นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส

Homage to the Blessed One, the Arahant, the Perfectly Enlightened One.

วินยปิฏเก

In the Vinaya Piṭaka

จูฬวคฺค-อฏฺฐกถา

Commentary on the Cūḷavagga

๑. กมฺมกฺขนฺธกํ

1. The Chapter on Formal Acts

ตชฺชนียกมฺมกถา

The Discourse on the Act of Censure

๑. จูฬวคฺคสฺส [Pg.1] ปฐเม กมฺมกฺขนฺธเก ตาว ปณฺฑุกโลหิตกาติ ปณฺฑุโก เจว โลหิตโก จาติ ฉพฺพคฺคิเยสุ ทฺเว ชนา; เตสํ นิสฺสิตกาปิ ปณฺฑุกโลหิตกาตฺเวว ปญฺญายนฺติ. พลวาพลวํ ปฏิมนฺเตถาติ สุฏฺฐุพลวํ ปฏิวทถ. อลมตฺถตราติ สมตฺถตรา.

1. In the Kammakkhandhaka, the first [chapter] of the Cūḷavagga, firstly: 'Paṇḍukalohitakā' refers to Paṇḍuka and Lohitaka, two persons among the group-of-six monks; their dependents are also known as the Paṇḍukalohitakā. 'Balavābalaṃ paṭimantetha' means: 'Speak back very strongly.' 'Alamatthatarā' means: 'more capable ones'.

ตชฺชนียกมฺมกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Act of Censure is concluded.

อธมฺมกมฺมทฺวาทสกกถา

The Discourse on the Twelve Unlawful Acts

๔. อสมฺมุขา กตนฺติอาทีสุ สงฺฆธมฺมวินยปุคฺคลสมฺมุขานํ วินา กตํ, จุทิตกํ อปฺปฏิปุจฺฉิตฺวา กตํ, ตสฺเสว อปฺปฏิญฺญาย กตํ. อเทสนาคามินิยาติ ปาราชิกาปตฺติยา วา สงฺฆาทิเสสาปตฺติยา วา. เอตฺถ ปุริมเกสุ ตีสุ ติเกสุ นว ปทา อธมฺเมนกตํ วคฺเคนกตนฺติ อิเมหิ สทฺธึ เอเกกํ คเหตฺวา นว ติกา วุตฺตา. เอวํ สพฺเพปิ ทฺวาทส ติกา โหนฺติ. ปฏิปกฺขวเสน สุกฺกปกฺเขสุปิ เอเตเยว ทฺวาทส ติกา วุตฺตา.

4. Regarding the phrases beginning with 'Asammukhā kataṃ': it means an act done without the presence of the Saṅgha, Dhamma, Vinaya, and the individual; done without questioning the accused; and done without his admission. 'Adesanāgāminiyā' refers to [an act done] by means of either a Pārājika offense or a Saṅghādisesa offense. Here, in the first three triplets, nine terms are taken, and with each one combined with 'done unlawfully' and 'done by a faction', nine triplets were spoken. Thus, there are twelve triplets in all. By way of the counterpart, in the bright side as well, these same twelve triplets were spoken.

๖. อนนุโลมิเกหิ [Pg.2] คิหิสํสคฺเคหีติ ปพฺพชิตานํ อนนุจฺฉวิเกหิ สหโสกิตาทีหิ คิหิสํสคฺเคหิ.

6. As for 'with unsuitable associations with laypeople': it means by associations with laypeople that are unsuitable for the ordained, such as grieving together and so forth.

ติณฺณํ, ภิกฺขเว, ภิกฺขูนนฺติอาทิ เอเกเกนาปิ องฺเคน ตชฺชนียกมฺมํ กาตุํ วฏฺฏตีติ ทสฺสนตฺถํ วุตฺตํ. ตชฺชนียสฺส หิ วิเสเสน ภณฺฑนการกตฺตํ องฺคํ, นิยสฺสสฺส อภิณฺหาปตฺติกตฺตํ, ปพฺพาชนียสฺส กุลทูสกตฺตํ วุตฺตํ. อิเมสุ ปน ตีสุ องฺเคสุ เยน เกนจิ สพฺพานิปิ กาตุํ วฏฺฏติ. ยทิ เอวํ ยํ จมฺเปยฺยกฺขนฺธเก วุตฺตํ – ‘‘ตชฺชนียกมฺมารหสฺส นิยสฺสกมฺมํ กโรติ…เป… อุปสมฺปทารหํ อพฺเภติ; เอวํ โข อุปาลิ อธมฺมกมฺมํ โหติ อวินยกมฺมํ, เอวญฺจ ปน สงฺโฆ สาติสาโร โหตี’’ติ อิทํ วิรุชฺฌตีติ. อิทญฺจ น วิรุชฺฌติ. กสฺมา? วจนตฺถนานตฺตโต, ‘‘ตชฺชนียกมฺมารหสฺสา’’ติ อิมสฺส หิ วจนสฺส กมฺมสนฺนิฏฺฐานํ อตฺโถ. ‘‘ติณฺณํ, ภิกฺขเว’’ติอาทิวจนสฺส องฺคสมฺภโว, ตสฺมา ยทา สงฺเฆน สนฺนิปติตฺวา ‘‘อิทํ นาม อิมสฺส ภิกฺขุโน กมฺมํ กโรมา’’ติ สนฺนิฏฺฐานํ กตํ โหติ, ตทา กมฺมารโห นาม โหติ. ตสฺส อิมินา ลกฺขเณน ตชฺชนียาทิกมฺมารหสฺส นิยสฺสกมฺมาทิกรณํ อธมฺมกมฺมญฺเจว อวินยกมฺมญฺจาติ เวทิตพฺพํ. ยสฺส ปน ภณฺฑนการกาทีสุ องฺเคสุ อญฺญตรํ องฺคํ อตฺถิ, ตสฺส อากงฺขมาโน สงฺโฆ ยถานุญฺญาเตสุ องฺเคสุ จ กมฺเมสุ จ เยน เกนจิ องฺเคน ยํกิญฺจิ กมฺมํ ววตฺถเปตฺวา ตํ ภิกฺขุํ กมฺมารหํ กตฺวา กมฺมํ กเรยฺย. อยเมตฺถ วินิจฺฉโย. เอวํ ปุพฺเพนาปรํ สเมติ.

The passage beginning 'Tiṇṇaṃ, bhikkhave, bhikkhūnaṃ...' is stated to show that it is proper to perform the Act of Censure with even a single factor. Indeed, for the Act of Censure, the specific factor mentioned is being a maker of quarrels; for the Act of Subordination, it is having constant offenses; for the Act of Banishment, it is being a corrupter of families. However, with any one of these three factors, it is proper to perform any of the acts. If so, does this not contradict what is stated in the Campeyya Chapter: 'He performs an Act of Subordination on one deserving an Act of Censure… thus, Upāli, the act is unlawful, the act is against the discipline, and the Saṅgha is at fault'? This does not contradict it. Why? Because of the difference in the meaning of the words. For the meaning of the phrase 'for one deserving the Act of Censure' is the determination of the act. The meaning of the passage beginning 'Tiṇṇaṃ, bhikkhave...' is the possibility of the factor. Therefore, when the Saṅgha has assembled and has made the determination, 'Let us perform this particular act upon this monk,' then he is called one deserving of the act. To perform an Act of Subordination, etc., on one who, by this characteristic, is deserving of an Act of Censure, etc., should be known as an unlawful act and a non-disciplinary act. On the other hand, for a monk who possesses any one of the factors, such as being a maker of quarrels, the Saṅgha, if it wishes, having decided upon any act whatsoever by means of any factor whatsoever among the permitted factors and acts, and having made that monk deserving of the act, may perform the act. This is the decision here. Thus, the earlier statement is consistent with the later one.

ตตฺถ กิญฺจาปิ ตชฺชนียกมฺเม ภณฺฑนการกวเสน กมฺมวาจา วุตฺตา, อถ โข พาลสฺส อพฺยตฺตสฺส อาปตฺติพหุลสฺส ตชฺชนียกมฺมํ กโรนฺเตน พาลอพฺยตฺตวเสเนว กมฺมวาจา กาตพฺพา. เอวญฺหิ ภูเตน วตฺถุนา กตํ กมฺมํ โหติ, น จ อญฺญสฺส กมฺมสฺส วตฺถุนา. กสฺมา? ยสฺมา อิทมฺปิ อนุญฺญาตนฺติ. เอส นโย สพฺพตฺถ. อฏฺฐารส สมฺมาวตฺตนวตฺถูนิ ปาริวาสิกกฺขนฺธเก วณฺณยิสฺสาม.

Among those acts, although for the Act of Censure the formal procedure was spoken of in connection with being a maker of quarrels, nevertheless, when performing the Act of Censure on a monk who is foolish, incompetent, and has many offenses, the formal procedure should be performed solely by way of his being foolish and incompetent. For in this way, the act is performed with a true ground, and not with the ground of another act. Why? Because this too was permitted. This is the method in all cases. We will explain the eighteen grounds for proper conduct in the Pārivāsikakkhandhaka.

อธมฺมกมฺมทฺวาทสกกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Twelve Unlawful Acts is concluded.

นปฺปฏิปฺปสฺสมฺเภตพฺพอฏฺฐารสกาทิกถา

The Discourse on the Eighteen [Cases], etc., Not Warranting Revocation

๘. โลมํ [Pg.3] ปาเตนฺตีติ ปนฺนโลมา โหนฺติ; ภิกฺขู อนุวตฺตนฺตีติ อตฺโถ. เนตฺถารํ วตฺตนฺตีติ นิตฺถรนฺตานํ เอตนฺติ เนตฺถารํ; เยน สกฺกา นิสฺสารณา นิตฺถริตุํ, ตํ อฏฺฐารสวิธํ สมฺมาวตฺตนํ วตฺตนฺตีติ อตฺโถ. กิตฺตกํ กาลํ วตฺตํ ปูเรตพฺพนฺติ? ทส วา ปญฺจ วา ทิวสานิ. อิมสฺมิญฺหิ กมฺมกฺขนฺธเก เอตฺตเกน วตฺตํ ปูริตเมว โหติ.

8. They cause the hair (of pride) to fall, thus they are `pannalomā` (those with fallen hair); the meaning is that they are compliant with the monks. They practice the `netthāra` means: this belongs to those who are escaping, thus it is `netthāra`; the meaning is that they practice that eighteenfold right conduct by which one is able to escape from an act of banishment. For how long should the practice be fulfilled? For ten or five days. Indeed, in this Chapter on Formal Acts, the practice is fulfilled by just that much.

นปฺปฏิปฺปสฺสมฺเภตพฺพอฏฺฐารสกาทิกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Eighteen [Cases], etc., Not Warranting Revocation is concluded.

นิยสฺสกมฺมกถา

The Discourse on the Act of Dependence

๑๑. เสยฺยสกวตฺถุสฺมึ – อปิสฺสุ ภิกฺขู ปกตาติ อปิสฺสุ ภิกฺขู นิจฺจํ พฺยาวฏา โหนฺติ. เสสํ ตชฺชนีเย วุตฺตสทิสเมว.

11. In the case of Seyyasaka: `apissu bhikkhū pakatā` means 'moreover, the monks are constantly occupied.' The rest is just like what was said in the section on the Act of Censure.

นิยสฺสกมฺมกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Act of Dependence is concluded.

ปพฺพาชนียกมฺมกถา

The Discourse on the Act of Banishment

๒๑. อสฺสชิปุนพฺพสุกวตฺถุ สงฺฆาทิเสสวณฺณนายํ วุตฺตํ.

21. The story of Assaji and Punabbasu has been spoken of in the commentary on the Saṅghādisesa.

๒๗. กายิเกน ทเวนาติอาทีสุ ปเนตฺถ กายิโก ทโว นาม กายกีฬา วุจฺจติ. เสสปททฺวเยปิ เอเสว นโย. กายิโก อนาจาโร นาม กายทฺวาเร ปญฺญตฺตสิกฺขาปทวีติกฺกโม วุจฺจติ. เสสทฺวเยปิ เอเสว นโย. กายิกํ อุปฆาติกํ นาม กายทฺวาเร ปญฺญตฺตสิกฺขาปทสฺส อสิกฺขนภาเวน อุปหนนํ วุจฺจติ; นาสนํ วินาสนนฺติ อตฺโถ. เสสทฺวเยปิ เอเสว นโย. กายิโก มิจฺฉาชีโว นาม ปฏิกฺขิตฺตเวชฺชกมฺมาทิวเสน เตลปจนอริฏฺฐปจนาทีนิ. วาจสิโก มิจฺฉาชีโว นาม คิหีนํ สาสนสมฺปฏิจฺฉนาโรจนาทีนิ. กายิกวาจสิโก นาม ตทุภยํ. เสสํ ตชฺชนีเย วุตฺตนยเมว.

27. Here, in the phrases beginning `kāyikena davena`, and so on: `kāyiko davo` is called bodily sport. This is the method for the remaining two phrases as well. `Kāyiko anācāro` is called the transgression, by way of the body, of a laid-down training rule. This is the method for the remaining two as well. `Kāyikaṃ upaghātikaṃ` is called the destruction, by way of the body, of a laid-down training rule through the state of not training in it; the meaning is ruining, destroying. This is the method for the remaining two as well. `Kāyiko micchājīvo` means, by way of prohibited medical practices and so on, the cooking of oil, the preparation of `ariṭṭha` medicinal drink, and so on. `Vācasiko micchājīvo` means the accepting and announcing of messages for laypeople, and so on. `Kāyikavācasiko` means both of these. The rest is of the same method as spoken of in the section on the Act of Censure.

ปพฺพาชนียกมฺมกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Act of Banishment is concluded.

ปฏิสารณียกมฺมกถา

The Discourse on the Act of Reconciliation

๓๓. สุธมฺมวตฺถุสฺมึ ปน – อนปโลเกตฺวาติ น อาปุจฺฉิตฺวา. เอตทโวจาติ กึ เต คหปติ เถรานํ ปฏิยตฺตนฺติ สพฺพํ วิวราเปตฺวา ทิสฺวา เอตํ อโวจ. เอกา จ โข อิธ นตฺถิ ยทิทํ ติลสํคุฬิกาติ ยา อยํ ติลสกฺขลิกา นาม วุจฺจติ, สา นตฺถีติ อตฺโถ. ตสฺส กิร คหปติโน [Pg.4] วํเส อาทิมฺหิ เอโก ปูวิโย อโหสิ. เตน นํ เถโร ชาติยา ขุํเสตุกาโม เอวมาห. ยเทว กิญฺจีติ เอวํ พหุํ พุทฺธวจนํ รตนํ ปหาย กิญฺจิเทว ติลสํคุฬิกาวจนํ ภาสิตํ. กุกฺกุฏโปตกอุทาหรเณน อิทํ ทสฺเสติ ‘‘ยถา โส เนว กากวสฺสิตํ น กุกฺกุฏวสฺสิตํ อกาสิ, เอวํ ตยาปิ เนว ภิกฺขุวจนํ น คิหิวจนํ วุตฺต’’นฺติ.

33. Now, in the story of Sudhamma: `anapaloketvā` means 'without asking.' `Etadavoca` means: having asked, 'Householder, what have you prepared for the elders?', and having had everything revealed and having seen it, he said this. `Ekā ca kho idha natthi yadidaṃ tilasaṃguḷikā` means: that which is called `tilasakkhalikā` (sesame cake) is not here. It is said that in the beginning of that householder's lineage, there was a cake-maker. Therefore, the elder, wishing to revile him on account of his birth, spoke thus. `Yadeva kiñci` means: having abandoned the great jewel of the Buddha's word, he spoke only some little word about a sesame ball. With the example of the young chicken, he shows this: 'Just as it made neither the sound of a crow nor the sound of a chicken, so too you have spoken neither the word of a bhikkhu nor the word of a layperson.'

ปฏิสารณียกมฺมกถา นิฏฺฐิตา.

The Account of the Act of Reconciliation is concluded.

อธมฺมกมฺมาทิทฺวาทสกกถา

The Discourse on the Twelve beginning with Unrighteous Actions

๓๗. อสมฺมุขา กตนฺติอาทโย ติกา วุตฺตปฺปการา เอว.

37. The triads beginning with 'done in absentia' are just as previously explained.

๓๙. องฺคสมนฺนาคโม ปุริเมหิ อสทิโส. ตตฺถ ยถา ลาภํ น ลภนฺติ; เอวํ ปริสกฺกนฺโต ปรกฺกมนฺโต อลาภาย ปริสกฺกติ นาม. เอส นโย อนตฺถาทีสุ. ตตฺถ อนตฺโถติ อตฺถภงฺโค. อนาวาโสติ ตสฺมึ ฐาเน อวสนํ. คิหีนํ พุทฺธสฺส อวณฺณนฺติ คิหีนํ สนฺติเก พุทฺธสฺส อวณฺณํ ภาสติ. ธมฺมิกํ ปฏิสฺสวํ น สจฺจาเปตีติ ยถา สจฺโจ โหติ, เอวํ น กโรติ; วสฺสาวาสํ ปฏิสฺสุณิตฺวา น คจฺฉติ, อญฺญํ วา เอวรูปํ กโรติ. ปญฺจนฺนํ ภิกฺขเวติอาทิ เอกงฺเคนปิ กมฺมารหภาวทสฺสนตฺถํ วุตฺตํ. เสสเมตฺถ อุตฺตานตฺถญฺเจว, ตชฺชนีเย จ วุตฺตนยเมว.

39. The possession of factors is dissimilar to the preceding ones. Therein, just as they do not obtain gain, in such a way a striving, exerting bhikkhu is called one who strives for non-gain. This is the method in the cases of harm, etc. Therein, 'harm' is the destruction of benefit. 'No dwelling' is not being able to reside in that place. 'Disparaging the Buddha to householders' means he speaks disparagement of the Buddha in the presence of householders. 'Not fulfilling a righteous promise' means he does not act in such a way that the promise becomes true; having promised to observe the rains-residence, he does not go, or he does another such thing. The words beginning with 'O bhikkhus, for five...' were spoken by the Blessed One for the purpose of showing the state of being deserving of an act even by a single factor. The remaining terms herein are both of clear meaning and have the method already stated in the section on the tajjanīya act.

อธมฺมกมฺมาทิทฺวาทสกกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Twelve beginning with Unrighteous Actions is concluded.

อาปตฺติยา อทสฺสเน อุกฺเขปนียกมฺมกถา

The Discourse on the Act of Suspension for Not Seeing an Offense

๔๖. ฉนฺนวตฺถุสฺมึ – อาวาสปรมฺปรญฺจ ภิกฺขเว สํสถาติ สพฺพาวาเสสุ อาโรเจถ.

46. In the case of Channa: The phrase 'And, O bhikkhus, announce it from residence to residence' means: you should announce it in all residences.

๕๐. ภณฺฑนการโกติอาทีสุ ภณฺฑนาทิปจฺจยา อาปนฺนํ อาปตฺตึ โรเปตฺวา ตสฺสา อทสฺสเนเยว กมฺมํ กาตพฺพํ. ติกา วุตฺตปฺปการา เอว.

50. In the cases of ‘one who creates quarrels,’ etc., having ascribed an offense incurred due to quarrels and so on, the act should be performed precisely for the non-seeing of that offense. The triads are just as previously explained.

๕๑. สมฺมาวตฺตนายํ ปเนตฺถ เตจตฺตาลีส วตฺตานิ. ตตฺถ น อนุทฺธํเสตพฺโพติ น โจเทตพฺโพ. น ภิกฺขุ ภิกฺขูหีติ อญฺโญ ภิกฺขุ อญฺเญหิ ภิกฺขูหิ น ภินฺทิตพฺโพ. น คิหิทฺธโชติ โอทาตวตฺถานิ อจฺฉินฺนทสปุปฺผทสานิ จ น ธาเรตพฺพานิ. น ติตฺถิยทฺธโชติ กุสจีราทีนิ น ธาเรตพฺพานิ. น อาสาเทตพฺโพติ น อปสาเทตพฺโพ. อนฺโต วา พหิ วาติ วิหารสฺส อนฺโต วา พหิ วา. น ติตฺถิยาทิปทตฺตยํ อุตฺตานเมว[Pg.5]. เสสํ สพฺพํ ปาริวาสิกกฺขนฺธเก วณฺณยิสฺสาม. เสสํ ตชฺชนีเย วุตฺตนยเมว. อาปตฺติยา อปฺปฏิกมฺเม อุกฺเขปนียกมฺมํ อิมินา สทิสเมว.

51. However, herein in the section on proper conduct, there are forty-three observances. Therein, 'should not be reproached' means should not be censured. 'Not a bhikkhu by bhikkhus' means another bhikkhu should not be divided from other bhikkhus. 'Not a householder's banner' means white clothes and clothes with uncut fringes or flowered fringes should not be worn. 'Not a sectarian's banner' means things like grass robes, etc., should not be worn. 'Should not be assailed' means should not be driven away. 'Inside or outside' means he should not be driven away either inside or outside the monastery. The three terms beginning with 'not... with sectarians' are self-explanatory. All the remaining observances we will explain in the chapter on probationers. The remainder is just as stated in the section on the tajjanīya act. The act of suspension for not making amends for an offense is indeed similar to this.

๖๕. อริฏฺฐวตฺถุ ขุทฺทกวณฺณนายํ วุตฺตํ. ‘‘ภณฺฑนการโก’’ติอาทีสุ ยํ ทิฏฺฐึ นิสฺสาย ภณฺฑนาทีนิ กโรติ, ตสฺสา อปฺปฏินิสฺสคฺเคเยว กมฺมํ กาตพฺพํ. เสสํ ตชฺชนีเย วุตฺตนยเมว. สมฺมาวตฺตนายมฺปิ หิ อิธ เตจตฺตาลีสํเยว วตฺตานีติ.

65. The story of Ariṭṭha has been told by me in the commentary on the minor training rules. In the cases of ‘one who creates quarrels,’ etc., the act should be performed precisely for the non-relinquishing of that view on which he creates quarrels and so on. The remainder is just as stated in the section on the tajjanīya act. Indeed, here too, in the section on proper conduct, there are just forty-three observances.

อาปตฺติยา อทสฺสเน อุกฺเขปนียกมฺมกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Act of Suspension for Not Seeing an Offense is concluded.

กมฺมกฺขนฺธกวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

The Commentary on the Chapter on Acts is concluded.

๒. ปาริวาสิกกฺขนฺธกํ

2. The Chapter on Probationers

ปาริวาสิกวตฺตกถา

The Discussion on the Duties of Probationers

๗๕. ปาริวาสิกกฺขนฺธเก [Pg.6] – ปาริวาสิกาติ ปริวาสํ ปริวสนฺตา. ตตฺถ จตุพฺพิโธ ปริวาโส – อปฺปฏิจฺฉนฺนปริวาโส, ปฏิจฺฉนฺนปริวาโส, สุทฺธนฺตปริวาโส, สโมธานปริวาโสติ. เตสุ ‘‘โย, ภิกฺขเว, อญฺโญปิ อญฺญติตฺถิยปุพฺโพ อิมสฺมึ ธมฺมวินเย อากงฺขติ ปพฺพชฺชํ, อากงฺขติ อุปสมฺปทํ, ตสฺส จตฺตาโร มาเส ปริวาโส ทาตพฺโพ’’ติ (มหาว. ๘๖) เอวํ มหาขนฺธเก วุตฺโต ติตฺถิยปริวาโส อปฺปฏิจฺฉนฺนปริวาโส นาม. ตตฺถ ยํ วตฺตพฺพํ ตํ วุตฺตเมว. อยํ ปน อิธ อนธิปฺเปโต. เสสา ตโย เยน สงฺฆาทิเสสาปตฺติ อาปนฺนา เจว โหติ ปฏิจฺฉาทิตา จ, ตสฺส ทาตพฺพา. เตสุ ยํ วตฺตพฺพํ ตํ สมุจฺจยกฺขนฺธเก วกฺขาม. เอเต ปน อิธ อธิปฺเปตา. ตสฺมา เอเตสุ ยํกิญฺจิ ปริวาสํ ปริวสนฺตา ‘‘ปาริวาสิกา’’ติ เวทิตพฺพา.

75. In the Chapter on Probationers – 'probationers' are those undergoing probation (parivāsa). Herein, probation is of four kinds: unconcealed probation (appaṭicchannaparivāsa), concealed probation (paṭicchannaparivāsa), pure-end probation (suddhantaparivāsa), and concurrent probation (samodhānaparivāsa). Among these, the probation for sectarians mentioned in the Great Chapter as follows: 'Monks, if someone formerly of another sect desires to go forth in this Dhamma and Discipline, desires full ordination, he should be given four months' probation'—this is called unconcealed probation. What was to be said about that has already been said. This, however, is not intended here. The remaining three are to be given to one by whom a saṅghādisesa offense has been both committed and concealed. What is to be said about these, we will state in the Chapter on Aggregates. These, however, are intended here. Therefore, those undergoing any of these probations are to be known as 'probationers'.

ปกตตฺตานํ ภิกฺขูนนฺติ ฐเปตฺวา นวกตรํ ปาริวาสิกํ อวเสสานํ อนฺตมโส มูลายปฏิกสฺสนารหาทีนมฺปิ. อภิวาทนปจฺจุฏฺฐานนฺติ ยํ เต อภิวาทนาทึ กโรนฺติ, ตํ สาทิยนฺติ, สมฺปฏิจฺฉนฺติ; น ปฏิกฺขิปนฺตีติ อตฺโถ. ตตฺถ สามีจิกมฺมนฺติ ฐเปตฺวา อภิวาทนาทีนิ อญฺญสฺส อนุจฺฉวิกสฺส พีชนวาตทานาทิโน อาภิสมาจาริกสฺเสตํ อธิวจนํ. อาสนาภิหารนฺติ อาสนสฺส อภิหรณํ, อาสนํ คเหตฺวา อภิคมนํ ปญฺญาปนเมว วา. เสยฺยาภิหาเรปิ เอเสว นโย. ปาโททกนฺติ ปาทโธวนอุทกํ. ปาทปีฐนฺติ โธตปาทฏฺฐปนกํ. ปาทกถลิกนฺติ อโธตปาทฏฺฐปนกํ ปาทฆํสนํ วา. อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ สทฺธิวิหาริกานมฺปิ สาทิยนฺตสฺส ทุกฺกฏเมว, ตสฺมา เต วตฺตพฺพา – ‘‘อหํ วินยกมฺมํ กโรมิ, มยฺหํ วตฺตํ มา กโรถ, มา มํ คามปฺปเวสนํ อาปุจฺฉถา’’ติ. สเจ สทฺธาปพฺพชิตา กุลปุตฺตา ‘‘ตุมฺเห, ภนฺเต, ตุมฺหากํ วินยกมฺมํ กโรถา’’ติ วตฺวา วตฺตํ กโรนฺติ, คามปฺปเวสนมฺปิ อาปุจฺฉนฺติเยว, วาริตกาลโต ปฏฺฐาย อนาปตฺติ. มิถุ ยถาวุฑฺฒนฺติ ปาริวาสิกภิกฺขูนํ อญฺญมญฺญํ โย โย วุฑฺโฒ เตน เตน นวกตรสฺส สาทิตุํ.

'Of ordinary monks' means, excluding a more junior probationer, of the remaining monks, even down to those deserving to be sent back to the beginning. 'Veneration and rising up' means they consent to, they accept, and they do not reject the veneration and so on that others perform; this is the meaning. Herein, 'respectful conduct' is a term for other suitable, well-practiced conduct, such as giving the breeze of a fan, apart from veneration and so on. 'Bringing a seat' means the bringing of a seat, or taking a seat and approaching, or simply preparing it. In the case of bringing bedding, this same method applies. 'Foot-water' means water for washing the feet. 'A foot-stool' means a stand for placing washed feet. 'A foot-wiper' means a stand for placing unwashed feet, or a foot-scraper. 'There is an offense of wrong-doing': for one who consents even to the services of his co-residents, there is an offense of wrong-doing. Therefore, they are to be told: 'I am undergoing a disciplinary procedure; do not perform duties for me, do not ask my leave for entering the village.' If sons of good families who have gone forth out of faith, after saying, 'Venerable sirs, you should perform your disciplinary procedure,' still perform the duties and still ask leave for entering the village, from the time they were forbidden, there is no offense. 'Among themselves according to seniority': among the probationer monks, mutually, whichever one is senior, by that senior one, the veneration and so on from a more junior one is to be consented to.

ปญฺจ [Pg.7] ยถาวุฑฺฒนฺติ ปกตตฺเตหิปิ สทฺธึ วุฑฺฒปฏิปาฏิยา เอว. ตสฺมา ปาติโมกฺเข อุทฺทิสฺสมาเน หตฺถปาเส นิสีทิตุํ วฏฺฏติ. มหาปจฺจริยํ ปน ‘‘ปาฬิยา อนิสีทิตฺวา ปาฬึ วิหาย หตฺถปาสํ อมุญฺจนฺเตน นิสีทิตพฺพ’’นฺติ วุตฺตํ. ปาริสุทฺธิอุโปสเถ กรียมาเน สงฺฆนวกฏฺฐาเน นิสีทิตฺวา ตตฺเถว นิสินฺเนน อตฺตโน ปาฬิยา ปาริสุทฺธิอุโปสโถ กาตพฺโพ. ปวารณายปิ สงฺฆนวกฏฺฐาเน นิสีทิตฺวา ตตฺเถว นิสินฺเนน อตฺตโน ปาฬิยา ปวาเรตพฺพํ. สงฺเฆน ฆณฺฏึ ปหริตฺวา ภาชียมานํ วสฺสิกสาฏิกมฺปิ อตฺตโน ปตฺตฏฺฐาเน คเหตุํ วฏฺฏติ.

Regarding the five matters according to seniority: this means together with the ordinary monks, in the order of seniority. Therefore, when the Pātimokkha is being recited, it is allowable to sit within hand's reach. In the Mahāpaccariya, however, it is said: 'One should sit not in the line, having left the line, but without abandoning hand's reach.' When the Uposatha of purity is being performed, having sat in the place of the Saṅgha's junior-most, and while sitting right there, the Uposatha of purity should be performed according to one's own turn. For the Pavāraṇā also, having sat in the place of the Saṅgha's junior-most, and while sitting right there, one should perform the Pavāraṇā according to one's own turn. When the Saṅgha, having struck the bell, is distributing the rainy-season cloth, it is also allowable to receive it in the place that falls to one's turn.

โอโณชนนฺติ วิสฺสชฺชนํ วุจฺจติ. สเจ หิ ปาริวาสิกสฺส ทฺเว ตีณิ อุทฺเทสภตฺตาทีนิ ปาปุณนฺติ, อญฺญา จสฺส ปุคฺคลิกภตฺตปจฺจาสา โหติ, ตานิ ปฏิปาฏิยา คเหตฺวา ‘‘ภนฺเต, เหฏฺฐา คาเหถ, อชฺช มยฺหํ ภตฺตปจฺจาสา อตฺถิ, สฺเว คณฺหิสฺสามี’’ติ วตฺวา วิสฺสชฺเชตพฺพานิ. เอวํ ตานิ ปุนทิวเสสุ คณฺหิตุํ ลภติ. ปุนทิวเส สพฺพปฐมํ เอตสฺส ทาตพฺพนฺติ กุรุนฺทิยํ วุตฺตํ. ยทิ ปน น คณฺหาติ น วิสฺสชฺเชติ, ปุนทิวเส น ลภติ, อิทํ โอโณชนํ นาม ปาริวาสิกสฺเสว โอทิสฺส อนุญฺญาตํ. กสฺมา? ตสฺส หิ สงฺฆนวกฏฺฐาเน นิสินฺนสฺส ภตฺตคฺเค ยาคุขชฺชกาทีนิ ปาปุณนฺติ วา น วา, ตสฺมา โส ‘‘ภิกฺขาหาเรน มา กิลมิตฺถา’’ติ อิทมสฺส สงฺคหกรณตฺถาย โอทิสฺส อนุญฺญาตํ.

'Relinquishing' is called 'letting go'. For if a probationer receives two or three designated meals and so on, and he has an expectation of another personal meal, having received them in turn, he should relinquish them, saying: 'Venerable sirs, please have the one below you in seniority take this. Today I have an expectation of a meal; I will receive it tomorrow.' Thus he is able to receive them on later days. On the next day, it should be given to him first of all; so it is said in the Kurundī. But if he does not receive it and does not relinquish it, he does not get it on the next day. This, called 'relinquishing', was permitted specifically for the probationer alone. Why? Because for him, sitting in the place of the Saṅgha's junior-most, gruel, solid food, and so on at the meal distribution may or may not reach him. Therefore, thinking, 'May he not be fatigued on account of alms-food,' this was permitted specifically for him for the sake of rendering support.

ภตฺตนฺติ อาคตาคเตหิ วุฑฺฒปฏิปาฏิยา คเหตฺวา คนฺตพฺพํ วิหาเร สงฺฆสฺส จตุสฺสาลภตฺตํ, เอตํ ยถาวุฑฺฒํ ลภติ. ปาฬิยา ปน คนฺตุํ วา ฐาตุํ วา น ลภติ, ตสฺมา ปาฬิโต โอสกฺกิตฺวา หตฺถปาเส ฐิเตน หตฺถํ ปสาเรตฺวา ยถา เสโน นิปติตฺวา คณฺหาติ, เอวํ คณฺหิตพฺพํ. อารามิกสมณุทฺเทเสหิ อาหราเปตุํ น ลภติ. สเจ สยเมว อาหรนฺติ, วฏฺฏติ. รญฺโญ มหาเปฬภตฺเตปิ เอเสว นโย. จตุสฺสาลภตฺเต ปน สเจ โอโณชนํ กตฺตุกาโม โหติ, อตฺตโน อตฺถาย อุกฺขิตฺเต ปิณฺเฑ ‘‘อชฺช เม ภตฺตํ อตฺถิ, สฺเว คณฺหิสฺสามี’’ติ วตฺตพฺพํ. ปุนทิวเส ทฺเว ปิณฺเฑ ลภตีติ มหาปจฺจริยํ วุตฺตํ. อุทฺเทสภตฺตาทีนิปิ ปาฬิโต โอสกฺกิตฺวาว คเหตพฺพานิ. ยตฺถ ปน นิสีทาเปตฺวา ปริวิสนฺติ, ตตฺถ สามเณรานํ เชฏฺฐเกน ภิกฺขูนํ สงฺฆนวเกน หุตฺวา นิสีทิตพฺพํ.

Regarding the meal: the Saṅgha's meal in the dining hall of the monastery, which is to be approached and received by those who come, in order of seniority—this he receives according to seniority. However, he is not allowed to go or stand in the line. Therefore, having stepped back from the line and standing within hand's reach, he should extend his hand and receive it just as a hawk seizes by swooping down. He is not allowed to have it brought by monastery attendants or novices. If they bring it of their own accord, it is allowable. This same method applies to the king's great basket-meal. But in the case of the dining hall meal, if he wishes to perform a relinquishing, when the alms-food is lifted up for him, he should say: 'Today I have a meal; I will receive it tomorrow.' On the next day he receives two portions of alms-food; so it is said in the Mahāpaccariya. Designated meals and so on are also to be received only after having stepped back from the line. But where they serve after having seated the monks, there he should sit as the senior-most of the novices and the junior-most of the monks.

๗๖. อิทานิ [Pg.8] ยา อยํ สมฺมาวตฺตนา วุตฺตา, ตตฺถ น อุปสมฺปาเทตพฺพนฺติ อุปชฺฌาเยน หุตฺวา น อุปสมฺปาเทตพฺพํ; วตฺตํ นิกฺขิปิตฺวา ปน อุปสมฺปาเทตุํ วฏฺฏติ. อาจริเยน หุตฺวาปิ กมฺมวาจา น สาเวตพฺพา, อญฺญสฺมึ อสติ วตฺตํ นิกฺขิปิตฺวา สาเวตุํ วฏฺฏติ. น นิสฺสโยติ อาคนฺตุกานํ นิสฺสโย น ทาตพฺโพ. เยหิปิ ปกติยาว นิสฺสโย คหิโต, เต วตฺตพฺพา – ‘‘อหํ วินยกมฺมํ กโรมิ, อสุกตฺเถรสฺส นาม สนฺติเก นิสฺสยํ คณฺหถ, มยฺหํ วตฺตํ มา กโรถ, มา มํ คามปฺปเวสนํ อาปุจฺฉถา’’ติ. สเจ เอวํ วุตฺเตปิ กโรนฺติเยว, วาริตกาลโต ปฏฺฐาย กโรนฺเตสุปิ อนาปตฺติ.

76. Now, regarding this proper conduct that has been spoken of: in that context, the phrase 'one should not confer higher ordination' means that one should not confer higher ordination by acting as a preceptor. However, after suspending the observance, it is allowable to confer higher ordination. Even by acting as a teacher, one should not recite the formal procedural text; when no other is available, it is allowable to recite it after suspending the observance. 'No dependence' means that dependence should not be given to visiting monks. And those who have already taken dependence as a matter of course should be told: 'I am undergoing a disciplinary procedure. Take dependence in the presence of the elder named so-and-so. Do not perform duties for me, and do not ask me for permission to enter a village.' If, even when told thus, they still perform them, from the time of being forbidden onwards, there is no offense, even while they are doing so.

น สามเณโรติ อญฺโญ สามเณโร น คเหตพฺโพ. อุปชฺฌํ ทตฺวา คหิตสามเณราปิ วตฺตพฺพา – ‘‘อหํ วินยกมฺมํ กโรมิ, มยฺหํ วตฺตํ มา กโรถ, มา มํ คามปฺปเวสนํ อาปุจฺฉถา’’ติ. สเจ เอวํ วุตฺเตปิ กโรนฺติเยว, วาริตกาลโต ปฏฺฐาย กโรนฺเตสุปิ อนาปตฺติ. ภิกฺขุโนวาทกสมฺมุติ นาม อาธิปจฺจฏฺฐานภูตาติ ปฏิกฺขิตฺตา, ตสฺมา ภิกฺขุสงฺฆสฺส วตฺตพฺพํ – ‘‘ภนฺเต, อหํ วินยกมฺมํ กโรมิ, ภิกฺขุโนวาทกํ ชานาถา’’ติ, ปฏิพลสฺส วา ภิกฺขุสฺส ภาโร กาตพฺโพ. อาคตา ภิกฺขุนิโย ‘‘สงฺฆสนฺติกํ คจฺฉถ, สงฺโฆ โว โอวาททายกํ ชานิสฺสตี’’ติ วา ‘‘อหํ วินยกมฺมํ กโรมิ, อสุกภิกฺขุสฺส นาม สนฺติกํ คจฺฉถ, โส โว โอวาทํ ทสฺสตี’’ติ วา วตฺตพฺพา.

'No novice' means another novice should not be accepted. Even novices who were accepted after giving a preceptor should be told: 'I am undertaking a formal act of the Vinaya; do not perform duties for me; do not ask for my permission to enter the village.' If, even when told thus, they still do it, from the time of being forbidden onwards there is no offense even for those who do it. The designation as an exhorter of nuns is rejected because it is a position of authority. Therefore, the community of monks should be told: 'Venerable sirs, I am undertaking a formal act of the Vinaya; please determine an exhorter of nuns.' Or, the responsibility should be given to a capable monk. Nuns who have come should be told either: 'Go to the community; the community will determine an exhorter for you,' or 'I am undertaking a formal act of the Vinaya; go to the presence of the monk named so-and-so, he will give you exhortation.'

สา อาปตฺตีติ สุกฺกวิสฺสฏฺฐิยา ปริวาเส ทินฺเน สุกฺกวิสฺสฏฺฐิ นาปชฺชิตพฺพา. อญฺญา วา ตาทิสิกาติ กายสํสคฺคาทิครุกาปตฺติ. ตโต วา ปาปิฏฺฐตราติ ปาราชิกาปตฺติ; สตฺตสุ หิ อาปตฺตีสุ ทุพฺภาสิตาปตฺติ ปาปิฏฺฐา; ทุกฺกฏาปตฺติ ปาปิฏฺฐตรา; ทุกฺกฏาปตฺติ ปาปิฏฺฐา, ปาฏิเทสนียาปตฺติ ปาปิฏฺฐตราติ เอวํ ปาจิตฺติยถุลฺลจฺจยสงฺฆาทิเสสปาราชิกาปตฺตีสุ นโย เนตพฺโพ. ตาสํ วตฺถูสุปิ ทุพฺภาสิตวตฺถุ ปาปิฏฺฐํ, ทุกฺกฏวตฺถุ ปาปิฏฺฐตรนฺติ ปุริมนเยเนว เภโท เวทิตพฺโพ. ปณฺณตฺติวชฺชสิกฺขาปเท ปน วตฺถุปิ อาปตฺติปิ ปาปิฏฺฐา. โลกวชฺเช อุภยมฺปิ ปาปิฏฺฐตรํ.

'That offense' means that when probation has been given for an offense of emitting semen, an offense of emitting semen should not be fallen into. 'Or another similar one' means a grave offense such as bodily contact. 'Or one more evil than that' means a Pārājika offense. Indeed, among the seven offenses, the offense of wrong speech is evil; the offense of wrong-doing is more evil. The offense of wrong-doing is evil; the offense to be confessed is more evil. In this way, the method should be applied to the offenses of Pācittiya, Thullaccaya, Saṅghādisesa, and Pārājika. Regarding their grounds as well, the ground for wrong speech is evil, and the ground for wrong-doing is more evil; the distinction should be understood by the preceding method. However, in a training rule concerning a fault by convention, both the ground and the offense are evil. In a fault in the world, both are more evil.

กมฺมนฺติ ปริวาสกมฺมวาจา วุจฺจติ. ตํ กมฺมํ ‘‘อกตํ ทุกฺกฏ’’นฺติอาทีหิ วา ‘‘กึ อิทํ กมฺมํ นาม กสิกมฺมํ โครกฺขกมฺม’’นฺติอาทีหิ วา วจเนหิ น ครหิตพฺพํ. กมฺมิกาติ เยหิ ภิกฺขูหิ กมฺมํ กตํ, เต วุจฺจนฺติ, เต ‘‘พาลา อพฺยตฺตา’’ติอาทีหิ วจเนหิ น ครหิตพฺพา. น [Pg.9] สวจนียํ กาตพฺพนฺติ ปลิโพธตฺถาย วา ปกฺโกสนตฺถาย วา สวจนียํ น กาตพฺพํ, ปลิโพธตฺถาย หิ กโรนฺโต ‘‘อหํ อายสฺมนฺตํ อิมสฺมึ วตฺถุสฺมึ สวจนียํ กโรมิ, อิมมฺหา อาวาสา เอกปทมฺปิ มา ปกฺกามิ, ยาว น ตํ อธิกรณํ วูปสนฺตํ โหตี’’ติ เอวํ กโรติ. ปกฺโกสนตฺถาย กโรนฺโต ‘‘อหํ เต สวจนียํ กโรมิ, เอหิ มยา สทฺธึ วินยธรานํ สมฺมุขีภาวํ คจฺฉามา’’ติ เอวํ กโรติ; ตทุภยมฺปิ น กาตพฺพํ.

'The act' refers to the formal procedural text for probation. That act should not be censured with statements such as 'It is not done, it is badly done,' or with statements such as 'What is this act called? Is it the act of ploughing or the act of cow-herding?' 'The performers of the act' are those monks by whom the act was done. They should not be censured with statements such as 'They are fools, incompetent.' 'A state of being liable to be spoken to should not be created' means that a state of being liable to be spoken to (`savacanīyaṃ`) should not be created, either for the purpose of restraint or for the purpose of summoning. Indeed, one doing it for the purpose of restraint does so thus: 'Venerable sir, I am making you liable to be spoken to in this matter. Do not depart even a single step from this residence until that legal issue is settled.' One doing it for the purpose of summoning does so thus: 'I am making you liable to be spoken to. Come, let us go together into the presence of the experts in the Vinaya.' Both of these should not be done.

น อนุวาโทติ วิหาเร เชฏฺฐกฏฺฐานํ น กาตพฺพํ. ปาติโมกฺขุทฺเทสเกน วา ธมฺมชฺเฌสเกน วา น ภวิตพฺพํ. นาปิ เตรสสุ สมฺมุตีสุ เอกสมฺมุติวเสนาปิ อิสฺสริยกมฺมํ กาตพฺพํ. น โอกาโสติ ‘‘กโรตุ เม อายสฺมา โอกาสํ, อหํ ตํ วตฺตุกาโม’’ติ เอวํ ปกตตฺตสฺส โอกาโส น กาเรตพฺโพ, วตฺถุนา วา อาปตฺติยา วา น โจเทตพฺโพ, ‘‘อยํ ปุพฺเพ เต โทโส’’ติ น สาเรตพฺโพ. น ภิกฺขูหิ สมฺปโยเชตพฺพนฺติ อญฺญมญฺญํ โยเชตฺวา กลโห น กาเรตพฺโพ.

'No admonition' means the position of a senior in the monastery should not be undertaken. One should not be a reciter of the Pātimokkha or an inviter to a Dhamma talk. Nor should an act of authority be done by way of even one of the thirteen designations. 'No opportunity' means an opportunity should not be requested from a monk in his normal status, saying: 'Let the venerable sir grant me an opportunity, I wish to speak to you.' One should not be accused by way of a ground or an offense, nor should one be reminded, saying: 'This was your fault previously.' 'Monks should not be incited against each other' means that having set them one against another, a quarrel should not be caused.

ปุรโตติ สงฺฆตฺเถเรน หุตฺวา ปุรโต น คนฺตพฺพํ, ทฺวาทสหตฺถํ อุปจารํ มุญฺจิตฺวา เอกเกน คนฺตพฺพํ. นิสีทเนปิ เอเสว นโย. อาสนปริยนฺโตติ ภตฺตคฺคาทีสุ สงฺฆนวกาสนํ วุจฺจติ; สฺวาสฺส ทาตพฺโพ, ตตฺถ นิสีทิตพฺพํ. เสยฺยาปริยนฺโตติ เสยฺยานํ ปริยนฺโต, สพฺพลามกํ มญฺจปีฐํ. อยญฺหิ วสฺสคฺเคน อตฺตโน ปตฺตฏฺฐาเน เสยฺยํ คเหตุํ น ลภติ. สพฺพภิกฺขูหิ วิจินิตฺวา คหิตาวเสสา มงฺกุลคูถภริตา เวตฺตลตาทิวินทฺธา ลามกเสยฺยา อสฺส ทาตพฺพา. วิหารปริยนฺโตติ ยถา จ เสยฺยา, เอวํ วสนอาวาโสปิ วสฺสคฺเคน อตฺตโน ปตฺตฏฺฐาเน ตสฺส น วฏฺฏติ. สพฺพภิกฺขูหิ วิจินิตฺวา คหิตาวเสสา ปน รโชหตภูมิ ชตุกมูสิกภริตา ปณฺณสาลา อสฺส ทาตพฺพา. สเจ ปกตตฺตา สพฺเพ รุกฺขมูลิกา อพฺโภกาสิกา จ โหนฺติ, ฉนฺนํ น อุเปนฺติ, สพฺเพปิ เอเตหิ วิสฺสฏฺฐาวาสา นาม โหนฺติ. เตสุ ยํ อิจฺฉติ, ตํ ลภติ. วสฺสูปนายิกทิวเส ปจฺจยํ เอกปสฺเส ฐตฺวา วสฺสคฺเคน คณฺหิตุํ ลภติ. เสนาสนํ น ลภติ, นิพทฺธวสฺสาวาสิกํ เสนาสนํ คณฺหิตุกาเมน วตฺตํ นิกฺขิปิตฺวา คเหตพฺพํ.

'In front' means that one should not walk in front as the Sangha elder; having left a perimeter of twelve cubits, one may walk alone. This same method applies to sitting. 'The limit of seating' refers to the seat of the most junior monk in the Sangha in places like the dining hall; that should be given to him, and he should sit there. 'The limit of bedding' means the end of the beds, the most inferior bed or chair. For this one does not get to take a bed in the place that falls to him by seniority. After all the monks have chosen and taken theirs, the remaining inferior bedding—filled with bedbug excrement, woven with cane, creepers, and so on—should be given to him. 'The limit of dwellings' is like that of bedding; likewise, a dwelling for living in is not allowable for him in the place that falls to him by seniority. Rather, after all the monks have chosen and taken theirs, the remaining leaf hut—with ground overcome by dust, filled with bats and mice—should be given to him. If all the monks in their normal status are tree-root dwellers and open-air dwellers, and they do not approach a roofed dwelling, then all these are called dwellings abandoned by them. Among those, he gets whichever he desires. On the day of entering the rains-residence, standing to one side, he gets to receive requisites according to his seniority. He does not get a lodging. A lodging fixed for the rains-residence should be taken by one who wishes to take it only after setting aside the duty.

เตน [Pg.10] จ โส สาทิตพฺโพติ ยํ อสฺส อาสนาทิปริยนฺตํ ภิกฺขู เทนฺติ, โส เอว สาทิตพฺโพ. ปุเรสมเณน วา ปจฺฉาสมเณน วาติ ญาติปวาริตฏฺฐาเน ‘‘เอตฺตเก ภิกฺขู คเหตฺวา อาคจฺฉถา’’ติ นิมนฺติเตน ‘‘ภนฺเต, อสุกํ นาม กุลํ ภิกฺขู นิมนฺเตสิ, เอถ ตตฺถ คจฺฉามา’’ติ เอวํ สํวิธาย ภิกฺขู ปุเรสมเณ วา ปจฺฉาสมเณ วา กตฺวา น คนฺตพฺพํ. ‘‘ภนฺเต, อสุกสฺมึ นาม คาเม มนุสฺสา ภิกฺขูนํ อาคมนํ อิจฺฉนฺติ, สาธุ วตสฺส สเจ เตสํ สงฺคหํ กเรยฺยาถา’’ติ เอวํ ปน ปริยาเยน กเถตุํ วฏฺฏติ.

'And by him, that should be accepted' means that whatever is the last of the seats and so forth that the monks give him, that very thing should be accepted. When invited at a place of relatives or inviters with the words, 'Come, bringing this many monks,' one should not go having made monks precede or follow, after arranging it thus: 'Venerable sirs, such-and-such a family has invited the monks; come, let us go there.' However, it is proper to speak indirectly in this way: 'Venerable sirs, in such-and-such a village, the people desire the arrival of the monks; it would indeed be good if you were to show them favor.'

น อารญฺญิกงฺคนฺติ อาคตาคตานํ อาโรเจตุํ หรายมาเนน อารญฺญิกธุตงฺคํ น สมาทาตพฺพํ. เยนาปิ ปกติยา สมาทินฺนํ, เตน ทุติยํ ภิกฺขุํ คเหตฺวา อรญฺเญ อรุณํ อุฏฺฐาเปตพฺพํ, น จ เอกเกน วตฺถพฺพํ. ตถา ภตฺตคฺคาทีสุ อาสนปริยนฺเต นิสชฺชาย หรายมาเนน ปิณฺฑปาติกธุตงฺคมฺปิ น สมาทาตพฺพํ. โย ปน ปกติยาว ปิณฺฑปาติโก ตสฺส ปฏิเสโธ นตฺถิ.

The ascetic practice of a forest-dweller should not be undertaken by one who is ashamed to announce to the monks who come and go. By one who has undertaken it by nature, dawn should be made to arise in the forest having taken a second monk, and one should not dwell alone. Similarly, the ascetic practice of an alms-food eater should also not be undertaken by one who is ashamed of sitting at the last of the seats in refectories and so forth. However, for one who is by nature an alms-food eater, there is no prohibition.

น จ ตปฺปจฺจยาติ ‘‘นีหฏภตฺโต หุตฺวา วิหาเรเยว นิสีทิตฺวา ภุญฺชนฺโต รตฺติโย คณยิสฺสามิ, คจฺฉโต เม ภิกฺขุํ ทิสฺวา อนาโรเจนฺตสฺส รตฺติจฺเฉโท สิยา’’ติ อิมินา การเณน ปิณฺฑปาโต น นีหราเปตพฺโพ. มา มํ ชานึสูติ ‘‘มา มํ เอกภิกฺขุปิ ชานาตู’’ติ จ อิมินา อชฺฌาสเยน วิหาเร สามเณเรหิ ปจาเปตฺวา ภุญฺชิตุมฺปิ น ลภติ. คามํ ปิณฺฑาย ปวิสิตพฺพเมว. คิลานสฺส ปน นวกมฺมอาจริยุปชฺฌายกิจฺจาทิปสุตสฺส วา วิหาเรเยว อจฺฉิตุํ วฏฺฏติ. สเจปิ คาเม อเนกสตา ภิกฺขู วิจรนฺติ, น สกฺกา โหติ อาโรเจตุํ, คามกาวาสํ คนฺตฺวา สภาคฏฺฐาเน วสิตุํ วฏฺฏติ.

And alms-food should not be caused to be brought out for this reason: 'Having had my meal brought, I will count the nights sitting and eating in the monastery itself; for me, when going, upon seeing a monk and not announcing, there might be an interruption of the night.' And with this intention, 'Let them not know me,' that is, 'Let not even a single monk know me,' one does not get permission to eat in the monastery having had it cooked by novices. One must indeed enter the village for alms-food. However, for one who is sick, or for one engaged in new work or the duties of a teacher, preceptor, and so forth, it is proper to stay in the monastery itself. Even if many hundreds of monks are wandering in the village and it is not possible to announce to them, it is proper to go to a small village monastery and dwell in a suitable place.

อาคนฺตุเกนาติ กญฺจิ วิหารํ คเตน ตตฺถ ภิกฺขูนํ อาโรเจตพฺพํ. สเจ สพฺเพ เอกฏฺฐาเน ฐิเต ปสฺสติ, เอกฏฺฐาเน ฐิเตเนว อาโรเจตพฺพํ. อถ รุกฺขมูลาทีสุ วิสุํ วิสุํ ฐิตา โหนฺติ, ตตฺถ ตตฺถ คนฺตฺวา อาโรเจตพฺพํ. สญฺจิจฺจ อนาโรเจนฺตสฺส รตฺติจฺเฉโท จ โหติ, วตฺตเภเท จ ทุกฺกฏํ. อถ วิจินนฺโต เอกจฺเจ น ปสฺสติ, รตฺติจฺเฉโทว โหติ, น วตฺตเภททุกฺกฏํ.

By 'a newcomer': one who has gone to any monastery should announce to the monks there. If one sees them all standing in one place, one should announce while standing in that one place. But if they are standing separately at the foot of trees and so forth, one should go to each of those places and announce. For one who intentionally does not announce, there is an interruption of the night and a dukkaṭa offense for breach of duty. But if, while searching, one does not see some of them, there is only an interruption of the night, not a dukkaṭa offense for breach of duty.

อาคนฺตุกสฺสาติ [Pg.11] อตฺตโน วสนวิหารํ อาคตสฺสาปิ เอกสฺส วา พหูนํ วา วุตฺตนเยเนว อาโรเจตพฺพํ. รตฺติจฺเฉทวตฺตเภทาปิ เจตฺถ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพา. สเจ อาคนฺตุกา มุหุตฺตํ วิสฺสมิตฺวา วา อวิสฺสมิตฺวา เอว วา วิหารมชฺเฌน คจฺฉนฺติ, เตสมฺปิ อาโรเจตพฺพํ. สเจ ตสฺส อชานนฺตสฺเสว คจฺฉนฺติ, อยญฺจ ปน คตกาเล ชานาติ, คนฺตฺวา อาโรเจตพฺพํ. สมฺปาปุณิตุํ อสกฺโกนฺตสฺส รตฺติจฺเฉโทว โหติ, น วตฺตเภททุกฺกฏํ. เยปิ อนฺโตวิหารํ อปฺปวิสิตฺวา อุปจารสีมํ โอกฺกมิตฺวา คจฺฉนฺติ, อยญฺจ เนสํ ฉตฺตสทฺทํ วา อุกฺกาสิตสทฺทํ วา ขิปิตสทฺทํ วา สุตฺวาว อาคนฺตุกภาวํ ชานาติ, คนฺตฺวา อาโรเจตพฺพํ. คตกาเล ชานนฺเตนปิ อนุพนฺธิตฺวา อาโรเจตพฺพเมว. สมฺปาปุณิตุํ อสกฺโกนฺตสฺส รตฺติจฺเฉโทว โหติ, น วตฺตเภททุกฺกฏํ. โยปิ รตฺตึเยว อาคนฺตฺวา รตฺตึเยว คจฺฉติ, โสปิสฺส รตฺติจฺเฉทํ กโรติ, อญฺญาตตฺตา ปน วตฺตเภททุกฺกฏํ นตฺถิ. สเจ อชานิตฺวาว อพฺภานํ กโรติ, อกตเมว โหตีติ กุรุนฺทิยํ วุตฺตํ. ตสฺมา อธิกา รตฺติโย คเหตฺวา กาตพฺพํ, อยํ อปณฺณกปฏิปทา.

To a newcomer: it should be announced in the manner already stated even to a newcomer—whether one or many—who has arrived at one's own dwelling-monastery. Herein, the interruption of the night and the breach of duty should also be understood in the manner already stated. If newcomers pass through the middle of the monastery after resting for a moment or without resting, it should be announced to them also. If they go without him knowing, and he finds out after they have gone, he should go and announce. For one who is unable to reach them, there is only an interruption of the night, not a dukkaṭa offense for breach of duty. For those who, without entering the inner monastery, step into the precincts and go—if this one knows their status as newcomers only upon hearing the sound of their umbrella, or the sound of coughing, or the sound of sneezing, he should go and announce. Even by one who knows after they have gone, he must follow and announce. For one who is unable to reach them, there is only an interruption of the night, not a dukkaṭa offense for breach of duty. One who comes at night and leaves at night also causes an interruption of the night for him; but because he is unknown, there is no dukkaṭa offense for breach of duty. If, without knowing, one performs the rehabilitation, it is as if not done, so it is said in the Kurundī. Therefore, it should be done after taking extra nights; this is the unerring practice.

นทีอาทีสุ นาวาย คจฺฉนฺตมฺปิ ปรตีเร ฐิตมฺปิ อากาเสน คจฺฉนฺตมฺปิ ปพฺพตตลอรญฺญาทีสุ ทูเร ฐิตมฺปิ ภิกฺขุํ ทิสฺวา สเจ ‘‘ภิกฺขู’’ติ ววตฺถานํ อตฺถิ, นาวาทีหิ วา คนฺตฺวา มหาสทฺทํ กตฺวา วา เวเคน อนุพนฺธิตฺวา วา อาโรเจตพฺพํ, อนาโรเจนฺตสฺส รตฺติจฺเฉโท เจว วตฺตเภททุกฺกฏญฺจ. สเจ วายมนฺโตปิ สมฺปาปุณิตุํ วา สาเวตุํ วา น สกฺโกติ, รตฺติจฺเฉโทว โหติ, น วตฺตเภททุกฺกฏํ. สงฺฆเสนาภยตฺเถโร ปน วิสยาวิสเยน กเถติ – ‘‘วิสเย กิร อนาโรเจนฺตสฺส รตฺติจฺเฉโท เจว วตฺตเภททุกฺกฏญฺจ โหติ, อวิสเย ปน อุภยมฺปิ นตฺถี’’ติ. กรวีกติสฺสตฺเถโร ‘‘สมโณ อยนฺติ ววตฺถานเมว ปมาณํ, สเจปิ อวิสโย โหติ, วตฺตเภททุกฺกฏเมว นตฺถิ, รตฺติจฺเฉโท ปน โหติเยวา’’ติ อาห.

Having seen a monk—whether going by boat in rivers and so forth, standing on the other shore, going through the sky, or standing far away on a mountain plain, in a forest, and so forth—if there is the determination, 'This is a monk,' one should announce it, either by going by boat and so forth, or by making a loud sound, or by following with speed. For one who does not announce, there is both an interruption of the night and a dukkaṭa offense for breach of duty. If, though making an effort, one is not able to reach him or make him hear, there is only an interruption of the night, not a dukkaṭa offense for breach of duty. The Elder Saṅghasenābhaya, however, speaks in terms of what is within range and outside of range: 'It is said that within range, for one who does not announce, there is both an interruption of the night and a dukkaṭa offense for breach of duty; but outside of range, there is neither.' The Elder Karavīkatissa said: 'The determination "This is a recluse" is itself the measure. Even if it is outside of range, there is only no dukkaṭa offense for breach of duty, but the interruption of the night certainly occurs.'

อุโปสเถติ ‘‘อุโปสถํ สมฺปาปุณิสฺสามา’’ติ อาคนฺตุกา ภิกฺขู อาคจฺฉนฺติ, อิทฺธิยา คจฺฉนฺตาปิ อุโปสถภาวํ ญตฺวา โอตริตฺวา อุโปสถํ กโรนฺติ, ตสฺมา อาคนฺตุกโสธนตฺถํ อุโปสถทิวเส อาโรเจตพฺพํ. ปวารณายปิ เอเสว นโย. คิลาโนติ คนฺตุํ อสมตฺโถ. ทูเตนาติ เอตฺถ อนุปสมฺปนฺนํ เปเสตุํ น วฏฺฏติ, ภิกฺขุํ เปเสตฺวา อาโรจาเปตพฺพํ.

On the Uposatha day: newcomer monks arrive thinking, 'We will arrive in time for the Uposatha.' Even those going by psychic power, knowing it is the Uposatha, descend and perform the Uposatha. Therefore, for the purpose of clearing the newcomers, it should be announced on the Uposatha day. For the Pavāraṇā also, this is the same method. 'Sick' means unable to go. Here, regarding 'by a messenger': it is not proper to send one who is not fully ordained; having sent a monk, one should cause it to be announced.

อภิกฺขุโก [Pg.12] อาวาโสติ สุญฺญวิหาโร; ยตฺถ เอโกปิ ภิกฺขุ นตฺถิ, ตตฺถ วาสตฺถาย น คนฺตพฺพํ. น หิ ตตฺถ วุตฺถรตฺติโย คณนูปิกา โหนฺติ, ปกตตฺเตน ปน สทฺธึ วฏฺฏติ. ทสวิธนฺตราเย ปน สเจปิ รตฺติโย คณนูปิกา น โหนฺติ, อนฺตรายโต ปริมุจฺจนตฺถาย คนฺตพฺพเมว. เตน วุตฺตํ – ‘‘อญฺญตฺร อนฺตรายา’’ติ. นานาสํวาสเกหิ สทฺธึ วินยกมฺมํ กาตุํ น วฏฺฏติ. เตสํ อนาโรจเนปิ รตฺติจฺเฉโท นตฺถิ, อภิกฺขุกาวาสสทิสเมว โหติ. เตน วุตฺตํ – ‘‘ยตฺถสฺสุ ภิกฺขู นานาสํวาสกา’’ติ. เสสํ อุโปสถกฺขนฺธเก วุตฺตนยเมว.

By 'a monastery without monks' is meant an empty monastery; one should not go for the purpose of residing in a place where not even a single monk is present. Indeed, the nights spent there are not counted. However, it is permissible to go together with a regular monk. In the case of the ten kinds of dangers, however, even if the nights are not counted, one should indeed go for the purpose of being freed from danger. Therefore, it was said, 'except in case of danger.' It is not permissible to perform a Vinaya act together with those of a different communion. Even without informing them, there is no interruption of the night; it is just like a monastery without monks. Therefore, it was said, 'where there are monks of a different communion.' The rest is according to the method explained in the Uposathakkhandhaka.

๘๑. เอกจฺฉนฺเน อาวาเสติอาทีสุ อาวาโส นาม วสนตฺถาย กตเสนาสนํ. อนาวาโส นาม เจติยฆรํ โพธิฆรํ สมฺมุญฺชนิอฏฺฏโก ทารุอฏฺฏโก ปานียมาโฬ วจฺจกุฏิ ทฺวารโกฏฺฐโกติ เอวมาทิ. ตติยปเทน ตทุภยมฺปิ คหิตํ. เอเตสุ ยตฺถ กตฺถจิ เอกจฺฉนฺเน ฉทนโต อุทกปตนฏฺฐานปริจฺฉินฺเน โอกาเส อุกฺขิตฺตโก วสิตุํ น ลภติ. ‘‘ปาริวาสิโก ปน อนฺโตอาวาเสเยว น ลภตี’’ติ มหาปจฺจริยํ วุตฺตํ. มหาอฏฺฐกถายํ ปน ‘‘อวิเสเสน อุทกปาเตน วาริต’’นฺติ วุตฺตํ. กุรุนฺทิยํ ‘‘เอเตสุ เอตฺตเกสุ ปญฺจวณฺณจฺฉทนพทฺธฏฺฐาเนสุ ปาริวาสิกสฺส จ อุกฺขิตฺตกสฺส จ ปกตตฺเตน สทฺธึ อุทกปาเตน วาริต’’นฺติ วุตฺตํ. ตสฺมา นานูปจาเรปิ เอกจฺฉนฺเน น วฏฺฏติ. สเจ ปเนตฺถ ตทหุปสมฺปนฺเนปิ ปกตตฺเต ปฐมํ ปวิสิตฺวา นิปนฺเน สฏฺฐิวสฺโสปิ ปาริวาสิโก ปจฺฉา ปวิสิตฺวา ชานนฺโต นิปชฺชติ, รตฺติจฺเฉโท เจว วตฺตเภททุกฺกฏญฺจ. อชานนฺตสฺส รตฺติจฺเฉโทว น วตฺตเภททุกฺกฏํ. สเจ ปน ตสฺมึ ปฐมํ นิปนฺเน ปจฺฉา ปกตตฺโต ปวิสิตฺวา นิปชฺชติ, ปาริวาสิโก จ ชานาติ, รตฺติจฺเฉโท เจว วตฺตเภททุกฺกฏญฺจ. โน เจ ชานาติ, รตฺติจฺเฉโทว น วตฺตเภททุกฺกฏํ.

81. In phrases like 'under one roof in a dwelling,' 'dwelling' (āvāso) means a lodging made for the purpose of residing. 'Non-dwelling' (anāvāso) means a Cetiya-house, a Bodhi-house, a place for brooms, a place for firewood, a water-pot stand, a toilet, a gatehouse, and so on. By the third term, both are included. In any of these places, under one roof—in a space defined by where water falls from the roof—an ukkhittaka monk is not permitted to reside. It is stated in the Mahāpaccarī: 'A pārivāsika monk, however, is not permitted inside a dwelling.' But in the Mahā-aṭṭhakathā it is said: 'It is prohibited without distinction by the falling of water.' In the Kurundī it is said: 'In these places, in places covered by roofs of five kinds, for both a pārivāsika and an ukkhittaka, residing together with a regular monk is prohibited by the falling of water.' Therefore, even if in separate precincts, it is not permissible to reside under one roof. If, in this context, a regular monk, even one ordained that very day, enters first and is lying down, and a pārivāsika monk, even of sixty vassas, enters afterwards and lies down knowingly, there is both an interruption of the nights and a dukkaṭa offense for a breach of duty. For one who does not know, there is only an interruption of the nights, not a dukkaṭa offense for a breach of duty. If, however, that pārivāsika monk is lying down first, and a regular monk enters afterwards and lies down, and the pārivāsika monk knows, there is both an interruption of the nights and a dukkaṭa offense for a breach of duty. If he does not know, there is only an interruption of the nights, not a dukkaṭa offense for a breach of duty.

วุฏฺฐาตพฺพํ นิมนฺเตตพฺโพติ ตทหุปสมฺปนฺนมฺปิ ทิสฺวา วุฏฺฐาตพฺพเมว; วุฏฺฐาย จ ‘‘อหํ อิมินา สุขนิสินฺโน วุฏฺฐาปิโต’’ติ ปรมฺมุเขน น คนฺตพฺพํ, ‘‘อิทํ อาจริย-อาสนํ, เอตฺถ นิสีทถา’’ติ เอวํ นิมนฺเตตพฺโพเยว. นวเกน ปน ‘‘มหาเถรํ โอพทฺธํ กโรมี’’ติ ปาริวาสิกตฺเถรสฺส สนฺติกํ น คนฺตพฺพํ. เอกาสเนติ สมานวสฺสิกาสเน มญฺเจ วา ปีเฐ วา. น ฉมายํ นิสินฺเนติ ปกตตฺเต ภูมิยํ นิสินฺเน อิตเรน อนฺตมโส ติณสนฺถาเรปิ อุจฺจตเร วาลิกาตเลปิ วา น นิสีทิตพฺพํ, ทฺวาทสหตฺถํ ปน อุปจารํ [Pg.13] มุญฺจิตฺวา นิสีทิตุํ วฏฺฏติ. เอกจงฺกเมติ สหาเยน วิย สทฺธึ จงฺกมนฺโต เอกสฺมึ จงฺกเม.

One should rise and invite. Having seen even a monk ordained that very day, one should indeed rise. And having risen, one should not go away with an averted face, thinking, 'I, who was sitting comfortably, have been made to rise by this monk.' One should indeed invite him thus: 'Teacher, this is a seat. Please sit here.' However, a junior monk should not go near a pārivāsika Thera, thinking, 'I will cause an obstruction for the Mahāthera.' 'On one seat' means on a couch or a stool that is a seat for those of equal seniority. 'Not sitting on the ground' means: when a regular monk is sitting on the ground, the other (the pārivāsika) should not sit on a higher place, not even on a grass mat or a sandy surface. However, it is permissible to sit after leaving a precinct of twelve cubits. 'On one walking path' means walking on a single walking path together as if with a companion.

ฉมายํ จงฺกมนฺตนฺติ ฉมายํ จงฺกมนฺเต, อยเมว วา ปาโฐ. อยํ ปเนตฺถ อตฺโถ – อกตปริจฺเฉทาย ภูมิยา จงฺกมนฺเต ปริจฺเฉทํ กตฺวา วาลิกํ อากิริตฺวา อาลมฺพนํ โยเชตฺวา กตจงฺกเม นีเจปิ น จงฺกมิตพฺพํ, โก ปน วาโท อิฏฺฐกาจยสมฺปนฺเน เวทิกาปริกฺขิตฺเตติ! สเจ ปน ปาการปริกฺขิตฺโต โหติ ทฺวารโกฏฺฐกยุตฺโต ปพฺพตนฺตรวนนฺตรคุมฺพนฺตเรสุ วา สุปฺปฏิจฺฉนฺโน, ตาทิเส จงฺกเม จงฺกมิตุํ วฏฺฏติ. อปฺปฏิจฺฉนฺเนปิ อุปจารํ มุญฺจิตฺวา วฏฺฏติ.

Regarding 'walking on the ground': This means when a regular monk is walking on the ground, or this is the reading itself. Herein, this is the meaning: when a regular monk is walking on ground that has not been demarcated, the pārivāsika should not walk even on a low prepared walking path—one made by creating a boundary, scattering sand, and setting up a handrail. What then is to be said of one furnished with a pile of bricks and enclosed by a railing! But if it is enclosed by a wall, equipped with a gatehouse, or is well-concealed among mountains, forests, or thickets, it is permissible to walk on such a walking path. Even if it is not concealed, it is permissible after leaving the precinct.

วุฑฺฒตเรนาติ เอตฺถ สเจ วุฑฺฒตเร ปาริวาสิเก ปฐมํ นิปนฺเน อิตโร ชานนฺโต ปจฺฉา นิปชฺชติ, รตฺติจฺเฉโท จสฺส โหติ วตฺตเภเท จ ทุกฺกฏํ. วุฑฺฒตรสฺส ปน รตฺติจฺเฉโทว น วตฺตเภททุกฺกฏํ. อชานิตฺวา นิปชฺชติ, ทฺวินฺนมฺปิ วตฺตเภโท นตฺถิ, รตฺติจฺเฉโท ปน โหติ. อถ นวกปาริวาสิเก ปฐมํ นิปนฺเน วุฑฺฒตโร ปจฺฉา นิปชฺชติ, นวโก จ ชานาติ, รตฺติ จสฺส ฉิชฺชติ, วตฺตเภเท จ ทุกฺกฏํ โหติ. วุฑฺฒตรสฺส รตฺติจฺเฉโทว น วตฺตเภโท. โน เจ ชานาติ, ทฺวินฺนมฺปิ วตฺตเภโท นตฺถิ, รตฺติจฺเฉโท ปน โหติ. สเจ ทฺเวปิ อปจฺฉาปุริมํ นิปชฺชนฺติ, วุฑฺฒตรสฺส รตฺติจฺเฉโทว อิตรสฺส วตฺตเภโทปีติ กุรุนฺทิยํ วุตฺตํ. ทฺเว ปาริวาสิกา สมวสฺสา, เอโก ปฐมํ นิปนฺโน, เอโก ชานนฺโตว ปจฺฉา นิปชฺชติ, รตฺติ จ ฉิชฺชติ, วตฺตเภเท จ ทุกฺกฏํ. ปฐมํ นิปนฺนสฺส รตฺติจฺเฉโทว น วตฺตเภโท. สเจ ปจฺฉา นิปชฺชนฺโตปิ น ชานาติ, ทฺวินฺนมฺปิ วตฺตเภโท นตฺถิ, รตฺติจฺเฉโท ปน โหติ. สเจ ทฺเวปิ อปจฺฉาปุริมํ นิปชฺชนฺติ, ทฺวินฺนมฺปิ รตฺติจฺเฉโทเยว, น วตฺตเภโท. สเจ หิ ทฺเว ปาริวาสิกา เอกโต วเสยฺยุํ, เต อญฺญมญฺญสฺส อชฺฌาจารํ ญตฺวา อคารวา วา วิปฺปฏิสาริโน วา หุตฺวา ปาปิฏฺฐตรํ วา อาปตฺตึ อาปชฺเชยฺยุํ วิพฺภเมยฺยุํ วา, ตสฺมา เนสํ สหเสยฺยา สพฺพปฺปกาเรน ปฏิกฺขิตฺตา. เสสํ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพํ. มูลายปฏิกสฺสนารหาทโย เจตฺถ ปาริวาสิกานํ ปกตตฺตฏฺฐาเน ฐิตาติ เวทิตพฺพา.

Regarding 'by one who is senior': Herein, the determination is to be understood thus. If, when a senior pārivāsika monk is lying down first, the other (junior) lies down afterwards knowingly, for that junior there is an interruption of the nights and a dukkaṭa offense for a breach of duty. For the senior, however, there is only an interruption of the nights, not a dukkaṭa offense for a breach of duty. If he lies down without knowing, for both there is no breach of duty, but there is an interruption of the nights. Now, if a junior pārivāsika monk is lying down first and a senior lies down afterwards, and the junior knows, for that junior the night is interrupted and there is a dukkaṭa offense for a breach of duty. For the senior, there is only an interruption of the nights, not a breach of duty. If the junior does not know, for both there is no breach of duty, but there is an interruption of the nights. If both lie down simultaneously, for the senior there is only an interruption of the nights, but for the other (the junior) there is also a breach of duty; so it is said in the Kurundī. If two pārivāsika monks are of equal seniority, and one is lying down first, and the other lies down afterwards knowingly, the night is interrupted for the second one and there is a dukkaṭa offense for a breach of duty. For the one who lay down first, there is only an interruption of the nights, not a breach of duty. If the one lying down afterwards does not know, for both there is no breach of duty, but there is an interruption of the nights. If both lie down simultaneously, for both there is only an interruption of the nights, not a breach of duty. For if two pārivāsika monks were to dwell together, upon knowing each other's transgression, they might become disrespectful or remorseful, or they might commit a worse offense, or they might disrobe. Therefore, their sleeping together is prohibited in every way. The rest is to be understood according to the method stated. And herein, those deserving to be sent back to the beginning, and so on, are to be understood as standing in the place of a regular monk in relation to pārivāsika monks.

ปาริวาสิกจตุตฺโถ เจ, ภิกฺขเว, ปริวาสนฺติ เอตฺถ ปาริวาสิกํ จตุตฺถํ กตฺวา อญฺญสฺส ปริวาสทานาทีนิ กาตุํ น วฏฺฏติ. เอเตสฺเววายํ คณปูรโก [Pg.14] น โหติ, เสสสงฺฆกมฺเมสุ โหติ. คเณ ปน อปฺปโหนฺเต วตฺตํ นิกฺขิปาเปตฺวา คณปูรโก กาตพฺโพติ.

Regarding 'If, monks, the fourth is a pārivāsika...': It is not allowable to perform the giving of probation, etc., to another by making a pārivāsika monk the fourth member of the quorum. He does not complete the quorum for these specific acts, but he does for the remaining Sangha acts. However, if the quorum is incomplete, after having made him lay aside his observance, he should be made a quorum-filler.

๘๓. อิมํ ปน วตฺตกถํ สุตฺวา วินยธรอุปาลิตฺเถรสฺส รโหคตสฺส เอวํ ปริวิตกฺโก อุทปาทิ – ‘‘ภควตา พหุ ปาริวาสิกวตฺตํ ปญฺญตฺตํ, กติหิ นุ โข เอตฺถ การเณหิ รตฺติจฺเฉโท โหตี’’ติ! โส ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา ตมตฺถํ ปุจฺฉิ. ภควา จสฺส พฺยากาสิ. เตน วุตฺตํ – ‘‘อถ โข อายสฺมา อุปาลิ…เป… รตฺติจฺเฉทา’’ติ. ตตฺถ สหวาโสติ ยฺวายํ ปกตตฺเตน ภิกฺขุนา สทฺธึ เอกจฺฉนฺเนติอาทินา นเยน วุตฺโต เอกโต วาโส. วิปฺปวาโสติ เอกกสฺเสว วาโส. อนาโรจนาติ อาคนฺตุกาทีนํ อนาโรจนา. เอเตสุ ตีสุ เอเกเกน การเณน รตฺติจฺเฉโท โหติ.

83. Now, having heard this discourse on the observances, a reflection thus arose in the mind of the Elder Upāli, the expert in Vinaya, while he was in seclusion: “The Blessed One has laid down many observances for one on probation. By how many reasons, indeed, does the interruption of nights occur here?” He approached the Blessed One and asked about this matter. The Blessed One explained it to him. Therefore, it is said: “Then the venerable Upāli…pe… the interruption of nights.” Therein, “co-residence” is that living together with a regular monk under one roof, spoken of by the method beginning with this. “Living apart” is the living of one alone. “Non-informing” is the non-informing of visiting monks, etc. The interruption of nights occurs by each single reason among these three.

๘๔. น สกฺโกนฺตีติ สงฺฆสฺส มหนฺตตาย ตตฺถ ตตฺถ คนฺตฺวา สพฺเพสํ อาโรเจตุํ อสกฺโกนฺตา โสเธตุํ น สกฺโกนฺติ. ปริวาสํ นิกฺขิปามิ, วตฺตํ นิกฺขิปามีติ อิเมสุ ทฺวีสุ ปเทสุ เอเกนาปิ นิกฺขิตฺโตว โหติ ปริวาโส; ทฺวีหิ สุนิกฺขิตฺโตเยว. สมาทาเนปิ เอเสว นโย. เอวํ วตฺตํ สมาทิยิตฺวา ปริวุตฺถปริวาสสฺส มานตฺตํ คณฺหโต ปุน วตฺตสมาทานกิจฺจํ นตฺถิ, สมาทินฺนวตฺโตเยว เหส ตสฺมาสฺส ฉารตฺตํ มานตฺตํ ทาตพฺพํ, จิณฺณมานตฺโต อพฺเภตพฺโพ. เอวํ อนาปตฺติโก หุตฺวา สุทฺธนฺเต ปติฏฺฐิโต ติสฺโส สิกฺขา ปูเรตฺวา ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสตีติ.

84. “They are not able”: because of the large size of the Sangha, being unable to go here and there to inform everyone, they are not able to purify. “I lay aside the probation,” “I lay aside the observance”—by even one of these two phrases, the probation is laid aside; by both, it is very well laid aside. In undertaking also, this is the method. For one who has thus undertaken the observance, has lived out the probation, and is receiving mānatta, there is no further task of undertaking the observance, for he is indeed one who has already undertaken the observance. Therefore, mānatta for six nights should be given to him; one who has completed mānatta should be rehabilitated. Thus, having become free from offense, established in the state of purity, and having fulfilled the three trainings, he will make an end of suffering.

ปาริวาสิกวตฺตกถา นิฏฺฐิตา.

The discourse on the observances for one on probation is concluded.

มูลายปฏิกสฺสนารหวตฺตกถา

The Discourse on the Observances for One Deserving to Be Sent Back to the Beginning

๘๖. มูลายปฏิกสฺสนารหา ภิกฺขู สาทิยนฺติ ปกตตฺตานนฺติ ฐเปตฺวา นวกตรํ มูลายปฏิกสฺสนารหํ อวเสสานํ อนฺตมโส ปาริวาสิกาทีนมฺปิ. อิเมสญฺหิ ปาริวาสิกมูลายปฏิกสฺสนารหมานตฺตารหมานตฺตาจาริกพฺภานารหานํ ปญฺจนฺนํ ฐเปตฺวา อตฺตโน อตฺตโน นวกตรํ, เสสา สพฺเพ ปกตตฺตา เอว. กสฺมา? มิถุ ยถาวุฑฺฒํ อภิวาทนาทีนํ อนุญฺญาตตฺตา. เตน วุตฺตํ – ‘‘อวเสสานํ อนฺตมโส ปาริวาสิกาทีนมฺปี’’ติ. มูลายปฏิกสฺสนารหาทิลกฺขณํ ปน เนสํ ปรโต [Pg.15] อาวิภวิสฺสติ. เสสเมตฺถ อิโต ปเรสุ จ มานตฺตารหาทิวตฺเตสุ ปาริวาสิกวตฺเต วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพํ.

86. Regarding (the phrase) “regular monks”: setting aside a more junior monk who is deserving to be sent back to the beginning, (it refers to) the remaining monks, even down to those on probation. For indeed, among these five—probationers, those deserving to be sent back to the beginning, those deserving of mānatta, those undergoing mānatta, and those deserving of rehabilitation—setting aside one who is more junior than oneself, all the rest are indeed regular monks. Why? Because mutual acts such as salutation according to seniority are permitted. Therefore, it is said: “of the remaining ones, even down to those on probation, etc.” However, the characteristics of those deserving to be sent back to the beginning, and so on, will become clear later. The remainder here, and in the subsequent observances concerning those deserving of mānatta and so on, should be understood in the same way as explained in the section on the observances for one on probation.

๘๗. มูลายปฏิกสฺสนารหจตุตฺโถ เจติอาทีสุปิ ยเถว ปาริวาสิโก; เอวํ เอเตปิ เอเตสุ วินยกมฺเมสุ คณปูรกา น โหนฺติ, เสสสงฺฆกมฺเมสุ โหนฺติ.

87. Also in (the cases) beginning with “and the fourth is one deserving to be sent back to the beginning,” it is just as with a probationer; so too, these ones are not quorum-fillers in these Vinaya acts, but they are in other Sangha acts.

มูลายปฏิกสฺสนารหวตฺตกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Observances for One Deserving to Be Sent Back to the Beginning is concluded.

มานตฺตจาริกวตฺตกถา

The Discourse on the Observances of One Undergoing Mānatta

๙๐. มานตฺตจาริกสฺส วตฺเตสุ ‘‘เทวสิกํ อาโรเจตพฺพ’’นฺติ วิเสโส.

Among the observances for one undergoing mānatta, the special point is that 'it must be announced daily'.

๙๒. รตฺติจฺเฉเทสุ อูเน คเณติ เอตฺถ คโณติ จตฺตาโร วา อติเรกา วา; ตสฺมา สเจปิ ตีหิ ภิกฺขูหิ สทฺธึ วสติ, รตฺติจฺเฉโท โหติเยว. มานตฺตนิกฺเขปสมาทาเนสุ วุตฺตสทิโสว วินิจฺฉโย. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมวาติ.

90. Regarding interruptions of the night, in the context of `ūne gaṇe` (in a deficient group), a 'group' is four or more bhikkhus. Therefore, even if one dwells with three bhikkhus, an interruption of the night certainly occurs. Regarding the setting aside and undertaking of mānatta, the decision is just as has been stated. The rest is clear in all respects.

มานตฺตจาริกวตฺตกถา นิฏฺฐิตา.

The Exposition on the Observances of One Undergoing Mānatta is concluded.

ปาริวาสิกกฺขนฺธกวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

92. The Commentary on the Pārivāsika Chapter is concluded.

๓. สมุจฺจยกฺขนฺธกํ

The Chapter on Combination

สุกฺกวิสฺสฏฺฐิกถา

The Discourse on the Emission of Semen

๙๗. สมุจฺจยกฺขนฺธเก [Pg.16] – ฉารตฺตํ มานตฺตนฺติ เอตฺถ จตุพฺพิธํ มานตฺตํ – อปฺปฏิจฺฉนฺนมานตฺตํ, ปฏิจฺฉนฺนมานตฺตํ, ปกฺขมานตฺตํ, สโมธานมานตฺตนฺติ. ตตฺถ อปฺปฏิจฺฉนฺนมานตฺตํ นาม – ยํ อปฺปฏิจฺฉนฺนาย อาปตฺติยา ปริวาสํ อทตฺวา เกวลํ อาปตฺตึ อาปนฺนภาเวเนว มานตฺตารหสฺส มานตฺตํ ทิยฺยติ. ปฏิจฺฉนฺนมานตฺตํ นาม – ยํ ปฏิจฺฉนฺนาย อาปตฺติยา ปริวุตฺถปริวาสสฺส ทิยฺยติ. ปกฺขมานตฺตํ นาม – ยํ ปฏิจฺฉนฺนาย วา อปฺปฏิจฺฉนฺนาย วา อาปตฺติยา อทฺธมาสํ ภิกฺขุนีนํ ทิยฺยติ. สโมธานมานตฺตํ นาม – ยํ โอธาย เอกโต กตฺวา ทิยฺยติ. เตสุ อิทํ ‘‘อปฺปฏิจฺฉนฺนาย ฉารตฺตํ มานตฺต’’นฺติ วจนโต ‘‘อปฺปฏิจฺฉนฺนมานตฺต’’นฺติ เวทิตพฺพํ. ตํ เทนฺเตน สเจ เอกํ อาปตฺตึ อาปนฺโน โหติ, อิธ วุตฺตนเยน ทาตพฺพํ. สเจ ทฺเว วา ติสฺโส วา ตตุตฺตรึ วา อาปนฺโน, ยเถว ‘‘เอกํ อาปตฺติ’’นฺติ วุตฺตํ; เอวํ ‘‘ทฺเว อาปตฺติโย, ติสฺโส อาปตฺติโย’’ติ วตฺตพฺพํ. ตตุตฺตริ ปน สเจปิ สตํ วา สหสฺสํ วา โหติ, ‘‘สมฺพหุลา’’ติ วตฺตพฺพํ. นานาวตฺถุกาโยปิ เอกโต กตฺวา ทาตพฺพา, ตาสํ ทานวิธึ ปริวาสทาเน กถยิสฺสาม.

3. In the Chapter on Combination—regarding 'a mānatta of six nights'—here, mānatta is of four kinds: unconcealed mānatta, concealed mānatta, half-month mānatta, and combined mānatta. Among these, 'unconcealed mānatta' is the mānatta given to one deserving of mānatta for an unconcealed offense without probation being given, merely on the basis of having committed the offense. 'Concealed mānatta' is that which is given to one who has completed probation for a concealed offense. 'Half-month mānatta' is that which is given to bhikkhunīs for half a month for either a concealed or an unconcealed offense. 'Combined mānatta' is that which is given after consolidating and combining offenses. Among these, since it is stated, 'a mānatta of six nights for an unconcealed offense,' this should be understood as 'unconcealed mānatta.' When giving it, if one has committed a single offense, it should be given in the manner stated here. If one has committed two, three, or more offenses, just as 'one offense' is stated, so too should 'two offenses' or 'three offenses' be stated. Beyond that, even if there are a hundred or a thousand offenses, 'numerous' should be stated. Even offenses with different origins should be combined and dealt with as one. We will explain the method of giving these in the section on giving probation.

เอวํ อาปตฺติวเสน กมฺมวาจํ กตฺวา ทินฺเน มานตฺเต ‘‘เอวเมตํ ธารยามี’’ติ กมฺมวาจาปริโยสาเน มาฬกสีมายเมว ‘‘มานตฺตํ สมาทิยามิ, วตฺตํ สมาทิยามี’’ติ วุตฺตนเยน วตฺตํ สมาทาตพฺพํ. วตฺตํ สมาทิยิตฺวา ตตฺเถว สงฺฆสฺส อาโรเจตพฺพํ, อาโรเจนฺเตน จ เอวํ อาโรเจตพฺพํ –

Thus, having performed the formal act according to the offense, when the mānatta has been given, at the conclusion of the formal act with the words 'I accept this thus,' one should undertake the observance right there within the hall boundary in the manner stated, by saying, 'I undertake the mānatta; I undertake the observance.' Having undertaken the observance, one should then announce it to the Sangha right there. And when announcing, one should announce it thus:

‘‘อหํ, ภนฺเต, เอกํ อาปตฺตึ อาปชฺชึ สญฺเจตนิกํ สุกฺกวิสฺสฏฺฐึ อปฺปฏิจฺฉนฺนํ, โสหํ สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา สญฺเจตนิกาย สุกฺกวิสฺสฏฺฐิยา อปฺปฏิจฺฉนฺนาย ฉารตฺตํ มานตฺตํ ยาจึ, ตสฺส เม สงฺโฆ เอกิสฺสา อาปตฺติยา สญฺเจตนิกาย สุกฺกวิสฺสฏฺฐิยา อปฺปฏิจฺฉนฺนาย ฉารตฺตํ มานตฺตํ อทาสิ. โสหํ มานตฺตํ จรามิ, เวทยามหํ, ภนฺเต ‘เวทยตี’ติ มํ สงฺโฆ ธาเรตู’’ติ.

97. “Venerable sirs, I committed one offense—an intentional, unconcealed emission of semen. I then requested from the Sangha a six-night mānatta for that one intentional, unconcealed offense of emission of semen. The Sangha granted me that six-night mānatta. I am now practicing mānatta. I declare this, venerable sirs. May the Sangha remember me as one who declares.”

อิมญฺจ ปน อตฺถํ คเหตฺวา ยาย กายจิ ภาสาย อาโรเจตุํ วฏฺฏติเยว. อาโรเจตฺวา สเจ นิกฺขิปิตุกาโม, วุตฺตนเยเนว สงฺฆมชฺเฌ [Pg.17] นิกฺขิปิตพฺพํ. มาฬกโต ภิกฺขูสุ นิกฺขนฺเตสุ เอกสฺสปิ สนฺติเก นิกฺขิปิตุํ วฏฺฏติ. มาฬกโต นิกฺขมิตฺวา สตึ ปฏิลภนฺเตน สหคจฺฉนฺตสฺส สนฺติเก นิกฺขิปิตพฺพํ. สเจ โสปิ ปกฺกนฺโต, อญฺญสฺส ยสฺส มาฬเก นาโรจิตํ, ตสฺส อาโรเจตฺวา นิกฺขิปิตพฺพํ. อาโรเจนฺเตน ปน อวสาเน ‘‘เวทยตีติ มํ อายสฺมา ธาเรตู’’ติ วตฺตพฺพํ. ทฺวินฺนํ อาโรเจนฺเตน ‘‘อายสฺมนฺตา ธาเรนฺตู’’ติ, ติณฺณํ อาโรเจนฺเตน ‘‘อายสฺมนฺโต ธาเรนฺตู’’ติ วตฺตพฺพํ. นิกฺขิตฺตกาลโต ปฏฺฐาย ปกตตฺตฏฺฐาเน ติฏฺฐติ.

Furthermore, having grasped this meaning, it is permissible to announce it in any language whatsoever. After announcing, if one wishes to set it aside, it should be set aside in the midst of the Sangha in the manner stated. When the bhikkhus have departed from the hall, it is permissible to set it aside in the presence of even a single bhikkhu. For one who, having departed from the hall, regains mindfulness, it should be set aside in the presence of a bhikkhu accompanying him. If that bhikkhu has also departed, it should be announced to another bhikkhu who was not informed in the hall, and then set aside. When announcing, at the end one should say, “May the venerable one remember me as one who declares.” When announcing to two, one should say, “May the venerable ones (dual) remember,” and when announcing to three, one should say, “May the venerable ones (plural) remember.” From the time it is set aside, one stands in the position of a regular bhikkhu.

สเจ อปฺปภิกฺขุโก วิหาโร โหติ, สภาคา ภิกฺขู วสนฺติ, วตฺตํ อนิกฺขิปิตฺวา อนฺโตวิหาเรเยว รตฺติโย คเณตพฺพา. อถ น สกฺกา โสเธตุํ, วุตฺตนเยเนว วตฺตํ นิกฺขิปิตฺวา ปจฺจูสสมเย จตูหิ ปญฺจหิ วา ภิกฺขูหิ สทฺธึ ปริกฺขิตฺตสฺส วิหารสฺส ปริกฺเขปโต, อปริกฺขิตฺตสฺส ปริกฺเขปารหฏฺฐานโต ทฺเว เลฑฺฑุปาเต อติกฺกมิตฺวา มหามคฺคโต โอกฺกมฺม คุมฺเพน วา วติยา วา ปฏิจฺฉนฺนฏฺฐาเน นิสีทิตพฺพํ. อนฺโตอรุเณเยว วุตฺตนเยน วตฺตํ สมาทิยิตฺวา อาโรเจตพฺพํ. สเจ อญฺโญ โกจิ ภิกฺขุ เกนจิเทว กรณีเยน ตํ ฐานํ อาคจฺฉติ, สเจ เอส ตํ ปสฺสติ, สทฺทํ วาสฺส สุณาติ, อาโรเจตพฺพํ. อนาโรเจนฺตสฺส รตฺติจฺเฉโท เจว วตฺตเภโท จ.

If it is a monastery with few bhikkhus and suitable bhikkhus are residing there, the nights should be counted right within the monastery without setting aside the observance. Then, if it is not possible to fulfill the duties of the observance, having set it aside in the manner stated, at dawn, together with four or five bhikkhus, one should go beyond two clod-throws from the enclosure of an enclosed monastery, or from the place suitable for an enclosure of an unenclosed monastery, step off the main road, and sit in a place concealed by a bush or a fence. Before sunrise, the observance should be undertaken in the prescribed manner and announced. If any other bhikkhu arrives at that place for some business, and if this one sees that bhikkhu or hears his voice, it should be announced. For one who does not announce, there is both an interruption of the night and a breach of the observance.

อถ ทฺวาทสหตฺถํ อุปจารํ โอกฺกมิตฺวา อชานนฺตสฺเสว คจฺฉติ, รตฺติจฺเฉโท โหติ เอว, วตฺตเภโท ปน นตฺถิ. อาโรจิตกาลโต ปฏฺฐาย จ เอกํ ภิกฺขุํ ฐเปตฺวา เสเสหิ สติ กรณีเย คนฺตุมฺปิ วฏฺฏติ. อรุเณ อุฏฺฐิเต ตสฺส ภิกฺขุสฺส สนฺติเก วตฺตํ นิกฺขิปิตพฺพํ. สเจ โสปิ เกนจิ กมฺเมน ปุเรอรุเณเยว คจฺฉติ, อญฺญํ วิหารโต นิกฺขนฺตํ วา อาคนฺตุกํ วา ยํ ปฐมํ ปสฺสติ, ตสฺส สนฺติเก อาโรเจตฺวา วตฺตํ นิกฺขิปิตพฺพํ. อยญฺจ ยสฺมา คณสฺส อาโรเจตฺวา ภิกฺขูนญฺจ อตฺถิภาวํ สลฺลกฺเขตฺวาว วสิ, เตนสฺส อูเน คเณ จรณโทโส วา วิปฺปวาโส วา น โหติ. สเจ น กญฺจิ ปสฺสติ, วิหารํ คนฺตฺวา อตฺตนา สทฺธึ คตภิกฺขูสุ เอกสฺส สนฺติเก นิกฺขิปิตพฺพนฺติ มหาสุมตฺเถโร อาห. มหาปทุมตฺเถโร ปน ‘‘ยํ ปฐมํ ปสฺสติ, ตสฺส อาโรเจตฺวา นิกฺขิปิตพฺพํ; อยํ นิกฺขิตฺตวตฺตสฺส ปริหาโร’’ติ อาห.

Or, if another bhikkhu enters the twelve-cubit precinct and the observing bhikkhu departs without being aware of this, there is indeed an interruption of the night, but there is no breach of the observance. And from the time of the announcement, having left one bhikkhu behind, it is permissible for the remaining bhikkhus to go if there is business to be done. When dawn has arisen, the observance should be set aside in the presence of that bhikkhu. If that bhikkhu also goes for some business before dawn, having announced to whomever he sees first—whether one who has departed from the monastery or a visitor—the observance should be set aside in his presence. And because this bhikkhu stayed only after having announced to the group and having noted the presence of the bhikkhus, for him there is no fault of observing in an incomplete group nor of separation. If he does not see anyone, having gone to the monastery, the observance should be set aside in the presence of one of the bhikkhus who went with him; thus said the Elder Mahāsuma. The Elder Mahāpaduma, however, said: 'Having announced to whomever one sees first, the observance should be set aside; this is the safeguard for one who has set aside the observance.'

เอวํ ฉารตฺตํ มานตฺตํ อขณฺฑํ จริตฺวา ยตฺถ สิยา วีสติคโณ ภิกฺขุสงฺโฆ, ตตฺถ โส ภิกฺขุ อพฺเภตพฺโพ. อพฺเภนฺเตหิ จ ปฐมํ อพฺภานารโห [Pg.18] กาตพฺโพ. อยญฺหิ นิกฺขิตฺตวตฺตตฺตา ปกตตฺตฏฺฐาเน ฐิโต, ปกตตฺตสฺส จ อพฺภานํ กาตุํ น วฏฺฏติ, ตสฺมา วตฺตํ สมาทาเปตพฺโพ. วตฺเต สมาทินฺเน อพฺภานารโห โหติ. เตนาปิ วตฺตํ สมาทิยิตฺวา อาโรเจตฺวา อพฺภานํ ยาจิตพฺพํ. อนิกฺขิตฺตวตฺตสฺส ปุน วตฺตสมาทานกิจฺจํ นตฺถิ. โส หิ ฉารตฺตาติกฺกเมเนว อพฺภานารโห โหติ, ตสฺมา โส อพฺเภตพฺโพ. ตตฺร ยฺวายํ ‘‘เอวญฺจ ปน, ภิกฺขเว, อพฺเภตพฺโพ’’ติ ปาฬิยํเยว อพฺภานวิธิ วุตฺโต, อยญฺจ เอกาปตฺติวเสน วุตฺโต. สเจ ปน ทฺเว ติสฺโส สมฺพหุลา วา เอกวตฺถุกา วา นานาวตฺถุกา วา อาปตฺติโย โหนฺติ, ตาสํ วเสน กมฺมวาจา กาตพฺพา. เอวํ อปฺปฏิจฺฉนฺนมานตฺตํ ทาตพฺพํ. ปฏิจฺฉนฺนมานตฺตํ ปน ยสฺมา ปฏิจฺฉนฺนาย อาปตฺติยา ปริวุตฺถปริวาสสฺส ทาตพฺพํ โหติ, ตสฺมา นํ ปริวาสกถายํเยว กถยิสฺสาม.

Having thus observed the six-night mānatta without break, wherever there is a community of bhikkhus numbering twenty, that bhikkhu should be rehabilitated there. And by those rehabilitating, he should first be made worthy of rehabilitation. Indeed, because he has set aside the observance, he stands in the position of a regular bhikkhu, and it is not permissible to perform rehabilitation for a regular bhikkhu; therefore, he should be made to undertake the observance. When the observance has been undertaken, he becomes worthy of rehabilitation. By him also, having undertaken the observance and announced it, rehabilitation should be requested. For one who has not set aside the observance, there is again no task of undertaking the observance. Indeed, he becomes worthy of rehabilitation simply by the passing of the six nights; therefore, he should be rehabilitated. Therein, this procedure for rehabilitation, 'And thus, bhikkhus, he should be rehabilitated,' has been stated in the Pāḷi itself, and this was stated in connection with a single offense. But if there are two, three, or many offenses, whether of the same origin or of different origins, the formal act should be performed in accordance with them. Thus, mānatta for an unconcealed offense should be given. As for mānatta for a concealed offense, because it is to be given to a bhikkhu who has completed probation for a concealed offense, we will speak of it only in the discussion on probation.

ปริวาสกถา

The Discussion on Probation

๑๐๒. ‘‘เตน หิ, ภิกฺขเว, สงฺโฆ อุทายิสฺส ภิกฺขุโน เอกิสฺสา อาปตฺติยา สญฺเจตนิกาย สุกฺกวิสฺสฏฺฐิยา เอกาหปฏิจฺฉนฺนาย เอกาหปริวาสํ เทตู’’ติอาทินา นเยน ปาฬิยํ อเนเกหิ อากาเรหิ ปริวาโส จ มานตฺตญฺจ วุตฺตํ. ตสฺส ยสฺมา อาคตาคตฏฺฐาเน วินิจฺฉโย วุจฺจมาโน ปาฬิ วิย อติวิตฺถารํ อาปชฺชติ, น จ สกฺกา โหติ สุเขน ปริคฺคเหตุํ, ตสฺมา นํ สโมธาเนตฺวา อิเธว ทสฺสยิสฺสาม.

102. By the method beginning with, 'Therefore, bhikkhus, let the Saṅgha grant the bhikkhu Udāyi one day's probation for one intentional offense of emitting semen, concealed for one day,' probation and mānatta have been spoken of in the Pāḷi in many ways. Because, for these, when the legal decision is spoken of in each and every place it occurs, it becomes very extensive like the Pāḷi itself, and it is not possible to grasp it easily; therefore, having combined them, we will show them right here.

อยญฺหิ อิธ อธิปฺเปโต ปริวาโส นาม – ปฏิจฺฉนฺนปริวาโส, สุทฺธนฺตปริวาโส, สโมธานปริวาโสติ ติวิโธ โหติ. ตตฺถ ปฏิจฺฉนฺนปริวาโส ตาว ยถาปฏิจฺฉนฺนาย อาปตฺติยา ทาตพฺโพ. กสฺสจิ หิ เอกาหปฏิจฺฉนฺนา อาปตฺติ โหติ ยถา อยํ อุทายิตฺเถรสฺส, กสฺสจิ ทฺวีหาทิปฏิจฺฉนฺนา ยถา ปรโต อาคตา อุทายิตฺเถรสฺเสว, กสฺสจิ เอกา อาปตฺติ โหติ ยถา อยํ, กสฺสจิ ทฺเว ติสฺโส ตตุตฺตริ วา ยถา ปรโต อาคตา, ตสฺมา ปฏิจฺฉนฺนปริวาสํ เทนฺเตน ปฐมํ ตาว ปฏิจฺฉนฺนภาโว ชานิตพฺโพ.

Indeed, this probation intended here is of three kinds: probation for a concealed offense, probation until purity, and combined probation. Among these, probation for a concealed offense, firstly, should be given according to the offense as it was concealed. Indeed, for some there is an offense concealed for one day, like this one of the Elder Udāyi; for some, offenses concealed for two or more days, like those of the Elder Udāyi himself that come later. For some there is one offense, like this one; for some, two, three, or more than that, like those that come later. Therefore, by the one giving probation for a concealed offense, the fact of concealment must first be known.

อยญฺหิ อาปตฺติ นาม ทสหากาเรหิ ปฏิจฺฉนฺนา โหติ. ตตฺถายํ มาติกา – อาปตฺติ จ โหติ อาปตฺติสญฺญี จ, ปกตตฺโต จ โหติ ปกตตฺตสญฺญี [Pg.19] จ, อนนฺตรายิโก จ โหติ อนนฺตรายิกสญฺญี จ, ปหุ จ โหติ ปหุสญฺญี จ, ฉาเทตุกาโม จ โหติ ฉาเทติ จาติ.

Indeed, this thing called an offense is concealed in ten ways. Therein, this is the list: there is an offense and one perceives it as an offense; one is a regular bhikkhu and perceives oneself as a regular bhikkhu; one is without obstacle and perceives oneself as without obstacle; one is able and perceives oneself as able; and one desires to conceal and does conceal.

ตตฺถ อาปตฺติ จ โหติ อาปตฺติสญฺญี จาติ ยํ อาปนฺโน, สา อาปตฺติเยว โหติ. โสปิ จ ตตฺถ อาปตฺติสญฺญีเยว. อิติ ชานนฺโต ฉาเทติ, ฉนฺนาว โหติ. อถ ปนายํ ตตฺถ อนาปตฺติสญฺญี, อจฺฉนฺนา โหติ, อนาปตฺติ ปน อาปตฺติสญฺญายปิ อนาปตฺติสญฺญายปิ ฉาเทนฺเตนาปิ อจฺฉาทิตาว โหติ. ลหุกํ วา ครุกาติ ครุกํ วา ลหุกาติ ฉาเทติ, อลชฺชิปกฺเข ติฏฺฐติ, อาปตฺติ ปน อจฺฉนฺนา โหติ. ครุกํ ลหุกาติ มญฺญมาโน เทเสติ, เนว เทสิตา โหติ, น ฉนฺนา. ครุกํ ครุกาติ ญตฺวา ฉาเทติ, ฉนฺนา โหติ. ครุกลหุกภาวํ น ชานาติ, อาปตฺตึ ฉาเทมีติ ฉาเทติ, ฉนฺนาว โหติ.

Therein, as for 'there is an offense and one perceives it as an offense': whatever offense one has fallen into, that is indeed an offense. And he also has the perception of it as an offense. Knowing thus, if he conceals it, it is indeed concealed. But if this person has the perception of it as a non-offense, it is not concealed. Furthermore, a non-offense, even when concealed by one perceiving it as an offense or as a non-offense, is indeed not concealed. If one conceals a minor offense as a grave one, or a grave offense as a minor one, one stands in the faction of the shameless, but the offense is not concealed. Thinking a grave offense is a minor one, if he confesses it, it is not confessed, nor is it concealed. Knowing a grave offense as a grave offense, if he conceals it, it is concealed. If one does not know the state of being grave or minor, but conceals it thinking, 'I am concealing an offense,' it is indeed concealed.

ปกตตฺโตติ ติวิธํ อุกฺเขปนียกมฺมํ อกโต – โส เจ ปกตตฺตสญฺญี หุตฺวา ฉาเทติ, ฉนฺนา โหติ. อถ ‘‘มยฺหํ สงฺเฆน กมฺมํ กต’’นฺติ อปกตตฺตสญฺญี หุตฺวา ฉาเทติ, อจฺฉนฺนา โหติ. อปกตตฺเตน ปกตตฺตสญฺญินา วา อปกตตฺตสญฺญินา วา ฉาทิตาปิ อจฺฉนฺนาว โหติ. วุตฺตมฺปิ เจตํ –

As for 'a regular monk': one for whom the three kinds of suspension act have not been performed. If he, perceiving himself as a regular monk, conceals it, it is concealed. Or, if thinking, 'The Saṅgha has performed an act against me,' he conceals it while perceiving himself as not a regular monk, it is not concealed. For an offense committed by one who is not a regular monk, even if it is concealed while he perceives himself as a regular monk or as not a regular monk, it is indeed not concealed. And this has also been stated:

‘‘อาปชฺชติ ครุกํ สาวเสสํ,ฉาเทติ อนาทริยํ ปฏิจฺจ;

น ภิกฺขุนี โน จ ผุเสยฺย วชฺชํ,ปญฺหา เมสา กุสเลหิ จินฺติตา’’ติ. (ปริ. ๔๘๑);

“She falls into a grave offense that has a remainder; she conceals it on account of disrespect. She is not a bhikkhunī, nor does she incur the fault. This is a problem considered by the skilled.”

อยญฺหิ ปญฺโห อุกฺขิตฺตเกน กถิโต.

Indeed, this question was answered by a suspended monk.

อนนฺตรายิโกติ ยสฺส ทสสุ อนฺตราเยสุ เอโกปิ นตฺถิ, โส เจ อนนฺตรายิกสญฺญี หุตฺวา ฉาเทติ, ฉนฺนา โหติ. สเจปิ โส ภีรุกชาติกตาย อนฺธกาเร อมนุสฺสจณฺฑมิคภเยน อนฺตรายิกสญฺญี หุตฺวา ฉาเทติ, อจฺฉนฺนาว โหติ. ยสฺส หิ ปพฺพตวิหาเร วสนฺตสฺส กนฺทรํ วา นทึ วา อติกฺกมิตฺวา อาโรเจตพฺพํ โหติ, อนฺตรามคฺเค จ จณฺฑวาฬอมนุสฺสาทิภยํ อตฺถิ, มคฺเค อชครา นิปชฺชนฺติ, นที ปูรา โหติ, เอกสฺมึ ปน สติเยว อนฺตราเย อนฺตรายิกสญฺญี หุตฺวา [Pg.20] ฉาเทติ, อจฺฉนฺนาว โหติ. อนฺตรายิกสฺส ปน อนฺตรายิกสญฺญาย วา อนนฺตรายิกสญฺญาย วา ฉาทยโต อจฺฉนฺนาว โหติ.

Regarding 'without impediment': this refers to a monk for whom not even one of the ten impediments exists. If that monk, having the perception of 'no impediment', conceals it, it is concealed. Even if that monk, due to a fearful nature, conceals it in the darkness with the perception of an impediment due to fear of non-humans and fierce beasts, it is not concealed. Indeed, for a monk dwelling in a mountain monastery for whom it must be reported after crossing a ravine or a river, and on the path in between there is danger from fierce beasts, non-humans, and so on, pythons lie on the path, or the river is full—if, when there is just one impediment, he conceals it having the perception of an impediment, it is not concealed. However, for one who has an impediment, whether concealing it with the perception of an impediment or with the perception of no impediment, it is not concealed.

ปหูติ โย สกฺโกติ ภิกฺขุโน สนฺติกํ คนฺตุญฺเจว อาโรเจตุญฺจ; โส เจ ปหุสญฺญี หุตฺวา ฉาเทติ, ฉนฺนา โหติ. สจสฺส มุเข อปฺปมตฺตโก คณฺโฑ วา โหติ, หนุกวาโต วา วิชฺฌติ, ทนฺโต วา รุชฺชติ, ภิกฺขา วา มนฺทา ลทฺธา โหติ, ตาวตเกน ปน เนว วตฺตุํ น สกฺโกติ น คนฺตุํ; อปิจ โข น สกฺโกมีติ สญฺญี โหติ, อยํ ปหุ หุตฺวา อปฺปหุสญฺญี นาม. อิมินา ฉาทิตาปิ อจฺฉาทิตา. อปฺปหุนา ปน วตฺตุํ วา คนฺตุํ วา อสมตฺเถน ปหุสญฺญินา วา อปฺปหุสญฺญินา วา ฉาทิตา โหตุ, อจฺฉาทิตาว.

Regarding 'capable': this refers to a monk who is able to both go to the presence of a bhikkhu and to report. If that monk, having the perception of being capable, conceals it, it is concealed. If on that monk's mouth there is a small boil, or he is afflicted by a pain in the jaw, or a tooth aches, or little alms-food has been received, and yet because of that much it is not that he is unable to speak, nor is he unable to go; nevertheless, he has the perception 'I am not able,' this one, being capable, is called 'one with the perception of being incapable.' Even if concealed by this one, it is not concealed. However, by one who is incapable, unable to speak or to go, whether it is concealed with the perception of being capable or with the perception of being incapable, it is not concealed.

ฉาเทตุกาโม จ โหติ ฉาเทติ จาติ อิทํ อุตฺตานตฺถเมว. สเจ ปน ฉาเทสฺสามีติ ธุรนิกฺเขปํ กตฺวา ปุเรภตฺเต วา ปจฺฉาภตฺเต วา ปฐมยามาทีสุ วา ลชฺชิธมฺมํ โอกฺกมิตฺวา อนฺโตอรุเณเยว อาโรเจติ, อยํ ฉาเทตุกาโม น ฉาเทติ นาม.

Regarding 'he is desirous of concealing and he conceals': this pair of headings is of plain meaning. However, if, after thinking 'I will conceal' and thus laying down the burden, he then, either in the forenoon or in the afternoon or during the first watch and so on, enters into the state of a scrupulous person and reports it within the dawn, this one is called 'desirous of concealing but does not conceal'.

ยสฺส ปน อภิกฺขุเก ฐาเน วสนฺตสฺส อาปตฺตึ อาปชฺชิตฺวา สภาคสฺส ภิกฺขุโน อาคมนํ อาคเมนฺตสฺส สภาคสนฺติกํ วา คจฺฉนฺตสฺส อทฺธมาโสปิ มาโสปิ อติกฺกมติ, อยํ น ฉาเทตุกาโม ฉาเทติ นาม, อยมฺปิ อจฺฉนฺนาว โหติ.

However, for a monk who, while dwelling in a place without bhikkhus, has fallen into an offense, and for whom, while awaiting the arrival of a suitable bhikkhu or while going to the presence of a suitable bhikkhu, half a month or a month passes—this one is called 'not desirous of concealing but conceals.' This offense, too, is not concealed.

โย ปน อาปนฺนมตฺโตว อคฺคึ อกฺกนฺตปุริโส วิย สหสา อปกฺกมิตฺวา สภาคฏฺฐานํ คนฺตฺวา อาวิ กโรติ, อยํ น ฉาเทตุกาโมว น ฉาเทติ นาม. สเจ ปน สภาคํ ทิสฺวาปิ ‘‘อยํ เม อุปชฺฌาโย วา อาจริโย วา’’ติ ลชฺชาย นาโรเจติ, ฉนฺนาว โหติ อาปตฺติ. อุปชฺฌายาทิภาโว หิ อิธ อปฺปมาณํ อเวริสภาคมตฺตเมว ปมาณํ, ตสฺมา อเวริสภาคสฺส สนฺติเก อาโรเจตพฺพา.

However, a monk who, just upon having fallen into an offense, hastily departs like a man who has stepped on fire, and having gone to a place of suitable bhikkhus, makes it manifest—this one is called 'not desirous of concealing and does not conceal.' However, if, even after seeing a suitable bhikkhu, he does not report it out of shame, thinking, 'This is my preceptor' or 'This is my teacher,' the offense is concealed. Indeed, in this matter, the status of being a preceptor and so on is not the standard; only the state of being a non-inimical, suitable person is the standard. Therefore, it should be reported in the presence of a non-inimical, suitable bhikkhu.

โย ปน วิสภาโค โหติ สุตฺวา ปกาเสตุกาโม, เอวรูปสฺส อุปชฺฌายสฺสาปิ สนฺติเก น อาโรเจตพฺพา. ตตฺถ ปุเรภตฺตํ วา อาปตฺตึ อาปนฺโน โหตุ ปจฺฉาภตฺตํ วา, ทิวา วา รตฺตึ วา ยาว อรุณํ น อุคฺคจฺฉติ ตาว อาโรเจตพฺพํ. อุทฺธสฺเต อรุเณ ปฏิจฺฉนฺนา โหติ, ปฏิจฺฉาทนปจฺจยา จ ทุกฺกฏํ อาปชฺชติ. สภาคสงฺฆาทิเสสํ อาปนฺนสฺส ปน สนฺติเก อาวิ [Pg.21] กาตุํ น วฏฺฏติ. สเจ อาวิ กโรติ, อาปตฺติ อาวิกตา โหติ, ทุกฺกฏา ปน น มุจฺจติ, ตสฺมา สุทฺธสฺส สนฺติเก อาวิกาตพฺพา. อาวิกโรนฺโต จ ‘‘ตุยฺหํ สนฺติเก เอกํ อาปตฺตึ อาวิกโรมี’’ติ วา ‘‘อาจิกฺขามี’’ติ วา ‘‘อาโรเจมี’’ติ วา ‘‘มม เอกํ อาปตฺตึ อาปนฺนภาวํ ชานาหี’’ติ วา วทตุ, ‘‘เอกํ ครุกาปตฺตึ อาวิกโรมี’’ติอาทินา วา นเยน วทตุ, สพฺเพหิปิ อากาเรหิ อปฺปฏิจฺฉนฺนาว โหตีติ กุรุนฺทิยํ วุตฺตํ. สเจ ปน ลหุกาปตฺตึ อาวิกโรมีติอาทินา นเยน วทติ, ปฏิจฺฉนฺนา โหติ, วตฺถุํ อาโรเจติ, อาปตฺตึ อาโรเจติ, อุภยํ อาโรเจติ, ติวิเธนาปิ อาโรจิตาว โหติ. อิติ อิมานิ ทส การณานิ อุปลกฺเขตฺวา ปฏิจฺฉนฺนปริวาสํ เทนฺเตน ปฐมเมว ปฏิจฺฉนฺนภาโว ชานิตพฺโพ.

However, if a person is unsuitable and desirous of publicizing it after hearing, it should not be reported even in the presence of such a preceptor. In that regard, whether one has fallen into an offense in the forenoon or in the afternoon, by day or by night, it should be reported as long as the dawn has not risen. When the dawn has risen, the offense becomes concealed, and due to the condition of concealment, one falls into a dukkaṭa offense. However, it is not proper to make it manifest in the presence of one who has fallen into a similar Saṅghādisesa offense. If one does make it manifest, the offense is made manifest, but one is not freed from the dukkaṭa offense. Therefore, it should be made manifest in the presence of a pure bhikkhu. And when making it manifest, one may say, 'I make manifest one offense in your presence,' or 'I inform you,' or 'I report to you,' or 'Know that I have fallen into one offense,' or one may speak according to the method beginning with, 'I make manifest one grave offense'—it is said in the Kurundī that by all these modes, it is not concealed. However, if one speaks according to the method beginning with, 'I make manifest a minor offense,' it is concealed. If one reports the matter, reports the offense, or reports both, by all three ways it is reported. Thus, having noted these ten reasons, the state of being concealed must be known first of all by the one—the Vinaya expert or the Saṅgha—who is giving the probation for concealment.

ตโต ปฏิจฺฉนฺนทิวเส จ อาปตฺติโย จ สลฺลกฺเขตฺวา สเจ เอกาหปฏิจฺฉนฺนา โหติ – ‘‘อหํ, ภนฺเต, เอกํ อาปตฺตึ อาปชฺชึ สญฺเจตนิกํ สุกฺกวิสฺสฏฺฐึ เอกาหปฏิจฺฉนฺน’’นฺติ เอวํ ยาจาเปตฺวา อิธ วุตฺตนเยเนว กมฺมวาจํ วตฺวา ปริวาโส ทาตพฺโพ. อถ ทฺวีหตีหาทิปฏิจฺฉนฺนา โหติ, ทฺวีหปฏิจฺฉนฺนํ ตีหปฏิจฺฉนฺนํ จตูหปฏิจฺฉนฺนํ ปญฺจาหปฏิจฺฉนฺนํ ฉาหปฏิจฺฉนฺนํ สตฺตาหปฏิจฺฉนฺนํ อฏฺฐาหปฏิจฺฉนฺนํ นวาหปฏิจฺฉนฺนํ ทสาหปฏิจฺฉนฺนํ เอกาทสาหปฏิจฺฉนฺนํ ทฺวาทสาหปอจฺฉนฺนํ เตรสาหปฏิจฺฉนฺนํ จุทฺทสาหปฏิจฺฉนฺนนฺติ เอวํ ยาว จุทฺทส ทิวสานิ ทิวสวเสน โยชนา กาตพฺพา. ปญฺจทส ทิวสานิ ปฏิจฺฉนฺนาย ปกฺขปฏิจฺฉนฺนนฺติ วตฺวา โยชนา กาตพฺพา. ตโต ยาว เอกูนตึสติโม ทิวโส, ตาว อติเรกปกฺขปฏิจฺฉนฺนนฺติ.

Thereafter, having noted the days of concealment and the offenses, if it is an offense concealed for one day, then having made him request thus: 'Venerable sir, I committed one offense, an intentional emission of semen, concealed for one day,' probation should be given by reciting the formal act in the manner spoken of here. Now, if it is an offense concealed for two, three, or more days, then for up to fourteen days, the phrasing should be applied according to the number of days: 'concealed for two days,' 'concealed for three days,' 'concealed for four days,' 'concealed for five days,' 'concealed for six days,' 'concealed for seven days,' 'concealed for eight days,' 'concealed for nine days,' 'concealed for ten days,' 'concealed for eleven days,' 'concealed for twelve days,' 'concealed for thirteen days,' 'concealed for fourteen days.' For an offense concealed for fifteen days, the phrasing should be applied by saying 'concealed for a fortnight.' Thereafter, for the period up to the twenty-ninth day, the phrasing should be applied by saying 'concealed for more than a fortnight'.

ตโต มาสปฏิจฺฉนฺนํ อติเรกมาสปฏิจฺฉนฺนํ ทฺเวมาสปฏิจฺฉนฺนํ อติเรกทฺเวมาสปฏิจฺฉนฺนํ เตมาสปฏิจฺฉนฺนํ อติเรกเตมาสปฏิจฺฉนฺนํ จตุมาสปฏิจฺฉนฺนํ อติเรกจตุมาสปฏิจฺฉนฺนํ ปญฺจมาสปฏิจฺฉนฺนํ อติเรกปญฺจมาสปฏิจฺฉนฺนํ ฉมาสปฏิจฺฉนฺนํ อติเรกฉมาสปฏิจฺฉนฺนํ สตฺตมาสปฏิจฺฉนฺนํ อติเรกสตฺตมาสปฏิจฺฉนฺนํ อฏฺฐมาสปฏิจฺฉนฺนํ อติเรกอฏฺฐมาสปฏิจฺฉนฺนํ นวมาสปฏิจฺฉนฺนํ อติเรกนวมาสปฏิจฺฉนฺนํ ทสมาสปฏิจฺฉนฺนํ อติเรกทสมาสปฏิจฺฉนฺนํ เอกาทสมาสปฏิจฺฉนฺนํ อติเรกเอกาทสมาสปฏิจฺฉนฺนนฺติ เอวํ โยชนา กาตพฺพา. สํวจฺฉเร ปริปุณฺเณ เอกสํวจฺฉรปฏิจฺฉนฺนนฺติ. ตโต ปรํ อติเรกเอกสํวจฺฉร… ทฺเวสํวจฺฉร… อติเรกทฺเวสํวจฺฉร… ติสํวจฺฉร… อติรเกติสํวจฺฉร… จตุสํวจฺฉร… อติเรกจตุสํวจฺฉร… ปญฺจสํวจฺฉร… อติเรกปญฺจสํวจฺฉรปฏิจฺฉนฺนนฺติ [Pg.22] เอวํ ยาว สฏฺฐิสํวจฺฉร… อติเรกสฏฺฐิสํวจฺฉรปฏิจฺฉนฺนนฺติ วา ตโต วา ภิยฺโยปิ วตฺวา โยชนา กาตพฺพา.

Thereafter, the phrasing should be applied thus: 'concealed for a month,' 'concealed for more than a month,' 'concealed for two months,' 'concealed for more than two months,' 'concealed for three months,' 'concealed for more than three months,' 'concealed for four months,' ... 'concealed for more than eleven months.' When a year is complete, it is 'concealed for one year.' Thereafter, 'concealed for more than one year,' ... 'concealed for two years,' ... 'concealed for more than two years,' ... 'concealed for five years,' ... 'concealed for more than five years'—thus up to 'concealed for sixty years,' ... 'concealed for more than sixty years,' or even beyond that, the phrasing should be applied by stating it so.

สเจ ปน ทฺเว ติสฺโส ตตุตฺตริ วา อาปตฺติโย โหนฺติ, ยถา อิธ เอกํ อาปตฺตินฺติ วุตฺตํ; เอวํ ทฺเว อาปตฺติโย ติสฺโส อาปตฺติโยติ วตฺตพฺพํ. ตโต ปรํ ปน สตํ วา โหตุ สหสฺสํ วา, สมฺพหุลาติ วตฺตุํ วฏฺฏติ. นานาวตฺถุกาสุปิ ‘‘อหํ, ภนฺเต, สมฺพหุลา สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ – เอกํ สุกฺกวิสฺสฏฺฐึ, เอกํ กายสํสคฺคํ, เอกํ ทุฏฺฐุลฺลวาจํ, เอกํ อตฺตกามํ, เอกํ สญฺจริตฺตํ, เอกาหปฏิจฺฉนฺนาโย’’ติ เอวํ คณนวเสน วา ‘‘อหํ, ภนฺเต, สมฺพหุลา สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ นานาวตฺถุกาโย เอกาหปฏิจฺฉนฺนาโย’’ติ เอวํ วตฺถุกิตฺตนวเสน วา, ‘‘อหํ, ภนฺเต, สมฺพหุลา สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เอกาหปฏิจฺฉนฺนาโย’’ติ เอวํ นามมตฺตวเสน วา โยชนา กาตพฺพา.

Furthermore, if there are two, three, or more offenses, then just as it is stated here 'one offense,' so too 'two offenses,' 'three offenses' should be said. Beyond that, however, whether there are a hundred or a thousand, it is proper to say 'numerous.' Even for offenses with various grounds, the phrasing should be applied by way of enumeration, saying: 'Venerable sir, I have committed numerous Saṅghādisesa offenses—one emission of semen, one bodily contact, one coarse speech, one self-serving praise, one acting as a go-between—concealed for one day'; or by way of stating the grounds, saying: 'Venerable sir, I have committed numerous Saṅghādisesa offenses with various grounds, concealed for one day'; or by way of the name only, saying: 'Venerable sir, I have committed numerous Saṅghādisesa offenses, concealed for one day.'

ตตฺถ นามํ ทุวิธํ – สชาติสาธารณญฺจ สพฺพสาธารณญฺจ. ตตฺถ สงฺฆาทิเสโสติ สชาติสาธารณํ, อาปตฺตีติ สพฺพสาธารณํ; ตสฺมา ‘‘สมฺพหุลา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เอกาหปฏิจฺฉนฺนาโย’’ติ เอวํ สพฺพสาธารณนามวเสนปิ วตฺตุํ วฏฺฏติ. อิทญฺหิ สพฺพมฺปิ ปริวาสาทิกํ วินยกมฺมํ วตฺถุวเสน โคตฺตวเสน นามวเสน อาปตฺติวเสน จ กาตุํ วฏฺฏติเยว.

Therein, a name is of two kinds: common to its own class and common to all. Therein, 'Saṅghādisesa' is common to its own class, while 'offense' (āpatti) is common to all. Therefore, it is proper to say, 'I have committed numerous offenses, concealed for one day,' thus using the name common to all. Indeed, this entire disciplinary act, such as probation, can be performed by way of the ground, by way of the class, by way of the name, and by way of the offense.

ตตฺถ ‘‘สุกฺกวิสฺสฏฺฐี’’ติ วตฺถุ เจว โคตฺตญฺจ. ‘‘สงฺฆาทิเสโส’’ติ นามญฺเจว อาปตฺติ จ. ‘‘กายสํสคฺโค’’ติ วตฺถุ เจว โคตฺตญฺจ. ‘‘สงฺฆาทิเสโส’’ติ นามญฺเจว อาปตฺติ จ, ตตฺถ ‘‘สุกฺกวิสฺสฏฺฐึ กายสํสคฺค’’นฺติอาทินา วจเนนาปิ ‘‘นานาวตฺถุกาโย’’ติ วจเนนาปิ วตฺถุ เจว โคตฺตญฺจ คหิตํ โหติ. ‘‘สงฺฆาทิเสโส’’ติ วจเนนาปิ ‘‘อาปตฺติโย’’ติ วจเนนาปิ นามญฺเจว อาปตฺติ จ คหิตา โหติ. อิธ ปน เอกํ อาปตฺตึ อาปชฺชึ สญฺเจตนิกํ ‘‘สุกฺกวิสฺสฏฺฐิ’’นฺติ นามมฺปิ วตฺถุโคตฺตานิปิ คหิตาเนว. ยถา จ อิธ ‘‘อยํ อุทายิ ภิกฺขู’’ติ วุตฺตํ; เอวํ โย โย อาปนฺโน โหติ, ตสฺส ตสฺส นามํ คเหตฺวา ‘‘อยํ อิตฺถนฺนาโม ภิกฺขู’’ติ กมฺมวาจา กาตพฺพา.

Therein, 'emission of semen' is both the ground and the class. 'Saṅghādisesa' is both the name and the offense. 'Bodily contact' is both the ground and the class. 'Saṅghādisesa' is both the name and the offense. Therein, by the phrase beginning with 'emission of semen, bodily contact,' and also by the phrase 'with various grounds,' both the ground and the class are taken. By the phrase 'Saṅghādisesa' and also by the phrase 'offenses,' both the name and the offense are taken. Here, however, in 'I have committed one intentional offense of emission of semen,' the name as well as the ground and class are indeed taken. And just as it is said here, 'this bhikkhu Udāyi,' so too, whichever bhikkhu has committed an offense, his name should be taken, and the formal act should be performed, saying: 'this bhikkhu of such-and-such a name.'

กมฺมวาจาปริโยสาเน จ เตน ภิกฺขุนา มาฬกสีมายเมว ‘‘ปริวาสํ สมาทิยามิ, วตฺตํ สมาทิยามี’’ติ วุตฺตนเยเนว วตฺตํ สมาทาตพฺพํ[Pg.23]. สมาทิยิตฺวา ตตฺเถว สงฺฆสฺส อาโรเจตพฺพํ, อาโรเจนฺเตน จ เอวํ อาโรเจตพฺพํ –

At the conclusion of the formal act, that bhikkhu should undertake the observance right within the boundary of the chapter house, in the very manner stated, saying: 'I undertake the probation, I undertake the observance.' Having undertaken it, he should then inform the Sangha right there. And when informing, he should announce it thus:

‘‘อหํ, ภนฺเต, เอกํ อาปตฺตึ อาปชฺชึ สญฺเจตนิกํ สุกฺกวิสฺสฏฺฐึ เอกาหปฏิจฺฉนฺนํ, โสหํ สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา สญฺเจตนิกาย สุกฺกวิสฺสฏฺฐิยา เอกาหปฏิจฺฉนฺนาย เอกาหปริวาสํ ยาจึ, ตสฺส เม สงฺโฆ เอกิสฺสา อาปตฺติยา สญฺเจตนิกาย สุกฺกวิสฺสฏฺฐิยา เอกาหปฏิจฺฉนฺนาย เอกาหปริวาสํ อทาสิ, โสหํ ปริวสามิ – ‘เวทยามหํ, ภนฺเต, เวทยตี’ติ มํ สงฺโฆ ธาเรตู’’ติ.

Venerable sirs, I have committed one offense, an intentional emission of semen, concealed for one day. For that one offense of an intentional emission of semen concealed for one day, I requested a one-day probation from the Sangha. The Sangha granted me a one-day probation for that one offense of an intentional emission of semen concealed for one day. I am undergoing that probation. Venerable sirs, I am making this known; may the Sangha remember me as one who is making this known.

อิมญฺจ ปนตฺถํ คเหตฺวา ยาย กายจิ ภาสาย อาโรเจตุํ วฏฺฏติเยว. อาโรเจตฺวา สเจ นิกฺขิปิตุกาโม, วุตฺตนเยเนว สงฺฆมชฺเฌ นิกฺขิปิตพฺพํ. มาฬกโต ภิกฺขูสุ นิกฺขนฺเตสุ เอกสฺสาปิ สนฺติเก นิกฺขิปิตุํ วฏฺฏติ. มาฬกโต นิกฺขมิตฺวา สตึ ปฏิลภนฺเตน สหคจฺฉนฺตสฺส สนฺติเก นิกฺขิปิตพฺพํ. สเจ โสปิ ปกฺกนฺโต, อญฺญสฺส ยสฺส มาฬเก นาโรจิตํ, ตสฺส อาโรเจตฺวา นิกฺขิปิตพฺพํ. อาโรเจนฺเตน จ อวสาเน ‘‘เวทยตีติ มํ อายสฺมา ธาเรตู’’ติ วตฺตพฺพํ. ทฺวินฺนํ อาโรเจนฺเตน ‘‘อายสฺมนฺตา ธาเรนฺตู’’ติ, ติณฺณํ อาโรเจนฺเตน ‘‘อายสฺมนฺโต ธาเรนฺตู’’ติ วตฺตพฺพํ. นิกฺขิตฺตกาลโต ปฏฺฐาย ปกตตฺตฏฺฐาเน ติฏฺฐติ.

Furthermore, taking this meaning, it is indeed permissible to announce it in any language whatsoever. After announcing it, if one wishes to relinquish it, it should be relinquished in the midst of the Sangha in the manner stated. If the bhikkhus have left the chapter house, it is permissible to relinquish it in the presence of even one bhikkhu. After leaving the chapter house, upon regaining mindfulness, it should be relinquished in the presence of a bhikkhu who is accompanying him. If that bhikkhu has also departed, it should be announced to another bhikkhu to whom it was not announced in the chapter house, and then relinquished. When announcing, at the end, one should say, 'May the venerable remember me as one who is making this known.' When announcing to two, one should say, 'May the venerable ones remember me.' When announcing to three, one should say, 'May the venerable ones remember me.' From the time it is relinquished, he stands in the state of a normal bhikkhu.

สเจ อปฺปภิกฺขุโก วิหาโร โหติ, สภาคา ภิกฺขู วสนฺติ, วตฺตํ อนิกฺขิปิตฺวา วิหาเรเยว รตฺติปริคฺคโห กาตพฺโพ. อถ น สกฺกา โสเธตุํ, วุตฺตนเยเนว วตฺตํ นิกฺขิปิตฺวา ปจฺจูสสมเย เอเกน ภิกฺขุนา สทฺธึ มานตฺตวณฺณนายํ วุตฺตนเยเนว อุปจารสีมํ อติกฺกมิตฺวา มหามคฺคา โอกฺกมฺม ปฏิจฺฉนฺเน ฐาเน นิสีทิตฺวา อนฺโตอรุเณเยว วุตฺตนเยเนว วตฺตํ สมาทิยิตฺวา ตสฺส ภิกฺขุโน ปริวาโส อาโรเจตพฺโพ. อาโรเจนฺเตน สเจ นวกตโร โหติ, ‘‘อาวุโส’’ติ วตฺตพฺพํ. สเจ วุฑฺฒตโร, ‘‘ภนฺเต’’ติ วตฺตพฺพํ. สเจ อญฺโญ โกจิ ภิกฺขุ เกนจิเทว กรณีเยน ตํ ฐานํ อาคจฺฉติ, สเจ เอส ตํ ปสฺสติ, สทฺทํ วาสฺส สุณาติ, อาโรเจตพฺพํ; อนาโรเจนฺตสฺส รตฺติจฺเฉโท เจว วตฺตเภโท จ. อถ ทฺวาทสหตฺถํ อุปจารํ โอกฺกมิตฺวา อชานนฺตสฺเสว คจฺฉติ, รตฺติจฺเฉโทเยว โหติ, วตฺตเภโท ปน นตฺถิ.

If the monastery has few bhikkhus, and bhikkhus of the same group are residing there, without relinquishing the observance, the nights should be determined right there in the monastery. But if it is not possible to perform the purification, the observance should be relinquished as previously described. At dawn, together with one bhikkhu, having crossed the boundary of the area of attendance in the manner stated in the explanation of mānatta, one should step aside from the main road and sit in a secluded place. Then, just before dawn, the observance should be undertaken as previously described, and that bhikkhu should be informed of the probation. When informing, if the other is younger, one should say, “friend.” If he is older, one should say, “venerable sir.” If another bhikkhu arrives at that place for some reason, and if one sees him or hears his voice, one should inform him. If one does not inform him, there is a break in the night and a breach of the observance. But if one steps beyond the twelve-handspan area of attendance and goes without the other knowing, only the night is broken, but there is no breach of the observance.

อุคฺคเต [Pg.24] อรุเณ วตฺตํ นิกฺขิปิตพฺพํ. สเจ โส ภิกฺขุ เกนจิเทว กรณีเยน ปกฺกนฺโต โหติ, ยํ อญฺญํ สพฺพปฐมํ ปสฺสติ, ตสฺส อาโรเจตฺวา นิกฺขิปิตพฺพํ. สเจ ปน กญฺจิ น ปสฺสติ, วิหารํ คนฺตฺวา อตฺตนา สทฺธึ คตภิกฺขุสฺส สนฺติเก นิกฺขิปิตพฺพนฺติ มหาสุมตฺเถโร อาห. มหาปทุมตฺเถโร ปน ‘‘ยํ ปฐมํ ปสฺสติ, ตสฺส อาโรเจตฺวา นิกฺขิปิตพฺพํ, อยํ นิกฺขิตฺตวตฺตสฺส ปริหาโร’’ติ อาห.

When dawn has arisen, the observance should be relinquished. If that bhikkhu has departed for some reason, it should be relinquished by informing the very first other bhikkhu one sees. But if one does not see anyone, one should go to the monastery and relinquish it in the presence of the bhikkhu who went with him—so said the Elder Mahāsuma. The Elder Mahāpaduma, however, said, “It should be relinquished by informing the first bhikkhu one meets. This is the procedure for one with a relinquished observance.”

เอวํ ยตฺตกานิ ทิวสานิ อาปตฺติ ปฏิจฺฉนฺนา โหติ, ตตฺตกานิ ตโต อธิกตรานิ วา กุกฺกุจฺจวิโนทนตฺถาย ปริวสิตฺวา สงฺฆํ อุปสงฺกมิตฺวา วตฺตํ สมาทิยิตฺวา มานตฺตํ ยาจิตพฺพํ. อยญฺหิ วตฺเต สมาทินฺเน เอว มานตฺตารโห โหติ นิกฺขิตฺตวตฺเตน ปริวุตฺถตฺตา. อนิกฺขิตฺตวตฺตสฺส ปน ปุน สมาทานกิจฺจํ นตฺถิ, โส หิ ปฏิจฺฉนฺนทิวสาติกฺกเมเนว มานตฺตารโห โหติ, ตสฺมา ตสฺส มานตฺตํ ทาตพฺพเมว. อิทํ ปฏิจฺฉนฺนมานตฺตํ นาม. ตํ เทนฺเตน สเจ เอกาปตฺติ โหติ, ปาฬิยํ วุตฺตนเยเนว ทาตพฺพํ. อถ ทฺเว วา ติสฺโส วา ‘‘โสหํ ปริวุตฺถปริวาโส สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ ติสฺสนฺนํ อาปตฺตีนํ เอกาหปฏิจฺฉนฺนานํ ฉารตฺตํ มานตฺตํ ยาจามี’’ติ ปริวาเส วุตฺตนเยเนว อาปตฺติโย จ ทิวเส จ สลฺลกฺเขตฺวา โยชนา กาตพฺพา.

Thus, for as many days as the offense was concealed, or for more days than that for the purpose of dispelling remorse, having lived on probation, one should approach the Sangha, undertake the observance, and request mānatta. For this bhikkhu is worthy of mānatta only when the observance has been undertaken, because he has completed the probation by means of the relinquished observance. But for one with an un-relinquished observance, there is no need to undertake it again; for he becomes worthy of mānatta simply by the passing of the concealed days, therefore mānatta should indeed be given to him. This is called concealed mānatta. When giving it, if there is one offense, it should be given in the manner stated in the Pāḷi. But if there are two or three, having noted the offenses and the days in the manner stated in the probation section, the formulation should be made, saying: “I, having completed the probation, request from the Sangha mānatta for six nights for two offenses concealed for one day,” or “for three offenses concealed for one day.”

อปฺปฏิจฺฉนฺนาปตฺตึ ปฏิจฺฉนฺนาปตฺติยา สโมธาเนตฺวาปิ ทาตุํ วฏฺฏติ. กถํ? ปฏิจฺฉนฺนาย เอกาหปริวาสํ วสิตฺวา –

It is also permissible to give mānatta by combining an unconcealed offense with a concealed offense. How? After having lived the one-day probation for the concealed offense—

‘‘อหํ, ภนฺเต, เอกํ อาปตฺตึ อาปชฺชึ สญฺเจตนิกํ สุกฺกวิสฺสฏฺฐึ เอกาหปฏิจฺฉนฺนํ, โสหํ สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา สญฺเจตนิกาย สุกฺกวิสฺสฏฺฐิยา เอกาหปฏิจฺฉนฺนาย เอกาหปริวาสํ ยาจึ, ตสฺส เม สงฺโฆ เอกิสฺสา อาปตฺติยา สญฺเจตนิกาย สุกฺกวิสฺสฏฺฐิยา เอกาหปฏิจฺฉนฺนาย เอกาหปริวาสํ อทาสิ, โสหํ ปริวุตฺถปริวาโส. อหํ, ภนฺเต, เอกํ อาปตฺตึ อาปชฺชึ สญฺเจตนิกํ สุกฺกวิสฺสฏฺฐึ อปฺปฏิจฺฉนฺนํ. โสหํ, ภนฺเต, สงฺฆํ ตาสํ อาปตฺตีนํ สญฺเจตนิกานํ สุกฺกวิสฺสฏฺฐีนํ ปฏิจฺฉนฺนาย จ อปฺปฏิจฺฉนฺนาย จ ฉารตฺตํ มานตฺตํ ยาจามี’’ติ.

“Venerable sirs, I committed one offense of intentional emission of semen, concealed for one day. I requested from the Sangha one-day probation for one offense of intentional emission of semen concealed for one day. The Sangha granted me one-day probation for one offense of intentional emission of semen concealed for one day. I have completed the probation. Venerable sirs, I committed one offense of intentional emission of semen, unconcealed. I, venerable sirs, request from the Sangha mānatta for six nights for those offenses of intentional emission of semen, both the concealed and the unconcealed.”

อถสฺส ตทนุรูปํ กมฺมวาจํ กตฺวา มานตฺตํ ทาตพฺพํ. สเจ ปฏิจฺฉนฺนา ทฺเว, อปฺปฏิจฺฉนฺนา เอกา ‘‘ปฏิจฺฉนฺนานญฺจ อปฺปฏิจฺฉนฺนาย จา’’ติ วตฺตพฺพํ. อถ ปฏิจฺฉนฺนา [Pg.25] เอกา, อปฺปฏิจฺฉนฺนา ทฺเว, ‘‘ปฏิจฺฉนฺนาย จ อปฺปฏิจฺฉนฺนานญฺจา’’ติ วตฺตพฺพํ. สเจ ปฏิจฺฉนฺนาปิ ทฺเว, อปฺปฏิจฺฉนฺนาปิ ทฺเว, ‘‘ปฏิจฺฉนฺนานญฺจ อปฺปฏิจฺฉนฺนานญฺจา’’ติ วตฺตพฺพํ. สพฺพตฺถ อนุรูปํ กมฺมวาจํ กตฺวา มานตฺตํ ทาตพฺพํ. จิณฺณมานตฺตสฺส จ ตทนุรูปเมว กมฺมวาจํ กตฺวา อพฺภานํ กาตพฺพํ. อิธ ปน เอกาปตฺติวเสน วุตฺตํ. อิติ ยํ ปฏิจฺฉนฺนาย อาปตฺติยา ปริวาสาวสาเน มานตฺตํ ทิยฺยติ, อิทํ ปฏิจฺฉนฺนมานตฺตํ นาม. เอวเมตฺถ เอเกเนว โยชนามุเขน ปฏิจฺฉนฺนปริวาโส จ ปฏิจฺฉนฺนมานตฺตญฺจ วุตฺตนฺติ เวทิตพฺพํ. ปกฺขมานตฺตํ สโมธานมานตฺตญฺจ อวเสสปริวาสกถาวสาเน กถยิสฺสาม.

Then, having performed the formal act corresponding to that request, mānatta should be given to him. If there are two concealed offenses and one unconcealed, it should be stated: “for the concealed ones and for the unconcealed one.” If there is one concealed offense and two unconcealed, it should be stated: “for the concealed one and for the unconcealed ones.” If there are two concealed and also two unconcealed, it should be stated: “for the concealed ones and for the unconcealed ones.” In all cases, having performed the corresponding formal act, mānatta should be given. And for one who has completed mānatta, reinstatement should be carried out by performing the formal act corresponding to that. Here, however, it is stated in terms of a single offense. Thus, the mānatta that is given at the end of the probation for a concealed offense is called “concealed mānatta.” In this way, it should be understood that both concealed probation and concealed mānatta are explained through this single introductory formulation. We will discuss the half-month mānatta and the combined mānatta at the end of the remaining discussion on probation.

สุทฺธนฺตปริวาโส สโมธานปริวาโสติ หิ ทฺเว ปริวาสา อวเสสา. ตตฺถ ‘‘สุทฺธนฺตปริวาโส’’ นาม ปรโต อธมฺมิกมานตฺตจาราวสาเน ‘‘เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร ภิกฺขุ สมฺพหุลา สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปนฺโน โหติ, อาปตฺติปริยนฺตํ น ชานาติ, รตฺติปริยนฺตํ น ชานาตี’’ติ อิมสฺมึ วตฺถุสฺมึ อนุญฺญาตปริวาโส. โส ทุวิโธ – จูฬสุทฺธนฺโต, มหาสุทฺธนฺโตติ. ทุวิโธปิ เจส รตฺติปริจฺเฉทํ สกลํ วา เอกจฺจํ วา อชานนฺตสฺส จ อสฺสรนฺตสฺส จ ตตฺถ เวมติกสฺส จ ทาตพฺโพ. อาปตฺติปริยนฺตํ ปน เอตฺตกา อหํ อาปตฺติโย อาปนฺโนติ ชานาตุ วา มา วา, อการณเมตํ.

Indeed, two probations remain: pure-ending probation and combined probation. Among these, “pure-ending probation” is the probation permitted on account of this story: “At that time, a certain bhikkhu had committed several Saṅghādisesa offenses; he did not know the extent of the offenses, nor did he know the extent of the nights,” which was granted after the completion of a previously undertaken improper mānatta. It is of two kinds: minor pure-ending and major pure-ending. And this probation, of both kinds, should be given to a bhikkhu who does not know the full or partial extent of the nights, who does not remember it, or who is doubtful about it. But as for the extent of the offenses, whether he knows or does not know, “I have committed this many offenses,” this is not a factor.

ตตฺถ โย อุปสมฺปทโต ปฏฺฐาย อนุโลมกฺกเมน วา อาโรจิตทิวสโต ปฏฺฐาย ปฏิโลมกฺกเมน วา ‘‘อสุกญฺจ อสุกญฺจ ทิวสํ วา ปกฺขํ วา มาสํ วา สํวจฺฉรํ วา ตว สุทฺธภาวํ ชานาสี’’ติ ปุจฺฉิยมาโน ‘‘อาม, ภนฺเต, ชานามิ, เอตฺตกํ นาม กาลํ อหํ สุทฺโธ’’ติ วทติ, ตสฺส ทินฺโน สุทฺธนฺตปริวาโส ‘‘จูฬสุทฺธนฺโต’’ติ วุจฺจติ.

Therein, a bhikkhu who, starting from the time of his higher ordination by forward order, or starting from the day the offense was declared by reverse order, when asked, 'Do you know your state of purity on such and such a day, or for a fortnight, or for a month, or for a year?' replies, 'Yes, venerable sir, I know. For such and such a period of time, I was pure,'—the pure-ending probation given to him is called the minor pure-ending.

ตํ คเหตฺวา ปริวสนฺเตน ยตฺตกํ กาลํ อตฺตโน สุทฺธึ ชานาติ, ตตฺตกํ อปเนตฺวา อวเสสํ มาสํ วา ทฺเวมาสํ วา ปริวสิตพฺพํ. สเจ มาสมตฺตํ อสุทฺโธมฺหีติ สลฺลกฺเขตฺวา อคฺคเหสิ ปริวสนฺโต จ ปุน อญฺญํ มาสํ สรติ, ตมฺปิ มาสํ ปริวสิตพฺพเมว. ปุน ปริวาสทานกิจฺจํ นตฺถิ. อถ ทฺเวมาสํ อสุทฺโธมฺหีติ สลฺลกฺเขตฺวา อคฺคเหสิ, ปริวสนฺโต จ มาสมตฺตเมวาหํ อสุทฺโธมฺหีติ สนฺนิฏฺฐานํ กโรติ, มาสเมว ปริวสิตพฺพํ. ปุน [Pg.26] ปริวาสทานกิจฺจํ นตฺถิ. อยญฺหิ สุทฺธนฺตปริวาโส นาม อุทฺธมฺปิ อาโรหติ, เหฏฺฐาปิ โอโรหติ, อิทมสฺส ลกฺขณํ. อญฺญสฺมึ ปน อาปตฺติวุฏฺฐาเน อิทํ ลกฺขณํ – โย อปฺปฏิจฺฉนฺนํ อาปตฺตึ ปฏิจฺฉนฺนาติ วินยกมฺมํ กโรติ, ตสฺส อาปตฺติ วุฏฺฐาติ. โย ปฏิจฺฉนฺนํ อปฺปฏิจฺฉนฺนาติ วินยกมฺมํ กโรติ, ตสฺส น วุฏฺฐาติ. อจิรปฏิจฺฉนฺนํ จิรปฏิจฺฉนฺนาติ กโรนฺตสฺสาปิ วุฏฺฐาติ. จิรปฏิจฺฉนฺนํ อจิรปฏิจฺฉนฺนาติ กโรนฺตสฺส น วุฏฺฐาติ. เอกํ อาปตฺตึ อาปชฺชิตฺวา สมฺพหุลาติ กโรนฺตสฺสาปิ วุฏฺฐาติ, เอกํ วินา สมฺพหุลานํ อภาวโต. สมฺพหุลา ปน อาปชฺชิตฺวา เอกํ อาปชฺชินฺติ กโรนฺตสฺส น วุฏฺฐาติ.

Having taken that, a bhikkhu who is undergoing probation should set aside the period for which he knows his own purity, and undergo probation for the remaining month or two months. If he took it, having considered, 'I was impure for about a month,' and while undergoing probation, he again remembers another month, that month too must be undergone as probation. There is no further need for an act of giving probation. Or, if he took it, having considered, 'I was impure for two months,' and while undergoing probation, he makes the determination, 'I was impure for only about a month,' then probation should be undergone for only a month. There is no further need for an act of giving probation. For this pure-ending probation can ascend upwards and can descend downwards; this is its characteristic. However, in another case of emergence from an offense, this is the characteristic: for a bhikkhu who performs a disciplinary act treating an unconcealed offense as a concealed one, his offense is cleared. For one who performs a disciplinary act treating a concealed offense as an unconcealed one, his offense is not cleared. For one who performs a disciplinary act treating a recently concealed offense as a long-concealed one, his offense is also cleared. For one who performs a disciplinary act treating a long-concealed offense as a recently concealed one, his offense is not cleared. For one who, having committed one offense, performs a disciplinary act as if for many offenses, his offense is also cleared, because without one, there is no existence of many. However, for one who, having committed many offenses, performs a disciplinary act as if for one offense, his offense is not cleared.

โย ปน ยถาวุตฺเตน อนุโลมปฏิโลมนเยน ปุจฺฉิยมาโนปิ รตฺติปริยนฺตํ น ชานาติ เนว สรติ เวมติโก วา โหติ, ตสฺส ทินฺโน สุทฺธนฺตปริวาโส ‘‘มหาสุทฺธนฺโต’’ติ วุจฺจติ. ตํ คเหตฺวา คหิตทิวสโต ปฏฺฐาย ยาว อุปสมฺปททิวโส, ตาว รตฺติโย คเณตฺวา ปริวสิตพฺพํ. อยํ อุทฺธํ นาโรหติ, เหฏฺฐา ปน โอโรหติ. ตสฺมา สเจ ปริวสนฺโต รตฺติปริจฺเฉเท สนฺนิฏฺฐานํ กโรติ, มาโส วา สํวจฺฉโร วา มยฺหํ อาปนฺนสฺสาติ มาสํ วา สํวจฺฉรํ วา ปริวสิตพฺพํ. ปริวาสยาจนทานลกฺขณํ ปเนตฺถ ปรโต ปาฬิยํ อาคตนเยเนว เวทิตพฺพํ. กมฺมวาจาปริโยสาเน วตฺตสมาทานมานตฺตอพฺภานานิ วุตฺตนยาเนว. อยํ สุทฺธนฺตปริวาโส นาม.

However, a bhikkhu who, even when questioned by the aforesaid forward and reverse method, does not know the extent of the nights, does not remember, or is doubtful—the pure-ending probation given to him is called the major pure-ending. Having taken it, starting from the day it was taken up to the day of higher ordination, probation should be undergone, having counted the nights. This cannot ascend upwards, but it can descend downwards. Therefore, if the one undergoing probation makes a determination regarding the extent of the nights, thinking, 'For me who has committed the offense, it is a month,' or 'it is a year,' then probation should be undergone for a month or a year. Herein, the characteristic of requesting and giving probation should be understood only by the method that comes later in the Pāḷi. At the conclusion of the formal act, the undertaking of the duties, mānatta, and rehabilitation are just as has been explained. This is called pure-ending probation.

‘‘สโมธานปริวาโส’’ นาม ติวิโธ โหติ – โอธานสโมธาโน, อคฺฆสโมธาโน, มิสฺสกสโมธาโนติ. ตตฺถ ‘‘โอธานสโมธาโน’’ นาม – อนฺตราปตฺตึ อาปชฺชิตฺวา ปฏิจฺฉาเทนฺตสฺส ปริวุตฺถทิวเส โอธุนิตฺวา มกฺเขตฺวา ปุริมาย อาปตฺติยา มูลทิวสปริจฺเฉเท ปจฺฉา อาปนฺนํ อาปตฺตึ สโมทหิตฺวา ทาตพฺพปริวาโส วุจฺจติ. โส ปรโต ‘‘เตน หิ ภิกฺขเว สงฺโฆ อุทายึ ภิกฺขุํ อนฺตรา เอกิสฺสา อาปตฺติยา สญฺเจตนิกาย สุกฺกวิสฺสฏฺฐิยา ปญฺจาหปฏิจฺฉนฺนาย มูลาย ปฏิกสฺสิตฺวา ปุริมาย อาปตฺติยา สโมธานปริวาสํ เทตู’’ติ อิโต ปฏฺฐาย วิตฺถารโต ปาฬิยํเยว อาคโต.

Combined probation is of three kinds: consolidation-combination, valuation-combination, and mixed-combination. Therein, consolidation-combination is the name for the probation to be given to a bhikkhu who, having committed an intermediate offense and concealed it, after having shaken off and nullified the days already lived on probation, includes the subsequently committed offense within the reckoning of the original days of the former offense. That has come in detail later in the Pāḷi itself, starting from this passage: 'Therefore, bhikkhus, let the Saṅgha grant to the bhikkhu Udāyī, after retracting him to the root for an intermediate offense of intentional emission of semen concealed for five days, a combined probation for the former offense.'

อยํ ปเนตฺถ วินิจฺฉโย – โย ปฏิจฺฉนฺนาย อาปตฺติยา ปริวาสํ คเหตฺวา ปริวสนฺโต วา มานตฺตารโห วา มานตฺตํ จรนฺโต วา อพฺภานารโห วา อญฺญํ อาปตฺตึ อาปชฺชิตฺวา ปุริมาย อาปตฺติยา สมา วา อูนตรา วา รตฺติโย ปฏิจฺฉาเทติ, ตสฺส มูลายปฏิกสฺสเนน เต [Pg.27] ปริวุตฺถทิวเส จ มานตฺตจิณฺณทิวเส จ สพฺเพ โอธุนิตฺวา อทิวเส กตฺวา ปจฺฉา อาปนฺนาปตฺตึ มูลาปตฺติยํ สโมธาย ปริวาโส ทาตพฺโพ. เตน สเจ มูลาปตฺติ ปกฺขปฏิจฺฉนฺนา, อนฺตราปตฺติ อูนกปกฺขปฏิจฺฉนฺนา, ปุน ปกฺขเมว ปริวาโส ปริวสิตพฺโพ. อถาปิ อนฺตราปตฺติ ปกฺขปฏิจฺฉนฺนาว ปกฺขเมว ปริวสิตพฺพํ. เอเตนุปาเยน ยาว สฏฺฐิวสฺสปฏิจฺฉนฺนา มูลาปตฺติ, ตาว วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ. สฏฺฐิวสฺสานิ ปริวสิตฺวา มานตฺตารโห หุตฺวาปิ หิ เอกทิวสํ อนฺตราปตฺตึ ปฏิจฺฉาเทตฺวา ปุนปิ สฏฺฐิวสฺสานิ ปริวาสารโห โหติ.

Herein is the determination: A bhikkhu who, having taken probation for a concealed offense, while undergoing probation, or while being worthy of mānatta, or while practicing mānatta, or while being worthy of rehabilitation, commits another offense and conceals it for a number of nights equal to or fewer than the former offense—for him, by means of retraction to the root, those days already lived on probation and those days mānatta was practiced are all to be shaken off and made non-days. Having combined the subsequently committed offense with the root offense, probation should be given. If for him the root offense was concealed for a fortnight and the intermediate offense was concealed for less than a fortnight, probation for a fortnight only must be undergone again. And even if the intermediate offense was concealed for a full fortnight, probation for a fortnight only must be undergone. By this method, the determination should be understood up to a root offense concealed for sixty years. For, having undergone probation for sixty years and even having become worthy of mānatta, if he conceals an intermediate offense for one day, he again becomes worthy of undergoing probation for sixty years.

สเจ ปน อนฺตราปตฺติ มูลาปตฺติโต อติเรกปฏิจฺฉนฺนา โหติ, ตตฺถ ‘‘กึ กาตพฺพ’’นฺติ วุตฺเต มหาสุมตฺเถโร อาห – ‘‘อเตกิจฺโฉ อยํ ปุคฺคโล, อเตกิจฺโฉ นาม อาวิการาเปตฺวา วิสฺสชฺเชตพฺโพ’’ติ. มหาปทุมตฺเถโร ปนาห – ‘‘กสฺมา อเตกิจฺโฉ นาม, นนุ อยํ สมุจฺจยกฺขนฺธโก นาม พุทฺธานํ ฐิตกาลสทิโส, อาปตฺติ นาม ปฏิจฺฉนฺนา วา โหตุ อปฺปฏิจฺฉนฺนา วา สมกอูนตรอติเรกปฏิจฺฉนฺนา วา วินยธรสฺส กมฺมวาจํ โยเชตุํ สมตฺถภาโวเยเวตฺถ ปมาณํ, ตสฺมา ยา อติเรกปฏิจฺฉนฺนา โหติ, ตํ มูลาปตฺตึ กตฺวา ตตฺถ อิตรํ สโมธาย ปริวาโส ทาตพฺโพ’’ติ. อยํ ‘‘โอธานสโมธาโน’’ นาม.

However, if an intermediate offense is concealed for a period exceeding that of the root offense, when it was asked, 'What is to be done?' the Elder Mahāsuma said: 'This person is incurable. An incurable person should be made to confess openly and then be expelled.' But the Elder Mahāpaduma said: 'Why is he called incurable? Is not this Samuccayakkhandhaka like the period when the Buddhas are present? Let an offense be concealed or unconcealed; let it be concealed for an equal, a lesser, or a greater period. Herein, the very ability of the Vinaya expert to apply the Kammavācā is the standard. Therefore, that which is concealed for a greater period should be made the root offense, and having combined the other offense with it, probation should be given.' This is called Odhānasamodhāna.

‘‘อคฺฆสโมธาโน’’ นาม สมฺพหุลาสุ อาปตฺตีสุ ยา เอกา วา ทฺเว วา ติสฺโส วา สมฺพหุลา วา อาปตฺติโย สพฺพจิรปฏิจฺฉนฺนาโย, ตาสํ อคฺเฆน สโมธาย ตาสํ รตฺติปริจฺเฉทวเสน อวเสสานํ อูนตรปฏิจฺฉนฺนานํ อาปตฺตีนํ ปริวาโส ทิยฺยติ. อยํ วุจฺจติ อคฺฆสโมธาโน. โสปิ ปรโต ‘‘เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร ภิกฺขุ สมฺพหุลา สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปนฺโน โหติ, เอกา อาปตฺติ เอกาหปฏิจฺฉนฺนา เอกา อาปตฺติ ทฺวีหปฏิจฺฉนฺนา’’ติอาทินา นเยน ปาฬิยํ อาคโตเยว.

'Measure-combined probation' is this: among numerous offenses, where one, two, three, or many offenses are those concealed for the longest period, probation is given for the remaining, less-concealed offenses by combining them according to the measure of those longest-concealed offenses, based on their period of nights. This is called measure-combined probation. This, too, is found later in the Pāḷi text, according to the method beginning with: 'Now at that time, a certain bhikkhu had committed numerous Saṅghādisesa offenses; one offense was concealed for one day, one offense was concealed for two days,' and so on.

ยสฺส ปน สตํ อาปตฺติโย ทสาหปฏิจฺฉนฺนา, อปรมฺปิ สตํ อาปตฺติโย ทสาหปฏิจฺฉนฺนาติ เอวํ ทสกฺขตฺตุํ กตฺวา อาปตฺติสหสฺสํ ทิวสสตปฏิจฺฉนฺนํ โหติ, เตน กึ กาตพฺพนฺติ? สพฺพํ สโมทหิตฺวา ทส ทิวเส ปริวสิตพฺพํ. เอวํ เอเกเนว ทสาเหน ทิวสสตมฺปิ ปริวสิตเมว โหติ. วุตฺตมฺปิ เจตํ –

But if one has a hundred offenses concealed for ten days, and another hundred offenses concealed for ten days, and so on, doing this ten times, so that there are a thousand offenses concealed for a hundred days, what should be done? All should be combined, and probation should be observed for ten days. Thus, even a hundred days are considered to have been observed by just one ten-day period. And this has been stated:

‘‘ทสสตํ [Pg.28] รตฺติสตํ, อาปตฺติโย ฉาทยิตฺวาน;

ทส รตฺติโย วสิตฺวาน, มุจฺเจยฺย ปาริวาสิโก’’ติ. (ปริ. ๔๗๗);

Having concealed a thousand offenses for a hundred nights, after dwelling for ten nights, the probationer would be released.

อยํ อคฺฆสโมธาโน นาม.

This is called measure-combined probation.

‘‘มิสฺสกสโมธาโน’’ นาม – โย นานาวตฺถุกา อาปตฺติโย เอกโต กตฺวา ทิยฺยติ. ตตฺรายํ นโย –

'Mixed-combined probation' is that which is given by combining offenses of various bases. Herein is the method:

‘‘อหํ, ภนฺเต, สมฺพหุลา สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เอกํ สุกฺกวิสฺสฏฺฐึ, เอกํ กายสํสคฺคํ, เอกํ ทุฏฺฐุลฺลวาจํ, เอกํ อตฺตกามํ, เอกํ สญฺจริตฺตํ, เอกํ กุฏิการํ, เอกํ วิหารการํ, เอกํ ทุฏฺฐโทสํ, เอกํ อญฺญภาคิยํ, เอกํ สงฺฆเภทํ, เอกํ เภทานุวตฺตกํ, เอกํ ทุพฺพจํ, เอกํ กุลทูสกํ, โสหํ, ภนฺเต, สงฺฆํ ตาสํ อาปตฺตีนํ สโมธานปริวาสํ ยาจามี’’ติ –

'Venerable sirs, I have committed several Saṅghādisesa offenses: one of intentional emission of semen, one of bodily contact, one of lewd speech, one of serving one's own lust, one of acting as a go-between, one of building a hut, one of building a monastery, one of a malicious accusation, one of a groundless accusation, one of causing a schism in the Saṅgha, one of following a schismatic, one of being difficult to admonish, and one of corrupting families. Venerable sirs, I ask the Saṅgha for combined probation for these offenses.'

ติกฺขตฺตุํ ยาจาเปตฺวา ตทนุรูปาย กมฺมวาจาย ปริวาโส ทาตพฺโพ.

Having had him request three times, probation should be given with the appropriate formal act.

เอตฺถ จ สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ นานาวตฺถุกาโยติปิ สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชินฺติปิ เอวํ ปุพฺเพ วุตฺตนเยน วตฺถุวเสนปิ โคตฺตวเสนปิ นามวเสนปิ อาปตฺติวเสนปิ โยเชตฺวา กมฺมวาจํ กาตุํ วฏฺฏติเยวาติ อยํ มิสฺสกสโมธาโน. สพฺพปริวาสกมฺมวาจาวสาเน ปน นิกฺขิตฺตานิกฺขิตฺตวตฺตาทิกถา ปุริมนเยเนว เวทิตพฺพาติ.

Here, it is indeed fitting to compose the formal act by combining 'I have committed Saṅghādisesa offenses of various bases' or 'I have committed Saṅghādisesa offenses' according to the method stated previously, by way of basis, by way of clan, by way of name, or by way of offense. This is mixed-combined probation. At the conclusion of all formal acts of probation, the discussion about prescribed and unprescribed duties, and so forth, should be understood in the same way as before.

ปริวาสกถา นิฏฺฐิตา.

The discussion on probation is concluded.

อิทานิ ยํ วุตฺตํ ‘‘ปกฺขมานตฺตญฺจ สโมธานมานตฺตญฺจ อวเสสปริวาสกถาวสาเน กถยิสฺสามา’’ติ, ตสฺโสกาโส สมฺปตฺโต, ตสฺมา วุจฺจติ – ‘‘ปกฺขมานตฺต’’นฺติ ภิกฺขุนิยา ทาตพฺพมานตฺตํ. ตํ ปน ปฏิจฺฉนฺนายปิ อปฺปฏิจฺฉนฺนายปิ อาปตฺติยา อฑฺฒมาสเมว ทาตพฺพํ. วุตฺตญฺเหตํ – ‘‘ครุธมฺมํ อชฺฌาปนฺนาย ภิกฺขุนิยา อุภโตสงฺเฆ ปกฺขมานตฺตํ จริตพฺพ’’นฺติ (จูฬว. ๔๐๓). ตํ ปน ภิกฺขุนีหิ อตฺตโน สีมํ โสเธตฺวา วิหารสีมาย วา [Pg.29] วิหารสีมํ โสเธตุํ อสกฺโกนฺตีหิ ขณฺฑสีมาย วา สพฺพนฺติเมน ปริจฺเฉเทน จตุวคฺคคณํ สนฺนิปาตาเปตฺวา ทาตพฺพํ. สเจ เอกา อาปตฺติ โหติ เอกิสฺสา วเสน, สเจ ทฺเว วา ติสฺโส วา สมฺพหุลา วา เอกวตฺถุกา วา นานาวตฺถุกา วา ตาสํ ตาสํ วเสน วตฺถุโคตฺตนามอาปตฺตีสุ ยํ ยํ อิจฺฉติ ตํ ตํ อาทาย โยชนา กาตพฺพา.

Now, regarding what was stated, 'We will discuss the half-month mānatta and the combined mānatta at the conclusion of the remaining discussions on probation,' the opportunity for that has arrived. Therefore it is said: 'half-month mānatta' is the mānatta to be given to a bhikkhunī. This should be given for half a month for an offense, whether concealed or unconcealed. For it has been said: 'A bhikkhunī who has transgressed a grave rule must undergo half-month mānatta in both Saṅghas.' This, however, should be given by the bhikkhunīs after having gathered a quorum of four, having purified their own boundary, either in the monastery boundary, or—if they are unable to purify the monastery boundary—in a limited boundary, or by the final determination. If there is one offense, it is according to that one; if there are two, three, or many, whether of the same basis or of different bases, then for each of those, the formulation should be made by taking whichever basis, clan, name, or offense is desired.

ตตฺริทํ เอกาปตฺติวเสน มุขมตฺตทสฺสนํ, ตาย อาปนฺนาย ภิกฺขุนิยา ภิกฺขุนิสงฺฆํ อุปสงฺกมิตฺวา เอกํสํ อุตฺตราสงฺคํ กริตฺวา วุฑฺฒานํ ภิกฺขุนีนํ ปาเท วนฺทิตฺวา อุกฺกุฏิกํ นิสีทิตฺวา อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวา เอวมสฺส วจนีโย – ‘‘อหํ, อยฺเย, เอกํ อาปตฺตึ อาปชฺชึ คามนฺตรํ, สาหํ, อยฺเย, เอกิสฺสา อาปตฺติยา คามนฺตราย ปกฺขมานตฺตํ ยาจามี’’ติ.

Herein is a brief presentation by way of a single offense. That bhikkhunī who has committed the offense should approach the Bhikkhunī Saṅgha, arrange her upper robe over one shoulder, pay homage at the feet of the senior bhikkhunīs, sit in a squatting position, raise her joined palms, and say this: 'Venerable ladies, I have committed one offense, that of going to another village. Venerable ladies, I request half-month mānatta for that one offense of going to another village.'

เอวํ ติกฺขตฺตุํ ยาจาเปตฺวา พฺยตฺตาย ภิกฺขุนิยา ปฏิพลาย สงฺโฆ ญาเปตพฺโพ –

Having had her request three times, the Saṅgha should be informed by a competent and capable bhikkhunī:

‘‘สุณาตุ เม อยฺเย สงฺโฆ, อยํ อิตฺถนฺนามา ภิกฺขุนี เอกํ อาปตฺตึ อาปชฺชิ คามนฺตรํ, สา สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา คามนฺตราย ปกฺขมานตฺตํ ยาจติ, ยทิ สงฺฆสฺส ปตฺตกลฺลํ, สงฺโฆ อิตฺถนฺนามาย ภิกฺขุนิยา เอกิสฺสา อาปตฺติยา คามนฺตราย ปกฺขมานตฺตํ ทเทยฺย, เอสา ญตฺติ.

'Venerable ladies, may the Saṅgha hear me. This bhikkhunī, named so-and-so, has committed one offense, that of going to another village. She requests the Saṅgha for half-month mānatta for that one offense of going to another village. If it is the proper time for the Saṅgha, the Saṅgha should grant half-month mānatta to the bhikkhunī, named so-and-so, for that one offense of going to another village. This is the motion.'

‘‘สุณาตุ เม อยฺเย สงฺโฆ, อยํ…เป… ทุติยมฺปิ… ตติยมฺปิ เอตมตฺถํ วทามิ. สุณาตุ เม อยฺเย สงฺโฆ…เป… เทติ… ทินฺนํ สงฺเฆน อิตฺถนฺนามาย ภิกฺขุนิยา เอกิสฺสา อาปตฺติยา คามนฺตราย ปกฺขมานตฺตํ, ขมติ สงฺฆสฺส, ตสฺมา ตุณฺหี; เอวเมตํ ธารยามี’’ติ.

'Venerable ladies, may the Saṅgha hear me. This… and so on… For the second time… For the third time, I speak on this matter. Venerable ladies, may the Saṅgha hear me… and so on… The Saṅgha grants… Half-month mānatta for one offense of going to another village has been given by the Saṅgha to the bhikkhunī named so-and-so. The Saṅgha approves; therefore, it is silent. Thus I record it.'

กมฺมวาจาปริโยสาเน วตฺตํ สมาทิยิตฺวา ภิกฺขุมานตฺตกถาย วุตฺตนเยเนว สงฺฆสฺส อาโรเจตฺวา นิกฺขิตฺตวตฺตํ วสิตุกามาย ตตฺเถว สงฺฆมชฺเฌ วา ปกฺกนฺตาสุ ภิกฺขุนีสุ เอกภิกฺขุนิยา วา ทุติยิกาย วา สนฺติเก วุตฺตนเยเนว นิกฺขิปิตพฺพํ. อญฺญิสฺสา ปน อาคนฺตุกาย สนฺติเก อาโรเจตฺวา นิกฺขิปิตพฺพํ. นิกฺขิตฺตกาลโต ปฏฺฐาย ปกตตฺตฏฺฐาเน ติฏฺฐติ. ปุน สมาทิยิตฺวา อรุณํ อุฏฺฐาเปนฺติยา ปน ภิกฺขุนีนํเยว สนฺติเก วสิตุํ น ลภติ. ‘‘อุภโตสงฺเฆ ปกฺขมานตฺตํ จริตพฺพ’’นฺติ หิ วุตฺตํ. ตสฺมา อสฺสา อาจริยุปชฺฌายาหิ วิหารํ คนฺตฺวา สงฺคาหกปกฺเข ฐิโต [Pg.30] เอโก มหาเถโร วา ธมฺมกถิโก วา ภิกฺขุ วตฺตพฺโพ – ‘‘เอกิสฺสา ภิกฺขุนิยา วินยกมฺมํ กตฺตพฺพมตฺถิ, ตตฺร โน อยฺยา, จตฺตาโร ภิกฺขู เปเสถา’’ติ. สงฺคหํ อกาตุํ น ลพฺภติ, เปเสสฺสามีติ วตฺตพฺพํ. จตูหิ ปกตตฺตภิกฺขุนีหิ มานตฺตจารินึ ภิกฺขุนึ คเหตฺวา อนฺโตอรุเณเยว นิกฺขมิตฺวา คามูปจารโต ทฺเว เลฑฺฑุปาเต อติกฺกมิตฺวา มคฺคา โอกฺกมฺม คุมฺพวติอาทีหิ ปฏิจฺฉนฺนฏฺฐาเน นิสีทิตพฺพํ. วิหารูปจารโตปิ ทฺเว เลฑฺฑุปาตา อติกฺกมิตพฺพา จตูหิ ปกตตฺตภิกฺขูหิปิ ตตฺถ คนฺตพฺพํ. คนฺตฺวา ปน ภิกฺขุนีหิ สทฺธึ น เอกฏฺฐาเน นิสีทิตพฺพํ, ปฏิกฺกมิตฺวา อวิทูรฏฺฐาเน นิสีทิตพฺพํ. กุรุนฺทิมหาปจฺจรีสุ ปน ‘‘ภิกฺขุนีหิปิ พฺยตฺตํ เอกํ วา ทฺเว วา อุปาสิกาโย ภิกฺขูหิปิ เอกํ วา ทฺเว วา อุปาสเก อตฺตรกฺขณตฺถาย คเหตฺวา คนฺตพฺพ’’นฺติ วุตฺตํ. กุรุนฺทิยํเยว จ ภิกฺขุนุปสฺสยสฺส จ วิหารสฺส จ อุปจารํ มุญฺจิตุํ วฏฺฏตี’’ติ วุตฺตํ, คามสฺสาติ น วุตฺตํ.

At the conclusion of the formal act, having undertaken the observance and informed the Sangha in the manner stated in the account of a bhikkhu's probation, a bhikkhunī who wishes to practice the observance should lay it down right there in the midst of the Sangha, or, after the bhikkhunīs have departed, in the presence of one bhikkhunī or a companion, in the manner already stated. Furthermore, the observance should be laid down in the presence of another incoming bhikkhunī after having informed her. From the time it is laid down, she stands in the status of a regular bhikkhunī. Furthermore, having undertaken it again and awaiting the dawn, she is not allowed to reside in the presence of bhikkhunīs only. For it is said, “The probation for a fortnight must be practiced in both Sanghas.” Therefore, her teachers and preceptors should go to the monastery and inform a senior monk or a Dhamma speaker who is on the side of the supporters, saying: “Venerable sirs, there is a disciplinary act to be performed for a certain bhikkhunī. For that purpose, please send four bhikkhus to us.” It is not allowable to refuse support; it should be said, “We will send them.” Four bhikkhunīs in good standing should take the bhikkhunī undergoing probation and, having departed before dawn, gone two clod-throws beyond the village vicinity, and stepped off the road, they should sit in a concealed place such as one with thickets. Two clod-throws from the monastery vicinity should also be surpassed. Four bhikkhus in good standing should also go there. Furthermore, having gone, they should not sit in the same place with the bhikkhunīs; having withdrawn, they should sit in a place not far off. In the Kurundī and Mahāpaccarī, however, it is said: “The bhikkhunīs should take one or two competent female lay followers, and the bhikkhus one or two male lay followers, for their own protection and go.” And in the Kurundī itself it is said: “It is allowable to leave the vicinity of the bhikkhunīs’ residence and the monastery,” but it is not said “of the village.”

เอวํ นิสินฺเนสุ ปน ภิกฺขูสุ จ ภิกฺขุนีสุ จ ตาย ภิกฺขุนิยา ‘‘มานตฺตํ สมาทิยามิ, วตฺตํ สมาทิยามี’’ติ วตฺตํ สมาทิยิตฺวา ภิกฺขุนีสงฺฆสฺส ตาว เอวํ อาโรเจตพฺพํ –

Furthermore, when the bhikkhus and bhikkhunīs were thus seated, that bhikkhunī, having undertaken the observance by saying, “I undertake probation, I undertake the observance,” should first announce to the Sangha of bhikkhunīs as follows:

‘‘อหํ, อยฺเย, เอกํ อาปตฺตึ อาปชฺชึ คามนฺตรํ, สาหํ สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา คามนฺตราย ปกฺขมานตฺตํ ยาจึ, ตสฺส เม สงฺโฆ เอกิสฺสา อาปตฺติยา คามนฺตราย ปกฺขมานตฺตํ อทาสิ, สาหํ ปกฺขมานตฺตํ จรามิ, ‘เวทยามหํ, อยฺเย, เวทยตี’ติ มํ สงฺโฆ ธาเรตู’’ติ.

“Venerable ladies, I committed one offense of going to another village. For that one offense of going to another village, I requested the Sangha for probation for a fortnight. The Sangha granted me probation for a fortnight for that one offense of going to another village. I am practicing that probation for a fortnight. I make it known, venerable ladies. May the Sangha remember me as one who makes it known.”

ตโต ภิกฺขุสงฺฆสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา เอวํ อาโรเจตพฺพํ – ‘‘อหํ, อยฺยา, เอกํ อาปตฺตึ อาปชฺชึ …เป… เวทยามหํ, อยฺยา, เวทยตีติ มํ สงฺโฆ ธาเรตู’’ติ. อิธาปิ ยาย กายจิ ภาสาย อาโรเจตุํ วฏฺฏติ.

Then, having gone to the Sangha of bhikkhus, she should announce thus: “Venerable sirs, I committed one offense of going to another village… (and so on) …I make it known, venerable sirs. May the Sangha remember me as one who makes it known.” Here too, it is allowable to announce in any language whatsoever.

อาโรเจตฺวา จ ภิกฺขุนิสงฺฆสฺเสว สนฺติเก นิสีทิตพฺพํ, อาโรจิตกาลโต ปฏฺฐาย ภิกฺขูนํ คนฺตุํ วฏฺฏติ. สเจ สาสงฺกํ โหติ, ภิกฺขุนิโย ตตฺเถว ฐานํ ปจฺจาสีสนฺติ, ฐาตพฺพํ. สเจ อญฺโญ ภิกฺขุ วา ภิกฺขุนี [Pg.31] วา ตํ ฐานํ เอติ, ปสฺสนฺติยา อาโรเจตพฺพํ. โน เจ อาโรเจติ, รตฺติจฺเฉโท เจว วตฺตเภททุกฺกฏญฺจ. สเจ อชานนฺติยา เอว อุปจารํ โอกฺกมิตฺวา คจฺฉติ, รตฺติจฺเฉโทว โหติ, น วตฺตเภททุกฺกฏํ. สเจ ภิกฺขุนิโย อุปชฺฌายาทีนํ วตฺตกรณตฺถํ ปเคว คนฺตุกามา โหนฺติ, รตฺติวิปฺปวาสคณโอหียนคามนฺตราปตฺติรกฺขณตฺถํ เอกํ ภิกฺขุนึ ฐเปตฺวา คนฺตพฺพํ. ตาย อรุเณ อุฏฺฐิเต ตสฺสา สนฺติเก วตฺตํ นิกฺขิปิตพฺพํ. เอเตนุปาเยน อขณฺฑา ปญฺจทส รตฺติโย มานตฺตํ จริตพฺพํ.

And having made the announcement, she should sit in the presence of the Sangha of bhikkhunīs only. From the time of the announcement, it is allowable for the bhikkhus to go. If the place is unsafe and the bhikkhunīs desire the bhikkhus to stay right there, they should stay. If another bhikkhu or bhikkhunī comes to that place, the one who sees them should make an announcement. If she does not announce it, there is a break in the nights and a dukkaṭa offense for breach of the observance. If someone, not knowing, enters the vicinity and then leaves, there is only a break in the nights; there is no dukkaṭa offense for breach of the observance. If the bhikkhunīs wish to go early to perform their duties for their preceptors and others, they should go after leaving one bhikkhunī behind, for the sake of guarding against the offenses of spending the night separately, falling behind the group, and going to another village. When dawn has risen, the observance should be laid down by the probationer in the presence of that companion bhikkhunī. By this method, probation should be practiced for fifteen unbroken nights.

อนิกฺขิตฺตวตฺตาย ปน ปาริวาสิกกฺขนฺธเก วุตฺตนเยเนว สมฺมา วตฺติตพฺพํ. อยํ ปน วิเสโส – ‘‘อาคนฺตุกสฺส อาโรเจตพฺพ’’นฺติ เอตฺถ ยตฺตกา ปุเรภตฺตํ วา ปจฺฉาภตฺตํ วา ตํ คามํ ภิกฺขู วา ภิกฺขุนิโย วา อาคจฺฉนฺติ, สพฺเพสํ อาโรเจตพฺพํ. อนาโรเจนฺติยา รตฺติจฺเฉโท จ วตฺตเภททุกฺกฏญฺจ. สเจปิ รตฺตึ โกจิ ภิกฺขุ ตํ คามูปจารํ โอกฺกมิตฺวา คจฺฉติ, รตฺติจฺเฉโท โหติเยว, อชานนปจฺจยา ปน วตฺตเภทโต มุจฺจติ. กุรุนฺทิอาทีสุ ปน อนิกฺขิตฺตวตฺตภิกฺขูนํ วุตฺตนเยเนว กเถตพฺพนฺติ วุตฺตํ. ตํ ปาริวาสิกวตฺตาทีนํ อุปจารสีมาย ปริจฺฉินฺนตฺตา ยุตฺตตรํ ทิสฺสติ. อุโปสเถ อาโรเจตพฺพํ, ปวารณาย อาโรเจตพฺพํ, จตุนฺนํ ภิกฺขูนญฺจ ภิกฺขุนีนญฺจ เทวสิกํ อาโรเจตพฺพํ. สเจ ภิกฺขูนํ ตสฺมึ คาเม ภิกฺขาจาโร สมฺปชฺชติ, ตตฺเถว คนฺตพฺพํ. โน เจ สมฺปชฺชติ, อญฺญตฺร จริตฺวาปิ ตตฺร อาคนฺตฺวา อตฺตานํ ทสฺเสตฺวา คนฺตพฺพํ. พหิคาเม วา สงฺเกตฏฺฐานํ กาตพฺพํ – ‘‘อสุกสฺมึ นาม ฐาเน อมฺเห ปสฺสิสฺสสี’’ติ. ตาย สงฺเกตฏฺฐานํ คนฺตฺวา อาโรเจตพฺพํ. สงฺเกตฏฺฐาเน อทิสฺวา วิหารํ คนฺตฺวา อาโรเจตพฺพํ. วิหาเร สพฺพภิกฺขูนํ อาโรเจตพฺพํ. สเจ สพฺเพสํ สกฺกา น โหติ อาโรเจตุํ, พหิอุปจารสีมาย ฐตฺวา ภิกฺขุนิโย เปเสตพฺพา. ตาหิ อานีตานํ จตุนฺนํ ภิกฺขูนํ อาโรเจตพฺพํ. สเจ วิหาโร ทูโร โหติ สาสงฺโก, อุปาสเก จ อุปาสิกาโย จ คเหตฺวา คนฺตพฺพํ. สเจ ปน อยํ เอกา วสติ, รตฺติวิปฺปวาสํ อาปชฺชติ, ตสฺมาสฺสา เอกา ปกตตฺตา ภิกฺขุนี สมฺมนฺนิตฺวา ทาตพฺพา เอกจฺฉนฺเน วสนตฺถาย.

Furthermore, a bhikkhunī with an unsuspended observance should conduct herself well in the manner stated in the chapter on probation. This, however, is the distinction: in the passage, 'The newcomer should be informed,' however many bhikkhus or bhikkhunīs come to that village, whether before the meal or after the meal, all of them should be informed. For a bhikkhunī who does not inform, there is an interruption of the nights and a dukkaṭa offense for breaking the observance. Even if at night some bhikkhu enters the vicinity of that village and goes on, there is indeed an interruption of the nights; however, due to not knowing, she is absolved from the offense of breaking the observance. In the Kurundī and other commentaries, however, it is said that the case should be explained in the manner stated for bhikkhus with an unsuspended observance. That seems more suitable because the observances for probationers and so on are defined by the boundary of the environs. She should inform on the Uposatha day; she should inform on the Pavāraṇā day; she should inform four bhikkhus and the bhikkhunīs daily. If an alms-round is possible for the bhikkhus in that village, she should go there. If it is not possible, even after going for alms elsewhere, she should come there, show herself, and then go. Or, a meeting place should be arranged outside the village, thus: 'You will see us at such-and-such a place.' She should go to that meeting place and inform them. Not seeing them at the meeting place, she should go to the monastery and inform them. In the monastery, all the bhikkhus should be informed. If it is not possible to inform all of them, she should stand outside the boundary of the environs and send bhikkhunīs. She should inform the four bhikkhus brought by them. If the monastery is far and dangerous, she should go taking male and female lay devotees. However, if this bhikkhunī lives alone, she incurs the offense of spending the night separately; therefore, one bhikkhunī in good standing should be appointed and given to her for the purpose of living under the same roof.

เอวํ อขณฺฑํ มานตฺตํ จริตฺวา วีสติคเณ ภิกฺขุนิสงฺเฆ วุตฺตนเยเนว อพฺภานํ กาตพฺพํ. สเจ มานตฺตํ จรมานา อนฺตราปตฺตึ อาปชฺชติ, มูลาย ปฏิกสฺสิตฺวา [Pg.32] ตสฺสา อาปตฺติยา มานตฺตํ ทาตพฺพนฺติ กุรุนฺทิยํ วุตฺตํ. อิทํ ‘‘ปกฺขมานตฺตํ’’ นาม.

Having thus practiced the mānatta unbrokenly, rehabilitation should be carried out in a Saṅgha of bhikkhunīs of a group of twenty, in the manner already stated. If, while practicing mānatta, she incurs an intermediate offense, she should be sent back to the beginning and mānatta should be given for that offense; thus it is said in the Kurundī. This is called 'fortnight-mānatta'.

‘‘สโมธานมานตฺตํ’’ ปน ติวิธํ โหติ – โอธานสโมธานํ, อคฺฆสโมธานํ, มิสฺสกสโมธานนฺติ. ตตฺถ ยเทตํ ปรโต อุทายิตฺเถรสฺส ปญฺจาหปฏิจฺฉนฺนาย อาปตฺติยา ปริวาสํ ปริวสนฺตสฺส ปริวาเส จ มานตฺตารหฏฺฐาเน จ อนฺตราปตฺตึ อาปชฺชิตฺวา มูลายปฏิกสฺสิตสฺส ‘‘เตน หิ, ภิกฺขเว, สงฺโฆ อุทายิสฺส ภิกฺขุโน ติสฺสนฺนํ อาปตฺตีนํ ฉารตฺตํ มานตฺตํ เทตู’’ติ มานตฺตํ อนุญฺญาตํ, อิทํ ‘‘โอธานสโมธานํ’’ นาม. อิทญฺหิ ปุนปฺปุนํ มูลายปฏิกสฺสเนน ปริวุตฺถทิวเส โอธุนิตฺวา ปุริมาปตฺตีหิ สทฺธึ สโมธาย ทินฺนํ, ตสฺมา โอธานสโมธานนฺติ วุจฺจติ. กุรุนฺทิยํ ปน ‘‘สโมธานปริวาสํ วุตฺถสฺส ทาตพฺพํ มานตฺตํ สโมธานมานตฺต’’นฺติ วุตฺตํ. ตมฺปิ เตน ปริยาเยน ยุชฺชติ.

Furthermore, 'collection-mānatta' is of three kinds: subtraction-collection, valuation-collection, and mixed-collection. Among these, that mānatta which was allowed for the Elder Udāyī—who, while observing probation for an offense concealed for five days, incurred an intermediate offense both during probation and when liable for mānatta, and was sent back to the beginning—with the words, 'Well then, bhikkhus, let the Saṅgha give the bhikkhu Udāyī mānatta for six nights for three offenses...' is called 'subtraction-collection mānatta'. Indeed, this is given by collecting it together with the former offenses after having subtracted the days already observed through repeatedly being sent back to the beginning; therefore, it is called 'subtraction-collection'. In the Kurundī, however, it is said, 'The mānatta to be given to one who has observed collection-probation is collection-mānatta.' That too is suitable in that way.

อคฺฆสโมธานํ ปน มิสฺสกสโมธานญฺจ อคฺฆสโมธานมิสฺสกสโมธานปริวาสาวสาเน ทาตพฺพมานตฺตเมว วุจฺจติ, ตํ ปริวาสกมฺมวาจานุสาเรน โยเชตฺวา ทาตพฺพํ. เอตฺตาวตา ยํ วุตฺตํ ‘‘เตน หิ, ภิกฺขเว, สงฺโฆ อุทายิสฺส ภิกฺขุโน เอกิสฺสา อาปตฺติยา สญฺเจตนิกาย สุกฺกวิสฺสฏฺฐิยา เอกาหปฏิจฺฉนฺนาย เอกาหปริวาสํ เทตูติอาทินา นเยน ปาฬิยํ อเนเกหิ อากาเรหิ ปริวาโส จ มานตฺตญฺจ วุตฺตํ, ตสฺส ยสฺมา อาคตาคตฐาเน วินิจฺฉโย วุจฺจมาโน ปาฬิ วิย อติวิตฺถารํ อาปชฺชติ, น จ สกฺกา โหติ สุเขน ปริคฺคเหตุํ, ตสฺมา นํ สโมธาเนตฺวา อิเธว ทสฺเสสฺสามา’’ติ, ตทิทํ อตฺถโต สมฺปาทิตํ โหติ.

Furthermore, valuation-collection mānatta and mixed-collection mānatta are said to be the mānatta that should be given at the end of the valuation-collection and mixed-collection probations. That mānatta should be given by adapting it according to the formal act declaration for probation. By this much, what was stated earlier—namely: 'In the Pāḷi, probation and mānatta are spoken of in many ways, with the formula beginning, “Well then, bhikkhus, let the Saṅgha give the bhikkhu Udāyī one day of probation for one intentional offense of emission of semen, concealed for one day…”; and since a legal decision given at each point where it occurs would become as extensive as the Pāḷi itself and would not be easy to grasp, we will therefore collect it and present it here'—that has now been accomplished in terms of its meaning.

ปฏิจฺฉนฺนปริวาสกถา

Discourse on Probation for a Concealed Offense

๑๐๒. อิทานิ ยา ตาว อยํ ปฏิจฺฉนฺนาย เอกิสฺสา อาปตฺติยา วเสน ปาฬิ วุตฺตา, สา อุตฺตานตฺถาว.

102. Now, first of all, as for this Pāḷi text that has been spoken by means of a single concealed offense, its meaning is indeed clear.

๑๐๘. ตโต ปรํ ทฺวีหตีหจตูหปญฺจาหปฏิจฺฉนฺนานํ วเสน ปาฬึ วตฺวา ปญฺจาหปฏิจฺฉนฺนาย ปริวาสโต ปฏฺฐาย อนฺตราปตฺติ ทสฺสิตา. ยสฺมา ปน ตํ อาปตฺตึ อาปนฺโน มูลายปฏิกสฺสนารโห นาม โหติ, ตสฺมาสฺส [Pg.33] ตตฺถ มูลายปฏิกสฺสนํ อนุญฺญาตํ. สเจ ปน นิกฺขิตฺตวตฺโต อาปชฺชติ, มูลายปฏิกสฺสนารโห น โหติ. กสฺมา? ยสฺมา น โส ปริวสนฺโต อาปนฺโน, ปกตตฺตฏฺฐาเน ฐิโต อาปนฺโน, ตสฺมา ตสฺสา อาปตฺติยา วิสุํ มานตฺตํ จริตพฺพํ. สเจ ปฏิจฺฉนฺนา โหติ ปริวาโสปิ วสิตพฺโพ. ยญฺเจตํ มูลายปฏิกสฺสนํ วุตฺตํ, ตสฺมิมฺปิ กเต ปริวุตฺถทิวสา มกฺขิตา โหนฺติ. อิติ ปริวาเส อนฺตราปตฺตึ ทสฺเสตฺวา ปุน มานตฺตารหสฺส อนฺตราปตฺตึ ทสฺเสตฺวา มูลายปฏิกสฺสนํ วุตฺตํ, ตสฺมิมฺปิ กเต ปริวุตฺถทิวสา มกฺขิตาว โหนฺติ. ตโต ปริวุตฺถปริวาสสฺส ตาสํ ติสฺสนฺนมฺปิ อาปตฺตีนํ สโมธานมานตฺตํ ทสฺสิตํ. ตโต มานตฺตจาริกสฺส อนฺตราปตฺตึ ทสฺเสตฺวา มูลายปฏิกสฺสนํ วุตฺตํ. ตสฺมึ ปน ปฏิกสฺสเน กเต มานตฺตจิณฺณทิวสาปิ ปริวุตฺถทิวสาปิ มกฺขิตาว โหนฺติ. ตโต อพฺภานารหสฺส อนฺตราปตฺตึ ทสฺเสตฺวา มูลายปฏิกสฺสนํ วุตฺตํ. ตสฺมิมฺปิ กเต สพฺเพ เต มกฺขิตาว โหนฺติ. ตโต ปรํ สพฺพา อนฺตราปตฺติโย โยเชตฺวา อพฺภานกมฺมํ ทสฺสิตํ. เอวํ ปฏิจฺฉนฺนวาเร เอกาหปฏิจฺฉนฺนาทิวเสน ปญฺจ, อนฺตราปตฺติวเสน จตสฺโสติ นว กมฺมวาจา ทสฺสิตา โหนฺติ.

108. Thereafter, having spoken the Pāḷi by means of offenses concealed for two, three, four, and five days, an intervening offense is shown, beginning from the probation for an offense concealed for five days. Furthermore, because a monk who has committed that offense is one who is fit for reversion to the origin, therefore, for him, reversion to the origin is permitted in that case. Furthermore, if a monk who has given up the observance commits an offense, he is not fit for reversion to the origin. Why? Because he did not commit it while undergoing probation; he committed it while standing in the state of a regular monk. Therefore, for that offense, penance should be undertaken separately. If it is concealed, probation should also be undergone. And regarding this which was spoken of as reversion to the origin, when that is done, the days of probation already spent are invalidated. Thus, having shown an intervening offense during probation, and again having shown an intervening offense for one worthy of penance, reversion to the origin was spoken of. When that is done, the days of probation already spent are indeed invalidated. Thereafter, for one who has completed probation, concurrent penance for those three offenses was shown. Thereafter, having shown an intervening offense for one undergoing penance, reversion to the origin was spoken of. Furthermore, when that reversion is done, both the days of penance already undertaken and the days of probation already spent are indeed invalidated. Thereafter, having shown an intervening offense for one worthy of rehabilitation, reversion to the origin was spoken of. When that is done, all those days are indeed invalidated. After that, having conjoined all the intervening offenses, the act of rehabilitation was shown. Thus, in the section on concealed offenses, five formal acts by means of one-day concealed offenses, etc., and four by means of intervening offenses, thus nine formal acts are shown.

ปฏิจฺฉนฺนปริวาสกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on Probation for a Concealed Offense is concluded.

สโมธานปริวาสกถา

Discourse on Concurrent Probation

๑๒๕. ตโต ปรํ ปกฺขปฏิจฺฉนฺนาย อาปตฺติยา อนฺโตปริวาสโต ปฏฺฐาย ปญฺจาหปฏิจฺฉนฺนาย อนฺตราปตฺติยา วเสน สโมธานปริวาโส จ, สโมธานมานตฺตญฺจ ทสฺสิตํ. เอตฺถ จ มานตฺตจาริกมานตฺตารหกาเลปิ อาปนฺนาย อาปตฺติยา มูลายปฏิกสฺสเน กเต มานตฺตจิณฺณทิวสาปิ ปริวาสปริวุตฺถทิวสาปิ สพฺเพ มกฺขิตาว โหนฺติ. กสฺมา? ยสฺมา ปฏิจฺฉนฺนา อนฺตราปตฺติ. เตเนว วุตฺตํ – ‘‘มูลาย ปฏิกสฺสิตฺวา ปุริมาย อาปตฺติยา สโมธานปริวาสํ ทตฺวา ฉารตฺตํ มานตฺตํ เทตู’’ติ. ตโต ปรํ สพฺพา อนฺตราปตฺติโย โยเชตฺวา อพฺภานกมฺมํ ทสฺเสตฺวา สุกฺกวิสฺสฏฺฐิวตฺถุ นิฏฺฐาปิตํ.

125. After that, concurrent probation and concurrent penance were shown by means of an intervening offense concealed for five days, beginning from the probation for an offense concealed for a fortnight. And here, when reversion to the origin is done for an offense committed even at the time of undergoing penance or of being worthy of penance, all the days of penance already undertaken and the days of probation already spent are indeed invalidated. Why? Because it is a concealed intervening offense. For that very reason it was said: ‘Having sent him back to the origin, having given concurrent probation for the former offense, let the Saṅgha give penance for six nights.’ After that, having conjoined all the intervening offenses and having shown the act of rehabilitation, the section on the emission of semen was concluded.

สโมธานปริวาสกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on Concurrent Probation is concluded.

สุกฺกวิสฺสฏฺฐิกถา จ นิฏฺฐิตา.

And the Discourse on the Emission of Semen is concluded.

อคฺฆสโมธานปริวาสกถา

The Discourse on Probation by Valuation and Combination

๑๓๔. ตโต เอกาปตฺติมูลกญฺจ อาปตฺติวฑฺฒนกญฺจาติ ทฺเว นเย ทสฺเสตฺวา อคฺฆสโมธานปริวาโส ทสฺสิโต.

134. Then, having shown the two methods—one with a single offense as its root and the other which is a cause for the increase of offenses—the probation by valuation and combination was shown.

ตโต [Pg.34] สญฺจิจฺจ อนาโรจิตาปตฺติวตฺถุํ ทสฺเสตฺวา สญฺจิจฺจ อชานนอสฺสรณเวมติกภาเวหิ อนาโรจิตาย อาปตฺติยา ปจฺฉา ลชฺชิธมฺเม วา ญาณสรณนิพฺเพมติกภาเวสุ วา อุปฺปนฺเนสุ ยํ กาตพฺพํ, ตํ ทสฺเสตุํ ‘‘อิธ ปน ภิกฺขเว’’ติอาทินา นเยน ปาฬิ ฐปิตา. ตโต อชานนอสฺสรณเวมติกปฏิจฺฉนฺนานํ อปฺปฏิจฺฉนฺนภาวํ ทสฺเสตุํ ตเถว ปาฬิ ฐปิตา.

Then, having shown the case of an offense intentionally not confessed, the Pāḷi was set forth with the method beginning, “Here, monks…” in order to show what procedure should be followed when, regarding an offense not confessed due to not knowing, not remembering, or being in doubt, later either the nature of a conscientious person arises, or states of knowing, remembering, and being without doubt arise. Then, in order to show the state of not being concealed for offenses concealed through not knowing, not remembering, or being in doubt, the Pāḷi was set forth in just the same way.

อคฺฆสโมธานปริวาสกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on Probation by Valuation and Combination is concluded.

ทฺเวมาสปริวาสกถา

The Discourse on the Two-Month Probation

๑๓๘. ตโต ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ ทฺเวมาสปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสยาจนวตฺถุํ ทสฺเสตฺวา อสญฺจิจฺจ อชานนอสฺสรณเวมติกภาเวหิ อนาโรจิเต อิตรสฺมึ มาเส ปจฺฉา ลชฺชิธมฺมาทีสุ อุปฺปนฺเนสุ ยํ กาตพฺพํ, ตํ ทสฺเสตุํ อชานนอสฺสรณเวมติกปฏิจฺฉนฺนสฺส จ อาปนฺนภาวํ ทสฺเสตุํ ปุริมนเยเนว ปาฬิ ฐปิตา.

138. Then, having shown the case of requesting a one-month probation for two offenses concealed for two months, the Pāḷi was set forth by the previous method in order to show what procedure should be followed when, regarding an offense not confessed in the other month unintentionally due to not knowing, not remembering, or being in doubt, later the nature of a conscientious person and so on arise, and also to show the state of having fallen into an offense for one who has concealed it through not knowing, not remembering, or being in doubt.

ทฺเวมาสปริวาสกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Two-Month Probation is concluded.

สุทฺธนฺตปริวาสาทิกถา

The Discourse on Pure-End Probation and Related Matters

๑๕๖. ตโต ‘‘อาปตฺติปริยนฺตํ น ชานาติ, รตฺติปริยนฺตํ น ชานาตี’’ติอาทินา นเยน สุทฺธนฺตปริวาโส ทสฺสิโต.

156. Then, the pure-end probation was shown by the method beginning, “He does not know the limit of the offense, he does not know the limit of the nights…”

๑๖๐. ตโต ปรํ ปาริวาสิกํ อาทึ กตฺวา วิพฺภมิตฺวา ปุนอุปสมฺปนฺนาทีสุ ปฏิปตฺติทสฺสนตฺถํ ปาฬิ ฐปิตา.

160. Then, the Pāḷi was set forth for the purpose of showing the practice for those, beginning with a probationer, who have disrobed and subsequently been reordained.

๑๖๕. ตตฺถ ‘‘อนฺตรา สมฺพหุลา อาปตฺติโย อาปชฺชติ ปริมาณา อปฺปฏิจฺฉนฺนาโย’’ติอาทีสุ อาปตฺติปริจฺเฉทวเสน ปริมาณาโย เจว อปฺปฏิจฺฉนฺนาโย จาติ อตฺโถ.

165. Therein, in the Pāḷi passages beginning with “in the meantime he commits many offenses that are measurable and unconcealed,” the meaning is that by way of the classification of offenses, they are both measurable and unconcealed.

๑๖๖. ปจฺฉิมสฺมึ อาปตฺติกฺขนฺเธติ เอโกว โส อาปตฺติกฺขนฺโธ, ปจฺฉา ฉาทิตตฺตา ปน ‘‘ปจฺฉิมสฺมึ อาปตฺติกฺขนฺเธ’’ติ วุตฺตํ. ปุริมสฺมินฺติ เอตฺถาปิ เอเสว นโย.

166. Regarding the phrase “in the last aggregate of offenses,” that aggregate of offenses is just one, but because it was concealed later, it is called “the last aggregate of offenses.” This same principle applies to the text “in the former.”

๑๘๐. ววตฺถิตา สมฺภินฺนาติ สภาควิสภาคานเมเวตํ ปริยายวจนํ.

180. The pair of words ‘vavatthitā’ (determined) and ‘sambhinnā’ (mixed) is a synonymous expression for similar and dissimilar.

สุทฺธนฺตปริวาสาทิกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on Pure-End Probation and Related Matters is concluded.

ทฺเวภิกฺขุวารเอกาทสกาทิกถา

The Discourse on the Section of Two Monks, Eleven, and so on

๑๘๑. ตโต [Pg.35] ปรํ โย ปฏิจฺฉาเทติ, ตสฺมึ ปฏิปตฺติทสฺสนตฺถํ ‘‘ทฺเว ภิกฺขู’’ติอาทิ วุตฺตํ. ตตฺถ มิสฺสกนฺติ ถุลฺลจฺจยาทีหิ มิสฺสกํ. สุทฺธกนฺติ สงฺฆาทิเสสํ วินา ลหุกาปตฺติกฺขนฺธเมว.

181. After that, to show the procedure for a monk who conceals, the passage beginning with “two monks” was spoken. Therein, “mixed” refers to an offense mixed with those such as a thullaccaya. “Pure” refers only to the group of minor offenses, excluding a saṅghādisesa.

๑๘๔. ตโต ปรํ อวิสุทฺธวิสุทฺธภาวทสฺสนตฺถํ ‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สมฺพหุลา สงฺฆาทิเสสา’’ติอาทิ วุตฺตํ. ตตฺถ พฺยญฺชนโต วา อธิปฺปายโต วา อนุตฺตานํ นาม กิญฺจิ นตฺถิ, ตสฺมา ตญฺจ อิโต ปุพฺเพ อวุตฺตญฺจ สพฺพํ ปาฬิอนุสาเรเนว เวทิตพฺพนฺติ.

184. After that, to show the state of being impure and the state of being pure, the passage beginning with “Here, monks, a monk commits many saṅghādisesa offenses…” was spoken. Therein, there is no term whatsoever that is unclear, either in its wording or in its meaning. Therefore, that passage, as well as all that was not said before this passage, should be understood only in accordance with the Pāḷi.

ทฺเวภิกฺขุวารเอกาทสกาทิกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Section of Two Monks, Eleven, and so on is concluded.

สมุจฺจยกฺขนฺธกวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

The Commentary on the Samuccayakkhandhaka is concluded.

๔. สมถกฺขนฺธกํ

4. 4. The Samathakkhandhaka

สมฺมุขาวินยกถา

The Discourse on Verdict in the Presence

๑๘๖-๑๘๗. สมถกฺขนฺธเก [Pg.36] – ‘‘อธมฺมวาที ปุคฺคโล’’ติอาทีนิ ฉ มาติกาปทานิ นิกฺขิปิตฺวา ‘‘อธมฺมวาที ปุคฺคโล ธมฺมวาทึ ปุคฺคลํ สญฺญาเปตี’’ติอาทินา นเยน วิตฺถาโร วุตฺโต. ตตฺถ สญฺญาเปตีติ การณปติรูปกานิ วตฺวา ปริโตเสตฺวา ชานาเปติ. นิชฺฌาเปตีติ ยถา โส ตํ อตฺถํ นิชฺฌายติ, โอโลเกติ; เอวํ กโรติ. เปกฺขติ อนุเปกฺขตีติ ยถา โส ตํ อตฺถํ เปกฺขติ เจว ปุนปฺปุนญฺจ เปกฺขติ; เอวํ กโรติ. ทสฺเสติ อนุทสฺเสตีติ เตสญฺเญว ปริยายวจนานิ. อธมฺเมน วูปสมฺมตีติ ยสฺมา โส อธมฺมเมว ‘‘อยํ ธมฺโม’’ติอาทินา นเยน โมเหตฺวา ทสฺเสติ, ตสฺมา อธมฺเมน วูปสมฺมติ นาม.

In the Samathakkhandhaka, having laid down the six mātikā terms beginning with “a person who speaks contrary to the Dhamma,” the detailed explanation is given in the manner of “a person who speaks contrary to the Dhamma makes a person who speaks in accordance with the Dhamma understand.” Therein, “makes understand” (saññāpeti) means: having stated counterfeit reasons and having satisfied them, one makes them know. “Makes one reflect” (nijjhāpeti) means: one acts in such a way that that person reflects on and looks at that meaning. “Sees and sees again” (pekkhati anupekkhati) means: one acts in such a way that that person sees that meaning and sees it again and again. “Shows and shows again” (dasseti anudasseti) are synonyms of those very words. “Is settled contrary to the Dhamma” (adhammena vūpasammati) is so called because that person, having caused delusion, shows what is not the Dhamma itself in the manner of “this is the Dhamma,” and so on; therefore, it is called “settled contrary to the Dhamma.”

๑๘๘. ธมฺเมน วูปสมฺมตีติ ยสฺมา ธมฺมวาที ธมฺมเมว ‘‘อยํ ธมฺโม’’ติอาทินา นเยน อโมเหตฺวา ทสฺเสติ, ตสฺมา ธมฺเมน วูปสมฺมติ นาม.

188. “Is settled in accordance with the Dhamma” (dhammena vūpasammati) is so called because one who speaks in accordance with the Dhamma, without causing delusion, shows the Dhamma itself in the manner of “this is the Dhamma,” and so on; therefore, it is called “settled in accordance with the Dhamma.”

สมฺมุขาวินยกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on Verdict in the Presence is concluded.

สติวินยกถา

The Discourse on the Verdict of Mindfulness

๑๙๕. ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว ธมฺมิกานิ สติวินยสฺส ทานานีติ เอตฺถ สุทฺธสฺส อนาปตฺติกสฺส ทานํ เอกํ, อนุวทิตสฺส ทานํ เอกํ, ยาจิตสฺส ทานํ เอกํ, สงฺเฆน ทานํ เอกํ, ธมฺเมน สมคฺคทานํ เอกนฺติ เอวํ ปญฺจ. เอตานิ ปน เอเกกองฺควเสน น ลพฺภนฺติ, ตสฺมา เทสนามตฺตเมเวตํ, ปญฺจงฺคสมนฺนาคตํ ปน สติวินยทานํ ธมฺมิกนฺติ อยเมตฺถ อตฺโถ. ตตฺถ จ อนุวทนฺตีติ โจเทนฺติ. เสสํ อุตฺตานเมว. อยํ ปน สติวินโย ขีณาสวสฺเสว ทาตพฺโพ น อญฺญสฺส, อนฺตมโส อนาคามิโนปิ. โส จ โข อญฺเญน โจทิยมานสฺเสว, น อโจทิยมานสฺส. ทินฺเน จ ปน ตสฺมึ โจทกสฺส กถา น รุหติ. โจเทนฺโตปิ ‘‘อยํ ขีณาสโว สติวินยลทฺโธ, โก ตุยฺหํ กถํ คเหสฺสตี’’ติ อปสาเทตพฺพตํ อาปชฺชติ.

195. In the text, “Monks, these are the five lawful grants of the verdict of mindfulness,” the meaning is as follows. The giving to an Arahant who is pure and without offense is one factor; the giving to an Arahant who has been accused is one factor; the giving to an Arahant who has requested the verdict of mindfulness is one factor; the giving by the Saṅgha is one factor; and the giving by a unified Saṅgha in accordance with the Dhamma is one factor—thus, there are five factors. However, these cannot be obtained as individual factors; therefore, this passage is merely a teaching. But in fact, the giving of the verdict of mindfulness endowed with five factors is lawful—this is the meaning here. And therein, “they accuse” (anuvadanti) means they censure (codenti). The rest is clear. However, this verdict of mindfulness should be given only to an Arahant, not to another—not even, at the very least, to a non-returner. And it should be given only to an Arahant who is being censured by another, not to one who is not being censured. Furthermore, when it has been given, the accuser's statement does not stand. Even one who censures becomes fit to be dismissed with the words, “This is an Arahant who has received the verdict of mindfulness. Who will accept your statement?”

สติวินยกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Verdict of Mindfulness is concluded.

อมูฬฺหวินยกถา

The Discourse on the Formal Act for the Unconfused

๑๙๖. ภาสิตปริกฺกนฺตนฺติ [Pg.37] วาจาย ภาสิตํ กาเยน ปริกฺกนฺตํ; ปริกฺกมิตฺวา กตนฺติ อตฺโถ. สรตายสฺมา เอวรูปึ อาปตฺตึ อาปชฺชิตาติ เอตฺถ สรตุ อายสฺมา เอวรูปึ อาปตฺตึ อาปชฺชิตา; อายสฺมา เอวรูปิยา อาปตฺติยาติ อยมตฺโถ. อาปชฺชิตฺวาติ วา ปาโฐ, ตสฺสตฺโถ – ปฐมํ อาปชฺชิตฺวา ปจฺฉา ตํ อาปตฺตึ สรตุ อายสฺมาติ.

196. “Spoken and transgressed” means spoken with the voice and transgressed with the body; the meaning is “having transgressed, it is done.” Regarding the passage “May the venerable one remember having committed such an offense,” herein this is the meaning: “May the venerable one, having committed such an offense, remember”; “May the venerable one, having committed an offense of such a nature, remember.” Alternatively, there is the reading “having committed” (āpajjitvā), the meaning of which is: “May the venerable one, having first committed the offense, afterwards remember that offense.”

อมูฬฺหวินยกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Formal Act for the Unconfused is concluded.

เยภุยฺยสิกากถา

The Discourse on Majority Decision

๒๐๒. เยภุยฺยสิกาย วูปสเมตุนฺติ เอตฺถ ยสฺสา กิริยาย ธมฺมวาทิโน พหุตรา, เอสา เยภุยฺยสิกา นาม.

202. Regarding “to settle by majority decision”: herein, that procedure by which the speakers of Dhamma are more numerous is called “majority decision.”

๒๐๔. อธมฺมิกสลากคฺคาเหสุ โอรมตฺตกนฺติ ปริตฺตํ อปฺปมตฺตกํ ภณฺฑนมตฺตเมว. น จ คติคตนฺติ ทฺเว ตโย อาวาเส น คตํ, ตตฺถ ตตฺเถว วา ทฺวตฺติกฺขตฺตุํ อวินิจฺฉิตํ. น จ สริตสาริตนฺติ ทฺวตฺติกฺขตฺตุํ เตหิ ภิกฺขูหิ สยํ สริตํ วา อญฺเญหิ สาริตํ วา น โหติ. ชานาตีติ สลากํ คาเหนฺโต ชานาติ ‘‘อธมฺมวาที พหุตรา’’ติ. อปฺเปว นามาติ อิมินา นีหาเรน สลากาย คาหิยมานาย ‘‘อปิ นาม อธมฺมวาทิโน พหุตรา อสฺสู’’ติ อยมสฺส อชฺฌาสโย โหติ. อปเรสุปิ ทฺวีสุ เอเสว นโย.

204. In the cases of causing unjust voting-slips to be taken, “a mere trifle” means it is little, of small measure, merely a dispute. “And not gone to and fro” means it has not gone to two or three monasteries, or it has not been decided two or three times in that very place. “And not recalled or reminded” means that it has not been recalled by those monks themselves two or three times, nor has it been caused to be recalled by others. “He knows” means the one causing the voting-slip to be taken knows, “The speakers against the Dhamma are more numerous.” “It might be that…” indicates that when the voting-slip is being caused to be taken in this manner, this is his intention: “It might be that the speakers against the Dhamma are more numerous.” In the other two cases as well, this is the method.

อธมฺเมน คณฺหนฺตีติ อธมฺมวาทิโน ‘‘เอวํ มยํ พหู ภวิสฺสามา’’ติ ทฺเว ทฺเว สลากาโย คณฺหนฺติ. วคฺคา คณฺหนฺตีติ ทฺเว ธมฺมวาทิโน เอกํ ธมฺมวาทิสลากํ คณฺหนฺติ ‘‘เอวํ ธมฺมวาทิโน น พหู ภวิสฺสนฺตี’’ติ มญฺญมานา. น จ ยถาทิฏฺฐิยา คณฺหนฺตีติ ธมฺมวาทิโน หุตฺวา ‘‘พลวปกฺขํ ภชิสฺสามา’’ติ อธมฺมวาทิสลากํ คณฺหนฺติ. ธมฺมิกสลากคฺคาเหสุ อยเมวตฺโถ ปริวตฺเตตฺวา เวทิตพฺโพ. เอวํ สลากํ คาเหตฺวา สเจ พหุตรา ธมฺมวาทิโน โหนฺติ; ยถา เต วทนฺติ, เอวํ ตํ อธิกรณํ วูปสเมตพฺพํ, เอวํ เยภุยฺยสิกาย วูปสนฺตํ โหติ. อยเมตฺถ สงฺเขโป. วิตฺถาโร ปน ปรโตปิ อาคมิสฺสติ.

“They take unrighteously” means the speakers against the Dhamma, thinking, “In this way we will be numerous,” take two voting-slips each. “They take as a faction” means two speakers of Dhamma take one voting-slip of the speakers of Dhamma between them, thinking, “In this way, the speakers of Dhamma will not be numerous.” “And they do not take according to their view” means that, although being speakers of Dhamma, they take the voting-slip of the speakers against the Dhamma, thinking, “We will join the powerful faction.” In the cases of causing just voting-slips to be taken, this very meaning should be understood by reversing it. Having caused the voting-slips to be taken in this way, if the speakers of Dhamma are more numerous, the legal issue should be settled in the way that they speak. Thus it is settled by majority decision. This is the summary here. The detailed explanation, however, will come later.

เยภุยฺยสิกากถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on Majority Decision is concluded.

ตสฺสปาปิยสิกากถา

The Discourse on the Tassapāpiyasikā Act

๒๐๗. อสุจีติ [Pg.38] อสุจีหิ กายวจีกมฺเมหิ สมนฺนาคโต. อลชฺชีติ สญฺจิจฺจ อาปชฺชนาทินา อลชฺชิลกฺขเณน สมนฺนาคโต. สานุวาโทติ สอุปวาโท. อิติ อิเมสญฺจ ติณฺณํ องฺคานํ วเสน ตีณิ กรณานิ, สงฺเฆน กรณํ, ธมฺเมน สมคฺเคน กรณนฺติ อิมานิ จ ทฺเวติ ปญฺจ ตสฺสปาปิยสิกากมฺมสฺส กรณานิ นาม โหนฺติ. เสสเมตฺถ ตชฺชนียาทีสุ วุตฺตนยเมว. อยํ ปเนตฺถ วจนตฺโถ – อิทญฺหิ โย ปาปุสฺสนฺนตาย ปาปิโย ปุคฺคโล, ตสฺส กตฺตพฺพโต ‘‘ตสฺสปาปิยสิกากมฺม’’นฺติ วุจฺจติ.

207. “Impure” means endowed with impure bodily and verbal actions. “Shameless” means endowed with the characteristic of shamelessness, such as by intentionally committing an offense. “With reproach” means with blame. Thus, by way of these three factors there are three grounds; and with the addition of these two—the performance by the Saṅgha, and the performance by a harmonious Saṅgha in accordance with the Dhamma—there are what are called the five grounds for the Tassapāpiyasikā-kamma. The remainder here is according to the method stated in the sections on Tajjanīya and so forth. Moreover, this is the etymological meaning here: because this act is to be performed on that person who is “more evil” (pāpiyo) due to an abundance of evil, it is called “Tassapāpiyasikā-kamma.”

ตสฺสปาปิยสิกากถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Tassapāpiyasikā Act is concluded.

ติณวตฺถารกาทิกถา

The Discourse on Covering with Grass, and so on

๒๑๒. กกฺขฬตฺตาย วาฬตฺตายาติ กกฺขฬภาวาย เจว วาฬภาวาย จ. เภทายาติ สงฺฆเภทาย. สพฺเพเหว เอกชฺฌนฺติ กสฺสจิ ฉนฺทํ อนาหริตฺวา คิลาเนปิ ตตฺเถว อาเนตฺวา เอกโต สนฺนิปติตพฺพํ. ติณวตฺถารเกน วูปสเมยฺยาติ เอตฺถ อิทํ กมฺมํ ติณวตฺถารกสทิสตฺตา ‘‘ติณวตฺถารโก’’ติ วุตฺตํ. ยถา หิ คูถํ วา มุตฺตํ วา ฆฏฺฏิยมานํ ทุคฺคนฺธตาย พาธติ, ติเณหิ อวตฺถริตฺวา สุปฺปฏิจฺฉาทิตสฺส ปนสฺส โส คนฺโธ น พาธติ; เอวเมว ยํ อธิกรณํ มูลานุมูลํ คนฺตฺวา วูปสมิยมานํ กกฺขฬตฺตาย วาฬตฺตาย เภทาย สํวตฺตติ, ตํ อิมินา กมฺเมน วูปสนฺตํ คูถํ วิย ติณวตฺถารเกน ปฏิจฺฉนฺนํ สุวูปสนฺตํ โหตีติ อิทํ กมฺมํ ติณวตฺถารกสทิสตฺตา ‘‘ติณวตฺถารโก’’ติ วุตฺตํ.

212. 'For harshness and for fierceness' means for the state of being harsh and for the state of being fierce. 'For schism' means for schism in the Saṅgha. 'All together' means that without taking anyone's consent, even the sick should be brought there and they should assemble together. In the phrase 'it should be settled by the covering with grass,' this formal act is called 'Tiṇavatthāraka' (the covering with grass) because of its similarity to covering with grass. For just as feces or urine, when stirred up, afflicts due to its foul smell, but when it is covered over with grass and well-concealed, that smell does not afflict; in the very same way, whatever legal question, when being settled by going to its root and subsequent root, leads to harshness, fierceness, and schism, that legal question, when settled by this formal act, becomes well-settled, like feces covered by the covering of grass. Therefore, this formal act is called 'Tiṇavatthāraka' because of its similarity to covering with grass.

๒๑๓. ถุลฺลวชฺชนฺติ ปาราชิกญฺเจว สงฺฆาทิเสสญฺจ. คิหิปฏิสํยุตฺตนฺติ คิหีนํ หีเนน ขุํสนวมฺภนธมฺมิกปฏิสฺสเวสุ อาปนฺนํ อาปตฺตึ.

213. 'A serious offense' means both a Pārājika and a Saṅghādisesa offense. 'Connected with laypeople' means an offense committed in relation to laypeople through lowly reviling, censuring, or in failing to respond to a legitimate charge.

๒๑๔. เอวญฺจ ปน ภิกฺขเว เต ภิกฺขู ตาหิ อาปตฺตีหิ วุฏฺฐิตา โหนฺตีติ เอวํ ติณวตฺถารกกมฺมวาจาย กตาย กมฺมวาจาปริโยสาเน ยตฺตกา ตตฺถ สนฺนิปติตา อนฺตมโส สุตฺตาปิ สมาปนฺนาปิ อญฺญวิหิตาปิ สพฺเพ เต ภิกฺขู ยาว อุปสมฺปทมณฺฑลโต ปฏฺฐาย ถุลฺลวชฺชญฺจ คิหิปฏิสํยุตฺตญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสา อาปตฺติโย อาปนฺนา, สพฺพาหิ ตาหิ อาปตฺตีหิ วุฏฺฐิตา โหนฺติ. เย ปน ‘‘น [Pg.39] เมตํ ขมตี’’ติ อญฺญมญฺญํ ทิฏฺฐาวิกมฺมํ กโรนฺติ, เตหิ วา สทฺธึ อาปตฺตึ อาปชฺชิตฺวาปิ ตตฺถ อนาคตา, อาคนฺตฺวา วา ฉนฺทํ ทตฺวา ปริเวณาทีสุ นิสินฺนา, เต อาปตฺตีหิ น วุฏฺฐหนฺติ. เตน วุตฺตํ – ‘‘ฐเปตฺวา ทิฏฺฐาวิกมฺมํ ฐเปตฺวา เย น ตตฺถ โหนฺตี’’ติ.

214. 'And thus, bhikkhus, those bhikkhus are risen from those offenses' means: thus, when the formal pronouncement of the Tiṇavatthāraka-kamma has been made, at the conclusion of the formal pronouncement, however many bhikkhus have assembled there—even down to those who are asleep, those who have entered meditative attainment, or those whose minds are directed elsewhere—all those bhikkhus, starting from the ordination boundary, having set aside serious offenses and those connected with laypeople, are risen from all the remaining offenses they have committed. But those who, saying, 'This is not agreeable to me,' make a declaration of their view to one another; or who, having committed an offense along with them, have not come there; or who, having come and given their consent, are sitting in the surrounding areas and so forth—they are not risen from the offenses. Therefore it was said: 'except for the declaration of a view, and except for those who are not there.'

ติณวตฺถารกาทิกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Covering with Grass, and so on, is concluded.

อธิกรณกถา

Discourse on Legal Issues

๒๑๕. ภิกฺขุนีนํ อนุปขชฺชาติ ภิกฺขุนีนํ อนฺโต ปวิสิตฺวา. วิวาทาธิกรณาทีนํ วจนตฺโถ ทุฏฺฐโทสวณฺณนายํ วุตฺโตเยว. วิปจฺจตาย โวหาโรติ จิตฺตทุกฺขตฺถํ โวหาโร; ผรุสวจนนฺติ อตฺโถ. โย ตตฺถ อนุวาโทติ โย เตสุ อนุวทนฺเตสุ อุปวาโท. อนุวทนาติ อาการนิทสฺสนเมตํ; อุปวทนาติ อตฺโถ. อนุลฺลปนา อนุภณนาติ อุภยํ อนุวทนเววจนมตฺตเมว. อนุสมฺปวงฺกตาติ ปุนปฺปุนํ กายจิตฺตวาจาหิ ตตฺเถว สมฺปวงฺกตา; อนุวทนภาโวติ อตฺโถ. อพฺภุสฺสหนตาติ ‘‘กสฺมา เอวํ น อุปวทิสฺสามิ, อุปวทิสฺสามิเยวา’’ติ อุสฺสาหํ กตฺวา อนุวทนา. อนุพลปฺปทานนฺติ ปุริมวจนสฺส การณํ ทสฺเสตฺวา ปจฺฉิมวจเนน พลปฺปทานํ.

215. “Anupakhajja among the bhikkhunīs” means entering into the midst of the bhikkhunīs. The meaning of the words vivādādhikaraṇa, etc., has already been stated in the explanation of the Duṭṭhadosa training rule. “Vipaccatāya vohāro” means speech for the purpose of mental suffering; the meaning is harsh speech. “Yo tattha anuvādo” means whatever accusation there is among those who are accusing. “Anuvadanā” is a term indicating the manner; the meaning is censuring. “Anullapanā” and “anubhaṇanā” are both merely synonyms for anuvadana. “Anusampavaṅkatā” means being repeatedly and completely inclined towards that very thing with body, mind, and speech; the meaning is the state of being an accuser. “Abbhussahanatā” means accusing after making an effort, thinking, 'Why should I not accuse thus? I shall indeed accuse!'. “Anubalappadānaṃ” means giving support with a later statement after showing the reason for the former statement.

กิจฺจยตา กรณียตาติ เอตฺถ กิจฺจเมว กิจฺจยํ, กิจฺจยสฺส ภาโว กิจฺจยตา, กรณียสฺส ภาโว กรณียตา; อุภยมฺเปตํ สงฺฆกมฺมสฺเสว อธิวจนํ. อปโลกนกมฺมนฺติอาทิ ปน ตสฺเสว ปเภทวจนํ. ตตฺถ อปโลกนกมฺมํ นาม สีมฏฺฐกสงฺฆํ โสเธตฺวา ฉนฺทารหานํ ฉนฺทํ อาหริตฺวา สมคฺคสฺส สงฺฆสฺส อนุมติยา ติกฺขตฺตุํ สาเวตฺวา กตฺตพฺพกมฺมํ. ญตฺติกมฺมํ นาม วุตฺตนเยเนว สมคฺคสฺส สงฺฆสฺส อนุมติยา เอกาย ญตฺติยา กตฺตพฺพกมฺมํ. ญตฺติทุติยกมฺมํ นาม วุตฺตนเยเนว สมคฺคสฺส สงฺฆสฺส อนุมติยา เอกาย ญตฺติยา เอกาย จ อนุสฺสาวนายาติ เอวํ ญตฺติทุติยาย อนุสฺสาวนาย กตฺตพฺพกมฺมํ. ญตฺติจตุตฺถกมฺมํ นาม วุตฺตนเยเนว สมคฺคสฺส สงฺฆสฺส อนุมติยา เอกาย ญตฺติยา ตีหิ จ อนุสฺสาวนาหีติ เอวํ ญตฺติจตุตฺถาหิ ตีหิ อนุสฺสาวนาหิ กตฺตพฺพกมฺมํ.

Herein, regarding “kiccayatā karaṇīyatā”: “kicca” itself is “kiccaya”; the state of “kiccaya” is “kiccayatā”; the state of “karaṇīya” is “karaṇīyatā”. Both of these are designations for a formal act of the Saṅgha. Furthermore, “apalokanakamma”, etc., are terms for its divisions. Herein, the formal act of seeking consent (apalokanakamma) is the formal act to be performed after purifying the Saṅgha within the boundary, having brought the consent of those eligible to give consent, and by announcing it three times with the approval of the unified Saṅgha. The formal act with a motion (ñattikamma) is the formal act to be performed with one motion, with the approval of the unified Saṅgha, by the method already stated. The formal act with a motion as the second (ñattidutiyakamma) is the formal act to be performed, by the method already stated, with the approval of the unified Saṅgha, with one motion and one proclamation—thus with a proclamation that has a motion as its second. The formal act with a motion as the fourth (ñatticatutthakamma) is the formal act to be performed, by the method already stated, with the approval of the unified Saṅgha, with one motion and three proclamations—thus with three proclamations that have a motion as their fourth.

ตตฺถ อปโลกนกมฺมํ อปโลเกตฺวาว กาตพฺพํ, ญตฺติกมฺมาทิวเสน น กาตพฺพํ. ญตฺติกมฺมมฺปิ เอกํ ญตฺตึ ฐเปตฺวาว กาตพฺพํ, อปโลกนกมฺมาทิวเสน น กาตพฺพํ. ญตฺติทุติยกมฺมํ ปน อปโลเกตฺวา กตฺตพฺพมฺปิ อตฺถิ, อกตฺตพฺพมฺปิ อตฺถิ. ตตฺถ สีมาสมฺมุติ สีมาสมูหนนํ กถินทานํ กถินุพฺภาโร [Pg.40] กุฏิวตฺถุเทสนา วิหารวตฺถุเทสนาติ อิมานิ ฉ กมฺมานิ ครุกานิ, อปโลเกตฺวา กาตุํ น วฏฺฏนฺติ. ญตฺติทุติยกมฺมวาจํ สาเวตฺวาว กาตพฺพานิ. อวเสสา เตรส สมฺมุติโย เสนาสนคฺคาหกมตกจีวรทานาทิสมฺมุติโย จาติ เอวรูปานิ ลหุกกมฺมานิ อปโลเกตฺวาปิ กาตุํ วฏฺฏนฺติ. ญตฺติกมฺมญตฺติจตุตฺถกมฺมวเสน ปน น กาตพฺพเมว. ญตฺติจตุตฺถกมฺมํ ญตฺติญฺจ ติสฺโส จ กมฺมวาจาโย สาเวตฺวาว กาตพฺพํ, อปโลกนกมฺมาทิวเสน น กาตพฺพนฺติ อยเมตฺถ สงฺเขโป.

Herein, the formal act of seeking consent should be done only after seeking consent; it should not be done by way of a formal act with a motion, etc. The formal act with a motion, too, should be done only by positing a single motion; it should not be done by way of a formal act of seeking consent, etc. However, as for the formal act with a motion as the second, there are cases where it should be done after seeking consent, and cases where it should not. Among these, these six formal acts—the establishment of a boundary, the removal of a boundary, the giving of the kathina cloth, the withdrawal of the kathina, the designation of a hut site, and the designation of a monastery site—are weighty; it is not allowable to perform them after seeking consent. They should be done only by announcing the procedural text of the formal act with a motion as the second. The remaining thirteen authorizations and such authorizations as the appointment of a distributor of lodgings, the giving of robes of the deceased, etc.—such minor formal acts as these, it is allowable to perform them even after seeking consent. But they should not be done at all by way of a formal act with a motion or a formal act with a motion as the fourth. The formal act with a motion as the fourth should be done only by announcing the motion and the three procedural texts; it should not be done by way of a formal act of seeking consent, etc. This is the summary here.

วิตฺถารโต ปน อิมานิ จตฺตาริ กมฺมานิ ‘‘กติหากาเรหิ วิปชฺชนฺตี’’ติอาทินา นเยน ปริวาราวสาเน กมฺมวคฺเค เอเตสํ วินิจฺฉโย อาคโตเยว. ยํ ปน ตตฺถ อนุตฺตานํ, ตํ กมฺมวคฺเคเยว วณฺณยิสฺสาม. เอวญฺหิ สติ น อฏฺฐาเน วณฺณนา ภวิสฺสติ, อาทิโต ปฏฺฐาย จ ตสฺส ตสฺส กมฺมสฺส วิญฺญาตตฺตา สุวิญฺเญยฺโย ภวิสฺสติ.

In detail, however, the decision on these four formal acts has indeed come in the Kammavagga at the end of the Parivāra, by the method beginning with, “In how many ways do they fail?”. Whatever is not clear there, that we will explain in the Kammavagga itself. For this being so, the explanation will not be in the wrong place, and because each formal act will have been understood from the beginning, it will be easily understood.

๒๑๖. วิวาทาธิกรณสฺส กึ มูลนฺติอาทีนิ ปาฬิวเสเนว เวทิตพฺพานิ.

216. The passages beginning with “What is the root of a dispute-legal-issue?” should be understood simply by way of the Pāḷi text itself.

๒๒๐. ‘‘วิวาทาธิกรณํ สิยา กุสล’’นฺติอาทีสุ เยน วิวทนฺติ, โส จิตฺตุปฺปาโท วิวาโท, สมเถหิ จ อธิกรณียตาย อธิกรณนฺติ เอวมาทินา นเยน อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ.

220. In the passages beginning with, “A legal issue concerning a dispute may be wholesome”: that arising of consciousness with which they dispute is a 'dispute'; and because it is to be settled by the means of settlement, it is a 'legal issue'. The meaning should be understood by this method and so forth.

๒๒๒. อาปตฺตาธิกรณํ สิยา อกุสลํ สิยา อพฺยากตํ, นตฺถิ อาปตฺตาธิกรณํ กุสลนฺติ เอตฺถ สนฺธาย ภาสิตวเสน อตฺโถ เวทิตพฺโพ. ยสฺมิญฺหิ ปถวิขณนาทิเก อาปตฺตาธิกรเณ กุสลจิตฺตํ องฺคํ โหติ, ตสฺมึ สติ น สกฺกา วตฺตุํ ‘‘นตฺถิ อาปตฺตาธิกรณํ กุสล’’นฺติ, ตสฺมา นยิทํ องฺคปฺปโหนกจิตฺตํ สนฺธาย วุตฺตํ. อิทํ ปน สนฺธาย วุตฺตํ. ยํ ตาว อาปตฺตาธิกรณํ โลกวชฺชํ, ตํ เอกนฺตโต อกุสลเมว, ตตฺถ ‘‘สิยา อกุสล’’นฺติ วิกปฺโป นตฺถิ. ยํ ปน ปณฺณตฺติวชฺชํ, ตํ ยสฺมา สญฺจิจฺจ ‘‘อิมํ อาปตฺตึ วีติกฺกมามี’’ติ วีติกฺกมนฺตสฺเสว อกุสลํ โหติ, อสญฺจิจฺจ ปน กิญฺจิ อชานนฺตสฺส สหเสยฺยาทิวเสน อาปชฺชโต อพฺยากตํ โหติ, ตสฺมา ตตฺถ สญฺจิจฺจาสญฺจิจฺจวเสน อิมํ วิกปฺปภาวํ [Pg.41] สนฺธาย อิทํ วุตฺตํ – ‘‘อาปตฺตาธิกรณํ สิยา อกุสลํ, สิยา อพฺยากตํ, นตฺถิ อาปตฺตาธิกรณํ กุสล’’นฺติ.

222. Herein, regarding the passage, “A legal issue concerning an offense may be unwholesome, it may be indeterminate; there is no legal issue concerning an offense that is wholesome,” the meaning should be understood as a statement made with a specific reference. For in whichever legal issue concerning an offense, such as digging the earth, a wholesome consciousness is a factor, that being the case, it is not possible to say, “there is no legal issue concerning an offense that is wholesome.” Therefore, this was not said with reference to a consciousness that is sufficient to be a factor. Rather, it was said with this in reference: Whatever legal issue concerning an offense is a fault in the world, that is exclusively unwholesome; in that case, there is no alternative such as, “it may be unwholesome.” But whatever is a fault by stipulation, since that is unwholesome only for one who transgresses intentionally, thinking, “I will transgress this offense,” while for one who falls into it unintentionally, unknowingly, by way of such things as sharing a sleeping place, it is indeterminate—therefore, with reference to this state of having an alternative based on the distinction between intentional and unintentional in that case, this was said: “A legal issue concerning an offense may be unwholesome, it may be indeterminate; there is no legal issue concerning an offense that is wholesome.”

สเจ ปน ‘‘ยํ กุสลจิตฺโต อาปชฺชติ, อิทํ วุจฺจติ อาปตฺตาธิกรณํ กุสล’’นฺติ วเทยฺย, อจิตฺตกานํ ปน เอฬกโลมปทโสธมฺมาทิสมุฏฺฐานานมฺปิ กุสลจิตฺตํ อาปชฺเชยฺย, น จ ตตฺถ วิชฺชมานมฺปิ กุสลจิตฺตํ อาปตฺติยา องฺคํ. กายวจีวิญฺญตฺติวเสน ปน จลิตปฺปวตฺตานํ กายวาจานํ อญฺญตรเมว องฺคํ, ตญฺจ รูปกฺขนฺธปริยาปนฺนตฺตา อพฺยากตนฺติ.

But if one were to say, “That into which one with a wholesome consciousness falls, this is called a wholesome legal issue concerning an offense,” then this being so, for offenses that are non-conscious in origin, such as those originating from sheep's wool, from the padasodhamma, and so forth, wholesomeness would also result. And yet, in that case, even an existing wholesome consciousness is not a factor of the offense. Rather, by way of bodily and verbal intimation, of the body and speech that proceed by movement, only one or the other is a factor, and that, being included in the aggregate of form, is indeterminate.

ยํ ชานนฺโตติอาทิมฺหิ ปน อยมตฺโถ – ยํ จิตฺตํ อาปตฺติยา องฺคํ โหติ, เตน วตฺถุํ ชานนฺโต ‘‘อิทํ วีติกฺกมามี’’ติ จ วีติกฺกมากาเรน สทฺธึ ชานนฺโต สญฺชานนฺโต วีติกฺกมเจตนาวเสน เจเตตฺวา ปกปฺเปตฺวา อุปกฺกมวเสน มทฺทนฺโต อภิวิตริตฺวา นิราสงฺกจิตฺตํ เปเสตฺวา ยํ อาปตฺตาธิกรณํ วีติกฺกมํ อาปชฺชติ, ตสฺส เอวํ วีติกฺกมโต โย วีติกฺกโม, อิทํ วุจฺจติ ‘‘อาปตฺตาธิกรณํ อกุสล’’นฺติ.

Further, in the passage beginning with “Yaṃ jānanto,” this is the meaning: That mind which is a factor of an offense—with that, knowing the object, and knowing and perceiving “I am transgressing this” together with the manner of transgression; having intended by the power of the volition to transgress, having planned, crushing by the power of effort, having dominated, and having sent forth a mind free from hesitation, whatever transgression, which is a legal issue concerning an offense, one falls into—of one who transgresses thus, whatever transgression there is, this is called “an unwholesome legal issue concerning an offense.”

อพฺยากตวาเรปิ ยํ จิตฺตํ อาปตฺติยา องฺคํ โหติ, ตสฺส อภาเวน อชานนฺโต วีติกฺกมากาเรน จ สทฺธึ อชานนฺโต อสญฺชานนฺโต อาปตฺติองฺคภูตาย วีติกฺกมเจตนาย อภาเวน อเจเตตฺวา สญฺจิจฺจ มทฺทนสฺส อภาเวน อนภิวิตริตฺวา นิราสงฺกจิตฺตํ อเปเสตฺวา ยํ อาปตฺตาธิกรณํ วีติกฺกมํ อาปชฺชติ, ตสฺส เอวํ วีติกฺกมโต โย วีติกฺกโม, อิทํ วุจฺจติ ‘‘อาปตฺตาธิกรณํ อพฺยากต’’นฺติ.

Also in the section on the indeterminate: due to the absence of that mind which is a factor of an offense, being unknowing, and being unknowing and unperceiving together with the manner of transgression; due to the absence of the volition to transgress which is a factor of the offense, not having intended; due to the absence of deliberate crushing, not having dominated, and not having sent forth a mind free from hesitation, whatever transgression, which is a legal issue concerning an offense, one falls into—of one who transgresses thus, whatever transgression there is, this is called “an indeterminate legal issue concerning an offense.”

๒๒๔. อยํ วิวาโท โน อธิกรณนฺติอาทีสุ สมเถหิ อธิกรณียตาย อภาวโต โนอธิกรณนฺติ เอวมตฺโถ เวทิตพฺโพ.

224. In the passages beginning with, “This is a dispute, not a legal issue,” the meaning should be understood thus: it is “not a legal issue” due to the absence of its being something to be settled by the means of settlement.

อธิกรณกถา นิฏฺฐิตา.

The discussion on legal issues is concluded.

อธิกรณวูปสมนสมถกถา

The Discussion on the Means of Settlement for Pacifying Legal Issues

๒๒๘. ยาวติกา จ ภิกฺขู กมฺมปฺปตฺตาติ เอตฺถ จตุวคฺคกรเณ กมฺเม จตฺตาโร, ปญฺจวคฺคกรเณ ปญฺจ, ทสวคฺคกรเณ ทส, วีสติวคฺคกรเณ วีสติ ภิกฺขู กมฺมปฺปตฺตาติ เวทิตพฺพา.

228. Here, regarding the phrase “as many monks as are fit for the act,” it should be understood that in an act to be performed by a chapter of four, four monks are “fit for the act”; in an act to be performed by a chapter of five, five monks; in an act to be performed by a chapter of ten, ten monks; and in an act to be performed by a chapter of twenty, twenty monks are “fit for the act.”

๒๓๐. สุปริคฺคหิตนฺติ [Pg.42] สุฏฺฐุ ปริคฺคหิตํ กตฺวา สมฺปฏิจฺฉิตพฺพํ. สมฺปฏิจฺฉิตฺวา จ ปน ‘‘อชฺช ภณฺฑกํ โธวาม, อชฺช ปตฺตํ ปจาม, อชฺเชโก ปลิโพโธ อตฺถี’’ติ มานนิคฺคหตฺถาย กติปาหํ อติกฺกาเมตพฺพํ.

230. “Well-grasped” means it should be accepted after having been thoroughly grasped. Furthermore, after having accepted it, for the purpose of suppressing the pride of the parties to the legal issue, a few days should be allowed to pass, with the thought, “Today we will wash the requisites, today we will fire the bowl, today there is some hindrance.”

๒๓๑. อนนฺตานิ เจว ภสฺสานิ ชายนฺตีติ อปริมาณานิ อิโต จิโต จ วจนานิ อุปฺปชฺชนฺติ. ‘‘ภาสานี’’ติปิ ปาโฐ, อยเมวตฺโถ. อุพฺพาหิกาย สมฺมนฺนิตพฺโพติ อปโลเกตฺวา วา สมฺมนฺนิตพฺโพ ปรโต วุตฺตาย ญตฺติทุติยาย วา กมฺมวาจาย. เอวํ สมฺมเตหิ ปน ภิกฺขูหิ วิสุํ วา นิสีทิตฺวา ตสฺสาเยว วา ปริสาย ‘‘อญฺเญหิ อสมฺมเตหิ น กิญฺจิ กเถตพฺพ’’นฺติ สาเวตฺวา ตํ อธิกรณํ วินิจฺฉิตพฺพํ.

231. “Endless statements arise” means immeasurable words arise from this one and that one. There is also the reading “bhāsāni,” which has the very same meaning. “Should be appointed by committee” means one should be appointed either by announcement or by the formal act with a motion as the second part, which is mentioned later. Furthermore, that legal issue should be decided by the monks thus appointed, either by sitting apart or, in that very assembly, after having announced, “Nothing is to be said by others who are not appointed.”

๒๓๓. ตตฺราสฺสาติ ตสฺสํ ปริสติ ภเวยฺย. เนว สุตฺตํ อาคตนฺติ น มาติกา อาคตา. โน สุตฺตวิภงฺโคติ วินโยปิ น ปคุโณ. พฺยญฺชนจฺฉายาย อตฺถํ ปฏิพาหตีติ พฺยญฺชนมตฺตเมว คเหตฺวา อตฺถํ ปฏิเสเธติ. ชาตรูปรชตเขตฺตวตฺถุปฏิคฺคหณาทีสุ วินยธเรหิ ภิกฺขูหิ อาปตฺติยา การิยมาเน ทิสฺวา ‘‘กึ อิเม อาปตฺติยา กาเรถ, ‘นนุ ชาตรูปรชตปฏิคฺคหณา ปฏิวิรโต โหตี’ติ เอวํ สุตฺเต ปฏิวิรติมตฺตเมว วุตฺตํ, นตฺถิ เอตฺถ อาปตฺตี’’ติ วทติ. อปโร ธมฺมกถิโก สุตฺตสฺส อาคตตฺตา โอลมฺเพตฺวา นิวาเสนฺตานํ อาปตฺติยา อาโรปิยมานาย ‘‘กึ อิเมสํ อาปตฺตึ โรเปถ, ‘นนุ ปริมณฺฑลํ นิวาเสสฺสามีติ สิกฺขา กรณียา’ติ เอวํ สิกฺขากรณมตฺตเมเวตฺถ วุตฺตํ, นตฺถิ เอตฺถ อาปตฺตี’’ติ วทติ.

233. “Tatrāssa” means he might be in that assembly. “Neva suttaṃ āgataṃ” means the Sutta, that is, the two Mātikās, has not come to him. “No suttavibhaṅgo” means the Vinaya is not proficiently learned. “He obstructs the meaning by the shadow of the letter” means, taking only the mere letter, he rejects the meaning. Seeing monks learned in the Vinaya being dealt with for an offense regarding the acceptance of gold and silver, fields, property, and so on, he says, “Why do you deal with them for an offense? Is it not so that in the Sutta, only mere abstention is spoken of, as in ‘one is abstinent from accepting gold and silver...’? Herein, there is no offense.” Another Dhamma-reciter, because the Sutta has come to him, when an offense is being imposed upon those who wear their robes hanging down, says, “Why do you impose an offense on them? Is it not so that herein, only the mere undertaking of a training is spoken of, as in ‘a training should be undertaken: I will wear the lower robe all around’? Herein, there is no offense.”

๒๓๔. ยถา พหุตรา ภิกฺขูติ เอตฺถ เอเกนปิ อธิกา พหุตราว โก ปน วาโท ทฺวีหิ ตีหีติ.

234. Here, regarding the phrase “as the majority of monks”: those who are more by even one are indeed a majority; what then is to be said of their being more by two or three?

อธิกรณวูปสมนสมถกถา นิฏฺฐิตา.

The Discussion on the Means of Settlement for Pacifying Legal Issues is concluded.

ติวิธสลากคฺคาหกถา

The Discussion on the Threefold Taking of Voting-tickets

๒๓๕. สญฺญตฺติยาติ สญฺญาปนตฺถาย. คูฬฺหกนฺติอาทีสุ อลชฺชุสฺสนฺนาย ปริสาย คูฬฺหโก สลากคฺคาโห กาตพฺโพ, ลชฺชุสฺสนฺนาย ปริสาย วิวฏโก, พาลุสฺสนฺนาย สกณฺณชปฺปโก. วณฺณาวณฺณาโย กตฺวาติ ธมฺมวาทีนญฺจ อธมฺมวาทีนญฺจ สลากาโย นิมิตฺตสญฺญํ อาโรเปตฺวา อญฺญมญฺญํ วิสภาคา กาตพฺพา. ตโต ตา สพฺพาปิ จีวรโภเค [Pg.43] กตฺวา วุตฺตนเยน คาเหตพฺพา. ทุคฺคโหติ ปจฺจุกฺกฑฺฒิตพฺพนฺติ ‘‘ทุคฺคหิตา สลากาโย’’ติ วตฺวา ปุน คเหตฺวา ยาวตติยํ คาเหตพฺพา. สุคฺคโหติ สาเวตพฺพนฺติ เอกสฺมิมฺปิ ธมฺมวาทิมฺหิ อติเรกชาเต ‘‘สุคฺคหิตา สลากาโย’’ติ สาเวตพฺพํ. ยถา จ เต ธมฺมวาทิโน วทนฺติ ตถา ตํ อธิกรณํ วูปสเมตพฺพนฺติ. อถ ยาวตติยมฺปิ อธมฺมวาทิโนว พหุตรา โหนฺติ, อชฺช ‘‘อกาโล, สฺเว ชานิสฺสามา’’ติ วุฏฺฐหิตฺวา อลชฺชีนํ ปกฺขเภทตฺถาย ธมฺมวาทิปกฺขํ ปริเยสิตฺวา ปุนทิวเส สลากคฺคาโห กาตพฺโพ. อยํ คูฬฺหโก สลากคฺคาโห.

235. The term saññattiyā means for the purpose of making known. In the phrases beginning with gūḷhakaṃ, for an assembly with many shameless ones, a secret taking of voting-tickets should be done; for an assembly with many conscientious ones, an open one; for an assembly with many foolish ones, a whispering one. The phrase vaṇṇāvaṇṇāyo katvā means that the voting-tickets of those who speak according to the Dhamma and those who do not speak according to the Dhamma should be made mutually dissimilar by applying a distinguishing mark. Then, having placed all of them in a fold of a robe, they should be taken in the manner stated. The phrase duggahoti paccukkaḍḍhitabbaṃ means that after saying, “The voting-tickets have been improperly taken,” they should be taken again up to the third time. The phrase suggahoti sāvetabbaṃ means that even if there is just one more on the side of the Dhamma-speakers, it should be announced, “The voting-tickets have been properly taken.” And that legal question should be settled in accordance with what those who speak according to the Dhamma say. But if even up to the third time those who do not speak according to the Dhamma are more numerous, one should rise, saying, “Today is not the time; we will know tomorrow,” and then seek out the faction of the Dhamma-speakers in order to break the faction of the shameless, and the taking of voting-tickets should be done again the next day. This is the secret taking of voting-tickets.

สกณฺณชปฺปเก ปน คหิเต วตฺตพฺโพติ เอตฺถ สเจ สงฺฆตฺเถโร อธมฺมวาทิสลากํ คณฺหาติ, โส เอวํ อวโพเธตพฺโพ – ‘‘ภนฺเต, ตุมฺเห มหลฺลกา วโยอนุปฺปตฺตา, ตุมฺหากํ เอตํ น ยุตฺตํ, อยํ ปน ธมฺมวาทิสลากา’’ติ อสฺส อิตรา สลากา ทสฺเสตพฺพา. สเจ โส ตํ คณฺหาติ, ทาตพฺพา. อถ เนว อวพุชฺฌติ, ตโต ‘‘มา กสฺสจิ อาโรเจหี’’ติ วตฺตพฺโพ. เสสํ วุตฺตนยเมว. วิวฏโก วิวฏตฺโถเยว.

But, in the case of the whispering taking of voting-tickets, here in the phrase gahite vattabboti, if the Saṅgha's Elder takes the voting-ticket of the non-Dhamma-speaker, he should be informed thus: “Venerable sir, you are old and have reached an advanced age; this is not proper for you. This, however, is the voting-ticket of the Dhamma-speaker.” Thus, the other voting-ticket should be shown to him. If he takes that one, it should be given. But if he does not understand, then it should be said, “Do not tell anyone.” The rest is just as stated. The open one has the meaning of being open.

ติวิธสลากคฺคาหกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Threefold Taking of Voting-tickets is concluded.

ตสฺสปาปิยสิกาวินยกถา

The Discourse on the Vinaya Procedure of Tassapāpiyasikā.

๒๓๘. ปาราชิกสามนฺตํ วาติ เอตฺถ เมถุนธมฺเม ปาราชิกสามนฺตํ นาม ทุกฺกฏํ โหติ. อทินฺนาทานาทีสุ ถุลฺลจฺจยํ. นิพฺเพเฐนฺตนฺติ ‘‘น สรามี’’ติ วจเนน นิพฺเพฐยมานํ. อติเวเฐตีติ ‘‘อิงฺฆายสฺมา’’ติอาทิวจเนหิ อติเวฐิยติ. สรามิ โข อหํ อาวุโสติ ปาราชิกปฏิจฺฉาทนตฺถาย เอวํ ปฏิชานาติ. ปุน เตน อติเวฐิยมาโน ‘‘สรามิ โข’’ติ ปฏิญฺญํ ทตฺวา ‘‘อิทานิ มํ นาเสสฺสนฺตี’’ติ ภเยน ‘‘ทวาย เม’’ติอาทิมาห. เอตสฺส ตสฺสปาปิยสิกากมฺมํ กาตพฺพํ. สเจ สีลวา ภวิสฺสติ, วตฺตํ ปริปูเรตฺวา ปฏิปฺปสฺสทฺธึ ลภติ, โน เจ ตถา นาสิตโกว ภวิสฺสติ. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานตฺถเมวาติ.

238. Here, in the phrase pārājikasāmantaṃ vā, in the case of sexual intercourse, what is called 'near a pārājika offense' is a dukkaṭa offense. In cases of taking what is not given and so forth, it is a thullaccaya offense. The term nibbeṭhentaṃ refers to one clearing oneself with the statement, 'I do not remember.' The term ativeṭheti means one is pressed further with words like, 'Come now, venerable sir.' The phrase sarāmi kho ahaṃ āvuso means one admits it thus for the sake of concealing a pārājika offense. Being pressed further by that person, having given the admission, 'I do remember,' then out of fear, thinking, 'Now they will ruin me,' one says, 'It was a joke for me,' and so forth. For this one, the tassapāpiyasikā act should be carried out. If one is virtuous, one will fulfill the duties and attain the calming of the act; if not, one will simply be ruined in that way. The rest everywhere has a clear meaning.

ตสฺสปาปิยสิกาวินยกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Vinaya Procedure of Tassapāpiyasikā is concluded.

สมถกฺขนฺธกวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

The Commentary on the Samathakkhandhaka is concluded.

๕. ขุทฺทกวตฺถุกฺขนฺธกํ

5. The Section on Minor Matters.

ขุทฺทกวตฺถุกถา

The Account of Minor Matters.

๒๔๓. ขุทฺทกวตฺถุกฺขนฺธเก [Pg.44] – มลฺลมุฏฺฐิกาติ มุฏฺฐิกมลฺลา. คามมุทฺทวาติ ฉวิราคมณฺฑนานุยุตฺตา นาคริกมนุสฺสา. คามโมทฺทวาติปิ ปาโฐ; เอเสวตฺโถ. ถมฺเภติ นฺหานติตฺเถ นิขณิตฺวา ฐปิตตฺถมฺเภ.

243. In the Section on Minor Matters: 'Mallamuṭṭhikā' means fist-fighters. 'Gāmamuddavā' means townsfolk devoted to adorning their skin with cosmetics. There is also the reading 'gāmamoddavā'; the meaning is the same. 'Thambheti' refers to posts planted and fixed in a bathing place.

กุฏฺเฏติ อิฏฺฐกาสิลาทารุกุฏฺฏานํ อญฺญตรสฺมึ. อฏฺฏาเน นฺหายนฺตีติ เอตฺถ อฏฺฏานํ นาม รุกฺขํ ผลกํ วิย ตจฺเฉตฺวา อฏฺฐปทากาเรน ราชิโย ฉินฺทิตฺวา นฺหานติตฺเถ นิขณนฺติ, ตตฺถ จุณฺณานิ อากิริตฺวา มนุสฺสา กายํ ฆํสนฺติ. คนฺธพฺพหตฺถเกนาติ นฺหานติตฺเถ ฐปิเตน ทารุมยหตฺเถน, เตน กิร จุณฺณานิ คเหตฺวา มนุสฺสา สรีรํ ฆํสนฺติ. กุรุวินฺทกสุตฺติยาติ กุรุวินฺทกปาสาณจุณฺณานิ ลาขาย พนฺธิตฺวา กตคุฬิกกลาปโก วุจฺจติ, ตํ อุโภสุ อนฺเตสุ คเหตฺวา สรีรํ ฆํสนฺติ. วิคฺคยฺห ปริกมฺมํ การาเปนฺตีติ อญฺญมญฺญํ สรีเรน สรีรํ ฆํสนฺติ. มลฺลกํ นาม มกรทนฺตเก ฉินฺทิตฺวา มลฺลกมูลสณฺฐาเนน กตํ มลฺลกนฺติ วุจฺจติ, อิทํ คิลานสฺสาปิ น วฏฺฏติ.

'Kuṭṭeti' means on any one of the brick, stone, or wooden walls. Regarding 'Aṭṭāne nhāyanti'—here, 'aṭṭāna' refers to a piece of wood planed like a plank, with grooves carved in the pattern of an eight-squared board; they plant it in a bathing place. There, people sprinkle powders and rub their bodies. 'Gandhabbahatthakena' means with a wooden hand placed at the bathing place; it is said that people take the powders with it and rub their bodies. 'Kuruvindakasuttiyā' is said to be a collection of small balls made by binding powdered kuruvinda stones with lac; holding it at both ends, they rub their bodies. 'Viggayha parikammaṃ kārāpenti' means they rub each other's bodies with their own bodies. 'Mallaka' is said to be a circular object made with interlocking joints in the shape of the base of a spittoon; this is not allowable even for one who is sick.

๒๔๔. อกตมลฺลกํ นาม ทนฺเต อจฺฉินฺทิตฺวา กตํ, อิทํ อคิลานสฺเสว น วฏฺฏติ; อิฏฺฐกาขณฺฑํ ปน กปาลขณฺฑํ วา วฏฺฏติ. อุกฺกาสิกนฺติ วตฺถวฏฺฏึ; ตสฺมา นฺหายนฺตสฺส ยสฺส กสฺสจิ นฺหานสาฏกวฏฺฏิยา ปิฏฺฐึ ฆํสิตุํ วฏฺฏติ. ปุถุปาณิกนฺติ หตฺถปริกมฺมํ วุจฺจติ, ตสฺมา สพฺเพสํ หตฺเถน ปิฏฺฐิปริกมฺมํ กาตุํ วฏฺฏติ.

244. 'Akatamallaka' means one made without cutting the interlocking joints; this is not allowable only for one who is not sick. However, a piece of brick or a potsherd is allowable. 'Ukkāsika' means a twisted cloth; therefore, it is allowable for anyone who is bathing to rub their back with a twisted bathing cloth. 'Puthupāṇika' is said to be rubbing with the hand; therefore, it is allowable for all to rub their backs with the hand.

๒๔๕. วลฺลิกาติ กณฺณโต นิกฺขนฺตมุตฺโตลมฺพกาทีนํ เอตํ อธิวจนํ; น เกวลญฺจ วลฺลิกา เอว, ยํกิญฺจิ กณฺณปิฬนฺธนํ อนฺตมโส ตาลปณฺณมฺปิ น วฏฺฏติ. ปามงฺคนฺติ ยํกิญฺจิ ปลมฺพกสุตฺตํ. กณฺฐสุตฺตกนฺติ ยํกิญฺจิ คีวูปคอาภรณํ. กฏิสุตฺตกนฺติ ยํกิญฺจิ กฏิปิฬนฺธนํ อนฺตมโส สุตฺตตนฺตุมตฺตมฺปิ. โอวฏฺฏิกนฺติ วลยํ. กายูราทีนิ ปากฏาเนว, อกฺขกานํ เหฏฺฐา พาหาภรณํ ยํกิญฺจิ อาภรณํ น วฏฺฏติ.

245. 'Vallikā' is a term for things such as pearl pendants hanging from the ear; and it is not that only a 'vallikā' is not allowable, but any ear ornament whatsoever—even down to one made of a palm leaf—is not allowable. 'Pāmaṅga' refers to any hanging cord. 'Kaṇṭhasuttaka' refers to any neck ornament. 'Kaṭisuttaka' refers to any waist ornament, even down to a mere strand of thread. 'Ovaṭṭika' means a bracelet. Armlets such as 'kāyūra' are well-known; any arm ornament below the collarbones is not allowable.

๒๔๖. ทุมาสิกํ [Pg.45] วา ทุวงฺคุลํ วาติ เอตฺถ สเจ เกสา อนฺโตทฺเวมาเส ทฺวงฺคุลํ ปาปุณนฺติ, อนฺโตทฺเวมาเสว ฉินฺทิตพฺพา. ทฺวงฺคุเลหิ อติกฺกาเมตุํ น วฏฺฏติ. สเจปิ น ทีฆา, ทฺเวมาสโต เอกทิวสมฺปิ อติกฺกาเมตุํ น วฏฺฏติเยว; เอวมยํ อุภเยนปิ อุกฺกฏฺฐปริจฺเฉโทว วุตฺโต, ตโต โอรํ ปน นวฏฺฏนภาโว นาม นตฺถิ.

246. Regarding 'Dumāsikaṃ vā duvaṅgulaṃ vā'—here, if the hair reaches two finger-breadths within two months, it should be cut within those two months. It is not allowable to let it exceed two finger-breadths. Even if it is not long, it is still not allowable to let it exceed two months by even one day; thus, this utmost limit has been stated in both respects. However, below that limit, there is no state of being not allowable.

โกจฺเฉน โอสณฺเฐนฺตีติ โกจฺเฉน โอลิขิตฺวา สนฺนิสีทาเปนฺติ. ผณเกนาติ ทนฺตมยาทีสุ เยน เกนจิ. หตฺถผณเกนาติ หตฺเถเนว ผณกิจฺจํ กโรนฺตา องฺคุลีหิ โอสณฺเฐนฺติ. สิตฺถเตลเกนาติ มธุสิตฺถกนิยฺยาสาทีสุ เยน เกนจิ จิกฺกเลน. อุทกเตลเกนาติ อุทกมิสฺสเกน เตเลน. มณฺฑนตฺถาย สพฺพตฺถ ทุกฺกฏํ, อุทฺธโลเมน ปน อนุโลมนิปาตนตฺถํ หตฺถํ เตเมตฺวา สีสํ ปุญฺฉิตพฺพํ. อุณฺหาภิตตฺตรชสิรานมฺปิ อลฺลหตฺเถน ปุญฺฉิตุํ วฏฺฏติ.

'Kocchena osaṇṭhenti' means they brush it down with a brush and make it settle well. 'Phaṇakena' means with any kind of comb, such as one made of ivory. 'Hatthaphaṇakena' means, performing the function of a comb with the hand alone, they comb it down with their fingers. 'Sitthatelakena' means with any sticky substance such as beeswax resin. 'Udakatelakena' means with oil mixed with water. For the purpose of adornment, in all these cases, there is a dukkaṭa offense. However, for a monk with hair standing up, for the purpose of making it lie down properly, the head may be wiped after moistening the hand. For those whose heads are afflicted by heat and covered with dust, it is also allowable to wipe with a wet hand.

๒๔๗. น ภิกฺขเว อาทาเส วา อุทกปตฺเต วาติ เอตฺถ กํสปตฺตาทีนิปิ เยสุ มุขนิมิตฺตํ ปญฺญายติ, สพฺพานิ อาทาสสงฺขเมว คจฺฉนฺติ. กญฺชิยาทีนิปิ จ อุทกปตฺตสงฺขเมว. ตสฺมา ยตฺถ กตฺถจิ โอโลเกนฺตสฺส ทุกฺกฏํ. อาพาธปจฺจยาติ ‘‘สญฺฉวิ นุ โข เม วโณ, อุทาหุ น ตาวา’’ติ ชานนตฺถํ; ‘‘ชิณฺโณ นุ โขมฺหิ โน’’ติ เอวํ อายุสงฺขารํ โอโลกนตฺถมฺปิ วฏฺฏตีติ วุตฺตํ.

247. Regarding 'Monks... not in a mirror or a water vessel'—here, even bronze bowls and the like in which the reflection of a face appears, all fall under the category of 'mirror.' And even rice-gruel and the like fall under the category of 'water vessel.' Therefore, for one who looks in any of these, there is a dukkaṭa offense. 'Due to illness' means for the purpose of knowing, 'Has my wound formed new skin, or has it not yet?' It is also said that it is allowable to look for the purpose of observing one's life-formations, as in 'Am I old, or am I not?'

มุขํ อาลิมฺปนฺตีติ วิปฺปสนฺนฉวิราคกเรหิ มุขาเลปเนหิ อาลิมฺปนฺติ. อุมฺมทฺเทนฺตีติ นานาอุมฺมทฺทเนหิ อุมฺมทฺเทนฺติ. จุณฺเณนฺตีติ มุขจุณฺณเกน มกฺเขนฺติ. มโนสิลิกาย มุขํ ลญฺเฉนฺตีติ มโนสิลาย ติลกาทีนิ ลญฺฉนานิ กโรนฺติ, ตานิ หริตาลาทีหิปิ น วฏฺฏนฺติเยว. องฺคราคาทโย ปากฏาเยว. สพฺพตฺถ ทุกฺกฏํ.

'Mukhaṃ ālimpanti' means they anoint with facial ointments that make the complexion especially clear and attractive. 'Ummaddenti' means they rub with various rubbing powders. 'Cuṇṇenti' means they smear with face powder. 'Manosilikāya mukhaṃ lañchenti' means they make marks such as tilaka with realgar; to make them with orpiment and the like is also not allowable. Body-painting and so forth are clearly prohibited. In all cases, there is a dukkaṭa offense.

๒๔๘. น ภิกฺขเว นจฺจํ วาติอาทีสุ ยํกิญฺจิ นจฺจํ อนฺตมโส โมรนจฺจมฺปิ ทสฺสนาย คจฺฉนฺตสฺส ทุกฺกฏํ. สยมฺปิ นจฺจนฺตสฺส วา นจฺจาเปนฺตสฺส วา ทุกฺกฏเมว. คีตมฺปิ ยํกิญฺจิ นฏคีตํ วา สาธุคีตํ วา อนฺตมโส ทนฺตคีตมฺปิ ‘‘ยํ คายิสฺสามา’’ติ ปุพฺพภาเค โอกูชนฺตา กโรนฺติ, เอตมฺปิ น วฏฺฏติ. สยํ คายนฺตสฺสาปิ คายาเปนฺตสฺสาปิ ทุกฺกฏเมว. วาทิตมฺปิ ยํกิญฺจิ [Pg.46] น วฏฺฏติ. ยํ ปน นิฏฺฐุภนฺโต วา สาสงฺเก วา ฐิโต อจฺฉริกํ วา โผเฏติ, ปาณึ วา ปหรติ, ตตฺถ อนาปตฺติ. สพฺพํ อนฺตราราเม ฐิตสฺส ปสฺสโต อนาปตฺติ. ‘‘ปสฺสิสฺสามี’’ติ วิหารโต วิหารํ คจฺฉนฺตสฺส อาปตฺติเยว. อาสนสาลาย นิสินฺโน ปสฺสติ, อนาปตฺติ. ‘‘ปสฺสิสฺสามี’’ติ อุฏฺฐหิตฺวา คจฺฉโต อาปตฺติ. วีถิยํ ฐตฺวา คีวํ ปริวตฺเตตฺวา ปสฺสโตปิ อาปตฺติเยว.

248. Regarding 'Monks, dancing...' and so on: for a monk who goes to see any kind of dancing, even down to the dancing of peacocks, there is a dukkaṭa offense. For one who dances oneself or causes another to dance, there is also a dukkaṭa offense. Any kind of singing—whether the song of performers or a virtuous song, such as on impermanence—even down to humming, is not allowable. The drawn-out sound they make beforehand, thinking 'We will sing'—this too is not allowable. For one who sings oneself or causes another to sing, there is also a dukkaṭa offense. Any kind of playing of instruments is not allowable. However, when one is spitting, or standing in a place that causes apprehension, there is no offense for snapping the fingers or clapping the hands. For one who is standing inside the monastery grounds and sees any of this, there is no offense. For one who goes from one dwelling to another thinking, 'I will see,' there is an offense. If one is sitting in the dining hall and sees, there is no offense. For one who gets up and goes, thinking 'I will see,' there is an offense. For one who stands in the street and turns their neck to look, there is also an offense.

๒๔๙. สรกุตฺตินฺติ สรกิริยํ. ภงฺโค โหตีติ อลทฺธํ อุปฺปาเทตุํ น สกฺโกติ; ลทฺธํ สมาปชฺชิตุํ. ปจฺฉิมา ชนตาติ อมฺหากํ อาจริยาปิ อุปชฺฌายาปิ เอวํ คายึสูติ ปจฺฉิโม ชโน ทิฏฺฐานุคตึ อาปชฺชติ; ตเถว คายติ. น ภิกฺขเว อายตเกนาติ เอตฺถ อายตโก นาม ตํ ตํ วตฺตํ ภินฺทิตฺวา อกฺขรานิ วินาเสตฺวา ปวตฺโต. ธมฺเม ปน สุตฺตนฺตวตฺตํ นาม อตฺถิ, ชาตกวตฺตํ นาม อตฺถิ, คาถาวตฺตํ นาม อตฺถิ, ตํ วินาเสตฺวา อติทีฆํ กาตุํ น วฏฺฏติ. จตุรสฺเสน วตฺเตน ปริมณฺฑลานิ ปทพฺยญฺชนานิ ทสฺเสตพฺพานิ. สรภญฺญนฺติ สเรน ภณนํ. สรภญฺเญ กิร ตรงฺควตฺตโธตกวตฺตคลิตวตฺตาทีนิ ทฺวตฺตึส วตฺตานิ อตฺถิ. เตสุ ยํ อิจฺฉติ, ตํ กาตุํ ลภติ. สพฺเพสํ ปทพฺยญฺชนํ อวินาเสตฺวา วิการํ อกตฺวา สมณสารุปฺเปน จตุรสฺเสน นเยน ปวตฺตนํเยว ลกฺขณํ.

249. 'Sarakutti' means the making of a sound. 'Bhaṅgo hoti' means one is unable to generate the concentration that has not yet been obtained, or to attain the jhāna-concentration that has been obtained. 'Pacchimā janatā' means: "Our teachers and preceptors chanted thus." In this way, the later generation of disciples follows the example of what they have seen and heard; they chant in the very same way. In the passage 'Monks, not with an extended recitation,' 'extended' (āyatako) is the name for a sound that proceeds by breaking the respective rules of recitation and destroying the syllables. Furthermore, in the Dhamma, there is what is called the rule for reciting suttantas, the rule for reciting jātakas, and the rule for reciting gāthās; it is not proper to destroy these and make the sound excessively long. The well-rounded words and syllables should be presented by means of a four-square rule of recitation. 'Sarabhañña' means reciting with a sound. It is said that in sarabhañña, there are thirty-two rules of recitation, such as taraṅgavatta, dhotakavatta, and galitavatta. Among these, one may perform whichever one wishes. The characteristic is to proceed by a four-square method that is befitting a recluse, without destroying the words and syllables of any of them and without making alterations.

พาหิรโลมึ อุณฺณินฺติ อุณฺณโลมานิ พหิ กตฺวา อุณฺณปาวารํ ปารุปนฺติ; ตถา ธาเรนฺตสฺส ทุกฺกฏํ. โลมานิ อนฺโต กตฺวา ปารุปิตุํ วฏฺฏติ. สมณกปฺปกถา ภูตคามสิกฺขาปทวณฺณนายํ วุตฺตา.

'Bāhiralomiṃ uṇṇi' means they wear a woolen cloak having placed the woolen fleece on the outside. For a monk wearing it in that manner, there is a dukkaṭa offense. It is proper to wear it having placed the fleece on the inside. The discourse on the conduct of a recluse has been spoken by me in the explanation of the Bhūtagāma training rule.

๒๕๑. น ภิกฺขเว อตฺตโน องฺคชาตนฺติ องฺคชาตํ ฉินฺทนฺตสฺเสว ถุลฺลจฺจยํ. อญฺญํ ปน กณฺณนาสาองฺคุลิอาทึ ยํกิญฺจิ ฉินฺทนฺตสฺส ตาทิสํ วา ทุกฺขํ อุปฺปาเทนฺตสฺส ทุกฺกฏํ. อหิกีฏทฏฺฐาทีสุ ปน อญฺญอาพาธปจฺจยา วา โลหิตํ วา โมเจนฺตสฺส ฉินฺทนฺตสฺส วา อนาปตฺติ.

251. Regarding 'Monks, not one's own sexual organ': For one who cuts off the sexual organ, there is a thullaccaya offense. But for one who cuts off any other limb whatsoever, such as an ear, nose, or finger, or for one who causes similar suffering, there is a dukkaṭa offense. However, in cases of snakebite, insect bite, and so on, or due to another illness as a condition, for one who releases blood or for one who cuts a limb, there is no offense.

๒๕๒. จนฺทนคณฺฐิ อุปฺปนฺนา โหตีติ จนฺทนฆฏิกา อุปฺปนฺนา โหติ. โส กิร อุทฺธญฺจ อโธ จ ชาลานิ ปริกฺขิปาเปตฺวา คงฺคาย นทิยา กีฬติ, ตสฺส นทีโสเตน วุยฺหมานา จนฺทนคณฺฐิ อาคนฺตฺวา ชาเล ลคฺคา, ตมสฺส ปุริสา อาหริตฺวา อทํสุ; เอวํ สา อุปฺปนฺนา โหติ. อิทฺธิปาฏิหาริยนฺติ เอตฺถ [Pg.47] วิกุพฺพนิทฺธิปาฏิหาริยํ ปฏิกฺขิตฺตํ, อธิฏฺฐานิทฺธิ ปน อปฺปฏิกฺขิตฺตาติ เวทิตพฺพา.

252. 'Candanagaṇṭhi uppannā hoti' means a block of sandalwood has been obtained. It is said that he (the merchant of Rājagaha) plays in the river Ganges, having had nets cast both upstream and downstream. A block of sandalwood, being carried along by the river's current, came and got caught in his net. His men brought it and gave it to him; in this way, it was obtained. Regarding 'Iddhipāṭihāriya': here, the miracle of transformation (vikubbaniddhi) is rejected, but the psychic power of determination (adhiṭṭhāniddhi) should be understood as not rejected.

น ภิกฺขเว โสวณฺณมโย ปตฺโตติอาทีสุ สเจปิ คิหี ภตฺตคฺเค สุวณฺณตฏฺฏิกาทีสุ พฺยญฺชนํ กตฺวา อุปนาเมนฺติ, อามสิตุมฺปิ น วฏฺฏติ. ผลิกมยกาจมยกํสมยานิ ปน ตฏฺฏิกาทีนิ ภาชนานิ ปุคฺคลิกปริโภเคเนว น วฏฺฏนฺติ, สงฺฆิกปริโภเคน วา คิหิวิกฏานิ วา วฏฺฏนฺติ. ‘‘ตมฺพโลหมโยปิ ปตฺโตว น วฏฺฏติ, ถาลกํ ปน วฏฺฏตี’’ติ อิทํ สพฺพํ กุรุนฺทิยํ วุตฺตํ. มณิมโยติ เอตฺถ ปน อินฺทนีลาทิมณิมโย วุตฺโต. กํสมโยติ เอตฺถ วฏฺฏโลหมโยปิ สงฺคหิโต.

In the passages beginning with "Monks, a bowl made of gold...": Even if householders, in the refectory, having placed curry in golden dishes and so on, should offer it, it is not proper even to touch it. Furthermore, dishes and other vessels made of crystal, glass, or bronze are not allowable for personal use, but they are allowable for the Sangha's use, or if they are disfigured by householders. "A bowl made of copper is not allowable, but a tray is allowable"—all this is said in the Kurundī. Furthermore, in the passage 'made of gems' (maṇimayo), what is spoken of is that made of gems such as sapphire. In the passage 'made of bronze' (kaṃsamayo), that made of bell-metal is also included.

๒๕๓. ลิขิตุนฺติ ตนุกรณตฺถาเยตํ วุตฺตํ. ปกติมณฺฑลนฺติ มกรทนฺตจฺฉินฺนกมณฺฑลเมว.

253. The word 'likhituṃ' is said for the purpose of making it thin. 'Pakatimaṇḍalaṃ' means only a circle cut in the shape of a makara's tooth.

๒๕๔. อาวฏฺฏิตฺวาติ อญฺญมญฺญํ ปหริตฺวา. ปตฺตาธารกนฺติ เอตฺถ ‘‘ทนฺตวลฺลิเวตฺตาทีหิ กเต ภูมิอาธารเก ตโย, ทารุอาธารเก ทฺเว ปตฺเต อุปรูปริ ฐเปตุํ วฏฺฏตี’’ติ กุรุนฺทิยํ วุตฺตํ. มหาอฏฺฐกถายํ ปน วุตฺตํ – ‘‘ภูมิอาธารเก ติณฺณํ ปตฺตานํ อโนกาโส, ทฺเว ฐเปตุํ วฏฺฏติ. ทารุอาธารกทณฺฑาธารเกสุปิ สุสชฺชิเตสุ เอเสว นโย. ภมโกฏิสทิโส ปน ทารุอาธารโก ตีหิ ทณฺฑเกหิ พทฺโธ ทณฺฑกาธาโร จ เอกสฺสปิ ปตฺตสฺส อโนกาโส, ตตฺถ ฐเปตฺวาปิ หตฺเถน คเหตฺวา เอว นิสีทิตพฺพํ. ภูมิยํ ปน นิกฺกุชฺชิตฺวา เอกเมว ฐเปตพฺพ’’นฺติ.

254. 'Āvaṭṭitvā' means striking one another. Regarding 'pattādhārakaṃ', it is said in the Kurundī: "On a ground-stand made of ivory, creeper, cane, and so on, it is proper to place three bowls one above the other; on a wooden stand, two bowls." But in the Mahā-aṭṭhakathā it is said: "A ground-stand has no room for three bowls; it is proper to place two. On well-arranged wooden stands and rod stands too, this is the method. Furthermore, a wooden stand similar to the tip of a lathe, and a rod stand bound with three small sticks, have no room for even one bowl; there, even having placed it, one must sit holding it with the hand. But on the ground, only one should be placed, turned upside down."

มิฑฺฒนฺเตติ อาลินฺทกมิฑฺฒิกาทีนํ อนฺเต. สเจ ปน ปริวตฺเตตฺวา ตตฺเถว ปติฏฺฐาติ, เอวรูปาย วิตฺถิณฺณาย มิฑฺฒิยา ฐเปตุํ วฏฺฏติ. ปริภณฺฑนฺเตติ พาหิรปสฺเส กตาย ตนุกมิฑฺฒิกาย อนฺเต. มิฑฺฒิยํ วุตฺตนเยเนเวตฺถาปิ วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ.

'Miḍḍhante' means on the edge of a veranda-ledge and so on. But if, having rolled, it stays right there, it is proper to place it on such a wide ledge. 'Paribhaṇḍante' means on the edge of a narrow ledge made on the outer side. Here too, the decision should be understood in the very same way as was stated for the ledge.

โจฬกนฺติ ยํ ปตฺถริตฺวา ปตฺโต ฐปียติ; ตสฺมึ ปน อสติ กฏสารเก วา ตฏฺฏิกาย วา มตฺติกาปริภณฺฑกตาย ภูมิยา วา ยตฺถ น ทุสฺสติ, ตถารูปาย วาลิกาย วา ฐเปตุํ วฏฺฏติ. ปํสุรชาทีสุ ปน ขรภูมิยํ วา ฐเปนฺตสฺส ทุกฺกฏํ. ปตฺตมาฬกํ อิฏฺฐกาหิ วา ทารูหิ วา กาตุํ วฏฺฏติ[Pg.48]. ปตฺตกุณฺโฑลิกาติ มหามุขกุณฺฑสณฺฐานา ภณฺฑกุกฺขลิกา วุจฺจติ. โย ลคฺเคยฺยาติ ยตฺถ กตฺถจิ ลคฺเคนฺตสฺส ทุกฺกฏเมว. จีวรวํเสปิ พนฺธิตฺวา ฐเปตุํ น วฏฺฏติ. ภณฺฑกฏฺฐปนตฺถเมว วา กตํ โหตุ นิสีทนสยนตฺถํ วา ยตฺถ กตฺถจิ มญฺเจ วา ปีเฐ วา ฐเปนฺตสฺส ทุกฺกฏํ, อญฺเญน ปน ภณฺฑเกน สทฺธึ พนฺธิตฺวา ฐเปตุํ วฏฺฏติ. อฏนิยํ พนฺธิตฺวา โอลมฺเพตุํ วา วฏฺฏติ, พนฺธิตฺวาปิ อุปริ ฐเปตุํ น วฏฺฏติเยว. สเจ ปน มญฺโจ วา ปีฐํ วา อุกฺขิปิตฺวา จีวรวํสาทีสุ อฏฺฏกฉนฺเนน ฐปิตํ โหติ, ตตฺถ ฐเปตุํ วฏฺฏติ. อํสวทฺธนเกน อํสกูเฏ ลคฺเคตฺวา องฺเก ฐเปตุํ วฏฺฏติ. ฉตฺเต ภตฺตปูโรปิ อํสกูเฏ ลคฺคิตปตฺโตปิ ฐเปตุํ น วฏฺฏติ, ภณฺฑเกน ปน สทฺธึ พนฺธิตฺวา วา อฏฺฏกํ กตฺวา วา ฐปิเต โย โกจิ ฐเปตุํ วฏฺฏติ.

'Coḷaka' is a cloth which is spread out and on which a bowl is placed. But in its absence, it is proper to place it on a rush mat or a woven mat, or on ground that has been prepared with clay, or on sand of such a kind that the bowl is not damaged. But for one who places it on dust, dirt, and so on, or on rough ground, there is a dukkaṭa offense. It is proper to make a bowl-stand with bricks or with wood. A pot for storing requisites that has the shape of a wide-mouthed water pot is called a 'pattakuṇḍolikā'. Regarding 'Whoever should hang it': for one who hangs it anywhere at all, there is simply a dukkaṭa offense. It is not proper to tie it and place it even on a robe-pole. Whether it is made just for the purpose of placing requisites or for the purpose of sitting and lying down, for one who places it on any bed or chair whatsoever, there is a dukkaṭa offense. But it is proper to tie it together with another requisite and place it. It is proper to tie it to a bed-post and let it hang down, but even having tied it, it is not proper to place it on top. But if a bed or chair is lifted up and placed on a robe-pole or the like in the manner of a scaffold, it is proper to place it there. It is proper to hang it on the shoulder-tip with a shoulder-strap and place it in one's lap. It is not proper to place on an umbrella either a bowl full of rice or a bowl hung on the shoulder-tip. But on an umbrella that has been set up by being tied together with another requisite, or by making it into a scaffold, it is proper to place any bowl whatsoever.

๒๕๕. ปตฺตหตฺเถนาติ เอตฺถ น เกวลํ ยสฺส ปตฺโต หตฺเถ, โส เอว ปตฺตหตฺโถ, น เกวลญฺจ กวาฏเมว ปณาเมตุํ น ลภติ; อปิจ โข ปน หตฺเถ วา ปิฏฺฐิปาเท วา ยตฺถ กตฺถจิ สรีราวยเว ปตฺตสฺมึ สติ หตฺเถน วา ปาเทน วา สีเสน วา เยน เกนจิ สรีราวยเวน กวาฏํ วา ปณาเมตุํ ฆฏิกํ วา อุกฺขิปิตุํ สูจึ วา กุญฺจิกาย อปาปุริตุํ น ลภติ. อํสกูเฏ ปน ปตฺตํ ลคฺเคตฺวา ยถาสุขํ อวาปุริตุํ ลภติ.

255. Herein, regarding 'with bowl in hand': it is not merely that only one who has a bowl in his hand is 'one with bowl in hand,' nor is it merely that he is not allowed to push the door panel. But rather, when the bowl is on the hand, or on the top of the foot, or on any part of the body whatsoever, he is not allowed to push the door panel, or lift the bolt, or open the latch with a key, using his hand, or foot, or head, or any part of the body whatsoever. However, having hung the bowl on his shoulder-tip, he is allowed to open it as is convenient.

ตุมฺพกฏาหนฺติ ลาพุกฏาหํ วุจฺจติ, ตํ ปริหริตุํ น วฏฺฏติ. ลภิตฺวา ปน ตาวกาลิกํ ปริภุญฺชิตุํ วฏฺฏติ. ฆฏิกฏาเหปิ เอเสว นโย. ฆฏิกฏาหนฺติ ฆฏิกปาลํ. อภุํ เมติ อุตฺราสวจนเมตํ. สพฺพปํสุกูลิเกนาติ เอตฺถ จีวรญฺจ มญฺจปีฐญฺจ ปํสุกูลํ วฏฺฏติ, อชฺโฌหรณียํ ปน ทินฺนกเมว คเหตพฺพํ.

A gourd-bowl is called a `tumbakaṭāha`; it is not allowable to keep it permanently. However, having received it, it is allowable to use it for a temporary period. This same principle applies to an earthen bowl. An earthen bowl means a potsherd bowl. 'Abhuṃ me' is an expression of fright. Herein, regarding 'by one who is entirely a rag-robe wearer': a robe, a bed, and a stool are allowable as rag-heap articles, but as for consumable food, only that which has been given should be accepted.

จลกานีติ จพฺเพตฺวา อปวิทฺธามิสานิ. อฏฺฐิกานีติ มจฺฉมํสอฏฺฐิกานิ. อุจฺฉิฏฺโฐทกนฺติ มุขวิกฺขาลโนทกํ. เอเตสุ ยํกิญฺจิ ปตฺเตน นีหรนฺตสฺส ทุกฺกฏํ. ปตฺตํ ปฏิคฺคหํ กตฺวา หตฺถํ โธวิตุมฺปิ น ลภติ. หตฺถโธตปาทโธตอุทกมฺปิ ปตฺเต อากิริตฺวา นีหริตุํ น วฏฺฏติ. อนุจฺฉิฏฺฐํ สุทฺธปตฺตํ อุจฺฉิฏฺฐหตฺเถน คณฺหิตุํ น วฏฺฏติ, วามหตฺเถน ปเนตฺถ อุทกํ อาสิญฺจิตฺวา เอกํ อุทกคณฺฑุสํ [Pg.49] คเหตฺวา อุจฺฉิฏฺฐหตฺเถน คณฺหิตุํ วฏฺฏติ. เอตฺตาวตาปิ หิ โส อุจฺฉิฏฺฐปตฺโต โหติ, หตฺถํ ปน พหิ อุทเกน วิกฺขาเลตฺวา คเหตุํ วฏฺฏติ. มจฺฉมํสผลาผลาทีนิ ขาทนฺโต ยํ ตตฺถ อฏฺฐึ วา จลกํ วา ฉฑฺเฑตุกาโม โหติ, ตํ ปตฺเต ฐเปตุํ น ลภติ. ยํ ปน ปฏิขาทิตุกาโม โหติ, ตํ ปตฺเต ฐเปตุํ ลภติ. อฏฺฐิกกณฺฏกาทีนิ ตตฺเถว กตฺวา หตฺเถน ลุญฺจิตฺวา ขาทิตุํ วฏฺฏติ. มุขโต นีหฏํ ปน ยํกิญฺจิ ปุน ขาทิตุกาโม โหติ, ตํ ปตฺเต ฐเปตุํ น ลภติ. สิงฺคิเวรนาฬิเกรขณฺฑานิ ฑํสิตฺวา ปุน ฐเปตุํ ลภติ.

'Chewed pieces' means food substances that have been chewed and discarded. 'Bones' means the bones of fish and meat. 'Leftover water' means water for rinsing the mouth. For one who removes any of these with the bowl, there is a `dukkaṭa` offense. One is not allowed to wash one's hand by making the bowl a receptacle. It is not allowable to pour water from washing hands or feet into the bowl and remove it. It is not allowable to take a clean, unsoiled bowl with a soiled hand; however, it is allowable to pour water into it with the left hand, take one mouthful of water, and then take the bowl with the soiled hand. For by just this much, it becomes a soiled bowl. But it is allowable to take it after washing the hand with water outside the bowl. While eating fish, meat, fruits, and so on, if one wishes to discard any bone or chewed piece therein, one is not allowed to place it in the bowl. But that which one wishes to eat again, one is allowed to place in the bowl. It is allowable to place bones, thorns, and so on in that very bowl, and having plucked the flesh from them with the hand, to eat it. Furthermore, whatever has been taken out of the mouth, if one does not wish to eat it again, one is not allowed to place it in the bowl. One is allowed to place back pieces of ginger or coconut after having bitten them.

๒๕๖. นมตกนฺติ สตฺถกเวฐนกํ ปิโลติกขณฺฑํ. ทณฺฑสตฺถกนฺติ ปิปฺผลกํ วา อญฺญมฺปิ วา ยํกิญฺจิ ทณฺฑํ โยเชตฺวา กตสตฺถกํ.

256. `Namataka` is a piece of cloth for wrapping a small knife. `Daṇḍasatthaka` is a shaving knife, or a small knife made by attaching it to any kind of handle.

กณฺณกิตา โหนฺตีติ มลคฺคหิตา โหนฺติ. กิณฺเณน ปูเรตุนฺติ กิณฺณจุณฺเณน ปูเรตุํ. สตฺตุยาติ หลิทฺทิมิสฺสเกน ปิฏฺฐจุณฺเณน. สริตกนฺติ ปาสาณจุณฺณํ วุจฺจติ; เตน ปูเรตุํ อนุชานามีติ อตฺโถ. มธุสิตฺถเกน สาเรตุนฺติ มธุสิตฺถเกน มกฺเขตุํ. สริตกํ ปริภิชฺชตีติ ตํ มกฺขิตมธุสิตฺถกํ ภิชฺชติ. สริตสิปาฏิกนฺติ มธุสิตฺถกปิโลติกํ; สตฺถโกสกสิปาฏิยา ปน สริตสิปาฏิกาย อนุโลมาติ กุรุนฺทิยํ วุตฺตํ. กถินนฺติ นิสฺเสณิมฺปิ ตตฺถ อตฺถริตพฺพกฏสารกกิลญฺชานํ อญฺญตรมฺปิ. กถินรชฺชุนฺติ ยาย ทุปฏฺฏจีวรํ สิพฺพนฺตา กถิเน จีวรมฺปิ พนฺธนฺติ. กถินํ นปฺปโหตีติ ทีฆสฺส ภิกฺขุโน ปมาเณน กตํ กถินํ; ตตฺถ รสฺสสฺส ภิกฺขุโน จีวรํ ปตฺถริยมานํ นปฺปโหติ, อนฺโตเยว โหติ; ทณฺฑเก น ปาปุณาตีติ อตฺโถ. ทณฺฑกถินนฺติ ตสฺส มชฺเฌ อิตรสฺส ภิกฺขุโน ปมาเณน อญฺญํ นิสฺเสณึ พนฺธิตุํ อนุชานามีติ อตฺโถ.

“They are tarnished” means they are seized by dirt or have acquired rust. “To fill with ferment” means to fill with yeast powder. “With meal” means with flour mixed with turmeric. “Saritaka” is said to be stone powder; the meaning is, “I allow it to be filled with that.” “To coat with beeswax” means to smear with beeswax. “The coating breaks” means that the smeared beeswax breaks. “A beeswax-smeared bag” means a cloth bag smeared with beeswax; but in the Kurundī it is said that a cloth knife-sheath is analogous to a beeswax-smeared bag. “Kathina” refers to the frame, or any one of the mats to be spread there, such as a reed mat or a plaited mat. “Kathina rope” means the rope with which, when sewing a two-layered robe, they also bind the robe to the kathina frame. “The kathina frame is not sufficient” means: a kathina frame is made to the measure of a tall monk; when the robe of a short monk is spread on it, it is not sufficient; it remains only within the frame and does not reach the frame-poles—this is the meaning. “A frame within a frame” means: “I allow another frame to be tied in the middle of that one, according to the measure of the other monk”—this is the meaning.

พิทลกนฺติ ทณฺฑกถินปฺปมาเณน กฏสารกสฺส ปริยนฺเต ปฏิสํหริตฺวา ทุคุณกรณํ. สลากนฺติ ทุปฏฺฏจีวรสฺส อนฺตเร ปเวสนสลากํ. วินนฺธนรชฺชุนฺติ มหานิสฺเสณิยา สทฺธึ ขุทฺทกํ นิสฺเสณึ วินนฺธิตุํ รชฺชุํ. วินนฺธนสุตฺตนฺติ ขุทฺทกนิสฺเสณิยา จีวรํ วินนฺธิตุํ สุตฺตกํ. วินนฺธิตฺวา จีวรํ สิพฺเพตุนฺติ เตน สุตฺตเกน ตตฺถ จีวรํ วินนฺธิตฺวา สิพฺพิตุํ. วิสมา โหนฺตีติ กาจิ ขุทฺทกา โหนฺติ, กาจิ มหนฺตา. กฬิมฺภกนฺติ ปมาณสญฺญากรณํ ยํกิญฺจิ ตาลปณฺณาทึ. โมฆสุตฺตกนฺติ วฑฺฒกีนํ ทารูสุ [Pg.50] กาฬสุตฺเตน วิย หลิทฺทิสุตฺเตน สญฺญากรณํ. องฺคุลิยา ปฏิคฺคณฺหนฺตีติ สูจิมุขํ องฺคุลิยา ปฏิจฺฉนฺติ. ปฏิคฺคหนฺติ องฺคุลิโกสกํ.

“Bidalaka” is the making double of a reed mat by folding back its edge to the measure of the frame-pole. “Salāka” is a bamboo slip for inserting between the two layers of a two-layered robe. “Vinandhanarajju” is a rope for tying a small frame together with a large frame. “Vinandhanasutta” is a small thread for tying the robe to the small frame. “To tie and sew the robe” means to tie the robe there with that small thread and to sew it. “They are uneven” means some spaces between the seams are narrow, and some are wide. “Kaḷimbhaka” is any kind of marker for measurement, such as a palm leaf. “Moghasuttaka” is the making of a mark with a turmeric-dyed thread, like carpenters making a mark on wood with a black thread. “They receive it with a finger” means they receive the point of the needle with a finger. “Paṭiggaha” is a finger-guard.

๒๕๗. อาเวสนวิตฺถกํ นาม ยํกิญฺจิ ปาติจงฺโกฏกาทิ. อุจฺจวตฺถุกนฺติ ปํสุํ อากิริตฺวา อุจฺจวตฺถุกํ กาตุํ อนุชานามีติ อตฺโถ. โอคุมฺเผตฺวา อุลฺลิตฺตาวลิตฺตํ กาตุนฺติ ฉทนํ โอธุนิตฺวา ฆนทณฺฑกํ กตฺวา อนฺโต เจว พหิ จ มตฺติกาย ลิมฺปิตุนฺติ อตฺโถ. โคฆํสิกายาติ เวฬุํ วา รุกฺขทณฺฑํ วา อนฺโตกตฺวา เตน สทฺธึ สงฺฆริตุนฺติ อตฺโถ. พนฺธนรชฺชุนฺติ ตถา สงฺฆริตสฺส พนฺธนรชฺชุํ.

257. An “āvesanavitthaka” is anything such as a bowl-stand or a small bed. “With a high base” means: “I allow the making of a high base by pouring on earth”—this is the meaning. “Having covered and plastered it inside and out” means: “Having shaken off the roofing, having made a solid frame, I allow it to be plastered with clay both inside and out”—this is the meaning. “With a bamboo-reinforced hem” means: “Having placed a bamboo or a wooden stick inside the fold, I allow it to be folded together with that”—this is the meaning. “A binding rope” is the binding rope for that which has been folded in such a way.

๒๕๘. กฏจฺฉุปริสฺสาวนํ นาม ตีสุ ทณฺฑเกสุ วินนฺธิตฺวา กตํ.

258. A “kaṭacchuparissāvana” is a water-strainer made by tying it to three small sticks.

๒๕๙. โย น ทเทยฺยาติ อปริสฺสาวนกสฺเสว โย น ททาติ, ตสฺส อาปตฺติ. โย ปน อตฺตโน หตฺเถ ปริสฺสาวเน วิชฺชมาเนปิ ยาจติ, ตสฺส น อกามา ทาตพฺพํ. ทณฺฑปริสฺสาวนนฺติ รชกานํ ขารปริสฺสาวนํ วิย จตูสุ ปาเทสุ พทฺธนิสฺเสณิกาย สาฏกํ พนฺธิตฺวา มชฺเฌทณฺฑเก อุทกํ อาสิญฺจิตพฺพํ, ตํ อุโภปิ โกฏฺฐาเส ปูเรตฺวา ปริสฺสวติ. โอตฺถรกํ นาม ยํ อุทเก โอตฺถริตฺวา ฆฏเกน อุทกํ คณฺหนฺติ, ตญฺหิ จตูสุ ทณฺฑเกสุ วตฺถํ พนฺธิตฺวา อุทเก จตฺตาโร ขาณุเก นิขณิตฺวา เตสุ พนฺธิตฺวา สพฺพปริยนฺเต อุทกโต โมเจตฺวา มชฺเฌ โอตฺถริตฺวา ฆเฏน อุทกํ คณฺหนฺติ. มกสกุฏิกาติ จีวรกุฏิกา วุจฺจติ.

259. “One who would not give” refers to a monk who does not give to one who has no water strainer; for him, there is an offense. But as for a monk who asks for a water strainer even when one is present in his own hand, it need not be given to him if one is unwilling. A “daṇḍaparissāvana” is like the alkali strainer of washermen: a cloth is tied to a frame bound to four legs, water is to be poured on the stick in the middle, and it flows through, filling both sections. An “ottharaka” is the name for that which they spread over the water and take water with a small pot. Indeed, having tied that cloth to four small sticks, and having driven four stakes into the water and tied the sticks to them, having freed all the edges from the water, they spread it in the middle and take water with a pot. A “makasakuṭikā” is said to be a small hut made of robes.

๒๖๐. อภิสนฺนกายาติ เสมฺหาทิโทสุสฺสนฺนกายา. อคฺคฬวฏฺฏิ นาม ทฺวารพาหาย สมปฺปมาโณเยว อคฺคฬตฺถมฺโภ วุจฺจติ, ยตฺถ ตีณิ จตฺตาริ ฉิทฺทานิ กตฺวา สูจิโย เทนฺติ. กปิสีสกํ นาม ทฺวารพาหํ วิชฺฌิตฺวา ตตฺถ ปเวสิโต อคฺคฬปาสโก วุจฺจติ. สูจิกาติ ตตฺถ มชฺเฌ ฉิทฺทํ กตฺวา ปเวสิตา. ฆฏิกาติ อุปริ โยชิตา. มณฺฑลิกํ กาตุนฺติ นีจวตฺถุกํ จินิตุํ. ธูมเนตฺตนฺติ ธูมนิกฺขมนฉิทฺทํ. วาเสตุนฺติ คนฺเธน วาเสตุํ. อุทกฏฺฐานนฺติ อุทกตฺถปนฏฺฐานํ. ตตฺถ ฆเฏน อุทกํ ฐเปตฺวา สราวเกน วฬญฺเชตพฺพํ. โกฏฺฐโกติ ทฺวารโกฏฺฐโก.

260. “With an afflicted body” means having bodies abundant with afflictions such as phlegm. An “aggaḷavaṭṭi” is said to be a bolt-post of the very same measure as the doorjamb, wherein, having made three or four holes, they insert pins. A “kapisīsaka” is said to be a bolt-socket inserted there after piercing the doorjamb. A “sūcikā” is a small pin inserted after making a hole in the middle of that socket. A “ghaṭikā” is a large pin fitted above. “To make it circular” means to build with a low foundation. A “dhūmanetta” is a smoke-exit hole. “To perfume” means to perfume with scent. An “udakaṭṭhāna” is a place for keeping water. There, having placed water in a pot, it should be used with a small bowl. A “koṭṭhaka” is a gateway.

๒๖๑. ติสฺโส [Pg.51] ปฏิจฺฉาทิโยติ เอตฺถ ชนฺตาฆรปฏิจฺฉาทิ จ อุทกปฏิจฺฉาทิ จ ปริกมฺมํ กโรนฺตสฺเสว วฏฺฏติ, เสเสสุ อภิวาทนาทีสุ น วฏฺฏติ. วตฺถปฏิจฺฉาทิ สพฺพกมฺเมสุ วฏฺฏติ. อุทกํ น โหตีติ นฺหาโนทกํ น โหติ.

261. Herein, regarding “three coverings,” the determination is thus to be understood: the steam-bath covering and the water-covering are allowable only for one who is performing personal grooming; they are not allowable in other activities such as paying homage. The cloth covering is allowable in all activities. “There is no water” means there is no bathing water.

๒๖๒. ตุลนฺติ ปณฺณิกานํ วิย อุทกอุพฺพาหนกตุลํ. กรกฏโก วุจฺจติ โคเณ วา โยเชตฺวา หตฺเถหิ วา คเหตฺวา ทีฆวรตฺตาทีหิ อากฑฺฒนยนฺตํ. จกฺกวฏฺฏกนฺติ อรหฏฆฏิยนฺตํ. จมฺมขณฺฑํ นาม ตุลาย วา กรกฏเก วา โยเชตพฺพกํ จมฺมภาชนํ. ปากฏา โหตีติ อปริกฺขิตฺตา โหติ. อุทกปุญฺฉนีติ ทณฺฑมยาปิ วิสาณมยาปิ ทารุมยาปิ วฏฺฏติ, ตสฺสา อสติ โจฬเกนาปิ อุทกํ ปจฺจุทฺธริตุํ วฏฺฏติ.

262. A “tulā” is like the water-lifting lever of vegetable growers. A “karakaṭaka” is said to be a pulley-machine for drawing water, either by yoking oxen or by pulling with the hands with long ropes and so on. A “cakkavaṭṭaka” is a water-wheel with pots fixed to its circumference. A “cammakhaṇḍa” is the name for a leather bucket to be attached to a lever or a pulley. “It is open” means it is unenclosed. A water-scraper may be made of ivory, horn, or wood. In its absence, it is allowable to remove the water even with a rough cloth.

๒๖๓. อุทกมาติกนฺติ อุทกสฺส อาคมนมาติกํ. นิลฺเลขชนฺตาฆรํ นาม อาวิทฺธปกฺขปาสกํ วุจฺจติ, โคปานสีนํ อุปริ มณฺฑเล ปกฺขปาสเก ฐเปตฺวา กตกูฏจฺฉทนสฺเสตํ นามํ. จาตุมาสํ นิสีทเนนาติ นิสีทเนน จตฺตาโร มาเส น วิปฺปวสิตพฺพนฺติ อตฺโถ.

263. An “udakamātikā” is a channel for incoming water. A “nillekhajantāghara” is said to be a steam-bath with surrounding ‘duck-wing’ roof sections; this is the name for a steam-bath with a roof made with a pinnacle, constructed by placing the ‘duck-wing’ roof sections in a circle above the rafters. “For four months with the sitting-cloth” means that one should not be away from the sitting-cloth for four months; this is the meaning.

๒๖๔. ปุปฺผาภิกิณฺเณสูติ ปุปฺเผหิ สนฺถเตสุ. นมตกํ นาม เอฬกโลเมหิ กตํ อวายิมํ จมฺมขณฺฑปริหาเรน ปริภุญฺชิตพฺพํ. อาสิตฺตกูปธานํ นาม ตมฺพโลเหน วา รชเตน วา กตาย เปฬาย เอตํ อธิวจนํ, ปฏิกฺขิตฺตตฺตา ปน ทารุมยาปิ น วฏฺฏติ. มโฬริกาติ ทณฺฑธารโก วุจฺจติ. ยฏฺฐิอาธารกปณฺณาธารกปจฺฉิกปิฏฺฐานิปิ เอตฺเถว ปวิฏฺฐานิ. อาธารกสงฺเขปคมนโต หิ ปฏฺฐาย ฉิทฺทํ วิทฺธมฺปิ อวิทฺธมฺปิ วฏฺฏติเยว. เอกภาชเนติ เอตฺถ สเจ เอโก ภิกฺขุ ภาชนโต ผลํ วา ปูวํ วา คเหตฺวา คจฺฉติ, ตสฺมึ อปคเต อิตรสฺส เสสกํ ภุญฺชิตุํ วฏฺฏติ. อิตรสฺสาปิ ตสฺมึ ขีเณ ปุน คเหตุํ วฏฺฏติ.

264. “On places strewn with flowers” means on places spread with flowers. A `namataka` is the name for a non-woven covering made from sheep’s wool. An `āsittakūpadhāna` is a designation for a basket made of copper or silver; but since it is rejected, even one made of wood is not allowable. A `maḷorikā` is said to be a stick for supporting the bowl. Bamboo-stick supports, leaf supports, and the bottoms of baskets are also included herein. From the point of its inclusion as a bowl-stand, a ring with a hole on top, one pierced through, or one pierced all around is indeed allowable. Herein, regarding “in one vessel”: if one monk, having taken fruit or a cake from a vessel, goes away, it is allowable for the other monk to eat the remainder when that one has departed. When that is finished, it is also allowable for the other monk to take more.

๒๖๕. อฏฺฐหงฺเคหีติ เอตฺถ เอเกเกนปิ องฺเคน สมนฺนาคตสฺส อนฺโตสีมาย วา นิสฺสีมํ คนฺตฺวา นทีอาทีสุ วา นิกฺกุชฺชิตุํ วฏฺฏติเยว. เอวํ นิกฺกุชฺชิเต ปน ปตฺเต ตสฺส เคเห โกจิ เทยฺยธมฺโม น คเหตพฺโพ [Pg.52] – ‘‘อสุกสฺส เคเห ภิกฺขํ มา คณฺหิตฺถา’’ติ อญฺเญสุ วิหาเรสุปิ เปเสตพฺพํ. อุกฺกุชฺชนกาเล ปน ยาวตติยํ ยาจาเปตฺวา หตฺถปาสํ วิชหาเปตฺวา ญตฺติทุติยกมฺเมน อุกฺกุชฺชิตพฺโพ.

265. Herein, regarding “with eight factors”: for a layman endowed with even a single factor, it is indeed allowable to overturn the bowl, either within a consecrated boundary, or having gone to a place without a boundary, or in rivers and so on. However, when the bowl has been thus overturned, no item suitable for offering should be accepted in his house. The message, “Do not accept alms in the house of so-and-so,” should be sent to other monasteries as well. But at the time of turning the bowl upright, having had him ask for pardon up to the third time and having had him leave the hand’s-reach of the Saṅgha, it should be turned upright by a formal act preceded by a motion.

๒๖๘. ปุรกฺขตฺวาติ อคฺคโต กตฺวา. สํหรนฺตูติ สํหริยนฺตุ. เจลปฏิกนฺติ เจลสนฺถรํ. โส กิร ‘‘สเจ อหํ ปุตฺตํ ลจฺฉามิ, อกฺกมิสฺสติ เม ภควา เจลปฏิก’’นฺติ อิมินา อชฺฌาสเยน สนฺถริ, อภพฺโพ เจส ปุตฺตลาภาย; ตสฺมา ภควา น อกฺกมิ. ยทิ อกฺกเมยฺย, ปจฺฉา ปุตฺตํ อลภนฺโต ‘‘นายํ สพฺพญฺญู’’ติ ทิฏฺฐึ คณฺเหยฺย. อิทํ ตาว ภควโต อนกฺกมเน การณํ. ยสฺมา ปน ภิกฺขูปิ เย อชานนฺตา อกฺกเมยฺยุํ, เต คิหีนํ ปริภูตา ภเวยฺยุํ; ตสฺมา ภิกฺขู ปริภวโต โมเจตุํ สิกฺขาปทํ ปญฺญเปสิ. อิทํ สิกฺขาปทปญฺญาปเน การณํ.

268. “Having placed in front” means having placed before. “Let them remove it” means let it be gathered up. “A cloth spread” means a cloth covering. He, it is said, spread it with this intention: ‘If I shall obtain a son, the Blessed One will step on my cloth spread.’ And this person was incapable of obtaining a son; therefore, the Blessed One did not step on it. If he were to step on it, then later, upon not obtaining a son, he would take up the wrong view, ‘This one is not omniscient.’ This, first of all, is the reason for the Blessed One’s not stepping on it. But on the other hand, because monks too, who, not knowing, might step on it, would be slighted by laypeople, he laid down the training rule to free the monks from being slighted. This is the reason for laying down the training rule.

มงฺคลตฺถาย ยาจิยมาเนนาติ อปคตคพฺภา วา โหตุ ครุคพฺภา วา, เอวรูเปสุ ฐาเนสุ มงฺคลตฺถาย ยาจิยมาเนน อกฺกมิตุํ วฏฺฏติ. โธตปาทกํ นาม ปาทโธวนฏฺฐาเน โธเตหิ ปาเทหิ อกฺกมนตฺถาย ปจฺจตฺถรณํ อตฺถตํ โหติ, ตํ อกฺกมิตุํ วฏฺฏติ.

Regarding “by one who is requested for the sake of a blessing”: whether she has already given birth or is heavily pregnant, in such situations, it is allowable for a monk who is requested for the sake of a blessing to step on it. A `dhotapādaka` is the name for a floor-covering that is spread in a place for washing feet for the purpose of stepping on it with washed feet; it is allowable to step on that.

๒๖๙. กตกํ นาม ปทุมกณฺณิกาการํ ปาทฆํสนตฺถํ กณฺฏเก อุฏฺฐาเปตฺวา กตํ. ตํ วฏฺฏํ วา โหตุ จตุรสฺสาทิเภทํ วา, พาหุลิกานุโยคตฺตา ปฏิกฺขิตฺตเมว, เนว ปฏิคฺคเหตุํ น ปริภุญฺชิตุํ วฏฺฏติ. สกฺขราติ ปาสาโณ วุจฺจติ; ปาสาณเผณโกปิ วฏฺฏติ. วิธูปนนฺติ วีชนี วุจฺจติ. ตาลวณฺฏํ ปน ตาลปณฺเณหิ วา กตํ โหตุ เวฬุทนฺตวิลีเวหิ วา โมรปิญฺเฉหิ วา จมฺมวิกตีหิ วา สพฺพํ วฏฺฏติ. มกสพีชนี ทนฺตมยวิสาณมยทณฺฑกาปิ วฏฺฏติ, วากมยพีชนิยา เกตกปาโรหกุนฺตาลปณฺณาทิมยาปิ สงฺคหิตา.

269. A `kataka` is a foot-rubber made in the shape of a lotus pericarp, with spikes raised for rubbing the feet. Whether it is round or of a square or other shape, it is prohibited due to its being an item for those given to abundance; it is allowable neither to accept nor to use it. A stone slab is called `sakkharā`; even pumice stone is allowable. `Vidhūpana` is called a square fan. A `tālavaṇṭa`, however, whether made with palm leaves, or with ivory or bamboo slivers, or with bunches of peacock feathers, or with specially prepared leather—all are allowable. A mosquito fan with a handle made of ivory or horn is also allowable; by the allowance of a fan made of bark, those made of ketaka shoots, kuntāla leaves, and so forth, are also included.

๒๗๐. คิลานสฺส ฉตฺตนฺติ เอตฺถ ยสฺส กายฑาโห วา ปิตฺตโกโป วา โหติ, จกฺขุ วา ทุพฺพลํ, อญฺโญ วา โกจิ อาพาโธ วินา ฉตฺเตน อุปฺปชฺชติ, ตสฺส คาเม วา อรญฺเญ วา ฉตฺตํ วฏฺฏติ. วสฺเส ปน จีวรคุตฺตตฺถํ วาฬมิคโจรภเยสุ จ อตฺตคุตฺตตฺถมฺปิ วฏฺฏติ. เอกปณฺณจฺฉตฺตํ ปน สพฺพตฺเถว วฏฺฏติ.

270. Here, regarding 'an umbrella for the sick': for a monk who has a bodily fever, or a bile disorder, or weak eyes, or for whom some other ailment arises without an umbrella, an umbrella is allowable for him in a village or in a forest. However, during the rainy season, it is also allowable for the purpose of protecting robes, and for self-protection in situations of danger from beasts of prey and thieves. But a single-leaf umbrella is allowable at all times and in all places.

อสิสฺสาติ [Pg.53] อสิ อสฺส. วิชฺโชตลตีติ วิชฺโชตติ. ทณฺฑสมฺมุตินฺติ เอตฺถ ปมาณยุตฺโต จตุหตฺโถเยว ทณฺโฑ สมฺมนฺนิตฺวา ทาตพฺโพ. ตโต อูนาติริตฺโต วินาปิ สมฺมุติยา สพฺเพสํ วฏฺฏติ. สิกฺกา ปน อคิลานสฺส น วฏฺฏติ, คิลานสฺสาปิ สมฺมนฺนิตฺวาว ทาตพฺพา.

‘Asissā’ means ‘his sword.’ ‘Vijjotalatī’ means ‘it flashes.’ Here, regarding ‘authorization for a staff’: a staff of standard measure, that is, four cubits, should be given after being authorized. A staff shorter or longer than that is allowable for all, even without authorization. A carrying-net (sikkā), however, is not allowable for one who is not ill; even for one who is ill, it should be given only after being authorized.

๒๗๓. โรมนฺถกสฺสาติ เอตฺถ ฐเปตฺวา โรมนฺถกํ เสสานํ อาคตํ อุคฺคารํ มุเข สนฺธาเรตฺวา คิลนฺตานํ อาปตฺติ. สเจ ปน อสนฺธาริตเมว ปรคลํ คจฺฉติ, วฏฺฏติ.

273. Here, regarding ‘for one who ruminates’: excepting one who ruminates, for other monks who hold in the mouth regurgitated food that has come up and then swallow it, there is an offense. If, however, without it being held, it goes down the throat, it is allowable.

ยํ ทิยฺยมานนฺติ ยํ ทายเกหิ ทิยฺยมานํ ปฏิคฺคหิตภาชนโต พหิ ปติตํ, ตํ ภิกฺขุนา สามํ คเหตฺวา ปริภุญฺชิตุํ อนุชานามีติ อตฺโถ. อิทํ โภชนวคฺเค วณฺณิตเมว.

‘What is being given’ means: whatever food, while being given by donors, has fallen outside the receiving vessel. The meaning is: ‘I allow a monk to take that himself and consume it.’ This has already been explained in the Chapter on Food.

๒๗๔. กุปฺปํ กริสฺสามีติ สทฺทํ กริสฺสามิ. นขาทีหิ นขจฺเฉทเน อาปตฺติ นตฺถิ, อนุรกฺขณตฺถํ ปน นขจฺเฉทนํ อนุญฺญาตํ. วีสติมฏฺฐนฺติ วีสติปิ นเข ลิขิตมฏฺเฐ การาเปนฺติ. มลมตฺตนฺติ นขโต มลมตฺตํ อปกฑฺฒิตุํ อนุชานามีติ อตฺโถ.

274. ‘Kuppaṃ karissāmī’ means ‘I will make a sound.’ There is no offense in cutting nails with nail-cutters and so forth; however, a nail-cutter is allowed for the purpose of protection. ‘Vīsatimaṭṭha’ means: they cause the twenty fingernails and toenails to be scraped and made smooth. ‘Malamatta’ means: ‘I allow just the amount of dirt to be removed from the nail.’

๒๗๕. ขุรสิปาฏิกนฺติ ขุรโกสกํ. มสฺสุํ กปฺปาเปนฺตีติ กตฺตริยา มสฺสุํ เฉทาเปนฺติ. มสฺสุํ วฑฺฒาเปนฺตีติ มสฺสุํ ทีฆํ กาเรนฺติ. โคโลมิกนฺติ หนุกมฺหิ ทีฆํ กตฺวา ฐปิตํ เอฬกมสฺสุ วุจฺจติ. จตุรสฺสกนฺติ จตุโกณํ. ปริมุขนฺติ อุเร โลมสํหรณํ. อฑฺฒทุกนฺติ อุทเร โลมราชิฏฺฐปนํ. อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ มสฺสุกปฺปาปนาทีสุ สพฺพตฺถ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส. อาพาธปฺปจฺจยา สมฺพาเธ โลมนฺติ คณฺฑวณรุธิอาทิอาพาธปฺปจฺจยา. กตฺตริกายาติ คณฺฑวณรุธิสีสโรคาพาธปฺปจฺจยา. สกฺขราทีหิ นาสิกาโลมคฺคาหาปเน อาปตฺติ นตฺถิ. อนุรกฺขณตฺถํ ปน สณฺฑาโส อนุญฺญาโต. น ภิกฺขเว ปลิตํ คาหาเปตพฺพนฺติ เอตฺถ ยํ ภมุกาย วา นลาเฏ วา ทาฐิกาย วา อุคฺคนฺตฺวา พีภจฺฉํ ฐิตํ, ตาทิสํ โลมํ ปลิตํ วา อปลิตํ วา คาหาเปตุํ วฏฺฏติ.

275. 'Khurasipāṭika' means a razor case. 'Massuṃ kappāpenti' means they have the beard cut with scissors. 'Massuṃ vaḍḍhāpenti' means they have the beard made long. 'Golomika' is what is called a ram's beard, kept long on the chin. 'Caturassaka' means square-shaped. 'Parimukha' means removing hair on the chest. 'Aḍḍhaduka' means keeping a line of hair on the abdomen. 'Āpatti dukkaṭassa' means that in all these cases, such as having the beard cut, there is an offense of wrong-doing. 'Hair in a sensitive place due to illness' refers to illness such as boils, large sores, or small sores. 'With scissors' refers to illness such as boils, large sores, small sores, or a head disease. There is no offense in having nasal hair removed with pebbles and so forth. However, tweezers are allowed for the purpose of protection. Here, regarding 'Monks, you should not have grey hairs removed': whatever hair on the eyebrows, or on the forehead, or on the molars grows up and stands repulsively, it is allowable to have such hair removed, whether it is grey or not.

๒๗๗. กํสปตฺถริกาติ กํสภณฺฑวาณิชา. พนฺธนมตฺตนฺติ วาสิกตฺตรยฏฺฐิอาทีนํ พนฺธนมตฺตํ.

277. 'Kaṃsapattharika' means traders in bronze goods. 'Bandhanamatta' means merely the binding for things such as an adze, a staff, and so forth.

๒๗๘. น [Pg.54] ภิกฺขเว อกายพนฺธเนนาติ เอตฺถ อพนฺธิตฺวา นิกฺขมนฺเตน ยตฺถ สรติ, ตตฺถ พนฺธิตพฺพํ. อาสนสาลาย พนฺธิสฺสามีติ คนฺตุํ วฏฺฏติ. สริตฺวา ยาว น พนฺธติ, น ตาว ปิณฺฑาย จริตพฺพํ. กลาพุกํ นาม พหุรชฺชุกํ. เทฑฺฑุภกํ นาม อุทกสปฺปสีสสทิสํ. มุรชํ นาม มุรชวฏฺฏิสณฺฐานํ เวเฐตฺวา กตํ. มทฺทวีณํ นาม ปามงฺคสณฺฐานํ. อีทิสญฺหิ เอกมฺปิ น วฏฺฏติ, ปเคว พหูนิ. ปฏฺฏิกํ สูกรนฺตกนฺติ เอตฺถ ปกติวีตา วา มจฺฉกณฺฏกวายิมา วา ปฏฺฏิกา วฏฺฏติ, เสสา กุญฺชรจฺฉิกาทิเภทา น วฏฺฏนฺติ. สูกรนฺตกํ นาม กุญฺชิกาโกสกสณฺฐานํ โหติ. เอกรชฺชุกํ ปน มุทฺทิกกายพนฺธนญฺจ สูกรนฺตกํ อนุโลเมติ. อนุชานามิ ภิกฺขเว มุรชํ มทฺทวีณนฺติ อิทํ ทสาสุเยว อนุญฺญาตํ. ปามงฺคทสา เจตฺถ จตุนฺนํ อุปริ น วฏฺฏติ. โสภณํ นาม เวเฐตฺวา มุขวฏฺฏิสิพฺพนํ. คุณกํ นาม มุทิงฺคสณฺฐาเนน สิพฺพนํ; เอวํ สิพฺพิตา หิ อนฺตา ถิรา โหนฺติ. ปวนนฺโตติ ปาสนฺโต วุจฺจติ.

278. Here, regarding 'Monks, not without a girdle': one who leaves without tying it should tie it wherever one remembers. It is allowable to go with the intention, 'I will tie it in the meeting hall.' Having remembered, as long as one has not tied it, one should not go for alms. A 'kalābuka' is a girdle with many strands. A 'deḍḍubhaka' is one resembling the head of a water snake. A 'muraja' is one made by wrapping it into the shape of a muraja drum. A 'maddavīṇa' is one shaped like a pāmaṅga drum. Indeed, not even one such as this is allowable, let alone many. Here, regarding 'a flat band and a pig's-intestine-like one': a flat band woven in the normal way or one woven in a fishbone pattern is allowable; other types, such as those with an elephant's-eye pattern, are not. A 'sūkarantaka' is shaped like a key-pouch. However, a single-strand girdle and a girdle with a signet-ring knot conform to the 'sūkarantaka'. 'Monks, I allow a muraja and a maddavīṇa'—this is allowed only for the fringes. And here, a pāmaṅga-style fringe is not allowable if it is more than four strands. 'Sobhaṇa' is the name for the stitching of the border-hem by wrapping it. 'Guṇaka' is the name for stitching in the shape of a mudiṅga drum; for when sewn in this way, the ends become firm. The end of the loop is called 'pavananta'.

๒๘๐. หตฺถิโสณฺฑกํ นาม นาภิมูลโต หตฺถิโสณฺฑสณฺฐานํ โอลมฺพกํ กตฺวา นิวตฺถํ โจฬิกอิตฺถีนํ นิวาสนํ วิย. มจฺฉวาฬกํ นาม เอกโต ทสนฺตํ เอกโต ปาสนฺตํ โอลมฺเพตฺวา นิวตฺถํ. จตุกณฺณกํ นาม อุปริ ทฺเว, เหฏฺฐโต ทฺเวติ เอวํ จตฺตาโร กณฺเณ ทสฺเสตฺวา นิวตฺถํ. ตาลวณฺฏกํ นาม ตาลวณฺฏากาเรน สาฏกํ โอลมฺเพตฺวา นิวาสนํ. สตวลิกํ นาม ทีฆสาฏกํ อเนกกฺขตฺตุํ โอภญฺชิตฺวา โอวฏฺฏิกํ กโรนฺเตน นิวตฺถํ, วามทกฺขิณปสฺเสสุ วา นิรนฺตรํ วลิโย ทสฺเสตฺวา นิวตฺถํ. สเจ ปน ชาณุโต ปฏฺฐาย เอกา วา ทฺเว วา วลิโย ปญฺญายนฺติ, วฏฺฏติ.

280. The 'elephant-trunk style' is a way of wearing a lower garment like the women of the Coḷa country, worn by making a dangling part in the shape of an elephant's trunk from the base of the navel. The 'fish-tail style' is worn by letting the fringed end dangle on one side and the looped end dangle on the other. The 'four-cornered style' is worn by showing four corners—two above and two below. The 'palm-fan style' is the wearing of a lower garment by letting it dangle in the shape of a round palm-leaf fan. The 'hundred-pleat style' is worn by folding a long cloth many times and making it circular, or it is worn by showing continuous pleats on the left and right sides. However, if one or two pleats are visible starting from the knee, it is allowable.

สํเวลฺลิยํ นิวาเสนฺตีติ มลฺลกมฺมการาทโย วิย กจฺฉํ พนฺธิตฺวา นิวาเสนฺติ; เอวํ นิวาเสตุํ คิลานสฺสปิ มคฺคปฺปฏิปนฺนสฺสปิ น วฏฺฏติ. ยมฺปิ มคฺคํ คจฺฉนฺตา เอกํ วา ทฺเว วา โกเณ อุกฺขิปิตฺวา อนฺตรวาสกสฺส อุปริ ลคฺเคนฺติ, อนฺโต วา เอกํ กาสาวํ ตถา นิวาเสตฺวา พหิ อปรํ นิวาเสนฺติ, สพฺพํ น วฏฺฏติ. คิลาโน ปน อนฺโต กาสาวสฺส โอวฏฺฏิกํ ทสฺเสตฺวา อปรํ อุปริ นิวาเสตุํ ลภติ. อคิลาเนน ทฺเว นิวาเสนฺเตน สคุณํ [Pg.55] กตฺวา นิวาเสตพฺพานิ. อิติ ยญฺจ อิธ ปฏิกฺขิตฺตํ, ยญฺจ เสขิยวณฺณนายํ; ตํ สพฺพํ วชฺเชตฺวา นิพฺพิการํ ติมณฺฑลํ ปฏิจฺฉาเทนฺเตน ปริมณฺฑลํ นิวาเสตพฺพํ. ยํกิญฺจิ วิการํ กโรนฺโต ทุกฺกฏา น มุจฺจติ. น ภิกฺขเว คิหิปารุตํ ปารุปิตพฺพนฺติ เอวํ ปฏิกฺขิตฺตํ คิหิปารุตํ อปารุปิตฺวา, อุโภ กณฺเณ สมํ กตฺวา ปารุปนํ ปริมณฺฑลปารุปนํ นาม, ตํ ปารุปิตพฺพํ.

'Wearing with a tuck' means they wear it by tucking in the lower garment, like wrestlers, workers, and so forth; to wear it in this way is not allowable even for a sick person or for one on a journey. Also, that which travelers do, lifting one or two corners and attaching them over the inner robe, or wearing one saffron robe inside in that manner and another outside—all of that is not allowable. A sick person, however, is allowed to show the loop of the robe inside and wear another over it. A monk who is not sick, when wearing two robes, should wear them having made them into a double-layer. Thus, having avoided all that is rejected here and all that is rejected in the Sekhiya commentary, one should wear the robe perfectly round, without modification, while covering the three circles. One who makes any kind of alteration is not freed from a dukkaṭa offense. 'Monks, the covering of a householder should not be worn'—thus, not wearing the rejected householder's covering, the wearing of the upper robe by making both edges even is called 'wearing perfectly round'; that is how it should be worn.

ตตฺถ ยํกิญฺจิ เสตปฏปารุตํ ปริพฺพาชกปารุตํ เอกสาฏกปารุตํ โสณฺฑปารุตํ อนฺเตปุริกปารุตํ มหาเชฏฺฐกปารุตํ กุฏิปเวสกปารุตํ พฺราหฺมณปารุตํ ปาฬิการกปารุตนฺติ เอวมาทิ ปริมณฺฑลลกฺขณโต อญฺญถา ปารุตํ, สพฺพเมตํ คิหิปารุตํ นาม. ตสฺมา ยถา เสตปฏา อฑฺฒปาลกนิคณฺฐา ปารุปนฺติ, ยถา จ เอกจฺเจ ปริพฺพาชกา อุรํ วิวริตฺวา ทฺวีสุ อํสกูเฏสุ ปาวุรณํ ฐเปนฺติ, ยถา จ เอกสาฏกา มนุสฺสา นิวตฺถสาฏกสฺส เอเกนนฺเตน ปิฏฺฐึ ปารุปิตฺวา อุโภ กณฺเณ อุโภสุ อํสกูเฏสุ ฐเปนฺติ, ยถา จ สุราโสณฺฑาทโย สาฏเกน คีวํ ปริกฺขิปนฺตา อุโภ อนฺเต อุทเร วา โอลมฺเพนฺติ; ปิฏฺฐิยํ วา ขิปนฺติ, ยถา จ อนฺเตปุริกาโย อกฺขิตารกมตฺตํ ทสฺเสตฺวา โอคุณฺฐิกํ ปารุปนฺติ, ยถา จ มหาเชฏฺฐา ทีฆสาฏกํ นิวาเสตฺวา ตสฺเสว เอเกนนฺเตน สกลสรีรํ ปารุปนฺติ, ยถา จ กสฺสกา เขตฺตกุฏึ ปวิสนฺตา สาฏกํ ปลิเวเฐตฺวา อุปกจฺฉเก ปกฺขิปิตฺวา ตสฺเสว เอเกนนฺเตน สรีรํ ปารุปนฺติ, ยถา จ พฺราหฺมณา อุภินฺนํ อุปกจฺฉกานํ อนฺตเรน สาฏกํ ปเวเสตฺวา อํสกูเฏสุ ปกฺขิปนฺติ, ยถา จ ปาฬิการโก ภิกฺขุ เอกํสปารุปเนน ปารุตํ วามพาหุํ วิวริตฺวา จีวรํ อํสกูฏํ อาโรเปติ; เอวํ อปารุปิตฺวา สพฺเพปิ เอเต อญฺเญ จ เอวรูเป ปารุปนโทเส วชฺเชตฺวา นิพฺพิการํ ปริมณฺฑลํ ปารุปิตพฺพํ. ตถา อปารุปิตฺวา อาราเม วา อนฺตรฆเร วา อนาทเรน ยํกิญฺจิ วิการํ กโรนฺตสฺส ทุกฺกฏํ.

Herein, any covering like that of those who wear white cloth, the covering of wandering ascetics, the covering of those with a single cloth, the covering of drunkards, the covering of palace women, the covering of master carpenters, the covering of those entering a field-hut, the covering of brahmins, the covering of a monk arranging the line of the Sangha, and so forth—any covering different from the characteristic of 'perfectly round' is called a householder's covering. Therefore, just as the white-clothed Nigaṇṭhas who protect only half the upper body cover themselves; and just as some wandering ascetics, having left the chest bare, place the covering on both shoulder-tips; and just as people with a single cloth, having covered the back with one end of the worn cloth, place both corners on both shoulder-tips; and just as drunkards and so forth, wrapping the neck with a cloth, let both ends hang down on the chest or throw them on the back; and just as palace women, showing only the eye-socket, cover themselves with the head veiled; and just as master carpenters, having worn a long cloth, cover the entire body with one end of that same cloth; and just as farmers entering a field-hut, having rolled up the cloth and placed it in the armpit, cover the body with one end of that same cloth; and just as brahmins, having inserted the cloth between the two armpits, place it on the shoulder-tips; and just as a monk arranging the line, having uncovered the left arm which was covered by wearing the robe over one shoulder, places the robe on the shoulder-tip—not covering in these ways, and having avoided all these and other such faults of covering, one should cover oneself perfectly round, without modification. For one who does not cover oneself in that way and, through disrespect, makes any kind of alteration, whether in a monastery or within a house, there is a dukkaṭa offense.

๒๘๑. มุณฺฑวฏฺฏีติ ยถา รญฺโญ กุหิญฺจิ คจฺฉโต ปริกฺขารภณฺฑวหนมนุสฺสาติ อธิปฺปาโย. อนฺตรากาชนฺติ มชฺเฌ ลคฺเคตฺวา ทฺวีหิ วหิตพฺพภารํ.

281. 'Shaven-headed porters': The intention of the critics is that they are like the men who carry the king's requisite-goods when he goes somewhere, carrying a shoulder-pole with loads on both ends. 'A pole with a central load' means a burden to be carried by two, with the load attached in the middle.

๒๘๒. อจกฺขุสฺสนฺติ [Pg.56] จกฺขูนํ หิตํ น โหติ; ปริหานึ ชเนติ. นจฺฉาเทตีติ น รุจฺจติ. อฏฺฐงฺคุลปรมนฺติ มนุสฺสานํ ปมาณงฺคุเลน อฏฺฐงฺคุลปรมํ. อติมฏาหกนฺติ อติขุทฺทกํ.

282. 'Not good for the eyes' means it is not beneficial for the eyes; it causes their deterioration. 'Does not please' means it is not agreeable. 'A maximum of eight finger-breadths' means a maximum of eight finger-breadths by the standard finger-measure of humans. 'Too stunted' means very small.

๒๘๓. ทายํ อาลิมฺเปนฺตีติ ติณวนาทีสุ อคฺคึ เทนฺติ. ปฏคฺคินฺติ ปฏิอคฺคึ. ปริตฺตนฺติ อปฺปหริตกรเณน วา ปริขาขณเนน วา ปริตฺตาณํ. เอตฺถ ปน อนุปสมฺปนฺเน สติ สยํ อคฺคึ ทาตุํ น ลภติ, อสติ อคฺคิมฺปิ ทาตุํ ลภติ, ภูมึ ตจฺเฉตฺวา ติณานิปิ หริตุํ, ปริขมฺปิ ขณิตุํ, อลฺลสาขํ ภญฺชิตฺวาปิ อคฺคึ นิพฺพาเปตุํ ลภติ, เสนาสนํ ปตฺตํ วา อปฺปตฺตํ วา ตถา นิพฺพาเปตุํ ลภติเยว. อุทเกน ปน กปฺปิเยเนว ลภติ, น อิตเรน.

283. 'They set fire to the grove' means they set fire to grass, forest, and so forth. 'A counter-fire' means a fire set in opposition. 'Protection' means a protective measure made by clearing an area of green vegetation or by digging a trench. Here, however, if an unordained person is present, one is not allowed to set fire oneself. If an unordained person is not present, one is allowed to set fire, to clear the ground and remove grass, and to dig a trench. One is also allowed to extinguish a fire even by breaking off a green branch. One is indeed allowed to extinguish a fire in such a way, whether it has reached the lodging or has not yet reached it. However, when extinguishing with water, one is allowed to do so only with allowable water, not with other unallowable water.

๒๘๔. สติ กรณีเยติ สุกฺขกฏฺฐาทิคฺคหณกิจฺเจ สติ. โปริสิยนฺติ ปุริสปฺปมาณํ. อาปทาสูติ วาฬมิคาทโย วา ทิสฺวา มคฺคมูฬฺโห วา ทิสา โอโลเกตุกาโม หุตฺวา ทวฑาหํ วา อุทโกฆํ วา อาคจฺฉนฺตํ ทิสฺวา เอวรูปาสุ อาปทาสุ อติอุจฺจมฺปิ รุกฺขํ อาโรหิตุํ วฏฺฏติ.

284. 'When there is a need' means when there is a task such as gathering dry wood and so forth. 'Up to a man's height' means the measure of a man's height. 'In emergencies' means: in such emergencies as having seen fierce beasts; or being lost on the path and wishing to look at the directions; or having seen an approaching forest fire or a flood, it is allowable to climb even a very high tree.

๒๘๕. กลฺยาณวากฺกรณาติ มธุรสทฺทา. ฉนฺทโส อาโรเปมาติ เวทํ วิย สกฺกตภาสาย วาจนามคฺคํ อาโรเปม. สกาย นิรุตฺติยาติ เอตฺถ สกา นิรุตฺติ นาม สมฺมาสมฺพุทฺเธน วุตฺตปฺปกาโร มาคธิโก โวหาโร.

285. 'Of beautiful speech' means they have sweet voices. 'Let us render it in meter' means: 'Let us render the way of recitation into the Sanskrit language, like the Veda.' Herein, regarding 'in one's own dialect,' 'one's own dialect' means the Magadhan usage, which is the manner spoken by the Perfectly Enlightened One.

๒๘๖. โลกายตํ นาม สพฺพํ อุจฺฉิฏฺฐํ, สพฺพํ อนุจฺฉิฏฺฐํ, เสโต กาโก, กาโฬ พโก; อิมินา จ อิมินา จ การเณนาติ เอวมาทินิรตฺถกการณปฏิสํยุตฺตํ ติตฺถิยสตฺถํ.

286. Lokāyata is the teaching of the sectarians, which is connected with such fruitless reasoning as: 'Everything is a remnant; everything is not a remnant; a crow is white; a heron is black; for this reason and for that reason,' and so forth.

๒๘๘. อนฺตรา อโหสีติ อนฺตริตา อโหสิ ปฏิจฺฉนฺนา.

288. 'It was interrupted' means: by that sound, the Dhamma talk was obstructed, it was concealed.

๒๘๙. อาพาธปฺปจฺจยาติ ยสฺส อาพาธสฺส ลสุณํ เภสชฺชํ; ตปฺปจฺจยาติ อตฺโถ.

289. 'On account of sickness' means: for whichever sickness garlic is a medicine, it is on account of that sickness. This is the meaning.

๒๙๐. ปสฺสาวปาทุกนฺติ เอตฺถ ปาทุกา อิฏฺฐกาหิปิ สิลาหิปิ ทารูหิปิ กาตุํ วฏฺฏติ. วจฺจปาทุกายปิ เอเสว นโย. ปริเวณนฺติ วจฺจกุฏิปริกฺเขปพฺภนฺตรํ.

290. Regarding 'urinal foot-stands': here, it is allowable to make the foot-stand with bricks, with stones, or with wood. This same method applies also to the latrine foot-stand. 'Precinct' means the area inside the enclosure of the latrine.

๒๙๓. ยถาธมฺโม [Pg.57] กาเรตพฺโพติ ทุกฺกฏวตฺถุมฺหิ ทุกฺกเฏน ปาจิตฺติยวตฺถุมฺหิ ปาจิตฺติเยน กาเรตพฺโพ. ปหรณตฺถํ กตํ ปหรณีติ วุจฺจติ, ยสฺส กสฺสจิ อาวุธสงฺขาตสฺเสตํ อธิวจนํ, ตํ ฐเปตฺวา อญฺญํ สพฺพํ โลหภณฺฑํ อนุชานามีติ อตฺโถ. กตกญฺจ กุมฺภการิกญฺจาติ เอตฺถ กตกํ วุตฺตเมว. กุมฺภการิกญฺจาติ ธนิยสฺเสว สพฺพมตฺติกามยกุฏิ วุจฺจติ. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมวาติ.

293. 'He should be dealt with according to the Dhamma' means: in a matter concerning a dukkaṭa offense, he should be dealt with by a dukkaṭa; in a matter concerning a pācittiya offense, he should be dealt with by a pācittiya. That which is 'made for the purpose of striking' is called a `paharaṇī` (weapon); this is a designation for anything considered a weapon. Having set that aside, 'I allow all other metal implements,' is the meaning. In the phrase 'And a `kataka` and a `kumbhakārika`,' the `kataka` has already been mentioned. 'And a `kumbhakārika`' refers to the venerable Dhaniya's own small dwelling made entirely of clay. The remaining part is clear in all instances.

ขุทฺทกวตฺถุกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on Minor Matters is concluded.

ขุทฺทกวตฺถุกฺขนฺธกวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

The commentary on the Section of Minor Matters is concluded.

๖. เสนาสนกฺขนฺธกํ

6. The Section on Lodgings

วิหารานุชานนกถา

The Discourse on the Allowance of Dwellings

๒๙๔. เสนาสนกฺขนฺธเก [Pg.58] – อปญฺญตฺตํ โหตีติ อนนุญฺญาตํ โหติ. วิหาโร นาม อฑฺฒโยคาทิมุตฺตโก อวเสสาวาโส. อฑฺฒโยโคติ สุปณฺณวงฺกเคหํ. ปาสาโทติ ทีฆปาสาโท. หมฺมิยนฺติ อุปริอากาสตเล ปติฏฺฐิตกูฏาคาโร ปาสาโทเยว. คุหาติ อิฏฺฐกาคุหา สิลาคุหา ทารุคุหา ปํสุคุหา. อาคตานาคตสฺส จาตุทฺทิสสฺส สงฺฆสฺสาติ อาคตสฺส จ อนาคตสฺส จ จตูสุ ทิสาสุ อปฺปฏิหตจารสฺส จาตุทฺทิสสฺส สงฺฆสฺส.

294. In the Section on Lodgings: 'It is not prescribed' means it is not yet permitted. A `vihāra` is the name for a remaining dwelling, exclusive of those beginning with the `aḍḍhayoga`. An `aḍḍhayoga` is a dwelling with a roof shaped like a garuḍa's wing. A `pāsāda` is a long mansion. A `hammiya` is a mansion itself with a pinnacle established on an open space above. A `guhā` is a cave made of brick, a cave made of stone, a cave made of wood, or a cave made of earth. 'For the Sangha of the four directions, present and future' means: for the Sangha of the four directions that has arrived and has not yet arrived, whose movement is unimpeded in the four directions.

๒๙๕. อนุโมทนคาถาสุ – สีตํ อุณฺหนฺติ อุตุวิสภาควเสน วุตฺตํ. สิสิเร จาปิ วุฏฺฐิโยติ เอตฺถ สิสิโรติ สมฺผุสิตกวาโต วุจฺจติ. วุฏฺฐิโยติ อุชุกเมฆวุฏฺฐิโย เอว. เอตานิ สพฺพานิ ปฏิหนฺตีติ อิมินาว ปเทน โยเชตพฺพานิ.

295. In the verses of appreciation: 'cold and heat' is spoken with reference to dissimilar seasons. In the phrase 'and in the cold season and in the rains,' here `sisira` (cold season) refers to wind with strong rain and raindrops. `Vuṭṭhiyo` (rains) refers to straight-falling rains. All these terms should be connected with this single word, `paṭihanti` (it wards off).

ปฏิหญฺญตีติ วิหาเรน ปฏิหญฺญติ. เลณตฺถนฺติ นิลียนตฺถํ. สุขตฺถนฺติ สีตาทิปริสฺสยาภาเวน สุขวิหารตฺถํ. ฌายิตุญฺจ วิปสฺสิตุนฺติ อิทมฺปิ ปททฺวยํ ‘‘สุขตฺถญฺจา’’ติ อิมินาว ปเทน โยเชตพฺพํ. อิทญฺหิ วุตฺตํ โหติ – สุขตฺถญฺจ วิหารทานํ, กตมํ สุขตฺถํ? ฌายิตุํ วิปสฺสิตุญฺจ ยํ สุขํ, ตทตฺถํ. อถ วา ปรปเทนปิ โยเชตพฺพํ – ฌายิตุญฺจ วิปสฺสิตุญฺจ วิหารทานํ; อิธ ฌายิสฺสนฺติ วิปสฺสิสฺสนฺตีติ ททโต วิหารทานํ สงฺฆสฺส อคฺคํ พุทฺเธน วณฺณิตํ. วุตฺตญฺเหตํ – ‘‘โส จ สพฺพทโท โหติ, โย ททาติ อุปสฺสย’’นฺติ (สํ. นิ. ๑.๔๒).

"It is warded off" means it is prevented by a dwelling. "For the purpose of shelter" means for the purpose of abiding. "For the purpose of comfort" means for the purpose of living comfortably due to the absence of dangers such as cold. This pair of words, "to contemplate and to see with insight," should also be connected with this very word, "and for the purpose of comfort." For this is what is meant: the gift of a dwelling is also for the purpose of comfort. For what comfort? For that comfort which is for contemplating and seeing with insight. Alternatively, it can be connected with the following word: the gift of a dwelling is for the purpose of contemplating and seeing with insight. The gift of a dwelling to the Sangha by one who gives thinking, "Here they will contemplate and see with insight," is praised by the Buddha as supreme. For this was said: "And he is a giver of all, who gives a lodging."

ยสฺมา จ อคฺคํ วณฺณิตํ, ‘‘ตสฺมา หิ ปณฺฑิโต โปโส’’ติ คาถา. วาสเยตฺถ พหุสฺสุเตติ เอตฺถ วิหาเร ปริยตฺติพหุสฺสุเต จ ปฏิเวธพหุสฺสุเต จ วาเสยฺย. เตสํ อนฺนญฺจาติ ยํ เตสํ อนุจฺฉวิกํ อนฺนญฺจ ปานญฺจ วตฺถานิ จ มญฺจปีฐาทิเสนาสนานิ จ, ตํ สพฺพํ เตสุ อุชุภูเตสุ อกุฏิลจิตฺเตสุ. ทเทยฺยาติ นิทเหยฺย. ตญฺจ โข วิปฺปสนฺเนน เจตสา น [Pg.59] จิตฺตปฺปสาทํ วิราเธตฺวา, เอวํ วิปฺปสนฺนจิตฺตสฺส หิ เต ตสฺส ธมฺมํ เทเสนฺติ…เป… ปรินิพฺพาติ อนาสโวติ.

And because it is praised as supreme, there is the verse beginning, "Therefore, a wise person should have dwellings built." "He should have the very learned reside there": here, in this dwelling, he should have reside those with great learning in the scriptures and those with great learning in realization. "And food for them": whatever is suitable food, drink, robes, and lodgings such as beds and seats for them, all that he should give to them who are upright, with minds that are not crooked. "He should give" means he should deposit. And that he should give with an especially clear mind, without impairing his mental clarity. For to such a one with a clear mind, they teach the Dhamma that removes all suffering, which he, having understood in this Dispensation, becomes free of cankers and attains parinibbāna.

๒๙๖. อาวิญฺฉนจฺฉิทฺทํ อาวิญฺฉนรชฺชุนฺติ เอตฺถ รชฺชุ นาม สเจปิ ทีปินงฺคุฏฺเฐน กตา โหติ, วฏฺฏติเยว; น กาจิ น วฏฺฏติ. ตีณิ ตาฬานีติ ติสฺโส กุญฺจิกาโย. ยนฺตกํ สูจิกนฺติ เอตฺถ ยํ ยํ ชานาติ ตํ ตํ ยนฺตกํ, ตสฺส วิวรณสูจิกญฺจ กาตุํ วฏฺฏติ. เวทิกาวาตปานํ นาม เจติเย เวทิกาสทิสํ. ชาลวาตปานํ นาม ชาลกพทฺธํ. สลากวาตปานํ นาม ถมฺภกวาตปานํ. จกฺกลิกนฺติ เอตฺถ โจฬกปาทปุญฺฉนํ พนฺธิตุํ อนุชานามีติ อตฺโถ. วาตปานภิสีติ วาตปานปฺปมาเณน ภิสึ กตฺวา พนฺธิตุํ อนุชานามีติ อตฺโถ. มิฑฺฒินฺติ มิฑฺฒกํ. พิทลมญฺจกนฺติ เวตฺตมญฺจํ; เวฬุวิลีเวหิ วา วีตํ.

296. In the phrase "a pulling-hole, a pulling-rope": here, a rope, even if it is made with a leopard's tail, is allowable; no kind of rope is unallowable. "Three `tāḷa`s" means three keys. In "a mechanism and a key," whatever is known as a mechanism is a `yantaka`; and it is allowable to make a key for opening it. A `vedikā` window is a window similar to a railing on a cetiya. A `jāla` window is a window constructed with a lattice. A `salāka` window is a window fitted with bars. Regarding `cakkalika`, the meaning is: "I allow the tying of a circular foot-wiper made of rags." Regarding `vātapānabhisi`, the meaning is: "I allow making a bolster to the measure of the window and tying it." `Miḍḍhi` means a small bench made of earth or wood. A `bidala` couch means a couch plaited with rattan, or one woven with bamboo strips.

๒๙๗. อาสนฺทิโกติ จตุรสฺสปีฐํ วุจฺจติ. อุจฺจกมฺปิ อาสนฺทิกนฺติ วจนโต เอกโตภาเคน ทีฆปีฐเมว หิ อฏฺฐงฺคุลปาทกํ วฏฺฏติ, จตุรสฺสอาสนฺทิโก ปน ปมาณาติกฺกนฺโตปิ วฏฺฏตีติ เวทิตพฺโพ. สตฺตงฺโค นาม ตีสุ ทิสาสุ อปสฺสยํ กตฺวา กตมญฺโจ, อยมฺปิ ปมาณาติกฺกนฺโต วฏฺฏติ. ภทฺทปีฐนฺติ เวตฺตมยํ ปีฐํ วุจฺจติ. ปีฐิกาติ ปิโลติกาพทฺธปีฐเมว. เอฬกปาทปีฐํ นาม ทารุปฏฺฏิกาย อุปริ ปาเท ฐเปตฺวา โภชนผลกํ วิย กตปีฐํ วุจฺจติ. อามลกวฏฺฏิกปีฐํ นาม อามลกากาเรน โยชิตํ พหุปาทกปีฐํ. อิมานิ ตาว ปาฬิยํ อาคตปีฐานิ. ทารุมยํ ปน สพฺพํ ปีฐํ วฏฺฏตีติ อยเมตฺถ วินิจฺฉโย. โกจฺฉนฺติ อุสิรมยํ วา มุญฺชปพฺพชมยํ วา.

297. An `āsandika` is called a square seat. Because it was said, "even a high `āsandika`," indeed only a rectangular seat with eight-finger-breadth legs is allowable; however, a square `āsandika`, even if it exceeds the standard measurement, is to be understood as allowable. A `sattaṅga` is a couch made with backrests on three sides; this too is allowable even if it exceeds the standard measurement. A `bhaddapīṭha` is a seat made of rattan. A `pīṭhikā` is a seat bound only with cloth. An `eḷakapāda` seat is a seat made like a dining board, by placing legs on top of a wooden plank. An `āmalakavaṭṭika` seat is a seat with many legs, joined in the shape of an āmalaka fruit. These, for a start, are the seats that appear in the Pāḷi. However, any seat made of wood is allowable; this is the decision here. A `koccha` is a mat made of vetiver grass, or of muñja grass and `pabbaja` grass.

อฏฺฐงฺคุลปรมํ มญฺจปฏิปาทกนฺติ เอตฺถ มนุสฺสานํ ปมาณงฺคุลเมว อฏฺฐงฺคุลํ. จิมิลิกา นาม ปริกมฺมกตาย ภูมิยา ฉวิสํรกฺขณตฺถาย อตฺถรณํ วุจฺจติ. รุกฺขตูลนฺติ สิมฺพลิรุกฺขาทีนํ เยสํ เกสญฺจิ รุกฺขานํ ตูลํ. ลตาตูลนฺติ ขีรวลฺลิอาทีนํ ยาสํ กาสญฺจิ วลฺลีนํ ตูลํ. โปฏกิตูลนฺติ โปฏกิติณาทีนํ เยสํ เกสญฺจิ ติณชาติกานํ อนฺตมโส อุจฺฉุนฬาทีนมฺปิ ตูลํ. เอเตหิ ตีหิ สพฺพภูตคามา สงฺคหิตา โหนฺติ. รุกฺขวลฺลิติณชาติโย หิ มุญฺจิตฺวา อญฺโญ ภูตคาโม นาม นตฺถิ, ตสฺมา ยสฺส กสฺสจิ ภูตคามสฺส ตูลํ พิมฺโพหเน [Pg.60] วฏฺฏติ, ภิสึ ปน ปาปุณิตฺวา สพฺพมฺเปตํ อกปฺปิยตูลนฺติ วุจฺจติ. น เกวลญฺจ พิมฺโพหเน เอตํ ตูลเมว, หํสโมราทีนํ สพฺพสกุณานํ สีหาทีนํ สพฺพจตุปฺปทานญฺจ โลมมฺปิ วฏฺฏติ. ปิยงฺคุปุปฺผพกุฬปุปฺผาทิ ปน ยํกิญฺจิ ปุปฺผํ น วฏฺฏติ. ตมาลปตฺตํ สุทฺธเมว น วฏฺฏติ, มิสฺสกํ ปน วฏฺฏติ. ภิสีนํ อนุญฺญาตํ ปญฺจวิธํ อุณฺณาทิตูลมฺปิ วฏฺฏติ.

In the text `aṭṭhaṅgulaparamaṃ mañcapaṭipādakaṃ`, the term `aṅgula` refers to a standard human fingerbreadth. A `cimilikā` is the name for a covering spread over prepared ground for the purpose of protecting its surface or color. `Rukkhatūla` means the kapok of any tree whatsoever, such as the silk-cotton tree. `Latātūla` means the kapok of any creeper whatsoever, such as the milk creeper. `Poṭakitūla` means the kapok of any kind of grass whatsoever, such as poṭaki grass, down to even sugarcane and reeds. By these three, all plant life is included. For, apart from the kinds of trees, creepers, and grasses, there is no other so-called plant life. Therefore, the kapok of any plant life whatsoever is allowable for a pillow. However, when it comes to a mattress, all of this is called 'unallowable kapok'. And not only is this kapok allowable for a pillow, but the feathers of all birds, such as swans and peacocks, and the hair of all quadrupeds, such as lions, are also allowable. However, any flower whatsoever, such as the piyaṅgu flower or the bakuḷa flower, is not allowable. A tamāla leaf by itself is not allowable, but mixed it is allowable. The five kinds of filling beginning with wool, which are allowed for mattresses, are also allowable for a pillow.

อทฺธกายิกานีติ อุปฑฺฒกายปฺปมาณานิ, เยสุ กฏิโต ปฏฺฐาย ยาว สีสํ อุปทหนฺติ. สีสปฺปมาณํ นาม ยสฺส วิตฺถารโต ตีสุ กณฺเณสุ ทฺวินฺนํ กณฺณานํ อนฺตรํ มินียมานํ วิทตฺถิ เจว จตุรงฺคุลญฺจ โหติ, มชฺฌฏฺฐานํ มุฏฺฐิรตนํ โหติ. ทีฆโต ปน ทิยฑฺฒรตนํ วา ทฺวิรตนํ วาติ กุรุนฺทิยํ วุตฺตํ. อยํ สีสปฺปมาณสฺส อุกฺกฏฺฐปริจฺเฉโท. อิโต อุทฺธํ น วฏฺฏติ, เหฏฺฐา ปน วฏฺฏติ. อคิลานสฺส สีสุปธานญฺจ ปาทุปธานญฺจาติ ทฺวยเมว วฏฺฏติ. คิลานสฺส พิมฺโพหนานิ สนฺถริตฺวา อุปริ ปจฺจตฺถรณํ กตฺวา นิปชฺชิตุมฺปิ วฏฺฏติ. ‘‘ยานิ ปน ภิสีนํ อนุญฺญาตานิ ปญฺจ กปฺปิยตูลานิ, เตหิ พิมฺโพหนํ มหนฺตมฺปิ วฏฺฏตี’’ติ ผุสฺสเทวตฺเถโร อาห. วินยธรอุปติสฺสตฺเถโร ปน ‘‘พิมฺโพหนํ กริสฺสามี’ติ กปฺปิยตูลํ วา อกปฺปิยตูลํ วา ปกฺขิปิตฺวา กโรนฺตสฺส ปมาณเมว วฏฺฏตี’’ติ อาห.

Half-body pillows are those of half the body's measure, on which one places the body from the waist up to the head. A head-sized pillow is one of which, in width, the space between two of its three corners, when measured, is one span and four fingerbreadths, and the middle part is a fist-cubit. In length, however, it is one and a half cubits or two cubits; so it is said in the Kurundī. This is the maximum limit for a head-sized pillow. Above this is not allowable, but below it is allowable. For one who is not ill, only two are allowable: a head-pillow and a foot-pillow. For one who is ill, it is allowable even to lie down after spreading out pillows and placing a coverlet on top. Elder Phussadeva said: 'As for the five allowable fillings that are permitted for mattresses, a pillow made with them is allowable even if it is large.' However, the Elder Upatissa, an expert in the Vinaya, said: 'For one who makes a pillow, thinking, "I will make a pillow," and puts in either allowable or unallowable filling, only one of the prescribed size is allowable.'

ปญฺจ ภิสิโยติ ปญฺจหิ อุณฺณาทีหิ ปูริตภิสิโย. ตูลคณนาย หิ เอตาสํ คณนา วุตฺตา. ตตฺถ อุณฺณคฺคหเณน น เกวลํ เอฬกโลมเมว คหิตํ, ฐเปตฺวา มนุสฺสโลมํ ยํกิญฺจิ กปฺปิยากปฺปิยมํสชาตีนํ ปกฺขิจตุปฺปทานํ โลมํ, สพฺพํ อิธ อุณฺณคฺคหเณเนว คหิตํ. ตสฺมา ฉนฺนํ จีวรานํ ฉนฺนํ อนุโลมจีวรานญฺจ อญฺญตเรน ภิสิจฺฉวึ กตฺวา ตํ สพฺพํ ปกฺขิปิตฺวา ภิสึ กาตุํ วฏฺฏติ. เอฬกโลมานิ ปน อปกฺขิปิตฺวา กมฺพลเมว จตุคฺคุณํ วา ปญฺจคุณํ วา ปกฺขิปิตฺวา กตาปิ อุณฺณภิสิสงฺขฺยเมว คจฺฉติ.

The five mattresses are mattresses filled with five things, beginning with wool. For their number is stated by the count of the fillings. Therein, by the taking of 'wool,' not only sheep's wool is taken. Rather, setting aside human hair, whatever hair there is of birds and quadrupeds—of kinds whose flesh is allowable or unallowable—all of it is here taken by the taking of 'wool.' Therefore, having made a mattress-cover with any one of the six robes or the six suitable robes, and having put all that hair inside, it is allowable to make a mattress. However, even if one does not put in sheep's wool but makes a mattress by putting in just a woolen blanket folded fourfold or fivefold, it still comes under the category of a wool-mattress.

โจฬภิสิอาทีสุ ยํกิญฺจิ นวโจฬํ วา ปุราณโจฬํ วา สํหริตฺวา วา อนฺโต ปกฺขิปิตฺวา วา กตา โจฬภิสิ, ยํกิญฺจิ วากํ ปกฺขิปิตฺวา กตา วากภิสิ, ยํกิญฺจิ ติณํ ปกฺขิปิตฺวา กตา ติณภิสิ, อญฺญตฺร สุทฺธตมาลปตฺตํ ยํกิญฺจิ ปณฺณํ ปกฺขิปิตฺวา กตา ปณฺณภิสีติ เวทิตพฺพา. ตมาลปตฺตํ ปน อญฺเญน มิสฺสเมว วฏฺฏติ, สุทฺธํ น วฏฺฏติ. ภิสิยา ปมาณนิยโม [Pg.61] นตฺถิ, มญฺจภิสิ ปีฐภิสิ ภูมตฺถรณภิสิ จงฺกมนภิสิ ปาทปุญฺฉนภิสีติ เอตาสํ อนุรูปโต สลฺลกฺเขตฺวา อตฺตโน รุจิวเสน ปมาณํ กาตพฺพํ. ยํ ปเนตํ อุณฺณาทิปญฺจวิธตูลมฺปิ ภิสิยํ วฏฺฏติ, ตํ ‘‘มสูรเกปิ วฏฺฏตี’’ติ กุรุนฺทิยํ วุตฺตํ. เอเตน มสูรกํ ปริภุญฺชิตุํ วฏฺฏตีติ สิทฺธํ โหติ.

Regarding cloth-mattresses and the like: a mattress made by folding or putting inside any new or old cloth is to be known as a cloth-mattress. A mattress made by putting in any bark-fiber is to be known as a bark-fiber-mattress. A mattress made by putting in any grass is to be known as a grass-mattress. A mattress made by putting in any leaf—other than a pure tamāla leaf—is to be known as a leaf-mattress. A tamāla leaf, however, is allowable only when mixed with other leaves; pure, it is not allowable. There is no fixed measurement for a mattress. For a bed-mattress, a chair-mattress, a floor-mattress, a walking-path-mattress, or a foot-wiping-mattress, the size should be made according to one's own preference, having considered what is appropriate for each. And as for these five kinds of filling beginning with wool that are allowable for a mattress, it is said in the Kurundī: 'They are also allowable for a leather bolster.' By this, it is established that it is allowable to use a leather bolster.

มญฺจภิสึ ปีเฐ สนฺถรนฺตีติ มญฺจภิสึ ปีเฐ อตฺถรนฺติ; อตฺถรณตฺถาย หรนฺตีติ ยุชฺชติ. อุลฺโลกํ อกริตฺวาติ เหฏฺฐา จิมิลิกํ อทตฺวา. โผสิตุนฺติ รชเนน วา หลิทฺทิยา วา อุปริ ผุสิตานิ ทาตุํ. ภตฺติกมฺมนฺติ ภิสิจฺฉวิยา อุปริ ภตฺติกมฺมํ. หตฺถภตฺตินฺติ ปญฺจงฺคุลิภตฺตึ.

`Mañcabhisiṃ pīṭhe santharanti` means they spread the bed-mattress on the chair; or, the meaning 'they carry it for the purpose of spreading' is also suitable. `Ullokaṃ akaritvā` means not having placed a ground-cloth underneath. `Phosituṃ` means to make spots on top with dye or with turmeric. `Bhattikammaṃ` means decorative work on top of the mattress-cover. `Hatthabhattiṃ` means the five-finger pattern.

๒๙๘. อิกฺกาสนฺติ รุกฺขนิยฺยาสํ วา สิเลสํ วา. ปิฏฺฐมทฺทนฺติ ปิฏฺฐขลึ. กุณฺฑกมตฺติกนฺติ กุณฺฑกมิสฺสกมตฺติกํ. สาสปกุฏฺฏนฺติ สาสปปิฏฺฐํ. สิตฺถเตลกนฺติ วิลีนมธุสิตฺถกํ. อจฺจุสฺสนฺนํ โหตีติ พินฺทุ พินฺทุ หุตฺวา ติฏฺฐติ. ปจฺจุทฺธริตุนฺติ ปุญฺฉิตุํ. คณฺฑุมตฺติกนฺติ คณฺฑุปฺปาทคูถมตฺติกํ. กสาวนฺติ อามลกหรีตกานํ กสาวํ.

298. `Ikkāsaṃ` means tree-gum or other adhesive. `Piṭṭhamaddaṃ` means flour paste. `Kuṇḍakamattikaṃ` means fine clay mixed with broken rice. `Sāsapakuṭṭaṃ` means mustard powder. `Sitthatelakaṃ` means melted beeswax. `Accussannaṃ hoti` means it forms drops and remains. `Paccuddharituṃ` means to wipe. `Gaṇḍumattikaṃ` means clay that is the excrement of earthworms. `Kasāvaṃ` means the astringent liquid of emblic and chebulic myrobalan.

๒๙๙. น ภิกฺขเว ปฏิภานจิตฺตนฺติ เอตฺถ น เกวลํ อิตฺถิปุริสรูปเมว, ติรจฺฉานรูปมฺปิ อนฺตมโส คณฺฑุปฺปาทรูปมฺปิ ภิกฺขุโน สยํ กาตุํ วา ‘‘กโรหี’’ติ วตฺตุํ วา น วฏฺฏติ, ‘‘อุปาสก ทฺวารปาลํ กโรหี’’ติ วตฺตุมฺปิ น ลพฺภติ. ชาตกปกรณอสทิสทานาทีนิ ปน ปสาทนียานิ นิพฺพิทาปฏิสํยุตฺตานิ วา วตฺถูนิ ปเรหิ การาเปตุํ ลพฺภติ. มาลากมฺมาทีนิ สยมฺปิ กาตุํ ลพฺภติ.

299. In the text `Na, bhikkhave, paṭibhānacittaṃ`, it is not only the figure of a woman or a man that is not allowable. For a monk, it is not allowable to make himself, or to say 'Make it,' even the figure of an animal, down to the figure of an earthworm. It is not permitted even to say, 'Lay follower, make a door-guardian figure.' However, it is permitted to have others make inspiring figures, such as those depicting subjects from the Jātakas, the Asadisa Dāna, and so on, or figures of things connected with disenchantment. Floral decorative work and the like, it is permitted to do oneself.

๓๐๐. อฬกมนฺทาติ เอกงฺคณา มนุสฺสาภิกิณฺณา. ตโย คพฺเภติ เอตฺถ สิวิกาคพฺโภติ จตุรสฺสคพฺโภ. นาฬิกาคพฺโภติ วิตฺถารโต ทิคุณติคุณายาโม ทีฆคพฺโภ. หมฺมิยคพฺโภติ อากาสตเล กูฏาคารคพฺโภ วา มุณฺฑจฺฉทนคพฺโภ วา.

300. `Aḷakamandā` means having a single courtyard and being crowded with people. Regarding `tayo gabbhe` here: a `sivikāgabbha` is a square enclosure; a `nāḷikāgabbha` is a long enclosure, twice or three times as long as it is wide; and a `hammiyagabbha` is, in the open air, either a peaked-roof enclosure or a flat-roofed enclosure.

กลงฺกปาทกนฺติ รุกฺขํ วิชฺฌิตฺวา ตตฺถ ขาณุเก อาโกเฏตฺวา กตํ, ตํ อาหริมํ ภิตฺติปาทํ ชิณฺณกุฏฺฏปาทสฺส อุปตฺถมฺภนตฺถํ ภูมิยํ ปติฏฺฐาเปตุํ อนุชานามีติ [Pg.62] อตฺโถ. ปริตฺตาณกิฏิกนฺติ วสฺสปริตฺตาณตฺถํ กิฏิกํ. อุทฺทสุธนฺติ วจฺฉกโคมเยน เจว ฉาริกาย จ สทฺธึ มทฺทิตมตฺติกํ.

`Kalaṅkapādaka` is a wall-base made by piercing hardwood and driving in pegs. The meaning is: I allow that movable wall-base to be set on the ground for the purpose of supporting the base of a dilapidated wall. `Parittāṇakiṭika` is a screen for protection from rain. `Uddasudha` is fine clay kneaded together with calf dung and ash.

อาฬินฺโท นาม ปมุขํ วุจฺจติ. ปฆนํ นาม ยํ นิกฺขมนฺตา จ ปวิสนฺตา จ ปาเทหิ หนนฺติ, ตสฺส วิหารทฺวาเร อุภโต กุฏฺฏํ นีหริตฺวา กตปเทสสฺเสตํ อธิวจนํ, ‘‘ปฆาน’’นฺติปิ วุจฺจติ. ปกุฏฺฏนฺติ มชฺเฌ คพฺภสฺส สมนฺตา ปริยาคาโร วุจฺจติ. ‘‘ปกุฏ’’นฺติปิ ปาโฐ. โอสารกนฺติ อนาฬินฺทเก วิหาเร วํสํ ทตฺวา ตโต ทณฺฑเก โอสาเรตฺวา กตฉทนปมุขํ. สํสารณกิฏิโก นาม จกฺกลยุตฺโต กิฏิโก.

A porch is called an `āḷinda`. The place that those exiting and entering strike with their feet is called a `paghana`; this is the designation for the place made by extending the wall on both sides of the monastery doorway. It is also called `paghāna`. An ambulatory surrounding the central chamber is called a `pakuṭṭa`. There is also the reading `pakuṭa`. An `osāraka` is a porch with a roof made in a monastery that lacks an āḷinda, by placing a bamboo pole and then lowering down small sticks from it. A `saṃsāraṇakiṭika` is a screen fitted with wheels.

๓๐๑. ปานียภาชนนฺติ ปิวนฺตานํ ปานียทานภาชนํ. อุฬุงฺโก จ ถาลกญฺจ ปานียสงฺขสฺส อนุโลมานิ.

301. `Pānīyabhājana` means a vessel for giving drinking water to those who drink. A ladle (uḷuṅka) and a cup (thālaka) are suitable for a drinking-water conch.

๓๐๓. อเปสีติ ทีฆทารุมฺหิ ขาณุเก ปเวเสตฺวา กณฺฏกสาขาหิ วินนฺธิตฺวา กตํ ทฺวารถกนกํ. ปลิโฆติ คามทฺวาเรสุ วิย จกฺกยุตฺตํ ทฺวารถกนกํ.

303. `Apesī` is a door-barrier made by inserting pegs into a long piece of wood and weaving it with thorny branches. `Paligha` is a door-barrier fitted with a wheel, like those at village gates.

๓๐๕. อสฺสตรีหิ ยุตฺตา รถา อสฺสตรีรถา. อามุตฺตมณิกุณฺฑลาติ อามุตฺตมณิกุณฺฑลานิ.

305. Chariots yoked with mules are `assatarīrathā`. `Āmuttamaṇikuṇḍalā` means having worn jeweled earrings.

ปรินิพฺพุโตติ กิเลสปรินิพฺพาเนน ปรินิพฺพุโต. สีติภูโตติ กิเลสาตปาภาเวน สีติภูโต. นิรูปธีติ กิเลสุปธิอภาเวน นิรูปธีติ วุจฺจติ.

`Parinibbuto` means fully extinguished through the extinguishing of the defilements. `Sītibhūto` means having become cool due to the absence of the heat of the defilements. One is called `nirūpadhi` due to the absence of the substrata of the defilements.

สพฺพา อาสตฺติโย เฉตฺวาติ รูปาทีสุ วา วิสเยสุ สพฺพภเวสุ วา ปตฺถนาโย ฉินฺทิตฺวา. หทเย ทรนฺติ จิตฺเต กิเลสทรถํ วิเนตฺวา. เวยฺยายิกนฺติ วยกรณํ วุจฺจติ.

`Sabbā āsattiyo chetvā` means having cut off desires for sense objects such as forms, or for all existences. `Hadaye daraṃ` means having removed the distress of defilements from the mind. `Veyyāyika` is said to be that which causes expenditure.

๓๐๗. อาเทยฺยวาโจติ ตสฺส วจนํ พหู ชนา อาทิยิตพฺพํ โสตพฺพํ มญฺญนฺตีติ อตฺโถ. อาราเม อกํสูติ เย สธนา, เต อตฺตโน ธเนน อกํสุ. เย มนฺทธนา เจว อธนา จ, เตสํ ธนํ อทาสิ. อิติ โส สตสหสฺสกหาปเณ สตสหสฺสคฺฆนกญฺจ ภณฺฑํ ทตฺวา ปญฺจจตฺตาลีสโยชนิเก อทฺธาเน โยชเน โยชเน วิหารปติฏฺฐานํ กตฺวา สาวตฺถึ อคมาสิ.

307. “Ādeyyavāco” means that his words are considered by many people to be worthy of being accepted and listened to. “Ārāme akaṃsu” means that those who were wealthy built with their own wealth. To those who had little wealth or no wealth, he gave wealth. Thus, having given one hundred thousand kahāpaṇas and goods worth one hundred thousand, he established monasteries at every yojana along the forty-five-yojana journey and then went to Sāvatthī.

โกฏิสนฺถรํ [Pg.63] สนฺถราเปสีติ กหาปณโกฏิยา กหาปณโกฏึ ปฏิปาเทตฺวา สนฺถริ. เย ตตฺถ รุกฺขา วา โปกฺขรณิโย วา เตสํ ปริกฺเขปปฺปมาณํ คเหตฺวา อญฺญสฺมึ ฐาเน สนฺถริตฺวา อทาสิ. เอวมสฺส อฏฺฐารสโกฏิกํ นิธานํ ปริกฺขยํ อคมาสิ.

“He had it paved with coins touching edge to edge” means he had the kahāpaṇas spread out, causing the edge of one to meet the edge of another. As for the trees and ponds there, taking the measure of their perimeter, he spread out coins in another place and gave that. In this way, his buried treasure of eighteen koṭis was exhausted.

กุมารสฺส เอตทโหสีติ คหปติโน เอวํ พหุธนํ จชนฺตสฺสาปิ มุขสฺส วิปฺปสนฺนาการํ ทิสฺวา เอตํ อโหสิ. โกฏฺฐกํ มาเปสีติ สตฺตภูมิกํ ทฺวารโกฏฺฐกปาสาทํ มาเปสิ.

“This occurred to the prince” means this thought occurred upon seeing the especially serene expression on the householder's face, even while he was giving away so much wealth. “He had a gatehouse built” means he had a seven-storied gatehouse-mansion built.

อถ โข อนาถปิณฺฑิโก คหปติ เชตวเน วิหาเร การาเปสิ…เป… มณฺฑเป การาเปสีติ อปราหิปิ อฏฺฐารสหิ โกฏีหิ เอเต วิหาราทโย การาเปสิ อฏฺฐกรีสปฺปมาณาย ภูมิยา. วิปสฺสิสฺส หิ ภควโต ปุนพฺพสุมิตฺโต คหปติ โยชนปฺปมาณํ ภูมึ สุวณฺณิฏฺฐกาสนฺถเรน กิณิตฺวา วิหารํ การาเปสิ. สิขิสฺส ปน สิริวฑฺโฒ คหปติ ติคาวุตปฺปมาณํ สุวณฺณยฏฺฐิสนฺถเรน, เวสฺสภุสฺส โสตฺถิโช คหปติ อฑฺฒโยชนปฺปมาณํ สุวณฺณผาลสนฺถเรน, กกุสนฺธสฺส ปน อจฺจุโต คหปติ คาวุตปฺปมาณํ สุวณฺณหตฺถิปทสนฺถเรน, โกณาคมนสฺส อุคฺโค คหปติ อฑฺฒคาวุตปฺปมาณํ สุวณฺณิฏฺฐกาสนฺถเรน, กสฺสปสฺส สุมงฺคโล คหปติ วีสติอุสภปฺปมาณํ สุวณฺณกจฺฉปสนฺถเรน, อมฺหากํ ภควโต สุทตฺโต คหปติ อฏฺฐกรีสปฺปมาณํ ภูมึ กหาปณสนฺถเรน กิณิตฺวา วิหารํ การาเปสีติ; เอวํ อนุปุพฺเพน ปริหายนฺติ สมฺปตฺติโยติ อลเมว สพฺพสมฺปตฺตีสุ วิรชฺชิตุํ อลํ วิมุจฺจิตุนฺติ.

Then the householder Anāthapiṇḍika had monasteries built in Jeta's Grove... had pavilions built. With another eighteen koṭis, he had these monasteries and other structures built on a plot of land measuring eight karīsas. For the Blessed One Vipassī, the householder Punabbasumitta bought a plot of land measuring a yojana by paving it with golden bricks and had a monastery built. For the Blessed One Sikhī, the householder Sirivaḍḍha bought a plot of three gāvutas by paving it with golden rods. For the Blessed One Vessabhū, the householder Sotthija bought a plot of half a yojana by paving it with golden ploughshares. For the Blessed One Kakusandha, the householder Accuta bought a plot of one gāvuta by paving it with golden elephant-footprints. For the Blessed One Koṇāgamana, the householder Ugga bought a plot of half a gāvuta by paving it with golden bricks. For the Blessed One Kassapa, the householder Sumaṅgala bought a plot of twenty usabhas by paving it with golden tortoises. For our Blessed One, the householder Sudatta bought a plot of eight karīsas by paving it with kahāpaṇas and had a monastery built. Thus, accomplishments successively decline. Therefore, it is indeed fitting to become dispassionate towards all accomplishments; it is fitting to be liberated.

๓๐๘. ขณฺฑนฺติ ภินฺโนกาโส. ผุลฺลนฺติ ผลิโตกาโส. ปฏิสงฺขริสฺสตีติ ปากติกํ กริสฺสติ. ลทฺธนวกมฺเมน ปน ภิกฺขุนา วาสิผรสุนิขาทนาทีนิ คเหตฺวา สยํ น กาตพฺพํ, กตากตํ ชานิตพฺพํ.

308. “Khaṇḍa” means a broken place. “Phulla” means a cracked place. “Paṭisaṅkharissati” means he will restore it to its original state. However, a monk who has received a new construction work should not take up an adze, axe, chisel, or the like and do the work himself; he should know what has been done and what has not been done.

๓๑๐. ปิฏฺฐิโต ปิฏฺฐิโต คนฺตฺวาติ เถโร กิร คิลาเน ปฏิชคฺคนฺโต ชิณฺเณ วุฑฺเฒ สงฺคณฺหนฺโต สพฺพปจฺฉโต อาคจฺฉติ. อิทมสฺส จาริตฺตํ. เตน วุตฺตํ – ‘‘ปิฏฺฐิโต ปิฏฺฐิโต คนฺตฺวา’’ติ. อคฺคาสนนฺติ เถราสนํ. อคฺโคทกนฺติ ทกฺขิโณทกํ. อคฺคปิณฺฑนฺติ สงฺฆตฺเถรปิณฺฑํ. อนฺตรา สตฺถีนํ กริตฺวาติ จตุนฺนํ ปาทานํ อนฺตเร กริตฺวา.

310. “Having gone behind, behind”: it is said that the Elder, while tending to the sick and supporting the old and senior monks, would come last of all. This was his custom. Therefore it was said, “having gone behind, behind.” “Aggāsana” means the elder's seat. “Aggodaka” means the dedicatory water. “Aggapiṇḍa” means the alms-food for the elder of the Saṅgha. “Having placed it between the thighs” means having placed it between the four legs of the seat.

๓๑๕. ปติฏฺฐาเปสีติ [Pg.64] อฏฺฐารสโกฏิปริจฺจาคํ กตฺวา ปติฏฺฐาเปสิ. เอวํ สพฺพาปิ จตุปณฺณาสโกฏิโย ปริจฺจชิ.

315. “He established”: having made a donation of eighteen koṭis, he established it. In this way, he gave away all fifty-four koṭis.

วิหารานุชานนกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Allowance of Monasteries is concluded.

อาสนปฺปฏิพาหนาทิกถา

The Discussion on Refusing a Seat, and so on

๓๑๖. วิปฺปกตโภชโนติ อนฺตรฆเร วา วิหาเร วา อรญฺเญ วา ยตฺถ กตฺถจิ ภุญฺชมาโน ภิกฺขุ อนิฏฺฐิเต โภชเน น วุฏฺฐาเปตพฺโพ. อนฺตรฆเร ปจฺฉา อาคเตน ภิกฺขํ คเหตฺวา คนฺตพฺพํ. สเจ มนุสฺสา วา ภิกฺขู วา ‘‘ปวิสถา’’ติ วทนฺติ, ‘‘มยิ ปวิสนฺเต ภิกฺขู อุฏฺฐหิสฺสนฺตี’’ติ วตฺตพฺพํ. ‘‘เอถ, ภนฺเต, อาสนํ อตฺถี’’ติ วุตฺเตน ปน ปวิสิตพฺพํ. สเจ โกจิ กิญฺจิ น วทติ, อาสนสาลํ คนฺตฺวา อติสมีปํ อคนฺตฺวา สภาคฏฺฐาเน ฐาตพฺพํ. โอกาเส กเต ‘‘ปวิสถา’’ติ วุตฺเตน ปน ปวิสิตพฺพํ. สเจ ปน ยํ อาสนํ ตสฺส ปาปุณาติ, ตตฺถ อภุญฺชนฺโต ภิกฺขุ นิสินฺโน โหติ, ตํ อุฏฺฐาเปตุํ วฏฺฏติ. ยาคุขชฺชกาทีสุ ปน ยํกิญฺจิ ปิวิตฺวา วา ขาทิตฺวา วา ยาว อญฺโญ อาคจฺฉติ, ตาว นิสินฺนํ ริตฺตหตฺถมฺปิ วุฏฺฐาเปตุํ น วฏฺฏติ. วิปฺปกตโภชโนเยว หิ โส โหติ.

“One whose meal is unfinished” means: a monk who is eating anywhere—whether within a village, in a monastery, or in a forest—should not be made to rise when the meal is unfinished. A monk who has arrived late within a village should take the alms and depart. If people or monks say, “Please enter,” one should say, “If I enter, the monks will rise.” However, when told, “Come, venerable sir, there is a seat,” one may enter. If no one says anything, one should go to the dining hall and, not going too close, stand in a suitable place. When permission is given and one is told, “Please enter,” one may enter. Furthermore, if a monk who is not eating is sitting on a seat that is due to him, it is allowable to make him rise. However, if one has drunk or eaten anything such as gruel or snacks, it is not allowable to make the seated monk rise, even with empty hands, as long as another is yet to arrive. For he is indeed one whose meal is unfinished.

สเจ วุฏฺฐาเปตีติ สเจ อาปตฺตึ อติกฺกมิตฺวาปิ วุฏฺฐาเปติเยว. ปวาริโต จ โหตีติ ยํ โส วุฏฺฐาเปติ, อยญฺจ ภิกฺขุ ปวาริโต จ โหติ, เตน วตฺตพฺโพ – ‘‘คจฺฉ อุทกํ อาหราหี’’ติ. วุฑฺฒตรญฺหิ ภิกฺขุํ อาณาเปตุํ อิทเมว เอกํ ฐานนฺติ. สเจ โส อุทกมฺปิ น อาหรติ, ตโต ยญฺจ นวกตเรน กตฺตพฺพํ, ตํ ทสฺเสนฺโต ‘‘สาธุกํ สิตฺถานี’’ติอาทิมาห.

316. “If he makes him rise” means: if, even having transgressed an offense, he still makes him rise. “And he has been formally satisfied” means: if the monk whom he makes rise has also been formally satisfied with his meal, then he (the senior who displaced him) should be told (by the junior), “Go, bring water.” Indeed, this is the one single occasion for ordering a more senior monk. If he does not even bring water, then, to show what should be done by the more junior monk, He (the Buddha) said, “The rice grains well…” and so on.

คิลานสฺส ปติรูปํ เสยฺยนฺติ เอตฺถ โย กาสภคนฺทราติสาราทีหิ คิลาโน โหติ, เขฬมลฺลกวจฺจกปาลาทีนิ ฐเปตพฺพานิ โหนฺติ. กุฏฺฐิ วา โหติ, เสนาสนํ ทูเสติ; เอวรูปสฺส เหฏฺฐาปาสาทปณฺณสาลาทีสุ อญฺญตรํ เอกมนฺตํ เสนาสนํ ทาตพฺพํ. ยสฺมึ วสนฺเต เสนาสนํ น ทุสฺสติ, ตสฺส วรเสยฺยาปิ ทาตพฺพาว. โยปิ สิเนหปานวิเรจนนตฺถุกมฺมาทีสุ ยํกิญฺจิ เภสชฺชํ กโรติ, สพฺโพ โส คิลาโนเยว, ตสฺสาปิ สลฺลกฺเขตฺวา ปติรูปํ เสนาสนํ ทาตพฺพํ. เลสกปฺเปนาติ อปฺปเกน สีสาพาธาทิมตฺเตน. ภิกฺขู คเณตฺวาติ ‘‘เอตฺตกา นาม ภิกฺขู’’ติ วิหาเร ภิกฺขูนํ ปริจฺเฉทํ ญตฺวา.

“A suitable lodging for the sick” here means: for one who is ill with such things as a cough, fistula, or dysentery, spittoons, chamber pots, and so on should be placed. Or if one is a leper and defiles the lodging, to such a one a lodging should be given in a suitable separate place, such as a lower storey of a mansion, a leaf-hut, or the like. To one by whose dwelling the lodging is not defiled, even the best lodging should be given. And whoever undertakes any medical treatment such as drinking oily potions, taking purgatives, or nasal treatments, all such are indeed sick; for them also, having considered, a suitable lodging should be given. “By way of a pretext” means: with a slight illness such as a mere headache. “Having counted the monks” means: having known the number of monks in the monastery, thinking, “There are this many monks.”

อาสนปฺปฏิพาหนาทิกถา นิฏฺฐิตา.

The Discussion on Refusing a Seat, and so on, is concluded.

เสนาสนคฺคาหกถา

The Discourse on the Taking of Lodgings

๓๑๘. เสยฺยาติ [Pg.65] มญฺจฏฺฐานานิ วุจฺจนฺติ. เสยฺยคฺเคนาติ เสยฺยาปริจฺเฉเทน, วสฺสูปนายิกทิวเส กาลํ โฆเสตฺวา เอกมญฺจฏฺฐานํ เอกสฺส ภิกฺขุโน คาเหตุํ อนุชานามีติ อตฺโถ. เสยฺยคฺเคน คาเหนฺตาติ เสยฺยาปริจฺเฉเทน คาหิยมานา. เสยฺยา อุสฺสารยึสูติ มญฺจฏฺฐานานิ อติเรกานิ อเหสุํ. วิหารคฺคาทีสุปิ เอเสว นโย. อนุภาคนฺติ ปุน อปรมฺปิ ภาคํ ทาตุํ. อติมนฺเทสุ หิ ภิกฺขูสุ เอเกกสฺส ภิกฺขุโน ทฺเว ตีณิ ปริเวณานิ ทาตพฺพานิ. น อกามา ทาตพฺโพติ อนิจฺฉาย น ทาตพฺโพ. ตตฺถ วสฺสูปนายิกทิวเส คหิเต อนุภาเค ปจฺฉา อาคตานํ น อตฺตโน อรุจิยา โส อนุภาโค ทาตพฺโพ. สเจ ปน เยน คหิโต, โส จ อตฺตโน รุจิยา ตํ อนุภาคํ วา ปฐมภาคํ วา เทติ, วฏฺฏติ.

318. ‘Beds’ (seyyā) refers to places for beds. ‘By seniority in beds’ (seyyaggena) means by the arrangement of lodgings; the meaning is that on the day of entering the rains-residence, after announcing the time, I allow one bed-place to be taken by one monk. ‘Allocating by seniority in beds’ (seyyaggena gāhentā) means being allocated by the arrangement of lodgings. ‘They cleared out beds’ (seyyā ussārayiṃsu) means there were extra bed-places. The same method applies to the taking of dwellings, and so forth. ‘An additional portion’ (anubhāgaṃ) means to give yet another share. For among very few monks, two or three cells should be given to each monk. ‘Not to be given unwillingly’ (na akāmā dātabbo) means it should not be given against one’s wish. In that case, if an additional portion was taken on the day of entering the rains-residence, that additional portion should not be given to those who arrive later against one’s own wish. But if the one who took it gives that additional portion or the first portion by his own wish, it is allowable.

นิสฺสีเม ฐิตสฺสาติ อุปจารสีมโต พหิ ฐิตสฺส. อนฺโต อุปจารสีมาย ปน ทูเร ฐิตสฺสาปิ ลพฺภติเยว. เสนาสนํ คเหตฺวาติ วสฺสูปนายิกทิวเส คเหตฺวา. สพฺพกาลํ ปฏิพาหนฺตีติ จตุมาสจฺจเยน อุตุกาเลปิ ปฏิพาหนฺติ. ตีสุ เสนาสนคฺคาเหสุ ปุริมโก จ ปจฺฉิมโก จาติ อิเม ทฺเว คาหา ถาวรา.

‘For one standing outside the boundary’ (nissīme ṭhitassa) means for one standing outside the proximity boundary. But even for one standing far inside the proximity boundary, it can indeed be received. ‘Having taken a lodging’ (senāsanaṃ gahetvā) means having taken it on the day of entering the rains-residence. ‘They obstruct at all times’ (sabbakālaṃ paṭibāhanti) means they obstruct even in the seasons after the four months have passed. Of the three takings of lodgings, the first and the last—these two takings are fixed.

อนฺตรามุตฺตเก อยํ วินิจฺฉโย – เอกสฺมึ วิหาเร มหาลาภเสนาสนํ โหติ. เสนาสนสามิกา วสฺสูปคตํ ภิกฺขุํ สพฺพปจฺจเยหิ สกฺกจฺจํ อุปฏฺฐหิตฺวา ปวาเรตฺวา คมนกาเล พหุํ สมณปริกฺขารํ เทนฺติ. มหาเถรา ทูรโตปิ อาคนฺตฺวา วสฺสูปนายิกทิวเส ตํ คเหตฺวา ผาสุํ วสิตฺวา วุตฺถวสฺสา ลาภํ คณฺหิตฺวา ปกฺกมนฺติ. อาวาสิกา ‘‘มยํ เอตฺถุปฺปนฺนํ ลาภํ น ลภาม, นิจฺจํ อาคนฺตุกมหาเถราว ลภนฺติ, เตเยว นํ อาคนฺตฺวา ปฏิชคฺคิสฺสนฺตี’’ติ ปลุชฺชนฺตมฺปิ น โอโลเกนฺติ. ภควา ตสฺส ปฏิชคฺคนตฺถํ ‘‘อปรชฺชุคตาย ปวารณาย อายตึ วสฺสาวาสตฺถาย อนฺตรามุตฺตโก คาเหตพฺโพ’’ติ อาห.

Regarding the antarāmuttaka, this is the decision: In a certain monastery, there is a lodging with great gain. The owners of the lodging respectfully attend to a monk who has entered the rains-residence, providing all requisites, and after the Pavāraṇā, at the time of departure, they give abundant monastic requisites. Elder monks come even from afar, take it on the day of entering the rains-residence, dwell comfortably, and after completing the rains-residence, they receive the gains and depart. The resident monks think, “We do not obtain the gains that arise here; it is always the visiting elder monks who obtain them. They themselves will come and look after it,” and they do not even look at it when it is falling into disrepair. For the sake of its maintenance, the Blessed One said, “On the day after the Pavāraṇā, an antarāmuttaka should be taken for the purpose of a future rains-residence.”

ตํ คาเหนฺเตน สงฺฆตฺเถโร วตฺตพฺโพ – ‘‘ภนฺเต อนฺตรามุตฺตกเสนาสนํ คณฺหถา’’ติ. สเจ คณฺหาติ, ทาตพฺพํ; โน เจ เอเตเนว อุปาเยน อนุเถรํ อาทึ กตฺวา โย คณฺหาติ, ตสฺส อนฺตมโส สามเณรสฺสาปิ ทาตพฺพํ. เตน ตํ เสนาสนํ อฏฺฐมาเส ปฏิชคฺคิตพฺพํ. ฉทนภิตฺติภูมีสุ [Pg.66] ยํ กิญฺจิ ขณฺฑํ วา ผุลฺลํ วา โหติ, ตํ สพฺพํ ปฏิสงฺขริตพฺพํ. อุทฺเทสปริปุจฺฉาทีหิ ทิวสํ เขเปตฺวา รตฺตึ ตตฺถ วสิตุมฺปิ วฏฺฏติ. รตฺตึ ปริเวเณ วสิตฺวา ตตฺถ ทิวสํ เขเปตุมฺปิ วฏฺฏติ. รตฺตินฺทิวํ ตตฺเถว วสิตุมฺปิ วฏฺฏติ. อุตุกาเล อาคตานํ วุฑฺฒานํ น ปฏิพาหิตพฺพํ. วสฺสูปนายิกทิวเส ปน สมฺปตฺเต สเจ สงฺฆตฺเถโร ‘‘มยฺหํ อิทํ เสนาสนํ เทถา’’ติ วทติ, น ลภติ. ‘‘ภนฺเต, อิทํ อนฺตรามุตฺตกํ คเหตฺวา อฏฺฐมาเส เอเกน ภิกฺขุนา ปฏิชคฺคิต’’นฺติ วตฺวา น ทาตพฺพํ. อฏฺฐมาเส ปฏิชคฺคกภิกฺขุสฺเสว คหิตํ โหติ.

When causing it to be taken, the elder of the Saṅgha should be addressed: “Venerable sir, please take the antarāmuttaka lodging.” If he takes it, it should be given. If not, then by this very method, starting with the next senior, whoever takes it—even down to a novice—should be given it. By that person, that lodging should be maintained for eight months. In the roof, walls, and floor, whatever is broken or cracked, all of it should be repaired. It is allowable to spend the day with such things as learning the Pāḷi and repeatedly asking the meaning, and to stay there at night. It is also allowable to stay in the surrounding cell at night and spend the day there. It is also allowable to stay there day and night. Senior monks who arrive in the cool and hot seasons should not be turned away. However, when the day for entering the rains-residence arrives, if the elder of the Saṅgha says, “Give me this lodging,” he does not obtain it. Saying, “Venerable sir, this antarāmuttaka was taken and maintained by a monk for eight months,” it should not be given. It is considered to have been taken by the very monk who maintained it for eight months.

ยสฺมึ ปน เสนาสเน เอกสํวจฺฉเร ทฺวิกฺขตฺตุํ ปจฺจเย เทนฺติ ฉมาสจฺจเยน ฉมาสจฺจเยน, ตํ อนฺตรามุตฺตกํ น คาเหตพฺพํ. ยสฺมึ วา ติกฺขตฺตุํ เทนฺติ จตุมาสจฺจเยน จตุมาสจฺจเยน, ยสฺมึ วา จตุกฺขตฺตุํ เทนฺติ เตมาสจฺจเยน เตมาสจฺจเยน, ตํ อนฺตรามุตฺตกํ น คาเหตพฺพํ. ปจฺจเยเนว หิ ตํ ปฏิชคฺคนํ ลภิสฺสติ. ยสฺมึ ปน เอกสํวจฺฉเร สกิเทว พหุปจฺจเย เทนฺติ, เอตํ อนฺตรามุตฺตกํ คาเหตพฺพนฺติ. อยํ ตาว อนฺโตวสฺเส วสฺสูปนายิกทิวเสน ปาฬิยํ อาคตเสนาสนคฺคาหกถา.

But a lodging where requisites are given twice in a single year, every six months, should not be taken as an antarāmuttaka. Or one where they are given three times, every four months, or one where they are given four times, every three months—such a lodging should not be taken as an antarāmuttaka. For its maintenance will be received through the requisites themselves. However, a lodging where abundant requisites are given just once in a single year—this should be taken as an antarāmuttaka. This, then, is the discourse on the taking of lodgings that appears in the Pāḷi, concerning the day of entering the rains during the rains-residence.

อยํ ปน เสนาสนคฺคาโห นาม ทุวิโธ โหติ – อุตุกาเล จ วสฺสาวาเส จ. ตตฺถ อุตุกาเล ตาว เกจิ อาคนฺตุกา ภิกฺขู ปุเรภตฺตํ อาคจฺฉนฺติ, เกจิ ปจฺฉาภตฺตํ ปฐมยามํ วา มชฺฌิมยามํ วา ปจฺฉิมยามํ วา เย ยทา อาคจฺฉนฺติ, เตสํ ตทาว ภิกฺขู อุฏฺฐาเปตฺวา เสนาสนํ ทาตพฺพํ. อกาโล นาม นตฺถิ. เสนาสนปญฺญาปเกน ปน ปณฺฑิเตน ภวิตพฺพํ, เอกํ วา ทฺเว วา มญฺจฏฺฐานานิ ฐเปตพฺพานิ. สเจ วิกาเล เอโก วา ทฺเว วา เถรา อาคจฺฉนฺติ, เต วตฺตพฺพา – ‘‘ภนฺเต, อาทิโต ปฏฺฐาย วุฏฺฐาปิยมาเน สพฺเพปิ ภิกฺขู อุพฺภณฺฑิกา ภวิสฺสนฺติ, ตุมฺเห อมฺหากํ วสนฏฺฐาเนเยว วสถา’’ติ.

This taking of lodgings is of two kinds: that in the cool and hot seasons, and that in the rains-residence. Among these, regarding the cool and hot seasons: some visiting monks arrive before the meal; some arrive after the meal, or in the first watch, the middle watch, or the last watch. Whenever they arrive, monks should be made to rise and a lodging should be given to them at that very time. There is no such thing as an unsuitable time. However, the one who assigns the lodgings should be wise; one or two bed-places should be set aside. If one or two elder monks arrive at an unsuitable time, they should be told: “Venerable sirs, if monks are made to rise starting from the first one, all the monks will be unsettled. You should stay in our own dwelling place.”

พหูสุ ปน อาคเตสุ วุฏฺฐาเปตฺวา ปฏิปาฏิยา ทาตพฺพํ. สเจ เอเกกํ ปริเวณํ ปโหติ, เอเกกํ ปริเวณํ ทาตพฺพํ. ตตฺถ อคฺคิสาลทีฆสาลมณฺฑลมาลาทโย สพฺเพปิ ตสฺเสว ปาปุณนฺติ. เอวํ อปฺปโหนฺเต ปาสาทคฺเคน ทาตพฺพํ. ปาสาเทสุ อปฺปโหนฺเตสุ โอวรกคฺเคน ทาตพฺพํ. โอวรเกสุ [Pg.67] อปฺปโหนฺเตสุ เสยฺยคฺเคน ทาตพฺพํ. เสยฺยคฺเคสุ อปฺปโหนฺเตสุ มญฺจฏฺฐาเนน ทาตพฺพํ. มญฺจฏฺฐาเน อปฺปโหนฺเต เอกปีฐกฏฺฐานวเสน ทาตพฺพํ. ภิกฺขุโน ปน ฐิโตกาสมตฺตํ น คาเหตพฺพํ. เอตญฺหิ เสนาสนํ นาม น โหติ. ปีฐกฏฺฐาเน ปน อปฺปโหนฺเต เอกํ มญฺจฏฺฐานํ วา ปีฐกฏฺฐานํ วา วาเรน วาเรน คเหตฺวา ‘‘ภนฺเต, วิสฺสมถา’’ติ ติณฺณํ ชนานํ ทาตพฺพํ, น หิ สกฺกา สีตสมเย สพฺพรตฺตึ อชฺโฌกาเส วสิตุํ. มหาเถเรน ปฐมยามํ วิสฺสมิตฺวา นิกฺขมิตฺวา ทุติยตฺเถรสฺส วตฺตพฺพํ – ‘‘อาวุโส, อิธ ปวิสาหี’’ติ. สเจ มหาเถโร นิทฺทาครุโก โหติ, กาลํ น ชานาติ, อุกฺกาสิตฺวา ทฺวารํ อาโกเฏตฺวา ‘‘ภนฺเต, กาโล ชาโต, สีตํ อนุทหตี’’ติ วตฺตพฺพํ. เตน นิกฺขมิตฺวา โอกาโส ทาตพฺโพ, อทาตุํ น ลภติ. ทุติยตฺเถเรนปิ มชฺฌิมยามํ วิสฺสมิตฺวา ปุริมนเยเนว อิตรสฺส ทาตพฺพํ. นิทฺทาครุโก วุตฺตนเยเนว วุฏฺฐาเปตพฺโพ. เอวํ เอกรตฺตึ เอกมญฺจฏฺฐานํ ติณฺณํ ทาตพฺพํ. ชมฺพุทีเป ปน เอกจฺเจ ภิกฺขู ‘‘เสนาสนํ นาม มญฺจฏฺฐานํ วา ปีฐฏฺฐานํ วา กิญฺจิเทว กสฺสจิ สปฺปายํ โหติ, กสฺสจิ อสปฺปาย’’นฺติ อาคนฺตุกา โหนฺตุ วา มา วา, เทวสิกํ เสนาสนํ คาเหนฺติ. อยํ อุตุกาเล เสนาสนคฺคาโห นาม.

Furthermore, when many have arrived, having made the earlier arrivals stand up, lodging should be given in order. If a separate compound for each is sufficient, then a separate compound should be given to each. In that case, the fire-hall, long hall, circular hall, garland pavilion, and so forth, all belong to that monk. If this is not sufficient, lodging should be given by portions of a multi-storied building. If the multi-storied buildings are insufficient, it should be given by portions of a room. If the rooms are insufficient, it should be given by portions of a sleeping place. If the sleeping places are insufficient, it should be given by a bedstead-space. If a bedstead-space is insufficient, it should be given by way of a single seat-space. However, a monk should not be made to take mere standing room, for that is not called a lodging. Furthermore, if a seat-space is insufficient, one bedstead-space or seat-space should be taken in turns and given to three persons, saying, “Venerable sirs, please rest.” For it is not possible to stay in the open air all night in the cold season. The senior elder should rest during the first watch and then leave, telling the second elder, “Friend, come in here.” If the senior elder is heavy with sleep and unaware of the time, one should clear one's throat, knock on the door, and say, “Venerable sir, the time has come; the cold is oppressive.” That monk must then leave and give the space—he is not allowed not to give it. The second elder should also rest during the middle watch and then, following the same method as before, give the space to the other. One who is heavy with sleep should be roused in the way that was stated. Thus, one bedstead-space should be given to three monks for one night. Furthermore, in Jambudīpa, some monks say, “A lodging, whether a bedstead-space or a seat-space, or whatever it may be, is suitable for one, but unsuitable for another.” Whether incoming monks arrive or not, they take lodging daily. This is called 'the taking of lodging in season'.

วสฺสาวาเส ปน อตฺถิ อาคนฺตุกวตฺตํ, อตฺถิ อาวาสิกวตฺตํ, อาคนฺตุเกน ตาว สกฏฺฐานํ มุญฺจิตฺวา อญฺญตฺถ คนฺตฺวา วสิตุกาเมน วสฺสูปนายิกทิวสเมว ตตฺถ น คนฺตพฺพํ. วสนฏฺฐานํ วา หิ ตตฺร สมฺพาธํ ภเวยฺย, ภิกฺขาจาโร วา น สมฺปชฺเชยฺย, เตน น ผาสุํ วิหเรยฺย. ตสฺมา ‘‘อิทานิ มาสมตฺเตน วสฺสูปนายิกา ภวิสฺสตี’’ติ ตํ วิหารํ ปวิสิตพฺพํ. ตตฺถ มาสมตฺตํ วสนฺโต สเจ อุทฺเทสตฺถิโก อุทฺเทสสมฺปตฺตึ สลฺลกฺเขตฺวา, สเจ กมฺมฏฺฐานิโก กมฺมฏฺฐานสปฺปายตํ สลฺลกฺเขตฺวา, สเจ ปจฺจยตฺถิโก ปจฺจยลาภํ สลฺลกฺเขตฺวา อนฺโตวสฺเส สุขํ วสิสฺสติ.

Furthermore, regarding the rains-residence, there is the duty for incoming monks and the duty for resident monks. First, an incoming monk who wishes to go and live elsewhere, having given up his own place, should not go there on the very day of entering the rains-residence. For the dwelling place there might be crowded, or the alms-round might not be successful, and thus he would not live comfortably. Therefore, when it is about a month before the day of entering the rains-residence, he should enter that monastery. Staying there for about a month, having considered the attainment of instruction if he is one who desires instruction, the suitability for meditation if he is a meditator, and the gain of requisites if he is one who desires requisites, he will live happily during the rains-residence.

สกฏฺฐานโต จ ตตฺถ คจฺฉนฺเตน น โคจรคาโม ฆฏฺเฏตพฺโพ, น ตตฺถ มนุสฺสา วตฺตพฺพา – ‘‘ตุมฺเห นิสฺสาย สลากภตฺตาทีนิ วา ยาคุขชฺชกาทีนิ วา วสฺสาวาสิกํ วา นตฺถิ, อยํ เจติยสฺส ปริกฺขาโร, อยํ อุโปสถาคารสฺส, อิทํ ตาฬญฺเจว สูจิ จ สมฺปฏิจฺฉถ ตุมฺหากํ วิหาร’’นฺติ. เสนาสนํ ปน ชคฺคิตฺวา ทารุภณฺฑมตฺติกาภณฺฑานิ ปฏิสาเมตฺวา คมิยวตฺตํ ปูเรตฺวา คนฺตพฺพํ. เอวํ คจฺฉนฺเตนาปิ ทหเรหิ ปตฺตจีวรภณฺฑิกาโย อุกฺขิปาเปตฺวา [Pg.68] เตลนาฬิกตฺตรทณฺฑาทีนิ คาหาเปตฺวา ฉตฺตํ ปคฺคยฺห อตฺตานํ ทสฺเสนฺเตน คามทฺวาเรเนว น คนฺตพฺพํ, ปฏิจฺฉนฺเนน อฏวิมคฺเคน คนฺตพฺพํ. อฏวิมคฺเค อสติ คุมฺพาทีนิ มทฺทนฺเตน น คนฺตพฺพํ, คมิยวตฺตํ ปน ปูเรตฺวา วิตกฺกํ ฉินฺทิตฺวา สุทฺธจิตฺเตน คมนวตฺเตเนว คนฺตพฺพํ. สเจ ปน คามทฺวาเรน มคฺโค โหติ, คจฺฉนฺตญฺจ นํ สปริวารํ ทิสฺวา มนุสฺสา ‘‘อมฺหากํ เถโร วิยา’’ติ อุปธาวิตฺวา ‘‘กุหึ, ภนฺเต, สพฺพปริกฺขาเร คเหตฺวา คจฺฉถา’’ติ วทนฺติ, เตสุ เจ เอโก เอวํ วทติ – ‘‘วสฺสูปนายิกกาโล นามายํ, ยตฺถ อนฺโตวสฺเส นิพทฺธภิกฺขาจาโร ภณฺฑปฏิจฺฉาทนญฺจ ลพฺภติ, ตตฺถ ภิกฺขู คจฺฉนฺตี’’ติ. ตสฺส เจ สุตฺวา เต มนุสฺสา ‘‘ภนฺเต, อิมสฺมิมฺปิ คาเม ชโน ภุญฺชติ เจว นิวาเสติ จ, มา อญฺญตฺถ คจฺฉถา’’ติ วตฺวา มิตฺตามจฺเจ ปกฺโกสาเปตฺวา สพฺเพ สมฺมนฺตยิตฺวา วิหาเร นิพทฺธวตฺตญฺจ สลากภตฺตาทีนิ จ วสฺสาวาสิกญฺจ ปฏฺฐเปตฺวา ‘‘อิเธว ภนฺเต วสถา’’ติ ยาจนฺติ, สพฺพํ สาทิตุํ วฏฺฏติ. สพฺพญฺเหตํ กปฺปิยญฺเจว อนวชฺชญฺจ. กุรุนฺทิยํ ปน ‘‘‘กุหึ คจฺฉถา’ติ วุตฺเต ‘อสุกฏฺฐาน’นฺติ วตฺวา, ‘กสฺมา ตตฺถ คจฺฉถา’ติ วุตฺเต ‘การณํ อาจิกฺขิตพฺพ’’’นฺติ วุตฺตํ. อุภยมฺปิ ปเนตฺถ สุทฺธจิตฺตตฺตาว อนวชฺชํ. อิทํ อาคนฺตุกวตฺตํ นาม.

And when departing from one's own place to go there, the alms-resort village should not be disturbed. Nor should one tell the people there: “On your account, there are no ticket-foods, or gruel and solid food, or rains-residence robes. This is a requisite for the shrine, this is for the Uposatha hall; accept this lock and this key for your monastery.” Rather, having looked after the lodging, having put away the wooden and clay goods, and having fulfilled the duties of one who is departing, one should go. Even when going thus, one should not go through the village gate, having had junior monks lift up the bowl-and-robe bundles, having had them take the oil-tube, staff, and so forth, holding up an umbrella, and showing oneself. One should go by a hidden forest path. If there is no forest path, one should not go trampling on bushes and so on. Rather, having fulfilled the duties of one who is departing, having cut off thought, with a pure mind, one should go with the very conduct of travelling. But if the path goes through the village gate, and people see him and his retinue passing by, they may run up, thinking, “He is like our elder!” and ask, “Venerable sir, where are you going, having taken all these belongings?” If one among them says, “This is the time for entering the rains-residence. Monks go where they can get a regular alms-round and requisites for covering during the rains-residence,” then, hearing this, the people may say, “Venerable sir, in this village too, people eat and provide clothing. Do not go elsewhere!” They may then call together friends and colleagues, deliberate, and establish a fixed routine in the monastery, providing ticket-foods and so on, and rains-residence robes, and request, “Venerable sir, please stay here.” It is proper to consent to all this, for all of this is both allowable and blameless. In the Kurundī commentary, however, it is said: “When asked, ‘Where are you going?’ one should say, ‘To such-and-such a place.’ When asked, ‘Why are you going there?’ one should explain the reason.” Herein, both approaches are blameless on account of a pure mind. This is called the duty of the incoming monk.

อิทํ ปน อาวาสิกวตฺตํ – ปฏิกจฺเจว หิ อาวาสิเกหิ วิหาโร ชคฺคิตพฺโพ. ขณฺฑผุลฺลปฏิสงฺขรณปริภณฺฑานิ กาตพฺพานิ. รตฺติฏฺฐานทิวาฏฺฐานวจฺจกุฏิปสฺสาวฏฺฐานานิ ปธานฆรวิหารมคฺโคติ อิมานิ สพฺพานิ ปฏิชคฺคิตพฺพานิ, เจติเย สุธากมฺมํ มุทฺทเวทิกาย เตลมกฺขนํ มญฺจปีฐปฏิชคฺคนนฺติ อิทมฺปิ สพฺพํ กาตพฺพํ – ‘‘วสฺสํ วสิตุกามา อาคนฺตฺวา อุทฺเทสปริปุจฺฉากมฺมฏฺฐานานุโยคาทีนิ กโรนฺตา สุขํ วสิสฺสนฺตี’’ติ. กตปริกมฺเมหิ อาสาฬฺหีชุณฺหปญฺจมิโต ปฏฺฐาย วสฺสาวาสิกํ ปุจฺฉิตพฺพํ. กตฺถ ปุจฺฉิตพฺพํ? ยโต ปกติยา ลพฺภติ. เยหิ ปน น ทินฺนปุพฺพํ, เต ปุจฺฉิตุํ น วฏฺฏติ. กสฺมา ปุจฺฉิตพฺพํ? กทาจิ หิ มนุสฺสา เทนฺติ, กทาจิ ทุพฺภิกฺขาทีหิ อุปทฺทุตา น เทนฺติ. ตตฺถ เย น ทสฺสนฺติ, เต อปุจฺฉิตฺวา วสฺสาวาสิเก คาหิเต คาหิตภิกฺขูนํ ลาภนฺตราโย โหติ, ตสฺมา ปุจฺฉิตฺวาว คาเหตพฺพํ, ปุจฺฉนฺเตน ‘‘ตุมฺหากํ วสฺสาวาสิกคฺคาหกกาโล อุปกฏฺโฐ’’ติ วตฺตพฺพํ. สเจ วทนฺติ ‘‘ภนฺเต, อิมํ สํวจฺฉรํ ฉาตกาทีหิ อุปทฺทุตมฺห, น สกฺโกม ทาตุ’’นฺติ วา ‘‘ยํ มยํ ปุพฺเพ เทม, ตโต อูนตรํ ทสฺสามา’’ติ วา ‘‘อิทานิ กปฺปาโส สุลโภ, ยํ ปุพฺเพ เทม, ตโต พหุตรํ ทสฺสามา’’ติ [Pg.69] วา วทนฺติ, ตํ สลฺลกฺเขตฺวา ตทนุรูเปน นเยน เตสํ เตสํ เสนาสเน ภิกฺขูนํ วสฺสาวาสิกํ คาเหตพฺพํ.

Now, this is the duty of resident monks. Indeed, the monastery should be looked after by the resident monks from the very beginning. Repairs to broken and dilapidated parts, and plastering work, should be done. Places for the night, places for the day, latrines, urinals, the path to the meditation hall, and the path to the main monastery—all these should be looked after. At the cetiya, whitewashing; on the top railing, applying oil; and looking after beds and seats—all this should also be done, with the thought: 'Monks wishing to spend the Rains-residence, having come, will dwell in comfort while engaging in such things as learning the Pāḷi, repeatedly asking the meaning, and practicing meditation.' By those who have completed the preparations, starting from the fifth day of the waxing moon of Āsāḷhī, the Rains-residence robe should be asked for. Where should it be asked for? From where it is customarily obtained. But it is not proper to ask those by whom it has not been given before. Why should it be asked for? Because sometimes people give, and at other times, being afflicted by famine and so on, they do not give. Among them, should the rains-residence lodging be accepted without asking those who will not give, it becomes an obstacle to the gain for the monks who have accepted it. Therefore, it should be caused to be accepted only after asking. When asking, one should say, 'The time for accepting the Rains-residence robe is approaching.' If they say, 'Venerable sir, this year we are afflicted by famine and so forth; we cannot give,' or 'We will give less than what we used to give before,' or 'Now cotton is plentiful, so we will give more than what we used to give before,' having taken note of that, the Rains-residence robe for the monks in their respective lodgings should be caused to be accepted in a suitable manner.

สเจ มนุสฺสา วทนฺติ – ‘‘ยสฺส อมฺหากํ วสฺสาวาสิกํ ปาปุณาติ, โส เตมาสํ ปานียํ อุปฏฺฐาเปตุ, วิหารมคฺคํ ชคฺคตุ, เจติยงฺคณโพธิยงฺคณานิ ชคฺคตุ, โพธิรุกฺเข อุทกํ อาสิญฺจตู’’ติ, ยสฺส ตํ ปาปุณาติ, ตสฺส อาจิกฺขิตพฺพํ. โย ปน คาโม ปฏิกฺกมฺม โยชนทฺวิโยชนนฺตเร โหติ, ตตฺร เจ กุลานิ อุปนิกฺเขปํ ฐเปตฺวา วิหาเร วสฺสาวาสิกํ เทนฺติเยว, ตานิ กุลานิ อปุจฺฉิตฺวาปิ เตสํ เสนาสเน วตฺตํ กตฺวา วสนฺตสฺส วสฺสาวาสิกํ คาเหตพฺพํ. สเจ ปน เตสํ เสนาสเน ปํสุกูลิโก วสติ, อาคตญฺจ ตํ ทิสฺวา ‘‘ตุมฺหากํ วสฺสาวาสิกํ เทมา’’ติ วทนฺติ, เตน สงฺฆสฺส อาจิกฺขิตพฺพํ. สเจ ตานิ กุลานิ สงฺฆสฺส ทาตุํ น อิจฺฉนฺติ, ‘‘ตุมฺหากํเยว เทมา’’ติ วทนฺติ, สภาโค ภิกฺขุ ‘‘วตฺตํ กตฺวา คณฺหาหี’’ติ วตฺตพฺโพ. ปํสุกูลิกสฺส ปเนตํ น วฏฺฏติ, อิติ สทฺธาเทยฺเย ทายกมนุสฺสา ปุจฺฉิตพฺพา.

If people say, 'Whoever receives our Rains-residence robe should provide drinking water for the three months, look after the monastery path, look after the cetiya and Bodhi-tree courtyards, and pour water on the Bodhi tree,' it should be told to whomever receives it. But if a village is one or two yojanas away, and if families there, having placed a deposit, give the Rains-residence robe at the monastery, then even without asking those families, the Rains-residence robe should be caused to be accepted for one dwelling in their lodging after performing the duties. But if a rag-robe wearer dwells in their lodging, and seeing him having come, they say, 'We give the Rains-residence robe to you,' it should be reported to the Saṅgha by him. If those families do not wish to give to the Saṅgha, but say, 'We give only to you,' a compatible monk should be told, 'Having performed the duties, accept it.' But this is not proper for a rag-robe wearer. Thus, in the case of a faith-offering, the donor-people should be asked.

ตตฺรุปฺปาเท ปน กปฺปิยการกา ปุจฺฉิตพฺพา. กถํ ปุจฺฉิตพฺพา? ‘‘กึ, อาวุโส, สงฺฆสฺส ภณฺฑปฏิจฺฉาทนํ ภวิสฺสตี’’ติ. สเจ วทนฺติ – ‘‘ภวิสฺสติ, ภนฺเต, เอเกกสฺส นวหตฺถํ สาฏกํ ทสฺสาม, วสฺสาวาสิกํ คาเหถา’’ติ, คาเหตพฺพํ. สเจปิ วทนฺติ – ‘‘สาฏกํ นตฺถิ; วตฺถุ ปน อตฺถิ, คาเหถ, ภนฺเต’’ติ, วตฺถุมฺหิ สนฺเตปิ คาเหตุํ วฏฺฏติเยว. กปฺปิยการกานญฺหิ หตฺเถ ‘‘กปฺปิยภณฺฑํ ปริภุญฺชถา’’ติ ทินฺนวตฺถุโต ยํ ยํ กปฺปํ, ตํ ตํ สพฺพํ ปริภุญฺชิตุํ อนุญฺญาตํ.

Now, regarding the offerings that arise there, the stewards should be asked. How should they be asked? 'Friends, will there be covering-cloth for the Saṅgha?' If they say, 'There will be, venerable sirs. We will give a nine-cubit cloth-garment to each one. Have the Rains-residence robe accepted,' it should be caused to be accepted. Even if they say, 'There is no cloth-garment, but there is material. Have it accepted, venerable sirs,' even when there is only material, it is proper to have it accepted. For, from the material given into the hands of the stewards with the words, 'Use this allowable item,' whatever is allowable, all of that is permitted to be used.

ยํ ปเนตฺถ ปิณฺฑปาตตฺถาย คิลานปจฺจยตฺถาย วา อุทฺทิสฺส ทินฺนํ, ตํ จีวเร อุปนาเมนฺเตหิ สงฺฆสุฏฺฐุตาย อปโลเกตฺวา อุปนาเมตพฺพํ. เสนาสนตฺถาย อุทฺทิสฺส ทินฺนํ ครุภณฺฑํ โหติ, จีวรวเสเนว จตุปจฺจยวเสน วา ทินฺนํ จีวเร อุปนาเมนฺตานํ อปโลกนกมฺมกิจฺจํ นตฺถิ, อปโลกนกมฺมํ กโรนฺเตหิ จ ปุคฺคลวเสเนว กาตพฺพํ, สงฺฆวเสน น กาตพฺพํ. ชาตรูปรชตวเสนาปิ อามกธญฺญวเสน วา อปโลกนกมฺมํ น วฏฺฏติ. กปฺปิยภณฺฑวเสน จีวรตณฺฑุลาทิวเสเนว จ วฏฺฏติ. ตํ ปน เอวํ กตฺตพฺพํ – ‘‘อิทานิ สุภิกฺขํ สุลภปิณฺฑํ, ภิกฺขู จีวเรน กิลมนฺติ, เอตฺตกํ นาม ตณฺฑุลภาคํ ภิกฺขูนํ จีวรํ กาตุํ รุจฺจตี’’ติ. ‘‘คิลานปจฺจโย สุลโภ [Pg.70] คิลาโน วา นตฺถิ, เอตฺตกํ นาม ตณฺฑุลภาคํ ภิกฺขูนํ จีวรํ กาตุํ รุจฺจตี’’ติ.

Whatever herein is given designated for almsfood or for requisites for the sick, that should be diverted for robes by those doing so only after announcing it for the Saṅgha's approval. What is given designated for lodgings is a heavy requisite. When something is given as robes or as the four requisites, for those applying it to robes, there is no duty of performing an act of announcement. And by those performing an act of announcement, it should be done on an individual basis, not on a Saṅgha basis. An act of announcement is not proper with respect to gold and silver, or with respect to raw grain. It is proper with respect to allowable items, and with respect to things like robes, rice, and so forth. It should be done in this way: 'Now there is an abundance of food and alms are easy to obtain; the monks are troubled for want of a robe. Is it agreeable that such-and-such a portion of rice be used for making robes for the monks?' Or: 'Requisites for the sick are easy to obtain, or there is no one sick. Is it agreeable that such-and-such a portion of rice be used for making robes for the monks?'

เอวํ จีวรปจฺจยํ สลฺลกฺเขตฺวา เสนาสนสฺส กาเล โฆสิเต สนฺนิปติเต สงฺเฆ เสนาสนคฺคาหโก สมฺมนฺนิตพฺโพ. สมฺมนฺนนฺเตน จ ทฺเว สมฺมนฺนิตพฺพาติ วุตฺตํ. เอวญฺหิ นวโก วุฑฺฒตรสฺส, วุฑฺโฒ จ นวกสฺส คาเหสฺสติ. มหนฺเต ปน มหาวิหารสทิเส วิหาเร ตโย จตฺตาโร ชนา สมฺมนฺนิตพฺพา. กุรุนฺทิยํ ปน ‘‘อฏฺฐปิ โสฬสปิ ชเน สมฺมนฺนิตุํ วฏฺฏตี’’ติ วุตฺตํ. เตสํ สมฺมุติ กมฺมวาจายปิ อปโลกเนนปิ วฏฺฏติเยว.

Thus, having taken note of the robe-requisite, when the time for lodgings is announced and the Saṅgha has assembled, an assigner of lodgings should be appointed. And it is said that when appointing, two should be appointed. For in this way, the junior monk will assign a lodging to the more senior, and the senior will assign a lodging to the junior. But in a large monastery, like the Mahāvihāra, three or four persons should be appointed. In the Kurundī commentary, however, it is said, 'It is proper to appoint even eight or sixteen persons.' Their appointment is proper either by a formal act or by an informal announcement.

เตหิ สมฺมเตหิ ภิกฺขูหิ เสนาสนํ สลฺลกฺเขตพฺพํ, เจติยฆรํ โพธิฆรํ อาสนฆรํ สมฺมุญฺชนิอฏฺโฏ ทารุอฏฺโฏ วจฺจกุฏิ อิฏฺฐกสาลา วฑฺฒกิสาลา ทฺวารโกฏฺฐโก ปานียมาโฬ มคฺโค โปกฺขรณีติ เอตานิ หิ อเสนาสนานิ, วิหาโร อฑฺฒโยโค ปาสาโท หมฺมิยํ คุหา มณฺฑโป รุกฺขมูลํ เวฬุคุมฺโพติ อิมานิ เสนาสนานิ, ตานิ คาเหตพฺพานิ. คาเหนฺเตน จ ‘‘ปฐมํ ภิกฺขู คเณตุํ, ภิกฺขู คเณตฺวา เสยฺยา คเณตุ’’นฺติ เอตฺถ วุตฺตนเยน คาเหตพฺพานิ. สเจ สงฺฆิโก จ สทฺธาเทยฺโย จาติ ทฺเว จีวรปจฺจยา โหนฺติ, เตสุ ยํ ภิกฺขู ปฐมํ คณฺหิตุํ อิจฺฉนฺติ, ตํ คาเหตฺวา ตสฺส ฐิติกโต ปฏฺฐาย อิตโร คาเหตพฺโพ.

By those appointed monks, the lodgings should be marked. The shrine hall, the Bodhi-tree house, the image house, the place for keeping brooms, the place for keeping firewood, the latrine, the hall for keeping bricks, the carpenters' hall, the gatehouse, the pavilion for drinking water, the path, and the pond—indeed, these are not lodgings. The monastery, the half-thatched building, the long-storied building, the flat-roofed storied building, the cave, the pavilion, the foot of a tree, and the bamboo grove—these are lodgings. These should be allocated. And by the one allocating them, they should be allocated according to the method stated here: 'First, let him count the monks; having counted the monks, let him count the beds.' If there are two kinds of robe-requisites, namely, belonging to the Sangha and given through faith, among these, whichever the monks wish to take first, having had that allocated, starting from its established order, the other should be allocated.

สเจ ปน ภิกฺขูนํ อปฺปตาย ปริเวณคฺเคน เสนาสเน คาหิยมาเน เอกํ ปริเวณํ มหาลาภํ โหติ, ทส วา ทฺวาทส วา จีวรานิ ลภนฺติ, ตํ วิชเฏตฺวา อญฺเญสุ อลาภเกสุ อาวาเสสุ ปกฺขิปิตฺวา อญฺเญสมฺปิ ภิกฺขูนํ คาเหตพฺพนฺติ มหาสุมตฺเถโร อาห. มหาปทุมตฺเถโร ปนาห – ‘‘น เอวํ กาตพฺพํ, มนุสฺสา หิ อตฺตโน อาวาสชคฺคนตฺถาย ปจฺจยํ เทนฺติ, ตสฺมา อญฺเญหิ ภิกฺขูหิ ตตฺถ ปวิสิตพฺพ’’นฺติ. สเจ ปเนตฺถ มหาเถโร ปฏิกฺโกสติ – ‘‘มาวุโส, เอวํ คาเหถ, ภควโต อนุสิฏฺฐึ กโรถ, วุตฺตญฺเหตํ ภควตา – ‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, ปริเวณคฺเคน คาเหตุ’’’นฺติ ตสฺส ปฏิกฺโกสนาย อฏฺฐตฺวา ‘‘ภนฺเต ภิกฺขู พหู, ปจฺจโย มนฺโท, สงฺคหํ กาตุํ วฏฺฏตี’’ติ ตํ สญฺญาเปตฺวา คาเหตพฺพเมว.

If, however, due to the fewness of monks, while lodgings are being allocated by precinct-share, one precinct has great gain—they receive ten or twelve robes—having disentangled that, and having placed it in other residences with no gain, it should be allocated for other monks too; thus said the Elder Mahāsuma. But the Elder Mahāpaduma said: 'It should not be done thus. For people give requisites for the sake of looking after their own residence. Therefore, other monks should participate therein.' If in this matter a great elder objects, saying: 'Friends, do not allocate in this way. Follow the instruction of the Blessed One, for this was said by the Blessed One: "I allow, O monks, to allocate by precinct-share,"' then, not standing on his objection, having made him understand by saying, 'Venerable sir, the monks are many, the requisites are few; it is proper to show support,' it should indeed be allocated.

คาเหนฺเตน [Pg.71] จ สมฺมเตน ภิกฺขุนา มหาเถรสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา เอวํ วตฺตพฺพํ – ‘‘ภนฺเต, ตุมฺหากํ เสนาสนํ ปาปุณาติ, คณฺหถ ปจฺจยํ ธาเรถา’’ติ. ‘‘อสุกกุลสฺส ปจฺจโย อสุกเสนาสนญฺจ มยฺหํ ปาปุณาติ, อาวุโส’’ติ, ‘‘ปาปุณาติ, ภนฺเต, คณฺหถ น’’นฺติ, ‘‘คณฺหามิ, อาวุโส’’ติ, คหิตํ โหติ. สเจ ปน ‘‘คหิตํ โว, ภนฺเต’’ติ วุตฺเต ‘‘คหิตํ เม’’ติ วา ‘‘คณฺหิสฺสถ, ภนฺเต’’ติ วุตฺเต ‘‘คณฺหิสฺสามี’’ติ วา วทติ, ‘‘อคหิตํ โหตี’’ติ มหาสุมตฺเถโร อาห. มหาปทุมตฺเถโร ปนาห – ‘‘อตีตานาคตวจนํ วา โหตุ, วตฺตมานวจนํ วา, สตุปฺปาทมตฺตอาลยกรณมตฺตเมว เจตฺถ ปมาณํ, ตสฺมา คหิตเมว โหตี’’ติ.

And the appointed monk who is allocating, having gone to the great elder, should speak thus: 'Venerable sir, a lodging falls to you; please take it and look after the requisites.' If the elder asks, 'Friend, do the requisites of such-and-such a family and the lodging of such-and-such fall to me?', and is told, 'It falls to you, venerable sir; please take it,' and he says, 'I take it, friend,' it is taken. But if, when asked, 'Venerable sir, has it been taken by you?' he says, 'It has been taken by me,' or when asked, 'Venerable sir, will you take it?' he says, 'I will take it,' it is not taken; thus said the Elder Mahāsuma. But the Elder Mahāpaduma said: 'Whether it be a word of the past or future, or a word of the present, in this matter, just the arising of mindfulness and just the making of an attachment is the measure. Therefore, it is indeed taken.'

โยปิ ปํสุกูลิโก ภิกฺขุ เสนาสนํ คเหตฺวา ปจฺจยํ วิสฺสชฺเชติ, อยมฺปิ น อญฺญสฺมึ อาวาเส ปกฺขิปิตพฺโพ. ตสฺมึเยว ปริเวเณ อคฺคิสาลาย วา ทีฆสาลาย วา รุกฺขมูเล วา อญฺญสฺส คาเหตุํ วฏฺฏติ. ปํสุกูลิโก ‘‘วสามี’’ติ เสนาสนํ ชคฺคิสฺสติ, อิตโร ‘‘ปจฺจยํ คณฺหามี’’ติ, เอวํ ทฺวีหิ การเณหิ เสนาสนํ สุชคฺคิตตรํ ภวิสฺสติ. มหาปจฺจริยํ ปน วุตฺตํ – ‘‘ปํสุกูลิเก วาสตฺถาย เสนาสนํ คณฺหนฺเต เสนาสนคฺคาหาปเกน วตฺตพฺพํ – ‘ภนฺเต, อิธ ปจฺจโย อตฺถิ, โส กึ กาตพฺโพ’ติ. เตน ‘เหฏฺฐา อญฺญํ คาหาเปหี’ติ วตฺตพฺโพ. สเจ ปน กิญฺจิ อวตฺวาว วสติ, วุตฺถวสฺสสฺส จ ปาทมูเล ฐเปตฺวา สาฏกํ เทนฺติ, วฏฺฏติ. อถ วสฺสาวาสิกํ เทมาติ วทนฺติ, ตสฺมึ เสนาสเน วสฺสํวุตฺถภิกฺขูนํ ปาปุณาตี’’ติ. เยสํ ปน เสนาสนํ นตฺถิ; เกวลํ ปจฺจยเมว เทนฺติ, เตสํ ปจฺจยํ อวสฺสาวาสิเก เสนาสเน คาเหตุํ วฏฺฏติ.

Whatever monk who is a wearer of rag-robes, having taken a lodging, gives up the requisites, this requisite too should not be placed in another residence. In that very precinct, in the fire-hall, or in the long hall, or at the foot of a tree, it is proper to have it allocated to another. The rag-robe wearer will look after the lodging, thinking, 'I am staying,' and the other, thinking, 'I am taking the requisites.' Thus, for two reasons, the lodging will be better looked after. But in the Mahāpaccarī it is said: 'When a rag-robe wearer takes a lodging for the sake of residence, it should be said by the lodging-allocator: "Venerable sir, there is a requisite here; what should be done with it?" By him it should be said, "Have another take it below." But if he resides without saying anything at all, and for one who has completed the rains-residence, they place a cloth at his feet and give it, it is proper. Then if they say, "We give the rains-residence requisite," it is not proper for rag-robe wearers; it falls to the monks who have completed the rains-residence in that lodging.' But for those who have no lodging and give only the requisite, it is proper to have their requisite allocated in a lodging that does not have a rains-residence requisite.

มนุสฺสา ถูปํ กตฺวา วสฺสาวาสิกํ คาหาเปนฺติ, ถูโป นาม อเสนาสนํ, ตสฺส สมีเป รุกฺเข วา มณฺฑเป วา อุปนิพนฺธิตฺวา คาหาเปตพฺพํ. เตน ภิกฺขุนา เจติยํ ปฏิชคฺคิตพฺพํ. โพธิรุกฺขโพธิฆรอาสนฆรสมฺมุญฺชนิอฏฺฏทารุอฏฺฏวจฺจกุฏิทฺวารโกฏฺฐกปานียมาฬกทนฺตกฏฺฐมาฬเกสุปิ เอเสว นโย. โภชนสาลา ปน เสนาสนเมว, ตสฺมา ตํ เอกสฺส วา พหูนํ วา ปริจฺฉินฺทิตฺวา คาเหตุํ วฏฺฏตีติ สพฺพมิทํ วิตฺถาเรน มหาปจฺจริยํ วุตฺตํ.

People, having built a stupa, have the rains-residence requisite allocated. A stupa, namely, is not a lodging; having associated it with a nearby tree or pavilion, it should be caused to be allocated. By that monk, the shrine should be looked after. In the cases of the Bodhi tree, Bodhi-tree house, image house, place for keeping brooms, place for keeping firewood, latrine, gatehouse, pavilion for drinking water, and place for tooth-sticks too, this is the same method. But a dining hall is indeed a lodging; therefore, having demarcated it for one or for many, it is proper to have it allocated. All this is said in detail in the Mahāpaccarī.

เสนาสนคฺคาหาปเกน ปน ปาฏิปทอรุณโต ปฏฺฐาย ยาว ปุน อรุณํ น ภิชฺชติ ตาว คาเหตพฺพํ, อิทญฺหิ เสนาสนคฺคาหสฺส เขตฺตํ. สเจ [Pg.72] ปาโตว คาหิเต เสนาสเน อญฺโญ วิตกฺกจาริโก ภิกฺขุ อาคนฺตฺวา เสนาสนํ ยาจติ, ‘‘คหิตํ, ภนฺเต, เสนาสนํ, วสฺสูปคโต สงฺโฆ, รมณีโย วิหาโร, รุกฺขมูลาทีสุ ยตฺถ อิจฺฉถ ตตฺถ วสถา’’ติ วตฺตพฺโพ. วสฺสูปคเตหิ อนฺโตวสฺเส นิพทฺธวตฺตํ ฐเปตฺวา วสฺสูปคตา ภิกฺขู ‘‘สมฺมุญฺชนิโย พนฺธถา’’ติ วตฺตพฺพา. สุลภา เจ ทณฺฑกา เจว สลากาโย จ โหนฺติ, เอเกเกน ฉ ปญฺจ มุฏฺฐิสมฺมุญฺชนิโย, ทฺเว ติสฺโส ยฏฺฐิสมฺมุญฺชนิโย วา พนฺธิตพฺพา. ทุลฺลภา เจ โหนฺติ, ทฺเว ติสฺโส มุฏฺฐิสมฺมุญฺชนิโย เอกา ยฏฺฐิสมฺมุญฺชนี พนฺธิตพฺพา. สามเณเรหิ ปญฺจ ปญฺจ อุกฺกา โกฏฺเฏตพฺพา. วสนฏฺฐาเน กสาวปริภณฺฑํ กาตพฺพํ.

But by the lodging-allocator, it should be allocated starting from the dawn of the first day of the waning moon until the dawn does not break again, for this is the field of the lodging-allocation. If, when a lodging has been allocated early in the morning, another wandering monk comes and asks for a lodging, he should be told: 'Venerable sir, the lodging is taken; the Sangha has entered the rains-residence. The monastery is pleasant. Stay where you wish among the feet of trees and so on.' By those who have entered the rains-residence, having established the constant duties during the rains, the monks who have entered the rains-residence should be told, 'Bind the brooms.' If both sticks and splints are easy to obtain, by each one, five or six hand-brooms or two or three long-handled brooms should be bound. If they are difficult to obtain, two or three hand-brooms and one long-handled broom should be bound. By the novices, five firebrands each should be cut. In the dwelling place, the work of dyeing should be done.

วตฺตํ กโรนฺเตหิ ปน ‘‘น อุทฺทิสิตพฺพํ, น อุทฺทิสาเปตพฺพํ, น สชฺฌาโย กาตพฺโพ, น ปพฺพาเชตพฺพํ, น อุปสมฺปาเทตพฺพํ, น นิสฺสโย ทาตพฺโพ, น ธมฺมสวนํ กาตพฺพํ, สพฺเพว หิ เอเต ปปญฺจา. นิปฺปปญฺจา หุตฺวา สมณธมฺมเมว กริสฺสามา’’ติ วา ‘‘สพฺเพ เตรส ธุตงฺคานิ สมาทิยนฺตุ, เสยฺยํ อกปฺเปตฺวา ฐานจงฺกเมหิ วีตินาเมนฺตุ, มูคพฺพตํ คณฺหนฺตุ, สตฺตาหกรณีเยน คตาปิ ภาชนียภณฺฑํ ลภนฺตู’’ติ วา เอวรูปํ อธมฺมิกวตฺตํ น กาตพฺพํ. เอวํ ปน กาตพฺพํ – ปริยตฺติธมฺโม นาม ติวิธมฺปิ สทฺธมฺมํ ปติฏฺฐาเปติ; ตสฺมา สกฺกจฺจํ อุทฺทิสถ, อุทฺทิสาเปถ, สชฺฌายํ กโรถ, ปธานฆเร วสนฺตานํ สงฺฆฏฺฏนํ อกตฺวา อนฺโตวิหาเร นิสีทิตฺวา อุทฺทิสถ, อุทฺทิสาเปถ, สชฺฌายํ กโรถ, ธมฺมสวนํ สมิทฺธํ กโรถ, ปพฺพาเชนฺตา โสเธตฺวา ปพฺพาเชถ, โสเธตฺวา อุปสมฺปาเทถ, โสเธตฺวา นิสฺสยํ เทถ, เอโกปิ หิ กุลปุตฺโต ปพฺพชฺชํ อุปสมฺปทญฺจ ลภิตฺวา สกลสาสนํ ปติฏฺฐาเปติ, อตฺตโน ถาเมน ยตฺตกานิ สกฺโกถ ตตฺตกานิ ธุตงฺคานิ สมาทิยถ. อนฺโตวสฺสํ นาเมตํ สกลทิวสํ รตฺติยา จ ปฐมปจฺฉิมยาเมสุ อปฺปมตฺเตหิ ภวิตพฺพํ, วีริยํ อารภิตพฺพํ. โปราณกมหาเถราปิ สพฺพปลิโพเธ ฉินฺทิตฺวา อนฺโตวสฺเส เอกจาริกวตฺตํ ปูรยึสุ, ภสฺเส มตฺตํ ชานิตฺวา ทสวตฺถุกกถํ ทสอสุภทสานุสฺสติอฏฺฐตึสารมฺมณกถญฺจ กาตุํ วฏฺฏติ, อาคนฺตุกานํ วตฺตํ กาตุํ สตฺตาหกรณีเยน คตานํ อปโลเกตฺวา ทาตุํ วฏฺฏตีติ เอวรูปํ วตฺตํ กาตพฺพํ.

However, when making an agreement, such an unrighteous agreement as this should not be made: 'The Pāḷi should not be recited, nor should one have it recited; recitation should not be done; one should not be given the going forth, nor the higher ordination; dependence should not be given; listening to the Dhamma should not be done. Indeed, all these are proliferations. Having become free from proliferations, we will practice only the duty of a recluse.' Or: 'Let all undertake the thirteen ascetic practices; without preparing a bed, let them pass the time by standing and walking; let them take up the vow of a mute person; even monks who have gone on a seven-day errand, let them receive the goods to be distributed.' However, it should be done thus: The Dhamma of learning, indeed, establishes the threefold good Dhamma. Therefore, recite the Pāḷi respectfully, have it recited, and do the recitation. Without causing a disturbance to those dwelling in the meditation hall, having sat down inside the monastery, recite the Pāḷi, have it recited, and do the recitation. Make the listening to the Dhamma complete. When giving the going forth, having investigated, give the going forth. Having investigated, give the higher ordination. Having investigated, give dependence. Indeed, even one son of good family, having received the going forth and higher ordination, can establish the entire Dispensation. According to your own strength, undertake as many ascetic practices as you are able. During this rains-retreat, one should be diligent the entire day and during the first and last watches of the night; energy should be aroused. The great elders of old, too, having cut off all impediments, fulfilled the practice of a solitary dweller during the rains-retreat. Knowing the measure in speech, it is proper to engage in talk on the ten topics, and talk connected with the ten kinds of foulness, the ten recollections, and the thirty-eight meditation subjects. It is proper to perform the duties towards visitors, and it is proper to give to those who have gone on a seven-day errand, after informing the Saṅgha. Such an agreement should be made.

อปิจ [Pg.73] ภิกฺขู โอวทิตพฺพา – ‘‘วิคฺคาหิกปิสุณผรุสวจนานิ มา วทถ, ทิวเส ทิวเส สีลานิ อาวชฺเชนฺตา จตุรารกฺขํ อหาเปนฺตา มนสิการพหุลา วิหรถา’’ติ. ทนฺตกฏฺฐขาทนวตฺตํ อาจิกฺขิตพฺพํ, เจติยํ วา โพธึ วา วนฺทนฺเตน คนฺธมาลํ วา ปูเชนฺเตน ปตฺตํ วา ถวิกาย ปกฺขิปนฺเตน น กเถตพฺพํ, ภิกฺขาจารวตฺตํ อาจิกฺขิตพฺพํ – ‘‘อนฺโตคาเม มนุสฺเสหิ สทฺธึ ปจฺจยสญฺญุตฺตกถา วา วิสภาคกถา วา น กเถตพฺพา, รกฺขิตินฺทฺริเยหิ ภวิตพฺพํ, ขนฺธกวตฺตญฺจ เสขิยวตฺตญฺจ ปูเรตพฺพ’’นฺติ เอวรูปา พหุกาปิ นิยฺยานิกกถา อาจิกฺขิตพฺพาติ.

Furthermore, the monks should be admonished thus: 'Do not speak contentious, slanderous, or harsh words. Reflecting on the precepts day by day, not neglecting the four protections, dwell with abundant attention to the meditation subject.' The duty concerning the chewing of the tooth-stick should be explained. One should not speak while paying homage to a cetiya or a Bodhi tree, or while offering perfumes and flowers, or while putting the bowl into its bag. The duty of the alms-round should be explained: 'Inside the village, one should not engage in talk connected with requisites or in unsuitable talk with laypeople. One should have guarded sense-faculties. The duties of the Khandhakas and the Sekhiya rules should be fulfilled.' Many such talks that lead out of saṃsāra should be explained.

ปจฺฉิมวสฺสูปนายิกทิวเส ปน สเจ กาลํ โฆเสตฺวา สนฺนิปติเต สงฺเฆ โกจิ ทสหตฺถํ วตฺถํ อาหริตฺวา วสฺสาวาสิกํ เทติ, อาคนฺตุโก สเจ ภิกฺขุ สงฺฆตฺเถโร โหติ, ตสฺส ทาตพฺพํ. นวโก เจ โหติ, สมฺมเตน ภิกฺขุนา สงฺฆตฺเถโร วตฺตพฺโพ – ‘‘สเจ ภนฺเต อิจฺฉถ, ปฐมภาคํ มุญฺจิตฺวา อิทํ วตฺถํ คณฺหถา’’ติ, อมุญฺจนฺตสฺส น ทาตพฺพํ. สเจ ปน ปุพฺเพ คาหิตํ มุญฺจิตฺวา คณฺหาติ, ทาตพฺพํ. เอเตเนวุปาเยน ทุติยตฺเถรโต ปฏฺฐาย ปริวตฺเตตฺวา ปตฺตฏฺฐาเน อาคนฺตุกสฺส ทาตพฺพํ. สเจ ปฐมวสฺสูปคตา ทฺเว ตีณิ จตฺตาริ ปญฺจ วา วตฺถานิ อลตฺถุํ, ลทฺธํ ลทฺธํ เอเตเนวุปาเยน วิสฺสชฺชาเปตฺวา ยาว อาคนฺตุกสฺส สมกํ โหติ, ตาว ทาตพฺพํ. เตน ปน สมเก ลทฺเธ อวสิฏฺโฐ อนุภาโค เถราสเน ทาตพฺโพ. ปจฺจุปฺปนฺเน ลาเภ สติ ฐิติกาย คาเหตุํ กติกํ กาตุํ วฏฺฏติ.

However, on the day of entering the later rains-retreat, if, after the time has been announced and the Saṅgha has assembled, someone brings a ten-cubit cloth and gives it as a rains-residence robe, and if a visiting monk is the Saṅgha's elder, it should be given to him. If he is a junior, the Saṅgha's elder should be addressed by an appointed monk thus: 'Venerable sir, if you wish, having relinquished the first share, take this cloth.' It should not be given to one who does not relinquish it. However, if, having relinquished what was previously received, he takes it, it should be given. By this same method, starting from the second elder, having exchanged it, it should be given to the visitor when his turn arrives. If those who entered the first rains-retreat have received two, three, four, or five cloths, then by this same method, having caused each newly received cloth to be relinquished, it should be given until the visitor's share is equal. But when an equal share has been received by him, the remaining subsequent share should be given to the elder's seat. When there is a present gain, it is permissible to make an agreement to have it received according to a fixed order.

สเจ ทุพฺภิกฺขํ โหติ, ทฺวีสุปิ วสฺสูปนายิกาสุ วสฺสูปคตา ภิกฺขู ภิกฺขาย กิลมนฺตา ‘‘อาวุโส, อิธ วสนฺตา สพฺเพว กิลมาม, สาธุ วต ทฺเวภาคา โหม, เยสํ ญาติปวาริตฏฺฐานานิ อตฺถิ, เต ตตฺถ วสิตฺวา ปวารณาย อาคนฺตฺวา อตฺตโน ปตฺตํ วสฺสาวาสิกํ คณฺหนฺตู’’ติ วทนฺติ, เตสุ เย ตตฺถ วสิตฺวา ปวารณาย อาคจฺฉนฺติ, เตสํ อปโลเกตฺวา วสฺสาวาสิกํ ทาตพฺพํ. สาทิยนฺตาปิ หิ เต เนว วสฺสาวาสิกสฺส สามิโน, ขียนฺตาปิ จ อาวาสิกา เนว อทาตุํ ลภนฺติ. กุรุนฺทิยํ ปน วุตฺตํ – ‘‘กติกวตฺตํ กาตพฺพํ – ‘สพฺเพสํ โน อิธ ยาคุภตฺตํ นปฺปโหติ, สภาคฏฺฐาเน วสิตฺวา อาคจฺฉถ, ตุมฺหากํ ปตฺตํ วสฺสาวาสิกํ ลภิสฺสถา’ติ. ตญฺเจ เอโก ปฏิพาหติ, สุปฏิพาหิตํ; โน เจ [Pg.74] ปฏิพาหติ, กติกา สุกตา. ปจฺฉา เตสํ ตตฺถ วสิตฺวา อาคตานํ อปโลเกตฺวา ทาตพฺพํ, อปโลกนกาเล ปฏิพาหิตุํ น ลพฺภตี’’ติ. ปุนปิ วุตฺตํ – ‘‘สเจ วสฺสูปคเตสุ เอกจฺจานํ วสฺสาวาสิเก อปาปุณนฺเต ภิกฺขู กติกํ กโรนฺติ – ‘ฉินฺนวสฺสานํ วสฺสาวาสิกญฺจ อิทานิ อุปฺปชฺชนกวสฺสาวาสิกญฺจ อิเมสํ ทาตุํ รุจฺจตี’ติ เอวํ กติกาย กตาย คาหิตสทิสเมว โหติ, อุปฺปนฺนุปฺปนฺนํ เตสเมว ทาตพฺพ’’นฺติ.

If there is a famine, and the monks who have entered the rains-retreat on both occasions are weary from the alms-round, they may say: 'Friends, dwelling here, we are all weary. It would be good indeed if we were to become two groups. Those who have places of relatives or inviters, let them dwell there and, having come on the Pavāraṇā day, take their own allotted rains-residence gain.' Among them, to those who, having dwelt there, come on the Pavāraṇā day, the rains-residence gain should be given after informing the Saṅgha. Indeed, even though they consent, they are not the owners of the rains-residence gain; and even though the resident monks are depleted, they cannot but give it. However, in the Kurundī it is said: 'An agreement should be made thus: "Here, the gruel and rice are not sufficient for all of us. Having dwelt in a suitable place, come back; you will receive your allotted rains-residence gain." If one monk objects to it, it is well objected to. If no one objects, the agreement is well made. Afterwards, it should be given to them who, having dwelt there, have returned, after informing the Saṅgha. At the time of informing, it is not allowable to object.' It is also said: 'If, among the monks who have entered the rains-retreat, some do not receive the rains-residence gain, and the monks make an agreement thus: "Is it agreeable to give the rains-residence gain of those with a broken rains-retreat and the rains-residence gain that will now arise to these monks?" When such an agreement has been made, it is just as if it has been received. Whatever arises should be given to them alone.'

เตมาสํ ปานียํ อุปฏฺฐาเปตฺวา วิหารมคฺคเจติยงฺคณโพธิยงฺคณานิ ชคฺคิตฺวา โพธิรุกฺเข อุทกํ สิญฺจิตฺวา ปกฺกนฺโตปิ วิพฺภนฺโตปิ วสฺสาวาสิกํ ลภติเยว. ภตินิวิฏฺฐญฺหิ เตน กตํ. สงฺฆิกํ ปน อปโลกนกมฺมํ กตฺวา คาหิตํ อนฺโตวสฺเส วิพฺภนฺโตปิ ลภเตว. ปจฺจยวเสน คาหิตํ ปน น ลภตีติ วทนฺติ.

Having provided drinking water for the three months, having tended to the paths to the monastery, the cetiya courtyards, and the Bodhi tree courtyards, and having watered the Bodhi tree, even if one departs or disrobes, one certainly obtains the rains-residence robe. For it has been established by him as a paid service. However, a communal item, having been taken after performing the act of announcement, is obtained even if one disrobes during the Rains. But they say that what is taken on account of requisites is not obtained.

สเจ วุตฺถวสฺโส ทิสํคมิโก ภิกฺขุ อาวาสิกสฺส หตฺถโต กิญฺจิเทว กปฺปิยภณฺฑํ คเหตฺวา ‘‘อสุกกุเล มยฺหํ วสฺสาวาสิกํ ปตฺตํ, ตํ คณฺหถา’’ติ วตฺวา คตฏฺฐาเน วิพฺภมติ, วสฺสาวาสิกํ สงฺฆิกํ โหติ. สเจ ปน มนุสฺเส สมฺมุขา สมฺปฏิจฺฉาเปตฺวา คจฺฉติ, ลภติ. ‘‘อิทํ วสฺสาวาสิกํ อมฺหากํ เสนาสเน วุตฺถภิกฺขุโน เทมา’’ติ วุตฺเต, ยสฺส คาหิตํ ตสฺเสว โหติ. สเจ ปน เสนาสนสามิกสฺส ปิยกมฺยตาย ปุตฺตธีตาทโย พหูนิ วตฺถานิ อาหริตฺวา ‘‘อมฺหากํ เสนาสเน เทมา’’ติ เทนฺติ, ตตฺถ วสฺสูปคตสฺส เอกเมว วตฺถํ ทาตพฺพํ, เสสานิ สงฺฆิกานิ โหนฺติ, วสฺสาวาสิกฏฺฐิติกาย คาเหตพฺพานิ. ฐิติกาย อสติ เถราสนโต ปฏฺฐาย คาเหตพฺพานิ. เสนาสเน วสฺสูปคตํ ภิกฺขุํ นิสฺสาย อุปฺปนฺเนน จิตฺตปฺปสาเทน พหูนิ วตฺถานิ อาหริตฺวา ‘‘เสนาสนสฺส เทมา’’ติ ทินฺเนสุปิ เอเสว นโย. สเจ ปน ปาทมูเล ฐเปตฺวา ‘‘เอตสฺส ภิกฺขุโน เทมา’’ติ วทนฺติ, ตสฺเสว โหนฺติ.

If a monk who has completed the Rains-residence and is about to travel to another region takes some allowable item from the hand of a resident monk and, saying, 'In such-and-such a family, my rains-residence robe has arrived; you should take it,' then disrobes in the place where he has gone, the rains-residence robe becomes the property of the Saṅgha. However, if he departs after having the lay donors accept it in his presence, he obtains it. When it is said, 'We give this rains-residence robe to the monk who has resided in our dwelling,' it belongs only to him for whom it was taken. Furthermore, if, out of a desire to be dear to the donor of the dwelling, his sons, daughters, and others bring many cloths and give them, saying, 'We give to our dwelling,' then only one cloth should be given to the monk who has entered the Rains-residence there; the remaining cloths become communal property and should be taken according to the established procedure for rains-residence robes. If there is no established procedure, they should be taken starting from the elder's seat. This same method applies also when, due to faith that has arisen on account of a monk who has entered the Rains-residence in a dwelling, many cloths are brought and given with the words, 'We give to the dwelling.' However, if, having placed them at his feet, they say, 'We give to this monk,' they belong only to him.

เอกสฺส เคเห ทฺเว วสฺสาวาสิกานิ – ปฐมภาโค สามเณรสฺส คาหิโต โหติ, ทุติโย เถราสเน. โส เอกํ ทสหตฺถํ, เอกํ อฏฺฐหตฺถํ สาฏกํ เปเสติ ‘‘วสฺสาวาสิกํ ปตฺตภิกฺขูนํ เทถา’’ติ วิจินิตฺวา วรภาคํ สามเณรสฺส ทตฺวา อนุภาโค เถราสเน ทาตพฺโพ. สเจ ปน อุโภปิ ฆรํ เนตฺวา โภเชตฺวา สยเมว ปาทมูเล ฐเปติ, ยํ ยสฺส ทินฺนํ, ตเทว ตสฺส โหติ.

In one person's house, there are two rains-residence robes: the first portion is taken for the novice, the second at the elder's seat. That person sends one ten-cubit cloth and one eight-cubit cloth, saying, 'Give the rains-residence robe to the monks to whom it has come.' Having chosen, the better portion should be given to the novice, and the subsequent portion should be given at the elder's seat. However, if, having invited both to the house and offered them a meal, the donor himself places the cloths at their feet, then whatever is given to whomever, that alone belongs to that person.

อิโต [Pg.75] ปรํ มหาปจฺจริยํ อาคตนโย โหติ – ‘‘เอกสฺส ฆเร ทหรสามเณรสฺส วสฺสาวาสิกํ ปาปุณาติ, โส เจ ปุจฺฉติ – ‘อมฺหากํ วสฺสาวาสิกํ กสฺส ปตฺต’นฺติ, ‘สามเณรสฺสา’ติ อวตฺวา ‘ทานกาเล ชานิสฺสสี’ติ วตฺวา ทานทิวเส เอกํ มหาเถรํ เปเสตฺวา นีหราเปตพฺพํ. สเจ ยสฺส วสฺสาวาสิกํ ปตฺตํ, โส วิพฺภมติ วา กาลํ วา กโรติ, มนุสฺสา เจ ปุจฺฉนฺติ – ‘กสฺส อมฺหากํ วสฺสาวาสิกํ ปตฺต’นฺติ, เตสํ ยถาภูตํ อาจิกฺขิตพฺพํ. สเจ เต วทนฺติ – ‘ตุมฺหากํ เทมา’ติ, ตสฺส ภิกฺขุโน ปาปุณาติ. อถ สงฺฆสฺส วา คณสฺส วา เทนฺติ, สงฺฆสฺส วา คณสฺส วา ปาปุณาติ. สเจ วสฺสูปคตา สุทฺธปํสุกูลิกาเยว โหนฺติ, อาเนตฺวา ทินฺนํ วสฺสาวาสิกํ เสนาสนปริกฺขารํ วา กตฺวา ฐเปตพฺพํ, พิมฺโพหนาทีนิ วา กาตพฺพานี’’ติ. อิทํ เนวาสิกวตฺตํ.

Henceforth is the method that comes in the Mahāpaccarī: 'In a certain house, the rains-residence robe falls to a young novice. If the donor asks, "To whom has our rains-residence robe come?" without saying, "To the novice," one should say, "You will know at the time of the offering." On the day of the offering, a great elder should be sent to have it brought. If the one to whom the rains-residence robe has come should disrobe or pass away, and the laypeople ask, "To whom has our rains-residence robe come?" they should be told the truth. If they say, "We give it to you (venerable sirs)," it goes to that monk. Or if they give to the Saṅgha or to a group, it goes to the Saṅgha or to the group. If those who have entered the Rains-residence are purely wearers of rag-robes, the rains-residence robe that is brought and given should be made into furnishings for the dwelling and kept, or things such as pillows and so on should be made.' This is the duty of resident monks.

เสนาสนคฺคาหกถา นิฏฺฐิตา.

The discourse on the taking of dwellings is concluded.

อุปนนฺทวตฺถุกถา

The Story of Upananda.

๓๑๙. อุปนนฺทวตฺถุสฺมึ – ตตฺถ ตยา โมฆปุริส คหิตํ อิธ มุตฺตํ, อิธ ตยา คหิตํ ตตฺร มุตฺตนฺติ เอตฺถ อยมตฺโถ – ยํ ตยา ตตฺถ เสนาสนํ คหิตํ, ตํ เต คณฺหนฺเตเนว อิธ มุตฺตํ โหติ. ‘‘อิธ ทานาหํ, อาวุโส, มุญฺจามี’’ติ วทนฺเตน ปน ตํ ตตฺราปิ มุตฺตํ. เอวํ ตฺวํ อุภยตฺถ ปริพาหิโรติ.

319. In the story of Upananda—'Foolish man, what you took there is released here, and what you took here is released there.' Herein, this is the meaning: the lodging you took there is released here by the very act of your taking another. On the other hand, by your saying, 'Now, friend, I release it here,' it is also released there. Thus, you are excluded from both places.

อยํ ปเนตฺถ วินิจฺฉโย – คหเณน คหณํ ปฏิปฺปสฺสมฺภติ, คหเณน อาลโย ปฏิปฺปสฺสมฺภติ, อาลเยน คหณํ ปฏิปฺปสฺสมฺภติ, อาลเยน อาลโย ปฏิปฺปสฺสมฺภติ. กถํ? อิเธกจฺโจ วสฺสูปนายิกทิวเส เอกสฺมึ วิหาเร เสนาสนํ คเหตฺวา สามนฺตวิหารํ คนฺตฺวา ตตฺราปิ คณฺหาติ, ตสฺส อิมินา คหเณน ปุริมํ คหณํ ปฏิปฺปสฺสมฺภติ. อปโร ‘‘อิธ วสิสฺสามี’’ติ อาลยมตฺตํ กตฺวา สามนฺตวิหารํ คนฺตฺวา ตตฺถ เสนาสนํ คณฺหาติ, ตสฺส อิมินา คหเณน ปุริโม อาลโย ปฏิปฺปสฺสมฺภติ. เอโก ‘‘อิธ วสิสฺสามี’’ติ เสนาสนํ วา คเหตฺวา อาลยํ วา กตฺวา สามนฺตวิหารํ คนฺตฺวา ‘‘อิเธว ทานิ วสิสฺสามี’’ติ อาลยํ กโรติ, อิจฺจสฺส อาลเยน วา คหณํ อาลเยน วา อาลโย ปฏิปฺปสฺสมฺภติ, สพฺพตฺถ ปจฺฉิเม [Pg.76] คหเณ วา อาลเย วา ติฏฺฐติ. โย ปน ‘‘เอกสฺมึ วิหาเร เสนาสนํ คเหตฺวา อญฺญสฺมึ วิหาเร วสิสฺสามี’’ติ คจฺฉติ, ตสฺส อุปจารสีมาติกฺกเม เสนาสนคฺคาโห ปฏิปฺปสฺสมฺภติ. ยทิ ปน ‘‘ตตฺถ ผาสุ ภวิสฺสติ, วสิสฺสามิ; โน เจ, อาคมิสฺสามี’’ติ คนฺตฺวา อผาสุภาวํ ญตฺวา ปจฺจาคจฺฉติ, วฏฺฏติ.

Herein, this is the determination: by a taking, a taking is pacified; by a taking, an attachment is pacified; by an attachment, a taking is pacified; by an attachment, an attachment is pacified. How so? Here, on the day of entering the Rains-residence, a certain monk, having taken a lodging in one monastery, goes to a nearby monastery and takes one there also. For him, by this latter taking, the former taking is pacified. Another, having made a mere attachment, thinking, 'I will stay here,' goes to a nearby monastery and takes a lodging there. For him, by this taking, the former attachment is pacified. A certain one, thinking, 'I will stay here,' having either taken a lodging or made an attachment, goes to a nearby monastery and makes an attachment, thinking, 'Now I will stay right here.' Thus for him, by the attachment the taking is pacified, or by the attachment the attachment is pacified. In every case, he is established in the latter taking or attachment. As for the one who goes thinking, 'Having taken a lodging in one monastery, I will stay in another monastery,' for him, upon crossing the boundary of the precincts, the taking of the lodging is pacified. But if, having gone thinking, 'If it is comfortable there, I will stay; if not, I will return,' and having known it to be uncomfortable, he returns, it is permissible.

๓๒๐. ติวสฺสนฺตเรนาติ เอตฺถ ติวสฺสนฺตโร นาม โย ทฺวีหิ วสฺเสหิ มหนฺตตโร วา ทหรตโร วา โหติ. โย ปน เอเกน วสฺเสน มหนฺตตโร วา ทหรตโร วา โหติ, โย วา สมานวสฺโส, ตตฺถ วตฺตพฺพเมว นตฺถิ. อิเม สพฺเพ เอกสฺมึ มญฺเจ วา ปีเฐ วา ทฺเว ทฺเว หุตฺวา นิสีทิตุํ ลภนฺติ. ยํ ติณฺณํ ปโหติ, ตํ สํหาริมํ วา โหตุ อสํหาริมํ วา, ตถารูเป อปิ ผลกขณฺเฑ อนุปสมฺปนฺเนนาปิ สทฺธึ นิสีทิตุํ วฏฺฏติ.

320. Herein, regarding 'with an interval of three Rains': one who is called 'one with an interval of three Rains' is one who is senior or junior by two Rains. But as for one who is senior or junior by one Rains, or who has the same number of Rains, there is nothing to be said in this regard. All these are allowed to sit two by two on a single bed or bench. On what is sufficient for three—be it movable or immovable, even on such a piece of a plank—it is permissible to sit together even with one who is not fully ordained.

หตฺถินขกนฺติ หตฺถิกุมฺเภ ปติฏฺฐิตํ; เอวํ กตสฺส กิเรตํ นามํ. สพฺพํ ปาสาทปริโภคนฺติ สุวณฺณรชตาทิวิจิตฺรานิ กวาฏานิ มญฺจปีฐานิ ตาลวณฺฏานิ สุวณฺณรชตมยปานียฆฏปานียสราวานิ ยํกิญฺจิ จิตฺตกมฺมกตํ, สพฺพํ วฏฺฏติ. ‘‘ปาสาทสฺส ทาสิทาสํ เขตฺตวตฺถุํ โคมหึสํ เทมา’’ติ วทนฺติ, ปาเฏกฺกํ คหณกิจฺจํ นตฺถิ, ปาสาเท ปฏิคฺคหิเต ปฏิคฺคหิตเมว โหติ. โคนกาทีนิ สงฺฆิกวิหาเร วา ปุคฺคลิกวิหาเร วา มญฺจปีฐเกสุ อตฺถริตฺวา ปริภุญฺชิตุํ น วฏฺฏนฺติ. ธมฺมาสเน ปน คิหิวิกฏนิหาเรน ลพฺภนฺติ, ตตฺราปิ นิปชฺชิตุํ น วฏฺฏติ.

Regarding 'Hatthinakhaka': it is established on ground like an 'elephant's frontal globe'; this, it is said, is the name of a mansion so made. Regarding 'all the furnishings of the mansion': doors variegated with gold, silver, and so on; beds and benches; palm-leaf fans; water pots and water bowls made of gold and silver; and whatever artistic work is done—all is permissible. If they say, 'We give the male and female slaves, the fields and grounds, and the cattle and buffalo of the mansion,' there is no need for a separate act of taking; when the mansion is accepted, these are indeed accepted. Coverings such as goat's-hair blankets are not permissible to be spread and used on beds or benches in a monastery belonging to the Sangha or to an individual. On a Dhamma-seat, however, they are allowable in the manner of a special furnishing for the laity, but even there it is not permissible to lie down.

อุปนนฺทวตฺถุกถา นิฏฺฐิตา.

The Story of Upananda is concluded.

อวิสฺสชฺชิยวตฺถุกถา

An Explanation of Items Not to be Given Away

๓๒๑. ปญฺจิมานีติ ราสิวเสน ปญฺจ, สรูปวเสน ปเนตานิ พหูนิ โหนฺติ. ตตฺถ อาราโม นาม ปุปฺผาราโม วา ผลาราโม วา. อารามวตฺถุ นาม เตสํเยว อารามานํ อตฺถาย ปริจฺฉินฺทิตฺวา ฐปิโตกาโส; เตสุ วา อาราเมสุ วินฏฺเฐสุ เตสํ โปราณกภูมิภาโค. วิหาโร นาม ยํกิญฺจิ ปาสาทาทิเสนาสนํ. วิหารวตฺถุ นาม ตสฺส ปติฏฺฐาโนกาโส. มญฺโจ นาม – มสารโก, พุนฺทิกาพทฺโธ, กุฬีรปาทโก อาหจฺจปาทโกติ อิเมสํ ปุพฺเพ วุตฺตานํ จตุนฺนํ มญฺจานํ อญฺญตโร[Pg.77]. ปีฐํ นาม มสารกาทีนํเยว จตุนฺนํ ปีฐานํ อญฺญตรํ. ภิสิ นาม อุณฺณภิสิอาทีนํ ปญฺจนฺนํ อญฺญตรา. พิมฺโพหนํ นาม วุตฺตปฺปการานํ พิมฺโพหนานํ อญฺญตรํ. โลหกุมฺภี นาม กาฬโลเหน วา ตมฺพโลเหน วา เยน เกนจิ โลเหน กตา กุมฺภี. โลหภาณกาทีสุปิ เอเสว นโย. เอตฺถ ปน ภาณกนฺติ อรญฺชโร วุจฺจติ. วารโกติ ฆโฏ. กฏาหํ กฏาหเมว. วาสิอาทีสุ วลฺลิอาทีสุ จ ทุวิญฺเญยฺยํ นาม นตฺถิ. เอวํ –

“These five” means five by way of groups, but by way of individual items, they are numerous. Therein, what is called a park (ārāma) is either a flower park or a fruit park. What is called a park-site (ārāmavatthu) is a place demarcated and set aside for the benefit of those very parks; or, when those parks are ruined, it is the portion of land that was their former site. What is called a monastery (vihāra) is any kind of lodging, such as a storied building. What is called a monastery-site (vihāravatthu) is the place where it stands. What is called a couch (mañca) is one or another of these four kinds of couches previously mentioned: the masāraka, the bundikābaddha, the kuḷīrapādaka, and the āhaccapādaka. What is called a seat (pīṭha) is one or another of the four kinds of seats, such as the masāraka. What is called a cushion (bhisi) is one or another of the five kinds, such as the wool-stuffed cushion. What is called a pillow (bimbohana) is one or another of the kinds of pillows already mentioned. What is called a metal pot (lohakumbhī) is a pot made of black metal, copper, or any other kind of metal. This same method applies also to metal vessels (lohabhāṇaka), and so on. Herein, a cooking pot (arañjara) is called a vessel (bhāṇaka). A water pot (ghaṭa) is called a vāraka. A cauldron (kaṭāha) is just a cauldron. Regarding axes (vāsi), and so on, and creepers (valli), and so on, there is nothing difficult to understand. Thus—

ทฺวิสงฺคหานิ ทฺเว โหนฺติ, ตติยํ จตุสงฺคหํ;

จตุตฺถํ นวโกฏฺฐาสํ, ปญฺจมํ อฏฺฐเภทนํ.

321. Two are comprised of two kinds each, the third is comprised of four; the fourth has nine divisions, and the fifth has eight varieties.

อิติ ปญฺจหิ ราสีหิ, ปญฺจนิมฺมลโลจโน;

ปญฺจวีสวิธํ นาโถ, ครุภณฺฑํ ปกาสยิ.

Thus, with five groups, the Lord possessing the five stainless eyes has explained the weighty items of twenty-five kinds.

ตตฺรายํ วินิจฺฉยกถา – อิทญฺหิ สพฺพมฺปิ ครุภณฺฑํ อิธ อวิสฺสชฺชิยํ, กีฏาคิริวตฺถุสฺมึ ‘‘อเวภงฺคิย’’นฺติ วุตฺตํ. ปริวาเร ปน –

Herein is the decisive explanation: Indeed, all these weighty items are, in this context, 'not to be given away,' and in the Kīṭāgiri story, they are said to be 'not to be divided.' But in the Parivāra:

‘‘อวิสฺสชฺชิยํ อเวภงฺคิยํ, ปญฺจ วุตฺตา มเหสินา;

วิสฺสชฺเชนฺตสฺส ปริภุญฺชนฺตสฺส อนาปตฺติ,ปญฺหา เมสา กุสเลหิ จินฺติตา’’ติ. (ปริ. ๔๗๙) –

“‘Not to be given away’ and ‘not to be divided’—five were declared by the Great Sage. For one who gives them away or uses them, there is no offense. This is a question considered by the skilled.”

อาคตํ. ตสฺมา มูลจฺเฉชฺชวเสน อวิสฺสชฺชิยํ อเวภงฺคิยญฺจ ปริวตฺตนวเสน ปน วิสฺสชฺเชนฺตสฺส ปริภุญฺชนฺตสฺส จ อนาปตฺตีติ เอวเมตฺถ อธิปฺปาโย เวทิตพฺโพ.

So it is stated. Therefore, the intention here should be understood thus: by way of permanent alienation, it is not to be given away and not to be divided; however, by way of exchange, there is no offense for one who gives it away or for one who uses it.

ตตฺรายํ อนุปุพฺพิกถา – อิทํ ตาว ปญฺจวิธมฺปิ จีวรปิณฺฑปาตเภสชฺชตฺถาย อุปเนตุํ น วฏฺฏติ. ถาวเรน จ ถาวรํ ครุภณฺเฑน จ ครุภณฺฑํ ปริวตฺเตตุํ วฏฺฏติ. ถาวเร ปน เขตฺตํ วตฺถุ ตฬากํ มาติกาติ เอวรูปํ ภิกฺขุสงฺฆสฺส วิจาเรตุํ วา สมฺปฏิจฺฉิตุํ วา อธิวาเสตุํ วา น วฏฺฏติ, กปฺปิยการเกเหว วิจาริตโต กปฺปิยภณฺฑํ วฏฺฏติ. อาราเมน ปน อารามํ อารามวตฺถุํ วิหารํ วิหารวตฺถุนฺติ อิมานิ จตฺตาริ ปริวตฺเตตุํ วฏฺฏติ.

Herein is the sequential explanation. Firstly, it is not allowable to use these five kinds of items for the purpose of robes, alms-food, or medicine. And it is allowable to exchange immovable property for immovable property, and weighty items for weighty items. However, regarding immovable property, it is not allowable for the Sangha of monks to manage, accept, or consent to such things as a field, an upland plot, a reservoir, or a channel; from what has been managed by lay stewards, allowable items are permissible. But with a park, it is allowable to exchange it for these four: a park, a park-site, a monastery, or a monastery-site.

ตตฺรายํ ปริวตฺตนนโย – สงฺฆสฺส นาฬิเกราราโม ทูเร โหติ, กปฺปิยการกา วา พหุตรํ ขาทนฺติ. ยมฺปิ น ขาทนฺติ, ตโต สกฏเวตนํ ทตฺวา [Pg.78] อปฺปเมว หรนฺติ. อญฺเญสํ ปน ตสฺส อารามสฺส อวิทูรคามวาสีนํ มนุสฺสานํ วิหารสฺส สมีเป อาราโม โหติ, เต สงฺฆํ อุปสงฺกมิตฺวา สเกน อาราเมน ตํ อารามํ ยาจนฺติ, สงฺเฆน ‘‘รุจฺจติ สงฺฆสฺสา’’ติ อปโลเกตฺวา สมฺปฏิจฺฉิตพฺโพ. สเจปิ ภิกฺขูนํ รุกฺขสหสฺสํ โหติ, มนุสฺสานํ ปญฺจ สตานิ, ‘‘ตุมฺหากํ อาราโม ขุทฺทโก’’ติ น วตฺตพฺพํ. กิญฺจาปิ หิ อยํ ขุทฺทโก, อถ โข อิตรโต พหุตรํ อายํ เทติ. สเจปิ สมกเมว เทติ; เอวมฺปิ อิจฺฉิติจฺฉิตกฺขเณ ปริภุญฺชิตุํ สกฺกาติ คเหตพฺพเมว. สเจ ปน มนุสฺสานํ พหุตรา รุกฺขา โหนฺติ, ‘‘นนุ ตุมฺหากํ พหุตรา รุกฺขา’’ติ วตฺตพฺพํ. สเจ ‘‘อติเรกํ อมฺหากํ ปุญฺญํ โหตุ, สงฺฆสฺส เทมา’’ติ วทนฺติ, ชานาเปตฺวา สมฺปฏิจฺฉิตุํ วฏฺฏติ. ภิกฺขูนํ รุกฺขา ผลธาริโน, มนุสฺสานํ รุกฺขา น ตาว ผลํ คณฺหนฺติ, กิญฺจาปิ น คณฺหนฺติ, น จิเรน คณฺหิสฺสนฺตีติ สมฺปฏิจฺฉิตพฺพเมว. มนุสฺสานํ รุกฺขา ผลธาริโน, ภิกฺขูนํ น ตาว ผลํ คณฺหนฺติ, ‘‘นนุ ตุมฺหากํ รุกฺขา ผลธาริโน’’ติ วตฺตพฺพํ. สเจ ‘‘คณฺหถ, ภนฺเต, อมฺหากํ ปุญฺญํ ภวิสฺสตี’’ติ เทนฺติ, ชานาเปตฺวา สมฺปฏิจฺฉิตุํ วฏฺฏติ; เอวํ อาราเมน อาราโม ปริวตฺเตตพฺโพ. เอเตเนว นเยน อารามวตฺถุปิ วิหาโรปิ วิหารวตฺถุปิ อาราเมน ปริวตฺเตตพฺพํ. อารามวตฺถุนา จ มหนฺเตน วา ขุทฺทเกน วา อารามอารามวตฺถุ วิหารวิหารวตฺถูนิ.

Herein is the method of exchange. The Sangha's coconut grove is far away, and the lay stewards eat the greater part. What they do not eat, they bring back only a small amount after paying the cart-fare. But for other people, residents of a village not far from that park, their park is near the monastery. They approach the Sangha and ask for that park in exchange for their own. The Sangha, after making the announcement, “It is agreeable to the Sangha,” should accept it. Even if the monks have a thousand trees and the people five hundred, it should not be said, “Your park is small.” For although this one is small, it still yields much more income than the other one. Even if it yields just the same, it should still be accepted because it is possible to use it at any desired moment. But if the people have more trees, it should be said, “Do you not have more trees?” If they say, “Let the excess be for our merit; we give it to the Sangha,” it is allowable to accept after having informed the Sangha. If the monks' trees are fruit-bearing, but the people's trees do not yet bear fruit, it should still be accepted, thinking, “Although they do not bear fruit now, they will do so before long.” If the people's trees are fruit-bearing, but the monks' do not yet bear fruit, it should be said, “Are your trees not fruit-bearing?” If they say, “Take them, venerable sirs, it will be for our merit,” it is allowable to accept after having informed the Sangha. In this way, a park should be exchanged for a park. By this same method, a park-site, a monastery, and a monastery-site may also be exchanged for a park. And with a large or small park-site, a park, park-site, monastery, or monastery-site may be exchanged.

กถํ วิหาเรน วิหาโร ปริวตฺเตตพฺโพ? สงฺฆสฺส อนฺโตคาเม เคหํ โหติ, มนุสฺสานํ วิหารมชฺเฌ ปาสาโท, อุโภปิ อคฺเฆน สมกา, สเจ มนุสฺสา เตน ปาสาเทน ตํ เคหํ ยาจนฺติ, สมฺปฏิจฺฉิตุํ วฏฺฏติ. ภิกฺขูนํ เจ มหคฺฆตรํ เคหํ โหติ, ‘‘มหคฺฆตรํ อมฺหากํ เคห’’นฺติ วุตฺเต ‘‘กิญฺจาปิ มหคฺฆตรํ, ปพฺพชิตานํ อสารุปฺปํ, น สกฺกา ตตฺถ ปพฺพชิเตหิ วสิตุํ, อิทํ ปน สารุปฺปํ คณฺหถา’’ติ วทนฺติ; เอวมฺปิ สมฺปฏิจฺฉิตุํ วฏฺฏติ. สเจ ปน มนุสฺสานํ มหคฺฆํ โหติ, ‘‘นนุ ตุมฺหากํ เคหํ มหคฺฆ’’นฺติ วตฺตพฺพํ. ‘‘โหตุ, ภนฺเต, อมฺหากํ ปุญฺญํ ภวิสฺสติ, คณฺหถา’’ติ วุตฺเต ปน สมฺปฏิจฺฉิตุํ วฏฺฏติ. เอวํ วิหาเรน วิหาโร ปริวตฺเตตพฺโพ. เอเตเนว นเยน วิหารวตฺถุปิ อาราโมปิ อารามวตฺถุปิ วิหาเรน ปริวตฺเตตพฺพํ. วิหารวตฺถุนา จ มหคฺเฆน วา อปฺปคฺเฆน วา วิหารวิหารวตฺถุอารามอารามวตฺถูนิ. เอวํ ตาว ถาวเรน ถาวรปริวตฺตนํ เวทิตพฺพํ.

How should a dwelling be exchanged for a dwelling? If the Sangha has a house inside the village, and laypeople have a mansion in the middle of the monastery, and both are of equal value, should the laypeople request that house in exchange for that mansion, it is allowable to accept. If the bhikkhus' house is more valuable, and when it is said, 'Our house is more valuable,' should the laypeople say, 'Although it is more valuable, it is unsuitable for renunciants; it is not possible for renunciants to live there. This one, however, is suitable. Please take it,' even so, it is allowable to accept. If, however, the laypeople's mansion is more valuable, it should be said, 'Is not your house more valuable?' When it is said, 'Let it be, venerable sirs, it will be our merit. Please take it,' then it is allowable to accept. In this way, a dwelling should be exchanged for a dwelling. By this same method, a dwelling site, a park, or a park site may also be exchanged for a dwelling. And by means of a dwelling site, whether more or less valuable, a dwelling, a dwelling site, a park, or a park site may be exchanged. Thus, firstly, the exchange of immovable property for immovable property should be understood.

ครุภณฺเฑน [Pg.79] ครุภณฺฑปริวตฺตเน ปน มญฺจปีฐํ มหนฺตํ วา โหตุ ขุทฺทกํ วา, อนฺตมโส จตุรงฺคุลปาทกํ วา คามทารเกหิ ปํสฺวาคารเกสุ กีฬนฺเตหิ กตมฺปิ สงฺฆสฺส ทินฺนกาลโต ปฏฺฐาย ครุภณฺฑํ โหติ. สเจปิ ราชราชมหามตฺตาทโย เอกปฺปหาเรเนว มญฺจสตํ วา มญฺจสหสฺสํ วา เทนฺติ, สพฺเพ กปฺปิยมญฺจา สมฺปฏิจฺฉิตพฺพา, สมฺปฏิจฺฉิตฺวา วุฑฺฒปฏิปาฏิยา ‘‘สงฺฆิกปริโภเคน ปริภุญฺชถา’’ติ ทาตพฺพา, ปุคฺคลิกวเสน น ทาตพฺพา. อติเรกมญฺเจ ภณฺฑาคาราทีสุ ปญฺญเปตฺวา ปตฺตจีวรํ นิกฺขิปิตุมฺปิ วฏฺฏติ. พหิสีมาย ‘‘สงฺฆสฺส เทมา’’ติ ทินฺนมญฺโจ สงฺฆตฺเถรสฺส วสนฏฺฐาเน ทาตพฺโพ. ตตฺถ เจ พหู มญฺจา โหนฺติ, มญฺเจน กมฺมํ นตฺถิ; ยสฺส วสนฏฺฐาเน กมฺมํ อตฺถิ, ตตฺถ ‘‘สงฺฆิกปริโภเคน ปริภุญฺชถา’’ติ ทาตพฺโพ. มหคฺเฆน สตคฺฆนเกน วา สหสฺสคฺฆนเกน วา สตสหสฺสคฺฆนเกน วา มญฺเจน อญฺญํ มญฺจสตํ ลภติ, ปริวตฺเตตฺวา คเหตพฺพํ. น เกวลํ มญฺเจน มญฺโจเยว, อารามอารามวตฺถุวิหารวิหารวตฺถุปีฐภิสิพิมฺโพหนานิปิ ปริวตฺเตตุํ วฏฺฏนฺติ. เอส นโย ปีฐภิสิพิมฺโพหเนสุปิ. เอเตสุ หิ กปฺปิยากปฺยิยํ วุตฺตนยเมว. ตตฺถ อกปฺปิยํ น ปริภุญฺชิตพฺพํ, กปฺปิยํ สงฺฆิกปริโภเคน ปริภุญฺชิตพฺพํ. อกปฺปิยํ วา มหคฺฆํ กปฺปิยํ วา ปริวตฺเตตฺวา วุตฺตวตฺถูนิ คเหตพฺพานิ. อครุภณฺฑุปคํ ปน ภิสิพิมฺโพหนํ นาม นตฺถิ.

Furthermore, in the exchange of heavy articles for heavy articles, whether a bed or a bench is large or small—even down to one with four-finger-breadth legs made by village children while playing in mud huts—from the time it is given to the Sangha, it becomes a heavy article. Even if kings, royal ministers, and so on give a hundred beds or a thousand beds at one time, all allowable beds should be accepted. Having accepted them, they should be distributed according to seniority with the instruction, 'Use them according to the communal use of the Sangha.' They should not be given for personal use. It is also allowable to set up the excess beds in a storeroom or other such places and to place bowls and robes on them. A bed given outside the boundary with the words, 'We give to the Sangha,' should be given to the dwelling place of the Sangha's Elder. If there are many beds there and there is no use for a bed, it should be given to the dwelling place of one who has a use for it, with the instruction, 'Use it according to the communal use of the Sangha.' If for a valuable bed worth a hundred, a thousand, or a hundred thousand, one can obtain a hundred other beds, it should be exchanged and taken. Not only may a bed be exchanged for a bed, but it is also allowable to exchange it for a park, a park site, a dwelling, a dwelling site, a bench, a mattress, or a pillow. This is the method also for benches, mattresses, and pillows. For in these, the allowable and unallowable is just as has been stated. Therein, what is unallowable should not be used; what is allowable should be used according to the communal use of the Sangha. An unallowable item, or a valuable allowable item, should be exchanged, and the aforementioned articles should be taken. Furthermore, there is no such thing as a mattress or pillow that does not count as a heavy article.

โลหกุมฺภี โลหภาณกํ โลหกฏาหนฺติ อิมานิ ตีณิ มหนฺตานิ วา โหนฺตุ ขุทฺทกานิ วา อนฺตมโส ปสตมตฺตอุทกคณฺหนกานิปิ ครุภณฺฑานิเยว. โลหวารโก ปน กาฬโลหตมฺพโลหวฏฺฏโลหกํสโลหานํ เยน เกนจิ กโต สีหฬทีเป ปาทคณฺหนโก ภาเชตพฺโพ. ปาโท จ นาม มคธนาฬิยา ปญฺจนาฬิมตฺตํ คณฺหาติ, ตโต อธิกคณฺหนโก ครุภณฺฑํ. อิมานิ ตาว ปาฬิยํ อาคตานิ โลหภาชนานิ.

A metal pot, a metal water vessel, and a metal cauldron—these three, whether they are large or small, even down to those that can hold just a handful of water, are indeed heavy articles. Furthermore, a metal water pot made of any of these—black metal, copper, dark bronze, or bell-metal—in the island of Sīhaḷa, if it holds a `pāda`, is divisible. A `pāda` holds five `nāḷi` by the Magadhan measure; one that holds more than that is a heavy article. These, firstly, are the metal vessels that are mentioned in the Pāli.

ปาฬิยํ ปน อนาคตานิปิ ภิงฺคารปฏิคฺคหอุฬุงฺกทพฺพิกฏจฺฉุปาติตฏฺฏกสรกสมุคฺคองฺคารกปลฺลธูมกฏจฺฉุอาทีนิ ขุทฺทกานิ วา มหนฺตานิ วา สพฺพานิ ครุภณฺฑานิ. ปตฺโต, อยถาลกํ, ตมฺพโลหถาลกนฺติ อิมานิ ปน ภาชนียานิ. กํสโลหวฏฺฏโลหภาชนวิกติ สงฺฆิกปริโภเคน วา คิหิวิกฏา วา วฏฺฏติ, ปุคฺคลิกปริโภเคน น วฏฺฏติ. กํสโลหาทิภาชนํ [Pg.80] สงฺฆสฺส ทินฺนมฺปิ หิ ปาริหาริยํ น วฏฺฏติ. ‘‘คิหิวิกฏนิหาเรเนว ปริภุญฺชิตพฺพ’’นฺติ มหาปจฺจริยํ วุตฺตํ.

Furthermore, even items not mentioned in the Pāli—such as a water-kettle, a spittoon, a water-sprinkler, a ladle, a spoon, a bowl, a plate, a drinking cup, a casket, a charcoal pan, an incense ladle, and so on—all, whether small or large, are heavy articles. However, a bowl, an iron dish, and a copper dish—these are divisible. A special vessel of bronze or dark bronze is allowable for communal use by the Sangha or as an article specially made for laypeople; it is not allowable for personal use. Indeed, a vessel of bronze or the like, even if given to the Sangha, is not allowable to be carried about for use. 'It should be used only in the manner of an article specially made for laypeople,' is stated in the Mahāpaccarī.

ฐเปตฺวา ปน ภาชนวิกตึ อญฺญสฺมิมฺปิ กปฺปิยโลหภณฺเฑ – อญฺชนี, อญฺชนิสลากา, กณฺณมลหรณี, สูจิ, ปณฺณสูจิ, ขุทฺทโก, ปิปฺผลโก, ขุทฺทกํ, อารกณฺฏกํ, กุญฺจิกา, ตาฬํ, กตฺตรยฏฺฐิ เวธโก, นตฺถุทานํ, ภินฺทิวาโล, โลหกูโฏ, โลหกุฏฺฏิ, โลหคุโฬ, โลหปิณฺฑิ, โลหจกฺกลิกํ, อญฺญมฺปิ วิปฺปกตโลหภณฺฑํ ภาชนียํ. ธูมเนตฺตผาลทีปรุกฺขทีปกปลฺลกโอลมฺพกทีปอิตฺถิปุริสติรจฺฉานคตรูปกานิ ปน อญฺญานิ วา ภิตฺติจฺฉทนกวาฏาทีสุ อุปเนตพฺพานิ, อนฺตมโส โลหขิลกํ อุปาทาย สพฺพานิ โลหภณฺฑานิ ครุภณฺฑานิเยว โหนฺติ, อตฺตนา ลทฺธานิปิ ปริหริตฺวา ปุคฺคลิกปริโภเคน น ปริภุญฺชิตพฺพานิ, สงฺฆิกปริโภเคน วา คิหิวิกฏานิ วา วฏฺฏนฺติ. ติปุภณฺเฑปิ เอเสว นโย. ขีรปาสาณมยานิ ตฏฺฏกสรกาทีนิ ครุภณฺฑานิเยว.

Furthermore, setting aside special vessels, among other allowable metal articles, the following are divisible: an eye-ointment container, an eye-ointment applicator, an ear-wax remover, a needle, a leaf-stylus, a small knife, a small awl, a key, a lock, a ferrule for a walking stick, a nasal inhaler tube, a javelin, a metal hammer, a metal chisel, a metal ball, a metal lump, a metal disc, and other unfinished metal articles. Furthermore, a pipe, a ploughshare, a lampstand, a lamp-bowl, a hanging lamp, figures of women, men, or animals, or other articles to be affixed to walls, roofs, doors, and so on—down to and including a metal nail—all such metal articles are indeed heavy articles. Even if obtained by oneself, they should not be kept and used for personal use; they are allowable for communal use by the Sangha or as articles specially made for laypeople. This same method applies to articles of tin or lead. Articles such as plates and cups made of milk-white stone are indeed heavy articles.

ฆฏโก ปน เตลภาชนํ วา ปาทคณฺหนกโต อติเรกเมว ครุภณฺฑํ. สุวณฺณรชตหารกูฏชาติผลิกภาชนานิ คิหิวิกฏานิปิ น วฏฺฏนฺติ, ปเคว สงฺฆิกปริโภเคน วา ปุคฺคลิกปริโภเคน วา. เสนาสนปริโภเค ปน อามาสมฺปิ อนามาสมฺปิ สพฺพํ วฏฺฏติ.

Furthermore, a small pot or an oil vessel that exceeds the capacity of a `pāda` is a heavy article. Vessels of gold, silver, brass, or pure crystal, even as articles specially made for laypeople, are not allowable; how much less so for communal or personal use. Furthermore, in the use of lodgings, everything, whether touchable or untouchable, is allowable.

วาสิอาทีสุ ยาย วาสิยา ฐเปตฺวา ทณฺฑกฏฺฐจฺเฉทนํ วา อุจฺฉุตจฺฉนํ วา อญฺญํ มหากมฺมํ กาตุํ น สกฺกา, อยํ ภาชนียา. ตโต มหตฺตรี เยน เกนจิ อากาเรน กตา วาสิ ครุภณฺฑเมว. ผรสุ ปน อนฺตมโส เวชฺชานํ สิราเวธนผรสุปิ ครุภณฺฑเมว. กุฐาริยํ ผรสุสทิโส เอว วินิจฺฉโย. ยา ปน อาวุธสงฺเขเปน กตา, อยํ อนามาสา. กุทาโล อนฺตมโส จตุรงฺคุลมตฺโตปิ ครุภณฺฑเมว. นิขาทนํ จตุรสฺสมุขํ วา โหตุ โทณิมุขํ วา วงฺกํ วา อุชุกํ วา, อนฺตมโส สมฺมุญฺชนิทณฺฑกเวธนมฺปิ ทณฺฑพทฺธํ เจ, ครุภณฺฑเมว. สมฺมุญฺชนิทณฺฑขณนกํ ปน อทณฺฑกํ ผลมตฺตเมว, ยํ สกฺกา สิปาฏิกาย ปกฺขิปิตฺวา ปริหริตุํ, ตํ ภาชนียํ. สิขรมฺปิ นิขาทเนเนว สงฺคหิตํ. เยหิ มนุสฺเสหิ วิหาเร วาสิอาทีนิ ทินฺนานิ โหนฺติ, เต จ ฆเร ทฑฺเฒ วา [Pg.81] โจเรหิ วา วิลุตฺเต ‘‘เทถ โน, ภนฺเต, อุปกรเณ, ปุน ปากติเก กริสฺสามา’’ติ วทนฺติ, ทาตพฺพา. สเจ อาหรนฺติ, น วาเรตพฺพา; อนาหรนฺตาปิ น โจเทตพฺพา.

Among adzes and the like, any adze with which, except for cutting a tooth-stick or peeling sugarcane, it is not possible to do any other major work, this is distributable. An adze larger than that, made in any way, is a heavy item. As for an axe, even a physician’s vein-piercing axe is a heavy item. In the case of a hatchet, the decision is the same as for an axe. But one that is made in the manner of a weapon is not to be handled. A spade, even one that is only four finger-breadths in size, is a heavy item. A chisel—whether square-mouthed, trough-mouthed, curved, or straight—even one for piercing the handle of a broom, if it is fitted with a handle, is a heavy item. However, a tool for making a hole in a broom handle that is without a handle, merely the blade, which can be put into a small bag and carried, that is distributable. A pick is also included under 'chisel'. If people who have given adzes and the like to the monastery have their homes burned down or looted by thieves and say, 'Venerable sirs, give us the implements; we will restore them,' they should be given them. If they bring them back, they should not be refused; even if they do not bring them back, they should not be reproached.

กมฺมารตฏฺฏการจุนฺทการนฬการมณิการปตฺตพนฺธกานํ อธิกรณิมุฏฺฐิกสณฺฑาสตุลาทีนิ สพฺพานิ โลหมยอุปกรณานิ สงฺเฆ ทินฺนกาลโต ปฏฺฐาย ครุภณฺฑานิ. ติปุโกฏฺฏกสุวณฺณการจมฺมการอุปกรเณสุปิ เอเสว นโย. อยํ ปน วิเสโส – ติปุโกฏฺฏกอุปกรเณสุปิ ติปุจฺเฉทนสตฺถกํ, สุวณฺณการอุปกรเณสุ สุวณฺณจฺเฉทนสตฺถกํ, จมฺมการอุปกรเณสุ กตปริกมฺมจมฺมฉิทฺทนกํ ขุทฺทกสตฺถกนฺติ อิมานิ ภาชนียภณฺฑานิ. นหาปิตตุนฺนการอุปกรเณสุปิ ฐเปตฺวา มหากตฺตรึ มหาสณฺฑาสํ มหาปิปฺผลกญฺจ สพฺพํ ภาชนียํ. มหากตฺตริอาทีนิ ครุภณฺฑานิ.

From the time they are given to the Sangha, all metal implements of blacksmiths, wood-turners, turners, reed-workers, gem-cutters, and bowl-menders—such as anvils, small hammers, tongs, and scales—are heavy items. The same rule applies to the implements of tin-smiths, goldsmiths, and leatherworkers. This, however, is the distinction: among the tin-smith's implements, the small knife for cutting tin; among the goldsmith's implements, the small knife for cutting gold; and among the leatherworker's implements, the small knife for piercing prepared leather—these are distributable items. As for the implements of barbers and tailors, except for large scissors, large tongs, and a large razor, everything is distributable. The large scissors and the like are heavy items.

วลฺลิอาทีสุ เวตฺตวลฺลิอาทิกา ยา กาจิ อฑฺฒพาหุปฺปมาณา วลฺลิ สงฺฆสฺส ทินฺนา วา ตตฺถชาตกา วา รกฺขิตโคปิตา ครุภณฺฑํ โหติ, สา สงฺฆกมฺเม จ เจติยกมฺเม จ กเต สเจ อติเรกา โหติ, ปุคฺคลิกกมฺเมปิ อุปเนตุํ วฏฺฏติ; อรกฺขิตา ปน ครุภณฺฑเมว น โหติ. สุตฺตมกจิวากนาฬิเกรหีรจมฺมมยา รชฺชุกา วา โยตฺตานิ วา วาเก จ นาฬิเกรหีเร จ วฏฺเฏตฺวา กตา เอกวฏฺฏา วา ทฺวิวฏฺฏา วา สงฺฆสฺส ทินฺนกาลโต ปฏฺฐาย ครุภณฺฑํ. สุตฺตํ ปน อวฏฺเฏตฺวา ทินฺนํ มกจิวากนาฬิเกรหีรา จ ภาชนียา. เยหิ ปเนตานิ รชฺชุกโยตฺตาทีนิ ทินฺนานิ โหนฺติ, เต อตฺตโน กรณีเยน หรนฺตา น วาเรตพฺพา.

Regarding vines and the like: any vine, such as rattan, that is about half an arm's length, whether given to the Sangha or growing there, if protected and guarded, is a heavy item. If, after work for the Sangha or a shrine has been done, there is a surplus, it is permissible to apply it to an individual's work. But if unprotected, it is not a heavy item at all. Small ropes or leather straps made of thread, hemp fiber, bast fiber, coconut fiber, or hide, or those made by twisting bast fiber and coconut fiber, whether single-twist or double-twist, are a heavy item from the time they are given to the Sangha. But thread given untwisted, and hemp fiber, bast fiber, and coconut fiber are distributable. As for those by whom these small ropes, leather straps, and the like are given, they should not be stopped when taking them for their own needs.

โย โกจิ อนฺตมโส อฏฺฐงฺคุลสูจิทณฺฑมตฺโตปิ เวฬุ สงฺฆสฺส ทินฺโน วา ตตฺถชาตโก วา รกฺขิตโคปิโต ครุภณฺฑํ, โสปิ สงฺฆกมฺเม จ เจติยกมฺเม จ กเต อติเรโก ปุคฺคลิกกมฺเม ทาตุํ วฏฺฏติ. ปาทคณฺหนกเตลนาฬิ ปน กตฺตรยฏฺฐิ, อุปาหนทณฺฑโก, ฉตฺตทณฺโฑ, ฉตฺตสลากาติ อิทเมตฺถ ภาชนียภณฺฑํ. ทฑฺฒเคหมนุสฺสา คณฺหิตฺวา คจฺฉนฺตา น วาเรตพฺพา. รกฺขิตโคปิตํ เวฬุํ คณฺหนฺเตน สมกํ วา อติเรกํ วา ถาวรํ อนฺตมโส ตํอคฺฆนกมฺปิ ผาติกมฺมํ กตฺวา คเหตพฺโพ[Pg.82]. ผาติกมฺมํ อกตฺวา คณฺหนฺเตน ตตฺเถว วฬญฺเชตพฺโพ, คมนกาเล สงฺฆิกาวาเส ฐเปตฺวา คนฺตพฺพํ. อสติยา คเหตฺวา คเตน ปหิณิตฺวา ทาตพฺโพ. เทสนฺตรํ คเตน สมฺปตฺตวิหาเร สงฺฆิกาวาเส ฐเปตพฺโพ.

Any piece of bamboo, even as small as an eight-finger-length needle handle, if it was given to the Sangha, or grew there, and was protected and guarded, is a heavy item. That too, after work for the Sangha or a shrine has been done, if there is a surplus, it is permissible to give for an individual's work. But an oil tube with a capacity of one pāda, a walking stick, a small stick for sandals, an umbrella staff, and an umbrella rib—these are distributable items here. People whose houses have burned down, who are taking bamboo and going, should not be stopped. One who takes protected and guarded bamboo must do so after making an exchange for a permanent item of equal or greater value, or at least for its equivalent price. One who takes it without making an exchange should use it right there; when leaving, it should be left in the Sangha's residence before going. If one has taken it and gone through forgetfulness, it should be sent back. If one has gone to another region, it should be left in the Sangha's residence in the monastery where one has arrived.

ติณนฺติ มุญฺชํ ปพฺพชญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสํ ยํกิญฺจิ ติณํ. ยตฺถ ปน ติณํ นตฺถิ, ตตฺถ ปณฺเณหิ ฉาเทนฺติ; ตสฺมา ปณฺณมฺปิ ติเณเนว สงฺคหิตํ. อิติ มุญฺชาทีสุ ยํกิญฺจิ มุฏฺฐิปฺปมาณมฺปิ ติณํ ตาลปณฺณาทีสุ จ เอกํ ปณฺณมฺปิ สงฺฆสฺส ทินฺนํ วา ตตฺถชาตกํ วา พหาราเม สงฺฆสฺส ติณวตฺถุโต ชาตติณํ วา รกฺขิตโคปิตํ ครุภณฺฑํ โหติ, ตมฺปิ สงฺฆกมฺเม จ เจติยกมฺเม จ กเต อติเรกํ ปุคฺคลิกกมฺเม ทาตุํ วฏฺฏติ. ทฑฺฒเคหมนุสฺสา คเหตฺวา คจฺฉนฺตา น วาเรตพฺพา. อฏฺฐงฺคุลปฺปมาโณปิ ริตฺตโปตฺถโก ครุภณฺฑเมว.

'Grass' means any kind of grass except for muñja grass and pabbaja grass. Where there is no grass, they make roofs with leaves; therefore, leaves are also included under 'grass'. Thus, among muñja grass and the like, even a handful of grass, and among palm leaves and the like, even a single leaf, if given to the Sangha, or grown there, or grass grown on the Sangha's grass-plot outside the monastery, if it is protected and guarded, is a heavy item. That too, after work for the Sangha or a shrine has been done, if there is a surplus, it is permissible to give for an individual's work. People whose houses have burned down, who are taking these things and going, should not be stopped. Even a blank book of eight finger-breadths in size is a heavy item.

มตฺติกา ปกติมตฺติกา วา โหตุ ปญฺจวณฺณา วา สุธา วา สชฺชุรสกงฺคุฏฺฐสิเลสาทีสุ วา ยํกิญฺจิ, ทุลฺลภฏฺฐาเน อาเนตฺวา วา ทินฺนํ ตตฺถชาตกํ วา รกฺขิตโคปิตํ ตาลผลปกฺกมตฺตํ ครุภณฺฑํ โหติ. ตมฺปิ สงฺฆกมฺเม จ เจติยกมฺเม จ นิฏฺฐิเต อติเรกํ ปุคฺคลิกกมฺเม ทาตุํ วฏฺฏติ. หิงฺคุหิงฺคุลกหริตาลมโนสิลญฺชนานิ ปน ภาชนียภณฺฑานิ.

Clay, whether it be ordinary clay, clay of five colors, or plaster, or anything among pine resin, wood-oil resin, lacquer, and the like, if brought from a place where it is difficult to obtain and given, or if it occurs there naturally, and is protected and guarded, even a piece the size of a ripe palm fruit is a heavy item. That too, when work for the Sangha or a shrine is finished, if there is a surplus, it is permissible to give for an individual's work. However, asafoetida, cinnabar, orpiment, realgar, and antimony are distributable items.

ทารุภณฺเฑ โย โกจิ อฏฺฐงฺคุลสูจิทณฺฑมตฺโตปิ ทารุภณฺฑโก ทารุทุลฺลภฏฺฐาเน สงฺฆสฺส ทินฺโน วา ตตฺถชาตโก วา รกฺขิตโคปิโต, อยํ ครุภณฺฑํ โหตีติ กุรุนฺทิยํ วุตฺตํ. มหาอฏฺฐกถายํ ปน สพฺพมฺปิ ทารุเวฬุจมฺมปาสาณาทิวิกตึ ทารุภณฺเฑน สงฺคณฺหิตฺวา ‘‘เตน โข ปน สมเยน สงฺฆสฺส อาสนฺทิโก อุปฺปนฺโน โหตี’’ติ อิโต ปฏฺฐาย ทารุภณฺฑวินิจฺฉโย วุตฺโต.

Regarding wooden items: in a place where wood is difficult to obtain, any wooden object—even as small as an eight-finger-length needle handle—if it was given to the Sangha or originated there, and is protected and guarded, this is a heavy item; so it is said in the Kurundī commentary. In the Great Commentary, however, all crafted items of wood, bamboo, leather, stone, and so on, are included under 'wooden items', and the ruling concerning wooden items is given starting from the passage, “Now at that time, a long chair had arisen for the Sangha…”

ตตฺรายํ อตฺถุทฺธาโร, อาสนฺทิโก, สตฺตงฺโค, ภทฺทปีฐํ, ปีฐิกา, เอฬกปาทกปีฐํ, อามลกวฏฺฏกปีฐํ, ผลกํ, โกจฺฉํ, ปลาลปีฐกนฺติ อิเมสุ [Pg.83] ตาว ยํกิญฺจิ ขุทฺทกํ วา โหตุ มหนฺตํ วา, สงฺฆสฺส ทินฺนํ ครุภณฺฑํ โหติ. ปลาลปีเฐน เจตฺถ กทลิปตฺตาทิปีฐานิปิ สงฺคหิตานิ. พฺยคฺฆจมฺมโอนทฺธมฺปิ วาฬรูปปริกฺขิตฺตํ, รตนปริสิพฺพิตํ, โกจฺฉกํ ครุภณฺฑเมว.

Herein is the summary of the meaning: First, among these—a long chair with legs higher than a span, a seven-limbed long chair, a fine square stool woven with cane, a small stool woven with cloth, a stool with legs like a sheep's, a round stool with many legs in the shape of an emblic myrobalan fruit, a plank, a stuffed seat, a small straw stool—whatever, whether small or large, is given to the Sangha becomes a heavy item. And herein, by 'small straw stool' are also included stools made of banana leaves and so on. Even a stuffed seat covered with tiger skin, surrounded by figures of wild animals, or stitched with jewels, is indeed a heavy item.

วงฺกผลกํ, ทีฆผลกํ, จีวรโธวนผลกํ, ฆฏฺฏนผลกํ, ฆฏฺฏนมุคฺคโร, ทนฺตกฏฺฐจฺเฉทนคณฺฐิกา, ทณฺฑมุคฺคโร, อมฺพณํ, รชนโทณิ, อุทกปฏิจฺฉโก, ทารุมโย วา ทนฺตมโย วา เวฬุมโย วา สปาทโกปิ อปาทโกปิ สมุคฺโค, มญฺชูสา, ปาทคณฺหนกโต อติเรกปฺปมาโณ กรณฺโฑ, อุทกโทณิ, อุทกกฏาหํ, อุฬุงฺโก, กฏจฺฉุ, ปานียสราวํ, ปานียสงฺโขติ เอเตสุปิ ยํกิญฺจิ สงฺเฆ ทินฺนํ ครุภณฺฑํ. สงฺขถาลกํ ปน ภาชนียํ, ตถา ทารุมโย อุทกตุมฺโพ.

A curved plank, a long plank, a plank for washing robes, a plank for beating robes, a beating mallet, a small block for cutting tooth-sticks, a handled mallet, a trough for storing drinking water, a trough for dye, a trough for receiving water squeezed from robes; a casket or a chest, whether made of wood, ivory, or bamboo, and whether with or without feet; a basket of a size exceeding that which can hold one pāda; a water trough, a water cauldron, a water ladle, a ladle or spoon, a drinking bowl, a drinking conch—among these too, whatever is given to the Sangha is a heavy item. A small conch bowl, however, is distributable; similarly, a wooden water gourd.

ปาทกถลิกมณฺฑลํ ทารุมยํ วา โหตุ โจฬปณฺณาทิมยํ วา สพฺพํ ครุภณฺฑํ. อาธารโก ปตฺตปิธานํ, ตาลวณฺฏํ, พีชนี, จงฺโกฏกํ, ปจฺฉิ, ยฏฺฐิสมฺมุญฺชนี มุฏฺฐิสมฺมุญฺชนีติ เอเตสุปิ ยํกิญฺจิ ขุทฺทกํ วา มหนฺตํ วา ทารุเวฬุปณฺณจมฺมาทีสุ เยน เกนจิ กตํ ครุภณฺฑเมว.

A round foot-wiping mat, whether made of wood or of cloth, leaves, and so on—all are heavy items. A bowl-stand, a bowl-lid, a round palm-leaf fan, a square fan, a flower basket, a basket, a broom with a handle, a hand-broom—among these too, whatever, whether small or large, is made from any material such as wood, bamboo, leaves, or leather, is indeed a heavy item.

ถมฺภตุลาโสปานผลกาทีสุ ทารุมยํ วา ปาสาณมยํ วา ยํกิญฺจิ เคหสมฺภารรูปํ, โย โกจิ กฏสารโก, ยํกิญฺจิ ภูมตฺถรณํ, ยํกิญฺจิ อกปฺปิยจมฺมํ, สพฺพํ สงฺเฆ ทินฺนํ ครุภณฺฑํ, ภูมตฺถรณํ กาตุํ วฏฺฏติ. เอฬกจมฺมํ ปน ปจฺจตฺถรณคติกํ โหติ, ตมฺปิ ครุภณฺฑเมว. กปฺปิยจมฺมานิ ภาชนียานิ. กุรุนฺทิยํ ปน ‘‘สพฺพํ มญฺจปฺปมาณํ จมฺมํ ครุภณฺฑ’’นฺติ วุตฺตํ.

Among pillars, beams, stairs, planks, and the like, any building component, whether made of wood or stone; any kind of reed mat; any kind of floor covering; any kind of unallowable hide—all, when given to the Sangha, are heavy items. It is permissible to make a floor covering. A sheep's hide, however, is of the nature of a covering spread on top; that too is indeed a heavy item. Allowable hides are distributable. In the Kurundī commentary, however, it is said: 'All hide of the size of a long chair is a heavy item.'

อุทุกฺขลํ, มุสลํ, สุปฺปํ, นิสทํ, นิสทโปโต, ปาสาณโทณิ, ปาสาณกฏาหํ, ตุริเวมภสฺตาทิ สพฺพํ เปสการาทิภณฺฑํ, สพฺพํ กสิภณฺฑํ, สพฺพํ จกฺกยุตฺตกยานํ ครุภณฺฑเมว. มญฺจปาโท, มญฺจอฏนี, ปีฐปาโท, ปีฐอฏนี, วาสิผรสุอาทีนํ ทณฺฑาติ เอเตสุ ยํกิญฺจิ วิปฺปกตตจฺฉนกมฺมํ อนิฏฺฐิตเมว ภาชนียํ, ตจฺฉิตมฏฺฐํ ปน ครุภณฺฑํ โหติ. อนุญฺญาตวาสิยา ปน ทณฺโฑ ฉตฺตมุฏฺฐิปณฺณํ กตฺตรยฏฺฐิ อุปาหนา อรณิสหิตํ ธมฺมกรโณ ปาทคณฺหนกโต อนติริตฺตํ อามลกตุมฺพํ อามลกฆโฏ ลาพุกตุมฺพํ ลาพุฆโฏ วิสาณกตุมฺพนฺติ สพฺพเมตํ ภาชนียํ, ตโต มหนฺตตรํ ครุภณฺฑํ.

A small mortar, a pestle, a winnowing basket, a grinding slab, the small grinding stone for the slab, a stone trough, a stone cauldron; all equipment of weavers and the like, such as the shuttle, loom, and bellows; all ploughing equipment; all vehicles fitted with wheels—these are indeed heavy items. A leg of a long chair, the frame of a long chair, a leg of a stool, the frame of a stool, the handles of adzes, axes, and so on—among these, only that which is unfinished, with its carving work incomplete, is distributable. But once carved and polished, it becomes a heavy item. However, the handle for a permitted adze, an umbrella, a palm leaf held by the fist, a walking stick, footwear, a set of fire-drills, a water strainer, an emblic myrobalan gourd not exceeding the capacity of one pāda, an emblic myrobalan pot, a bottle gourd, a bottle gourd pot, a horn gourd—all these are distributable. Anything larger than these is a heavy item.

หตฺถิทนฺโต [Pg.84] วา ยํกิญฺจิ วิสาณํ วา อตจฺฉิตํ ยถาชาตเมว ภาชนียํ, เตหิ กตมญฺจปาทาทีสุ ปุริมสทิโสเยว วินิจฺฉโย. ตจฺฉิตนิฏฺฐิโตปิ หิงฺคุกรณฺฑโก อญฺชนกรณฺฑโก คณฺฐิกา วิโธ อญฺชนี อญฺชนิสลากา อุทกปุญฺฉนีติ อิทํ สพฺพํ ภาชนียเมว.

An elephant tusk or any kind of horn, uncarved, just as it naturally is, is distributable. For items such as legs of a long chair made from them, the decision is the same as the preceding one. Even when carved and finished, a container for asafoetida, a container for eye-ointment, a border-knob, a waistband-knob, a vessel for eye-ointment, an applicator for eye-ointment, and a water-wiper—all these are indeed distributable.

มตฺติกาภณฺเฑ สพฺพํ มนุสฺสานํ อุปโภคปริโภคํ ฆฏปิฐราทิกุลาลภาชนํ ปตฺตกฏาหํ องฺคารกฏาหํ ธูมทานกํ ทีปรุกฺขโก ทีปกปลฺลิกา จยนิฏฺฐกา ฉทนิฏฺฐกา ถูปิกาติ สงฺฆสฺส ทินฺนกาลโต ปฏฺฐาย ครุภณฺฑํ, ปาทคณฺหนกโต อนติริตฺตปฺปมาโณ ปน ฆฏโก ปตฺตํ ถาลกํ กญฺจนโก กุณฺฑิกาติ อิทเมตฺถ ภาชนียภณฺฑํ. ยถา จ มตฺติกาภณฺเฑ; เอวํ โลหภณฺเฑปิ กุณฺฑิกา ภาชนียโกฏฺฐาสเมว ภชตีติ อยเมตฺถ อนุปุพฺพิกถา.

Regarding earthenware: all potter's vessels for human internal and external use, such as water pots and cooking pots; a cauldron for firing alms-bowls, a vessel for charcoal, an incense burner, a lamp stand, a small lamp dish, bricks for laying courses, roofing tiles, and a finial—all these, from the time of being given to the Sangha, are heavy items. However, a small water pot, a bowl, a dish, a water cup or basin, or a water pitcher, of a size not exceeding the capacity of one pāda—these herein are distributable items. And just as with earthenware, so too with metalware, a water pitcher falls into the category of distributable items. This is the sequential discourse herein.

อวิสฺสชฺชิยวตฺถุกถา นิฏฺฐิตา.

The Discussion on Non-transferable Items is concluded.

นวกมฺมทานกถา

The Discourse on the Granting of New Construction Work

๓๒๓. ภณฺฑิกาฏฺฐปนมตฺเตนาติ ทฺวารพาหานํ อุปริ กโปตภณฺฑิกโยชนมตฺเตน. ปริภณฺฑกรณมตฺเตนาติ โคมยปริภณฺฑกสาวปริภณฺฑกรณมตฺเตน. ธูมกาลิกนฺติ อิทํ ยาวสฺส จิตกธูโม น ปญฺญายติ, ตาว อยํ วิหาโร เอตสฺเสวาติ เอวํ ธูมกาเล อปโลเกตฺวา กตปริโยสิตํ วิหารํ เทนฺติ. วิปฺปกตนฺติ เอตฺถ วิปฺปกโต นาม ยาว โคปานสิโย น อาโรหนฺติ. โคปานสีสุ ปน อารุฬฺหาสุ พหุกโต นาม โหติ, ตสฺมา ตโต ปฏฺฐาย น ทาตพฺโพ, กิญฺจิเทว สมาทเปตฺวา กาเรสฺสติ. ขุทฺทเก วิหาเร กมฺมํ โอโลเกตฺวา ฉปฺปญฺจวสฺสิกนฺติ กมฺมํ โอโลเกตฺวา จตุหตฺถวิหาเร จตุวสฺสิกํ, ปญฺจหตฺเถ ปญฺจวสฺสิกํ, ฉหตฺเถ ฉวสฺสิกํ ทาตพฺพํ. อฑฺฒโยโค ปน ยสฺมา สตฺตฏฺฐหตฺโถ โหติ, ตสฺมา เอตฺถ ‘‘สตฺตฏฺฐวสฺสิก’’นฺติ วุตฺตํ. สเจ ปน โส นวหตฺโถ โหติ นววสฺสิกมฺปิ ทาตพฺพํ. มหลฺลเก ปน ทสหตฺเถ เอกาทสหตฺเถ วิหาเร วา ปาสาเท วา ทสวสฺสิกํ วา เอกาทสวสฺสิกํ วา ทาตพฺพํ. ทฺวาทสหตฺเถ ปน ตโต อธิเก วา โลหปาสาทสทิเสปิ ทฺวาทสวสฺสิกเมว ทาตพฺพํ, น ตโต อุตฺตริ.

By 'merely by placing a small item': this means merely by the task of attaching a small shelf for pigeons above the door frames. By 'merely by the act of plastering': this means merely by the task of plastering with cow-dung or plastering with an astringent liquid. By 'for the duration of the smoke': this means, 'As long as the smoke from the funeral pyre of that monk to whom the new construction work is given is not apparent, this monastery is his responsibility.' Thus, having announced it for the duration of the smoke, they give the monastery which has been completed. Herein, by 'incomplete': a monastery is called 'incomplete' as long as the rafters have not yet been raised. Furthermore, when the rafters have been raised, it is called 'much-done'. Therefore, from that point onwards, a supervisor for the new construction work should not be appointed; the donor himself will have it completed, having had some monk undertake it. Regarding 'for five or six years' in a small monastery, having inspected the work: having inspected the work, for a four-cubit monastery, a four-year new construction work should be given; for a five-cubit one, a five-year new construction work should be given; for a six-cubit one, a six-year new construction work should be given. Furthermore, since an aḍḍhayoga is seven or eight cubits, it is therefore said herein 'for seven or eight years'. Furthermore, if it is nine cubits, a nine-year new construction work should also be given. Furthermore, in a large monastery or palace of ten or eleven cubits, a ten-year or eleven-year new construction work should be given. Furthermore, for a twelve-cubit monastery or one larger than that, or even for one similar to the Lohapāsāda, only a twelve-year new construction work should be given, not more than that.

นวกมฺมิโก [Pg.85] ภิกฺขุ อนฺโตวสฺเส ตํ อาวาสํ ลภติ, อุตุกาเล ปฏิพาหิตุํ น ลภติ. สเจ โส อาวาโส ชีรติ, อาวาสสามิกสฺส วา ตสฺส วํเส อุปฺปนฺนสฺส วา กสฺสจิ กเถตพฺพํ – ‘‘อาวาโส เต นสฺสติ, ชคฺคถ เอตํ อาวาส’’นฺติ. สเจ โส น สกฺโกติ, ภิกฺขูหิ ญาตี วา อุปฏฺฐาเก วา สมาทเปตฺวา ชคฺคิตพฺโพ. สเจ เตปิ น สกฺโกนฺติ, สงฺฆิเกน ปจฺจเยน ชคฺคิตพฺโพ. ตสฺมิมฺปิ อสติ เอกํ อาวาสํ วิสฺสชฺเชตฺวา อวเสสา ชคฺคิตพฺพา. พหู วิสฺสชฺเชตฺวา เอกํ สณฺฐาเปตุมฺปิ วฏฺฏติเยว.

A monk engaged in new construction work obtains that dwelling during the rains-residence; during the cool and hot seasons, he does not have the right to prevent others. If that dwelling falls into disrepair, the donor-owner of the dwelling or someone born in his lineage should be told: 'Your dwelling is perishing; please maintain this dwelling.' If he is unable to do so, it should be maintained by the monks, having had relatives or attendants undertake it. If they too are unable, it should be maintained with requisites belonging to the Saṅgha. In the absence of those, having relinquished one dwelling, the remaining ones should be maintained. It is indeed permissible to relinquish many and establish one.

ทุพฺภิกฺเข ภิกฺขูสุ ปกฺกนฺเตสุ สพฺเพ อาวาสา นสฺสนฺติ, ตสฺมา เอกํ วา ทฺเว วา ตโย วา อาวาเส วิสฺสชฺเชตฺวา ตโต ยาคุภตฺตจีวราทีนิ ปริภุญฺชนฺเตหิ เสสาวาสา ชคฺคิตพฺพาเยว. กุรุนฺทิยํ ปน วุตฺตํ ‘‘สงฺฆิเก ปจฺจเย อสติ เอโก ภิกฺขุ ‘ตุยฺหํ เอกํ มญฺจฏฺฐานํ คเหตฺวา ชคฺคาหี’ติ วตฺตพฺโพ. สเจ พหุตรํ อิจฺฉติ, ติภาคํ วา อุปฑฺฒภาคํ วา ทตฺวาปิ ชคฺคาเปตพฺพํ. อถ ‘ถมฺภมตฺตเมเวตฺถ อวสิฏฺฐํ, พหุกมฺมํ กาตพฺพ’นฺติ น อิจฺฉติ, ‘ตุยฺหํ ปุคฺคลิกเมว กตฺวา ชคฺค; เอวมฺปิ หิ สงฺฆสฺส ภณฺฑกฏฺฐปนฏฺฐานํ นวกานญฺจ วสนฏฺฐานํ ลภิสฺสตี’ติ ชคฺคาเปตพฺโพ. เอวํ ชคฺคิโต ปน ตสฺมึ ชีวนฺเต ปุคฺคลิโก โหติ, มเต สงฺฆิโกเยว. สเจ สทฺธิวิหาริกานํ ทาตุกาโม โหติ, กมฺมํ โอโลเกตฺวา ติภาคํ วา อุปฑฺฒํ วา ปุคฺคลิกํ กตฺวา ชคฺคาเปตพฺโพ. เอวญฺหิ สทฺธิวิหาริกานํ ทาตุํ ลภติ. เอวํ ชคฺคนเก ปน อสติ ‘เอกํ อาวาสํ วิสฺสชฺเชตฺวา’ติอาทินา นเยน ชคฺคาเปตพฺโพ’’ติ.

During a famine, when monks have departed, all dwellings are destroyed. Therefore, having relinquished one, two, or three dwellings, the remaining dwellings should indeed be maintained by those consuming the gruel, food, robes, and so forth that arise from them. However, in the Kurundī commentary it is said: 'When there are no requisites belonging to the Saṅgha, a monk should be told, "Take one bed-space for yourself and maintain it." If he desires more, having given a third part or a half part, he should be made to maintain it. Or, if he does not wish to, thinking, "Only a pillar remains here; much work must be done," he should be made to maintain it with the words, "Make it your own personal property and maintain it. For even so, the Saṅgha will obtain a place to store small items and a place for new monks to reside." Furthermore, a monastery maintained thus is personal property while he is alive; when he dies, it becomes property of the Saṅgha as before. If he wishes to give it to his co-residents, having inspected the work, he should be made to maintain it after a third part or a half part has been made personal property. For in this way, he is able to give to his co-residents. Furthermore, if there is no one to maintain it in this way, it should be caused to be maintained by the method beginning with "having relinquished one dwelling".'

อิทมฺปิ จ อญฺญํ ตตฺเถว วุตฺตํ – ทฺเว ภิกฺขู สงฺฆิกํ ภูมึ คเหตฺวา โสเธตฺวา สงฺฆิกํ เสนาสนํ กโรนฺติ. เยน สา ภูมิ ปฐมํ คหิตา, โส สามี. อุโภปิ ปุคฺคลิกํ กโรนฺติ, โสเยว สามี. โส สงฺฆิกํ กโรติ, อิตโร ปุคฺคลิกํ กโรติ, อญฺญํ เจ พหุํ เสนาสนฏฺฐานํ อตฺถิ, ปุคฺคลิกํ กโรนฺโตปิ น วาเรตพฺโพ. อญฺญสฺมึ ปน ตาทิเส ปฏิรูเป ฐาเน อสติ ตํ ปฏิพาหิตฺวา สงฺฆิกํ กโรนฺเตเนว กาตพฺพํ. ยํ ปน ตสฺส ตตฺถ วยกมฺมํ กตํ, ตํ ทาตพฺพํ. สเจ ปน กตาวาเส วา อาวาสกรณฏฺฐาเน วา ฉายูปคผลูปครุกฺขา โหนฺติ, อปโลเกตฺวา [Pg.86] หาเรตพฺพา. ปุคฺคลิกา เจ โหนฺติ, สามิกา อาปุจฺฉิตพฺพา; โน เจ เทนฺติ, ยาวตติยํ อาปุจฺฉิตฺวา ‘‘รุกฺขอคฺฆนกมูลํ ทสฺสามา’’ติ หาเรตพฺพา.

And this other was also said in that same place: Two monks, having taken land belonging to the Saṅgha and cleared it, build a dwelling belonging to the Saṅgha. The one by whom that land was first taken is the owner. If both make it personal property, that very one is the owner. If he makes it property of the Saṅgha and the other makes it personal property, and if there is much other space for dwellings, the one making it personal property should not be prevented. But if there is no other such suitable place, having prevented that monk, it should be built only by the one making it property of the Saṅgha. Furthermore, whatever expense was incurred there by him should be given back. Furthermore, if there are shade-giving or fruit-bearing trees in a completed dwelling or in a place for building a dwelling, they should be removed after informing the Saṅgha. If they are personal property, the owners should be asked. If they do not give permission, having asked up to the third time, they should be removed with the thought, 'We will give the value of the tree.'

โย ปน สงฺฆิกวลฺลิมตฺตมฺปิ อคฺคเหตฺวา อาหริเมน อุปกรเณน สงฺฆิกาย ภูมิยา ปุคฺคลิกวิหารํ กาเรติ, อุปฑฺฒํ สงฺฆิกํ โหติ; อุปฑฺฒํ ปุคฺคลิกํ. ปาสาโท เจ โหติ, เหฏฺฐาปาสาโท สงฺฆิโก; อุปริ ปุคฺคลิโก. สเจ โส เหฏฺฐาปาสาทํ อิจฺฉติ, ตสฺส โหติ. อถ เหฏฺฐา จ อุปริ จ อิจฺฉติ, อุภยตฺถ อุปฑฺฒํ ลภติ. ทฺเว เสนาสนานิ กาเรติ – เอกํ สงฺฆิกํ, เอกํ ปุคฺคลิกํ. สเจ วิหาเร อุฏฺฐิเตน ทพฺพสมฺภาเรน กาเรติ, ตติยภาคํ ลภติ. สเจ อกตฏฺฐาเน จยํ วา ปมุขํ วา กโรติ, พหิกุฏฺเฏ อุปฑฺฒํ สงฺฆสฺส, อุปฑฺฒํ ตสฺส. อถ มหนฺตํ วิสมํ ปูเรตฺวา อปเท ปทํ ทสฺเสตฺวา กตํ โหติ, อนิสฺสโร ตตฺถ สงฺโฆ.

Furthermore, if a monk, without taking even so much as a creeper belonging to the Saṅgha, causes a personal dwelling to be built on land belonging to the Saṅgha with his own materials that have been brought in, half becomes property of the Saṅgha and half becomes personal property. If it is a multi-storied building, the lower story is property of the Saṅgha and the upper is personal property. If he desires the lower story, it becomes his. Or if he desires both the lower and the upper, he obtains half in both places. If he causes two dwellings to be built, one is property of the Saṅgha and one is personal property. If he causes it to be built with wooden building materials that arose in the monastery grounds, he obtains a third part. If he builds a terrace or a porch in a place where one has not been made, of the structure on the exterior wall, half belongs to the Saṅgha and half to him. Or, if it is made by filling in a large, uneven area and making a path where there was none, the Saṅgha has no authority there.

เอกํ วรเสยฺยนฺติ เอตฺถ นวกมฺมทานฏฺฐาเน วา วสฺสคฺเคน ปตฺตฏฺฐาเน วา ยํ อิจฺฉติ, ตํ เอกํ วรเสยฺยํ อนุชานามีติ อตฺโถ.

Herein, by 'one excellent lodging': in a place given for new construction work or in a place obtained by seniority of rains-residences, whatever he desires, 'that one excellent lodging I allow'—this is the meaning.

ปริโยสิเต ปกฺกมติ ตสฺเสเวตนฺติ ปุน อาคนฺตฺวา วสนฺตสฺส อนฺโตวสฺสํ ตสฺเสว ตํ; อนาคจฺฉนฺตสฺส ปน สทฺธิวิหาริกาทโย คเหตุํ น ลภนฺติ.

Regarding the phrase 'If he departs after it is finished, it is still his': this means that if, having come again, he resides there during the rains-residence, it is his. However, if he does not return, his co-residents and others do not have the right to take it.

นวกมฺมทานกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Granting of New Construction Work is concluded.

อญฺญตฺรปฏิโภคปฏิกฺเขปาทิกถา

The Discussion on the Prohibition of Use Elsewhere, and So Forth.

๓๒๔. นาติหรนฺตีติ อญฺญตฺร หริตฺวา น ปริภุญฺชนฺติ. คุตฺตตฺถายาติ ยํ ตตฺถ มญฺจปีฐาทิ, ตสฺส คุตฺตตฺถาย, ตํ อญฺญตฺร หริตุํ อนุชานามีติ อตฺโถ. ตสฺมา ตํ อญฺญตฺร หริตฺวา สงฺฆิกปริโภเคน ปริภุญฺชนฺตสฺส นฏฺฐํ สุนฏฺฐํ, ชิณฺณํ สุชิณฺณํ. สเจ อโรคํ ตสฺมึ วิหาเร ปฏิสงฺขเต ปุน ปากติกํ กาตพฺพํ. ปุคฺคลิกปริโภเคน ปริภุญฺชโต นฏฺฐํ วา ชิณฺณํ วา คีวา โหติ, ตสฺมึ ปฏิสงฺขเต ทาตพฺพเมว. สเจ ตโต โคปานสิอาทีนิ คเหตฺวา อญฺญสฺมึ สงฺฆิกาวาเส โยเชนฺติ, สุโยชิตานิ. ปุคฺคลิกาวาเส โยเชนฺเตหิ ปน มูลํ วา ทาตพฺพํ, ปฏิปากติกํ วา กาตพฺพํ ฉฑฺฑิตวิหารโต มญฺจปีฐาทีนิ เถยฺยจิตฺเตน คณฺหนฺโต อุทฺธาเรเยว ภณฺฑคฺเฆน กาเรตพฺโพ. ปุน อาวาสิกกาเล ทสฺสามีติ คเหตฺวา สงฺฆิกปริโภเคน ปริภุญฺชนฺตสฺส นฏฺฐํ สุนฏฺฐํ, ชิณฺณํ สุชิณฺณํ. อโรคญฺเจ ปากติกํ กาตพฺพํ[Pg.87]. ปุคฺคลิกปริโภเคน ปริภุญฺชนฺตสฺส นฏฺฐํ คีวา โหติ. ตโต ทฺวารวาตปานาทีนิ สงฺฆิกาวาเส วา ปุคฺคลิกาวาเส วา โยชิตานิ ปฏิทาตพฺพานิเยว.

‘They do not take them elsewhere’ means they do not use them after taking them elsewhere. ‘For the sake of protection’ means: whatever beds, chairs, and so forth, are there, for their protection, ‘I allow them to be taken elsewhere.’ This is the meaning. Therefore, for one who takes them elsewhere and uses them as Saṅgha property, what is lost is well lost, and what is worn out is well worn out. If it is undamaged, it should be restored to its original state when that monastery is repaired. For one who uses them as personal property, what is lost or worn out becomes a liability; when that monastery is repaired, it must be replaced. If they take things like rafters and so forth from there and install them in another Saṅgha residence, they are well-installed. But by those who install them in a personal residence, either the value must be paid, or it must be restored to its original state. One who takes beds, chairs, and so forth from an abandoned monastery with a thieving mind is to be charged according to the value of the goods at the very moment of lifting it. If one takes them thinking, ‘I will give them back when the residents are present,’ and uses them as Saṅgha property, what is lost is well lost, and what is worn out is well worn out. And if it is undamaged, it should be restored to its original state. For one who uses them as personal property, what is lost becomes a liability. Doors, windows, and so forth taken from there and installed in a Saṅgha residence or a personal residence must certainly be returned.

ผาติกมฺมตฺถายาติ วฑฺฒิกมฺมตฺถาย. ผาติกมฺมญฺเจตฺถ สมกํ วา อติเรกํ วา อคฺฆนกํ มญฺจปีฐาทิเสนาสนเมว วฏฺฏติ.

324. ‘For the purpose of phātikamma’ means for the purpose of increase. And here, as phātikamma, only lodging such as beds and chairs of equal or greater value is allowable.

จกฺกลิกนฺติ กมฺพลาทีหิ เวเฐตฺวา กตจกฺกลิกํ. อลฺเลหิ ปาเทหีติ เยหิ อกฺกนฺตฏฺฐาเน อุทกํ ปญฺญายติ, เอวรูเปหิ ปาเทหิ ปริภณฺฑกตภูมิ วา เสนาสนํ วา น อกฺกมิตพฺพํ. สเจ ปน อุทกสิเนหมตฺตเมว ปญฺญายติ, น อุทกํ, วฏฺฏติ. ปาทปุญฺฉนึ ปน อลฺลปาเทหิปิ อกฺกมิตุํ วฏฺฏติเยว. สอุปาหเนน โธตปาเทหิ อกฺกมิตพฺพฏฺฐาเนเยว น วฏฺฏติ.

‘A circular object’ means a circular object made by wrapping it with blankets and so forth. ‘With wet feet’ means with feet such that water is visible in the place trodden upon; with such feet, a prepared floor or a lodging should not be trodden upon. But if only a mark of moisture is visible, not water, it is allowable. However, it is certainly allowable to tread on a foot-wiper even with wet feet. With footwear on, it is not allowable to tread in a place that should be trodden upon with washed feet.

โจฬเกน ปลิเวเฐตุนฺติ สุธาภูมิยํ วา ปริภณฺฑภูมิยํ วา สเจ ตฏฺฏิกา วา กฏสารโก วา นตฺถิ, โจฬเกน ปาทา เวเฐตพฺพา, ตสฺมึ อสติ ปณฺณมฺปิ อตฺถริตุํ วฏฺฏติ. กิญฺจิ อนตฺถริตฺวา ฐเปนฺตสฺส ปน ทุกฺกฏํ. ยทิ ปน ตตฺถ เนวาสิกา อนตฺถตายปิ ภูมิยา ฐเปนฺติ, อโธตปาเทหิปิ วฬญฺเชนฺติ, ตเถว วฬญฺเชตุํ วฏฺฏติ.

‘Wrapped with a cloth’ means if there is no screen-mat or rush-mat on a plastered floor or a prepared floor, the feet should be wrapped with a cloth. If that is not available, it is permissible to spread even a leaf. But for one who places them without spreading anything, there is an offense of wrong-doing. If, however, the residents there place things on the floor even without a spread, and they use it even with unwashed feet, it is permissible to use it in that same way.

น ภิกฺขเว ปริกมฺมกตา ภิตฺตีติ เสตภิตฺติ วา จิตฺตกมฺมกตา วา. น เกวลญฺจ ภิตฺติเมว, ทฺวารมฺปิ วาตปานมฺปิ อปสฺเสนผลกมฺปิ ปาสาณตฺถมฺภมฺปิ รุกฺขตฺถมฺภมฺปิ จีวเรน วา เกนจิ วา อปฺปฏิจฺฉาเทตฺวา อปสฺสยิตุํ น ลพฺภติเยว.

‘A wall that has been worked on, monks,’ means a whitewashed wall or a decorated wall. And it is not only a wall; a door, a window, a leaning-board, a stone pillar, or a wooden pillar—it is certainly not allowable to lean on these without first covering them with a robe or with something else.

โธตปาทกาติ โธตปาทกา หุตฺวา โธเตหิ ปาเทหิ อกฺกมิตพฺพฏฺฐาเน นิปชฺชิตุํ กุกฺกุจฺจายนฺติ. ‘‘โธตปาทเก’’ติปิ ปาโฐ. โธเตหิ ปาเทหิ อกฺกมิตพฺพฏฺฐานสฺเสตํ อธิวจนํ. ปจฺจตฺถริตฺวาติ ปริภณฺฑกตํ ภูมึ วา ภูมตฺถรณเสนาสนํ วา สงฺฆิกมญฺจปีฐํ วา อตฺตโน สนฺตเกน ปจฺจตฺถรเณน ปจฺจตฺถริตฺวาว นิปชฺชิตพฺพํ. สเจ นิทฺทายโตปิ ปจฺจตฺถรเณ สงฺกุฏิเต โกจิ สรีราวยโว มญฺจํ วา ปีฐํ วา ผุสติ, อาปตฺติเยว. โลเมสุ ปน โลมคณนาย อาปตฺติเยว. ปริโภคสีเสน อปสฺสยนฺตสฺสาปิ เอเสว นโย. หตฺถตลปาทตเลหิ ปน ผุสิตุํ วา อกฺกมิตุํ วา วฏฺฏติ. มญฺจปีฐํ นีหรนฺตสฺส กาเย ปฏิหญฺญติ, อนาปตฺติ.

‘Having washed feet’ means that, having washed their feet, they are scrupulous about lying down in a place that should be trodden upon with washed feet. There is also the reading ‘in the place for washed feet.’ This is a designation for a place that should be trodden upon with washed feet. ‘Having spread a covering’ means one should lie down only after spreading one’s own covering over a prepared floor, a lodging that is a floor-covering, or a Saṅgha bed or chair. If, even while one is sleeping, the covering becomes wrinkled and any part of the body touches the bed or chair, it is certainly an offense. But regarding hairs, there is an offense for each hair counted. This same rule applies also to one who leans on it for the sake of personal use. However, it is allowable to touch or to tread with the palms of the hands or the soles of the feet. If a bed or chair strikes the body of one who is carrying it out, there is no offense.

อญฺญตฺรปริโภคปฏิกฺเขปาทิกถา นิฏฺฐิตา.

The Discussion on the Prohibition of Use Elsewhere, and So Forth, is concluded.

สงฺฆภตฺตาทิอนุชานนกถา

Discourse on the Allowance of Saṅgha-meals, and so forth.

๓๒๕. น [Pg.88] สกฺโกนฺติ สงฺฆภตฺตํ กาตุนฺติ สกลสฺส สงฺฆสฺส ภตฺตํ กาตุํ น สกฺโกนฺติ. อุทฺเทสภตฺตนฺติอาทีสุ ‘‘เอกํ วา ทฺเว วา…เป… ทส วา ภิกฺขู สงฺฆโต อุทฺทิสิตฺวา เทถา’’ติ เอวํ อุทฺเทเสน ลทฺธภิกฺขูนํ ภตฺตํ กาตุํ อิจฺฉนฺติ. อปเร ตเถว ภิกฺขู ปริจฺฉินฺทิตฺวา นิมนฺเตตฺวา เตสํ ภตฺตํ กาตุํ อิจฺฉนฺติ. อปเร สลากาโย ฉินฺทิตฺวา, อปเร ปกฺขิกํ อุโปสถิกํ ปาฏิปทิกนฺติ เอวํ นิยาเมตฺวา, เอกสฺส วา ทฺวินฺนํ วา…เป… ทสนฺนํ วา ภิกฺขูนํ ภตฺตํ กาตุํ อิจฺฉนฺติ. อิติ เอตานิ ภตฺตานิ อุทฺเทสภตฺตํ นิมนฺตนนฺติ อิมํ โวหารํ ปตฺตานิ. ยสฺมา ปน เต สเจปิ ทุพฺภิกฺเข น สกฺโกนฺติ, สุภิกฺเข ชาเต ปน ปุน สงฺฆภตฺตํ กาตุํ สกฺขิสฺสนฺติ, ตสฺมา ภควา ตมฺปิ อนฺโต กตฺวา ‘‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, สงฺฆภตฺตํ อุทฺเทสภตฺต’’นฺติอาทิมาห.

325. ‘They are unable to provide a Saṅgha-meal’ means they are unable to provide a meal for the entire Saṅgha. Regarding designated meals and so forth, they wish to provide food for monks obtained by designation, saying, ‘Designate one or two… up to ten monks from the Saṅgha and give them.’ Others similarly select monks, invite them, and wish to provide them with a meal. Others draw lots; others, having arranged it thus—by fortnightly observance, Uposatha, or the day of the Pāṭipadā—wish to provide food for one, two… up to ten monks. Thus, these meals have come to be known by the terms ‘designated meal’ and ‘invitation meal.’ However, since if they are unable to do so in times of famine, they will again be able to provide a Saṅgha-meal when abundance arises, the Blessed One, including this as well, said, ‘Monks, I allow a Saṅgha-meal, a designated meal,’ and so forth.

ตตฺถ สงฺฆภตฺเต ฐิติกา นาม นตฺถิ, ตสฺมา ‘‘อมฺหากํ อชฺช ทส ทฺวาทส ทิวสา ภุญฺชนฺตานํ อิทานิ อญฺญโต ภิกฺขู อาเนถา’’ติ น เอวํ ตตฺถ วตฺตพฺพํ. ‘‘ปุริมทิวเสสุ อมฺเหหิ น ลทฺธํ, อิทานิ ตํ อมฺหากํ คาเหถา’’ติ เอวมฺปิ วตฺตุํ น ลพฺภติ. ตญฺหิ อาคตาคตานํ ปาปุณาติเยว.

Therein, in the case of a Saṅgha-meal, there is no such thing as an established order. Therefore, it should not be said there, ‘For us who have been eating, it is now ten or twelve days; now bring monks from another monastery.’ Nor is it permissible to say, ‘We did not receive it on previous days; now have it be taken by us.’ For it indeed reaches whomever has arrived.

สงฺฆภตฺตาทิอนุชานนกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Allowance of Saṅgha-meals, and so forth, is concluded.

อุทฺเทสภตฺตกถา

Discourse on the Designated Meal.

อุทฺเทสภตฺตาทีสุ ปน อยํ นโย – รญฺญา วา ราชมหามตฺเตน วา สงฺฆโต อุทฺทิสิตฺวา ‘‘เอตฺตเก ภิกฺขู อาเนถา’’ติ ปหิเต กาลํ โฆเสตฺวา ฐิติกา ปุจฺฉิตพฺพา. สเจ อตฺถิ, ตโต ปฏฺฐาย คาเหตพฺพํ; โน เจ, เถราสนโต ปฏฺฐาย คาเหตพฺพํ. อุทฺเทสเกน ปิณฺฑปาติกานมฺปิ น อติกฺกาเมตพฺพํ. เต ปน ธุตงฺคํ รกฺขนฺตา สยเมว อติกฺกมิสฺสนฺติ; เอวํ คาหิยมาเน อลสชาติกา มหาเถรา ปจฺฉา อาคจฺฉนฺติ, ‘‘ภนฺเต, วีสติวสฺสานํ คาหิยติ, ตุมฺหากํ ฐิติกา อติกฺกนฺตา’’ติ น วตฺตพฺพา, ฐิติกํ ฐเปตฺวา เตสํ คาเหตฺวา ปจฺฉา ฐิติกาย คาเหตพฺพํ. ‘‘อสุกวิหาเร พหุํ อุทฺเทสภตฺตํ อุปฺปนฺน’’นฺติ สุตฺวา โยชนนฺตริกวิหารโตปิ ภิกฺขู อาคจฺฉนฺติ, สมฺปตฺตสมฺปตฺตานํ ฐิตฏฺฐานโต ปฏฺฐาย คาเหตพฺพํ. อสมฺปตฺตานมฺปิ อุปจารสีมํ ปวิฏฺฐานํ อนฺเตวาสิกาทีสุ คณฺหนฺเตสุ [Pg.89] คาเหตพฺพเมว. พหิอุปจารสีมาย ฐิตานํ คาเหถาติ วทนฺติ, น คาเหตพฺพํ. สเจ ปน อุปจารสีมํ โอกฺกนฺเตหิ เอกาพทฺธา หุตฺวา อตฺตโน วิหารทฺวาเร วา อนฺโตวิหาเรเยว วา โหนฺติ, ปริสาวเสน วฑฺฒิตา นาม สีมา โหติ, ตสฺมา คาเหตพฺพํ. สงฺฆนวกสฺส ทินฺเนปิ ปจฺฉา อาคตานํ คาเหตพฺพเมว. ทุติยภาเค ปน เถราสนํ อารุฬฺเห ปุน อาคตานํ ปฐมภาโค น ปาปุณาติ, ทุติยภาคโต วสฺสคฺเคน คาเหตพฺพํ.

Furthermore, in the case of designated meals and so forth, this is the procedure: When a king or a king's high minister sends a message, having designated from the Saṅgha, saying, ‘Bring this many monks,’ the time should be announced and the established order should be inquired about. If there is one, it should be taken starting from there; if not, it should be taken starting from the elder's seat. The one who designates should not pass over even the alms-food-eaters. However, those protecting their ascetic practice will pass over it themselves. When it is being taken in this way, if lazy great elders arrive late, they should not be told, ‘Venerable Sirs, it is being taken for those of twenty years' seniority; your turn in the order has passed.’ The order should be paused, and after it has been taken for them, it should then be taken according to the order. Upon hearing, ‘A large designated meal has arisen at such-and-such monastery,’ monks may come even from monasteries a yojana away; for those who have arrived, it should be taken starting from their standing place. Even for those who have not yet arrived but have entered the boundary of proximity, if their resident disciples and so on are receiving it, it should indeed be taken. If they say, ‘Have it be taken for those standing outside the boundary of proximity,’ it should not be taken. However, if they have entered the boundary of proximity and are in a continuous line, either at their monastery gate or within the monastery itself, the boundary is considered to be extended by the power of the assembly; therefore, it should be taken. Even when it has been given to the most junior monk of the Saṅgha, it should indeed be taken for those who arrive later. In the second portion, however, once the turn has reached the elder's seat, the first portion does not reach those who arrive again; from the second portion, it should be taken by seniority of rains-residences.

เอกสฺมึ วิหาเร เอกํ ภตฺตุทฺเทสฏฺฐานํ ปริจฺฉินฺทิตฺวา คาวุตปฺปมาณายปิ อุปจารสีมาย ยตฺถ กตฺถจิ อาโรจิตํ อุทฺเทสภตฺตํ, ตสฺมึเยว ภตฺตุทฺเทสฏฺฐาเน คาเหตพฺพํ. เอโก เอกสฺส ภิกฺขุโน ปหิณาติ ‘‘สฺเวปิ สงฺฆโต อุทฺทิสิตฺวา ทส ภิกฺขู ปหิณถา’’ติ, เตน โส อตฺโถ ภตฺตุทฺเทสกสฺส อาโรเจตพฺโพ. สเจ ตํ ทิวสํ ปมุสฺสติ, ทุติยทิวเส ปาโตว อาโรเจตพฺโพ. อถ ปมุสฺสิตฺวาว ปิณฺฑาย ปวิสนฺโต สรติ, ยาว อุปจารสีมํ นาติกฺกมติ, ตาว ยา โภชนสาลาย ปกติฏฺฐิติกา, ตสฺสาเยว วเสน คาเหตพฺพํ. สเจปิ อุปจารสีมํ อติกฺกนฺตา ภิกฺขู จ อุปจารสีมฏฺฐเกหิ เอกาพทฺธา โหนฺติ, อญฺญมญฺญํ ทฺวาทสหตฺถนฺตรํ อวิชหิตฺวา คจฺฉนฺติ, ปกติฏฺฐิติกาย วเสน คาเหตพฺพํ. ภิกฺขูนํ ปน ตาทิเส เอกาพทฺเธ อสติ พหิอุปจารสีมาย ยสฺมึ ฐาเน สรติ, ตตฺถ นวํ ฐิติกํ กตฺวา คาเหตพฺพํ. อนฺโตคาเม อาสนสาลาย สรนฺเตน อาสนสาลาย ฐิติกาย คาเหตพฺพํ. ยตฺถ กตฺถจิ สริตฺวา คาเหตพฺพเมว, อคาเหตุํ น วฏฺฏติ. น หิ เอตํ ทุติยทิวเส ลพฺภตีติ.

In one monastery, having demarcated one place for the designation of the meal, even if a designated meal is announced anywhere within a boundary of proximity of a gāvuta's extent, it should be taken at that very place for the designation of the meal. If someone sends a message to a monk, saying, 'Tomorrow also, having designated ten monks from the Sangha, send them,' that matter should be reported by him to the one who designates the meal. If he forgets on that day, it should be reported early on the second day. Or, if having forgotten, he remembers while entering for alms-food, as long as he does not cross the boundary of proximity, it should be taken by means of the normal established order of the dining hall. Even if monks have crossed the boundary of proximity and are in a continuous line with those standing at the boundary of proximity, proceeding without leaving a gap of twelve cubits between one another, it should be taken by means of the normal established order. However, when there is no such continuous line of monks, wherever one remembers outside the boundary of proximity, having made a new established order there, it should be taken. One who remembers in a sitting hall inside a village should have it taken according to the established order of the sitting hall. Having remembered anywhere whatsoever, it must be taken; it is not proper not to take it. For this is not obtained on the second day.

สเจ สกวิหารโต อญฺญํ วิหารํ คจฺฉนฺเต ภิกฺขู ทิสฺวา โกจิ อุทฺเทสภตฺตํ อุทฺทิสาเปติ, ยาว อนฺโตอุปจาเร วา อุปจารสีมฏฺฐเกหิ สทฺธึ วุตฺตนเยน เอกาพทฺธา วา โหนฺติ, ตาว สกวิหาเร ฐิติกาวเสเนว คาเหตพฺพํ. พหิอุปจาเร ฐิตานํ ทินฺนํ ปน ‘‘สงฺฆโต ภนฺเต เอตฺตเก นาม ภิกฺขู อุทฺทิสถา’’ติ วุตฺเต สมฺปตฺตานํ คาเหตพฺพํ. ตตฺถ ทฺวาทสหตฺถนฺตรํ อวิชหิตฺวา เอกาพทฺธนเยน ทูเร ฐิตาปิ สมฺปตฺตาเยวาติ เวทิตพฺพํ. สเจ ยํ วิหารํ คจฺฉนฺติ, ตตฺถ ปวิฏฺฐานํ อาโรเจนฺติ, ตสฺส วิหารสฺส ฐิติกาวเสน คาเหตพฺพํ. สเจปิ คามทฺวาเร วา วีถิยํ วา จตุกฺเก [Pg.90] วา อนฺตรฆเร วา ภิกฺขู ทิสฺวา โกจิ สงฺฆุทฺเทสํ อาโรเจติ, ตสฺมึ ตสฺมึ ฐาเน อนฺโตอุปจารคตานํ คาเหตพฺพํ.

If someone, seeing monks going from their own monastery to another monastery, causes a designated meal to be designated, then as long as they are within the inner proximity or are in a continuous line with those at the boundary of proximity in the manner stated, it should be taken according to the established order of their own monastery. However, regarding a meal given to those standing in the outer proximity, if it is said, 'Venerable Sirs, designate this many monks from the Sangha,' it should be taken for those who have arrived. Therein, it should be known that even those standing at a distance are indeed considered to have arrived, by the method of a continuous line without leaving a gap of twelve cubits. If they announce it to those who have entered the monastery to which they are going, it should be taken by means of the established order of that monastery. Even if someone, seeing monks at a village gate, on a street, at a crossroads, or inside a house, announces a designation from the Sangha, in each and every one of those places, it should be taken for those who have gone into the inner proximity.

ฆรูปจาโร เจตฺถ ‘‘เอกํ ฆรํ เอกูปจารํ, เอกํ ฆรํ นานูปจารํ, นานาฆรํ เอกูปจารํ, นานาฆรํ นานูปจาร’’นฺติ อิเมสํ วเสน เวทิตพฺโพ. ตตฺถ ยํ เอกกุลสฺส ฆรํ เอกวฬญฺชํ โหติ, ตํ สุปฺปปาตปริจฺเฉทสฺส อนฺโต เอกูปจารํ นาม. ตตฺถุปฺปนฺโน อุทฺเทสลาโภ ตสฺมึ อุปจาเร ภิกฺขาจารวตฺเตนปิ ฐิตานํ สพฺเพสํ ปาปุณาติ, เอตํ ‘‘เอกํ ฆรํ เอกูปจารํ’’ นาม.

Herein, the house-proximity should be understood by way of these four: 'one house, a single proximity; one house, different proximities; different houses, a single proximity; different houses, different proximities.' Therein, a house belonging to a single family that is used through a single entrance is called 'having a single proximity' within the boundary of where a tray falls. A designated gain that has arisen there reaches all those standing within that proximity, even by the practice of going for alms. This is called 'one house, a single proximity'.

ยํ ปน เอกํ ฆรํ ทฺวินฺนํ ภริยานํ สุขวิหารตฺถาย มชฺเฌ ภิตฺตึ อุฏฺฐาเปตฺวา นานาทฺวารวฬญฺชํ กตํ, ตตฺถุปฺปนฺโน อุทฺเทสลาโภ ภิตฺติอนฺตริกสฺส น ปาปุณาติ, ตสฺมึ ตสฺมึ ฐาเน นิสินฺนสฺเสว ปาปุณาติ, เอตํ ‘‘เอกํ ฆรํ นานูปจารํ’’ นาม.

But as for a single house where a wall has been raised in the middle for the comfortable dwelling of two wives, making it to be used through different doors, a designated gain that has arisen there does not reach one who is separated by the wall; it reaches only the one seated in that respective place. This is called 'one house, different proximities'.

ยสฺมึ ปน ฆเร พหู ภิกฺขู นิมนฺเตตฺวา อนฺโตเคหโต ปฏฺฐาย เอกาพทฺเธ กตฺวา ปฏิวิสฺสกฆรานิปิ ปูเรตฺวา นิสีทาเปนฺติ, ตตฺถุปฺปนฺโน อุทฺเทสลาโภ สพฺเพสํ ปาปุณาติ. ยมฺปิ นานากุลสฺส นิเวสนํ มชฺเฌ ภิตฺตึ อกตฺวา เอกทฺวาเรเนว วฬญฺชนฺติ, ตตฺราปิ เอเสว นโย. เอตํ ‘‘นานาฆรํ เอกูปจารํ’’ นาม.

But in a house where, having invited many monks, they cause them to be seated starting from inside the house, making them continuous and filling even the neighboring houses, a designated gain that has arisen there reaches all of them. Also, when a dwelling of different families is used through only one door without making a wall in the middle, this is the same method there too. This is called 'different houses, a single proximity'.

โย ปน นานานิเวสเนสุ นิสินฺนานํ ภิกฺขูนํ อุทฺเทสลาโภ อุปฺปชฺชติ, กิญฺจาปิ ภิตฺติจฺฉิทฺเทน ภิกฺขู ทิสฺสนฺติ, ตสฺมึ ตสฺมึ นิเวสเน นิสินฺนานํเยว ปาปุณาติ, เอตํ ‘‘นานาฆรํ นานูปจารํ’’ นาม.

But as for a designated gain that arises for monks seated in various dwellings, although the monks may be seen through a hole in the wall, it reaches only those seated in their respective dwellings. This is called 'different houses, different proximities'.

โย ปน คามทฺวารวีถิจตุกฺเกสุ อญฺญตรสฺมึ ฐาเน อุทฺเทสภตฺตํ ลภิตฺวา อญฺญสฺมึ ภิกฺขุสฺมึ อสติ อตฺตโนว ปาปุณาเปตฺวา ทุติยทิวเสปิ ตสฺมึเยว ฐาเน อญฺญํ ลภติ, เตน ยํ อญฺญํ นวกํ วา วุฑฺฒํ วา ภิกฺขุํ ปสฺสติ, ตสฺส คาเหตพฺพํ. สเจ โกจิ นตฺถิ, อตฺตโนว ปาเปตฺวา ภุญฺชิตพฺพํ.

But if a monk, having received a designated meal in a certain place—at a village gate, a street, or a crossroads—and there being no other monk, causes it to reach himself, and on the second day also receives another at that very place, he should have it taken by any other monk he sees, whether junior or senior. If there is no one, having caused it to reach himself, he should eat it.

สเจ อาสนสาลาย นิสีทิตฺวา กาลํ ปฏิมาเนนฺเตสุ ภิกฺขูสุ โกจิ อาคนฺตฺวา ‘‘สงฺฆุทฺเทสปตฺตํ เทถ, อุทฺเทสปตฺตํ เทถ, สงฺฆโต อุทฺทิสิตฺวา ปตฺตํ เทถ, สงฺฆิกํ ปตฺตํ เทถา’’ติ วา วทติ, อุทฺเทสปตฺตํ ฐิติกาย คาเหตฺวา ทาตพฺพํ. ‘‘สงฺฆุทฺเทสภิกฺขุํ เทถ, สงฺฆโต อุทฺทิสิตฺวา ภิกฺขุํ เทถ, สงฺฆิกํ ภิกฺขุํ เทถา’’ติ วุตฺเตปิ เอเสว นโย.

If, while monks are sitting in the sitting hall awaiting the time, someone comes and says, 'Give a bowl designated by the Sangha,' or 'Give a designated bowl,' or 'Having designated from the Sangha, give a bowl,' or 'Give a bowl belonging to the Sangha,' the designated bowl should be caused to be taken according to the established order and given. When it is said, 'Give a monk designated by the Sangha,' or 'Having designated from the Sangha, give a monk,' or 'Give a monk belonging to the Sangha,' this is the same method.

อุทฺเทสโก [Pg.91] ปเนตฺถ เปสโล ลชฺชี เมธาวี อิจฺฉิตพฺโพ, เตน ติกฺขตฺตุํ ฐิติกํ ปุจฺฉิตฺวา สเจ โกจิ ฐิติกํ ชานนฺโต นตฺถิ, เถราสนโต คาเหตพฺพํ. สเจ ปน ‘‘อหํ ชานามิ, ทสวสฺเสน ลทฺธ’’นฺติ โกจิ ภณติ, ‘‘อตฺถาวุโส, ทสวสฺสา ภิกฺขู’’ติ ปุจฺฉิตพฺพํ. สเจ ตสฺส สุตฺวา ‘‘ทสวสฺสมฺห ทสวสฺสมฺหา’’ติ พหู อาคจฺฉนฺติ, ‘‘ตุยฺหํ ปาปุณาติ, ตุยฺหํ ปาปุณาตี’’ติ อวตฺวา ‘‘สพฺเพ อปฺปสทฺทา โหถา’’ติ วตฺวา ปฏิปาฏิยา ฐเปตพฺพา. ฐเปตฺวา ‘‘กติ อิจฺฉถา’’ติ อุปาสโก ปุจฺฉิตพฺโพ. ‘‘เอตฺตเก นาม, ภนฺเต, ภิกฺขู’’ติ วุตฺเต ‘‘ตุยฺหํ ปาปุณาติ, ตุยฺหํ ปาปุณาตี’’ติ อวตฺวา สพฺพนวกสฺส วสฺสคฺคญฺจ อุตุ จ ทิวสภาโค จ ฉายา จ ปุจฺฉิตพฺพา. สเจ ฉายายปิ ปุจฺฉิยมานาย อญฺโญ วุฑฺฒตโร อาคจฺฉติ, ตสฺส ทาตพฺพํ. อถ ฉายํ ปุจฺฉิตฺวา ‘‘ตุยฺหํ ปาปุณาตี’’ติ วุตฺเต วุฑฺฒตโร อาคจฺฉติ, น ลภติ. กถาปปญฺเจน หิ นิสินฺนสฺสาปิ นิทฺทายนฺตสฺสาปิ คาหิตํ สุคฺคาหิตํ, อติกฺกนฺตํ สุอติกฺกนฺตํ, ภาชนียภณฺฑญฺหิ นาเมตํ สมฺปตฺตสฺเสว ปาปุณาติ, ตตฺถ สมฺปตฺตภาโว อุปจาเรน ปริจฺฉินฺทิตพฺโพ. อาสนสาลาย จ อนฺโตปริกฺเขโป อุปจาโร, ตสฺมึ ฐิตสฺส ลาโภ ปาปุณาตีติ.

Herein, the designator should be sought to be virtuous, conscientious, and wise. He should ask three times about the established order; if no one knows the established order, it should be caused to be taken from the elder's seat. But if someone says, 'I know, it was received by one of ten vassas,' it should be asked, 'Friends, are there monks of ten vassas?' If, having heard this, many come forward saying, 'We are of ten vassas, we are of ten vassas,' without saying, 'It reaches you, it reaches you,' he should say, 'All be quiet,' and they should be placed in order. Having placed them, the lay supporter should be asked, 'How many do you wish?' When it is said, 'This many monks, venerable sir,' without saying, 'It reaches you, it reaches you,' the limit of the vassa, the season, the part of the day, and the shadow of the most junior one should be asked. If, while even the shadow is being asked, another more senior monk arrives, it should be given to him. But if, after asking about the shadow and saying, 'It reaches you,' a more senior monk arrives, he does not receive it. For indeed, what has been caused to be taken is well-taken, and what has been passed over is well-passed over, even with a proliferation of talk, or if the designator is sitting or sleeping. This is called a distributable item, and it reaches only one who is present. Therein, the state of being present should be determined by the upacāra. And the inner enclosure of the sitting hall is the upacāra; a gain reaches one who is standing within it.

โกจิ อาสนสาลโต อฏฺฐ อุทฺเทสปตฺเต อาหราเปตฺวา สตฺต ปตฺเต ปณีตโภชนานํ เอกํ อุทกสฺส ปูเรตฺวา อาสนสาลายํ ปหิณาติ, คเหตฺวา อาคตา กิญฺจิ อวตฺวา ภิกฺขูนํ หตฺเถสุ ปติฏฺฐาเปตฺวา ปกฺกมนฺติ. เยน ยํ ลทฺธํ, ตสฺเสว ตํ โหติ. เยน ปน อุทกํ ลทฺธํ, ตสฺส อติกฺกนฺตมฺปิ ฐิติกํ ฐเปตฺวา อญฺญํ อุทฺเทสภตฺตํ คาเหตพฺพํ. ตญฺจ ลูขํ วา ลภตุ ปณีตํ วา ติจีวรปริวารํ วา, ตสฺเสเวตํ. อีทิโส หิสฺส ปุญฺญวิเสโส. อุทกํ ปน ยสฺมา อามิสํ น โหติ, ตสฺมา อญฺญํ อุทฺเทสภตฺตํ ลพฺภติ.

Someone has eight designated bowls brought from the sitting hall, fills seven bowls with excellent food and one with water, and sends them to the sitting hall. Those who bring them come and, without saying anything, place them in the hands of the monks and depart. Whatever is received by whomever, that is his. But for the one who has received the water, setting aside the established order that has passed, another designated meal should be caused to be taken for him. And whether he receives coarse or excellent food, or with the three robes as an accessory, it is for him alone. For such is his special merit. But since water is not a material offering, another designated meal is received.

สเจ ปน เต คเหตฺวา อาคตา ‘‘อิทํ กิร ภนฺเต สพฺพํ ภาเชตฺวา ภุญฺชถา’’ติ วตฺวา คจฺฉนฺติ, สพฺเพหิ ภาเชตฺวา ภุญฺชิตฺวา อุทกํ ปาตพฺพํ. สงฺฆโต อุทฺทิสิตฺวา ‘‘อฏฺฐ มหาเถเร เทถ, มชฺฌิเม เทถ, นวเก เทถ, ปริปุณฺณวสฺสสามเณเร เทถ, มชฺฌิมภาณกาทโย เทถ, มยฺหํ ญาติภิกฺขู เทถา’’ติ วทนฺตสฺส ปน ‘‘อุปาสก, ตฺวํ เอวํ วทสิ, ฐิติกาย ปน เตสํ น ปาปุณาตี’’ติ วตฺวา ฐิติกาวเสเนว ทาตพฺพา. ทหรสามเณเรหิ [Pg.92] ปน อุทฺเทสภตฺเตสุ ลทฺเธสุ สเจ ทายกานํ ฆเร มงฺคลํ โหติ, ‘‘ตุมฺหากํ อาจริยุปชฺฌาเย เปเสถา’’ติ วตฺตพฺพํ.

But if those who have brought them come and say, 'Venerable sirs, it is said you should divide all this and eat,' and then depart, all should divide and eat it, and the water should be drunk. But to one who, having designated from the Saṅgha, says, 'Give to the eight great elders,' 'Give to the middle ones,' 'Give to the junior ones,' 'Give to the novices of full years,' 'Give to the Majjhima-reciters and others,' or 'Give to my monk-relatives,' it should be said, 'Lay follower, you speak thus, but it does not reach them according to the established order.' Then it should be given only according to the power of the established order. But when designated meals are received by young novices, if there is an auspicious ceremony in the donors' house, they should be told, 'Send your teachers and preceptors.'

ยสฺมึ ปน อุทฺเทสภตฺเต ปฐมภาโค สามเณรานํ ปาปุณาติ, อนุภาโค มหาเถรานํ, น ตตฺถ สามเณรา ‘‘มยํ ปฐมภาคํ ลภิมฺหา’’ติ ปุรโต คนฺตุํ ลภนฺติ, ยถาปฏิปาฏิยา เอว คนฺตพฺพํ. ‘‘สงฺฆโต อุทฺทิสิตฺวา ‘ตุมฺเห เอถา’ติ วุตฺเต ‘มยฺหํ อญฺญทาปิ ชานิสฺสสิ, ฐิติกา ปน เอวํ คจฺฉตี’’’ติ ฐิติกาวเสเนว คาเหตพฺพํ. อถ ‘‘สงฺฆุทฺเทสปตฺตํ เทถา’’ติ วตฺวา อคาหิเตเยว ปตฺเต ยสฺส กสฺสจิ ปตฺตํ คเหตฺวา ปูเรตฺวา อาหรติ, อาหฏมฺปิ ฐิติกาย เอว คาเหตพฺพํ.

Furthermore, in a designated meal where the first portion reaches the novices and the subsequent portion the great elders, the novices are not permitted to go ahead thinking, 'We have received the first portion'; they must proceed only according to seniority. If, after a designation from the Saṅgha, it is said, 'You, come,' one should have the meal accepted according to the established procedure, saying, 'You will know about me another time, but the established procedure goes thus.' Or, if after saying, 'Give the bowl designated by the Saṅgha,' and before that bowl is accepted, one takes the bowl of just anyone, fills it, and brings it, even what has been brought should be accepted only according to the established procedure.

เอโก ‘‘สงฺฆุทฺเทสปตฺตํ อาหรา’’ติ เปสิโต ‘‘ภนฺเต, เอกํ ปตฺตํ เทถ, นิมนฺตนภตฺตํ อาหริสฺสามี’’ติ วทติ, โส เจ อุทฺเทสภตฺตฆรโต อยํ อาคโตติ ญตฺวา ภิกฺขูหิ ‘‘นนุ ตฺวํ อสุกฆรโต อาคโต’’ติ วุตฺโต ‘‘อาม, ภนฺเต, น นิมนฺตนภตฺตํ, อุทฺเทสภตฺต’’นฺติ ภณติ, ฐิติกาย คเหตพฺพํ. โย ปน ‘‘เอกํ ปตฺตํ อาหรา’’ติ วุตฺโต ‘‘‘กิ’นฺติ วตฺวา อาหรามี’’ติ วตฺวา ‘‘ยถา เต รุจฺจตี’’ติ วุตฺโต อาคจฺฉติ, อยํ วิสฺสฏฺฐทูโต นาม. อุทฺเทสปตฺตํ วา ปฏิปาฏิปตฺตํ วา ปุคฺคลิกปตฺตํ วา ยํ อิจฺฉติ, ตํ ตสฺส ทาตพฺพํ. เอโก พาโล อพฺยตฺโต ‘‘อุทฺเทสปตฺตํ อาหรา’’ติ เปสิโต วตฺตุํ น ชานาติ, ตุณฺหีภูโต ติฏฺฐติ, โส ‘‘กสฺส สนฺติกํ อาคโตสี’’ติ วา ‘‘กสฺส ปตฺตํ หริสฺสสี’’ติ วา น วตฺตพฺโพ. เอวญฺหิ วุตฺโต ปุจฺฉาสภาเคน ‘‘ตุมฺหากํ สนฺติกํ อาคโตมฺหี’’ติ ‘‘ตุมฺหากํ ปตฺตํ หริสฺสามี’’ติ วา วเทยฺย, ตโต ตํ ภิกฺขุํ อญฺเญ ภิกฺขู ชิคุจฺฉนฺตา น โอโลเกยฺยุํ. ‘‘กุหึ คจฺฉสิ, กึ กโรนฺโต อาหิณฺฑสี’’ติ ปน วตฺตพฺโพ. ตสฺส ‘‘อุทฺเทสปตฺตตฺถาย อาคโตมฺหี’’ติ วทนฺตสฺส คาเหตฺวา ปตฺโต ทาตพฺโพ.

A person sent with the instruction, 'Bring the bowl for the designated meal,' says, 'Venerable sirs, give me a bowl; I will bring an invitation meal.' If, knowing that this person has come from the house of the designated meal, he is asked by the bhikkhus, 'Have you not come from such-and-such a house?' and he replies, 'Yes, venerable sirs, it is not an invitation meal, it is a designated meal,' it should be accepted according to the established procedure. Furthermore, one who, when told, 'Bring a bowl,' asks, 'Saying what shall I bring it?' and, being told, 'Bring it as you please,' then comes—this is called a messenger with free discretion. Whether it is a designated bowl, a sequential bowl, or a personal bowl, whichever he desires, that should be given to him. A foolish, inexpert person, sent with the instruction, 'Bring the designated bowl,' does not know what to say and stands silent. He should not be asked, 'To whose presence have you come?' or 'Whose bowl will you carry?' For if asked thus, he might, by way of the question's suggestion, say, 'I have come to your presence,' or 'I will carry your bowl.' Then other bhikkhus, being disgusted with that bhikkhu, would not look at him. Instead, he should be asked, 'Where are you going? What are you doing, wandering about?' When he says, 'I have come for the designated bowl,' the bowl should be given to him to take.

เอกา กูฏฏฺฐิติกา นาม โหติ. รญฺโญ วา หิ ราชมหามตฺตสฺส วา เคเห อติปณีตานิ อฏฺฐ อุทฺเทสภตฺตานิ นิจฺจํ ทิยฺยนฺติ, ตานิ เอกจาริกภตฺตานิ กตฺวา ภิกฺขู วิสุํ ฐิติกาย ปริภุญฺชนฺติ. เอกจฺเจ ภิกฺขู ‘‘สฺเว ทานิ อมฺหากํ ปาปุณิสฺสนฺตี’’ติ อตฺตโน ฐิติกํ สลฺลกฺเขตฺวา คตา, เตสุ อนาคเตสุเยว อญฺเญ อาคนฺตุกา ภิกฺขู อาคนฺตฺวา อาสนสาลาย [Pg.93] นิสีทนฺติ; ตงฺขณญฺเญว ราชปุริสา อาคนฺตฺวา ‘‘ปณีตภตฺตปตฺเต เทถา’’ติ วทนฺติ. อาคนฺตุกา ฐิติกํ อชานนฺตา คาเหนฺติ. ตงฺขณญฺเญว จ ฐิติกํ ชานนกภิกฺขู อาคนฺตฺวา ‘‘กึ คาเหถา’’ติ วทนฺติ. ‘‘ราชเคเห ปณีตภตฺต’’นฺติ. ‘‘กติวสฺสโต ปฏฺฐายา’’ติ? ‘‘เอตฺตกวสฺสโต นามา’’ติ. ‘‘มา คาเหถา’’ติ นิวาเรตฺวา ฐิติกาย คาเหตพฺพํ. คาหิเต อาคเตหิปิ ปตฺตทานกาเล อาคเตหิปิ ทินฺนกาเล อาคเตหิปิ ราชเคหโต ปตฺเต ปูเรตฺวา อาหฏกาเล อาคเตหิปิ ราชา ‘‘อชฺช ภิกฺขูเยว อาคจฺฉนฺตู’’ติ เปเสตฺวา ภิกฺขูนํเยว หตฺเถ ปิณฺฑปาตํ เทติ; เอวํ ทินฺนปิณฺฑปาตํ คเหตฺวา อาคตกาเล อาคเตหิปิ ฐิติกํ ชานนกภิกฺขูหิ ‘‘มา ภุญฺชิตฺถา’’ติ วาเรตฺวา ฐิติกายเมว คาเหตพฺพํ.

There is what is called a 'deceitful established procedure.' Indeed, in the house of a king or a great royal minister, eight very excellent allocated meals are always given. The bhikkhus, having made these into a single-rotation meal, partake of them by a separate established procedure. Some bhikkhus, having noted their own turn, thinking, 'Now tomorrow it will reach us,' have departed. Before they have returned, other visiting bhikkhus arrive and sit in the assembly hall. At that very moment, the king's men arrive and say, 'Give the bowls for the excellent meal.' The visiting bhikkhus, not knowing the established procedure, have them taken. And at that very moment, the bhikkhus who know the established procedure arrive and say, 'What are you having taken?' 'The excellent meal at the king's house.' 'Starting from how many years ago?' 'From such-and-such a number of years.' Having stopped them by saying, 'Do not have it taken,' it should be taken according to the established procedure. Even if the knowledgeable bhikkhus arrive after it has been taken, or arrive at the time of giving the bowls, or arrive at the time it has been given, or arrive at the time the bowls have been brought back filled from the king's house, or even if the king sends a message saying, 'Today, let the bhikkhus themselves come,' and gives the almsfood into the bhikkhus' own hands, and they arrive at the time of returning after receiving the almsfood thus given—those bhikkhus who know the established procedure, having stopped the others by saying, 'Do not eat,' should have it taken according to the established procedure itself.

อถ เน ราชา โภเชตฺวา ปตฺเตปิ เนสํ ปูเรตฺวา เทติ, ยํ อาหฏํ ตํ ฐิติกาย คาเหตพฺพํ. สเจ ปน ‘‘มา ตุจฺฉหตฺถา คจฺฉนฺตู’’ติ โถกเมว ปตฺเตสุ ปกฺขิตฺตํ โหติ, ตํ น คาเหตพฺพํ. อถ ภุญฺชิตฺวา ตุจฺฉปตฺตาว อาคจฺฉนฺติ, ยํ เตหิ ภุตฺตํ, ตํ เนสํ คีวา โหตีติ มหาสุมตฺเถโร อาห. มหาปทุมตฺเถโร ปนาห – ‘‘คีวากิจฺจํ เอตฺถ นตฺถิ, ฐิติกํ ปน อชานนฺเตหิ ยาว ชานนกา อาคจฺฉนฺติ, ตาว นิสีทิตพฺพํ สิยา; เอวํ สนฺเตปิ ภุตฺตํ สุภุตฺตํ, อิทานิ ปตฺตฏฺฐาเนน คาเหตพฺพ’’นฺติ.

Then, if the king, having fed them, also fills their bowls and gives them, what has been brought should be accepted according to the established procedure. But if only a little is placed in the bowls with the thought, 'Let them not go with empty hands,' that should not be accepted. Then, if they eat and return with empty bowls, what was eaten by them becomes a debt for them, so said the Elder Mahāsumatthera. But the Elder Mahāpadumatthera said: 'Here there is no matter of debt. However, those not knowing the established procedure should have sat until those who know arrived. Even so, what has been eaten is well eaten. Now it should be accepted according to the turn that has arrived.'

เอโก ติจีวรปริวาโร สตคฺฆนโก ปิณฺฑปาโต อวสฺสิกสฺส ภิกฺขุโน ปตฺโต, วิหาเร จ ‘‘เอวรูโป ปิณฺฑปาโต อวสฺสิกสฺส ปตฺโต’’ติ ลิขิตฺวา ฐเปสุํ. อถ สฏฺฐิวสฺสจฺจเยน อญฺโญ ตถารูโป ปิณฺฑปาโต อุปฺปนฺโน, อยํ กึ อวสฺสิกฏฺฐิติกาย คาเหตพฺโพ, อุทาหุ สฏฺฐิวสฺสิกฏฺฐิติกายาติ. สฏฺฐิวสฺสิกฏฺฐิติกายาติ วุตฺตํ, อยญฺหิ ภิกฺขุ ฐิติกํ คเหตฺวาเยว วฑฺฒิโตติ.

An alms-offering accompanied by the three robes, worth one hundred, reached a bhikkhu with no seniority. And in the monastery, they wrote and set down, 'An alms-offering of this kind has reached one with no seniority.' Then, after the passing of sixty years, another such alms-offering arose. Should this be accepted according to the established procedure for one with no seniority, or according to the established procedure for one with sixty years of seniority? It is said that it should be accepted according to the established procedure for one with sixty years of seniority. For this bhikkhu has advanced in seniority only by having accepted this established procedure.

เอโก อุทฺเทสภตฺตํ ภุญฺชิตฺวา สามเณโร ชาโต, ปุน ตํ ภตฺตํ สามเณรฏฺฐิติกาย ปตฺตํ คณฺหิตุํ ลภติ. อยํ กิร อนฺตราภฏฺฐโก นาม. โย ปน ปริปุณฺณวสฺโส สามเณโร ‘‘สฺเว อุทฺเทสภตฺตํ ลภิสฺสตี’’ติ อชฺเชว อุปสมฺปชฺชติ, อติกฺกนฺตา ตสฺส ฐิติกา. เอกสฺส ภิกฺขุโน อุทฺเทสภตฺตํ ปตฺตํ, ปตฺโต จสฺส น ตุจฺโฉ โหติ, โส อญฺญสฺส สมีเป นิสินฺนสฺส ปตฺตํ ทาเปติ, ตญฺเจ เถยฺยาย หรนฺติ, คีวา โหติ[Pg.94]. สเจ ปน โส ภิกฺขุ ‘‘มยฺหํ ปตฺตํ ทมฺมี’’ติ สยเมว เทติ, อสฺส คีวา น โหติ. อถาปิ เตน ภตฺเตน อนตฺถิโก หุตฺวา ‘‘อลํ มยฺหํ, ตเวตํ ภตฺตํ ทมฺมิ, ปตฺตํ เปเสตฺวา อาหราเปหี’’ติ อญฺญํ วทติ, ยํ ตโต อาหรียติ สพฺพํ ปตฺตสามิกสฺส โหติ. ปตฺตญฺเจ เถยฺยาย หรนฺติ, สุหโฏ; ภตฺตสฺส ทินฺนตฺตา คีวา น โหติ.

A bhikkhu, having eaten an allocated meal, becomes a novice; he is then able to receive that meal again when it arrives according to the established procedure for novices. This, it seems, is called one who has 'lapsed in the interim.' Furthermore, if a novice who is of full twenty years of age receives higher ordination on the very day he would have received an allocated meal on the morrow, his established turn has passed. An allocated meal has reached a certain bhikkhu, and his own bowl is not empty. He has another bhikkhu sitting nearby provide a bowl. If they take it with intent to steal, it becomes a debt. But if that bhikkhu gives it himself, saying, 'I give my bowl,' there is no debt for him. Or, being uninterested in that meal, he says to another, 'Enough for me. I give this meal to you; send a bowl and have it brought.' Everything that is brought from there belongs to the owner of the bowl. If they take the bowl with intent to steal, it is a completed theft; because the meal was given, there is no debt.

วิหาเร ทส ภิกฺขู โหนฺติ, เตสุ นว ปิณฺฑปาติกา, เอโก สาทิยนโก. ‘‘ทส อุทฺเทสปตฺเต เทถา’’ติ วุตฺเต ปิณฺฑปาติกา คเหตุํ น อิจฺฉนฺติ. อิตโร ภิกฺขุ ‘‘สพฺพานิ มยฺหํ ปาปุณนฺตี’’ติ คณฺหาติ, ฐิติกา น โหติ. เอเกกํ เจ ปาเปตฺวา คณฺหาติ, ฐิติกา ติฏฺฐติ. เอวํ คาเหตฺวา ทสหิปิ ปตฺเตหิ อาหราเปตฺวา ‘‘ภนฺเต, มยฺหํ สงฺคหํ กโรถา’’ติ นว ปตฺเต ปิณฺฑปาติกานํ เทติ, ภิกฺขุทตฺติยํ นาเมตํ, คณฺหิตุํ วฏฺฏติ.

In the monastery, there are ten bhikkhus; among them, nine are alms-food gatherers, and one is a bhikkhu who accepts designated meals. When it is said, 'Give the ten designated bowls,' the alms-food gatherers do not wish to take them. The other bhikkhu, saying, 'All of them come to me,' takes them; the established procedure is not established. If he has them brought one by one and takes them, the established procedure is established. Having had them taken in this way, and having had all ten bowls brought, he says, 'Venerable sirs, please do me a favor,' and gives nine bowls to the alms-food gatherers. This is called a 'bhikkhu's gift,' and it is allowable to accept.

สเจ โส อุปาสโก ‘‘ภนฺเต, ฆรํ อาคนฺตพฺพ’’นฺติ วทติ, โส จ ภิกฺขุ เต ภิกฺขู ‘‘เอถ, ภนฺเต, มยฺหํ สหายา โหถา’’ติ ตสฺส ฆรํ คจฺฉติ. ยํ ตตฺถ ลภติ, สพฺพํ ตสฺเสว โหติ. อิตเร เตน ทินฺนํ ลภนฺติ. อถ เนสํ ฆเรเยว นิสีทาเปตฺวา ทกฺขิโณทกํ ทตฺวา ยาคุขชฺชกาทีนิ เทนฺติ, ‘‘ภนฺเต, ยํ มนุสฺสา เทนฺติ, ตํ คณฺหถา’’ติ ตสฺส ภิกฺขุโน วจเนเนว อิตเรสํ วฏฺฏติ. ภุตฺตาวีนํ ปตฺเต ปูเรตฺวา คณฺหิตฺวา คมนตฺถาย เทนฺติ, สพฺพํ ตสฺเสว ภิกฺขุโน โหติ, เตน ทินฺนํ อิตเรสํ วฏฺฏติ.

If that lay follower says, 'Venerable sirs, you should come to the house,' and that bhikkhu, saying to those other bhikkhus, 'Come, venerable sirs, be my companions,' goes to that lay follower's house, whatever he receives there, all of it is for him alone. The others receive what is given by him. Or, having had them sit right in the house, and having given the water of dedication, they give gruel, hard food, and so on. By the word of that bhikkhu alone, saying, 'Venerable sirs, accept whatever the people give,' it is allowable for the others. For those who have finished eating, they fill their bowls and give them for the purpose of taking them away; all of it is for that bhikkhu alone, and what is given by him is allowable for the others.

ยทิ ปน เต วิหาเรเยว เตน ภิกฺขุนา ‘‘ภนฺเต, มยฺหํ ภิกฺขํ คณฺหถ, มนุสฺสานญฺจ วจนํ กาตุํ วฏฺฏตี’’ติ วุตฺตา คจฺฉนฺติ, ยํ ตตฺถ ภุญฺชนฺติ เจว นีหรนฺติ จ, สพฺพํ ตํ ตสฺเสว สนฺตกํ. อถาปิ ‘‘มยฺหํ ภิกฺขํ คณฺหถา’’ติ อวุตฺตา ‘‘มนุสฺสานํ วจนํ กาตุํ วฏฺฏตี’’ติ คจฺฉนฺติ, ตตฺร เจ เอกสฺส มธุเรน สเรน อนุโมทนํ กโรนฺตสฺส สุตฺวา เถรานญฺจ อุปสเม ปสีทิตฺวา พหุํ สมณปริกฺขารํ เทนฺติ, อยํ เถเรสุ ปสาเทน อุปฺปนฺโน ‘‘อกตภาโค’’ นาม, ตสฺมา สพฺเพสํ ปาปุณาติ.

Furthermore, if those bhikkhus, having been told by that bhikkhu right in the monastery, 'Venerable sirs, accept my alms-food, and it is proper to fulfill the word of the people,' go, then whatever they both eat there and take away, all of it is his property alone. Or if, not having been told, 'Accept my alms-food,' but having been told, 'It is proper to fulfill the word of the people,' they go, and if there, having heard one giving the blessing for the meal with a sweet voice, and being pleased by the tranquility of the elders, the donors give many monastic requisites—this, having arisen from faith in the elders, is called the 'un-pre-arranged share'; therefore, it goes to all of them.

เอโก สงฺฆโต อุทฺทิสาเปตฺวา ฐิติกาย คาหิตํ ปตฺตํ หริตฺวา ปณีตสฺส ขาทนียโภชนียสฺส ปูเรตฺวา อาหริตฺวา ‘‘อิมํ, ภนฺเต, สพฺโพ สงฺโฆ ปริภุญฺชตู’’ติ เทติ, สพฺเพหิ ภาเชตฺวา ปริภุญฺชิตพฺพํ. ปตฺตสามิกสฺส ปน อติกฺกนฺตมฺปิ ฐิติกํ ฐเปตฺวา อญฺญํ อุทฺเทสภตฺตํ ทาตพฺพํ. อถ [Pg.95] ‘‘ปฐมํเยว สพฺพํ สงฺฆิกํ ปตฺตํ เทถา’’ติ วทติ, เอกสฺส ลชฺชิภิกฺขุโน สนฺตโก ปตฺโต ทาตพฺโพ. อาหริตฺวา จ ‘‘สพฺโพ สงฺโฆ ปริภุญฺชตู’’ติ วุตฺเต ภาเชตฺวา ปริภุญฺชิตพฺพํ.

A certain person, having had a bhikkhu designated from the Sangha, takes the bowl received according to the fixed distribution, fills it with excellent hard and soft food, brings it, and gives it, saying, 'Venerable sirs, may the entire Sangha consume this.' It should be divided and consumed by all. For the owner of the bowl, however, setting aside the turn that has passed, another designated meal should be given. Or, if one says from the very beginning, 'Give a bowl belonging to the Sangha,' the bowl belonging to a scrupulous bhikkhu should be given. And having brought it, when it is said, 'May the entire Sangha consume this,' it should be divided and consumed.

เอโก ปาติยา ภตฺตํ อาหริตฺวา ‘‘สงฺฆุทฺเทสํ ทมฺมี’’ติ วทติ, เอเกกํ อาโลปํ อทตฺวา ฐิติกาย เอกสฺส ยาปนมตฺตํ กตฺวา ทาตพฺพํ. อถ โส ภตฺตํ อาหริตฺวา กิญฺจิ วตฺตุํ อชานนฺโต ตุณฺหีภูโต อจฺฉติ, ‘‘กสฺส เต อานีตํ, กสฺส ทาตุกาโมสี’’ติ น วตฺตพฺพํ. ปุจฺฉาสภาเคน หิ ‘‘ตุมฺหากํ อานีตํ, ตุมฺหากํ ทาตุกาโมมฺหี’’ติ วเทยฺย, ตโต ตํ ภิกฺขุํ อญฺเญ ภิกฺขู ชิคุจฺฉนฺตา คีวํ ปริวตฺเตตฺวา โอโลเกตพฺพมฺปิ น มญฺเญยฺยุํ. สเจ ปน ‘‘กุหึ ยาสิ, กึ กโรนฺโต อาหิณฺฑสี’’ติ วุตฺเต ‘‘อุทฺเทสภตฺตํ คเหตฺวา อาคโตมฺหี’’ติ วทติ, เอเกน ลชฺชิภิกฺขุนา ฐิติกาย คาเหตพฺพํ. สเจ อาภตํ พหุ โหติ, สพฺเพสํ ปโหติ, ฐิติกากิจฺจํ นตฺถิ, เถราสนโต ปฏฺฐาย ปตฺตํ ปูเรตฺวา ทาตพฺพํ.

A certain person brings a meal in a vessel and says, 'I am giving a meal designated for the Sangha.' Without giving it mouthful by mouthful, an amount sufficient for one person's sustenance should be made and given according to the fixed distribution. Then, if that person brings the meal and, not knowing what to say, remains silent, it should not be said, 'For whom have you brought it? To whom do you wish to give it?' For, by the nature of the question, he might say, 'I have brought it for you; I wish to give it to you.' Then, other bhikkhus, being disgusted with that bhikkhu, would turn their necks and not even consider him worth looking at. But if, when asked, 'Where are you going? What are you doing, wandering about?' he says, 'I have come, having received a designated meal,' it should be accepted by one scrupulous bhikkhu according to the fixed distribution. If what is brought is much and is sufficient for all, there is no task for the fixed distribution; starting from the elder's seat, the bowl should be filled and given.

‘‘สงฺฆุทฺเทสปตฺตํ เทถา’’ติ วุตฺเต ‘‘กึ อาหริสฺสสี’’ติ อวตฺวา ปกติฏฺฐิติกาย เอว คาเหตพฺพํ. โย ปน ปายาโส วา รสปิณฺฑปาโต วา นิจฺจํ ลพฺภติ; เอวรูปานํ ปณีตโภชนานํ อาเวณิกา ฐิติกา กาตพฺพา, ตถา สปริวาราย ยาคุยา มหคฺฆานํ ผลานํ ปณีตานญฺจ ขชฺชกานํ. ปกติภตฺตยาคุผลขชฺชกานํ ปน เอกาว ฐิติกา กาตพฺพา. ‘‘สปฺปึ อาหริสฺสามี’’ติ วุตฺเต สพฺพสปฺปีนํ เอกาว ฐิติกา วฏฺฏติ, ตถา สพฺพเตลานํ. ‘‘มธุํ อาหริสฺสามี’’ติ วุตฺเต ปน มธุโน เอกาว ฐิติกา วฏฺฏติ, ตถา ผาณิตสฺส ลฏฺฐิมธุกาทีนญฺจ เภสชฺชานํ. สเจ ปน คนฺธมาลํ สงฺฆุทฺเทสํ เทนฺติ, ปิณฺฑปาติกสฺส วฏฺฏติ, น วฏฺฏตีติ. อามิสสฺเสว ปฏิกฺขิตฺตตฺตา วฏฺฏติ, สงฺฆํ อุทฺทิสฺส ทินฺนตฺตา ปน น คเหตพฺพนฺติ วทนฺติ.

When it is said, 'Give a bowl designated by the Sangha,' it should be received according to the normal fixed distribution without asking, 'What will you bring?' Furthermore, for whatever milk-rice or savory alms-food is regularly obtained, for such excellent foods, a separate fixed distribution should be made; similarly for gruel with its accompaniments, for expensive fruits, and for excellent hard foods. But for ordinary food, gruel, fruit, and hard food, only one fixed distribution should be made. When it is said, 'I will bring ghee,' one fixed distribution is allowable for all ghee; similarly for all oils. When it is said, 'I will bring honey,' one fixed distribution is allowable for honey; similarly for molasses and for medicines such as licorice. But if they give perfumes and garlands as a designation for the Sangha, is it allowable for an alms-food gatherer, or is it not? Because only material food is rejected, it is allowable. However, because it was given having been intended for the Sangha, some say it should not be accepted.

อุทฺเทสภตฺตกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on Designated Meals is concluded.

นิมนฺตนภตฺตกถา

Discourse on Meals by Invitation

นิมนฺตนํ ปุคฺคลิกญฺเจ, สยเมว อิสฺสโร. สงฺฆิกํ ปน อุทฺเทสภตฺเต วุตฺตนเยเนว คาเหตพฺพํ. สเจ ปเนตฺถ ทูโต พฺยตฺโต โหติ, ‘‘ภนฺเต[Pg.96], ราชเคเห ภิกฺขุสงฺฆสฺส ภตฺตํ คณฺหถา’’ติ อวตฺวา ‘‘ภิกฺขํ คณฺหถา’’ติ วทติ, ปิณฺฑปาติกานมฺปิ วฏฺฏติ. อถ ทูโต อพฺยตฺโต ‘‘ภตฺตํ คณฺหถา’’ติ วทติ, ภตฺตุทฺเทสโก พฺยตฺโต ‘‘ภตฺต’’นฺติ อวตฺวา ‘‘ภนฺเต, ตุมฺเห ยาถา’’ติ วทติ; เอวมฺปิ ปิณฺฑปาติกานมฺปิ วฏฺฏติ. ตุมฺหากํ ปฏิปาฏิยา ‘‘ภตฺตํ ปาปุณาตี’’ติ วุตฺเต ปน น วฏฺฏติ. สเจ นิมนฺเตตุํ อาคตมนุสฺโส อาสนสาลํ ปวิสิตฺวา ‘‘อฏฺฐ ภิกฺขู เทถา’’ติ วา ‘‘อฏฺฐ ปตฺเต เทถา’’ติ วา วทติ; เอวมฺปิ ปิณฺฑปาติกานํ วฏฺฏติ, ‘‘ตุมฺเห จ ตุมฺเห จ คจฺฉถา’’ติ วตฺตพฺพํ. สเจ ปน ‘‘อฏฺฐ ภิกฺขู เทถ; ภตฺตํ คณฺหถ, อฏฺฐ ปตฺเต เทถ; ภตฺตํ คณฺหถา’’ติ วทติ, ปฏิปาฏิยา คาเหตพฺพํ. คาเหนฺเตน ปน วิจฺฉินฺทิตฺวา ‘‘ภตฺต’’นฺติ อวทนฺเตน ‘‘ตุมฺเห จ ตุมฺเห จ คจฺฉถา’’ติ วุตฺเต ปิณฺฑปาติกานํ วฏฺฏติ. ‘‘ภนฺเต, ตุมฺหากํ ปตฺตํ เทถ, ตุมฺเห เอถา’’ติ วุตฺเต ปน ‘‘สาธุ, อุปาสกา’’ติ คนฺตพฺพํ. สงฺฆโต อุทฺทิสิตฺวา ‘‘ตุมฺเห เอถา’’ติ วุตฺเตปิ ยถาฐิติกาย คาเหตพฺพํ.

If an invitation is personal, he himself is the master. But if it is for the Sangha, it should be accepted in the very manner stated for a designated meal. If here the messenger is skilled and, without saying, 'Venerable sirs, at the royal residence, accept the meal for the community of bhikkhus,' says, 'Accept alms-food,' it is permissible even for alms-round-farers. Then, if the messenger is unskilled and says, 'Accept the meal,' but the meal-designator is skilled and, without saying 'meal,' says, 'Venerable sirs, you may go,' even so it is permissible for alms-round-farers. But when it is said, 'A meal reaches you by turn,' it is not permissible. If the person who has come to invite enters the assembly hall and says, 'Give eight bhikkhus,' or 'Give eight bowls,' even so it is permissible for alms-round-farers; it should be said, 'You and you, go.' But if he says, 'Give eight bhikkhus; accept the meal,' or 'Give eight bowls; accept the meal,' it should be accepted by turn. However, if the one assigning the meal, by separating the phrases and not saying 'meal', says, 'You and you, go,' it is permissible for alms-round-farers. But when it is said, 'Venerable sirs, give your bowl; you come,' one should go, saying, 'Very well, lay devotee.' Even when it is said, 'You come,' after having been designated from the Sangha, it should be accepted according to the established procedure.

นิมนฺตนภตฺตฆรโต ปน ปตฺตตฺถาย อาคตสฺส อุทฺเทสภตฺเต วุตฺตนเยเนว ฐิติกาย ปตฺโต ทาตพฺโพ. เอโก ‘‘สงฺฆโต ปฏิปาฏิยา ปตฺต’’นฺติ อวตฺวา เกวลํ ‘‘เอกํ ปตฺตํ เทถา’’ติ วตฺวา อคาหิเตเยว ปตฺเต ยสฺส กสฺสจิ ปตฺตํ คเหตฺวา ปูเรตฺวา อาหรติ, ตํ ปตฺตสามิกสฺเสว โหติ, อุทฺเทสภตฺเต วิย ฐิติกาย น คาเหตพฺพํ. อิธาปิ โย อาคนฺตฺวา ตุณฺหีภูโต ติฏฺฐติ, โส ‘‘กสฺส สนฺติกํ อาคโตสี’’ติ วา ‘‘กสฺส ปตฺตํ หริสฺสสี’’ติ วา น วตฺตพฺโพ.

However, to one who has come from the house of the invitation meal for the purpose of a bowl, the bowl should be given according to the fixed distribution, in the very manner stated for a designated meal. If someone, without saying, 'A bowl from the Sangha by turn,' but merely saying, 'Give one bowl,' takes the bowl of whomever before it has been assigned, fills it, and brings it, that food belongs only to the owner of the bowl. It should not be accepted according to the fixed distribution as in the case of a designated meal. Here too, one who, having come, stands silent, should not be asked, 'To whom have you come?' or 'Whose bowl will you carry?'

ปุจฺฉาสภาเคน หิ ‘‘ตุมฺหากํ สนฺติกํ อาคโต, ตุมฺหากํ ปตฺตํ หริสฺสามี’’ติ วเทยฺย, ตโต โส ภิกฺขุ ภิกฺขูหิ ชิคุจฺฉนีโย อสฺส. ‘‘กุหึ คจฺฉสิ, กึ กโรนฺโต อาหิณฺฑสี’’ติ ปน วุตฺเต ‘‘ตสฺส ปตฺตตฺถาย อาคโตมฺหี’’ติ วทนฺตสฺส ปฏิปาฏิยา ภตฺตฏฺฐิติกาย คาเหตฺวา ปตฺโต ทาตพฺโพ. ‘‘ภตฺตาหรณกปตฺตํ เทถา’’ติ วุตฺเตปิ ปฏิปาฏิยา ภตฺตฏฺฐิติกาย เอว ทาตพฺโพ. สเจ อาหริตฺวา ‘‘สพฺโพ สงฺโฆ ภุญฺชตู’’ติ วทติ, ภาเชตฺวา ภุญฺชิตพฺพํ. ปตฺตสามิกสฺส อติกฺกนฺตมฺปิ ฐิติกํ ฐเปตฺวา อญฺญํ ปฏิปาฏิภตฺตํ คาเหตพฺพํ.

For, in the nature of a response to the question, he might say, 'I have come to you; I will carry your bowl,' and because of that, that bhikkhu would become an object of disgust for the other bhikkhus. But when one is asked, 'Where are you going? What are you doing, wandering about?', to him who says, 'I have come for his bowl,' the bowl should be given, having been assigned by turn according to the fixed distribution for meals. Even when it is said, 'Give a bowl for bringing food,' it should be given by turn according to the very fixed distribution for meals. If, having brought it, he says, 'Let the entire Sangha eat,' it should be divided and eaten. For the owner of the bowl, another meal in the sequence should be accepted, setting aside the turn that has passed.

เอโก [Pg.97] ปาติยา ภตฺตํ อาหริตฺวา ‘‘สงฺฆสฺส ทมฺมี’’ติ วทติ, อาโลปภตฺตฏฺฐิติกโต ปฏฺฐาย อาโลปสงฺเขเปน ภาเชตพฺพํ. สเจ ปน ตุณฺหีภูโต อจฺฉติ, ‘‘กสฺส เต อาภตํ, กสฺส ทาตุกาโมสี’’ติ น วตฺตพฺโพ. สเจ ปน ‘‘กุหึ คจฺฉสิ, กึ กโรนฺโต อาหิณฺฑสี’’ติ วุตฺเต ‘‘สงฺฆสฺส เม ภตฺตํ อาภตํ, เถรานํ เม ภตฺตํ อาภต’’นฺติ วทติ, คเหตฺวา อาโลปภตฺตฏฺฐิติกาย ภาเชตพฺพํ. สเจ ปน เอวํ อาภตํ พหุํ โหติ, สกลสฺส สงฺฆสฺส พหุ โหติ, อภิหฏภิกฺขา นาม ปิณฺฑปาติกานมฺปิ วฏฺฏติ, ฐิติกาปุจฺฉนกิจฺจํ นตฺถิ, เถราสนโต ปฏฺฐาย ปตฺตํ ปูเรตฺวา ทาตพฺพํ.

A certain person, having brought a meal in a bowl, says, 'I give this to the Saṅgha.' It should be divided by the measure of a morsel, beginning from the established order for morsel-meals. But if he remains silent, he should not be asked, 'For whom has it been brought by you? To whom do you wish to give it?' But if, when asked, 'Where are you going? What are you doing, wandering about?' he says, 'The meal has been brought by me for the Saṅgha; the meal has been brought by me for the elders,' it should be accepted and divided according to the established order for morsel-meals. But if what is thus brought is abundant and is sufficient for the entire Saṅgha, it is called 'almsfood brought forward' and is permissible even for those who live on alms-round. There is no need to ask about the established order. Beginning from the elder's seat, the bowl should be filled and given.

อุปาสโก สงฺฆตฺเถรสฺส วา คนฺถธุตงฺควเสน อภิญฺญาตสฺส วา ภตฺตุทฺเทสกสฺส วา ปหิณาติ ‘‘อมฺหากํ ภตฺตคหณตฺถาย อฏฺฐ ภิกฺขู คเหตฺวา อาคจฺฉถา’’ติ, สเจปิ ญาติอุปฏฺฐาเกหิ เปสิตํ โหติ, อิเม ตโย ชนา ปุจฺฉิตุํ น ลภนฺติ, อารุฬฺหาเยว มาติกํ, สงฺฆโต อฏฺฐ ภิกฺขู อุทฺทิสาเปตฺวา อตฺตนวเมหิ คนฺตพฺพํ. กสฺมา? ภิกฺขุสงฺฆสฺส หิ เอเต ภิกฺขู นิสฺสาย ลาโภ อุปฺปชฺชตีติ. คนฺถธุตงฺคาทีหิ ปน อนภิญฺญาโต อาวาสิกภิกฺขุ ปุจฺฉิตุํ ลภติ, ตสฺมา เตน ‘‘กึ สงฺฆโต คณฺหามิ, อุทาหุ เย ชานามิ, เตหิ สทฺธึ อาคจฺฉามี’’ติ มาติกํ อาโรเปตฺวา ยถา ทายกา วทนฺติ, ตถา ปฏิปชฺชิตพฺพํ. ‘‘ตุมฺหากํ นิสฺสิตเก วา เย วา ชานาถ, เต คเหตฺวา เอถา’’ติ วุตฺเต ปน เย อิจฺฉนฺติ, เตหิ สทฺธึ คนฺตุํ ลภติ. สเจ ‘‘อฏฺฐ ภิกฺขู ปหิณถา’’ติ เปเสนฺติ, สงฺฆโตว เปเสตพฺพา. อตฺตนา สเจ อญฺญสฺมึ คาเม สกฺกา โหติ ภิกฺขา ลภิตุํ, อญฺโญ คาโม คนฺตพฺโพ. น สกฺกา เจ โหติ ลภิตุํ, โสเยว คาโม ปิณฺฑาย ปวิสิตพฺโพ.

A lay devotee sends a message to the Saṅgha's elder, or to one who is renowned on account of scriptural learning and ascetic practices, or to the meal-designator, saying: 'For the purpose of receiving our meal, please come having brought eight monks.' Even if the message is sent by relatives or attendants, these three persons do not get the opportunity to ask; the matter is already entered on the register. Having had eight monks designated from the Saṅgha, they should go with themselves as the ninth. Why? Because for the community of monks, gain arises in dependence on these monks. However, a resident monk who is not renowned for scriptural learning, ascetic practices, and so on, does get the opportunity to ask. Therefore, by him, having put the matter on the register, 'What? Shall I take them from the Saṅgha, or shall I come with those whom I know?', he should act in whatever way the donors say. But when it is said, 'Come having brought your dependents or those whom you know,' he gets to go with whomever he wishes. If they send a message, 'Send eight monks,' they should be sent from the Saṅgha itself. If it is possible for oneself to obtain almsfood in another village, another village should be gone to. If it is not possible to obtain it, that very village should be entered for alms.

นิมนฺติตภิกฺขู อาสนสาลาย นิสินฺนา โหนฺติ, ตตฺร เจ มนุสฺสา ‘‘ปตฺเต เทถา’’ติ อาคจฺฉนฺติ, อนิมนฺติเตหิ น ทาตพฺพา. ‘‘เอเต นิมนฺติตภิกฺขู’’ติ วตฺตพฺพํ. ‘‘ตุมฺเหปิ เทถา’’ติ วุตฺเต ปน ทาตุํ วฏฺฏติ. อุสฺสวาทีสุ มนุสฺสา สยเมว ปริเวณานิ จ ปธานฆรานิ จ คนฺตฺวา ติปิฏเก จ ธมฺมกถิเก จ ภิกฺขุสเตนปิ สทฺธึ นิมนฺเตนฺติ. ตทา เยปิ ชานนฺติ, เต คเหตฺวา คนฺตุํ วฏฺฏติ. กสฺมา? น หิ มหาภิกฺขุสงฺเฆน อตฺถิกา มนุสฺสา ปริเวณานิ จ ปธานฆรานิ คจฺฉนฺติ, สนฺนิปาตฏฺฐานโตว ยถาสตฺติ ยถาพลํ ภิกฺขู คณฺหิตฺวา คจฺฉนฺตีติ.

If invited monks are seated in a sitting hall, and people come there saying, 'Give the bowls,' the bowls should not be given by the uninvited monks. It should be said, 'These are the invited monks.' However, when it is said, 'You too, give your bowls,' then it is allowable to give. On occasions such as festivals, people go by themselves to the monastic cells and meditation houses and invite masters of the Tipiṭaka and Dhamma speakers, along with even a hundred monks. At that time, it is allowable to take whichever monks they know and go. Why? Because people who do not have need of a large Saṅgha of monks do not go to the monastic cells and meditation houses; they take monks from the assembly place according to their capacity and strength and go.

สเจ [Pg.98] ปน สงฺฆตฺเถโร วา คนฺถธุตงฺควเสน อภิญฺญาตโก วา ภตฺตุทฺเทสโก วา อญฺญตฺร วา วสฺสํ วสิตฺวา กตฺถจิ วา คนฺตฺวา ปุน สกฏฺฐานํ อาคจฺฉนฺติ, มนุสฺสา จ อาคนฺตุกสฺส สกฺการํ กโรนฺติ, เอกวารํ เย ชานนฺติ, เต คเหตฺวา คนฺตพฺพํ. ปฏิพทฺธกาลโต ปน ปฏฺฐาย ทุติยวาเร อารทฺเธ สงฺฆโตเยว คเหตฺวา คนฺตพฺพํ. อภินวอาคนฺตุกาว หุตฺวา ญาตี วา อุปฏฺฐาเก วา ปสฺสิสฺสามาติ คจฺฉนฺติ, ตตฺร เตสํ ญาตี จ อุปฏฺฐากา จ สกฺการํ กโรนฺติ. เอตฺถ ปน เย ชานนฺติ, เต คเหตฺวา คนฺตุํ วฏฺฏติ.

Furthermore, if an elder of the Saṅgha, or one who is well-known on account of scriptural learning and ascetic practices, or a meal-designator, having resided for the rains-retreat elsewhere or having gone somewhere, returns to their own place, and people pay respect to the newcomer, then for one time, they should take those whom they know and go. However, beginning from the regular period, when a second turn is undertaken, they should take others only from the Saṅgha and go. Being new arrivals, they go thinking, 'We will see our relatives or supporters,' and there their relatives and supporters pay them respect. In this case, it is allowable to take those whom they know and go.

โย ปน อติลาภี โหติ, สกฏฺฐานญฺจ อาคนฺตุกฏฺฐานญฺจ เอกสทิสํ, สพฺพตฺถ มนุสฺสา สงฺฆภตฺตํ สชฺเชตฺวาว นิสีทนฺติ, เตน สงฺฆโตว คเหตฺวา คนฺตพฺพนฺติ อยํ นิมนฺตเน วิเสโส. อวเสโส สพฺพปญฺโห อุทฺเทสภตฺเต วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺโพ. กุรุนฺทิยํ ปน ‘‘อฏฺฐ มหาเถเร เทถา’’ติ วุตฺเต ‘‘อฏฺฐ มหาเถราว ทาตพฺพา’’ติ วุตฺตํ. เอส นโย มชฺฌิมาทีสุ. สเจ ปน อวิเสเสตฺวา ‘‘อฏฺฐ ภิกฺขู เทถา’’ติ วทติ, สงฺฆโต ทาตพฺพา.

Furthermore, in the case of a monk who receives abundant offerings, for whom his own place and the place of a newcomer are one and the same, and everywhere people prepare a meal for the Saṅgha and wait for him—that monk should take others only from the Saṅgha when he goes. This is the distinction in the case of an invitation meal. All remaining issues should be understood according to the method stated for the designated meal. In the Kurundī commentary, however, it is said that when it is stated, 'Give eight great elders,' 'Only great elders should be given.' This is the method for the middle elders and so on. But if, without specifying, one says, 'Give eight monks,' they should be given from the Saṅgha.

นิมนฺตนภตฺตกถา นิฏฺฐิตา.

The discourse on the invitation meal is finished.

สลากภตฺตกถา

The Discourse on the Ticket-Meal

สลากภตฺเต ปน ‘‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, สลากาย วา ปฏฺฏิกาย วา อุปนิพนฺธิตฺวา โอปุญฺชิตฺวา อุทฺทิสิตุ’’นฺติ วจนโต รุกฺขสารมยาย สลากาย วา เวฬุวิลีวตาลปณฺณาทิมยาย ปฏฺฏิกาย วา ‘‘อสุกสฺส นาม สลากภตฺต’’นฺติ เอวํ อกฺขรานิ อุปนิพนฺธิตฺวา ปจฺฉิยํ วา จีวรโภเค วา กตฺวา สพฺพา สลากาโย โอปุญฺชิตฺวา ปุนปฺปุนํ เหฏฺฐุปริวเสเนว อาโลเฬตฺวา ปญฺจงฺคสมนฺนาคเตน ภตฺตุทฺเทสเกน สเจ ฐิติกา อตฺถิ, ฐิติกโต ปฏฺฐาย; โน เจ อตฺถิ, เถราสนโต ปฏฺฐาย สลากา ทาตพฺพา. ปจฺฉา อาคตานมฺปิ เอกาพทฺธวเสน ทูเร ฐิตานมฺปิ อุทฺเทสภตฺเต วุตฺตนเยเนว ทาตพฺพา.

Furthermore, regarding the ticket-meal, in accordance with the saying, 'I allow, O monks, to distribute by writing on a wooden slip or a strip, and collecting them together,' one should write the letters 'The ticket-meal of so-and-so' on a wooden slip made of heartwood or on a strip made of bamboo, palm leaf, or the like; place them in a basket or in a fold of a robe; collect all the tickets; and mix them repeatedly by turning them upside down. Then, a meal-designator endowed with the five factors should give out the tickets. If there is an established order, he should begin from the established order; if there is not, he should begin from the elder's seat. To those who come later and to those standing far away in a continuous line, they should be given according to the method stated for the designated meal.

สเจ [Pg.99] วิหารสฺส สมนฺตโต พหู โคจรคามา, ภิกฺขู ปน น พหุกา, คามวเสนปิ สลากาโย ปาปุณนฺติ, ‘‘ตุมฺหากํ อสุกคาเม สลากภตฺตํ ปาปุณาตี’’ติ คามวเสเนว คาเหตพฺพา. เอวํ คาเหนฺเตน สเจปิ เอเกกสฺมึ คาเม นานปฺปการานิ สฏฺฐิสลากภตฺตานิ, สพฺพานิ คาหิตาเนว โหนฺติ, ตสฺส ปตฺตคามสมีเป อญฺญานิปิ ทฺเว ตีณิ สลากภตฺตานิ โหนฺติ, ตานิปิ ตสฺเสว ทาตพฺพานิ. น หิ สกฺกา เตสํ การณา อญฺญํ ภิกฺขุํ ปหิณิตุนฺติ.

If there are many alms-resort villages around the monastery, but the monks are not numerous, and if the tickets are sufficient to be distributed by village, they should be assigned by village, saying, 'Your ticket-meal is available in such-and-such a village.' When assigning thus, even if in each village there are sixty ticket-meals of various kinds, all are considered assigned. If near the village he has received there are two or three other ticket-meals, those too should be given to him alone. For it is not possible to send another monk on account of them.

สเจ เอกจฺเจสุ คาเมสุ พหูนิ สลากภตฺตานิ สลฺลกฺเขตฺวา สตฺตนฺนมฺปิ อฏฺฐนฺนมฺปิ ภิกฺขูนํ ทาตพฺพานิ. ททนฺเตน ปน จตุนฺนํ ปญฺจนฺนํ ภตฺตานํ สลากาโย เอกโต พนฺธิตฺวา ทาตพฺพา. สเจ ตํ คามํ อติกฺกมิตฺวา อญฺโญ คาโม โหติ, ตสฺมิญฺจ เอกเมว สลากภตฺตํ, ตํ ปน ปาโตว เทนฺติ, ตมฺปิ เอเตสุ ภิกฺขูสุ เอกสฺส นิคฺคเหน ทตฺวา ‘‘ปาโตว ตํ คเหตฺวา ปจฺฉา โอริมคาเม อิตรานิ ภตฺตานิ คณฺหาหี’’ติ วตฺตพฺโพ. สเจ โอริมคาเม สลากภตฺเตสุ อคาหิเตสฺเวว คาหิตสญฺญาย คจฺฉติ, ปรภาคคาเม สลากภตฺตํ คาเหตฺวา ปุน วิหารํ อาคนฺตฺวา อิตรานิ คาเหตฺวา โอริมคาโม คนฺตพฺโพ. ‘‘น หิ พหิสีมาย สงฺฆลาโภ คาเหตุํ ลพฺภตี’’ติ อยํ นโย กุรุนฺทิยํ วุตฺโต.

If in some villages there are many ticket-meals, having taken note, they should be given to seven or eight monks. But when giving, the tickets for four or five meals should be tied together and given. If, having passed that village, there is another village, and in it there is only one ticket-meal, and if they give that one early in the morning, that too should be given to one of these monks by way of assignment, and he should be told, 'Having taken that one early in the morning, afterwards, take the other meals in the nearer village.' If he goes with the perception that the ticket-meals in the nearer village have been assigned when they have not yet been assigned, then after receiving the ticket-meal in the further village, he should return to the monastery, have the others assigned, and then go to the nearer village. Indeed, it is not allowable to have a gain for the Saṅgha assigned outside the boundary—this method is stated in the Kurundī.

สเจ ปน ภิกฺขู พหู โหนฺติ, คามวเสน สลากา น ปาปุณนฺติ, วีถิวเสน วา วีถิยํ เอกเคหวเสน วา กุลวเสน วา คาเหตพฺพา. วีถิอาทีสุ จ ยตฺถ พหูนิ ภตฺตานิ, ตตฺถ คาเม วุตฺตนเยเนว พหูนํ ภิกฺขูนํ คาเหตพฺพานิ. สลากาสุ อสติ อุทฺทิสิตฺวาปิ คาเหตพฺพานิ.

But if there are many monks, and the tickets are not sufficient to be distributed by village, they should be assigned by means of the street, or by a single row of houses on a street, or by family. And in streets and so on, where there are many meals, they should be assigned to many monks according to the method stated for the village. When there are no tickets, they should be assigned also by designation.

สลากทายเกน ปน วตฺตํ ชานิตพฺพํ. เตน หิ กาลสฺเสว วุฏฺฐาย ปตฺตจีวรํ คเหตฺวา โภชนสาลํ คนฺตฺวา อสมฺมฏฺฐฏฺฐานํ สมฺมชฺชิตฺวา ปานียํ ปริโภชนียํ อุปฏฺฐาเปตฺวา ‘‘อิทานิ ภิกฺขูหิ วตฺตํ กตํ ภวิสฺสตี’’ติ กาลํ สลฺลกฺเขตฺวา ฆณฺฏึ ปหริตฺวา ภิกฺขูสุ สนฺนิปติเตสุ ปฐมเมว วารคาเม สลากภตฺตํ คาเหตพฺพํ. ‘‘ตุยฺหํ อสุกสฺมึ นาม วารคาเม สลากา ปาปุณาติ ตตฺร คจฺฉา’’ติ วตฺตพฺพํ.

Furthermore, the duty should be known by the giver of the tickets. Indeed, having risen early, taken bowl and robes, and gone to the dining hall, he should sweep the unswept place and set out drinking water and water for use. Then, having noted the time, thinking, 'Now the monks will have performed their duties,' he should strike the bell. When the monks have assembled, first of all, the ticket-meal in the village whose turn it is should be assigned. It should be said, 'Your ticket falls in such-and-such village whose turn it is; go there.'

สเจ อติเรกคาวุเต คาโม โหติ, ตํ ทิวสํ คจฺฉนฺตา กิลมนฺติ, ‘‘สฺเว ตุยฺหํ วารคาเม ปาปุณาตี’’ติ อชฺเชว คาเหตพฺพํ. โย วารคามํ เปสิยมาโน [Pg.100] น คจฺฉติ, อญฺญํ สลากํ มคฺคติ, น ทาตพฺพา. สทฺธานญฺหิ มนุสฺสานํ ปุญฺญหานิ สงฺฆสฺส จ ลาภจฺเฉโท โหติ, ตสฺมา ตสฺส ทุติเยปิ ตติเยปิ ทิวเส อญฺญา สลากา น ทาตพฺพา, ‘‘อตฺตโน ปตฺตฏฺฐานํ คนฺตฺวา ภุญฺชาหี’’ติ วตฺตพฺโพ, ตีณิ ปน ทิวสานิ อคจฺฉนฺตสฺส วารคามโต โอริมวารคาเม สลากา คาเหตพฺพา. ตญฺเจ น คณฺหาติ, ตโต ปฏฺฐาย ตสฺส อญฺญํ สลากํ ทาตุํ น วฏฺฏติ, ทณฺฑกมฺมํ ปน คาฬฺหํ กาตพฺพํ, สฏฺฐิโต วา ปณฺณาสโต วา น ปริหาเปตพฺพํ. วารคาเม คาเหตฺวา วิหารวาโร คาเหตพฺโพ, ‘‘ตุยฺหํ วิหารวาโร ปาปุณาตี’’ติ วตฺตพฺพํ. วิหารวาริกสฺส ทฺเว ติสฺโส ยาคุสลากาโย ติสฺโส จตสฺโส วา ภตฺตสลากาโย จ ทาตพฺพา, นิพทฺธํ กตฺวา ปน น ทาตพฺพา. ยาคุภตฺตทายกา หิ ‘‘อมฺหากํ ยาคุภตฺตํ วิหารโคปกาว ภุญฺชนฺตี’’ติ อญฺญถตฺตํ อาปชฺเชยฺยุํ, ตสฺมา อญฺเญสุ กุเลสุ ทาตพฺพา.

If a village is more than a gāvuta away, and those who go there that day become weary, it should be assigned today itself with the words, 'Tomorrow your turn will come in the turn-village.' One who, being sent to the turn-village, does not go and seeks another ticket, should not be given one. For there is a loss of merit for faithful human beings and a cutting off of gain for the Saṅgha. Therefore, on the second or third day, another ticket should not be given to him. He should be told, 'Go to your own assigned place and eat.' However, for one who does not go for three days, a ticket should be assigned for the turn-village on this side of that turn-village. If he does not take it, from then on it is not proper to give him another ticket. Instead, a severe penalty should be imposed; it should not be reduced from sixty or fifty. After having assigned the turn for the village, the monastery turn should be assigned. He should be told, 'Your turn for the monastery has come.' For the one assigned to the monastery turn, two or three porridge tickets and three or four meal tickets should be given, but they should not be given on a permanent basis. For the donors of porridge and meals might think, 'Only the monastery guardians are eating our porridge and meals,' and become displeased. Therefore, they should be given in other families.

สเจ วิหารวาริกานํ สภาคา อาหริตฺวา เทนฺติ, อิจฺเจตํ กุสลํ; โน เจ, วารํ คาเหตฺวา เตสํ ยาคุภตฺตํ อาหราเปตพฺพํ. ตาว เนสํ สลากา ผาติกมฺมเมว ภวนฺติ, วสฺสคฺเคน ปตฺตฏฺฐาเน ปน อญฺญมฺปิ ปณีตภตฺตสลากํ คณฺหิตุํ ลภนฺติเยว. อติเรกอุตฺตริภงฺคสฺส เอกจาริกภตฺตสฺส วิสุํ ฐิติกํ กตฺวา สลากา ทาตพฺพา.

If their fellow bhikkhus bring and give to the monastery guardians, this is good. If not, having assigned a turn, porridge and meals should be caused to be brought for them. Meanwhile, their tickets become only a profitable asset. However, at the end of the rains-residence, they may certainly receive another ticket for an excellent meal at their assigned place. For a meal for a single wanderer that has an extra or superior portion, tickets should be given after establishing a separate fixed allocation.

สเจ เยน สลากา ลทฺธา, โส ตํทิวสํ ตํ ภตฺตํ น ลภติ, ปุนทิวเส คาเหตพฺพํ. ภตฺตเมว ลภติ, น อุตฺตริภงฺคํ; เอวมฺปิ ปุน คาเหตพฺพํ. ขีรภตฺตสฺส สลากายปิ เอเสว นโย. สเจ ปน ขีรเมว ลภติ, น ภตฺตํ; ขีรลาภโต ปฏฺฐาย ปุน น คาเหตพฺพํ. ทฺเว ตีณิ เอกจาริกภตฺตานิ เอกสฺเสว ปาปุณนฺติ, ทุพฺภิกฺขสมเย สงฺฆนวเกน ลทฺธกาเล วิชเฏตฺวา วิสุํ คาเหตพฺพานิ, ปากติกสลากภตฺตํ อลทฺธสฺสาปิ ปุนทิวเส คาเหตพฺพํ.

If one who has received a ticket does not receive that meal on that day, it should be assigned again the next day. If he receives only the meal, not the superior portion, even so, it should be assigned again. The same method applies to the ticket for a milk-meal. But if he receives only the milk and not the meal, then from the time of receiving the milk, it should not be assigned again. If two or three meals for a single wanderer fall to one person, in a time of famine, when obtained by the most junior bhikkhu of the Saṅgha, they should be disentangled and assigned separately. Even for one who has not received the ordinary ticket-meal, it should be assigned again the next day.

สเจ ขุทฺทโก วิหาโร โหติ, สพฺเพ ภิกฺขู เอกสมฺโภคา, อุจฺฉุสลากํ คาเหนฺเตน ยสฺส กสฺสจิ สมฺมุขีภูตสฺส ปาเปตฺวา มหาเถราทีนํ ทิวา ตจฺเฉตฺวา ทาตุํ วฏฺฏติ. รสสลากํ ปาเปตฺวา ปจฺฉาภตฺตํ ปริสฺสาเวตฺวา วา ผาณิตํ วา กาเรตฺวา ปิณฺฑปาติกาทีนมฺปิ ทาตพฺพํ[Pg.101]. อาคนฺตุกานํ อาคตานาคตภาวํ ญตฺวา คาเหตพฺพา, มหาอาวาเส ฐิติกํ กตฺวา คาเหตพฺพา.

If it is a small monastery and all bhikkhus have requisites in common, the one assigning the sugarcane ticket, having given it to whomever is present, may then peel it during the day and give it to the great elders and others. Having given the sugarcane juice ticket, it should be given after the meal, having either strained it or had molasses made from it, even to the alms-food-goers and others. For visiting bhikkhus, tickets should be assigned after knowing whether they have arrived or not. In a large monastery, they should be assigned after establishing a fixed allocation.

ตกฺกสลากมฺปิ สภาคฏฺฐาเน ปาเปตฺวา วา ปจาเปตฺวา วา ธูมาเปตฺวา วา เถรานํ ทาตุํ วฏฺฏติ. มหาอาวาเส วุตฺตนเยเนว ปฏิปชฺชิตพฺพํ ผลสลากปูวสลากเภสชฺชคนฺธมาลสลากาโยปิ วิสุํ ฐิติกาย คาเหตพฺพา. เภสชฺชาทิสลากาโย เจตฺถ กิญฺจาปิ ปิณฺฑปาติกานมฺปิ วฏฺฏนฺติ, สลากวเสน คาหิตตฺตา ปน น สาทิตพฺพา. อคฺคภิกฺขามตฺตํ สลากภตฺตํ เทนฺติ, ฐิติกํ ปุจฺฉิตฺวา คาเหตพฺพํ. อสติยา ฐิติกาย เถราสนโต ปฏฺฐาย คาเหตพฺพํ. สเจ ตาทิสานิ ภตฺตานิ พหูนิ โหนฺติ, เอเกกสฺส ภิกฺขุโน ทฺเว ตีณิ ทาตพฺพานิ; โน เจ, เอเกกเมว ทตฺวา ปฏิปาฏิยา คตาย ปุน เถราสนโต ปฏฺฐาย ทาตพฺพํ. สเจ อนฺตราว อุปจฺฉิชฺชติ, ฐิติกา สลฺลกฺเขตพฺพา. ยทิ ปน ตาทิสํ ภตฺตํ นิพทฺธเมว โหติ, ยสฺส ปาปุณาติ, โส วตฺตพฺโพ ‘‘ลทฺธา วา อลทฺธา วา สฺเวปิ คณฺเหยฺยาสี’’ติ. เอกํ อนิพทฺธํ โหติ, ลภนทิวเส ปน ยาวทตฺถํ ลภติ, อลภนทิวสา พหุตรา โหนฺติ, ตํ ยสฺส ปาปุณาติ, โส อลภิตฺวา ‘‘สฺเว คณฺเหยฺยาสี’’ติ วตฺตพฺโพ.

A buttermilk ticket may also be brought to a common place and, after being cooked or spiced, given to the elders. In a large monastery, one should proceed in the same way as stated. Fruit tickets, cake tickets, and tickets for medicine, perfume, and garlands should also be taken according to a separate fixed rule. Herein, although tickets for medicine and the like are allowable even for alms-food-goers, since they are taken by means of a ticket, they should not be accepted with relish. If they give a ticket-meal amounting to a first portion, it should be taken after inquiring about the fixed rule. If there is no fixed rule, it should be taken starting from the elder's seat. If there are many such meals, two or three should be given to each bhikkhu; if not, only one should be given, and after the order has been gone through, it should be given again, starting from the elder's seat. If it is exhausted in between, the fixed rule should be noted. However, if such a meal is regularly provided, whoever it reaches should be told, 'Whether you have received it or not, you should also take it tomorrow.' A certain meal is not regular, but on a day it is available, one receives as much as is wanted, and the days it is not available are more numerous. Whoever that meal reaches, if he does not receive it, he should be told, 'You should take it tomorrow.'

โย สลากาสุ คาหิตาสุ ปจฺฉา อาคจฺฉติ, ตสฺส อติกฺกนฺตาว สลากา น อุปฏฺฐาเปตฺวา ทาตพฺพา. สลากํ นาม ฆณฺฏิปฺปหรณโต ปฏฺฐาย อาคนฺตฺวา หตฺถํ ปสาเรนฺโตว ลภติ. อญฺญสฺส อาคนฺตฺวา สมีเป ฐิตสฺสาปิ อติกฺกนฺตา อติกฺกนฺตาว โหติ. สเจ ปนสฺส อญฺโญ คณฺหนฺโต อตฺถิ, สยํ อนาคโตปิ ลภติ. สภาคฏฺฐาเน อสุโก อนาคโตติ ญตฺวา ‘‘อยํ ตสฺส สลากา’’ติ ฐเปตุํ วฏฺฏติ. สเจ ‘‘อนาคตสฺส น ทาตพฺพา’’ติ กติกํ กโรนฺติ, อธมฺมิกา โหติ. อนฺโตอุปจาเร ฐิตสฺส หิ ภาชนียภณฺฑํ ปาปุณาติ. สเจ ปน ‘‘อนาคตสฺส เทถา’’ติ มหาสทฺทํ กโรนฺติ, ทณฺฑกมฺมํ ฐเปตพฺพํ, ‘‘อาคนฺตฺวา คณฺหนฺตู’’ติ วตฺตพฺพํ.

If a bhikkhu comes later, after the tickets have been taken, the ticket has already passed for him; it should not be presented and given. A ticket is obtained only by one who, starting from the time the bell is struck, arrives and extends his hand. Even for another who has arrived and is standing nearby, what has passed has indeed passed. However, if there is another to take it for him, he may receive it even if he has not come himself. In a common place, knowing that a certain bhikkhu has not arrived, it is permissible to set a ticket aside, thinking, 'This is his ticket.' If they make an agreement, 'A ticket should not be given to one who has not arrived,' it is not in accordance with the Dhamma. For a shareable item reaches one who is standing within the precinct. However, if they make a loud noise, saying, 'Give it to the one who has not arrived,' a penalty should be imposed, and it should be said, 'Let them come and take it.'

ฉปฺปญฺจสลากา นฏฺฐา โหนฺติ, ภตฺตุทฺเทสโก ทายกานํ นามํ นสฺสรติ, โส เจ นฏฺฐสลากา มหาเถรสฺส วา อตฺตโน วา ปาเปตฺวา ภิกฺขู วเทยฺย, ‘‘มยา อสุกคาเม สลากภตฺตํ มยฺหํ ปาปิตํ, ตุมฺเห ตตฺถ ลทฺธํ สลากภตฺตํ ภุญฺเชยฺยาถา’’ติ, วฏฺฏติ. วิหาเร อปาปิตํ ปน อาสนสาลาย ตํ ภตฺตํ ลภิตฺวา ตตฺเถว ปาเปตฺวา ภุญฺชิตุํ [Pg.102] น วฏฺฏติ. ‘‘อชฺช ปฏฺฐาย มยฺหํ สลากภตฺตํ คณฺหถา’’ติ วุตฺเต ตตฺร อาสนสาลาย คาเหตุํ น วฏฺฏติ, วิหารํ อาเนตฺวา คาเหตพฺพํ. ‘‘สฺเว ปฏฺฐายา’’ติ วุตฺเต ปน ภตฺตุทฺเทสกสฺส อาจิกฺขิตพฺพํ ‘‘สฺเว ปฏฺฐาย อสุกกุลํ นาม สลากภตฺตํ เทติ, สลากคฺคาหณกาเล สเรยฺยาสี’’ติ. ทุพฺภิกฺเข สลากภตฺตํ ปจฺฉินฺทิตฺวา สุภิกฺเข ชาเต กิญฺจิ ทิสฺวา ‘‘อชฺช ปฏฺฐาย อมฺหากํ สลากภตฺตํ คณฺหถา’’ติ ปุน ปฏฺฐเปนฺติ, อนฺโตคาเม อคาเหตฺวา วิหารํ อาเนตฺวาว คาเหตพฺพํ. อิทญฺหิ ‘‘สลากภตฺตํ’’ นาม. อุทฺเทสภตฺตสทิสํ น โหติ, วิหารเมว สนฺธาย ทิยฺยติ, ตสฺมา พหิอุปจาเร คาเหตุํ น วฏฺฏติ. ‘‘สฺเว ปฏฺฐายา’’ติ วุตฺเต ปน วิหาเร คาเหตพฺพเมว.

If five or six tickets are lost, and the meal distributor forgets the names of the donors, should he, having assigned the lost tickets to the senior elder or to himself, say to the bhikkhus, 'I have had a ticket-meal in such-and-such a village assigned to me; you may eat the ticket-meal obtained there,' it is permissible. However, a meal not brought to the monastery, if received in the assembly hall, may not be assigned there and eaten. If it is said, 'From today onwards, take my ticket-meal,' it is not permissible to have it taken in the assembly hall; it must be brought to the monastery to be taken. But if it is said, 'From tomorrow onwards,' the meal distributor should be informed: 'From tomorrow onwards, such-and-such a family is giving a ticket-meal; you should remember at the time of taking the tickets.' If, in a time of famine, a ticket-meal is discontinued and, when abundance returns, the donors see a certain bhikkhu and re-establish it, saying, 'From today onwards, take our ticket-meal,' it should not be taken within the village but must be brought to the monastery to be taken. For this is called a 'ticket-meal.' It is not like a designated meal; it is given with reference to the monastery itself. Therefore, it is not permissible to have it taken outside the precinct. But if it is said, 'From tomorrow onwards,' it must be taken in the monastery.

คมิโก ภิกฺขุ ยํ ทิสาภาคํ คนฺตุกาโม, ตตฺถ อญฺเญน วารคามสลากา ลทฺธา โหติ, ตํ คเหตฺวา อิตรํ ภิกฺขุํ ‘‘มยฺหํ ปตฺตสลากํ ตฺวํ คณฺหาหี’’ติ วตฺวา คนฺตุํ วฏฺฏติ. เตน ปน อุปจารสีมํ อนติกฺกนฺเตเยว ตสฺมึ ตสฺส สลากา คาเหตพฺพา.

A travelling bhikkhu may wish to go to a certain region where a ticket for a village-by-turn has been obtained by another bhikkhu. It is permissible for the travelling bhikkhu to take that ticket and depart, after saying to the other bhikkhu, 'You take the ticket that has been allotted to me.' However, the other bhikkhu should take the travelling bhikkhu's ticket before the latter has crossed the precinct boundary.

ฉฑฺฑิตวิหาเร มนุสฺสา โพธิเจติยาทีนิ ชคฺคิตฺวา ภุญฺชนฺตูติ สลากภตฺตํ ปฏฺฐเปนฺติ, ภิกฺขู สกฏฺฐาเนสุ วสิตฺวา กาลสฺเสว คนฺตฺวา ตตฺถ วตฺตํ กริตฺวา ตํ ภตฺตํ ภุญฺชนฺติ, วฏฺฏติ. สเจ เตสุ สฺวาตนาย อตฺตโน ปาเปตฺวา คเตสุ อาคนฺตุโก ภิกฺขุ ฉฑฺฑิตวิหาเร วสิตฺวา กาลสฺเสว วตฺตํ กตฺวา ฆณฺฏึ ปหริตฺวา สลากภตฺตํ อตฺตโน ปาเปตฺวา อาสนสาลํ คจฺฉติ, โสว ตสฺส ภตฺตสฺส อิสฺสโร. โย ปน ภิกฺขูสุ วตฺตํ กโรนฺเตสุเยว ภูมิยํ ทฺเว ตโย สมฺมุญฺชนิปฺปหาเร ทตฺวา ฆณฺฏึ ปหริตฺวา ‘‘ธุรคาเม สลากภตฺตํ มยฺหํ ปาปุณาตี’’ติ คจฺฉติ, ตสฺส ตํ โจริกาย คหิตตฺตา น ปาปุณาติ, วตฺตํ กตฺวา ปาเปตฺวา ปจฺฉา คตภิกฺขูนํเยว โหติ.

In an abandoned monastery, people may establish a ticket-meal, having tended to the Bodhi tree, cetiyas, and so forth, with the thought, 'May the bhikkhus eat.' If the bhikkhus, residing in their own places, go there early, perform their duties, and then eat that meal, it is permissible. If, after those bhikkhus have had their meal for the next day brought to them and have departed, a visiting bhikkhu stays at the abandoned monastery, performs his duties early, strikes the bell, has the ticket-meal brought to him, and goes to the assembly hall, he alone is the master of that meal. But as for one who, while the other bhikkhus are still performing their duties, gives two or three sweeps with a broom on the ground, strikes the bell, and departs, saying, 'The ticket-meal in the main village falls to me,' that meal does not fall to him, because it was taken by stealth. It belongs only to the bhikkhus who came later, after performing their duties and having the meal brought to them.

เอโก คาโม อติทูเร โหติ, ภิกฺขู นิจฺจํ คนฺตุํ น อิจฺฉนฺติ, มนุสฺสา ‘‘มยํ ปุญฺเญน ปริพาหิรา โหมา’’ติ วทนฺติ, เย ตสฺส คามสฺส อาสนฺนวิหาเร สภาคภิกฺขู, เต วตฺตพฺพา ‘‘อิเมสํ ภิกฺขูนํ อนาคตทิวเส ตุมฺเห ภุญฺชถา’’ติ. สลากา ปน เทวสิกํ ปาเปตพฺพา, ตา จ โข ปน ฆณฺฏิปฺปหรณมตฺเตน วา ปจฺฉิจาลนมตฺเตน วา ปาปิตา น โหนฺติ, ปจฺฉึ ปน คเหตฺวา [Pg.103] สลากา ปีฐเก อากิริตพฺพา, ปจฺฉิ ปน มุขวฏฺฏิยํ น คเหตพฺพา. สเจ หิ ตตฺถ อหิ วา วิจฺฉิโก วา ภเวยฺย, ทุกฺขํ อุปฺปาเทยฺย; ตสฺมา เหฏฺฐา คเหตฺวา ปจฺฉึ ปรมฺมุขํ กตฺวา สลากา อากิริตพฺพา ‘‘สเจปิ สปฺโป ภวิสฺสติ, เอตฺโตว ปลายิสฺสตี’’ติ. เอวํ สลากา อากิริตฺวา คามาทิวเสน ปุพฺเพ วุตฺตนเยเนว คาเหตพฺพา. อปิจ เอกํ มหาเถรสฺส ปาเปตฺวา ‘‘อวเสสา มยฺหํ ปาปุณนฺตี’’ติ อตฺตโน ปาเปตฺวา วตฺตํ กตฺวา เจติยํ วนฺทิตฺวา วิตกฺกมาฬเก ฐิเตหิ ภิกฺขูหิ ‘‘ปาปิตา, อาวุโส, สลากา’’ติ วุตฺเต ‘‘อาม, ภนฺเต, ตุมฺเห คตคตคาเม สลากภตฺตํ คณฺหถา’’ติ วตฺตพฺพํ; เอวํ ปาปิตาปิ หิ สุปาปิตาว โหนฺติ.

A certain village is very far away, and the bhikkhus do not wish to go there regularly. The people say, “We are excluded from merit.” The like-minded bhikkhus in the monastery near that village should be told: “On the days these bhikkhus do not come, you should eat.” However, the tickets should be brought daily. And they are not considered brought merely by striking the bell or by shaking the basket. Rather, taking the basket, the tickets should be poured out onto a stool. But the basket should not be held by the rim. For if there were a snake or a scorpion in it, it would cause harm. Therefore, holding it from below and turning the opening away, the tickets should be poured out, thinking, “Even if there is a snake, it will flee from here.” Having poured out the tickets in this way, they should be taken according to the method previously stated with respect to the villages and so forth. Furthermore, having caused one ticket to be brought to the great elder and having caused the rest to be brought to oneself, thinking, “The remainder fall to me,” and having performed the duties and paid homage to the cetiya, when the bhikkhus standing in the cloister for contemplation ask, “Friend, have the tickets been brought?” one should reply, “Yes, venerable sirs. In whichever village you go, take the ticket-meal.” For tickets brought in this way are indeed well brought.

ภิกฺขู สพฺพรตฺตึ ธมฺมสวนตฺถํ อญฺญํ วิหารํ คจฺฉนฺตา ‘‘มยํ ตตฺถ ทานํ อคฺคเหตฺวาว อมฺหากํ โคจรคาเมว ปิณฺฑาย จริตฺวา อาคมิสฺสามา’’ติ สลากา อคฺคเหตฺวาว คตา, วิหาเร เถรสฺส ปตฺตสลากภตฺตํ ภุญฺชิตุํ อาคจฺฉนฺติ, วฏฺฏติ. อถ มหาเถโรปิ ‘‘อหํ อิธ กึ กโรมี’’ติ เตหิเยว สทฺธึ คจฺฉติ, เตหิ คตวิหาเร อภุญฺชิตฺวาว โคจรคามํ อนุปฺปตฺเตหิ ‘‘เทถ, ภนฺเต, ปตฺเต สลากยาคุอาทีนิ อาหริสฺสามา’’ติ วุตฺเต ปตฺตา น ทาตพฺพา. ‘‘กสฺมา, ภนฺเต, น เทถา’’ติ ‘‘วิหารฏฺฐกํ ภตฺตํ วิหาเร วุตฺถานํ ปาปุณาติ, มยํ อญฺญสฺมึ วิหาเร วุตฺถา’’ติ. ‘‘เทถ, ภนฺเต, น มยํ วิหาเร ปาลิกาย เทม, ตุมฺหากํ เทม, คณฺหถ อมฺหากํ ภิกฺข’’นฺติ วุตฺเต ปน วฏฺฏติ.

Bhikkhus, going to another monastery for the whole night to listen to the Dhamma, departed without taking tickets, thinking, “We will go for alms in our own alms-round village without taking any offerings there, and then return.” It is proper for them to come and eat the ticket-meal that has fallen to the elder at the monastery. Then the great elder also, thinking, “What shall I do here?” goes along with them. When they have reached their alms-round village without having eaten in the monastery they had gone to, and the donors say, “Venerable sirs, give us your bowls; we will bring ticket-gruel and other things,” the bowls should not be given. If asked, “Why, venerable sirs, do you not give them?” they should say, “The meal established in the monastery falls to those who have resided in the monastery. We have resided in another monastery.” But if the donors say, “Venerable sirs, please give them. We are not giving for the maintenance of the monastery; we are giving to you. Please accept our alms,” then it is proper to give the bowls.

สลากภตฺตกถา นิฏฺฐิตา.

The discourse on ticket-meals is concluded.

ปกฺขิกภตฺตาทิกถา

The Discourse on the Fortnightly Meal and So Forth

ปกฺขิกาทีสุ ปน ยํ อภิลกฺขิเตสุ จาตุทฺทสี ปญฺจทสี ปญฺจมี อฏฺฐมีติ อิเมสุ ปกฺเขสุ กมฺมปฺปสุเตหิ อุโปสถํ กาตุํ สติกรณตฺถาย ทิยฺยติ, ตํ ปกฺขิกํ นาม. ตํ สลากภตฺตคติกเมว โหติ, คาเหตฺวา ภุญฺชิตพฺพํ. สเจ สลากภตฺตมฺปิ ปกฺขิกภตฺตมฺปิ พหุ สพฺเพสํ วินิวิชฺฌิตฺวา คจฺฉติ, ทฺเวปิ ภตฺตานิ วิสุํ วิสุํ คาเหตพฺพานิ. สเจ ภิกฺขุสงฺโฆ มหา, ปกฺขิกํ คาเหตฺวา ตสฺส ฐิติกาย สลากภตฺตํ คาเหตพฺพํ[Pg.104], สลากภตฺตํ วา คาหาเปตฺวา ตสฺส ฐิติกาย ปกฺขิกํ คาเหตพฺพํ. เยสํ น ปาปุณาติ, เต ปิณฺฑาย จริสฺสนฺติ. สเจ ทฺเวปิ ภตฺตานิ พหูนิ, ภิกฺขู มนฺทา; สลากภตฺตํ นาม เทวสิกํ ลพฺภติ, ตสฺมา ตํ ฐเปตฺวา ‘‘ปกฺขิกํ อาวุโส ภุญฺชถา’’ติ ปกฺขิกเมว คาเหตพฺพํ. ปกฺขิกํ ปณีตํ เทนฺติ, วิสุํ ฐิติกา กาตพฺพา. ‘‘สฺเว ปกฺโข’’ติ อชฺช ปกฺขิกํ น คาเหตพฺพํ. สเจ ปน ทายกา วทนฺติ ‘‘สฺเว อมฺหากํ ฆเร ลูขภตฺตํ ภวิสฺสติ, อชฺเชว ปกฺขิกภตฺตํ อุทฺทิสถา’’ติ, เอวํ วฏฺฏติ.

Furthermore, among the fortnightly meals and so forth, that which is given on these designated pakkhika days—the fourteenth, fifteenth, fifth, and eighth—by those engaged in worldly affairs for the purpose of reminding them to observe the Uposatha, is called the fortnightly meal. It is of the same nature as a ticket-meal; it should be taken and consumed. If both the ticket-meal and the fortnightly meal are abundant and suffice for all, both meals should be taken separately. If the community of bhikkhus is large, having taken the fortnightly meal, the ticket-meal should be taken according to its allotment; or, having had the ticket-meal taken, the fortnightly meal should be taken according to its allotment. Those whom it does not reach shall go for alms-food. If both meals are abundant but the bhikkhus are few, since the ticket-meal is received daily, that should be set aside, and only the fortnightly meal should be taken with the words, “Friends, please consume the fortnightly meal.” If they give a superior fortnightly meal, a separate allotment should be made. The fortnightly meal should not be taken today when it is said, “Tomorrow is the pakkhika day.” However, if the donors say, “Tomorrow at our house there will be coarse food; please designate the fortnightly meal today,” in that case, it is permissible.

อุโปสถิกํ นาม อนฺวฑฺฒมาเส อุโปสถงฺคานิ สมาทิยิตฺวา ยํ อตฺตนา ภุญฺชติ, ตเทว ทิยฺยติ. ปาฏิปทิกํ นาม ‘‘อุโปสเถ พหู สทฺธา ปสนฺนา ภิกฺขูนํ สกฺการํ กโรนฺติ, ปาฏิปเท ปน ภิกฺขู กิลมนฺติ, ปาฏิปเท ทินฺนํ ทุพฺภิกฺขทานสทิสํ มหปฺผลํ โหติ, อุโปสถกมฺเมน วา ปริสุทฺธสีลานํ ทุติยทิวเส ทินฺนํ มหปฺผลํ โหตี’’ติ สลฺลกฺเขตฺวา ปาฏิปเท ทิยฺยนกทานํ, ตมฺปิ อุภยํ สลากภตฺตคติกเมว. อิติ อิมานิ สตฺตปิ ภตฺตานิ ปิณฺฑปาติกานํ น วฏฺฏนฺติ, ธุตงฺคเภทํ กโรนฺติเยว.

The Uposatha meal is so called because, having undertaken the Uposatha precepts every half-month, whatever one eats oneself, that very same food is given. The Pāṭipadika meal is so called because it is a gift given on the day following the Uposatha, after reflecting thus: “On the Uposatha day, many faithful and devoted people make offerings to the bhikkhus, but on the following day, the bhikkhus become weary. A gift given on the following day is of great fruit, like a gift given during a famine. Or, a gift given on the second day to those of purified virtue through the Uposatha observance is of great fruit.” Both of these are also of the same nature as a ticket-meal. Thus, these seven kinds of meals are not permissible for one who keeps the alms-food-eater's ascetic practice, as they indeed cause a breach of the ascetic practice.

อปรานิปิ จีวรกฺขนฺธเก วิสาขาย วรํ ยาจิตฺวา ทินฺนานิ อาคนฺตุกภตฺตํ คมิยภตฺตํ คิลานภตฺตํ คิลานุปฏฺฐากภตฺตนฺติ จตฺตาริ ภตฺตานิ ปาฬิยํ อาคตาเนว, ตตฺถ อาคนฺตุกานํ ทินฺนํ ภตฺตํ ‘‘อาคนฺตุกภตฺตํ’’. เอส นโย เสเสสุ. สเจ ปเนตฺถ อาคนฺตุกภตฺตานิปิ อาคนฺตุกาปิ พหู โหนฺติ, สพฺเพสํ เอเกกํ คาเหตพฺพํ, ภตฺเตสุ อปฺปโหนฺเตสุ ฐิติกาย คาเหตพฺพํ. เอโก อาคนฺตุโก ปฐมเมว อาคนฺตฺวา สพฺพํ อาคนฺตุกภตฺตํ อตฺตโน คาเหตฺวา นิสีทติ, สพฺพํ ตสฺเสว โหติ, ปจฺฉา อาคเตหิ อาคนฺตุเกหิ เตน ทินฺนานิ ปริภุญฺชิตพฺพานิ. เตนปิ เอกํ อตฺตโน คเหตฺวา เสสานิ ทาตพฺพานิ. อยํ อุฬาโร.

Furthermore, in the Cīvarakkhandhaka, four kinds of meals are mentioned in the Pāḷi as having been given after Visākhā requested a boon: the meal for guests, the meal for those departing, the meal for the sick, and the meal for a sick-attendant. Among these, the meal given to guests is the ‘meal for guests.’ This is the method for the rest. If, in this case, both the meals for guests and the guests themselves are many, one should be taken for each. If the meals are insufficient, they should be taken by allotment. If one guest, having arrived first, takes all the guest-meals for himself and sits down, all of it becomes his. The guests who arrive later should consume what is given by him. He too, having taken one for himself, should give the rest. This person is noble.

สเจ ปน โย ปฐมํ อาคนฺตฺวาปิ อตฺตโน อคฺคเหตฺวา ตุณฺหีภูโต นิสีทติ, ปจฺฉา อาคเตหิ สทฺธึ ปฏิปาฏิยา คณฺหิตพฺพํ. สเจ นิจฺจํ อาคนฺตุกา อาคจฺฉนฺติ, อาคตทิวเสเยว ภุญฺชิตพฺพํ, อนฺตรนฺตรา เจ อาคจฺฉนฺติ, ทฺเว ตีณิ ทิวสานิ ภุญฺชิตพฺพํ. มหาปจฺจริยํ ปน ‘‘สตฺต ทิวสานิ ภุญฺชิตุํ วฏฺฏตี’’ติ วุตฺตํ.

However, if one who arrives first does not take for himself but sits silently, he should take it in turn together with those who arrive later. If guests arrive constantly, it should be consumed on the very day of arrival. If they arrive intermittently, it may be consumed for two or three days. But in the Mahāpaccariya it is said: “It is permissible to consume it for seven days.”

อาวาสิโก [Pg.105] กตฺถจิ คนฺตฺวา อาคโต, เตนาปิ อาคนฺตุกภตฺตํ ปริภุญฺชิตพฺพํ. สเจ ปน ตํ วิหาเร นิพนฺธาปิตํ โหติ, วิหาเร คาเหตพฺพํ. อถ วิหาโร ทูเร โหติ, อาสนสาลาย นิพนฺธาปิตํ อาสนสาลาย คาเหตพฺพํ. สเจ ปน ทายกา ‘‘อาคนฺตุเกสุ อสติ อาวาสิกาปิ ปริภุญฺชนฺตู’’ติ วทนฺติ, วฏฺฏติ.

A resident bhikkhu who has gone somewhere and returned may also consume the meal for guests. However, if it has been designated for the monastery, it should be taken in the monastery. Or, if the monastery is far away and it has been designated for the assembly hall, it should be taken in the assembly hall. Furthermore, if the donors say, “When there are no guests, resident bhikkhus may also consume it,” it is permissible.

คมิยภตฺเตปิ อยเมว กถามคฺโค. อยํ ปน วิเสโส – อาคนฺตุโก อาคนฺตุกภตฺตเมว ลภติ, คมิโก อาคนฺตุกภตฺตมฺปิ คมิยภตฺตมฺปิ. อาวาสิโกปิ ปกฺกมิตุกาโม คมิโก โหติ; คมิยภตฺตํ ลภติ. ยถา ปน อาคนฺตุกภตฺตํ; เอวมิทํ ทฺเว วา ตีณิ วา สตฺต วา ทิวสานิ น ลพฺภติ. ‘‘คมิสฺสามี’’ติ ภุตฺโต ตํทิวสํ เกนจิเทว การเณน น คโต, ปุนทิวเสปิ ภุญฺชิตุํ วฏฺฏติ, สอุสฺสาหตฺตา. ‘‘คมิสฺสามี’’ติ ภุตฺตสฺส โจรา วา ปนฺถํ รุนฺธนฺติ อุทกํ วา, เทโว วา วสฺสติ, สตฺโถ วา น คจฺฉติ, สอุสฺสาเหน ภุญฺชิตพฺพํ. เอเต อุปทฺทเว โอโลเกนฺเตน ‘‘ทฺเว ตโย ทิวเส ภุญฺชิตุํ วฏฺฏตี’’ติ มหาปจฺจริยํ วุตฺตํ. ‘‘คมิสฺสามี’’ติ ปน เลสํ โอฑฺเฑตฺวา ภุญฺชิตุํ น ลภติ.

For the meal for those departing, this same line of reasoning applies. This, however, is the distinction: a guest receives only the meal for guests, while one who is departing receives both the meal for guests and the meal for those departing. A resident bhikkhu, too, who wishes to set out becomes one who is departing; he receives the meal for those departing. However, unlike the meal for guests, this is not received for two, three, or seven days. If one has eaten with the thought, “I will depart,” but for some reason does not go on that day, it is permissible to eat on the next day as well, because of the persistence of his intention. If, for one who has eaten with the thought, “I will depart,” thieves block the path, or water blocks it, or the rain falls, or the caravan does not go, he may eat as long as the intention to depart persists. While observing these obstacles, it is said in the Mahāpaccariya: “It is permissible to eat for two or three days.” However, one is not permitted to eat by putting forth the mere pretext, “I will depart.”

คิลานภตฺตมฺปิ สเจ สพฺเพสํ คิลานานํ ปโหติ, สพฺเพสํ ทาตพฺพํ; โน เจ, ฐิติกํ กตฺวา คาเหตพฺพํ. เอโก คิลาโน อโรครูโป สกฺโกติ อนฺโตคามํ คนฺตุํ, เอโก น สกฺโกติ, อยํ ‘‘มหาคิลาโน’’ นาม. เอตสฺส คิลานภตฺตํ ทาตพฺพํ. ทฺเว มหาคิลานา – เอโก ลาภี อภิญฺญาโต พหุํ ขาทนียํ โภชนียํ ลภติ, เอโก อนาโถ อปฺปลาภตาย อนฺโตคามํ ปวิสติ – เอตสฺส คิลานภตฺตํ ทาตพฺพํ. คิลานภตฺเต ปน ทิวสปริจฺเฉโท นตฺถิ. ยาว โรโค น วูปสมฺมติ, สปฺปายโภชนํ อภุญฺชนฺโต น ยาเปติ, ตาว ภุญฺชิตพฺพํ. ยทา ปน มิสฺสกยาคุํ วา มิสฺสกภตฺตํ วา ภุตฺตสฺสาปิ โรโค น กุปฺปติ, ตโต ปฏฺฐาย น ภุญฺชิตพฺพํ.

Regarding the meal for the sick, if it is sufficient for all the sick, it should be given to all; if not, it should be taken after making an allotment. If one sick person is like one without illness and is able to go into the village, while another is not able, the latter is called ‘greatly sick.’ The meal for the sick should be given to him. If there are two greatly sick persons—one who receives gains, is well-known, and obtains much hard and soft food, and another who is helpless and enters the village because of having little gain—the meal for the sick should be given to the latter. For the meal for the sick, however, there is no limit of days. For as long as the illness has not subsided and one cannot maintain oneself without consuming suitable food, for that long it may be consumed. But when, even after consuming mixed gruel or mixed food, the illness is not aggravated, from then on it should not be consumed.

คิลานุปฏฺฐากภตฺตมฺปิ ยํ สพฺเพสํ ปโหติ, ตํ สพฺเพสํ ทาตพฺพํ; โน เจ ปโหติ, ฐิติกํ กตฺวา คาเหตพฺพํ. อิทมฺปิ ทฺวีสุ คิลาเนสุ มหาคิลานุปฏฺฐากสฺส คาเหตพฺพํ, ทฺวีสุ มหาคิลาเนสุ อนาถคิลานุปฏฺฐากสฺส. ยํ กุลํ คิลานภตฺตมฺปิ เทติ คิลานุปฏฺฐากภตฺตมฺปิ, ตตฺถ [Pg.106] ยสฺส คิลานสฺส ภตฺตํ ปาปุณาติ ตทุปฏฺฐากสฺสาปิ ตตฺเถว คาเหตพฺพํ. คิลานุปฏฺฐากภตฺเตปิ ทิวสปริจฺเฉโท นตฺถิ, ยาว คิลาโน ลภติ, ตาวสฺส อุปฏฺฐาโกปิ ลภตีติ. อิมานิ จตฺตาริ ภตฺตานิ สเจ เอวํ ทินฺนานิ โหนฺติ ‘‘อาคนฺตุกคมิกคิลานุปฏฺฐากา มม ภิกฺขํ คณฺหนฺตู’’ติ, ปิณฺฑปาติกานมฺปิ วฏฺฏติ. สเจ ปน อาคนฺตุกาทีนํ ภตฺตํ นิพนฺธาเปมิ, ‘‘มม ภตฺตํ คณฺหนฺตู’’ติ เอวํ ทินฺนานิ โหนฺติ, ปิณฺฑปาติกานํ น วฏฺฏติ.

As for the meal for the sick-attendant, whatever is sufficient for all should be given to all; if it is not sufficient, it should be received by establishing an order. This too, in the case of two sick persons, should be received for the attendant of the very sick one; in the case of two very sick persons, for the attendant of the helpless sick one. In whatever family they give both the sick-meal and the sick-attendant's meal, the attendant of whichever sick person receives a meal should also receive his in that very place. For the sick-attendant's meal, there is no daily limit; as long as the sick person receives, so long does his attendant also receive. If these four meals are given thus, 'Let the incoming bhikkhus, bhikkhus intending to travel, sick bhikkhus, and sick-attendants accept my alms-food,' it is permissible even for alms-goers. But if it is given thus, 'I stipulate a meal for the incoming ones and so on; let them accept my meal,' it is not permissible for alms-goers.

อปรานิปิ ‘‘ธุรภตฺตํ, กุฏิภตฺตํ, วารภตฺต’’นฺติ ตีณิ ภตฺตานิ. ตตฺถ ธุรภตฺตนฺติ นิจฺจภตฺตํ วุจฺจติ, ตํ ทุวิธํ – สงฺฆิกํ ปุคฺคลิกญฺจ. ตตฺถ ยํ ‘‘สงฺฆสฺส ธุรภตฺตํ เทมา’’ติ นิพนฺธาปิตํ, ตํ สลากภตฺตคติกํ. ‘‘มม นิพทฺธํ ภิกฺขํ คณฺหนฺตู’’ติ วตฺวา ทินฺนํ ปน ปิณฺฑปาติกานมฺปิ วฏฺฏติ. ปุคฺคลิเกปิ ‘‘ตุมฺหากํ ธุรภตฺตํ ทมฺมี’’ติ วุตฺเต ปิณฺฑปาติโก เจ, น วฏฺฏติ. ‘‘มม นิพทฺธํ ภิกฺขํ คณฺหถา’’ติ วุตฺเต ปน วฏฺฏติ, สาทิตพฺพํ. สเจปิ ปจฺฉา กติปาเห วีติวตฺเต ‘‘ธุรภตฺตํ คณฺหถา’’ติ วทติ, มูเล สุฏฺฐุ สมฺปฏิจฺฉิตตฺตา วฏฺฏติ.

There are also three other meals: the constant meal, the lodging meal, and the meal-by-turn. Therein, the constant meal is called the regular meal; it is of two kinds: belonging to the Sangha and belonging to an individual. Therein, that which is stipulated as, 'We give a constant meal to the Sangha,' has the same nature as a ticket-meal. But that which is given after saying, 'Let them accept my stipulated alms-food,' is permissible even for alms-goers. In the case of an individual meal, if it is said, 'I give a constant meal to you,' and if the recipient is an alms-goer, it is not permissible. But if it is said, 'Accept my stipulated alms-food,' it is permissible and should be enjoyed. Even if later, after a few days have passed, one says, 'Accept the constant meal,' it is permissible because it was well accepted at the beginning.

กุฏิภตฺตํ นาม ยํ สงฺฆสฺส อาวาสํ กาเรตฺวา ‘‘อมฺหากํ เสนาสนวาสิโน อมฺหากํเยว ภตฺตํ คณฺหนฺตู’’ติ เอวํ นิพนฺธาปิตํ, ตํ สลากภตฺตคติกเมว โหติ, คเหตฺวา ภุญฺชิตพฺพํ. ‘‘อมฺหากํ เสนาสนวาสิโน อมฺหากํเยว ภิกฺขํ คณฺหนฺตู’’ติ วุตฺเต ปน ปิณฺฑปาติกานมฺปิ วฏฺฏติ. ยํ ปน ปุคฺคเล ปสีทิตฺวา ตสฺส วา อาวาสํ กตฺวา ‘‘ตุมฺหากํ เทมา’’ติ ทินฺนํ, ตํ ตสฺเสว โหติ, ตสฺมึ กตฺถจิ คเต นิสฺสิตเกหิ ภุญฺชิตพฺพํ.

The lodging meal is that which is stipulated after having a dwelling built for the Sangha, thus: 'Let the bhikkhus dwelling in our lodging accept our meal only.' This has the very nature of a ticket-meal; it should be received and eaten. But if it is said, 'Let the bhikkhus dwelling in our lodging accept our alms-food only,' it is permissible even for alms-goers. However, that which is given out of faith in an individual, or after building a dwelling for him, saying, 'We give to you,' belongs to him alone; when he has gone somewhere, it should be eaten by his dependents.

วารภตฺตํ นาม ทุพฺภิกฺขสมเย ‘‘วาเรน ภิกฺขู ชคฺคิสฺสามา’’ติ ธุรเคหโต ปฏฺฐาย ทินฺนํ, ตมฺปิ ภิกฺขาวจเนน ทินฺนํ ปิณฺฑปาติกานํ วฏฺฏติ. ‘‘วารภตฺต’’นฺติ วุตฺเต ปน สลากภตฺตคติกํ โหติ. สเจ ตณฺฑุลาทีนิ เปเสนฺติ, ‘‘สามเณรา ปจิตฺวา เทนฺตู’’ติ, ปิณฺฑปาติกานํ วฏฺฏติ. อิติ อิมานิ จ ตีณิ อาคนฺตุกภตฺตาทีนิ จ จตฺตารีติ สตฺต, ตานิ สงฺฆภตฺตาทีหิ สห จุทฺทส ภตฺตานิ โหนฺติ.

The meal-by-turn is that which is given during a time of famine, starting from the principal house, with the thought, 'We will look after the bhikkhus by turn.' That too, when given with the word 'alms-food,' is permissible for alms-goers. But when 'meal-by-turn' is said, it becomes of the same nature as a ticket-meal. If they send rice and so on, saying, 'Let the novices cook and give,' it is permissible for alms-goers. Thus, these three, and the four beginning with the incoming-bhikkhu's meal, make seven. These, together with the Sangha meal and so on, become fourteen meals.

อฏฺฐกถายํ ปน วิหารภตฺตํ, อฏฺฐกภตฺตํ, จตุกฺกภตฺตํ, คุฬฺหกภตฺตนฺติ อญฺญานิปิ จตฺตาริ ภตฺตานิ วุตฺตานิ. ตตฺถ วิหารภตฺตํ นาม วิหาเร ตตฺรุปฺปาทภตฺตํ, ตํ สงฺฆภตฺเตน คหิตํ. ตํ ปน ติสฺสมหาวิหารจิตฺตลปพฺพตาทีสุ ปฏิสมฺภิทาปตฺเตหิ ขีณาสเวหิ ยถา ปิณฺฑปาติกานมฺปิ สกฺกา [Pg.107] โหติ ปริภุญฺชิตุํ, ตถา ปฏิคฺคหิตตฺตา ตาทิเสสุ ฐาเนสุ ปิณฺฑปาติกานมฺปิ วฏฺฏติ. ‘‘อฏฺฐนฺนํ ภิกฺขูนํ เทม, จตุนฺนํ เทมา’’ติ เอวํ ทินฺนํ ปน อฏฺฐกภตฺตญฺเจว จตุกฺกภตฺตญฺจ; ตมฺปิ ภิกฺขาวจเนน ทินฺนํ ปิณฺฑปาติกานํ วฏฺฏติ. มหาภิสงฺขาริเกน อติรสกปูเวน ปตฺตํ ปูเรตฺวา ถเกตฺวา ทินฺนํ คุฬฺหกภตฺตํ นาม. อิมานิ ตีณิ สลากภตฺตคติกาเนว.

Furthermore, in the Commentary, four other meals are mentioned: the monastery meal, the eightfold meal, the fourfold meal, and the hidden meal. Therein, the monastery meal is a meal produced in that monastery; it is included under the Sangha meal. However, in places like Tissamahāvihāra, Cittalapabbata, and others, because it has been accepted by Arahants who have attained the analytical knowledges in such a way that it is possible even for alms-food mendicants to partake of it, it is permissible for alms-food mendicants in such places. A meal given thus, 'We give to eight monks,' or 'We give to four monks,' is the eightfold meal and the fourfold meal respectively. That too, when given with the word 'alms-food,' is permissible for alms-food mendicants. A meal given by filling a bowl with an extremely delicious cake that requires great preparation, and then covering it, is called the hidden meal. These three are of the same nature as a ticket-meal.

อปรมฺปิ คุฬกภตฺตํ นาม อตฺถิ, อิเธกจฺเจ มนุสฺสา มหาธมฺมสวนญฺจ วิหารปูชญฺจ กาเรตฺวา สกลสงฺฆสฺส ทาตุํ น สกฺโกมาติ, ‘‘ทฺเว ตีณิ ภิกฺขุสตานิ อมฺหากํ ภิกฺขํ คณฺหนฺตู’’ติ ภิกฺขุปริจฺเฉทชานนตฺถํ คุฬเก เทนฺติ, อิทํ ปิณฺฑปาติกานมฺปิ วฏฺฏติ. อิติ จีวรกฺขนฺธเก จีวรภาชนียํ, อิมสฺมึ ปน เสนาสนกฺขนฺธเก เสนาสนภาชนียญฺเจว ปิณฺฑปาตภาชนียญฺจ วุตฺตํ.

There is also another meal called the token-meal. Here, some people, having arranged a great Dhamma-hearing and a monastery-offering, and thinking, 'We are unable to give to the entire Sangha,' say, 'Let two or three hundred monks accept our alms-food,' and they give tokens for the purpose of knowing the number of monks. This is permissible even for alms-food mendicants. Thus, in the Robe Chapter, the method of distributing robes is spoken of; and in this Lodging Chapter, the method of distributing lodgings and the method of distributing alms-food are spoken of.

คิลานปจฺจยภาชนียํ ปน เอวํ เวทิตพฺพํ – สปฺปิอาทีสุ เภสชฺเชสุ ราชราชมหามตฺตา สปฺปิสฺส ตาว กุมฺภสตมฺปิ กุมฺภสหสฺสมฺปิ วิหารํ เปเสนฺติ, ฆณฺฏึ ปหริตฺวา เถราสนโต ปฏฺฐาย คหิตภาชนํ ปูเรตฺวา ทาตพฺพํ, ปิณฺฑปาติกานมฺปิ วฏฺฏติ. สเจ อลสชาติกา มหาเถรา ปจฺฉา อาคจฺฉนฺติ, ‘‘ภนฺเต, วีสติวสฺสานํ ทิยฺยติ, ตุมฺหากํ ฐิติกา อติกฺกนฺตา’’ติ น วตฺตพฺพา, ฐิติกํ ฐเปตฺวา เตสํ ทตฺวา ปจฺฉา ฐิติกาย ทาตพฺพํ.

Furthermore, the method of distributing requisites for the sick should be understood thus: Among medicines such as ghee, kings and royal ministers may send to the monastery even a hundred or a thousand pots of ghee. Having struck the bell, beginning from the elder's seat, the received vessel should be filled and given; it is permissible even for alms-food mendicants. If great elders of an indolent nature arrive late, it should not be said, 'Venerable Sirs, it is being given to those of twenty years' seniority; your turn has passed.' Pausing the distribution, one should give to them, and afterwards continue to give according to the established order.

‘‘อสุกวิหาเร พหุ สปฺปิ อุปฺปนฺน’’นฺติ สุตฺวา โยชนนฺตรวิหารโตปิ ภิกฺขู อาคจฺฉนฺติ, สมฺปตฺตสมฺปตฺตานํ ฐิตฏฺฐานโต ปฏฺฐาย ทาตพฺพํ. อสมฺปตฺตานมฺปิ อุปจารสีมํ ปวิฏฺฐานํ อนฺเตวาสิกาทีสุ คณฺหนฺเตสุ ทาตพฺพเมว. ‘‘พหิอุปจารสีมาย ฐิตานํ เทถา’’ติ วทนฺติ, น ทาตพฺพํ. สเจ ปน อุปจารสีมํ โอกฺกนฺเตหิ เอกาพทฺธา หุตฺวา อตฺตโน วิหารทฺวาเร วา อนฺโตวิหาเรเยว วา โหนฺติ, ปริสาวเสน วฑฺฒิตา นาม สีมา โหติ, ตสฺมา ทาตพฺพํ. สงฺฆนวกสฺส ทินฺเนปิ ปจฺฉา อาคตานํ ทาตพฺพเมว. ทุติยภาเค ปน เถราสนํ อารุฬฺเห ปจฺฉา อาคตานํ ปฐมภาโค น ปาปุณาติ, ทุติยภาคโต วสฺสคฺเคน ทาตพฺพํ. อุปจารสีมํ ปวิสิตฺวา ยตฺถ กตฺถจิ ทินฺนํ โหติ, สพฺพสนฺนิปาตฏฺฐาเนเยว ภาเชตพฺพํ.

Hearing, 'Much ghee has been produced at such-and-such monastery,' monks come even from a monastery a yojana away. To those who have arrived, it should be given starting from the place where they stand. To those who have not yet arrived at the place of distribution but have entered the precinct boundary, it should indeed be given when their resident pupils and others receive it on their behalf. If they say, 'Give to those standing outside the precinct boundary,' it should not be given. However, if those who have entered the precinct boundary are connected as one continuous group and are at their own monastery’s gate or within the monastery itself, the boundary is considered to be extended by virtue of the assembly; therefore, it should be given. Even when it has been given to the newest monk of the Sangha, it should indeed be given to those who arrive later. However, when the second round of distribution has reached the elder's seat, the first portion is not available to those who arrive later; it should be given from the second portion according to seniority by rains-residence. If a gift is given anywhere within the precinct boundary, it should be divided only at the place where all are assembled.

ยสฺมึ วิหาเร ทส ภิกฺขู, ทเสว จ สปฺปิกุมฺภา ทิยฺยนฺติ, เอเกกกุมฺภวเสเนว ภาเชตพฺพํ. เอโก สปฺปิกุมฺโภ โหติ, ทส ภิกฺขูหิ ภาเชตฺวา [Pg.108] คเหตพฺพํ. สเจ ยถาฐิตํเยว ‘‘อมฺหากํ ปาปุณาตี’’ติ คณฺหนฺติ, ทุคฺคหิตํ; คตคตฏฺฐาเน สงฺฆิกเมว โหติ. กุมฺภํ ปน อาวชฺเชตฺวา ถาลเก โถกํ สปฺปึ กตฺวา ‘‘อิทํ มหาเถรสฺส ปาปุณาติ, อวเสสํ อมฺหากํ ปาปุณาตี’’ติ วตฺวา ตมฺปิ กุมฺเภเยว อากิริตฺวา ยถิจฺฉิตํ คเหตฺวา คนฺตุํ วฏฺฏติ. สเจ ถินํ สปฺปิ โหติ, เลขํ กตฺวา ‘‘เลขโต ปรภาโค มหาเถรสฺส ปาปุณาติ, อวเสสํ อมฺหาก’’นฺติ คหิตมฺปิ สุคฺคหิตํ, วุตฺตปริจฺเฉทโต อูนาธิเกสุปิ ภิกฺขูสุ จ สปฺปิกุมฺเภสุ จ เอเตเนวุปาเยน ภาเชตพฺพํ.

In a monastery where there are ten monks and ten pots of ghee are given, it should be distributed by way of one pot each. If there is one pot of ghee, it should be divided among the ten monks and taken. If they take it just as it is, saying, 'This falls to us,' it is improperly taken; wherever it goes, it remains Sanghika property. However, it is permissible to tilt the pot, put a little ghee into a small bowl, and say, 'This portion falls to the Mahāthera, the remainder falls to the nine of us,' and then, pouring that portion back into the pot, to take it and go as one wishes. If the ghee is solid, having made a mark and saying, 'The portion beyond the mark falls to the Mahāthera, the remainder falls to us,' what is taken is properly taken. When there are fewer or more monks and pots of ghee than the stated amount, it should be distributed by this same method.

สเจ ปเนโก ภิกฺขุ, เอโกปิ กุมฺโภ โหติ, ฆณฺฏึ ปหริตฺวา ‘‘อยํ มยฺหํ ปาปุณาตี’’ติปิ คเหตุํ วฏฺฏติ. ‘‘อยํ ปฐมภาโค มยฺหํ ปาปุณาติ, อยํ ทุติยภาโค’’ติ เอวํ โถกํ โถกมฺปิ ปาเปตุํ วฏฺฏติ. เอส นโย นวนีตาทีสุปิ. ยสฺมึ ปน วิปฺปสนฺเน ติลเตลาทิมฺหิ เลขา น สนฺติฏฺฐติ, ตํ อุทฺธริตฺวา ภาเชตพฺพํ. สิงฺคิเวรมริจาทิเภสชฺชมฺปิ อวเสสปตฺตถาลกาทิสมณปริกฺขาโรปิ สพฺโพ วุตฺตานุรูเปเนว นเยน สุฏฺฐุ สลฺลกฺเขตฺวา ภาเชตพฺโพติ.

Furthermore, if there is one monk and one pot, it is permissible for him, after striking the bell, to take it, saying, 'This falls to me.' It is also permissible to take it in small portions, saying, 'This first portion falls to me, this second portion falls to me.' This is the method also for fresh butter and other such medicines. However, in the case of especially clear sesame oil and the like, in which a mark does not remain, it should be taken out and distributed. Medicines such as ginger and pepper, and all remaining ascetic requisites such as bowls and small bowls, should be distributed after careful consideration, in accordance with the method already described.

ปาฬึ อฏฺฐกถญฺเจว, โอโลเกตฺวา วิจกฺขโณ;

สงฺฆิเก ปจฺจเย เอวํ, อปฺปมตฺโตว ภาชเยติ.

Having examined the Pāḷi and the commentary, the wise one should distribute Sanghika requisites in this way, being ever heedful.

อิติ สพฺพากาเรน ปจฺจยภาชนียกถา นิฏฺฐิตา.

Thus, the discourse on the distribution of requisites is concluded in all its aspects.

สมฺมนฺนิตฺวา ฐปิตยาคุภาชกาทีหิ ภาชนียฏฺฐานํ อาคตมนุสฺสานํ อนาปุจฺฉิตฺวาว อุปฑฺฒภาโค ทาตพฺโพ, อสมฺมเตหิ ปน อปโลเกตฺวา ทาตพฺโพ. สมฺมเตน อปฺปมตฺตกวิสฺสชฺชนเกน ภิกฺขุนา จีวรกมฺมํ กโรนฺตสฺส ‘‘สูจึ เทหี’’ติ วทโต เอกา ทีฆา, เอกา รสฺสาติ ทฺเว สูจิโย ทาตพฺพา. ‘‘อวิภตฺตํ สงฺฆิกํ ภณฺฑ’’นฺติ ปุจฺฉิตพฺพกิจฺจํ นตฺถิ. ปิปฺผลกตฺถิกสฺส เอโก ปิปฺผลโก, อทฺธานกนฺตารํ ปฏิปชฺชิตุกามสฺส อุปาหนยุคฬํ, กายพนฺธนตฺถิกสฺส กายพนฺธนํ, ‘‘อํสพทฺธโก เม ชิณฺโณ’’ติ อาคตสฺส อํสพทฺธโก, ปริสฺสาวนตฺถิกสฺส ปริสฺสาวนํ ทาตพฺพํ. ธมฺมกรณตฺถิกสฺส ธมฺมกรโณ. สเจ ปฏโก น โหติ, ธมฺมกรโณ ปฏเกน สทฺธึ ทาตพฺโพ. ‘‘อาคนฺตุกปฏฺฏํ อาโรเปสฺสามี’’ติ ยาจนฺตสฺส [Pg.109] กุสิยา จ อฑฺฒกุสิยา จ ปโหนกํ ทาตพฺพํ. ‘‘มณฺฑลํ นปฺปโหตี’’ติ อาคตสฺส มณฺฑลํ เอกํ ทาตพฺพํ, อฑฺฒมณฺฑลานิ ทฺเว ทาตพฺพานิ. ทฺเว มณฺฑลานิ ยาจนฺตสฺส น ทาตพฺพานิ. อนุวาตปริภณฺฑตฺถิกสฺส เอกสฺส จีวรสฺส ปโหนกํ ทาตพฺพํ. สปฺปินวนีตาทิอตฺถิกสฺส คิลานสฺส เอกํ เภสชฺชํ นาฬิมตฺตํ กตฺวา ตโต ตติยโกฏฺฐาโส ทาตพฺโพ. เอวํ ตีณิ ทิวสานิ ทตฺวา นาฬิยา ปริปุณฺณาย จตุตฺถทิวสโต ปฏฺฐาย สงฺฆํ ปุจฺฉิตฺวา ทาตพฺพํ. คุฬปิณฺเฑปิ เอกทิวสํ ตติยภาโค ทาตพฺโพ. เอวํ ตีหิ ทิวเสหิ นิฏฺฐิเต ปิณฺเฑ ตโต ปรํ สงฺฆํ ปุจฺฉิตฺวา ทาตพฺพํ. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมวาติ.

By those appointed and established as distributors of gruel and the like, a half portion should be given to laypeople who have arrived at the place of distribution, without asking the Sangha. However, by those not appointed, it should be given after informing the Sangha. By a monk appointed to distribute minor items, to one doing robe-work who says, 'Give me a needle,' two needles should be given: one long and one short. There is no need to ask, thinking, 'This is undivided Sanghika property.' To one who needs a small knife, one small knife should be given. To one wishing to set out on a long and difficult journey, a pair of sandals should be given. To one who needs a waistband, a waistband should be given. To one who comes saying, 'My shoulder strap is worn out,' a shoulder strap should be given. To one who needs a water-strainer, a water-strainer should be given. To one who needs a dhammakaraṇa, a dhammakaraṇa should be given. If there is no cloth for it, the dhammakaraṇa should be given together with the cloth. To one who requests, saying, 'I will place the newcomer's mat,' sufficient cloth for a kusi-cushion and a half-kusi-cushion should be given. To one who comes saying, 'A circular mat is not enough,' one circular mat should be given; two half-circular mats should be given. Two circular mats should not be given to one who requests them. To one who needs cloth for robe-bordering, sufficient cloth for one robe should be given. For a sick monk who needs ghee, fresh butter, and the like, one type of medicine should be measured out to a nāḷi, and a third part of that should be given. Having given thus for three days, when the nāḷi measure is complete, from the fourth day onward, it should be given after asking the Sangha. In the case of a lump of molasses, a third part should be given for one day. Thus, when the lump is finished in three days, from then on, it should be given after asking the Sangha. The rest is clear in all cases.

ปกฺขิกภตฺตาทิกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on Fortnightly Meals and the Like is concluded.

เสนาสนกฺขนฺธกวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

The explanation of the Senāsanakkhandhaka is concluded.

๗. สงฺฆเภทกกฺขนฺธกํ

The Chapter on Schism in the Sangha

ฉสกฺยปพฺพชฺชากถา

7. The Story of the Going Forth of the Six Sakyans

๓๓๐. สงฺฆเภทกกฺขนฺธเก [Pg.110] อภิญฺญาตา อภิญฺญาตาติ ปากฏา ปากฏา. สกฺยกุมารา นาม กาฬุทายิปฺปภุตโย ทส ทูตา สทฺธึ ปริวาเรหิ อญฺเญ จ พหู ชนา. อมฺหากนฺติ อมฺเหสุ; อมฺหากํ กุลโตติ วา วุตฺตํ โหติ. ฆราวาสตฺถํ อนุสาสิสฺสามีติ ฆราวาเส ยํ กตฺตพฺพํ, ตํ ชานาเปสฺสามิ. อุทกํ นินฺเนตพฺพนฺติ ยถา อุทกํ สพฺพฏฺฐาเน สมํ โหติ, เอวํ กาตพฺพํ. นิทฺธาเปตพฺพนฺติ ติณานิ อุทฺธริตพฺพานิ. ภุสิกา อุทฺธราเปตพฺพาติ สุขุมปลาลมิสฺสธญฺญา ปลาลิกา ปลาเปตพฺพา. โอปุนาเปตพฺพนฺติ สุขุมปลาลํ อปเนตพฺพํ. ตฺวญฺเญว ฆราวาสตฺเถน อุปชานาหีติ ตฺวญฺเญว ฆราวาสตฺถํ ชานาหิ. อหํ ตยา ยถาสุขํ ปพฺพชาหีติ เอตฺถ อหํ ตยา สทฺธึ ปพฺพชิสฺสามีติ สหายสิเนเหน สหสา วตฺตุกาโม หุตฺวา ปุน รชฺชสิริโลเภน ปริกฑฺฒิยมานหทโย ‘‘อหํ ตยา’’ติ เอตฺตกเมว วตฺวา เสสํ วตฺตุํ นาสกฺขีติ เอวมตฺโถ เวทิตพฺโพ.

In the Saṅghabhedakakkhandhaka, 'well-known, well-known' (abhiññātā abhiññātā) means 'clearly apparent, clearly apparent' (pākaṭā pākaṭā). The Sakyan princes are namely Kāḷudāyi and others, the ten messengers with their retinues, and many other people. 'Of ours' (amhākaṃ) means 'among us' (amhesu); or it is said to mean 'of our family' (amhākaṃ kulato). 'I will instruct in household life' (gharāvāsatthaṃ anusāsissāmi) means 'I will make known what should be done in household life.' 'Water should be channeled' (udakaṃ ninnetabbaṃ) means 'it should be done in such a way that water is level everywhere.' 'Weeds should be removed' (niddhāpetabbaṃ) means 'the grasses should be removed.' 'The husks should be driven away' (bhusikā uddharāpetabbā) means 'the stalks of grain mixed with fine chaff should be driven away.' 'It should be winnowed' (ophunāpetabbaṃ) means 'the fine chaff should be removed.' 'You yourself should know the duties of household life' (tvaññeva gharāvāsatthena upajānāhi) means 'you alone should know the duties of household life.' Regarding 'I... with you... go forth as you please' (ahaṃ tayā yathāsukhaṃ pabbajāhi), here, wishing to say impetuously out of affection for his friend, 'I will go forth with you' (ahaṃ tayā saddhiṃ pabbajissāmi), but then, his heart being drawn back by greed for royal splendor, he could only say, 'I with you...' (ahaṃ tayā), and was unable to say the rest—this is the meaning to be understood.

๓๓๑. นิปฺปาติตาติ นิกฺขมิตา. มานสฺสิโนติ มานสฺสยิโน; มานนิสฺสิตาติ วุตฺตํ โหติ.

330. 'Driven out' (nippātitā) means 'made to go out' (nikkhamitā). 'Proud' (mānassino) means 'possessing pride' (mānassayino); or it is said to mean 'relying on pride' (mānanissitā).

๓๓๒. ยสฺสนฺตรโต น สนฺติ โกปาติ ตติยมคฺเคน สมูหตตฺตา ยสฺส จิตฺเต โกปา น สนฺติ. ยสฺมา ปน ภโวติ สมฺปตฺติ, วิภโวติ วิปตฺติ; ตถา ภโวติ วุฑฺฒิ, วิภโวติ หานิ; ภโวติ สสฺสตํ, วิภโวติ อุจฺเฉโท; ภโวติ ปุญฺญํ, วิภโวติ ปาปํ; วิภโวติ จ อภโวติ จ อตฺถโต เอกเมว, ตสฺมา อิติภวาภวตญฺจ วีติวตฺโตติ เอตฺถ ยา เอสา สมฺปตฺติวิปตฺติวุฑฺฒิหานิสสฺสตุจฺเฉทปุญฺญปาปวเสน อิติ อเนกปฺปการา ภวาภวตา วุจฺจติ; จตูหิปิ มคฺเคหิ ยถาสมฺภวํ เตน เตน นเยน ตํ อิติภวาภวตญฺจ วีติวตฺโตติ เอวมตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ. นานุภวนฺตีติ น สมฺปาปุณนฺติ; ตสฺส ทสฺสนํ เทวานมฺปิ ทุลฺลภนฺติ อธิปฺปาโย.

331. 'In whom no anger is found within' (yassantarato na santi kopā) means in whose mind anger does not exist, because it has been eradicated by the third path. Since 'existence' (bhava) means prosperity (sampatti), and 'non-existence' (vibhava) means adversity (vipatti); likewise, 'existence' means growth (vuḍḍhi), and 'non-existence' means decline (hāni); 'existence' means permanence (sassataṃ), and 'non-existence' means annihilation (ucchedo); 'existence' means merit (puññaṃ), and 'non-existence' means demerit (pāpaṃ); and since 'non-existence' (vibhava) and 'non-being' (abhava) are, in meaning, one and the same, therefore, regarding 'having transcended such states of existence and non-existence' (itibhavābhavatañca vītivatto), here, what is called 'existence and non-existence' (bhavābhavatā) is of many kinds, in terms of prosperity and adversity, growth and decline, permanence and annihilation, merit and demerit; he has transcended such existence and non-existence by means of the four paths, each according to its possibility, in their respective ways—this is the meaning that should be understood. 'They do not experience' (nānubhavanti) means they do not attain. The intended meaning is, 'The sight of him is difficult to obtain even for the gods.'

๓๓๓. อหิเมขลิกาติ อหึ กฏิยํ พนฺธิตฺวา. อุจฺฉงฺเคติ องฺเก.

332. 'One with a snake as a girdle' (ahimekhalikā) means having tied a snake around the waist. 'In the lap' (ucchaṅge) is glossed as 'in the lap' (aṅke).

๓๓๔. สมฺมนฺนตีติ [Pg.111] สมฺมาเนติ. ยํ ตุโม กริสฺสตีติ ยํ โส กริสฺสติ.

333. 'They consent' (sammannati) means 'they honor' (sammāneti). 'Whatever you will do' (yaṃ tumo karissati) means 'whatever he will do.'

ฉสกฺยปพฺพชฺชากถา นิฏฺฐิตา.

The Story of the Going Forth of the Six Sakyans is concluded.

ปกาสนียกมฺมาทิกถา

334. The Discourse on the Act of Proclamation and so forth

๓๓๖. เขฬาสกสฺสาติ เอตฺถ มิจฺฉาชีเวน อุปฺปนฺนปจฺจยา อริเยหิ วนฺตพฺพา เขฬสทิสา, ตถารูเป ปจฺจเย อยํ อชฺโฌหรตีติ กตฺวา เขฬาสโกติ ภควตา วุตฺโต.

Here, regarding 'spittle-eater' (kheḷāsaka): because requisites that have arisen from wrong livelihood are to be vomited out by the Noble Ones and are like spittle (kheḷa), and this person consumes such requisites, having considered this, the Blessed One called him a 'spittle-eater' (kheḷāsaka).

๓๔๐. ปตฺถทฺเธน กาเยนาติ โปตฺถกรูปสทิเสน นิจฺจเลน กาเยน.

'With a rigid body' (patthaddhena kāyena) means with a motionless body, like a wooden puppet.

๓๔๒. มยํ โข ภเณ ราชญาตกา นามาติ ราชา อมฺเห ชานาตีติ ราชญาตกสฺส ภาเวน อตฺตานํ อุกฺกํสนฺโต อาห. ปหฏฺฐกณฺณวาโลติ พนฺธเน นิจฺจเล กตฺวา.

336. 'We, indeed, are known as royal relatives' (mayaṃ kho bhaṇe rājañātakā nāma) means he spoke exalting himself with the status of one known to the king, thinking, 'The king knows us.' 'With bristling ears and tail' (pahaṭṭhakaṇṇavālo) is glossed as 'having made the bindings motionless.'

ทุกฺขญฺหิ กุญฺชร นาคมาสโทติ โภ กุญฺชร พุทฺธนาคํ อาสาทนํ วธกจิตฺเตน อุปคมนํ นาม ทุกฺขํ. นาคหตสฺสาติ พุทฺธนาคํ ฆาตกสฺส.

340. 'Indeed, O elephant, it is suffering to assail the Nāga' (dukkhañhi kuñjara nāgamāsado) means: O great elephant (kuñjara), assailing the Buddha-Nāga, that is, approaching with a murderous mind, is a cause of suffering. 'Of one who has struck the Nāga' (nāgahatassa) means of the slayer of the Buddha-Nāga.

ปฏิกุฏิโยว โอสกฺกีติ ตถาคตาภิมุโขเยว ปิฏฺฐิเมหิ ปาเทหิ อวสกฺกิ. อลกฺขิโกติ เอตฺถ น ลกฺเขตีติ อลกฺขิโก; น ชานาตีติ อตฺโถ, อหํ ปาปกมฺมํ กโรมีติ น ชานาติ. น ลกฺขิตพฺโพติ วา อลกฺขิโก; น ปสฺสิตพฺโพติ อตฺโถ.

342. 'He retreated crookedly' (paṭikuṭiyova osakki) means while still facing the Tathāgata, he moved backwards with his hind feet. Here, regarding 'unlucky' (alakkhiko): 'he does not notice' (na lakkheti), therefore he is 'unlucky' (alakkhiko); the meaning is 'he does not know.' He does not know, 'I am doing an evil deed.' Alternatively: 'he is not to be regarded' (na lakkhitabbo), therefore he is 'unlucky' (alakkhiko); the meaning is 'he is not to be seen.'

๓๔๓. ติกโภชนนฺติ เอตฺถ ตีหิ ชเนหิ ภุญฺชิตพฺพโภชนํ. ตํ ปญฺญาเปสฺสามีติ ตํ อนุชานิสฺสามิ. คณโภชเน ปน ยถาธมฺโม กาเรตพฺโพติ. ปญฺจวตฺถุยาจนกถา สงฺฆาทิเสสวณฺณนายํ วุตฺตา. กปฺปนฺติ อายุกปฺปํ. พฺรหฺมํ ปุญฺญนฺติ เสฏฺฐํ ปุญฺญํ. กปฺปํ สคฺคมฺหีติ อายุกปฺปเมว.

343. Here, tikabhojana (a meal for three) means a meal to be eaten by three persons. 'I will prescribe it' means 'I will permit it.' In the case of a group meal, however, it should be done according to the rule. The discourse on the request of the five points has been spoken by me in the commentary on the Saṅghādisesa rules. Kappan means for a life-aeon. Brahmaṃ puññaṃ means excellent merit. Kappaṃ saggamhi means for an entire life-aeon in a heavenly realm.

ปกาสนียกมฺมาทิกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Act of Proclamation, etc., is concluded.

สงฺฆเภทกกถา

The Discourse on the Schism of the Saṅgha

๓๔๔. อถ โข เทวทตฺโต สงฺฆํ ภินฺทิตฺวาติ โส กิร เอวํ สลากํ คาเหตฺวา ตตฺเถว อาเวณิกํ อุโปสถํ กตฺวา คโต, เตเนตํ วุตฺตํ.

344. Regarding 'Then Devadatta, having split the Saṅgha': It is said that he, having had the voting-sticks taken, performed a separate Uposatha right there and departed. Therefore, this was said.

๓๔๕. ปิฏฺฐิ [Pg.112] เม อาคิลายตีติ จิรนิสชฺชาย เวทนาภิภูตา พาธติ. ตมหํ อายมิสฺสามีติ ตํ อหํ ปสาเรสฺสามิ. อาเทสนาปาฏิหาริยานุสาสนี นาม ‘‘เอวมฺปิ เต มโน, ตถาปิ เต มโน’’ติ เอวํ ปรสฺส จิตฺตํ ชานิตฺวา ตทนุรูปา ธมฺมเทสนา.

345. 'My back aches' means: it is afflicted, overcome by pain due to prolonged sitting. 'I will stretch it' means: 'I will stretch it out.' The instruction which is the miracle of mind-reading is a teaching of the Dhamma in accordance with knowing another's mind thus: 'Your mind is like this, and your mind is also like that.'

๓๔๖. มมานุกุพฺพนฺติ มมานุกิริยํ กุรุมาโน. กปโณติ ทุกฺขิโต. มหาวราหสฺสาติ มหานาคสฺส. มหึ วิกุพฺพโตติ ปถวึ ปทาเลนฺตสฺส. ภิสํ ฆสมานสฺสาติ ภิสํ ขาทนฺตสฺส. นทีสุ ชคฺคโตติ เอตฺถ โส กิร หตฺถินาโค สายนฺหสมยํ ตํ นทินามกํ โปกฺขรณึ โอคาเหตฺวา กิลนฺโต สพฺพรตฺตึ วีตินาเมสิ, ชาลิกํ กโรติ, เตน วุตฺตํ ‘‘นทีสุ ชคฺคโต’’ติ.

346. 'Imitating me' means: acting in imitation of me. Kapaṇa means: miserable. 'Of the great boar' means: of the great elephant. 'Transforming the earth' means: of one splitting the ground. 'Devouring lotus stalks' means: of one eating lotus stalks. Here, regarding 'watching in the rivers': it is said that the great elephant, having entered the lotus pond named Nadī in the evening, passed the whole night playing; he moves about as if making a net. Therefore, it was said, 'watching in the rivers.'

๓๔๗. สุตาติ โสตา. อสนฺทิทฺโธ จ อกฺขาตีติ นิสฺสนฺเทโห หุตฺวา อกฺขาติ อนุสนฺธิวเสน โยเชตฺวา โยเชตฺวา.

347. Sutā means: a hearer. 'And he explains without uncertainty' means: being without doubt, he explains by repeatedly connecting ideas in sequence.

๓๕๐. อปาเย นิพฺพตฺติสฺสตีติ อาปายิโก. เอวํ เนรยิโก. กปฺปํ ฐสฺสตีติ กปฺปฏฺโฐ. อิทานิ พุทฺธสหสฺเสนาปิ ติกิจฺฉิตุํ น สกฺกาติ อเตกิจฺโฉ.

350. 'He will be reborn in a plane of misery,' therefore he is āpāyiko (destined for a plane of misery). Likewise for nerayiko (destined for hell). 'He will remain for an aeon,' therefore he is kappaṭṭho (abiding for an aeon). 'Now he cannot be cured even by a thousand Buddhas,' therefore he is atekiccho (incurable).

มา ชาตุ โกจิ โลกสฺมินฺติ มา กทาจิปิ โกจิ สตฺโต โลกสฺมึ. อุทปชฺชถาติ อุปปชฺชถ. ชลํว ยสสา อฏฺฐาติ ยสสา ชลนฺโต วิย ฐิโต. เทวทตฺโตติ เม สุตนฺติ ‘‘อีทิโส เทวทตฺโต’’ติ ภควตา สุตมฺปิ อตฺถิ, ตเทว คเหตฺวา อิทํ วุตฺตํ. โส ปมาทมนุจิณฺโณติ เอตฺถ ปมาทํ อนุจินาตีติ อนุจิณฺโณ, ปมาโท อปฺปหีโนติ อตฺโถ. อาสชฺช นนฺติ ปาปเกน จิตฺเตน ปตฺวา, วิโสเสตฺวาติ วา อตฺโถ. อวีจินิรยํ ปตฺโตติ อิทํ ปน อาสีสายํ อตีตวจนํ. เภสฺมาติ ภยานโก.

'May no one in the world ever' means: may no being with evil wishes ever arise in the world. Udapajjatha means: may he not be reborn. 'He stood with fame as if blazing' means: he stood as if blazing with fame. 'Devadatta, so I have heard' means: There is something that was heard by the Blessed One, 'Such is Devadatta.' Taking that very thing, this was said. Here, regarding 'he has practiced negligence': 'he repeatedly practices negligence,' therefore he is anuciṇṇo; the meaning is that negligence is not abandoned. 'Having assailed him' means: having approached with an evil mind, or the meaning is 'having caused to wither.' 'He has reached the Avīci hell': this, however, is a past tense word used to express certainty about the future. Bhesmā means: frightful.

สงฺฆเภทกกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Schism of the Saṅgha is concluded.

อุปาลิปญฺหากถา

The Discourse on the Questions of Upāli

๓๕๑. เอกโต อุปาลิ เอโกติ ธมฺมวาทิปกฺเข เอโก. เอกโต ทฺเวติ อธมฺมวาทิปกฺเข ทฺเว. จตุตฺโถ อนุสฺสาเวตีติ สงฺฆํ ภินฺทิสฺสามีติ อธมฺมวาทิจตุตฺโถ [Pg.113] หุตฺวา อนุสฺสาเวติ; อนุนยนฺโต สาเวติ ‘‘น ตุมฺหากํเยว นรกภยํ อตฺถิ, อมฺหากมฺปิ อตฺถิ, น อมฺหากํ อวีจิมคฺโค ปิหิโต, น มยํ อกุสลา น ภายาม. ยทิ หิ อยํ อธมฺโม อวินโย อสตฺถุสาสนํ วา ภเวยฺย, น มยํ คณฺเหยฺยามา’’ติอาทินา นเยน ‘‘อธมฺมํ ธมฺโม’’ติ เอวํ อฏฺฐารส เภทกรวตฺถูนิ โพเธตีติ อตฺโถ. สลากํ คาเหตีติ เอวํ อนุสฺสาเวตฺวา ปน ‘‘อิทํ คณฺหถ, อิทํ โรเจถา’’ติ วทนฺโต สลากํ คาเหติ.

351. O Upāli, 'one on one side' means one is on the side of the Dhamma-advocate. 'Two on one side' means two are on the side of the non-Dhamma-advocate. 'The fourth announces' means that the non-Dhamma-advocate, being the fourth, with the intention 'I will split the Saṅgha,' makes an announcement. Persuading, he makes them hear: 'It is not that you alone have fear of hell, we too have it. The path to Avīci is not closed to us. It is not that we are unafraid of what is unwholesome. Indeed, if this were non-Dhamma, non-Discipline, or not the Teacher's teaching, we would not accept it.' By this method and so on, he makes known the eighteen grounds for creating schism, presenting 'non-Dhamma as Dhamma'; this is the meaning. 'He has the voting ticket taken' means that, having made the announcement persuasively in this way, saying, 'Take this, approve of this,' he has the voting ticket taken.

เอกโต อุปาลิ ทฺเว โหนฺตีติอาทีสุปิ เอเสว นโย. เอวํ โข อุปาลิ สงฺฆราชิ เจว โหติ สงฺฆเภโท จาติ เอวํ โหติ; น ปน เอตฺตาวตา สงฺโฆ ภินฺโน โหติ.

In such phrases as, 'O Upāli, two are on one side,' this is the same method. 'Thus, O Upāli, there is both a fissure in the Saṅgha and a schism in the Saṅgha' means it occurs in this way. However, the Saṅgha is not yet split by just this much.

ภิกฺขุ โข อุปาลิ ปกตตฺโต สมานสํวาสโก สมานสีมายํ ฐิโต สงฺฆํ ภินฺทตีติ เอตฺถ สิยา เอวํ ‘‘เทวทตฺโต กถํ ปกตตฺโต’’ติ. กถํ ตาว น ปกตตฺโต, รญฺโญ ฆาตาปิตตฺตา รุหิรุปฺปาทสฺส จ กตตฺตาติ? ตตฺถ วทาม – อาณตฺติยา ตาว วิรทฺธตฺตา รญฺโญ ฆาตาปนํ นตฺถิ. ‘‘เตน หิ ตฺวํ, กุมาร, ปิตรํ หนฺตฺวา ราชา โหหิ, อหํ ภควนฺตํ หนฺตฺวา พุทฺโธ ภวิสฺสามี’’ติ เอวญฺหิ ตสฺส อาณตฺติ. กุมาโร ปน ราชา หุตฺวา ปจฺฉา ปิตรํ มาเรสิ; เอวํ ตาว อาณตฺติยา วิรทฺธตฺตา รญฺโญ ฆาตาปนํ นตฺถิ. รุหิรุปฺปาเท ปน กตมตฺเตเยว รุหิรุปฺปาทปจฺจยา ภควตา อภพฺพตา น วุตฺตา, น จ สกฺกา ภควโต วจนํ วินาเยว ตสฺส อภพฺพตา อาโรเปตุํ.

Regarding the statement, 'O Upāli, it is a monk in normal standing, living in communion, and standing within the same boundary who splits the Saṅgha,' here the following objection might be raised: 'How is Devadatta a monk in normal standing?' And how is he not a monk in normal standing? Is it because of having caused the king to be killed and because of the act of causing the Buddha's blood to flow? To that, we say: Firstly, because the command was flawed, the act of having the king killed did not take place. For his command was thus: 'Well then, prince, you kill your father and become king; I will kill the Blessed One and become the Buddha.' The prince, however, after becoming king, later killed his father. Thus, firstly, because the command was flawed, the act of having the king killed did not take place. Furthermore, on account of the mere act of causing blood to flow, the Blessed One did not declare Devadatta's unfitness. And it is not possible to impose unfitness upon him without the word of the Blessed One.

‘‘รุหิรุปฺปาทโก, ภิกฺขเว, อนุปสมฺปนฺโน น อุปสมฺปาเทตพฺโพ, อุปสมฺปนฺโน นาเสตพฺโพ’’ติ –

‘Monks, one who has caused the Buddha’s blood to flow, if unordained, should not be ordained; if ordained, he should be expelled.’

อิทํ ปน ภควตา สงฺฆเภทโต ปจฺฉา วุตฺตํ, ตสฺมา ปกตตฺเตเนว เตน สงฺโฆ ภินฺโนติ.

This, however, was spoken by the Blessed One after the schism of the Saṅgha. Therefore, we say that the Saṅgha was split by him while he was indeed a monk in normal standing.

อธมฺมํ ธมฺโมติ ทีเปนฺตีติอาทีสุ อฏฺฐารสสุ เภทกรวตฺถูสุ สุตฺตนฺตปริยาเยน ตาว ทส กุสลกมฺมปถา ธมฺโม, ทส อกุสลกมฺมปถา อธมฺโม. ตถา จตฺตาโร สติปฏฺฐานา, จตฺตาโร สมฺมปฺปธานา, จตฺตาโร อิทฺธิปาทา, ปญฺจินฺทฺริยานิ, ปญฺจ พลานิ, สตฺต โพชฺฌงฺคา, อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโคติ สตฺตตึส โพธิปกฺขิยธมฺมา ธมฺโม นาม; ตโย สติปฏฺฐานา[Pg.114], ตโย สมฺมปฺปธานา, ตโย อิทฺธิปาทา, ฉ อินฺทฺริยานิ, ฉ พลานิ, อฏฺฐ โพชฺฌงฺคา, นวงฺคิโก มคฺโคติ จ จตฺตาโร อุปาทานา, ปญฺจ นีวรณา, สตฺต อนุสยา, อฏฺฐ มิจฺฉตฺตาติ จ อยํ อธมฺโม.

Among the eighteen grounds for creating schism, such as 'they present non-Dhamma as Dhamma,' firstly, according to the Suttanta method: the ten wholesome courses of action are Dhamma; the ten unwholesome courses of action are non-Dhamma. Likewise, the four foundations of mindfulness, the four right strivings, the four bases of spiritual power, the five faculties, the five powers, the seven factors of awakening, and the noble eightfold path—these thirty-seven factors pertaining to awakening are called Dhamma. And: three foundations of mindfulness, three right strivings, three bases of spiritual power, six faculties, six powers, eight factors of awakening, and a nine-factored path; and also the four kinds of grasping, the five hindrances, the seven underlying tendencies, and the eight wrongnesses—this is non-Dhamma.

ตตฺถ ยํกิญฺจิ เอกํ อธมฺมโกฏฺฐาสํ คเหตฺวา ‘‘อิมํ อธมฺมํ ธมฺโมติ กริสฺสาม; เอวํ อมฺหากํ อาจริยกุลํ นิสฺสาย นิยฺยานิกํ ภวิสฺสติ, มยญฺจ โลเก ปากฏา ภวิสฺสามา’’ติ ตํ อธมฺมํ ‘‘ธมฺโม อย’’นฺติ กถยนฺตา อธมฺมํ ธมฺโมติ ทีเปนฺติ นาม. ตเถว ธมฺมโกฏฺฐาเสสุ จ เอกํ คเหตฺวา อยํ อธมฺโมติ กเถนฺตา ธมฺมํ อธมฺโมติ ทีเปนฺติ นาม. วินยปริยาเยน ปน ภูเตน วตฺถุนา โจเทตฺวา สาเรตฺวา ยถาปฏิญฺญาย กาตพฺพํ กมฺมํ ธมฺโม นาม, อภูเตน วตฺถุนา อโจเทตฺวา อสาเรตฺวา อปฏิญฺญาย กาตพฺพํ กมฺมํ อธมฺโม นาม.

Therein, having taken up some portion of non-Dhamma and thinking, 'We will make this non-Dhamma into Dhamma; in this way our teacher's lineage will become a means of deliverance, and we will become famous in the world,' those who declare that non-Dhamma, saying, 'This is Dhamma,' are called 'those who present non-Dhamma as Dhamma.' In the same way, having taken up a portion of Dhamma and declaring, 'This is non-Dhamma,' they are called 'those who present Dhamma as non-Dhamma.' According to the Vinaya method, however, an act that should be performed after accusing and reminding based on a true matter, in accordance with a confession, is called Dhamma. An act that would be performed without accusing and reminding based on an untrue matter, without a confession, is called non-Dhamma.

สุตฺตนฺตปริยาเยน ราควินโย โทสวินโย โมหวินโย สํวโร ปหานํ ปฏิสงฺขาติ อยํ วินโย นาม, ราคาทีนํ อวินโย อสํวโร อปฺปหานํ อปฺปฏิสงฺขาติ อยํ อวินโย นาม. วินยปริยาเยน วตฺถุสมฺปตฺติ ญตฺติสมฺปตฺติ อนุสฺสาวนสมฺปตฺติ สีมาสมฺปตฺติ ปริสาสมฺปตฺตีติ อยํ วินโย นาม, วตฺถุวิปตฺติ…เป… ปริสาวิปตฺตีติ อยํ อวินโย นาม.

According to the Suttanta method, the subduing of lust, the subduing of hatred, the subduing of delusion, restraint, abandoning, and reflection—this is called Discipline. The non-subduing of lust and so forth, non-restraint, non-abandoning, and non-reflection—this is called non-Discipline. According to the Vinaya method, completeness of the matter, completeness of the motion, completeness of the proclamation, completeness of the boundary, and completeness of the assembly—this is called Discipline. Failure in the matter… failure in the assembly—this is called non-Discipline.

สุตฺตนฺตปริยาเยน จตฺตาโร สติปฏฺฐานา… อฏฺฐงฺคิโก มคฺโคติ อิทํ ภาสิตํ ลปิตํ ตถาคเตน; ตโย สติปฏฺฐานา, ตโย สมฺมปฺปธานา, ตโย อิทฺธิปาทา, ฉ อินฺทฺริยานิ, ฉ พลานิ, อฏฺฐ โพชฺฌงฺคา, นวงฺคิโก มคฺโคติ อิทํ อภาสิตํ อลปิตํ ตถาคเตน. วินยปริยาเยน จตฺตาโร ปาราชิกา, เตรส สงฺฆาทิเสสา, ทฺเว อนิยตา, ตึส นิสฺสคฺคิยา ปาจิตฺติยาติ อิทํ ภาสิตํ ลปิตํ ตถาคเตน; ตโย ปาราชิกา, จุทฺทส สงฺฆาทิเสสา, ตโย อนิยตา, เอกตฺตึส นิสฺสคฺคิยา ปาจิตฺติยาติ อิทํ อภาสิตํ อลปิตํ ตถาคเตน.

According to the Suttanta method, 'the four foundations of mindfulness… the eightfold path'—this was spoken and uttered by the Tathāgata. 'Three foundations of mindfulness, three right strivings, three bases of spiritual power, six faculties, six powers, eight factors of awakening, a nine-factored path'—this was not spoken or uttered by the Tathāgata. According to the Vinaya method, 'the four pārājika offenses, the thirteen saṅghādisesa offenses, the two aniyata offenses, the thirty nissaggiya pācittiya offenses'—this was spoken and uttered by the Tathāgata. 'Three pārājika offenses, fourteen saṅghādisesa offenses, three aniyata offenses, thirty-one nissaggiya pācittiya offenses'—this was not spoken or uttered by the Tathāgata.

สุตฺตนฺตปริยาเยน เทวสิกํ ผลสมาปตฺติสมาปชฺชนํ, มหากรุณาสมาปตฺติสมาปชฺชนํ, พุทฺธจกฺขุนา โลกโวโลกนํ, อฏฺฐุปฺปตฺติวเสน สุตฺตนฺตเทสนา, ชาตกกถาติ อิทํ อาจิณฺณํ; น เทวสิกํ ผลสมาปตฺติสมาปชฺชนํ…เป… น ชาตกกถาติ อิทํ อนาจิณฺณํ. วินยปริยาเยน นิมนฺติตสฺส [Pg.115] วสฺสาวาสํ วสิตฺวา อปโลเกตฺวา จาริยปกฺกมนํ, ปวาเรตฺวา จาริยปกฺกมนํ, อาคนฺตุเกหิ สทฺธึ ปฐมํ ปฏิสนฺถารกรณนฺติ อิทํ อาจิณฺณํ; ตสฺเสว อาจิณฺณสฺส อกรณํ อนาจิณฺณํ นาม.

According to the Suttanta method: daily entering upon the attainment of fruition, entering upon the attainment of great compassion, surveying the world with the Buddha-eye, teaching the Suttantas according to the circumstances that have arisen, and relating Jātaka stories—this is customary. Not daily entering upon the attainment of fruition… not relating Jātaka stories—this is not customary. According to the Vinaya method: when invited for the rains-residence, having dwelt there, to depart on tour after taking leave; to depart on tour after the Pavāraṇā ceremony; and to first exchange friendly greetings with incoming monks—this is customary. The non-performance of that same customary practice is called 'not customary'.

สุตฺตนฺตปริยาเยน จตฺตาโร สติปฏฺฐานา…เป… อฏฺฐงฺคิโก มคฺโคติ อิทํ ปญฺญตฺตํ นาม; ตโย สติปฏฺฐานา…เป… นวงฺคิโก มคฺโคติ อิทํ อปญฺญตฺตํ นาม. วินยปริยาเยน จตฺตาโร ปาราชิกา…เป… ตึส นิสฺสคฺคิยา ปาจิตฺติยาติ อิทํ ปญฺญตฺตํ นาม; ตโย ปาราชิกา…เป… เอกตฺตึส นิสฺสคฺคิยา ปาจิตฺติยาติ อิทํ อปญฺญตฺตํ นาม.

By the method of the discourses, the four foundations of mindfulness... the eightfold path—this is called what is prescribed; the three foundations of mindfulness... the ninefold path—this is called what is not prescribed. By the method of the discipline, the four pārājikas... the thirty nissaggiya pācittiyas—this is called what is prescribed; the three pārājikas... the thirty-one nissaggiya pācittiyas—this is called what is not prescribed.

‘‘อนาปตฺติ อชานนฺตสฺส, อเถยฺยจิตฺตสฺส, น มรณาธิปฺปายสฺส, อนุลฺลปนาธิปฺปายสฺส, น โมจนาธิปฺปายสฺสา’’ติ ตตฺถ ตตฺถ วุตฺตา อนาปตฺติ อนาปตฺติ นาม. ‘‘ชานนฺตสฺส, เถยฺยจิตฺตสฺสา’’ติอาทินา นเยน วุตฺตา อาปตฺติ อาปตฺติ นาม. ปญฺจาปตฺติกฺขนฺธา ลหุกาปตฺติ นาม, ทฺเว อาปตฺติกฺขนฺธา ครุกาปตฺติ นาม. ฉ อาปตฺติกฺขนฺธา สาวเสสาปตฺติ นาม, เอโก ปาราชิกาปตฺติกฺขนฺโธ อนวเสสาปตฺติ นาม. ทฺเว อาปตฺติกฺขนฺธา ทุฏฺฐุลฺลาปตฺติ นาม, ปญฺจาปตฺติกฺขนฺธา อทุฏฺฐุลฺลาปตฺติ นาม.

‘There is no offense for one who does not know, for one without thieving intent, for one not having the intention of causing death, for one not having the intention of making a false claim, for one not having the intention of releasing.’ In each and every case, what is stated as ‘no offense’ is called ‘no offense’. By the method beginning with ‘For one who knows, for one with thieving intent,’ what is stated as an offense is called an offense. The five groups of offenses are called a light offense. The two groups of offenses are called a grave offense. The six groups of offenses are called an offense with a remainder. The one group of pārājika offenses is called an offense without a remainder. The two groups of offenses are called a gross offense. The five groups of offenses are called not a gross offense.

ปุริมนเยเนว ปเนตฺถ วุตฺตปฺปการํ ธมฺมํ ‘‘อธมฺโม อย’’นฺติ กถยนฺตา ‘‘ธมฺมํ อธมฺโม’’ติ ทีเปนฺติ นาม. อวินยํ ‘‘วินโย อย’’นฺติ…เป… อทุฏฺฐุลฺลาปตฺตึ ‘‘ทุฏฺฐุลฺลาปตฺติ อย’’นฺติ กถยนฺตา ‘‘อทุฏฺฐุลฺลาปตฺตึ ทุฏฺฐุลฺลาปตฺตี’’ติ ทีเปนฺติ นาม. เอวํ ‘‘อธมฺมํ ธมฺโม’’ติ วา…เป… ‘‘อทุฏฺฐุลฺลาปตฺตึ ทุฏฺฐุลฺลาปตฺตี’’ติ วา ทีเปตฺวา ปกฺขํ ลภิตฺวา จตุนฺนํ สงฺฆกมฺมานํ อญฺญตรํ สงฺฆกมฺมํ เอกสีมายํ วิสุํ กโรนฺเตหิ สงฺโฆ ภินฺโน นาม โหติ. เตน วุตฺตํ – ‘‘เต อิเมหิ อฏฺฐารสหิ วตฺถูหิ อปกสฺสนฺตี’’ติอาทิ.

By the previous method indeed, those who, speaking of the Dhamma of the type already mentioned, say, ‘This is not-Dhamma,’ are said to present ‘the Dhamma as not-Dhamma.’ Those who say of what is not-Vinaya, ‘This is Vinaya’… and so on… those who say of a not-gross offense, ‘This is a gross offense,’ are said to present ‘a not-gross offense as a gross offense.’ Thus, having presented ‘not-Dhamma as Dhamma’ or… ‘a not-gross offense as a gross offense,’ and having gained a faction, when they perform separately, within a single boundary, any one of the four Saṅgha acts, the Saṅgha is said to be split. Therefore it was said: ‘They draw away by these eighteen grounds,’ and so on.

ตตฺถ อปกสฺสนฺตีติ ปริสํ อากฑฺฒนฺติ, วิชเฏนฺติ, เอกมนฺตํ อุสฺสาเรนฺติ จ. อวปกาสนฺตีติ อติ วิย ปกาเสนฺติ ยถา วิสํสฏฺฐาว โหนฺติ, เอวํ กโรนฺติ. อาเวนินฺติ วิสุํ. เอตฺตาวตา โข อุปาลิ สงฺโฆ ภินฺโน โหตีติ เอวํ อฏฺฐารสสุ เภทกรวตฺถูสุ ยํกิญฺจิ เอกมฺปิ วตฺถุํ ทีเปตฺวา เตน เตน การเณน ‘‘อิมํ คณฺหถ, อิมํ โรเจถา’’ติ สญฺญาเปตฺวา สลากํ คาหาเปตฺวา วิสุํ สงฺฆกมฺเม กเต สงฺโฆ ภินฺโน โหติ. ปริวาเร [Pg.116] ปน ‘‘ปญฺจหิ อุปาลิ อากาเรหิ สงฺโฆ ภิชฺชตี’’ติอาทิ วุตฺตํ, ตสฺส อิมินา อิธ วุตฺเตน สงฺฆเภทลกฺขเณน อตฺถโต นานากรณํ นตฺถิ. ตํ ปนสฺส นานากรณาภาวํ ตตฺเถว ปกาสยิสฺสาม. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมวาติ.

Therein, ‘apakassanti’ means they drag the assembly, disunite it, and move it to one side. ‘Avapakāsanti’ means they make it exceedingly manifest, acting in such a way that they are unmixed. ‘Āveni’ means separately. Thus, in accordance with the statement ‘To this extent, Upāli, the Saṅgha is split,’ when, among the eighteen grounds for causing a schism, having presented even a single ground whatsoever, and by that very reason, having persuaded them, saying, ‘Take this up, approve of this,’ and having caused them to take a voting ticket, a Saṅgha act is performed separately, the Saṅgha is split. Furthermore, in the Parivāra, it is said, ‘Upāli, the Saṅgha is split in five ways,’ and so on. In meaning, that statement does not differ from this characteristic of a schism in the Saṅgha stated here. We will make clear that absence of difference right there in the Parivāra itself. The remainder is self-evident everywhere.

อุปาลิปญฺหากถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Questions of Upāli is concluded.

สงฺฆเภทกกฺขนฺธกวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

The Commentary on the Chapter on Schism in the Sangha is concluded.

๘. วตฺตกฺขนฺธกํ

8. The Chapter on Duties

อาคนฺตุกวตฺตกถา

An Exposition on the Duties for Incoming Monks

๓๕๗. วตฺตกฺขนฺธเก [Pg.117] อิทานิ อารามํ ปวิสิสฺสามีติ อิมินา อุปจารสีมสมีปํ ทสฺเสติ; ตสฺมา อุปจารสีมํ ปตฺวา อุปาหนาโอมุญฺจนาทิ สพฺพํ กาตพฺพํ. คเหตฺวาติ อุปาหนทณฺฑเกน คเหตฺวา. ปฏิกฺกมนฺตีติ สนฺนิปตนฺติ. วิสฺสชฺเชตพฺพนฺติ ปตฺถริตพฺพํ. โคจโร ปุจฺฉิตพฺโพติ ‘‘โคจรคาโม อาสนฺเน อุทาหุ ทูเร, กาลสฺเสว ปิณฺฑาย จริตพฺพํ อุทาหุ ทิวา’’ติ เอวํ ภิกฺขาจาโร ปุจฺฉิตพฺโพ. อโคจโร นาม มิจฺฉาทิฏฺฐิกานํ วา คาโม ปริจฺฉินฺนภิกฺโข วา คาโม; ยตฺถ เอกสฺส วา ทฺวินฺนํ วา ภิกฺขา ทิยฺยติ, โสปิ ปุจฺฉิตพฺโพ. ปานียํ ปุจฺฉิตพฺพนฺติ ‘‘กึ อิมิสฺสา โปกฺขรณิยา ปานียํเยว ปิวนฺติ, นหานาทิปริโภคมฺปิ กโรนฺตี’’ติ เอวํ ปานียญฺเจว ปริโภชนียญฺจ ปุจฺฉิตพฺพํ. เกสุจิ ฐาเนสุ วาฬมิคา วา อมนุสฺสา วา โหนฺติ, ตสฺมา ‘‘กํ กาลํ ปวิสิตพฺพํ, กํ กาลํ นิกฺขมิตพฺพ’’นฺติ ปุจฺฉิตพฺพํ.

357. In the Vattakkhandhaka, by the statement 'Now I shall enter the monastery,' the vicinity of the precinct boundary is indicated; therefore, upon reaching the precinct boundary, all duties such as removing one's sandals should be performed. 'Taking' means taking with a sandal-stick. 'They return' means they assemble. 'It should be spread out' means it should be spread. The alms-resort should be inquired about: 'Is the alms-round village near or far? Should one go for alms early, or during the day?'—thus, the alms-round should be inquired about. An unsuitable alms-resort is a village of those with wrong views or a village with limited alms, where alms are given to only one or two monks; this too should be inquired about. Water should be inquired about: 'Do people only drink the water from this pond, or do they also use it for bathing and other purposes?'—thus, both drinking water and water for general use should be inquired about. In some places, there are wild beasts or non-human beings; therefore, one should ask, 'At what time should one enter, and at what time should one leave?'

พหิ ฐิเตนาติ พหิ นิกฺขมนฺตสฺส อหิโน วา อมนุสฺสสฺส วา มคฺคํ ทตฺวา ฐิเตน นิลฺโลเกตพฺโพ. สเจ อุสฺสหติ โสเธตพฺโพติ ยทิ สกฺโกติ, สพฺโพ วิหาโร โสเธตพฺโพ. อสกฺโกนฺเตน อตฺตโน วสโนกาโส ชคฺคิตพฺโพ. สพฺพํ โสเธตุํ สกฺโกนฺตสฺส ปน ทสฺสิเต วิหารโสธนวตฺเต วินิจฺฉโย มหาขนฺธเก วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺโพ.

'By one standing outside' means that one should look in while standing aside, having given way to a snake or a non-human being that is exiting. 'If one is energetic, it should be cleaned' means that if one is able, the entire monastery should be cleaned. If one is unable, one's own dwelling place should be maintained. However, for a monk who is able to clean everything, the decision regarding the duty of cleaning the monastery, as shown, should be understood in the manner stated in the Mahākhandhaka.

อาคนฺตุกวตฺตกถา นิฏฺฐิตา.

The Exposition on the Duties for Incoming Monks is concluded.

อาวาสิกวตฺตกถา

An Exposition on the Duties of Resident Monks

๓๕๙. อาวาสิกวตฺเต – อาสนํ ปญฺญเปตพฺพนฺติ เอวมาทิ สพฺพํ วุฑฺฒตเร อาคเต จีวรกมฺมํ วา นวกมฺมํ วา ฐเปตฺวาปิ กาตพฺพํ. เจติยงฺคณํ สมฺมชฺชนฺเตน สมฺมชฺชนึ นิกฺขิปิตฺวา ตสฺส วตฺตํ กาตุํ อารภิตพฺพํ. ปณฺฑิโต หิ [Pg.118] อาคนฺตุโก ‘‘สมฺมชฺชาหิ ตาว เจติยงฺคณ’’นฺติ วกฺขติ. คิลานเภสชฺชํ กโรนฺเตน ปน สเจ นาติอาตุโร คิลาโน โหติ, เภสชฺชํ อกตฺวา วตฺตเมว กาตพฺพํ. มหาคิลานสฺส ปน เภสชฺชเมว กาตพฺพํ. ปณฺฑิโต หิ อาคนฺตุโก ‘‘กโรหิ ตาว เภสชฺช’’นฺติ วกฺขติ. ปานีเยน ปุจฺฉนฺเตน สเจ สกึ อานีตํ ปานียํ สพฺพํ ปิวติ, ‘‘ปุน อาเนมี’’ติ ปุจฺฉิตพฺโพเยว. อปิจ พีชเนนปิ พีชิตพฺโพ, พีชนฺเตน สกึ ปาทปิฏฺฐิยํ พีชิตฺวา สกึ มชฺเฌ สกึ สีเส พีชิตพฺพํ, ‘‘อลํ โหตู’’ติ วุตฺเตน ตโต มนฺทตรํ พีชิตพฺพํ. ปุน ‘‘อล’’นฺติ วุตฺเตน ตโต มนฺทตรํ พีชิตพฺพํ. ตติยวารํ วุตฺเตน พีชนี ฐเปตพฺพา. ปาทาปิสฺส โธวิตพฺพา, โธวิตฺวา สเจ อตฺตโน เตลํ อตฺถิ, เตน มกฺเขตพฺพา. โน เจ อตฺถิ, ตสฺส สนฺตเกน มกฺเขตพฺพา. อุปาหนาปุญฺฉนํ ปน อตฺตโน รุจิวเสน กาตพฺพํ. เตเนว เหตฺถ ‘‘สเจ อุสฺสหตี’’ติ วุตฺตํ. ตสฺมา อุปาหนา อปุญฺฉนฺตสฺสาปิ อนาปตฺติ. ‘‘กตฺถ มยฺหํ เสนาสนํ ปาปุณาตี’’ติ ปุจฺฉิเตน เสนาสนํ ปญฺญเปตพฺพํ, ‘‘เอตํ ตุมฺหากํ เสนาสนํ ปาปุณาตี’’ติ เอวํ อาจิกฺขิตพฺพนฺติ อตฺโถ. ปปฺโผเฏตฺวา หิ ปตฺถริตุํ ปน วฏฺฏติเยว.

359. In the section on the duties of a resident monk: All duties, beginning with 'a seat should be prepared,' should be performed for an elder who has arrived, even if it means setting aside robe-work or new construction work. A monk sweeping the shrine courtyard should put down the broom and begin to perform his duties for the visitor. Indeed, a wise incoming monk will say, 'Please continue sweeping the shrine courtyard for now.' Furthermore, if a monk is preparing medicine for a sick person, and that sick person is not gravely ill, he should stop preparing the medicine and perform his duties for the visitor. For a gravely ill person, however, the medicine itself should be prepared. Indeed, a wise incoming monk will say, 'Please continue preparing the medicine for now.' When offering water, if the visitor drinks all the water brought at once, the resident monk should indeed ask, 'Shall I bring more?' Moreover, the visitor should be fanned with a fan. When fanning, one should fan the top of the feet once, the middle of the body once, and the head once. If told, 'That is enough,' one should fan more gently. If told again, 'Enough,' one should fan even more gently. When told for a third time, the fan should be put down. The visitor's feet should also be washed. After washing them, if the resident monk has his own oil, he should anoint them with it. If he does not have any, he should anoint them with the visitor's own oil. The cleaning of sandals, however, should be done according to one's own preference. For that reason it is said here, 'If one is energetic.' Therefore, there is no offense for a monk who does not clean the sandals. When asked, 'Where does my lodging fall?', the lodging should be prepared. The meaning is that it should be pointed out thus: 'This lodging falls to you.' Furthermore, it is indeed proper to spread it out after shaking it.

นวกสฺส วตฺเต – ปานียํ อาจิกฺขิตพฺพนฺติ ‘‘เอตํ ปานียํ คเหตฺวา ปิวาหี’’ติ อาจิกฺขิตพฺพํ. ปริโภชนีเยปิ เอเสว นโย. เสสํ ปุริมสทิสเมว. มหาอาวาเสปิ อตฺตโน สนฺติกํ สมฺปตฺตสฺส อาคนฺตุกสฺส วตฺตํ อกาตุํ น ลภติ.

Concerning the duties towards a junior monk: Water should be pointed out by saying, “This is drinking water; take it and drink.” The same method applies to water for general use. The rest is similar to the preceding. Even in a large monastery, one is not permitted to neglect the duties for an incoming monk who has arrived in one's presence.

อาวาสิกวตฺตกถา นิฏฺฐิตา.

The Exposition on the Duties of Resident Monks is concluded.

คมิกวตฺตกถา

The Discourse on the Duties of a Departing Monk

๓๖๐. คมิกวตฺเตสุ ทารุภณฺฑนฺติ เสนาสนกฺขนฺธเก วุตฺตํ มญฺจปีฐาทิ. มตฺติกาภณฺฑมฺปิ รชนภาชนาทิ สพฺพํ ตตฺถ วุตฺตปฺปเภทเมว. ตํ สพฺพํ อคฺคิสาลาย วา อญฺญตรสฺมึ วา คุตฺตฏฺฐาเน ปฏิสาเมตฺวา คนฺตพฺพํ. อโนวสฺสเก ปพฺภาเรปิ ฐเปตุํ วฏฺฏติ. เสนาสนํ อาปุจฺฉิตพฺพนฺติ เอตฺถ ยํ ปาสาณปิฏฺฐิยํ วา ปาสาณตฺถมฺเภสุ วา กตเสนาสนํ, ยตฺถ อุปจิกา นาโรหนฺติ, ตํ อนาปุจฺฉนฺตสฺสาปิ อนาปตฺติ. จตูสุ ปาสาณเกสูติอาทิ อุปจิกานํ อุปฺปตฺติฏฺฐาเน ปณฺณสาลาทิเสนาสเน กตฺตพฺพาการทสฺสนตฺถํ วุตฺตํ. อปฺเปว นาม องฺคานิปิ เสเสยฺยุนฺติ อยํ อชฺโฌกาเส ฐปิตมฺหิ อานิสํโส. โอวสฺสกเคเห ปน ติเณสุ จ มตฺติกาปิณฺเฑสุ จ อุปริ ปตนฺเตสุ มญฺจปีฐานํ องฺคานิปิ วินสฺสนฺติ.

360. In the section on the duties of a departing monk, 'wooden items' refers to beds, benches, and so on, as stated in the Senāsanakkhandhaka. Earthenware items, too, such as pots for boiling dye, are all of the types mentioned therein. Having stored all of these items either in the fire-hall or in some other secure place, one should depart. It is permissible to place them even in a place not reached by rain, such as a mountain cave. Regarding the phrase 'One must ask permission for the lodging,' herein, for a lodging that is made either on a stone slab or on stone pillars where termites do not climb, there is no offense even for one who does not ask permission. The passage beginning with 'on four stone supports' was stated for the purpose of showing the proper procedure in a lodging such as a leaf-hut, which is a place where termites arise. The phrase 'Perhaps the parts may even remain' refers to the benefit when items are placed in an open space. However, in a dwelling exposed to rain, when grass and lumps of clay fall from above, even the parts of beds and benches are destroyed.

คมิกวตฺตกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Duties of a Departing Monk is concluded.

อนุโมทนวตฺตกถา

The Discourse on the Duties of Appreciation

๓๖๒. อนุโมทนวตฺถุสฺมึ [Pg.119] อิทฺธํ อโหสีติ สมฺปนฺนํ อโหสิ. จตูหิ ปญฺจหีติ สงฺฆตฺเถเรน อนุโมทนตฺถาย นิสินฺเน เหฏฺฐา ปฏิปาฏิยา จตูหิ นิสีทิตพฺพํ. อนุเถเร นิสินฺเน มหาเถเรน จ เหฏฺฐา จ ตีหิ นิสีทิตพฺพํ. ปญฺจเม นิสินฺเน อุปริ จตูหิ นิสีทิตพฺพํ. สงฺฆตฺเถเรน เหฏฺฐา ทหรภิกฺขุสฺมึ อชฺฌิฏฺเฐปิ สงฺฆตฺเถรโต ปฏฺฐาย จตูหิ นิสีทิตพฺพเมว. สเจ ปน อนุโมทโก ภิกฺขุ ‘‘คจฺฉถ ภนฺเต, อาคเมตพฺพกิจฺจํ นตฺถี’’ติ วทติ, คนฺตุํ วฏฺฏติ. มหาเถเรน ‘‘คจฺฉาม อาวุโส’’ติ วุตฺเต ‘‘คจฺฉถา’’ติ วทติ, เอวมฺปิ วฏฺฏติ. ‘‘พหิคาเม อาคเมสฺสามา’’ติ อาโภคํ กตฺวาปิ พหิคามํ คนฺตฺวา อตฺตโน นิสฺสิตเก ‘‘ตุมฺเห ตสฺส อาคมนํ อาคเมถา’’ติ วตฺวาปิ คนฺตุํ วฏฺฏติเยว. สเจ ปน มนุสฺสา อตฺตโน รุจิเกน เอเกน อนุโมทนํ กาเรนฺติ, เนว ตสฺส อนุโมทโต อาปตฺติ, น มหาเถรสฺส ภาโร โหติ. อุปนิสินฺนกถายเมว หิ มนุสฺเสสุ กถาเปนฺเตสุ มหาเถโร อาปุจฺฉิตพฺโพ, มหาเถเรน จ อนุโมทนาย อชฺฌิฏฺโฐว อาคเมตพฺโพติ อิทเมตฺถ ลกฺขณํ. วจฺจิโตติ สญฺชาตวจฺโจ; วจฺจปีฬิโตติ อธิปฺปาโย.

362. In the matter of appreciation, 'Was it prosperous?' means 'Was it complete?'. Concerning 'by four or five': when the Saṅghatthera is seated for the purpose of giving appreciation, four theras should be seated below him in succession. When an Anuthera is seated, the Mahāthera and three theras below should be seated. When the fifth thera in rank is seated, four theras senior to him should be seated. Even if a junior monk below the Saṅghatthera is requested, starting from the Saṅghatthera, four theras must be seated. However, if the monk giving the appreciation says, 'Venerable sirs, you may go; there is no need to wait,' it is permissible to go. When the Mahāthera says, 'Friend, let us go,' if the junior monk says, 'You may go,' even so, it is permissible. Having formed the intention, 'We will wait in the area outside the village,' and having gone to the area outside the village, it is still permissible to go after telling one's dependents, 'You wait for his arrival.' However, if the laypeople have the appreciation given by a single monk of their own liking, there is no offense for that monk giving the appreciation, nor is it the Mahāthera's responsibility. For it is only in the case of 'discourse while seated near' that when laypeople cause a monk to speak, the Mahāthera should be asked. And the Mahāthera should wait only for the monk who was requested for the appreciation—this is the guideline here. As for 'vaccito,' it means 'having an urge to defecate'; the intention is 'being afflicted by the need to defecate.'

อนุโมทนวตฺตกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Duties of Appreciation is concluded.

ภตฺตคฺควตฺตกถา

Discourse on the Etiquette of the Refectory

๓๖๔. ภตฺตคฺควตฺเต ‘‘อนฺโตคาโม วา โหตุ วิหาโร วา, มนุสฺสานํ ปริเวสนฏฺฐานํ คจฺฉนฺเตน จีวรํ ปารุปิตฺวา กายพนฺธนํ พนฺธนเมว วฏฺฏตี’’ติ อฏฺฐกถาสุ วุตฺตํ. น เถเร ภิกฺขู อนุปขชฺชาติ เถเร ภิกฺขู อติอลฺลียิตฺวา น นิสีทิตพฺพํ. สเจ มหาเถรสฺส นิสินฺนาสเนน สมกํ อาสนํ โหติ, พหูสุ อาสเนสุ สติ เอกํ ทฺเว อาสนานิ ฐเปตฺวา นิสีทิตพฺพํ. ภิกฺขู คเณตฺวา ปญฺญตฺตาสเนสุ อนิสีทิตฺวา มหาเถเรน นิสีทาติ วุตฺเตน นิสีทิตพฺพํ. โน เจ มหาเถโร วทติ, ‘‘อิทํ, ภนฺเต, อาสนํ อุจฺจ’’นฺติ วตฺตพฺพํ. ‘‘นิสีทา’’ติ วุตฺเต นิสีทิตพฺพํ. สเจ ปน เอวํ อาปุจฺฉิเตปิ น วทติ, นิสีทนฺตสฺส อนาปตฺติ; มหาเถรสฺเสว อาปตฺติ. นวโก หิ เอวรูเป อาสเน อนาปุจฺฉา นิสีทนฺโต อาปชฺชติ, เถโร อาปุจฺฉิเต อนนุชานนฺโต. น สงฺฆาฏึ โอตฺถริตฺวาติ น สงฺฆาฏึ อวตฺถริตฺวา นิสีทิตพฺพํ.

364. Regarding the refectory, it is said in the commentaries: 'Whether it be within a village or a monastery, when going to a place where people serve food, it is proper only to tie the waistband after having put on the robe.' As for 'One should not crowd the elder monks': one should not sit clinging too closely to the elder monks. If there is a seat equal to the one where the great elder is seated, and there are many seats, one should sit after leaving aside one or two seats. On seats prepared after counting the monks, one should not sit down, but should sit when told 'Sit' by the great elder. If the great elder does not speak, one should say, 'Venerable sir, this seat is high.' When told 'Sit,' one should sit. But if, even when asked thus, he does not speak, there is no offense for the one who sits; the offense is for the great elder himself. Indeed, a junior monk incurs an offense by sitting on such a seat without asking, and an elder incurs an offense by not giving permission when asked. As for 'Not having spread out the outer robe': one should not sit having spread out the outer robe.

อุโภหิ [Pg.120] หตฺเถหีติ ปตฺตโธวนอุทกํ สนฺธาย วุตฺตํ. ทกฺขิโณทกํ ปน ปุรโต อาธารเก ปตฺตํ ฐเปตฺวา คเหตพฺพํ. สาธุกนฺติ อุทกสทฺทํ อกโรนฺเตน.

The phrase 'With both hands' was said with reference to the water for washing the bowl. The dedication water, however, should be received after placing the bowl on a stand in front. 'Properly' means without making the sound of water.

สูปสฺส โอกาโสติ ยถา สูปสฺส โอกาโส โหติ; เอวํ มตฺตาย โอทโน คณฺหิตพฺโพติ อตฺโถ. สมกํ สมฺปาเทหีติ อิทํ น เกวลํ สปฺปิอาทีสุเยว โอทเนปิ วตฺตพฺพํ. สปฺปิอาทีสุ ปน ยํ อปฺปํ โหติ เอกสฺส วา ทฺวินฺนํ วา อนุรูปกํ, ตํ สพฺเพสํ สมกํ สมฺปาเทหีติ วุตฺเต มนุสฺสานํ วิหสา โหติ, ตสฺมา ตาทิสํ สกึ วา ทฺวิกฺขตฺตุํ วา คเหตฺวา เสสํ น คเหตพฺพํ.

As for 'space for curry,' the meaning is: rice should be received in such a measure that there is space for curry. This phrase, 'Provide equally,' should be said not only regarding things like ghee but also regarding rice. However, among things like ghee, if there is a small amount suitable for only one or two, and it is said, 'Provide it equally for all,' it becomes a vexation for the people. Therefore, having taken such an item once or twice, the remainder should not be taken.

น ตาว เถเรน ภุญฺชิตพฺพนฺติ อิทํ ยํ ปริจฺฉินฺนภิกฺขุกํ ภตฺตคฺคํ, ยตฺถ มนุสฺสา สพฺเพสํ ปาเปตฺวา ทาตุกามา โหนฺติ, ตํ สนฺธาย วุตฺตํ. ยํ ปน มหาภตฺตคฺคํ โหติ, ยตฺถ เอกสฺมึ ปเทเส ภุญฺชนฺติ, เอกสฺมึ ปเทเส อุทกํ ทิยฺยติ, ตตฺถ ยถาสุขํ ภุญฺชิตพฺพํ.

This phrase, 'The elder should not yet eat,' was said with reference to a refectory with a limited number of monks, where the people are desirous of giving after having served everyone. But as for what is a great refectory, where they eat in one area and water is given in another area, there one may eat as one pleases.

น ตาว อุทกนฺติ อิทํ หตฺถโธวนอุทกํ สนฺธาย วุตฺตํ. อนฺตรา ปิปาสิเตน ปน คเล วิลคฺคามิเสน วา ปานียํ ปิวิตฺวา หตฺถา น โธวิตพฺพา. สเจ มนุสฺสา ‘‘โธวถ ภนฺเต ปตฺตญฺจ หตฺเถ จา’’ติ วทนฺติ, ภิกฺขู วา ‘‘ตุมฺเห อุทกํ คณฺหถา’’ติ วทนฺติ, วฏฺฏติ.

This phrase, 'Not yet water,' was said with reference to water for washing hands. However, in the meantime, by one who is thirsty or has food stuck in the throat, having drunk drinking water, the hands may be washed. If people say, 'Venerable sirs, wash your bowls and hands,' or if the monks say, 'You all take the water,' it is allowable to receive it.

นิวตฺตนฺเตนาติ ภตฺตคฺคโต อุฏฺฐาย นิวตฺตนฺเตน สงฺเฆน เอวํ นิวตฺติตพฺพนฺติ ทสฺเสติ. กถํ? ‘‘นวเกหี’’ติ สพฺพํ ทฏฺฐพฺพํ. สมฺพาเธสุ หิ ฆเรสุ มหาเถรานํ นิกฺขมโนกาโส น โหติ, ตสฺมา เอวํ วุตฺตํ. เอวํ นิวตฺตนฺเตหิ ปน นวเกหิ เคหทฺวาเร ฐตฺวา เถเรสุ นิกฺขนฺเตสุ ปฏิปาฏิยา คนฺตพฺพํ. สเจ ปน มหาเถรา ธุเร นิสินฺนา โหนฺติ, นวกา อนฺโตเคเห, เถราสนโต ปฏฺฐาย ปฏิปาฏิยา เอว นิกฺขมิตพฺพํ. กาเยน กายํ อฆฏฺเฏนฺเตน ยถา อนฺตเรน มนุสฺสา คนฺตุํ สกฺโกนฺติ, เอวํ วิรฬาย ปฏิปาฏิยา คนฺตพฺพํ.

By 'By one returning,' it is shown that the Sangha, when returning from the refectory, should return in this manner. How? The entire procedure beginning with 'By the junior monks' should be understood. Indeed, in narrow houses, there is no space for the great elders to exit; therefore, it was said thus. But when returning in this way, the junior monks, having stood near the house door, should go in sequence after the elders have exited. But if the great elders are seated near the entrance and the junior monks are inside the house, they should exit only in sequence, starting from the elder's seat. Without letting one's body strike another's, they should go in a spaced-out line, in such a way that people are able to pass in between.

ภตฺตคฺควตฺตกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Etiquette of the Refectory is concluded.

ปิณฺฑจาริกวตฺตกถา

Discourse on the Practice of Going for Alms-food

๓๖๖. ปิณฺฑจาริกวตฺเต – กมฺมํ วา นิกฺขิปตีติ กปฺปาสํ วา สุปฺปํ วา มุสลํ วา ยํ คเหตฺวา กมฺมํ กโรนฺติ, ฐิตา วา นิสินฺนา วา โหนฺติ, ตํ นิกฺขิปติ[Pg.121]. น จ ภิกฺขาทายิกายาติ อิตฺถี วา โหตุ ปุริโส วา, ภิกฺขาทานสมเย มุขํ น อุลฺโลเกตพฺพํ.

366. In the practice of going for alms-food: As for 'or lays aside work,' it means that whatever object—be it cotton, a winnowing basket, or a pestle—one has taken up to do work, whether standing or sitting, one should put it down. As for 'and not the alms-giver,' it means that whether the alms-giver is a woman or a man, at the time of giving alms-food, the face should not be looked up at.

ปิณฺฑจาริกวตฺตกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Practice of Going for Alms-food is concluded.

อารญฺญิกวตฺตกถา

Discourse on the Practice of a Forest-Dweller

๓๖๘. อารญฺญิกวตฺเต – เสนาสนา โอตริตพฺพนฺติ วสนฏฺฐานโต นิกฺขมิตพฺพํ.

368. In the practice of a forest-dweller: As for 'one should descend from the lodging,' it means one should depart from the dwelling place.

ปตฺตํ ถวิกาย ปกฺขิปิตฺวาติ เอตฺถ สเจ พหิคาเม อุทกํ นตฺถิ, อนฺโตคาเมเยว ภตฺตกิจฺจํ กตฺวา อถ พหิคาเม อตฺถิ, พหิคาเม ภตฺตกิจฺจํ กตฺวา ปตฺโต โธวิตฺวา โวทโก กตฺวา ถวิกาย ปกฺขิปิตพฺโพ.

Herein, regarding 'having placed the bowl in the bag': If there is no water outside the village, one should perform the meal-duty only inside the village. If, however, there is water outside the village, having performed the meal-duty outside the village, the bowl should be washed, made free of water, and placed in the bag.

ปริโภชนียํ อุปฏฺฐาเปตพฺพนฺติ สเจ ภาชนานิ นปฺปโหนฺติ, ปานียเมว ปริโภชนียมฺปิ กตฺวา อุปฏฺฐาเปตพฺพํ. ภาชนํ อลภนฺเตน เวฬุนาฬิกายปิ อุปฏฺฐาเปตพฺพํ. ตมฺปิ อลภนฺตสฺส ยถา สมีเป อุทกอาวาโฏ โหติ, เอวํ กาตพฺพํ. อรณิสหิเต สติ อคฺคึ อกาตุมฺปิ วฏฺฏติ. ยถา จ อารญฺญิกสฺส, เอวํ กนฺตารปฺปฏิปนฺนสฺสาปิ อรณิสหิตํ อิจฺฉิตพฺพํ. คณวาสิโน ปน เตน วินาปิ วฏฺฏติ. นกฺขตฺตาเนว นกฺขตฺตปทานิ.

Regarding 'one should set out water for use': If vessels are not sufficient, drinking water itself should be made into water for use as well and set out. By one who does not obtain a vessel, it should be set out even in a bamboo tube. For one who does not obtain that either, it should be arranged so that there is a water-pit nearby. If there are fire-sticks, it is allowable even not to make a fire. And just as for a forest-dweller, so too for one who has entered upon a difficult journey, fire-sticks should be desired. For one living in a community, however, it is allowable even without them. The constellations themselves are the constellation-paths.

อารญฺญิกวตฺตกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Practice of a Forest-Dweller is concluded.

เสนาสนวตฺตกถา

Discourse on the Practice concerning Lodgings

๓๖๙. เสนาสนวตฺเต – ทฺวารํ นาม ยสฺมา มหาวฬญฺชํ, ตสฺมา ตตฺถ อาปุจฺฉนกิจฺจํ นตฺถิ, เสสานิ ปน อุทฺเทสทานาทีนิ อาปุจฺฉิตฺวาว กาตพฺพานิ. เทวสิกมฺปิ อาปุจฺฉิตุํ วฏฺฏติ. อถาปิ ‘‘ภนฺเต อาปุจฺฉิตเมว โหตู’’ติ วุตฺเต วุฑฺฒตโร ‘‘สาธู’’ติ สมฺปฏิจฺฉติ, สยเมว วา ‘‘ตฺวํ ยถาสุขํ วิหราหี’’ติ วทติ; เอวมฺปิ วฏฺฏติ. สภาคสฺส วิสฺสาเสนาปิ วฏฺฏติเยว. เยน วุฑฺโฒ เตน ปริวตฺติตพฺพนฺติ วุฑฺฒาภิมุเขน ปริวตฺติตพฺพํ. โภชนสาลาทีสุปิ เอวเมว ปฏิปชฺชิตพฺพํ.

369. In the practice concerning lodgings: Because the main gate is a place of great traffic, there is no duty to ask permission there. However, other matters, such as the giving of recitation assignments, should be done only after asking permission. It is proper to ask permission even daily. Or if, when one says, 'Venerable sir, let it be considered as permission having been asked,' the elder accepts, saying, 'Good,' or if he himself says, 'You may dwell as you please,' in this way too it is allowable. It is also allowable through familiarity with a compatible senior. Regarding 'one should turn around in the direction where the elder is,' it means one should turn around while facing the elder. In places such as the dining hall, one should practice in this very same way.

เสนาสนวตฺตกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Practice concerning Lodgings is concluded.

ชนฺตาฆรวตฺตาทิกถา

The Discourse on the Duties Concerning the Bath-house, etc.

๓๗๑. ชนฺตาฆรวตฺเต – ปริภณฺฑนฺติ พหิชคติ.

371. In the duties concerning the bath-house: they place their belongings outside on the surrounding ledge.

๓๗๓. อาจมนวตฺถุสฺมึ [Pg.122] – สติ อุทเกติ เอตฺถ สเจ อุทกํ อตฺถิ, ปฏิจฺฉนฺนฏฺฐานํ ปน นตฺถิ, ภาชเนน นีหริตฺวา อาจมิตพฺพํ. ภาชเน อสติ ปตฺเตน นีหริตพฺพํ. ปตฺเตปิ อสติ อสนฺตํ นาม โหติ. ‘‘อิทํ อติวิวฏํ ปุรโต อญฺญํ อุทกํ ภวิสฺสตี’’ติ คตสฺส อุทกํ อลภนฺตสฺเสว ภิกฺขาจารเวลา โหติ, กฏฺเฐน วา เกนจิ วา ปุญฺฉิตฺวา คนฺตพฺพํ, ภุญฺชิตุมฺปิ อนุโมทนมฺปิ กาตุํ วฏฺฏติ. อาคตปฏิปาฏิยาติ วจฺจกุฏิยํ ปสฺสาวฏฺฐาเน นฺหานติตฺเถติ ตีสุปิ อาคตปฏิปาฏิเยว ปมาณํ.

373. Regarding the matter of rinsing: if there is water but no covered place, one should take water out in a vessel and rinse. If there is no vessel, one should take it out with a bowl. If there is no bowl either, it is considered 'non-existent.' For one who has gone thinking, 'This place is too exposed; there will be other water ahead,' if the time for the alms-round arrives before they find water, they should wipe with a stick or with something and go. It is permissible to eat and to give the blessing. Regarding 'the order of arrival': in the three places—the latrine, the place for urinating, and the bathing place—the order of arrival is indeed the standard.

๓๗๔. วจฺจกุฏิวตฺเต – น ทนฺตกฏฺฐํ ขาทนฺเตนาติ อยํ วจฺจกุฏิยาปิ อวจฺจกุฏิยาปิ สพฺพตฺเถว ปฏิกฺเขโป. น ผรุเสน กฏฺเฐนาติ ผาลิตกฏฺเฐน วา ขเรน วา คณฺฐิเกน วา กณฺฏเกน วา สุสิเรน วา ปูตินา วา น อวเลขิตพฺพํ. อวเลขนกฏฺฐํ ปน อคฺคเหตฺวา ปวิฏฺฐสฺส อาปตฺติ นตฺถิ.

374. In the duties concerning the latrine: 'one should not chew a tooth-stick.' This is a prohibition in all places for defecating, whether it is a latrine or not a latrine. 'One should not scrape with a rough stick' means one should not scrape or wipe with a split stick, a hard stick, a knotted stick, a thorny stick, a hollow stick, or a rotten stick. However, for one who enters without having taken a scraping stick, there is no offense.

น อาจมนสราวเกติ สพฺพสาธารณฏฺฐานํ สนฺธาเยตํ วุตฺตํ. ตตฺร หิ อญฺเญ อญฺเญ อาคจฺฉนฺติ, ตสฺมา อุทกํ น เสเสตพฺพํ. ยํ ปน สงฺฆิเกปิ วิหาเร เอกเทเส นิพทฺธคมนตฺถาย กตํ ฐานํ โหติ ปุคฺคลิกฏฺฐานํ วา, ตสฺมึ วฏฺฏติ. วิเรจนํ ปิวิตฺวา ปุนปฺปุนํ ปวิสนฺตสฺสาปิ วฏฺฏติเยว.

‘One should not leave water remaining in the rinsing pot’—this was said by the Blessed One with reference to a place common to all. For indeed, other monks come there; therefore, water should not be left remaining. However, in a place within a Saṅgha monastery made for one's own regular use, or a personal place, it is allowable to leave water remaining. For one who enters again and again after having drunk a purgative, it is also allowable.

อูหตาติ อูหทิตา; พหิ วจฺจมกฺขิตาติ อตฺโถ. โธวิตพฺพาติ อุทกํ อาหริตฺวา โธวิตพฺพา. อุทกํ อตฺถิ, ภาชนํ นตฺถิ, อสนฺตํ นาม โหติ. ภาชนํ อตฺถิ, อุทกํ นตฺถิ, เอตมฺปิ อสนฺตํ. อุภเย ปน อสติ อสนฺตเมว, กฏฺเฐน วา เกนจิ วา ปุญฺฉิตฺวา คนฺตพฺพํ. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมวาติ.

‘Ūhatā’ means overflowing with excrement; the meaning is ‘smeared with excrement outside.’ ‘It should be washed’ means it should be washed by fetching water. If there is water but no vessel, it is called 'non-existent.' If there is a vessel but no water, this too is 'non-existent.' If both are absent, it is certainly 'non-existent'; one should wipe with a stick or with something and go. The rest is clear in all cases.

ชนฺตาฆรวตฺตาทิกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Duties Concerning the Bath-house, etc., is concluded.

วตฺตกฺขนฺธกวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

The Commentary on the Khandhaka of Duties is concluded.

๙. ปาติโมกฺขฏฺฐปนกฺขนฺธกํ

9. The Section on the Suspension of the Pātimokkha

ปาติโมกฺขุทฺเทสยาจนกถา

The Discourse on the Request for the Recitation of the Pātimokkha

๓๘๓. ปาติโมกฺขฏฺฐปนกฺขนฺธเก [Pg.123] – (นนฺทิมุขิยา รตฺติยาติ อรุณุฏฺฐิตกาเลปิ หิ นนฺทิมุขา วิย รตฺติ ขายติ. เตนาห ‘‘นนฺทิมุขิยา รตฺติยา’’ติ. อนฺโตปูตินฺติ อตฺตจิตฺตสนฺตาเน กิเลสปูติภาเวน อนฺโตปูตึ. อวสฺสุตนฺติ กิเลสวสฺสนวเสน อวสฺสุตํ. กสมฺพุกชาตนฺติ อากิณฺณโทสตาย สํกิลิฏฺฐชาตํ.) ยาว พาหาคหณาปิ นามาติ ‘‘อปริสุทฺธา อานนฺท ปริสา’’ติ วจนํ สุตฺวาเยว หิ เตน ปกฺกมิตพฺพํ สิยา, เอวํ อปกฺกมิตฺวา ยาว พาหาคหณาปิ นาม โส โมฆปุริโส อาคเมสฺสติ, อจฺฉริยมิทนฺติ ทสฺเสติ.

383. In the chapter on the suspension of the Pātimokkha—Regarding 'on the night of Nandimukha' (nandimukhiyā rattiyā): For even at the time of dawn, the night appears as if with a pleasing face (nandimukhā). Therefore, the compilers of the council said, 'on the night of Nandimukha.' Regarding 'internally rotten' (antopūti): It means internally rotten due to the state of having the putridity of defilements in one's own mind-stream. Regarding 'leaking' (avassuta): It means drenched by the power of the rain of defilements. Regarding 'born of dross' (kasambukajāta): It means born defiled due to the state of having mixed faults. Regarding 'even up to the seizing of the arm' (yāva bāhāgahaṇāpi nāma): For just by hearing the words, 'Ānanda, the assembly is impure,' that immoral person should have departed. Without departing thus, that worthless man would indeed wait even up to the seizing of the arm. This shows it is astonishing.

๓๘๔. น อายตเกเนว ปปาโตติ น ปฐมเมว คมฺภีโร; อนุปุพฺเพน คมฺภีโรติ อตฺโถ. ฐิตธมฺโม เวลํ นาติวตฺตตีติ วีจีนํ โอสกฺกนกนฺทรํ มริยาทเวลํ นาติกฺกมติ. ตีรํ วาเหตีติ ตีรโต อปฺเปติ; อุสฺสาเรตีติ อตฺโถ. อญฺญาปฏิเวโธติ อรหตฺตปฺปตฺติ.

384. Regarding 'not a sudden precipice': This means it is not deep at the very beginning; it becomes deep gradually. Regarding 'its established nature is not to transgress the shore': It does not go beyond the boundary-shore, which is the receding chasm for the waves. Regarding 'it carries to the shore': This means it brings to the shore; or, it casts up. Regarding 'the penetration of final knowledge': This is the attainment of Arahantship.

๓๘๕. ฉนฺนมติวสฺสตีติ อาปตฺตึ อาปชฺชิตฺวา ปฏิจฺฉาเทนฺโต อญฺญํ นวํ อาปตฺตึ อาปชฺชติ อิทเมตํ สนฺธาย วุตฺตํ. วิวฏํ นาติวสฺสตีติ อาปตฺตึ อาปชฺชิตฺวา วิวรนฺโต อญฺญํ นาปชฺชติ อิทเมตํ สนฺธาย วุตฺตํ.

385. Regarding 'it rains over what is covered': A monk who, having committed an offense, conceals it, thereby commits another new offense. This was said by the Blessed One with reference to this. Regarding 'it does not rain over what is open': A monk who, having committed an offense, reveals it or confesses it, does not commit another offense. This was said by the Blessed One with reference to this.

ปาติโมกฺขุทฺเทสยาจนกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Request for the Recitation of the Pātimokkha is concluded.

ปาติโมกฺขสวนารหกถา

The Discourse on Those Worthy of Hearing the Pātimokkha

๓๘๖. ฐปิตํ โหติ ปาติโมกฺขนฺติ เอตฺถ ปุเร วา ปจฺฉา วา ฐปิตมฺปิ อฏฺฐปิตํ โหติ, เขตฺเต ฐปิตเมว ปน ฐปิตํ นาม โหติ. ตสฺมา ‘‘สุณาตุ เม, ภนฺเต สงฺโฆ, อชฺชุโปสโถ ปนฺนรโส, ยทิ สงฺฆสฺส ปตฺตกลฺลํ, สงฺโฆ อุโปสถํ กเรยฺยา’’ติ เอตฺถ ยาว เร-การํ ภณติ, ตาว ฐเปตพฺพํ, อิทญฺหิ เขตฺตํ. ยฺย-กาเร ปน วุตฺเต ฐเปนฺเตน ปจฺฉา ฐปิตํ นาม โหติ. ‘‘สุณาตุ เม’’ติ อนารทฺเธเยว ฐเปนฺเตน ปุเร ฐปิตํ โหติ.

386. Regarding 'the Pātimokkha is suspended': Herein, even if it is suspended either before or after the proper time, it is considered not validly suspended. However, only what is suspended within the 'field' is truly called 'suspended.' Therefore, in the formal act, 'Venerable sirs, may the Saṅgha hear me... let the Saṅgha perform the Uposatha (kareyyā),' it should be suspended up until the time the syllable 're' is recited, for this is the 'field.' However, when the syllable 'yya' has been spoken, by one suspending it, it is called 'suspended afterward.' By one suspending it even before 'May the Saṅgha hear me' (suṇātu me) has been started, it is called 'suspended before.'

ปาติโมกฺขสวนารหกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on Those Worthy of Hearing the Pātimokkha is concluded.

ธมฺมิกาธมฺมิกปาติโมกฺขฏฺฐปนกถา

Discussion on the Lawful and Unlawful Suspension of the Pātimokkha

๓๘๗. อมูลิกาย [Pg.124] สีลวิปตฺติยา ปาติโมกฺขํ ฐเปติ อกตายาติ เตน ปุคฺคเลน สา วิปตฺติ กตา วา โหตุ อกตา วา, ปาติโมกฺขฏฺฐปนกสฺส สญฺญาอมูลิกวเสน อมูลิกา โหติ. กตากตายาติ กตญฺจ อกตญฺจ อุภยํ คเหตฺวา วุตฺตํ.

387. Regarding 'by a groundless transgression that was not committed': Whether that transgression was committed or not committed by that person, it is considered groundless on account of the groundlessness of the perception of the one suspending the Pātimokkha. Regarding 'committed and not committed': this is said having taken both the committed and the not committed.

ธมฺมิกํ สามคฺคึ น อุเปตีติ กมฺมํ โกเปตุกามตาย สงฺฆสฺส กมฺเม กรียมาเน เนว อาคจฺฉติ, น ฉนฺทํ เทติ, สมฺมุขีภูโตว ปฏิกฺโกสติ, เตน ทุกฺกฏํ อาปชฺชติ. อิจฺจสฺสาปิ สาปตฺติกสฺเสว ปาติโมกฺขํ ฐปิตํ โหติ. ปจฺจาทิยตีติ ‘‘ปุน กาตพฺพํ กมฺม’’นฺติ ปจฺจาทิยติ, เตน อุกฺโกฏนเกน ปาจิตฺติยํ อาปชฺชติ. อิจฺจสฺสาปิ สาปตฺติกสฺเสว ปาติโมกฺขํ ฐปิตํ โหติ.

Regarding 'He does not enter into lawful concord': When the Sangha is carrying out a legal act, wishing to disrupt it, he neither comes himself, nor gives his consent, and being present, he objects. For that, he incurs a dukkaṭa offense. Thus, for him, being one with an offense, the Pātimokkha is suspended. Regarding 'He revokes it': he revokes it, thinking, “The act should be done again.” By that objection, he incurs a pācittiya offense. Thus, for him, being one with an offense, the Pātimokkha is suspended.

ธมฺมิกาธมฺมิกปาติโมกฺขฏฺฐปนกถา นิฏฺฐิตา.

The Discussion on the Lawful and Unlawful Suspension of the Pātimokkha is concluded.

ธมฺมิกปาติโมกฺขฏฺฐปนกถา

Discussion on the Lawful Suspension of the Pātimokkha

๓๘๘. เยหิ อากาเรหิ เยหิ ลิงฺเคหิ เยหิ นิมิตฺเตหีติ เอตฺถ มคฺเคนมคฺคปฏิปาทนาทีสุ อาการาทิสญฺญา เวทิตพฺพา. เตน ทิฏฺเฐน เตน สุเตน ตาย ปริสงฺกายาติ เอตฺถ ทิฏฺฐญฺจ สุตญฺจ ปาฬิยํ อาคตเมว. สเจ ปน เตหิ ทิฏฺฐสุเตหิ ปริสงฺกํ อุปฺปาเทยฺย, ตํ สนฺธาย วุตฺตํ ‘‘ตาย ปริสงฺกายา’’ติ.

388. Regarding 'By whatever modes, by whatever marks, by whatever signs': here, the designations of 'mode' and so on should be understood in matters such as establishing one on the path by means of the path, and so on. Regarding 'By what is seen, by what is heard, by that suspicion': here, what is seen and what is heard are indeed found in the Pāḷi. But if one were to generate suspicion based on those seen and heard things, it is with reference to that that it is said, 'by that suspicion'.

ธมฺมิกปาติโมกฺขฏฺฐปนกถา นิฏฺฐิตา.

The Discussion on the Lawful Suspension of the Pātimokkha is concluded.

อตฺตาทานองฺคกถา

Discussion on the Factors of Taking up a Case Oneself

๓๙๘. อตฺตาทานํ อาทาตุกาเมนาติ เอตฺถ สาสนํ โสเธตุกาโม ภิกฺขุ ยํ อธิกรณํ อตฺตนา อาทิยติ, ตํ อตฺตาทานนฺติ วุจฺจติ. อกาโล อิมํ อตฺตาทานํ อาทาตุนฺติ เอตฺถ ราชภยํ โจรภยํ ทุพฺภิกฺขภยํ วสฺสารตฺโตติ อยํ อกาโล, วิปรีโต กาโล.

398. Regarding 'wishing to take up a case for oneself': here, when a monk wishing to purify the Dispensation takes up a legal issue by himself, that is called 'taking up for oneself'. Regarding 'It is the wrong time to take up this case for oneself': here, fear of kings, fear of thieves, fear of famine, or the night-time during the rainy season—this is the wrong time; the opposite is the right time.

อภูตํ อิทํ อตฺตาทานนฺติ อสนฺตมิทํ, มยา อธมฺโม วา ธมฺโมติ, ธมฺโม วา อธมฺโมติ, อวินโย วา วินโยติ, วินโย วา อวินโยติ, ทุสฺสีโล วา ปุคฺคโล สีลวาติ, สีลวา วา ทุสฺสีโลติ คหิโตติ อตฺโถ; วิปริยาเยน ภูตํ เวทิตพฺพํ. อนตฺถสํหิตํ อิทํ อตฺตาทานนฺติ เอตฺถ [Pg.125] ยํ ชีวิตนฺตรายาย วา พฺรหฺมจริยนฺตรายาย วา สํวตฺตติ, อิทํ อนตฺถสํหิตํ, วิปรีตํ อตฺถสํหิตํ นาม.

Regarding 'This taking up for oneself is untrue': this means it is non-existent. The meaning is: 'The non-Dhamma has been taken by me as Dhamma, or the Dhamma as non-Dhamma; the non-discipline as discipline, or the discipline as non-discipline; an immoral person as a virtuous person, or a virtuous person as an immoral person.' The true should be understood in the opposite way. Regarding 'This taking up for oneself is not connected with benefit': here, whatever leads to danger to life or to danger to the holy life, this is 'not connected with benefit'. The opposite is called 'connected with benefit'.

น ลภิสฺสามิ สนฺทิฏฺเฐ สมฺภตฺเต ภิกฺขูติ อปฺเปกทา หิ ราชภยาทีสุ เอวรูปา อตฺตโน ปกฺขสฺส อุปตฺถมฺภกา ภิกฺขู ลทฺธุํ น สกฺกา โหนฺติ, ตํ สนฺธาย วุตฺตํ ‘‘น ลภิสฺสามี’’ติ. อปฺเปกทา ปน เขมสุภิกฺขาทีสุ ลทฺธุํ สกฺกา โหนฺติ, ตํ สนฺธาย ‘‘ลภิสฺสามี’’ติ วุตฺตํ.

Regarding 'I will not obtain monks who are seen and well-disposed': for at times, due to dangers such as those from kings, such monks who support one’s own side cannot be obtained. It is with reference to that that it is said, 'I will not obtain.' But at other times, in situations of safety, prosperity, and so on, they can be obtained. It is with reference to that that it is said, 'I will obtain'.

ภวิสฺสติ สงฺฆสฺส ตโตนิทานํ ภณฺฑนนฺติ โกสมฺพกานํ วิย ภณฺฑนํ กลโห วิคฺคโห วิวาโท สงฺฆเภโท จ ภวิสฺสตีติ. ปจฺฉาปิ อวิปฺปฏิสารกรํ ภวิสฺสตีติ สุภทฺทํ วุฑฺฒปพฺพชิตํ นิคฺคเหตฺวา ปญฺจสติกสงฺคีตึ กโรนฺตสฺส มหากสฺสปตฺเถรสฺเสว, ทสวตฺถุเก อธิกรเณ ทสภิกฺขุสหสฺสานิ นิคฺคเหตฺวา สตฺตสติกสงฺคีตึ กโรนฺตสฺส อายสฺมโต ยสสฺเสว, สฏฺฐิภิกฺขุสหสฺสานิ นิคฺคเหตฺวา สหสฺสิกสงฺคีตึ กโรนฺตสฺส โมคฺคลิปุตฺตติสฺสตฺเถรสฺเสว จ ปจฺฉา สมนุสฺสรณกรณํ โหติ, สาสนสฺส จ วิคตุปกฺกิเลสจนฺทิมสูริยสสฺสิริกตาย สํวตฺตติ.

Regarding 'There will be for the Sangha a cause for dispute arising from that': like that of the Kosambī monks, there will be quarreling, strife, contention, dispute, and schism in the Sangha. Regarding 'Later, it will cause no remorse': just as for the Elder Mahākassapa, who, having subdued Subhadda, the one who ordained in old age, held the council of five hundred; and just as for the Venerable Yasa, who, having subdued ten thousand monks in the legal issue concerning the ten points, held the council of seven hundred; and just as for the Elder Moggaliputtatissa, who, having subdued sixty thousand monks, held the council of one thousand—afterwards, it becomes a cause for repeated recollection, and it leads to the Dispensation having a glory like that of the moon and sun free from defiling dangers.

อตฺตาทานองฺคกถา นิฏฺฐิตา.

The Discussion on the Factors of Taking up a Case Oneself is concluded.

โจทเกนปจฺจเวกฺขิตพฺพธมฺมกถา

The Discourse on the Qualities to be Reviewed by the Accuser

๓๙๙. อจฺฉิทฺเทน อปฺปฏิมํเสนาติอาทีสุ เยน คหฏฺฐปพฺพชิเตสุ โย โกจิ ปหโฏ วา โหติ, คิหีนํ คณฺฑผาลนาทีนิ เวชฺชกมฺมานิ วา กตานิ, ตสฺส กายสมาจาโร อุปจิกาหิ ขายิตตาลปณฺณมิว ฉิทฺโท จ ปฏิมาสิตุํ ยตฺถ กตฺถจิ คเหตฺวา อากฑฺฒิตุํ สกฺกุเณยฺยตาย สปฺปฏิมํโส จ โหติ, วิปรีโต อจฺฉิทฺโท อปฺปฏิมํโสติ เวทิตพฺโพติ. วจีสมาจาโร ปน มุสาวาทโอมสวาทเปสุญฺญอมูลกานุทฺธํสนาทีหิ ฉิทฺโท จ สปฺปฏิมํโส จ โหติ, วิปรีโต อจฺฉิทฺโท อปฺปฏิมํโส.

399. In the phrases beginning with 'unpierced and unassailable': When a certain monk has struck anyone among householders and monastics, or has performed medical works for householders such as lancing boils, his bodily conduct is like a palm leaf eaten by termites: it is both pierced and, due to its being able to be grasped and pulled anywhere for examination, it is assailable. The opposite is to be understood as unpierced and unassailable. Verbal conduct, for its part, is pierced and assailable through false speech, contemptuous speech, slander, groundless accusation, and so on; the opposite is unpierced and unassailable.

เมตฺตํ นุ โข เม จิตฺตนฺติ ปลิโพเธ ฉินฺทิตฺวา กมฺมฏฺฐานภาวนานุโยเคน อธิคตํ เมตฺตจิตฺตํ. อนาฆาตนฺติ อาฆาตวิรหิตํ, วิกฺขมฺภนวเสน วิหตาฆาตนฺติ อตฺโถ. อิทํ ปนาวุโส กตฺถ วุตฺตํ ภควตาติ อิทํ สิกฺขาปทํ กตรสฺมึ นคเร วุตฺตนฺติ อตฺโถ.

Regarding 'Is my mind indeed one with loving-kindness?': this is the mind with loving-kindness that is attained by means of application to the development of the meditation subject after having cut off the obstructions. Regarding 'free from ill-will': this means devoid of ill-will; the meaning is that ill-will has been destroyed by means of suppression. Regarding 'But, friend, where was this spoken by the Blessed One?': the meaning is, in which city was this training rule spoken?

โจทเกนปจฺจเวกฺขิตพฺพธมฺมกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Qualities to be Reviewed by the Accuser is concluded.

โจทเกนอุปฏฺฐาเปตพฺพกถา

The Discourse on What Should Be Established by the Accuser

๔๐๐. กาเลน [Pg.126] วกฺขามีติอาทีสุ เอโก เอกํ โอกาสํ กาเรตฺวา โจเทนฺโต กาเลน วทติ นาม. สงฺฆมชฺฌคณมชฺฌสลากคฺคยาคุอคฺควิตกฺกมาฬกภิกฺขาจารมคฺคอาสนสาลาทีสุ อุปฏฺฐาเกหิ ปริวาริตกฺขเณ วา โจเทนฺโต อกาเลน วทติ นาม. ตจฺเฉน วทนฺโต ภูเตน วทติ นาม. ‘‘อมฺโภ มหลฺลก, ปริสาวจร, ปํสุกูลิก, ธมฺมกถิก, ปติรูปํ ตว อิท’’นฺติ วทนฺโต ผรุเสน วทติ นาม. การณนิสฺสิตํ ปน กตฺวา ‘‘ภนฺเต มหลฺลกตฺถ, ปริสาวจรา, ปํสุกูลิกา, ธมฺมกถิกตฺถ, ปติรูปํ ตุมฺหากํ อิท’’นฺติ วทนฺโต สณฺเหน วทติ นาม. การณนิสฺสิตํ กตฺวา วทนฺโต อตฺถสํหิเตน วทติ นาม. เมตฺตจิตฺโต วกฺขามิ โน โทสนฺตโรติ เมตฺตจิตฺตํ อุปฏฺฐเปตฺวา วกฺขามิ, น ทุฏฺฐจิตฺโต หุตฺวา.

400. In the phrases beginning with 'I will speak at the proper time': When one person, having been granted an opportunity by another, accuses them, this is called speaking 'at the proper time.' One who accuses in the midst of the Sangha, in the midst of a group, at the place for distributing voting-tickets, at the place for distributing rice-gruel, in an enclosure for contemplation, on the path for the alms-round, in a sitting-hall, and so on, or at a moment when one is surrounded by attendants, is said to speak 'at an improper time.' One who speaks with what is true is said to speak with what is factual. One who speaks saying, 'Hey, old man! Hey, frequenter of the assembly! Hey, rag-robe wearer! Hey, Dhamma-preacher! Is this proper for you?' is said to speak harshly. However, one who speaks having based it on a reason, saying, 'Venerable sirs, you are elders, you are frequenters of the assembly, you are rag-robe wearers, you are Dhamma-preachers. Is this proper for you?' is said to speak gently. One who speaks having based it on a reason is said to speak what is beneficial. Regarding 'I will speak with a mind of loving-kindness, not with a mind of ill-will': this means, 'Having established a mind of loving-kindness, I will speak; I will not speak after becoming one with a mind corrupted by hatred.'

โจทเกนอุปฏฺฐาเปตพฺพกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on What Should Be Established by the Accuser is concluded.

โจทกจุทิตกปฏิสํยุตฺตกถา

The Discourse Connected with the Accuser and the Accused.

๔๐๑. อชฺฌตฺตํ มนสิกริตฺวาติ อตฺตโน จิตฺเต อุปฺปาเทตฺวา. การุญฺญตาติ กรุณาภาโว. อิมินา กรุณญฺจ กรุณาปุพฺพภาคญฺจ ทสฺเสติ. หิเตสิตาติ หิตคเวสนตา. อนุกมฺปิตาติ เตน หิเตน สํโยชนตา. ทฺวีหิปิ เมตฺตญฺจ เมตฺตาปุพฺพภาคญฺจ ทสฺเสติ. อาปตฺติวุฏฺฐานตาติ อาปตฺติโต วุฏฺฐาเปตฺวา สุทฺธนฺเต ปติฏฺฐาปนา. วตฺถุํ โจเทตฺวา สาเรตฺวา ปฏิญฺญํ อาโรเปตฺวา ยถาปฏิญฺญาย กมฺมกรณํ วินยปุเรกฺขารตา นาม. อิเม ปญฺจ ธมฺเมติ เย เอเต การุญฺญตาติอาทินา นเยน วุตฺตา, อิเม ปญฺจ ธมฺเม อชฺฌตฺตํ มนสิ กริตฺวา ปโร โจเทตพฺโพติ.

401. ‘Having attended to it inwardly’ means having generated it in one’s own mind. ‘Compassion’ is the state of compassion. By this, it shows both compassion that has reached absorption and its preliminary stage. ‘Desiring welfare’ is the seeking of benefit. ‘Sympathy’ is connecting one with that welfare. By both of these, it shows both loving-kindness that has reached absorption and its preliminary stage. ‘Raising up from an offense’ means establishing one in a pure state after having raised them up from an offense. ‘Holding the Vinaya foremost’ is the name for the act of accusing regarding the matter, causing one to remember, bringing one to a confession, and performing an act according to that confession. ‘These five qualities’ means: having attended inwardly to these five qualities, which were spoken in the manner beginning with ‘compassion,’ another should be accused. This is the meaning.

สจฺเจ จ อกุปฺเป จาติ วจีสจฺเจ จ อกุปฺปนตาย จ. จุทิตเกน หิ สจฺจญฺจ วตฺตพฺพํ, โกโป จ น กาตพฺโพ. เนว อตฺตนา กุชฺฌิตพฺโพ, น ปโร ฆฏฺเฏตพฺโพติ อตฺโถ. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมวาติ.

‘And in truth and in imperturbability’ means in verbal truth and in the state of not being angry. Indeed, the accused person should speak the truth, and anger should not be produced. The meaning is that one should neither become angry oneself nor provoke another. The rest is clear in all instances.

โจทกจุทิตกปฏิสํยุตฺตกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse Connected with the Accuser and the Accused is concluded.

ปาติโมกฺขฏฺฐปนกฺขนฺธกวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

The Commentary on the Khandhaka on the Suspension of the Pātimokkha is concluded.

๑๐. ภิกฺขุนิกฺขนฺธกํ

10. The Chapter on Bhikkhunīs

มหาปชาปติโคตมีวตฺถุกถา

The Story of Mahāpajāpatī Gotamī.

๔๐๒. ภิกฺขุนิกฺขนฺธเก [Pg.127] – อลํ โคตมิ มา เต รุจฺจีติ กสฺมา ปฏิกฺขิปติ, นนุ สพฺเพสมฺปิ พุทฺธานํ จตสฺโส ปริสา โหนฺตีติ? กามํ โหนฺติ, กิลเมตฺวา ปน อเนกกฺขตฺตุํ ยาจิเตน อนุญฺญาตํ ปพฺพชฺชํ ‘‘ทุกฺเขน ลทฺธา อยํ อมฺเหหี’’ติ สมฺมา ปริปาเลสฺสนฺตีติ ภทฺทกํ กตฺวา อนุชานิตุกาโม ปฏิกฺขิปติ. อฏฺฐครุธมฺมกถา มหาวิภงฺเคเยว กถิตา.

402. In the Chapter on Bhikkhunīs: Why does the Blessed One refuse, saying, ‘Enough, Gotamī, let it not please you’? Is it not so that all Buddhas have four assemblies? Indeed, they do. However, he refuses because he desires to grant it as a good thing, thinking that when the going forth is permitted after being requested many times with effort, they will guard it well, reflecting, ‘This was obtained by us with difficulty.’ The discourse on the eight weighty rules has been spoken in the Mahāvibhaṅga itself.

๔๐๓. กุมฺภเถนเกหีติ กุมฺเภ ทีปํ ชาเลตฺวา เตน อาโลเกน ปรฆเร ภณฺฑํ วิจินิตฺวา เถนกโจเรหิ.

403. ‘By pot-thieves’ means: by thieves who, having lit a lamp in a pot, search for goods in another’s house with that light.

เสตฏฺฐิกา นาม โรคชาตีติ เอโก ปาณโก นาฬิมชฺฌคตํ กณฺฑํ วิชฺฌติ, เยน วิทฺธตฺตา นิกฺขนฺตมฺปิ สาลิสีสํ ขีรํ คเหตุํ น สกฺโกติ.

‘The type of disease called Setaṭṭhikā’ means: a certain small creature pierces the stalk located in the middle of the stem, and because it has been pierced, the head of rice, even when it has emerged, is not able to take up the milky sap.

มญฺชิฏฺฐิกา นาม โรคชาตีติ อุจฺฉูนํ อนฺโตรตฺตภาโว. มหโต ตฬากสฺส ปฏิกจฺเจว อาฬินฺติ อิมินา ปน เอตมตฺถํ ทสฺเสติ – ยถา มหโต ตฬากสฺส อาฬิยา อพทฺธายปิ กิญฺจิ อุทกํ ติฏฺเฐยฺย, ปฐมเมว พทฺธาย ปน ยํ อพทฺธปจฺจยา น ติฏฺเฐยฺย, ตมฺปิ ติฏฺเฐยฺย; เอวเมว เย อิเม อนุปฺปนฺเน วตฺถุสฺมึ ปฏิกจฺเจว อวีติกฺกมนตฺถาย ครุธมฺมา ปญฺญตฺตา. เตสุ อปญฺญตฺเตสุปิ มาตุคามสฺส ปพฺพชิตตฺตา ปญฺเจว วสฺสสตานิ สทฺธมฺโม ติฏฺเฐยฺย. ปฏิกจฺเจว ปญฺญตฺตตฺตา ปน อปรานิปิ ปญฺจวสฺสสตานิ ฐสฺสตีติ เอวํ ปฐมํ วุตฺตํ วสฺสสหสฺสเมว ฐสฺสตีติ. วสฺสสหสฺสนฺติ เจตํ ปฏิสมฺภิทาปเภทปฺปตฺตขีณาสววเสเนว วุตฺตํ. ตโต ปน อุตฺตริมฺปิ สุกฺขวิปสฺสกขีณาสววเสน วสฺสสหสฺสํ, อนาคามิวเสน วสฺสสหสฺสํ, สกทาคามิวเสน วสฺสสหสฺสํ, โสตาปนฺนวเสน วสฺสสหสฺสนฺติ เอวํ ปญฺจวสฺสสหสฺสานิ ปฏิเวธสทฺธมฺโม ฐสฺสติ. ปริยตฺติธมฺโมปิ ตานิเยว. น หิ ปริยตฺติยา อสติ ปฏิเวโธ [Pg.128] อตฺถิ, นาปิ ปริยตฺติยา สติ ปฏิเวโธ น โหติ; ลิงฺคํ ปน ปริยตฺติยา อนฺตรหิตายปิ จิรํ ปวตฺติสฺสตีติ.

‘The type of disease called Mañjiṭṭhikā’ is the state of the inside of sugarcanes becoming red. Furthermore, by the phrase ‘an embankment for a large reservoir beforehand,’ it shows this meaning: just as for a large reservoir, even if an embankment is not built, some water might remain, but if the embankment is built from the very beginning, then even that water which would not have remained due to the lack of an embankment will also remain. In the same way, these weighty rules were laid down beforehand, before the matter had arisen, for the sake of non-transgression. Even if these had not been laid down, due to women having gone forth, the good Dhamma would have stood for only five hundred years. However, because they were laid down beforehand, it will stand for another five hundred years. Thus, it will stand for the one thousand years that was first mentioned. And this ‘one thousand years’ was spoken only with reference to the Arahants who have attained the divisions of the Paṭisambhidā. But beyond that, it will stand for one thousand years with reference to the dry-insight Arahants, one thousand years with reference to the non-returners, one thousand years with reference to the once-returners, and one thousand years with reference to the stream-enterers. Thus, the good Dhamma of penetration will stand for five thousand years. The Dhamma of learning will also stand for that same amount of time. Indeed, when there is no learning, there is no penetration; nor is it that when there is learning, there is no penetration. However, the outward sign will continue for a long time even when learning has disappeared.

มหาปชาปติโคตมีวตฺถุกถา นิฏฺฐิตา.

The Story of Mahāpajāpatī Gotamī is concluded.

ภิกฺขุนีอุปสมฺปทานุชานนกถา

The Discourse on Authorizing the Full Ordination of Bhikkhunīs.

๔๐๔. อนุชานามิ ภิกฺขเว ภิกฺขูหิ ภิกฺขุนิโย อุปสมฺปาเทตุนฺติ อิมาย อนุปญฺญตฺติยา ภิกฺขู ปญฺจสตา สากิยานิโย มหาปชาปติยา สทฺธิวิหารินิโย กตฺวา อุปสมฺปาเทสุํ. อิติ ตา สพฺพาปิ เอกโตอุปสมฺปนฺนา นาม อเหสุํ. เย โข ตฺวํ โคตมีติ อิมินา โอวาเทน โคตมี อรหตฺตํ ปตฺตา.

404. “I allow, O bhikkhus, that bhikkhunīs be given the full ordination by bhikkhus.” By this supplementary allowance, the bhikkhus ordained five hundred Sakyan ladies, having made them the disciples living with Mahāpajāpatī. Thus, they all came to be known as 'ordained on one side'. By this exhortation, “You, indeed, Gotamī…,” Gotamī attained Arahantship.

๔๐๙. กมฺมํ น กรียตีติ ตชฺชนียาทิ สตฺตวิธมฺปิ กมฺมํ น กรียติ. ขมาเปนฺตีติ น ปุน เอวํ กริสฺสามีติ ขมาเปนฺติ.

409. “A formal act is not to be performed” means that any of the seven kinds of formal acts, beginning with the act of censure, is not to be performed. “They ask for forgiveness” means they ask for forgiveness, saying, “I will not do so again.”

๔๑๐. อนุชานามิ, ภิกฺขเว, ภิกฺขูหิ ภิกฺขุนีนํ กมฺมํ โรเปตฺวา นิยฺยาเทตุนฺติ เอตฺถ ตชฺชนียาทีสุ ‘‘อิทํ นาม กมฺมํ เอติสฺสา กาตพฺพ’’นฺติ เอวํ โรเปตฺวา ‘‘ตํ ทานิ ตุมฺเหว กโรถา’’ติ นิยฺยาเทตพฺพํ. สเจ ปน อญฺญสฺมึ โรปิเต อญฺญํ กโรนฺติ, ‘‘ตชฺชนียกมฺมารหสฺส นิยสฺสกมฺมํ กโรตี’’ติ เอตฺถ วุตฺตนเยน กาเรตพฺพตํ อาปชฺชนฺติ.

410. In the passage, “I allow, O bhikkhus, that bhikkhus, having assigned a formal act for bhikkhunīs, may hand it over,” the meaning should be understood thus: Among the formal acts beginning with the act of censure, having assigned it by stating, “This particular formal act should be performed for this bhikkhunī,” it should be handed over by saying, “Now, you yourselves should perform it.” If, however, when one act has been assigned, they perform another, they become liable to have the act carried out according to the method stated in the passage, “...performs an act of subordination for one who is deserving of an act of censure.”

๔๑๑. กทฺทโมทเกนาติ เอตฺถ น เกวลํ กทฺทโมทเกน, วิปฺปสนฺนอุทกรชนกทฺทมาทีสุปิ เยน เกนจิ โอสิญฺจนฺตสฺส ทุกฺกฏเมว. อวนฺทิโย โส ภิกฺขเว ภิกฺขุ ภิกฺขุนิสงฺเฆน กาตพฺโพติ ภิกฺขุนุปสฺสเย สนฺนิปติตฺวา ‘‘อสุโก นาม อยฺโย ภิกฺขุนีนํ อปสาทนียํ ทสฺเสติ, เอตสฺส อยฺยสฺส อวนฺทิยกรณํ รุจฺจตี’’ติ เอวํ ติกฺขตฺตุํ สาเวตพฺพํ. เอตฺตาวตา อวนฺทิโย กโต โหติ. ตโต ปฏฺฐาย ยถา สามเณเร ทิสฺวา น วนฺทนฺติ; เอวเมว ทิสฺวาปิ น วนฺทิตพฺโพ. เตน ภิกฺขุนา สมฺมา วตฺตนฺเตน ภิกฺขุนุปสฺสยํ อาคนฺตฺวา วิหาเรเยว สงฺฆํ วา คณํ วา เอกปุคฺคลํ วา อุปสงฺกมิตฺวา อุกฺกุฏิกํ นิสีทิตฺวา อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวา ‘‘ภิกฺขุนิสงฺโฆ มยฺหํ ขมตู’’ติ ขมาเปตพฺพํ. เตน ภิกฺขุนา ภิกฺขุนีนํ สนฺติกํ อาคนฺตฺวา ‘‘เอโส ภิกฺขุ ตุมฺเห ขมาเปตี’’ติ วตฺตพฺพํ. ตโต ปฏฺฐาย โส วนฺทิตพฺโพ. อยเมตฺถ สงฺเขโป, วิตฺถารํ ปน กมฺมวิภงฺเค วกฺขาม.

411. Regarding “with muddy water”: it is an offense of wrong-doing for a bhikkhu who sprinkles not only with muddy water, but with any substance such as clear water, dyed water, or mud. Regarding “That bhikkhu, O bhikkhus, is to be made unworthy of veneration by the Bhikkhunī Saṅgha”: having assembled in the bhikkhunīs' residence, it should be announced three times thus: “The venerable of such-and-such a name shows disrespect to the bhikkhunīs. Is the act of making this venerable one unworthy of veneration approved?” By this much, he is made unworthy of veneration. From then on, just as they do not pay homage upon seeing a novice, in the same way, he is not to be paid homage even upon being seen. That bhikkhu, conducting himself properly, not going to the bhikkhunīs' residence, should, in the bhikkhus' monastery itself, approach the Saṅgha, a group, or a single individual, sit down in a squatting position, raise his joined hands, and ask for forgiveness, saying: “May the Bhikkhunī Saṅgha forgive me.” A bhikkhu should then go to the bhikkhunīs and say, “That bhikkhu asks for your forgiveness.” From that time onwards, he is to be paid homage. This is the summary here; the detailed explanation, however, we will give in the Kammavibhaṅga.

โอภาเสนฺตีติ [Pg.129] อสทฺธมฺเมน โอภาเสนฺติ. ภิกฺขุนีหิ สทฺธึ สมฺปโยเชนฺตีติ ภิกฺขุนีหิ สทฺธึ ปุริเส อสทฺธมฺเมน สมฺปโยเชนฺติ. อวนฺทิยกรณํ วุตฺตนยเมว. อาวรณนฺติ วิหารปฺปเวสเน นิวารณํ. โอวาทํ ฐเปตุนฺติ เอตฺถ น ภิกฺขุนุปสฺสยํ คนฺตฺวา ฐเปตพฺโพ. โอวาทตฺถาย ปน อาคตา ภิกฺขุนิโย วตฺตพฺพา ‘‘อสุกา นาม ภิกฺขุนี สาปตฺติกา, ตสฺสา โอวาทํ ฐเปมิ, มา ตาย สทฺธึ อุโปสถํ กริตฺถา’’ติ. กายวิวรณาทีสุปิ ทณฺฑกมฺมํ วุตฺตนยเมว.

“They speak abusively” means they speak abusively with the practice of the untrue. “They cause them to associate with bhikkhunīs” means they cause men to associate with bhikkhunīs through the practice of the untrue. The making of one unworthy of veneration is in the manner already stated. “Obstruction” means the prevention of entry into the monastery. Regarding “to suspend the instruction”: it should not be suspended by going to the bhikkhunīs' residence. Rather, the bhikkhunīs who have come for the instruction should be told: “The bhikkhunī named so-and-so has an offense. I suspend the instruction for her. Do not perform the Uposatha with her.” In the cases of exposing the body and so on, the punitive act is also in the manner already stated.

๔๑๓. น ภิกฺขเว ภิกฺขุนิยา โอวาโท น คนฺตพฺโพติอาทิ ภิกฺขุนิวิภงฺควณฺณนายํ วุตฺตเมว.

413. The passage beginning, “O bhikkhus, one should not go for a bhikkhunī's instruction…” has already been stated in the commentary on the Bhikkhunīvibhaṅga.

๔๑๖. ผาสุกา นเมนฺตีติ คิหิทาริกาโย วิย ฆนปฏฺฏเกน กายพนฺธเนน ผาสุกา นมนตฺถาย พนฺธนฺติ. เอกปริยากตนฺติ เอกวารํ ปริกฺขิปนกํ.

416. “They bend the ribs” means that, like lay girls, they bind their ribs with a thick body-band for the purpose of bending them. “Made of a single layer” means that which encircles one time.

วิลีเวน ปฏฺเฏนาติ สณฺเหหิ เวฬุวิลีเวหิ กตปฏฺเฏน. ทุสฺสปฏฺเฏนาติ เสตวตฺถปฏฺเฏน. ทุสฺสเวณิยาติ ทุสฺเสน กตเวณิยา. ทุสฺสวฏฺฏิยาติ ทุสฺเสน กตวฏฺฏิยา. โจฬปฏฺฏาทีสุ โจฬกาสาวํ โจฬนฺติ เวทิตพฺพํ.

“With a band of bamboo strips” means with a band made of fine bamboo strips. “With a cloth band” means with a band of white cloth. “With a cloth braid” means with a braid made of cloth. “With a cloth roll” means with a roll made of cloth. In “rag-cloth band” and so on, “rag-cloth” should be understood as coarse cloth dyed with an astringent.

อฏฺฐิลฺเลนาติ โคชงฺฆฏฺฐิเกน. ชฆนนฺติ กฏิปฺปเทโส วุจฺจติ. หตฺถํ โกฏฺฏาเปนฺตีติ อคฺคพาหํ โกฏฺฏาเปตฺวา โมรปตฺตาทีหิ จิตฺตาลงฺการํ กโรนฺติ. หตฺถโกจฺฉนฺติ ปิฏฺฐิหตฺถํ. ปาทนฺติ ชงฺฆํ. ปาทโกจฺฉนฺติ ปิฏฺฐิปาทํ.

“With a bone” means with a cow's shin-bone. “Jaghana” is said to be the hip region. “They have the hand struck” means that having had the forearm struck, they make a colorful decoration with such things as peacock feathers. “Hatthakoccha” is the back of the hand. “Pāda” is the lower leg. “Pādakoccha” is the top of the foot.

๔๑๗. มุขลิมฺปนาทีนิ วุตฺตนยาเนว. อวงฺคํ กโรนฺตีติ อกฺขี อญฺชนฺติโย อวงฺคเทเส อโธมุขํ เลขํ กโรนฺติ. วิเสสกนฺติ คณฺฑปฺปเทเส วิจิตฺรสณฺฐานํ วิเสสกํ กโรนฺติ. โอโลเกนฺตีติ วาตปานํ วิวริตฺวา วีถึ โอโลเกนฺติ. สาโลเก ติฏฺฐนฺตีติ ทฺวารํ วิวริตฺวา อุปฑฺฒกายํ ทสฺเสนฺติโย ติฏฺฐนฺติ. นจฺจนฺติ นฏสมชฺชํ กาเรนฺติ. เวสึ วุฏฺฐาเปนฺตีติ คณิกํ วุฏฺฐาเปนฺติ. ปานาคารํ ฐเปนฺตีติ สุรํ วิกฺกิณนฺติ. สูนํ ฐเปนฺตีติ มํสํ วิกฺกิณนฺติ. อาปณนฺติ นานาภณฺฑานํ อเนกวิธํ อาปณํ ปสาเรนฺติ. ทาสํ อุปฏฺฐาเปนฺตีติ ทาสํ คเหตฺวา เตน อตฺตโน เวยฺยาวจฺจํ กาเรนฺติ. ทาสีอาทีสุปิ เอเสว นโย. หริตกปกฺกิกํ [Pg.130] ปกิณนฺตีติ หริตกญฺเจว ปกฺกญฺจ ปกิณนฺติ; ปกิณฺณกาปณํ ปสาเรนฺตีติ วุตฺตํ โหติ.

417. Applying cosmetics to the face and so on are in the manner already stated. “They make an 'avaṅga' mark” means that when applying collyrium to the eyes, they draw a downward-facing line at the outer corner of the eye. “A 'visesaka' mark” means they make a 'visesaka' mark of a variegated shape on the cheek region. “They look out” means they open a window and look out at the street. “They stand in the light” means they open a door and stand showing half of their body. “They dance” means they arrange for a troupe of dancers to perform. “They establish a prostitute” means they give ordination to a courtesan. “They set up a drinking hall” means they sell liquor. “They set up a slaughterhouse” means they sell meat. “A shop” means they set up a shop with many kinds of various goods. “They get a male slave” means they acquire a male slave and have him perform their services. For female slaves and so on, this is the same method. “They sell fresh and cooked produce” means they sell both fresh vegetables and cooked food; this is said to mean they set up a miscellaneous goods shop.

๔๑๘. สพฺพนีลกาทิกถา กถิตาเยว.

418. The discourse beginning with “all blue” has already been stated.

๔๑๙. ภิกฺขุนี เจ, ภิกฺขเว, กาลํ กโรนฺตีติอาทีสุ อยํ ปาฬิมุตฺตกวินิจฺฉโย – สเจ หิ ปญฺจสุ สหธมฺมิเกสุ โย โกจิ กาลํ กโรนฺโต ‘‘มมจฺจเยน มยฺหํ ปริกฺขาโร อุปชฺฌายสฺส โหตุ, อาจริยสฺส โหตุ, สทฺธิวิหาริกสฺส โหตุ, อนฺเตวาสิกสฺส โหตุ, มาตุ โหตุ, ปิตุ โหตุ, อญฺญสฺส วา ยสฺส กสฺสจิ โหตู’’ติ วทติ เตสํ น โหติ, สงฺฆสฺเสว โหติ. น หิ ปญฺจนฺนํ สหธมฺมิกานํ อจฺจยทานํ รุหติ, คิหีนํ ปน รุหติ. ภิกฺขุ หิ ภิกฺขุนิวิหาเร กาลํ กโรติ, ตสฺส ปริกฺขาโร ภิกฺขูนํเยว โหติ. ภิกฺขุนี ภิกฺขุวิหาเร กาลํ กโรติ, ตสฺสา ปริกฺขาโร ภิกฺขุนีนํเยว โหติ.

419. In the passage beginning, “If a bhikkhunī, O bhikkhus, should die…,” this is the legal decision that is independent of the Pāḷi text: Indeed, if any one of the five co-religionists, while dying, should say, “Upon my passing, let my requisites belong to my preceptor… to my teacher… to my co-resident… to my disciple… to my mother… to my father… or to anyone else whatsoever,” it does not become theirs; it belongs to the Saṅgha alone. For a gift made upon one's passing is not valid for the five kinds of co-religionists, but for laypeople it is valid. Indeed, if a bhikkhu dies in a bhikkhunīs' monastery, his requisites belong to the bhikkhus alone. If a bhikkhunī dies in a bhikkhus' monastery, her requisites belong to the bhikkhunīs alone.

๔๒๐. ปุราณมลฺลีติ ปุราเณ คิหิกาเล มลฺลกสฺส ภริยา. ปุริสพฺยญฺชนนฺติ ปุริสนิมิตฺตํ, ฉินฺนํ วา โหตุ อจฺฉินฺนํ วา, ปฏิจฺฉนฺนํ วา อปฺปฏิจฺฉนฺนํ วา. สเจ เอตสฺมึ ฐาเน ปุริสพฺยญฺชนนฺติ จิตฺตํ อุปฺปาเทตฺวา อุปนิชฺฌายติ, ทุกฺกฏํ.

420. “Purāṇamallī” means: in a former time, during the time of being a householder, the wife of a wrestler. “A male organ” means the male sign; whether it be severed or unsevered, whether it be covered or uncovered. If, regarding this place, one arouses the thought, “There is a male organ,” and gazes intently, it is an offense of wrong-doing.

๔๒๑. อตฺตโน ปริโภคตฺถาย ทินฺนํ นาม ยํ ‘‘ตุมฺเหเยว ปริภุญฺชถา’’ติ วตฺวา ทินฺนํ, ตํ อญฺญสฺส ททโต ทุกฺกฏํ. อคฺคํ คเหตฺวา ปน ทาตุํ วฏฺฏติ. สเจ อสปฺปายํ, สพฺพํ อปเนตุํ วฏฺฏติ. จีวรํ เอกาหํ วา ทฺวีหํ วา ปริภุญฺชิตฺวา ทาตุํ วฏฺฏติ. ปตฺตาทีสุปิ เอเสว นโย.

421. That which is given with the words, “You alone should consume this,” is called “given for one's own consumption.” For one who gives that to another, it is an offense of wrong-doing. However, it is allowable to give it after taking the first portion. If it is unsuitable, it is allowable to remove it all. It is allowable to give a robe after using it for one day or two days. This is the same method in the case of bowls and so on.

ภิกฺขูนํ สนฺนิธึ ภิกฺขุนีหิ ปฏิคฺคาหาเปตฺวาติ หิยฺโย ปฏิคฺคเหตฺวา ฐปิตมํสํ อชฺช อญฺญสฺมึ อนุปสมฺปนฺเน อสติ ภิกฺขูหิ ปฏิคฺคาหาเปตฺวา ภิกฺขุนีหิ ปริภุญฺชิตพฺพํ. ภิกฺขูหิ ปฏิคฺคหิตญฺหิ ภิกฺขุนีนํ อปฺปฏิคฺคหิตกฏฺฐาเน ติฏฺฐติ, ภิกฺขุนีนํ ปฏิคฺคหิตมฺปิ ภิกฺขูสุ เอเสว นโย.

“Having had it received by the bhikkhunīs in the presence of the bhikkhus” means: meat that was received yesterday and set aside should be consumed by the bhikkhunīs today, after having had the bhikkhus receive it, when there is no other unordained person present. Indeed, that which has been received by the bhikkhus stands in the position of being unreceived for the bhikkhunīs. And for that which has been received by the bhikkhunīs, this is the same method with regard to the bhikkhus.

๔๒๖. อาสนํ สํกสายนฺติโย กาลํ วีตินาเมสุนฺติ อญฺญํ วุฏฺฐาเปตฺวา อญฺญํ นิสีทาเปนฺติโย โภชนกาลํ อติกฺกาเมสุํ.

426. 'Moving the seats, they passed the time' means: having made one get up and having made another sit down, they caused the mealtime to be passed.

อฏฺฐนฺนํ [Pg.131] ภิกฺขุนีนํ ยถาวุฑฺฒนฺติ เอตฺถ สเจ ปุเร อฏฺฐสุ นิสินฺนาสุ ตาสํ อพฺภนฺตริมา อญฺญา อาคจฺฉติ, สา อตฺตโน นวกํ อุฏฺฐาเปตฺวา นิสีทิตุํ ลภติ. ยา ปน อฏฺฐหิปิ นวกตรา, สา สเจปิ สฏฺฐิวสฺสา โหติ, อาคตปฏิปาฏิยาว นิสีทิตุํ ลภติ. อญฺญตฺถ สพฺพตฺถ ยถาวุฑฺฒํ น ปฏิพาหิตพฺพนฺติ ฐเปตฺวา ภตฺตคฺคํ อญฺญสฺมึ จตุปจฺจยภาชนียฏฺฐาเน ‘‘อหํ ปุพฺเพ อาคตา’’ติ วุฑฺฒํ ปฏิพาหิตฺวา กิญฺจิ น คเหตพฺพํ; ยถาวุฑฺฒเมว วฏฺฏติ. ปวารณากถา กถิตาเยว.

'Among eight bhikkhunīs, according to seniority' means: herein, if, when eight bhikkhunīs are already seated, another bhikkhunī from among them arrives, she may have a bhikkhunī junior to herself get up, and she may sit. However, a bhikkhunī who is more junior than all eight, even if she is of sixty vassas, may sit only in the order of arrival. Regarding 'seniority should not be obstructed elsewhere everywhere': excepting the dining hall, in another place where the four requisites are distributed, one should not take anything by obstructing a senior, thinking, "I arrived first." It is allowable to take only according to seniority. The discussion on Pavāraṇā has already been stated.

๔๒๙. อิตฺถิยุตฺตนฺติอาทีหิ สพฺพยานานิ อนุญฺญาตานิ. ปาฏงฺกินฺติ ปฏโปฏฺฏลิกํ.

429. By the phrases beginning with 'drawn by women,' all vehicles are permitted. 'Pāṭaṅki' means a litter made of cloth.

๔๓๐. ทูเตน อุปสมฺปทา ทสนฺนํ อนฺตรายานํ เยน เกนจิ วฏฺฏติ. กมฺมวาจาปริโยสาเน สา ภิกฺขุนี ภิกฺขุนุปสฺสเย ฐิตา วา โหตุ นิปนฺนา วา ชาครา วา นิทฺทํ โอกฺกนฺตา วา, อุปสมฺปนฺนาว โหติ. ตาวเทว ฉายาทีนิ อาคตาย ทูตภิกฺขุนิยา อาจิกฺขิตพฺพานิ.

430. Ordination by a messenger is allowable on account of any one of the ten obstacles. At the conclusion of the Kammavācā, whether that bhikkhunī is standing in the bhikkhunī's residence, or lying down, or awake, or has fallen asleep, she is indeed ordained. At that very moment, the shadow and so on should be explained by the messenger bhikkhunī who has arrived.

๔๓๑. อุโทสิโตติ ภณฺฑสาลา. น สมฺมตีติ นปฺปโหติ. อุปสฺสยนฺติ ฆรํ. นวกมฺมนฺติ สงฺฆสฺสตฺถาย ภิกฺขุนิยา นวกมฺมมฺปิ กาตุํ อนุชานามีติ อตฺโถ.

431. 'Udositā' means a storehouse is given. 'Na sammati' means it is not sufficient. 'Upassaya' means a house or a monastery. 'Navakamma' means: "I allow a bhikkhunī to do new work for the benefit of the Saṅgha"—this is the meaning.

๔๓๒. ตสฺสา ปพฺพชิตายาติ ตสฺสา ปพฺพชิตกาเล. ยาว โส ทารโก วิญฺญุตํ ปาปุณาตีติ ยาว ขาทิตุํ ภุญฺชิตุํ นหายิตุญฺจ มณฺฑิตุญฺจ อตฺตโน ธมฺมตาย สกฺโกตีติ อตฺโถ.

432. 'When she had gone forth' means: at the time of her going forth. 'Until that boy reaches understanding' means: until he is able, by his own nature, to eat hard food, to eat soft food, to bathe, and to adorn himself—this is the meaning.

ฐเปตฺวา สาคารนฺติ สหคารเสยฺยมตฺตํ ฐเปตฺวา. ยถา อญฺญสฺมึ ปุริเส; เอวํ ทุติยิกาย ภิกฺขุนิยา ตสฺมึ ทารเก ปฏิปชฺชิตพฺพนฺติ ทสฺเสติ. มาตา ปน นหาเปตุํ ปาเยตุํ โภเชตุํ มณฺเฑตุํ อุเร กตฺวา สยิตุญฺจ ลภติ.

'Excepting with a householder' means: excepting only sleeping together in the same dwelling. It shows that just as one should act towards another man, so should the accompanying bhikkhunī act towards that boy. The mother, however, is allowed to bathe him, to suckle him, to feed him, to adorn him, and to sleep having placed him on her chest.

๔๓๔. ยเทว สา วิพฺภนฺตาติ ยสฺมา สา วิพฺภนฺตา อตฺตโน รุจิยา ขนฺติยา โอทาตานิ วตฺถานิ นิวตฺถา, ตสฺมาเยว สา อภิกฺขุนี, น สิกฺขาปจฺจกฺขาเนนาติ ทสฺเสติ. สา ปุน อุปสมฺปทํ น ลภติ.

434. 'Because that one has disrobed' means: it shows that because that bhikkhunī has disrobed, and according to her own liking and preference has worn white clothes, for that reason alone she is not a bhikkhunī, not on account of having renounced the training. She does not obtain ordination again.

สา [Pg.132] อาคตา น อุปสมฺปาเทตพฺพาติ น เกวลํ น อุปสมฺปาเทตพฺพา, ปพฺพชฺชมฺปิ น ลภติ. โอทาตานิ คเหตฺวา วิพฺภนฺตา ปน ปพฺพชฺชามตฺตํ ลภติ.

'She who has returned should not be ordained' means: not only should she not be ordained, she does not even obtain the going-forth. However, one who disrobed by taking up white clothes may obtain only the going-forth.

อภิวาทนนฺติอาทีสุ ปุริสา ปาเท สมฺพาหนฺตา วนฺทนฺติ, เกเส ฉินฺทนฺติ, นเข ฉินฺทนฺติ, วณปฏิกมฺมํ กโรนฺติ, ตํ สพฺพํ กุกฺกุจฺจายนฺตา น สาทิยนฺตีติ อตฺโถ. ตตฺเรเก อาจริยา ‘‘สเจ เอกโต วา อุภโต วา อวสฺสุตา โหนฺติ สารตฺตา, ยถาวตฺถุกเมว’’. เอเก อาจริยา ‘‘นตฺถิ เอตฺถ อาปตฺตี’’ติ วทนฺติ. เอวํ อาจริยวาทํ ทสฺเสตฺวา อิทํ โอทิสฺส อนุญฺญาตํ วฏฺฏตีติ อฏฺฐกถาสุ วุตฺตํ. ตํ ปมาณํ. ‘‘อนุชานามิ ภิกฺขเว สาทิตุ’’นฺติ หิ วจเนเนว ตํ กปฺปิยํ.

Regarding 'paying homage' and so on: men, massaging the feet, pay homage; they cut the hair; they cut the nails; they perform treatment for a wound. Being scrupulous, they do not consent to all that—this is the meaning. Therein, some teachers say: 'If on one side or on both sides they are lustful and infatuated, it is according to the respective offense-category.' Some teachers say: 'There is no offense herein.' Having thus shown the teachers' views, it is said in the ancient commentaries that since this was specifically permitted, it is allowable. That is the standard. Indeed, by the very words, 'I allow, O bhikkhus, to consent,' it is permissible.

๔๓๕. ปลฺลงฺเกน นิสีทนฺตีติ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา นิสีทนฺติ. อฑฺฒปลฺลงฺกนฺติ เอกํ ปาทํ อาภุชิตฺวา กตปลฺลงฺกํ. เหฏฺฐา วิวเฏ อุปริ ปฏิจฺฉนฺเนติ เอตฺถ สเจ กูโป ขโต โหติ, อุปริ ปน ปทรมตฺตเมว สพฺพทิสาสุ ปญฺญายติ, เอวรูเปปิ วฏฺฏติ.

435. 'They sit cross-legged' means: having folded the legs crosswise, they sit. 'Half-cross-legged' means: the half-cross-legged posture made by folding one leg. Herein, regarding 'open below, covered above', if a cesspool has been dug, but above only a plank is visible from all directions, even in such a case it is allowable to pass excrement.

๔๓๖. กุกฺกุสํ มตฺติกนฺติ กุณฺฑกญฺเจว มตฺติกญฺจ. เสสเมตฺถ อุตฺตานเมวาติ.

436. 'Broken rice and clay' means: broken rice and fine clay. The remainder herein is plain.

ภิกฺขุนีอุปสมฺปทานุชานนกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Authorization of the Bhikkhunīs' Ordination is concluded.

ภิกฺขุนิกฺขนฺธกวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

The Commentary on the Bhikkhunīkkhandhaka is concluded.

๑๑. ปญฺจสติกกฺขนฺธกํ

The Chapter of the Five Hundred

ขุทฺทานุขุทฺทกสิกฺขาปทกถา

The Discourse on the Minor and Lesser Training Rules

๔๔๑. ปญฺจสติกกฺขนฺธเก [Pg.133] – จตฺตาริ ปาราชิกานิ ฐเปตฺวา อวเสสานิ ขุทฺทานุขุทฺทกานีติ เอวมาทิ เอกสิกฺขาปทมฺปิ อปริจฺจชิตฺวา สพฺเพสํ สงฺคเหตพฺพภาวทสฺสนตฺถํ ปริยาเยน วุตฺตํ. อิทํ โว สมณานนฺติ อิทํ สมณานํ. ปทปูรณมตฺเต โวกาโร.

In the Chapter of the Five Hundred: The statement beginning with, 'Having set aside the four Pārājikas, the remaining are minor and lesser training rules,' was said by way of implication, so that not even a single training rule would be abandoned, for the purpose of showing that all are fit to be included. 'This for you, ascetics' means 'this is for ascetics.' The particle 'vo' is merely for filling out the line.

๔๔๓. อิทมฺปิ เต อาวุโส อานนฺท ทุกฺกฏนฺติ ‘‘อิทํ ตยา ทุฏฺฐุ กต’’นฺติ เกวลํ ครหนฺเตหิ เถเรหิ วุตฺตํ, น อาปตฺตึ สนฺธาย วุตฺตํ. น หิ เต อาปตฺตานาปตฺตึ น ชานนฺติ. อิทาเนว เจตํ อนุสฺสาวิตํ – ‘‘สงฺโฆ อปญฺญตฺตํ น ปญฺญเปติ, ปญฺญตฺตํ น สมุจฺฉินฺทตี’’ติ. เทเสหิ ตํ ทุกฺกฏนฺติ อิทมฺปิ จ ‘‘อาม, ภนฺเต, ทุฏฺฐุ มยา กต’’นฺติ เอวํ ปฏิชานาหิ, ตํ ทุกฺกฏนฺติ อิทํ สนฺธาย วุตฺตํ, น อาปตฺติเทสนํ. เถโร ปน ยสฺมา อสติยา น ปุจฺฉิ น อนาทเรน, ตสฺมา ตตฺถ ทุฏฺฐุกตภาวมฺปิ อสลฺลกฺเขนฺโต ‘‘นาหํ ตํ ทุกฺกฏํ ปสฺสามี’’ติ วตฺวา เถเรสุ คารวํ ทสฺเสนฺโต ‘‘อปิจายสฺมนฺตานํ สนฺธาย เทเสมิ ตํ ทุกฺกฏ’’นฺติ อาห. ยถา ตุมฺเห วทถ, ตถา ปฏิชานามีติ วุตฺตํ โหติ. เอเสว นโย อวเสเสสุ จตูสุ ฐาเนสุ. เสสเมตฺถ ยํ วตฺตพฺพํ สิยา, ตํ นิทานวณฺณนายเมว วุตฺตํ.

11. “This too, friend Ānanda, is a wrong-doing”—this was said by the elders merely to reproach, meaning, “This was badly done by you,” not with reference to an offense. For indeed, they know what is an offense and what is not. And just now this was announced: “The Saṅgha does not lay down what has not been laid down, nor does it abolish what has been laid down.” And as for, “Confess that wrong-doing,” this too was said with reference to this: 'You should acknowledge that it was badly done,' and not with reference to the confession of an offense. The Elder, however, because he did not ask out of lack of mindfulness, not out of disrespect, therefore, not even considering it to be a state of wrong-doing, said, “I do not see that as a wrong-doing.” Then, showing respect to the elders, he said, “But out of regard for the venerable ones, I confess that wrong-doing.” This means, “I acknowledge it as you say.” This same method applies in the remaining four instances. Whatever else should be said here has already been said in the commentary on the introduction.

ขุทฺทานุขุทฺทกสิกฺขาปทกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Minor and Lesser Training Rules is concluded.

ปญฺจสติกกฺขนฺธกวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

The Commentary on the Chapter of the Five Hundred is concluded.

๑๒. สตฺตสติกกฺขนฺธกํ

441. The Chapter of the Seven Hundred

ทสวตฺถุกถา

443. The Discourse on the Ten Points

๔๔๖. สตฺตสติกกฺขนฺธเก [Pg.134] – ภิกฺขคฺเคนาติ ภิกฺขุอคฺเคน, ภิกฺขู คเณตฺวา ตตฺตเก ปฏิวีเส ฐเปสุนฺติ อตฺโถ. มหิยาติ หิมปาตสมเย หิมวลาหกา.

In the Chapter of the Seven Hundred: Bhikkhaggena is resolved as bhikkhuaggena; the meaning is, 'Having counted the monks, they set aside that many shares.' Mahiyā means snow clouds at the time of snowfall.

๔๔๗. อวิชฺชานิวุฏาติ อวิชฺชาปฏิจฺฉนฺนา. โปสาติ ปุริสา. ปิยรูปํ อภินนฺทนฺติ ปตฺเถนฺตีติ ปิยรูปาภินนฺทิโน. อวิทฺทสูติ อวิชานนฺตา. ราครเชหิ สรชา. มคสทิสาติ มคา. สห เนตฺติยาติ สเนตฺติกา. วฑฺเฒนฺติ กฏสินฺติ ปุนปฺปุนํ กเฬวรํ นิกฺขิปมานา ภูมึ วฑฺเฒนฺติ. เอวํ วฑฺเฒนฺตาว โฆรํ อาทิยนฺติ ปุนพฺภวํ.

447. Avijjānivuṭā means shrouded by ignorance. Posā means men. They greatly delight in and long for desirable forms, therefore they are called piyarūpābhinandino. Aviddasū means unknowing. They are dusty with the dust of passion. They are like deer, therefore they are called magā. They are accompanied by the guide (craving), therefore they are called sanettikā. Vaḍḍhenti kaṭasiṃ means, repeatedly casting down the corpse, they increase the cemetery ground. Thus, while increasing it, they take up terrible renewed existence.

๔๕๔. ปาปกํ โน อาวุโส กตนฺติ อาวุโส อมฺเหหิ ปาปกํ กตนฺติ อตฺโถ.

454. Pāpakaṃ no āvuso kataṃ means: 'Friends, an evil thing has been done by us.' This is the meaning.

๔๕๕. กตเมน ตฺวํ ภูมิ วิหาเรนาติ เอตฺถ ภูมีติ ปิยวจนเมตํ. ปิยํ วตฺตุกาโม กิร อายสฺมา สพฺพกามี นวเก ภิกฺขู เอวํ อามนฺเตติ. กุลฺลกวิหาเรนาติ อุตฺตานวิหาเรน.

455. In the phrase, “By what abiding, friend, do you dwell?”: here, bhūmi is a term of endearment. It is said that the Venerable Sabbakāmī, wishing to speak affectionately, addressed the junior monks thus. Kullakavihārena means by an open abiding.

๔๕๗. สาวตฺถิยา สุตฺตวิภงฺเคติ กถํ สุตฺตวิภงฺเค ปฏิกฺขิตฺตํ โหติ? ตตฺร หิ ‘‘สนฺนิธิ นาม อชฺช ปฏิคฺคหิตํ อปรชฺชู’’ติ วตฺวา ปุน ‘‘สนฺนิธิการเก อสนฺนิธิการกสญฺญี ขาทนียํ วา โภชนียํ วา ขาทติ วา ภุญฺชติ วา อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺสา’’ติ อาปตฺตึ วทนฺเตน ปฏิกฺขิตฺตํ โหติ. ตตฺเรเก มญฺญนฺติ ‘‘โย ปน ภิกฺขุ สนฺนิธิการกํ ขาทนียํ วา โภชนียํ วา’’ติ หิ วุตฺตํ, อิทญฺจ โลณํ นาม ยาวชีวิกตฺตา สนฺนิธิภาวํ นาปชฺชติ. ยมฺปิ อโลณกํ อามิสํ ปฏิคฺคเหตฺวา เตน สทฺธึ ปริภุญฺชติ, ตํ ตทหุปฏิคฺคหิตเมว, ตสฺมา ‘‘‘ยาวกาลิเกน, ภิกฺขเว, ยาวชีวิกํ ตทหุปฏิคฺคหิตํ กาเล กปฺปติ, วิกาเล น กปฺปตี’ติ วจนโต ทุกฺกเฏเนตฺถ ภวิตพฺพ’’นฺติ. เต วตฺตพฺพา – ‘‘ตุมฺหากํ มเตน ทุกฺกเฏนปิ น ภวิตพฺพํ, น หิ เอตฺถ ยาวชีวิกํ ตทหุปฏิคฺคหิตํ, ยาวกาลิกเมว [Pg.135] ตทหุปฏิคฺคหิตํ, น จ ตํ วิกาเล ปริภุตฺตํ. ยทิ วา ‘‘วิกาเล น กปฺปตี’’ติ วจเนน ตุมฺเห ทุกฺกฏํ มญฺเญถ, ยาวชีวิกมิสฺสํ ยาวกาลิกํ วิกาเล ภุญฺชนฺตสฺส วิกาลโภชนปาจิตฺติยํ น ภเวยฺย. ตสฺมา น พฺยญฺชนมตฺตํ คเหตพฺพํ, อตฺโถ อุปปริกฺขิตพฺโพ.

457. “In the Suttavibhaṅga at Sāvatthī”: How is it rejected in the Suttavibhaṅga? There, indeed, having said, “'Storage,' it is called, is what is received today for a later day,” and then stating an offense, “Regarding stored food, if one perceives it as not stored... there is an offense of pācittiya,” it is thereby rejected by the one who stated the offense. Therein, some think: “For it was said, ‘Whatever bhikkhu... stored edible or soft food...’ And this salt, being a lifelong requisite, does not become a stored item. And whatever unsalted food one receives and eats together with it, that is simply received on that day. Therefore, based on the statement, ‘Bhikkhus, a lifelong requisite together with a limited-period requisite, when received on that same day, is allowable at the proper time, but not allowable at the improper time,’ there should be a dukkaṭa offense here.” They should be told: “According to your opinion, there should not even be a dukkaṭa offense. For here the lifelong requisite was not received on that day; only the limited-period requisite was received on that day, and that was not eaten at the improper time. Or, if you think there is a dukkaṭa because of the words ‘not allowable at the improper time,’ then for one eating a limited-period requisite mixed with a lifelong one at the improper time, there would be no pācittiya offense for eating at the improper time. Therefore, the mere letter should not be taken; the meaning should be investigated.”

อยญฺเหตฺถ อตฺโถ – ยาวกาลิเกน ยาวชีวิกํ ตทหุปฏิคฺคหิตํ ยทิ สมฺภินฺนรสํ โหติ, ยาวกาลิกคติกเมว โหติ. ตสฺมา ‘‘โย ปน ภิกฺขุ วิกาเล ขาทนียํ วา โภชนียํ วา’’ติ อิมินา สิกฺขาปเทน กาเล กปฺปติ, วิกาเล น กปฺปติ. น อิธ ‘‘น กปฺปตี’’ติ วจนมตฺเตเนตฺถ ทุกฺกฏํ โหติ. ยเถว ยาวชีวิกํ ตทหุปฏิคฺคหิตํ ยาวกาลิเกน สมฺภินฺนรสํ วิกาเล น กปฺปติ, วิกาลโภชนปาจิตฺติยาวหํ โหติ. เอวํ อชฺช ปฏิคฺคหิตมฺปิ อปรชฺชุ ยาวกาลิเกน สมฺภินฺนรสํ น กปฺปติ, สนฺนิธิโภชนปาจิตฺติยาวหํ โหติ. ตํ ‘‘สนฺนิธิกตํ อิท’’นฺติ อชานนฺโตปิ น มุจฺจติ. วุตฺตญฺเหตํ – ‘‘สนฺนิธิการเก อสนฺนิธิการกสญฺญี ขาทนียํ วา โภชนียํ วา ขาทติ วา ภุญฺชติ วา อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺสา’’ติ. ตสฺมา ‘‘กตฺถ ปฏิกฺขิตฺต’’นฺติ อิมิสฺสา ปุจฺฉาย ‘‘ปริสุทฺธมิทํ พฺยากรณํ สาวตฺถิยา สุตฺตวิภงฺเค’’ติ.

Herein, this is the meaning: If a lifelong requisite received on that day has its flavor mixed with a limited-period requisite, it follows the course of the limited-period requisite. Therefore, by this training rule, “Whatever bhikkhu... at the wrong time... edible or soft food...,” it is allowable at the proper time, but not allowable at the improper time. A dukkaṭa offense does not arise here merely from the words 'it is not allowable.' Just as a lifelong requisite received on that day, with its flavor mixed with a limited-period requisite, is not allowable at the wrong time and entails a pācittiya offense for eating at the wrong time, so too, a lifelong requisite, even if received today, if on a later day its flavor is mixed with a limited-period requisite, is not allowable and entails a pācittiya offense for eating stored food. Even if one does not know, “This has been stored,” one is not absolved. For this was said: “Regarding stored food, if one perceives it as not stored and eats or consumes that edible or soft food, there is an offense of pācittiya.” Therefore, to the question, “Where is it rejected?” this is the clear explanation: “In the Suttavibhaṅga at Sāvatthī.”

ราชคเห อุโปสถสํยุตฺเตติ อิทํ ‘‘น ภิกฺขเว เอกสฺมึ อาวาเส ทฺเว อุโปสถาคารานิ สมฺมนฺนิตพฺพานิ; โย สมฺมนฺเนยฺย, อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสา’’ติ เอตํ สนฺธาย วุตฺตํ. วินยาติสาเร ทุกฺกฏนฺติ ‘‘น ภิกฺขเว เอกสฺมึ อาวาเส ทฺเว อุโปสถาคารานิ สมฺมนฺนิตพฺพานี’’ติ เอตสฺส วินยสฺส อติสาเร ทุกฺกฏํ. จมฺเปยฺยเก วินยวตฺถุสฺมินฺติ อิทํ ‘‘อธมฺเมน เจ ภิกฺขเว วคฺคกมฺมํ, อกมฺมํ น จ กรณีย’’นฺติ เอวมาทึ กตฺวา จมฺเปยฺยกฺขนฺธเก อาคตํ วินยวตฺถุํ สนฺธาย วุตฺตํ.

This statement, “In Rājagaha, connected to the Uposatha,” was said by the Venerable Sabbakāmitthera with reference to this Pāḷi text: “Bhikkhus, in one residence two Uposatha halls are not to be designated; whoever should designate them, commits an offense of wrong-doing.” As for “a dukkaṭa for transgressing the Vinaya,” it is an offense of wrong-doing for transgressing this Vinaya rule: “Bhikkhus, in one residence two Uposatha halls are not to be designated.” This statement, “In the Campeyyaka Vinaya matter,” was said by the Venerable Sabbakāmitthera with reference to the Vinaya matter that comes in the Campeyyakakkhandhaka, beginning with: “Bhikkhus, if an act by an incomplete chapter is unlawful, it is not a valid act and should not be done.”

เอกจฺโจ กปฺปตีติ อิทํ ธมฺมิกํ อาจิณฺณํ สนฺธาย วุตฺตํ. เฉทนเก ปาจิตฺติยนฺติ สุตฺตวิภงฺเค หิ ‘‘นิสีทนํ นาม สทสํ วุจฺจตี’’ติ อาคตํ, ตสฺมา ทฺวินฺนํ สุคตวิทตฺถีนํ อุปริ ทสาเยว วิทตฺถิมตฺตา ลพฺภติ. ทสาย วินา ตํ ปมาณํ กโรนฺตสฺส อิทํ อาคตเมว โหติ – ‘‘ตํ อติกฺกามยโต เฉทนกํ ปาจิตฺติย’’นฺติ. ตสฺมา ‘‘กึ อาปชฺชตี’’ติ ปุฏฺโฐ ‘‘เฉทนเก [Pg.136] ปาจิตฺติย’’นฺติ อาห. เฉทนกสิกฺขาปเท วุตฺตปาจิตฺติยํ อาปชฺชตีติ อตฺโถ. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมวาติ.

This statement, “A certain one is allowable,” was said with reference to a lawful, customary practice. As for “a pācittiya offense involving cutting,” because in the Suttavibhaṅga it is stated, “A sitting-cloth is called ‘that which has a border,’” therefore, above two Sugata-spans, only a border measuring a span is allowed. For one who makes that measurement without a border, this is directly incurred: “For one who exceeds that, there is a pācittiya offense involving cutting.” Therefore, when asked, “What offense does one fall into?” he said, “A pācittiya offense involving cutting.” The meaning is: one falls into the pācittiya offense spoken of in the training rule involving cutting. The remainder is self-evident everywhere.

ทสวตฺถุกถา นิฏฺฐิตา.

The Discourse on the Ten Points is concluded.

สมนฺตปาสาทิกาย วินยสํวณฺณนาย

In the Samantapāsādikā, the Commentary on the Vinaya.

สตฺตสติกกฺขนฺธกวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

The Commentary on the Sattasatikakkhandhaka is concluded.

ทฺวิวคฺคสงฺคหา วุตฺตา, ทฺวาวีสติปเภทนา;

ขนฺธกา สาสเน ปญฺจกฺขนฺธทุกฺขปฺปหายิโน.

Grouped into two sections, with twenty-two divisions, have been taught the Khandhakas in the Dispensation, which abandon the suffering of the five aggregates.

ยา เตสํ วณฺณนา เอสา, อนฺตรายํ วินา ยถา;

สิทฺธา สิชฺฌนฺตุ กลฺยาณา, เอวํ อาสาปิ ปาณินนฺติ.

Just as this, their commentary, has been accomplished without obstacle, so too may the wholesome aspirations of all beings be fulfilled.

จูฬวคฺค-อฏฺฐกถา นิฏฺฐิตา.

The Commentary on the Cūḷavagga is concluded.