉ္စ သုခေါ စ ဝိဟာရော.

429. “Poṭṭhapāda, I teach the Dhamma for the abandoning of the gross acquisition of individuality, so that for you who practice accordingly, defiling qualities will be abandoned, purifying qualities will grow, and you will dwell having realized for yourselves with higher knowledge, made manifest, and attained the fulfillment and expansion of wisdom in this very life. It might occur to you, Poṭṭhapāda: ‘Defiling qualities will be abandoned, purifying qualities will grow, and one will dwell having realized for oneself with higher knowledge, made manifest, and attained the fulfillment and expansion of wisdom in this very life, but the dwelling will be painful.’ But, Poṭṭhapāda, it should not be seen like that. When defiling qualities are abandoned and purifying qualities grow, and one dwells having realized for oneself with higher knowledge, made manifest, and attained the fulfillment and expansion of wisdom in this very life, there will be gladness, rapture, tranquility, mindfulness, clear comprehension, and a pleasant dwelling.”

၄၃၀. ‘‘မနောမယဿပိ ခေါ အဟံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, အတ္တပဋိလာဘဿ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေမိ ယထာပဋိပန္နာနံ ဝေါ သံကိလေသိကာ ဓမ္မာ ပဟီယိဿန္တိ, ဝေါဒါနိယာ ဓမ္မာ အဘိဝဍ္ဎိဿန္တိ, ပညာပါရိပူရိံ ဝေပုလ္လတ္တဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿထာတိ. သိယာ ခေါ ပန တေ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ဧဝမဿ – ‘သံကိလေသိကာ ဓမ္မာ ပဟီယိဿန္တိ, ဝေါဒါနိယာ ဓမ္မာ အဘိဝဍ္ဎိဿန္တိ, ပညာပါရိပူရိံ ဝေပုလ္လတ္တဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿတိ, ဒုက္ခော စ ခေါ ဝိဟာရော’တိ, န ခေါ ပနေတံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ဧဝံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. သံကိလေသိကာ စေဝ ဓမ္မာ ပဟီယိဿန္တိ, ဝေါဒါနိယာ စ ဓမ္မာ အဘိဝဍ္ဎိဿန္တိ, ပညာပါရိပူရိံ ဝေပုလ္လတ္တဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿတိ, ပါမုဇ္ဇံ စေဝ ဘဝိဿတိ ပီတိ စ ပဿဒ္ဓိ စ သတိ စ သမ္ပဇညဉ္စ သုခေါ စ ဝိဟာရော.

430. “Poṭṭhapāda, I teach the Dhamma for the abandoning of the mind-made acquisition of individuality, so that for you who practice accordingly, defiling qualities will be abandoned, purifying qualities will grow, and you will dwell having realized for yourselves with higher knowledge, made manifest, and attained the fulfillment and expansion of wisdom in this very life. It might occur to you, Poṭṭhapāda: ‘Defiling qualities will be abandoned, purifying qualities will grow, and one will dwell having realized for oneself with higher knowledge, made manifest, and attained the fulfillment and expansion of wisdom in this very life, but the dwelling will be painful.’ But, Poṭṭhapāda, it should not be seen like that. When defiling qualities are abandoned and purifying qualities grow, and one dwells having realized for oneself with higher knowledge, made manifest, and attained the fulfillment and expansion of wisdom in this very life, there will be gladness, rapture, tranquility, mindfulness, clear comprehension, and a pleasant dwelling.”

၄၃၁. ‘‘အရူပဿပိ ခေါ အဟံ, ပေါဋ္ဌပါဒ, အတ္တပဋိလာဘဿ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေမိ ယထာပဋိပန္နာနံ ဝေါ သံကိလေသိကာ ဓမ္မာ ပဟီယိဿန္တိ, ဝေါဒါနိယာ ဓမ္မာ အဘိဝဍ္ဎိဿန္တိ, ပညာပါရိပူရိံ ဝေပုလ္လတ္တဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿထာတိ. သိယာ ခေါ ပန တေ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ဧဝမဿ – ‘သံကိလေသိကာ ဓမ္မာ ပဟီယိဿန္တိ, ဝေါဒါနိယာ ဓမ္မာ အဘိဝဍ္ဎိဿန္တိ, ပညာပါရိပူရိံ ဝေပုလ္လတ္တဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿတိ, ဒုက္ခော စ ခေါ ဝိဟာရော’တိ, န ခေါ ပနေတံ[Pg.182], ပေါဋ္ဌပါဒ, ဧဝံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. သံကိလေသိကာ စေဝ ဓမ္မာ ပဟီယိဿန္တိ, ဝေါဒါနိယာ စ ဓမ္မာ အဘိဝဍ္ဎိဿန္တိ, ပညာပါရိပူရိံ ဝေပုလ္လတ္တဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿတိ, ပါမုဇ္ဇံ စေဝ ဘဝိဿတိ ပီတိ စ ပဿဒ္ဓိ စ သတိ စ သမ္ပဇညဉ္စ သုခေါ စ ဝိဟာရော.

431. “Poṭṭhapāda, I teach the Dhamma for the abandoning of the formless acquisition of individuality, so that for you who practice accordingly, defiling qualities will be abandoned, purifying qualities will increase, and you will dwell having, in this very life, realized for yourselves with higher knowledge, made manifest, and attained the fulfillment and expansion of wisdom. It might occur to you, Poṭṭhapāda: ‘Defiling qualities will be abandoned, purifying qualities will increase, and one will dwell having, in this very life, realized for oneself with higher knowledge, made manifest, and attained the fulfillment and expansion of wisdom, but the dwelling will be painful.’ But, Poṭṭhapāda, it should not be seen like that. As defiling qualities are abandoned and purifying qualities increase, and one dwells having, in this very life, realized for oneself with higher knowledge, made manifest, and attained the fulfillment and expansion of wisdom, there will be gladness, rapture, tranquility, mindfulness, clear comprehension, and a pleasant dwelling.”

၄၃၂. ‘‘ပရေ စေ, ပေါဋ္ဌပါဒ, အမှေ ဧဝံ ပုစ္ဆေယျုံ – ‘ကတမော ပန သော, အာဝုသော, ဩဠာရိကော အတ္တပဋိလာဘော, ယဿ တုမှေ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေထ, ယထာပဋိပန္နာနံ ဝေါ သံကိလေသိကာ ဓမ္မာ ပဟီယိဿန္တိ, ဝေါဒါနိယာ ဓမ္မာ အဘိဝဍ္ဎိဿန္တိ, ပညာပါရိပူရိံ ဝေပုလ္လတ္တဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿထာ’တိ, တေသံ မယံ ဧဝံ ပုဋ္ဌာ ဧဝံ ဗျာကရေယျာမ – ‘အယံ ဝါ သော, အာဝုသော, ဩဠာရိကော အတ္တပဋိလာဘော, ယဿ မယံ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေမ, ယထာပဋိပန္နာနံ ဝေါ သံကိလေသိကာ ဓမ္မာ ပဟီယိဿန္တိ, ဝေါဒါနိယာ ဓမ္မာ အဘိဝဍ္ဎိဿန္တိ, ပညာပါရိပူရိံ ဝေပုလ္လတ္တဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿထာ’တိ.

432. “Poṭṭhapāda, if others were to ask us: ‘Friend, what is that gross acquisition of individuality for the abandoning of which you teach the Dhamma, so that for those who practice accordingly, defiling qualities will be abandoned, purifying qualities will increase, and they will dwell having, in this very life, realized for themselves with higher knowledge, made manifest, and attained the fulfillment and expansion of wisdom?’—being asked thus, we would answer them thus: ‘Friends, this is that gross acquisition of individuality for the abandoning of which we teach the Dhamma, so that for you who practice accordingly, defiling qualities will be abandoned, purifying qualities will increase, and you will dwell having, in this very life, realized for yourselves with higher knowledge, made manifest, and attained the fulfillment and expansion of wisdom.’”

၄၃၃. ‘‘ပရေ စေ, ပေါဋ္ဌပါဒ, အမှေ ဧဝံ ပုစ္ဆေယျုံ – ‘ကတမော ပန သော, အာဝုသော, မနောမယော အတ္တပဋိလာဘော, ယဿ တုမှေ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေထ, ယထာပဋိပန္နာနံ ဝေါ သံကိလေသိကာ ဓမ္မာ ပဟီယိဿန္တိ, ဝေါဒါနိယာ ဓမ္မာ အဘိဝဍ္ဎိဿန္တိ, ပညာပါရိပူရိံ ဝေပုလ္လတ္တဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿထာ’တိ? တေသံ မယံ ဧဝံ ပုဋ္ဌာ ဧဝံ ဗျာကရေယျာမ – ‘အယံ ဝါ သော, အာဝုသော, မနောမယော အတ္တပဋိလာဘော ယဿ မယံ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေမ, ယထာပဋိပန္နာနံ ဝေါ သံကိလေသိကာ ဓမ္မာ ပဟီယိဿန္တိ, ဝေါဒါနိယာ ဓမ္မာ အဘိဝဍ္ဎိဿန္တိ, ပညာပါရိပူရိံ ဝေပုလ္လတ္တဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿထာ’တိ.

433. “Poṭṭhapāda, if others were to ask us: ‘Friend, what is that mind-made acquisition of individuality for the abandoning of which you teach the Dhamma, so that for those who practice accordingly, defiling qualities will be abandoned, purifying qualities will increase, and they will dwell having, in this very life, realized for themselves with higher knowledge, made manifest, and attained the fulfillment and expansion of wisdom?’—being asked thus, we would answer them thus: ‘Friends, this is that mind-made acquisition of individuality for the abandoning of which we teach the Dhamma, so that for you who practice accordingly, defiling qualities will be abandoned, purifying qualities will increase, and you will dwell having, in this very life, realized for yourselves with higher knowledge, made manifest, and attained the fulfillment and expansion of wisdom.’”

၄၃၄. ‘‘ပရေ စေ, ပေါဋ္ဌပါဒ, အမှေ ဧဝံ ပုစ္ဆေယျုံ – ‘ကတမော ပန သော, အာဝုသော, အရူပေါ အတ္တပဋိလာဘော, ယဿ တုမှေ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေထ, ယထာပဋိပန္နာနံ ဝေါ သံကိလေသိကာ ဓမ္မာ ပဟီယိဿန္တိ, ဝေါဒါနိယာ ဓမ္မာ အဘိဝဍ္ဎိဿန္တိ, ပညာပါရိပူရိံ ဝေပုလ္လတ္တဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿထာ’တိ, တေသံ မယံ ဧဝံ ပုဋ္ဌာ [Pg.183] ဧဝံ ဗျာကရေယျာမ – ‘အယံ ဝါ သော, အာဝုသော, အရူပေါ အတ္တပဋိလာဘော ယဿ မယံ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေမ, ယထာပဋိပန္နာနံ ဝေါ သံကိလေသိကာ ဓမ္မာ ပဟီယိဿန္တိ, ဝေါဒါနိယာ ဓမ္မာ အဘိဝဍ္ဎိဿန္တိ, ပညာပါရိပူရိံ ဝေပုလ္လတ္တဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿထာ’တိ.

434. “Poṭṭhapāda, if others were to ask us: ‘Friend, what is that formless acquisition of individuality for the abandoning of which you teach the Dhamma, so that for those who practice accordingly, defiling qualities will be abandoned, purifying qualities will increase, and they will dwell having, in this very life, realized for themselves with higher knowledge, made manifest, and attained the fulfillment and expansion of wisdom?’—being asked thus, we would answer them thus: ‘Friends, this is that formless acquisition of individuality for the abandoning of which we teach the Dhamma, so that for you who practice accordingly, defiling qualities will be abandoned, purifying qualities will increase, and you will dwell having, in this very life, realized for yourselves with higher knowledge, made manifest, and attained the fulfillment and expansion of wisdom.’”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, ပေါဋ္ဌပါဒ, နနု ဧဝံ သန္တေ သပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘အဒ္ဓါ ခေါ, ဘန္တေ, ဧဝံ သန္တေ သပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ.

“What do you think, Poṭṭhapāda? This being so, does not my statement prove to be well-founded?” “Surely, venerable sir, this being so, your statement proves to be well-founded.”

၄၃၅. ‘‘သေယျထာပိ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ပုရိသော နိဿေဏိံ ကရေယျ ပါသာဒဿ အာရောဟဏာယ တဿေဝ ပါသာဒဿ ဟေဋ္ဌာ. တမေနံ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘အမ္ဘော ပုရိသ, ယဿ တွံ ပါသာဒဿ အာရောဟဏာယ နိဿေဏိံ ကရောသိ, ဇာနာသိ တံ ပါသာဒံ, ပုရတ္ထိမာယ ဝါ ဒိသာယ ဒက္ခိဏာယ ဝါ ဒိသာယ ပစ္ဆိမာယ ဝါ ဒိသာယ ဥတ္တရာယ ဝါ ဒိသာယ ဥစ္စော ဝါ နီစော ဝါ မဇ္ဈိမော ဝါ’တိ? သော ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အယံ ဝါ သော, အာဝုသော, ပါသာဒေါ, ယဿာဟံ အာရောဟဏာယ နိဿေဏိံ ကရောမိ, တဿေဝ ပါသာဒဿ ဟေဋ္ဌာ’တိ.

435. “Suppose, Poṭṭhapāda, a man were making a ladder to ascend a palace, right at the base of that palace. They might say to him: ‘Good man, this palace you are making a ladder to ascend—do you know whether it is in the eastern, southern, western, or northern direction, or whether it is high, low, or of medium height?’ He would reply: ‘Friends, the very palace I am making a ladder to ascend—I am making it right at the base of that palace.’”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, ပေါဋ္ဌပါဒ, နနု ဧဝံ သန္တေ တဿ ပုရိသဿ သပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘အဒ္ဓါ ခေါ, ဘန္တေ, ဧဝံ သန္တေ တဿ ပုရိသဿ သပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ.

“What do you think, Poṭṭhapāda? This being so, does not that man’s statement prove to be well-founded?” “Surely, venerable sir, this being so, that man’s statement proves to be well-founded.”

၄၃၆. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ, ပေါဋ္ဌပါဒ, ပရေ စေ အမှေ ဧဝံ ပုစ္ဆေယျုံ – ‘ကတမော ပန သော, အာဝုသော, ဩဠာရိကော အတ္တပဋိလာဘော…ပေ… ကတမော ပန သော, အာဝုသော, မနောမယော အတ္တပဋိလာဘော…ပေ… ကတမော ပန သော, အာဝုသော, အရူပေါ အတ္တပဋိလာဘော, ယဿ တုမှေ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေထ, ယထာပဋိပန္နာနံ ဝေါ သံကိလေသိကာ ဓမ္မာ ပဟီယိဿန္တိ, ဝေါဒါနိယာ ဓမ္မာ အဘိဝဍ္ဎိဿန္တိ, ပညာပါရိပူရိံ ဝေပုလ္လတ္တဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿထာ’တိ, တေသံ မယံ ဧဝံ ပုဋ္ဌာ ဧဝံ ဗျာကရေယျာမ – ‘အယံ ဝါ သော, အာဝုသော, အရူပေါ အတ္တပဋိလာဘော, ယဿ မယံ ပဟာနာယ ဓမ္မံ ဒေသေမ, ယထာပဋိပန္နာနံ ဝေါ သံကိလေသိကာ ဓမ္မာ ပဟီယိဿန္တိ, ဝေါဒါနိယာ ဓမ္မာ အဘိဝဍ္ဎိဿန္တိ, ပညာပါရိပူရိံ [Pg.184] ဝေပုလ္လတ္တဉ္စ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရိဿထာ’တိ.

436. “In the very same way, Poṭṭhapāda, if others were to ask us thus: ‘Friends, what is that coarse acquisition of self… and so on… what is that mind-made acquisition of self… and so on… what is that formless acquisition of self, for the abandoning of which you teach the Dhamma, so that for you who practice accordingly, your defiling states will be abandoned, your purifying states will increase, and you will, in this very life, realize for yourselves with higher knowledge the fulfillment and abundance of wisdom, and dwell having attained it?’—being asked thus, we would answer them thus: ‘Friends, this is that formless acquisition of self for the abandoning of which we teach the Dhamma, so that for you who practice accordingly, your defiling states will be abandoned, your purifying states will increase, and you will, in this very life, realize for yourselves with higher knowledge the fulfillment and abundance of wisdom, and dwell having attained it.’”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, ပေါဋ္ဌပါဒ, နနု ဧဝံ သန္တေ သပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘အဒ္ဓါ ခေါ, ဘန္တေ, ဧဝံ သန္တေ သပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ.

“What do you think of this, Poṭṭhapāda? This being so, does not my statement become well-founded?” “Surely, venerable sir, this being so, the statement becomes well-founded.”

၄၃၇. ဧဝံ ဝုတ္တေ စိတ္တော ဟတ္ထိသာရိပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ယသ္မိံ, ဘန္တေ, သမယေ ဩဠာရိကော အတ္တပဋိလာဘော ဟောတိ, မောဃဿ တသ္မိံ သမယေ မနောမယော အတ္တပဋိလာဘော ဟောတိ, မောဃော အရူပေါ အတ္တပဋိလာဘော ဟောတိ; ဩဠာရိကော ဝါဿ အတ္တပဋိလာဘော တသ္မိံ သမယေ သစ္စော ဟောတိ. ယသ္မိံ, ဘန္တေ, သမယေ မနောမယော အတ္တပဋိလာဘော ဟောတိ, မောဃဿ တသ္မိံ သမယေ ဩဠာရိကော အတ္တပဋိလာဘော ဟောတိ, မောဃော အရူပေါ အတ္တပဋိလာဘော ဟောတိ; မနောမယော ဝါဿ အတ္တပဋိလာဘော တသ္မိံ သမယေ သစ္စော ဟောတိ. ယသ္မိံ, ဘန္တေ, သမယေ အရူပေါ အတ္တပဋိလာဘော ဟောတိ, မောဃဿ တသ္မိံ သမယေ ဩဠာရိကော အတ္တပဋိလာဘော ဟောတိ, မောဃော မနောမယော အတ္တပဋိလာဘော ဟောတိ; အရူပေါ ဝါဿ အတ္တပဋိလာဘော တသ္မိံ သမယေ သစ္စော ဟောတီ’’တိ.

437. When this was said, Citta, son of the elephant trainer, said this to the Blessed One: “Venerable sir, at the time when the coarse acquisition of self exists, at that time the mind-made acquisition of self is void, and the formless acquisition of self is void; only the coarse acquisition of self is true at that time. Venerable sir, at the time when the mind-made acquisition of self exists, at that time the coarse acquisition of self is void, and the formless acquisition of self is void; only the mind-made acquisition of self is true at that time. Venerable sir, at the time when the formless acquisition of self exists, at that time the coarse acquisition of self is void, and the mind-made acquisition of self is void; only the formless acquisition of self is true at that time.”

‘‘ယသ္မိံ, စိတ္တ, သမယေ ဩဠာရိကော အတ္တပဋိလာဘော ဟောတိ, နေဝ တသ္မိံ သမယေ မနောမယော အတ္တပဋိလာဘောတိ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ, န အရူပေါ အတ္တပဋိလာဘောတိ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ; ဩဠာရိကော အတ္တပဋိလာဘောတွေဝ တသ္မိံ သမယေ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ယသ္မိံ, စိတ္တ, သမယေ မနောမယော အတ္တပဋိလာဘော ဟောတိ, နေဝ တသ္မိံ သမယေ ဩဠာရိကော အတ္တပဋိလာဘောတိ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ, န အရူပေါ အတ္တပဋိလာဘောတိ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ; မနောမယော အတ္တပဋိလာဘောတွေဝ တသ္မိံ သမယေ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ယသ္မိံ, စိတ္တ, သမယေ အရူပေါ အတ္တပဋိလာဘော ဟောတိ, နေဝ တသ္မိံ သမယေ ဩဠာရိကော အတ္တပဋိလာဘောတိ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ, န မနောမယော အတ္တပဋိလာဘောတိ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ; အရူပေါ အတ္တပဋိလာဘောတွေဝ တသ္မိံ သမယေ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ.

“Citta, at the time when there is a gross acquisition of self, it is not reckoned as a mind-made acquisition of self, nor is it reckoned as a formless acquisition of self; at that time, it is reckoned only as a gross acquisition of self. Citta, at the time when there is a mind-made acquisition of self, it is not reckoned as a gross acquisition of self, nor is it reckoned as a formless acquisition of self; at that time, it is reckoned only as a mind-made acquisition of self. Citta, at the time when there is a formless acquisition of self, it is not reckoned as a gross acquisition of self, nor is it reckoned as a mind-made acquisition of self; at that time, it is reckoned only as a formless acquisition of self.”

၄၃၈. ‘‘သစေ တံ, စိတ္တ, ဧဝံ ပုစ္ဆေယျုံ – ‘အဟောသိ တွံ အတီတမဒ္ဓါနံ, န တွံ နာဟောသိ; ဘဝိဿသိ တွံ အနာဂတမဒ္ဓါနံ, န တွံ န ဘဝိဿသိ; အတ္ထိ တွံ [Pg.185] ဧတရဟိ, န တွံ နတ္ထီ’တိ, ဧဝံ ပုဋ္ဌော တွံ, စိတ္တ, ကိန္တိ ဗျာကရေယျာသီ’’တိ?

438. “If, Citta, they were to ask you thus: ‘Did you exist in the past? Were you not non-existent? Will you exist in the future? Will you not be non-existent? Do you exist now? Are you not non-existent?’—being asked thus, Citta, how would you answer?”

‘‘သစေ မံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ပုစ္ဆေယျုံ – ‘အဟောသိ တွံ အတီတမဒ္ဓါနံ, န တွံ န အဟောသိ; ဘဝိဿသိ တွံ အနာဂတမဒ္ဓါနံ, န တွံ န ဘဝိဿသိ; အတ္ထိ တွံ ဧတရဟိ, န တွံ နတ္ထီ’တိ. ဧဝံ ပုဋ္ဌော အဟံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဗျာကရေယျံ – ‘အဟောသာဟံ အတီတမဒ္ဓါနံ, နာဟံ န အဟောသိံ; ဘဝိဿာမဟံ အနာဂတမဒ္ဓါနံ, နာဟံ န ဘဝိဿာမိ; အတ္ထာဟံ ဧတရဟိ, နာဟံ နတ္ထီ’တိ. ဧဝံ ပုဋ္ဌော အဟံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဗျာကရေယျ’’န္တိ.

“Venerable sir, if they were to ask me thus: ‘Did you exist in the past? Were you not non-existent? Will you exist in the future? Will you not be non-existent? Do you exist now? Are you not non-existent?’—being asked thus, venerable sir, I would answer thus: ‘I existed in the past; I was not non-existent. I will exist in the future; I will not be non-existent. I exist now; I am not non-existent.’ Being asked thus, venerable sir, I would answer in this way.”

‘‘သစေ ပန တံ, စိတ္တ, ဧဝံ ပုစ္ဆေယျုံ – ‘ယော တေ အဟောသိ အတီတော အတ္တပဋိလာဘော, သောဝ တေ အတ္တပဋိလာဘော သစ္စော, မောဃော အနာဂတော, မောဃော ပစ္စုပ္ပန္နော? ယော တေ ဘဝိဿတိ အနာဂတော အတ္တပဋိလာဘော, သောဝ တေ အတ္တပဋိလာဘော သစ္စော, မောဃော အတီတော, မောဃော ပစ္စုပ္ပန္နော? ယော တေ ဧတရဟိ ပစ္စုပ္ပန္နော အတ္တပဋိလာဘော, သောဝ တေ အတ္တပဋိလာဘော သစ္စော, မောဃော အတီတော, မောဃော အနာဂတော’တိ. ဧဝံ ပုဋ္ဌော တွံ, စိတ္တ, ကိန္တိ ဗျာကရေယျာသီ’’တိ?

“But if, Citta, they were to ask you thus: ‘The acquisition of self that you had in the past—was only that acquisition of self of yours true, the future one void, the present one void? The acquisition of self that you will have in the future—will only that acquisition of self of yours be true, the past one void, the present one void? The acquisition of self that you have now in the present—is only that acquisition of self of yours true, the past one void, the future one void?’—being asked thus, Citta, how would you answer?”

‘‘သစေ ပန မံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ပုစ္ဆေယျုံ – ‘ယော တေ အဟောသိ အတီတော အတ္တပဋိလာဘော, သောဝ တေ အတ္တပဋိလာဘော သစ္စော, မောဃော အနာဂတော, မောဃော ပစ္စုပ္ပန္နော. ယော တေ ဘဝိဿတိ အနာဂတော အတ္တပဋိလာဘော, သောဝ တေ အတ္တပဋိလာဘော သစ္စော, မောဃော အတီတော, မောဃော ပစ္စုပ္ပန္နော. ယော တေ ဧတရဟိ ပစ္စုပ္ပန္နော အတ္တပဋိလာဘော, သောဝ တေ အတ္တပဋိလာဘော သစ္စော, မောဃော အတီတော, မောဃော အနာဂတော’တိ. ဧဝံ ပုဋ္ဌော အဟံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဗျာကရေယျံ – ‘ယော မေ အဟောသိ အတီတော အတ္တပဋိလာဘော, သောဝ မေ အတ္တပဋိလာဘော တသ္မိံ သမယေ သစ္စော အဟောသိ, မောဃော အနာဂတော, မောဃော ပစ္စုပ္ပန္နော. ယော မေ ဘဝိဿတိ အနာဂတော အတ္တပဋိလာဘော, သောဝ မေ အတ္တပဋိလာဘော တသ္မိံ သမယေ သစ္စော ဘဝိဿတိ, မောဃော အတီတော, မောဃော ပစ္စုပ္ပန္နော. ယော မေ ဧတရဟိ ပစ္စုပ္ပန္နော အတ္တပဋိလာဘော, သောဝ မေ အတ္တပဋိလာဘော သစ္စော, မောဃော အတီတော, မောဃော အနာဂတော’တိ. ဧဝံ ပုဋ္ဌော အဟံ, ဘန္တေ, ဧဝံ ဗျာကရေယျ’’န္တိ.

“But if, venerable sir, they were to ask me thus: ‘The acquisition of self that you had in the past—was only that acquisition of self of yours true, the future one void, the present one void? The acquisition of self that you will have in the future—will only that acquisition of self of yours be true, the past one void, the present one void? The acquisition of self that you have now in the present—is only that acquisition of self of yours true, the past one void, the future one void?’—being asked thus, venerable sir, I would answer thus: ‘The acquisition of self that I had in the past—only that acquisition of self of mine was true at that time; the future one was void, the present one was void. The acquisition of self that I will have in the future—only that acquisition of self of mine will be true at that time; the past one is void, the present one is void. The acquisition of self that I have now in the present—only that acquisition of self of mine is true; the past one is void, the future one is void.’ Being asked thus, venerable sir, I would answer in this way.”

၄၃၉. ‘‘ဧဝမေဝ [Pg.186] ခေါ, စိတ္တ, ယသ္မိံ သမယေ ဩဠာရိကော အတ္တပဋိလာဘော ဟောတိ, နေဝ တသ္မိံ သမယေ မနောမယော အတ္တပဋိလာဘောတိ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ, န အရူပေါ အတ္တပဋိလာဘောတိ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ဩဠာရိကော အတ္တပဋိလာဘော တွေဝ တသ္မိံ သမယေ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ယသ္မိံ, စိတ္တ, သမယေ မနောမယော အတ္တပဋိလာဘော ဟောတိ…ပေ… ယသ္မိံ, စိတ္တ, သမယေ အရူပေါ အတ္တပဋိလာဘော ဟောတိ, နေဝ တသ္မိံ သမယေ ဩဠာရိကော အတ္တပဋိလာဘောတိ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ, န မနောမယော အတ္တပဋိလာဘောတိ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ; အရူပေါ အတ္တပဋိလာဘော တွေဝ တသ္မိံ သမယေ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ.

439. “In this very way, Citta, at the time when there is a gross acquisition of self, it is not reckoned as a mind-made acquisition of self, nor is it reckoned as a formless acquisition of self. At that time, it is reckoned only as a gross acquisition of self. Citta, at the time when there is a mind-made acquisition of self… and so on… Citta, at the time when there is a formless acquisition of self, it is not reckoned as a gross acquisition of self, nor is it reckoned as a mind-made acquisition of self; at that time, it is reckoned only as a formless acquisition of self.”

၄၄၀. ‘‘သေယျထာပိ, စိတ္တ, ဂဝါ ခီရံ, ခီရမှာ ဒဓိ, ဒဓိမှာ နဝနီတံ, နဝနီတမှာ သပ္ပိ, သပ္ပိမှာ သပ္ပိမဏ္ဍော. ယသ္မိံ သမယေ ခီရံ ဟောတိ, နေဝ တသ္မိံ သမယေ ဒဓီတိ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ, န နဝနီတန္တိ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ, န သပ္ပီတိ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ, န သပ္ပိမဏ္ဍောတိ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ; ခီရံ တွေဝ တသ္မိံ သမယေ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ယသ္မိံ သမယေ ဒဓိ ဟောတိ…ပေ… နဝနီတံ ဟောတိ… သပ္ပိ ဟောတိ… သပ္ပိမဏ္ဍော ဟောတိ, နေဝ တသ္မိံ သမယေ ခီရန္တိ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ, န ဒဓီတိ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ, န နဝနီတန္တိ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ, န သပ္ပီတိ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ; သပ္ပိမဏ္ဍော တွေဝ တသ္မိံ သမယေ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ဧဝမေဝ ခေါ, စိတ္တ, ယသ္မိံ သမယေ ဩဠာရိကော အတ္တပဋိလာဘော ဟောတိ…ပေ… ယသ္မိံ, စိတ္တ, သမယေ မနောမယော အတ္တပဋိလာဘော ဟောတိ…ပေ… ယသ္မိံ, စိတ္တ, သမယေ အရူပေါ အတ္တပဋိလာဘော ဟောတိ, နေဝ တသ္မိံ သမယေ ဩဠာရိကော အတ္တပဋိလာဘောတိ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ, န မနောမယော အတ္တပဋိလာဘောတိ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ; အရူပေါ အတ္တပဋိလာဘော တွေဝ တသ္မိံ သမယေ သင်္ခံ ဂစ္ဆတိ. ဣမာ ခေါ စိတ္တ, လောကသမညာ လောကနိရုတ္တိယော လောကဝေါဟာရာ လောကပညတ္တိယော, ယာဟိ တထာဂတော ဝေါဟရတိ အပရာမသ’’န္တိ.

440. “Just as, Citta, from a cow comes milk; from milk, curd; from curd, fresh butter; from fresh butter, ghee; from ghee, cream of ghee. At the time when it is milk, it is not reckoned as curd, nor reckoned as fresh butter, nor reckoned as ghee, nor reckoned as cream of ghee; at that time, it is reckoned only as milk. At the time when it is curd… and so on… it is fresh butter… it is ghee… it is cream of ghee, it is not reckoned as milk, nor reckoned as curd, nor reckoned as fresh butter, nor reckoned as ghee; at that time, it is reckoned only as cream of ghee. In this very way, Citta, at the time when there is a gross acquisition of self… and so on… Citta, at the time when there is a mind-made acquisition of self… and so on… Citta, at the time when there is a formless acquisition of self, it is not reckoned as a gross acquisition of self, nor is it reckoned as a mind-made acquisition of self; at that time, it is reckoned only as a formless acquisition of self. These, Citta, are the world’s conventions, the world’s expressions, the world’s usages, the world’s designations, which the Tathāgata uses without adhering to them.”

၄၄၁. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ပေါဋ္ဌပါဒေါ ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘန္တေ! အဘိက္ကန္တံ, ဘန္တေ, သေယျထာပိ, ဘန္တေ, နိက္ကုဇ္ဇိတံ ဝါ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ, ပဋိစ္ဆန္နံ ဝါ ဝိဝရေယျ, မူဠှဿ ဝါ မဂ္ဂံ အာစိက္ခေယျ, အန္ဓကာရေ ဝါ တေလပဇ္ဇောတံ ဓာရေယျ – ‘စက္ခုမန္တော ရူပါနိ ဒက္ခန္တီ’တိ. ဧဝမေဝံ ဘဂဝတာ အနေကပရိယာယေန ဓမ္မော ပကာသိတော. ဧသာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. ဥပါသကံ မံ ဘဂဝါ ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ.

441. When this was said, the wanderer Poṭṭhapāda said to the Blessed One: “Excellent, venerable sir! Excellent, venerable sir! Just as, venerable sir, one might set upright what had been overturned, or reveal what was hidden, or show the way to one who was lost, or hold up an oil lamp in the darkness, thinking ‘Those with eyes will see forms’—in the same way has the Blessed One made the Dhamma clear in many ways. I go to the Blessed One for refuge, and to the Dhamma, and to the Saṅgha of bhikkhus. May the Blessed One remember me as a lay follower who has gone for refuge from this day forward, for life.”

စိတ္တဟတ္ထိသာရိပုတ္တဥပသမ္ပဒါ

The Ordination of Citta, the Elephant Trainer's Son

၄၄၂. စိတ္တော [Pg.187] ပန ဟတ္ထိသာရိပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘန္တေ; အဘိက္ကန္တံ, ဘန္တေ! သေယျထာပိ, ဘန္တေ, နိက္ကုဇ္ဇိတံ ဝါ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ, ပဋိစ္ဆန္နံ ဝါ ဝိဝရေယျ, မူဠှဿ ဝါ မဂ္ဂံ အာစိက္ခေယျ, အန္ဓကာရေ ဝါ တေလပဇ္ဇောတံ ဓာရေယျ – ‘စက္ခုမန္တော ရူပါနိ ဒက္ခန္တီ’တိ. ဧဝမေဝံ ဘဂဝတာ အနေကပရိယာယေန ဓမ္မော ပကာသိတော. ဧသာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. လဘေယျာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, လဘေယျံ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ.

442. Then Citta, the elephant trainer’s son, said to the Blessed One: “Excellent, venerable sir! Excellent, venerable sir! Just as, venerable sir, one might set upright what has been overturned, or reveal what has been hidden, or show the path to one who is lost, or hold up an oil lamp in the darkness, thinking, ‘Those with eyes will see forms,’ so in many ways has the Dhamma been made clear by the Blessed One. I go to the Blessed One for refuge, to the Dhamma, and to the Saṅgha of bhikkhus. May I receive the going forth in the Blessed One's presence, may I receive the higher ordination.”

၄၄၃. အလတ္ထ ခေါ စိတ္တော ဟတ္ထိသာရိပုတ္တော ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ, အလတ္ထ ဥပသမ္ပဒံ. အစိရူပသမ္ပန္နော ခေါ ပနာယသ္မာ စိတ္တော ဟတ္ထိသာရိပုတ္တော ဧကော ဝူပကဋ္ဌော အပ္ပမတ္တော အာတာပီ ပဟိတတ္တော ဝိဟရန္တော န စိရဿေဝ – ယဿတ္ထာယ ကုလပုတ္တာ သမ္မဒေဝ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇန္တိ, တဒနုတ္တရံ – ဗြဟ္မစရိယပရိယောသာနံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟာသိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ – အဗ္ဘညာသိ. အညတရော ခေါ ပနာယသ္မာ စိတ္တော ဟတ္ထိသာရိပုတ္တော အရဟတံ အဟောသီတိ.

443. Citta, the elephant trainer’s son, received the going forth in the presence of the Blessed One; he received the higher ordination. Not long after his higher ordination, the Venerable Citta, the elephant trainer’s son, dwelling alone, secluded, heedful, ardent, and resolute, not long afterwards realized for himself—through direct knowledge—in this very life, that unsurpassed culmination of the holy life for which clansmen rightly go forth from the household life into homelessness, and having attained it, he dwelt therein. He knew: “Destroyed is birth, the holy life has been lived, what had to be done has been done, there is no more for this state of being.” And the Venerable Citta, the elephant trainer’s son, became one of the arahants.

ပေါဋ္ဌပါဒသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ နဝမံ.

The ninth, the Poṭṭhapāda Sutta, is concluded.

၁၀. သုဘသုတ္တံ

10. The Subha Sutta

သုဘမာဏဝဝတ္ထု

The Story of the Young Man Subha

၄၄၄. ဧဝံ [Pg.188] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ အာနန္ဒော သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ အစိရပရိနိဗ္ဗုတေ ဘဂဝတိ. တေန ခေါ ပန သမယေန သုဘော မာဏဝေါ တောဒေယျပုတ္တော သာဝတ္ထိယံ ပဋိဝသတိ ကေနစိဒေဝ ကရဏီယေန.

444. Thus have I heard. At one time the Venerable Ānanda was dwelling at Sāvatthī in Jeta's Grove, Anāthapiṇḍika's Park, not long after the Blessed One had attained Parinibbāna. At that time, the young man Subha, son of the brahmin Todeyya, was residing at Sāvatthī on some business.

၄၄၅. အထ ခေါ သုဘော မာဏဝေါ တောဒေယျပုတ္တော အညတရံ မာဏဝကံ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧဟိ တွံ, မာဏဝက, ယေန သမဏော အာနန္ဒော တေနုပသင်္ကမ; ဥပသင်္ကမိတွာ မမ ဝစနေန သမဏံ အာနန္ဒံ အပ္ပာဗာဓံ အပ္ပာတင်္ကံ လဟုဋ္ဌာနံ ဗလံ ဖာသုဝိဟာရံ ပုစ္ဆ – ‘သုဘော မာဏဝေါ တောဒေယျပုတ္တော ဘဝန္တံ အာနန္ဒံ အပ္ပာဗာဓံ အပ္ပာတင်္ကံ လဟုဋ္ဌာနံ ဗလံ ဖာသုဝိဟာရံ ပုစ္ဆတီ’တိ. ဧဝဉ္စ ဝဒေဟိ – ‘သာဓု ကိရ ဘဝံ အာနန္ဒော ယေန သုဘဿ မာဏဝဿ တောဒေယျပုတ္တဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမတု အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာ’’’တိ.

445. Then the young man Subha, son of the brahmin Todeyya, addressed a certain young man: 'Come, young man, go to the recluse Ānanda. Having gone, ask in my name about the recluse Ānanda’s freedom from affliction, freedom from illness, agility, strength, and dwelling in comfort, saying: “The young man Subha, son of the brahmin Todeyya, asks about the Venerable Ānanda’s freedom from affliction, freedom from illness, agility, strength, and dwelling in comfort.” And say this: “It would be good if the Venerable Ānanda would visit the residence of the young man Subha, son of the brahmin Todeyya, out of compassion.”'

၄၄၆. ‘‘ဧဝံ, ဘော’’တိ ခေါ သော မာဏဝကော သုဘဿ မာဏဝဿ တောဒေယျပုတ္တဿ ပဋိဿုတွာ ယေနာယသ္မာ အာနန္ဒော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မတာ အာနန္ဒေန သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော မာဏဝကော အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သုဘော မာဏဝေါ တောဒေယျပုတ္တော ဘဝန္တံ အာနန္ဒံ အပ္ပာဗာဓံ အပ္ပာတင်္ကံ လဟုဋ္ဌာနံ ဗလံ ဖာသုဝိဟာရံ ပုစ္ဆတိ; ဧဝဉ္စ ဝဒေတိ – ‘သာဓု ကိရ ဘဝံ အာနန္ဒော ယေန သုဘဿ မာဏဝဿ တောဒေယျပုတ္တဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမတု အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာ’’’တိ.

446. “Yes, sir,” that young man replied to the young man Subha, son of the brahmin Todeyya. He went to the Venerable Ānanda, and upon arrival, exchanged greetings with him. Having concluded their courteous and memorable talk, he sat down to one side. Seated to one side, that young man said this to the Venerable Ānanda: “The young man Subha, son of the brahmin Todeyya, asks about the Venerable Ānanda’s freedom from affliction, freedom from illness, agility, strength, and dwelling in comfort. And he also says this: ‘It would be good if the Venerable Ānanda would visit the residence of the young man Subha, son of the brahmin Todeyya, out of compassion.’”

၄၄၇. ဧဝံ ဝုတ္တေ, အာယသ္မာ အာနန္ဒော တံ မာဏဝကံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အကာလော ခေါ, မာဏဝက. အတ္ထိ မေ အဇ္ဇ ဘေသဇ္ဇမတ္တာ ပီတာ. အပ္ပေဝနာမ သွေပိ ဥပသင်္ကမေယျာမ ကာလဉ္စ သမယဉ္စ ဥပါဒါယာ’’တိ.

447. When this was said, the Venerable Ānanda said this to that young man: “It is not the time now, young man. Today I have taken a measure of medicine. Perhaps tomorrow we may go, depending on the time and opportune moment.”

‘‘ဧဝံ, ဘော’’တိ ခေါ သော မာဏဝကော အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ ပဋိဿုတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ယေန သုဘော မာဏဝေါ တောဒေယျပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိ[Pg.189]; ဥပသင်္ကမိတွာ သုဘံ မာဏဝံ တောဒေယျပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ, ‘‘အဝေါစုမှာ ခေါ မယံ ဘောတော ဝစနေန တံ ဘဝန္တံ အာနန္ဒံ – ‘သုဘော မာဏဝေါ တောဒေယျပုတ္တော ဘဝန္တံ အာနန္ဒံ အပ္ပာဗာဓံ အပ္ပာတင်္ကံ လဟုဋ္ဌာနံ ဗလံ ဖာသုဝိဟာရံ ပုစ္ဆတိ, ဧဝဉ္စ ဝဒေတိ – ‘‘သာဓု ကိရ ဘဝံ အာနန္ဒော ယေန သုဘဿ မာဏဝဿ တောဒေယျပုတ္တဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမတု အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာ’’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘော, သမဏော အာနန္ဒော မံ ဧတဒဝေါစ – ‘အကာလော ခေါ, မာဏဝက. အတ္ထိ မေ အဇ္ဇ ဘေသဇ္ဇမတ္တာ ပီတာ. အပ္ပေဝနာမ သွေပိ ဥပသင်္ကမေယျာမ ကာလဉ္စ သမယဉ္စ ဥပါဒါယာ’တိ. ဧတ္တာဝတာပိ ခေါ, ဘော, ကတမေဝ ဧတံ, ယတော ခေါ သော ဘဝံ အာနန္ဒော ဩကာသမကာသိ သွာတနာယပိ ဥပသင်္ကမနာယာ’’တိ.

“Yes, sir,” that young man replied to the Venerable Ānanda. Rising from his seat, he went to the young man Subha, son of the brahmin Todeyya. Having gone, he said this to the young man Subha, son of the brahmin Todeyya: “We have spoken to the Venerable Ānanda in your name, saying: ‘The young man Subha, son of the brahmin Todeyya, asks about the Venerable Ānanda’s freedom from affliction, freedom from illness, agility, strength, and dwelling in comfort. And he also says: “It would be good if the Venerable Ānanda would visit the residence of the young man Subha, son of the brahmin Todeyya, out of compassion.”’ When this was said, sir, the recluse Ānanda said this to me: ‘It is not the time now, young man. Today I have taken a measure of medicine. Perhaps tomorrow we may go, depending on the time and opportune moment.’ By this much, sir, the matter is settled, in that the Venerable Ānanda has made an opportunity for a visit tomorrow.”

၄၄၈. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ စေတကေန ဘိက္ခုနာ ပစ္ဆာသမဏေန ယေန သုဘဿ မာဏဝဿ တောဒေယျပုတ္တဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ.

448. Then, after that night had passed, the Venerable Ānanda, having dressed in the morning and taken his bowl and robe, went to the residence of the young man Subha, son of the brahmin Todeyya, with the monk Cetaka as his attendant. Having arrived, he sat down on the seat that had been prepared.

အထ ခေါ သုဘော မာဏဝေါ တောဒေယျပုတ္တော ယေနာယသ္မာ အာနန္ဒော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မတာ အာနန္ဒေန သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သုဘော မာဏဝေါ တောဒေယျပုတ္တော အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘဝဉှိ အာနန္ဒော တဿ ဘောတော ဂေါတမဿ ဒီဃရတ္တံ ဥပဋ္ဌာကော သန္တိကာဝစရော သမီပစာရီ. ဘဝမေတံ အာနန္ဒော ဇာနေယျ, ယေသံ သော ဘဝံ ဂေါတမော ဓမ္မာနံ ဝဏ္ဏဝါဒီ အဟောသိ, ယတ္ထ စ ဣမံ ဇနတံ သမာဒပေသိ နိဝေသေသိ ပတိဋ္ဌာပေသိ. ကတမေသာနံ ခေါ, ဘော အာနန္ဒ, ဓမ္မာနံ သော ဘဝံ ဂေါတမော ဝဏ္ဏဝါဒီ အဟောသိ; ကတ္ထ စ ဣမံ ဇနတံ သမာဒပေသိ နိဝေသေသိ ပတိဋ္ဌာပေသီ’’တိ?

Then the young man Subha, son of the brahmin Todeyya, went to the Venerable Ānanda. Having gone, he exchanged greetings with the Venerable Ānanda. Having concluded their courteous and memorable talk, he sat down to one side. Seated to one side, the young man Subha, son of the brahmin Todeyya, said this to the Venerable Ānanda: “For a long time, the Venerable Ānanda was the Master Gotama’s attendant, his close associate and companion. The Venerable Ānanda would know which dhammas the Master Gotama praised, and in which he encouraged, settled, and established this populace. Which dhammas, Venerable Ānanda, did the Master Gotama praise, and in which did he encourage, settle, and establish this populace?”

၄၄၉. ‘‘တိဏ္ဏံ ခေါ, မာဏဝ, ခန္ဓာနံ သော ဘဂဝါ ဝဏ္ဏဝါဒီ အဟောသိ; ဧတ္ထ စ ဣမံ ဇနတံ သမာဒပေသိ နိဝေသေသိ ပတိဋ္ဌာပေသိ. ကတမေသံ တိဏ္ဏံ? အရိယဿ သီလက္ခန္ဓဿ, အရိယဿ သမာဓိက္ခန္ဓဿ, အရိယဿ ပညာက္ခန္ဓဿ. ဣမေသံ ခေါ, မာဏဝ, တိဏ္ဏံ ခန္ဓာနံ သော ဘဂဝါ ဝဏ္ဏဝါဒီ အဟောသိ; ဧတ္ထ စ ဣမံ ဇနတံ သမာဒပေသိ နိဝေသေသိ ပတိဋ္ဌာပေသီ’’တိ.

449. “Young man, that Blessed One was a praiser of three aggregates; and in these he encouraged, settled, and established this populace. Which three? The noble aggregate of virtue, the noble aggregate of concentration, and the noble aggregate of wisdom. It was of these three aggregates, young man, that the Blessed One was a praiser; and in these he encouraged, settled, and established this populace.”

သီလက္ခန္ဓော

The Aggregate of Virtue

၄၅၀. ‘‘ကတမော [Pg.190] ပန သော, ဘော အာနန္ဒ, အရိယော သီလက္ခန္ဓော, ယဿ သော ဘဝံ ဂေါတမော ဝဏ္ဏဝါဒီ အဟောသိ, ယတ္ထ စ ဣမံ ဇနတံ သမာဒပေသိ နိဝေသေသိ ပတိဋ္ဌာပေသီ’’တိ?

450. “Venerable Ānanda, what, then, is that noble aggregate of virtue that Master Gotama was accustomed to praising, and in which he encouraged, settled, and established this populace?”

‘‘ဣဓ, မာဏဝ, တထာဂတော လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ. သော ဣမံ လောကံ သဒေဝကံ သမာရကံ သဗြဟ္မကံ သဿမဏဗြာဟ္မဏိံ ပဇံ သဒေဝမနုဿံ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေတိ. သော ဓမ္မံ ဒေသေတိ အာဒိကလျာဏံ မဇ္ဈေကလျာဏံ ပရိယောသာနကလျာဏံ သာတ္ထံ သဗျဉ္ဇနံ ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ ပကာသေတိ. တံ ဓမ္မံ သုဏာတိ ဂဟပတိ ဝါ ဂဟပတိပုတ္တော ဝါ အညတရသ္မိံ ဝါ ကုလေ ပစ္စာဇာတော. သော တံ ဓမ္မံ သုတွာ တထာဂတေ သဒ္ဓံ ပဋိလဘတိ. သော တေန သဒ္ဓါပဋိလာဘေန သမန္နာဂတော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘သမ္ဗာဓော ဃရာဝါသော ရဇောပထော, အဗ္ဘောကာသော ပဗ္ဗဇ္ဇာ, နယိဒံ သုကရံ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတာ ဧကန္တပရိပုဏ္ဏံ ဧကန္တပရိသုဒ္ဓံ သင်္ခလိခိတံ ဗြဟ္မစရိယံ စရိတုံ. ယံနူနာဟံ ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇေယျ’န္တိ. သော အပရေန သမယေန အပ္ပံ ဝါ ဘောဂက္ခန္ဓံ ပဟာယ မဟန္တံ ဝါ ဘောဂက္ခန္ဓံ ပဟာယ အပ္ပံ ဝါ ဉာတိပရိဝဋ္ဋံ ပဟာယ မဟန္တံ ဝါ ဉာတိပရိဝဋ္ဋံ ပဟာယ ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇတိ. သော ဧဝံ ပဗ္ဗဇိတော သမာနော ပါတိမောက္ခသံဝရသံဝုတော ဝိဟရတိ, အာစာရဂေါစရသမ္ပန္နော, အနုမတ္တေသု ဝဇ္ဇေသု ဘယဒဿာဝီ, သမာဒါယ သိက္ခတိ သိက္ခာပဒေသု, ကာယကမ္မဝစီကမ္မေန သမန္နာဂတော ကုသလေန, ပရိသုဒ္ဓါဇီဝေါ, သီလသမ္ပန္နော, ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရော, သတိသမ္ပဇညေန သမန္နာဂတော, သန္တုဋ္ဌော.

“Here, young man, a Tathāgata arises in the world, an Arahant, a Perfectly Self-Enlightened One, perfect in knowledge and conduct, the Sugata, knower of worlds, the unsurpassed trainer of persons to be tamed, teacher of gods and humans, the Buddha, the Blessed One. Having realized by his own direct knowledge this world with its devas, Māras, and Brahmās, this generation with its recluses and brahmins, its devas and humans, he makes it known. He teaches the Dhamma that is good in the beginning, good in the middle, and good in the end, with the right meaning and the right phrasing; he proclaims the perfectly complete and purified holy life. A householder or a householder’s son or one born in some other family hears that Dhamma. Having heard the Dhamma, he gains faith in the Tathāgata. Possessing that faith, he reflects thus: ‘Household life is confining, a dusty path; the life gone forth is wide open. It is not easy, while living in a house, to lead the holy life that is utterly perfect, utterly pure, like a polished conch shell. Suppose I shave off my hair and beard, put on the saffron robes, and go forth from the household life into homelessness.’ After some time, abandoning a small or large fortune, abandoning a small or large circle of relatives, he shaves off his hair and beard, puts on the saffron robes, and goes forth from the household life into homelessness. Having thus gone forth, he dwells restrained by the Pātimokkha restraint, possessed of good conduct and resort, seeing danger in the slightest faults. He undertakes and trains himself in the training rules. He is endowed with wholesome bodily and verbal conduct, his livelihood is purified, he is perfected in virtue, he guards the doors of his senses, is endowed with mindfulness and clear comprehension, and is content.”

၄၅၁. ‘‘ကထဉ္စ, မာဏဝ, ဘိက္ခု သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ? ဣဓ, မာဏဝ, ဘိက္ခု ပါဏာတိပါတံ ပဟာယ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ, နိဟိတဒဏ္ဍော နိဟိတသတ္ထော လဇ္ဇီ ဒယာပန္နော, သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပီ ဝိဟရတိ. ယမ္ပိ, မာဏဝ, ဘိက္ခု ပါဏာတိပါတံ ပဟာယ ပါဏာတိပါတာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ, နိဟိတဒဏ္ဍော နိဟိတသတ္ထော လဇ္ဇီ ဒယာပန္နော, သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပီ [Pg.191] ဝိဟရတိ; ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ. (ယထာ ၁၉၄ ယာဝ ၂၁၀ အနုစ္ဆေဒေသု ဧဝံ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗံ).

451. “And how, young man, is a monk perfected in virtue? Here, young man, a monk, having abandoned the taking of life, abstains from taking life. He dwells having laid aside rod and weapon, conscientious, full of kindness, compassionate for the welfare of all living beings. That a monk, young man, having abandoned the taking of life, abstains from taking life; that he dwells having laid aside rod and weapon, conscientious, full of kindness, compassionate for the welfare of all living beings—this, too, is part of his virtue.

‘‘ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိတံ ကပ္ပေန္တိ, သေယျထိဒံ – သန္တိကမ္မံ ပဏိဓိကမ္မံ ဘူတကမ္မံ ဘူရိကမ္မံ ဝဿကမ္မံ ဝေါဿကမ္မံ ဝတ္ထုကမ္မံ ဝတ္ထုပရိကမ္မံ အာစမနံ နှာပနံ ဇုဟနံ ဝမနံ ဝိရေစနံ ဥဒ္ဓံဝိရေစနံ အဓောဝိရေစနံ သီသဝိရေစနံ ကဏ္ဏတေလံ နေတ္တတပ္ပနံ နတ္ထုကမ္မံ အဉ္ဇနံ ပစ္စဉ္ဇနံ သာလာကိယံ သလ္လကတ္တိယံ ဒါရကတိကိစ္ဆာ မူလဘေသဇ္ဇာနံ အနုပ္ပဒါနံ ဩသဓီနံ ပဋိမောက္ခော ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ယမ္ပိ, မာဏဝ, ဘိက္ခု ယထာ ဝါ ပနေကေ ဘောန္တော သမဏဗြာဟ္မဏာ သဒ္ဓါဒေယျာနိ ဘောဇနာနိ ဘုဉ္ဇိတွာ တေ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝေန ဇီဝိတံ ကပ္ပေန္တိ, သေယျထိဒံ, သန္တိကမ္မံ ပဏိဓိကမ္မံ…ပေ… ဩသဓီနံ ပဋိမောက္ခော ဣတိ ဝါ ဣတိ ဧဝရူပါယ တိရစ္ဆာနဝိဇ္ဇာယ မိစ္ဆာဇီဝါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သီလသ္မိံ.

“Whereas some venerable recluses and brahmins, having eaten food offered in faith, maintain their livelihood by wrong livelihood through such base arts as: performing pacification rites, making offerings to deities, spirit-craft, earth-house sorcery, making a eunuch into a man, making a man into a eunuch, rites for house sites, consecrating house sites, ceremonial rinsing, ceremonial bathing, fire oblations, inducing vomiting, purging, upward purging, downward purging, head-purging, preparing ear-oil, preparing eye-lotions, performing nasal treatments, applying ointments, applying counter-ointments, treating throat ailments, practicing as a surgeon, treating children, giving root medicines, and dispensing herbal remedies—he abstains from such wrong livelihood through base arts. That a monk abstains from such wrong livelihood through base arts as these—this, too, is part of his virtue.”

၄၅၂. ‘‘သ ခေါ သော, မာဏဝ, ဘိက္ခု ဧဝံ သီလသမ္ပန္နော န ကုတောစိ ဘယံ သမနုပဿတိ, ယဒိဒံ သီလသံဝရတော. သေယျထာပိ, မာဏဝ, ရာဇာ ခတ္တိယော မုဒ္ဓါဝသိတ္တော နိဟတပစ္စာမိတ္တော န ကုတောစိ ဘယံ သမနုပဿတိ, ယဒိဒံ ပစ္စတ္ထိကတော. ဧဝမေဝ ခေါ, မာဏဝ, ဘိက္ခု ဧဝံ သီလသမ္ပန္နော န ကုတောစိ ဘယံ သမနုပဿတိ, ယဒိဒံ သီလသံဝရတော. သော ဣမိနာ အရိယေန သီလက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော အဇ္ဈတ္တံ အနဝဇ္ဇသုခံ ပဋိသံဝေဒေတိ. ဧဝံ ခေါ, မာဏဝ, ဘိက္ခု သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ.

452. “That monk, young man, thus perfected in virtue, sees no fear from any quarter on account of his virtuous restraint. Just as a consecrated noble king, having defeated his enemies, sees no fear from any quarter on account of his adversaries, so too, young man, that monk, thus perfected in virtue, sees no fear from any quarter on account of his virtuous restraint. Possessing this noble aggregate of virtue, he experiences internally a blameless happiness. Thus, young man, a monk is perfected in virtue.”

၄၅၃. ‘‘အယံ ခေါ သော, မာဏဝ, အရိယော သီလက္ခန္ဓော ယဿ သော ဘဂဝါ ဝဏ္ဏဝါဒီ အဟောသိ, ယတ္ထ စ ဣမံ ဇနတံ သမာဒပေသိ နိဝေသေသိ ပတိဋ္ဌာပေသိ. အတ္ထိ စေဝေတ္ထ ဥတ္တရိကရဏီယ’’န္တိ.

453. “This, young man, is that noble aggregate of virtue that the Blessed One was accustomed to praising, and in which he encouraged, instilled, and established this populace. And yet, there is something further to be done.”

‘‘အစ္ဆရိယံ, ဘော အာနန္ဒ, အဗ္ဘုတံ, ဘော အာနန္ဒ! သော စာယံ, ဘော အာနန္ဒ, အရိယော သီလက္ခန္ဓော ပရိပုဏ္ဏော, နော အပရိပုဏ္ဏော. ဧဝံ ပရိပုဏ္ဏံ စာဟံ, ဘော, အာနန္ဒ, အရိယံ သီလက္ခန္ဓံ ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ အညေသု သမဏဗြာဟ္မဏေသု န [Pg.192] သမနုပဿာမိ. ဧဝံ ပရိပုဏ္ဏဉ္စ, ဘော အာနန္ဒ, အရိယံ သီလက္ခန္ဓံ ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ အညေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အတ္တနိ သမနုပဿေယျုံ, တေ တာဝတကေနေဝ အတ္တမနာ အဿု – ‘အလမေတ္တာဝတာ, ကတမေတ္တာဝတာ, အနုပ္ပတ္တော နော သာမညတ္ထော, နတ္ထိ နော ကိဉ္စိ ဥတ္တရိကရဏီယ’န္တိ. အထ စ ပန ဘဝံ အာနန္ဒော ဧဝမာဟ – ‘အတ္ထိ စေဝေတ္ထ ဥတ္တရိကရဏီယ’’’န္တိ.

“It is wonderful, Venerable Ānanda! It is amazing, Venerable Ānanda! This noble aggregate of virtue is complete, not incomplete. And such a complete noble aggregate of virtue, Venerable Ānanda, I do not see among other recluses and brahmins outside of this teaching. And if other recluses and brahmins outside of this teaching were to see such a complete noble aggregate of virtue in themselves, they would be satisfied with just that, thinking, ‘This much is enough, this much is done, we have attained the goal of the ascetic life, there is nothing further for us to do.’ But the Venerable Ānanda says thus: ‘And yet, there is something further to be done.’”

သမာဓိက္ခန္ဓော

The Aggregate of Concentration

၄၅၄. ‘‘ကတမော ပန သော, ဘော အာနန္ဒ, အရိယော သမာဓိက္ခန္ဓော, ယဿ သော ဘဝံ ဂေါတမော ဝဏ္ဏဝါဒီ အဟောသိ, ယတ္ထ စ ဣမံ ဇနတံ သမာဒပေသိ နိဝေသေသိ ပတိဋ္ဌာပေသီ’’တိ?

454. “Venerable Ānanda, what then is that noble aggregate of concentration that Master Gotama was accustomed to praising, and in which he encouraged, instilled, and established this populace?”

‘‘ကထဉ္စ, မာဏဝ, ဘိက္ခု ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရော ဟောတိ? ဣဓ, မာဏဝ, ဘိက္ခု စက္ခုနာ ရူပံ ဒိသွာ န နိမိတ္တဂ္ဂါဟီ ဟောတိ နာနုဗျဉ္ဇနဂ္ဂါဟီ; ယတွာဓိကရဏမေနံ စက္ခုန္ဒြိယံ အသံဝုတံ ဝိဟရန္တံ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿာ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အနွာဿဝေယျုံ တဿ သံဝရာယ ပဋိပဇ္ဇတိ, ရက္ခတိ စက္ခုန္ဒြိယံ, စက္ခုန္ဒြိယေ သံဝရံ အာပဇ္ဇတိ. သောတေန သဒ္ဒံ သုတွာ…ပေ… ဃာနေန ဂန္ဓံ ဃာယိတွာ… ဇိဝှာယ ရသံ သာယိတွာ… ကာယေန ဖောဋ္ဌဗ္ဗံ ဖုသိတွာ… မနသာ ဓမ္မံ ဝိညာယ န နိမိတ္တဂ္ဂါဟီ ဟောတိ နာနုဗျဉ္ဇနဂ္ဂါဟီ; ယတွာဓိကရဏမေနံ မနိန္ဒြိယံ အသံဝုတံ ဝိဟရန္တံ အဘိဇ္ဈာဒေါမနဿာ ပါပကာ အကုသလာ ဓမ္မာ အနွာဿဝေယျုံ တဿ သံဝရာယ ပဋိပဇ္ဇတိ, ရက္ခတိ မနိန္ဒြိယံ, မနိန္ဒြိယေ သံဝရံ အာပဇ္ဇတိ. သော ဣမိနာ အရိယေန ဣန္ဒြိယသံဝရေန သမန္နာဂတော အဇ္ဈတ္တံ အဗျာသေကသုခံ ပဋိသံဝေဒေတိ. ဧဝံ ခေါ, မာဏဝ, ဘိက္ခု ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရော ဟောတိ.

“And how, young man, is a bhikkhu guarded in his sense faculties? Here, young man, a bhikkhu, having seen a form with the eye, does not grasp at the signs or the features. Inasmuch as, if he were to dwell with the eye faculty unrestrained, evil, unwholesome states of covetousness and displeasure would assail him, he practices for its restraint, he guards the eye faculty, he undertakes the restraint of the eye faculty. Having heard a sound with the ear… having smelled an odor with the nose… having tasted a flavor with the tongue… having felt a tangible object with the body… having cognized a mental object with the mind, he does not grasp at the signs or the features. Inasmuch as, if he were to dwell with the mind faculty unrestrained, evil, unwholesome states of covetousness and displeasure would assail him, he practices for its restraint, he guards the mind faculty, he undertakes the restraint of the mind faculty. Endowed with this noble restraint of the faculties, he experiences within himself an unadulterated happiness. This is how, young man, a bhikkhu is guarded in his sense faculties.”

၄၅၅. ‘‘ကထဉ္စ, မာဏဝ, ဘိက္ခု သတိသမ္ပဇညေန သမန္နာဂတော ဟောတိ? ဣဓ, မာဏဝ, ဘိက္ခု အဘိက္ကန္တေ ပဋိက္ကန္တေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတိ, အာလောကိတေ ဝိလောကိတေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတိ, သမိဉ္ဇိတေ ပသာရိတေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတိ, သံဃာဋိပတ္တစီဝရဓာရဏေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတိ, အသိတေ ပီတေ ခါယိတေ သာယိတေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတိ, ဥစ္စာရပဿာဝကမ္မေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတိ, ဂတေ ဌိတေ နိသိန္နေ [Pg.193] သုတ္တေ ဇာဂရိတေ ဘာသိတေ တုဏှီဘာဝေ သမ္ပဇာနကာရီ ဟောတိ. ဧဝံ ခေါ, မာဏဝ, ဘိက္ခု သတိသမ္ပဇညေန သမန္နာဂတော ဟောတိ.

455. “And how, young man, is a bhikkhu endowed with mindfulness and clear comprehension? Here, young man, a bhikkhu acts with clear comprehension when going forward and returning; he acts with clear comprehension when looking ahead and looking around; he acts with clear comprehension when bending and stretching his limbs; he acts with clear comprehension when wearing his double-robe, bowl, and robes; he acts with clear comprehension when eating, drinking, chewing, and tasting; he acts with clear comprehension when defecating and urinating; he acts with clear comprehension when walking, standing, sitting, sleeping, waking, speaking, and remaining silent. This is how, young man, a bhikkhu is endowed with mindfulness and clear comprehension.”

၄၅၆. ‘‘ကထဉ္စ, မာဏဝ, ဘိက္ခု သန္တုဋ္ဌော ဟောတိ? ဣဓ, မာဏဝ, ဘိက္ခု သန္တုဋ္ဌော ဟောတိ ကာယပရိဟာရိကေန စီဝရေန ကုစ္ဆိပရိဟာရိကေန ပိဏ္ဍပါတေန. သော ယေန ယေနေဝ ပက္ကမတိ, သမာဒါယေဝ ပက္ကမတိ. သေယျထာပိ, မာဏဝ, ပက္ခီ သကုဏော ယေန ယေနေဝ ဍေတိ, သပတ္တဘာရောဝ ဍေတိ; ဧဝမေဝ ခေါ, မာဏဝ, ဘိက္ခု သန္တုဋ္ဌော ဟောတိ ကာယပရိဟာရိကေန စီဝရေန ကုစ္ဆိပရိဟာရိကေန ပိဏ္ဍပါတေန. သော ယေန ယေနေဝ ပက္ကမတိ, သမာဒါယေဝ ပက္ကမတိ. ဧဝံ ခေါ, မာဏဝ, ဘိက္ခု သန္တုဋ္ဌော ဟောတိ.

456. “And how, young man, is a bhikkhu content? Here, young man, a bhikkhu is content with the robe that protects his body and with the alms-food that sustains his belly. Wherever he goes, he goes taking only these with him. Just as, young man, a winged bird, wherever it flies, flies with only the burden of its wings; in the same way, young man, a bhikkhu is content with the robe that protects his body and with the alms-food that sustains his belly. Wherever he goes, he goes taking only these with him. This is how, young man, a bhikkhu is content.”

၄၅၇. ‘‘သော ဣမိနာ စ အရိယေန သီလက္ခန္ဓေန သမန္နာဂတော, ဣမိနာ စ အရိယေန ဣန္ဒြိယသံဝရေန သမန္နာဂတော, ဣမိနာ စ အရိယေန သတိသမ္ပဇညေန သမန္နာဂတော, ဣမာယ စ အရိယာယ သန္တုဋ္ဌိယာ သမန္နာဂတော ဝိဝိတ္တံ သေနာသနံ ဘဇတိ အရညံ ရုက္ခမူလံ ပဗ္ဗတံ ကန္ဒရံ ဂိရိဂုဟံ သုသာနံ ဝနပတ္ထံ အဗ္ဘောကာသံ ပလာလပုဉ္ဇံ. သော ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပ္ပဋိက္ကန္တော နိသီဒတိ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ, ဥဇုံ ကာယံ ပဏိဓာယ, ပရိမုခံ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ.

457. “He, being endowed with this noble aggregate of morality, this noble restraint of the faculties, this noble mindfulness and clear comprehension, and this noble contentment, resorts to a secluded dwelling: a forest, the root of a tree, a mountain, a ravine, a mountain cave, a charnel ground, a jungle thicket, an open space, or a heap of straw. After his meal, having returned from his alms-round, he sits down, having folded his legs crosswise, set his body erect, and established mindfulness before him.”

၄၅၈. ‘‘သော အဘိဇ္ဈံ လောကေ ပဟာယ ဝိဂတာဘိဇ္ဈေန စေတသာ ဝိဟရတိ အဘိဇ္ဈာယ စိတ္တံ ပရိသောဓေတိ. ဗျာပါဒပဒေါသံ ပဟာယ အဗျာပန္နစိတ္တော ဝိဟရတိ သဗ္ဗပါဏဘူတဟိတာနုကမ္ပီ ဗျာပါဒပဒေါသာ စိတ္တံ ပရိသောဓေတိ. ထိနမိဒ္ဓံ ပဟာယ ဝိဂတထိနမိဒ္ဓေါ ဝိဟရတိ အာလောကသညီ သတော သမ္ပဇာနော, ထိနမိဒ္ဓါ စိတ္တံ ပရိသောဓေတိ. ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စံ ပဟာယ အနုဒ္ဓတော ဝိဟရတိ အဇ္ဈတ္တံ ဝူပသန္တစိတ္တော ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စာ စိတ္တံ ပရိသောဓေတိ. ဝိစိကိစ္ဆံ ပဟာယ တိဏ္ဏဝိစိကိစ္ဆော ဝိဟရတိ အကထံကထီ ကုသလေသု ဓမ္မေသု, ဝိစိကိစ္ဆာယ စိတ္တံ ပရိသောဓေတိ.

458. “Having abandoned covetousness for the world, he dwells with a mind free from covetousness; he purifies his mind from covetousness. Having abandoned ill-will and malevolence, he dwells with a mind free from ill-will, compassionate for the welfare of all living beings and creatures; he purifies his mind from ill-will and malevolence. Having abandoned sloth and torpor, he dwells free from sloth and torpor, perceiving light, mindful, and clearly comprehending; he purifies his mind from sloth and torpor. Having abandoned restlessness and remorse, he dwells unagitated, with a mind inwardly pacified; he purifies his mind from restlessness and remorse. Having abandoned doubt, he dwells having crossed over doubt, free from perplexity regarding wholesome states; he purifies his mind from doubt.”

၄၅၉. ‘‘သေယျထာပိ, မာဏဝ, ပုရိသော ဣဏံ အာဒါယ ကမ္မန္တေ ပယောဇေယျ. တဿ တေ ကမ္မန္တာ သမိဇ္ဈေယျုံ. သော ယာနိ စ ပေါရာဏာနိ ဣဏမူလာနိ တာနိ စ ဗျန္တိံ ကရေယျ, သိယာ စဿ ဥတ္တရိံ အဝသိဋ္ဌံ ဒါရဘရဏာယ. တဿ ဧဝမဿ – ‘အဟံ ခေါ ပုဗ္ဗေ ဣဏံ အာဒါယ ကမ္မန္တေ ပယောဇေသိံ[Pg.194]. တဿ မေ တေ ကမ္မန္တာ သမိဇ္ဈိံသု. သောဟံ ယာနိ စ ပေါရာဏာနိ ဣဏမူလာနိ တာနိ စ ဗျန္တိံ အကာသိံ, အတ္ထိ စ မေ ဥတ္တရိံ အဝသိဋ္ဌံ ဒါရဘရဏာယာ’တိ. သော တတောနိဒါနံ လဘေထ ပါမောဇ္ဇံ, အဓိဂစ္ဆေယျ သောမနဿံ.

459. “Just as, young man, a man, having taken on a debt, might apply himself to his work. His work might succeed. He would then pay off his old, original debts, and there would be a surplus remaining for the support of his wife. It would occur to him: ‘Formerly, having taken on a debt, I applied myself to my work. My work has succeeded. I have paid off my old, original debts, and there is a surplus remaining for the support of my wife.’ On that account, he would obtain joy and attain gladness.”

၄၆၀. ‘‘သေယျထာပိ, မာဏဝ, ပုရိသော အာဗာဓိကော အဿ ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော; ဘတ္တဉ္စဿ နစ္ဆာဒေယျ, န စဿ ကာယေ ဗလမတ္တာ. သော အပရေန သမယေန တမှာ အာဗာဓာ မုစ္စေယျ, ဘတ္တဉ္စဿ ဆာဒေယျ, သိယာ စဿ ကာယေ ဗလမတ္တာ. တဿ ဧဝမဿ – ‘အဟံ ခေါ ပုဗ္ဗေ အာဗာဓိကော အဟောသိံ ဒုက္ခိတော ဗာဠှဂိလာနော, ဘတ္တဉ္စ မေ နစ္ဆာဒေသိ, န စ မေ အာသိ ကာယေ ဗလမတ္တာ. သောမှိ ဧတရဟိ တမှာ အာဗာဓာ မုတ္တော ဘတ္တဉ္စ မေ ဆာဒေတိ, အတ္ထိ စ မေ ကာယေ ဗလမတ္တာ’တိ. သော တတောနိဒါနံ လဘေထ ပါမောဇ္ဇံ, အဓိဂစ္ဆေယျ သောမနဿံ.

460. “Just as, young man, a man might be ill, afflicted, and gravely sick; his food would not be appealing, and there would be no strength in his body. At a later time, he might be freed from that illness; his food would be appealing, and there would be strength in his body. It would occur to him: ‘Formerly, I was ill, afflicted, and gravely sick; my food was not appealing, and there was no strength in my body. Now I am freed from that illness; my food is appealing, and there is strength in my body.’ On that account, he would obtain joy and attain gladness.”

၄၆၁. ‘‘သေယျထာပိ, မာဏဝ, ပုရိသော ဗန္ဓနာဂါရေ ဗဒ္ဓေါ အဿ. သော အပရေန သမယေန တမှာ ဗန္ဓနာဂါရာ မုစ္စေယျ သောတ္ထိနာ အဗ္ဘယေန, န စဿ ကိဉ္စိ ဘောဂါနံ ဝယော. တဿ ဧဝမဿ – ‘အဟံ ခေါ ပုဗ္ဗေ ဗန္ဓနာဂါရေ ဗဒ္ဓေါ အဟောသိံ. သောမှိ ဧတရဟိ တမှာ ဗန္ဓနာဂါရာ မုတ္တော သောတ္ထိနာ အဗ္ဘယေန, နတ္ထိ စ မေ ကိဉ္စိ ဘောဂါနံ ဝယော’တိ. သော တတောနိဒါနံ လဘေထ ပါမောဇ္ဇံ, အဓိဂစ္ဆေယျ သောမနဿံ.

461. “Just as, young man, a man might be bound in a prison. After some time, he might be released from that prison, safely and securely, and there would be no loss whatsoever of his possessions. It would occur to him: 'Formerly, I was indeed bound in a prison. Now I am released from that prison safely and securely, and there is no loss whatsoever of my possessions.' On that account, he would obtain joy and attain gladness.”

၄၆၂. ‘‘သေယျထာပိ, မာဏဝ, ပုရိသော ဒါသော အဿ အနတ္တာဓီနော ပရာဓီနော န ယေနကာမံဂမော. သော အပရေန သမယေန တမှာ ဒါသဗျာ မုစ္စေယျ, အတ္တာဓီနော အပရာဓီနော ဘုဇိဿော ယေနကာမံဂမော. တဿ ဧဝမဿ – ‘အဟံ ခေါ ပုဗ္ဗေ ဒါသော အဟောသိံ အနတ္တာဓီနော ပရာဓီနော န ယေနကာမံဂမော. သောမှိ ဧတရဟိ တမှာ ဒါသဗျာ မုတ္တော အတ္တာဓီနော အပရာဓီနော ဘုဇိဿော ယေနကာမံဂမော’တိ. သော တတောနိဒါနံ လဘေထ ပါမောဇ္ဇံ, အဓိဂစ္ဆေယျ သောမနဿံ.

462. Just as, young man, a man might be a slave, not his own master, dependent on others, not able to go where he wishes. After some time, he might be freed from that slavery, becoming his own master, not dependent on others, a free man, able to go where he wishes. It would occur to him: 'Formerly, I was a slave, not my own master, dependent on others, not able to go where I wished. Now I am freed from that slavery, my own master, not dependent on others, a free man, able to go where I wish.' For that reason, he would obtain joy and attain gladness.

၄၆၃. ‘‘သေယျထာပိ, မာဏဝ, ပုရိသော သဓနော သဘောဂေါ ကန္တာရဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇေယျ ဒုဗ္ဘိက္ခံ သပ္ပဋိဘယံ. သော အပရေန သမယေန တံ ကန္တာရံ နိတ္ထရေယျ, သောတ္ထိနာ ဂါမန္တံ အနုပါပုဏေယျ ခေမံ အပ္ပဋိဘယံ. တဿ ဧဝမဿ [Pg.195] – ‘အဟံ ခေါ ပုဗ္ဗေ သဓနော သဘောဂေါ ကန္တာရဒ္ဓါနမဂ္ဂံ ပဋိပဇ္ဇိံ ဒုဗ္ဘိက္ခံ သပ္ပဋိဘယံ. သောမှိ ဧတရဟိ ကန္တာရံ နိတ္ထိဏ္ဏော, သောတ္ထိနာ ဂါမန္တံ အနုပ္ပတ္တော ခေမံ အပ္ပဋိဘယ’န္တိ. သော တတောနိဒါနံ လဘေထ ပါမောဇ္ဇံ, အဓိဂစ္ဆေယျ သောမနဿံ.

463. Just as, young man, a man with wealth and possessions might set out on a long journey through a wilderness that is without food and perilous. After some time, he would cross that wilderness and arrive safely at the edge of a village, a place of security and freedom from danger. It would occur to him: 'Formerly, with my wealth and possessions, I set out on a long journey through a wilderness that was without food and perilous. Now I have crossed that wilderness and arrived safely at the edge of a village, a place of security and freedom from danger.' For that reason, he would obtain joy and attain gladness.

၄၆၄. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ, မာဏဝ, ဘိက္ခု ယထာ ဣဏံ ယထာ ရောဂံ ယထာ ဗန္ဓနာဂါရံ ယထာ ဒါသဗျံ ယထာ ကန္တာရဒ္ဓါနမဂ္ဂံ, ဧဝံ ဣမေ ပဉ္စ နီဝရဏေ အပ္ပဟီနေ အတ္တနိ သမနုပဿတိ.

464. In the same way, young man, a bhikkhu regards these five hindrances, when unabandoned in himself, as a debt, as a disease, as a prison, as slavery, and as a long journey through a wilderness.

၄၆၅. ‘‘သေယျထာပိ, မာဏဝ, ယထာ အာဏဏျံ ယထာ အာရောဂျံ ယထာ ဗန္ဓနာမောက္ခံ ယထာ ဘုဇိဿံ ယထာ ခေမန္တဘူမိံ. ဧဝမေဝ ဘိက္ခု ဣမေ ပဉ္စ နီဝရဏေ ပဟီနေ အတ္တနိ သမနုပဿတိ.

465. Young man, just as there is freedom from debt, good health, release from prison, freedom, and a land of safety, even so a bhikkhu regards these five hindrances as abandoned in himself.

၄၆၆. ‘‘တဿိမေ ပဉ္စ နီဝရဏေ ပဟီနေ အတ္တနိ သမနုပဿတော ပါမောဇ္ဇံ ဇာယတိ, ပမုဒိတဿ ပီတိ ဇာယတိ, ပီတိမနဿ ကာယော ပဿမ္ဘတိ, ပဿဒ္ဓကာယော သုခံ ဝေဒေတိ, သုခိနော စိတ္တံ သမာဓိယတိ.

466. For him, seeing these five hindrances abandoned in himself, joy is born. For one who is joyful, rapture is born. For one whose mind is enraptured, the body becomes tranquil. One with a tranquil body experiences happiness. For one who is happy, the mind becomes concentrated.

၄၆၇. ‘‘သော ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. သော ဣမမေဝ ကာယံ ဝိဝေကဇေန ပီတိသုခေန အဘိသန္ဒေတိ ပရိသန္ဒေတိ ပရိပူရေတိ ပရိပ္ဖရတိ, နာဿ ကိဉ္စိ သဗ္ဗာဝတော ကာယဿ ဝိဝေကဇေန ပီတိသုခေန အပ္ဖုဋံ ဟောတိ.

467. Secluded from sensual pleasures, secluded from unwholesome states, he enters and abides in the first jhāna, which is accompanied by initial application and sustained application, with rapture and happiness born of seclusion. He drenches, steeps, fills, and pervades this very body with the rapture and happiness born of seclusion, so that there is no part of his entire body unpervaded by the rapture and happiness born of seclusion.

‘‘သေယျထာပိ, မာဏဝ, ဒက္ခော နှာပကော ဝါ နှာပကန္တေဝါသီ ဝါ ကံသထာလေ နှာနီယစုဏ္ဏာနိ အာကိရိတွာ ဥဒကေန ပရိပ္ဖောသကံ ပရိပ္ဖောသကံ သန္ဒေယျ. သာယံ နှာနီယပိဏ္ဍိ သ္နေဟာနုဂတာ သ္နေဟပရေတာ သန္တရဗာဟိရာ ဖုဋာ သ္နေဟေန, န စ ပဂ္ဃရဏီ. ဧဝမေဝ ခေါ, မာဏဝ, ဘိက္ခု ဣမမေဝ ကာယံ ဝိဝေကဇေန ပီတိသုခေန အဘိသန္ဒေတိ ပရိသန္ဒေတိ ပရိပူရေတိ ပရိပ္ဖရတိ, နာဿ ကိဉ္စိ သဗ္ဗာဝတော ကာယဿ ဝိဝေကဇေန ပီတိသုခေန အပ္ဖုဋံ ဟောတိ. ယမ္ပိ, မာဏဝ, ဘိက္ခု ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. သော ဣမမေဝ ကာယံ ဝိဝေကဇေန ပီတိသုခေန အဘိသန္ဒေတိ ပရိသန္ဒေတိ ပရိပူရေတိ ပရိပ္ဖရတိ, နာဿ ကိဉ္စိ သဗ္ဗာဝတော ကာယဿ [Pg.196] ဝိဝေကဇေန ပီတိသုခေန အပ္ဖုဋံ ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ.

Just as, young man, a skilled bath attendant or his apprentice might pour bath powder into a bronze vessel and, sprinkling it again and again with water, knead it. That ball of bath powder is infused and permeated with moisture, saturated with it inside and out, yet does not drip. In the same way, young man, a bhikkhu drenches, steeps, fills, and pervades this very body with the rapture and happiness born of seclusion, so that there is no part of his entire body unpervaded by the rapture and happiness born of seclusion. And, young man, when a bhikkhu, secluded from sensual pleasures, secluded from unwholesome states, enters and abides in the first jhāna, which is accompanied by initial application and sustained application, with rapture and happiness born of seclusion, he drenches, steeps, fills, and pervades this very body with the rapture and happiness born of seclusion, so that there is no part of his entire body unpervaded by the rapture and happiness born of seclusion. This too is his accomplishment in concentration.

၄၆၈. ‘‘ပုန စပရံ, မာဏဝ, ဘိက္ခု ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ အဇ္ဈတ္တံ သမ္ပသာဒနံ စေတသော ဧကောဒိဘာဝံ အဝိတက္ကံ အဝိစာရံ သမာဓိဇံ ပီတိသုခံ ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. သော ဣမမေဝ ကာယံ သမာဓိဇေန ပီတိသုခေန အဘိသန္ဒေတိ ပရိသန္ဒေတိ ပရိပူရေတိ ပရိပ္ဖရတိ, နာဿ ကိဉ္စိ သဗ္ဗာဝတော ကာယဿ သမာဓိဇေန ပီတိသုခေန အပ္ဖုဋံ ဟောတိ.

468. Furthermore, young man, with the stilling of initial application and sustained application, a bhikkhu enters and abides in the second jhāna, which has internal confidence and unification of mind, is without initial application and sustained application, and is born of concentration, with rapture and happiness. He drenches, steeps, fills, and pervades this very body with the rapture and happiness born of concentration, so that there is no part of his entire body unpervaded by the rapture and happiness born of concentration.

‘‘သေယျထာပိ, မာဏဝ, ဥဒကရဟဒေါ ဂမ္ဘီရော ဥဗ္ဘိဒေါဒကော. တဿ နေဝဿ ပုရတ္ထိမာယ ဒိသာယ ဥဒကဿ အာယမုခံ, န ဒက္ခိဏာယ ဒိသာယ ဥဒကဿ အာယမုခံ, န ပစ္ဆိမာယ ဒိသာယ ဥဒကဿ အာယမုခံ, န ဥတ္တရာယ ဒိသာယ ဥဒကဿ အာယမုခံ, ဒေဝေါ စ န ကာလေန ကာလံ သမ္မာ ဓာရံ အနုပဝေစ္ဆေယျ. အထ ခေါ တမှာဝ ဥဒကရဟဒါ သီတာ ဝါရိဓာရာ ဥဗ္ဘိဇ္ဇိတွာ တမေဝ ဥဒကရဟဒံ သီတေန ဝါရိနာ အဘိသန္ဒေယျ ပရိသန္ဒေယျ ပရိပူရေယျ ပရိပ္ဖရေယျ, နာဿ ကိဉ္စိ သဗ္ဗာဝတော ဥဒကရဟဒဿ သီတေန ဝါရိနာ အပ္ဖုဋံ အဿ. ဧဝမေဝ ခေါ, မာဏဝ, ဘိက္ခု…ပေ… ယမ္ပိ, မာဏဝ, ဘိက္ခု ဝိတက္ကဝိစာရာနံ ဝူပသမာ… ပေ… ဒုတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ, သော ဣမမေဝ ကာယံ သမာဓိဇေန ပီတိသုခေန အဘိသန္ဒေတိ ပရိသန္ဒေတိ ပရိပူရေတိ ပရိပ္ဖရတိ, နာဿ ကိဉ္စိ သဗ္ဗာဝတော ကာယဿ သမာဓိဇေန ပီတိသုခေန အပ္ဖုဋံ ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ.

Just as, young man, there might be a deep lake with water welling up from below. It would have no inlet from the east, south, west, or north, nor would the sky supply it with proper showers of rain from time to time. But a cool stream of water, welling up from within that very lake, would drench, steep, fill, and pervade that lake with cool water, so that there would be no part of the entire lake unpervaded by the cool water. In the same way, young man, a bhikkhu, with the stilling of initial application and sustained application, enters and abides in the second jhāna. He drenches, steeps, fills, and pervades this very body with the rapture and happiness born of concentration, so that there is no part of his entire body unpervaded by the rapture and happiness born of concentration. This too is his accomplishment in concentration.

၄၆၉. ‘‘ပုန စပရံ, မာဏဝ, ဘိက္ခု ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ ဥပေက္ခကော စ ဝိဟရတိ သတော သမ္ပဇာနော, သုခဉ္စ ကာယေန ပဋိသံဝေဒေတိ, ယံ တံ အရိယာ အာစိက္ခန္တိ – ‘‘ဥပေက္ခကော သတိမာ သုခဝိဟာရီ’’တိ, တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. သော ဣမမေဝ ကာယံ နိပ္ပီတိကေန သုခေန အဘိသန္ဒေတိ ပရိသန္ဒေတိ ပရိပူရေတိ ပရိပ္ဖရတိ, နာဿ ကိဉ္စိ သဗ္ဗာဝတော ကာယဿ နိပ္ပီတိကေန သုခေန အပ္ဖုဋံ ဟောတိ.

469. Furthermore, young man, with the fading away of rapture, a bhikkhu abides equanimously, mindful and clearly comprehending, and experiences happiness with the body. He enters and abides in the third jhāna, of which the noble ones declare: ‘He is equanimous, mindful, one who abides in happiness.’ He drenches, steeps, fills, and pervades this very body with happiness devoid of rapture, so that there is no part of his entire body unpervaded by happiness devoid of rapture.

‘‘သေယျထာပိ, မာဏဝ, ဥပ္ပလိနိယံ ဝါ ပဒုမိနိယံ ဝါ ပုဏ္ဍရီကိနိယံ ဝါ အပ္ပေကစ္စာနိ ဥပ္ပလာနိ ဝါ ပဒုမာနိ ဝါ ပုဏ္ဍရီကာနိ ဝါ ဥဒကေ ဇာတာနိ ဥဒကေ သံဝဍ္ဎာနိ ဥဒကာနုဂ္ဂတာနိ အန္တောနိမုဂ္ဂပေါသီနိ, တာနိ ယာဝ စဂ္ဂါ ယာဝ စ မူလာ သီတေန ဝါရိနာ အဘိသန္နာနိ ပရိသန္နာနိ ပရိပူရာနိ ပရိပ္ဖုဋာနိ, နာဿ ကိဉ္စိ သဗ္ဗာဝတံ ဥပ္ပလာနံ ဝါ ပဒုမာနံ ဝါ ပုဏ္ဍရီကာနံ ဝါ [Pg.197] သီတေန ဝါရိနာ အပ္ဖုဋံ အဿ. ဧဝမေဝ ခေါ, မာဏဝ, ဘိက္ခု…ပေ… ယမ္ပိ, မာဏဝ, ဘိက္ခု ပီတိယာ စ ဝိရာဂါ…ပေ… တတိယံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. သော ဣမမေဝ ကာယံ နိပ္ပီတိကေန သုခေန အဘိသန္ဒေတိ ပရိသန္ဒေတိ ပရိပူရေတိ ပရိပ္ဖရတိ, နာဿ ကိဉ္စိ သဗ္ဗာဝတော ကာယဿ နိပ္ပီတိကေန သုခေန အပ္ဖုဋံ ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ.

“Just as, young man, in a pond of blue, red, or white lotuses, some lotuses are born in the water, grown in the water, have not risen above the water, and are nourished while submerged; from their tips to their roots they are drenched, steeped, filled, and permeated with cool water, so that there would be no part of those lotuses unpervaded by the cool water. In the same way, young man, a monk… and so on… with the fading away of rapture… and so on… enters and abides in the third jhāna. He drenches, steeps, fills, and permeates this very body with pleasure devoid of rapture, so that there is no part of his entire body unpervaded by pleasure devoid of rapture. This, too, is his concentration.”

၄၇၀. ‘‘ပုန စပရံ, မာဏဝ, ဘိက္ခု သုခဿ စ ပဟာနာ ဒုက္ခဿ စ ပဟာနာ ပုဗ္ဗေဝ သောမနဿဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာ အဒုက္ခမသုခံ ဥပေက္ခာသတိပါရိသုဒ္ဓိံ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. သော ဣမမေဝ ကာယံ ပရိသုဒ္ဓေန စေတသာ ပရိယောဒါတေန ဖရိတွာ နိသိန္နော ဟောတိ; နာဿ ကိဉ္စိ သဗ္ဗာဝတော ကာယဿ ပရိသုဒ္ဓေန စေတသာ ပရိယောဒါတေန အပ္ဖုဋံ ဟောတိ.

470. “Furthermore, young man, with the abandoning of pleasure and pain, and with the previous disappearance of joy and displeasure, a monk enters and abides in the fourth jhāna, which is neither-painful-nor-pleasant and has purity of mindfulness due to equanimity. He sits, having pervaded this very body with a pure and bright mind, so that there is no part of his entire body unpervaded by the pure and bright mind.”

‘‘သေယျထာပိ, မာဏဝ, ပုရိသော ဩဒါတေန ဝတ္ထေန သသီသံ ပါရုပိတွာ နိသိန္နော အဿ, နာဿ ကိဉ္စိ သဗ္ဗာဝတော ကာယဿ ဩဒါတေန ဝတ္ထေန အပ္ဖုဋံ အဿ. ဧဝမေဝ ခေါ, မာဏဝ, ဘိက္ခု…ပေ… ယမ္ပိ, မာဏဝ, ဘိက္ခု သုခဿ စ ပဟာနာ ဒုက္ခဿ စ ပဟာနာ ပုဗ္ဗေဝ သောမနဿဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာ အဒုက္ခမသုခံ ဥပေက္ခာသတိပါရိသုဒ္ဓိံ စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. သော ဣမမေဝ ကာယံ ပရိသုဒ္ဓေန စေတသာ ပရိယောဒါတေန ဖရိတွာ နိသိန္နော ဟောတိ; နာဿ ကိဉ္စိ သဗ္ဗာဝတော ကာယဿ ပရိသုဒ္ဓေန စေတသာ ပရိယောဒါတေန အပ္ဖုဋံ ဟောတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ သမာဓိသ္မိံ.

“Just as, young man, a man might sit wrapped from head to foot in a white cloth, so that no part of his entire body would be unpervaded by the white cloth. In the same way, young man, a monk… and so on… with the abandoning of pleasure and pain, and with the previous disappearance of joy and displeasure, enters and abides in the fourth jhāna, which is neither-painful-nor-pleasant and has purity of mindfulness due to equanimity. He sits, having pervaded this very body with a pure and bright mind, so that there is no part of his entire body unpervaded by the pure and bright mind. This, too, is his concentration.”

၄၇၁. ‘‘အယံ ခေါ သော, မာဏဝ, အရိယော သမာဓိက္ခန္ဓော ယဿ သော ဘဂဝါ ဝဏ္ဏဝါဒီ အဟောသိ, ယတ္ထ စ ဣမံ ဇနတံ သမာဒပေသိ နိဝေသေသိ ပတိဋ္ဌာပေသိ. အတ္ထိ စေဝေတ္ထ ဥတ္တရိကရဏီယ’’န္တိ.

471. “This, young man, is that noble aggregate of concentration of which the Blessed One was a praiser, and in which he encouraged, settled, and established this populace. And yet, there is still something further to be done here.”

‘‘အစ္ဆရိယံ, ဘော အာနန္ဒ, အဗ္ဘုတံ, ဘော အာနန္ဒ! သော စာယံ, ဘော အာနန္ဒ, အရိယော သမာဓိက္ခန္ဓော ပရိပုဏ္ဏော, နော အပရိပုဏ္ဏော. ဧဝံ ပရိပုဏ္ဏံ စာဟံ, ဘော အာနန္ဒ, အရိယံ သမာဓိက္ခန္ဓံ ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ အညေသု သမဏဗြာဟ္မဏေသု န သမနုပဿာမိ. ဧဝံ ပရိပုဏ္ဏဉ္စ, ဘော အာနန္ဒ, အရိယံ သမာဓိက္ခန္ဓံ ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ အညေ သမဏဗြာဟ္မဏာ အတ္တနိ သမနုပဿေယျုံ, တေ တာဝတကေနေဝ အတ္တမနာ အဿု – ‘အလမေတ္တာဝတာ, ကတမေတ္တာဝတာ, အနုပ္ပတ္တော နော သာမညတ္ထော, နတ္ထိ နော ကိဉ္စိ ဥတ္တရိကရဏီယ’န္တိ. အထ စ ပန ဘဝံ အာနန္ဒော ဧဝမာဟ – ‘အတ္ထိ စေဝေတ္ထ ဥတ္တရိကရဏီယ’’’န္တိ.

“It is wonderful, Venerable Ānanda! It is marvelous, Venerable Ānanda! This noble aggregate of concentration is complete, not incomplete. I do not see such a complete, noble aggregate of concentration outside of this Dispensation among other ascetics and brahmins. And if other ascetics and brahmins outside of this Dispensation were to perceive in themselves such a complete, noble aggregate of concentration, they would be pleased with just that much, thinking: ‘This is sufficient! With this, our task is done! The goal of asceticism has been attained by us! There is nothing further for us to do!’ And yet, the Venerable Ānanda says: ‘And yet, there is still something further to be done here.’”

ပညာက္ခန္ဓော

The Aggregate of Wisdom

၄၇၂. ‘‘ကတမော [Pg.198] ပန သော, ဘော အာနန္ဒ, အရိယော ပညာက္ခန္ဓော, ယဿ ဘော ဘဝံ ဂေါတမော ဝဏ္ဏဝါဒီ အဟောသိ, ယတ္ထ စ ဣမံ ဇနတံ သမာဒပေသိ နိဝေသေသိ ပတိဋ္ဌာပေသီ’’တိ?

472. “But what, Venerable Ānanda, is that noble aggregate of wisdom which the Venerable Gotama commended, and in which he encouraged, settled, and established this populace?”

‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ ဉာဏဒဿနာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော ဧဝံ ပဇာနာတိ – ‘အယံ ခေါ မေ ကာယော ရူပီ စာတုမဟာဘူတိကော မာတာပေတ္တိကသမ္ဘဝေါ ဩဒနကုမ္မာသူပစယော အနိစ္စုစ္ဆာဒနပရိမဒ္ဒနဘေဒနဝိဒ္ဓံသနဓမ္မော; ဣဒဉ္စ ပန မေ ဝိညာဏံ ဧတ္ထ သိတံ ဧတ္ထ ပဋိဗဒ္ဓ’န္တိ.

“When his mind is thus concentrated, purified, bright, unblemished, rid of defilements, pliable, workable, steady, and has attained imperturbability, he directs and inclines his mind to knowledge and vision. He understands thus: ‘This body of mine is material, composed of the four great elements, born of mother and father, built up by rice and gruel, subject to impermanence, to anointing and massaging, to breaking and dispersal; and this consciousness of mine is dependent on it, tied to it.’”

‘‘သေယျထာပိ, မာဏဝ, မဏိ ဝေဠုရိယော သုဘော ဇာတိမာ အဋ္ဌံသော သုပရိကမ္မကတော အစ္ဆော ဝိပ္ပသန္နော အနာဝိလော သဗ္ဗာကာရသမ္ပန္နော. တတြာဿ သုတ္တံ အာဝုတံ နီလံ ဝါ ပီတံ ဝါ လောဟိတံ ဝါ ဩဒါတံ ဝါ ပဏ္ဍုသုတ္တံ ဝါ. တမေနံ စက္ခုမာ ပုရိသော ဟတ္ထေ ကရိတွာ ပစ္စဝေက္ခေယျ – ‘အယံ ခေါ မဏိ ဝေဠုရိယော သုဘော ဇာတိမာ အဋ္ဌံသော သုပရိကမ္မကတော အစ္ဆော ဝိပ္ပသန္နော အနာဝိလော သဗ္ဗာကာရသမ္ပန္နော. တတြိဒံ သုတ္တံ အာဝုတံ နီလံ ဝါ ပီတံ ဝါ လောဟိတံ ဝါ ဩဒါတံ ဝါ ပဏ္ဍုသုတ္တံ ဝါ’တိ. ဧဝမေဝ ခေါ, မာဏဝ, ဘိက္ခု ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ ဉာဏဒဿနာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော ဧဝံ ပဇာနာတိ – ‘အယံ ခေါ မေ ကာယော ရူပီ စာတုမဟာဘူတိကော မာတာပေတ္တိကသမ္ဘဝေါ ဩဒနကုမ္မာသူပစယော အနိစ္စုစ္ဆာဒနပရိမဒ္ဒနဘေဒန-ဝိဒ္ဓံသနဓမ္မော. ဣဒဉ္စ ပန မေ ဝိညာဏံ ဧတ္ထ သိတံ ဧတ္ထ ပဋိဗဒ္ဓ’န္တိ. ယမ္ပိ, မာဏဝ, ဘိက္ခု ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ…ပေ… အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ ဉာဏဒဿနာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော ဧဝံ ပဇာနာတိ…ပေ… ဧတ္ထ ပဋိဗဒ္ဓန္တိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ ပညာယ.

“Just as, young man, if there were a beryl gem—beautiful, genuine, eight-faceted, well-wrought, clear, limpid, unclouded, endowed with all fine qualities. And through it a thread were strung—blue, or yellow, or red, or white, or a pale yellow thread. A man with good eyesight, taking it in his hand, would reflect thus: ‘This is a beryl gem—beautiful, genuine, eight-faceted, well-wrought, clear, limpid, unclouded, endowed with all fine qualities. And through it is strung this thread—blue, or yellow, or red, or white, or a pale yellow thread.’ In the same way, young man, when a monk’s mind is thus concentrated, purified, bright, unblemished, rid of defilements, pliable, workable, steady, and has attained imperturbability, he directs and inclines it toward knowledge and vision. He understands thus: ‘This body of mine is material, composed of the four great elements, born of mother and father, built up by rice and gruel, subject to impermanence, to anointing and massaging, to breaking and dispersal. And this consciousness of mine is dependent on it, tied to it.’ When, young man, a monk’s mind is thus concentrated... has attained imperturbability, he directs and inclines it toward knowledge and vision. He understands thus... ‘and this consciousness of mine is dependent on it, tied to it.’ This too is his wisdom.”

၄၇၃. ‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ မနောမယံ ကာယံ အဘိနိမ္မာနာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော ဣမမှာ ကာယာ အညံ ကာယံ အဘိနိမ္မိနာတိ ရူပိံ မနောမယံ သဗ္ဗင်္ဂပစ္စင်္ဂိံ အဟီနိန္ဒြိယံ.

473. “When his mind is thus concentrated, purified, bright, unblemished, rid of defilements, pliable, workable, steady, and has attained imperturbability, he directs and inclines his mind to the creation of a mind-made body. From this body he creates another body, having form, mind-made, complete with all its major and minor limbs, not deficient in its faculties.”

‘‘သေယျထာပိ[Pg.199], မာဏဝ, ပုရိသော မုဉ္ဇမှာ ဤသိကံ ပဝါဟေယျ. တဿ ဧဝမဿ – ‘အယံ မုဉ္ဇော အယံ ဤသိကာ; အညော မုဉ္ဇော အညာ ဤသိကာ; မုဉ္ဇမှာ တွေဝ ဤသိကာ ပဝါဠှာ’တိ. သေယျထာ ဝါ ပန, မာဏဝ, ပုရိသော အသိံ ကောသိယာ ပဝါဟေယျ. တဿ ဧဝမဿ – ‘အယံ အသိ, အယံ ကောသိ; အညော အသိ, အညာ ကောသိ; ကောသိယာ တွေဝ အသိ ပဝါဠှော’တိ. သေယျထာ ဝါ ပန, မာဏဝ, ပုရိသော အဟိံ ကရဏ္ဍာ ဥဒ္ဓရေယျ. တဿ ဧဝမဿ – ‘အယံ အဟိ, အယံ ကရဏ္ဍော; အညော အဟိ, အညော ကရဏ္ဍော; ကရဏ္ဍာ တွေဝ အဟိ ဥဗ္ဘတော’တိ. ဧဝမေဝ ခေါ, မာဏဝ, ဘိက္ခု…ပေ… ယမ္ပိ, မာဏဝ, ဘိက္ခု ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ မနောမယံ ကာယံ အဘိနိမ္မာနာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ…ပေ…. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ ပညာယ.

“Just as, young man, a person might draw a reed from muñja grass. He would think: ‘This is the muñja grass, this is the reed; the grass is one thing, the reed another; yet it is from the grass that the reed has been drawn.’ Or just as, young man, a person might draw a sword from its scabbard. He would think: ‘This is the sword, this is the scabbard; the sword is one thing, the scabbard another; yet it is from the scabbard that the sword has been drawn.’ Or just as, young man, a person might draw a snake from its slough. He would think: ‘This is the snake, this is the slough; the snake is one thing, the slough another; yet it is from the slough that the snake has been drawn.’ In the same way, young man, a monk… when his mind is thus concentrated, purified, bright, unblemished, rid of defilements, pliable, workable, steady, and has attained imperturbability, he directs and inclines his mind toward creating a mind-made body… This too is his wisdom.”

၄၇၄. ‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ ဣဒ္ဓိဝိဓာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော အနေကဝိဟိတံ ဣဒ္ဓိဝိဓံ ပစ္စနုဘောတိ. ဧကောပိ ဟုတွာ ဗဟုဓာ ဟောတိ, ဗဟုဓာပိ ဟုတွာ ဧကော ဟောတိ. အာဝိဘာဝံ တိရောဘာဝံ တိရောကုဋ္ဋံ တိရောပါကာရံ တိရောပဗ္ဗတံ အသဇ္ဇမာနော ဂစ္ဆတိ သေယျထာပိ အာကာသေ. ပထဝိယာပိ ဥမ္မုဇ္ဇနိမုဇ္ဇံ ကရောတိ, သေယျထာပိ ဥဒကေ. ဥဒကေပိ အဘိဇ္ဇမာနေ ဂစ္ဆတိ သေယျထာပိ ပထဝိယံ. အာကာသေပိ ပလ္လင်္ကေန ကမတိ သေယျထာပိ ပက္ခီ သကုဏော. ဣမေပိ စန္ဒိမသူရိယေ ဧဝံ မဟိဒ္ဓိကေ ဧဝံ မဟာနုဘာဝေ ပါဏိနာ ပရာမသတိ ပရိမဇ္ဇတိ. ယာဝ ဗြဟ္မလောကာပိ ကာယေန ဝသံ ဝတ္တေတိ.

474. “When his mind is thus concentrated, purified, bright, unblemished, rid of defilements, pliable, workable, steady, and has attained imperturbability, he directs and inclines his mind to the kinds of psychic power. He experiences the various kinds of psychic power: having been one, he becomes many; having been many, he becomes one. He appears and vanishes. He goes unhindered through walls, ramparts, and mountains as if through space. He dives in and out of the earth as if it were water. He walks on water without it breaking as if on earth. He travels cross-legged in the sky like a winged bird. Even the moon and the sun, so powerful and mighty, he touches and strokes with his hand. He exercises mastery with his body even as far as the Brahmā world.”

‘‘သေယျထာပိ, မာဏဝ, ဒက္ခော ကုမ္ဘကာရော ဝါ ကုမ္ဘကာရန္တေဝါသီ ဝါ သုပရိကမ္မကတာယ မတ္တိကာယ ယညဒေဝ ဘာဇနဝိကတိံ အာကင်္ခေယျ, တံ တဒေဝ ကရေယျ အဘိနိပ္ဖာဒေယျ. သေယျထာ ဝါ ပန, မာဏဝ, ဒက္ခော ဒန္တကာရော ဝါ ဒန္တကာရန္တေဝါသီ ဝါ သုပရိကမ္မကတသ္မိံ ဒန္တသ္မိံ ယညဒေဝ ဒန္တဝိကတိံ အာကင်္ခေယျ, တံ တဒေဝ ကရေယျ အဘိနိပ္ဖာဒေယျ. သေယျထာ ဝါ ပန, မာဏဝ, ဒက္ခော သုဝဏ္ဏကာရော ဝါ သုဝဏ္ဏကာရန္တေဝါသီ ဝါ သုပရိကမ္မကတသ္မိံ သုဝဏ္ဏသ္မိံ ယညဒေဝ သုဝဏ္ဏဝိကတိံ အာကင်္ခေယျ, တံ တဒေဝ ကရေယျ အဘိနိပ္ဖာဒေယျ. ဧဝမေဝ ခေါ, မာဏဝ, ဘိက္ခု [Pg.200] …ပေ… ယမ္ပိ မာဏဝ ဘိက္ခု ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ ဣဒ္ဓိဝိဓာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော အနေကဝိဟိတံ ဣဒ္ဓိဝိဓံ ပစ္စနုဘောတိ. ဧကောပိ ဟုတွာ ဗဟုဓာ ဟောတိ …ပေ… ယာဝ ဗြဟ္မလောကာပိ ကာယေန ဝသံ ဝတ္တေတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ ပညာယ.

“Just as, young man, a skilled potter or a potter's apprentice, with well-prepared clay, could make and produce whatever kind of vessel he desires. Or just as, young man, a skilled ivory-worker or an ivory-worker's apprentice, with well-prepared ivory, could make and produce whatever kind of ivory article he desires. Or just as, young man, a skilled goldsmith or a goldsmith's apprentice, with well-prepared gold, could make and produce whatever kind of gold ornament he desires. In the same way, young man, a monk… when his mind is thus concentrated, purified, bright, unblemished, rid of defilements, pliable, workable, steady, and has attained imperturbability, he directs and inclines his mind to the kinds of psychic power. He experiences various kinds of psychic power: having been one, he becomes many… he exercises mastery with his body even as far as the Brahmā world. This too is his wisdom.”

၄၇၅. ‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ…ပေ… အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ ဒိဗ္ဗာယ သောတဓာတုယာ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော ဒိဗ္ဗာယ သောတဓာတုယာ ဝိသုဒ္ဓါယ အတိက္ကန္တမာနုသိကာယ ဥဘော သဒ္ဒေ သုဏာတိ ဒိဗ္ဗေ စ မာနုသေ စ ယေ ဒူရေ သန္တိကေ စ. သေယျထာပိ, မာဏဝ, ပုရိသော အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နော. သော သုဏေယျ ဘေရိသဒ္ဒမ္ပိ မုဒိင်္ဂသဒ္ဒမ္ပိ သင်္ခပဏဝဒိန္ဒိမသဒ္ဒမ္ပိ. တဿ ဧဝမဿ – ‘ဘေရိသဒ္ဒေါ ဣတိပိ မုဒိင်္ဂသဒ္ဒေါ ဣတိပိ သင်္ခပဏဝဒိန္ဒိမသဒ္ဒေါ ဣတိ’ပိ. ဧဝမေဝ ခေါ, မာဏဝ, ဘိက္ခု…ပေ…. ယမ္ပိ မာဏဝ, ဘိက္ခု ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ…ပေ… အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ ဒိဗ္ဗာယ သောတဓာတုယာ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော ဒိဗ္ဗာယ သောတဓာတုယာ ဝိသုဒ္ဓါယ အတိက္ကန္တမာနုသိကာယ ဥဘော သဒ္ဒေ သုဏာတိ ဒိဗ္ဗေ စ မာနုသေ စ ယေ ဒူရေ သန္တိကေ စ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ ပညာယ.

475. “When his mind is thus concentrated… and has attained imperturbability, he directs and inclines his mind to the divine ear-element. With the divine ear-element, purified and surpassing the human, he hears both kinds of sounds—divine and human, those that are far and near. Just as, young man, a man traveling along a highway might hear the sound of a great drum, the sound of a mudiṅga drum, and the sound of a conch, a paṇava drum, and a dindima drum. It would occur to him thus: ‘This is the sound of a great drum,’ ‘this is the sound of a mudiṅga drum,’ and ‘this is the sound of a conch, a paṇava drum, and a dindima drum.’ In the same way, young man, a monk… when his mind is thus concentrated… and has attained imperturbability, he directs and inclines his mind to the divine ear-element. With the divine ear-element, purified and surpassing the human, he hears both kinds of sounds—divine and human, those that are far and near. This too is his wisdom.”

၄၇၆. ‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ စေတောပရိယဉာဏာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော ပရသတ္တာနံ ပရပုဂ္ဂလာနံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာတိ, ‘သရာဂံ ဝါ စိတ္တံ သရာဂံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, ‘ဝီတရာဂံ ဝါ စိတ္တံ ဝီတရာဂံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, ‘သဒေါသံ ဝါ စိတ္တံ သဒေါသံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, ‘ဝီတဒေါသံ ဝါ စိတ္တံ ဝီတဒေါသံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, ‘သမောဟံ ဝါ စိတ္တံ သမောဟံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, ‘ဝီတမောဟံ ဝါ စိတ္တံ ဝီတမောဟံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, ‘သင်္ခိတ္တံ ဝါ စိတ္တံ သင်္ခိတ္တံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, ‘ဝိက္ခိတ္တံ ဝါ စိတ္တံ ဝိက္ခိတ္တံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, ‘မဟဂ္ဂတံ ဝါ စိတ္တံ မဟဂ္ဂတံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, ‘အမဟဂ္ဂတံ ဝါ စိတ္တံ အမဟဂ္ဂတံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, ‘သဥတ္တရံ ဝါ စိတ္တံ သဥတ္တရံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, ‘အနုတ္တရံ ဝါ စိတ္တံ အနုတ္တရံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, ‘သမာဟိတံ ဝါ စိတ္တံ သမာဟိတံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, ‘အသမာဟိတံ ဝါ စိတ္တံ အသမာဟိတံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, ‘ဝိမုတ္တံ [Pg.201] ဝါ စိတ္တံ ဝိမုတ္တံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ, ‘အဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ အဝိမုတ္တံ စိတ္တ’န္တိ ပဇာနာတိ.

476. When his mind is thus concentrated, purified, bright, unblemished, rid of defilements, pliable, workable, steady, and has attained imperturbability, he directs and inclines his mind to the knowledge of encompassing the minds of others. He understands the minds of other beings, other persons, having encompassed them with his own mind. He understands a mind with lust as ‘a mind with lust,’ and a mind without lust as ‘a mind without lust.’ He understands a mind with hate as ‘a mind with hate,’ and a mind without hate as ‘a mind without hate.’ He understands a mind with delusion as ‘a mind with delusion,’ and a mind without delusion as ‘a mind without delusion.’ He understands a constricted mind as ‘a constricted mind,’ and a distracted mind as ‘a distracted mind.’ He understands a lofty mind as ‘a lofty mind,’ and a mind that is not lofty as ‘a mind that is not lofty.’ He understands a surpassable mind as ‘a surpassable mind,’ and an unsurpassed mind as ‘an unsurpassed mind.’ He understands a concentrated mind as ‘a concentrated mind,’ and an unconcentrated mind as ‘an unconcentrated mind.’ He understands a liberated mind as ‘a liberated mind,’ and an unliberated mind as ‘an unliberated mind.’

‘‘သေယျထာပိ, မာဏဝ, ဣတ္ထီ ဝါ ပုရိသော ဝါ ဒဟရော ယုဝါ မဏ္ဍနဇာတိကော အာဒါသေ ဝါ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အစ္ဆေ ဝါ ဥဒကပတ္တေ သကံ မုခနိမိတ္တံ ပစ္စဝေက္ခမာနော သကဏိကံ ဝါ သကဏိကန္တိ ဇာနေယျ, အကဏိကံ ဝါ အကဏိကန္တိ ဇာနေယျ. ဧဝမေဝ ခေါ, မာဏဝ, ဘိက္ခု…ပေ… ယမ္ပိ, မာဏဝ, ဘိက္ခု ဧဝံ သမာဟိတေ…ပေ… အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ စေတောပရိယဉာဏာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော ပရသတ္တာနံ ပုရပုဂ္ဂလာနံ စေတသာ စေတော ပရိစ္စ ပဇာနာတိ, သရာဂံ ဝါ စိတ္တံ သရာဂံ စိတ္တန္တိ ပဇာနာတိ…ပေ… အဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ အဝိမုတ္တံ စိတ္တန္တိ ပဇာနာတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ ပညာယ.

Just as, young man, a woman or a man, young, youthful, and fond of adornment, examining their own facial reflection in a pure, bright mirror or in a clear bowl of water, would know if it has a blemish, ‘it has a blemish,’ or if it has no blemish, ‘it has no blemish’; so too, young man, a monk… when his mind is thus concentrated… and has attained imperturbability, directs and inclines his mind to the knowledge of encompassing the minds of others. He understands the minds of other beings, other persons, having encompassed them with his own mind: he understands a mind with lust as ‘a mind with lust’… he understands an unliberated mind as ‘an unliberated mind.’ This too is his wisdom.

၄၇၇. ‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ…ပေ… အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ. သေယျထိဒံ, ဧကမ္ပိ ဇာတိံ ဒွေပိ ဇာတိယော တိဿောပိ ဇာတိယော စတဿောပိ ဇာတိယော ပဉ္စပိ ဇာတိယော ဒသပိ ဇာတိယော ဝီသမ္ပိ ဇာတိယော တိံသမ္ပိ ဇာတိယော စတ္တာလီသမ္ပိ ဇာတိယော ပညာသမ္ပိ ဇာတိယော ဇာတိသတမ္ပိ ဇာတိသဟဿမ္ပိ ဇာတိသတသဟဿမ္ပိ အနေကေပိ သံဝဋ္ဋကပ္ပေ အနေကေပိ ဝိဝဋ္ဋကပ္ပေ အနေကေပိ သံဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋကပ္ပေ – ‘အမုတြာသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော. သော တတော စုတော အမုတြ ဥဒပါဒိံ; တတြာပါသိံ ဧဝံနာမော ဧဝံဂေါတ္တော ဧဝံဝဏ္ဏော ဧဝမာဟာရော ဧဝံသုခဒုက္ခပ္ပဋိသံဝေဒီ ဧဝမာယုပရိယန္တော; သော တတော စုတော ဣဓူပပန္နော’တိ. ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ.

477. When his mind is thus concentrated… and has attained imperturbability, he directs and inclines his mind to the knowledge of the recollection of past lives. He recollects his manifold past lives, that is, one birth, two births, three births, four births, five births, ten births, twenty births, thirty births, forty births, fifty births, a hundred births, a thousand births, a hundred thousand births, many eons of contraction, many eons of expansion, many eons of contraction and expansion: ‘In that existence I had such a name, such a clan, such an appearance, such food, experiencing such pleasure and pain, and such a life-span. Passing away from there, I arose in another existence. There too I had such a name, such a clan, such an appearance, such food, experiencing such pleasure and pain, and such a life-span. Passing away from there, I have arisen here.’ Thus he recollects his manifold past lives with their aspects and details.

‘‘သေယျထာပိ, မာဏဝ, ပုရိသော သကမှာ ဂါမာ အညံ ဂါမံ ဂစ္ဆေယျ; တမှာပိ ဂါမာ အညံ ဂါမံ ဂစ္ဆေယျ; သော တမှာ ဂါမာ သကံယေဝ ဂါမံ ပစ္စာဂစ္ဆေယျ. တဿ ဧဝမဿ – ‘အဟံ ခေါ သကမှာ ဂါမာ အမုံ ဂါမံ အဂစ္ဆိံ, တတြ ဧဝံ အဋ္ဌာသိံ ဧဝံ နိသီဒိံ ဧဝံ အဘာသိံ ဧဝံ တုဏှီ အဟောသိံ. သော တမှာပိ ဂါမာ အမုံ ဂါမံ ဂစ္ဆိံ, တတြာပိ ဧဝံ အဋ္ဌာသိံ ဧဝံ နိသီဒိံ ဧဝံ အဘာသိံ ဧဝံ တုဏှီ အဟောသိံ. သောမှိ တမှာ ဂါမာ သကံယေဝ ဂါမံ ပစ္စာဂတော’တိ. ဧဝမေဝ ခေါ, မာဏဝ, ဘိက္ခု…ပေ… ယမ္ပိ, မာဏဝ, ဘိက္ခု ဧဝံ [Pg.202] သမာဟိတေ စိတ္တေ…ပေ… အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ ပုဗ္ဗေနိဝါသာနုဿတိဉာဏာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ. သေယျထိဒံ – ဧကမ္ပိ ဇာတိံ…ပေ… ဣတိ သာကာရံ သဥဒ္ဒေသံ အနေကဝိဟိတံ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ အနုဿရတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ ပညာယ.

Just as, young man, a man might go from his own village to another village, and from that village to yet another village, and then return from that village back to his own village. It might occur to him: ‘I went from my own village to that village, and there I stood thus, sat thus, spoke thus, and remained silent thus. From that village, I went to the other village, and there too I stood thus, sat thus, spoke thus, and remained silent thus. I have now returned from that village back to my own village.’ In the same way, young man, a monk… when his mind is thus concentrated… and has attained imperturbability, directs and inclines his mind to the knowledge of the recollection of past lives. He recollects his manifold past lives, that is, one birth… Thus he recollects his manifold past lives with their aspects and details. This too is his wisdom.

၄၇၈. ‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ…ပေ… အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ သတ္တာနံ စုတူပပါတဉာဏာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သတ္တေ ပဿတိ စဝမာနေ ဥပပဇ္ဇမာနေ ဟီနေ ပဏီတေ သုဝဏ္ဏေ ဒုဗ္ဗဏ္ဏေ သုဂတေ ဒုဂ္ဂတေ, ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာတိ – ‘ဣမေ ဝတ ဘောန္တော သတ္တာ ကာယဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ ဝစီဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ မနောဒုစ္စရိတေန သမန္နာဂတာ အရိယာနံ ဥပဝါဒကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ. တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပန္နာ. ဣမေ ဝါ ပန ဘောန္တော သတ္တာ ကာယသုစရိတေန သမန္နာဂတာ ဝစီသုစရိတေန သမန္နာဂတာ မနောသုစရိတေန သမန္နာဂတာ အရိယာနံ အနုပဝါဒကာ သမ္မာဒိဋ္ဌိကာ သမ္မာဒိဋ္ဌိကမ္မသမာဒါနာ. တေ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပန္နာ’တိ. ဣတိ ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သတ္တေ ပဿတိ စဝမာနေ ဥပပဇ္ဇမာနေ ဟီနေ ပဏီတေ သုဝဏ္ဏေ ဒုဗ္ဗဏ္ဏေ သုဂတေ ဒုဂ္ဂတေ, ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာတိ.

478. When his mind is thus concentrated… and has attained imperturbability, he directs and inclines his mind to the knowledge of the passing away and reappearance of beings. He sees—by means of the divine eye, purified and surpassing the human—beings passing away and reappearing, inferior and superior, beautiful and ugly, fortunate and unfortunate. He understands beings as they fare according to their kamma: ‘These worthy beings who were endowed with bad conduct of body, speech, and mind, who reviled the noble ones, held wrong views, and undertook actions under the influence of wrong views—after the breakup of the body, after death, they have reappeared in the plane of misery, in a bad destination, in the lower world, in hell. But these worthy beings who were endowed with good conduct of body, speech, and mind, who did not revile the noble ones, who held right views and undertook actions under the influence of right views—after the breakup of the body, after death, they have reappeared in a good destination, in the heavenly world.’ Thus, by means of the divine eye, purified and surpassing the human, he sees beings passing away and reappearing, inferior and superior, beautiful and ugly, fortunate and unfortunate, and he understands beings as they fare according to their kamma.

‘‘သေယျထာပိ, မာဏဝ, မဇ္ဈေသိင်္ဃာဋကေ ပါသာဒေါ, တတ္ထ စက္ခုမာ ပုရိသော ဌိတော ပဿေယျ မနုဿေ ဂေဟံ ပဝိသန္တေပိ နိက္ခမန္တေပိ ရထိကာယပိ ဝီထိံ သဉ္စရန္တေ မဇ္ဈေသိင်္ဃာဋကေ နိသိန္နေပိ. တဿ ဧဝမဿ – ‘ဧတေ မနုဿာ ဂေဟံ ပဝိသန္တိ, ဧတေ နိက္ခမန္တိ, ဧတေ ရထိကာယ ဝီထိံ သဉ္စရန္တိ, ဧတေ မဇ္ဈေသိင်္ဃာဋကေ နိသိန္နာ’တိ. ဧဝမေဝ ခေါ, မာဏဝ, ဘိက္ခု…ပေ… ယမ္ပိ, မာဏဝ, ဘိက္ခု ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ…ပေ… အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ သတ္တာနံ စုတူပပါတဉာဏာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ ဝိသုဒ္ဓေန အတိက္ကန္တမာနုသကေန သတ္တေ ပဿတိ စဝမာနေ ဥပပဇ္ဇမာနေ ဟီနေ ပဏီတေ သုဝဏ္ဏေ ဒုဗ္ဗဏ္ဏေ သုဂတေ ဒုဂ္ဂတေ, ယထာကမ္မူပဂေ သတ္တေ ပဇာနာတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ ပညာယ.

Suppose, young man, there were a palace at a central crossroads, and a man with good eyesight standing there were to see people entering a house, leaving it, walking along the streets, or sitting at the central crossroads. It would occur to him: ‘These people are entering the house, these are leaving it, these are walking along the streets, and these are sitting at the central crossroads.’ In the same way, young man, a bhikkhu… with his mind thus concentrated… attained to imperturbability, directs and inclines his mind to the knowledge of the passing away and reappearance of beings. With the divine eye, purified and surpassing the human, he sees beings passing away and reappearing—inferior and superior, beautiful and ugly, fortunate and unfortunate—and he understands beings as they fare according to their kamma. This too is his wisdom.

၄၇၉. ‘‘သော ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ ပရိသုဒ္ဓေ ပရိယောဒါတေ အနင်္ဂဏေ ဝိဂတူပက္ကိလေသေ မုဒုဘူတေ ကမ္မနိယေ ဌိတေ အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ အာသဝါနံ ခယဉာဏာယ [Pg.203] စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော ဣဒံ ဒုက္ခန္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, အယံ ဒုက္ခသမုဒယောတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, အယံ ဒုက္ခနိရောဓောတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, အယံ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ; ဣမေ အာသဝါတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, အယံ အာသဝသမုဒယောတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, အယံ အာသဝနိရောဓောတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ, အယံ အာသဝနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. တဿ ဧဝံ ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော ကာမာသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ, ဘဝါသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ, အဝိဇ္ဇာသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ, ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတိ.

479. With his mind thus concentrated, purified, bright, unblemished, rid of defilement, pliable, workable, firm, and attained to imperturbability, he directs and inclines his mind to the knowledge of the destruction of the taints. He understands as it actually is: ‘This is suffering.’ He understands as it actually is: ‘This is the origin of suffering.’ He understands as it actually is: ‘This is the cessation of suffering.’ He understands as it actually is: ‘This is the way leading to the cessation of suffering.’ He understands as it actually is: ‘These are the taints.’ He understands as it actually is: ‘This is the origin of the taints.’ He understands as it actually is: ‘This is the cessation of the taints.’ He understands as it actually is: ‘This is the way leading to the cessation of the taints.’ Knowing and seeing thus, his mind is liberated from the taint of sensual desire, from the taint of becoming, and from the taint of ignorance. When he is liberated, the knowledge arises: 'I am liberated.' He understands: ‘Birth is destroyed, the holy life has been lived, what had to be done has been done, there is no more for this state of being.’

‘‘သေယျထာပိ, မာဏဝ, ပဗ္ဗတသင်္ခေပေ ဥဒကရဟဒေါ အစ္ဆော ဝိပ္ပသန္နော အနာဝိလော. တတ္ထ စက္ခုမာ ပုရိသော တီရေ ဌိတော ပဿေယျ သိပ္ပိကသမ္ဗုကမ္ပိ သက္ခရကထလမ္ပိ မစ္ဆဂုမ္ဗမ္ပိ စရန္တမ္ပိ တိဋ္ဌန္တမ္ပိ. တဿ ဧဝမဿ – ‘အယံ ခေါ ဥဒကရဟဒေါ အစ္ဆော ဝိပ္ပသန္နော အနာဝိလော. တတြိမေ သိပ္ပိကသမ္ဗုကာပိ သက္ခရကထလာပိ မစ္ဆဂုမ္ဗာပိ စရန္တိပိ တိဋ္ဌန္တိပီ’တိ. ဧဝမေဝ ခေါ, မာဏဝ, ဘိက္ခု…ပေ… ယမ္ပိ, မာဏဝ, ဘိက္ခု ဧဝံ သမာဟိတေ စိတ္တေ…ပေ… အာနေဉ္ဇပ္ပတ္တေ အာသဝါနံ ခယဉာဏာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ. သော ဣဒံ ဒုက္ခန္တိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ…ပေ… အာသဝနိရောဓဂါမိနီ ပဋိပဒါတိ ယထာဘူတံ ပဇာနာတိ. တဿ ဧဝံ ဇာနတော ဧဝံ ပဿတော ကာမာသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ, ဘဝါသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ, အဝိဇ္ဇာသဝါပိ စိတ္တံ ဝိမုစ္စတိ, ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ, ‘ခီဏာ ဇာတိ, ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ, ကတံ ကရဏီယံ, နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာ’တိ ပဇာနာတိ. ဣဒမ္ပိဿ ဟောတိ ပညာယ.

Suppose, young man, there were a lake of water in a mountain hollow, clear, serene, and unsullied, where a man with good eyesight standing on the bank could see shells and oysters, gravel and potsherds, and also shoals of fish moving about or remaining still. It would occur to him: ‘This lake of water is clear, serene, and unsullied. Herein are these shells and oysters, gravel and potsherds, and also these shoals of fish moving about or remaining still.’ In the same way, young man, a bhikkhu… with his mind thus concentrated… attained to imperturbability, directs and inclines his mind to the knowledge of the destruction of the taints. He understands as it actually is: ‘This is suffering’… ‘This is the way leading to the cessation of the taints.’ Knowing and seeing thus, his mind is liberated from the taint of sensual desire, from the taint of becoming, and from the taint of ignorance. When he is liberated, the knowledge arises: 'I am liberated.' He understands: ‘Birth is destroyed, the holy life has been lived, what had to be done has been done, there is no more for this state of being.’ This too is his wisdom.

၄၈၀. ‘‘အယံ ခေါ, သော မာဏဝ, အရိယော ပညာက္ခန္ဓော ယဿ သော ဘဂဝါ ဝဏ္ဏဝါဒီ အဟောသိ, ယတ္ထ စ ဣမံ ဇနတံ သမာဒပေသိ နိဝေသေသိ ပတိဋ္ဌာပေသိ. နတ္ထိ စေဝေတ္ထ ဥတ္တရိကရဏီယ’’န္တိ.

480. This, young man, is that noble aggregate of wisdom which the Blessed One was wont to praise, and in which he encouraged, settled, and established this populace. And herein, there is nothing further to be done.

‘‘အစ္ဆရိယံ, ဘော အာနန္ဒ, အဗ္ဘုတံ, ဘော အာနန္ဒ! သော စာယံ, ဘော အာနန္ဒ, အရိယော ပညာက္ခန္ဓော ပရိပုဏ္ဏော, နော အပရိပုဏ္ဏော. ဧဝံ ပရိပုဏ္ဏံ စာဟံ, ဘော အာနန္ဒ, အရိယံ ပညာက္ခန္ဓံ ဣတော ဗဟိဒ္ဓါ အညေသု သမဏဗြာဟ္မဏေသု န သမနုပဿာမိ. နတ္ထိ [Pg.204] စေဝေတ္ထ ဥတ္တရိကရဏီယံ. အဘိက္ကန္တံ, ဘော အာနန္ဒ, အဘိက္ကန္တံ, ဘော အာနန္ဒ! သေယျထာပိ, ဘော အာနန္ဒ, နိက္ကုဇ္ဇိတံ ဝါ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ, ပဋိစ္ဆန္နံ ဝါ ဝိဝရေယျ, မူဠှဿ ဝါ မဂ္ဂံ အာစိက္ခေယျ, အန္ဓကာရေ ဝါ တေလပဇ္ဇောတံ ဓာရေယျ ‘စက္ခုမန္တော ရူပါနိ ဒက္ခန္တီ’တိ. ဧဝမေဝံ ဘောတာ အာနန္ဒေန အနေကပရိယာယေန ဓမ္မော ပကာသိတော. ဧသာဟံ, ဘော အာနန္ဒ, တံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. ဥပါသကံ မံ ဘဝံ အာနန္ဒော ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ.

“Wonderful, venerable Ānanda! Unprecedented, venerable Ānanda! This noble aggregate of wisdom is complete, not incomplete. And such a complete, noble aggregate of wisdom I do not see outside of this Dispensation among other ascetics and brahmins. There is nothing further to be done herein. Excellent, venerable Ānanda, excellent, venerable Ānanda! Just as, venerable Ānanda, one might set upright what was overturned, or reveal what was hidden, or point out the way to one who was lost, or hold up an oil lamp in the darkness so that those with eyes might see forms—even so has the Dhamma been declared in various ways by the venerable Ānanda. I, venerable Ānanda, go for refuge to that venerable Gotama, to the Dhamma, and to the Saṅgha of bhikkhus. May the venerable Ānanda remember me as a lay follower who has gone for refuge from this day forth for as long as life lasts.”

သုဘသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ ဒသမံ.

The Subha Sutta, the tenth, is concluded.

၁၁. ကေဝဋ္ဋသုတ္တံ

11. The Kevaṭṭa Sutta

ကေဝဋ္ဋဂဟပတိပုတ္တဝတ္ထု

The Story of Kevaṭṭa, the Householder's Son

၄၈၁. ဧဝံ [Pg.205] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ နာဠန္ဒာယံ ဝိဟရတိ ပါဝါရိကမ္ဗဝနေ. အထ ခေါ ကေဝဋ္ဋော ဂဟပတိပုတ္တော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ကေဝဋ္ဋော ဂဟပတိပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အယံ, ဘန္တေ, နာဠန္ဒာ ဣဒ္ဓါ စေဝ ဖီတာ စ ဗဟုဇနာ အာကိဏ္ဏမနုဿာ ဘဂဝတိ အဘိပ္ပသန္နာ. သာဓု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဧကံ ဘိက္ခုံ သမာဒိသတု, ယော ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မာ, ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယံ ကရိဿတိ; ဧဝါယံ နာဠန္ဒာ ဘိယျောသော မတ္တာယ ဘဂဝတိ အဘိပ္ပသီဒိဿတီ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဘဂဝါ ကေဝဋ္ဋံ ဂဟပတိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘န ခေါ အဟံ, ကေဝဋ္ဋ, ဘိက္ခူနံ ဧဝံ ဓမ္မံ ဒေသေမိ – ဧထ တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, ဂိဟီနံ ဩဒါတဝသနာနံ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မာ ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယံ ကရောထာ’’တိ.

481. Thus have I heard. At one time the Blessed One was dwelling at Nāḷandā in Pāvārika’s mango grove. Then Kevaṭṭa, the householder's son, approached the Blessed One; having approached and paid homage to the Blessed One, he sat down to one side. Seated to one side, Kevaṭṭa, the householder's son, said this to the Blessed One: 'Venerable sir, this Nāḷandā is successful, prosperous, populous, and crowded with people; it is exceedingly devoted to the Blessed One. It would be good, venerable sir, if the Blessed One would appoint a certain bhikkhu who will perform a miracle of psychic power surpassing the human state. In this way, this Nāḷandā would become even more exceedingly devoted to the Blessed One.' When this was said, the Blessed One said this to Kevaṭṭa, the householder's son: 'I do not, Kevaṭṭa, teach the Dhamma to the bhikkhus in this way: “Come, bhikkhus, perform for the white-clothed laity a miracle of psychic power surpassing the human state.”'

၄၈၂. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ကေဝဋ္ဋော ဂဟပတိပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘နာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံ ဓံသေမိ; အပိ စ, ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘အယံ, ဘန္တေ, နာဠန္ဒာ ဣဒ္ဓါ စေဝ ဖီတာ စ ဗဟုဇနာ အာကိဏ္ဏမနုဿာ ဘဂဝတိ အဘိပ္ပသန္နာ. သာဓု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဧကံ ဘိက္ခုံ သမာဒိသတု, ယော ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မာ ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယံ ကရိဿတိ; ဧဝါယံ နာဠန္ဒာ ဘိယျောသော မတ္တာယ ဘဂဝတိ အဘိပ္ပသီဒိဿတီ’’’တိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ဘဂဝါ ကေဝဋ္ဋံ ဂဟပတိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘န ခေါ အဟံ, ကေဝဋ္ဋ, ဘိက္ခူနံ ဧဝံ ဓမ္မံ ဒေသေမိ – ဧထ တုမှေ, ဘိက္ခဝေ, ဂိဟီနံ ဩဒါတဝသနာနံ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မာ ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယံ ကရောထာ’’’တိ.

482. For a second time, Kevaṭṭa the householder's son said this to the Blessed One: 'Venerable sir, I am not trying to undermine the Blessed One; but rather, I say this: “Venerable sir, this Nāḷandā is successful, prosperous, populous, and crowded with people; it is exceedingly devoted to the Blessed One. It would be good, venerable sir, if the Blessed One would appoint a certain bhikkhu who will perform a miracle of psychic power surpassing the human state. In this way, this Nāḷandā would become even more exceedingly devoted to the Blessed One.”’ For a second time, the Blessed One said this to Kevaṭṭa the householder's son: 'I do not, Kevaṭṭa, teach the Dhamma to the bhikkhus in this way: “Come, bhikkhus, perform for the white-clothed laity a miracle of psychic power surpassing the human state.”'

တတိယမ္ပိ ခေါ ကေဝဋ္ဋော ဂဟပတိပုတ္တော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘နာဟံ, ဘန္တေ, ဘဂဝန္တံ ဓံသေမိ; အပိ စ, ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘အယံ, ဘန္တေ, နာဠန္ဒာ ဣဒ္ဓါ စေဝ ဖီတာ စ ဗဟုဇနာ အာကိဏ္ဏမနုဿာ ဘဂဝတိ အဘိပ္ပသန္နာ. သာဓု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ ဧကံ ဘိက္ခုံ သမာဒိသတု, ယော ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မာ ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယံ ကရိဿတိ. ဧဝါယံ နာဠန္ဒာ ဘိယျောသော မတ္တာယ ဘဂဝတိ အဘိပ္ပသီဒိဿတီ’တိ.

For a third time, Kevaṭṭa the householder's son said this to the Blessed One: 'Venerable sir, I am not trying to undermine the Blessed One; but rather, I say this: “Venerable sir, this Nāḷandā is successful, prosperous, populous, and crowded with people; it is exceedingly devoted to the Blessed One. It would be good, venerable sir, if the Blessed One would appoint a certain bhikkhu who will perform a miracle of psychic power surpassing the human state. In this way, this Nāḷandā would become even more exceedingly devoted to the Blessed One.”'

ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယံ

The Miracle of Psychic Power

၄၈၃. ‘‘တီဏိ [Pg.206] ခေါ ဣမာနိ, ကေဝဋ္ဋ, ပါဋိဟာရိယာနိ မယာ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒိတာနိ. ကတမာနိ တီဏိ? ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယံ, အာဒေသနာပါဋိဟာရိယံ, အနုသာသနီပါဋိဟာရိယံ.

483. “Kevaṭṭa, these are the three miracles that, having directly known and realized them for myself, I have declared. What three? The miracle of psychic power, the miracle of telepathy, and the miracle of instruction.

၄၈၄. ‘‘ကတမဉ္စ, ကေဝဋ္ဋ, ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယံ? ဣဓ, ကေဝဋ္ဋ, ဘိက္ခု အနေကဝိဟိတံ ဣဒ္ဓိဝိဓံ ပစ္စနုဘောတိ. ဧကောပိ ဟုတွာ ဗဟုဓာ ဟောတိ, ဗဟုဓာပိ ဟုတွာ ဧကော ဟောတိ; အာဝိဘာဝံ တိရောဘာဝံ တိရောကုဋ္ဋံ တိရောပါကာရံ တိရောပဗ္ဗတံ အသဇ္ဇမာနော ဂစ္ဆတိ သေယျထာပိ အာကာသေ; ပထဝိယာပိ ဥမ္မုဇ္ဇနိမုဇ္ဇံ ကရောတိ သေယျထာပိ ဥဒကေ; ဥဒကေပိ အဘိဇ္ဇမာနေ ဂစ္ဆတိ သေယျထာပိ ပထဝိယံ; အာကာသေပိ ပလ္လင်္ကေန ကမတိ သေယျထာပိ ပက္ခီ သကုဏော; ဣမေပိ စန္ဒိမသူရိယေ ဧဝံ မဟိဒ္ဓိကေ ဧဝံ မဟာနုဘာဝေ ပါဏိနာ ပရာမသတိ ပရိမဇ္ဇတိ; ယာဝ ဗြဟ္မလောကာပိ ကာယေန ဝသံ ဝတ္တေတိ.

484. “And what, Kevaṭṭa, is the miracle of psychic power? Here, Kevaṭṭa, a bhikkhu experiences the various kinds of psychic power. Having been one, he becomes many; having been many, he becomes one. He appears and vanishes. He goes unimpeded through walls, ramparts, and mountains as if through space. He dives in and out of the earth as if it were water. He walks on water without breaking through as if it were earth. He travels cross-legged through the sky like a winged bird. He touches and strokes with his hand the moon and sun, so mighty and powerful. He wields bodily mastery even as far as the Brahma-world.

‘‘တမေနံ အညတရော သဒ္ဓေါ ပသန္နော ပဿတိ တံ ဘိက္ခုံ အနေကဝိဟိတံ ဣဒ္ဓိဝိဓံ ပစ္စနုဘောန္တံ – ဧကောပိ ဟုတွာ ဗဟုဓာ ဟောန္တံ, ဗဟုဓာပိ ဟုတွာ ဧကော ဟောန္တံ; အာဝိဘာဝံ တိရောဘာဝံ; တိရောကုဋ္ဋံ တိရောပါကာရံ တိရောပဗ္ဗတံ အသဇ္ဇမာနံ ဂစ္ဆန္တံ သေယျထာပိ အာကာသေ; ပထဝိယာပိ ဥမ္မုဇ္ဇနိမုဇ္ဇံ ကရောန္တံ သေယျထာပိ ဥဒကေ; ဥဒကေပိ အဘိဇ္ဇမာနေ ဂစ္ဆန္တံ သေယျထာပိ ပထဝိယံ; အာကာသေပိ ပလ္လင်္ကေန ကမန္တံ သေယျထာပိ ပက္ခီ သကုဏော; ဣမေပိ စန္ဒိမသူရိယေ ဧဝံ မဟိဒ္ဓိကေ ဧဝံ မဟာနုဘာဝေ ပါဏိနာ ပရာမသန္တံ ပရိမဇ္ဇန္တံ ယာဝ ဗြဟ္မလောကာပိ ကာယေန ဝသံ ဝတ္တေန္တံ.

“Then a certain faithful, devoted person sees that bhikkhu experiencing the various kinds of psychic power: being one, he becomes many; being many, he becomes one; he appears and vanishes; he goes unimpeded through walls, ramparts, and mountains as if through space; he dives in and out of the earth as if it were water; he walks on water without breaking through as if it were earth; he travels cross-legged through the sky like a winged bird; with his hand he touches and strokes the moon and sun, so mighty and powerful; he wields bodily mastery even as far as the Brahma-world.

‘‘တမေနံ သော သဒ္ဓေါ ပသန္နော အညတရဿ အဿဒ္ဓဿ အပ္ပသန္နဿ အာရောစေတိ – ‘အစ္ဆရိယံ ဝတ, ဘော, အဗ္ဘုတံ ဝတ, ဘော, သမဏဿ မဟိဒ္ဓိကတာ မဟာနုဘာဝတာ. အမာဟံ ဘိက္ခုံ အဒ္ဒသံ အနေကဝိဟိတံ ဣဒ္ဓိဝိဓံ ပစ္စနုဘောန္တံ – ဧကောပိ ဟုတွာ ဗဟုဓာ ဟောန္တံ, ဗဟုဓာပိ ဟုတွာ ဧကော ဟောန္တံ…ပေ… ယာဝ ဗြဟ္မလောကာပိ ကာယေန ဝသံ ဝတ္တေန္တ’န္တိ.

“That faithful, devoted person informs another who is faithless and undevoted: ‘It is wonderful, sir, it is amazing, the ascetic’s great psychic power and might! For I saw that bhikkhu experiencing the various kinds of psychic power: having been one, he becomes many; having been many, he becomes one… he wields bodily mastery even as far as the Brahma-world.’

‘‘တမေနံ သော အဿဒ္ဓေါ အပ္ပသန္နော တံ သဒ္ဓံ ပသန္နံ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အတ္ထိ ခေါ, ဘော, ဂန္ဓာရီ နာမ ဝိဇ္ဇာ. တာယ သော ဘိက္ခု အနေကဝိဟိတံ ဣဒ္ဓိဝိဓံ ပစ္စနုဘောတိ – ဧကောပိ ဟုတွာ ဗဟုဓာ ဟောတိ, ဗဟုဓာပိ ဟုတွာ ဧကော ဟောတိ…ပေ… ယာဝ ဗြဟ္မလောကာပိ ကာယေန ဝသံ ဝတ္တေတီ’တိ.

“Then that faithless, undevoted person might say to the faithful, devoted one: ‘Good sir, there is a knowledge called the Gandhārī knowledge. By it, that bhikkhu experiences the various kinds of psychic power: having been one, he becomes many; having been many, he becomes one… he wields bodily mastery even as far as the Brahma-world.’

‘‘တံ [Pg.207] ကိံ မညသိ, ကေဝဋ္ဋ, အပိ နု သော အဿဒ္ဓေါ အပ္ပသန္နော တံ သဒ္ဓံ ပသန္နံ ဧဝံ ဝဒေယျာ’’တိ? ‘‘ဝဒေယျ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဣမံ ခေါ အဟံ, ကေဝဋ္ဋ, ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယေ အာဒီနဝံ သမ္ပဿမာနော ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယေန အဋ္ဋီယာမိ ဟရာယာမိ ဇိဂုစ္ဆာမိ’’.

“What do you think, Kevaṭṭa? Would not that faithless, undevoted person speak thus to one who is faithful and devoted?” “He would, venerable sir.” “Seeing this drawback in the miracle of psychic power, Kevaṭṭa, I am troubled, ashamed, and disgusted by the miracle of psychic power.”

အာဒေသနာပါဋိဟာရိယံ

The Miracle of Telepathy

၄၈၅. ‘‘ကတမဉ္စ, ကေဝဋ္ဋ, အာဒေသနာပါဋိဟာရိယံ? ဣဓ, ကေဝဋ္ဋ, ဘိက္ခု ပရသတ္တာနံ ပရပုဂ္ဂလာနံ စိတ္တမ္ပိ အာဒိသတိ, စေတသိကမ္ပိ အာဒိသတိ, ဝိတက္ကိတမ္ပိ အာဒိသတိ, ဝိစာရိတမ္ပိ အာဒိသတိ – ‘ဧဝမ္ပိ တေ မနော, ဣတ္ထမ္ပိ တေ မနော, ဣတိပိ တေ စိတ္တ’န္တိ.

485. “And what, Kevaṭṭa, is the miracle of telepathy? Here, Kevaṭṭa, a bhikkhu declares the mind of other beings, of other individuals; he declares their mental states, their initial thoughts, and their sustained thoughts, saying: ‘Thus is your mind, in this manner is your mind, so is your consciousness.’”

‘‘တမေနံ အညတရော သဒ္ဓေါ ပသန္နော ပဿတိ တံ ဘိက္ခုံ ပရသတ္တာနံ ပရပုဂ္ဂလာနံ စိတ္တမ္ပိ အာဒိသန္တံ, စေတသိကမ္ပိ အာဒိသန္တံ, ဝိတက္ကိတမ္ပိ အာဒိသန္တံ, ဝိစာရိတမ္ပိ အာဒိသန္တံ – ‘ဧဝမ္ပိ တေ မနော, ဣတ္ထမ္ပိ တေ မနော, ဣတိပိ တေ စိတ္တ’န္တိ. တမေနံ သော သဒ္ဓေါ ပသန္နော အညတရဿ အဿဒ္ဓဿ အပ္ပသန္နဿ အာရောစေတိ – ‘အစ္ဆရိယံ ဝတ, ဘော, အဗ္ဘုတံ ဝတ, ဘော, သမဏဿ မဟိဒ္ဓိကတာ မဟာနုဘာဝတာ. အမာဟံ ဘိက္ခုံ အဒ္ဒသံ ပရသတ္တာနံ ပရပုဂ္ဂလာနံ စိတ္တမ္ပိ အာဒိသန္တံ, စေတသိကမ္ပိ အာဒိသန္တံ, ဝိတက္ကိတမ္ပိ အာဒိသန္တံ, ဝိစာရိတမ္ပိ အာဒိသန္တံ – ‘‘ဧဝမ္ပိ တေ မနော, ဣတ္ထမ္ပိ တေ မနော, ဣတိပိ တေ စိတ္တ’’’န္တိ.

“Then a certain faithful and devoted person sees that bhikkhu declaring the mind of other beings, of other individuals; declaring their mental states, their initial thoughts, and their sustained thoughts, saying: ‘Thus is your mind, in this manner is your mind, so is your consciousness.’ That faithful and devoted person then informs someone who is faithless and undevoted: ‘It is wonderful, sir, it is marvelous, sir, the great psychic power and might of the ascetic! I saw that bhikkhu declaring the mind of other beings, of other individuals; declaring their mental states, their initial thoughts, and their sustained thoughts, saying: “Thus is your mind, in this manner is your mind, so is your consciousness.”’”

‘‘တမေနံ သော အဿဒ္ဓေါ အပ္ပသန္နော တံ သဒ္ဓံ ပသန္နံ ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘အတ္ထိ ခေါ, ဘော, မဏိကာ နာမ ဝိဇ္ဇာ; တာယ သော ဘိက္ခု ပရသတ္တာနံ ပရပုဂ္ဂလာနံ စိတ္တမ္ပိ အာဒိသတိ, စေတသိကမ္ပိ အာဒိသတိ, ဝိတက္ကိတမ္ပိ အာဒိသတိ, ဝိစာရိတမ္ပိ အာဒိသတိ – ‘ဧဝမ္ပိ တေ မနော, ဣတ္ထမ္ပိ တေ မနော, ဣတိပိ တေ စိတ္တ’’’န္တိ.

Then that faithless and unimpressed person might say to the faithful and impressed one: ‘There is, sir, a certain art called Maṇikā. By means of that art, that monk declares the mind of other beings, of other individuals; he declares their mental states, he declares their initial thoughts, and he declares their sustained thoughts, saying: “Thus is your mind, in this manner is your mind, so is your consciousness.”’

‘‘တံ ကိံ မညသိ, ကေဝဋ္ဋ, အပိ နု သော အဿဒ္ဓေါ အပ္ပသန္နော တံ သဒ္ဓံ ပသန္နံ ဧဝံ ဝဒေယျာ’’တိ? ‘‘ဝဒေယျ, ဘန္တေ’’တိ. ‘‘ဣမံ ခေါ အဟံ, ကေဝဋ္ဋ, အာဒေသနာပါဋိဟာရိယေ အာဒီနဝံ သမ္ပဿမာနော အာဒေသနာပါဋိဟာရိယေန အဋ္ဋီယာမိ ဟရာယာမိ ဇိဂုစ္ဆာမိ’’.

“What do you think, Kevaṭṭa? Might that faithless and unimpressed person speak thus to the faithful and impressed one?” “He might, venerable sir.” “It is because I see this drawback in the miracle of telepathy, Kevaṭṭa, that I am troubled, ashamed, and disgusted by the miracle of telepathy.”

အနုသာသနီပါဋိဟာရိယံ

The Miracle of Instruction

၄၈၆. ‘‘ကတမဉ္စ, ကေဝဋ္ဋ, အနုသာသနီပါဋိဟာရိယံ? ဣဓ, ကေဝဋ္ဋ, ဘိက္ခု ဧဝမနုသာသတိ – ‘ဧဝံ ဝိတက္ကေထ, မာ ဧဝံ ဝိတက္ကယိတ္ထ, ဧဝံ မနသိကရောထ, မာ [Pg.208] ဧဝံ မနသာကတ္ထ, ဣဒံ ပဇဟထ, ဣဒံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရထာ’တိ. ဣဒံ ဝုစ္စတိ, ကေဝဋ္ဋ, အနုသာသနီပါဋိဟာရိယံ.

486. “And what, Kevaṭṭa, is the miracle of instruction? Here, Kevaṭṭa, a monk instructs thus: ‘Think in this way; do not think in this way. Direct your mind in this way; do not direct your mind in this way. Abandon this; having attained that, abide.’ This, Kevaṭṭa, is called the miracle of instruction.

‘‘ပုန စပရံ, ကေဝဋ္ဋ, ဣဓ တထာဂတော လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ …ပေ… (ယထာ ၁၉၀-၂၁၂ အနုစ္ဆေဒေသု ဧဝံ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗံ). ဧဝံ ခေါ, ကေဝဋ္ဋ, ဘိက္ခု သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ…ပေ… ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣဒမ္ပိ ဝုစ္စတိ, ကေဝဋ္ဋ, အနုသာသနီပါဋိဟာရိယံ…ပေ… ဒုတိယံ ဈာနံ…ပေ… တတိယံ ဈာနံ…ပေ… စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ဣဒမ္ပိ ဝုစ္စတိ, ကေဝဋ္ဋ, အနုသာသနီပါဋိဟာရိယံ…ပေ… ဉာဏဒဿနာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ…ပေ… ဣဒမ္ပိ ဝုစ္စတိ, ကေဝဋ္ဋ, အနုသာသနီပါဋိဟာရိယံ…ပေ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတိ…ပေ… ဣဒမ္ပိ ဝုစ္စတိ, ကေဝဋ္ဋ, အနုသာသနီပါဋိဟာရိယံ.

“Furthermore, Kevaṭṭa, a Tathāgata arises in the world, an Arahant, a Perfectly Enlightened One… (to be elaborated as in the Sāmaññaphala Sutta)… Thus, Kevaṭṭa, a monk becomes accomplished in virtue… he attains and abides in the first jhāna. This, too, Kevaṭṭa, is called the miracle of instruction… he attains and abides in the second jhāna… the third jhāna… the fourth jhāna. This, too, Kevaṭṭa, is called the miracle of instruction… he directs and inclines his mind toward knowledge and vision… This, too, Kevaṭṭa, is called the miracle of instruction… he understands: ‘There is no further state of being after this.’… This, too, Kevaṭṭa, is called the miracle of instruction.

‘‘ဣမာနိ ခေါ, ကေဝဋ္ဋ, တီဏိ ပါဋိဟာရိယာနိ မယာ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒိတာနိ’’.

“These, Kevaṭṭa, are the three miracles that I have declared, having realized them for myself through direct knowledge.”

ဘူတနိရောဓေသကဘိက္ခုဝတ္ထု

The Story of the Monk Seeking the Cessation of the Elements

၄၈၇. ‘‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ကေဝဋ္ဋ, ဣမသ္မိညေဝ ဘိက္ခုသံဃေ အညတရဿ ဘိက္ခုနော ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘ကတ္ထ နု ခေါ ဣမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ, သေယျထိဒံ – ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူ’တိ?

487. “Once, Kevaṭṭa, in this very Saṅgha of monks, a certain monk had this thought arise in his mind: ‘Where do these four great elements cease without remainder—that is, the earth element, the water element, the fire element, and the air element?’”

၄၈၈. ‘‘အထ ခေါ သော, ကေဝဋ္ဋ, ဘိက္ခု တထာရူပံ သမာဓိံ သမာပဇ္ဇိ, ယထာသမာဟိတေ စိတ္တေ ဒေဝယာနိယော မဂ္ဂေါ ပါတုရဟောသိ. အထ ခေါ သော, ကေဝဋ္ဋ, ဘိက္ခု ယေန စာတုမဟာရာဇိကာ ဒေဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ စာတုမဟာရာဇိကေ ဒေဝေ ဧတဒဝေါစ – ‘ကတ္ထ နု ခေါ, အာဝုသော, ဣမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ, သေယျထိဒံ – ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူ’တိ?

488. “Then, Kevaṭṭa, that monk attained such a state of concentration that, with his mind thus concentrated, the path to the devas became manifest. Then, Kevaṭṭa, that monk approached the devas of the Four Great Kings; having approached, he said to the devas of the Four Great Kings: ‘Friends, where do these four great elements cease without remainder—namely, the earth element, the water element, the fire element, and the air element?’”

‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ, ကေဝဋ္ဋ, စာတုမဟာရာဇိကာ ဒေဝါ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘မယမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခု, န ဇာနာမ, ယတ္ထိမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ, သေယျထိဒံ – ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူတိ. အတ္ထိ ခေါ, ဘိက္ခု, စတ္တာရော မဟာရာဇာနော အမှေဟိ အဘိက္ကန္တတရာ [Pg.209] စ ပဏီတတရာ စ. တေ ခေါ ဧတံ ဇာနေယျုံ, ယတ္ထိမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ, သေယျထိဒံ – ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူ’တိ.

“When this was said, Kevaṭṭa, the Cātumahārājikā devas said to that monk: ‘We too, monk, do not know where these four great elements cease without remainder—namely, the earth element, the water element, the fire element, and the air element. But, monk, there are the Four Great Kings who are more excellent and more sublime than us. They might know where these four great elements cease without remainder—namely, the earth element, the water element, the fire element, and the air element.’”

၄၈၉. ‘‘အထ ခေါ သော, ကေဝဋ္ဋ, ဘိက္ခု ယေန စတ္တာရော မဟာရာဇာနော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ စတ္တာရော မဟာရာဇေ ဧတဒဝေါစ – ‘ကတ္ထ နု ခေါ, အာဝုသော, ဣမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ, သေယျထိဒံ – ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူ’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ, ကေဝဋ္ဋ, စတ္တာရော မဟာရာဇာနော တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘မယမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခု, န ဇာနာမ, ယတ္ထိမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ, သေယျထိဒံ – ပထဝီဓာတု, အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူတိ. အတ္ထိ ခေါ, ဘိက္ခု, တာဝတိံသာ နာမ ဒေဝါ အမှေဟိ အဘိက္ကန္တတရာ စ ပဏီတတရာ စ. တေ ခေါ ဧတံ ဇာနေယျုံ, ယတ္ထိမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ, သေယျထိဒံ – ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူ’တိ.

489. “Then, Kevaṭṭa, that monk approached the Four Great Kings; having approached, he said to the Four Great Kings: ‘Friends, where do these four great elements cease without remainder—namely, the earth element, the water element, the fire element, and the air element?’ When this was said, Kevaṭṭa, the Four Great Kings said to that monk: ‘We too, monk, do not know where these four great elements cease without remainder—namely, the earth element, the water element, the fire element, and the air element. But, monk, there are the devas of Tāvatiṃsa who are more excellent and more sublime than us. They might know where these four great elements cease without remainder—namely, the earth element, the water element, the fire element, and the air element.’”

၄၉၀. ‘‘အထ ခေါ သော, ကေဝဋ္ဋ, ဘိက္ခု ယေန တာဝတိံသာ ဒေဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တာဝတိံသေ ဒေဝေ ဧတဒဝေါစ – ‘ကတ္ထ နု ခေါ, အာဝုသော, ဣမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ, သေယျထိဒံ – ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူ’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ, ကေဝဋ္ဋ, တာဝတိံသာ ဒေဝါ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘မယမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခု, န ဇာနာမ, ယတ္ထိမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ, သေယျထိဒံ – ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူတိ. အတ္ထိ ခေါ, ဘိက္ခု, သက္ကော နာမ ဒေဝါနမိန္ဒော အမှေဟိ အဘိက္ကန္တတရော စ ပဏီတတရော စ. သော ခေါ ဧတံ ဇာနေယျ, ယတ္ထိမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ, သေယျထိဒံ – ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူ’တိ.

490. “Then, Kevaṭṭa, that monk approached the Tāvatiṃsa devas; having approached, he said to the Tāvatiṃsa devas: ‘Friends, where do these four great elements cease without remainder—namely, the earth element, the water element, the fire element, and the air element?’ When this was said, Kevaṭṭa, the Tāvatiṃsa devas said to that monk: ‘We too, monk, do not know where these four great elements cease without remainder—namely, the earth element, the water element, the fire element, and the air element. But, monk, there is Sakka, lord of the devas, who is more excellent and more sublime than we. He might know where these four great elements cease without remainder—namely, the earth element, the water element, the fire element, and the air element.’”

၄၉၁. ‘‘အထ ခေါ သော, ကေဝဋ္ဋ, ဘိက္ခု ယေန သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ သက္ကံ ဒေဝါနမိန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘ကတ္ထ နု ခေါ, အာဝုသော, ဣမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ, သေယျထိဒံ – ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူ’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ, ကေဝဋ္ဋ, သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခု, န [Pg.210] ဇာနာမိ, ယတ္ထိမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ, သေယျထိဒံ – ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူတိ. အတ္ထိ ခေါ, ဘိက္ခု, ယာမာ နာမ ဒေဝါ…ပေ… သုယာမော နာမ ဒေဝပုတ္တော… တုသိတာ နာမ ဒေဝါ… သန္တုဿိတော နာမ ဒေဝပုတ္တော… နိမ္မာနရတီ နာမ ဒေဝါ … သုနိမ္မိတော နာမ ဒေဝပုတ္တော… ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တီ နာမ ဒေဝါ… ဝသဝတ္တီ နာမ ဒေဝပုတ္တော အမှေဟိ အဘိက္ကန္တတရော စ ပဏီတတရော စ. သော ခေါ ဧတံ ဇာနေယျ, ယတ္ထိမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ, သေယျထိဒံ – ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူ’တိ.

491. Then, Kevaṭṭa, that monk approached Sakka, lord of the devas; having approached, he said to Sakka, lord of the devas: 'Friend, where do these four great elements cease without remainder—namely, the earth element, the water element, the fire element, and the air element?' When this was said, Kevaṭṭa, Sakka, lord of the devas, said to that monk: 'I too, monk, do not know where these four great elements cease without remainder—namely, the earth element, the water element, the fire element, and the air element. But there are, monk, the devas called Yāma… the deva-son Suyāma… the devas called Tusita… the deva-son Santusita… the devas called Nimmānaratī… the deva-son Sunimmita… the devas called Paranimmitavasavattī… and the deva-son Vasavattī, who is more excellent and more sublime than we. He might know where these four great elements cease without remainder—namely, the earth element, the water element, the fire element, and the air element.'

၄၉၂. ‘‘အထ ခေါ သော, ကေဝဋ္ဋ, ဘိက္ခု ယေန ဝသဝတ္တီ ဒေဝပုတ္တော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဝသဝတ္တိံ ဒေဝပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘ကတ္ထ နု ခေါ, အာဝုသော, ဣမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ, သေယျထိဒံ – ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူ’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ, ကေဝဋ္ဋ, ဝသဝတ္တီ ဒေဝပုတ္တော တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘အဟမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခု, န ဇာနာမိ ယတ္ထိမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ, သေယျထိဒံ – ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူတိ. အတ္ထိ ခေါ, ဘိက္ခု, ဗြဟ္မကာယိကာ နာမ ဒေဝါ အမှေဟိ အဘိက္ကန္တတရာ စ ပဏီတတရာ စ. တေ ခေါ ဧတံ ဇာနေယျုံ, ယတ္ထိမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ, သေယျထိဒံ – ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူ’တိ.

492. Then, Kevaṭṭa, that monk approached the deva-son Vasavattī; having approached, he said to the deva-son Vasavattī: 'Friend, where do these four great elements cease without remainder—namely, the earth element, the water element, the fire element, and the air element?' When this was said, Kevaṭṭa, the deva-son Vasavattī said to that monk: 'I too, monk, do not know where these four great elements cease without remainder—namely, the earth element, the water element, the fire element, and the air element. But there are, monk, the devas of the Brahma group, who are more excellent and more sublime than us. They might know where these four great elements cease without remainder—namely, the earth element, the water element, the fire element, and the air element.'

၄၉၃. ‘‘အထ ခေါ သော, ကေဝဋ္ဋ, ဘိက္ခု တထာရူပံ သမာဓိံ သမာပဇ္ဇိ, ယထာသမာဟိတေ စိတ္တေ ဗြဟ္မယာနိယော မဂ္ဂေါ ပါတုရဟောသိ. အထ ခေါ သော, ကေဝဋ္ဋ, ဘိက္ခု ယေန ဗြဟ္မကာယိကာ ဒေဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဗြဟ္မကာယိကေ ဒေဝေ ဧတဒဝေါစ – ‘ကတ္ထ နု ခေါ, အာဝုသော, ဣမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ, သေယျထိဒံ – ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူ’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ, ကေဝဋ္ဋ, ဗြဟ္မကာယိကာ ဒေဝါ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘မယမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခု, န ဇာနာမ, ယတ္ထိမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ, သေယျထိဒံ – ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူတိ. အတ္ထိ ခေါ, ဘိက္ခု, ဗြဟ္မာ မဟာဗြဟ္မာ အဘိဘူ အနဘိဘူတော အညဒတ္ထုဒသော ဝသဝတ္တီ ဣဿရော [Pg.211] ကတ္တာ နိမ္မာတာ သေဋ္ဌော သဇိတာ ဝသီ ပိတာ ဘူတဘဗျာနံ အမှေဟိ အဘိက္ကန္တတရော စ ပဏီတတရော စ. သော ခေါ ဧတံ ဇာနေယျ, ယတ္ထိမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ, သေယျထိဒံ – ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူ’’တိ.

493. Then, Kevaṭṭa, that monk entered such a concentration that the path to the Brahma-world became manifest in his concentrated mind. Then, Kevaṭṭa, that monk approached the devas of the Brahma-world; having approached, he said to the devas of the Brahma-world: ‘Friends, where do these four great elements cease without remainder—that is, the earth element, the water element, the fire element, and the air element?’ When this was said, Kevaṭṭa, the devas of the Brahma-world said to that monk: ‘We too, monk, do not know where these four great elements cease without remainder—that is, the earth element, the water element, the fire element, and the air element. But there is, monk, Brahmā, the Great Brahmā, the Conqueror, the Unconquered, the All-Seeing, the Wielder of Power, the Lord, the Maker, the Creator, the Chief, the Disposer, the Controller, the Father of all that have been and will be. He is more excellent and more sublime than us. He might know where these four great elements cease without remainder—that is, the earth element, the water element, the fire element, and the air element.’”

‘‘‘ကဟံ ပနာဝုသော, ဧတရဟိ သော မဟာဗြဟ္မာ’တိ? ‘မယမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခု, န ဇာနာမ, ယတ္ထ ဝါ ဗြဟ္မာ ယေန ဝါ ဗြဟ္မာ ယဟိံ ဝါ ဗြဟ္မာ; အပိ စ, ဘိက္ခု, ယထာ နိမိတ္တာ ဒိဿန္တိ, အာလောကော သဉ္ဇာယတိ, ဩဘာသော ပါတုဘဝတိ, ဗြဟ္မာ ပါတုဘဝိဿတိ, ဗြဟ္မုနော ဟေတံ ပုဗ္ဗနိမိတ္တံ ပါတုဘာဝါယ, ယဒိဒံ အာလောကော သဉ္ဇာယတိ, ဩဘာသော ပါတုဘဝတီ’တိ. အထ ခေါ သော, ကေဝဋ္ဋ, မဟာဗြဟ္မာ နစိရဿေဝ ပါတုရဟောသိ.

‘But where, friends, is that Great Brahmā now?’ ‘We too, monk, do not know where Brahmā is, or by what way Brahmā is, or in what place Brahmā is. However, monk, as signs are seen, a light arises, and a radiance appears, Brahmā will appear. For this is the preliminary sign of Brahmā’s manifestation, namely, that a light arises and a radiance appears.’ Then, Kevaṭṭa, that Great Brahmā soon appeared.

၄၉၄. ‘‘အထ ခေါ သော, ကေဝဋ္ဋ, ဘိက္ခု ယေန သော မဟာဗြဟ္မာ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ တံ မဟာဗြဟ္မာနံ ဧတဒဝေါစ – ‘ကတ္ထ နု ခေါ, အာဝုသော, ဣမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ, သေယျထိဒံ – ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူ’’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ, ကေဝဋ္ဋ, သော မဟာဗြဟ္မာ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘အဟမသ္မိ, ဘိက္ခု, ဗြဟ္မာ မဟာဗြဟ္မာ အဘိဘူ အနဘိဘူတော အညဒတ္ထုဒသော ဝသဝတ္တီ ဣဿရော ကတ္တာ နိမ္မာတာ သေဋ္ဌော သဇိတာ ဝသီ ပိတာ ဘူတဘဗျာန’န္တိ.

494. Then, Kevaṭṭa, that monk approached the Great Brahmā. Having approached, he said to the Great Brahmā: ‘Friend, where do these four great elements cease without remainder—that is, the earth element, the water element, the fire element, and the air element?’ When this was said, Kevaṭṭa, the Great Brahmā said to that monk: ‘I, monk, am Brahmā, the Great Brahmā, the Conqueror, the Unconquered, the All-Seeing, the Wielder of Power, the Lord, the Maker, the Creator, the Chief, the Disposer, the Controller, the Father of all that have been and will be.’”

‘‘ဒုတိယမ္ပိ ခေါ သော, ကေဝဋ္ဋ, ဘိက္ခု တံ မဟာဗြဟ္မာနံ ဧတဒဝေါစ – ‘န ခေါဟံ တံ, အာဝုသော, ဧဝံ ပုစ္ဆာမိ – ‘‘တွမသိ ဗြဟ္မာ မဟာဗြဟ္မာ အဘိဘူ အနဘိဘူတော အညဒတ္ထုဒသော ဝသဝတ္တီ ဣဿရော ကတ္တာ နိမ္မာတာ သေဋ္ဌော သဇိတာ ဝသီ ပိတာ ဘူတဘဗျာန’’န္တိ. ဧဝဉ္စ ခေါ အဟံ တံ, အာဝုသော, ပုစ္ဆာမိ – ‘‘ကတ္ထ နု ခေါ, အာဝုသော, ဣမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ, သေယျထိဒံ – ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူ’’’တိ?

A second time, Kevaṭṭa, that monk said to the Great Brahmā: ‘I am not asking you thus, friend: “Are you Brahmā, the Great Brahmā, the Conqueror, the Unconquered, the All-Seeing, the Wielder of Power, the Lord, the Maker, the Creator, the Chief, the Disposer, the Controller, the Father of all that have been and will be?” Rather, friend, I ask you thus: “Where, friend, do these four great elements cease without remainder—that is, the earth element, the water element, the fire element, and the air element?”’

‘‘ဒုတိယမ္ပိ ခေါ သော, ကေဝဋ္ဋ, မဟာဗြဟ္မာ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘အဟမသ္မိ, ဘိက္ခု, ဗြဟ္မာ မဟာဗြဟ္မာ အဘိဘူ အနဘိဘူတော အညဒတ္ထုဒသော ဝသဝတ္တီ ဣဿရော ကတ္တာ နိမ္မာတာ သေဋ္ဌော သဇိတာ ဝသီ ပိတာ ဘူတဘဗျာန’န္တိ. တတိယမ္ပိ ခေါ သော, ကေဝဋ္ဋ, ဘိက္ခု တံ မဟာဗြဟ္မာနံ ဧတဒဝေါစ – ‘န ခေါဟံ တံ, အာဝုသော, ဧဝံ ပုစ္ဆာမိ – ‘‘တွမသိ ဗြဟ္မာ မဟာဗြဟ္မာ အဘိဘူ [Pg.212] အနဘိဘူတော အညဒတ္ထုဒသော ဝသဝတ္တီ ဣဿရော ကတ္တာ နိမ္မာတာ သေဋ္ဌော သဇိတာ ဝသီ ပိတာ ဘူတဘဗျာန’’န္တိ. ဧဝဉ္စ ခေါ အဟံ တံ, အာဝုသော, ပုစ္ဆာမိ – ‘‘ကတ္ထ နု ခေါ, အာဝုသော, ဣမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ, သေယျထိဒံ – ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူ’’’တိ?

“A second time, Kevaṭṭa, the Great Brahmā said to that monk: ‘Monk, I am Brahmā, the Great Brahmā, the Conqueror, the Unconquered, the All-Seeing, the Wielder of Power, the Lord, the Maker, the Creator, the Chief, the Disposer, the Controller, the Father of all that have been and will be.’ A third time, Kevaṭṭa, that monk said to the Great Brahmā: ‘I am not asking you thus, friend: “Are you Brahmā, the Great Brahmā, the Conqueror, the Unconquered, the All-Seeing, the Wielder of Power, the Lord, the Maker, the Creator, the Chief, the Disposer, the Controller, the Father of all that have been and will be?” Rather, friend, I ask you thus: “Where do these four great elements cease without remainder—that is, the earth element, the water element, the fire element, and the air element?”’”

၄၉၅. ‘‘အထ ခေါ သော, ကေဝဋ္ဋ, မဟာဗြဟ္မာ တံ ဘိက္ခုံ ဗာဟာယံ ဂဟေတွာ ဧကမန္တံ အပနေတွာ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဣမေ ခေါ မံ, ဘိက္ခု, ဗြဟ္မကာယိကာ ဒေဝါ ဧဝံ ဇာနန္တိ, ‘‘နတ္ထိ ကိဉ္စိ ဗြဟ္မုနော အညာတံ, နတ္ထိ ကိဉ္စိ ဗြဟ္မုနော အဒိဋ္ဌံ, နတ္ထိ ကိဉ္စိ ဗြဟ္မုနော အဝိဒိတံ, နတ္ထိ ကိဉ္စိ ဗြဟ္မုနော အသစ္ဆိကတ’’န္တိ. တသ္မာဟံ တေသံ သမ္မုခါ န ဗျာကာသိံ. အဟမ္ပိ ခေါ, ဘိက္ခု, န ဇာနာမိ ယတ္ထိမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ, သေယျထိဒံ – ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူတိ. တသ္မာတိဟ, ဘိက္ခု, တုယှေဝေတံ ဒုက္ကဋံ, တုယှေဝေတံ အပရဒ္ဓံ, ယံ တွံ တံ ဘဂဝန္တံ အတိဓာဝိတွာ ဗဟိဒ္ဓါ ပရိယေဋ္ဌိံ အာပဇ္ဇသိ ဣမဿ ပဉှဿ ဝေယျာကရဏာယ. ဂစ္ဆ တွံ, ဘိက္ခု, တမေဝ ဘဂဝန္တံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဣမံ ပဉှံ ပုစ္ဆ, ယထာ စ တေ ဘဂဝါ ဗျာကရောတိ, တထာ နံ ဓာရေယျာသီ’တိ.

495. “Then, Kevaṭṭa, the Great Brahmā, taking that monk by the arm, led him aside and said to him: ‘These devas of the Brahma-world, monk, know me thus: “There is nothing unknown to Brahmā, nothing unseen by Brahmā, nothing uncomprehended by Brahmā, nothing unrealized by Brahmā.” Therefore, I did not declare it in their presence. I also, monk, do not know where these four great elements cease without remainder—that is, the earth element, the water element, the fire element, and the air element. Therefore, monk, it was wrongly done by you, it was your transgression, that having bypassed the Blessed One, you resorted to seeking outside for the explanation to this question. Go, monk, approach the Blessed One himself and ask this question, and as the Blessed One explains it to you, so you should remember it.’”

၄၉၆. ‘‘အထ ခေါ သော, ကေဝဋ္ဋ, ဘိက္ခု – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ, ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ ဧဝမေဝ ဗြဟ္မလောကေ အန္တရဟိတော မမ ပုရတော ပါတုရဟောသိ. အထ ခေါ သော, ကေဝဋ္ဋ, ဘိက္ခု မံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ, ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ, ကေဝဋ္ဋ, သော ဘိက္ခု မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ကတ္ထ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဣမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ, သေယျထိဒံ – ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူ’တိ?

496. “Then, Kevaṭṭa, that monk—just as a strong man might extend his flexed arm or flex his extended arm—so too, he vanished from the Brahma-world and appeared before me. Then, Kevaṭṭa, that monk paid homage to me and sat down to one side. Seated to one side, that monk said to me: ‘Venerable sir, where do these four great elements cease without remainder—that is, the earth element, the water element, the fire element, and the air element?’”

တီရဒဿိသကုဏုပမာ

The Simile of the Shore-Seeing Bird

၄၉၇. ‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ, အဟံ, ကေဝဋ္ဋ, တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစံ – ‘ဘူတပုဗ္ဗံ, ဘိက္ခု, သာမုဒ္ဒိကာ ဝါဏိဇာ တီရဒဿိံ သကုဏံ ဂဟေတွာ နာဝါယ သမုဒ္ဒံ အဇ္ဈောဂါဟန္တိ. တေ အတီရဒက္ခိနိယာ နာဝါယ တီရဒဿိံ သကုဏံ မုဉ္စန္တိ. သော ဂစ္ဆတေဝ ပုရတ္ထိမံ ဒိသံ, ဂစ္ဆတိ ဒက္ခိဏံ ဒိသံ, ဂစ္ဆတိ ပစ္ဆိမံ ဒိသံ, ဂစ္ဆတိ ဥတ္တရံ ဒိသံ, ဂစ္ဆတိ ဥဒ္ဓံ ဒိသံ, ဂစ္ဆတိ အနုဒိသံ. သစေ သော သမန္တာ တီရံ [Pg.213] ပဿတိ, တထာဂတကောဝ ဟောတိ. သစေ ပန သော သမန္တာ တီရံ န ပဿတိ, တမေဝ နာဝံ ပစ္စာဂစ္ဆတိ. ဧဝမေဝ ခေါ တွံ, ဘိက္ခု, ယတော ယာဝ ဗြဟ္မလောကာ ပရိယေသမာနော ဣမဿ ပဉှဿ ဝေယျာကရဏံ နာဇ္ဈဂါ, အထ မမညေဝ သန္တိကေ ပစ္စာဂတော. န ခေါ ဧသော, ဘိက္ခု, ပဉှော ဧဝံ ပုစ္ဆိတဗ္ဗော – ‘ကတ္ထ နု ခေါ, ဘန္တေ, ဣမေ စတ္တာရော မဟာဘူတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ, သေယျထိဒံ – ပထဝီဓာတု အာပေါဓာတု တေဇောဓာတု ဝါယောဓာတူ’တိ?

497. “When this was said, Kevaṭṭa, I said to that monk: ‘Once, monk, some seafaring merchants took a shore-seeing bird aboard their ship and sailed out to sea. When the ship was out of sight of land, they released the shore-seeing bird. It flew east, south, west, north, upwards, and in the intermediate directions. If it saw land anywhere around, it would go right there. But if it saw no land anywhere around, it would return to the ship. In the same way, monk, having searched as far as the Brahma-world, and not finding an answerer for this question, you have now returned to my presence. This question, monk, should not be asked in this way: “Where, venerable sir, do these four great elements cease without remainder? Namely, the earth element, the water element, the fire element, and the air element?”’

၄၉၈. ‘‘ဧဝဉ္စ ခေါ ဧသော, ဘိက္ခု, ပဉှော ပုစ္ဆိတဗ္ဗော –

498. “Rather, monk, this question should be asked thus:

‘ကတ္ထ အာပေါ စ ပထဝီ, တေဇော ဝါယော န ဂါဓတိ;

ကတ္ထ ဒီဃဉ္စ ရဿဉ္စ, အဏုံ ထူလံ သုဘာသုဘံ;

ကတ္ထ နာမဉ္စ ရူပဉ္စ, အသေသံ ဥပရုဇ္ဈတီ’တိ.

‘Where do water and earth, fire and air find no footing? Where do long and short, subtle and gross, fair and foul— Where do name and form wholly cease?’”

၄၉၉. ‘‘တတြ ဝေယျာကရဏံ ဘဝတိ –

499. “There the explanation is:

‘ဝိညာဏံ အနိဒဿနံ, အနန္တံ သဗ္ဗတောပဘံ;

ဧတ္ထ အာပေါ စ ပထဝီ, တေဇော ဝါယော န ဂါဓတိ.

‘Consciousness, non-manifest, infinite, luminous all around—here water, earth, fire, and air do not gain a footing.

ဧတ္ထ ဒီဃဉ္စ ရဿဉ္စ, အဏုံ ထူလံ သုဘာသုဘံ;

ဧတ္ထ နာမဉ္စ ရူပဉ္စ, အသေသံ ဥပရုဇ္ဈတိ;

ဝိညာဏဿ နိရောဓေန, ဧတ္ထေတံ ဥပရုဇ္ဈတီ’တိ.

Here long and short, subtle and gross, fair and foul— Here name and form wholly cease; With the cessation of consciousness, this all ceases.’”

၅၀၀. ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. အတ္တမနော ကေဝဋ္ဋော ဂဟပတိပုတ္တော ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒီတိ.

500. The Blessed One said this. Kevaṭṭa the householder's son, pleased, rejoiced at the Blessed One's words.

ကေဝဋ္ဋသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ ဧကာဒသမံ.

The Kevaṭṭa Sutta, the eleventh, is concluded.

၁၂. လောဟိစ္စသုတ္တံ

12. 12. The Lohicca Sutta

လောဟိစ္စဗြာဟ္မဏဝတ္ထု

The Story of the Brahmin Lohicca

၅၀၁. ဧဝံ [Pg.214] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသလေသု စာရိကံ စရမာနော မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ပဉ္စမတ္တေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ ယေန သာလဝတိကာ တဒဝသရိ. တေန ခေါ ပန သမယေန လောဟိစ္စော ဗြာဟ္မဏော သာလဝတိကံ အဇ္ဈာဝသတိ သတ္တုဿဒံ သတိဏကဋ္ဌောဒကံ သဓညံ ရာဇဘောဂ္ဂံ ရညာ ပသေနဒိနာ ကောသလေန ဒိန္နံ ရာဇဒါယံ, ဗြဟ္မဒေယျံ.

501. Thus have I heard. On one occasion the Blessed One was traveling through the Kosala country with a large community of monks, with about five hundred monks, and he arrived at Sālavatikā. At that time, the brahmin Lohicca was living in Sālavatikā, a populous place, well-supplied with grass, wood, water, and grain, a royal domain granted to him by King Pasenadi of Kosala, a royal gift, a sacred endowment.

၅၀၂. တေန ခေါ ပန သမယေန လောဟိစ္စဿ ဗြာဟ္မဏဿ ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ – ‘‘ဣဓ သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ကုသလံ ဓမ္မံ အဓိဂစ္ဆေယျ, ကုသလံ ဓမ္မံ အဓိဂန္တွာ န ပရဿ အာရောစေယျ, ကိဉှိ ပရော ပရဿ ကရိဿတိ. သေယျထာပိ နာမ ပုရာဏံ ဗန္ဓနံ ဆိန္ဒိတွာ အညံ နဝံ ဗန္ဓနံ ကရေယျ, ဧဝံသမ္ပဒမိဒံ ပါပကံ လောဘဓမ္မံ ဝဒါမိ, ကိဉှိ ပရော ပရဿ ကရိဿတီ’’တိ.

502. Now at that time, this evil view had arisen in the brahmin Lohicca: ‘If a recluse or a brahmin in this world were to attain a wholesome state, having attained that wholesome state, he should not declare it to another. For what can one person do for another? It is just as if, having cut an old bond, one were to create another new bond. Even so, I say, is this wicked, greedy principle. For what can one person do for another?’”

၅၀၃. အဿောသိ ခေါ လောဟိစ္စော ဗြာဟ္မဏော – ‘‘သမဏော ခလု, ဘော, ဂေါတမော သကျပုတ္တော သကျကုလာ ပဗ္ဗဇိတော ကောသလေသု စာရိကံ စရမာနော မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ပဉ္စမတ္တေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ သာလဝတိကံ အနုပ္ပတ္တော. တံ ခေါ ပန ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဧဝံ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော – ‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’. သော ဣမံ လောကံ သဒေဝကံ သမာရကံ သဗြဟ္မကံ သဿမဏဗြာဟ္မဏိံ ပဇံ သဒေဝမနုဿံ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒေတိ. သော ဓမ္မံ ဒေသေတိ အာဒိကလျာဏံ မဇ္ဈေကလျာဏံ ပရိယောသာနကလျာဏံ သာတ္ထံ သဗျဉ္ဇနံ ကေဝလပရိပုဏ္ဏံ ပရိသုဒ္ဓံ ဗြဟ္မစရိယံ ပကာသေတိ. သာဓု ခေါ ပန တထာရူပါနံ အရဟတံ ဒဿနံ ဟောတီ’’တိ.

503. The brahmin Lohicca heard: “The recluse Gotama, a Sakyan son who went forth from the Sakyan clan, has arrived at Sālavatikā while traveling through the Kosala country with a large community of monks, with about five hundred monks. Now a good report about Master Gotama has spread thus: ‘Indeed, that Blessed One is an Arahant, a Perfectly Enlightened One, accomplished in knowledge and conduct, the Well-Gone, knower of the world, unsurpassed trainer of persons to be tamed, teacher of gods and humans, the Buddha, the Blessed One. He makes known this world with its gods, Māras, and Brahmās, this generation with its recluses and brahmins, its devas and humans, having realized it for himself with direct knowledge. He teaches the Dhamma that is good in the beginning, good in the middle, and good in the end, with its meaning and phrasing; he reveals a holy life that is entirely complete and pure.’ It is good indeed to see such Arahants.”

၅၀၄. အထ ခေါ လောဟိစ္စော ဗြာဟ္မဏော ရောသိကံ နှာပိတံ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧဟိ တွံ, သမ္မ ရောသိကေ, ယေန သမဏော ဂေါတမော တေနုပသင်္ကမ[Pg.215]; ဥပသင်္ကမိတွာ မမ ဝစနေန သမဏံ ဂေါတမံ အပ္ပာဗာဓံ အပ္ပာတင်္ကံ လဟုဋ္ဌာနံ ဗလံ ဖာသုဝိဟာရံ ပုစ္ဆ – လောဟိစ္စော, ဘော ဂေါတမ, ဗြာဟ္မဏော ဘဝန္တံ ဂေါတမံ အပ္ပာဗာဓံ အပ္ပာတင်္ကံ လဟုဋ္ဌာနံ ဗလံ ဖာသုဝိဟာရံ ပုစ္ဆတီ’’တိ. ဧဝဉ္စ ဝဒေဟိ – ‘‘အဓိဝါသေတု ကိရ ဘဝံ ဂေါတမော လောဟိစ္စဿ ဗြာဟ္မဏဿ သွာတနာယ ဘတ္တံ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေနာ’’တိ.

504. Then the brahmin Lohicca addressed Rosika the barber: “Come, friend Rosika, go to where the recluse Gotama is. Having approached, in my name ask the recluse Gotama about his freedom from illness, freedom from affliction, lightness, strength, and comfortable living: ‘The brahmin Lohicca, Master Gotama, asks about your freedom from illness, freedom from affliction, lightness, strength, and comfortable living.’ And say this: ‘May Master Gotama consent to a meal from the brahmin Lohicca tomorrow together with the community of monks.’”

၅၀၅. ‘‘ဧဝံ, ဘော’’တိ ခေါ ရောသိကာ နှာပိတော လောဟိစ္စဿ ဗြာဟ္မဏဿ ပဋိဿုတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ရောသိကာ နှာပိတော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘လောဟိစ္စော, ဘန္တေ, ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ အပ္ပာဗာဓံ အပ္ပာတင်္ကံ လဟုဋ္ဌာနံ ဗလံ ဖာသုဝိဟာရံ ပုစ္ဆတိ; ဧဝဉ္စ ဝဒေတိ – အဓိဝါသေတု ကိရ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ လောဟိစ္စဿ ဗြာဟ္မဏဿ သွာတနာယ ဘတ္တံ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေနာ’’တိ. အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ တုဏှီဘာဝေန.

505. “Yes, sir,” replied Rosika the barber to the brahmin Lohicca, and he went to the Blessed One. Having approached, he paid homage to the Blessed One and sat down to one side. Seated to one side, Rosika the barber said to the Blessed One: “Venerable sir, the brahmin Lohicca asks after the Blessed One’s freedom from illness, freedom from affliction, lightness, strength, and comfortable living. And he also says this: ‘May the Blessed One, together with the community of monks, consent to tomorrow’s meal from the brahmin Lohicca.’” The Blessed One consented by remaining silent.

၅၀၆. အထ ခေါ ရောသိကာ နှာပိတော ဘဂဝတော အဓိဝါသနံ ဝိဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ယေန လောဟိစ္စော ဗြာဟ္မဏော တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ လောဟိစ္စံ ဗြာဟ္မဏံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အဝေါစုမှာ ခေါ မယံ ဘောတော ဝစနေန တံ ဘဂဝန္တံ – ‘လောဟိစ္စော, ဘန္တေ, ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ အပ္ပာဗာဓံ အပ္ပာတင်္ကံ လဟုဋ္ဌာနံ ဗလံ ဖာသုဝိဟာရံ ပုစ္ဆတိ; ဧဝဉ္စ ဝဒေတိ – အဓိဝါသေတု ကိရ, ဘန္တေ, ဘဂဝါ လောဟိစ္စဿ ဗြာဟ္မဏဿ သွာတနာယ ဘတ္တံ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေနာ’တိ. အဓိဝုတ္ထဉ္စ ပန တေန ဘဂဝတာ’’တိ.

506. Then Rosika the barber, knowing the Blessed One's acceptance, rose from his seat, paid homage to the Blessed One, circumambulated him to the right, and approached the brahmin Lohicca. Having approached, he said this to the brahmin Lohicca: 'Venerable sir, according to your words, we have spoken to that Blessed One thus: "Venerable sir, the brahmin Lohicca asks after the Blessed One's freedom from illness, freedom from affliction, lightness, strength, and comfortable living; and he also says this: 'May the Blessed One, venerable sir, consent to tomorrow's meal from the brahmin Lohicca, together with the community of monks.'" And it has been accepted by that Blessed One.'

၅၀၇. အထ ခေါ လောဟိစ္စော ဗြာဟ္မဏော တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန သကေ နိဝေသနေ ပဏီတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ ပဋိယာဒါပေတွာ ရောသိကံ နှာပိတံ အာမန္တေသိ – ‘‘ဧဟိ တွံ, သမ္မ ရောသိကေ, ယေန သမဏော ဂေါတမော တေနုပသင်္ကမ; ဥပသင်္ကမိတွာ သမဏဿ ဂေါတမဿ ကာလံ အာရောစေဟိ – ကာလော ဘော, ဂေါတမ, နိဋ္ဌိတံ ဘတ္တ’’န္တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘော’’တိ ခေါ ရောသိကာ နှာပိတော လောဟိစ္စဿ ဗြာဟ္မဏဿ ပဋိဿုတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ[Pg.216]. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ ရောသိကာ နှာပိတော ဘဂဝတော ကာလံ အာရောစေသိ – ‘‘ကာလော, ဘန္တေ, နိဋ္ဌိတံ ဘတ္တ’’န္တိ.

507. Then, when that night had passed, the brahmin Lohicca, having had excellent hard and soft food prepared in his own residence, addressed Rosika the barber: 'Come, friend Rosika, approach the recluse Gotama; having approached, announce the time to the recluse Gotama: "Master Gotama, it is time, the meal is ready."' 'Yes, venerable sir,' Rosika the barber replied in assent to the brahmin Lohicca, and he approached the Blessed One. Having approached, he paid homage to the Blessed One and stood to one side. Standing to one side, Rosika the barber announced the time to the Blessed One: 'Venerable sir, it is time, the meal is ready.'

၅၀၈. အထ ခေါ ဘဂဝါ ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသံဃေန ယေန သာလဝတိကာ တေနုပသင်္ကမိ. တေန ခေါ ပန သမယေန ရောသိကာ နှာပိတော ဘဂဝန္တံ ပိဋ္ဌိတော ပိဋ္ဌိတော အနုဗန္ဓော ဟောတိ. အထ ခေါ ရောသိကာ နှာပိတော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘လောဟိစ္စဿ, ဘန္တေ, ဗြာဟ္မဏဿ ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ – ‘ဣဓ သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ကုသလံ ဓမ္မံ အဓိဂစ္ဆေယျ, ကုသလံ ဓမ္မံ အဓိဂန္တွာ န ပရဿ အာရောစေယျ – ကိဉှိ ပရော ပရဿ ကရိဿတိ. သေယျထာပိ နာမ ပုရာဏံ ဗန္ဓနံ ဆိန္ဒိတွာ အညံ နဝံ ဗန္ဓနံ ကရေယျ, ဧဝံ သမ္ပဒမိဒံ ပါပကံ လောဘဓမ္မံ ဝဒါမိ – ကိဉှိ ပရော ပရဿ ကရိဿတီ’တိ. သာဓု, ဘန္တေ, ဘဂဝါ လောဟိစ္စံ ဗြာဟ္မဏံ ဧတသ္မာ ပါပကာ ဒိဋ္ဌိဂတာ ဝိဝေစေတူ’’တိ. ‘‘အပ္ပေဝ နာမ သိယာ ရောသိကေ, အပ္ပေဝ နာမ သိယာ ရောသိကေ’’တိ.

508. Then the Blessed One, in the morning, having dressed and taking his bowl and outer robe, approached Sālavatikā together with the community of monks. At that time, the barber Rosika was following closely behind the Blessed One. Then the barber Rosika said this to the Blessed One: 'Venerable sir, such an evil wrong view has arisen for the brahmin Lohicca: "Here, should a recluse or a brahmin attain a wholesome Dhamma, having attained that wholesome Dhamma, he should not declare it to another. For what can one person do for another? It is just as if, having cut an old bond, one were to make another new bond; even so, I say, is this a wicked, greedy thing. For what can one person do for another?" It would be good, venerable sir, if the Blessed One would free the brahmin Lohicca from this evil wrong view.' 'It may well be so, Rosika; it may well be so, Rosika.'

အထ ခေါ ဘဂဝါ ယေန လောဟိစ္စဿ ဗြာဟ္မဏဿ နိဝေသနံ တေနုပသင်္ကမိ; ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. အထ ခေါ လောဟိစ္စော ဗြာဟ္မဏော ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ ပဏီတေန ခါဒနီယေန ဘောဇနီယေန သဟတ္ထာ သန္တပ္ပေသိ သမ္ပဝါရေသိ.

Then the Blessed One approached the residence of the brahmin Lohicca; having approached, he sat down on the prepared seat. Then the brahmin Lohicca, with his own hands, satisfied the community of monks headed by the Buddha with excellent hard and soft food, and served them until they were content.

လောဟိစ္စဗြာဟ္မဏာနုယောဂေါ

The Inquiry Addressed to the Brahmin Lohicca

၅၀၉. အထ ခေါ လောဟိစ္စော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဘုတ္တာဝိံ ဩနီတပတ္တပါဏိံ အညတရံ နီစံ အာသနံ ဂဟေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ လောဟိစ္စံ ဗြာဟ္မဏံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သစ္စံ ကိရ တေ, လောဟိစ္စ, ဧဝရူပံ ပါပကံ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဥပ္ပန္နံ – ‘ဣဓ သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ကုသလံ ဓမ္မံ အဓိဂစ္ဆေယျ, ကုသလံ ဓမ္မံ အဓိဂန္တွာ န ပရဿ အာရောစေယျ – ကိဉှိ ပရော ပရဿ ကရိဿတိ. သေယျထာပိ နာမ ပုရာဏံ ဗန္ဓနံ ဆိန္ဒိတွာ အညံ နဝံ ဗန္ဓနံ ကရေယျ, ဧဝံ သမ္ပဒမိဒံ ပါပကံ လောဘဓမ္မံ ဝဒါမိ, ကိဉှိ ပရော ပရဿ ကရိဿတီ’’’ တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘တံ ကိံ မညသိ လောဟိစ္စ နနု တွံ သာလဝတိကံ အဇ္ဈာဝသသီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘ယော နု ခေါ, လောဟိစ္စ, ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘လောဟိစ္စော ဗြာဟ္မဏော သာလဝတိကံ အဇ္ဈာဝသတိ. ယာ သာလဝတိကာယ သမုဒယသဉ္ဇာတိ လောဟိစ္စောဝ တံ ဗြာဟ္မဏော [Pg.217] ဧကကော ပရိဘုဉ္ဇေယျ, န အညေသံ ဒဒေယျာ’တိ. ဧဝံ ဝါဒီ သော ယေ တံ ဥပဇီဝန္တိ, တေသံ အန္တရာယကရော ဝါ ဟောတိ, နော ဝါ’’တိ?

509. Then the brahmin Lohicca, after the Blessed One had finished his meal and had removed his hand from the bowl, took a low seat and sat to one side. To the brahmin Lohicca sitting to one side, the Blessed One said this: “Is it true, Lohicca, that such a pernicious view has arisen in you: ‘If a recluse or brahmin here were to attain a wholesome state, having attained a wholesome state, he should not declare it to another—for what can one person do for another? It is just as if one were to cut an old bond and create a new one. I say this is a pernicious, greedy principle—for what can one person do for another?’” “So it is, Master Gotama.” “What do you think, Lohicca, do you not govern Sālavatikā?” “So it is, Master Gotama.” “Now, Lohicca, if someone were to say: ‘The brahmin Lohicca governs Sālavatikā. Whatever revenue is generated in Sālavatikā, the brahmin Lohicca alone should enjoy it and not give it to others.’ Would such a speaker be one who creates an obstacle for those who depend on you, or not?”

‘‘အန္တရာယကရော, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘အန္တရာယကရော သမာနော ဟိတာနုကမ္ပီ ဝါ တေသံ ဟောတိ အဟိတာနုကမ္ပီ ဝါ’’တိ? ‘‘အဟိတာနုကမ္ပီ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘အဟိတာနုကမ္ပိဿ မေတ္တံ ဝါ တေသု စိတ္တံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ သပတ္တကံ ဝါ’’တိ? ‘‘သပတ္တကံ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘သပတ္တကေ စိတ္တေ ပစ္စုပဋ္ဌိတေ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဝါ ဟောတိ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဝါ’’တိ? ‘‘မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဿ ခေါ အဟံ, လောဟိစ္စ, ဒွိန္နံ ဂတီနံ အညတရံ ဂတိံ ဝဒါမိ – နိရယံ ဝါ တိရစ္ဆာနယောနိံ ဝါ’’.

“He would be one who creates an obstacle, Master Gotama.” “Being one who creates an obstacle, would he be compassionate for their welfare or not compassionate?” “Not compassionate, Master Gotama.” “For one who is not compassionate, is a mind of loving-kindness established towards them, or one of hostility?” “One of hostility, Master Gotama.” “When a mind of hostility is established, is there wrong view or right view?” “Wrong view, Master Gotama.” “For one with wrong view, Lohicca, I declare one of two destinations: either hell or the animal realm.”

၅၁၀. ‘‘တံ ကိံ မညသိ, လောဟိစ္စ, နနု ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ကာသိကောသလံ အဇ္ဈာဝသတီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘ယော နု ခေါ, လောဟိစ္စ, ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ကာသိကောသလံ အဇ္ဈာဝသတိ; ယာ ကာသိကောသလေ သမုဒယသဉ္ဇာတိ, ရာဇာဝ တံ ပသေနဒိ ကောသလော ဧကကော ပရိဘုဉ္ဇေယျ, န အညေသံ ဒဒေယျာ’တိ. ဧဝံ ဝါဒီ သော ယေ ရာဇာနံ ပသေနဒိံ ကောသလံ ဥပဇီဝန္တိ တုမှေ စေဝ အညေ စ, တေသံ အန္တရာယကရော ဝါ ဟောတိ, နော ဝါ’’တိ?

510. “What do you think, Lohicca, does King Pasenadi of Kosala not govern Kāsi-Kosala?” “So it is, Master Gotama.” “Now, Lohicca, if someone were to say: ‘King Pasenadi of Kosala governs Kāsi-Kosala. Whatever revenue is generated in Kāsi-Kosala, King Pasenadi of Kosala alone should enjoy it and not give it to others,’ would such a speaker be creating an obstacle for those who depend on King Pasenadi of Kosala—both you and others—or not?”

‘‘အန္တရာယကရော, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘အန္တရာယကရော သမာနော ဟိတာနုကမ္ပီ ဝါ တေသံ ဟောတိ အဟိတာနုကမ္ပီ ဝါ’’တိ? ‘‘အဟိတာနုကမ္ပီ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘အဟိတာနုကမ္ပိဿ မေတ္တံ ဝါ တေသု စိတ္တံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ သပတ္တကံ ဝါ’’တိ? ‘‘သပတ္တကံ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘သပတ္တကေ စိတ္တေ ပစ္စုပဋ္ဌိတေ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဝါ ဟောတိ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ဝါ’’တိ? ‘‘မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဿ ခေါ အဟံ, လောဟိစ္စ, ဒွိန္နံ ဂတီနံ အညတရံ ဂတိံ ဝဒါမိ – နိရယံ ဝါ တိရစ္ဆာနယောနိံ ဝါ’’.

“He would be one who creates an obstacle, Master Gotama.” “Being one who creates an obstacle, would he be compassionate for their welfare or not compassionate?” “Not compassionate, Master Gotama.” “For one who is not compassionate, is a mind of loving-kindness established towards them, or one of hostility?” “One of hostility, Master Gotama.” “When a mind of hostility is established, is there wrong view or right view?” “Wrong view, Master Gotama.” “For one with wrong view, Lohicca, I declare one of two destinations: either hell or the animal realm.”

၅၁၁. ‘‘ဣတိ ကိရ, လောဟိစ္စ, ယော ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘‘လောဟိစ္စော ဗြာဟ္မဏော သာလဝတိကံ အဇ္ဈာဝသတိ; ယာ သာလဝတိကာယ သမုဒယသဉ္ဇာတိ, လောဟိစ္စောဝ တံ ဗြာဟ္မဏော ဧကကော ပရိဘုဉ္ဇေယျ, န အညေသံ ဒဒေယျာ’’တိ. ဧဝံဝါဒီ သော ယေ တံ ဥပဇီဝန္တိ, တေသံ အန္တရာယကရော ဟောတိ. အန္တရာယကရော သမာနော အဟိတာနုကမ္ပီ ဟောတိ, အဟိတာနုကမ္ပိဿ သပတ္တကံ စိတ္တံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ, သပတ္တကေ စိတ္တေ ပစ္စုပဋ္ဌိတေ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဟောတိ. ဧဝမေဝ ခေါ, လောဟိစ္စ, ယော ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘‘ဣဓ သမဏော [Pg.218] ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ကုသလံ ဓမ္မံ အဓိဂစ္ဆေယျ, ကုသလံ ဓမ္မံ အဓိဂန္တွာ န ပရဿ အာရောစေယျ, ကိဉှိ ပရော ပရဿ ကရိဿတိ. သေယျထာပိ နာမ ပုရာဏံ ဗန္ဓနံ ဆိန္ဒိတွာ အညံ နဝံ ဗန္ဓနံ ကရေယျ…ပေ… ကရိဿတီ’’တိ. ဧဝံဝါဒီ သော ယေ တေ ကုလပုတ္တာ တထာဂတပ္ပဝေဒိတံ ဓမ္မဝိနယံ အာဂမ္မ ဧဝရူပံ ဥဠာရံ ဝိသေသံ အဓိဂစ္ဆန္တိ, သောတာပတ္တိဖလမ္ပိ သစ္ဆိကရောန္တိ, သကဒါဂါမိဖလမ္ပိ သစ္ဆိကရောန္တိ, အနာဂါမိဖလမ္ပိ သစ္ဆိကရောန္တိ, အရဟတ္တမ္ပိ သစ္ဆိကရောန္တိ, ယေ စိမေ ဒိဗ္ဗာ ဂဗ္ဘာ ပရိပါစေန္တိ ဒိဗ္ဗာနံ ဘဝါနံ အဘိနိဗ္ဗတ္တိယာ, တေသံ အန္တရာယကရော ဟောတိ, အန္တရာယကရော သမာနော အဟိတာနုကမ္ပီ ဟောတိ, အဟိတာနုကမ္ပိဿ သပတ္တကံ စိတ္တံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ, သပတ္တကေ စိတ္တေ ပစ္စုပဋ္ဌိတေ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဟောတိ. မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဿ ခေါ အဟံ, လောဟိစ္စ, ဒွိန္နံ ဂတီနံ အညတရံ ဂတိံ ဝဒါမိ – နိရယံ ဝါ တိရစ္ဆာနယောနိံ ဝါ.

511. “So it is, Lohicca, that one who would say: ‘The brahmin Lohicca governs Sālavatikā. Whatever revenue is generated in Sālavatikā, the brahmin Lohicca alone should enjoy it and not give it to others’—such a speaker creates an obstacle for those who depend on you. Being one who creates an obstacle, he is not compassionate for their welfare. For one who is not compassionate, a mind of hostility is established. When a mind of hostility is established, there is wrong view. In the very same way, Lohicca, one who would say: ‘If a recluse or brahmin here were to attain a wholesome state, having attained a wholesome state, he should not declare it to another—for what can one person do for another? It is just as if one were to cut an old bond and create a new one... for what can one person do for another?’—such a speaker creates an obstacle for those clansmen who, by relying on the Dhamma and Discipline proclaimed by the Tathāgata, attain such a sublime distinction, realizing the fruit of stream-entry, the fruit of once-returning, the fruit of non-returning, and the fruit of arahantship, and for those who bring celestial states to maturity for rebirth in divine existences. Being one who creates an obstacle, he is not compassionate for their welfare. For one who is not compassionate, a mind of hostility is established. When a mind of hostility is established, there is wrong view. For one with wrong view, Lohicca, I declare one of two destinations: either hell or the animal realm.”

၅၁၂. ‘‘ဣတိ ကိရ, လောဟိစ္စ, ယော ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘‘ရာဇာ ပသေနဒိ ကောသလော ကာသိကောသလံ အဇ္ဈာဝသတိ; ယာ ကာသိကောသလေ သမုဒယသဉ္ဇာတိ, ရာဇာဝ တံ ပသေနဒိ ကောသလော ဧကကော ပရိဘုဉ္ဇေယျ, န အညေသံ ဒဒေယျာ’’တိ. ဧဝံဝါဒီ သော ယေ ရာဇာနံ ပသေနဒိံ ကောသလံ ဥပဇီဝန္တိ တုမှေ စေဝ အညေ စ, တေသံ အန္တရာယကရော ဟောတိ. အန္တရာယကရော သမာနော အဟိတာနုကမ္ပီ ဟောတိ, အဟိတာနုကမ္ပိဿ သပတ္တကံ စိတ္တံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ, သပတ္တကေ စိတ္တေ ပစ္စုပဋ္ဌိတေ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဟောတိ. ဧဝမေဝ ခေါ, လောဟိစ္စ, ယော ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘‘ဣဓ သမဏော ဝါ ဗြာဟ္မဏော ဝါ ကုသလံ ဓမ္မံ အဓိဂစ္ဆေယျ, ကုသလံ ဓမ္မံ အဓိဂန္တွာ န ပရဿ အာရောစေယျ, ကိဉှိ ပရော ပရဿ ကရိဿတိ. သေယျထာပိ နာမ…ပေ… ကိဉှိ ပရော ပရဿ ကရိဿတီ’’တိ, ဧဝံ ဝါဒီ သော ယေ တေ ကုလပုတ္တာ တထာဂတပ္ပဝေဒိတံ ဓမ္မဝိနယံ အာဂမ္မ ဧဝရူပံ ဥဠာရံ ဝိသေသံ အဓိဂစ္ဆန္တိ, သောတာပတ္တိဖလမ္ပိ သစ္ဆိကရောန္တိ, သကဒါဂါမိဖလမ္ပိ သစ္ဆိကရောန္တိ, အနာဂါမိဖလမ္ပိ သစ္ဆိကရောန္တိ, အရဟတ္တမ္ပိ သစ္ဆိကရောန္တိ. ယေ စိမေ ဒိဗ္ဗာ ဂဗ္ဘာ ပရိပါစေန္တိ ဒိဗ္ဗာနံ ဘဝါနံ အဘိနိဗ္ဗတ္တိယာ, တေသံ အန္တရာယကရော ဟောတိ, အန္တရာယကရော သမာနော အဟိတာနုကမ္ပီ ဟောတိ, အဟိတာနုကမ္ပိဿ သပတ္တကံ စိတ္တံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ, သပတ္တကေ စိတ္တေ ပစ္စုပဋ္ဌိတေ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဟောတိ. မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဿ ခေါ အဟံ, လောဟိစ္စ, ဒွိန္နံ ဂတီနံ အညတရံ ဂတိံ ဝဒါမိ – နိရယံ ဝါ တိရစ္ဆာနယောနိံ ဝါ.

512. In this way, Lohicca, if someone were to say: ‘King Pasenadi of Kosala rules over Kāsi-Kosala. Whatever revenue is produced in Kāsi-Kosala, King Pasenadi of Kosala alone should enjoy it and not give it to others’—such a speaker creates an obstacle for those who live in dependence on King Pasenadi of Kosala, both you and others. Being one who creates an obstacle, he is without compassion for their welfare. For one without compassion for their welfare, a hostile mind is established. When a hostile mind is established, there is wrong view. In the very same way, Lohicca, if someone were to say: ‘Here, a recluse or a brahmin might attain a wholesome Dhamma. Having attained a wholesome Dhamma, he should not declare it to another, for what can one person do for another?’—such a speaker creates an obstacle for those clansmen who, by relying on the Dhamma and Discipline proclaimed by the Tathāgata, attain such a sublime distinction, realizing the fruit of stream-entry, realizing the fruit of once-returning, realizing the fruit of non-returning, and realizing the fruit of arahantship; and for those who bring to maturity celestial states for rebirth in divine realms. Being one who creates an obstacle, he is without compassion for their welfare. For one without compassion for their welfare, a hostile mind is established. When a hostile mind is established, there is wrong view. For one with wrong view, Lohicca, I declare one of two destinations: either hell or the animal realm.

တယော စောဒနာရဟာ

Three Teachers Worthy of Criticism

၅၁၃. ‘‘တယော [Pg.219] ခေါမေ, လောဟိစ္စ, သတ္ထာရော, ယေ လောကေ စောဒနာရဟာ; ယော စ ပနေဝရူပေ သတ္ထာရော စောဒေတိ, သာ စောဒနာ ဘူတာ တစ္ဆာ ဓမ္မိကာ အနဝဇ္ဇာ. ကတမေ တယော? ဣဓ, လောဟိစ္စ, ဧကစ္စော သတ္ထာ ယဿတ္ထာယ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော ဟောတိ, သွာဿ သာမညတ္ထော အနနုပ္ပတ္တော ဟောတိ. သော တံ သာမညတ္ထံ အနနုပါပုဏိတွာ သာဝကာနံ ဓမ္မံ ဒေသေတိ – ‘‘ဣဒံ ဝေါ ဟိတာယ ဣဒံ ဝေါ သုခါယာ’’တိ. တဿ သာဝကာ န သုဿူသန္တိ, န သောတံ ဩဒဟန္တိ, န အညာ စိတ္တံ ဥပဋ္ဌပေန္တိ, ဝေါက္ကမ္မ စ သတ္ထုသာသနာ ဝတ္တန္တိ. သော ဧဝမဿ စောဒေတဗ္ဗော – ‘‘အာယသ္မာ ခေါ ယဿတ္ထာယ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော, သော တေ သာမညတ္ထော အနနုပ္ပတ္တော, တံ တွံ သာမညတ္ထံ အနနုပါပုဏိတွာ သာဝကာနံ ဓမ္မံ ဒေသေသိ – ‘ဣဒံ ဝေါ ဟိတာယ ဣဒံ ဝေါ သုခါယာ’တိ. တဿ တေ သာဝကာ န သုဿူသန္တိ, န သောတံ ဩဒဟန္တိ, န အညာ စိတ္တံ ဥပဋ္ဌပေန္တိ, ဝေါက္ကမ္မ စ သတ္ထုသာသနာ ဝတ္တန္တိ. သေယျထာပိ နာမ ဩသက္ကန္တိယာ ဝါ ဥဿက္ကေယျ, ပရမ္မုခိံ ဝါ အာလိင်္ဂေယျ, ဧဝံ သမ္ပဒမိဒံ ပါပကံ လောဘဓမ္မံ ဝဒါမိ – ကိဉှိ ပရော ပရဿ ကရိဿတီ’’တိ. အယံ ခေါ, လောဟိစ္စ, ပဌမော သတ္ထာ, ယော လောကေ စောဒနာရဟော; ယော စ ပနေဝရူပံ သတ္ထာရံ စောဒေတိ, သာ စောဒနာ ဘူတာ တစ္ဆာ ဓမ္မိကာ အနဝဇ္ဇာ.

513. Lohicca, there are three teachers in the world who are worthy of criticism; and whoever criticizes such teachers, that criticism is true, factual, in accordance with the Dhamma, and blameless. What are the three? Here, Lohicca, a certain teacher has gone forth from the household life into homelessness for the sake of a certain goal of recluseship, but that goal has not been attained by him. Not having attained that goal of recluseship, he teaches the Dhamma to his disciples, saying: ‘This is for your welfare, this is for your happiness.’ His disciples do not listen, do not lend an ear, do not establish their minds for understanding, and they turn away from the teacher's instruction. He should be criticized thus: ‘Venerable sir, you have gone forth from the household life into homelessness for the sake of a certain goal of recluseship, but that goal has not been attained by you. Not having attained that goal of recluseship, you teach the Dhamma to your disciples, saying: “This is for your welfare, this is for your happiness.” But your disciples do not listen, do not lend an ear, do not establish their minds for understanding, and they turn away from your instruction. Just as one might approach someone who is retreating, or embrace someone who has turned their back, so I say this is an evil, greedy state—for what can one person do for another?’ This, Lohicca, is the first teacher in the world who is worthy of criticism; and whoever criticizes such a teacher, that criticism is true, factual, in accordance with the Dhamma, and blameless.

၅၁၄. ‘‘ပုန စပရံ, လောဟိစ္စ, ဣဓေကစ္စော သတ္ထာ ယဿတ္ထာယ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော ဟောတိ, သွာဿ သာမညတ္ထော အနနုပ္ပတ္တော ဟောတိ. သော တံ သာမညတ္ထံ အနနုပါပုဏိတွာ သာဝကာနံ ဓမ္မံ ဒေသေတိ – ‘‘ဣဒံ ဝေါ ဟိတာယ, ဣဒံ ဝေါ သုခါယာ’’တိ. တဿ သာဝကာ သုဿူသန္တိ, သောတံ ဩဒဟန္တိ, အညာ စိတ္တံ ဥပဋ္ဌပေန္တိ, န စ ဝေါက္ကမ္မ သတ္ထုသာသနာ ဝတ္တန္တိ. သော ဧဝမဿ စောဒေတဗ္ဗော – ‘‘အာယသ္မာ ခေါ ယဿတ္ထာယ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော, သော တေ သာမညတ္ထော အနနုပ္ပတ္တော. တံ တွံ သာမညတ္ထံ အနနုပါပုဏိတွာ သာဝကာနံ ဓမ္မံ ဒေသေသိ – ‘ဣဒံ ဝေါ ဟိတာယ ဣဒံ ဝေါ သုခါယာ’တိ. တဿ တေ သာဝကာ သုဿူသန္တိ, သောတံ ဩဒဟန္တိ, အညာ စိတ္တံ ဥပဋ္ဌပေန္တိ, န စ ဝေါက္ကမ္မ သတ္ထုသာသနာ ဝတ္တန္တိ. သေယျထာပိ နာမ သကံ ခေတ္တံ ဩဟာယ ပရံ ခေတ္တံ နိဒ္ဒါယိတဗ္ဗံ မညေယျ[Pg.220], ဧဝံ သမ္ပဒမိဒံ ပါပကံ လောဘဓမ္မံ ဝဒါမိ – ကိဉှိ ပရော ပရဿ ကရိဿတီ’’တိ. အယံ ခေါ, လောဟိစ္စ, ဒုတိယော သတ္ထာ, ယော, လောကေ စောဒနာရဟော; ယော စ ပနေဝရူပံ သတ္ထာရံ စောဒေတိ, သာ စောဒနာ ဘူတာ တစ္ဆာ ဓမ္မိကာ အနဝဇ္ဇာ.

514. Furthermore, Lohicca, here a certain teacher has gone forth from the household life into homelessness for the sake of a certain goal of recluseship, but that goal has not been attained by him. Not having attained that goal of recluseship, he teaches the Dhamma to his disciples, saying: ‘This is for your welfare, this is for your happiness.’ His disciples listen, lend an ear, establish their minds for understanding, and do not turn away from the teacher's instruction. He should be criticized thus: ‘Venerable sir, you have gone forth from the household life into homelessness for the sake of a certain goal of recluseship, but that goal has not been attained by you. Not having attained that goal of recluseship, you teach the Dhamma to your disciples, saying: “This is for your welfare, this is for your happiness.” Your disciples listen, lend an ear, establish their minds for understanding, and do not turn away from your instruction. Just as one, having abandoned one's own field, might think another's field ought to be weeded, so I say this is an evil, greedy state—for what can one person do for another?’ This, Lohicca, is the second teacher in the world who is worthy of criticism; and whoever criticizes such a teacher, that criticism is true, factual, in accordance with the Dhamma, and blameless.

၅၁၅. ‘‘ပုန စပရံ, လောဟိစ္စ, ဣဓေကစ္စော သတ္ထာ ယဿတ္ထာယ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော ဟောတိ, သွာဿ သာမညတ္ထော အနုပ္ပတ္တော ဟောတိ. သော တံ သာမညတ္ထံ အနုပါပုဏိတွာ သာဝကာနံ ဓမ္မံ ဒေသေတိ – ‘‘ဣဒံ ဝေါ ဟိတာယ ဣဒံ ဝေါ သုခါယာ’’တိ. တဿ သာဝကာ န သုဿူသန္တိ, န သောတံ ဩဒဟန္တိ, န အညာ စိတ္တံ ဥပဋ္ဌပေန္တိ, ဝေါက္ကမ္မ စ သတ္ထုသာသနာ ဝတ္တန္တိ. သော ဧဝမဿ စောဒေတဗ္ဗော – ‘‘အာယသ္မာ ခေါ ယဿတ္ထာယ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော, သော တေ သာမညတ္ထော အနုပ္ပတ္တော. တံ တွံ သာမညတ္ထံ အနုပါပုဏိတွာ သာဝကာနံ ဓမ္မံ ဒေသေသိ – ‘ဣဒံ ဝေါ ဟိတာယ ဣဒံ ဝေါ သုခါယာ’တိ. တဿ တေ သာဝကာ န သုဿူသန္တိ, န သောတံ ဩဒဟန္တိ, န အညာ စိတ္တံ ဥပဋ္ဌပေန္တိ, ဝေါက္ကမ္မ စ သတ္ထုသာသနာ ဝတ္တန္တိ. သေယျထာပိ နာမ ပုရာဏံ ဗန္ဓနံ ဆိန္ဒိတွာ အညံ နဝံ ဗန္ဓနံ ကရေယျ, ဧဝံ သမ္ပဒမိဒံ ပါပကံ လောဘဓမ္မံ ဝဒါမိ, ကိဉှိ ပရော ပရဿ ကရိဿတီ’’တိ. အယံ ခေါ, လောဟိစ္စ, တတိယော သတ္ထာ, ယော လောကေ စောဒနာရဟော; ယော စ ပနေဝရူပံ သတ္ထာရံ စောဒေတိ, သာ စောဒနာ ဘူတာ တစ္ဆာ ဓမ္မိကာ အနဝဇ္ဇာ. ဣမေ ခေါ, လောဟိစ္စ, တယော သတ္ထာရော, ယေ လောကေ စောဒနာရဟာ, ယော စ ပနေဝရူပေ သတ္ထာရော စောဒေတိ, သာ စောဒနာ ဘူတာ တစ္ဆာ ဓမ္မိကာ အနဝဇ္ဇာတိ.

515. Furthermore, Lohicca, in this case a certain teacher has gone forth from the household life into homelessness for a certain purpose, and that purpose of recluseship has been attained by him. Having attained that purpose of recluseship, he teaches the Dhamma to his disciples: 'This is for your welfare, this is for your happiness.' But his disciples do not wish to hear, do not lend an ear, do not apply their minds to understanding, and they conduct themselves having deviated from the teacher's instruction. He should be reproached thus: 'Venerable sir, you have gone forth from the household life into homelessness for a certain purpose, and that purpose of recluseship has been attained by you. Having attained that purpose of recluseship, you teach the Dhamma to your disciples: "This is for your welfare, this is for your happiness." But your disciples do not wish to hear, do not lend an ear, do not apply their minds to understanding, and they conduct themselves having deviated from your instruction. Just as one, having cut an old bond, might make another new bond, so I say this evil thing, this state of greed, is of a similar nature—for what can one person do for another?' This, Lohicca, is the third teacher in the world who is worthy of reproach. And whoever reproaches such a teacher, that reproach is true, factual, in accordance with the Dhamma, and blameless. These, Lohicca, are the three teachers in the world who are worthy of reproach. And whoever reproaches such teachers, that reproach is true, factual, in accordance with the Dhamma, and blameless.

နစောဒနာရဟသတ္ထု

The Teacher Not Worthy of Reproach

၅၁၆. ဧဝံ ဝုတ္တေ, လောဟိစ္စော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အတ္ထိ ပန, ဘော ဂေါတမ, ကောစိ သတ္ထာ, ယော လောကေ နစောဒနာရဟော’’တိ? ‘‘အတ္ထိ ခေါ, လောဟိစ္စ, သတ္ထာ, ယော လောကေ နစောဒနာရဟော’’တိ. ‘‘ကတမော ပန သော, ဘော ဂေါတမ, သတ္ထာ, ယော လောကေ နစောဒနာရဟော’’တိ?

516. When this was said, the brahmin Lohicca said to the Blessed One: 'But, Master Gotama, is there any teacher in the world who is not worthy of reproach?' 'There is indeed, Lohicca, a teacher in the world who is not worthy of reproach.' 'But who, Master Gotama, is that teacher in the world who is not worthy of reproach?'

‘‘ဣဓ, လောဟိစ္စ, တထာဂတော လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ အရဟံ, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ…ပေ… (ယထာ ၁၉၀-၂၁၂ အနုစ္ဆေဒေသု ဧဝံ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗံ). ဧဝံ ခေါ, လောဟိစ္စ, ဘိက္ခု သီလသမ္ပန္နော [Pg.221] ဟောတိ…ပေ… ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ… ယသ္မိံ ခေါ, လောဟိစ္စ, သတ္ထရိ သာဝကော ဧဝရူပံ ဥဠာရံ ဝိသေသံ အဓိဂစ္ဆတိ, အယမ္ပိ ခေါ, လောဟိစ္စ, သတ္ထာ, ယော လောကေ နစောဒနာရဟော. ယော စ ပနေဝရူပံ သတ္ထာရံ စောဒေတိ, သာ စောဒနာ အဘူတာ အတစ္ဆာ အဓမ္မိကာ သာဝဇ္ဇာ…ပေ… ဒုတိယံ ဈာနံ…ပေ… တတိယံ ဈာနံ…ပေ… စတုတ္ထံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရတိ. ယသ္မိံ ခေါ, လောဟိစ္စ, သတ္ထရိ သာဝကော ဧဝရူပံ ဥဠာရံ ဝိသေသံ အဓိဂစ္ဆတိ, အယမ္ပိ ခေါ, လောဟိစ္စ, သတ္ထာ, ယော လောကေ နစောဒနာရဟော, ယော စ ပနေဝရူပံ သတ္ထာရံ စောဒေတိ, သာ စောဒနာ အဘူတာ အတစ္ဆာ အဓမ္မိကာ သာဝဇ္ဇာ… ဉာဏဒဿနာယ စိတ္တံ အဘိနီဟရတိ အဘိနိန္နာမေတိ…ပေ… ယသ္မိံ ခေါ, လောဟိစ္စ, သတ္ထရိ သာဝကော ဧဝရူပံ ဥဠာရံ ဝိသေသံ အဓိဂစ္ဆတိ, အယမ္ပိ ခေါ, လောဟိစ္စ, သတ္ထာ, ယော လောကေ နစောဒနာရဟော, ယော စ ပနေဝရူပံ သတ္ထာရံ စောဒေတိ, သာ စောဒနာ အဘူတာ အတစ္ဆာ အဓမ္မိကာ သာဝဇ္ဇာ… နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတိ. ယသ္မိံ ခေါ, လောဟိစ္စ, သတ္ထရိ သာဝကော ဧဝရူပံ ဥဠာရံ ဝိသေသံ အဓိဂစ္ဆတိ, အယမ္ပိ ခေါ, လောဟိစ္စ, သတ္ထာ, ယော လောကေ နစောဒနာရဟော, ယော စ ပနေဝရူပံ သတ္ထာရံ စောဒေတိ, သာ စောဒနာ အဘူတာ အတစ္ဆာ အဓမ္မိကာ သာဝဇ္ဇာ’’တိ.

Here, Lohicca, a Tathāgata arises in the world, an Arahant, a Perfectly Self-Enlightened One... (to be expanded as in the Sāmaññaphala Sutta). Thus, Lohicca, a bhikkhu is accomplished in virtue... he attains and abides in the first jhāna... In whichever teacher, Lohicca, a disciple attains such a sublime distinction, this, Lohicca, is a teacher who in the world is not worthy of reproach. But whoever reproaches such a teacher, that reproach is untrue, false, not in accordance with the Dhamma, and blameworthy... he attains and abides in the second jhāna... the third jhāna... the fourth jhāna. In whichever teacher, Lohicca, a disciple attains such a sublime distinction, this, Lohicca, is a teacher who in the world is not worthy of reproach. But whoever reproaches such a teacher, that reproach is untrue, false, not in accordance with the Dhamma, and blameworthy... he directs and inclines his mind to knowledge and vision... In whichever teacher, Lohicca, a disciple attains such a sublime distinction, this, Lohicca, is a teacher who in the world is not worthy of reproach. But whoever reproaches such a teacher, that reproach is untrue, false, not in accordance with the Dhamma, and blameworthy... he understands: 'There is no more of this state of being.' In whichever teacher, Lohicca, a disciple attains such a sublime distinction, this, Lohicca, is a teacher who in the world is not worthy of reproach. But whoever reproaches such a teacher, that reproach is untrue, false, not in accordance with the Dhamma, and blameworthy.

၅၁၇. ဧဝံ ဝုတ္တေ, လောဟိစ္စော ဗြာဟ္မဏော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သေယျထာပိ, ဘော ဂေါတမ, ပုရိသော ပုရိသံ နရကပပါတံ ပတန္တံ ကေသေသု ဂဟေတွာ ဥဒ္ဓရိတွာ ထလေ ပတိဋ္ဌပေယျ, ဧဝမေဝါဟံ ဘောတာ ဂေါတမေန နရကပပါတံ ပပတန္တော ဥဒ္ဓရိတွာ ထလေ ပတိဋ္ဌာပိတော. အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ, အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ, သေယျထာပိ, ဘော ဂေါတမ, နိက္ကုဇ္ဇိတံ ဝါ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ, ပဋိစ္ဆန္နံ ဝါ ဝိဝရေယျ, မူဠှဿ ဝါ မဂ္ဂံ အာစိက္ခေယျ, အန္ဓကာရေ ဝါ တေလပဇ္ဇောတံ ဓာရေယျ, ‘စက္ခုမန္တော ရူပါနိ ဒက္ခန္တီ’တိ. ဧဝမေဝံ ဘောတာ ဂေါတမေန အနေကပရိယာယေန ဓမ္မော ပကာသိတော. ဧသာဟံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. ဥပါသကံ မံ ဘဝံ ဂေါတမော ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ.

517. When this was said, the brahmin Lohicca said to the Blessed One: 'Just as, Master Gotama, a man might grab by the hair another man who is falling into a precipice of hell, pull him out, and establish him on firm ground, in the very same way, I, who was falling into a precipice of hell, have been pulled out by the venerable Gotama and established on firm ground. Excellent, Master Gotama! Excellent, Master Gotama! Just as, Master Gotama, one might set upright what was overturned, or reveal what was concealed, or show the way to one who was lost, or hold up an oil lamp in the darkness so that those with eyes might see forms, in the very same way the Dhamma has been made clear by the venerable Gotama in various ways. I go for refuge to the venerable Gotama, to the Dhamma, and to the Saṅgha of bhikkhus. May the venerable Gotama remember me as a lay follower who has gone for refuge from this day forth for as long as life lasts.'

လောဟိစ္စသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ ဒွါဒသမံ.

The twelfth, the Lohicca Sutta, is concluded.

၁၃. တေဝိဇ္ဇသုတ္တံ

13. The Discourse on the Threefold Knowledge

၅၁၈. ဧဝံ [Pg.222] မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကောသလေသု စာရိကံ စရမာနော မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ပဉ္စမတ္တေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ ယေန မနသာကဋံ နာမ ကောသလာနံ ဗြာဟ္မဏဂါမော တဒဝသရိ. တတြ သုဒံ ဘဂဝါ မနသာကဋေ ဝိဟရတိ ဥတ္တရေန မနသာကဋဿ အစိရဝတိယာ နဒိယာ တီရေ အမ္ဗဝနေ.

518. Thus have I heard. On one occasion the Blessed One was journeying in the Kosala country with a great community of bhikkhus, with five hundred bhikkhus, and arrived at a Kosalan brahmin village named Manasākaṭa. There the Blessed One was dwelling to the north of Manasākaṭa, on the bank of the Aciravatī River, in a mango grove.

၅၁၉. တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ အဘိညာတာ အဘိညာတာ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလာ မနသာကဋေ ပဋိဝသန္တိ, သေယျထိဒံ – စင်္ကီ ဗြာဟ္မဏော တာရုက္ခော ဗြာဟ္မဏော ပေါက္ခရသာတိ ဗြာဟ္မဏော ဇာဏုသောဏိ ဗြာဟ္မဏော တောဒေယျော ဗြာဟ္မဏော အညေ စ အဘိညာတာ အဘိညာတာ ဗြာဟ္မဏမဟာသာလာ.

519. Now at that time, many very well-known brahmins of great wealth were residing in Manasākaṭa, that is to say: the brahmin Caṅkī, the brahmin Tārukkha, the brahmin Pokkharasāti, the brahmin Jāṇussoṇi, the brahmin Todeyya, and other very well-known brahmins of great wealth.

၅၂၀. အထ ခေါ ဝါသေဋ္ဌဘာရဒွါဇာနံ မာဏဝါနံ ဇင်္ဃဝိဟာရံ အနုစင်္ကမန္တာနံ အနုဝိစရန္တာနံ မဂ္ဂါမဂ္ဂေ ကထာ ဥဒပါဒိ. အထ ခေါ ဝါသေဋ္ဌော မာဏဝေါ ဧဝမာဟ – ‘‘အယမေဝ ဥဇုမဂ္ဂေါ, အယမဉ္ဇသာယနော နိယျာနိကော နိယျာတိ တက္ကရဿ ဗြဟ္မသဟဗျတာယ, ယွာယံ အက္ခာတော ဗြာဟ္မဏေန ပေါက္ခရသာတိနာ’’တိ. ဘာရဒွါဇောပိ မာဏဝေါ ဧဝမာဟ – ‘‘အယမေဝ ဥဇုမဂ္ဂေါ, အယမဉ္ဇသာယနော နိယျာနိကော, နိယျာတိ တက္ကရဿ ဗြဟ္မသဟဗျတာယ, ယွာယံ အက္ခာတော ဗြာဟ္မဏေန တာရုက္ခေနာ’’တိ. နေဝ ခေါ အသက္ခိ ဝါသေဋ္ဌော မာဏဝေါ ဘာရဒွါဇံ မာဏဝံ သညာပေတုံ, န ပန အသက္ခိ ဘာရဒွါဇော မာဏဝေါပိ ဝါသေဋ္ဌံ မာဏဝံ သညာပေတုံ.

520. Then, as the young brahmins Vāseṭṭha and Bhāradvāja were walking up and down for exercise, a discussion arose between them concerning the path and the non-path. The young brahmin Vāseṭṭha said this: “This alone is the straight path, this the direct way that is emancipating, that leads one who practices it to companionship with Brahmā—that which has been declared by the brahmin Pokkharasāti.” The young brahmin Bhāradvāja also said this: “This alone is the straight path, this the direct way that is emancipating, that leads one who practices it to companionship with Brahmā—that which has been declared by the brahmin Tārukkha.” The young brahmin Vāseṭṭha was not able to convince the young brahmin Bhāradvāja, nor was the young brahmin Bhāradvāja able to convince the young brahmin Vāseṭṭha.

၅၂၁. အထ ခေါ ဝါသေဋ္ဌော မာဏဝေါ ဘာရဒွါဇံ မာဏဝံ အာမန္တေသိ – ‘‘အယံ ခေါ, ဘာရဒွါဇ, သမဏော ဂေါတမော သကျပုတ္တော သကျကုလာ ပဗ္ဗဇိတော မနသာကဋေ ဝိဟရတိ ဥတ္တရေန မနသာကဋဿ အစိရဝတိယာ နဒိယာ တီရေ အမ္ဗဝနေ. တံ ခေါ ပန ဘဝန္တံ ဂေါတမံ ဧဝံ ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂတော – ‘‘ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော သုဂတော လောကဝိဒူ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ သတ္ထာ [Pg.223] ဒေဝမနုဿာနံ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’’တိ. အာယာမ, ဘော ဘာရဒွါဇ, ယေန သမဏော ဂေါတမော တေနုပသင်္ကမိဿာမ; ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတမတ္ထံ သမဏံ ဂေါတမံ ပုစ္ဆိဿာမ. ယထာ နော သမဏော ဂေါတမော ဗျာကရိဿတိ, တထာ နံ ဓာရေဿာမာ’’တိ. ‘‘ဧဝံ, ဘော’’တိ ခေါ ဘာရဒွါဇော မာဏဝေါ ဝါသေဋ္ဌဿ မာဏဝဿ ပစ္စဿောသိ.

521. Then the young brahmin Vāseṭṭha addressed the young brahmin Bhāradvāja: “Bhāradvāja, this recluse Gotama, a son of the Sakyans who has gone forth from the Sakyan clan, is dwelling in Manasākaṭa, to the north of Manasākaṭa, on the bank of the river Aciravatī, in a mango grove. Now, this good report concerning the venerable Gotama has spread far and wide: ‘That Blessed One is an Arahant, a Perfectly Enlightened One, accomplished in knowledge and conduct, the Well-Gone One, knower of the world, an unsurpassed trainer of persons to be tamed, teacher of gods and humans, the Enlightened One, the Blessed One.’ Come, Bhāradvāja, let us go to the recluse Gotama. Having gone to him, we shall ask him about this matter. As the recluse Gotama explains it to us, so shall we bear it in mind.” “Very well, sir,” the young brahmin Bhāradvāja replied to the young brahmin Vāseṭṭha.

မဂ္ဂါမဂ္ဂကထာ

Discussion on the Path and the Non-Path

၅၂၂. အထ ခေါ ဝါသေဋ္ဌဘာရဒွါဇာ မာဏဝါ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု; ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိံသု. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဝါသေဋ္ဌော မာဏဝေါ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓ, ဘော ဂေါတမ, အမှာကံ ဇင်္ဃဝိဟာရံ အနုစင်္ကမန္တာနံ အနုဝိစရန္တာနံ မဂ္ဂါမဂ္ဂေ ကထာ ဥဒပါဒိ. အဟံ ဧဝံ ဝဒါမိ – ‘အယမေဝ ဥဇုမဂ္ဂေါ, အယမဉ္ဇသာယနော နိယျာနိကော နိယျာတိ တက္ကရဿ ဗြဟ္မသဟဗျတာယ, ယွာယံ အက္ခာတော ဗြာဟ္မဏေန ပေါက္ခရသာတိနာ’တိ. ဘာရဒွါဇော မာဏဝေါ ဧဝမာဟ – ‘အယမေဝ ဥဇုမဂ္ဂေါ အယမဉ္ဇသာယနော နိယျာနိကော နိယျာတိ တက္ကရဿ ဗြဟ္မသဟဗျတာယ, ယွာယံ အက္ခာတော ဗြာဟ္မဏေန တာရုက္ခေနာ’တိ. ဧတ္ထ, ဘော ဂေါတမ, အတ္ထေဝ ဝိဂ္ဂဟော, အတ္ထိ ဝိဝါဒေါ, အတ္ထိ နာနာဝါဒေါ’’တိ.

522. Then the young brahmins Vāseṭṭha and Bhāradvāja approached the Blessed One. Having approached, they exchanged greetings with the Blessed One. When the courteous and memorable talk was finished, they sat down to one side. Sitting to one side, the young brahmin Vāseṭṭha said to the Blessed One: “Here, Venerable Gotama, as we were walking up and down for exercise, a discussion about the path and the non-path arose between us. I say thus: ‘This is the straight path, this is the direct way that leads one who practices it to companionship with Brahmā—that which has been declared by the brahmin Pokkharasāti.’ The young brahmin Bhāradvāja says thus: ‘This is the straight path, this is the direct way that leads one who practices it to companionship with Brahmā—that which has been declared by the brahmin Tārukkha.’ Here, Venerable Gotama, there is indeed a disagreement, a dispute, a difference of opinion.”

၅၂၃. ‘‘ဣတိ ကိရ, ဝါသေဋ္ဌ, တွံ ဧဝံ ဝဒေသိ – ‘‘အယမေဝ ဥဇုမဂ္ဂေါ, အယမဉ္ဇသာယနော နိယျာနိကော နိယျာတိ တက္ကရဿ ဗြဟ္မသဟဗျတာယ, ယွာယံ အက္ခာတော ဗြာဟ္မဏေန ပေါက္ခရသာတိနာ’’တိ. ဘာရဒွါဇော မာဏဝေါ ဧဝမာဟ – ‘‘အယမေဝ ဥဇုမဂ္ဂေါ အယမဉ္ဇသာယနော နိယျာနိကော နိယျာတိ တက္ကရဿ ဗြဟ္မသဟဗျတာယ, ယွာယံ အက္ခာတော ဗြာဟ္မဏေန တာရုက္ခေနာ’’တိ. အထ ကိသ္မိံ ပန ဝေါ, ဝါသေဋ္ဌ, ဝိဂ္ဂဟော, ကိသ္မိံ ဝိဝါဒေါ, ကိသ္မိံ နာနာဝါဒေါ’’တိ?

523. “So, Vāseṭṭha, you say thus: ‘This is the straight path, this is the direct way that leads one who practices it to companionship with Brahmā—that which has been declared by the brahmin Pokkharasāti.’ And the young brahmin Bhāradvāja says thus: ‘This is the straight path, this is the direct way that leads one who practices it to companionship with Brahmā—that which has been declared by the brahmin Tārukkha.’ Then in what, Vāseṭṭha, is your disagreement, in what is your dispute, in what is your difference of opinion?”

၅၂၄. ‘‘မဂ္ဂါမဂ္ဂေ, ဘော ဂေါတမ. ကိဉ္စာပိ, ဘော ဂေါတမ, ဗြာဟ္မဏာ နာနာမဂ္ဂေ ပညပေန္တိ, အဒ္ဓရိယာ ဗြာဟ္မဏာ တိတ္တိရိယာ ဗြာဟ္မဏာ ဆန္ဒောကာ ဗြာဟ္မဏာ ဗဝှာရိဇ္ဈာ ဗြာဟ္မဏာ, အထ ခေါ သဗ္ဗာနိ တာနိ နိယျာနိကာ နိယျန္တိ တက္ကရဿ ဗြဟ္မသဟဗျတာယ.

524. “Regarding the path and the non-path, Venerable Gotama. Although, Venerable Gotama, brahmins declare various paths—the Addhariya brahmins, the Tittiriya brahmins, the Chandoka brahmins, the Bavhārijjhā brahmins—yet all those paths are emancipating; they lead one who practices them to companionship with Brahmā.”

‘‘သေယျထာပိ[Pg.224], ဘော ဂေါတမ, ဂါမဿ ဝါ နိဂမဿ ဝါ အဝိဒူရေ ဗဟူနိ စေပိ နာနာမဂ္ဂါနိ ဘဝန္တိ, အထ ခေါ သဗ္ဗာနိ တာနိ ဂါမသမောသရဏာနိ ဘဝန္တိ; ဧဝမေဝ ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ကိဉ္စာပိ ဗြာဟ္မဏာ နာနာမဂ္ဂေ ပညပေန္တိ, အဒ္ဓရိယာ ဗြာဟ္မဏာ တိတ္တိရိယာ ဗြာဟ္မဏာ ဆန္ဒောကာ ဗြာဟ္မဏာ ဗဝှာရိဇ္ဈာ ဗြာဟ္မဏာ, အထ ခေါ သဗ္ဗာနိ တာနိ နိယျာနိကာ နိယျန္တိ တက္ကရဿ ဗြဟ္မသဟဗျတာယာ’’တိ.

“Just as, Venerable Gotama, near a village or a town, there may be many different paths, yet all of them converge at the village; in the very same way, Venerable Gotama, although brahmins declare various paths—the Addhariya brahmins, the Tittiriya brahmins, the Chandoka brahmins, the Bavhārijjhā brahmins—yet all those paths are emancipating; they lead one who practices them to companionship with Brahmā.”

ဝါသေဋ္ဌမာဏဝါနုယောဂေါ

The Questioning of Vāseṭṭha

၅၂၅. ‘‘နိယျန္တီတိ ဝါသေဋ္ဌ ဝဒေသိ’’? ‘‘နိယျန္တီတိ, ဘော ဂေါတမ, ဝဒါမိ’’. ‘‘နိယျန္တီတိ, ဝါသေဋ္ဌ, ဝဒေသိ’’? ‘‘နိယျန္တီတိ, ဘော ဂေါတမ, ဝဒါမိ’’. ‘‘နိယျန္တီတိ, ဝါသေဋ္ဌ, ဝဒေသိ’’? ‘‘နိယျန္တီ’’တိ, ဘော ဂေါတမ, ဝဒါမိ’’.

525. “Do you say they lead, Vāseṭṭha?” “I say they lead, Venerable Gotama.” “Do you say they lead, Vāseṭṭha?” “I say they lead, Venerable Gotama.” “Do you say they lead, Vāseṭṭha?” “I say they lead, Venerable Gotama.”

‘‘ကိံ ပန, ဝါသေဋ္ဌ, အတ္ထိ ကောစိ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ ဧကဗြာဟ္မဏောပိ, ယေန ဗြဟ္မာ သက္ခိဒိဋ္ဌော’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’.

“What then, Vāseṭṭha, is there even one brahmin among the brahmins versed in the three Vedas by whom Brahmā has been seen face to face?” “Indeed not, Venerable Gotama.”

‘‘ကိံ ပန, ဝါသေဋ္ဌ, အတ္ထိ ကောစိ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ ဧကာစရိယောပိ, ယေန ဗြဟ္မာ သက္ခိဒိဋ္ဌော’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’.

“What then, Vāseṭṭha, is there even one teacher of the brahmins versed in the three Vedas by whom Brahmā has been seen face to face?” “Indeed not, Venerable Gotama.”

‘‘ကိံ ပန, ဝါသေဋ္ဌ, အတ္ထိ ကောစိ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ ဧကာစရိယပါစရိယောပိ, ယေန ဗြဟ္မာ သက္ခိဒိဋ္ဌော’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’.

“What then, Vāseṭṭha, is there even one teacher of a teacher of the brahmins versed in the three Vedas by whom Brahmā has been seen face to face?” “Indeed not, Venerable Gotama.”

‘‘ကိံ ပန, ဝါသေဋ္ဌ, အတ္ထိ ကောစိ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ ယာဝ သတ္တမာ အာစရိယာမဟယုဂါ ယေန ဗြဟ္မာ သက္ခိဒိဋ္ဌော’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’.

“What then, Vāseṭṭha, is there any teacher of the brahmins versed in the three Vedas, up to the seventh generation of teachers, by whom Brahmā has been seen face to face?” “Indeed not, Venerable Gotama.”

၅၂၆. ‘‘ကိံ ပန, ဝါသေဋ္ဌ, ယေပိ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ ပုဗ္ဗကာ ဣသယော မန္တာနံ ကတ္တာရော မန္တာနံ ပဝတ္တာရော, ယေသမိဒံ ဧတရဟိ တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ ပေါရာဏံ မန္တပဒံ ဂီတံ ပဝုတ္တံ သမိဟိတံ, တဒနုဂါယန္တိ, တဒနုဘာသန္တိ, ဘာသိတမနုဘာသန္တိ, ဝါစိတမနုဝါစေန္တိ, သေယျထိဒံ – အဋ္ဌကော ဝါမကော ဝါမဒေဝေါ ဝေဿာမိတ္တော ယမတဂ္ဂိ အင်္ဂီရသော ဘာရဒွါဇော ဝါသေဋ္ဌော ကဿပေါ ဘဂု. တေပိ ဧဝမာဟံသု – ‘မယမေတံ ဇာနာမ, မယမေတံ ပဿာမ, ယတ္ထ ဝါ ဗြဟ္မာ, ယေန ဝါ ဗြဟ္မာ, ယဟိံ ဝါ ဗြဟ္မာ’’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’.

526. “What then, Vāseṭṭha? Those ancient seers of the brahmins versed in the three Vedas, the creators and expounders of the hymns—whose ancient hymn-verse, sung, recited, and compiled by them, the brahmins versed in the three Vedas of today now chant after them, recite after them, rehearse what has been spoken, and teach what has been taught—namely, Aṭṭhaka, Vāmaka, Vāmadeva, Vessāmitta, Yamadaggi, Aṅgirasa, Bhāradvāja, Vāseṭṭha, Kassapa, and Bhagu. Did even they say thus: ‘We know this, we see this: where Brahmā is, by which path Brahmā goes, and in which realm Brahmā dwells’?” “Indeed not, Venerable Gotama.”

၅၂၇. ‘‘ဣတိ [Pg.225] ကိရ, ဝါသေဋ္ဌ, နတ္ထိ ကောစိ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ ဧကဗြာဟ္မဏောပိ, ယေန ဗြဟ္မာ သက္ခိဒိဋ္ဌော. နတ္ထိ ကောစိ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ ဧကာစရိယောပိ, ယေန ဗြဟ္မာ သက္ခိဒိဋ္ဌော. နတ္ထိ ကောစိ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ ဧကာစရိယပါစရိယောပိ, ယေန ဗြဟ္မာ သက္ခိဒိဋ္ဌော. နတ္ထိ ကောစိ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ ယာဝ သတ္တမာ အာစရိယာမဟယုဂါ ယေန ဗြဟ္မာ သက္ခိဒိဋ္ဌော. ယေပိ ကိရ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ ပုဗ္ဗကာ ဣသယော မန္တာနံ ကတ္တာရော မန္တာနံ ပဝတ္တာရော, ယေသမိဒံ ဧတရဟိ တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ ပေါရာဏံ မန္တပဒံ ဂီတံ ပဝုတ္တံ သမိဟိတံ, တဒနုဂါယန္တိ, တဒနုဘာသန္တိ, ဘာသိတမနုဘာသန္တိ, ဝါစိတမနုဝါစေန္တိ, သေယျထိဒံ – အဋ္ဌကော ဝါမကော ဝါမဒေဝေါ ဝေဿာမိတ္တော ယမတဂ္ဂိ အင်္ဂီရသော ဘာရဒွါဇော ဝါသေဋ္ဌော ကဿပေါ ဘဂု, တေပိ န ဧဝမာဟံသု – ‘မယမေတံ ဇာနာမ, မယမေတံ ပဿာမ, ယတ္ထ ဝါ ဗြဟ္မာ, ယေန ဝါ ဗြဟ္မာ, ယဟိံ ဝါ ဗြဟ္မာ’တိ. တေဝ တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ ဧဝမာဟံသု – ‘ယံ န ဇာနာမ, ယံ န ပဿာမ, တဿ သဟဗျတာယ မဂ္ဂံ ဒေသေမ. အယမေဝ ဥဇုမဂ္ဂေါ အယမဉ္ဇသာယနော နိယျာနိကော, နိယျာတိ တက္ကရဿ ဗြဟ္မသဟဗျတာယာ’’’တိ.

527. “So it is, Vāseṭṭha, that there is not even a single brahmin among the brahmins versed in the three Vedas by whom Brahmā has been seen face to face. There is not even a single teacher among the teachers of the brahmins versed in the three Vedas by whom Brahmā has been seen face to face. There is not even a single teacher of teachers among the brahmins versed in the three Vedas by whom Brahmā has been seen face to face. There is not any brahmin among the brahmins versed in the three Vedas, up to the seventh generation of teachers, by whom Brahmā has been seen face to face. And even those ancient seers of the brahmins versed in the three Vedas, the creators and expounders of the hymns—whose ancient hymn-verse, sung, recited, and compiled by them, the brahmins versed in the three Vedas of today now chant after them, recite after them, rehearse what has been spoken, and teach what has been taught—namely, Aṭṭhaka, Vāmaka, Vāmadeva, Vessāmitta, Yamadaggi, Aṅgirasa, Bhāradvāja, Vāseṭṭha, Kassapa, and Bhagu—even they did not say thus: ‘We know this, we see this: where Brahmā is, by which path Brahmā goes, and in which realm Brahmā dwells.’ Yet these brahmins versed in the three Vedas say thus: ‘We teach the path to companionship with that which we do not know, which we do not see. This alone is the straight path, this the direct way, the liberating way, that leads one who practices it to companionship with Brahmā.’”

၅၂၈. ‘‘တံ ကိံ မညသိ, ဝါသေဋ္ဌ, နနု ဧဝံ သန္တေ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ အပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘အဒ္ဓါ ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဧဝံ သန္တေ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ အပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ.

528. “What do you think of this, Vāseṭṭha? This being so, does it not follow that the speech of the brahmins versed in the three Vedas is baseless?” “Certainly, Venerable Gotama, this being so, it follows that the speech of the brahmins versed in the three Vedas is baseless.”

‘‘သာဓု, ဝါသေဋ္ဌ, တေ ဝတ, ဝါသေဋ္ဌ, တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ ယံ န ဇာနန္တိ, ယံ န ပဿန္တိ, တဿ သဟဗျတာယ မဂ္ဂံ ဒေသေဿန္တိ. ‘အယမေဝ ဥဇုမဂ္ဂေါ, အယမဉ္ဇသာယနော နိယျာနိကော, နိယျာတိ တက္ကရဿ ဗြဟ္မသဟဗျတာယာ’တိ, နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

“Excellent, Vāseṭṭha. That those brahmins versed in the three Vedas should teach a path to companionship with that which they do not know and do not see, saying, ‘This alone is the straight path, this the direct way, the liberating way, that leads one who practices it to companionship with Brahmā’—this situation does not exist.

၅၂၉. ‘‘သေယျထာပိ, ဝါသေဋ္ဌ, အန္ဓဝေဏိ ပရမ္ပရသံသတ္တာ ပုရိမောပိ န ပဿတိ, မဇ္ဈိမောပိ န ပဿတိ, ပစ္ဆိမောပိ န ပဿတိ. ဧဝမေဝ ခေါ, ဝါသေဋ္ဌ, အန္ဓဝေဏူပမံ မညေ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ ဘာသိတံ, ပုရိမောပိ န ပဿတိ, မဇ္ဈိမောပိ န ပဿတိ, ပစ္ဆိမောပိ န ပဿတိ. တေသမိဒံ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ ဘာသိတံ ဟဿကညေဝ သမ္ပဇ္ဇတိ, နာမကညေဝ သမ္ပဇ္ဇတိ, ရိတ္တကညေဝ သမ္ပဇ္ဇတိ, တုစ္ဆကညေဝ သမ္ပဇ္ဇတိ.

529. “It is like a line of blind men, Vāseṭṭha, attached one to another: the first one does not see, the middle one does not see, and the last one does not see. In the very same way, Vāseṭṭha, I consider the speech of the brahmins versed in the three Vedas to be like a line of blind men: the first one does not see, the middle one does not see, and the last one does not see. This speech of these brahmins versed in the three Vedas turns out to be laughable, it turns out to be mere talk, it turns out to be empty, it turns out to be void.”

၅၃၀. ‘‘တံ [Pg.226] ကိံ မညသိ, ဝါသေဋ္ဌ, ပဿန္တိ တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ စန္ဒိမသူရိယေ, အညေ စာပိ ဗဟုဇနာ, ယတော စ စန္ဒိမသူရိယာ ဥဂ္ဂစ္ဆန္တိ, ယတ္ထ စ ဩဂစ္ဆန္တိ, အာယာစန္တိ ထောမယန္တိ ပဉ္ဇလိကာ နမဿမာနာ အနုပရိဝတ္တန္တီ’’တိ?

530. “What do you think of this, Vāseṭṭha? Do the brahmins versed in the three Vedas, and many other people, not see the moon and sun? And when the moon and sun rise and set, do they not entreat, praise, and, with joined palms, paying homage, follow them around?”

‘‘ဧဝံ, ဘော ဂေါတမ, ပဿန္တိ တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ စန္ဒိမသူရိယေ, အညေ စာပိ ဗဟုဇနာ, ယတော စ စန္ဒိမသူရိယာ ဥဂ္ဂစ္ဆန္တိ, ယတ္ထ စ ဩဂစ္ဆန္တိ, အာယာစန္တိ ထောမယန္တိ ပဉ္ဇလိကာ နမဿမာနာ အနုပရိဝတ္တန္တီ’’တိ.

“So it is, Venerable Gotama. The brahmins versed in the three Vedas, and many other people, see the moon and sun. And when the moon and sun rise and set, they entreat, praise, and, with joined palms, paying homage, follow them around.”

၅၃၁. ‘‘တံ ကိံ မညသိ, ဝါသေဋ္ဌ, ယံ ပဿန္တိ တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ စန္ဒိမသူရိယေ, အညေ စာပိ ဗဟုဇနာ, ယတော စ စန္ဒိမသူရိယာ ဥဂ္ဂစ္ဆန္တိ, ယတ္ထ စ ဩဂစ္ဆန္တိ, အာယာစန္တိ ထောမယန္တိ ပဉ္ဇလိကာ နမဿမာနာ အနုပရိဝတ္တန္တိ, ပဟောန္တိ တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ စန္ဒိမသူရိယာနံ သဟဗျတာယ မဂ္ဂံ ဒေသေတုံ – ‘‘အယမေဝ ဥဇုမဂ္ဂေါ, အယမဉ္ဇသာယနော နိယျာနိကော, နိယျာတိ တက္ကရဿ စန္ဒိမသူရိယာနံ သဟဗျတာယာ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’.

531. “What do you think of this, Vāseṭṭha? Since the brahmins versed in the three Vedas, and many other people, see the moon and sun, and when the moon and sun rise and set, they entreat, praise, and, with joined palms, paying homage, follow them around—are those brahmins versed in the three Vedas able to teach the path to companionship with the moon and sun, saying: ‘This alone is the straight path, this the direct way, the liberating way, that leads one who practices it to companionship with the moon and sun’?” “Indeed not, Venerable Gotama.”

‘‘ဣတိ ကိရ, ဝါသေဋ္ဌ, ယံ ပဿန္တိ တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ စန္ဒိမသူရိယေ, အညေ စာပိ ဗဟုဇနာ, ယတော စ စန္ဒိမသူရိယာ ဥဂ္ဂစ္ဆန္တိ, ယတ္ထ စ ဩဂစ္ဆန္တိ, အာယာစန္တိ ထောမယန္တိ ပဉ္ဇလိကာ နမဿမာနာ အနုပရိဝတ္တန္တိ, တေသမ္ပိ နပ္ပဟောန္တိ စန္ဒိမသူရိယာနံ သဟဗျတာယ မဂ္ဂံ ဒေသေတုံ – ‘‘အယမေဝ ဥဇုမဂ္ဂေါ, အယမဉ္ဇသာယနော နိယျာနိကော, နိယျာတိ တက္ကရဿ စန္ဒိမသူရိယာနံ သဟဗျတာယာ’’တိ.

“So it is, Vāseṭṭha, that those brahmins versed in the three Vedas, and many other people, who see the moon and sun, and when the moon and sun rise and set, entreat, praise, and, with joined palms, paying homage, follow them around—even they are not able to teach the path to companionship with the moon and sun, saying: ‘This alone is the straight path, this the direct way, the liberating way, that leads one who practices it to companionship with the moon and sun.’”

၅၃၂. ‘‘ဣတိ ပန န ကိရ တေဝိဇ္ဇေဟိ ဗြာဟ္မဏေဟိ ဗြဟ္မာ သက္ခိဒိဋ္ဌော. နပိ ကိရ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ အာစရိယေဟိ ဗြဟ္မာ သက္ခိဒိဋ္ဌော. နပိ ကိရ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ အာစရိယပါစရိယေဟိ ဗြဟ္မာ သက္ခိဒိဋ္ဌော. နပိ ကိရ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ ယာဝ သတ္တမာ အာစရိယာမဟယုဂေဟိ ဗြဟ္မာ သက္ခိဒိဋ္ဌော. ယေပိ ကိရ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ ပုဗ္ဗကာ ဣသယော မန္တာနံ ကတ္တာရော မန္တာနံ ပဝတ္တာရော, ယေသမိဒံ ဧတရဟိ တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ ပေါရာဏံ မန္တပဒံ ဂီတံ ပဝုတ္တံ သမိဟိတံ, တဒနုဂါယန္တိ, တဒနုဘာသန္တိ, ဘာသိတမနုဘာသန္တိ, ဝါစိတမနုဝါစေန္တိ, သေယျထိဒံ – အဋ္ဌကော ဝါမကော ဝါမဒေဝေါ [Pg.227] ဝေဿာမိတ္တော ယမတဂ္ဂိ အင်္ဂီရသော ဘာရဒွါဇော ဝါသေဋ္ဌော ကဿပေါ ဘဂု, တေပိ န ဧဝမာဟံသု – ‘‘မယမေတံ ဇာနာမ, မယမေတံ ပဿာမ, ယတ္ထ ဝါ ဗြဟ္မာ, ယေန ဝါ ဗြဟ္မာ, ယဟိံ ဝါ ဗြဟ္မာ’’တိ. တေဝ တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ယံ န ဇာနာမ, ယံ န ပဿာမ, တဿ သဟဗျတာယ မဂ္ဂံ ဒေသေမ – အယမေဝ ဥဇုမဂ္ဂေါ အယမဉ္ဇသာယနော နိယျာနိကော နိယျာတိ တက္ကရဿ ဗြဟ္မသဟဗျတာယာ’’တိ.

532. “So, it is said, Brahmā has not been seen face-to-face by the brahmins versed in the three Vedas. Nor, it is said, has Brahmā been seen face-to-face by their teachers. Nor, it is said, by their teachers' teachers. Nor, it is said, has Brahmā been seen face-to-face by their lineage of teachers up to the seventh generation. And it is said that the ancient sages of the brahmins versed in the three Vedas—the composers and promulgators of the hymns, whose ancient hymns, chanted, recited, and compiled, the brahmins versed in the three Vedas now chant along with, recite along with, speak after what was spoken, and teach after what was taught; namely, Aṭṭhaka, Vāmaka, Vāmadeva, Vessāmitta, Yamataggi, Aṅgīrasa, Bhāradvāja, Vāseṭṭha, Kassapa, and Bhagu—even they did not say thus: ‘We know this, we see this: where Brahmā is, by which way Brahmā is, or wherein Brahmā dwells.’ Yet those very brahmins versed in the three Vedas say thus: ‘We teach the path to companionship with that which we do not know, which we do not see, saying: “This alone is the straight path, this the direct path, the way that leads out, that leads one who undertakes it to companionship with Brahmā.”’”

၅၃၃. ‘‘တံ ကိံ မညသိ, ဝါသေဋ္ဌ, နနု ဧဝံ သန္တေ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ အပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘အဒ္ဓါ ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဧဝံ သန္တေ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ အပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ.

533. “What do you think, Vāseṭṭha? In that case, does it not follow that the statement of the brahmins versed in the three Vedas is groundless?” “Indeed, venerable Gotama, in that case it does follow that the statement of the brahmins versed in the three Vedas is groundless.”

‘‘သာဓု, ဝါသေဋ္ဌ, တေ ဝတ, ဝါသေဋ္ဌ, တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ ယံ န ဇာနန္တိ, ယံ န ပဿန္တိ, တဿ သဟဗျတာယ မဂ္ဂံ ဒေသေဿန္တိ – ‘‘အယမေဝ ဥဇုမဂ္ဂေါ, အယမဉ္ဇသာယနော နိယျာနိကော, နိယျာတိ တက္ကရဿ ဗြဟ္မသဟဗျတာယာ’’တိ, နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

“Good, Vāseṭṭha. Indeed, Vāseṭṭha, that those brahmins versed in the three Vedas should teach a path to companionship with that which they do not know and do not see, saying, ‘This alone is the straight path, this the direct path, the way that leads out, that leads one who undertakes it to companionship with Brahmā’—this is not possible.”

ဇနပဒကလျာဏီဥပမာ

The Simile of the Country’s Most Beautiful Woman

၅၃၄. ‘‘သေယျထာပိ, ဝါသေဋ္ဌ, ပုရိသော ဧဝံ ဝဒေယျ – ‘‘အဟံ ယာ ဣမသ္မိံ ဇနပဒေ ဇနပဒကလျာဏီ, တံ ဣစ္ဆာမိ, တံ ကာမေမီ’’တိ. တမေနံ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘‘အမ္ဘော ပုရိသ, ယံ တွံ ဇနပဒကလျာဏိံ ဣစ္ဆသိ ကာမေသိ, ဇာနာသိ တံ ဇနပဒကလျာဏိံ – ခတ္တိယီ ဝါ ဗြာဟ္မဏီ ဝါ ဝေဿီ ဝါ သုဒ္ဒီ ဝါ’’တိ? ဣတိ ပုဋ္ဌော ‘‘နော’’တိ ဝဒေယျ.

534. “Suppose, Vāseṭṭha, a man were to say: ‘I desire, I long for the country’s most beautiful woman.’ They would ask him: ‘Good sir, this country’s most beautiful woman you desire and long for—do you know whether she is a noblewoman, a brahmin woman, a merchant woman, or a commoner woman?’ Being asked thus, he would say: ‘No.’”

‘‘တမေနံ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘‘အမ္ဘော ပုရိသ, ယံ တွံ ဇနပဒကလျာဏိံ ဣစ္ဆသိ ကာမေသိ, ဇာနာသိ တံ ဇနပဒကလျာဏိံ – ဧဝံနာမာ ဧဝံဂေါတ္တာတိ ဝါ, ဒီဃာ ဝါ ရဿာ ဝါ မဇ္ဈိမာ ဝါ ကာဠီ ဝါ သာမာ ဝါ မင်္ဂုရစ္ဆဝီ ဝါတိ, အမုကသ္မိံ ဂါမေ ဝါ နိဂမေ ဝါ နဂရေ ဝါ’’တိ? ဣတိ ပုဋ္ဌော ‘နော’တိ ဝဒေယျ. တမေနံ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘‘အမ္ဘော ပုရိသ, ယံ တွံ န ဇာနာသိ န ပဿသိ, တံ တွံ ဣစ္ဆသိ ကာမေသီ’’တိ? ဣတိ ပုဋ္ဌော ‘‘အာမာ’’တိ ဝဒေယျ.

“Then they would say to him: ‘Good sir, this country’s most beautiful woman you desire and long for—do you know her, whether she is of such-and-such a name or such-and-such a clan? Is she tall, short, or of medium height? Is she of dark, golden, or mottled complexion? Does she live in such-and-such a village, market town, or city?’ Being asked thus, he would say: ‘No.’ Then they would say to him: ‘Good sir, do you desire and long for that which you do not know, which you do not see?’ Being asked thus, he would say: ‘Yes.’”

၅၃၅. ‘‘တံ ကိံ မညသိ, ဝါသေဋ္ဌ, နနု ဧဝံ သန္တေ တဿ ပုရိသဿ အပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘အဒ္ဓါ ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဧဝံ သန္တေ တဿ ပုရိသဿ အပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ.

535. “What do you think, Vāseṭṭha? In that case, does not that man’s statement turn out to be groundless?” “Indeed, Master Gotama, in that case that man’s statement turns out to be groundless.”

၅၃၆. ‘‘ဧဝမေဝ [Pg.228] ခေါ, ဝါသေဋ္ဌ, န ကိရ တေဝိဇ္ဇေဟိ ဗြာဟ္မဏေဟိ ဗြဟ္မာ သက္ခိဒိဋ္ဌော, နပိ ကိရ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ အာစရိယေဟိ ဗြဟ္မာ သက္ခိဒိဋ္ဌော, နပိ ကိရ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ အာစရိယပါစရိယေဟိ ဗြဟ္မာ သက္ခိဒိဋ္ဌော. နပိ ကိရ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ ယာဝ သတ္တမာ အာစရိယာမဟယုဂေဟိ ဗြဟ္မာ သက္ခိဒိဋ္ဌော. ယေပိ ကိရ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ ပုဗ္ဗကာ ဣသယော မန္တာနံ ကတ္တာရော မန္တာနံ ပဝတ္တာရော, ယေသမိဒံ ဧတရဟိ တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ ပေါရာဏံ မန္တပဒံ ဂီတံ ပဝုတ္တံ သမိဟိတံ, တဒနုဂါယန္တိ, တဒနုဘာသန္တိ, ဘာသိတမနုဘာသန္တိ, ဝါစိတမနုဝါစေန္တိ, သေယျထိဒံ – အဋ္ဌကော ဝါမကော ဝါမဒေဝေါ ဝေဿာမိတ္တော ယမတဂ္ဂိ အင်္ဂီရသော ဘာရဒွါဇော ဝါသေဋ္ဌော ကဿပေါ ဘဂု, တေပိ န ဧဝမာဟံသု – ‘‘မယမေတံ ဇာနာမ, မယမေတံ ပဿာမ, ယတ္ထ ဝါ ဗြဟ္မာ, ယေန ဝါ ဗြဟ္မာ, ယဟိံ ဝါ ဗြဟ္မာ’’တိ. တေဝ တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ယံ န ဇာနာမ, ယံ န ပဿာမ, တဿ သဟဗျတာယ မဂ္ဂံ ဒေသေမ – အယမေဝ ဥဇုမဂ္ဂေါ အယမဉ္ဇသာယနော နိယျာနိကော နိယျာတိ တက္ကရဿ ဗြဟ္မသဟဗျတာယာ’’တိ.

536. “In the same way, Vāseṭṭha, it is said that Brahmā has not been seen face-to-face by the brahmins versed in the three Vedas. Nor, it is said, has Brahmā been seen face-to-face by their teachers. Nor, it is said, by their teachers' teachers. Nor, it is said, has Brahmā been seen face-to-face by their lineage of teachers up to the seventh generation. And it is said that the ancient sages of the brahmins versed in the three Vedas—the composers and promulgators of the hymns, whose ancient hymns, chanted, recited, and compiled, the brahmins versed in the three Vedas now chant along with, recite along with, speak after what was spoken, and teach after what was taught; namely, Aṭṭhaka, Vāmaka, Vāmadeva, Vessāmitta, Yamataggi, Aṅgīrasa, Bhāradvāja, Vāseṭṭha, Kassapa, and Bhagu—even they did not say thus: ‘We know this, we see this: where Brahmā is, by which way Brahmā is, or wherein Brahmā dwells.’ Yet those very brahmins versed in the three Vedas say thus: ‘We teach the path to companionship with that which we do not know, which we do not see, saying: “This alone is the straight path, this the direct path, the way that leads out, that leads one who undertakes it to companionship with Brahmā.”’”

၅၃၇. ‘‘တံ ကိံ မညသိ, ဝါသေဋ္ဌ, နနု ဧဝံ သန္တေ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ အပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘အဒ္ဓါ ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဧဝံ သန္တေ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ အပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ.

537. “What do you think, Vāseṭṭha? In that case, does not the statement of the brahmins versed in the three Vedas turn out to be groundless?” “Indeed, Master Gotama, in that case the statement of the brahmins versed in the three Vedas turns out to be groundless.”

‘‘သာဓု, ဝါသေဋ္ဌ, တေ ဝတ, ဝါသေဋ္ဌ, တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ ယံ န ဇာနန္တိ, ယံ န ပဿန္တိ, တဿ သဟဗျတာယ မဂ္ဂံ ဒေသေဿန္တိ – အယမေဝ ဥဇုမဂ္ဂေါ အယမဉ္ဇသာယနော နိယျာနိကော နိယျာတိ တက္ကရဿ ဗြဟ္မသဟဗျတာယာတိ နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

“Good, Vāseṭṭha. Indeed, Vāseṭṭha, that those brahmins versed in the three Vedas should teach a path to companionship with that which they do not know and do not see, saying, ‘This alone is the straight path, this the direct path, the way that leads out, that leads one who undertakes it to companionship with Brahmā’—this is not possible.”

နိဿေဏီဥပမာ

The Simile of the Ladder

၅၃၈. ‘‘သေယျထာပိ, ဝါသေဋ္ဌ, ပုရိသော စာတုမဟာပထေ နိဿေဏိံ ကရေယျ – ပါသာဒဿ အာရောဟဏာယ. တမေနံ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘‘အမ္ဘော ပုရိသ, ယဿ တွံ ပါသာဒဿ အာရောဟဏာယ နိဿေဏိံ ကရောသိ, ဇာနာသိ တံ ပါသာဒံ – ပုရတ္ထိမာယ ဝါ ဒိသာယ ဒက္ခိဏာယ ဝါ ဒိသာယ ပစ္ဆိမာယ [Pg.229] ဝါ ဒိသာယ ဥတ္တရာယ ဝါ ဒိသာယ ဥစ္စော ဝါ နီစော ဝါ မဇ္ဈိမော ဝါ’’တိ? ဣတိ ပုဋ္ဌော ‘‘နော’’တိ ဝဒေယျ.

538. “Suppose, Vāseṭṭha, a man were to make a ladder at a crossroads for the purpose of ascending a palace. They would say to him: ‘Good man, regarding the palace for which you are making a ladder to ascend, do you know whether that palace is in the eastern direction, or the southern direction, or the western direction, or the northern direction; or whether it is high, low, or of medium height?’ When asked thus, he would say, ‘No.’”

‘‘တမေနံ ဧဝံ ဝဒေယျုံ – ‘‘အမ္ဘော ပုရိသ, ယံ တွံ န ဇာနာသိ, န ပဿသိ, တဿ တွံ ပါသာဒဿ အာရောဟဏာယ နိဿေဏိံ ကရောသီ’’တိ? ဣတိ ပုဋ္ဌော ‘‘အာမာ’’တိ ဝဒေယျ.

“Then they would say to him: ‘Good man, are you making a ladder to ascend a palace that you neither know nor see?’ When asked thus, he would say, ‘Yes.’”

၅၃၉. ‘‘တံ ကိံ မညသိ, ဝါသေဋ္ဌ, နနု ဧဝံ သန္တေ တဿ ပုရိသဿ အပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘အဒ္ဓါ ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဧဝံ သန္တေ တဿ ပုရိသဿ အပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ.

539. “What do you think, Vāseṭṭha? In that case, does not what that man said become unfounded?” “Indeed, venerable Gotama, in that case, what that man said does become unfounded.”

၅၄၀. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ, ဝါသေဋ္ဌ, န ကိရ တေဝိဇ္ဇေဟိ ဗြာဟ္မဏေဟိ ဗြဟ္မာ သက္ခိဒိဋ္ဌော, နပိ ကိရ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ အာစရိယေဟိ ဗြဟ္မာ သက္ခိဒိဋ္ဌော, နပိ ကိရ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ အာစရိယပါစရိယေဟိ ဗြဟ္မာ သက္ခိဒိဋ္ဌော, နပိ ကိရ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ ယာဝ သတ္တမာ အာစရိယာမဟယုဂေဟိ ဗြဟ္မာ သက္ခိဒိဋ္ဌော. ယေပိ ကိရ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ ပုဗ္ဗကာ ဣသယော မန္တာနံ ကတ္တာရော မန္တာနံ ပဝတ္တာရော, ယေသမိဒံ ဧတရဟိ တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ ပေါရာဏံ မန္တပဒံ ဂီတံ ပဝုတ္တံ သမိဟိတံ, တဒနုဂါယန္တိ, တဒနုဘာသန္တိ, ဘာသိတမနုဘာသန္တိ, ဝါစိတမနုဝါစေန္တိ, သေယျထိဒံ – အဋ္ဌကော ဝါမကော ဝါမဒေဝေါ ဝေဿာမိတ္တော ယမတဂ္ဂိ အင်္ဂီရသော ဘာရဒွါဇော ဝါသေဋ္ဌော ကဿပေါ ဘဂု, တေပိ န ဧဝမာဟံသု – မယမေတံ ဇာနာမ, မယမေတံ ပဿာမ, ယတ္ထ ဝါ ဗြဟ္မာ, ယေန ဝါ ဗြဟ္မာ, ယဟိံ ဝါ ဗြဟ္မာတိ. တေဝ တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ယံ န ဇာနာမ, ယံ န ပဿာမ, တဿ သဟဗျတာယ မဂ္ဂံ ဒေသေမ, အယမေဝ ဥဇုမဂ္ဂေါ အယမဉ္ဇသာယနော နိယျာနိကော နိယျာတိ တက္ကရဿ ဗြဟ္မသဟဗျတာယာ’’တိ.

540. “In just the same way, Vāseṭṭha, it seems Brahmā has not been directly seen by the brahmins versed in the three Vedas, nor has Brahmā been directly seen by their teachers, nor has Brahmā been directly seen by their teachers’ teachers, nor, it seems, has Brahmā been directly seen by their teachers up to the seventh generation. And those ancient sages of the brahmins versed in the three Vedas who were the creators of the mantras and the promulgators of the mantras—whose ancient mantra-verses, sung, proclaimed, and compiled, the brahmins of today now chant in imitation and recite in imitation, re-speaking what was spoken and re-teaching what was taught—namely, Aṭṭhaka, Vāmaka, Vāmadeva, Vessāmitta, Yamataggi, Aṅgīrasa, Bhāradvāja, Vāseṭṭha, Kassapa, and Bhagu; even they did not speak thus: ‘We know this, we see this: where Brahmā is, by what way Brahmā is, or wherein Brahmā is.’ Yet these very brahmins versed in the three Vedas say: ‘We teach the path to companionship with that which we do not know and do not see, saying: “This is the very straight path, this is the direct way that leads forth and takes one who practices it to companionship with Brahmā.”’”

၅၄၁. ‘‘တံ ကိံ မညသိ, ဝါသေဋ္ဌ, နနု ဧဝံ သန္တေ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ အပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘အဒ္ဓါ ခေါ, ဘော ဂေါတမ, ဧဝံ သန္တေ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ အပ္ပာဋိဟီရကတံ ဘာသိတံ သမ္ပဇ္ဇတီ’’တိ.

541. “What do you think, Vāseṭṭha? This being so, does not the speech of the brahmins versed in the three Vedas become unfounded?” “Indeed, venerable Gotama, this being so, the speech of the brahmins versed in the three Vedas does become unfounded.”

‘‘သာဓု, ဝါသေဋ္ဌ. တေ ဝတ, ဝါသေဋ္ဌ, တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ ယံ န ဇာနန္တိ, ယံ န ပဿန္တိ, တဿ သဟဗျတာယ မဂ္ဂံ ဒေသေဿန္တိ. အယမေဝ ဥဇုမဂ္ဂေါ အယမဉ္ဇသာယနော [Pg.230] နိယျာနိကော နိယျာတိ တက္ကရဿ ဗြဟ္မသဗျတာယာတိ, နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

“Good, Vāseṭṭha. Indeed, Vāseṭṭha, that those brahmins versed in the three Vedas should teach a path to companionship with that which they do not know and do not see, saying: ‘This is the very straight path, this is the direct way, which is liberating and leads the one who practices it to companionship with Brahmā’—such a thing is not possible.

အစိရဝတီနဒီဥပမာ

The Simile of the Aciravatī River

၅၄၂. ‘‘သေယျထာပိ, ဝါသေဋ္ဌ, အယံ အစိရဝတီ နဒီ ပူရာ ဥဒကဿ သမတိတ္တိကာ ကာကပေယျာ. အထ ပုရိသော အာဂစ္ဆေယျ ပါရတ္ထိကော ပါရဂဝေသီ ပါရဂါမီ ပါရံ တရိတုကာမော. သော ဩရိမေ တီရေ ဌိတော ပါရိမံ တီရံ အဝှေယျ – ‘‘ဧဟိ ပါရာပါရံ, ဧဟိ ပါရာပါရ’’န္တိ.

542. “Just as, Vāseṭṭha, this Aciravatī river is full of water, level with the banks, and drinkable by a crow. Then a man might come along, desiring the other shore, seeking the other shore, going to the other shore, wishing to cross to the other shore. Standing on this near shore, he would call to the far shore, ‘Come, far shore, to the near shore! Come, far shore, to the near shore!’”

၅၄၃. ‘‘တံ ကိံ မညသိ, ဝါသေဋ္ဌ, အပိ နု တဿ ပုရိသဿ အဝှာယနဟေတု ဝါ အာယာစနဟေတု ဝါ ပတ္ထနဟေတု ဝါ အဘိနန္ဒနဟေတု ဝါ အစိရဝတိယာ နဒိယာ ပါရိမံ တီရံ ဩရိမံ တီရံ အာဂစ္ဆေယျာ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’.

543. “What do you think, Vāseṭṭha? Because of that man’s calling, or his requesting, or his longing, or his delighting, would the far shore of the Aciravatī river come to the near shore?” “Certainly not, venerable Gotama.”

၅၄၄. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ, ဝါသေဋ္ဌ, တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ ယေ ဓမ္မာ ဗြာဟ္မဏကာရကာ တေ ဓမ္မေ ပဟာယ ဝတ္တမာနာ, ယေ ဓမ္မာ အဗြာဟ္မဏကာရကာ တေ ဓမ္မေ သမာဒါယ ဝတ္တမာနာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ဣန္ဒမဝှယာမ, သောမမဝှယာမ, ဝရုဏမဝှယာမ, ဤသာနမဝှယာမ, ပဇာပတိမဝှယာမ, ဗြဟ္မမဝှယာမ, မဟိဒ္ဓိမဝှယာမ, ယမမဝှယာမာ’’တိ.

544. “In that very same way, Vāseṭṭha, the brahmins versed in the three Vedas, who live having abandoned those qualities that make one a brahmin and having undertaken those qualities that make one not a brahmin, say thus: ‘We invoke Indra, we invoke Soma, we invoke Varuṇa, we invoke Īsāna, we invoke Pajāpati, we invoke Brahmā, we invoke Mahiddhi, we invoke Yama.’”

‘‘တေ ဝတ, ဝါသေဋ္ဌ, တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ ယေ ဓမ္မာ ဗြာဟ္မဏကာရကာ တေ ဓမ္မေ ပဟာယ ဝတ္တမာနာ, ယေ ဓမ္မာ အဗြာဟ္မဏကာရကာ တေ ဓမ္မေ သမာဒါယ ဝတ္တမာနာ အဝှာယနဟေတု ဝါ အာယာစနဟေတု ဝါ ပတ္ထနဟေတု ဝါ အဘိနန္ဒနဟေတု ဝါ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဗြဟ္မာနံ သဟဗျူပဂါ ဘဝိဿန္တီ’’တိ, နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

“Indeed, Vāseṭṭha, that those brahmins versed in the three Vedas—who live having abandoned those qualities that make one a brahmin and having undertaken those qualities that make one not a brahmin—should, because of their calling, or their requesting, or their longing, or their delighting, on the breaking up of the body, after death, attain companionship with the Brahmās—this is not a possibility.

၅၄၅. ‘‘သေယျထာပိ, ဝါသေဋ္ဌ, အယံ အစိရဝတီ နဒီ ပူရာ ဥဒကဿ သမတိတ္တိကာ ကာကပေယျာ. အထ ပုရိသော အာဂစ္ဆေယျ ပါရတ္ထိကော ပါရဂဝေသီ ပါရဂါမီ ပါရံ တရိတုကာမော. သော ဩရိမေ တီရေ ဒဠှာယ အန္ဒုယာ ပစ္ဆာဗာဟံ ဂါဠှဗန္ဓနံ ဗဒ္ဓေါ.

545. “Just as, Vāseṭṭha, this Aciravatī river is full of water, level with the banks, and drinkable by a crow. Then a man might come along, desiring the other shore, seeking the other shore, going to the other shore, wishing to cross to the other shore. He would be on this near shore, bound with his arms behind his back in a tight binding with a strong fetter.

‘‘တံ ကိံ မညသိ, ဝါသေဋ္ဌ, အပိ နု သော ပုရိသော အစိရဝတိယာ နဒိယာ ဩရိမာ တီရာ ပါရိမံ တီရံ ဂစ္ဆေယျာ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’.

“What do you think, Vāseṭṭha? Could that man go from the near shore of the Aciravatī river to the far shore?” “Certainly not, venerable Gotama.”

၅၄၆. ‘‘ဧဝမေဝ [Pg.231] ခေါ, ဝါသေဋ္ဌ, ပဉ္စိမေ ကာမဂုဏာ အရိယဿ ဝိနယေ အန္ဒူတိပိ ဝုစ္စန္တိ, ဗန္ဓနန္တိပိ ဝုစ္စန္တိ. ကတမေ ပဉ္စ? စက္ခုဝိညေယျာ ရူပါ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ. သောတဝိညေယျာ သဒ္ဒါ…ပေ… ဃာနဝိညေယျာ ဂန္ဓာ… ဇိဝှာဝိညေယျာ ရသာ… ကာယဝိညေယျာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ.

546. “In that very same way, Vāseṭṭha, these five strands of sensual pleasure are called fetters and bonds in the Noble One’s Discipline. Which five? Forms cognizable by the eye that are wished for, delightful, pleasing, of a dear nature, connected with sensual desire, and arousing attachment. Sounds cognizable by the ear… Smells cognizable by the nose… Tastes cognizable by the tongue… Tangibles cognizable by the body that are wished for, delightful, pleasing, of a dear nature, connected with sensual desire, and arousing attachment.

‘‘ဣမေ ခေါ, ဝါသေဋ္ဌ, ပဉ္စ ကာမဂုဏာ အရိယဿ ဝိနယေ အန္ဒူတိပိ ဝုစ္စန္တိ, ဗန္ဓနန္တိပိ ဝုစ္စန္တိ. ဣမေ ခေါ ဝါသေဋ္ဌ ပဉ္စ ကာမဂုဏေ တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ ဂဓိတာ မုစ္ဆိတာ အဇ္ဈောပန္နာ အနာဒီနဝဒဿာဝိနော အနိဿရဏပညာ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ. တေ ဝတ, ဝါသေဋ္ဌ, တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ ယေ ဓမ္မာ ဗြာဟ္မဏကာရကာ, တေ ဓမ္မေ ပဟာယ ဝတ္တမာနာ, ယေ ဓမ္မာ အဗြာဟ္မဏကာရကာ, တေ ဓမ္မေ သမာဒါယ ဝတ္တမာနာ ပဉ္စ ကာမဂုဏေ ဂဓိတာ မုစ္ဆိတာ အဇ္ဈောပန္နာ အနာဒီနဝဒဿာဝိနော အနိဿရဏပညာ ပရိဘုဉ္ဇန္တာ ကာမန္ဒုဗန္ဓနဗဒ္ဓါ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဗြဟ္မာနံ သဟဗျူပဂါ ဘဝိဿန္တီ’’တိ, နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

“These, Vāseṭṭha, are the five strands of sensual pleasure which, in the Noble One’s Discipline, are called a yoke and a bond. Vāseṭṭha, the brahmins versed in the three Vedas enjoy these five strands of sensual pleasure, being greedy, infatuated, and attached, not seeing the danger and without the wisdom of escape. Indeed, Vāseṭṭha, that those brahmins versed in the three Vedas—who, having abandoned those qualities that make one a brahmin, live, and having undertaken those qualities that make one not a brahmin, live, and who, being greedy, infatuated, and attached, not seeing the danger and without the wisdom of escape, enjoy the five strands of sensual pleasure, bound by the yoke and bond of sensual pleasure—will, on the breaking up of the body, after death, attain companionship with the Brahmās—this is not a possibility.”

၅၄၇. ‘‘သေယျထာပိ, ဝါသေဋ္ဌ, အယံ အစိရဝတီ နဒီ ပူရာ ဥဒကဿ သမတိတ္တိကာ ကာကပေယျာ. အထ ပုရိသော အာဂစ္ဆေယျ ပါရတ္ထိကော ပါရဂဝေသီ ပါရဂါမီ ပါရံ တရိတုကာမော. သော ဩရိမေ တီရေ သသီသံ ပါရုပိတွာ နိပဇ္ဇေယျ.

547. “Just as, Vāseṭṭha, this Aciravatī river is full of water, level with the banks, and drinkable by a crow. Then a man might come along, desiring the other shore, seeking the other shore, going to the other shore, wishing to cross to the other shore. He would, on this near shore, cover himself up including his head and lie down.”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, ဝါသေဋ္ဌ, အပိ နု သော ပုရိသော အစိရဝတိယာ နဒိယာ ဩရိမာ တီရာ ပါရိမံ တီရံ ဂစ္ဆေယျာ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’.

“What do you think, Vāseṭṭha? Could that man go from the near shore of the Aciravatī river to the far shore?” “Certainly not, venerable Gotama.”

၅၄၈. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ, ဝါသေဋ္ဌ, ပဉ္စိမေ နီဝရဏာ အရိယဿ ဝိနယေ အာဝရဏာတိပိ ဝုစ္စန္တိ, နီဝရဏာတိပိ ဝုစ္စန္တိ, ဩနာဟနာတိပိ ဝုစ္စန္တိ, ပရိယောနာဟနာတိပိ ဝုစ္စန္တိ. ကတမေ ပဉ္စ? ကာမစ္ဆန္ဒနီဝရဏံ, ဗျာပါဒနီဝရဏံ, ထိနမိဒ္ဓနီဝရဏံ, ဥဒ္ဓစ္စကုက္ကုစ္စနီဝရဏံ, ဝိစိကိစ္ဆာနီဝရဏံ. ဣမေ ခေါ, ဝါသေဋ္ဌ, ပဉ္စ နီဝရဏာ အရိယဿ ဝိနယေ အာဝရဏာတိပိ ဝုစ္စန္တိ, နီဝရဏာတိပိ ဝုစ္စန္တိ, ဩနာဟနာတိပိ ဝုစ္စန္တိ, ပရိယောနာဟနာတိပိ ဝုစ္စန္တိ.

548. “In that very same way, Vāseṭṭha, these five hindrances are, in the Noble One’s Discipline, called coverings, called hindrances, called bindings, and called envelopments. Which five? The hindrance of sensual desire, the hindrance of ill will, the hindrance of sloth and torpor, the hindrance of restlessness and remorse, and the hindrance of doubt. These, Vāseṭṭha, are the five hindrances which, in the Noble One’s Discipline, are called coverings, called hindrances, called bindings, and called envelopments.”

၅၄၉. ‘‘ဣမေဟိ ခေါ, ဝါသေဋ္ဌ, ပဉ္စဟိ နီဝရဏေဟိ တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ အာဝုဋာ နိဝုဋာ ဩနဒ္ဓါ ပရိယောနဒ္ဓါ. တေ ဝတ, ဝါသေဋ္ဌ, တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ ယေ [Pg.232] ဓမ္မာ ဗြာဟ္မဏကာရကာ တေ ဓမ္မေ ပဟာယ ဝတ္တမာနာ, ယေ ဓမ္မာ အဗြာဟ္မဏကာရကာ တေ ဓမ္မေ သမာဒါယ ဝတ္တမာနာ ပဉ္စဟိ နီဝရဏေဟိ အာဝုဋာ နိဝုဋာ ဩနဒ္ဓါ ပရိယောနဒ္ဓါ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဗြဟ္မာနံ သဟဗျူပဂါ ဘဝိဿန္တီ’’တိ, နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

549. “Vāseṭṭha, the brahmins versed in the three Vedas are covered, obstructed, bound, and enveloped by these five hindrances. Indeed, Vāseṭṭha, that those brahmins versed in the three Vedas—who, having abandoned those qualities that make one a brahmin, live, and having undertaken those qualities that make one not a brahmin, live, and who are covered, obstructed, bound, and enveloped by these five hindrances—will, on the breaking up of the body, after death, attain companionship with the Brahmās—this is not a possibility.”

သံသန္ဒနကထာ

The Discourse on Comparison

၅၅၀. ‘‘တံ ကိံ မညသိ, ဝါသေဋ္ဌ, ကိန္တိ တေ သုတံ ဗြာဟ္မဏာနံ ဝုဒ္ဓါနံ မဟလ္လကာနံ အာစရိယပါစရိယာနံ ဘာသမာနာနံ, သပရိဂ္ဂဟော ဝါ ဗြဟ္မာ အပရိဂ္ဂဟော ဝါ’’တိ? ‘‘အပရိဂ္ဂဟော, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘သဝေရစိတ္တော ဝါ အဝေရစိတ္တော ဝါ’’တိ? ‘‘အဝေရစိတ္တော, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘သဗျာပဇ္ဇစိတ္တော ဝါ အဗျာပဇ္ဇစိတ္တော ဝါ’’တိ? ‘‘အဗျာပဇ္ဇစိတ္တော, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘သံကိလိဋ္ဌစိတ္တော ဝါ အသံကိလိဋ္ဌစိတ္တော ဝါ’’တိ? ‘‘အသံကိလိဋ္ဌစိတ္တော, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘ဝသဝတ္တီ ဝါ အဝသဝတ္တီ ဝါ’’တိ? ‘‘ဝသဝတ္တီ, ဘော ဂေါတမ’’.

550. “What do you think, Vāseṭṭha? What have you heard from the brahmins who are old, aged, teachers and teachers of teachers, as they were speaking: is Brahmā with possessions or without possessions?” “Without possessions, venerable Gotama.” “Is his mind with enmity or without enmity?” “Without enmity, venerable Gotama.” “Is his mind with ill will or without ill will?” “Without ill will, venerable Gotama.” “Is his mind defiled or undefiled?” “Undefiled, venerable Gotama.” “Is he in control or not in control?” “In control, venerable Gotama.”

‘‘တံ ကိံ မညသိ, ဝါသေဋ္ဌ, သပရိဂ္ဂဟာ ဝါ တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ အပရိဂ္ဂဟာ ဝါ’’တိ? ‘‘သပရိဂ္ဂဟာ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘သဝေရစိတ္တာ ဝါ အဝေရစိတ္တာ ဝါ’’တိ? ‘‘သဝေရစိတ္တာ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘သဗျာပဇ္ဇစိတ္တာ ဝါ အဗျာပဇ္ဇစိတ္တာ ဝါ’’တိ? ‘‘သဗျာပဇ္ဇစိတ္တာ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘သံကိလိဋ္ဌစိတ္တာ ဝါ အသံကိလိဋ္ဌစိတ္တာ ဝါ’’တိ? ‘‘သံကိလိဋ္ဌစိတ္တာ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘ဝသဝတ္တီ ဝါ အဝသဝတ္တီ ဝါ’’တိ? ‘‘အဝသဝတ္တီ, ဘော ဂေါတမ’’.

“What do you think, Vāseṭṭha, are the brahmins versed in the three Vedas with possessions or without possessions?” “With possessions, venerable Gotama.” “Are their minds with enmity or without enmity?” “With enmity, venerable Gotama.” “Are their minds with ill will or without ill will?” “With ill will, venerable Gotama.” “Are their minds defiled or undefiled?” “Defiled, venerable Gotama.” “Are they in control or not in control?” “Not in control, venerable Gotama.”

၅၅၁. ‘‘ဣတိ ကိရ, ဝါသေဋ္ဌ, သပရိဂ္ဂဟာ တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ အပရိဂ္ဂဟော ဗြဟ္မာ. အပိ နု ခေါ သပရိဂ္ဂဟာနံ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ အပရိဂ္ဂဟေန ဗြဟ္မုနာ သဒ္ဓိံ သံသန္ဒတိ သမေတီ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘သာဓု, ဝါသေဋ္ဌ, တေ ဝတ, ဝါသေဋ္ဌ, သပရိဂ္ဂဟာ တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပရိဂ္ဂဟဿ ဗြဟ္မုနော သဟဗျူပဂါ ဘဝိဿန္တီ’’တိ, နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

551. “So, Vāseṭṭha, it is said that the brahmins versed in the three Vedas are with possessions, while Brahmā is without possessions. Do the brahmins versed in the three Vedas, who are with possessions, compare with or match Brahmā, who is without possessions?” “Certainly not, venerable Gotama.” “Well said, Vāseṭṭha. That these brahmins versed in the three Vedas, who are with possessions, on the dissolution of the body, after death, should attain companionship with Brahmā, who is without possessions—such a thing is impossible.”

‘‘ဣတိ ကိရ, ဝါသေဋ္ဌ, သဝေရစိတ္တာ တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ, အဝေရစိတ္တော ဗြဟ္မာ…ပေ… သဗျာပဇ္ဇစိတ္တာ တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ အဗျာပဇ္ဇစိတ္တော ဗြဟ္မာ… သံကိလိဋ္ဌစိတ္တာ တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ အသံကိလိဋ္ဌစိတ္တော ဗြဟ္မာ… အဝသဝတ္တီ တေဝိဇ္ဇာ [Pg.233] ဗြာဟ္မဏာ ဝသဝတ္တီ ဗြဟ္မာ, အပိ နု ခေါ အဝသဝတ္တီနံ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ ဝသဝတ္တိနာ ဗြဟ္မုနာ သဒ္ဓိံ သံသန္ဒတိ သမေတီ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘သာဓု, ဝါသေဋ္ဌ, တေ ဝတ, ဝါသေဋ္ဌ, အဝသဝတ္တီ တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဝသဝတ္တိဿ ဗြဟ္မုနော သဟဗျူပဂါ ဘဝိဿန္တီ’’တိ, နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ.

“So, Vāseṭṭha, it is said that the brahmins versed in the three Vedas are with enmity, while Brahmā is without enmity… they are with ill will, while Brahmā is without ill will… they are with defiled minds, while Brahmā is with an undefiled mind… they are not in control, while Brahmā is in control. Do the brahmins versed in the three Vedas, who are not in control, compare with or match Brahmā, who is in control?” “Certainly not, venerable Gotama.” “Well said, Vāseṭṭha. That these brahmins versed in the three Vedas, who are not in control, on the dissolution of the body, after death, should attain companionship with Brahmā, who is in control—such a thing is impossible.”

၅၅၂. ‘‘ဣဓ ခေါ ပန တေ, ဝါသေဋ္ဌ, တေဝိဇ္ဇာ ဗြာဟ္မဏာ အာသီဒိတွာ သံသီဒန္တိ, သံသီဒိတွာ ဝိသာရံ ပါပုဏန္တိ, သုက္ခတရံ မညေ တရန္တိ. တသ္မာ ဣဒံ တေဝိဇ္ဇာနံ ဗြာဟ္မဏာနံ တေဝိဇ္ဇာဣရိဏန္တိပိ ဝုစ္စတိ, တေဝိဇ္ဇာဝိဝနန္တိပိ ဝုစ္စတိ, တေဝိဇ္ဇာဗျသနန္တိပိ ဝုစ္စတီ’’တိ.

552. “Here, Vāseṭṭha, these brahmins versed in the three Vedas, having set out on the wrong path, sink down. Having sunk down, they come to ruin. It is as if they think they are crossing a river, but it is only a dry channel. Therefore, this lore of the brahmins versed in the three Vedas is called a wilderness, it is called a jungle, it is called a path to ruin.”

၅၅၃. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဝါသေဋ္ဌော မာဏဝေါ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သုတံ မေတံ, ဘော ဂေါတမ, သမဏော ဂေါတမော ဗြဟ္မာနံ သဟဗျတာယ မဂ္ဂံ ဇာနာတီ’’တိ. ‘‘တံ ကိံ မညသိ, ဝါသေဋ္ဌ. အာသန္နေ ဣတော မနသာကဋံ, န ဣတော ဒူရေ မနသာကဋ’’န္တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘော ဂေါတမ, အာသန္နေ ဣတော မနသာကဋံ, န ဣတော ဒူရေ မနသာကဋ’’န္တိ.

553. When this was said, the young man Vāseṭṭha said to the Blessed One: ‘I have heard it said, venerable Gotama, that the ascetic Gotama knows the path to companionship with the Brahmās.’ ‘What do you think, Vāseṭṭha? Is the village of Manasākaṭa near here, not far from here?’ ‘Yes, venerable Gotama, Manasākaṭa is near here, not far from here.’”

၅၅၄. ‘‘တံ ကိံ မညသိ, ဝါသေဋ္ဌ, ဣဓဿ ပုရိသော မနသာကဋေ ဇာတသံဝဒ္ဓေါ. တမေနံ မနသာကဋတော တာဝဒေဝ အဝသဋံ မနသာကဋဿ မဂ္ဂံ ပုစ္ဆေယျုံ. သိယာ နု ခေါ, ဝါသေဋ္ဌ, တဿ ပုရိသဿ မနသာကဋေ ဇာတသံဝဒ္ဓဿ မနသာကဋဿ မဂ္ဂံ ပုဋ္ဌဿ ဒန္ဓာယိတတ္တံ ဝါ ဝိတ္ထာယိတတ္တံ ဝါ’’တိ? ‘‘နော ဟိဒံ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘တံ ကိဿ ဟေတု’’? ‘‘အမု ဟိ, ဘော ဂေါတမ, ပုရိသော မနသာကဋေ ဇာတသံဝဒ္ဓေါ, တဿ သဗ္ဗာနေဝ မနသာကဋဿ မဂ္ဂါနိ သုဝိဒိတာနီ’’တိ.

554. “What do you think, Vāseṭṭha? Suppose there were a man born and raised here in Manasākaṭa. And suppose people were to ask him the way to Manasākaṭa just as he had stepped out of the village. Would that man, born and raised in Manasākaṭa, hesitate or be bewildered when asked the way to Manasākaṭa?” “Certainly not, good Gotama.” “For what reason?” “Because, good Gotama, that man was born and raised in Manasākaṭa, and all the paths to Manasākaṭa would be well-known to him.”

‘‘သိယာ ခေါ, ဝါသေဋ္ဌ, တဿ ပုရိသဿ မနသာကဋေ ဇာတသံဝဒ္ဓဿ မနသာကဋဿ မဂ္ဂံ ပုဋ္ဌဿ ဒန္ဓာယိတတ္တံ ဝါ ဝိတ္ထာယိတတ္တံ ဝါ, န တွေဝ တထာဂတဿ ဗြဟ္မလောကေ ဝါ ဗြဟ္မလောကဂါမိနိယာ ဝါ ပဋိပဒါယ ပုဋ္ဌဿ ဒန္ဓာယိတတ္တံ ဝါ ဝိတ္ထာယိတတ္တံ ဝါ. ဗြဟ္မာနံ စာဟံ, ဝါသေဋ္ဌ, ပဇာနာမိ ဗြဟ္မလောကဉ္စ ဗြဟ္မလောကဂါမိနိဉ္စ ပဋိပဒံ, ယထာ ပဋိပန္နော စ ဗြဟ္မလောကံ ဥပပန္နော, တဉ္စ ပဇာနာမီ’’တိ.

“Vāseṭṭha, it is possible that the man born and raised in Manasākaṭa might hesitate or be bewildered when asked the way to Manasākaṭa. But there could be no hesitation or bewilderment for the Tathāgata when asked about the Brahmā-world or the path leading to the Brahmā-world. For I, Vāseṭṭha, know Brahmā and the Brahmā-world and the path leading to the Brahmā-world. And I know how one who has practiced that path is reborn in the Brahmā-world.”

၅၅၅. ဧဝံ [Pg.234] ဝုတ္တေ, ဝါသေဋ္ဌော မာဏဝေါ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သုတံ မေတံ, ဘော ဂေါတမ, သမဏော ဂေါတမော ဗြဟ္မာနံ သဟဗျတာယ မဂ္ဂံ ဒေသေတီ’’တိ. ‘‘သာဓု နော ဘဝံ ဂေါတမော ဗြဟ္မာနံ သဟဗျတာယ မဂ္ဂံ ဒေသေတု ဥလ္လုမ္ပတု ဘဝံ ဂေါတမော ဗြာဟ္မဏိံ ပဇ’’န္တိ. ‘‘တေန ဟိ, ဝါသေဋ္ဌ, သုဏာဟိ; သာဓုကံ မနသိ ကရောဟိ; ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ ဘော’’တိ ခေါ ဝါသေဋ္ဌော မာဏဝေါ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသိ.

555. When this was said, the young man Vāseṭṭha said to the Blessed One: ‘I have heard it said, good Gotama, that the ascetic Gotama teaches the path to the companionship of Brahmā. May the good Gotama please teach the path to the companionship of Brahmā! May the good Gotama uplift this brahmin folk!’ ‘In that case, Vāseṭṭha, listen and pay close attention. I will speak.’ ‘Yes, sir,’ the young man Vāseṭṭha replied to the Blessed One.

ဗြဟ္မလောကမဂ္ဂဒေသနာ

The Discourse on the Path to the Brahmā World

၅၅၆. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓ, ဝါသေဋ္ဌ, တထာဂတော လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ အရဟံ, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ…ပေ… (ယထာ ၁၉၀-၂၁၂ အနုစ္ဆေဒေသု ဧဝံ ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗံ). ဧဝံ ခေါ, ဝါသေဋ္ဌ, ဘိက္ခု သီလသမ္ပန္နော ဟောတိ…ပေ… တဿိမေ ပဉ္စ နီဝရဏေ ပဟီနေ အတ္တနိ သမနုပဿတော ပါမောဇ္ဇံ ဇာယတိ, ပမုဒိတဿ ပီတိ ဇာယတိ, ပီတိမနဿ ကာယော ပဿမ္ဘတိ, ပဿဒ္ဓကာယော သုခံ ဝေဒေတိ, သုခိနော စိတ္တံ သမာဓိယတိ.

556. The Blessed One said this: “Here, Vāseṭṭha, a Tathāgata arises in the world, an Arahant, a Perfectly Self-Enlightened One… (this should be elaborated as in the Sāmaññaphala Sutta). Thus, Vāseṭṭha, a bhikkhu is accomplished in virtue… To him, seeing these five hindrances abandoned in himself, joy is born. To one who is joyful, delight is born. For one with a delighted mind, the body becomes tranquil. One with a tranquil body feels happiness. The mind of one who is happy becomes concentrated.

‘‘သော မေတ္တာသဟဂတေန စေတသာ ဧကံ ဒိသံ ဖရိတွာ ဝိဟရတိ. တထာ ဒုတိယံ. တထာ တတိယံ. တထာ စတုတ္ထံ. ဣတိ ဥဒ္ဓမဓော တိရိယံ သဗ္ဗဓိ သဗ္ဗတ္တတာယ သဗ္ဗာဝန္တံ လောကံ မေတ္တာသဟဂတေန စေတသာ ဝိပုလေန မဟဂ္ဂတေန အပ္ပမာဏေန အဝေရေန အဗျာပဇ္ဇေန ဖရိတွာ ဝိဟရတိ.

“He abides pervading one direction with a mind accompanied by loving-kindness. Likewise the second. Likewise the third. Likewise the fourth. Thus above, below, and across, everywhere, identifying with all, he abides pervading the entire world with a mind accompanied by loving-kindness—extensive, exalted, immeasurable, without enmity, and without ill will.

‘‘သေယျထာပိ, ဝါသေဋ္ဌ, ဗလဝါ သင်္ခဓမော အပ္ပကသိရေနေဝ စတုဒ္ဒိသာ ဝိညာပေယျ; ဧဝမေဝ ခေါ, ဝါသေဋ္ဌ, ဧဝံ ဘာဝိတာယ မေတ္တာယ စေတောဝိမုတ္တိယာ ယံ ပမာဏကတံ ကမ္မံ န တံ တတြာဝသိဿတိ, န တံ တတြာဝတိဋ္ဌတိ. အယမ္ပိ ခေါ, ဝါသေဋ္ဌ, ဗြဟ္မာနံ သဟဗျတာယ မဂ္ဂေါ.

“Just as, Vāseṭṭha, a strong conch-blower could, without difficulty, make himself heard in the four directions; so too, Vāseṭṭha, with the liberation of mind through loving-kindness thus developed, whatever limited kamma has been done does not remain there, does not stand there. This, Vāseṭṭha, is also a path to companionship with Brahmā.

‘‘ပုန စပရံ, ဝါသေဋ္ဌ, ဘိက္ခု ကရုဏာသဟဂတေန စေတသာ…ပေ… မုဒိတာသဟဂတေန စေတသာ…ပေ… ဥပေက္ခာသဟဂတေန စေတသာ ဧကံ ဒိသံ ဖရိတွာ ဝိဟရတိ. တထာ ဒုတိယံ. တထာ တတိယံ. တထာ စတုတ္ထံ. ဣတိ ဥဒ္ဓမဓော တိရိယံ သဗ္ဗဓိ သဗ္ဗတ္တတာယ သဗ္ဗာဝန္တံ လောကံ ဥပေက္ခာသဟဂတေန စေတသာ ဝိပုလေန မဟဂ္ဂတေန အပ္ပမာဏေန အဝေရေန အဗျာပဇ္ဇေန ဖရိတွာ ဝိဟရတိ.

“Furthermore, Vāseṭṭha, a bhikkhu abides pervading one direction with a mind accompanied by compassion... with a mind accompanied by altruistic joy... with a mind accompanied by equanimity. Likewise the second. Likewise the third. Likewise the fourth. Thus above, below, and across, everywhere, identifying with all, he abides pervading the entire world with a mind accompanied by equanimity—extensive, exalted, immeasurable, without enmity, and without ill will.

‘‘သေယျထာပိ[Pg.235], ဝါသေဋ္ဌ, ဗလဝါ သင်္ခဓမော အပ္ပကသိရေနေဝ စတုဒ္ဒိသာ ဝိညာပေယျ. ဧဝမေဝ ခေါ, ဝါသေဋ္ဌ, ဧဝံ ဘာဝိတာယ ဥပေက္ခာယ စေတောဝိမုတ္တိယာ ယံ ပမာဏကတံ ကမ္မံ န တံ တတြာဝသိဿတိ, န တံ တတြာဝတိဋ္ဌတိ. အယံ ခေါ, ဝါသေဋ္ဌ, ဗြဟ္မာနံ သဟဗျတာယ မဂ္ဂေါ.

“Just as, Vāseṭṭha, a strong conch-blower could, without difficulty, make himself heard in the four directions; so too, Vāseṭṭha, with the liberation of mind through equanimity thus developed, whatever limited kamma has been done does not remain there, does not stand there. This, Vāseṭṭha, is also a path to companionship with Brahmā.

၅၅၇. ‘‘တံ ကိံ မညသိ, ဝါသေဋ္ဌ, ဧဝံဝိဟာရီ ဘိက္ခု သပရိဂ္ဂဟော ဝါ အပရိဂ္ဂဟော ဝါ’’တိ? ‘‘အပရိဂ္ဂဟော, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘သဝေရစိတ္တော ဝါ အဝေရစိတ္တော ဝါ’’တိ? ‘‘အဝေရစိတ္တော, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘သဗျာပဇ္ဇစိတ္တော ဝါ အဗျာပဇ္ဇစိတ္တော ဝါ’’တိ? ‘‘အဗျာပဇ္ဇစိတ္တော, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘သံကိလိဋ္ဌစိတ္တော ဝါ အသံကိလိဋ္ဌစိတ္တော ဝါ’’တိ? ‘‘အသံကိလိဋ္ဌစိတ္တော, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘ဝသဝတ္တီ ဝါ အဝသဝတ္တီ ဝါ’’တိ? ‘‘ဝသဝတ္တီ, ဘော ဂေါတမ’’.

557. “What do you think, Vāseṭṭha? A bhikkhu who abides thus—is he with possessions or without possessions?” “Without possessions, good Gotama.” “Is his mind with enmity or without enmity?” “Without enmity, good Gotama.” “Is his mind with ill will or without ill will?” “Without ill will, good Gotama.” “Is his mind defiled or undefiled?” “Undefiled, good Gotama.” “Does he have mastery or not?” “He has mastery, good Gotama.”

‘‘ဣတိ ကိရ, ဝါသေဋ္ဌ, အပရိဂ္ဂဟော ဘိက္ခု, အပရိဂ္ဂဟော ဗြဟ္မာ. အပိ နု ခေါ အပရိဂ္ဂဟဿ ဘိက္ခုနော အပရိဂ္ဂဟေန ဗြဟ္မုနာ သဒ္ဓိံ သံသန္ဒတိ သမေတီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘သာဓု, ဝါသေဋ္ဌ, သော ဝတ ဝါသေဋ္ဌ အပရိဂ္ဂဟော ဘိက္ခု ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပရိဂ္ဂဟဿ ဗြဟ္မုနော သဟဗျူပဂေါ ဘဝိဿတီ’’တိ, ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ.

“So, Vāseṭṭha, the bhikkhu is without possessions, and Brahmā is without possessions. Does not a bhikkhu who is without possessions align and agree with a Brahmā who is without possessions?” “Yes, it is so, good Gotama.” “Good, Vāseṭṭha. It is indeed possible, Vāseṭṭha, that this bhikkhu who is without possessions, at the breaking up of the body, after death, will attain the companionship of Brahmā who is without possessions.

၅၅၈. ‘‘ဣတိ ကိရ, ဝါသေဋ္ဌ, အဝေရစိတ္တော ဘိက္ခု, အဝေရစိတ္တော ဗြဟ္မာ…ပေ… အဗျာပဇ္ဇစိတ္တော ဘိက္ခု, အဗျာပဇ္ဇစိတ္တော ဗြဟ္မာ… အသံကိလိဋ္ဌစိတ္တော ဘိက္ခု, အသံကိလိဋ္ဌစိတ္တော ဗြဟ္မာ… ဝသဝတ္တီ ဘိက္ခု, ဝသဝတ္တီ ဗြဟ္မာ, အပိ နု ခေါ ဝသဝတ္တိဿ ဘိက္ခုနော ဝသဝတ္တိနာ ဗြဟ္မုနာ သဒ္ဓိံ သံသန္ဒတိ သမေတီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ, ဘော ဂေါတမ’’. ‘‘သာဓု, ဝါသေဋ္ဌ, သော ဝတ, ဝါသေဋ္ဌ, ဝသဝတ္တီ ဘိက္ခု ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ ဝသဝတ္တိဿ ဗြဟ္မုနော သဟဗျူပဂေါ ဘဝိဿတီတိ, ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတီ’’တိ.

558. “So, Vāseṭṭha, the bhikkhu is with a mind free from enmity, and Brahmā is with a mind free from enmity... the bhikkhu is with a mind free from ill will, and Brahmā is with a mind free from ill will... the bhikkhu is with an undefiled mind, and Brahmā is with an undefiled mind... the bhikkhu has mastery, and Brahmā has mastery. Does not a bhikkhu who has mastery align and agree with a Brahmā who has mastery?” “Yes, it is so, good Gotama.” “Good, Vāseṭṭha. It is indeed possible, Vāseṭṭha, that this bhikkhu who has mastery, at the breaking up of the body, after death, will attain the companionship of Brahmā who has mastery.”

၅၅၉. ဧဝံ ဝုတ္တေ, ဝါသေဋ္ဌဘာရဒွါဇာ မာဏဝါ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ, အဘိက္ကန္တံ, ဘော ဂေါတမ! သေယျထာပိ, ဘော ဂေါတမ, နိက္ကုဇ္ဇိတံ ဝါ ဥက္ကုဇ္ဇေယျ, ပဋိစ္ဆန္နံ ဝါ ဝိဝရေယျ, မူဠှဿ ဝါ မဂ္ဂံ အာစိက္ခေယျ, အန္ဓကာရေ ဝါ တေလပဇ္ဇောတံ ဓာရေယျ ‘စက္ခုမန္တော ရူပါနိ ဒက္ခန္တီ’တိ. ဧဝမေဝံ ဘောတာ ဂေါတမေန အနေကပရိယာယေန ဓမ္မော ပကာသိတော[Pg.236]. ဧတေ မယံ ဘဝန္တံ ဂေါတမံ သရဏံ ဂစ္ဆာမ, ဓမ္မဉ္စ ဘိက္ခုသံဃဉ္စ. ဥပါသကေ နော ဘဝံ ဂေါတမော ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတေ သရဏံ ဂတေ’’တိ.

559. When this was said, the young brahmins Vāseṭṭha and Bhāradvāja said to the Blessed One: “Excellent, Venerable Gotama! Excellent, Venerable Gotama! Just as one might set upright what was overturned, or reveal what was hidden, or show the way to one who is lost, or hold up an oil lamp in the dark so that those with eyes may see forms—just so has the Dhamma been made clear by the Venerable Gotama in many ways. We go for refuge to the Venerable Gotama, to the Dhamma, and to the Saṅgha of bhikkhus. May the Venerable Gotama remember us as lay followers who have gone for refuge from this day forward, for as long as life lasts.”

တေဝိဇ္ဇသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ တေရသမံ.

The Tevijja Sutta, the thirteenth, is concluded.

သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂေါ နိဋ္ဌိတော.

The Sīlakkhandhavagga is concluded.

တဿုဒ္ဒါနံ –

Its summary:

ဗြဟ္မာသာမညအမ္ဗဋ္ဌ,သောဏကူဋမဟာလိဇာလိနီ;

သီဟပေါဋ္ဌပါဒသုဘော ကေဝဋ္ဋော,လောဟိစ္စတေဝိဇ္ဇာ တေရသာတိ.

Brahmajāla, Sāmaññaphala, Ambaṭṭha, Soṇadaṇḍa, Kūṭadanta, Mahāli, Jāliya, Mahāsīhanāda, Poṭṭhapāda, Subha, Kevaṭṭa, Lohicca, and Tevijja—these are the thirteen.

သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂပါဠိ နိဋ္ဌိတာ.

The Pāḷi of the Division on Virtue is concluded.