නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

Verehrung ihm, dem Erhabenen, dem Heiligen, dem vollkommen Erwachten.

විනයපිටකෙ

Im Vinayapiṭaka

මහාවග්ග-අට්ඨකථා

Der Kommentar zum Mahāvagga

1. මහාඛන්ධකං

1. Das große Kapitel

බොධිකථා

Die Abhandlung über die Erleuchtung

උභින්නං [Pg.233] පාතිමොක්ඛානං, සඞ්ගීතිසමනන්තරං;

සඞ්ගායිංසු මහාථෙරා, ඛන්ධකං ඛන්ධකොවිදා.

Unmittelbar nach der gemeinsamen Rezitation der beiden Pātimokkhas rezitierten die großen Älteren, welche Experten in den Khandhakas (Kapiteln) waren, die Khandhaka-Sammlung.

යං තස්ස දානි සම්පත්තො, යස්මා සංවණ්ණනාක්කමො;

තස්මා හොති අයං තස්ස, අනුත්තානත්ථවණ්ණනා.

Da nun die Reihe der Erklärung desselben [Khandhaka] herangenaht ist, erfolgt hierfür diese Erklärung der nicht offensichtlichen Bedeutungen.

පදභාජනියෙ අත්ථා, යෙහි යෙසං පකාසිතා;

තෙ චෙ පුන වදෙය්‍යාම, පරියොසානං කදා භවෙ.

Wenn wir jene Bedeutungen, die bereits im Padabhājaniya durch bestimmte Methoden dargelegt wurden, noch einmal erklären würden, wann gäbe es dann jemals ein Ende [des Kommentars]?

උත්තානා චෙව යෙ අත්ථා, තෙසං සංවණ්ණනාය කිං;

අධිප්පායානුසන්ධීහි, බ්‍යඤ්ජනෙන ච යෙ පන.

Welchen Nutzen hätte zudem die Erklärung jener Bedeutungen, die ohnehin schon klar sind? Jene Bedeutungen jedoch, die sowohl im Hinblick auf den beabsichtigten Zusammenhang als auch bezüglich des Wortlauts unklar sind,

අනුත්තානා න තෙ යස්මා, සක්කා ඤාතුං අවණ්ණිතා;

තෙසංයෙව අයං තස්මා, හොති සංවණ්ණනානයොති.

und die – weil sie unklar sind – unerklärt geblieben nicht verstanden werden können: Genau für diese ist daher diese Methode der Erklärung bestimmt.

1. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා උරුවෙලායං විහරති නජ්ජා නෙරඤ්ජරාය තීරෙ බොධිරුක්ඛමූලෙ පඨමාභිසම්බුද්ධොති එත්ථ කිඤ්චාපි ‘‘තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා වෙරඤ්ජාය’’න්තිආදීසු විය කරණවචනෙ විසෙසකාරණං නත්ථි, විනයං පත්වා පන කරණවචනෙනෙව අයමභිලාපො ආරොපිතොති ආදිතො පට්ඨාය ආරුළ්හාභිලාපවසෙනෙවෙතං වුත්තන්ති වෙදිතබ්බං. එස නයො අඤ්ඤෙසුපි ඉතො පරෙසු එවරූපෙසු.

1. In der Passage: 'Zu jener Zeit weilte der Erleuchtete, der Erhabene, in Uruvelā am Ufer des Flusses Nerañjarā am Fuße des Bodhi-Baumes, als er gerade erst vollkommen erwacht war' – obwohl es hierfür, wie auch in Passagen wie 'Zu jener Zeit weilte der Erleuchtete, der Erhabene, in Verañjā', keinen besonderen Grund für die Verwendung des Instrumentals gibt, so wurde dieser Ausdruck, sobald er den Vinaya erreichte, im Instrumental festgelegt. Daher ist zu verstehen, dass dies von den Konzilteilnehmern von Anfang an gemäß der etablierten Formulierung so ausgedrückt wurde. Diese Methode gilt auch für alle anderen nachfolgenden Passagen dieser Art.

කිං පනෙතස්ස වචනෙ පයොජනන්ති? පබ්බජ්ජාදීනං විනයකම්මානං ආදිතො පට්ඨාය නිදානදස්සනං. යා හි භගවතා ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, ඉමෙහි තීහි [Pg.234] සරණගමනෙහි පබ්බජ්ජං උපසම්පද’’න්ති (මහාව. 34) එවං පබ්බජ්ජා චෙව උපසම්පදා ච අනුඤ්ඤාතා, යානි ච රාජගහාදීසු උපජ්ඣායඋපජ්ඣායවත්තආචරියආචරියවත්තාදීනි අනුඤ්ඤාතානි, තානි අභිසම්බොධිං පත්වා සත්තසත්තාහං බොධිමණ්ඩෙ වීතිනාමෙත්වා බාරාණසියං ධම්මචක්කං පවත්තෙත්වා ඉමිනා අනුක්කමෙන ඉදඤ්චිදඤ්ච ඨානං පත්වා ඉමස්මිඤ්ච ඉමස්මිඤ්ච වත්ථුස්මිං පඤ්ඤත්තානීති එවමෙතෙසං පබ්බජ්ජාදීනං විනයකම්මානං ආදිතො පට්ඨාය නිදානදස්සනං එතස්ස වචනෙ පයොජනන්ති වෙදිතබ්බං.

Welchen Zweck hat nun die Darlegung dieses [Einleitungssatzes]? Er dient dazu, den Ursprung (Nidāna) der Vinaya-Handlungen wie der Ordination (Pabbajjā) von Anfang an aufzuzeigen. Denn die Ordination und die volle Ordination (Upasampadā), die vom Erhabenen mit den Worten: 'Ich erlaube, ihr Mönche, das Hinausgehen und die volle Ordination durch diese drei Zufluchtnahmen' autorisiert wurden, sowie die in Rājagaha und anderen Orten erlaubten Pflichten bezüglich des Hauptlehrers (Upajjhāya), die Pflichten gegenüber dem Hauptlehrer, die Pflichten gegenüber dem Lehrer (Ācariya), die Pflichten gegenüber dem Lehrer und so weiter – all diese wurden festgelegt, nachdem der Erhabene die vollkommene Erleuchtung erlangt, sieben Wochen im Bereich des Bodhi-Baumes verbracht, in Vārāṇasī das Rad der Lehre in Bewegung gesetzt und in dieser Reihenfolge diesen und jenen Ort erreicht hatte, und zwar jeweils aus diesem und jenem Anlass. So ist zu verstehen, dass der Zweck dieser Darlegung darin besteht, den Ursprung dieser Vinaya-Handlungen wie der Ordination von Anfang an aufzuzeigen.

තත්ථ උරුවෙලායන්ති මහාවෙලායං; මහන්තෙ වාලිකරාසිම්හීති අත්ථො. අථ වා ‘‘උරූ’’ති වාලිකා වුච්චති; ‘‘වෙලා’’ති මරියාදා; වෙලාතික්කමනහෙතු ආහටා උරු උරුවෙලාති එවම්පෙත්ථ අත්ථො දට්ඨබ්බො. අතීතෙ කිර අනුප්පන්නෙ බුද්ධෙ දසසහස්සකුලපුත්තා තාපසපබ්බජ්ජං පබ්බජිත්වා තස්මිං පදෙසෙ විහරන්තා එකදිවසං සන්නිපතිත්වා කතිකවත්තං අකංසු – ‘‘කායකම්මවචීකම්මානි නාම පරෙසම්පි පාකටානි හොන්ති, මනොකම්මං පන අපාකටං; තස්මා යො කාමවිතක්කං වා බ්‍යාපාදවිතක්කං වා විහිංසාවිතක්කං වා විතක්කෙති, තස්ස අඤ්ඤො චොදකො නාම නත්ථි, සො අත්තනාව අත්තානං චොදෙත්වා පත්තපුටෙන වාලිකං ආහරිත්වා ඉමස්මිං ඨානෙ ආකිරතු, ඉදමස්ස දණ්ඩකම්ම’’න්ති. තතො පට්ඨාය යො තාදිසං විතක්කං විතක්කෙති, සො තත්ථ පත්තපුටෙන වාලිකං ආකිරති. එවං තත්ථ අනුක්කමෙන මහාවාලිකරාසි ජාතො, තතො නං පච්ඡිමා ජනතා පරික්ඛිපිත්වා චෙතියට්ඨානමකාසි. තං සන්ධාය වුත්තං – ‘‘උරුවෙලායන්ති මහාවෙලායං; මහන්තෙ වාලිකරාසිම්හීති අත්ථො’’ති. තමෙව සන්ධාය වුත්තං – ‘‘අථ වා උරූති වාලිකා වුච්චති; වෙලාති මරියාදා; වෙලාතික්කමනහෙතු ආහටා උරු උරුවෙලාති එවම්පෙත්ථ අත්ථො දට්ඨබ්බො’’ති.

Dabei bedeutet 'in Uruvelā': an einer großen Uferböschung, auf einer riesigen Sanddüne. Oder aber: 'Uru' bezeichnet den Sand, und 'Velā' bezeichnet die Grenze; 'Uruvelā' meint somit 'Sand, der wegen des Überschreitens der Grenze herbeigetragen wurde' – so ist die Bedeutung an dieser Stelle zu verstehen. In der Vergangenheit nämlich, als noch kein Buddha erschienen war, gingen zehntausend Söhne aus gutem Hause als Einsiedler (Tāpasas) in die Hauslosigkeit und lebten in jener Gegend. Eines Tages kamen sie zusammen und trafen folgende Vereinbarung: 'Körperliche und sprachliche Handlungen sind für andere offensichtlich, geistiges Handeln jedoch bleibt verborgen. Wenn daher einer von uns einen sinnlichen Gedanken, einen hasserfüllten Gedanken oder einen grausamen Gedanken hegt, so gibt es keinen anderen, der ihn tadelt. Er soll sich selbst tadeln, mit einer Blattschale Sand herbeibringen und ihn an diesem Ort ausschütten; dies soll seine Bußhandlung sein.' Von da an brachte jeder, der einen solchen Gedanken hegte, mit einer Blattschale Sand dorthin und schüttete ihn aus. So entstand dort im Laufe der Zeit ein riesiger Sandhaufen. Später zäunten die nachfolgenden Generationen diesen ein und machten ihn zu einer Schrein-Stätte (Cetiya). Darauf bezieht sich das Wort: 'in Uruvelā bedeutet an einer großen Uferböschung, auf einer riesigen Sanddüne'. Und genau darauf bezieht sich auch die Aussage: 'Oder aber: Uru bezeichnet den Sand, Velā die Grenze; Sand, der wegen des Überschreitens der Grenze herbeigetragen wurde – so ist die Bedeutung hierbei zu verstehen.'

බොධිරුක්ඛමූලෙති බොධි වුච්චති චතූසු මග්ගෙසු ඤාණං; තං බොධිං භගවා එත්ථ පත්තොති රුක්ඛොපි ‘‘බොධිරුක්ඛො’’ත්වෙව නාමං ලභි, තස්ස බොධිරුක්ඛස්ස මූලෙ බොධිරුක්ඛමූලෙ. පඨමාභිසම්බුද්ධොති පඨමං අභිසම්බුද්ධො; අභිසම්බුද්ධො හුත්වා සබ්බපඨමංයෙවාති අත්ථො. එකපල්ලඞ්කෙනාති සකිම්පි අනුට්ඨහිත්වා යථාආභුජිතෙන එකෙනෙව පල්ලඞ්කෙන. විමුත්තිසුඛපටිසංවෙදීති විමුත්තිසුඛං ඵලසමාපත්තිසුඛං පටිසංවෙදයමානො.

Bezüglich 'bodhirukkhamūle' (am Fuße des Bodhi-Baumes): Mit 'Bodhi' (Erleuchtung) ist das Wissen auf den vier Pfaden gemeint. Da der Erhabene diese Erleuchtung hier erlangte, erhielt auch der Baum den Namen 'Bodhi-Baum' (Bodhirukkha); 'bodhirukkhamūle' bedeutet 'am Fuße dieses Bodhi-Baumes'. Das Wort 'paṭhamābhisambuddho' ist aufzuteilen in 'paṭhamaṃ abhisambuddho'; es bedeutet: nachdem er vollkommen erwacht war, ganz zuallererst. 'Ekapallaṅkena' bedeutet: ohne sich auch nur ein einziges Mal zu erheben, in genau jener einen eingenommenen gekreuzten Sitzhaltung. 'Vimuttisukhapaṭisaṃvedī' bedeutet: das Glück der Befreiung, welches das Glück des Verweilens in der Frucht-Errungenschaft (Phalasamāpatti) ist, erfahrend.

පටිච්චසමුප්පාදන්ති [Pg.235] පච්චයාකාරං. පච්චයාකාරො හි අඤ්ඤමඤ්ඤං පටිච්ච සහිතෙ ධම්මෙ උප්පාදෙතීති ‘‘පටිච්චසමුප්පාදො’’ති වුච්චති. අයමෙත්ථ සඞ්ඛෙපො. විත්ථාරො පන සබ්බාකාරසම්පන්නං විනිච්ඡයං ඉච්ඡන්තෙන විසුද්ධිමග්ගතො ගහෙතබ්බො. අනුලොමපටිලොමන්ති අනුලොමඤ්ච පටිලොමඤ්ච. තත්ථ ‘‘අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා’’තිආදිනා නයෙන වුත්තො අවිජ්ජාදිකො පච්චයාකාරො අත්තනා කත්තබ්බකිච්චකරණතො ‘‘අනුලොමො’’ති වුච්චති. ‘‘අවිජ්ජාය ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො’’තිආදිනා නයෙන වුත්තො ස්වෙව අනුප්පාදනිරොධෙන නිරුජ්ඣමානො තං කිච්චං න කරොතීති තස්ස අකරණතො ‘‘පටිලොමො’’ති වුච්චති. පුරිමනයෙන වා වුත්තො පවත්තියා අනුලොමො, ඉතරො තස්සා පටිලොමොති එවම්පෙත්ථ අත්ථො දට්ඨබ්බො. ආදිතො පන පට්ඨාය යාව අන්තං, අන්තතො ච පට්ඨාය යාව ආදිං පාපෙත්වා අවුත්තත්තා ඉතො අඤ්ඤෙනත්ථෙන අනුලොමපටිලොමතා න යුජ්ජති.

'Paṭiccasamuppāda' (die Entstehung in Abhängigkeit) bezeichnet die Struktur der Bedingtheit (Paccayākāra). Denn die Struktur der Bedingtheit bringt die miteinander verbundenen Phänomene in gegenseitiger Abhängigkeit hervor, weshalb sie 'Entstehung in Abhängigkeit' genannt wird. Dies ist die kurze Zusammenfassung an dieser Stelle. Eine detaillierte Abhandlung, die alle Aspekte berücksichtigt, sollte von dem, der danach verlangt, dem Visuddhimagga entnommen werden. 'Anulomapaṭilomaṃ' bedeutet 'in Vorwärts- und Rückwärtsordnung'. Dabei wird die mit 'Durch Unwissenheit bedingt sind die Gestaltungen' usw. dargelegte Struktur der Bedingtheit, die mit der Unwissenheit beginnt, als 'Vorwärtsordnung' (Anuloma) bezeichnet, da sie die ihr eigene Funktion erfüllt. Die mit 'Durch das restlose Verblassen und Aufhören eben dieser Unwissenheit aber hören die Gestaltungen auf' usw. dargelegte Struktur, welche durch das Aufhören ohne Wiederkehr erlischt und diese Funktion nicht mehr erfüllt, wird wegen dieses Nicht-Erfüllens als 'Rückwärtsordnung' (Paṭiloma) bezeichnet. Oder aber: Die nach der ersten Methode dargelegte Struktur verläuft in Übereinstimmung mit dem Kreislauf des Werdens (Pavatti), während die andere im Gegensatz dazu verläuft; so ist die Bedeutung an dieser Stelle zu verstehen. Da jedoch ein Prozess, der vom Anfang bis zum Ende führt, oder einer, der vom Ende bis zum Anfang zurückreicht, hier nicht dargelegt wird, ist eine andere als diese Erklärung für 'Vorwärts- und Rückwärtsordnung' unzutreffend.

මනසාකාසීති මනසි අකාසි. තත්ථ යථා අනුලොමං මනසි අකාසි, ඉදං තාව දස්සෙතුං ‘‘අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා’’තිආදි වුත්තං. තත්ථ අවිජ්ජා ච සා පච්චයො චාති අවිජ්ජාපච්චයො. තස්මා අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා සම්භවන්තීති ඉමිනා නයෙන සබ්බපදෙසු අත්ථො වෙදිතබ්බො. අයමෙත්ථ සඞ්ඛෙපො. විත්ථාරො පන සබ්බාකාරසම්පන්නං විනිච්ඡයං ඉච්ඡන්තෙන විසුද්ධිමග්ගතොව ගහෙතබ්බො.

'Manasākāsi' bedeutet: Er nahm es sich zu Herzen (er erwog im Geist). Um zunächst zu zeigen, in welcher Weise er dies in Vorwärtsordnung tat, wurde die Passage 'Durch Unwissenheit bedingt sind die Gestaltungen' usw. gesprochen. Darin ist die Unwissenheit selbst die Bedingung, daher spricht man von der 'Bedingung der Unwissenheit' (Avijjāpaccaya). Folglich entstehen durch die Bedingung der Unwissenheit die Gestaltungen – in dieser Weise ist die Bedeutung bei allen Abschnitten zu verstehen. Dies ist die kurze Zusammenfassung an dieser Stelle. Eine detaillierte Abhandlung, die alle Aspekte berücksichtigt, sollte von dem, der danach verlangt, dem Visuddhimagga selbst entnommen werden.

යථා පන පටිලොමං මනසි අකාසි, ඉදං දස්සෙතුං අවිජ්ජාය ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධොතිආදි වුත්තං. තත්ථ අවිජ්ජාය ත්වෙවාති අවිජ්ජාය තු එව. අසෙසවිරාගනිරොධාති විරාගසඞ්ඛාතෙන මග්ගෙන අසෙසනිරොධා. සඞ්ඛාරනිරොධොති සඞ්ඛාරානං අනුප්පාදනිරොධො හොති. එවං නිරුද්ධානං පන සඞ්ඛාරානං නිරොධා විඤ්ඤාණං නිරුද්ධං, විඤ්ඤාණාදීනඤ්ච නිරොධා නාමරූපාදීනි නිරුද්ධානියෙව හොන්තීති දස්සෙතුං සඞ්ඛාරනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධොතිආදීනි වත්වා එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතීති වුත්තං. තත්ථ කෙවලස්සාති සකලස්ස; සුද්ධස්ස වා සත්තවිරහිතස්සාති අත්ථො. දුක්ඛක්ඛන්ධස්සාති දුක්ඛරාසිස්ස. නිරොධො හොතීති අනුප්පාදො හොති.

Um nun zu zeigen, wie er es in umgekehrter Reihenfolge (gegen den Strich) im Geiste erwog, wurde gesagt: „Eben durch das restlose Vergehen und Erlöschen der Unwissenheit erlischt die Gestaltung“ und so weiter. Darin bedeutet „avijjāya tveva“: eben durch die Unwissenheit (im Unterschied zur Vorwärtsrichtung). „Asesavirāganirodhā“ bedeutet: durch das restlose Erlöschen mittels des Pfades, welcher als Leidenschaftslosigkeit bezeichnet wird. „Saṅkhāranirodho“ bedeutet: es ist das Erlöschen der Gestaltungen im Sinne ihres Nicht-Wiederentstehens. Um zu zeigen: „Durch das Erlöschen der auf diese Weise erloschenen Gestaltungen erlischt das Bewusstsein, und durch das Erlöschen des Bewusstseins usw. erlöschen Geist-und-Körper usw.“, sprach er: „Durch das Erlöschen der Gestaltungen erlischt das Bewusstsein“ und so weiter, und fügte hinzu: „So kommt es zum Erlöschen dieser gesamten Masse des Leidens.“ Darin bedeutet „kevalassa“: der gesamten; oder der reinen, das heißt frei von einem Wesen oder Selbst. „Dukkhakkhandhassa“ bedeutet: der Anhäufung des Leidens. „Nirodho hoti“ bedeutet: es findet kein Wiederentstehen mehr statt.

එතමත්ථං [Pg.236] විදිත්වාති ය්වායං ‘‘අවිජ්ජාදිවසෙන සඞ්ඛාරාදිකස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො ච අවිජ්ජානිරොධාදිවසෙන ච නිරොධො හොතී’’ති වුත්තො, සබ්බාකාරෙන එතමත්ථං විදිත්වා. තායං වෙලායන්ති තායං තස්ස අත්ථස්ස විදිතවෙලායං. ඉමං උදානං උදානෙසීති ඉමං තස්මිං විදිතෙ අත්ථෙ හෙතුනො ච හෙතුසමුප්පන්නධම්මස්ස ච පජානනාය ආනුභාවදීපකං ‘‘යදා හවෙ පාතුභවන්තී’’තිආදිකං සොමනස්සයුත්තඤාණසමුට්ඨානං උදානං උදානෙසි, අත්තමනවාචං නිච්ඡාරෙසීති වුත්තං හොති.

„Nachdem er diese Bedeutung erkannt hatte“ (etamatthaṃ viditvā) bedeutet: nachdem er in jeder Hinsicht diese Bedeutung erkannt hatte, welche besagt: „Durch Unwissenheit usw. entsteht die auf den Gestaltungen basierende Masse des Leidens, und durch das Aufhören von Unwissenheit usw. erlischt sie“. „In jener Stunde“ (tāyaṃ velāyaṃ) meint: zu jener Zeit, als diese Bedeutung von ihm erkannt worden war. „Er stieß diesen feierlichen Ausruf aus“ (imaṃ udānaṃ udānesi) bedeutet: Er brachte diesen feierlichen Ausruf hervor, beginnend mit „Wenn wahrlich [die Dinge] offenbar werden“ und so weiter, welcher aus einem mit Freude verbundenen Wissen entsprang. Dieser zeigt die Macht des vollkommenen Verstehens der Ursache und der aus der Ursache entstandenen Phänomene, als jene Bedeutung erkannt worden war. Dies bedeutet, dass er Worte der Freude vernehmen ließ.

තස්සත්ථො – යදා හවෙති යස්මිං භවෙ කාලෙ. පාතුභවන්තීති උප්පජ්ජන්ති. ධම්මාති අනුලොමපච්චයාකාරපටිවෙධසාධකා බොධිපක්ඛියධම්මා. අථ වා පාතුභවන්තීති පකාසන්ති; අභිසමයවසෙන බ්‍යත්තා පාකටා හොන්ති. ධම්මාති චතුඅරියසච්චධම්මා. ආතාපො වුච්චති කිලෙසසන්තාපනට්ඨෙන වීරියං; ආතාපිනොති සම්මප්පධානවීරියවතො. ඣායතොති ආරම්මණූපනිජ්ඣානලක්ඛණෙන ච ලක්ඛණූපනිජ්ඣානලක්ඛණෙන ච ඣානෙන ඣායන්තස්ස. බ්‍රාහ්මණස්සාති බාහිතපාපස්ස ඛීණාසවස්ස. අථස්ස කඞ්ඛා වපයන්තීති අථස්ස එවං පාතුභූතධම්මස්ස කඞ්ඛා වපයන්ති. සබ්බාති යා එතා ‘‘කො නු ඛො භන්තෙ ඵුසතීති; නො කල්ලො පඤ්හොති භගවා අවොචා’’තිආදිනා, තථා ‘‘කතමං නු ඛො භන්තෙ ජරාමරණං; කස්ස ච පනිදං ජරාමරණන්ති; නො කල්ලො පඤ්හොති භගවා අවොචා’’තිආදිනා ච නයෙන පච්චයාකාරෙ කඞ්ඛා වුත්තා, යා ච පච්චයාකාරස්සෙව අප්පටිවිද්ධත්තා ‘‘අහොසිං නු ඛො අහං අතීතමද්ධාන’’න්තිආදිකා සොළස කඞ්ඛා ආගතා, තා සබ්බා වපයන්ති අපගච්ඡන්ති නිරුජ්ඣන්ති. කස්මා? යතො පජානාති සහෙතුධම්මන්ති යස්මා අවිජ්ජාදිකෙන හෙතුනා සහෙතුකං ඉමං සඞ්ඛාරාදිං කෙවලං දුක්ඛක්ඛන්ධධම්මං පජානාති අඤ්ඤාති පටිවිජ්ඣතීති.

Die Bedeutung davon ist: „yadā have“ bedeutet: zu welcher Zeit auch immer. „Offenbar werden“ (pātubhavanti) bedeutet: entstehen. „Dinge“ (dhammā) meint: die Faktoren des Erwachens, welche die Durchdringung der Bedingungszusammenhänge in Vorwärtsrichtung bewirken. Oder aber: „pātubhavanti“ bedeutet: sie leuchten auf, sie werden durch die Durchdringung klar und offenkundig. „Dhammā“ bedeutet: die vier edlen Wahrheiten. „Eifer“ (ātāpa) nennt man die Tatkraft, weil sie die Unreinheiten verbrennt; „des Eifrigen“ (ātāpino) bezieht sich auf einen, der die Tatkraft des Rechten Bestrebens besitzt. „Des Meditierenden“ (jhāyato) bedeutet: für denjenigen, der mittels beider Arten der Vertiefung meditiert – d.h. durch die Vertiefung der Betrachtung des Objekts und die Vertiefung der Betrachtung der Daseinsmerkmale. „Des Brahmanen“ (brāhmaṇassa) meint: desjenigen, der das Böse von sich gewiesen hat, des Triebversiegten (des Arahants). „Alsdann schwinden seine Zweifel“ (athassa kaṅkhā vapayanti) bedeutet: dann schwinden die Zweifel für denjenigen, dem die Phänomene so offenbar geworden sind. „Alle“ (sabbā) meint: alle jene Zweifel bezüglich der Bedingungszusammenhänge, die der Erhabene in Passagen erwähnte wie: „Wer, o Herr, berührt?... Diese Frage ist unzulässig, sprach der Erhabene“, sowie „Welches, o Herr, ist Altern und Sterben, und wem gehört dieses Altern und Sterben?... Diese Frage ist unzulässig, sprach der Erhabene“; und auch jene sechzehn Zweifel, die aufgrund der Nicht-Durchdringung eben der Bedingungszusammenhänge aufkommen, wie: „War ich in der Vergangenheit?“ usw. Alle diese schwinden, vergehen und erlöschen. Warum? „Weil er das Ding mitsamt seiner Ursache erkennt“ (yato pajānāti sahetudhammaṃ): weil er diese auf den Gestaltungen usw. beruhende reine Leidensanhäufung mitsamt ihrer Ursache, wie Unwissenheit usw., genau erkennt, versteht und durchdringt.

2. දුතියවාරෙ – ඉමං උදානං උදානෙසීති ඉමං තස්මිං විදිතෙ අත්ථෙ ‘‘අවිජ්ජාය ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො’’ති එවං පකාසිතස්ස නිබ්බානසඞ්ඛාතස්ස පච්චයක්ඛයස්ස අවබොධානුභාවදීපකං වුත්තප්පකාරං උදානං උදානෙසීති අත්ථො. තත්‍රායං සඞ්ඛෙපත්ථො – යස්මා පච්චයානං ඛයසඞ්ඛාතං නිබ්බානං අවෙදි අඤ්ඤාසි පටිවිජ්ඣි, තස්මා යදාස්ස ආතාපිනො ඣායතො [Pg.237] බ්‍රාහ්මණස්ස වුත්තප්පකාරා ධම්මා පාතුභවන්ති, අථස්ස යා නිබ්බානස්ස අවිදිතත්තා උප්පජ්ජෙය්‍යුං, තා සබ්බාපි කඞ්ඛා වපයන්තීති.

2. Beim zweiten Mal: „Er stieß diesen feierlichen Ausruf aus“ bedeutet: Er stieß den Ausruf der zuvor beschriebenen Art aus, welcher die Macht des Verstehens des Erlöschens der Bedingungen, das als Nibbāna bezeichnet wird, verdeutlicht, nachdem jene Bedeutung so dargelegt wurde: „Eben durch das restlose Vergehen und Erlöschen der Unwissenheit erlischt die Gestaltung“. Hier ist die kurze Zusammenfassung der Bedeutung: Weil er das Nibbāna, welches als das Aufhören der Bedingungen bezeichnet wird, wusste, erkannte und durchdrang, schwinden in dem Moment, da diesem eifrigen, meditierenden Brahmanen die besagten Phänomene offenbar werden, all jene Zweifel gänzlich, die andernfalls aufgrund des Nicht-Wissens um das Nibbāna entstehen könnten.

3. තතියවාරෙ – ඉමං උදානං උදානෙසීති ඉමං යෙන මග්ගෙන සො දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයනිරොධසඞ්ඛාතො අත්ථො කිච්චවසෙන ච ආරම්මණකිරියාය ච විදිතො, තස්ස අරියමග්ගස්ස ආනුභාවදීපකං වුත්තප්පකාරං උදානං උදානෙසීති අත්ථො. තත්‍රාපායං සඞ්ඛෙපත්ථො – යදා හවෙ පාතුභවන්ති ධම්මා ආතාපිනො ඣායතො බ්‍රාහ්මණස්ස, තදා සො බ්‍රාහ්මණො තෙහි වා උප්පන්නෙහි බොධිපක්ඛියධම්මෙහි, යස්ස වා අරියමග්ගස්ස චතුසච්චධම්මා පාතුභූතා, තෙන අරියමග්ගෙන විධූපයං තිට්ඨති මාරසෙනං ‘‘කාමා තෙ පඨමා සෙනා’’තිආදිනා නයෙන වුත්තප්පකාරං මාරසෙනං විධූපයන්තො විධමෙන්තො විද්ධංසෙන්තො තිට්ඨති. කථං? සූරියොව ඔභාසයමන්තලික්ඛං, යථා සූරියො අබ්භුග්ගතො අත්තනො පභාය අන්තලික්ඛං ඔභාසෙන්තොව අන්ධකාරං විධමෙන්තො තිට්ඨති, එවං සොපි බ්‍රාහ්මණො තෙහි ධම්මෙහි තෙන වා මග්ගෙන සච්චානි පටිවිජ්ඣන්තොව මාරසෙනං විධූපයන්තො තිට්ඨතීති.

3. Beim dritten Mal: „Er stieß diesen feierlichen Ausruf aus“ bedeutet: Er stieß den Ausruf der zuvor beschriebenen Art aus, welcher die Macht jenes edlen Pfades verdeutlicht, durch den jene Wahrheit – die als Entstehen und Vergehen der Leidensanhäufung bezeichnet wird – sowohl hinsichtlich der auszuführenden Aufgabe als auch hinsichtlich der Ausrichtung auf das Meditationsobjekt erkannt wurde. Auch hier ist die kurze Zusammenfassung der Bedeutung: Wenn wahrlich die Phänomene dem eifrigen, meditierenden Brahmanen offenbar werden, dann steht dieser Brahmane da und vernichtet das Heer des Māra – sei es durch jene entstandenen Faktoren des Erwachens oder durch jenen edlen Pfad, für den die vier edlen Wahrheiten offenbar geworden sind; mit diesem edlen Pfad steht er da, indem er das Heer des Māra, wie es in Passagen wie „Sinnliche Begierden sind dein erstes Heer“ usw. beschrieben wird, zerschlägt, zerstreut und vernichtet. Wie? „Wie die Sonne, die das Firmament erleuchtet“. So wie die aufgegangene Sonne mit ihrem eigenen Glanz das Firmament erleuchtet und gleichzeitig die Dunkelheit vertreibt, so steht auch jener Brahmane da, indem er mit jenen Phänomenen oder durch jenen Pfad eben die Wahrheiten durchdringt und das Heer des Māra vernichtet.

එවමෙත්ථ පඨමං උදානං පච්චයාකාරපච්චවෙක්ඛණවසෙන, දුතියං නිබ්බානපච්චවෙක්ඛණවසෙන, තතියං මග්ගපච්චවෙක්ඛණවසෙන උප්පන්නන්ති වෙදිතබ්බං. උදානෙ පන ‘‘රත්තියා පඨමං යාමං පටිච්චසමුප්පාදං අනුලොමං, දුතියං යාමං පටිලොමං, තතියං යාමං අනුලොමපටිලොම’’න්ති වුත්තං; තං සත්තාහස්ස අච්චයෙන ‘‘ස්වෙ ආසනා වුට්ඨහිස්සාමී’’ති රත්තිං උප්පාදිතමනසිකාරං සන්ධාය වුත්තං. තදා හි භගවා යස්ස පච්චයාකාරපජානනස්ස ච පච්චයක්ඛයාධිගමස්ස ච ආනුභාවදීපිකා පුරිමා ද්වෙ උදානගාථා, තස්ස වසෙන එකෙකමෙව කොට්ඨාසං පඨමයාමඤ්ච මජ්ඣිමයාමඤ්ච මනසාකාසි, ඉධ පන පාටිපදරත්තියා එවං මනසාකාසි. භගවා හි විසාඛපුණ්ණමාය රත්තියා පඨමයාමෙ පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරි, මජ්ඣිමයාමෙ දිබ්බචක්ඛුං විසොධෙසි, පච්ඡිමයාමෙ පටිච්චසමුප්පාදං අනුලොමපටිලොමං මනසි කත්වා ‘‘ඉදානි අරුණො උග්ගමිස්සතී’’ති සබ්බඤ්ඤුතං පාපුණි. සබ්බඤ්ඤුතප්පත්තිසමනන්තරමෙව ච අරුණො උග්ගච්ඡි. තතො තං දිවසං තෙනෙව පල්ලඞ්කෙන වීතිනාමෙත්වා සම්පත්තාය පාටිපදරත්තියා තීසු යාමෙසු එවං මනසි කත්වා ඉමානි උදානානි උදානෙසි. ඉති [Pg.238] පාටිපදරත්තියා එවං මනසි කත්වා තං ‘‘බොධිරුක්ඛමූලෙ සත්තාහං එකපල්ලඞ්කෙන නිසීදී’’ති එවං වුත්තසත්තාහං තත්ථෙව වීතිනාමෙසි.

So ist zu verstehen, dass hier das erste Udāna durch das Betrachten des Bedingungszusammenhangs (paccayākāra), das zweite durch das Betrachten des Nibbāna und das dritte durch das Betrachten des Pfades entstanden ist. Im Udāna-Text jedoch wurde gesagt: „In der ersten Nachtwache das bedingte Entstehen in Vorwärtsrichtung, in der zweiten Nachtwache in Rückwärtsrichtung, in der dritten Nachtwache in Vorwärts- und Rückwärtsrichtung“; dies wurde im Hinblick auf die geistige Zuwendung gesagt, die er in der Nacht nach Ablauf der sieben Tage mit dem Gedanken „Morgen werde ich mich von diesem Sitz erheben“ erzeugte. Denn damals wendete der Erhabene seine Aufmerksamkeit in der ersten Nachtwache und in der mittleren Nachtwache jeweils nur einem einzigen Teilbereich zu, und zwar mittels jener Durchdringung des Bedingungszusammenhangs und jener Erreichung des Erlöschens der Bedingungen, deren Macht durch die ersten beiden Udāna-Verse verdeutlicht wird; hier jedoch, in der Nacht des ersten Tages des abnehmenden Mondes (pāṭipada), wendete er seine Aufmerksamkeit auf diese Weise zu. Denn der Erhabene erinnerte sich in der Nacht des Vollmonds im Monat Visākha in der ersten Nachtwache an frühere Daseinsformen, reinigte in der mittleren Nachtwache das himmlische Auge und erlangte in der letzten Nachtwache, nachdem er das bedingte Entstehen in Vorwärts- und Rückwärtsrichtung bedacht hatte, zu der Zeit, als man sagen konnte „Nun wird die Morgenröte aufsteigen“, die Allwissenheit. Und unmittelbar nach dem Erlangen der Allwissenheit stieg die Morgenröte auf. Nachdem er jenen Tag auf eben diesem Thron (pallaṅka) verbracht hatte, wendete er in den drei Nachtwachen der angebrochenen Nacht des ersten Tages des abnehmenden Mondes seine Aufmerksamkeit auf diese Weise zu und stieß diese Udānas aus. Nachdem er in der Nacht des ersten Tages des abnehmenden Mondes seine Aufmerksamkeit so ausgerichtet hatte, verbrachte er eben dort jene sieben Tage, von denen gesagt wird: „Er saß am Fuße des Bodhi-Baumes sieben Tage lang auf einem einzigen Sitz“.

බොධිකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über den Bodhi-Baum ist beendet.

අජපාලකථා

Die Abhandlung über den Ajapāla-Baum

4. අථ ඛො භගවා සත්තාහස්ස අච්චයෙන තම්හා සමාධිම්හා වුට්ඨහිත්වා බොධිරුක්ඛමූලා යෙන අජපාලනිග්‍රොධො තෙනුපසඞ්කමීති එත්ථ න භගවා තම්හා සමාධිම්හා වුට්ඨහිත්වා අනන්තරමෙව බොධිරුක්ඛමූලා යෙන අජපාලනිග්‍රොධො තෙනුපසඞ්කමි. යථා පන ‘‘භුත්වා සයතී’’ති වුත්තෙ න ‘‘හත්ථෙ අධොවිත්වා මුඛං අවික්ඛාලෙත්වා සයනසමීපං අගන්ත්වා අඤ්ඤං කිඤ්චි ආලාපසල්ලාපං අකත්වා සයති’’ච්චෙව වුත්තං හොති, භොජනතො පන පච්ඡා සයති, න නසයතීති ඉදමෙවත්ථ දීපිතං හොති. එවමිධාපි ‘‘න තම්හා සමාධිම්හා වුට්ඨහිත්වා අනන්තරමෙව පක්කාමී’’ති වුත්තං හොති, වුට්ඨානතො ච පන පච්ඡා පක්කාමි, න නපක්කාමීති ඉදමෙවෙත්ථ දීපිතං හොති.

4. „Da begab sich der Erhabene nach Ablauf von sieben Tagen, nachdem er aus jener Konzentration aufgestanden war, vom Fuße des Bodhi-Baumes dorthin, wo der Ajapāla-Banyanbaum war“ – hierbei bedeutet es nicht, dass der Erhabene sofort nach dem Aufstehen aus jener Konzentration vom Fuße des Bodhi-Baumes dorthin ging, wo der Ajapāla-Banyanbaum war. Wie wenn gesagt wird: „Nach dem Essen schläft er“, damit nicht gemeint ist: „Ohne die Hände zu waschen, ohne den Mund auszuspülen, ohne sich zum Bett zu begeben und ohne irgendein anderes Gespräch zu führen, schläft er sogleich“, sondern dass er eben nach dem Essen schläft und es nicht so ist, dass er nicht schläft – dies allein wird hier verdeutlicht. Ebenso wird auch hier nicht gesagt: „Er erhob sich aus jener Konzentration und ging sogleich fort“, sondern dass er eben nach dem Erheben fortging und es nicht so ist, dass er nicht fortging – dies allein wird hier verdeutlicht.

අනන්තරං පන අපක්කමිත්වා භගවා කිං අකාසීති? අපරානිපි තීණි සත්තාහානි බොධිසමීපෙයෙව වීතිනාමෙසි. තත්‍රායං අනුපුබ්බිකථා – භගවති කිර බුද්ධත්තං පත්වා සත්තාහං එකපල්ලඞ්කෙන නිසින්නෙ ‘‘න භගවා වුට්ඨාති; කිං නු ඛො අඤ්ඤෙපි බුද්ධත්තකරා ධම්මා අත්ථී’’ති එකච්චානං දෙවතානං කඞ්ඛා උදපාදි. අථ භගවා අට්ඨමෙ දිවසෙ සමාපත්තිතො වුට්ඨාය දෙවතානං කඞ්ඛං ඤත්වා කඞ්ඛාවිධමනත්ථං ආකාසෙ උප්පතිත්වා යමකපාටිහාරියං දස්සෙත්වා තාසං කඞ්ඛං විධමිත්වා පල්ලඞ්කතො ඊසකං පාචීනනිස්සිතෙ උත්තරදිසාභාගෙ ඨත්වා චත්තාරි අසඞ්ඛ්‍යෙය්‍යානි කප්පසතසහස්සඤ්ච උපචිතානං පාරමීනං බලාධිගමනට්ඨානං පල්ලඞ්කං බොධිරුක්ඛඤ්ච අනිමිසෙහි අක්ඛීහි ඔලොකයමානො සත්තාහං වීතිනාමෙසි, තං ඨානං අනිමිසචෙතියං නාම ජාතං. අථ පල්ලඞ්කස්ස ච ඨිතට්ඨානස්ස ච අන්තරා පුරත්ථිමතො ච පච්ඡිමතො ච ආයතෙ රතනචඞ්කමෙ චඞ්කමන්තො සත්තාහං වීතිනාමෙසි, තං ඨානං රතනචඞ්කමචෙතියං නාම ජාතං. තතො පච්ඡිමදිසාභාගෙ දෙවතා රතනඝරං මාපයිංසු. තත්ථ පල්ලඞ්කෙන නිසීදිත්වා අභිධම්මපිටකං විසෙසතො චෙත්ථ අනන්තනයං සමන්තපට්ඨානං [Pg.239] විචිනන්තො සත්තාහං වීතිනාමෙසි, තං ඨානං රතනඝරචෙතියං නාම ජාතං.

Was aber tat der Erhabene, als er nicht unmittelbar danach fortging? Er verbrachte noch drei weitere Wochen in der unmittelbaren Nähe des Bodhi-Baumes. Hierbei ist dies die chronologische Erzählung: Als der Erhabene, so heißt es, nach Erlangen der Buddhaschaft sieben Tage lang auf einem einzigen Sitz saß, entstand bei einigen Gottheiten der Zweifel: „Der Erhabene erhebt sich nicht; gibt es wohl noch andere Eigenschaften, die einen Buddha ausmachen?“ Da erhob sich der Erhabene am achten Tag aus der Vertiefung (samāpatti), erkannte den Zweifel der Gottheiten und stieg, um ihren Zweifel zu vertreiben, in die Luft empor, zeigte das Doppelwunder (yamakapāṭihāriya) und vertrieb so deren Zweifel. Danach verbrachte er, etwas nordöstlich vom Thron entfernt stehend, sieben Tage damit, ohne Wimpernschlag mit ungewandten Augen den Thron und den Bodhi-Baum zu betrachten – jenen Ort, an dem er die Kraft der über vier Unzählbare und hunderttausend Weltzeitalter hinweg angesammelten Vollkommenheiten (pāramī) erlangt hatte. Dieser Ort wurde als Animisa-Cetiya bekannt. Danach verbrachte er sieben Tage damit, auf einem juwelengeschmückten Wandelpfad (ratanacaṅkame) auf und ab zu gehen, der sich in Ost-West-Richtung zwischen dem Thron und dem Standplatz erstreckte. Dieser Ort wurde als Ratanacaṅkama-Cetiya bekannt. Danach erschufen Gottheiten im Westen ein Juwelenhaus (ratanaghara). Dort verbrachte er sieben Tage im Meditationssitz, während er das Abhidhamma-Piṭaka erforschte, insbesondere darin das unendlich facettenreiche, allumfassende Bedingungsbuch (Samantapaṭṭhāna). Dieser Ort wurde als Ratanaghara-Cetiya bekannt.

එවං බොධිසමීපෙයෙව චත්තාරි සත්තාහානි වීතිනාමෙත්වා පඤ්චමෙ සත්තාහෙ බොධිරුක්ඛමූලා යෙන අජපාලනිග්‍රොධො තෙනුපසඞ්කමි. තස්ස කිර නිග්‍රොධස්ස ඡායාය අජපාලකා ගන්ත්වා නිසීදන්ති; තෙනස්ස අජපාලනිග්‍රොධොත්වෙව නාමං උදපාදි. සත්තාහං විමුත්තිසුඛපටිසංවෙදීති තත්‍රාපි ධම්මං විචිනන්තොයෙව විමුත්තිසුඛං පටිසංවෙදෙන්තො නිසීදි. බොධිතො පුරත්ථිමදිසාභාගෙ එස රුක්ඛො හොති. එවං නිසින්නෙ ච පනෙත්ථ භගවති එකො බ්‍රාහ්මණො ගන්ත්වා පඤ්හං පුච්ඡි. තෙන වුත්තං ‘‘අථ ඛො අඤ්ඤතරො’’තිආදි. තත්ථ හුංහුඞ්කජාතිකොති සො කිර දිට්ඨමඞ්ගලිකො නාම, මානවසෙන කොධවසෙන ච ‘‘හුංහු’’න්ති කරොන්තො විචරති, තස්මා ‘‘හුංහුඞ්කජාතිකො’’ති වුච්චති. ‘‘හුහුක්කජාතිකො’’තිපි පඨන්ති.

Nachdem er so in der unmittelbaren Nähe des Bodhi-Baumes vier Wochen verbracht hatte, begab er sich in der fünften Woche vom Fuße des Bodhi-Baumes dorthin, wo der Ajapāla-Banyanbaum war. Im Schatten dieses Banyanbaumes, so heißt es, pflegten die Ziegenhirten (ajapālakā) zu sitzen; daher erhielt er den Namen „Ajapāla-Nigrodha“. „Eine Woche lang das Glück der Befreiung erfahrend“ bedeutet, dass er auch dort saß, das Gesetz (dhamma) erwog und das Glück der Befreiung erfuhr. Dieser Baum befindet sich im Osten des Bodhi-Baumes. Als der Erhabene dort so saß, kam ein Brahmane zu ihm und stellte eine Frage. Deshalb wurde von den Rezitatoren gesagt: „Da nun begab sich ein gewisser...“ usw. Darin bedeutet „huṃhuṅkajātiko“: Dieser Brahmane, so heißt es, war ein sogenannter Diṭṭhamaṅgalika (jemand, der an Omen durch Gesehenes glaubt), der aus Stolz und Zorn „Huṃhu“ sagend umherzog; deshalb wird er „huṃhuṅkajātiko“ genannt. Einige lesen auch „huhukkajātiko“.

එතමත්ථං විදිත්වාති එතං තෙන වුත්තස්ස වචනස්ස සිඛාපත්තමත්ථං විදිත්වා තායං වෙලායං ඉමං උදානං උදානෙසි. තස්සත්ථො – යො බාහිතපාපධම්මතාය බ්‍රාහ්මණො න දිට්ඨමඞ්ගලිකතාය, හුංහුඞ්කාරකභාවාදිපාපධම්මයුත්තො හුත්වා කෙවලං ජාතිමත්තකෙන බ්‍රහ්මඤ්ඤං පටිජානාති, සො බ්‍රාහ්මණො බාහිතපාපධම්මත්තා හුංහුඞ්කාරප්පහානෙන නිහුංහුඞ්කො, රාගාදිකසාවාභාවෙන නික්කසාවො, භාවනානුයොගයුත්තචිත්තතාය යතත්තො, සීලසංවරෙන වා සඤ්ඤතචිත්තතාය යතත්තො, චතුමග්ගඤාණසඞ්ඛාතෙහි වෙදෙහි අන්තං, වෙදානං වා අන්තං ගතත්තා වෙදන්තගූ, මග්ගබ්‍රහ්මචරියස්ස වුසිතත්තා වුසිතබ්‍රහ්මචරියො. ධම්මෙන බ්‍රහ්මවාදං වදෙය්‍ය, ‘‘බ්‍රාහ්මණො, අහ’’න්ති එතං වාදං ධම්මෙන වදෙය්‍ය, යස්ස සකලෙ ලොකසන්නිවාසෙ කුහිඤ්චි එකාරම්මණෙපි රාගුස්සදො දොසුස්සදො මොහුස්සදො මානුස්සදො දිට්ඨුස්සදොති ඉමෙ උස්සදා නත්ථීති.

„Als er diese Bedeutung erkannt hatte“ (etamatthaṃ viditvā) bedeutet: Als er diese bis zur höchsten Spitze reichende Bedeutung der von jenem gesprochenen Worte – nämlich den Zustand eines Arahants – erkannte, stieß er in jenem Augenblick dieses Udāna aus. Dessen Bedeutung ist wie folgt zu verstehen: Wer durch das Abwehren der unheilsamen Geisteszustände (bāhitapāpadhammatāya) ein Brahmane ist – und nicht etwa ein Diṭṭhamaṅgalika, der mit unheilsamen Eigenschaften wie dem Ausstoßen von „Huṃhu“ [Stolz und Zorn] behaftet ist und bloß aufgrund seiner Geburt den Zustand eines Brahmanen beansprucht –, jener Brahmane ist durch das Aufgeben des „Huṃhu“-Rufens frei von „Huṃhu“-Rufen (nihuṃhuṅko). Da er frei von Makeln (nikkasāvo) wie Begierde (rāga) und dergleichen ist, ist er gezügelt (yatatto), weil sein Geist der Entfaltung von Geisteskultur (bhāvanā) gewidmet ist; oder er ist gezügelt (yatatto) durch die Zähmung des Geistes mittels der Tugendzügelung (sīlasaṃvara). Er ist ein Meister des Wissens (vedantagū), weil er mit den Erkenntnissen (vedehi), die als die vier Pfad-Erkenntnisse bezeichnet werden, das Ende (antaṃ) – d.h. das Nibbāna – erreicht hat, oder weil er das Ende der Erkenntnisse (vedānaṃ antaṃ) – d.h. die Frucht der Heiligkeit (arahattaphala) – erreicht hat. Er hat den heiligen Lebenswandel vollendet (vusitabrahmacariyo), weil er den heiligen Wandel des Pfades gelebt hat. Ein solcher Mensch kann mit Recht die Behauptung aufstellen, ein wahrer Brahmane zu sein; er kann mit Recht die Aussage treffen: „Ich bin ein Brahmane“. Denn bei ihm gibt es in der gesamten Welt der Lebewesen an keinem einzigen Objekt (ekārammaṇe) ein Übermaß an Begierde (rāgussado), ein Übermaß an Hass (dosussado), ein Übermaß an Verblendung (mohussado), ein Übermaß an Stolz (mānussado) oder ein Übermaß an falschen Ansichten (diṭṭhussado); all diese Übermaße sind bei ihm nicht vorhanden.

අජපාලකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über den Ajapāla-Baum ist beendet.

මුචලින්දකථා

Die Abhandlung über Mucalinda

5. අකාලමෙඝොති අසම්පත්තෙ වස්සකාලෙ උප්පන්නමෙඝො. අයං පන ගිම්හානං පච්ඡිමෙ මාසෙ උදපාදි. සත්තාහවද්දලිකාති තස්මිං උප්පන්නෙ සත්තාහං අවිච්ඡින්නවුට්ඨිකා අහොසි. සීතවාතදුද්දිනීති සා ච පන සත්තාහවද්දලිකා [Pg.240] උදකඵුසිතසම්මිස්සෙන සීතවාතෙන සමන්තා පරිබ්භමන්තෙන දූසිතදිවසත්තා සීතවාතදුද්දිනී නාම අහොසි. අථ ඛො මුචලින්දො නාගරාජාති තස්සෙව මුචලින්දරුක්ඛස්ස සමීපෙ පොක්ඛරණියා නිබ්බත්තො මහානුභාවො නාගරාජා. සත්තක්ඛත්තුං භොගෙහි පරික්ඛිපිත්වාති එවං භොගෙහි පරික්ඛිපිත්වා උපරිමුද්ධනි මහන්තං ඵණං කරිත්වාව ඨිතෙ; තස්මිං තස්ස පරික්ඛෙපබ්භන්තරං ලොහපාසාදෙ භණ්ඩාගාරගබ්භප්පමාණං අහොසි, තස්මා භගවා නිවාතෙ පිහිතද්වාරවාතපානෙ කූටාගාරෙ නිසින්නො විය ජාතො. මා භගවන්තං සීතන්තිආදි තස්ස තථා කරිත්වා ඨානකාරණපරිදීපනං. සො හි ‘‘මා භගවන්තං සීතං බාධයිත්ථ, මා උණ්හං, මා ඩංසාදිසම්ඵස්සො බාධයිත්ථා’’ති තථා කරිත්වා අට්ඨාසි. තත්ථ කිඤ්චාපි සත්තාහවද්දලිකාය උණ්හමෙව නත්ථි, සචෙ පන අන්තරන්තරා මෙඝො විගච්ඡෙය්‍ය උණ්හං භවෙය්‍ය, තම්පි නං මා බාධයිත්ථාති එවං තස්ස චින්තෙතුං යුත්තං. විද්ධන්ති උබ්බිද්ධං; මෙඝවිගමෙන දූරීභූතන්ති අත්ථො. විගතවලාහකන්ති අපගතමෙඝං. දෙවන්ති ආකාසං. සකවණ්ණන්ති අත්තනො රූපං.

5. „Akālamegho“ (ein unzeitiges Gewölk) bedeutet eine Wolke, die entstanden ist, bevor die Regenzeit herangenaht war. Dieses entstand jedoch im letzten Monat des Sommers. „Sattāhavaddalikā“ (eine siebentägige Regenperiode) bedeutet, dass, als diese entstanden war, sieben Tage lang ununterbrochener Regen fiel. „Sītavātaduddinī“ (ein trüber Tag mit kaltem Wind) bedeutet, dass jene siebentägige Regenperiode wegen des trüben Tages, der durch den ringsumher wirbelnden, mit Wassertropfen vermischten kalten Wind beeinträchtigt war, „ein trüber Tag mit kaltem Wind“ genannt wurde. „Atha kho mucalindo nāgarājā“ (Da nun der Schlangenkönig Mucalinda) bezieht sich auf den Schlangenkönig von großer Macht, der im Teich nahe eben jenes Mucalinda-Baumes geboren war. „Sattakkhattuṃ bhogehi parikkhipitvā“ (nachdem er siebenmal mit seinen Windungen umschlungen hatte) bedeutet: als er sich so mit seinen Windungen umschlungen hatte und seine große Haube direkt über dem Haupt [des Erhabenen] aufgerichtet hielt; in diesem Zustand war das Innere seiner Umschlingung von der Größe einer Schatzkammer in einem Bronzepalast; daher war es für den Erhabenen so, als säße er in einem windstillen Pavillon mit geschlossenen Türen und Fenstern. „Mā bhagavantaṃ sītaṃ“ (Möge den Erhabenen keine Kälte plagen) usw. verdeutlicht den Grund für sein Verharren, nachdem er so gehandelt hatte. Denn er verharrte in dieser Weise, indem er dachte: „Möge die Kälte den Erhabenen nicht plagen, möge die Hitze ihn nicht plagen, möge die Berührung von Stechmücken und anderen Insekten ihn nicht plagen.“ Obwohl es bei einer siebentägigen Regenperiode überhaupt keine Hitze gibt, so wäre es dennoch möglich, dass, falls sich die Wolken zwischendurch zerstreuen sollten, Hitze entstünde; dass auch diese ihn nicht plagen möge – so zu denken war für ihn angemessen. „Viddhaṃ“ bedeutet emporgedrungen; die Bedeutung ist: durch das Verschwinden der Wolken in die Ferne gerückt. „Vigatavalāhakaṃ“ bedeutet wolkenlos. „Devaṃ“ bedeutet den Himmel. „Sakavaṇṇaṃ“ bedeutet seine eigene Gestalt.

සුඛො විවෙකොති නිබ්බානසඞ්ඛාතො උපධිවිවෙකො සුඛො. තුට්ඨස්සාති චතුමග්ගඤාණසන්තොසෙන සන්තුට්ඨස්ස. සුතධම්මස්සාති පකාසිතධම්මස්ස. පස්සතොති තං විවෙකං යං වා කිඤ්චි පස්සිතබ්බං නාම, තං සබ්බං අත්තනො වීරියබලාධිගතෙන ඤාණචක්ඛුනා පස්සන්තස්ස. අබ්‍යාපජ්ජන්ති අකුප්පනභාවො; එතෙන මෙත්තාපුබ්බභාගො දස්සිතො. පාණභූතෙසු සංයමොති සත්තෙසු ච සංයමො; අවිහිංසනභාවො සුඛොති අත්ථො. එතෙන කරුණාපුබ්බභාගො දස්සිතො. සුඛා විරාගතා ලොකෙති වීතරාගතාපි සුඛාති දීපෙති. කාමානං සමතික්කමොති යා ‘‘කාමානං සමතික්කමො’’ති වුච්චති; සා විරාගතාපි සුඛාති අත්ථො. එතෙන අනාගාමිමග්ගො කථිතො. අස්මිමානස්ස යො විනයොති ඉමිනා පන අරහත්තං කථිතං; අරහත්තඤ්හි අස්මිමානස්ස ‘‘පස්සද්ධිවිනයො’’ති වුච්චති. ඉතො පරඤ්ච සුඛං නාම නත්ථි, තෙනාහ ‘‘එතං වෙ පරමං සුඛ’’න්ති.

„Sukho viveko“ (Glückbringend ist die Abgeschiedenheit) bedeutet: Die Abgeschiedenheit von den Daseinsgrundlagen (upadhiviveka), welche als Nibbāna bezeichnet wird, bringt Glück. „Tuṭṭhassa“ (für den Zufriedenen) meint denjenigen, der durch die Zufriedenheit des Wissens der vier Pfade zufriedengestellt ist. „Sutadhammassa“ (für den, der die Lehre gehört hat) bedeutet für den, dem die Wahrheit verkündet wurde. „Passato“ (für den Sehenden) meint denjenigen, der jene Abgeschiedenheit sieht, oder was auch immer zu sehen ist, all das mit dem durch die Kraft seiner eigenen Tatkraft erlangten Weisheitsauge sehend. „Abyāpajjaṃ“ bedeutet der Zustand des Nicht-Zornigseins (akuppanabhāvo); hiermit wird die Vorstufe der liebenden Güte (mettā) aufgezeigt. „Pāṇabhūtesu saṃyamo“ (Zügelung gegenüber den Lebewesen) bedeutet die Beherrschung gegenüber den Wesen; die Bedeutung ist: der Zustand des Nicht-Schädigens bringt Glück. Hiermit wird die Vorstufe des Mitgefühls (karuṇā) aufgezeigt. „Sukhā virāgatā loke“ (Glückbringend ist die Leidenschaftslosigkeit in der Welt) verdeutlicht, dass auch der Zustand der Leidenschaftsfreiheit Glück bringt. „Kāmānaṃ samatikkamo“ (das Überwinden der Sinnlichkeit) bezieht sich auf das, was als „Überwinden der Sinnlichkeit“ bezeichnet wird; die Bedeutung ist, dass auch jene Leidenschaftsfreiheit Glück bringt. Hiermit wird der Pfad des Nichtwiederkehrers (anāgāmimaggo) verkündet. „Asmimānassa yo vinayo“ (das Überwinden des Ich-Dünkels) beschreibt jedoch die Arahatschaft; denn die Arahatschaft wird als das „Zur-Ruhe-Bringen und Überwinden“ (passaddhivinayo) des Ich-Dünkels bezeichnet. Und darüber hinaus gibt es kein anderes Glück; darum sagte er: „Dies ist wahrlich das höchste Glück“.

මුචලින්දකථා නිට්ඨිතා.

Die Erzählung von Mucalinda ist beendet.

රාජායතනකථා

Die Erzählung vom Rājāyatana-Baum

6. මුචලින්දමූලාති මහාබොධිතො පාචීනකොණෙ ඨිතමුචලින්දරුක්ඛමූලා. රාජායතනන්ති දක්ඛිණදිසාභාගෙ ඨිතං රාජායතනරුක්ඛං උපසඞ්කමි[Pg.241]. තෙන ඛො පන සමයෙනාති කතරෙන සමයෙන. භගවතො කිර රාජායතනමූලෙ සත්තාහං එකපල්ලඞ්කෙන නිසින්නස්ස සමාධිතො වුට්ඨානදිවසෙ අරුණුග්ගමනවෙලායමෙව ‘‘භොජනකිච්චෙන භවිතබ්බ’’න්ති ඤත්වා සක්කො දෙවරාජා ඔසධහරීතකං උපනෙසි. භගවා තං පරිභුඤ්ජි, පරිභුත්තමත්තස්සෙව සරීරකිච්චං අහොසි. සක්කො මුඛොදකං අදාසි. භගවා මුඛං ධොවිත්වා තස්මිංයෙව රුක්ඛමූලෙ නිසීදි. එවං උග්ගතෙ අරුණම්හි නිසින්නෙ භගවති.

6. „Mucalindamūlā“ (vom Fuße des Mucalinda-Baumes) bedeutet: vom Fuße des Mucalinda-Baumes, der sich an der östlichen Ecke des großen Bodhi-Baumes befand. „Rājāyatanaṃ“ bedeutet: Er begab sich zu dem im südlichen Bereich stehenden Rājāyatana-Baum. „Tena kho pana samayena“ (Zu jener Zeit nun) wirft die Frage auf: Zu welcher Zeit? Als der Erhabene, so heißt es, sieben Tage lang in einer einzigen Haltung mit gekreuzten Beinen am Fuße des Rājāyatana-Baumes saß, erkannte Sakka, der König der Götter, am Tag seines Aufstehens aus der Konzentration genau zur Zeit des Sonnenaufgangs: „Es sollte nun die Zeit für die Nahrungsaufnahme sein“, und brachte ihm eine heilende Myrobalane-Frucht dar. Der Erhabene verzehrte sie, und unmittelbar nach dem Verzehr vollzog sich seine körperliche Verrichtung. Sakka reichte ihm Wasser zum Waschen des Gesichts. Der Erhabene wusch sein Gesicht und setzte sich genau unter jenen Baumfuß. Als nun so das Morgenrot aufgegangen war und der Erhabene dort saß, geschah Folgendes: [„Zu jener Zeit nun“ – dies ist die Antwort].

තෙන ඛො පන සමයෙන තපුස්සභල්ලිකා වාණිජාති තපුස්සො ච භල්ලිකො චාති ද්වෙ භාතරො වාණිජා. උක්කලාති උක්කලජනපදතො. තං දෙසන්ති යස්මිං දෙසෙ භගවා විහරති. කතරස්මිඤ්ච දෙසෙ භගවා විහරති? මජ්ඣිමදෙසෙ. තස්මා මජ්ඣිමදෙසං ගන්තුං අද්ධානමග්ගප්පටිපන්නා හොන්තීති අයමෙත්ථ අත්ථො. ඤාතිසාලොහිතා දෙවතාති තෙසං ඤාතිභූතපුබ්බා දෙවතා. එතදවොචාති සා කිර නෙසං සබ්බසකටානි අප්පවත්තීනි අකාසි. තතො තෙ කිං ඉදන්ති මග්ගදෙවතානං බලිං අකංසු. තෙසං බලිකම්මකාලෙ සා දෙවතා දිස්සමානෙනෙව කායෙන එතං අවොච. මන්ථෙන ච මධුපිණ්ඩිකාය චාති අබද්ධසත්තුනා ච සප්පිමධුඵාණිතාදීහි යොජෙත්වා බද්ධසත්තුනා ච. පතිමානෙථාති උපට්ඨහථ. තං වොති තං පතිමානනං තුම්හාකං භවිස්සති දීඝරත්තං හිතාය සුඛාය. යං අම්හාකන්ති යං පටිග්ගහණං අම්හාකං අස්ස දීඝරත්තං හිතාය සුඛාය. භගවතො එතදහොසීති යො කිරස්ස පධානානුයොගකාලෙ පත්තො අහොසි, සො සුජාතාය පායාසං දාතුං ආගච්ඡන්තියා එව අන්තරධායි. තෙනස්ස එතදහොසි – ‘‘පත්තො මෙ නත්ථි, පුරිමකාපි ච න ඛො තථාගතා හත්ථෙසු පටිග්ගණ්හන්ති, කිම්හි නු ඛො අහං පටිග්ගණ්හෙය්‍යං මන්ථඤ්ච මධුපිණ්ඩකඤ්චා’’ති.

„Tena kho pana samayena tapussabhallikā vāṇijā“ (Zu jener Zeit nun waren die Kaufleute Tapussa und Bhallika) bezieht sich auf die beiden Brüder und Kaufleute namens Tapussa und Bhallika. „Ukkalā“ bedeutet aus der Region Ukkala. „Taṃ desaṃ“ (in jene Gegend) meint die Gegend, in der der Erhabene verwelkte. Und in welcher Gegend verweilte der Erhabene? Im Mittelland (Majjhimadesa). Daher ist die Bedeutung hier: Sie befanden sich auf einer weiten Reise, um ins Mittelland zu gelangen. „Ñātisālohitā devatā“ (eine Gottheit, die eine Blutsverwandte war) meint eine Gottheit, die in einem früheren Leben ihre Verwandte gewesen war. „Etadavoca“ (sprach zu ihnen so) bezieht sich darauf, dass jene Gottheit, so heißt es, all ihre Karren zum Stillstand brachte. Daraufhin dachten sie: „Was ist das?“, und brachten den Weggottheiten ein Speiseopfer dar. Während sie ihr Speiseopfer darbrachten, sprach jene Gottheit mit sichtbar gewordenem Körper diese Worte zu ihnen. „Manthena ca madhupiṇḍikāya ca“ (mit Gerstenmehlbrei und Honigkuchen) bedeutet: mit ungeformtem, losem Mehlbrei und mit durch Butterschmalz, Honig, Melasse usw. vermischtem und zusammengebackenem Honigkuchen. „Patimānetha“ bedeutet: Bedient ihn. „Taṃ vo“ (das wird für euch sein) meint: Diese Ehrerweisung wird für euch lange Zeit zum Heil und Segen sein. „Yaṃ amhākaṃ“ meint: Dass seine Annahme für uns lange Zeit zum Heil und Segen gereichen möge. „Bhagavato etadahosi“ (Da dachte der Erhabene bei sich) erklärt sich dadurch, dass die Schale, die er zur Zeit seines großen Strebens besaß, genau in dem Moment verschwand, als Sujātā herbeikam, um ihm die Milchspeise darzubringen. Aus diesem Grund dachte er bei sich: „Ich habe keine Schale mehr. Doch die früheren Tathāgatas nahmen Speisen auch nicht mit den Händen entgegen. Worin soll ich nun den Gerstenmehlbrei und den Honigkuchen entgegennehmen?“

පරිවිතක්කමඤ්ඤායාති ඉතො පුබ්බෙව භගවතො සුජාතාය දින්නභොජනංයෙව ඔජානුප්පබන්ධනවසෙන අට්ඨාසි, එත්තකං කාලං නෙව ජිඝච්ඡා න පිපාසා න කායදුබ්බල්‍යං අහොසි. ඉදානි පනස්ස ආහාරං පටිග්ගහෙතුකාමතාය ‘‘න ඛො තථාගතා’’තිආදිනා නයෙන පරිවිතක්කො උදපාදි[Pg.242]. තං එවං උප්පන්නං අත්තනො චෙතසා භගවතො චෙතොපරිවිතක්කමඤ්ඤාය. චතුද්දිසාති චතූහි දිසාහි. සෙලමයෙ පත්තෙති මුග්ගවණ්ණසෙලමයෙ පත්තෙ. ඉදංයෙව භගවා පටිග්ගහෙසි, තෙයෙව සන්ධාය වුත්තං. චත්තාරො පන මහාරාජානො පඨමං ඉන්දනීලමණිමයෙ පත්තෙ උපනාමෙසුං, න තෙ භගවා අග්ගහෙසි. තතො ඉමෙ චත්තාරොපි මුග්ගවණ්ණසිලාමයෙ පත්තෙ උපනාමෙසුං, භගවා චත්තාරොපි පත්තෙ අග්ගහෙසි තෙසං පසාදානුරක්ඛණත්ථාය, නො මහිච්ඡතාය. ගහෙත්වා ච පන චත්තාරොපි යථා එකොව පත්තො හොති තථා අධිට්ඨහි, චතුන්නම්පි එකසදිසො පුඤ්ඤවිපාකො අහොසි. එවං එකං කත්වා අධිට්ඨිතෙ පටිග්ගහෙසි භගවා පච්චග්ඝෙ සෙලමයෙ පත්තෙ මන්ථඤ්ච මධුපිණ්ඩිකඤ්ච. පච්චග්ඝෙති පච්චග්ඝස්මිං; පාටෙක්කං මහග්ඝස්මින්ති අත්ථො. අථ වා පච්චග්ඝෙති අභිනවෙ අබ්භුණ්හෙ; තඞ්ඛණෙ නිබ්බත්තස්මින්ති අත්ථො. ද්වෙ වාචා එතෙසං අහෙසුන්ති ද්වෙවාචිකා. අථ වා ද්වීහි වාචාහි උපාසකභාවං පත්තාති අත්ථො. තෙ එවං උපාසකභාවං පටිවෙදෙත්වා භගවන්තං ආහංසු – ‘‘කස්ස දානි භන්තෙ අම්හෙහි අජ්ජ පට්ඨාය අභිවාදනපච්චුට්ඨානං කාතබ්බ’’න්ති? අථ භගවා සීසං පරාමසි, කෙසා හත්ථෙ ලග්ගිංසු. තෙ තෙසං අදාසි ‘‘ඉමෙ තුම්හෙ පරිහරථා’’ති. තෙ කෙසධාතුයො ලභිත්වා අමතෙනෙව අභිසිත්තා හට්ඨතුට්ඨා භගවන්තං වන්දිත්වා පක්කමිංසු.

„Parivitakkamaññāyā“ bedeutet: „Erkannt habend den Gedanken im Geist.“ Vor dieser Zeit hielt die von Sujātā dargebrachte Speise den Erhabenen allein durch die kontinuierliche Verbindung ihrer nährenden Essenz (ojā) aufrecht; während dieser ganzen Zeit (neunundvierzig Tage) gab es weder Hunger, Durst noch körperliche Schwäche. Nun aber entstand ihm, da er Nahrung anzunehmen wünschte, ein Gedanke in der Weise von: „Wahrlich, die Tathāgatas [empfangen nicht Nahrung mit den Händen]“ usw. Diesen so entstandenen Geistesgedanken des Erhabenen erkannte [der Große Brahma] mit seinem eigenen Geist. „Catuddisā“ bedeutet: aus den vier Himmelsrichtungen. „Selamaye patte“ bedeutet: Steinschalen von der Farbe grüner Mungobohnen. Genau diese nahm der Erhabene an, und darauf bezieht sich das Gesagte. Die vier Großen Könige boten ihm zuerst Schalen aus Saphiren (indanīlamaṇimaye) an, doch der Erhabene nahm diese nicht an. Daraufhin boten sie ihm diese vier Steinschalen von der Farbe grüner Mungobohnen an. Der Erhabene nahm alle vier Schalen an, um das Vertrauen (pasāda) jener Könige zu schützen, und nicht aus großer Begehrlichkeit. Nachdem er sie angenommen hatte, bestimmte (adhiṭṭhahi) er sie so, dass sie zu einer einzigen Schale wurden; und für alle vier Könige war die Frucht ihres Verdienstes (puññavipāko) gleichermaßen dieselbe. Nachdem er sie so zu einer einzigen bestimmt hatte, nahm der Erhabene in dieser kostbaren Steinschale das Gerstenmehl (mantha) und die Honigklößchen (madhupiṇḍika) an. „Paccagghe“ bedeutet: in einer kostbaren; der Sinn ist: einzeln und sehr wertvoll (mahagghasmiṃ). Oder aber „paccagghe“ bedeutet: in einer ganz neuen, warmen, in diesem Moment entstandenen; so ist der Sinn. „Dvevācikā“ (die zwei Worte Sprechenden) bedeutet: weil sie zwei Worte [der Zuflucht] sprachen. Oder der Sinn ist: Sie erlangten den Zustand von Laienanhängern (upāsakabhāva) durch zwei Worte. Nachdem sie so ihren Zustand als Laienanhänger bekundet hatten, sprachen sie zum Erhabenen: „Ehrwürdiger Herr, wem gegenüber sollen wir von heute an Ehrerbietung erweisen und uns erheben?“ Da berührte der Erhabene sein Haupt, und Haare blieben an seiner Hand hängen. Er gab sie ihnen und sagte: „Tragt diese Haare mit euch.“ Als sie die Haar-Reliquien (kesadhātuyo) erhalten hatten, waren sie hocherfreut, wie mit dem Trank der Unsterblichkeit (amata) besprengt, verneigten sich vor dem Erhabenen und gingen fort.

රාජායතනකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über den Rājāyatana-Baum ist abgeschlossen.

බ්‍රහ්මයාචනකථා

Die Abhandlung über die Bitte des Brahma

7. අථ ඛො භගවා සත්තාහස්ස අච්චයෙන තම්හා සමාධිම්හා වුට්ඨහිත්වා වුත්තප්පකාරමෙතං සබ්බං කිච්චං නිට්ඨාපෙත්වා රාජායතනමූලා පුනපි යෙන අජපාලනිග්‍රොධො තෙනුපසඞ්කමි. පරිවිතක්කො උදපාදීති තස්මිං නිසින්නමත්තස්සෙව සබ්බබුද්ධානං ආචිණ්ණසමාචිණ්ණො අයං චෙතසො පරිවිතක්කො උදපාදි. කස්මා පනායං සබ්බබුද්ධානං උප්පජ්ජතීති? ධම්මස්ස මහන්තභාවං ගරුභාවං භාරියභාවං පච්චවෙක්ඛණාය බ්‍රහ්මුනා යාචිතෙ දෙසෙතුකාමතාය ච. ජානන්ති හි බුද්ධා ‘‘එවං පරිවිතක්කිතෙ බ්‍රහ්මා ආගන්ත්වා ධම්මදෙසනං යාචිස්සති, තතො සත්තා ධම්මෙ ගාරවං උප්පාදෙස්සන්ති, බ්‍රහ්මගරුකො හි ලොකසන්නිවාසො’’ති. ඉති ඉමෙහි ද්වීහි කාරණෙහි අයං විතක්කො උප්පජ්ජතීති.

7. Daraufhin erhob sich der Erhabene nach Ablauf von sieben Tagen aus jener Konzentration (samādhi). Nachdem er all diese zuvor beschriebenen Verrichtungen [wie die Entgegennahme und den Verzehr der Speise sowie die Übergabe der Haare] vollendet hatte, begab er sich vom Fuße des Rājāyatana-Baumes wieder dorthin, wo sich der Ajapāla-Banyanbaum befand, und trat an ihn heran. „Ein Gedanke stieg auf“ (parivitakko udapādi) bedeutet: Kaum dass er sich dort niedergesetzt hatte, stieg dieser Gedanke in seinem Geist auf, was die ständige Gewohnheit aller Buddhas ist. Warum aber steigt dieser Gedanke bei allen Buddhas auf? Um die Größe (mahantabhāva), die Erhabenheit (garubhāva) und die Schwere (bhāriyabhāva) des Dhamma zu betrachten, und weil sie ihn erst auf die Bitte eines Brahma hin lehren wollen. Denn die Buddhas wissen: „Wenn man so denkt, wird Brahma kommen und um die Verkündigung des Dhamma bitten. Dadurch werden die Wesen dem Dhamma Ehrfurcht (gārava) erweisen, denn die Gemeinschaft der Welt schätzt Brahma hoch.“ Aus diesen zwei Gründen entsteht dieser Gedanke.

තත්ථ [Pg.243] අධිගතො ඛො ම්‍යායන්ති අධිගතො ඛො මෙ අයං. ආලයරාමාති සත්තා පඤ්ච කාමගුණෙ අල්ලීයන්ති, තස්මා තෙ ‘‘ආලයා’’ති වුච්චන්ති. තෙහි ආලයෙහි රමන්තීති ආලයරාමා. ආලයෙසු රතාති ආලයරතා. ආලයෙසු සුට්ඨුමුදිතාති ආලයසම්මුදිතා. යදිදන්ති නිපාතො. තස්ස ඨානං සන්ධාය ‘‘යං ඉද’’න්ති පටිච්චසමුප්පාදං සන්ධාය ‘‘යො අය’’න්ති එවමත්ථො දට්ඨබ්බො. ඉදප්පච්චයතාපටිච්චසමුප්පාදොති ඉමෙසං පච්චයා ඉදප්පච්චයා, ඉදප්පච්චයාව ඉදප්පච්චයතා, ඉදප්පච්චයතා ච සා පටිච්චසමුප්පාදො චාති ඉදප්පච්චයතාපටිච්චසමුප්පාදො. සො මමස්ස කිලමථොති යා අජානන්තානං දෙසනා නාම, සො මම කිලමථො අස්ස; සා මම විහෙසා අස්සාති අත්ථො. භගවන්තන්ති භගවතො. අනච්ඡරියාති අනු අච්ඡරියා. පටිභංසූති පටිභානසඞ්ඛාතස්ස ඤාණස්ස ගොචරා අහෙසුං, පරිවිතක්කයිතබ්බභාවං පාපුණිංසු.

Darin bedeutet „adhigato kho myāyaṃ“: „Wahrlich, dieser [Dhamma] wurde von mir erlangt“. „Ālayarāmā“ (die an Anhaftung Freude Habenden) bedeutet: Die Wesen hängen an den fünf Fesseln der Sinnlichkeit (kāmaguṇa), weshalb diese „Anhaftungen“ (ālayā) genannt werden. Weil sie an diesen Anhaftungen Freude finden, heißen sie „ālayarāmā“. Weil sie an den Anhaftungen haften, heißen sie „ālayaratā“. Weil sie sich über die Anhaftungen überaus freuen, heißen sie „ālayasammuditā“. „Yadidanti“ ist eine Partikel (nipāta). Bezogen auf die Stelle [des Zustands] ist die Bedeutung als „yaṃ idaṃ“ (was dieses ist), und bezogen auf die bedingte Entstehung (paṭiccasamuppāda) als „yo ayaṃ“ (welcher dieser ist) zu verstehen. „Idappaccayatā-paṭiccasamuppādo“ (die Bedingtheit durch diese Ursachen und die bedingte Entstehung) bedeutet: Die Bedingungen für diese [Gestaltungen usw.] sind „idappaccayā“ (Ursachen für dieses). Eben diese Bedingtheiten sind „idappaccayatā“ (Bedingtheit durch dieses). Und diese Bedingtheit ist zugleich die bedingte Entstehung (paṭiccasamuppāda); daher heißt es „idappaccayatāpaṭiccasamuppādo“. „So mamassa kilamatho“ (das würde mir zur Ermüdung gereichen) bedeutet: Jene Verkündigung vor denen, die es nicht verstehen, jene würde mir zur Ermüdung gereichen; sie würde mir zur Bedrängnis (vihesā) gereichen; so ist der Sinn. „Bhagavantanti“ steht für „bhagavato“ (dem Erhabenen). „Anacchariyā“ bedeutet: immer wieder erstaunlich (außergewöhnlich). „Paṭibhaṃsū“ bedeutet: Sie traten in den Bereich seines Wissens, das man als Geistesgegenwart (paṭibhāna) bezeichnet; sie gelangten in den Zustand, immer wieder durchdacht zu werden.

හලන්ති එත්ථ හකාරො නිපාතමත්තො; අලන්ති අත්ථො. පකාසිතුන්ති දෙසිතුං. අලං දානි මෙ ඉමං කිච්ඡෙන අධිගතං ධම්මං දෙසෙතුන්ති වුත්තං හොති. පටිසොතගාමින්ති පටිසොතං වුච්චති නිබ්බානං; නිබ්බානගාමින්ති අත්ථො. රාගරත්තාති කාමරාගභවරාගදිට්ඨිරාගෙන රත්තා. න දක්ඛන්තීති න පස්සිස්සන්ති. තමොඛන්ධෙන ආවුටාති අවිජ්ජාරාසිනා අජ්ඣොත්ථටා. අප්පොස්සුක්කතායාති නිරුස්සුක්කභාවෙන; අදෙසෙතුකාමතායාති අත්ථො.

Bei „halaṃ“ ist der Buchstabe „ha“ bloß eine Partikel; der Sinn ist „alaṃ“ (genug / es hat keinen Zweck). „Pakāsituṃ“ bedeutet: zu verkünden (desetuṃ). „Genug nun für mich, diesen mit Mühe erlangten Dhamma zu verkünden“ – dies ist damit gesagt. „Paṭisotagāmiṃ“ (gegen den Strom fließend): Gegen den Strom (paṭisota) wird das Nibbāna genannt; der Sinn ist: zum Nibbāna führend. „Rāgarattā“ bedeutet: durch die Gier nach Sinnlichkeit, die Gier nach Werden und die Gier nach Ansichten leidenschaftlich gefesselt. „Na dakkhantīti“ bedeutet: sie werden es nicht sehen. „Tamokhandhena āvuṭā“ bedeutet: von der Masse der Unwissenheit (avijjā) völlig verhüllt. „Appossukkatāyāti“ bedeutet: im Zustand der Bemühungsfreiheit (Inaktivität); der Sinn ist: ohne den Wunsch zu lehren.

8. යත්‍ර හි නාමාති යස්මිං නාම ලොකෙ. භගවතො පුරතො පාතුරහොසීති ධම්මදෙසනායාචනත්ථං දසසු චක්කවාළසහස්සෙසු මහාබ්‍රහ්මානො ගහෙත්වා ආගම්ම භගවතො පුරතො පාතුරහොසි. අප්පරජක්ඛජාතිකාති පඤ්ඤාමයෙ අක්ඛිම්හි අප්පං රාගදොසමොහරජං එතෙසං එවංසභාවාති අප්පරජක්ඛජාතිකා. භවිස්සන්ති ධම්මස්ස අඤ්ඤාතාරොති පටිවිජ්ඣිතාරො.

8. „Yatra hi nāma“ bedeutet: in welcher Welt auch immer. „Erschien vor dem Erhabenen“ (bhagavato purato pāturahosīti) bedeutet: Um um die Verkündigung des Dhamma zu bitten, brachte er [der Große Brahma Sahampati] die Großen Brahmas aus zehntausend Weltsystemen mit, kam herbei und erschien vor dem Erhabenen. „Apparajakkhajātikā“ (Wesen mit wenig Staub in den Augen) bedeutet: Solche, bei denen im Auge der Weisheit nur wenig Staub von Begierde, Hass und Verblendung vorhanden ist; Wesen von solcher Natur werden „apparajakkhajātikā“ genannt. „Sie werden den Dhamma verstehen“ (bhavissanti dhammassa aññātāro) bedeutet: Sie werden ihn durchdringen.

පාතුරහොසීති පාතුභවි. සමලෙහි චින්තිතොති රාගාදීහි මලෙහි සමලෙහි ඡහි සත්ථාරෙහි චින්තිතො. අපාපුරෙතන්ති විවර එතං. අමතස්ස ද්වාරන්ති අමතස්ස නිබ්බානස්ස ද්වාරභූතං අරියමග්ගං. සුණන්තු ධම්මං විමලෙනානුබුද්ධන්ති [Pg.244] ඉමෙ සත්තා රාගාදිමලානං අභාවතො විමලෙන සම්මාසම්බුද්ධෙන අනුබුද්ධං චතුසච්චධම්මං සුණන්තු.

„Pāturahosīti“ bedeutet: er wurde offenbar (pātubhavi). „Samalehi cintito“ (von den Befleckten erdacht) bedeutet: von den sechs [häretischen] Lehrern [wie Pūraṇa Kassapa usw.], die mit den Befleckungen wie Begierde usw. behaftet waren, mit falschem Wissen erdacht. „Apāpuretaṃ“ bedeutet: öffne dieses [Tor]! „Amatassa dvāraṃ“ (das Tor zum Unsterblichen) bedeutet: den Edlen Pfad (ariyamagga), der das Tor zum Unsterblichen, dem Nibbāna, darstellt. „Mögen sie den Dhamma hören, den der Reine vollkommen verstanden hat“ (suṇantu dhammaṃ vimalenānubuddhanti) bedeutet: Mögen diese Wesen den vom vollkommen Reinen (vimala) – da er frei von Befleckungen wie Begierde usw. ist –, dem vollkommen Erleuchteten (sammāsambuddha) nacheinander durchdrungenen Dhamma der Vier Edlen Wahrheiten vernehmen.

සෙලෙ යථා පබ්බතමුද්ධනිට්ඨිතොති සෙලමයෙ එකග්ඝනෙ පබ්බතමුද්ධනි යථාඨිතොව යථා චක්ඛුමා පුරිසො සමන්තතො ජනතං පස්සෙය්‍ය, ත්වම්පි සුමෙධ සුන්දරපඤ්ඤ සබ්බඤ්ඤුතඤ්ඤාණෙන සමන්තචක්ඛු භගවා ධම්මමයං පඤ්ඤාමයං පාසාදමාරුය්හ සයං අපෙතසොකො සොකාවතිණ්ණං ජාතිජරාභිභූතඤ්ච ජනතං අවෙක්ඛස්සු උපධාරය.

„Sele yathā pabbatamuddhaniṭṭhito“ (wie auf einem felsigen Berggipfel stehend) bedeutet: Gleichwie ein weitsichtiger Mann, der auf einem felsigen, massiven Berggipfel steht, ringsumher die Menschenmenge erblicken kann; ebenso, o Sumedha (Weiser) von herrlicher Weisheit, erhabener Allsehender (samantacakkhu) durch dein Allwissenheits-Wissen (sabbaññutaññāṇa), besteige du den aus Dhamma, aus Weisheit bestehenden Palast, und blicke, selbst frei von Kummer (apetasoko), auf die im Kummer versunkene und von Geburt und Alter überwältigte Menschenmenge herab, betrachte und erforsche sie.

උට්ඨෙහීති භගවතො ධම්මදෙසනත්ථං චාරිකචරණං යාචන්තො භණති. වීරාතිආදීසු භගවා වීරියවන්තතාය වීරො. දෙවපුත්තමච්චුකිලෙසාභිසඞ්ඛාරමාරානං විජිතත්තා විජිතසඞ්ගාමො. ජාතිකන්තාරාදිනිත්ථරණසමත්ථතාය සත්ථවාහො. කාමච්ඡන්දඉණස්ස අභාවතො අණණො.

„Arise!“ (uṭṭhehīti) spricht er, indem er darum bittet, dass der Erhabene zur Verkündigung des Dhamma auf Wanderschaft (cārikā) gehe. In den Passagen wie „Held“ (vīra) usw. ist die Bedeutung wie folgt zu verstehen: Der Erhabene wird wegen seiner Tatkraft (vīriya) „Held“ (vīra) genannt. Weil er die Māras der Göttersöhne (devaputta), des Todes (maccu), der Befleckungen (kilesa) und der Gestaltungen (abhisaṅkhāra) besiegt hat, wird er „Sieger im Kampf“ (vijitasaṅgāmo) genannt. Weil er fähig ist, Wesen aus der Wildnis der Wiedergeburten (jātikaṇṭāra) herauszuführen, wird er „Karawanenführer“ (satthavāho) genannt. Weil er frei von der Schuld des Verlangens nach Sinnlichkeit (kāmacchanda) ist, wird er „Schuldenfrei“ (aṇaṇo) genannt.

9. අජ්ඣෙසනන්ති යාචනං. බුද්ධචක්ඛුනාති ඉන්ද්‍රියපරොපරියත්තඤාණෙන ච ආසයානුසයඤාණෙන ච. ඉමෙසඤ්හි ද්වින්නං ඤාණානං බුද්ධචක්ඛූති නාමං. අප්පරජක්ඛාති පඤ්ඤාචක්ඛුම්හි රාගාදිරජං අප්පං යෙසං, තෙ අප්පරජක්ඛා. යෙසං තං මහන්තං තෙ මහාරජක්ඛා. යෙසං සද්ධාදීනි ඉන්ද්‍රියානි තික්ඛානි තෙ තික්ඛින්ද්‍රියා. යෙසං තානි මුදූනි තෙ මුදින්ද්‍රියා. යෙසං තෙයෙව සද්ධාදයො ආකාරා සුන්දරා තෙ ස්වාකාරා. යෙසං තෙයෙව සද්ධාදයො ආකාරා අසුන්දරා තෙ ද්වාකාරා. යෙ කථිතකාරණං සල්ලක්ඛෙන්ති, සුඛෙන සක්කා හොන්ති විඤ්ඤාපෙතුං තෙ සුවිඤ්ඤාපයා. යෙ පරලොකඤ්ච වජ්ජඤ්ච භයතො පස්සන්ති තෙ පරලොකවජ්ජභයදස්සාවිනො. උප්පලිනියන්ති උප්පලවනෙ. ඉතරෙසුපි එසෙව නයො. අන්තොනිමුග්ගපොසීනීති යානි උදකස්ස අන්තො නිමුග්ගානෙව පොසයන්ති. සමොදකං ඨිතානීති උදකෙන සමං ඨිතානි. උදකං අච්චුග්ගම්ම ඨිතානීති උදකං අතික්කමිත්වා ඨිතානි.

9. „Ajjhesanā“ bedeutet Bitte (Aufforderung). „Buddhacakkhu“ (mit dem Buddha-Auge) bezeichnet das Wissen um die Verschiedenartigkeit der geistigen Fähigkeiten der Wesen sowie das Wissen um deren Neigungen und schlummernden Tendenzen. Für diese zwei Erkenntnisse gilt nämlich die Bezeichnung „Buddha-Auge“. „Apparajakkhā“ (mit wenig Staub) bezeichnet jene Wesen, in deren Weisheitsauge der Staub von Gier usw. nur gering ist; sie werden „Wesen mit wenig Staub“ genannt. Jene, bei denen dieser Staub groß ist, werden „Wesen mit viel Staub“ (mahārajakkhā) genannt. Jene, deren Fähigkeiten wie Vertrauen usw. scharf sind, werden „solche mit scharfen Fähigkeiten“ (tikkhindriyā) genannt. Jene, bei denen diese Fähigkeiten schwach sind, werden „solche mit schwachen Fähigkeiten“ (mudindriyā) genannt. Jene, bei denen eben diese Eigenschaften wie Vertrauen usw. gut sind, werden „solche mit guten Eigenschaften“ (svākārā) genannt. Jene, bei denen eben diese Eigenschaften unvorteilhaft sind, werden „solche mit schlechten Eigenschaften“ (dvākārā) genannt. Jene, die den dargelegten Grund erfassen und leicht zu belehren sind, werden „leicht zu Belehrende“ (suviññāpayā) genannt. Jene, die die jenseitige Welt und die Verfehlung als Gefahr sehen, werden „die jenseitige Welt und Verfehlungen als Gefahr Sehende“ (paralokavajjabhayadassāvino) genannt. „Uppaliniyaṃ“ bedeutet im Lotusteich. Bei den anderen Begriffen (wie paduminiyaṃ etc.) ist es genau dieselbe Methode. „Antonimuggaposīnī“ bezeichnet jene Lotusblumen, die gänzlich im Wasser untergetaucht wachsen. „Samodakaṃ ṭhitāni“ bedeutet auf gleicher Höhe mit dem Wasser stehend. „Udakaṃ accuggamma ṭhitāni“ bedeutet das Wasser überragend stehend.

අපාරුතාති විවටා. අමතස්ස ද්වාරාති අරියමග්ගො. සො හි අමතසඞ්ඛාතස්ස නිබ්බානස්ස ද්වාරං. පමුඤ්චන්තු සද්ධන්ති සබ්බෙ අත්තනො සද්ධං පමුඤ්චන්තු. පච්ඡිමපදද්වයෙ අයමත්ථො, අහඤ්හි අත්තනො පගුණං සුප්පවත්තිම්පි ඉමං [Pg.245] පණීතං උත්තමං ධම්මං කායවාචාකිලමථසඤ්ඤී හුත්වා මනුජෙසු දෙවමනුස්සෙසු න භාසින්ති.

„Apārutā“ bedeutet geöffnet. „Amatassa dvārā“ (die Tore des Todlosen) bezeichnet den Edlen Pfad. Denn dieser ist das Tor zum Nibbāna, das als das Todlose bezeichnet wird. „Pamuñcantu saddhaṃ“ bedeutet, dass alle ihr eigenes Vertrauen freilassen (bezeugen) mögen. In den letzten beiden Versfüßen ist dies die Bedeutung: „Ich [der Buddha], im Bewusstsein der Ermüdung von Körper und Rede, habe diese wohlvertraute, leicht verständliche, vorzügliche und höchste Lehre unter den Menschen, Göttern und Menschen nicht verkündet.“

බ්‍රහ්මයාචනකථා නිට්ඨිතා.

Hier endet die Rede über die Bitte des Brahmā.

පඤ්චවග්ගියකථා

Die Rede über die Gruppe der fünf Mönche.

10. පණ්ඩිතොති පණ්ඩිච්චෙන සමන්නාගතො. බ්‍යත්තොති වෙය්‍යත්තියෙන සමන්නාගතො. මෙධාවීති ඨානුප්පත්තියා පඤ්ඤාය සමන්නාගතො. අප්පරජක්ඛජාතිකොති සමාපත්තියා වික්ඛම්භිතත්තා නික්කිලෙසජාතිකො විසුද්ධසත්තො. ආජානිස්සතීති සල්ලක්ඛෙස්සති පටිවිජ්ඣිස්සති. භගවතොපි ඛො ඤාණං උදපාදීති සබ්බඤ්ඤුතඤ්ඤාණං උප්පජ්ජි ‘‘ඉතො සත්තමදිවසමත්ථකෙ කාලංකත්වා ආකිඤ්චඤ්ඤායතනෙ නිබ්බත්තො’’ති. මහාජානියොති සත්තදිවසබ්භන්තරෙ පත්තබ්බමග්ගඵලතො පරිහීනත්තා මහතී ජානි අස්සාති මහාජානියො අක්ඛණෙ නිබ්බත්තත්තා. අභිදොසකාලංකතොති හිය්‍යො කාලංකතො, සොපි නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ නිබ්බත්තොති අද්දස. බහූකාරාති බහූපකාරා. පධානපහිතත්තං උපට්ඨහිංසූති පධානත්ථාය පෙසිතත්තභාවං මුඛොදකදානාදිනා උපට්ඨහිංසු.

10. „Paṇḍito“ (weise) bedeutet mit Gelehrsamkeit bzw. Weisheit ausgestattet. „Byatto“ (geschickt/klar) bedeutet mit Scharfsinn ausgestattet. „Medhāvī“ (klug) bedeutet mit situativer Weisheit ausgestattet. „Apparajakkhajātiko“ (von Natur aus mit wenig Staub) bedeutet ein reines Wesen, das frei von Befleckungen ist, da diese durch die meditative Errungenschaft (Unterdrückung) zurückgedrängt wurden. „Ājānissati“ bedeutet, er wird es erfassen, er wird es durchdringen. „Auch dem Erhabenen entstand das Wissen“ bedeutet, dass das Allwissenheitswissen in ihm aufkam: „Sieben Tage nach dem heutigen Tag verstarb er und wurde im Bereich der Nichtsheit wiedergeboren.“ „Mahājāniyo“ (ein großer Verlierer) bezeichnet jemanden, der einen großen Verlust erlitten hat, weil er innerhalb jener sieben Tage von den zu erlangenden Pfaden und Früchten ausgeschlossen war, da er zu einer ungünstigen Zeit (an einem ungeeigneten Ort) wiedergeboren wurde. „Abhidosakālaṃkato“ bedeutet gestern verstorben; er [der Erhabene] sah, dass auch dieser im Bereich der Weder-Wahrnehmung-noch-Nicht-Wahrnehmung wiedergeboren wurde. „Bahūkārā“ bedeutet von großem Nutzen. „Padhānapahitattaṃ upaṭṭhahiṃsu“ bedeutet, sie dienten mir, der ich mich der Anstrengung hingab, durch Handlungen wie das Darreichen von Wasser zum Gesichtwaschen und anderes.

11. අන්තරා ච ගයං අන්තරා ච බොධින්ති උපකො බොධිමණ්ඩස්ස ච ගයාය ච අන්තරෙ භගවන්තං අද්දස. අද්ධානමග්ගප්පටිපන්නන්ති අද්ධානමග්ගං පටිපන්නං.

11. „Antarā ca gayaṃ antarā ca bodhiṃ“ bedeutet, dass Upaka den Erhabenen auf dem Weg zwischen dem Bodhi-Baum und Gaya sah. „Addhānamaggappaṭipannaṃ“ bedeutet auf einer langen Reise begriffen.

සබ්බාභිභූති සබ්බං තෙභූමකධම්මං අභිභවිත්වා ඨිතො. සබ්බවිදූති සබ්බං චතුභූමකධම්මං අවෙදිං අඤ්ඤාසිං. සබ්බෙසු ධම්මෙසු අනූපලිත්තොති සබ්බෙසු තෙභූමකධම්මෙසු කිලෙසලෙපෙන අලිත්තො. සබ්බඤ්ජහොති සබ්බං තෙභූමකධම්මං ජහිත්වා ඨිතො. තණ්හක්ඛයෙ විමුත්තොති තණ්හක්ඛයෙ නිබ්බානෙ ආරම්මණතො විමුත්තො. සයං අභිඤ්ඤායාති සබ්බං චතුභූමකධම්මං අත්තනාව ජානිත්වා. කමුද්දිසෙය්‍යන්ති කං අඤ්ඤං ‘‘අයං මෙ ආචරියො’’ති උද්දිසෙය්‍යං.

„Sabbābhibhū“ bedeutet, alle Phänomene der drei Daseinsebenen überwindend stehend. „Sabbavidū“ bedeutet, ich habe alle Phänomene der vier Ebenen erkannt und gewusst. „Sabbesu dhammesu anūpalitto“ bedeutet, in allen Phänomenen der drei Ebenen unbefleckt von der Salbung der Befleckungen zu sein. „Sabbañjaho“ bedeutet, alle Phänomene der drei Ebenen aufgegeben habend stehend. „Taṇhakkhaye vimutto“ bedeutet, in der Versiegung des Begehrens, d.h. im Nibbāna, durch das Nehmen desselben als Objekt, befreit zu sein. „Sayaṃ abhiññāya“ bedeutet, alle Phänomene der vier Ebenen gänzlich durch sich selbst erkannt zu haben. „Kamuddiseyyaṃ“ bedeutet: Wen sonst sollte ich mit den Worten „Dies ist mein Lehrer“ als solchen bezeichnen?

න මෙ ආචරියො අත්ථීති ලොකුත්තරධම්මෙ මය්හං ආචරියො නාම නත්ථි. නත්ථි මෙ පටිපුග්ගලොති මය්හං පටිභාගපුග්ගලො නාම නත්ථි. සීතිභූතොති සබ්බකිලෙසග්ගිනිබ්බාපනෙන සීතිභූතො. කිලෙසානංයෙව නිබ්බුතත්තා නිබ්බුතො.

„Na me ācariyo atthi“ (Ich habe keinen Lehrer) bedeutet, dass es für mich in Bezug auf die überweltlichen Phänomene keinen sogenannten Lehrer gibt. „Natthi me paṭipuggalo“ bedeutet, dass es für mich niemanden gibt, der mir gleicht. „Sītibhūto“ bedeutet, kühl geworden durch das Erlöschen aller Feuer der Befleckungen. „Nibbuto“ bedeutet friedvoll/erloschen, eben weil die Befleckungen erloschen sind.

කාසීනං [Pg.246] පුරන්ති කාසිරට්ඨෙ නගරං. ආහඤ්ඡං අමතදුන්දුභින්ති ධම්මචක්කප්පටිලාභාය අමතභෙරිං පහරිස්සාමීති ගච්ඡාමි.

„Kāsīnaṃ puraṃ“ bedeutet die Stadt im Land der Kāsīs. „Āhañchaṃ amatadundubhiṃ“ bedeutet: „Ich gehe, um die Trommel des Todlosen zu schlagen, damit das Rad der Lehre erlangt (in Bewegung gesetzt) wird.“

අරහසි අනන්තජිනොති අනන්තජිනො භවිතුං යුත්තො. හුපෙය්‍යපාවුසොති ආවුසො එවම්පි නාම භවෙය්‍ය. සීසං ඔකම්පෙත්වාති සීසං චාලෙත්වා.

„Arahasi anantajino“ bedeutet, dass es angemessen ist, ein unendlicher Sieger zu sein. „Hupeyya pāvuso“ bedeutet: „Freund, so mag es wahrlich sein.“ „Sīsaṃ okampetvā“ bedeutet, den Kopf bewegend (schüttelnd oder nickend).

12. සණ්ඨපෙසුන්ති කතිකං අකංසු. බාහුල්ලිකොති චීවරබාහුල්ලාදීනං අත්ථාය පටිපන්නො. පධානවිබ්භන්තොති පධානතො විබ්භන්තො භට්ඨො පරිහීනො. ආවත්තො බාහුල්ලායාති චීවරාදිබහුලභාවත්ථාය ආවත්තො. ඔදහථ භික්ඛවෙ සොතන්ති උපනෙථ භික්ඛවෙ සොතං; සොතින්ද්‍රියං ධම්මසවනත්ථං අභිමුඛං කරොථාති අත්ථො. අමතමධිගතන්ති අමතං නිබ්බානං මයා අධිගතන්ති දස්සෙති. ඉරියායාති දුක්කරඉරියාය. පටිපදායාති දුක්කරපටිපදාය. අභිජානාථ මෙ නොති අභිජානාථ නු මෙ සමනුපස්සථ. එවරූපං භාසිතමෙතන්ති එතං එවරූපං වාක්‍යං භාසිතන්ති අත්ථො. අසක්ඛි ඛො භගවා පඤ්චවග්ගියෙ භික්ඛූ සඤ්ඤාපෙතුන්ති ‘‘අහං බුද්ධො’’ති ජානාපෙතුං අසක්ඛි.

12. „Saṇṭhapesuṃ“ bedeutet, sie trafen eine Vereinbarung. „Bāhulliko“ bedeutet einer, der für den Überfluss an Gewändern und anderem praktiziert. „Padhānavibbhanto“ bedeutet von der Anstrengung abgekommen, abgefallen, zurückgefallen. „Āvatto bāhullāya“ bedeutet zum Zwecke des reichlichen Besitzes von Gewändern usw. zurückgekehrt. „Odahatha bhikkhave sotaṃ“ bedeutet: „Neigt euer Ohr, ihr Mönche!“; die Bedeutung ist: Richtet das Hörorgan auf das Anhören der Lehre aus. „Amatamadhigataṃ“ zeigt: „Das Todlose, das Nibbāna, ist von mir erlangt worden.“ „Iriyāya“ bedeutet durch die mühsame Verhaltensweise. „Paṭipadāya“ bedeutet durch die mühsame Praxis. „Abhijānātha me no“ bedeutet: „Erkennt ihr dies bei mir an? Seht ihr es?“ „Evarūpaṃ bhāsitametaṃ“ bedeutet: „Erkennt ihr an, dass eine solche Rede jemals gesprochen wurde?“ – so ist die Bedeutung. „Der Erhabene konnte die Mönche der Fünfergruppe überzeugen“ bedeutet, er konnte sie wissen lassen: „Ich bin ein Buddha.“

13. චක්ඛුකරණීති පඤ්ඤාචක්ඛුං සන්ධායාහ. ඉතො පරං සබ්බං පදත්ථතො උත්තානමෙව. අධිප්පායානුසන්ධියොජනාදිභෙදතො පන පපඤ්චසූදනියා මජ්ඣිමට්ඨකථායං වුත්තනයෙන වෙදිතබ්බං. ඉතො පට්ඨාය හි අතිවිත්ථාරභීරුකස්ස මහාජනස්ස චිත්තං අනුරක්ඛන්තා සුත්තන්තකථං අවණ්ණයිත්වා විනයකථංයෙව වණ්ණයිස්සාම.

13. „Cakkhukaraṇī“ (das Auge schaffend) wurde in Bezug auf das Weisheitsauge gesagt. Alles Folgende ist von der Wortbedeutung her ganz klar. Doch hinsichtlich der feineren Unterschiede in Absicht, logischer Verknüpfung und syntaktischer Konstruktion usw. ist es gemäß der in der Papañcasūdanī, dem Kommentar zur Majjhima-Nikāya, dargelegten Methode zu verstehen. Denn von hier an werden wir, um den Geist der großen Menge von Mönchen zu schonen, die eine allzu ausführliche Darstellung scheuen, die Suttanta-Darstellung nicht weiter erläutern, sondern ausschließlich die Vinaya-Darstellung erklären.

18. සාව තස්ස ආයස්මතො උපසම්පදා අහොසීති ආසාළ්හීපුණ්ණමාය අට්ඨාරසහි දෙවතාකොටීහි සද්ධිං සොතාපත්තිඵලෙ පතිට්ඨිතස්ස ‘‘එහි භික්ඛූ’’ති භගවතො වචනෙන අභිනිප්ඵන්නා සාව තස්ස ආයස්මතො එහිභික්ඛූපසම්පදා අහොසි.

18. „Eben dies war die Ordination dieses Ehrwürdigen“ bedeutet: Für jenen Ehrwürdigen [Koṇḍañña], der am Vollmondtag des Monats Āsāḷhī zusammen mit achtzehn Koti Gottheiten in der Frucht des Stromeintritts gefestigt war, war eben jene Ordination, die durch das Wort des Erhabenen „Komm, Mönch!“ vollzogen wurde, seine „Komm-Mönch-Ordination“.

19. අථ ඛො ආයස්මතො ච වප්පස්සාති ආදිම්හි වප්පත්ථෙරස්ස පාටිපදදිවසෙ ධම්මචක්ඛුං උදපාදි, භද්දියත්ථෙරස්ස දුතියදිවසෙ, මහානාමත්ථෙරස්ස තතියදිවසෙ, අස්සජිත්ථෙරස්ස චතුත්ථියන්ති. ඉමෙසඤ්ච පන [Pg.247] භික්ඛූනං කම්මට්ඨානෙසු උප්පන්නමලවිසොධනත්ථං භගවා අන්තොවිහාරෙයෙව අහොසි. උප්පන්නෙ උප්පන්නෙ කම්මට්ඨානමලෙ ආකාසෙන ගන්ත්වා මලං විනොදෙසි. පක්ඛස්ස පන පඤ්චමියං සබ්බෙ තෙ එකතො සන්නිපාතෙත්වා අනත්තසුත්තෙන ඔවදි. තෙන වුත්තං ‘‘අථ ඛො භගවා පඤ්චවග්ගියෙ’’තිආදි.

19. In dem Abschnitt, der mit „Da entstand dem ehrwürdigen Vappa...“ beginnt, ist die Erklärung wie folgt zu verstehen: Dem ehrwürdigen Vappa entstand das Auge der Lehre am ersten Tag nach dem Vollmond, dem ehrwürdigen Bhaddiya am zweiten Tag, dem ehrwürdigen Mahānāma am dritten Tag und dem ehrwürdigen Assaji am vierten Tag. Um nun die bei diesen Mönchen bezüglich ihrer Meditationsobjekte aufgetretenen Trübungen zu reinigen, verblieb der Erhabene innerhalb des Klosters. Wann immer eine Trübung im Meditationsobjekt entstand, begab er sich durch die Luft dorthin und vertrieb diese Trübung. Am fünften Tag der Monatshälfte versammelte er sie alle an einem Ort und belehrte sie mit der Anattalakkhaṇa-Sutta. Darum wurde von den Textredaktoren gesagt: „Da wandte sich der Erhabene an die Gruppe der fünd Mönche...“ usw.

24. තෙන ඛො පන සමයෙන ඡ ලොකෙ අරහන්තො හොන්තීති පඤ්චමියා පක්ඛස්ස ලොකස්මිං ඡ මනුස්සා අරහන්තො හොන්තීති අත්ථො.

24. „Zu jener Zeit gab es sechs Arahants auf der Welt“ bedeutet, dass am fünften Tag der Monatshälfte sechs Menschen in der Welt der Lebewesen Arahants waren.

පඤ්චවග්ගියකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die Gruppe der fünf Mönche ist abgeschlossen.

පබ්බජ්ජාකථා

Abhandlung über das Hinausgehen in die Hauslosigkeit.

31. පුබ්බානුපුබ්බකානන්ති පවෙණිවසෙන පොරාණානුපොරාණානන්ති අත්ථො. තෙන ඛො පන සමයෙන එකසට්ඨි ලොකෙ අරහන්තො හොන්තීති පුරිමා ඡ ඉමෙ ච පඤ්චපඤ්ඤාසාති අන්තොවස්සම්හියෙව එකසට්ඨි මනුස්සා අරහන්තො හොන්තීති අත්ථො.

31. „Aus traditionsreichen Familien“ (pubbānupubbakānaṃ) bedeutet gemäß der Generationenfolge aus uralten Familien. „Zu jener Zeit gab es einundsechzig Arahants auf der Welt“ bedeutet, dass noch während der Regenzeitklausur die früheren sechs und diese fünfundfünfzig, also insgesamt einundsechzig Menschen, Arahants waren.

තත්‍ර යසආදීනං කුලපුත්තානං අයං පුබ්බයොගො – අතීතෙ කිර පඤ්චපඤ්ඤාසජනා සහායකා වග්ගබන්ධෙන පුඤ්ඤානි කරොන්තා අනාථසරීරානි පටිජග්ගන්තා විචරන්ති, තෙ එකදිවසං ගබ්භිනිං ඉත්ථිං කාලංකතං දිස්වා ‘‘ඣාපෙස්සාමා’’ති සුසානං නීහරිංසු. තෙසු පඤ්ච ජනෙ ‘‘තුම්හෙ ඣාපෙථා’’ති සුසානෙ ඨපෙත්වා සෙසා ගාමං පවිට්ඨා. යසො දාරකො තං සරීරං විජ්ඣිත්වා පරිවත්තෙත්වා ච ඣාපයමානො අසුභසඤ්ඤං පටිලභි. සො ඉතරෙසම්පි චතුන්නං ජනානං ‘‘පස්සථ භො ඉමං අසුචිං පටිකූල’’න්ති දස්සෙසි. තෙපි තත්ථ අසුභසඤ්ඤං පටිලභිංසු. තෙ පඤ්චපි ජනා ගාමං ගන්ත්වා සෙසසහායකානං කථයිංසු. යසො පන දාරකො ගෙහම්පි ගන්ත්වා මාතාපිතූන්නඤ්ච භරියාය ච කථෙසි. තෙ සබ්බෙපි අසුභං භාවයිංසු. අයමෙතෙසං පුබ්බයොගො. තෙනායස්මතො යසස්ස නාටකජනෙසු සුසානසඤ්ඤායෙව උප්පජ්ජි, තායෙව ච උපනිස්සයසම්පත්තියා සබ්බෙසං විසෙසාධිගමො නිබ්බත්තීති.

Unter diesen einundsechzig Arahants ist dies die frühere Verbindung (die heilsame Tat der Vergangenheit) der Edelsöhne um Yasa: Einstmals, so heißt es, zogen fünfundfünfzig befreundete Personen als Gemeinschaft umher, vollbrachten verdienstvolle Taten und kümmerten sich um herrenlose Leichname. Eines Tages sahen sie eine schwangere Frau, die gestorben war. Sie beschlossen: „Lasst uns sie verbrennen!“, und brachten sie zum Friedhof. Unter ihnen ließen sie fünf Personen auf dem Friedhof zurück mit den Worten: „Verbrennt ihr sie!“, und die Übrigen gingen ins Dorf hinein. Während der junge Yasa den Leichnam mit einem Spieß durchbohrte, ihn umdrehte und verbrannte, erlangte er die Wahrnehmung des Unschönen (asubhasañña). Er zeigte dies auch den anderen vier Personen und sagte: „Seht, ihr Lieben, diesen unreinen, abscheulichen Körper!“ Auch sie erlangten daraufhin an jenem Leichnam die Wahrnehmung des Unschönen. Diese pfünf Personen gingen ins Dorf und erzählten es den übrigen Freunden. Der junge Yasa aber ging auch nach Hause und erzählte es seinen Eltern und seiner Ehefrau. Sie alle entfalteten daraufhin die Betrachtung des Unschönen. Dies war ihre heilsame Tat der Vergangenheit. Aufgrund dessen entstand in dem ehrwürdigen Yasa beim Anblick der Tänzerinnen nur noch die Wahrnehmung eines Friedhofs. Und eben durch diese Vollkommenheit ihrer unterstützenden Bedingung (upanissayasampatti) erwuchs ihnen allen die Erlangung der besonderen Errungenschaft.

අථ ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසීති භගවා යාව පච්ඡිමකත්තිකපුණ්ණමා, තාව බාරාණසියං විහරන්තො එකදිවසං තෙ ඛීණාසවෙ සට්ඨි භික්ඛූ ආමන්තෙසි.

„Daraufhin sprach der Erhabene die Mönche an“ bedeutet: Der Erhabene, der bis zum späteren Kattika-Vollmondtag in Bārāṇasī verweilte, sprach an einem Tag jene sechzig triebfreien Mönche an.

32. දිබ්බා [Pg.248] නාම දිබ්බෙසු විසයෙසු ලොභපාසා. මානුසා නාම මානුසකෙසු විසයෙසු ලොභපාසා. මා එකෙන ද්වෙති එකෙන මග්ගෙන ද්වෙ මා අගමිත්ථ. අස්සවනතාති අස්සවනතාය. පරිහායන්තීති අනධිගතං නාධිගච්ඡන්තා විසෙසාධිගමතො පරිහායන්ති.

32. „Göttlich“ nennt man die Schlingen der Gier nach göttlichen Sinnesobjekten. „Menschlich“ nennt man die Schlingen der Gier nach menschlichen Sinnesobjekten. „Nicht zwei auf einem Weg“ bedeutet: Geht nicht zu zweit auf ein und demselben Pfad. „Wegen des Nicht-Hörens“ (assavanatā) bedeutet aufgrund des Nicht-Hörens des Dhamma. „Sie fallen ab“ (parihāyanti) bedeutet, dass sie das noch Unerreichte nicht erreichen und so von der Erlangung der besonderen Errungenschaft abfallen.

33. අන්තකාති ලාමක හීනසත්ත. අන්තලික්ඛචරොති රාගපාසං සන්ධායාහ. තඤ්හි සො ‘‘අන්තලික්ඛචරො’’ති මන්ත්වා ආහ.

33. „Endmacher“ (antaka) bezeichnet ein minderwertiges, niedriges Wesen. Mit dem Begriff „am Himmel Wandernder“ (antalikkhacaro) sprach er im Hinblick auf die Schlinge der Leidenschaft. Denn jener (Māra) sprach dies, weil er dachte, dass diese Schlinge am Himmel umherwandern könne.

34. නානාදිසා නානාජනපදාති නානාදිසතො ච නානාජනපදතො ච. අනුජානාමි භික්ඛවෙ තුම්හෙව දානි තාසු තාසු දිසාසු තෙසු තෙසු ජනපදෙසු පබ්බාජෙථාතිආදිම්හි පබ්බජ්ජාපෙක්ඛං කුලපුත්තං පබ්බාජෙන්තෙන යෙ පරතො ‘‘න භික්ඛවෙ පඤ්චහි ආබාධෙහි ඵුට්ඨො පබ්බාජෙතබ්බො’’තිආදිං කත්වා යාව ‘‘න අන්ධමූගබධිරො පබ්බාජෙතබ්බො’’ති එවං පටික්ඛිත්තා පුග්ගලා, තෙ වජ්ජෙත්වා පබ්බජ්ජාදොසවිරහිතො පුග්ගලො පබ්බාජෙතබ්බො. සොපි ච මාතාපිතූහි අනුඤ්ඤාතොයෙව. තස්ස අනුජානනලක්ඛණං ‘‘න භික්ඛවෙ අනනුඤ්ඤාතො මාතාපිතූහි පුත්තො පබ්බාජෙතබ්බො, යො පබ්බාජෙය්‍ය, ආපත්ති දුක්කටස්සා’’ති එතස්මිං සුත්තෙ වණ්ණයිස්සාම.

34. „In verschiedene Richtungen, in verschiedene Länder“ bedeutet aus verschiedenen Richtungen und aus verschiedenen Ländern. In Bezug auf Passagen wie „Ich erlaube euch, o Mönche, nun selbst in diesen verschiedenen Richtungen und verschiedenen Ländern die Ordination zu erteilen“ ist die Entscheidung wie folgt zu verstehen: Wenn man einem Edelson, der die Ordination anstrebt, die Ordination gewährt, muss man jene Personen ausschließen, die im Folgenden abgelehnt werden, beginnend mit „Mönche, wer von den fünst Krankheiten befallen ist, darf nicht ordiniert werden“ bis hin zu „Wer blind, stumm und taub ist, darf nicht ordiniert werden“. Nur eine Person, die frei von solchen Mängeln für die Ordination ist, darf ordiniert werden. Und auch dieser darf nur mit der Erlaubnis seiner Eltern ordiniert werden. Das Merkmal dieser elterlichen Erlaubnis werden wir bei der Erklärung der Lehrrede „Mönche, ein Sohn, der nicht die Erlaubnis seiner Eltern hat, darf nicht ordiniert werden; wer ihn ordiniert, begeht ein Vergehen der Schlechtigkeit (dukkaṭa)“ erläutern.

එවං පබ්බජ්ජාදොසවිරහිතං මාතාපිතූහි අනුඤ්ඤාතං පබ්බාජෙන්තෙනාපි ච සචෙ අච්ඡින්නකෙසො හොති, එකසීමාය ච අඤ්ඤෙපි භික්ඛූ අත්ථි, කෙසච්ඡෙදනත්ථාය භණ්ඩුකම්මං ආපුච්ඡිතබ්බං. තස්ස ආපුච්ඡනාකාරං ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, සඞ්ඝං අපලොකෙතුං භණ්ඩුකම්මායා’’ති එත්ථ වණ්ණයිස්සාම. සචෙ ඔකාසො හොති, සයං පබ්බාජෙතබ්බො. සචෙ උද්දෙසපරිපුච්ඡාදීහි බ්‍යාවටො හොති, ඔකාසං න ලභති, එකො දහරභික්ඛු වත්තබ්බො ‘‘එතං පබ්බාජෙහී’’ති. අවුත්තොපි චෙ දහරභික්ඛු උපජ්ඣායං උද්දිස්ස පබ්බාජෙති, වට්ටති. සචෙ දහරභික්ඛු නත්ථි, සාමණෙරොපි වත්තබ්බො ‘‘එතං ඛණ්ඩසීමං නෙත්වා පබ්බාජෙත්වා කාසායානි අච්ඡාදෙත්වා එහී’’ති. සරණානි පන සයං දාතබ්බානි. එවං භික්ඛුනාව පබ්බජිතො හොති. පුරිසඤ්හි භික්ඛුතො අඤ්ඤො පබ්බාජෙතුං න ලභති, මාතුගාමං භික්ඛුනිතො අඤ්ඤො. සාමණෙරො පන සාමණෙරී වා ආණත්තියා කාසායානි දාතුං ලභති. කෙසොරොපනං යෙන කෙනචි කතං සුකතං.

Selbst wenn man jemanden ordiniert, der frei von Mängeln für die Ordination ist und die Erlaubnis seiner Eltern hat: Wenn er noch ungeschorenes Haar hat und sich andere Mönche innerhalb derselben Grenze (sīmā) befinden, muss um Erlaubnis für die Kahlrasur (bhaṇḍukamma) gebeten werden. Die Art des Um-Erlaubnis-Fragens werden wir bei der Passage „Ich erlaube, o Mönche, den Orden um Erlaubnis für die Kahlrasur zu bitten“ erklären. Wenn die Gelegenheit besteht, sollte man ihn selbst ordinieren. Wenn man jedoch durch Rezitieren, Befragen usw. beschäftigt ist und keine Gelegenheit findet, soll man zu einem jungen Mönch sagen: „Ordiniere diesen!“ Selbst wenn der junge Mönch nicht ausdrücklich angewiesen wurde, aber im Hinblick auf den Upajjhāya ordiniert, ist dies zulässig. Wenn kein junger Mönch da ist, soll man selbst zu einem Novizen sagen: „Bringe diesen zur Teilschranke (khaṇḍasīma), ordiniere ihn, kleide ihn in die Gewänder und komm zurück!“ Die Zufluchtnahmen jedoch muss man selbst geben. Auf diese Weise gilt er als von einem Mönch ordiniert. Denn niemand außer einem Mönch darf einen Mann ordinieren, und niemand außer einer Nonne eine Frau. Ein Novize oder eine Novizin darf jedoch auf Anweisung hin die Gewänder überreichen. Das Scheren des Haares ist, von wem auch immer es durchgeführt wird, gut getan.

සචෙ [Pg.249] පන භබ්බරූපො හොති සහෙතුකො ඤාතො යසස්සී කුලපුත්තො, ඔකාසං කත්වාපි සයමෙව පබ්බාජෙතබ්බො. ‘‘මත්තිකාමුට්ඨිං ගහෙත්වා න්හායිත්වා කෙසෙ තෙමෙත්වා ආගච්ඡාහී’’ති ච පන න විස්සජ්ජෙතබ්බො. පබ්බජිතුකාමානඤ්හි පඨමං බලවඋස්සාහො හොති, පච්ඡා පන කාසායානි ච කෙසහරණසත්ථකඤ්ච දිස්වා උත්‍රසන්ති, එත්තොයෙව පලායන්ති, තස්මා සයමෙව නහානතිත්ථං නෙත්වා සචෙ නාතිදහරො හොති, ‘‘නහාහී’’ති වත්තබ්බො. කෙසා පනස්ස සයමෙව මත්තිකං ගහෙත්වා ධොවිතබ්බා. දහරකුමාරකො පන සයං උදකං ඔතරිත්වා ගොමයමත්තිකාහි ඝංසිත්වා නහාපෙතබ්බො. සචෙපිස්ස කච්ඡු වා පිළකා වා හොන්ති, යථා මාතා පුත්තං න ජිගුච්ඡති, එවමෙව අජිගුච්ඡන්තෙන සාධුකං හත්ථපාදසීසානි ඝංසිත්වා නහාපෙතබ්බො. කස්මා? එත්තකෙන හි උපකාරෙන කුලපුත්තා ආචරියුපජ්ඣායෙසු ච සාසනෙ ච බලවසිනෙහා තිබ්බගාරවා අනිවත්තිධම්මා හොන්ති, උප්පන්නං අනභිරතිං විනොදෙත්වා ථෙරභාවං පාපුණන්ති, කතඤ්ඤූ කතවෙදිනො හොන්ති.

Wenn es sich jedoch um einen fähigen, mit den Heilsbedingungen ausgestatteten, bekannten und angesehenen Edelfamiliensohn handelt, sollte man sich selbst Zeit nehmen und ihn persönlich ordinieren. Man sollte ihn nicht wegschicken mit den Worten: „Nimm eine Handvoll Wascherde, nimm ein Bad, feuchte dein Haar an und komm dann wieder!“ Denn jene, die sich ordinieren lassen wollen, haben anfangs einen starken Eifer, aber später, wenn sie die Gewänder und das Rasiermesser sehen, erschrecken sie und laufen genau von dort weg. Deshalb soll man ihn selbst zur Badestelle führen und, wenn er nicht zu jung ist, zu ihm sagen: „Nimm ein Bad!“ Sein Haar aber soll man selbst mit Wascherde waschen. Einen sehr jungen Knaben hingegen soll man selbst ins Wasser führen, ihn mit Kuhmist und Wascherde abreiben und baden. Selbst wenn er Krätze oder Geschwüre hat, soll man ihn – so wie eine Mutter sich nicht vor ihrem eigenen Sohn ekelt – ohne Abscheu gründlich an Händen, Füßen und Kopf abreiben und baden. Warum? Denn durch eine solche Fürsorge entwickeln die Edelsöhne eine tiefe Zuneigung und ehrfurchtsvolle Achtung gegenüber ihren Lehrern und Meditationsmeistern sowie der Lehre und werden im Glauben unerschütterlich. Sie vertreiben die aufkommende Unzufriedenheit, erreichen das Alter eines älteren Mönchs (Thera) und sind dankbar und erkenntlich.

එවං නහාපනකාලෙ පන කෙසමස්සුං ඔරොපනකාලෙ වා ‘‘ත්වං ඤාතො යසස්සී, ඉදානි මයං තං නිස්සාය පච්චයෙහි න කිලමිස්සාමා’’ති න වත්තබ්බො, අඤ්ඤාපි අනිය්‍යානිකකථා න කථෙතබ්බා. අථ ඛ්වස්ස ‘‘ආවුසො, සුට්ඨු උපධාරෙහි සතිං උපට්ඨාපෙහී’’ති වත්වා තචපඤ්චකකම්මට්ඨානං ආචික්ඛිතබ්බං, ආචික්ඛන්තෙන ච වණ්ණසණ්ඨානගන්ධාසයොකාසවසෙන අසුචිජෙගුච්ඡපටිකූලභාවං නිජ්ජීවනිස්සත්තභාවං වා පාකටං කරොන්තෙන ආචික්ඛිතබ්බං. සචෙ හි සො පුබ්බෙ මද්දිතසඞ්ඛාරො හොති භාවිතභාවනො, කණ්ටකවෙධාපෙක්ඛො විය පරිපක්කගණ්ඩො, සූරියුග්ගමනාපෙක්ඛං විය ච පරිණතපදුමං, අථස්ස ආරද්ධමත්තෙ කම්මට්ඨානමනසිකාරෙ ඉන්දාසනි විය පබ්බතෙ කිලෙසපබ්බතෙ චුණ්ණයමානංයෙව ඤාණං පවත්තති, ඛුරග්ගෙයෙව අරහත්තං පාපුණාති. යෙ හි කෙචි ඛුරග්ගෙ අරහත්තං පත්තා, සබ්බෙ තෙ එවරූපං සවනං ලභිත්වා කල්‍යාණමිත්තෙන ආචරියෙන දින්නනයං නිස්සාය නො අනිස්සාය. තස්මාස්ස ආදිතොව එවරූපී කථා කථෙතබ්බාති.

Ebenso soll man beim Baden oder beim Scheren von Haar und Bart nicht zu ihm sagen: „Du bist bekannt und angesehen. Nun werden wir durch deine Unterstützung keine Mühsal mit den Requisiten haben.“ Auch andere unheilsame Rede, die nicht zur Befreiung führt, soll nicht gesprochen werden. Vielmehr soll man zu ihm sagen: „Freund, besinne dich wohl und richte deine Achtsamkeit aus!“, und ihm das Meditationsobjekt der fünf Teile mit der Haut als fünftem erklären. Wer dies erklärt, muss es so darlegen, dass die Unreinheit, Ekelhaftigkeit und Widerwärtigkeit oder der Zustand der Seelenlosigkeit und Wesenslosigkeit deutlich wird, und zwar im Hinblick auf Farbe, Form, Geruch, Ursprung und Ort. Wenn er nämlich in der Vergangenheit seine Gestaltungen gemeistert und die Meditation entfaltet hat, wie ein reifes Geschwür, das auf das Aufstechen mit einer Nadel wartet, oder wie ein reifer Lotus, der auf den Aufgang der Sonne wartet, dann entfaltet sich in ihm, sobald er mit der Vergegenwärtigung des Meditationsobjekts beginnt, eine Erkenntnis, welche die Berge der Befleckungen zermalmt – so wie der Donnerkeil Indras die Berge zermalmt –, und er erlangt noch an der Scherenspitze die Arahatschaft. Denn alle diejenigen, die an der Scherenspitze die Arahatschaft erlangt haben, haben sie erlangt, nachdem sie eine solche Unterweisung vernommen und sich auf die von einem edlen Freund, dem Lehrer, dargelegte Methode gestützt haben, nicht ohne sich darauf zu stützen. Daher soll ihm von Anfang an eine solche Rede gehalten werden.

කෙසෙසු පන ඔරොපිතෙසු හලිද්දිචුණ්ණෙන වා ගන්ධචුණ්ණෙන වා සීසඤ්ච සරීරඤ්ච උබ්බට්ටෙත්වා ගිහිගන්ධං අපනෙත්වා කාසායානි තික්ඛත්තුං වා ද්වික්ඛත්තුං [Pg.250] වා සකිං වා පටිග්ගාහෙතබ්බො. අථාපිස්ස හත්ථෙ අදත්වා ආචරියො වා උපජ්ඣායො වා සයමෙව අච්ඡාදෙති, වට්ටති. සචෙපි අඤ්ඤං දහරං වා සාමණෙරං වා උපාසකං වා ආණාපෙති ‘‘ආවුසො, එතානි කාසායානි ගහෙත්වා එතං අච්ඡාදෙහී’’ති තංයෙව වා ආණාපෙති ‘‘එතානි ගහෙත්වා අච්ඡාදෙහී’’ති සබ්බං වට්ටති. සබ්බං තෙන භික්ඛුනාව දින්නං හොති.

Wenn die Haare geschoren sind, sollte man Kopf und Körper mit Kurkumapulver oder Riechpulver abreiben, um den Laiengeruch zu entfernen, und ihn die safrangelben Gewänder drei-, zwei- oder einmal entgegennehmen lassen. Wenn der Lehrer oder Präzeptor sie ihm jedoch nicht in die Hand gibt, sondern ihn selbst einkleidet, ist dies ebenfalls zulässig. Auch wenn er einen anderen jungen Mönch, einen Novizen oder einen Laien anweist: „Freund, nimm diese gelben Gewänder und kleide ihn ein!“, oder wenn er jenen [Kandidaten] selbst anweist: „Nimm diese und kleide dich ein!“, ist alles zulässig. Alles gilt als von jenem Mönch selbst gegeben.

යං පන නිවාසනං වා පාරුපනං වා අනාණත්තියා නිවාසෙති වා පාරුපති වා, තං අපනෙත්වා පුන දාතබ්බං. භික්ඛුනා හි සහත්ථෙන වා ආණත්තියා වා දින්නමෙව කාසාවං වට්ටති, අදින්නං න වට්ටති, සචෙපි තස්සෙව සන්තකං හොති, කො පන වාදො උපජ්ඣායමූලකෙ! අයං ‘‘පඨමං කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදාපෙත්වා එකංසං උත්තරාසඞ්ගං කාරාපෙත්වා’’ති එත්ථ විනිච්ඡයො.

Wenn er jedoch das Unter- oder Obergewand ohne Anweisung anlegt oder umwirft, muss man es abnehmen und erneut übergeben. Denn nur ein gelbes Gewand, das von einem Mönch mit eigener Hand oder auf seine Anweisung hin gegeben wurde, ist zulässig; ein nicht gegebenes ist nicht zulässig, selbst wenn es sein eigenes Eigentum ist. Wie viel mehr gilt dies erst bei Gewändern, die dem Präzeptor gehören! Dies ist die Entscheidung zu der Passage: „Zuerst das Haar und den Bart abscheren, die safrangelben Gewänder anlegen lassen und das Obergewand über eine Schulter legen lassen“.

භික්ඛූනං පාදෙ වන්දාපෙත්වාති යෙ තත්ථ සන්නිපතිතා භික්ඛූ, තෙසං පාදෙ වන්දාපෙත්වා; අථ සරණග්ගහණත්ථං උක්කුටිකං නිසීදාපෙත්වා අඤ්ජලිං පග්ගණ්හාපෙත්වා එවං වදෙහීති වත්තබ්බො. ‘‘යමහං වදාමි, තං වදෙහී’’ති වත්තබ්බො. අථස්ස උපජ්ඣායෙන වා ආචරියෙන වා ‘‘බුද්ධං සරණං ගච්ඡාමී’’තිආදිනා නයෙන සරණානි දාතබ්බානි යථාවුත්තපටිපාටියාව න උප්පටිපාටියා. සචෙ හි එකපදම්පි එකක්ඛරම්පි උප්පටිපාටියා දෙති, බුද්ධං සරණංයෙව වා තික්ඛත්තුං දත්වා පුන ඉතරෙසු එකෙකං තික්ඛත්තුං දෙති, අදින්නානි හොන්ති සරණානි.

„Die Füße der Mönche verehren lassen“ bedeutet, dass man ihn die Füße der dort versammelten Mönche verehren lassen soll. Danach soll man ihn für die Zufluchtnahme in die Hocke setzen, ihn die Hände ehrfürchtig zusammenlegen lassen und zu ihm sagen: „Sprich so!“, oder man soll zu ihm sagen: „Was ich sage, das sprich nach!“. Danach soll ihm der Präzeptor oder der Lehrer die Zufluchten in der Weise wie „Buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi“ usw. erteilen, und zwar genau in der vorgeschriebenen Reihenfolge, nicht in umgekehrter Reihenfolge. Wenn er nämlich auch nur ein einziges Wort oder eine einzige Silbe in umgekehrter Reihenfolge erteilt, oder wenn er erst „Buddhaṃ saraṇaṃ“ dreimal erteilt und danach die anderen Zufluchten jeweils einzeln dreimal erteilt, so gelten die Zufluchten als nicht erteilt.

ඉමඤ්ච පන සරණගමනූපසම්පදං පටික්ඛිපිත්වා අනුඤ්ඤාතඋපසම්පදා එකතො සුද්ධියා වට්ටති. සාමණෙරපබ්බජ්ජා පන උභතොසුද්ධියාව වට්ටති, නො එකතො සුද්ධියා. තස්මා උපසම්පදාය සචෙ ආචරියො ඤත්තිදොසඤ්චෙව කම්මවාචාදොසඤ්ච වජ්ජෙත්වා කම්මං කරොති, සුකතං හොති. පබ්බජ්ජාය පන ඉමානි තීණි සරණානි බුකාරධකාරාදීනං බ්‍යඤ්ජනානං ඨානකරණසම්පදං අහාපෙන්තෙනෙව ආචරියෙනපි අන්තෙවාසිකෙනපි වත්තබ්බානි. සචෙ ආචරියො වත්තුං සක්කොති, අන්තෙවාසිකො න සක්කොති; අන්තෙවාසිකො වා සක්කොති, ආචරියො න සක්කොති; උභොපි වා න සක්කොන්ති, න වට්ටති. සචෙ පන උභොපි සක්කොන්ති, වට්ටති.

Nachdem man diese Ordination durch die Zufluchtnahme aufgehoben hat, ist die nunmehr erlaubte höhere Ordination durch die Fehlerfreiheit auf einer Seite [des Lehrers] gültig. Die Novizenordination jedoch ist nur durch die Fehlerfreiheit auf beiden Seiten [von Lehrer und Schüler] gültig, nicht durch die Fehlerfreiheit auf nur einer Seite. Daher ist es bei der höheren Ordination gut ausgeführt, wenn der Lehrer Mängel im Antrag sowie Mängel in der Verlesung der Beschlussfassung vermeidet und die feierliche Handlung durchführt. Bei der Novizenweihe jedoch müssen diese drei Zufluchten sowohl vom Lehrer als auch vom Schüler ausgesprochen werden, ohne die korrekte Aussprache bezüglich der Artikulationsstellen und Artikulationsorgane der Konsonanten wie des „bu“-Lauts, des „dha“-Lauts usw. zu beeinträchtigen. Wenn der Lehrer es richtig auszusprechen vermag, der Schüler jedoch nicht; oder wenn der Schüler es vermag, der Lehrer jedoch nicht; oder wenn beide es nicht vermögen, ist es ungültig. Wenn jedoch beide es vermögen, ist es gültig.

ඉමානි [Pg.251] ච පන දදමානෙන ‘‘බුද්ධං සරණං ගච්ඡාමී’’ති එවං එකසම්බන්ධානි අනුනාසිකන්තානි වා කත්වා දාතබ්බානි, ‘‘බුද්ධං සරණං ගච්ඡාමී’’ති එවං විච්ඡින්දිත්වා මකාරන්තානි වා කත්වා දාතබ්බානි. අන්ධකට්ඨකථායං නාමං සාවෙත්වා ‘‘අහං භන්තෙ බුද්ධරක්ඛිතො යාවජීවං බුද්ධං සරණං ගච්ඡාමී’’ති වුත්තං, තං එකඅට්ඨකථායම්පි නත්ථි, පාළියම්පි න වුත්තං, තෙසං රුචිමත්තමෙව, තස්මා න ගහෙතබ්බං. න හි තථා අවදන්තස්ස සරණං කුප්පතීති.

Wenn man diese Zufluchten erteilt, können sie entweder in einer kontinuierlichen Verbindung mit nasalem Auslaut wie „buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi“ gegeben werden, oder man kann sie abgesetzt mit einem „m“-Auslaut wie „buddham...“ geben. Was in der Andhaka-Atthakatha gesagt wird, dass man nämlich den Namen ausrufen und sprechen soll: „Ich, Ehrwürdiger [Name], nehme zeitlebens Zuflucht zum Buddha“, so findet sich dies in keiner einzigen anderen Atthakatha, noch ist es im Pali-Kanon überliefert. Es ist bloß deren persönliche Vorliebe und sollte daher nicht übernommen werden. Denn die Zuflucht eines Menschen, der dies nicht auf diese Weise spricht, wird dadurch keineswegs ungültig.

අනුජානාමි භික්ඛවෙ ඉමෙහි තීහි සරණගමනෙහි පබ්බජ්ජං උපසම්පදන්ති ඉමෙහි බුද්ධං සරණං ගච්ඡාමීතිආදීහි එවං තික්ඛත්තුං උභතොසුද්ධියා වුත්තෙහි තීහි සරණගමනෙහි පබ්බජ්ජඤ්චෙව උපසම්පදඤ්ච අනුජානාමීති අත්ථො. තත්ථ යස්මා උපසම්පදා පරතො පටික්ඛිත්තා, තස්මා සා එතරහි සරණමත්තෙනෙව න රුහති. පබ්බජ්ජා පන යස්මා පරතො ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, ඉමෙහි තීහි සරණගමනෙහි සාමණෙරපබ්බජ්ජ’’න්ති අනුඤ්ඤාතා එව, තස්මා සා එතරහිපි සරණමත්තෙනෙව රුහති. එත්තාවතා හි සාමණෙරභූමියං පතිට්ඨිතො හොති.

„Ich erlaube, o Mönche, das Hinausgehen und die höhere Ordination durch diese drei Zufluchtnahmen“ bedeutet: Ich erlaube das Hinausgehen [pabbajjā] sowie die höhere Ordination [upasampadā] durch diese drei Zufluchtnahmen, wie „buddhaṃ saraṇaṃ gacchāmi“ usw., wenn sie dreimal und in Fehlerfreiheit auf beiden Seiten gesprochen werden. Da nun die höhere Ordination in dieser Form später aufgehoben wurde, kommt sie heutzutage allein durch die Zufluchtnahme nicht mehr zustande. Das Hinausgehen [pabbajjā] jedoch wurde später mit den Worten „Ich erlaube, o Mönche, die Novizenweihe durch diese drei Zufluchtnahmen“ ausdrücklich gestattet; daher kommt sie auch heute noch allein durch die Zufluchtnahme zustande. Damit ist er auf der Stufe eines Novizen gefestigt.

සචෙ පනෙස මතිමා හොති පණ්ඩිතජාතිකො, අථස්ස තස්මිංයෙව ඨානෙ සික්ඛාපදානි උද්දිසිතබ්බානි. කථං? යථා භගවතා උද්දිට්ඨානි. වුත්තඤ්හෙතං –

Wenn dieser jedoch verständig und von kluger Natur ist, dann soll man ihm noch an Ort und Stelle die Übungsregeln darlegen. Wie? So, wie sie vom Erhabenen dargelegt wurden. Dies wurde nämlich wie folgt gesagt:

‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, සාමණෙරානං දස සික්ඛාපදානි, තෙසු ච සාමණෙරෙහි සික්ඛිතුං. පාණාතිපාතා වෙරමණී, අදින්නාදානා වෙරමණී, අබ්‍රහ්මචරියා වෙරමණී, මුසාවාදා වෙරමණී, සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානා වෙරමණී, විකාලභොජනා වෙරමණී, නච්චගීතවාදිතවිසූකදස්සනා වෙරමණී, මාලාගන්ධවිලෙපනධාරණමණ්ඩනවිභූසනට්ඨානා වෙරමණී, උච්චාසයනමහාසයනා වෙරමණී, ජාතරූපරජතපටිග්ගහණා වෙරමණී’’ති (මහාව. 106).

„Ich erlaube, o Mönche, zehn Übungsregeln für Novizen, und ich erlaube den Novizen, sich darin zu üben: Enthaltung vom Töten von Lebewesen, Enthaltung vom Nehmen von Nichtgegebenem, Enthaltung von Unkeuschheit, Enthaltung von unwahrer Rede, Enthaltung vom Genuss von berauschenden Getränken wie Branntwein und Wein, die die Ursache für Nachlässigkeit sind, Enthaltung vom Essen zur Unzeit, Enthaltung von Tanz, Gesang, Musik und dem Besuch von Schaustellungen, Enthaltung vom Tragen von Kränzen, der Verwendung von Wohlgerüchen und Salben sowie von Schmuck und Zierrat, Enthaltung von hohen und großen Lagern, Enthaltung von der Entgegennahme von Gold und Silber.“

අන්ධකට්ඨකථායං පන ‘‘අහං, භන්තෙ, ඉත්ථන්නාමො යාවජීවං පාණාතිපාතා වෙරමණිසික්ඛාපදං

In der Andhaka-Atthakatha wird jedoch gesagt: „Ich, Ehrwürdiger, Soundso mit Namen, nehme zeitlebens die Übungsregel der Enthaltung vom Töten von Lebewesen an...“

සමාදියාමී’’ති එවං සරණදානං විය සික්ඛාපදදානම්පි වුත්තං, තං නෙව පාළියං න අට්ඨකථාසු අත්ථි, තස්මා යථාපාළියාව උද්දිසිතබ්බානි. පබ්බජ්ජා හි සරණගමනෙහෙව සිද්ධා, සික්ඛාපදානි පන කෙවලං සික්ඛාපරිපූරණත්ථං [Pg.252] ජානිතබ්බානි. තස්මා තානි පාළියං ආගතනයෙන උග්ගහෙතුං අසක්කොන්තස්ස යාය කායචි භාසාය අත්ථවසෙනපි ආචික්ඛිතුං වට්ටති. යාව පන අත්තනා සික්ඛිතබ්බසික්ඛාපදානි න ජානාති, සඞ්ඝාටිපත්තචීවරධාරණට්ඨානනිසජ්ජාදීසු පානභොජනාදිවිධිම්හි ච න කුසලො හොති, තාව භොජනසාලං වා සලාකභාජනට්ඨානං වා අඤ්ඤං වා තථාරූපට්ඨානං න පෙසෙතබ්බො, සන්තිකාවචරොයෙව කාතබ්බො, බාලදාරකො විය පටිජග්ගිතබ්බො, සබ්බමස්ස කප්පියාකප්පියං ආචික්ඛිතබ්බං, නිවාසනපාරුපනාදීසු ආභිසමාචාරිකෙසු විනෙතබ්බො. තෙනාපි ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, දසහඞ්ගෙහි සමන්නාගතං සාමණෙරං නාසෙතු’’න්ති (මහාව. 108) එවං පරතො වුත්තානි දස නාසනඞ්ගානි ආරකා පරිවජ්ජෙත්වා ආභිසමාචාරිකං පරිපූරෙන්තෙන දසවිධෙ සීලෙ සාධුකං සික්ඛිතබ්බන්ති.

Ebenso wie das Erteilen der Zuflucht wird auch das Erteilen der Übungsregeln mit den Worten „Ich nehme die Übungsregel auf mich...“ dargelegt; dies ist jedoch weder im Pali-Kanon noch in den Kommentaren zu finden. Daher müssen sie genau in der im Pali überlieferten Weise rezitiert werden. Denn das Hinausgehen in die Hauslosigkeit (pabbajjā) ist bereits allein durch die Zufluchtnahme vollzogen; die Übungsregeln hingegen sind lediglich zu dem Zweck zu verstehen, die Schulung zu vervollständigen. Wenn daher jemand nicht in der Lage ist, diese in der im Pali überlieferten Weise zu erlernen, ist es zulässig, sie ihm in irgendeiner beliebigen Sprache, zumindest dem Sinne nach, zu erklären. Solange er jedoch die von ihm zu befolgenden Übungsregeln nicht selbst kennt und im Tragen der Saṅghāṭi-Robe, der Almosenschale und der Gewänder, im Stehen und Sitzen usw. sowie in den Regeln des Trinkens und Essens nicht geschickt ist, solange darf er weder in die Speisehalle noch zum Ort der Verteilung der Losstäbchen oder an einen anderen ähnlichen Ort geschickt werden. Er ist in unmittelbarer Nähe des Lehrers zu halten, wie ein kleines Kind zu umsorgen, ihm ist alles Erlaubte und Unerlaubte zu erklären, und er ist in den Anstandsregeln des guten Benehmens, wie dem ordnungsgemäßen Anlegen der Unter- und Oberrobe, zu unterweisen. Auch von ihm selbst müssen die zehnfache Tugendregeln gründlich geübt werden, während er das gute Benehmen vervollkommnet und die zehn Faktoren des Ausschlusses weiträumig meidet, wie sie später mit den Worten „Ich erlaube, ihr Mönche, einen Novizen auszuschließen, der mit zehn Eigenschaften ausgestattet ist“ dargelegt werden.

පබ්බජ්ජාකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über das Hinausgehen in die Hauslosigkeit ist abgeschlossen.

දුතියමාරකථා

Die zweite Abhandlung über Māra

35. මය්හං ඛො භික්ඛවෙති මයා ඛොති අත්ථො. අථ වා යො මය්හං යොනිසො මනසිකාරො, තෙන හෙතුනාති අත්ථො. පුන අනුප්පත්තාති එත්ථ විභත්තිං පරිණාමෙත්වා මයාති වත්තබ්බං.

35. „Mayhaṃ kho bhikkhave“ hat die Bedeutung „von mir wahrlich“. Oder es bedeutet: „durch jene weise Aufmerksamkeit, die mir eigen ist; aufgrund dieser Ursache“. Ferner ist hier bei dem Wort „anuppattā“ die Kasusendung abzuwandeln und „von mir“ (mayā) zu sagen.

දුතියමාරකථා නිට්ඨිතා.

Die zweite Abhandlung über Māra ist abgeschlossen.

භද්දවග්ගියකථා

Die Abhandlung über die Bhaddavaggiyas

36. භද්දවග්ගියාති තෙ කිර රාජකුමාරා රූපෙන ච චිත්තෙන ච භද්දකා වග්ගබන්ධෙන ච විචරන්ති, තස්මා ‘‘භද්දවග්ගියා’’ති වුච්චන්ති. තෙන හි වොති එත්ථ වොකාරො නිපාතමත්තො. ධම්මචක්ඛුං උදපාදීති කෙසඤ්චි සොතාපත්තිමග්ගො, කෙසඤ්චි සකදාගාමිමග්ගො, කෙසඤ්චි අනාගාමිමග්ගො උදපාදි. තයොපි හි එතෙ මග්ගා ‘‘ධම්මචක්ඛූ’’ති වුච්චන්ති. තෙ කිර තුණ්ඩිලජාතකෙ තිංසධුත්තා අහෙසුං, අථ තුණ්ඩිලොවාදං සුත්වා පඤ්චසීලානි රක්ඛිංසු; ඉදං නෙසං පුබ්බකම්මං.

36. „Bhaddavaggiyā“: Jene Königssöhne waren, wie es heißt, sowohl von Gestalt als auch von Geist her vortrefflich und zogen in einer Gruppe umher; deshalb werden sie „Bhaddavaggiyā“ genannt. In „tena hi vo“ ist das Wort „vo“ nur eine Partikel. „Das Auge der Lehre entstand“ bedeutet: Bei einigen entstand der Pfad des Stromeintritts, bei einigen der Pfad der Einmalwiederkehr, bei einigen der Pfad der Nichtwiederkehr. Denn alle diese drei Pfade werden als „Auge der Lehre“ bezeichnet. Im Tuṇḍila-Jātaka waren sie, wie man sagt, dreißig Wüstlinge; doch nachdem sie die Unterweisung des Ebers Tuṇḍila gehört hatten, hielten sie die fünf Tugendregeln ein. Dies war ihre frühere Tat.

භද්දවග්ගියකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die Bhaddavaggiyas ist abgeschlossen.

උරුවෙලපාටිහාරියකථා

Die Abhandlung über die Wunder von Uruvelā

37. පමුඛොති පුබ්බඞ්ගමො. පාමොක්ඛොති උත්තමො විසුද්ධපඤ්ඤො.

37. „Pamukho“ bedeutet der Vorangehende. „Pāmokkho“ bedeutet der Höchste, der von reinem Verständnis ist.

38. අනුපහච්චාති [Pg.253] අවිනාසෙත්වා. තෙජසා තෙජන්ති අත්තනො තෙජෙන නාගස්ස තෙජං. පරියාදියෙය්‍යන්ති අභිභවෙය්‍යං, විනාසෙය්‍යං වාති. මක්ඛන්ති කොධං. නත්වෙව ච ඛො අරහා යථා අහන්ති අත්තානං ‘‘අරහා අහ’’න්ති මඤ්ඤමානො වදති.

38. „Anupahacca“ bedeutet ohne zu zerstören. „Tejasā tejaṃ“ bedeutet mit der eigenen feurigen Kraft die feurige Kraft der Schlange. „Pariyādiyeyyaṃ“ bedeutet „ich möge sie bezwingen“ oder „ich möge sie vernichten“. „Makkha“ bedeutet Zorn. Der Satz „Doch er ist gewiss kein Arahant wie ich“ wird von ihm gesprochen, indem er sich selbst für einen Arahant hält.

39. නෙරඤ්ජරායං භගවාතිආදිකා ගාථායො පච්ඡා පක්ඛිත්තා.

39. Die Strophen, die mit „Nerañjarāyaṃ bhagavā“ beginnen, wurden später eingefügt.

44-9. විස්සජ්ජෙය්‍යන්ති සුක්ඛාපනත්ථාය පසාරෙත්වා ඨපෙය්‍යන්ති අත්ථො. ‘‘භන්තෙ ආහර හත්ථ’’න්ති එවං වදන්තො විය ඔණතොති ආහරහත්ථො. උය්‍යොජෙත්වාති විස්සජ්ජෙත්වා. මන්දාමුඛියොති අග්ගිභාජනානි වුච්චන්ති.

44-9. „Vissajjeyyaṃ“ hat die Bedeutung: „ich möge sie zum Trocknen ausbreiten und hinlegen“. „Āharahattho“ bedeutet herabgeneigt, als würde er sagen: „Ehrwürdiger Herr, halte Deine Hand hin“. „Uyyojetvā“ bedeutet entlassen habend. Als „Mandāmukhi“ werden Feuertöpfe bezeichnet.

51. චිරපටිකාති චිරකාලතො පට්ඨාය.

51. „Cirapaṭikā“ bedeutet von langer Zeit an.

52. කෙසමිස්සන්තිආදීසු කෙසා එව කෙසමිස්සං. එස නයො සබ්බත්ථ. ඛාරිකාජන්ති ඛාරිභාරො.

52. In Wörtern wie „kesamissa“ (mit Haaren vermischt) sind es die Haare selbst, die das Vermischte ausmachen. Diese Methode gilt überall. „Khārikāja“ bezeichnet die Last des Tragjochs eines Asketen.

උරුවෙලපාටිහාරියකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die Wunder von Uruvelā ist abgeschlossen.

බිම්බිසාරසමාගමකථා

Die Abhandlung über die Begegnung mit Bimbisāra

55. ලට්ඨිවනෙති තාලුය්‍යානෙ. සුප්පතිට්ඨෙ චෙතියෙති අඤ්ඤතරස්මිං වටරුක්ඛෙ; තස්ස කිරෙතං නාමං. ද්වාදසනහුතෙහීති එත්ථ එකං නහුතං දසසහස්සානි. අජ්ඣභාසීති තෙසං කඞ්ඛාච්ඡෙදනත්ථං අභාසි.

55. „Laṭṭhivana“ bedeutet im Palmyrahain. „Suppatiṭṭha-Cetiya“ bezeichnet einen bestimmten Banyanbaum; dies war, wie es heißt, dessen Name. In „dvādasanahutehi“ entspricht ein „nahuta“ zehntausend. „Ajjhabhāsi“ bedeutet, er sprach zu ihnen, um ihre Zweifel zu zerstreuen.

කිසකොවදානොති තාපසචරියාය කිසසරීරත්තා ‘‘කිසකො’’ති ලද්ධනාමානං තාපසානං ඔවාදකො අනුසාසකො සමානොති අත්ථො. අථ වා සයං කිසකො තාපසො සමානො වදානො ච අඤ්ඤෙ ඔවදන්තො අනුසාසන්තොතිපි අත්ථො. කථං පහීනන්ති කෙන කාරණෙන පහීනං. ඉදං වුත්තං හොති – ‘‘ත්වං උරුවෙලවාසිඅග්ගිපරිචාරකානං තාපසානං සයං ඔවාදාචරියො සමානො කිං දිස්වා පහාසි, පුච්ඡාමි තං එතමත්ථං කෙන කාරණෙන තව අග්ගිහුත්තං පහීන’’න්ති.

„Kisakovadāno“ bedeutet, dass er der Ratgeber und Unterweiser jener Asketen war, die wegen ihres mageren Körpers infolge ihrer asketischen Praxis den Namen „Kisaka“ (der Magere) erhalten hatten. Oder aber es bedeutet, dass er, selbst ein magerer Asket und Redner, andere ermahnte und unterwies. „Wie wurde es aufgegeben?“ bedeutet: aus welchem Grund wurde es aufgegeben? Dies ist damit gemeint: „Du, der du selbst der weisungsgebende Lehrer jener in Uruvelā lebenden, feuerverehrenden Asketen warst, was hast du gesehen, dass du es aufgegeben hast? Ich frage dich nach dieser Sache: Aus welchem Grund hast du dein Feueropfer aufgegeben?“

දුතියගාථාය අයමත්ථො – එතෙ රූපාදිකෙ කාමෙ ඉත්ථියො ච යඤ්ඤා අභිවදන්ති, ස්වාහං එතං සබ්බම්පි රූපාදිකං කාමප්පභෙදං ඛන්ධුපධීසු මලන්ති ඤත්වා යස්මා ඉමෙ යිට්ඨහුතප්පභෙදා යඤ්ඤා මලමෙව වදන්ති, තස්මා න යිට්ඨෙ න හුතෙ අරඤ්ජිං; යිට්ඨෙ වා හුතෙ වා නාභිරමින්ති අත්ථො.

In der zweiten Strophe ist dies die Bedeutung: Jene Opfer preisen diese Sinnengenüsse wie Gestalten usw. sowie Frauen an; ich aber habe all diese Arten von Sinnengenüssen wie Gestalten usw. als einen Makel in den Daseinsgruppen und den Daseinsgrundlagen erkannt. Da diese Opfer, bestehend aus großen und kleinen Opfergaben, in Wahrheit nur einen Makel anpreisen, fand ich weder Gefallen am großen noch am kleinen Opfer; das bedeutet, ich fand weder am großen noch am kleinen Opfer Freude.

තතියගාථාය [Pg.254] – අථ කොචරහීති අථ ක්වචරහි. සෙසං උත්තානමෙව.

In der dritten Strophe: „Atha kocarahi“ bedeutet „atha kvacarahi“ (Worin also [hast du Freude gefunden]?). Der Rest ist ganz offensichtlich.

චතුත්ථගාථාය – පදන්ති නිබ්බානපදං. සන්තසභාවතාය සන්තං. උපධීනං අභාවෙන අනුපධිකං. රාගකිඤ්චනාදීනං අභාවෙන අකිඤ්චනං. තීසු භවෙසු අලග්ගතාය යං කාමභවං යඤ්ඤා වදන්ති, තස්මිම්පි කාමභවෙ අසත්තං. ජාතිජරාමරණානං අභාවෙන අනඤ්ඤථාභාවිං. අත්තනා භාවිතෙන මග්ගෙනෙව අධිගන්තබ්බං, න අඤ්ඤෙන කෙනචි අධිගමෙතබ්බන්ති අනඤ්ඤනෙය්‍යං. යස්මා ඊදිසං පදමද්දසං, තස්මා න යිට්ඨෙ න හුතෙ අරඤ්ජිං. තෙන කිං දස්සෙති? යො අහං දෙවමනුස්සලොකසම්පත්තිසාධකෙ න යිට්ඨෙ න හුතෙ අරඤ්ජිං, සො කිං වක්ඛාමි ‘‘එත්ථ නාම මෙ දෙවමනුස්සලොකෙ රතො මනො’’ති.

In der vierten Strophe: „padaṃ“ bezeichnet die Stätte des Nibbāna. „Santaṃ“ (friedvoll) ist sie wegen ihrer friedvollen Natur. „Anupadhikaṃ“ (frei von Daseinsgrundlagen) wegen des Fehlens von Daseinsgrundlagen. „Akiñcanaṃ“ (frei von Hindernissen) wegen des Fehlens von Hindernissen wie Gier usw. „Asattaṃ“ (unangeheftet) bedeutet unangeheftet selbst an jener Sinneswelt, welche die Opfer anpreisen, da man an den drei Daseinsformen nicht haftet. „Anaññathābhāviṃ“ (unveränderlich) wegen des Fehlens von Geburt, Alter und Tod. „Anaññaneyyaṃ“ (nicht durch andere zu führen) bedeutet, dass es nur durch den von einem selbst entfalteten Pfad zu erlangen ist und von keinem anderen herbeigeführt werden kann. Weil ich eine solche Stätte geschaut habe, fand ich weder am großen noch am kleinen Opfer Gefallen. Was zeigt er damit? Wenn ich, der ich kein Gefallen am großen oder kleinen Opfer fand, die doch das Glück der Götter- und Menschenwelt herbeiführen, wie könnte ich da sagen: „An dieser Götter- und Menschenwelt findet mein Geist wahrlich Gefallen“?

56. එවං සබ්බලොකෙ අනභිරතිභාවං පකාසෙත්වා අථ ඛො ආයස්මා උරුවෙලකස්සපො ‘‘සාවකොහමස්මී’’ති එවං භගවතො සාවකභාවං පකාසෙසි. තඤ්ච ඛො ආකාසෙ විවිධානි පාටිහාරියානි දස්සෙත්වා. ධම්මචක්ඛුන්ති සොතාපත්තිමග්ගඤාණං.

56. Nachdem er so seine Freudlosigkeit gegenüber der ganzen Welt kundgetan hatte, bekundete der ehrwürdige Uruvelā-Kassapa seine Schülerschaft gegenüber dem Erhabenen mit den Worten: „Ich bin ein Schüler (des Erhabenen)“. Und dies tat er kund, nachdem er am Himmel verschiedene Wunder gezeigt hatte. „Dhammacakkhu“ (das Auge der Lehre) bezeichnet das Wissen um den Pfad des Stromeintritts.

57. අස්සාසකාති ආසීසනා; පත්ථනාති අත්ථො. එසාහං භන්තෙති එත්ථ පන කිඤ්චාපි මග්ගප්පටිවෙධෙනෙවස්ස සිද්ධං සරණගමනං, තත්ථ පන නිච්ඡයගමනමෙව ගතො, ඉදානි වාචාය අත්තසන්නිය්‍යාතනං කරොති. මග්ගවසෙනෙවායං නියතසරණතං පත්තො, තං පරෙසං වාචාය පාකටං කරොන්තො පණිපාතගමනඤ්ච ගච්ඡන්තො එවං වදති.

57. „Assāsakā“ bedeutet Wünsche oder Hoffnungen. Bei den Worten „Hier bin ich, o Herr“ (esāhaṃ bhante) gilt jedoch: Obwohl seine Zufluchtnahme bereits durch das Durchdringen des Pfades vollzogen war, gelangte er dabei doch zur Zufluchtnahme der Gewissheit; nun vollzieht er durch Worte die Hingabe seiner selbst. Allein durch die Kraft des Pfades hat er den Zustand der unerschütterlichen Zuflucht erreicht. Um dies anderen durch Worte kundzutun und um zur Zuflucht der tiefen Ehrerbietung zu gelangen, spricht er so.

58. සිඞ්ගීනික්ඛසවණ්ණොති සිඞ්ගීසුවණ්ණනික්ඛෙන සමානවණ්ණො. දසවාසොති දසසු අරියවාසෙසු වුත්ථවාසො. දසධම්මවිදූති දසකම්මපථවිදූ. දසභි චුපෙතොති දසහි අසෙක්ඛෙහි අඞ්ගෙහි උපෙතො. සබ්බධිදන්තොති සබ්බෙසු දන්තො; භගවතො හි චක්ඛුආදීසු කිඤ්චි අදන්තං නාම නත්ථි.

58. „Von der Farbe eines goldenen Singi-Nikkha“ bedeutet von gleicher Farbe wie ein goldenes Schmuckstück (Nikkha) aus Singi-Gold. „Der zehnfach Gewohnte“ bedeutet einer, der in den zehn Wohnstätten der Edlen (ariyavāsa) gelebt hat. „Der die zehn Lehrthemen kennt“ bedeutet einer, der die zehn Handlungswege (kammapatha) kennt. „Mit den zehn (Eigenschaften) Ausgestattete“ bedeutet ausgestattet mit den zehn Gliedern eines Unlernenden (asekkha, d.h. eines Arhats). „In allem Gezähmt“ bedeutet in allen Sinnen gezähmt; denn beim Erhabenen gibt es unter den Sinnen, angefangen mit dem Auge, nichts, was ungezähmt genannt werden könnte.

59. භගවන්තං භුත්තාවිං ඔනීතපත්තපාණිං එකමන්තං නිසීදීති භගවන්තං භුත්තවන්තං පත්තතො ච අපනීතපාණිං සල්ලක්ඛෙත්වා එකස්මිං පදෙසෙ නිසීදීති [Pg.255] අත්ථො. අත්ථිකානන්ති බුද්ධාභිවාදනගමනෙන ච ධම්මසවනෙන ච අත්ථිකානං. අභික්කමනීයන්ති අභිගන්තුං සක්කුණෙය්‍යං. අප්පාකිණ්ණන්ති අනාකිණ්ණං. අප්පසද්දන්ති වචනසද්දෙන අප්පසද්දං. අප්පනිග්ඝොසන්ති නගරනිග්ඝොසසද්දෙන අප්පනිග්ඝොසං. විජනවාතන්ති අනුසඤ්චරණජනස්ස සරීරවාතෙන විරහිතං. ‘‘විජනවාද’’න්තිපි පාඨො; අන්තො ජනවාදෙන රහිතන්ති අත්ථො. ‘‘විජනපාත’’න්තිපි පාඨො; ජනසඤ්චාරවිරහිතන්ති අත්ථො. මනුස්සරාහසෙය්‍යකන්ති මනුස්සානං රහස්සකිරියට්ඨානියං. පටිසල්ලානසාරුප්පන්ති විවෙකානුරූපං.

59. „Er setzte sich beiseite nieder, nachdem der Erhabene gegessen und seine Hand aus der Schale gezogen hatte“ bedeutet: Nachdem er bemerkt hatte, dass der Erhabene mit dem Essen fertig war und seine Hand von der Almosenschale weggenommen hatte, setzte er sich an einem bestimmten Ort nieder. „Für die Suchenden“ bedeutet für diejenigen, die danach verlangen, den Buddha zu verehren und die Lehre zu hören. „Anziehend“ bedeutet, dass man dorthin gelangen kann. „Wenig überlaufen“ bedeutet nicht von Menschen überfüllt. „Geräuscharm“ bedeutet wenig Lärm durch menschliche Stimmen. „Ohne lauten Schall“ bedeutet frei vom Lärm einer Stadt. „Vom Wind der Menschen frei“ bedeutet frei vom Körpergeruch der hin und her gehenden Menschen. Es gibt auch die Lesart „vijanavādaṃ“, was frei vom Reden der Leute im Inneren bedeutet. Eine weitere Lesart ist „vijanapātaṃ“, was frei vom Kommen und Gehen der Menschen bedeutet. „Für heimliche Verrichtungen der Menschen geeignet“ bezeichnet einen Ort, der für geheime Handlungen von Menschen geeignet ist. „Der Einsamkeit angemessen“ bedeutet der körperlichen und geistigen Zurückgezogenheit entsprechend.

සාරිපුත්තමොග්ගල්ලානපබ්බජ්ජාකථා

Die Abhandlung über das Hinausgehen in die Hauslosigkeit von Sāriputta und Moggallāna

60. සාරිපුත්තමොග්ගල්ලානාති සාරිපුත්තො ච මොග්ගල්ලානො ච. තෙහි කතිකා කතා හොති ‘‘යො පඨමං අමතං අධිගච්ඡති, සො ආරොචෙතූ’’ති තෙ කිර උභොපි ගිහිකාලෙ උපතිස්සො කොලිතොති එවං පඤ්ඤායමානනාමා අඩ්ඪතෙය්‍යසතමාණවකපරිවාරා ගිරග්ගසමජ්ජං අගමංසු. තත්‍ර නෙසං මහාජනං දිස්වා එතදහොසි – ‘‘අයං නාම එවං මහාසත්තනිකායො අප්පත්තෙ වස්සසතෙ මරණමුඛෙ පතිස්සතී’’ති. අථ උභොපි උට්ඨිතාය පරිසාය අඤ්ඤමඤ්ඤං පුච්ඡිත්වා එකජ්ඣාසයා පච්චුපට්ඨිතමරණසඤ්ඤා සම්මන්තයිංසු ‘‘සම්ම මරණෙ සති අමතෙනාපි භවිතබ්බං, හන්ද මයං අමතං පරියෙසාමා’’ති අමතපරියෙසනත්ථං සඤ්චයස්ස ඡන්නපරිබ්බාජකස්ස සන්තිකෙ සපරිසා පබ්බජිත්වා කතිපාහෙනෙව තස්ස ඤාණවිසයෙ පාරං ගන්ත්වා අමතං අපස්සන්තා පුච්ඡිංසු ‘‘කිං නු ඛො, ආචරිය, අඤ්ඤොපෙත්ථ සාරො අත්ථී’’ති? ‘‘නත්ථාවුසො, එත්තකමෙව ඉද’’න්ති ච සුත්වා ‘‘තුච්ඡං ඉදං ආවුසො නිස්සාරං, යො දානි අම්හෙසු පඨමං අමතං අධිගච්ඡති, සො ඉතරස්ස ආරොචෙතූ’’ති කතිකං අකංසු. තෙන වුත්තං – ‘‘තෙහි කතිකා කතා හොතී’’තිආදි.

60. „Sāriputta und Moggallāna“ bezieht sich auf Sāriputta und Moggallāna. „Sie hatten die Vereinbarung getroffen: ‚Wer zuerst das Todeslose erlangt, soll es mitteilen‘“ bedeutet: Es heißt, dass diese beiden in ihrer Laienzeit unter den bekannten Namen Upatissa und Kolita bekannt waren. Begleitet von einem Gefolge von zweieinhalbhundert jungen Männern besuchten sie das Bergkuppenfest. Als sie dort die riesige Menschenmenge erblickten, kam ihnen dieser Gedanke: „Diese so große Schar von Lebewesen wird, bevor noch hundert Jahre vergehen, dem Rachen des Todes anheimfallen.“ Als sich daraufhin die Menge erhob, befragten sich beide gegenseitig. Mit derselben Gesinnung und erfüllt von der Wahrnehmung des Todes kamen sie überein: „Freund, da es den Tod gibt, muss es auch ein Todesloses geben. Wohlan, lasst uns das Todeslose suchen!“ Um das Todeslose zu suchen, traten sie zusammen mit ihrem Gefolge bei Sañcaya, dem bekleideten Wanderasketen, in den Orden ein. In nur wenigen Tagen erreichten sie das Ende seines Wissensbereichs. Da sie das Todeslose dort jedoch nicht fanden, fragten sie ihn: „Meister, gibt es in dieser Lehre noch irgendeine andere Essenz?“ Als sie die Antwort hörten: „Nein, Freunde, das ist alles, was es gibt“, dachten sie: „Freund, diese Lehre ist leer und gehaltlos. Wer von uns beiden nun zuerst das Todeslose verwirklicht, soll es dem anderen mitteilen.“ So schlossen sie diese Vereinbarung. Darauf bezieht sich die Formulierung der Textredaktoren: „Sie hatten eine Vereinbarung getroffen...“ usw.

පාසාදිකෙන අභික්කන්තෙනාතිආදීසු ඉත්ථම්භූතලක්ඛණෙ කරණවචනං වෙදිතබ්බං. අත්ථිකෙහි උපඤ්ඤාතං මග්ගන්ති එතං අනුබන්ධනස්ස කාරණවචනං; ඉදඤ්හි වුත්තං හොති – ‘‘යංනූනාහං ඉමං භික්ඛුං පිට්ඨිතො පිට්ඨිතො අනුබන්ධෙය්‍යං, කස්මා[Pg.256]? යස්මා ඉදං පිට්ඨිතො පිට්ඨිතො අනුබන්ධනං නාම අත්ථිකෙහි උපඤ්ඤාතං මග්ගං ඤාතො චෙව උපගතො ච මග්ගො’’ති අත්ථො. අථ වා අත්ථිකෙහි අම්හෙහි ‘‘මරණෙ සති අමතෙනාපි භවිතබ්බ’’න්ති එවං කෙවලං අත්ථීති උපඤ්ඤාතං නිබ්බානං නාම, තං මග්ගන්තො පරියෙසන්තොති එවම්පෙත්ථ අත්ථො දට්ඨබ්බො.

In den Worten „mit anmutigem Schreiten“ usw. ist der Instrumental im Sinne einer Zustandskennzeichnung (itthambhūtalakkhaṇa) zu verstehen. „Den Weg, den die Suchenden kennen“ drückt den Grund für das Folgen aus. Dies bedeutet nämlich Folgendes: „Wie wäre es, wenn ich diesem Mönch auf dem Fuße folgen würde? Warum? Weil dieses fortlaufende Folgen der von Suchenden beschrittene Weg ist, das heißt ein bekannter und begangener Pfad.“ Dies ist die Bedeutung. Oder aber: Von uns Suchenden wurde durch den Gedanken „Da es den Tod gibt, muss es auch ein Todesloses geben“ das Nibbāna bloß als existent vermutet. Auf der Suche nach diesem (Nibbāna) forschend – so ist die Bedeutung auch in diesem Fall zu betrachten.

පිණ්ඩපාතං ආදාය පටික්කමීති සුදින්නකණ්ඩෙ වුත්තප්පකාරං අඤ්ඤතරං කුට්ටමූලං උපසඞ්කමිත්වා නිසීදි. සාරිපුත්තොපි ඛො ‘‘අකාලො ඛො තාව පඤ්හං පුච්ඡිතු’’න්ති කාලං ආගමයමානො එකමන්තං ඨත්වා වත්තපටිපත්තිපූරණත්ථං කතභත්තකිච්චස්ස ථෙරස්ස අත්තනො කමණ්ඩලුතො උදකං දත්වා ධොතහත්ථපාදෙන ථෙරෙන සද්ධිං පටිසන්ථාරං කත්වා පඤ්හං පුච්ඡි. තෙන වුත්තං – ‘‘අථ ඛො සාරිපුත්තො පරිබ්බාජකො’’තිආදි. න තාහං සක්කොමීති න තෙ අහං සක්කොමි. එත්ථ ච පටිසම්භිදාප්පත්තො ථෙරො න එත්තකං න සක්කොති. අථ ඛො ඉමස්ස ධම්මගාරවං උප්පාදෙස්සාමීති සබ්බාකාරෙන බුද්ධවිසයෙ අවිසයභාවං ගහෙත්වා එවමාහ.

„Er kehrte mit den Almosenspeisen zurück“ bedeutet, dass er an den Fuß einer Wand herantrat, wie es im Sudinna-Kapitel beschrieben ist, und sich niedersetzte. Auch Sāriputta dachte: „Es ist noch nicht die richtige Zeit, eine Frage zu stellen.“ Er wartete den passenden Zeitpunkt ab, stand beiseite und gab dem Thera, der seine Mahlzeit beendet hatte, Wasser aus seinem eigenen Wasserkrug, um seine Pflichten der Höflichkeit zu erfüllen. Mit dem Thera, der sich Hände und Füße gewaschen hatte, tauschte er freundliche Worte aus und stellte dann seine Frage. Darauf beziehen sich die Worte: „Da ging der Wanderasket Sāriputta...“ usw. „Dazu bin ich nicht in der Lage“ bedeutet: „Ich bin nicht imstande, dir die Lehre ausführlich zu erklären.“ Hierbei ist anzumerken, dass der Thera, der die analytischen Fähigkeiten (paṭisambhidā) erlangt hatte, durchaus dazu in der Lage gewesen wäre. Er dachte jedoch: „Ich will in ihm Ehrfurcht vor der Lehre erwecken“, stellte seine eigene Erkenntnis im Vergleich zum unermesslichen Bereich des Buddha in aller Demut als begrenzt dar und sprach deshalb so.

යෙ ධම්මා හෙතුප්පභවාති හෙතුප්පභවා නාම පඤ්චක්ඛන්ධා; තෙනස්ස දුක්ඛසච්චං දස්සෙති. තෙසං හෙතුං තථාගතො ආහාති තෙසං හෙතු නාම සමුදයසච්චං; තඤ්ච තථාගතො ආහාති දස්සෙති. තෙසඤ්ච යො නිරොධොති තෙසං උභින්නම්පි සච්චානං යො අප්පවත්තිනිරොධො; තඤ්ච තථාගතො ආහාති අත්ථො. තෙනස්ස නිරොධසච්චං දස්සෙති. මග්ගසච්චං පනෙත්ථ සරූපතො අදස්සිතම්පි නයතො දස්සිතං හොති, නිරොධෙ හි වුත්තෙ තස්ස සම්පාපකො මග්ගො වුත්තොව හොති. අථ වා තෙසඤ්ච යො නිරොධොති එත්ථ තෙසං යො නිරොධො ච නිරොධුපායො චාති එවං ද්වෙපි සච්චානි දස්සිතානි හොන්තීති. ඉදානි තමෙවත්ථං පටිපාදෙන්තො ආහ – ‘‘එවංවාදී මහාසමණො’’ති.

„Die Phänomene, die aus einer Ursache entstehen“: Mit den aus einer Ursache entstandenen Dingen sind die fūnf Daseinsgruppen (pañcakkhandhā) gemeint; damit zeigt er ihm die Wahrheit vom Leiden (dukkhasacca). „Deren Ursache hat der Tathāgata dargelegt“: Deren Ursache ist die Wahrheit von der Leidensentstehung (samudayasacca); er zeigt auf, dass der Tathāgata diese dargelegt hat. „Und deren Aufhebung“: Das ist das endgūltige Erlōschen dieser beiden Wahrheiten (Leiden und Entstehung); dass der Tathāgata dies dargelegt hat, ist die Bedeutung. Damit zeigt er ihm die Wahrheit von der Leidensaufhebung (nirodhasacca). Die Wahrheit vom Weg (maggasacca) wird hier zwar nicht explizit genannt, ist aber implizit miterklärt; denn wenn das Erlōschen verkūndet wird, ist der dorthin fūhrende Weg bereits mitgenannt. Oder aber: In den Worten „und deren Aufhebung“ sind sowohl deren Erlōschen als auch das Mittel zur Aufhebung (der Weg) enthalten, sodass damit beide Wahrheiten aufgezeigt werden. Um nun genau diese Bedeutung zu bekrāftigen, sagte er: „So lehrt der große Weise (mahāsamaṇa).“

එසෙව ධම්මො යදි තාවදෙවාති සචෙපි ඉතො උත්තරි නත්ථි, එත්තකමෙව ඉදං සොතාපත්තිඵලමත්තමෙව පත්තබ්බං, තථාපි එසො එව ධම්මොති අත්ථො. පච්චබ්‍යත්ථ පදමසොකන්ති යං මයං පරියෙසමානා විචරාම, තං පදමසොකං පටිවිද්ධාත්ථ තුම්හෙ; පත්තං තං තුම්හෙහීති අත්ථො. අදිට්ඨං අබ්භතීතං බහුකෙහි කප්පනහුතෙහීති අම්හෙහි නාම ඉදං පදං බහුකෙහි [Pg.257] කප්පනහුතෙහි අදිට්ඨමෙව අබ්භතීතං; ඉති තස්ස පදස්ස අදිට්ඨභාවෙන දීඝරත්තං අත්තනො මහාජානිභාවං දීපෙති.

„Dies ist die Lehre, selbst wenn es nur so weit reicht“ bedeutet: Selbst wenn es darūber hinaus nichts Hōheres gābe und bloß diese Frucht des Stromeintritts (sotāpattiphala) zu erreichen wāre, so ist doch eben dies die Lehre. „Ihr habt die kummerfreie Stātte durchdrungen“ bedeutet: Ihr habt diese kummerfreie Stātte (das Nibbāna), nach der wir suchend umherstreiften, vollkommen durchdrungen; ihr habt sie erreicht. „In vielen Hunderttausenden von Weltzeitaltern ungesehen vergangen“ bedeutet: Dieses Nibbāna blieb von uns durch viele Hunderttausende von Weltzeitaltern hindurch ungesehen und ging an uns vorūber. Damit verdeutlicht er den großen, langanhaltenden Verlust des eigenen Selbst, der dadurch entstand, dass man diese Stātte so lange Zeit nicht erblickt hatte.

62. ගම්භීරෙ ඤාණවිසයෙති ගම්භීරෙ චෙව ගම්භීරස්ස ච ඤාණස්ස විසයභූතෙ. අනුත්තරෙ උපධිසඞ්ඛයෙති නිබ්බානෙ. විමුත්තෙති තදාරම්මණාය විමුත්තියා විමුත්තෙ. බ්‍යාකාසීති ‘‘එතං මෙ සාවකයුගං භවිස්සති අග්ගං භද්දයුග’’න්ති වදන්තො සාවකපාරමිඤ්ඤාණෙ බ්‍යාකාසි. සාව තෙසං ආයස්මන්තානං උපසම්පදා අහොසීති සා එහිභික්ඛූපසම්පදායෙව තෙසං උපසම්පදා අහොසි. එවං උපසම්පන්නෙසු ච තෙසු මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරො සත්තහි දිවසෙහි අරහත්තෙ පතිට්ඨිතො, සාරිපුත්තත්ථෙරො අඩ්ඪමාසෙන.

62. „Im Tiefgrūndigen, dem Bereich der Erkenntnis“ bedeutet im Tiefen und zugleich im Erkenntnisbereich des tiefgrūndigen Wissens. „In der unūbertrefflichen Vernichtung der Daseinsgrundlagen“ bezieht sich auf das Nibbāna. „In der Befreiung“ bedeutet befreit durch die Befreiung, welche dieses Nibbāna zum Objekt hat. „Er verkūndete“ bedeutet, dass er mit den Worten: „Dies wird mein vorzūgliches und edles Schūlerpaar sein“ ihre Erlangung des Wissens der beiden Hauptschūler (sāvakapāramiñāṇa) prophezeite. „Dies war die hōhere Weihe jener Ehrwūrdigen“ bedeutet, dass genau diese „Komm-Mōnsch“-Ordination (ehibhikkhu-upasampadā) ihre hōhere Weihe (upasampadā) war. Nachdem sie auf diese Weise ordiniert worden waren, erlangte der ehrwūrdige Mahāmoggallāna innerhalb von sieben Tagen die Arhatschaft, und der ehrwūrdige Sāriputta innerhalb eines halben Monats.

අතීතෙ කිර අනොමදස්සී නාම බුද්ධො ලොකෙ උදපාදි. තස්ස සරදො නාම තාපසො සකෙ අස්සමෙ නානාපුප්ඵෙහි මණ්ඩපං කත්වා පුප්ඵාසනෙයෙව භගවන්තං නිසීදාපෙත්වා භික්ඛුසඞ්ඝස්සාපි තථෙව මණ්ඩපං කත්වා පුප්ඵාසනානි පඤ්ඤපෙත්වා අග්ගසාවකභාවං පත්ථෙසි. පත්ථයිත්වා ච සිරීවඩ්ඪස්ස නාම සෙට්ඨිනො පෙසෙසි ‘‘මයා අග්ගසාවකට්ඨානං පත්ථිතං, ත්වම්පි ආගන්ත්වා එකං ඨානං පත්ථෙහී’’ති. සෙට්ඨි නීලුප්පලමණ්ඩපං කත්වා බුද්ධප්පමුඛං භික්ඛුසඞ්ඝං, තත්ථ භොජෙත්වා දුතියසාවකභාවං පත්ථෙසි. තෙසු සරදතාපසො සාරිපුත්තත්ථෙරො ජාතො, සිරීවඩ්ඪො මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරොති ඉදං නෙසං පුබ්බකම්මං.

In der Vergangenheit, so heißt es, erschien in der Welt ein Buddha namens Anomadassī. Zu seiner Zeit errichtete ein Asket namens Sarada in seiner eigenen Einsiedelei einen Pavillon aus verschiedenen Blumen, ließ den Erhabenen auf eben einem Blumensitz Platz nehmen, errichtete ebenso für die Gemeinschaft der Mönche einen Pavillon, richtete Blumensitze her und äußerte den Wunsch nach dem Zustand des ersten Hauptschülers. Nachdem er diesen Wunsch geäußert hatte, sandte er eine Botschaft an den Großkaufmann namens Sirīvaḍḍha: 'Ich habe die Position des ersten Hauptschülers angestrebt; komm auch du und strebe nach einer solchen Position!' Der Großkaufmann errichtete einen Pavillon aus blauen Lotusblumen, bewirtete dort die Gemeinschaft der Mönche mit dem Buddha an der Spitze und wünschte den Zustand des zweiten Hauptschülers. Unter diesen wurde der Asket Sarada zum ehrwürdigen Sāriputta und Sirīvaḍḍha zum ehrwürdigen Mahāmoggallāna. Dies war ihre einstige heilsame Tat.

63. අපුත්තකතායාතිආදීසු යෙසං පුත්තා පබ්බජන්ති, තෙසං අපුත්තකතාය. යාසං පතී පබ්බජන්ති, තාසං වෙධබ්‍යාය විධවාභාවාය. උභයෙනාපි කුලුපච්ඡෙදාය. සඤ්චයානීති සඤ්චයස්ස අන්තෙවාසිකානි. මගධානං ගිරිබ්බජන්ති මගධානං ජනපදස්ස ගිරිබ්බජං නගරං. මහාවීරාති මහාවීරියවන්තො. නයමානානන්ති නයමානෙසු. භුම්මත්ථෙ සාමිවචනං, උපයොගත්ථෙ වා. කා උසූයා විජානතන්ති ධම්මෙන නයන්තීති එවං විජානන්තානං කා ඉස්සා.

63. Zu den Worten 'aputtakatāya' ('um der Kinderlosigkeit willen') usw.: 'tesaṃ aputtakatāya' bezieht sich auf jene Eltern, deren Söhne ins Hauslosenleben hinausziehen. 'tāsaṃ vedhabyāya' bezieht sich auf jene Frauen, deren Ehemänner ins Hauslosenleben hinausziehen, was den Zustand des Witwentums bedeutet. Durch beides wird das Aussterben der Familie bewirkt. 'Sañcayāni' bedeutet die Schüler des Sañcaya. 'Giribbaja der Magadher' meint die von Bergen umgebene Stadt Giribbaja im Land der Magadher. 'Mahāvīrā' bedeutet diejenigen mit großer Tatkraft. 'Nayamānānaṃ' steht für 'nayamānesu' (während sie hinführen); dies ist eine Genitivendung im Sinne des Lokativs oder des Akkusativs. 'Kā usūyā vijānataṃ' bedeutet: Welche Eifersucht kann es bei denen geben, die erkennen: 'Sie führen sie gemäß der Lehre'?

සාරිපුත්තමොග්ගල්ලානපබ්බජ්ජාකථා නිට්ඨිතා.

Die Erzählung über das Hinausziehen von Sāriputta und Moggallāna ist beendet.

උපජ්ඣායවත්තකථා

Die Abhandlung über die Pflichten gegenüber dem Lehrer.

64-5. අනුපජ්ඣායකාති වජ්ජාවජ්ජං උපනිජ්ඣායකෙන ගරුනා විරහිතා. අනාකප්පසම්පන්නාති න ආකප්පෙන සම්පන්නා; සමණසාරුප්පාචාරවිරහිතාති අත්ථො[Pg.258]. උපරිභොජනෙති භොජනස්ස උපරි. උත්තිට්ඨපත්තන්ති පිණ්ඩාය චරණකපත්තං. තස්මිඤ්හි මනුස්සා උච්ඡිට්ඨසඤ්ඤිනො, තස්මා උත්තිට්ඨපත්තන්ති වුත්තං. අථ වා උට්ඨහිත්වා පත්තං උපනාමෙන්තීති එවම්පෙත්ථ අත්ථො දට්ඨබ්බො. අනුජානාමි භික්ඛවෙ උපජ්ඣායන්ති උපජ්ඣායං ගහෙතුං අනුජානාමීති අත්ථො. පුත්තචිත්තං උපට්ඨපෙස්සතීති පුත්තො මෙ අයන්ති එවං ගෙහස්සිතපෙමවසෙන චිත්තං උපට්ඨපෙස්සති. එස නයො දුතියපදෙපි. සගාරවා සප්පතිස්සාති ගරුභාවඤ්චෙව ජෙට්ඨකභාවඤ්ච උපට්ඨපෙත්වා. සභාගවුත්තිනොති සභාගජීවිකා. සාහූති වාතිආදීනි පඤ්ච පදානි උපජ්ඣායභාවසම්පටිච්ඡනවෙවචනානි. කායෙන විඤ්ඤාපෙතීති එවං සද්ධිවිහාරිකෙන ‘‘උපජ්ඣායො මෙ භන්තෙ හොහී’’ති තික්ඛත්තුං වුත්තෙ සචෙ උපජ්ඣායො ‘‘සාහූ’’තිආදීසු පඤ්චසු පදෙසු යස්ස කස්සචි පදස්ස වසෙන කායෙන වා වාචාය වා කායවාචාහි වා ‘‘ගහිතො තයා උපජ්ඣායො’’ති උපජ්ඣායග්ගහණං විඤ්ඤාපෙති, ගහිතො හොති උපජ්ඣායො. ඉදමෙව හි එත්ථ උපජ්ඣායග්ගහණං, යදිදං උපජ්ඣායස්ස ඉමෙසු පඤ්චසු පදෙසු යස්ස කස්සචි පදස්ස වාචාය වා සාවනං කායෙන වා අත්ථවිඤ්ඤාපනන්ති. කෙචි පන සාධූති සම්පටිච්ඡනං සන්ධාය වදන්ති. න තං පමාණං, ආයාචනදානමත්තෙන හි ගහිතො හොති උපජ්ඣායො, න එත්ථ සම්පටිච්ඡනං අඞ්ගං. සද්ධිවිහාරිකෙනාපි න කෙවලං ඉමිනා මෙ පදෙන උපජ්ඣායො ගහිතොති ඤාතුං වට්ටති. ‘‘අජ්ජතග්ගෙ දානි ථෙරො මය්හං භාරො, අහම්පි ථෙරස්ස භාරො’’ති ඉදම්පි ඤාතුං වට්ටති.

64-5. 'Anupajjhāyakā' ('ohne Lehrer') bedeutet frei von einem ehrwürdigen Lehrer, der sorgsam auf Fehler und Nicht-Fehler achtet. 'Anākappasampannā' ('ohne gutes Benehmen') bedeutet nicht mit gutem Benehmen ausgestattet; der Sinn ist: frei von dem für Asketen angemessenen Verhalten. 'Uparibhojane' bedeutet oberhalb der Speise. 'Uttiṭṭhapatta' meint die Almosenschale, mit der man für Almosen umhergeht. Denn die Menschen vermuten darin Speisereste; darum wird sie 'uttiṭṭhapatta' genannt. Oder aber: Sie stehen auf und reichen die Schale dar; so ist die Bedeutung auch hierbei zu betrachten. 'Ich erlaube, ihr Mönche, einen Lehrer' bedeutet: Ich erlaube, einen Lehrer anzunehmen. 'Er wird den Geist eines Sohnes aufrechterhalten' bedeutet: 'Dies ist mein Sohn' – so wird er diesen Gedanken aufgrund einer dem häuslichen Leben ähnelnden Zuneigung hegen. Dieselbe Methode gilt auch für das zweite Wort. 'Respektvoll und ehrerbietig' bedeutet, dass sie sowohl Ehrfurcht als auch Respekt vor dem Älteren begründen. 'Sabhāgavuttino' bedeutet von gleicher Lebensweise. Die fünf Wörter wie 'Sāhu' ('Gut') usw. sind Synonyme für das Einverständnis zur Lehrerschaft. 'Er gibt es durch den Körper zu verstehen' bedeutet: Wenn der Mitschüler dreimal sagt: 'Seid mein Lehrer, Ehrwürdiger!', und der Lehrer gibt durch eines dieser fünf Wörter mit Hilfe des Körpers, der Sprache oder durch Körper und Sprache zu verstehen: 'Der Lehrer wurde von dir angenommen', dann ist der Lehrer angenommen. Denn dies allein ist hier das Annehmen des Lehrers: dass der Lehrer durch irgendeines dieser fünf Wörter mittels der Sprache eine Verkündigung oder mittels des Körpers eine Bedeutungsvermittlung vollzieht. Einige Lehrer sagen dies jedoch mit Bezug auf die nachträgliche Bestätigung durch das Wort 'Sādhu'. Das ist nicht maßgeblich. Denn allein durch das Bitten und Gewähren ist der Lehrer angenommen; die nachträgliche Bestätigung ist hierbei kein wesentlicher Bestandteil. Auch für den Mitschüler gehört es sich, nicht bloß zu wissen: 'Durch dieses Wort wurde der Lehrer von mir angenommen', sondern es gehört sich auch zu wissen: 'Von heute an liegt die Verantwortung für den Älteren bei mir, und auch ich bin die Verantwortung des Älteren.'

66. තත්‍රායං සම්මාවත්තනාති යං වුත්තං සම්මා වත්තිතබ්බන්ති, තත්‍ර අයං සම්මාවත්තනා. කාලස්සෙව උට්ඨාය උපාහනා ඔමුඤ්චිත්වාති සචස්ස පච්චූසකාලෙ චඞ්කමනත්ථාය වා ධොතපාදපරිහරණත්ථාය වා පටිමුක්කා උපාහනා පාදගතා හොන්ති, තා කාලස්සෙව උට්ඨාය අපනෙත්වා. දන්තකට්ඨං දාතබ්බන්ති මහන්තං මජ්ඣිමං ඛුද්දකන්ති තීණි දන්තකට්ඨානි උපනෙත්වා තතො යං තීණි දිවසානි ගණ්හාති, චතුත්ථදිවසතො පට්ඨාය තාදිසමෙව දාතබ්බං. සචෙ අනියමං කත්වා යං වා තං වා ගණ්හාති, අථ යාදිසං ලභති තාදිසං දාතබ්බං.

66. 'Dabei ist dies das rechte Verhalten' bezieht sich auf die Aussage 'man soll sich recht verhalten'; darin ist dies das rechte Verhalten. 'Früh aufstehend und die Sandalen ausziehend' bedeutet: Wenn er in der Morgendämmerung zum Zweck des Gehmeditierens oder zum Schutz der gewaschenen Füße Sandalen angezogen hat und diese an seinen Füßen sind, soll er sie früh aufstehend ablegen. 'Das Zahnholz ist zu reichen' bedeutet: Nachdem er drei Arten von Zahnhölzern – ein großes, ein mittleres und ein kleines – dargebracht hat, soll er ihm vom vierten Tag an genau ein solches reichen, wie er es drei Tage lang genommen hat. Wenn er es ohne feste Regel hält und dieses oder jenes nimmt, dann soll er ihm ein solches reichen, wie er es gerade erhält.

මුඛොදකං දාතබ්බන්ති සීතඤ්ච උණ්හඤ්ච උදකං උපනෙත්වා තතො යං තීණි දිවසානි වළඤ්ජෙති, චතුත්ථදිවසතො පට්ඨාය තාදිසමෙව මුඛධොවනොදකං [Pg.259] දාතබ්බං. සචෙ අනියමං කත්වා යං වා තං වා ගණ්හාති, අථ යාදිසං ලභති තාදිසං දාතබ්බං. සචෙ දුවිධම්පි වළඤ්ජෙති, දුවිධම්පි උපනෙතබ්බං. උදකං මුඛධොවනට්ඨානෙ ඨපෙත්වා වච්චකුටිතො පට්ඨාය සම්මජ්ජිතබ්බං. ථෙරෙ වච්චකුටිං ගතෙ පරිවෙණං සම්මජ්ජිතබ්බං; එවං පරිවෙණං අසුඤ්ඤං හොති. ථෙරෙ වච්චකුටිතො අනික්ඛන්තෙයෙව ආසනං පඤ්ඤපෙතබ්බං. සරීරකිච්චං කත්වා ආගන්ත්වා තස්මිං නිසින්නස්ස ‘‘සචෙ යාගු හොතී’’තිආදිනා නයෙන වුත්තවත්තං කාතබ්බං. උක්ලාපොති කෙනචි කචවරෙන සඞ්කිණ්ණො, සචෙ පන අඤ්ඤො කචවරො නත්ථි, උදකඵුසිතානෙව හොන්ති, හත්ථෙනපි පමජ්ජිතබ්බො.

'Das Gesichtswasser ist zu reichen' bedeutet: Nachdem er kaltes und warmes Wasser herbeigeholt hat, soll er vom vierten Tag an genau das gleiche Gesichtswaschwasser reichen, das jener drei Tage lang benutzt hat. Wenn er es ohne feste Regel hält und dieses oder jenes nimmt, dann soll er ihm ein solches reichen, wie er es gerade erhält. Wenn er beide Arten benutzt, sind auch beide Arten darzubringen. Nachdem er das Wasser am Platz für die Gesichtswäsche bereitgestellt hat, soll er beginnend bei der Toilette fegen. Wenn der Ältere zur Toilette gegangen ist, soll er den Vorhof fegen; so ist der Vorhof nicht unbeaufsichtigt. Noch bevor der Ältere aus der Toilette herauskommt, ist der Sitz herzurichten. Wenn er nach der Verrichtung der Notdurft zurückgekehrt ist und sich auf diesen gesetzt hat, ist die dargelegte Pflicht gemäß der Methode 'wenn es Reisschleim gibt' usw. zu erfüllen. 'Schmutzig' bedeutet mit irgendeinem Unrat bedeckt; wenn es jedoch keinen anderen Unrat gibt, sondern nur Wassertropfen vorhanden sind, soll er selbst mit der Hand abgewischt werden.

සගුණං කත්වාති ද්වෙ චීවරානි එකතො කත්වා, තා එකතො කතා ද්වෙපි සඞ්ඝාටියො දාතබ්බා. සබ්බඤ්හි චීවරං සඞ්ඝටිතත්තා ‘‘සඞ්ඝාටී’’ති වුච්චති. තෙන වුත්තං – ‘‘සඞ්ඝාටියො දාතබ්බා’’ති. නාතිදූරෙ ගන්තබ්බං නාච්චාසන්නෙති එත්ථ සචෙ උපජ්ඣායං නිවත්තිත්වා ඔලොකෙන්තං එකෙන වා ද්වීහි වා පදවීතිහාරෙහි සම්පාපුණාති, එත්තාවතා නාතිදූරෙ නාච්චාසන්නෙ ගතො හොතීති වෙදිතබ්බං. පත්තපරියාපන්නං පටිග්ගහෙතබ්බන්ති සචෙ උපජ්ඣායෙන භික්ඛාචාරෙ යාගුයා වා භත්තෙ වා ලද්ධෙ පත්තො උණ්හො වා භාරිකො වා හොති, අත්තනො පත්තං තස්ස දත්වා සො පත්තො ගහෙතබ්බොති අත්ථො. න උපජ්ඣායස්ස භණමානස්ස අන්තරන්තරා කථා ඔපාතෙතබ්බාති අන්තරඝරෙ වා අඤ්ඤත්‍ර වා භණමානස්ස අනිට්ඨිතෙ තස්ස වචනෙ අඤ්ඤා කථා න සමුට්ඨාපෙතබ්බා. ඉතො පට්ඨාය ච පන යත්ථ යත්ථ නකාරෙන පටිසෙධො කරියති, සබ්බත්ථ දුක්කටාපත්ති වෙදිතබ්බා. අයඤ්හි ඛන්ධකධම්මතා. ආපත්තිසාමන්තා භණමානොති පදසොධම්මදුට්ඨුල්ලාදිවසෙන ආපත්තියා ආසන්නවාචං භණමානො. නිවාරෙතබ්බොති ‘‘කිං භන්තෙ ඊදිසං නාම වත්තුං වට්ටති, ආපත්ති න හොතී’’ති එවං පුච්ඡන්තෙන විය වාරෙතබ්බො. වාරෙස්සාමීති පන කත්වා ‘‘මහල්ලක, මා එවං භණා’’ති න වත්තබ්බො.

"Saguṇaṃ katvā" (doppelt gelegt) bedeutet, dass zwei Gewänder zusammengelegt werden; beide so zusammengelegten Saṅghāṭis (Doppelmäntel) sollten gegeben werden. Denn jedes Gewand wird wegen des Zusammenfügens „Saṅghāṭī“ genannt. Deshalb wurde gesagt: „Die Saṅghāṭis sollen gegeben werden“. In Bezug auf „nicht zu weit entfernt und nicht zu nah gehen“ ist Folgendes zu verstehen: Wenn man den Upajjhāya, der sich umdreht und zurückblickt, mit einem oder zwei Schritten erreichen kann, gilt man dadurch als „nicht zu weit und nicht zu nah“ gegangen. „Was zur Almosenschale gehört, soll entgegengenommen werden“ bedeutet: Wenn beim Almosengang durch den Upajjhāya Reisschleim oder feste Speise erhalten wurde und die Schale heiß oder schwer ist, soll man ihm seine eigene Schale geben und jene Schale (des Upajjhāya) nehmen. „Dem sprechenden Upajjhāya darf man nicht ins Wort fallen“ bedeutet: Wenn er im Hausbereich oder andernorts spricht, darf kein anderes Gespräch begonnen werden, bevor seine Rede beendet ist. Von hier an ist ferner überall dort, wo ein Verbot durch das Wort „nicht“ (na) ausgesprochen wird, ein Vergehen des Fehlverhaltens (Dukkaṭa) zu verstehen. Denn dies ist die Gesetzmäßigkeit der Khandhakas. „Nahe an ein Vergehen heranredend“ bedeutet, dass er eine Rede führt, die aufgrund von Vergehen wie dem Padasodhamma oder Duṭṭhulla nahe an einem Vergehen liegt. „Er ist davon abzuhalten“ bedeutet: Er soll so zurückgehalten werden, als ob man fragt: „Ehrwürdiger Herr, ist es angemessen, so etwas zu sagen? Entsteht dabei kein Vergehen?“ Man sollte jedoch nicht in der Absicht, ihn zurückzuweisen, sagen: „Alter Mann, sprich nicht so!“

පඨමතරං ආගන්ත්වාති සචෙ ආසන්නෙ ගාමො හොති, විහාරෙ වා ගිලානො භික්ඛු හොති, ගාමතො පඨමතරං ආගන්තබ්බං. සචෙ දූරෙ ගාමො හොති, උපජ්ඣායෙන සද්ධිං ආගච්ඡන්තො නත්ථි, තෙනෙව සද්ධිං ගාමතො නික්ඛමිත්වා චීවරෙන පත්තං වෙඨෙත්වා අන්තරාමග්ගතො පඨමතරං ආගන්තබ්බං[Pg.260]. එවං නිවත්තන්තෙන පඨමතරං ආගන්ත්වා ආසනපඤ්ඤාපනාදි සබ්බං කිච්චං කාතබ්බං. සින්නං හොතීති තින්තං සෙදග්ගහිතං. චතුරඞ්ගුලං කණ්ණං උස්සාරෙත්වාති කණ්ණං චතුරඞ්ගුලප්පමාණං අතිරෙකං කත්වා එවං චීවරං සංහරිතබ්බං. කිං කාරණා? මා මජ්ඣෙ භඞ්ගො අහොසීති. සමං කත්වා සංහරිතස්ස හි මජ්ඣෙ භඞ්ගො හොති, තතො නිච්චං භිජ්ජමානං දුබ්බලං හොති තං නිවාරණත්ථමෙතං වුත්තං. තස්මා යථා අජ්ජ භඞ්ගට්ඨානෙයෙව ස්වෙ න භිජ්ජති, තථා දිවසෙ දිවසෙ චතුරඞ්ගුලං උස්සාරෙත්වා සංහරිතබ්බං. ඔභොගෙ කායබන්ධනං කාතබ්බන්ති කායබන්ධනං සංහරිත්වා චීවරභොගෙ පක්ඛිපිත්වා ඨපෙතබ්බං.

„Zuerst vorausgehen“ bedeutet: Wenn das Dorf nahe ist, oder wenn es im Kloster einen kranken Mönch gibt, soll man früher aus dem Dorf zurückkehren. Wenn das Dorf weit entfernt ist und niemand sonst mit dem Upajjhāya zusammengeht, soll man mit ihm zusammen das Dorf verlassen, die Almosenschale mit dem Gewand umwickeln und auf dem Zwischenweg vorausgehen. Der so Vorausgehende soll früher ankommen und alle Pflichten wie das Bereitlegen des Sitzplatzes usw. verrichten. „Verschwitzt“ bedeutet feucht, vom Schweiß durchnässt. „Die Ecke um vier Fingerbreiten überstehen lassen“ bedeutet, dass das Gewand so zusammengelegt werden soll, dass die Ecke um das Maß von vier Fingerbreiten hervorsteht. Aus welchem Grund? Damit in der Mitte kein Faltenbruch entsteht. Denn wenn man das Gewand bündig zusammenlegt, entsteht in der Mitte ein Knick; weil es dadurch ständig an dieser Stelle gefaltet wird, wird es brüchig. Um dies zu verhindern, wurde dies gesagt. Deshalb soll es Tag für Tag so zusammengelegt werden, dass die Ecke um vier Fingerbreiten verschoben wird, damit das Gewand morgen nicht genau an derselben Stelle wie heute geknickt wird. „Der Gürtel soll in die Falte gelegt werden“ bedeutet, dass der Gürtel zusammengelegt, in die Falte des Gewandes gesteckt und so aufbewahrt werden soll.

සචෙ පිණ්ඩපාතො හොතීති එත්ථ යො ගාමෙයෙව වා අන්තරඝරෙ වා පටික්කමනෙ වා භුඤ්ජිත්වා ආගච්ඡති, පිණ්ඩං වා න ලභති, තස්ස පිණ්ඩපාතො න හොති, ගාමෙ අභුත්තස්ස පන ලද්ධභික්ඛස්ස වා හොති; තස්මා ‘‘සචෙ පිණ්ඩපාතො හොතී’’තිආදි වුත්තං. සචෙපි තස්ස න හොති, භුඤ්ජිතුකාමො ච හොති, උදකං දත්වා අත්තනා ලද්ධතොපි පිණ්ඩපාතො උපනෙතබ්බො. පානීයෙන පුච්ඡිතබ්බොති භුඤ්ජමානො තික්ඛත්තුං ‘‘පානීයං භන්තෙ ආහරියතූ’’ති පානීයෙන පුච්ඡිතබ්බො. සචෙ කාලො අත්ථි, උපජ්ඣායෙ භුත්තෙ සයං භුඤ්ජිතබ්බං. සචෙ උපකට්ඨො කාලො, පානීයං උපජ්ඣායස්ස සන්තිකෙ ඨපෙත්වා සයම්පි භුඤ්ජිතබ්බං.

„Wenn Almosenspeise vorhanden ist“: Hierbei hat derjenige, welcher bereits im Dorf, im Haus oder im Speisesaal gegessen hat und zurückkehrt, oder wer gar keine Speise erhalten hat, keine Almosenspeise. Almosenspeise ist jedoch für denjenigen vorhanden, der im Dorf noch nicht gegessen hat oder der Almosen erhalten hat. Deshalb wurde gesagt: „Wenn Almosenspeise vorhanden ist“ usw. Selbst wenn für ihn keine Almosenspeise vorhanden ist, er aber essen möchte, soll man ihm Wasser reichen und ihm auch von der selbst erhaltenen Almosenspeise anbieten. „Er soll nach Trinkwasser gefragt werden“ bedeutet: Während er isst, soll man ihn dreimal fragen: „Ehrwürdiger Herr, soll Trinkwasser gebracht werden?“ Wenn noch Zeit ist, soll man selbst essen, nachdem der Upajjhāya gegessen hat. Wenn die Zeit knapp ist, soll man das Trinkwasser in die Nähe des Upajjhāya stellen und auch selbst essen.

අනන්තරහිතායාති තට්ටිකධම්මඛණ්ඩාදීසු යෙන කෙනචි අනත්ථතාය පංසුසක්ඛරමිස්සාය භූමියා පත්ථො න ඨපෙතබ්බොති අත්ථො. සචෙ පන කාළවණ්ණකතා වා සුධාබද්ධා වා හොති නිරජමත්තිකා, තථාරූපාය භූමියා ඨපෙතුං වට්ටති. ධොතවාලිකායපි ඨපෙතුං වට්ටති. පංසුරජසක්ඛරාදීසු න වට්ටති. තත්‍ර පන පණ්ණං වා ආධාරකං වා ඨපෙත්වා තත්‍ර නික්ඛිපිතබ්බො. පාරතො අන්තං ඔරතො භොගන්ති ඉදං චීවරවංසාදීනං හෙට්ඨා හත්ථං පවෙසෙත්වා අභිමුඛෙන හත්ථෙන සණිකං නික්ඛිපනත්ථං වුත්තං. අන්තෙ පන ගහෙත්වා භොගෙන චීවරවංසාදීනං උපරි නික්ඛිපන්තස්ස භිත්තියං භොගො පටිහඤ්ඤති, තස්මා තථා න කාතබ්බං.

„Auf dem bloßen Boden“ bedeutet, dass die Almosenschale nicht auf den mit Staub und Kieselsteinen vermischten Boden gestellt werden darf, ohne dass eine Matte, ein Stück Leder oder Ähnliches untergelegt ist. Wenn der Boden jedoch schwarz gefärbt, mit Gips verputzt und frei von Staub ist, ist es zulässig, sie auf einem solchen Boden abzustellen. Auch auf gewaschenem Sand ist das Abstellen zulässig. Auf Boden mit Staub, Schmutz, Kieselsteinen usw. ist es nicht zulässig. Dort soll man jedoch entweder ein Blatt oder einen Schalenständer hinlegen und die Schale darauf abstellen. „Das Ende auf der fernen Seite, die Falte auf der nahen Seite“ wurde gesagt, damit man die Hand unter die Gewandstange o. Ä. einführt und das Gewand mit der zugewandten Hand behutsam ablegt. Wenn man es jedoch an den Enden fasst und mit der Falte über die Gewandstange o. Ä. werft, stößt die Falte gegen die Wand; deshalb sollte man dies nicht tun.

චුණ්ණං සන්නෙතබ්බන්ති න්හානචුණ්ණං උදකෙන තෙමෙත්වා පිණ්ඩි කාතබ්බා. එකමන්තං නික්ඛිපිතබ්බන්ති එකස්මිං නිද්ධූමෙ ඨානෙ ඨපෙතබ්බං. ජන්තාඝරෙ පරිකම්මං නාම [Pg.261] අඞ්ගාරමත්තිකඋණ්හොදකදානාදිකං සබ්බං කිච්චං. උදකෙපි පරිකම්මන්ති අඞ්ගපච්චඞ්ගඝංසනාදිකං සබ්බං කිච්චං. පානීයෙන පුච්ඡිතබ්බොති ජන්තාඝරෙ උණ්හසන්තාපෙන පිපාසා හොති, තස්මා පුච්ඡිතබ්බො.

„Das Pulver anrühren“ bedeutet, dass das Badepulver mit Wasser befeuchtet und zu einer Kugel geformt werden soll. „Beiseite legen“ bedeutet, dass es an einem rauchfreien Ort aufbewahrt werden soll. Die „Dienstleistung im Schwitzbad“ umfasst alle Tätigkeiten wie das Bereitstellen von Holzkohle, Heilerde, heißem Wasser usw. „Dienstleistung auch im Wasser“ bedeutet alle Tätigkeiten wie das Abreiben der Glieder und Gelenke. „Er soll nach Trinkwasser gefragt werden“ bedeutet: Da im Schwitzbad aufgrund der Hitze Durst entsteht, soll er danach gefragt werden.

සචෙ උස්සහතීති සචෙ පහොති; න කෙනචි ගෙලඤ්ඤෙන අභිභූතො හොති; අගිලානෙන හි සද්ධිවිහාරිකෙන සට්ඨිවස්සෙනාපි සබ්බං උපජ්ඣායවත්තං කාතබ්බං, අනාදරෙන අකරොන්තස්ස වත්තභෙදෙ දුක්කටං. නකාරපටිසංයුත්තෙසු පන පදෙසු ගිලානස්සාපි පටික්ඛිත්තකිරියං කරොන්තස්ස දුක්කටමෙව. අප්පටිඝංසන්තෙනාති භූමියං අප්පටිඝංසන්තෙන. කවාටපිට්ඨන්ති කවාටඤ්ච පිට්ඨසඞ්ඝාතඤ්ච අච්ඡුපන්තෙන. සන්තානකන්ති යංකිඤ්චි කීටකුලාවකමක්කටකසුත්තාදි. උල්ලොකා පඨමං ඔහාරෙතබ්බන්ති උල්ලොකතො පඨමං උල්ලොකං ආදිංකත්වා අවහරිතබ්බන්ති අත්ථො. ආලොකසන්ධිකණ්ණභාගාති ආලොකසන්ධිභාගා ච කණ්ණභාගා ච අන්තරබාහිරවාතපානකවාටකානි ච ගබ්භස්ස ච චත්තාරො කොණා පමජ්ජිතබ්බාති අත්ථො.

„Wenn er dazu fähig ist“ bedeutet: Wenn er dazu in der Lage ist und nicht von irgendeiner Krankheit überwältigt ist. Denn ein gesunder Saddhivihārika muss, selbst wenn er sechzig Jahre ordiniert ist, alle Pflichten gegenüber dem Upajjhāya erfüllen; wenn er sie aus Mangel an Respekt nicht erfüllt, entsteht bei einer Verletzung der Pflichten ein Vergehen des Fehlverhaltens (Dukkaṭa). Bei den mit dem Wort „nicht“ (na) verbundenen Bestimmungen jedoch entsteht selbst für einen Kranken ein Vergehen des Fehlverhaltens (Dukkaṭa), wenn er die verbotene Handlung ausführt. „Ohne zu schleifen“ bedeutet, ohne auf dem Boden zu schleifen. „Türflügel“ bedeutet, ohne das Türblatt und den Türrahmen zu berühren. „Spinnweben“ bezieht sich auf Insektennester, Spinnenfäden und Ähnliches. „Zuerst von der Decke herabholen“ bedeutet, dass man mit der Decke beginnen und den Schmutz von dort herabholen soll. „Lichtöffnungen und Ecken“ bedeutet, dass die Bereiche der Lichtöffnungen, die Ecken, die inneren und äußeren Fensterläden sowie die vier Ecken der Zelle abgewischt werden müssen.

යථාපඤ්ඤත්තං පඤ්ඤපෙතබ්බන්ති යථා පඨමං පඤ්ඤත්තං අහොසි, තථෙව පඤ්ඤපෙතබ්බං. එතදත්ථමෙව හි යථාපඤ්ඤත්තං සල්ලක්ඛෙත්වා නීහරිත්වා එකමන්තං නික්ඛිපිතබ්බන්ති පුරිමවත්තං පඤ්ඤත්තං. සචෙ පන පඨමං අජානන්තෙන කෙනචි පඤ්ඤත්තං අහොසි, සමන්තතො භිත්තිං ද්වඞ්ගුලමත්තෙන වා තිවඞ්ගුලමත්තෙන වා මොචෙත්වා පඤ්ඤපෙතබ්බං. ඉදඤ්හි පඤ්ඤාපනවත්තං. සචෙ කටසාරකො හොති අතිමහන්තො ච, ඡින්දිත්වා කොටිං නිවත්තෙත්වා බන්ධිත්වා පඤ්ඤපෙතබ්බො. සචෙ කොටිං නිවත්තෙත්වා බන්ධිතුං න ජානාති, න ඡින්දිතබ්බො. පුරත්ථිමා වාතපානා ථකෙතබ්බාති පුරත්ථිමාය වාතපානා ථකෙතබ්බා. එවං සෙසාපි වාතපානා ථකෙතබ්බා.

"Wie hergerichtet, soll es hergerichtet werden" bedeutet: So wie es zuerst hergerichtet war, genau so soll es wieder hergerichtet werden. Denn genau zu diesem Zweck wurde die frühere Pflicht vorgeschrieben: "Nachdem man darauf geachtet hat, wie es hergerichtet war, soll man es hinaustragen und auf eine Seite legen." Wenn es jedoch zuerst von jemandem hergerichtet wurde, der es nicht wusste, soll es so hergerichtet werden, dass es ringsherum von der Wand um das Maß von zwei oder drei Fingern Abstand hält. Denn dies ist die Pflicht des Herrichtens. Wenn es eine Bastmatte ist und sie sehr groß ist, soll sie hergerichtet werden, indem man sie abschneidet oder das Ende umknickt und festbindet. Wenn er nicht weiß, wie man das Ende umknickt und festbindet, darf sie nicht abgeschnitten werden. "Die östlichen Fenster sollen geschlossen werden" bedeutet, dass die Fenster im Osten geschlossen werden sollen. Ebenso sind auch die übrigen Fenster zu schließen.

වූපකාසෙතබ්බොති අඤ්ඤත්ථ නෙතබ්බො. වූපකාසාපෙතබ්බොති අඤ්ඤො භික්ඛු වත්තබ්බො ‘‘ථෙරං ගහෙත්වා අඤ්ඤත්ථ ගච්ඡා’’ති විවෙචෙතබ්බන්ති විස්සජ්ජාපෙතබ්බං. විවෙචාපෙතබ්බන්ති අඤ්ඤො වත්තබ්බො ‘‘ථෙරං දිට්ඨිගතං විස්සජ්ජාපෙහී’’ති. උස්සුක්කං කාතබ්බන්ති පරිවාසදානත්ථං සො සො භික්ඛු උපසඞ්කමිත්වා යාචිතබ්බො. සචෙ අත්තනා පටිබලො හොති, අත්තනාව දාතබ්බො. නො චෙ පටිබලො හොති, අඤ්ඤෙන දාපෙතබ්බො. කින්ති නු ඛොති කෙන නු ඛො උපායෙන. එස නයො සබ්බත්ථ. ලහුකාය වා [Pg.262] පරිණාමෙය්‍යාති උක්ඛෙපනීයං අකත්වා තජ්ජනීයං වා නියස්සං වා කරෙය්‍යාති අත්ථො. තෙන හි ‘‘උපජ්ඣායස්ස උක්ඛෙපනීයකම්මං කත්තුකාමො සඞ්ඝො’’ති ඤත්වා එකමෙකං භික්ඛුං උපසඞ්කමිත්වා ‘‘මා භන්තෙ අම්හාකං උපජ්ඣායස්ස කම්මං කරිත්ථා’’ති යාචිතබ්බා. සචෙ කරොන්තියෙව, ‘‘තජ්ජනීයං වා නියස්සං වා කරොථා’’ති යාචිතබ්බා. සචෙ කරොන්තියෙව, අථ උපජ්ඣායො ‘‘සම්මා වත්තථ භන්තෙ’’ති යාචිතබ්බො. ඉති තං සම්මා වත්තාපෙත්වා ‘‘පටිප්පස්සම්භෙථ භන්තෙ කම්ම’’න්ති භික්ඛූ යාචිතබ්බා.

"Er soll abgesondert werden" bedeutet: Er soll an einen anderen Ort gebracht werden. "Er soll absondern lassen" bedeutet: Ein anderer Mönch soll gebeten werden: "Nimm den Älteren mit und geh an einen anderen Ort." "Er soll zur Einsicht gebracht werden" bedeutet: Er soll dazu gebracht werden, [seine falsche Ansicht] aufzugeben. "Er soll zur Einsicht bringen lassen" bedeutet: Ein anderer soll gebeten werden: "Bringe den Älteren dazu, seine falsche Ansicht aufzugeben." "Es soll Eifer gezeigt werden" bedeutet: Um die Gewährung der Bewährungszeit zu erwirken, soll dieser und jener Mönch aufgesucht und gebeten werden. Wenn man selbst dazu fähig ist, soll sie von einem selbst gewährt werden. Wenn man nicht dazu fähig ist, soll man sie durch einen anderen gewähren lassen. "Wie wohl?" bedeutet: Durch welches Mittel wohl? Diese Methode gilt überall. "Oder er möge es zu einer leichteren [Strafe] umwandeln" bedeutet: Ohne das Ausschließungsverfahren durchzuführen, möge er stattdessen das Tadelungsverfahren oder das Unterordnungsverfahren durchführen. Daher soll [der Schüler], wenn er erfährt: "Der Orden möchte das Ausschließungsverfahren gegen meinen Lehrer durchführen", zu jedem einzelnen Mönch gehen und bitten: "Ehrwürdige Herren, führt bitte kein Verfahren gegen unseren Lehrer durch." Wenn sie es dennoch tun, soll er bitten: "Führt entweder das Tadelungsverfahren oder das Unterordnungsverfahren durch." Wenn sie es dennoch tun, dann soll der Lehrer gebeten werden: "Ehrwürdiger Herr, verhaltet Euch bitte ordnungsgemäß." Wenn er ihn so dazu gebracht hat, sich ordnungsgemäß zu verhalten, sollen die Mönche gebeten werden: "Ehrwürdige Herren, hebt das Verfahren bitte auf."

සම්පරිවත්තකං සම්පරිවත්තකන්ති සම්පරිවත්තෙත්වා සම්පරිවත්තෙත්වා. න ච අච්ඡින්නෙ ථෙවෙ පක්කමිතබ්බන්ති යදි අප්පමත්තකම්පි රජනං ගළති, න තාව පක්කමිතබ්බං. න උපජ්ඣායං අනාපුච්ඡා එකච්චස්ස පත්තො දාතබ්බොතිආදි සබ්බං උපජ්ඣායස්ස විසභාගපුග්ගලවසෙන කථිතං. න උපජ්ඣායං අනාපුච්ඡා ගාමො පවිසිතබ්බොති පිණ්ඩාය වා අඤ්ඤෙන වා කරණීයෙන පවිසිතුකාමෙන ආපුච්ඡිත්වාව පවිසිතබ්බො. සචෙ උපජ්ඣායො කාලස්සෙව වුට්ඨාය දූරං භික්ඛාචාරං ගන්තුකාමො හොති, ‘‘දහරා පිණ්ඩාය පවිසන්තූ’’ති වත්වා ගන්තබ්බං. අවත්වා ගතෙ පරිවෙණං ගන්ත්වා උපජ්ඣායං අපස්සන්තෙන ගාමං පවිසිතුං වට්ටති. සචෙ ගාමං පවිසන්තොපි පස්සති, දිට්ඨට්ඨානතො පට්ඨාය ආපුච්ඡිතුංයෙව වට්ටති.

"Ständig umdrehend" bedeutet: indem man es immer wieder umdreht. "Und man darf nicht weggehen, solange das Tropfen nicht aufgehört hat" bedeutet: Wenn auch nur ein ganz klein wenig Färbeflüssigkeit herabtropft, darf man noch nicht weggehen. "Ohne den Lehrer zu fragen, darf einer bestimmten Person keine Almosenschale gegeben werden" usw. – all dies ist in Bezug auf eine Person gesagt worden, die mit dem Lehrer nicht übereinstimmt. "Ohne den Lehrer zu fragen, darf das Dorf nicht betreten werden" bedeutet: Wer das Dorf für den Almosengang oder wegen einer anderen Angelegenheit betreten möchte, darf es erst nach Einholung der Erlaubnis betreten. Wenn der Lehrer sehr früh aufsteht und zu einem weit entfernten Almosengang gehen möchte, soll er erst gehen, nachdem er gesagt hat: "Die jüngeren Mönche mögen zum Almosengang gehen." Wenn er weggeht, ohne dies gesagt zu haben, ist es für denjenigen, der zum Wohnbereich geht und den Lehrer nicht sieht, zulässig, das Dorf zu betreten. Wenn er ihn jedoch beim Betreten des Dorfes sieht, ist es erforderlich, ihn von der Stelle an, wo er ihn erblickt, um Erlaubnis zu bitten.

න සුසානං ගන්තබ්බන්ති වාසත්ථාය වා දස්සනත්ථාය වා න ගන්තබ්බං. න දිසා පක්කමිතබ්බාති එත්ථ පක්කමිතුකාමෙන කම්මං ආචික්ඛිත්වා යාවතතියං යාචිතබ්බො. සචෙ අනුජානාති, සාධු; නො චෙ අනුජානාති, තං නිස්සාය වසතො චස්ස උද්දෙසො වා පරිපුච්ඡා වා කම්මට්ඨානං වා න සම්පජ්ජති, උපජ්ඣායො බාලො හොති අබ්‍යත්තො, කෙවලං අත්තනො සන්තිකෙ වසාපෙතුකාමතාය එව ගන්තුං න දෙති, එවරූපෙ නිවාරෙන්තෙපි ගන්තුං වට්ටති. වුට්ඨානමස්ස ආගමෙතබ්බන්ති ගෙලඤ්ඤතො වුට්ඨානං අස්ස ආගමෙතබ්බං; න කත්ථචි ගන්තබ්බං. සචෙ අඤ්ඤො භික්ඛු උපට්ඨාකො අත්ථි, භෙසජ්ජං පරියෙසිත්වා තස්ස හත්ථෙ දත්වා ‘‘භන්තෙ අයං උපට්ඨහිස්සතී’’ති වත්වා ගන්තබ්බං.

"Man darf nicht zum Friedhof gehen" bedeutet: Weder um dort zu verweilen, noch um [Leichen zur Meditation] zu betrachten, darf man dorthin gehen. "Man darf sich nicht in andere Himmelsrichtungen entfernen" – hierbei muss derjenige, der abreisen möchte, seine Angelegenheit darlegen und bis zu dreimal um Erlaubnis bitten. Wenn er es erlaubt, ist es gut. Wenn er es nicht erlaubt, aber für denjenigen, der in Abhängigkeit von ihm lebt, weder das Rezitieren der Texte, noch das Befragen nach der Bedeutung, noch das Meditationsobjekt gelingt, und der Lehrer töricht und unerfahren ist und ihn nur aus dem bloßen Wunsch heraus, ihn in seiner Nähe zu behalten, nicht gehen lässt, so ist es in einem solchen Fall zulässig zu gehen, selbst wenn er es verbietet. "Man soll seine Genesung abwarten" bedeutet: Man soll abwarten, bis er von seiner Krankheit genesen ist; man darf nirgendwohin gehen. Wenn es einen anderen Mönch als Pfleger gibt, soll man Medizin besorgen, sie in dessen Hand geben, sagen: "Ehrwürdiger Herr, dieser wird Euch pflegen", und darf dann gehen.

උපජ්ඣායවත්තකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die Pflichten gegenüber dem Lehrer ist abgeschlossen.

සද්ධිවිහාරිකවත්තකථා

Die Abhandlung über die Pflichten gegenüber dem Schüler

67. උපජ්ඣායෙන [Pg.263] සද්ධිවිහාරිකම්හි සම්මාවත්තනායං – සඞ්ගහෙතබ්බො අනුග්ගහෙතබ්බොති උද්දෙසාදීහිස්ස සඞ්ගහො ච අනුග්ගහො ච කත්තබ්බො. තත්ථ උද්දෙසොති පාළිවාචනං. පරිපුච්ඡාති පාළියා අත්ථවණ්ණනා. ඔවාදොති අනොතිණ්ණෙ වත්ථුස්මිං ‘‘ඉදං කරොහි, ඉදං මා කරිත්ථා’’ති වචනං. අනුසාසනීති ඔතිණ්ණෙ වත්ථුස්මිං. අපි ච ඔතිණ්ණෙ වා අනොතිණ්ණෙ වා පඨමං වචනං ඔවාදො; පුනප්පුනං වචනං අනුසාසනීති. සචෙ උපජ්ඣායස්ස පත්තො හොතීති සචෙ අතිරෙකපත්තො හොති. එස නයො සබ්බත්ථ. පරික්ඛාරොති අඤ්ඤොපි සමණපරික්ඛාරො. ඉධ උස්සුක්කං නාම ධම්මිකෙන නයෙන උප්පජ්ජමානඋපායපරියෙසනං. ඉතො පරං දන්තකට්ඨදානං ආදිං කත්වා ආචමනකුම්භියා උදකාසිඤ්චනපරියොසානං වත්තං ගිලානස්සෙව සද්ධිවිහාරිකස්ස කාතබ්බං. අනභිරතිවූපකාසනාදි පන අගිලානස්සාපි කත්තබ්බමෙව. චීවරං රජන්තෙනාති ‘‘එවං රජෙය්‍යාසී’’ති උපජ්ඣායතො උපායං සුත්වා රජන්තෙන. සෙසං වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බං.

67. Bezüglich des ordnungsgemäßen Verhaltens des Lehrers gegenüber dem Schüler: "Er soll unterstützt und gefördert werden" bedeutet: Durch das Erteilen von Lektionen usw. soll ihm Unterstützung und Förderung zuteilwerden. Dabei bedeutet "Erteilen von Lektionen" das Vorlesenlassen des Pali-Textes. "Befragen" bedeutet die Erklärung der Bedeutung des Pali-Textes. "Ermahnung" ist das Sprechen von Worten wie: "Tu dies, tu das nicht", bevor ein konkreter Anlass eingetreten ist. "Unterweisung" ist das Sprechen nach dem Eintreten eines Anlasses. Zudem ist die erste Ansprache, sei es vor oder nach dem Eintreten eines Anlasses, eine "Ermahnung"; das wiederholte Sprechen ist eine "Unterweisung". "Wenn der Lehrer eine Almosenschale hat" bedeutet: wenn er eine zusätzliche Almosenschale hat. Diese Methode gilt überall. "Requisit" bedeutet auch jedes andere Requisit eines Asketen. Hierbei bedeutet "Eifer zeigen" das Suchen nach einer Möglichkeit, die auf rechtmäßige Weise entstehen kann. Die darauffolgenden Pflichten, beginnend with dem Überreichen des Zahnholzes bis hin zum Gießen von Wasser in das Waschbecken, müssen für einen kranken Schüler erfüllt werden. Das Beseitigen von Unzufriedenheit usw. muss jedoch auch für einen gesunden Schüler getan werden. "Beim Färben der Robe" bedeutet: von demjenigen, der färbt, nachdem er die Methode vom Lehrer mit den Worten gehört hat: "So sollst du färben." Das Übrige ist genau in der bereits erklärten Weise zu verstehen.

සද්ධිවිහාරිකවත්තකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die Pflichten gegenüber dem Schüler ist abgeschlossen.

නසම්මාවත්තනාදිකථා

Die Abhandlung über das nicht ordnungsgemäße Verhalten und anderes

68. න සම්මා වත්තන්තීති යථාපඤ්ඤත්තං උපජ්ඣායවත්තං න පූරෙන්ති. යො න සම්මා වත්තෙය්‍යාති යො යථාපඤ්ඤත්තං වත්තං න පූරෙය්‍ය; සො දුක්කටං ආපජ්ජතීති අත්ථො. පණාමෙතබ්බොති අපසාදෙතබ්බො. න අධිමත්තං පෙමං හොතීති උපජ්ඣායම්හි අධිමත්තං ගෙහස්සිතපෙමං න හොති. නාධිමත්තා භාවනා හොතීති අධිමත්තා මෙත්තාභාවනා න හොති; වුත්තපටිපක්ඛනයෙන සුක්කපක්ඛො වෙදිතබ්බො. අලං පණාමෙතුන්ති යුත්තො පණාමෙතුං.

68. "Sie verhalten sich nicht ordnungsgemäß" bedeutet: Sie erfüllen die vorgeschriebenen Pflichten gegenüber dem Lehrer nicht. "Wer sich nicht ordnungsgemäß verhält" bedeutet: Wer die vorgeschriebene Pflicht nicht erfüllt; der Sinn ist, dass er ein Vergehen des Fehlverhaltens begeht. "Er soll weggeschickt werden" bedeutet: Er soll weggewiesen werden. "Es entsteht keine übermäßige Liebe" bedeutet: Dem Lehrer gegenüber entsteht keine übermäßige, weltliche Liebe. "Es entsteht keine übermäßige Entfaltung" bedeutet: Es findet keine übermäßige Entfaltung der Liebenden Güte statt; die helle Seite ist im Gegensatz zur bereits beschriebenen dunklen Seite zu verstehen. "Er ist bereit, weggeschickt zu werden" bedeutet: Es ist angemessen, ihn wegzuschicken.

අප්පණාමෙන්තො උපජ්ඣායො සාතිසාරො හොතීති සදොසො හොති, ආපත්තිං ආපජ්ජති; තස්මා න සම්මා වත්තන්තො පණාමෙතබ්බොව. න සම්මාවත්තනාය ච යාව චීවරරජනං තාව වත්තෙ අකරියමානෙ උපජ්ඣායස්ස [Pg.264] පරිහානි හොති. තස්මා තං අකරොන්තස්ස නිස්සයමුත්තකස්සාපි අමුත්තකස්සාපි ආපත්තියෙව. එකච්චස්ස පත්තදානතො පට්ඨාය අමුත්තකනිස්සයස්සෙව ආපත්ති.

"Wenn der Lehrer ihn nicht wegschickt, macht er sich eines Vergehens schuldig" bedeutet: Er lädt Schuld auf sich, er begeht ein Vergehen. Daher muss derjenige, der sich nicht ordnungsgemäß verhält, auf jeden Fall weggeschickt werden. Und bei nicht ordnungsgemäßem Verhalten entsteht für den Lehrer ein Verlust, solange die Pflichten – bis hin zum Färben der Robe – nicht erfüllt werden. Daher begeht derjenige, der diese Pflichten nicht erfüllt, ein Vergehen, ganz gleich, ob er bereits aus der Abhängigkeit entlassen ist oder nicht. Für manche [Schüler] entsteht ein Vergehen ab dem Übergeben der Almosenschale nur dann, wenn sie noch nicht aus der Abhängigkeit entlassen sind.

සද්ධිවිහාරිකා සම්මා වත්තන්ති, උපජ්ඣායො සම්මා න වත්තති, උපජ්ඣායස්ස ආපත්ති. උපජ්ඣායො සම්මා වත්තති, සද්ධිවිහාරිකා සම්මා න වත්තන්ති, තෙසං ආපත්ති. උපජ්ඣායෙ වත්තං සාදියන්තෙ සද්ධිවිහාරිකා බහුකාපි හොන්ති, සබ්බෙසං ආපත්ති. සචෙ උපජ්ඣායො ‘‘මය්හං උපට්ඨාකො අත්ථි, තුම්හෙ අත්තනො සජ්ඣායමනසිකාරාදීසු යොගං කරොථා’’ති වදති, සද්ධිවිහාරිකානං අනාපත්ති. සචෙ උපජ්ඣායො සාදියනං වා අසාදියනං වා න ජානාති, බාලො හොති, සද්ධිවිහාරිකා බහුකා. තෙසු එකො වත්තසම්පන්නො භික්ඛු ‘‘උපජ්ඣායස්ස කිච්චං අහං කරිස්සාමි, තුම්හෙ අප්පොස්සුක්කා විහරථා’’ති එවඤ්චෙ අත්තනො භාරං කත්වා ඉතරෙ විස්සජ්ජෙති, තස්ස භාරකරණතො පට්ඨාය තෙසං අනාපත්ති.

Verhalten sich die Saddhivihārikas ordnungsgemäß, der Upajjhāya aber verhält sich nicht ordnungsgemäß, so liegt ein Vergehen für den Upajjhāya vor. Verhält sich der Upajjhāya ordnungsgemäß, die Saddhivihārikas aber verhalten sich nicht ordnungsgemäß, so liegt ein Vergehen für sie vor. Wenn der Upajjhāya die Erfüllung der Pflichten gern annimmt, selbst wenn der Saddhivihārikas viele sind, liegt ein Vergehen für alle vor. Wenn der Upajjhāya sagt: „Ich habe einen Pfleger; widmet euch eurem eigenen Studium, eurer Geistesentwicklung und so weiter!“, so liegt kein Vergehen für die Saddhivihārikas vor. Wenn der Upajjhāya unkundig ist, weder das Akzeptieren noch das Nicht-Akzeptieren versteht und der Saddhivihārikas viele sind, und unter ihnen ein pflichtbewusster Mönch sagt: „Ich werde die Pflichten für den Upajjhāya erfüllen; verweilt ihr unbesorgt!“, und er so die Last auf sich nimmt und die anderen freistellt, so liegt ab dem Zeitpunkt seiner Übernahme der Last für jene kein Vergehen vor.

නසම්මාවත්තනාදිකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über das nicht-ordnungsgemäße Verhalten usw. ist beendet.

රාධබ්‍රාහ්මණවත්ථුකථා

Die Geschichte des Brahmanen Rādha

69. රාධබ්‍රාහ්මණවත්ථුස්මිං – කිඤ්චාපි ආයස්මා සාරිපුත්තො භගවතා බාරාණසියං තීහි සරණගමනෙහි අනුඤ්ඤාතං පබ්බජ්ජඤ්චෙව උපසම්පදඤ්ච ජානාති, භගවා පන තං ලහුකං උපසම්පදං පටික්ඛිපිත්වා ඤත්තිචතුත්ථකම්මෙන ගරුකං කත්වා උපසම්පදං අනුඤ්ඤාතුකාමො. අථස්ස ථෙරො අජ්ඣාසයං විදිත්වා ‘‘කථාහං භන්තෙ තං බ්‍රාහ්මණං පබ්බාජෙමි උපසම්පාදෙමී’’ති ආහ. බුද්ධානඤ්හි පරිසා අජ්ඣාසයකුසලා හොන්ති, අයඤ්ච බුද්ධපරිසාය අග්ගො.

69. In der Geschichte des Brahmanen Rādha: Obwohl der ehrwürdige Sāriputta die vom Erhabenen in Bārāṇasī erlaubte Ordination sowie die höhere Weihe durch die dreifache Zufluchtnahme kannte, wollte der Erhabene jene einfache höhere Weihe ablehnen und die höhere Weihe durch ein formelles Verfahren mit einem Antrag und drei Beschlüssen (ñatticatutthakamma) zu einer gewichtigen machen und erlauben. Da erkannte der Thera seine Absicht und sprach: „Wie, o Herr, soll ich diesen Brahmanen ordinieren und ihm die höhere Weihe erteilen?“ Denn die Gefolgschaft der Buddhas ist geschickt darin, die Absichten [des Buddhas] zu erkennen, und dieser [Sāriputta] ist der Höchste unter der Gefolgschaft des Buddhas.

බ්‍යත්තෙන භික්ඛුනා පටිබලෙනාති එත්ථ බ්‍යත්තො නාම යස්ස සාට්ඨකථං විනයපිටකං වාචුග්ගතං පවත්තති, තස්මිං අසති යස්ස අන්තමසො ඉදං ඤත්තිචතුත්ථකම්මවාචාමත්තම්පි සුග්ගහිතං හොති, වාචුග්ගතං පවත්තති, අයම්පි ඉමස්මිං අත්ථෙ බ්‍යත්තො. යො පන කාසසොසසෙම්හාදිනා වා ගෙලඤ්ඤෙන [Pg.265] ඔට්ඨදන්තජිව්හාදීනං වා අසම්පත්තියා පරියත්තියං වා අකතපරිචයත්තා න සක්කොති පරිමණ්ඩලෙහි පදබ්‍යඤ්ජනෙහි කම්මවාචං සාවෙතුං, බ්‍යඤ්ජනං වා පදං වා හාපෙති, අඤ්ඤථා වා වත්තබ්බං අඤ්ඤථා වදති, අයං අප්පටිබලො. තබ්බිපරීතො ඉමස්මිං අත්ථෙ ‘‘පටිබලො’’ති වෙදිතබ්බො. සඞ්ඝො ඤාපෙතබ්බොති සඞ්ඝො ජානාපෙතබ්බො. තතො පරං යං සඞ්ඝො ජානාපෙතබ්බො, තං දස්සෙතුං ‘‘සුණාතු මෙ භන්තෙ’’තිආදිමාහ.

In der Formulierung „durch einen erfahrenen und fähigen Mönch“ bedeutet „erfahren“ (byatta) derjenige, für den der Vinayapiṭaka samt Kommentar auswendig gelernt fließend präsent ist. Wenn ein solcher nicht vorhanden ist, gilt im vorliegenden Kontext auch derjenige als „erfahren“, für den zumindest der bloße Wortlaut dieses formellen Verfahrens mit einem Antrag und drei Beschlüssen (ñatticatutthakammavācā) gut gelernt ist und auswendig gelernt fließend präsent ist. Wer hingegen aufgrund von Krankheiten wie Husten, Asthma, Schleimfluss usw., oder wegen einer Unvollkommenheit der Lippen, Zähne, Zunge usw., oder weil er in der Rezitation keine Übung erworben hat, nicht in der Lage ist, den Beschlusstext (kammavāca) mit wohlgeformten Worten und Silben zu verkünden, wer eine Silbe oder ein Wort auslässt oder das, was auf eine bestimmte Weise gesprochen werden soll, anders spricht – dieser ist „unfähig“ (appaṭibalo). Das Gegenteil davon ist im vorliegenden Kontext als „fähig“ (paṭibalo) zu verstehen. „Die Gemeinde ist zu informieren“ bedeutet: Die Gemeinde ist in Kenntnis zu setzen. Um das zu zeigen, was danach der Gemeinde mitgeteilt werden soll, sprach er die Worte beginnend mit: „Möge mich die Gemeinde hören, o Ehrwürdige“ usw.

71. උපසම්පන්නසමනන්තරාති උපසම්පන්නො හුත්වා සමනන්තරා. අනාචාරං ආචරතීති පණ්ණත්තිවීතික්කමං කරොති. උල්ලුම්පතු මන්ති උද්ධරතු මං, අකුසලා වුට්ඨාපෙත්වා කුසලෙ පතිට්ඨපෙතු; සාමණෙරභාවා වා උද්ධරිත්වා භික්ඛුභාවෙ පතිට්ඨාපෙතූති. අනුකම්පං උපාදායාති අනුද්දයං පටිච්ච; මයි අනුකප්පං කත්වාති අත්ථො.

71. „Unmittelbar nach der höheren Weihe“ bedeutet: unmittelbar nachdem er die höhere Weihe empfangen hat. „Er verhält sich ungebührlich“ bedeutet: Er begeht eine Übertretung der Ordensregeln. „Möge er mich emporheben!“ bedeutet: „Möge er mich herausziehen, mich vom Unheilsamen abbringen und im Heilsamen etablieren; oder mich aus dem Zustand eines Novizen herausführen und im Zustand eines Mönchs etablieren.“ „Aus Mitgefühl“ bedeutet: Gestützt auf Mitleid; es hat die Bedeutung: „indem er Mitgefühl mit mir zeigt“.

73. අට්ඨිතා හොතීති නිච්චප්පවත්තිනී හොති. චත්තාරො නිස්සයෙති චත්තාරො පච්චයෙ. යස්මා චත්තාරො පච්චයෙ නිස්සාය අත්තභාවො පවත්තති, තස්මා තෙ නිස්සයාති වුච්චන්ති.

73. „Sie ist fortlaufend“ bedeutet: Sie ist ständig im Gange. „Die vier Stützen“ meint die vier Requisiten. Da die körperliche Existenz in Abhängigkeit von den vier Requisiten fortbesteht, werden diese „Stützen“ (nissaya) genannt.

රාධබ්‍රාහ්මණවත්ථුකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die Geschichte des Brahmanen Rādha ist beendet.

ආචරියවත්තකථා

Die Abhandlung über die Pflichten gegenüber dem Lehrer (ācariyavatta)

75. කින්තායං භික්ඛු හොතීති කිං තෙ අයං භික්ඛු හොති. අඤ්ඤෙහි ඔවදියො අනුසාසියොති අඤ්ඤෙහි ඔවදිතබ්බො චෙව අනුසාසිතබ්බො ච. බාහුල්ලාය ආවත්තො යදිදං ගණබන්ධිකන්ති ගණබන්ධො එතස්ස බාහුල්ලස්ස අත්ථීති ගණබන්ධිකං, බාහුල්ලං. යං ඉදං ගණබන්ධිකං නාම බාහුල්ලං, තදත්ථාය අතිලහුං ත්වං ආපන්නොති වුත්තං හොති.

75. „Was ist dieser Mönch für dich?“ bedeutet: „Was ist dieser Mönch dir?“ „Von anderen zu ermahnen und zu unterweisen“ bedeutet: Er ist von anderen sowohl zu ermahnen als auch zu unterweisen. „Zur Fülle zurückgekehrt, nämlich zur Gruppenbildung“: Da eine Gruppenbildung für diese Fülle vorliegt, wird sie als gruppenbindende Fülle bezeichnet. Es bedeutet: „Für eben diese gruppenbindende Fülle bist du allzu schnell [dem Verfall] anheimgefallen“.

76. අබ්‍යත්තාති පඤ්ඤාවෙය්‍යත්තියෙන විරහිතා. අඤ්ඤත්තරොපි අඤ්ඤතිත්ථියපුබ්බොති පසූරො පරිබ්බාජකො. සො කිර ‘‘ධම්මං ථෙනෙස්සාමී’’ති [Pg.266] උදායිත්ථෙරස්ස සන්තිකෙ පබ්බජිත්වා තෙන සහධම්මිකං වුච්චමානො තස්ස වාදං ආරොපෙසි. අනුජානාමි භික්ඛවෙ බ්‍යත්තෙන භික්ඛුනාතිආදිම්හි බ්‍යත්තො පුබ්බෙ භික්ඛුනොවාදකවණ්ණනායං වුත්තලක්ඛණොයෙව. යො පන අන්තෙවාසිනො වා සද්ධිවිහාරිකස්ස වා ගිලානස්ස සක්කොති උපට්ඨානාදීනි කාතුං, අයං ඉධ පටිබලොති අධිප්පෙතො. වුත්තම්පි චෙතං –

76. „Unerfahren“ bedeutet: frei von der Gewandtheit der Weisheit. „Auch ein gewisser ehemals Andersgläubiger“ bezieht sich auf den Wanderbettlebenden Pasūra. Dieser dachte angeblich: „Ich will die Lehre stehlen“, ließ sich in der Gegenwart des Thera Udāyi ordinieren und erhob, als er von diesem im Einklang mit der Ordensregel angesprochen wurde, Vorwürfe gegen ihn. In dem Passus beginnend mit „Ich erlaube, ihr Mönche, dass durch einen erfahrenen Mönch...“ bezeichnet „erfahren“ (byatta) genau denselben Charakter, der zuvor in der Erklärung der Unterweisung der Nonnen (bhikkhunovādakavaṇṇanā) dargelegt wurde. Wer hingegen in der Lage ist, die Krankenpflege usw. für einen Schüler oder Mitbewohner zu leisten, der ist hier unter „fähig“ (paṭibalo) zu verstehen. Und dies wurde auch gesagt:

‘‘පඤ්චහුපාලි, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතෙන භික්ඛුනා උපසම්පාදෙතබ්බං, නිස්සයො දාතබ්බො, සාමණෙරො උපට්ඨාපෙතබ්බො. කතමෙහි පඤ්චහි? පටිබලො හොති අන්තෙවාසිං වා සද්ධිවිහාරිං වා ගිලානං උපට්ඨාතුං වා උපට්ඨාපෙතුං වා, අනභිරතං වූපකාසෙතුං වා වූපකාසාපෙතුං වා, උප්පන්නං කුක්කුච්චං ධම්මතො විනොදෙතුං, අභිධම්මෙ විනෙතුං, අභිවිනයෙ විනෙතූ’’න්ති (පරි. 418).

„Durch einen Mönch, o Upāli, der mit fünf Eigenschaften ausgestattet ist, darf die höhere Weihe erteilt werden, darf die Abhängigkeit gewährt werden und darf ein Novize betreut werden. Mit welchen fünf? Er ist fähig, einen erkrankten Schüler oder Mitbewohner selbst zu pflegen oder pflegen zu lassen; er ist fähig, Unzufriedenheit selbst zu vertreiben oder vertreiben zu lassen; er ist fähig, aufkommende Gewissensbisse gemäß der Lehre zu vertreiben, im Abhidhamma zu unterweisen und im Vinaya (Abhivinaya) zu unterweisen.“

77. පක්ඛසඞ්කන්තෙසූති තිත්ථියපක්ඛසඞ්කන්තෙසු. අනුජානාමි භික්ඛවෙ ආචරියන්ති ආචාරසමාචාරසික්ඛාපනකං ආචරියං අනුජානාමි. ආචරියො භික්ඛවෙ අන්තෙවාසිකම්හීතිආදි සබ්බං ‘‘උපජ්ඣායො භික්ඛවෙ සද්ධිවිහාරිකම්හී’’තිආදිනා නයෙන වුත්තවසෙනෙව වෙදිතබ්බං. නාමමත්තමෙව හි එත්ථ නානං.

77. „Zu einer Partei Übergegangene“ bedeutet: Zu einer Partei der Andersgläubigen Übergetretene. „Ich erlaube, ihr Mönche, einen Lehrer (ācariya)“ bedeutet: Ich erlaube einen Lehrer, der gutes Benehmen und ordnungsgemäßes Verhalten lehrt. Der gesamte Text beginnend mit „Ein Lehrer, ihr Mönche, soll sich gegenüber dem Schüler...“ ist genau in der Weise zu verstehen, wie es zuvor im Abschnitt „Ein Upajjhāya, ihr Mönche, soll sich gegenüber dem Saddhivihārika...“ dargelegt wurde. Denn hierbei ist nur der Name allein verschieden.

ආචරියවත්තකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die Pflichten gegenüber dem Lehrer ist beendet.

පණාමනාඛමනාකථා

Die Abhandlung über Wegweisung und Vergebung (paṇāmanākhamana)

80. අන්තෙවාසිකා ආචරියෙසු න සම්මා වත්තන්තීති එත්ථ පන යං පුබ්බෙ ‘‘නසම්මාවත්තනාය ච යාව චීවරරජනං, තාව වත්තෙ අකරියමානෙ උපජ්ඣායස්ස පරිහානි හොති, තස්මා තං අකරොන්තස්ස නිස්සයමුත්තකස්සාපි අමුත්තකස්සාපි ආපත්තියෙවා’’ති ච, ‘‘එකච්චස්ස පත්තදානතො පට්ඨාය අමුත්තකනිස්සයස්සෙව ආපත්තී’’ති ච ලක්ඛණං වුත්තං, න තෙනෙව ලක්ඛණෙන නිස්සයන්තෙවාසිකස්ස ආපත්ති වෙදිතබ්බා. නිස්සයන්තෙවාසිකෙන හි යාව ආචරියං නිස්සාය වසති, තාව සබ්බං ආචරියවත්තං කාතබ්බං. පබ්බජ්ජාඋපසම්පදාධම්මන්තෙවාසිකෙහි පන නිස්සයමුත්තකෙහිපි [Pg.267] ආදිතො පට්ඨාය යාව චීවරරජනං, තාව වත්තං කාතබ්බං; අනාපුච්ඡිත්වා පත්තදානාදිම්හි පන එතෙසං අනාපත්ති. එතෙසු ච පබ්බජ්ජන්තෙවාසිකො ච උපසම්පදන්තෙවාසිකො ච ආචරියස්ස යාවජීවං භාරො. නිස්සයන්තෙවාසිකො ච ධම්මන්තෙවාසිකො ච යාව සමීපෙ වසන්ති, තාවදෙව. තස්මා ආචරියෙනාපි තෙසු සම්මා වත්තිතබ්බං. ආචරියන්තෙවාසිකෙසු හි යො යො න සම්මා වත්තති, තස්ස තස්ස ආපත්ති.

80. In Bezug auf die Passage „Schüler verhalten sich gegenüber ihren Lehrern nicht ordnungsgemäß“ gilt jedoch: Was zuvor als Regel dargelegt wurde – nämlich dass „sowohl für einen von der Abhängigkeit Befreiten als auch für einen Nicht-Befreiten ein Vergehen vorliegt, wenn das ordnungsgemäße Verhalten und die Pflichten bis hin zum Färben der Robe nicht erfüllt werden und dadurch der Präzeptor Schaden erleidet, weshalb derjenige, der dies nicht tut, ein Vergehen begeht“, und dass „für manche ab dem Überlassen einer Almosenschale usw. nur für den noch nicht von der Abhängigkeit Befreiten ein Vergehen vorliegt“ –, diese Regelung darf nicht auf den Nissaya-Schüler angewendet werden. Denn ein Nissaya-Schüler muss, solange er in Abhängigkeit vom Lehrer lebt, alle Pflichten gegenüber dem Lehrer erfüllen. Für Pabbajjā-, Upasampadā- und Dhamma-Schüler hingegen, selbst wenn sie von der Abhängigkeit befreit sind, müssen die Pflichten von Anfang an bis hin zum Färben der Roben erfüllt werden; wenn sie jedoch ohne Erlaubnis eine Almosenschale usw. weggeben, liegt für sie kein Vergehen vor. Unter diesen sind der Pabbajjā-Schüler und der Upasampadā-Schüler eine lebenslange Verantwortung für den Lehrer. Der Nissaya-Schüler und der Dhamma-Schüler hingegen sind dies nur so lange, wie sie in seiner Nähe wohnen. Daher muss sich auch der Lehrer ihnen gegenüber ordnungsgemäß verhalten. Denn wer auch immer von Lehrern und Schülern sich nicht ordnungsgemäß verhält, für den liegt ein Vergehen vor.

පණාමනාඛමනාකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über das Wegschicken und das Bitten um Verzeihung ist abgeschlossen.

නිස්සයපටිප්පස්සද්ධිකථා

Abhandlung über das Erlöschen der Abhängigkeit (Nissaya)

83. උපජ්ඣායම්හා නිස්සයපටිප්පස්සද්ධීසු – උපජ්ඣායො පක්කන්තො වාතිආදීසු අයං විනිච්ඡයො – පක්කන්තොති තම්හා ආවාසා විප්පවසිතුකාමො පක්කන්තො දිසං ගතො. එවං ගතෙ ච පන තස්මිං සචෙ විහාරෙ නිස්සයදායකො අත්ථි, යස්ස සන්තිකෙ අඤ්ඤදාපි නිස්සයො වා ගහිතපුබ්බො හොති, යො වා එකසම්භොගපරිභොගො, තස්ස සන්තිකෙ නිස්සයො ගහෙතබ්බො, එකදිවසම්පි පරිහාරො නත්ථි. සචෙ තාදිසො නත්ථි, අඤ්ඤො ලජ්ජී පෙසලො අත්ථි, තස්ස ලජ්ජීපෙසලභාවං ජානන්තෙන තදහෙව නිස්සයො යාචිතබ්බො. සචෙ දෙති, ඉච්චෙතං කුසලං. අථ පන ‘‘තුම්හාකං උපජ්ඣායො ලහුං ආගමිස්සතී’’ති පුච්ඡති, උපජ්ඣායෙන ච තථා වුත්තං, ‘‘ආම, භන්තෙ’’ති වත්තබ්බං. සචෙ වදති ‘‘තෙන හි උපජ්ඣායස්ස ආගමනං ආගමෙථා’’ති වට්ටති. අථ පනස්ස පකතියා පෙසලභාවං න ජානාති, චත්තාරි පඤ්ච දිවසානි තස්ස භික්ඛුනො සභාගතං ඔලොකෙත්වා ඔකාසං කාරෙත්වා නිස්සයො ගහෙතබ්බො.

83. Bezüglich des Erlöschens der Abhängigkeit vom Präzeptor (Upajjhāya) – bei den Worten „Der Präzeptor ist weggegangen“ usw. – lautet die Entscheidung wie folgt: „Weggegangen“ bedeutet, dass er das Kloster in der Absicht verlassen hat, sich bis zum Morgengrauen an einem anderen Ort aufzuhalten, und in eine andere Gegend gereist ist. Wenn er nun so fortgegangen ist und es in dem Kloster einen Lehrer gibt, der die Abhängigkeit gewähren kann, muss man bei ihm die Abhängigkeit nehmen – entweder bei einem, bei dem man bereits früher in Abhängigkeit gelebt hat, oder bei einem, mit dem man die gleichen Güter und dieselbe Lehre teilt. Selbst für einen einzigen Tag gibt es keinen Aufschub. Wenn kein solcher Lehrer vorhanden ist, aber ein anderer gewissenhafter und tugendliebender Mönch da ist, soll derjenige, der um dessen Gewissenhaftigkeit und Tugendhaftigkeit weiß, noch am selben Tag um Abhängigkeit bitten. Wenn dieser sie gewährt, ist das gut. Wenn jener jedoch fragt: „Wird euer Präzeptor bald zurückkehren?“, und der Präzeptor hat dies so angekündigt, soll man antworten: „Ja, Ehrwürdiger.“ Wenn jener daraufhin sagt: „Wenn dem so ist, dann wartet auf die Rückkehr eures Präzeptors“, so ist dies zulässig. Wenn man jedoch dessen natürliche Tugendhaftigkeit nicht kennt, soll man vier oder fünf Tage lang die Wesensgleichheit dieses Mönchs beobachten, um eine Gelegenheit bitten und dann die Abhängigkeit nehmen.

සචෙ පන විහාරෙ නිස්සයදායකො නත්ථි, උපජ්ඣායො ච ‘‘අහං කතිපාහෙන ආගමිස්සාමි, මා උක්කණ්ඨිත්ථා’’ති වත්වා ගතො, යාව ආගමනා පරිහාරො ලබ්භති. අථාපි නං තත්ථ මනුස්සා පරිච්ඡින්නකාලතො උත්තරිපි පඤ්ච වා දස වා දිවසානි වාසෙන්තියෙව, තෙන විහාරං පවත්ති පෙසෙතබ්බා ‘‘දහරා මා උක්කණ්ඨන්තු, අහං අසුකදිවසං නාම [Pg.268] ආගමිස්සාමී’’ති. එවම්පි පරිහාරො ලබ්භති. අථ ආගච්ඡතො අන්තරාමග්ගෙ නදීපූරෙන වා චොරාදීහි වා උපද්දවො හොති, ථෙරො උදකොසක්කනං වා ආගමෙති, සහායෙ වා පරියෙසති, තඤ්චෙ පවත්තිං දහරා සුණන්ති, යාව ආගමනා පරිහාරො ලබ්භති. සචෙ පන සො ‘‘ඉධෙවාහං වසිස්සාමී’’ති පහිණති, පරිහාරො නත්ථි. යත්ථ නිස්සයො ලබ්භති, තත්ථ ගන්තබ්බං.

Wenn es jedoch im Kloster keinen Lehrer gibt, der die Abhängigkeit gewähren kann, und der Präzeptor weggegangen ist, nachdem er sagte: „Ich werde in wenigen Tagen zurückkehren, werdet nicht ungeduldig“, so erhält man bis zu seiner Rückkehr Aufschub. Und selbst wenn ihn die Menschen dort über die vereinbarte Zeit hinaus noch für weitere fünf oder zehn Tage zum Bleiben bewegen, muss er eine Nachricht über seinen Zustand an das Kloster senden: „Die jungen Mönche sollen nicht ungeduldig werden; ich werde an dem und dem Tag zurückkehren.“ Auch in diesem Fall erhält man Aufschub. Wenn sich ihm auf dem Rückweg ein Hindernis in den weg stellt, wie das Überfluten eines Flusses oder Räuber, und der Ältere (Thera) auf das Sinken des Wassers wartet oder nach Weggefährten sucht, und die jungen Mönche diese Nachricht vernehmen, so erhält man bis zu seiner Rückkehr Aufschub. Wenn er jedoch eine Nachricht sendet mit den Worten: „Ich werde genau hier bleiben“, so gibt es keinen Aufschub. Man muss dorthin gehen, wo man die Abhängigkeit erhalten kann.

විබ්භන්තෙ පන කාලඞ්කතෙ පක්ඛසඞ්කන්තෙ වා එකදිවසම්පි පරිහාරො නත්ථි. යත්ථ නිස්සයො ලබ්භති, තත්ථ ගන්තබ්බං. ආණත්තීති පන නිස්සයපණාමනා වුච්චති. තස්මා ‘‘පණාමෙමි ත’’න්ති වා ‘‘මා ඉධ පටික්කමී’’ති වා ‘‘නීහර තෙ පත්තචීවර’’න්ති වා ‘‘නාහං තයා උපට්ඨාතබ්බො’’ති වාති ඉමිනා පාළිනයෙන ‘‘මා මං ගාමප්පවෙසනං ආපුච්ඡී’’තිආදිනා පාළිමුත්තකනයෙන වා යො නිස්සයපණාමනාය පණාමිතො හොති, තෙන උපජ්ඣායො ඛමාපෙතබ්බො.

Wenn er jedoch das Gewand abgelegt hat, verstorben ist oder sich einer anderen Glaubensgemeinschaft angeschlossen hat, gibt es selbst für einen einzigen Tag keinen Aufschub. Man muss dorthin gehen, wo man die Abhängigkeit erhalten kann. Mit „Anordnung“ (āṇatti) ist das Wegschicken aus der Abhängigkeit gemeint. Deshalb muss derjenige, der durch das Wegschicken aus der Abhängigkeit weggeschickt wurde – sei es nach der kanonischen Methode durch Worte wie „Ich schicke dich weg“, „Tritt hier nicht wieder ein“, „Nimm deine Schale und deine Roben und geh“ oder „Ich will nicht von dir bedient werden“, oder sei es nach einer nicht-kanonischen Methode durch Worte wie „Frage mich nicht um Erlaubnis, das Dorf zu betreten“ usw. –, den Präzeptor um Verzeihung bitten.

සචෙ ආදිතොව න ඛමති, දණ්ඩකම්මං ආහරිත්වා තික්ඛත්තුං තාව සයමෙව ඛමාපෙතබ්බො. නො චෙ ඛමති, තස්මිං විහාරෙ මහාථෙරෙ ගහෙත්වා ඛමාපෙතබ්බො. නො චෙ ඛමති, සාමන්තවිහාරෙ භික්ඛූ ගහෙත්වා ඛමාපෙතබ්බො. සචෙ එවම්පි න ඛමති, අඤ්ඤත්ථ ගන්ත්වා උපජ්ඣායස්ස සභාගානං සන්තිකෙ වසිතබ්බං ‘‘අප්පෙව නාම සභාගානං මෙ සන්තිකෙ වසතීති ඤත්වාපි ඛමෙය්‍යා’’ති. සචෙ එවම්පි න ඛමති, තත්‍රෙව වසිතබ්බං. තත්‍ර චෙ දුබ්භික්ඛාදිදොසෙන න සක්කා හොති වසිතුං, තංයෙව විහාරං ආගන්ත්වා අඤ්ඤස්ස සන්තිකෙ නිස්සයං ගහෙත්වා වසිතුං වට්ටති. අයමාණත්තියං විනිච්ඡයො.

Wenn dieser ihm von Anfang an nicht verzeiht, muss er eine Sühneaufgabe auf sich nehmen und zunächst dreimal selbst um Verzeihung bitten. Wenn er ihm nicht verzeiht, muss er die älteren Mönche in diesem Kloster hinzuziehen und um Verzeihung bitten. Wenn er ihm nicht verzeiht, muss er Mönche aus einem Nachbarkloster hinzuziehen und um Verzeihung bitten. Wenn er ihm selbst so nicht verzeiht, muss er an einen anderen Ort gehen und im Beisein von wesensgleichen Gefährten des Präzeptors wohnen, in dem Gedanken: „Vielleicht verzeiht er mir doch, wenn er erfährt: ‚Er wohnt bei meinen vertrauten Gefährten‘.“ Wenn er ihm selbst so nicht verzeiht, soll er genau dort wohnen bleiben. Wenn es dort wegen einer Hungersnot oder ähnlichen Missständen nicht möglich ist zu wohnen, ist es zulässig, in dasselbe Kloster zurückzukehren, bei einem anderen Lehrer die Abhängigkeit zu nehmen und dort zu wohnen. Dies ist die Entscheidung bezüglich der Anordnung (des Wegschickens).

ආචරියම්හා නිස්සයපටිප්පස්සද්ධීසු ආචරියො පක්කන්තො වා හොතීති එත්ථ කොචි ආචරියො ආපුච්ඡිත්වා පක්කමති, කොචි අනාපුච්ඡිත්වා. අන්තෙවාසිකොපි එවමෙව. තත්‍ර සචෙ අන්තෙවාසිකො ආචරියං ආපුච්ඡති ‘‘අසුකං නාම භන්තෙ ඨානං ගන්තුං ඉච්ඡාමි කෙනචිදෙව කරණීයෙනා’’ති, ආචරියෙන ච ‘‘කදා ගමිස්සසී’’ති වුත්තො ‘‘සායන්හෙ වා රත්තිං වා උට්ඨහිත්වා ගමිස්සාමී’’ති වදති, ආචරියොපි ‘‘සාධූ’’ති සම්පටිච්ඡති, තඞ්ඛණඤ්ඤෙව නිස්සයො පටිප්පස්සම්භති.

Bezüglich des Erlöschens der Abhängigkeit vom Lehrer – bei den Worten „Der Lehrer ist weggegangen“ usw. – gilt Folgendes: Manch ein Lehrer geht fort, nachdem er Bescheid gesagt hat, manch einer, ohne Bescheid zu sagen. Ebenso verhält es sich mit dem Schüler. Wenn dabei der Schüler den Lehrer um Erlaubnis fragt mit den Worten: „Ehrwürdiger Herr, ich möchte wegen einer bestimmten Angelegenheit an den und den Ort gehen“, und vom Lehrer gefragt wird: „Wann wirst du gehen?“, und antwortet: „Am Abend oder nachts, nachdem ich aufgestanden bin, werde ich gehen“, und der Lehrer zustimmt: „Gut!“, so erlischt genau in diesem Augenblick die Abhängigkeit.

සචෙ [Pg.269] පන ‘‘භන්තෙ අසුකං නාම ඨානං ගන්තුකාමොම්හී’’ති වුත්තෙ ආචරියො ‘‘අසුකස්මිං නාම ගාමෙ පිණ්ඩාය චරිත්වා පච්ඡා ජානිස්සසී’’ති වදති, සො ච ‘‘සාධූ’’ති සම්පටිච්ඡති, තතො චෙ ගතො, සුගතො. සචෙ පන න ගච්ඡති, නිස්සයො න පටිප්පස්සම්භති. අථාපි ‘‘ගච්ඡාමී’’ති වුත්තෙ ආචරියෙන ‘‘මා තාව ගච්ඡ, රත්තිං මන්තෙත්වා ජානිස්සාමා’’ති වුත්තො මන්තෙත්වා ගච්ඡති, සුගතො. නො චෙ ගච්ඡති, නිස්සයො න පටිප්පස්සම්භති. ආචරියං අනාපුච්ඡා පක්කමන්තස්ස පන උපචාරසීමාතික්කමෙ නිස්සයො පටිප්පස්සම්භති. අන්තොඋපචාරසීමතො පටිනිවත්තන්තස්ස න පටිප්පස්සම්භති.

Wenn jedoch auf die Worte: „Ehrwürdiger Herr, ich möchte an den und den Ort gehen“, der Lehrer sagt: „Geh erst in dem und dem Dorf auf Almosengang, danach wirst du wissen (ob du gehen sollst)“, und jener zustimmt: „Gut!“, und er von dort aus weggeht, so ist er rechtmäßig gegangen. Wenn er jedoch nicht geht, erlischt die Abhängigkeit nicht. Und wenn er sagt: „Ich gehe“, und der Lehrer zu ihm sagt: „Geh noch nicht, wir werden uns heute Nacht beraten und es dann wissen“, und er nach der Beratung geht, so ist er rechtmäßig gegangen. Wenn er nicht geht, erlischt die Abhängigkeit nicht. Für denjenigen, der jedoch fortgeht, ohne den Lehrer zu fragen, erlischt die Abhängigkeit in dem Moment, in dem er die Klostergrenze (Upacāra-Sīmā) überschreitet. Kehrt er jedoch von innerhalb der Klostergrenze wieder um, so erlischt sie nicht.

සචෙ පන ආචරියො අන්තෙවාසිකං ආපුච්ඡති ‘‘ආවුසො අසුකං නාම ඨානං ගමිස්සාමී’’ති, අන්තෙවාසිකෙන ච ‘‘කදා’’ති වුත්තෙ ‘‘සායන්හෙ වා රත්තිභාගෙ වා’’ති වදති, අන්තෙවාසිකොපි ‘‘සාධූ’’ති සම්පටිච්ඡති, තඞ්ඛණඤ්ඤෙව නිස්සයො පටිප්පස්සම්භති.

Wenn aber der Lehrer sich vom Schüler verabschiedet mit den Worten: „Freund, ich werde an jenen Ort gehen“, und auf die Frage des Schülers: „Wann?“, antwortet: „Am Abend oder in der Nacht“, und auch der Schüler zustimmt: „Es ist gut“, dann erlischt die Abhängigkeit (Nissaya) in eben diesem Augenblick.

සචෙ පන ආචරියො ‘‘ස්වෙ පිණ්ඩාය චරිත්වා ගමිස්සාමී’’ති වදති, ඉතරො ච ‘‘සාධූ’’ති සම්පටිච්ඡති, එකදිවසං තාව නිස්සයො න පටිප්පස්සම්භති, පුනදිවසෙ පටිප්පස්සද්ධො හොති. ‘‘අසුකස්මිං නාම ගාමෙ පිණ්ඩාය චරිත්වා ජානිස්සාමි මම ගමනං වා අගමනං වා’’ති වත්වා සචෙ න ගච්ඡති, නිස්සයො න පටිප්පස්සම්භති. අථාපි ‘‘ගච්ඡාමී’’ති වුත්තෙ අන්තෙවාසිකෙන ‘‘මා තාව ගච්ඡථ, රත්තිං මන්තෙත්වා ජානිස්සථා’’ති වුත්තො මන්තෙත්වාපි න ගච්ඡති, නිස්සයො න පටිප්පස්සම්භති.

Wenn aber der Lehrer sagt: „Morgen werde ich nach dem Almosengang gehen“, und der andere einwilligt: „Es ist gut“, so erlischt die Abhängigkeit für einen Tag noch nicht; am nächsten Tag ist sie erloschen. Wenn er sagt: „Nachdem ich in jenem Dorf Almosengang gehalten habe, werde ich wissen, ob ich gehe oder nicht“, und er geht dann nicht, so erlischt die Abhängigkeit nicht. Und wenn er sagt: „Ich gehe“, und vom Schüler gebeten wird: „Geht noch nicht, beratschlagt heute Nacht darüber, dann werdet Ihr es wissen“, und er auch nach der Beratung nicht geht, erlischt die Abhängigkeit nicht.

සචෙ උභොපි ආචරියන්තෙවාසිකා කෙනචි කරණීයෙන බහිසීමං ගච්ඡන්ති, තතො චෙ ආචරියො ගමියචිත්තෙ උප්පන්නෙ අනාපුච්ඡාව ගන්ත්වා ද්වින්නං ලෙඩ්ඩුපාතානං අන්තොයෙව නිවත්තති, නිස්සයො න පටිප්පස්සම්භති. සචෙ ද්වෙ ලෙඩ්ඩුපාතෙ අතික්කමිත්වා නිවත්තති, පටිප්පස්සද්ධො හොති. ආචරියුපජ්ඣායා ද්වෙ ලෙඩ්ඩුපාතෙ අතික්කම්ම අඤ්ඤස්මිං විහාරෙ වසන්ති, නිස්සයො පටිප්පස්සම්භති.

Wenn beide, Lehrer und Schüler, wegen einer Angelegenheit über die Grenze des Klosters hinausgehen, und wenn der Lehrer von dort, nachdem in ihm der Entschluss zu reisen entstanden ist, ohne sich abzumelden weggeht und innerhalb der Reichweite zweier Steinwürfe umkehrt, erlischt die Abhängigkeit nicht. Wenn er nach dem Überschreiten zweier Steinwürfe umkehrt, ist sie erloschen. Wenn Lehrer und Upajjhāya zwei Steinwürfe überschreiten und in einem anderen Kloster wohnen, erlischt die Abhängigkeit.

ආචරියෙ විබ්භන්තෙ කාලඞ්කතෙ පක්ඛසඞ්කන්තෙ ච තඞ්ඛණඤ්ඤෙව පටිප්පස්සම්භති. ආණත්තියං පන සචෙපි ආචරියො මුඤ්චිතුකාමොව හුත්වා නිස්සයපණාමනාය පණාමෙති, අන්තෙවාසිකො ච ‘‘කිඤ්චාපි මං ආචරියො පණාමෙති, අථ ඛො හදයෙන මුදුකො’’ති සාලයොව හොති, නිස්සයො න පටිප්පස්සම්භතියෙව. සචෙපි ආචරියො සාලයො, අන්තෙවාසිකො [Pg.270] නිරාලයො, ‘‘න දානි ඉමං නිස්සාය වසිස්සාමී’’ති ධුරං නික්ඛිපති, එවම්පි න පටිප්පස්සම්භති. උභින්නං සාලයභාවෙ පන න පටිප්පස්සම්භතියෙව. උභින්නං ධුරනික්ඛෙපෙන පටිප්පස්සම්භති. පණාමිතෙන දණ්ඩකම්මං ආහරිත්වා තික්ඛත්තුං ඛමාපෙතබ්බො. නො චෙ ඛමති, උපජ්ඣායෙ වුත්තනයෙන පටිපජ්ජිතබ්බං.

Wenn der Lehrer den Laienstand wiederaufnimmt, stirbt oder zu einer anderen Sekte übertritt, erlischt die Abhängigkeit in eben diesem Augenblick. Was jedoch die Wegweisung betrifft: Selbst wenn der Lehrer, in dem aufrichtigen Wunsch, sich von ihm zu lösen, den Schüler durch Entlassung aus der Abhängigkeit wegweist, und der Schüler denkt: „Obwohl der Lehrer mich wegweist, ist er im Herzen doch milde gestimmt“, und so noch anhänglich bleibt, erlischt die Abhängigkeit keineswegs. Selbst wenn der Lehrer anhänglich ist, der Schüler aber frei von Anhänglichkeit ist und seine Pflicht aufgibt, indem er denkt: „Ich werde nun nicht mehr in Abhängigkeit von ihm leben“, erlischt sie auch so nicht. Wenn beide anhänglich sind, erlischt sie erst recht nicht. Durch das Aufgeben der Pflicht von beiden erlischt die Abhängigkeit. Der Weggewiesene muss eine Bußarbeit verrichten und dreimal um Vergebung bitten. Wenn der Lehrer nicht vergibt, soll in der Weise verfahren werden, wie es im Abschnitt über den Upajjhāya dargelegt wurde.

උපජ්ඣායෙන වා සමොධානගතොති එත්ථ දස්සනසවනවසෙන සමොධානං වෙදිතබ්බං. සචෙ හි ආචරියං නිස්සාය වසන්තො සද්ධිවිහාරිකො එකවිහාරෙ චෙතියං වා වන්දන්තං එකගාමෙ පිණ්ඩාය වා චරන්තං උපජ්ඣායං පස්සති, නිස්සයො පටිප්පස්සම්භති. උපජ්ඣායො පස්සති, සද්ධිවිහාරිකො පන න පස්සති, න පටිප්පස්සම්භති. මග්ගප්පටිපන්නං වා ආකාසෙන වා ගච්ඡන්තං උපජ්ඣායං දිස්වා දූරත්තා භික්ඛූති ජානාති, උපජ්ඣායොති න ජානාති, න පටිප්පස්සම්භති. සචෙ ජානාති, පටිප්පස්සම්භති. උපරිපාසාදෙ උපජ්ඣායො වසති, හෙට්ඨා සද්ධිවිහාරිකො, තං අදිස්වාව යාගුං පිවිත්වා පක්කමති, ආසනසාලාය වා නිසින්නං අදිස්වාව එකමන්තෙ භුඤ්ජිත්වා පක්කමති, ධම්මස්සවනමණ්ඩපෙ වා නිසින්නම්පි තං අදිස්වාව ධම්මං සුත්වා පක්කමති, නිස්සයො න පටිප්පස්සම්භති. එවං තාව දස්සනවසෙන සමොධානං වෙදිතබ්බං.

Bei den Worten „oder mit dem Upajjhāya zusammengekommen“ ist das Zusammenkommen durch Sehen oder Hören zu verstehen. Wenn nämlich der Schüler, der in Abhängigkeit von einem Lehrer lebt, seinen Upajjhāya im selben Kloster eine Pagode verehren sieht oder im selben Dorf auf Almosengang gehen sieht, so erlischt die Abhängigkeit. Wenn der Upajjhāya ihn sieht, der Schüler ihn aber nicht sieht, erlischt sie nicht. Sieht er den Upajjhāya auf der Reise oder durch die Luft reisen, erkennt ihn aber wegen der Entfernung nur als einen Mönch und weiß nicht, dass es sein Upajjhāya ist, so erlischt sie nicht. Wenn er es weiß, erlischt sie. Wohnt der Upajjhāya im oberen Stockwerk und der Schüler unten, und dieser geht, ohne ihn zu sehen, fort, nachdem er Reisschleim getrunken hat; oder er geht, ohne den in der Speisehalle Sitzenden zu sehen, fort, nachdem er an einer Seite gegessen hat; oder er geht fort, nachdem er in der Predigthalle dem Dhamma gelauscht hat, ohne den dort sitzenden Upajjhāya zu sehen, so erlischt die Abhängigkeit nicht. In dieser Weise ist das Zusammenkommen durch Sehen zu verstehen.

සවනවසෙන පන සචෙ උපජ්ඣායස්ස විහාරෙ වා අන්තරඝරෙ වා ධම්මං කථෙන්තස්ස අනුමොදනං වා කරොන්තස්ස සද්දං සුත්වා ‘‘උපජ්ඣායස්ස මෙ සද්දො’’ති සඤ්ජානාති, නිස්සයො පටිප්පස්සම්භති. අසඤ්ජානන්තස්ස න පටිප්පස්සම්භතීති අයං සමොධානෙ විනිච්ඡයො.

Was das Hören betrifft: Wenn er im Kloster oder im Dorf die Stimme des Upajjhāya hört, während dieser den Dhamma lehrt oder die Segensworte spricht, und erkennt: „Das ist die Stimme meines Upajjhāya“, so erlischt die Abhängigkeit. Für einen, der sie nicht erkennt, erlischt sie nicht. Dies ist die Entscheidung bezüglich des Zusammenkommens.

නිස්සයපටිප්පස්සද්ධිකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über das Erlöschen der Abhängigkeit (Nissaya) ist abgeschlossen.

උපසම්පාදෙතබ්බපඤ්චකකථා

Die Abhandlung über die Fünfergruppe derjenigen, die die Ordination erteilen dürfen

84. ඉදානි යං පුබ්බෙ ‘‘අනුජානාමි භික්ඛවෙ බ්‍යත්තෙන භික්ඛුනා පටිබලෙන දසවස්සෙන වා අතිරෙකදසවස්සෙන වා උපසම්පාදෙතුං, නිස්සයං දාතු’’න්ති සඞ්ඛෙපතො උපජ්ඣායාචරියානං ලක්ඛණං වුත්තං, තං විත්ථාරතො දස්සෙතුං ‘‘පඤ්චහි, භික්ඛවෙ, අඞ්ගෙහි සමන්නාගතෙනා’’තිආදිමාහ. තත්ථ පඤ්චහි අඞ්ගෙහීති පඤ්චහි අගුණඞ්ගෙහි. සො හි සීලක්ඛන්ධාදීහි අසමන්නාගතත්තාව අගුණඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති. න උපසම්පාදෙතබ්බන්ති උපජ්ඣායෙන [Pg.271] හුත්වා න උපසම්පාදෙතබ්බං. න නිස්සයො දාතබ්බොති ආචරියෙන හුත්වා නිස්සයො න දාතබ්බො. එත්ථ ච න අසෙක්ඛෙන සීලක්ඛන්ධෙනාති ච අත්තනා න අසෙක්ඛෙනාති ච අස්සද්ධොති ච ආදීසු තීසු පඤ්චකෙසු අයුත්තවසෙන පටික්ඛෙපො කතො, න ආපත්තිඅඞ්ගවසෙන. යො හි අසෙක්ඛෙහි සීලක්ඛන්ධාදීහි අසමන්නාගතො පරෙ ච තත්ථ සමාදපෙතුං අසක්කොන්තො අස්සද්ධියාදිදොසයුත්තොව හුත්වා පරිසං පරිහරති, තස්ස පරිසා සීලාදීහි පරිහායතියෙව, න වඩ්ඪති. තස්මා තෙන න උපසම්පාදෙතබ්බන්තිආදි අයුත්තවසෙන වුත්තං, න ආපත්තිඅඞ්ගවසෙන. න හි ඛීණාසවස්සෙව උපජ්ඣායාචරියභාවො භගවතා අනුඤ්ඤාතො. යදි තස්සෙව අනුඤ්ඤාතො අභවිස්ස, ‘‘සචෙ උපජ්ඣායස්ස අනභිරති උප්පන්නා හොතී’’තිආදිං න වදෙය්‍ය. යස්මා පන ඛීණාසවස්ස පරිසා සීලාදීහි න පරිහායති, තස්මා ‘‘පඤ්චහි භික්ඛවෙ අඞ්ගෙහි සමන්නාගතෙන භික්ඛුනා උපසම්පාදෙතබ්බ’’න්තිආදි වුත්තං.

84. Um nun das Merkmal der Upajjhāyas und Lehrer im Detail darzulegen, das zuvor kurz mit den Worten: „Ich erlaube, ihr Mönche, dass ein erfahrener, fähiger Mönch mit zehn oder mehr als zehn Jahren Ordinationsalter die Ordination erteilt und die Abhängigkeit gewährt“ dargelegt wurde, sprach der Erhabene: „Mit mit fünf Faktoren ausgestattet, ihr Mönche...“ und so weiter. Dabei bedeutet „mit fünf Faktoren“: mit fünf mangelhaften Eigenschaften. Denn da er nicht mit der Tugendgruppe (sīlakkhandha) usw. ausgestattet ist, ist er eben mit mangelhaften Eigenschaften ausgestattet. „Soll die Ordination nicht erteilen“ bedeutet, dass er nicht als Upajjhāya die Ordination erteilen darf. „Die Abhängigkeit soll nicht gewährt werden“ bedeutet, dass er nicht als Lehrer die Abhängigkeit gewähren darf. Und hierbei wurde in den drei Fünfergruppen, die mit „nicht mit der Tugendgruppe eines Unerschütterlichen (Asekha)“, „selbst nicht als Unerschütterlicher“ und „ungläubig“ beginnen, die Ablehnung aufgrund von Ungeeignetheit ausgesprochen, nicht aufgrund eines Faktors eines Vergehens (āpatti). Denn wer nicht mit der Tugendgruppe eines Unerschütterlichen usw. ausgestattet ist, andere darin nicht festigen kann, selbst mit Fehlern wie Ungläubigkeit behaftet ist und dennoch eine Schülerschar führt, dessen Schülerschar nimmt an Tugend usw. nur ab und wächst nicht. Daher wurde mit den Worten „von einem solchen soll die Ordination nicht erteilt werden“ usw. dies wegen Ungeeignetheit gesagt, nicht wegen eines Faktors eines Vergehens. Denn der Erhabene hat das Amt eines Upajjhāya oder Lehrers keineswegs nur einem Triebversiegten (Arahat) erlaubt. Wenn es nur für diesen erlaubt gewesen wäre, hätte er nicht Worte gesprochen wie: „Wenn im Upajjhāya Unzufriedenheit aufkommt...“ und so weiter. Da aber die Schülerschar eines Triebversiegten an Tugend usw. nicht abnimmt, wurde gesagt: „Durch einen Mönch, ihr Mönche, der mit fünf Faktoren ausgestattet ist, soll die Ordination erteilt werden“ und so weiter.

අධිසීලෙ සීලවිපන්නොතිආදීසු පාරාජිකඤ්ච සඞ්ඝාදිසෙසඤ්ච ආපන්නො අධිසීලෙ සීලවිපන්නො නාම. ඉතරෙ පඤ්චාපත්තික්ඛන්ධෙ ආපන්නො අජ්ඣාචාරෙ ආචාරවිපන්නො නාම. සම්මාදිට්ඨිං පහාය අන්තග්ගාහිකාය දිට්ඨියා සමන්නාගතො අතිදිට්ඨියා දිට්ඨිවිපන්නො නාම. යත්තකං සුතං පරිසං පරිහරන්තස්ස ඉච්ඡිතබ්බං, තෙන විරහිතත්තා අප්පස්සුතො. යං තෙන ජානිතබ්බං ආපත්තාදි, තස්ස අජානනතො දුප්පඤ්ඤො. ඉමස්මිං පඤ්චකෙ පුරිමානි තීණි පදානි අයුත්තවසෙන වුත්තානි, පච්ඡිමානි ද්වෙ ආපත්තිඅඞ්ගවසෙන.

In den Passagen wie „in der höheren Sittlichkeit an Sittlichkeit gescheitert“ wird einer, der ein Pārājika- oder Saṅghādisesa-Vergehen begangen hat, als „in der höheren Sittlichkeit an Sittlichkeit gescheitert“ bezeichnet. Einer, der die übrigen fünf Klassen von Vergehen begangen hat, wird als „im höheren Verhalten im Verhalten gescheitert“ bezeichnet. Wer die rechte Ansicht aufgegeben hat und eine extreme Ansicht vertritt, wird als „in der höheren Ansicht an Ansicht gescheitert“ bezeichnet. Wer des Wissens ermangelt, das für jemanden, der eine Schülerschar führt, erforderlich ist, wird als „von geringem Wissen“ bezeichnet. Wer das nicht weiß, was er wissen sollte, wie etwa Vergehen usw., wird als „von schwacher Weisheit“ bezeichnet. In dieser Fünfergruppe wurden die ersten drei Begriffe aufgrund von Ungeeignetheit dargelegt, die letzten beiden aufgrund eines Faktors eines Vergehens.

ආපත්තිං න ජානාතීති ‘‘ඉදං නාම මයා කත’’න්ති වුත්තෙ ‘‘ඉමං නාම ආපත්තිං අයං ආපන්නො’’ති න ජානාති. වුට්ඨානං න ජානාතීති වුට්ඨානගාමිනිතො වා දෙසනාගාමිනිතො වා ආපත්තිතො එවං නාම වුට්ඨානං හොතීති න ජානාති. ඉමස්මිං පඤ්චකෙ පුරිමානි ද්වෙ පදානි අයුත්තවසෙන වුත්තානි, පච්ඡිමානි තීණි ආපත්තිඅඞ්ගවසෙන.

„Er kennt ein Vergehen nicht“ bedeutet: Wenn gesagt wird: „Dieses und jenes wurde von mir getan“, weiß er nicht: „Dieses bestimmte Vergehen hat dieser Mönch begangen“. „Er kennt die Läuterung nicht“ bedeutet: Er weiß nicht, dass die Läuterung aus einem Vergehen, das durch ein Rehabilitationsverfahren (vuṭṭhānagāmī) geläutert werden muss, oder aus einem Vergehen, das durch ein Geständnis (desanāgāmī) geläutert werden muss, auf diese Weise erfolgt. In dieser Fünfergruppe sind die ersten zwei Glieder im Sinne einer mangelnden Eignung dargelegt worden, die letzten drei als Faktoren eines Vergehens.

ආභිසමාචාරිකාය සික්ඛායාති ඛන්ධකවත්තෙ විනෙතුං න පටිබලො හොතීති අත්ථො. ආදිබ්‍රහ්මචරියකායාති සෙක්ඛපණ්ණත්තියං විනෙතුං න පටිබලොති අත්ථො. අභිධම්මෙති නාමරූපපරිච්ඡෙදෙ විනෙතුං න පටිබලොති අත්ථො. අභිවිනයෙති සකලෙ විනයපිටකෙ විනෙතුං න පටිබලොති අත්ථො. විනෙතුං න පටිබලොති ච සබ්බත්ථ සික්ඛාපෙතුං න සක්කොතීති [Pg.272] අත්ථො. ධම්මතො විවෙචෙතුන්ති ධම්මෙන කාරණෙන විස්සජ්ජාපෙතුං. ඉමස්මි පඤ්චකෙ සබ්බපදෙසු ආපත්ති. ආපත්තිං න ජානාතීතිආදිපඤ්චකස්මිම්පි සබ්බපදෙසු ආපත්ති. ඌනදසවස්සපරියොසානපඤ්චකෙපි එසෙව නයො. ඉති ආදිතො තයො පඤ්චකා, චතුත්ථෙ තීණි පදානි, පඤ්චමෙ ද්වෙ පදානීති සබ්බෙපි චත්තාරො පඤ්චකා අයුත්තවසෙන වුත්තා. චතුත්ථපඤ්චකෙ ද්වෙ පදානි, පඤ්චමෙ තීණි, ඡට්ඨසත්තමඅට්ඨමා තයො පඤ්චකාති සබ්බෙපි චත්තාරො පඤ්චකා ආපත්තිඅඞ්ගවසෙන වුත්තා; සුක්කපක්ඛෙ අට්ඨසු අනාපත්තියෙවාති.

„In der Ausbildung des guten Benehmens (ābhisamācārikā sikkhā)“ bedeutet, dass er nicht in der Lage ist, bezüglich der Pflichten in den Abschnitten (Khandhaka-Vatta) anzuleiten. „In den Grundlagen des heiligen Lebens (ādibrahmacariyaka)“ bedeutet, dass er nicht in der Lage ist, in den Trainingsregeln für Lernende (sekkhapaṇṇatti) anzuleiten. „Im Abhidhamma“ bedeutet, dass er nicht in der Lage ist, in der Unterscheidung von Geist und Materie (nāmarūpa-pariccheda) anzuleiten. „Im Abhivinaya“ bedeutet, dass er nicht in der Lage ist, im gesamten Vinayapiṭaka anzuleiten. Und „nicht in der Lage anzuleiten“ bedeutet in allen Fällen, dass er nicht fähig ist, zu lehren. „Auf rechtmäßige Weise zu trennen (dhammato vivecetuṃ)“ bedeutet, durch einen rechtsgültigen Grund zur Aufgabe zu bewegen. In dieser Fünfergruppe liegt bei allen Gliedern ein Vergehen vor. Auch in der mit „Er kennt ein Vergehen nicht“ beginnenden Fünfergruppe liegt bei allen Gliedern ein Vergehen vor. Ebenso verhält es sich in der abschließenden Fünfergruppe bezüglich derer mit weniger als zehn Jahren Ordination. Somit sind die ersten drei Fünfergruppen, in der vierten Fünfergruppe drei Glieder und in der fünften Fünfergruppe zwei Glieder – also insgesamt alle vier Fünfergruppen – im Sinne einer mangelnden Eignung dargelegt worden. In der vierten Fünfergruppe zwei Glieder, in der fünften drei Glieder sowie die sechste, siebte und achte Fünfergruppe – also insgesamt alle vier Fünfergruppen – sind im Sinne von Faktoren eines Vergehens dargelegt worden. Auf der heilsamen Seite (sukkapakkha) liegt in allen acht Fünfergruppen stets Straffreiheit vor.

උපසම්පාදෙතබ්බපඤ්චකකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die Fünfergruppe derer, die ordiniert werden dürfen (upasampādetabba), ist abgeschlossen.

උපසම්පාදෙතබ්බඡක්කකථා

Abhandlung über die Sechsergruppe derer, die ordiniert werden dürfen

85. ඡක්කෙසු ඌනදසවස්සපදං විසෙසො, තං සබ්බත්ථ ආපත්තිකරං. සෙසං වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බං. තත්ථ උභයානි ඛො පනස්ස පාතිමොක්ඛානි විත්ථාරෙන න ස්වාගතානි හොන්තීති උභතොවිභඞ්ගවසෙන න ස්වාගතානි. න සුවිභත්තානීති මාතිකාවිභඞ්ගවසෙන. න සුප්පවත්තීනීති වාචුග්ගතවසෙන. න සුවිනිච්ඡිතානි සුත්තසො අනුබ්‍යඤ්ජනසොති මාතිකාතො ච විභඞ්ගතො ච න සුට්ඨු විනිච්ඡිතානි.

85. In den Sechsergruppen ist das Glied „weniger als zehn Jahre ordiniert“ die Besonderheit; dieses bewirkt in allen Fällen ein Vergehen. Das Übrige ist auf die bereits dargelegte Weise zu verstehen. Darin bedeutet „Beide Pātimokkhas sind ihm im Detail nicht gut geläufig“: Sie sind ihm im Hinblick auf die beiden Vibhaṅgas nicht gut geläufig. „Nicht gut gegliedert“ bedeutet: im Hinblick auf die Mātikā und den Vibhaṅga. „Nicht flüssig rezitierbar“ bedeutet: im Hinblick auf das Auswendiglernen (Rezitieren). „Nicht gut analysiert nach Regel und Detail“ bedeutet: sowohl aus der Mātikā als auch aus dem Vibhaṅga nicht gründlich analysiert.

උපසම්පාදෙතබ්බඡක්කකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die Sechsergruppe derer, die ordiniert werden dürfen, ist abgeschlossen.

අඤ්ඤතිත්ථියපුබ්බවත්ථුකථා

Die Abhandlung über die Vorgeschichte derer, die zuvor Anhänger anderer Sekten waren (Aññatitthiyapubba)

86. අඤ්ඤතිත්ථියපුබ්බවත්ථුස්මිං – යො තාව අයං පසූරො, සො තිත්ථියපක්කන්තකත්තා න උපසම්පාදෙතබ්බො. යො පන අඤ්ඤොපි නයිධ පබ්බජිතපුබ්බො ආගච්ඡති, තස්මිං යං කත්තබ්බං තං දස්සෙතුං ‘‘යො සො භික්ඛවෙ අඤ්ඤොපී’’තිආදිමාහ. තත්ථ තස්ස චත්තාරො මාසෙ පරිවාසො දාතබ්බොති අයං තිත්ථියපරිවාසො නාම; අප්පටිච්ඡන්නපරිවාසොතිපි වුච්චති. අයං පන නග්ගපරිබ්බාජකස්සෙව ආජීවකස්ස වා [Pg.273] අචෙලකස්ස වා දාතබ්බො. සචෙ සොපි සාටකං වා වාළකම්බලාදීනං අඤ්ඤතරං තිත්ථියද්ධජං වා නිවාසෙත්වා ආගච්ඡති, නාස්ස පරිවාසො දාතබ්බො. අඤ්ඤස්ස පන තාපසපණ්ඩරඞ්ගාදිකස්ස න දාතබ්බොව.

86. In der Vorgeschichte derer, die zuvor Anhänger anderer Sekten waren: Was jenen Pasūra betrifft, so darf dieser, da er wieder zu den Andersgläubigen übergegangen ist, nicht ordiniert werden. Wer jedoch als ein anderer, der zuvor in dieser Lehre nicht ordiniert war, herbeikommt – um zu zeigen, was bei diesem zu tun ist, sprach der Erhabene: „Mönche, wer auch immer ein anderer...“ und so weiter. Darin bedeutet „Diesem ist eine viermonatige Bewährungsfrist (parivāsa) zu gewähren“: Dies wird als die Bewährungsfrist für ehemalige Andersgläubige (titthiyaparivāsa) bezeichnet; sie wird auch als offene Bewährungsfrist (appaṭicchannaparivāsa) bezeichnet. Diese ist jedoch nur einem nackten Wandermönch, einem Ājīvaka oder einem Acelaka zu gewähren. Wenn selbst dieser mit einem Gewand oder einem Deckenstoff aus Tierhaaren oder einem sonstigen Abzeichen der Andersgläubigen bekleidet herbeikommt, ist ihm die Bewährungsfrist nicht zu gewähren. Einem anderen hingegen, wie einem Asketen (tāpasa) oder einem Weißgewandeten (paṇḍaraṅga) usw., ist sie gar nicht erst zu gewähren (da sie für sie nicht erforderlich ist).

පඨමං කෙසමස්සුන්තිආදිනා තස්ස ආදිතොව සාමණෙරපබ්බජ්ජං දස්සෙති. එවං පබ්බාජෙන්තෙහි පන තස්මිං සඞ්ඝමජ්ඣෙ නිසින්නෙයෙව ‘‘ත්වං පබ්බාජෙහි, ත්වං ආචරියො හොහි, ත්වං උපජ්ඣායො හොහී’’ති ථෙරා භික්ඛූ න වත්තබ්බා. එවං වුත්තා හි සචෙ තස්ස ආචරියුපජ්ඣායභාවෙන ජිගුච්ඡන්තා න සම්පටිච්ඡන්ති, අථ සො ‘‘නයිමෙ මය්හං සද්දහන්තී’’ති කුජ්ඣිත්වාපි ගච්ඡෙය්‍ය. තස්මා තං එකමන්තං නෙත්වා තස්ස ආචරියුපජ්ඣායා පරියෙසිතබ්බා.

Mit den Worten „Zuerst Haare und Bart“ und so weiter zeigt er dessen Ordination zum Novizen (sāmaṇerapabbajjā) von Anfang an auf. Wenn die Mönche ihn so ordinieren, dürfen sie die älteren Mönche (Theras), während jener mitten in der Sangha sitzt, nicht ansprechen mit: „Ordiniere du ihn, sei du sein Lehrer, sei du sein Prezeptor“. Denn wenn die so angesprochenen Theras aus Abscheu vor der Rolle als sein Lehrer oder Prezeptor dies ablehnen, könnte jener verärgert weggehen und denken: „Diese vertrauen mir nicht“. Daher sollte man ihn beiseite führen und dort nach einem Lehrer und einem Prezeptor für ihn suchen.

87. එවං ඛො භික්ඛවෙ අඤ්ඤතිත්ථියපුබ්බො ආරාධකො හොති, එවං අනාරාධකොති අයමස්ස පරිවාසවත්තදස්සනත්ථං මාතිකා. කථඤ්ච භික්ඛවෙතිආදි තස්සෙව විභඞ්ගො. තත්ථ අතිකාලෙන ගාමං පවිසතීති භික්ඛූනං වත්තකරණවෙලායමෙව ගාමං පිණ්ඩාය පවිසති. අතිදිවා පටික්කමතීති කුලඝරෙසු ඉත්ථිපුරිසදාරකදාරිකාදීහි සද්ධිං ගෙහස්සිතකථං කථෙන්තො තත්ථෙව භුඤ්ජිත්වා භික්ඛූසු පත්තචීවරං පටිසාමෙත්වා උද්දෙසපරිපුච්ඡාදීනි වා කරොන්තෙසු පටිසල්ලීනෙසු වා ආගච්ඡති; න උපජ්ඣායවත්තං නාචරියවත්තං කරොති, අඤ්ඤදත්ථු වසනට්ඨානං පවිසිත්වා නිද්දායති. එවම්පි භික්ඛවෙ අඤ්ඤතිත්ථියපුබ්බො අනාරාධකො හොතීති එවම්පි කරොන්තො පරිවාසවත්තස්ස සම්පාදකො පූරකො න හොති.

87. „So, ihr Mönche, erfüllt ein ehemaliger Andersgläubiger die Pflichten, und so erfüllt er sie nicht“: Dies ist die Leitlinie (mātikā), um die Pflichten der Bewährungszeit (parivāsavatta) darzulegen. „Und wie, ihr Mönche...“ und so weiter ist die detaillierte Auslegung (vibhaṅga) ebendieser Leitlinie. Darin bedeutet „Er betritt das Dorf zu unzeitiger Frühe“: Er betritt das Dorf zum Almosengang genau zu der Zeit, in der die Mönche ihre täglichen Pflichten verrichten. „Er kehrt zu spät am Tag zurück“ bedeutet: Er führt in den Häusern der Familien weltliche Gespräche (gehassitakathā) mit Frauen, Männern, Knaben, Mädchen usw., speist genau dort und kehrt erst zurück, wenn die Mönche bereits Almosenschale und Gewand weggeräumt haben und entweder Lehrtexte rezitieren und Fragen erörtern oder sich in die Stille zurückgezogen haben; er verrichtet weder die Pflichten gegenüber dem Prezeptor noch die gegenüber dem Lehrer, sondern begibt sich stattdessen in seine Unterkunft und schläft. „Auch so, ihr Mönche, erfüllt ein ehemaliger Andersgläubiger die Pflichten nicht“ bedeutet: Wer sich so verhält, ist jemand, der die Pflichten der Bewährungszeit weder erfolgreich ausführt noch vollendet.

වෙසියාගොචරො වාතිආදීසු වෙසියාති ආමිසකිඤ්චික්ඛසම්පදානාදිනා සුලභජ්ඣාචාරා රූපූපජීවිකා ඉත්ථියො. විධවාති මතපතිකා වා පවුත්ථපතිකා වා ඉත්ථියො; තා යෙන කෙනචි සද්ධිං මිත්තභාවං පත්ථෙන්ති. ථුල්ලකුමාරිකාති යොබ්බන්නප්පත්තා යොබ්බන්නාතීතා වා කුමාරියො; තා පුරිසාධිප්පායාව විචරන්ති, යෙන කෙනචි සද්ධිං මිත්තභාවං පත්ථෙන්ති. පණ්ඩකාති උස්සන්නකිලෙසා අවූපසන්තපරිළාහා නපුංසකා; තෙ පරිළාහවෙගාභිභූතා යෙන කෙනචි සද්ධිං මිත්තභාවං පත්ථෙන්ති. භික්ඛුනියොති සමානපබ්බජ්ජා ඉත්ථියො; තාහි සද්ධිං ඛිප්පමෙව විස්සාසො හොති, තතො සීලං භිජ්ජති.

In Ausdrücken wie „oder ein Umgang mit Prostituierten (vesiyāgocaro)“ und so weiter bezeichnet „Prostituierte“ (vesiyā) jene Frauen, die von ihrer Schönheit leben und bei denen durch die Gabe von ein wenig materiellen Dingen ein Fehltritt leicht zu begehen ist. „Witwen“ (vidhavā) sind Frauen, deren Ehemänner verstorben oder dauerhaft abwesend sind; sie sehnen sich nach einer vertrauten Beziehung mit irgendeinem Mann. „Ältere Jungfrauen“ (thullakumārikā) sind junge Frauen, die das heiratsfähige Alter erreicht oder überschritten haben; sie wandern umher, stets auf Männer ausgerichtet, und sehnen sich nach einer vertrauten Beziehung mit irgendeinem Mann. „Paṇḍakas“ sind Neutren mit übermäßigem Verlangen und ungestillter Leidenschaft; von der Glut der Leidenschaft überwältigt, sehnen sich nach einer vertrauten Beziehung mit irgendjemandem. „Nonnen“ (bhikkhuniyo) sind Frauen mit derselben Ordination; mit ihnen entsteht sehr schnell eine Vertrautheit, wodurch die Tugend (sīla) Schaden nimmt.

තත්ථ [Pg.274] වෙසියානං කුලෙසු කුලුපකො හුත්වා පිණ්ඩපාතචරියාදීහි වා අපදිසිත්වා සිනෙහසන්ථවජාතෙන හදයෙන අභිණ්හදස්සනසල්ලාපකාමතාය තාසං සන්තිකං උපසඞ්කමන්තො ‘‘වෙසියාගොචරො’’ති වුච්චති, සො නචිරස්සෙව ‘‘අසුකවෙසියා සද්ධිං ගතො’’ති වත්තබ්බතං පාපුණාති. එස නයො සබ්බත්ථ. සචෙ පන වෙසියාදයො සලාකභත්තාදීනි දෙන්ති, භික්ඛූහි සද්ධිං ගන්ත්වා සද්ධිංයෙව භුඤ්ජිත්වා වා ගහෙත්වා වා ආගන්තුං වට්ටති. ගිලානා භික්ඛුනියො ඔවදිතුං වා ධම්මං වා දෙසෙතුං උද්දෙසපරිපුච්ඡාදීනි වා දාතුං ගච්ඡන්තෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං ගන්තුං වට්ටති. යො පන තථා ආගන්ත්වා මිත්තසන්ථවවසෙන ගච්ඡති, අයං අනාරාධකො හොති.

Darin wird einer, der ein Hausfreund in den Familien der Prostituierten wird oder unter dem Vorwand des Almosengangs dorthin geht und sich mit einem von Zuneigung und Vertrautheit erfüllten Herzen aus dem Verlangen heraus, sie ständig zu sehen und zu sprechen, in ihre Nähe begibt, als „jemand mit Umgang mit Prostituierten“ (vesiyāgocaro) bezeichnet; er gerät in kürzester Zeit in den Ruf: „Er hat sich mit jener Prostituierten eingelassen“. Dies gilt entsprechend für alle anderen Fälle. Wenn jedoch Prostituierte und andere Mahlzeiten per Los (salākabhatta) oder Ähnliches spenden, ist es statthaft, gemeinsam mit anderen Mönchen dorthin zu gehen, dort gemeinsam zu speisen oder das Essen entgegenzunehmen und zurückzukehren. Um kranke Nonnen zu belehren, ihnen das Dhamma zu predigen oder ihnen Rezitationen und Befragungen zu geben, ist es für einen solchen Novizen statthaft, zusammen mit den Mönchen dorthin zu gehen. Wer jedoch, anstatt auf diese Weise zu gehen, aus Gründen persönlicher Freundschaft und Vertrautheit dorthin geht, der erfüllt seine Pflichten nicht.

උච්චාවචානි කරණීයානීති මහන්තඛුද්දකානි කම්මානි. තත්ථ ඝණ්ටිං පහරිත්වා සමග්ගෙන සඞ්ඝෙන සන්නිපතිත්වා කත්තබ්බානි චෙතියමහාපාසාදපටිසඞ්ඛරණාදීනි කම්මානි උච්චානි නාම. චීවරධොවනරජනාදීනි ඛන්ධකපරියාපන්නානි ච අග්ගිසාලවත්තාදීනි ආභිසමාචාරිකානි අවචානි නාම. තත්ථ න දක්ඛො හොතීති තෙසු කම්මෙසු ඡෙකො සුසික්ඛිතො න හොති. න අනලසොති උට්ඨානවීරියසම්පන්නො න හොති; ‘‘භික්ඛුසඞ්ඝස්ස කම්මං අත්ථී’’ති සුත්වා පගෙව භත්තකිච්චං කත්වා ගබ්භන්තරං පවිසිත්වා යාවදත්ථං සුපිත්වා සායං නික්ඛමති. තත්‍රුපායායාති තෙසු කම්මෙසු උපායභූතාය. වීමංසායාති ඨානුප්පත්තිකවීමංසාය. ‘‘ඉදමෙවං කත්තබ්බං, ඉදමෙවං න කත්තබ්බ’’න්ති තස්මිංයෙව ඛණෙ උප්පන්නපඤ්ඤාය සමන්නාගතො න හොති. න අලං කාතුං න අලං සංවිධාතුන්ති සහත්ථාපි කාතුං සමත්ථො න හොති; ‘‘ගණ්හථ භන්තෙ, ගණ්හ දහර, ගණ්හ සාමණෙර, සචෙ තුම්හෙ වා න කරිස්සථ, අම්හෙ වා න කරිස්සාම, කො දානි ඉමං කරිස්සතී’’ති එවං උස්සාහං ජනෙත්වා සංවිධාතුං අඤ්ඤමඤ්ඤං කාරෙතුම්පි සමත්ථො න හොති. භික්ඛූහි ‘‘කම්මං කරිස්සාමා’’ති වුත්තෙ කිඤ්චි රොගං අපදිසති, භික්ඛූනං කම්මං කරොන්තානං සමීපෙනෙව විචරති, සීසමෙව දස්සෙති, අයම්පි අනාරාධකො හොති.

„Große und kleine Pflichten“ (uccāvacāni karaṇīyāni) bezeichnet große und kleine Arbeiten. Darunter werden jene Arbeiten als „große“ (uccāni) bezeichnet, die nach dem Schlagen der Glocke von der einträchtig versammelten Sangha zu verrichten sind, wie die Instandsetzung eines Schreins (Cetiya) oder eines großen Gebäudes (Mahāpāsāda). Als „kleine“ (avacāni) werden jene Pflichten des guten Benehmens (ābhisamācārikāni) bezeichnet, die in den Khandhakas enthalten sind, wie das Waschen und Färben von Gewändern sowie die Pflichten bezüglich des Feuerhauses und dergleichen. „Darin ist er nicht geschickt“ bedeutet, dass er in diesen Arbeiten nicht kundig und gut ausgebildet ist. „Nicht unerschlafft“ (na analaso) bedeutet, dass er nicht mit Tatkraft und Energie ausgestattet ist; wenn er hört: „Es gibt Arbeit für die Bhikkhu-Sangha“, nimmt er schon früh seine Mahlzeit ein, betritt seine Kammer, schläft nach Herzenslust und kommt erst am Abend wieder heraus. „Mit den dafür geeigneten Mitteln“ (tatrupāyāya) bedeutet: mit den Mitteln für diese Arbeiten. „Mit Untersuchung“ (vīmaṃsāya) bedeutet: mit einer den Umständen entsprechenden Untersuchung. Er ist nicht mit jener Weisheit ausgestattet, die in genau jenem Augenblick entsteht und erkennt: „Dies muss so getan werden, dies darf so nicht getan werden“. „Weder fähig zu tun noch zu organisieren“ bedeutet, dass er weder fähig ist, selbst mit eigener Hand Hand anzulegen, noch fähig ist, zu organisieren oder andere anzuleiten, indem er Tatkraft weckt und sagt: „Nehmt es, Ehrwürdige; nimm es, junger Mönch; nimm es, Novize! Wenn ihr es nicht tut oder wir es nicht tun, wer wird diese Arbeit dann jetzt tun?“ Wenn die Bhikkhus sagen: „Wir wollen die Arbeit tun“, schützt er irgendeine Krankheit vor, läuft ganz in der Nähe der arbeitenden Bhikkhus herum und zeigt nur seinen Kopf. Auch dieser ist einer, der die Gunst der Sangha nicht erlangt (anārādhako).

න තිබ්බච්ඡන්දො හොතීති බලවච්ඡන්දො න හොති. උද්දෙසෙති පාළිපරියාපුණනෙ. පරිපුච්ඡායාති අත්ථසවනෙ. අධිසීලෙති පාතිමොක්ඛසීලෙ. අධිචිත්තෙති ලොකියසමාධිභාවනාය. අධිපඤ්ඤායාති ලොකුත්තරමග්ගභාවනාය.

„Er hat kein starkes Verlangen“ bedeutet, dass er kein kraftvolles Verlangen besitzt. „Bei der Rezitation“ (uddese) bezieht sich auf das Erlernen der Pali-Texte. „Beim Nachfragen“ (paripucchāya) bezieht sich auf das Anhören der Bedeutung. „In der höheren Sittlichkeit“ (adhisīle) bezieht sich auf die Sittlichkeit der Pātimokkha-Regeln. „Im höheren Geist“ (adhicitte) bezieht sich auf die Entfaltung der weltlichen Konzentration. „In der höheren Weisheit“ (adhipaññāya) bezieht sich auf die Entfaltung des überweltlichen Pfades.

සඞ්කන්තො [Pg.275] හොතීති ඉධාගතො හොති. තස්ස සත්ථුනොති තස්ස තිත්ථායතනසාමිකස්ස. තස්ස දිට්ඨියාති තස්ස සන්තකාය ලද්ධියා. ඉදානි සායෙව ලද්ධි යස්මා තස්ස තිත්ථකරස්ස ඛමති චෙව රුච්චති ච ‘‘ඉදමෙව සච්ච’’න්ති ච දළ්හග්ගාහෙන ගහිතා; තස්මා තස්ස ඛන්ති රුචි ආදායොති වුච්චති. තෙන වුත්තං – ‘‘තස්ස ඛන්තියා තස්ස රුචියා තස්ස ආදායස්සා’’ති. අවණ්ණෙ භඤ්ඤමානෙති ගරහාය භඤ්ඤමානාය. අනභිරද්ධොති අපරිපුණ්ණසඞ්කප්පො; නො පග්ගහිතචිත්තො. උදග්ගොති අබ්භුන්නතකායචිත්තො. ඉදං භික්ඛවෙ සඞ්ඝාතනිකං අඤ්ඤතිත්ථියපුබ්බස්ස අනාරාධනීයස්මින්ති භික්ඛවෙ යමිදං තස්ස සත්ථුනො තස්සෙව ච ලද්ධියා අවණ්ණෙ භඤ්ඤමානෙ ‘‘කිං ඉමෙ පරං ගරහන්තී’’ති කායවචීවිකාරනිබ්බත්තකං අනත්තමනත්තං, බුද්ධාදීනඤ්ච අවණ්ණෙ භඤ්ඤමානෙ අත්තමනත්තං, යඤ්ච තස්සෙව සත්ථුනො තස්සෙව ච ලද්ධියා වණ්ණෙ භඤ්ඤමානෙ අත්තමනත්තං, බුද්ධාදීනඤ්ච වණ්ණභණනෙ අනත්තමනත්තං, ඉදං අඤ්ඤතිත්ථියපුබ්බස්ස අනාරාධනීයස්මිං සඞ්ඝාතනිකං, අනාරාධකෙ පරිවාසවත්තං අපූරකෙ කම්මෙ ඉදං ලිඞ්ගං, ඉදං ලක්ඛණං, ඉදමචලප්පමාණන්ති වුත්තං හොති. එවං අනාරාධකො ඛො භික්ඛවෙ අඤ්ඤතිත්ථියපුබ්බො ආගතො න උපසම්පාදෙතබ්බොති ඉතො එකෙනපි අඞ්ගෙන සමන්නාගතො න උපසම්පාදෙතබ්බො. සුක්කපක්ඛෙ සබ්බං වුත්තවිපල්ලාසෙන වෙදිතබ්බං.

„Er ist übergetreten“ (saṅkanto hoti) bedeutet: er ist hierher gelangt. „Seines Lehrers“ (tassa satthuno) bedeutet: des Meisters jener ketzerischen Denkschule. „Seiner Ansicht“ (tassa diṭṭhiyā) bedeutet: seiner minderwertigen Lehrmeinung. Da nun ebendiese Lehrmeinung jenem Sektengründer sowohl zusagt als auch gefällt und mit festem Ergreifen als „Nur dies ist wahr“ festgehalten wird, wird sie als seine Nachgiebigkeit, sein Gefallen und seine Übernahme bezeichnet. Daher wurde gesagt: „seiner Nachgiebigkeit, seinem Gefallen, seiner Übernahme“. „Wenn Schande ausgesprochen wird“ (avaṇṇe bhaññamāne) bedeutet: wenn tadelnde Worte gesprochen werden. „Unzufrieden“ (anabhiraddho) bedeutet: mit unerfülltem Entschluss; sein Geist ist nicht erhoben. „Erfreut“ (udaggo) bedeutet: mit erhobenem Körper und Geist. „Dies, ihr Mönche, ist die zusammenhängende Gruppe von Merkmalen dafür, dass ein ehemals Andersgläubiger die Gunst nicht erlangt“: Ihr Mönche, wenn der Tadel seines Lehrers und ebendieser Lehrmeinung ausgesprochen wird und dabei Unzufriedenheit entsteht – welche sich in Veränderungen der körperlichen und sprachlichen Haltung äußert, geleitet von dem Gedanken: „Warum tadeln diese Mönche andere?“ –, und wenn der Tadel des Buddha und der anderen edlen Symbole ausgesprochen wird und dabei Zufriedenheit entsteht; und wenn das Lob ebendieses Lehrers und ebendieser Lehrmeinung ausgesprochen wird und dabei Zufriedenheit entsteht, und beim Lobpreis des Buddha und der anderen Unzufriedenheit entsteht: Dies alles wird als die zusammenhängende Gruppe von Merkmalen für das Nicht-Gunst-Erlangen eines ehemals Andersgläubigen bezeichnet. Es ist das äußere Kennzeichen (liṅgaṃ), das Merkmal (lakkhaṇaṃ) und das unverrückbare Maß (acalappamāṇaṃ) für das Nicht-Gunst-Erlangen, also für das unvollständige Erfüllen der Pflichten der Bewährungszeit (parivāsavatta). „Ein solcher ehemals Andersgläubiger, ihr Mönche, der die Gunst nicht erlangt hat, soll nicht ordiniert werden“ bedeutet: Wenn er auch nur mit einem einzigen dieser Merkmale ausgestattet ist, darf er nicht ordiniert werden. Auf der hellen Seite (sukkapakkhe) ist alles durch die Umkehrung des oben Gesagten zu verstehen.

එවං ආරාධකො ඛො භික්ඛවෙති එවං නාතිකාලෙන ගාමප්පවෙසනා නාතිදිවා පටික්කමනං, න වෙසියාදිගොචරතා, සබ්‍රහ්මචාරීනං කිච්චෙසු දක්ඛතාදි, උද්දෙසාදීසු තිබ්බච්ඡන්දතා, තිත්ථියානං අවණ්ණභණනෙ අත්තමනතා, බුද්ධාදීනං අවණ්ණභණනෙ අනත්තමනතා, තිත්ථියානං වණ්ණභණනෙ අනත්තමනතා, බුද්ධාදීනං වණ්ණභණනෙ අත්තමනතාති ඉමෙසං අට්ඨන්නං තිත්ථියවත්තානං පරිපූරණෙන ආරාධකො පරිතොසකො භික්ඛූනං අඤ්ඤතිත්ථියපුබ්බො ආගතො උපසම්පාදෙතබ්බො.

„Auf diese Weise, ihr Mönche, erlangt er die Gunst“ (evaṃ ārādhako kho bhikkhave): Durch die vollständige Erfüllung dieser acht Pflichten für ehemals Andersgläubige – nämlich: kein zu frühes Betreten des Dorfes, kein zu spätes Zurückkehren am Tag, kein Verkehren bei Prostituierten und Ähnlichem, Geschicklichkeit und Tatkraft bei den Arbeiten der Gefährten im heiligen Leben, starkes Verlangen nach Rezitation und Ähnlichem, Freude beim Tadeln der Sektierer, Missfallen beim Tadeln des Buddha und der anderen edlen Symbole, Missfallen beim Loben der Sektierer und Freude beim Loben des Buddha und der anderen – erlangt der ehemals Andersgläubige die Gunst der Bhikkhus und stellt sie zufrieden. Wenn er so herbeigekommen ist, soll er die höhere Ordination erhalten.

සචෙ පන උපසම්පදමාළකෙපි එකං වත්තං භින්දති, පුන චත්තාරො මාසෙ පරිවසිතබ්බං. යථා පන භින්නසික්ඛාය සික්ඛමානාය පුන සික්ඛාපදානි ච සික්ඛාසම්මුති ච දිය්‍යති, එවං නයිමස්ස කිඤ්චි පුන දාතබ්බමත්ථි. පුබ්බෙ දින්නපරිවාසොයෙව හි තස්ස පරිවාසො. තස්මා පුන චත්තාරො මාසෙ පරිවසිතබ්බං. සචෙ පරිවසන්තො අන්තරා අට්ඨ සමාපත්තියො නිබ්බත්තෙති, ලොකියධම්මො [Pg.276] නාම කුප්පනසභාවො, න උපසම්පාදෙතබ්බො. චත්තාරො මාසෙ පූරිතවත්තොව උපසම්පාදෙතබ්බො. සචෙ පන පරිවසන්තො චත්තාරි මහාභූතානි පරිග්ගණ්හති, උපාදාරූපානි පරිච්ඡින්දති, නාමරූපං වවත්ථපෙති, තිලක්ඛණං ආරොපෙත්වා විපස්සනං ආරභති, ලොකියධම්මො නාම කුප්පනසභාවො, නෙව උපසම්පාදෙතබ්බො. සචෙ පන විපස්සනං වඩ්ඪෙත්වා සොතාපත්තිමග්ගං පටිලභති, පරිපුණ්ණංයෙව හොති වත්තං. සමූහතානි සබ්බදිට්ඨිගතානි අබ්බුළ්හං විචිකිච්ඡාසල්ලං තංදිවසමෙව උපසම්පාදෙතබ්බො. සචෙපි තිත්ථියලිඞ්ගෙ ඨිතො සොතාපන්නො හොති, පරිවාසකිච්චං නත්ථි, තදහෙව පබ්බාජෙත්වා උපසම්පාදෙතබ්බො.

Wenn er jedoch selbst auf der Ordinationsplattform (upasampadamāḷaka) auch nur eine einzige Pflicht verletzt, muss er erneut vier Monate lang die Bewährungszeit ableisten. Wie jedoch einer Sikkhamānā, deren Training gebrochen ist, die Trainingsregeln und die Übungsbewilligung (sikkhāsammuti) erneut erteilt werden, so muss diesem nichts dergleichen erneut gegeben werden. Denn die zuvor erteilte Bewährungszeit ist bereits seine Bewährungszeit. Deshalb muss er lediglich erneut vier Monate lang die Bewährungszeit ableisten. Wenn er während der Bewährungszeit dazwischen die acht meditativen Errungenschaften (samāpatti) hervorbringt, darf er nicht ordiniert werden, da ein weltlicher Zustand (lokiyadhamma) seiner Natur nach dem Verfall unterliegt. Nur wer die Pflichten der vier Monate vollständig erfüllt hat, soll ordiniert werden. Wenn er aber während der Bewährungszeit die vier großen Elemente erfasst, die abgeleitete Materie (upādārūpa) analysiert, Geist und Materie (nāmarūpa) bestimmt, die drei Daseinsmerkmale (tilakkhaṇa) darauf anwendet und mit der Vipassana-Meditation beginnt, darf er ebenfalls keinesfalls [allein deswegen vorzeitig] ordiniert werden, da ein weltlicher Zustand seiner Natur nach dem Verfall unterliegt. Wenn er jedoch die Einsichtsentfaltung (vipassanā) so weit steigert, dass er den Pfad des Stromeintritts (sotāpattimagga) erlangt, ist seine Pflicht vollkommen erfüllt. Da alle falschen Ansichten gänzlich ausgerottet und der Pfeil des Zweifels herausgezogen ist, soll er noch am selben Tag ordiniert werden. Selbst wenn er im Gewand eines Andersgläubigen verbleibend ein Stromeingetretener (sotāpanna) wird, entfällt die Pflicht der Bewährungszeit; er soll noch am selben Tag als Novize aufgenommen (pabbājetvā) und ordiniert werden.

උපජ්ඣායමූලකං චීවරං පරියෙසිතබ්බන්ති උපජ්ඣායං ඉස්සරං කත්වා තස්ස චීවරං පරියෙසිතබ්බං. පත්තම්පි තථෙව. තස්මා යදි උපජ්ඣායස්ස පත්තචීවරං අත්ථි, ‘‘ඉමස්ස දෙහී’’ති වත්තබ්බො. අථ නත්ථි, අඤ්ඤෙ දාතුකාමා හොන්ති, තෙහිපි උපජ්ඣායස්සෙව දාතබ්බං ‘‘ඉදං තුම්හාකං කත්වා ඉමස්ස දෙථා’’ති. කස්මා? තිත්ථියා නාම විලොමා හොන්ති ‘‘සඞ්ඝෙන මෙ පත්තචීවරං දින්නං, කිං මය්හං තුම්හෙසු ආයත්ත’’න්ති වත්වා ඔවාදානුසාසනිං න කරෙය්‍යුං, උපජ්ඣායෙන පන ආයත්තජීවිකත්තා තස්ස වචනකරො භවිස්සති. තෙනස්ස ‘‘උපජ්ඣායමූලකං චීවරං පරියෙසිතබ්බ’’න්ති වුත්තං. භණ්ඩුකම්මායාති කෙසොරොපනත්ථං. භණ්ඩුකම්මකථා පරතො ආගමිස්සති.

„Das Gewand ist mit dem Upajjhāya als Grundlage zu suchen“ (upajjhāyamūlakaṃ cīvaraṃ pariyesitabbaṃ) bedeutet, dass man das Gewand für ihn suchen soll, indem man den Upajjhāya zum Bestimmenden (oder Eigentümer) darüber macht. Mit der Almosenschale verhält es sich ebenso. Wenn daher der Upajjhāya über Schale und Gewand verfügt, soll man zu ihm sagen: „Gib dies diesem [Anwärter]!“ Wenn er keine besitzt, andere jedoch gewillt sind, welche zu spenden, sollen auch diese dem Upajjhāya selbst übergeben werden, indem man sagt: „Machen Sie dies zu Ihrem Eigentum und geben Sie es dann diesem!“ Warum? Denn ehemals Andersgläubige sind von Natur aus widerspenstig. Sie könnten sagen: „Die Sangha hat mir Schale und Gewand gegeben, was habe ich mit euch zu tun?“, und würden sich Ermahnung und Belehrung nicht fügen. Da er jedoch im Hinblick auf seinen Lebensunterhalt vom Upajjhāya abhängig ist, wird er folgsam gegenüber dessen Worten sein. Deshalb wurde über ihn gesagt: „Das Gewand ist mit dem Upajjhāya als Grundlage zu suchen“. „Für die Schur“ (bhaṇḍukammāya) bedeutet: zum Zweck des Haarescherens. Die Abhandlung über das Scheren der Haare wird im Folgenden behandelt werden.

අග්ගිකාති අග්ගිපරිචරණකා. ජටිලකාති තාපසා. එතෙ භික්ඛවෙ කිරියවාදිනොති එතෙ කිරියං න පටිබාහන්ති, ‘‘අත්ථි කම්මං, අත්ථි කම්මවිපාකො’’ති එවංදිට්ඨිකා. සබ්බබුද්ධා හි නෙක්ඛම්මපාරමිං පූරයමානා එතදෙව පබ්බජ්ජං පබ්බජිත්වා පූරෙසුං, මයාපි තථෙව පූරිතා, න එතෙසං සාසනෙ පබ්බජ්ජා විලොමා, තස්මා උපසම්පාදෙතබ්බා, න තෙසං පරිවාසො දාතබ්බොති. ඉමාහං භික්ඛවෙ ඤාතීනං ආවෙණිකං පරිහාරං දම්මීති ඉමං අහං තෙසං පාටෙක්කං ඔදිස්සකං පරිහාරං දදාමි. කස්මා එවමාහ? තෙ හි තිත්ථායතනෙ පබ්බජිතාපි සාසනස්ස අවණ්ණකාමා න හොන්ති, අම්හාකං ඤාතිසෙට්ඨස්ස සාසනන්ති වණ්ණවාදිනොව හොන්ති, තස්මා එවමාහාති.

„Die Feueranbeter“ (aggikā) bedeutet jene, die das Feuer pflegen. „Die Haarflechtenträger“ (jaṭilakā) bedeutet die Asketen. „Diese, o Mönche, lehren das Wirken“ (kiriyavādino) bedeutet, dass sie das Wirken nicht bestreiten; sie haben die Ansicht: „Es gibt Karma, es gibt die Reifung des Karmas“. Denn alle Buddhas traten, während sie die Vollkommenheit der Entsagung (nekkhammapāramī) erfüllten, eben in dieses asketische Leben ein und erfüllten sie; auch von mir wurde sie ebenso erfüllt. Das asketische Leben ist bei ihnen nicht im Widerspruch zur Lehre. Daher ist ihnen die höhere Weihe (upasampadā) zu gewähren, und ihnen soll keine Bewährungszeit (parivāsa) auferlegt werden. „Ich gewähre, o Mönche, meinen Verwandten dieses besondere Privileg“ bedeutet: Ich gebe ihnen diesen gesonderten, speziell für sie bestimmten Schutz. Warum sagte er dies? Denn obwohl jene in einer Sekte ordiniert waren, wünschen sie keinen Tadel für die Lehre des Buddha. Vielmehr loben sie diese mit den Worten: „Es ist die Lehre unseres erhabensten Verwandten.“ Darum sprach er so.

අඤ්ඤතිත්ථියපුබ්බවත්ථුකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die Vorgeschichte derer, die zuvor anderen Sekten angehörten, ist abgeschlossen.

පඤ්චාබාධවත්ථුකථා

Die Abhandlung über die fünf Krankheiten (Pañcābādhavatthu).

88. මගධෙසු [Pg.277] පඤ්ච ආබාධා උස්සන්නා හොන්තීති මගධනාමකෙ ජනපදෙ මනුස්සානඤ්ච අමනුස්සානඤ්ච පඤ්ච රොගා උස්සන්නා වුඩ්ඪිප්පත්තා ඵාතිප්පත්තා හොන්ති. ජීවකකොමාරභච්චකථා චීවරක්ඛන්ධකෙ ආවිභවිස්සති. න භික්ඛවෙ පඤ්චහි ආබාධෙහි ඵුට්ඨො පබ්බාජෙතබ්බොති යෙ තෙ කුට්ඨාදයො පඤ්ච ආබාධා උස්සන්නා, තෙහි ඵුට්ඨො අභිභූතො න පබ්බාජෙතබ්බො.

88. „In Magadha waren fünf Krankheiten weit verbreitet“ bedeutet: Im Land namens Magadha waren unter Menschen und Nicht-Menschen fünf Krankheiten ausgebrochen, angewachsen und weit verbreitet. Die Geschichte von Jīvaka Komārabhacca wird im Kapitel über die Gewänder (Cīvarakkhandhaka) dargelegt werden. „Ein von den fùnf Krankheiten Befallener soll, o Mönche, nicht ordiniert werden“ bedeutet: Wer von diesen fünf weit verbreiteten Krankheiten wie Aussatz usw. befallen und überwältigt ist, darf nicht ordiniert werden.

තත්ථ කුට්ඨන්ති රත්තකුට්ඨං වා හොතු කාළකුට්ඨං වා, යංකිඤ්චි කිටිභදද්දුකච්ඡුආදිප්පභෙදම්පි සබ්බං කුට්ඨමෙවාති වුත්තං. තඤ්චෙ නඛපිට්ඨිප්පමාණම්පි වඩ්ඪනකපක්ඛෙ ඨිතං හොති, න පබ්බාජෙතබ්බො. සචෙ පන නිවාසනපාරුපනෙහි පකතිපටිච්ඡන්නෙ ඨානෙ නඛපිට්ඨිප්පමාණං අවඩ්ඪනකපක්ඛෙ ඨිතං හොති, වට්ටති. මුඛෙ පන හත්ථපාදපිට්ඨෙසු වා සචෙපි අවඩ්ඪනකපක්ඛෙ ඨිතං නඛපිට්ඨිතො ච ඛුද්දකතරම්පි, න වට්ටතියෙවාති කුරුන්දියං වුත්තං. තිකිච්ඡාපෙත්වා පබ්බාජෙන්තෙනාපි පකතිවණ්ණෙ ජාතෙයෙව පබ්බාජෙතබ්බො. ගොධාපිට්ඨිසදිසචුණ්ණඔකිරණකසරීරම්පි පබ්බාජෙතුං න වට්ටති.

Dabei bedeutet „Aussatz“ (kuṭṭha): Sei es roter Aussatz oder schwarzer Aussatz, jede Art wie Schuppenflechte, Flechte, Krätze usw. gilt als Aussatz; so wurde es gesagt. Wenn dieser auch nur die Größe eines Fingernagels hat, sich aber im Zustand des Wachstums befindet, darf er nicht ordiniert werden. Wenn er sich jedoch an einer Stelle befindet, die gewöhnlich durch Unter- und Übergewand bedeckt ist, die Größe eines Fingernagels hat und im nicht-wachsenden Zustand verweilt, ist die Ordination zulässig. Wenn er sich jedoch im Gesicht oder auf dem Hand- oder Fußrücken befindet, selbst wenn er im nicht-wachsenden Zustand verweilt und noch kleiner als ein Fingernagel ist, ist die Ordination keinesfalls zulässig; so steht es im Kurundī-Kommentar geschrieben. Selbst wenn man jemanden nach einer medizinischen Behandlung ordiniert, darf er nur dann ordiniert werden, wenn die normale Hautfarbe wiederhergestellt ist. Auch jemand, dessen Körper wie mit Staub bedeckt ist, der dem Rücken einer Eidechse gleicht, darf nicht ordiniert werden.

ගණ්ඩොති මෙදගණ්ඩො වා හොතු අඤ්ඤො වා යො කොචි කොලට්ඨිමත්තකොපි චෙ වඩ්ඪනකපක්ඛෙ ඨිතො ගණ්ඩො හොති, න පබ්බාජෙතබ්බො. පටිච්ඡන්නට්ඨානෙ පන කොලට්ඨිමත්තෙ අවඩ්ඪනකපක්ඛෙ ඨිතො වට්ටති. මුඛාදිකෙ අප්පටිච්ඡන්නට්ඨානෙ අවඩ්ඪනකපක්ඛෙ ඨිතොපි න වට්ටති. තිකිච්ඡාපෙත්වා පබ්බාජෙන්තෙනාපි සරීරං සඤ්ඡවිං කාරෙත්වාව පබ්බාජෙතබ්බො. උණ්ණිගණ්ඩා නාම හොන්ති ගොථනා විය අඞ්ගුලිකා විය ච තත්ථ තත්ථ ලම්බන්ති, එතෙපි ගණ්ඩායෙව. තෙසු සති පබ්බාජෙතුං න වට්ටති. දහරකාලෙ ඛීරපිළකා යොබ්බන්නකාලෙ ච මුඛෙ ඛරපිළකා නාම හොන්ති, මහල්ලකකාලෙ නස්සන්ති, න තා ගණ්ඩසඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡන්ති, තාසු සති පබ්බාජෙතුං වට්ටති. අඤ්ඤෙ පන සරීරෙ ඛරපිළකා නාම අපරා පදුමකණ්ණිකා නාම හොන්ති, අඤ්ඤා සාසපබීජකා නාම සාසපමත්තා එව සකලසරීරං ඵරන්ති, තා සබ්බා කුට්ඨජාතිකා එව. තාසු සති න පබ්බාජෙතබ්බො.

„Ein Geschwür“ (gaṇḍa) bedeutet: Sei es ein Fettgeschwür oder ein anderes; jedes Geschwür von der Größe eines Jujubekerns, das sich im Zustand des Wachstums befindet, schließt eine Ordination aus. Befindet es sich jedoch an einer bedeckten Stelle, hat die Größe eines Jujubekerns und ist im nicht-wachsenden Zustand, ist die Ordination zulässig. An einer unbedeckten Stelle wie dem Gesicht usw. ist die Ordination selbst im nicht-wachsenden Zustand nicht zulässig. Selbst wenn man jemanden nach einer Behandlung ordiniert, darf er erst ordiniert werden, nachdem sein Körper wieder eine gesunde Haut aufweist. Es gibt sogenannte Fleischwarzen (uṇṇigaṇḍa), die wie die Zitzen einer Kuh oder wie kleine Finger hier und da herabhängen; auch diese gelten als Geschwüre. Wenn sie vorhanden sind, ist die Ordination nicht zulässig. In der Kindheit gibt es Milchpusteln (khīrapīḷakā) und in der Jugend raue Pusteln (Akne) im Gesicht, die im Alter verschwinden; diese zählen nicht als Geschwüre. Wenn diese vorhanden sind, ist die Ordination zulässig. Es gibt jedoch andere raue Pusteln am Körper, andere namens Lotoskapsel-Geschwüre (padumakaṇṇikā) und wieder andere namens Senfkorngroße (sāsapabījakā), welche nur die Größe eines Senfkorns haben, aber den gesamten Körper bedecken. All diese gehören zur Art des Aussatzes. Wenn diese vorhanden sind, darf er nicht ordiniert werden.

කිලාසොති [Pg.278] න භිජ්ජනකං න පග්ඝරණකං පදුමපුණ්ඩරීකපත්තවණ්ණං කුට්ඨං, යෙන ගුන්නං විය සබලං සරීරං හොති, තස්මිං කුට්ඨෙ වුත්තනයෙනෙව විනිච්ඡයො වෙදිතබ්බො. සොසොති සොසබ්‍යාධි; තස්මිං සති න පබ්බාජෙතබ්බො. අපමාරොති පිත්තුම්මාරො වා යක්ඛුම්මාරො වා; තත්ථ පුබ්බවෙරිකෙන අමනුස්සෙන ගහිතො දුත්තිකිච්ඡො හොති. අප්පමත්තකෙපි පන අපමාරෙ සති න පබ්බාජෙතබ්බො.

„Weißer Aussatz“ (kilāsa) ist eine Art von Aussatz, der weder aufplatzt noch eitert, die Farbe von Lotos- oder weißen Lotosblättern hat und durch den der Körper gesprenkelt wird wie der eines Rindes. Bei dieser Art von Aussatz ist die Entscheidung in genau derselben Weise wie oben beschrieben zu verstehen. „Schwindsucht“ (sosa) bedeutet Auszehrungskrankheit; wenn diese vorliegt, darf er nicht ordiniert werden. „Fallsucht“ (apamāra) bedeutet entweder durch Galle verursachter Wahnsinn oder Besessenheit durch Geister; wenn man dabei von einem untermenschlichen Wesen, das ein früherer Feind war, ergriffen ist, ist dies schwer zu heilen. Aber selbst wenn die Fallsucht nur in geringem Maße vorliegt, darf er nicht ordiniert werden.

පඤ්චාබාධවත්ථුකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die fùnf Krankheiten ist abgeschlossen.

රාජභටවත්ථුකථා

Die Abhandlung über die königlichen Soldaten (Rājabhaṭavatthu).

90. රාජභටවත්ථුස්මිං – පච්චන්තං උච්චිනථාති පච්චන්තං වඩ්ඪෙථ. චොරෙ පලාපෙත්වා චොරභයෙන වුට්ඨිතෙ ගාමෙ ආවාසාපෙත්වා ආරක්ඛං දත්වා කසිකම්මාදීනි පවත්තාපෙථාති වුත්තං හොති. රාජා පන සොතාපන්නත්තා ‘‘චොරෙ ඝාතෙථ, හනථා’’ති න ආණාපෙති. උපජ්ඣායස්ස දෙව සීසං ඡින්දිතබ්බන්තිආදි සබ්බං ‘‘පබ්බජ්ජාය උපජ්ඣායො සෙට්ඨො, තතො ආචරියො, තතො ගණො’’ති චින්තෙත්වා ඉදං වොහාරෙ අඩ්ඩවිනිච්ඡයෙ ආගතන්ති ආහංසු. න භික්ඛවෙ රාජභටො පබ්බාජෙතබ්බොති එත්ථ අමච්චො වා හොතු මහාමත්තො වා සෙවකො වා කිඤ්චි ඨානන්තරං පත්තො වා අප්පත්තො වා, යො කොචි රඤ්ඤො භත්තවෙතනභටො, සබ්බො රාජභටොති සඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡති, සො න පබ්බාජෙතබ්බො. තස්ස පන පුත්තනත්තභාතුකා යෙ රාජතො භත්තවෙතනං න ගණ්හන්ති, තෙ පබ්බාජෙතුං වට්ටති. යො පන රාජතො ලද්ධං නිබද්ධභොගං වා මාසසංවච්ඡරපරිබ්බයං වා රඤ්ඤොයෙව නිය්‍යාතෙති, පුත්තභාතුකෙ වා තං ඨානං සම්පටිච්ඡාපෙත්වා රාජානං ‘‘න දානාහං දෙවස්ස භටො’’ති ආපුච්ඡති, යෙන වා යං කම්මකාරණා වෙතනං ගහිතං, තං කම්මං කතං හොති, යො වා පබ්බජස්සූති රඤ්ඤා අනුඤ්ඤාතො හොති, තම්පි පබ්බාජෙතුං වට්ටති.

90. In der Geschichte über die königlichen Soldaten bedeutet „Sammelt die Grenzgebiete“ (paccantaṃ uccinatha): Vergrößert das Grenzgebiet. Dies bedeutet: Nachdem man die Rebellen vertrieben hat, soll man die Dörfer, die aus Angst vor den Rebellen verlassen wurden, wieder besiedeln lassen, ihnen Schutz gewähren und Ackerbau usw. wieder in Gang bringen. Der König jedoch befiehlt, da er ein Stromeingetretener (sotāpanna) ist, nicht: „Tötet die Rebellen, vernichtet sie!“ Bezüglich des Satzes „Majestät, dem Upajjhāya (Lehrer) soll der Kopf abgeschnitten werden“ usw. dachten sie: „In Bezug auf die Ordination ist der Upajjhāya der Höchste, danach der Lehrer (ācariya), danach die Mönchsgruppe (gaṇa)“, und so sprachen sie: „Dies ist im Gesetzbuch der Rechtsprechung (vohāre aḍḍavinicchaye) so überliefert.“ „Ein königlicher Soldat, o Mönche, soll nicht ordiniert werden“ – hierbei gilt: Sei es ein Minister oder ein Großminister oder ein Hofdiener, sei es jemand, der ein Amt innehat oder nicht innehat – jeder, der vom König Kost und Sold bezieht, gilt als königlicher Soldat; ein solcher darf nicht ordiniert werden. Seine Söhne, Enkel oder Brüder jedoch, die vom König keinen Sold beziehen, dürfen ordiniert werden. Wer jedoch den vom König erhaltenen ständigen Besitz oder das Monats- und Jahresgehalt an den König zurückgibt oder dieses Amt seinen Söhnen oder Brüdern übergibt und den König mit den Worten um Entlassung bittet: „Ich bin nun nicht mehr der Diener Eurer Majestät“, oder wer die Arbeit, für die er den Sold erhalten hatte, bereits vollendet hat, oder wer vom König die Erlaubnis erhalten hat mit den Worten: „Tritt in den Orden ein!“ – einen solchen darf man ordinieren.

රාජභටවත්ථුකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die königlichen Soldaten ist abgeschlossen.

චොරවත්ථුකථා

Die Abhandlung über die Räuber (Coravatthu).

91. චොරවත්ථූසු – මනුස්සා පස්සිත්වාති යෙහි ගිහිකාලෙ දිට්ඨපුබ්බො යෙ ච ‘‘අයං සො’’ති අඤ්ඤෙසං සුණන්ති, තෙ පස්සිත්වා උබ්බිජ්ජන්තිපි…පෙ… ද්වාරම්පි [Pg.279] ථකෙන්ති. යෙ පන න ජානන්ති, තෙසං ඝරෙසු භික්ඛං ලභති. න භික්ඛවෙති භගවා සයං ධම්මස්සාමී, තස්මා ආයතිං අකරණත්ථාය භික්ඛූනං සික්ඛාපදං පඤ්ඤපෙන්තො එවමාහ. තත්ථ ධජං බන්ධිත්වා විය විචරතීති ධජබන්ධො. මූලදෙවාදයො විය ලොකෙ පාකටොති වුත්තං හොති. තස්මා යො ගාමඝාතං වා පන්ථදුහනං වා නගරෙ සන්ධිච්ඡෙදාදිකම්මං වා කරොන්තො විචරති, පඤ්ඤායති ච ‘‘අසුකො නාම ඉදං ඉදං කරොතී’’ති, සො න පබ්බාජෙතබ්බො. යො පන රාජපුත්තො රජ්ජං පත්ථෙන්තො ගාමඝාතාදීනි කරොති, සො පබ්බාජෙතබ්බො. රාජානො හි තස්මිං පබ්බජිතෙ තුස්සන්ති, සචෙ පන න තුස්සන්ති, න පබ්බාජෙතබ්බො. පුබ්බෙ මහාජනෙ පාකටො චොරො පච්ඡා චොරකම්මං පහාය පඤ්චසීලාදීනි සමාදියති, තඤ්චෙ මනුස්සා එවං ජානන්ති, පබ්බාජෙතබ්බො. යෙ පන අම්බලබුජාදිචොරකා සන්ධිච්ඡෙදාදිචොරා එව වා අදිස්සමානා ථෙය්‍යං කරොන්ති, පච්ඡාපි ඉමිනා නාම ඉදං කතන්ති න පඤ්ඤායන්ති, තෙපි පබ්බාජෙතුං වට්ටති.

91. In den Fällen von Räubern [bezieht sich der Ausdruck] „wenn die Menschen [ihn] sehen“ auf Folgendes: Diejenigen, die ihn zu ihrer Laienzeit schon einmal gesehen haben, und diejenigen, die von anderen hören: „Das ist er“, geraten in Schrecken, wenn sie ihn sehen, [zittern, fliehen] ... und schließen sogar ihre Türen. Bei jenen jedoch, die ihn nicht kennen, erhält er in ihren Häusern Almosenspeise. Zu „Nicht, o Mönche“ [ist zu sagen]: Der Erhabene ist selbst der Herr des Dhamma; um daher zu verhindern, dass dies in Zukunft geschieht, sprach er so, als er den Mönchen die Trainingsregel vorschrieb. Darin bedeutet „dhajabandho“ (ein berüchtigter Räuber) einen, der umherzieht, als ob er eine Flagge aufgebunden hätte. Dies bedeutet, dass er in der Welt bekannt ist, wie Mūladeva und andere. Daher darf ein Räuber, der umherzieht und Plünderungen von Dörfern, Straßenraub oder Einbrüche in einer Stadt verübt, und von dem bekannt ist: „Der und der tut dies und das“, nicht ordiniert werden. Ein Königssohn jedoch, der nach der Königsherrschaft strebt und Dorfplünderungen und Ähnliches begeht, darf ordiniert werden. Denn die Könige freuen sich, wenn dieser ordiniert ist; wenn sie sich jedoch nicht freuen, darf er nicht ordiniert werden. Wenn ein früher unter den Menschen allbekannter Räuber später das Räuberhandwerk aufgibt und die fünf Tugendregeln und anderes auf sich nimmt, und wenn die Menschen dies so wissen, darf er ordiniert werden. Diejenigen jedoch, die bloß kleine Diebe von Mangos, Jackfrüchten und Ähnlichem sind, oder sogar Einbrecher, die ungesehen Diebstähle begehen, und von denen auch später nicht bekannt wird, dass „dies von dem und dem getan wurde“, diese darf man ebenfalls ordinieren.

92. කාරං භින්දිත්වාති අට්ටබන්ධනාදිං භින්දිත්වා. අභයූවරාති එත්ථ භයෙන උපරමන්තීති භයූවරා, එතෙ පන ලද්ධාභයත්තා න භයූවරාති අභයූවරා; පකාරස්ස චෙත්ථ වකාරො කතොති වෙදිතබ්බො. න භික්ඛවෙ කාරභෙදකො පබ්බාජෙතබ්බොති කාරො වුච්චති බන්ධනාගාරං. ඉධ පන අන්දුබන්ධනං වා හොතු සඞ්ඛලිකබන්ධනං වා රජ්ජුබන්ධනං වා ගාමබන්ධනං වා නිගමබන්ධනං වා නගරබන්ධනං වා පුරිසගුත්ති වා ජනපදබන්ධනං වා දීපබන්ධනං වා, යො එතෙසු යංකිඤ්චි බන්ධනං භින්දිත්වා වා ඡින්දිත්වා වා මුඤ්චිත්වා වා විවරිත්වා වා පස්සමානානං වා අපස්සමානානං වා පලායති, සො කාරභෙදකොති සඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡති. තස්මා ඊදිසො කාරභෙදකො චොරො දීපබන්ධනං භින්දිත්වා දීපන්තරං ගතොපි න පබ්බාජෙතබ්බො. යො පන න චොරො, කෙවලං හත්ථකම්මං අකරොන්තො ‘‘එවං නො අපලායන්තො කරිස්සතී’’ති රාජයුත්තාදීහි බද්ධො, සො කාරං භින්දිත්වා පලාතොපි පබ්බාජෙතබ්බො. යො පන ගාමනිගමපට්ටනාදීනි කෙණියා ගහෙත්වා තං අසම්පාදෙන්තො බන්ධනාගාරං පවෙසිතො හොති, සො පලායිත්වා ආගතො න පබ්බාජෙතබ්බො. යොපි කසිකම්මාදීහි ධනං සම්පාදෙත්වා ජීවන්තො ‘‘නිධානං ඉමිනා ලද්ධ’’න්ති පෙසුඤ්ඤං උපසංහරිත්වා කෙනචි බන්ධාපිතො හොති, තං තත්ථෙව පබ්බාජෙතුං න වට්ටති, පලායිත්වා ගතං පන ගතට්ඨානෙ පබ්බාජෙතුං වට්ටති.

92. „Kāraṃ bhinditvā“ bedeutet das Ausbrechen aus einem Gefängnis oder einer anderen Fesselung. Zu „Abhayūvarā“: Darin sind „bhayūvarā“ jene, die aus Furcht ablassen. Diese jedoch sind keine „bhayūvarā“ (aus Furcht ablassende), weil sie Sicherheit erlangt haben, daher nennt man sie „abhayūvarā“; und man sollte wissen, dass hierbei der Buchstabe „p“ zu einem „v“ gemacht wurde. Zu „Nicht, o Mönche, darf ein Gefängnisausbrecher ordiniert werden“: Als „kāra“ wird ein Gefängnis bezeichnet. Hierbei gilt: Sei es eine Fesselung durch Fußeisen, eine Fesselung durch Ketten, eine Fesselung durch Seile, eine Beschränkung auf ein Dorf, eine Beschränkung auf eine Kleinstadt, eine Beschränkung auf eine Stadt, eine Bewachung durch Männer, eine Beschränkung auf eine Provinz oder eine Beschränkung auf eine Insel – wer auch immer irgendeine dieser Fesselungen zerbricht, zerschneidet, löst oder öffnet und flieht, sei es vor den Augen der Wärter oder ungesehen, der fällt unter die Bezeichnung „Gefängnisausbrecher“. Daher darf ein solcher aus dem Gefängnis ausgebrochener Räuber, selbst wenn er seine Inselbeschränkung durchbricht und auf eine andere Insel flieht, nicht ordiniert werden. Wer jedoch kein Räuber ist, sondern bloß, weil er seine Handarbeit nicht verrichtete, von königlichen Beamten gefesselt wurde mit dem Gedanken: „So gefesselt wird er unsere Arbeit tun, ohne zu fliehen“ – wenn dieser das Gefängnis durchbricht und flieht, darf er ordiniert werden. Wer wiederum Dörfer, Kleinstädte, Häfen usw. gegen Pacht übernommen hat und, weil er diese Pacht nicht bezahlte, ins Gefängnis geworfen wurde – wenn dieser entflieht und herkommt, darf er nicht ordiniert werden. Auch wer durch Landwirtschaft und Ähnliches Vermögen erwirtschaftet und seinen Lebensunterhalt bestreitet, und von jemandem gefesselt wurde, der die Verleumdung vorbrachte: „Dieser hat einen vergrabenen Schatz gefunden“ – einen solchen darf man ebendort nicht ordinieren; wenn er jedoch entflohen und weggegangen ist, darf man ihn an dem Ort, den er erreicht hat, ordinieren.

93. න [Pg.280] භික්ඛවෙ ලිඛිතකොති එත්ථ ලිඛිතකො නාම න කෙවලං ‘‘යත්ථ පස්සති තත්ථ හන්තබ්බො’’ති, අථ ඛො යො කොචි චොරිකං වා අඤ්ඤං වා ගරුං රාජාපරාධං කත්වා පලාතො, රාජා ච නං පණ්ණෙ වා පොත්ථකෙ වා ‘‘ඉත්ථන්නාමො යත්ථ දිස්සති, තත්ථ ගහෙත්වා මාරෙතබ්බො’’ති වා ‘‘හත්ථපාදානිස්ස ඡින්දිතබ්බානී’’ති වා ‘‘එත්තකං නාම දණ්ඩං ආහරාපෙතබ්බො’’ති වා ලිඛාපෙති, අයං ලිඛිතකො නාම, සො න පබ්බාජෙතබ්බො.

93. Zu „Nicht, o Mönche, darf ein Steckbrieflich Gesuchter ordiniert werden“: Ein Steckbrieflich Gesuchter [likhitaka] ist nicht nur einer, von dem es heißt: „Wo immer man ihn sieht, da soll er getötet werden“. Vielmehr ist es so: Wenn irgendjemand Diebstahl oder ein anderes schweres Verbrechen gegen den König begangen hat und geflohen ist, und der König ihn auf einem Blatt oder in einem Buch aufschreiben lässt: „Der und der mit Namen soll, wo immer man ihn sieht, ergriffen und getötet werden“, oder „seine Hände und Füße sollen abgehackt werden“, oder „er soll zu einer Strafe in dieser und jener Höhe herangezogen werden“ – dieser wird als „Steckbrieflich Gesuchter“ bezeichnet; dieser darf nicht ordiniert werden.

94. කසාහතො කතදණ්ඩකම්මොති එත්ථ යො වචනපෙසනාදීනි අකරොන්තො හඤ්ඤති, න සො කතදණ්ඩකම්මො. යො පන කෙණියා වා අඤ්ඤථා වා කිඤ්චි ගහෙත්වා ඛාදිත්වා පුන දාතුං අසක්කොන්තො ‘‘අයමෙව තෙ දණ්ඩො හොතූ’’ති කසාහි හඤ්ඤති, අයං කසාහතො කතදණ්ඩකම්මො. සො ච කසාහි වා හතො හොතු අද්ධදණ්ඩකාදීනං වා අඤ්ඤතරෙන, යාව අල්ලවණො හොති, තාව න පබ්බාජෙතබ්බො. වණෙ පන පාකතිකෙ කත්වා පබ්බාජෙතබ්බො. සචෙ පන ජාණූහි වා කප්පරෙහි වා නාළිකෙරපාසාණාදීහි වා ඝාතෙත්වා මුත්තො හොති, සරීරෙ චස්ස ගණ්ඨියො පඤ්ඤායන්ති, න පබ්බාජෙතබ්බො. ඵාසුකං කත්වා එව ගණ්ඨීසු සන්නිසින්නාසු පබ්බාජෙතබ්බො.

94. Zu „Ein durch Peitschenhiebe Bestraftes“: Wer geschlagen wird, weil er Befehle und Ähnliches nicht ausführt, ist kein „durch gesetzliche Strafe Bestrafter“. Wer jedoch etwas als Pacht oder auf andere Weise genommen und verbraucht hat und, da er es nicht zurückzahlen kann, mit Peitschen geschlagen wird unter den Worten: „Dies sei deine Strafe!“, der ist ein „durch Peitschenhiebe Bestrafter“. Und ob er nun mit Peitschen oder mit einer Art von Prügel oder Ähnlichem geschlagen wurde – solange seine Wunde frisch ist, darf er nicht ordiniert werden. Nachdem man seine Wunden jedoch zum Abheilen gebracht hat, darf er ordiniert werden. Wenn er jedoch durch Schläge mit den Knien, den Ellbogen, mit Kokosnussschalen, Steinen oder Ähnlichem misshandelt und dann freigelassen wurde, und an seinem Körper Beulen zu sehen sind, darf er nicht ordiniert werden. Erst nachdem er gesund gepflegt wurde und die Beulen abgeklungen sind, darf er ordiniert werden.

95. ලක්ඛණාහතො කතදණ්ඩකම්මොති එත්ථ කතදණ්ඩකම්මභාවො පුරිමනයෙනෙව වෙදිතබ්බො. යස්ස පන නලාටෙ වා ඌරුආදීසු වා තත්තෙන ලොහෙන ලක්ඛණං ආහතං හොති, සො සචෙ භුජිස්සො යාව අල්ලවණො හොති, තාව න පබ්බාජෙතබ්බො. සචෙපිස්ස වණා රුළ්හා හොන්ති, ඡවියා සමපරිච්ඡෙදා, ලක්ඛණං න පඤ්ඤායති, තිමණ්ඩලවත්ථස්ස උත්තරාසඞ්ගෙ කතෙ පටිච්ඡන්නොකාසෙ චෙ හොති, පබ්බාජෙතුං වට්ටති, අප්පටිච්ඡන්නොකාසෙ චෙ න වට්ටති.

95. Zu „Ein durch Brandmarkung Bestraftes“: Hierbei ist der Zustand des Bestraftseins in genau derselben Weise wie zuvor zu verstehen. Bei wem jedoch auf der Stirn oder auf den Oberschenkeln usw. mit glühendem Eisen ein Brandmal eingebrannt wurde, der darf, selbst wenn er ein freier Mann ist, solange die Wunde frisch ist, nicht ordiniert werden. Selbst wenn seine Wunden geheilt und mit der Haut bündig sind, das Brandmal aber nicht zu sehen ist, falls er bekleidet ist — das heißt, wenn es sich an einer Stelle befindet, die durch das Obergewand verdeckt ist, wenn dieses ordnungsgemäß unter Bedeckung der drei Kreise angelegt wurde —, dann ist es angebracht, ihn zu ordinieren. Befindet es sich an einer unverdeckten Stelle, so ist es nicht angebracht.

චොරවත්ථුකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die Fälle von Räubern ist abgeschlossen.

ඉණායිකවත්ථුකථා

Abhandlung über den Fall des Schuldners

96. න භික්ඛවෙ ඉණායිකොති එත්ථ ඉණායිකො නාම යස්ස පිතිපිතාමහෙහි වා ඉණං ගහිතං හොති, සයං වා ඉණං ගහිතං හොති, යං වා ආථපෙත්වා මාතාපිතූහි කිඤ්චි ගහිතං හොති, සො තං [Pg.281] ඉණං පරෙසං ධාරෙතීති ඉණායිකො. යං පන අඤ්ඤෙ ඤාතකා ආථපෙත්වා කිඤ්චි ගණ්හන්ති, සො න ඉණායිකො. න හි තෙ තං ආථපෙතුං ඉස්සරා, තස්මා තං පබ්බාජෙතුං වට්ටති, ඉතරං න වට්ටති. සචෙ පනස්ස ඤාතිසාලොහිතා ‘‘මයං දස්සාම, පබ්බාජෙථ න’’න්ති ඉණං අත්තනො භාරං කරොන්ති, අඤ්ඤො වා කොචි තස්ස ආචාරසම්පත්තිං දිස්වා ‘‘පබ්බාජෙථ නං, අහං ඉණං දස්සාමී’’ති වදති, පබ්බාජෙතුං වට්ටති. තෙසු අසති භික්ඛුනා තථාරූපස්ස උපට්ඨාකස්සාපි ආරොචෙතබ්බං ‘‘සහෙතුකො සත්තො ඉණපලිබොධෙන න පබ්බජතී’’ති. සචෙ සො පටිපජ්ජති, පබ්බාජෙතබ්බො. සචෙපි අත්තනො කප්පියභණ්ඩං අත්ථි, ‘‘එතං දස්සාමී’’ති පබ්බාජෙතබ්බො. සචෙ පන නෙව ඤාතකාදයො පටිපජ්ජන්ති, න අත්තනො ධනං අත්ථි, ‘‘පබ්බාජෙත්වා භික්ඛාය චරිත්වා මොචෙස්සාමී’’ති පබ්බාජෙතුං න වට්ටති. සචෙ පබ්බාජෙති දුක්කටං. පලාතොපි ආනෙත්වා දාතබ්බො. නො චෙ දෙති, සබ්බං ඉණං ගීවා හොති. අජානිත්වා පබ්බාජයතො අනාපත්ති. පස්සන්තෙන පන ආනෙත්වා ඉණසාමිකානං දස්සෙතබ්බො. අපස්සන්තස්ස ගීවා න හොති.

96. Zu den Worten „Nicht, ihr Mönche, einen Schuldner [soll man ordinieren]“: Ein „Schuldner“ ist jemand, dessen Vater oder Großvater Schulden gemacht hat, oder der selbst Schulden gemacht hat, oder für dessen Verpfändung die Eltern etwas erhalten haben, und der diese Schuld anderen gegenüber abtragen muss. Wenn jedoch andere Verwandte jemanden verpfänden und dafür etwas erhalten, so ist dieser kein Schuldner. Denn jene haben kein Recht, ihn zu verpfänden; daher ist es zulässig, einen solchen zu ordinieren, den anderen hingegen nicht. Wenn aber seine Blutsverwandten die Schuld zu ihrer eigenen Last machen, indem sie sagen: ‚Wir werden sie bezahlen, ordiniert ihn!‘, oder wenn ein anderer, der seinen vollkommenen Wandel sieht, sagt: ‚Ordiniert ihn, ich werde die Schuld bezahlen‘, so ist es zulässig, ihn zu ordinieren. Wenn diese nicht vorhanden sind, sollte der Mönch dies selbst einem entsprechenden Unterstützer mitteilen: ‚Ein Wesen, das die Voraussetzungen [zur Erlangung von Pfad und Frucht] besitzt, kann wegen des Hindernisses von Schulden nicht ordinieren.‘ Wenn jener die Schuld übernimmt, soll er ordiniert werden. Selbst wenn man eigene erlaubte Güter besitzt und denkt: ‚Ich werde diese geben‘, soll er ordiniert werden. Wenn sich jedoch weder die Verwandten noch andere dazu bereit erklären und man selbst kein Vermögen hat, ist es nicht zulässig, ihn zu ordinieren mit dem Gedanken: ‚Nachdem ich ihn ordiniert habe, werde ich auf Almosengang gehen und ihn so befreien.‘ Wenn man ihn dennoch ordiniert, liegt ein Vergehen der schlechten Tat (Dukkaṭa) vor. Auch wenn er flieht, muss er zurückgebracht und den Gläubigern übergeben werden. Wenn man ihn nicht übergibt, haftet man persönlich für die gesamte Schuld. Wenn man ihn ordiniert, ohne davon zu wissen, liegt kein Vergehen vor. Wenn man ihn jedoch sieht, muss man ihn zurückbringen und den Gläubigern vorführen. Sieht man ihn nicht, haftet man nicht.

සචෙ ඉණායිකො අඤ්ඤං දෙසං ගන්ත්වා පුච්ඡියමානොපි ‘‘නාහං කස්සචි කිඤ්චි ධාරෙමී’’ති වත්වා පබ්බජති, ඉණසාමිකො ච තං පරියෙසන්තො තත්ථ ගච්ඡති, දහරො තං දිස්වා පලායති, සො ච ථෙරං උපසඞ්කමිත්වා ‘‘අයං භන්තෙ කෙන පබ්බාජිතො, මම එත්තකං නාම ධනං ගහෙත්වා පලාතො’’ති වදති, ථෙරෙන වත්තබ්බං ‘‘මයා උපාසක ‘අණණො අහ’න්ති වදන්තො පබ්බාජිතො, කිං දානි කරොමි, පස්ස මෙ පත්තචීවරමත්ත’’න්ති අයං තත්ථ සාමීචි. පලාතෙ පන ගීවා න හොති.

Wenn ein Schuldner in eine andere Gegend geht und, obwohl er gefragt wird, sagt: ‚Ich schulde niemandem etwas‘, und so ordiniert wird, und der Gläubiger ihn suchend dorthin gelangt und der junge Mönch, als er ihn sieht, flieht, und jener sich an den Thera wendet und sagt: ‚Ehrwürdiger Herr, von wem wurde dieser ordiniert? Er ist geflohen, nachdem er so viel von meinem Geld genommen hat!‘, dann sollte der Thera antworten: ‚Laie, er wurde von mir ordiniert, als er erklärte: „Ich bin schuldenfrei.“ Was kann ich jetzt tun? Sieh an, ich besitze nur Almosenschale und Gewänder.‘ Dies ist in diesem Fall das angemessene Verhalten. Wenn er jedoch geflohen ist, haftet der Thera nicht.

සචෙ පන නං ථෙරස්ස සම්මුඛාව දිස්වා ‘‘අයං මම ඉණායිකො’’ති වදති, ‘‘තව ඉණායිකං ත්වමෙව ජානාහී’’ති වත්තබ්බො. එවම්පි ගීවා න හොති. සචෙපි සො ‘‘පබ්බජිතො අයං ඉදානි කුහිං ගමිස්සතී’’ති වදති, ථෙරෙන ‘‘ත්වංයෙව ජානාහී’’ති වත්තබ්බො. එවම්පිස්ස පලාතෙ ගීවා න හොති. සචෙ පන ථෙරො ‘‘කුහිං දානි අයං ගමිස්සති, ඉධෙව අච්ඡතූ’’ති වදති, සො චෙ පලායති, ගීවා හොති. සචෙ සො සහෙතුකසත්තො හොති වත්තසම්පන්නො, ථෙරෙන ‘‘ඊදිසො අය’’න්ති වත්තබ්බං. ඉණසාමිකො චෙ ‘‘සාධූ’’ති විස්සජ්ජෙති, ඉච්චෙතං කුසලං. සචෙ පන ‘‘උපඩ්ඪුපඩ්ඪං දෙථා’’ති වදති, දාතබ්බං. අපරෙන සමයෙන අතිආරාධකො හොති, ‘‘සබ්බං දෙථා’’ති [Pg.282] වුත්තෙපි දාතබ්බමෙව. සචෙ පන උද්දෙසපරිපුච්ඡාදීසු කුසලො හොති බහූපකාරො භික්ඛූනං, භික්ඛාචාරවත්තෙන පරියෙසිත්වාපි ඉණං දාතබ්බමෙවාති.

Wenn er ihn aber direkt vor dem Thera sieht und sagt: ‚Dieser ist mein Schuldner‘, so sollte man ihm sagen: ‚Kümmer dich selbst um deinen Schuldner.‘ Auch in diesem Fall haftet man nicht. Selbst wenn jener sagt: ‚Da er ordiniert ist, wohin wird er jetzt gehen?‘, sollte der Thera antworten: ‚Kümmer dich selbst darum.‘ Auch in diesem Fall haftet der Thera nicht für dessen Flucht. Wenn der Thera jedoch sagt: ‚Wohin soll er jetzt gehen? Er soll genau hier bleiben!‘, und er dann flieht, haftet er. Wenn jener ein Wesen mit Voraussetzungen und vollkommen in den Pflichten ist, sollte der Thera sagen: ‚Er ist von solchem Charakter.‘ Wenn der Gläubiger ‚Gut‘ sagt und ihn freigibt, ist das heilsam. Wenn er jedoch sagt: ‚Gebt mir nach und nach jeweils die Hälfte [oder in Raten]‘, so muss es gegeben werden. Wenn er zu einer späteren Zeit seine Pflichten hervorragend erfüllt und es heißt: ‚Zahlt alles!‘, so muss es ebenfalls gegeben werden. Wenn er jedoch geschickt im Rezitieren und Befragen ist und den Mönchen von großem Nutzen, so muss die Schuld beglichen werden, selbst wenn man sie durch die Pflicht des Almosengangs beschaffen muss.

ඉණායිකවත්ථුකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die Angelegenheit des Schuldners ist abgeschlossen.

දාසවත්ථුකථා

Abhandlung über die Angelegenheit des Sklaven

97. න භික්ඛවෙ දාසොති එත්ථ චත්තාරො දාසා – අන්තොජාතො, ධනක්කීතො, කරමරානීතො, සාමං දාසබ්‍යං උපගතොති. තත්ථ අන්තොජාතො නාම ජාතිදාසො ඝරදාසියා පුත්තො. ධනක්කීතො නාම මාතාපිතූනං සන්තිකා පුත්තො වා සාමිකානං සන්තිකා දාසො වා ධනං දත්වා දාසචාරිත්තං ආරොපෙත්වා කීතො. එතෙ ද්වෙපි න පබ්බාජෙතබ්බා. පබ්බාජෙන්තෙන තත්ථ තත්ථ චාරිත්තවසෙන අදාසං කත්වා පබ්බාජෙතබ්බා.

97. Zu den Worten „Nicht, ihr Mönche, einen Sklaven [soll man ordinieren]“: Es gibt vier Arten von Sklaven – den im Hause Geborenen, den mit Geld Gekauften, den durch Gefangennahme Verschleppten und den, der sich selbst in die Sklaverei begeben hat. Darunter ist ein „im Hause Geborener“ ein Sklave von Geburt an, der Sohn einer Haussklavin. Ein „mit Geld Gekaufter“ ist einer, der gekauft wurde, indem man den Eltern für ihren Sohn oder den Besitzern für ihren Sklaven Geld gab und ihn in den Stand eines Sklaven überführte. Diese beiden dürfen nicht ordiniert werden. Wer sie ordinieren möchte, muss sie zuvor gemäß den Bräuchen der jeweiligen Regionen freilassen und darf sie erst dann ordinieren.

කරමරානීතො නාම තිරොරට්ඨං විලොපං වා කත්වා උපලාපෙත්වා වා තිරොරට්ඨතො භුජිස්සමානුසකානි ආහරන්ති, අන්තොරට්ඨෙයෙව වා කතාපරාධං කිඤ්චි ගාමං රාජා ‘‘විලුම්පථා’’ති ආණාපෙති, තතො මානුසකානිපි ආහරන්ති. තත්ථ සබ්බෙ පුරිසා දාසා, ඉත්ථියො දාසියො. එවරූපො කරමරානීතො දාසො යෙහි ආනීතො, තෙසං සන්තිකෙ වසන්තො වා බන්ධනාගාරෙ බද්ධො වා පුරිසෙහි රක්ඛියමානො වා න පබ්බාජෙතබ්බො. පලායිත්වා පන ගතො, ගතට්ඨානෙ පබ්බාජෙතබ්බො. රඤ්ඤා තුට්ඨෙන ‘‘කරමරානීතකෙ මුඤ්චථා’’ති වත්වා වා සබ්බසාධාරණෙන වා නයෙන බන්ධනා මොක්ඛෙ කතෙ පබ්බාජෙතබ්බොව.

Ein „durch Gefangennahme Verschleppter“ ist wie folgt zu verstehen: (Leute,) die ein fremdes Land plündern oder täuschen und von dort freie Menschen wegschleppen, oder wenn der König im eigenen Reich befiehlt, ein straffällig gewordenes Dorf zu plündern, und man von dort Menschen wegschleppt. Darunter sind alle Männer Sklaven und alle Frauen Sklavinnen. Ein Sklave dieser Art darf nicht ordiniert werden, solange er bei denen lebt, die ihn verschleppt haben, oder im Gefängnis eingesperrt ist oder von Wächtern bewacht wird. Ist er jedoch geflohen und entkommen, darf er an dem Ort, den er erreicht hat, ordiniert werden. Wenn der König erfreut ist und erklärt: ‚Lasst die Kriegsgefangenen frei!‘, oder wenn durch einen allgemeinen Erlass die Befreiung aus der Gefangenschaft erfolgt, dann darf er auf jeden Fall ordiniert werden.

සාමං දාසබ්‍යං උපගතො නාම ජීවිතහෙතු වා ආරක්ඛහෙතු වා ‘‘අහං තෙ දාසො’’ති සයමෙව දාසභාවං උපගතො. රාජූනං හත්ථිඅස්සගොමහිංසගොපකාදයො විය, තාදිසො දාසො න පබ්බාජෙතබ්බො. රඤ්ඤො වණ්ණදාසීනං පුත්තා හොන්ති අමච්චපුත්තසදිසා, තෙපි න පබ්බාජෙතබ්බා. භුජිස්සිත්ථියො අසංයතා වණ්ණදාසීහි සද්ධිං විචරන්ති, තාසං පුත්තෙ පබ්බාජෙතුං වට්ටති. සචෙ සයමෙව පණ්ණං [Pg.283] ආරොපෙන්ති, න වට්ටති. භටිපුත්තකගණාදීනං දාසාපි තෙහි අදින්නා න පබ්බාජෙතබ්බා. විහාරෙසු රාජූහි ආරාමිකදාසා නාම දින්නා හොන්ති, තෙපි පබ්බාජෙතුං න වට්ටති. භුජිස්සෙ පන කත්වා පබ්බාජෙතුං වට්ටති. මහාපච්චරියං ‘‘අන්තොජාතධනක්කීතකෙ ආනෙත්වා භික්ඛුසඞ්ඝස්ස ආරාමිකෙ දෙමාති දෙන්ති, තක්කං සීසෙ ආසිත්තකසදිසාව හොන්ති, තෙ පබ්බාජෙතුං වට්ටතී’’ති වුත්තං. කුරුන්දියං පන ‘‘ආරාමිකං දෙමාති කප්පියවොහාරෙන දෙන්ති, යෙන කෙනචි වොහාරෙන දින්නො හොතු, නෙව පබ්බාජෙතබ්බො’’ති වුත්තං. දුග්ගතමනුස්සා සඞ්ඝං නිස්සාය ජීවිස්සාමාති විහාරෙ කප්පියකාරකා හොන්ති, එතෙපි පබ්බාජෙතුං වට්ටති. යස්ස මාතාපිතරො දාසා, මාතා එව වා දාසී, පිතා අදාසො, තං පබ්බාජෙතුං න වට්ටති. යස්ස පන මාතා අදාසී, පිතා දාසො, තං පබ්බාජෙතුං වට්ටති. භික්ඛුස්ස ඤාතකා වා උපට්ඨාකා වා දාසං දෙන්ති ‘‘ඉමං පබ්බාජෙථ, තුම්හාකං වෙය්‍යාවච්චං කරිස්සතී’’ති අත්තනොවාස්ස දාසො අත්ථි, භුජිස්සො කතොව පබ්බාජෙතබ්බො. සාමිකා දාසං දෙන්ති ‘‘ඉමං පබ්බාජෙථ, සචෙ අභිරමිස්සති, අදාසො විබ්භමිස්සති චෙ, අම්හාකං දාසොව භවිස්සතීති අයං තාවකාලිකො නාම, තං පබ්බාජෙතුං න වට්ටතී’’ති කුරුන්දියං වුත්තං. නිස්සාමිකදාසො හොති, සොපි භුජිස්සො කතොව පබ්බාජෙතබ්බො. අජානන්තො පබ්බාජෙත්වා වා උපසම්පාදෙත්වා වා පච්ඡා ජානාති, භුජිස්සං කාතුමෙව වට්ටති.

Als „selbst in die Sklaverei eingetreten“ gilt jemand, der sich entweder um des Lebensunterhalts oder um des Schutzes willen mit den Worten „Ich bin dein Sklave“ von sich aus selbst in den Zustand eines Sklaven begeben hat. Wie die Elefanten-, Pferde-, Rinder- und Büffelhirten der Könige; ein solcher Sklave darf nicht ordiniert werden. Die Söhne von königlichen Edelkurtisanen sind wie die Söhne von Ministern; auch sie dürfen nicht ordiniert werden. Freie Frauen, die ungezügelt sind und mit den Edelkurtisanen umherziehen – es ist zulässig, deren Söhne zu ordinieren. Tragen sie sich jedoch selbst in das Register der Edelkurtisanen ein, ist es nicht zulässig. Auch die Sklaven von Gilden wie den Söldnern und anderen dürfen, wenn sie von diesen nicht freigegeben wurden, nicht ordiniert werden. In den Klöstern gibt es sogenannte Tempelsklaven, die von Königen gespendet wurden; auch diese darf man nicht ordinieren. Wenn man sie jedoch zuvor zu Freien macht, ist es zulässig, sie zu ordinieren. Im Mahāpaccarī-Kommentar heißt es: „Wenn man im Hause geborene oder käuflich erworbene Sklaven herbeiführt und der Mönchsgemeinschaft mit den Worten: ‚Wir geben sie als Tempeldiener‘ übergibt, so sind sie wie solche, denen man Buttermilch über das Haupt gegossen hat; es ist zulässig, sie zu ordinieren.“ Im Kurundī-Kommentar hingegen heißt es: „Wenn sie mit dem zulässigen Ausdruck ‚Wir geben einen Tempeldiener‘ übergeben werden, darf er, mit welchem Ausdruck auch immer er gegeben wurde, keinesfalls ordiniert werden.“ Arme Menschen, die denken: „Wir wollen in Abhängigkeit von der Gemeinschaft leben“, werden im Kloster zu Tempeldienern; auch diese darf man ordinieren. Wenn jemandes Eltern Sklaven sind, oder wenn nur die Mutter eine Sklavin ist und der Vater ein Freier, ist es nicht zulässig, ihn zu ordinieren. Wenn jedoch die Mutter eine Freie ist und der Vater ein Sklave, ist es zulässig, ihn zu ordinieren. Wenn Verwandte oder Unterstützer eines Mönchs einen Sklaven mit den Worten schenken: „Ordiniert diesen, er wird euch dienen“, oder wenn ein Mönch selbst einen Sklaven besitzt, so darf dieser erst ordiniert werden, nachdem er freigelassen wurde. Wenn die Besitzer einen Sklaven mit den Worten geben: „Ordiniert diesen; wenn es ihm gefällt, ist er frei; wenn er jedoch austritt, wird er wieder unser Sklave sein“, so nennt man diesen einen „zeitweiligen Sklaven“; es ist nicht zulässig, ihn zu ordinieren – so steht es im Kurundī geschrieben. Gibt es einen herrenlosen Sklaven, so darf auch dieser erst ordiniert werden, nachdem er freigelassen wurde. Wenn man ihn in Unwissenheit ordiniert oder ihm die höhere Weihe erteilt hat und es erst später erfährt, ist es dennoch erforderlich, seine Freilassung zu erwirken.

ඉමස්ස ච අත්ථස්ස පකාසනත්ථං ඉදං වත්ථුං වදන්ති – එකා කිර කුලදාසී එකෙන සද්ධිං අනුරාධපුරා පලායිත්වා රොහණෙ වසමානා පුත්තං පටිලභි, සො පබ්බජිත්වා උපසම්පන්නකාලෙ ලජ්ජී කුක්කුච්චකො අහොසි. අථෙකදිවසං මාතරං පුච්ඡි – ‘‘කිං උපාසිකෙ තුම්හාකං භාතා වා භගිනී වා නත්ථි, න කඤ්චි ඤාතකං පස්සාමී’’ති. ‘‘තාත, අහං අනුරාධපුරෙ කුලදාසී, තව පිතරා සද්ධිං පලායිත්වා ඉධ වසාමී’’ති. සීලවා භික්ඛු ‘‘අසුද්ධා කිර මෙ පබ්බජ්ජා’’ති සංවෙගං ලභිත්වා මාතරං තස්ස කුලස්ස නාමගොත්තං පුච්ඡිත්වා අනුරාධපුරං ආගම්ම තස්ස කුලස්ස ඝරද්වාරෙ අට්ඨාසි. ‘‘අතිච්ඡථ භන්තෙ’’ති වුත්තෙපි නාතික්කමි, තෙ ආගන්ත්වා ‘‘කිං භන්තෙ’’ති පුච්ඡිංසු. ‘‘තුම්හාකං ඉත්ථන්නාමා දාසී පලාතා අත්ථී’’ති? අත්ථි භන්තෙ. අහං තස්සා පුත්තො, සචෙ මං තුම්හෙ අනුජානාථ, පබ්බජ්ජං ලභාමි, තුම්හෙ මය්හං සාමිකාති[Pg.284]. තෙ හට්ඨතුට්ඨා හුත්වා ‘‘සුද්ධා භන්තෙ තුම්හාකං පබ්බජ්ජා’’ති තං භුජිස්සං කත්වා මහාවිහාරෙ වසාපෙසුං චතූහි පච්චයෙහි පටිජග්ගන්තා. ථෙරො තං කුලං නිස්සාය වසමානොයෙව අරහත්තං පාපුණීති.

Um diesen Sachverhalt zu verdeutlichen, erzählt man folgende Geschichte: Eine Sklavin einer angesehenen Familie floh angeblich mit einem Mann aus Anurādhapura, und während sie in Rohaṇa lebte, gebar sie einen Sohn. Dieser wurde ordiniert, und als er die höhere Weihe empfangen hatte, war er gewissenhaft und von Zweifeln geplagt. Da fragte er eines Tages seine Mutter: „Wie ist das, Layenschwester, hast du keinen Bruder oder keine Schwester? Ich sehe überhaupt keine Verwandten.“ – „Mein lieber Sohn, ich war eine Familiensklavin in Anurādhapura und bin mit deinem Vater geflohen und lebe nun hier.“ Der tugendhafte Mönch dachte voller Bestürzung: „Meine Ordination ist also ungültig!“, erfragte von seiner Mutter den Namen und die Sippe jener Familie, reiste nach Anurādhapura und stellte sich vor die Haustür dieser Familie. Selbst als man ihm sagte: „Geht weiter, Ehrwürdiger“, ging er nicht weg. Sie traten herzu und fragten: „Was ist es, Ehrwürdiger?“ – „Gibt es bei euch eine geflohene Sklavin namens Soundso?“ – „Ja, Ehrwürdiger, die gibt es.“ – „Ich bin ihr Sohn. Wenn ihr mich freigebt, erhalte ich die Ordination; ihr seid meine Herren.“ Da freuten sie sich von ganzem Herzen und sagten: „Eure Ordination ist rein, Ehrwürdiger!“, gaben ihn frei und ließen ihn im Mahāvihāra wohnen, wobei sie ihn mit den vier Requisiten versorgten. In Abhängigkeit von dieser Familie lebend, erlangte der Thera schließlich die Arhatschaft.

දාසවත්ථුකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die Sklaven ist abgeschlossen.

කම්මාරභණ්ඩුවත්ථාදිකථා

Die Abhandlung über Kammārabhaṇḍu und andere.

98-9. කම්මාරභණ්ඩූති තුලාධාරමුණ්ඩකො සුවණ්ණකාරපුත්තො, පඤ්චසිඛො තරුණදාරකොති වුත්තං හොති. සඞ්ඝං අපලොකෙතුං භණ්ඩුකම්මායාති සඞ්ඝං භණ්ඩුකම්මත්ථාය ආපුච්ඡිතුං අනුජානාමීති අත්ථො. තත්‍රායං ආපුච්ඡනවිධි – සීමාපරියාපන්නෙ භික්ඛූ සන්නිපාතෙත්වා පබ්බජ්ජාපෙක්ඛං තත්ථ නෙත්වා ‘‘සඞ්ඝං භන්තෙ ඉමස්ස දාරකස්ස භණ්ඩුකම්මං ආපුච්ඡාමී’’ති තික්ඛත්තුං වා ද්වික්ඛත්තුං වා සකිං වා වත්තබ්බං. එත්ථ ච ‘‘ඉමස්ස දාරකස්ස භණ්ඩුකම්මං ආපුච්ඡාමී’’තිපි ‘‘ඉමස්ස සමණකරණං ආපුච්ඡාමී’’තිපි ‘‘ඉමස්ස පබ්බාජනං ආපුච්ඡාමී’’තිපි ‘‘අයං සමණො හොතුකාමො’’තිපි ‘‘අයං පබ්බජිතුකාමො’’තිපි වත්තුං වට්ටතියෙව.

98-9. Mit „Kammārabhaṇḍu“ ist der Sohn eines Goldschmieds gemeint, ein junger Knabe mit fünf Haarschöpfen, dessen Haupt kahlgeschoren war wie eine Waagschale. „Die Gemeinschaft um Erlaubnis für das Scheren des Hauptes bitten“ bedeutet: Ich erlaube, die Gemeinschaft um Erlaubnis für das Scheren des Hauptes zu bitten. Dabei ist dies das Verfahren für die Anfrage: Man versammelt die Mönche innerhalb der Grenze, führt den Ordinationskandidaten dorthin und muss drei-, zwei- oder einmal sagen: „Ehrwürdige Gemeinschaft, ich bitte um Erlaubnis für das Scheren des Hauptes dieses Knaben.“ Hierbei ist es durchaus zulässig zu sagen: „Ich bitte um Erlaubnis für das Scheren des Hauptes dieses Knaben“, oder: „Ich bitte um Erlaubnis dafür, diesen zum Asketen zu machen“, oder: „Ich bitte um Erlaubnis für die Ordination dieses Knaben“, oder: „Dieser möchte ein Asket werden“, oder auch: „Dieser wünscht ordiniert zu werden“.

සචෙ සභාගට්ඨානං හොති, දස වා වීසං වා තිංසං වා භික්ඛූ වසන්තීති පරිච්ඡෙදො පඤ්ඤායති, තෙසං ඨිතොකාසං වා නිසින්නොකාසං වා ගන්ත්වාපි පුරිමනයෙනෙව ආපුච්ඡිතබ්බං. පබ්බජ්ජාපෙක්ඛං විනාව දහරභික්ඛූ වා සාමණෙරෙ වා පෙසෙත්වාපි ‘‘එකො භන්තෙ පබ්බජ්ජාපෙක්ඛො අත්ථි තස්ස භණ්ඩුකම්මං ආපුච්ඡාමා’’තිආදිනා නයෙන ආපුච්ඡාපෙතුං වට්ටති.

Wenn es sich um einen gemeinschaftlichen Wohnort handelt und bekannt ist, dass dort eine bestimmte Anzahl von zehn, zwanzig oder dreißig Mönchen lebt, so muss man sich zu deren Steh- oder Sitzplatz begeben und auf die zuvor beschriebene Weise um Erlaubnis bitten. Auch ohne den Ordinationskandidaten selbst mitzunehmen, ist es zulässig, junge Mönche oder Novizen auszusenden und sie auf folgende Weise fragen zu lassen: „Ehrwürdige, es gibt einen Ordinationskandidaten; wir bitten um Erlaubnis für sein Scheren des Hauptes.“

සචෙ කෙචි භික්ඛූ සෙනාසනං වා ගුම්බාදීනි වා පවිසිත්වා නිද්දායන්ති වා සමණධම්මං වා කරොන්ති, ආපුච්ඡකා ච පරියෙසන්තාපි අදිස්වා ‘‘සබ්බෙ ආපුච්ඡිතා අම්හෙහී’’ති සඤ්ඤිනො හොන්ති, පබ්බජ්ජා නාම ලහුකං කම්මං, තස්මා පබ්බජිතො සුපබ්බජිතොව පබ්බාජෙන්තස්සාපි අනාපත්ති.

Wenn einige Mönche in ihre Unterkünfte oder in ein Gebüsch gegangen sind und dort schlafen oder die asketische Praxis ausüben, und die Anfragenden sie trotz Suchens nicht finden können, aber der Ansicht sind: „Wir haben alle gefragt“, so ist die Ordination doch eine leicht durchzuführende Handlung. Daher ist der Ordinierte gültig ordiniert und für den Ordinierenden liegt kein Vergehen vor.

සචෙ පන මහාවිහාරො හොති අනෙකභික්ඛුසහස්සාවාසො, සබ්බෙ භික්ඛූ සන්නිපාතෙතුම්පි දුක්කරං, පගෙව පටිපාටියා ආපුච්ඡිතුං, ඛණ්ඩසීමායං වා ඨත්වා නදීසමුද්දාදීනි වා ගන්ත්වා පබ්බාජෙතබ්බො. යො පන නවමුණ්ඩො වා හොති විබ්භන්තකො වා නිගණ්ඨාදීසු අඤ්ඤතරො වා ද්වඞ්ගුලකෙසො [Pg.285] වා ඌනද්වඞ්ගුලකෙසො වා, තස්ස කෙසච්ඡෙදනකිච්චං නත්ථි, තස්මා භණ්ඩුකම්මං අනාපුච්ඡිත්වාපි තාදිසං පබ්බාජෙතුං වට්ටති. ද්වඞ්ගුලාතිරිත්තකෙසො පන යො හොති අන්තමසො එකසිඛාමත්තධරොපි, සො භණ්ඩුකම්මං ආපුච්ඡිත්වාව පබ්බාජෙතබ්බො. උපාලිවත්ථු මහාවිභඞ්ගෙ වුත්තනයමෙව.

Wenn es sich jedoch um ein großes Kloster handelt, in dem viele tausend Mönche wohnen, so ist es schwierig, alle Mönche zu versammeln, geschweige denn sie der Reihe nach zu befragen. In diesem Fall kann man sich in eine Teilschnittgrenze begeben oder an einen Fluss, ein Meer oder ähnliches gehen und ihn dort ordinieren. Wenn ein Kandidat jedoch frisch kahlgeschoren ist, oder gerade erst ausgetreten ist, oder einer der Nigaṇṭhas (Jainas) und dergleichen war, oder wenn seine Haarlänge zwei Fingerbreit oder weniger beträgt, so erübrigt sich das Scheren der Haare. Daher ist es zulässig, einen solchen Kandidaten auch ohne vorherige Erlaubnis für das Scheren des Hauptes zu ordinieren. Wer jedoch Haare hat, die länger als zwei Fingerbreit sind, und sei es auch nur ein einziger Haarschopf, der darf nur nach Einholung der Erlaubnis für das Scheren des Hauptes ordiniert werden. Die Geschichte von Upāli ist genau in der Weise zu verstehen, wie sie im Mahāvibhaṅga dargelegt ist.

100. අහිවාතකරොගෙනාති මාරිබ්‍යාධිනා; යත්‍ර හි සො රොගො උප්පජ්ජති, තං කුලං ද්විපදචතුප්පදං සබ්බං නස්සති, යො භිත්තිං වා ඡදනං වා භින්දිත්වා පලායති, තිරොගාමාදිගතො වා හොති, සො මුච්චති. තථා චෙත්ථ පිතාපුත්තා මුච්චිංසු. තෙන වුත්තං – ‘‘පිතාපුත්තකා සෙසා හොන්තී’’ති.

100. Mit der Bezeichnung „durch die Ahivātaka-Krankheit“ (Schlangengift-Krankheit) ist eine tödliche Seuche gemeint. Denn wo diese Krankheit ausbricht, geht diese ganze Familie zugrunde, sowohl Zweibeiner als auch Vierbeiner. Wer jedoch die Wand oder das Dach durchbricht und flieht oder sich in ein anderes Dorf begibt, der wird gerettet. Ebenso wurden hierbei Vater und Sohn gerettet. Daher wurde von den Rezitatoren gesagt: „Vater und Sohn blieben übrig.“

කාකුඩ්ඩෙපකන්ති යො වාමහත්ථෙන ලෙඩ්ඩුං ගහෙත්වා නිසින්නො සක්කොති ආගතාගතෙ කාකෙ උඩ්ඩාපෙත්වා පුරතො නික්ඛිත්තං භත්තං භුඤ්ජිතුං, අයං කාකුඩ්ඩෙපකො නාම, තං පබ්බාජෙතුං වට්ටති.

Unter „einem Krähenscheucher“ versteht man ein Kind, das im Sitzen mit der linken Hand eine Erdscholle halten und herbeifliegende Krähen verscheuchen kann, um die vor ihm hingestellte Speise zu essen. Ein solches Kind wird „Krähenscheucher“ genannt; es ist angemessen, ein solches ordinieren zu lassen (in die Hauslosigkeit entlassen).

102. ඉත්තරොති අප්පමත්තකො; කතිපාහමෙව වාසො භවිස්සතීති අත්ථො.

102. Mit „ittaro“ (gering/kurz) ist ein geringes Ausmaß gemeint; die Bedeutung ist, dass der Aufenthalt nur wenige Tage dauern wird.

103. ඔගණෙනාති පරිහීනගණෙන; අප්පමත්තකෙන භික්ඛුසඞ්ඝෙනාති අත්ථො. අබ්‍යත්තෙන යාවජීවන්ති එත්ථ සචායං වුඩ්ඪතරං ආචරියං න ලභති, උපසම්පදාය සට්ඨිවස්සො වා සත්තතිවස්සො වා හොතු, නවකතරස්සාපි බ්‍යත්තස්ස සන්තිකෙ උක්කුටිකං නිසීදිත්වා අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වා ‘‘ආචරියො මෙ ආවුසො හොහි, ආයස්මතො නිස්සාය වච්ඡාමී’’ති එවං තික්ඛත්තුං වත්වා නිස්සයො ගහෙතබ්බොව. ගාමප්පවෙසනං ආපුච්ඡන්තෙනාපි උක්කුටිකං නිසීදිත්වා අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වා ගාමප්පවෙසනං ආපුච්ඡාමි ආචරියා’’ති වත්තබ්බං. එස නයො සබ්බආපුච්ඡනෙසු. පඤ්චකඡක්කෙසු චෙත්ථ යත්තකං සුතං නිස්සයමුත්තකස්ස ඉච්ඡිතබ්බං, තං භික්ඛුනොවාදකවණ්ණනායං වුත්තං. තස්ස නත්ථිතාය ච අප්පස්සුතො; අත්ථිතාය ච බහුස්සුතොති වෙදිතබ්බො. සෙසං වුත්තනයෙනෙව.

103. Mit „ogaṇena“ (durch eine unvollständige Gruppe) ist eine verringerte Gruppe gemeint, das heißt, eine kleine Anzahl des Bhikkhu-Saṅgha. Zu der Stelle „durch einen Unerfahrenen lebenslang“ gilt Folgendes: Wenn dieser unerfahrene Mönch keinen Lehrer findet, der älter ist als er selbst – mag er auch sechzig oder siebzig Jahre seit seiner Ordination zählen –, so muss er bei einem erfahreneren Mönch, selbst wenn dieser jünger ist, in die Hocke gehen, die Hände ehrfurchtsvoll zusammenlegen und dreimal sprechen: „Sei mein Lehrer, Freund! Ich werde in Abhängigkeit von dir leben.“ So ist die Abhängigkeit (Nissaya) zu nehmen. Auch wenn er um Erlaubnis bittet, ein Dorf zu betreten, muss er sich hinhocken, die Hände zusammenlegen und sagen: „Ich bitte um Erlaubnis, das Dorf zu betreten, o Lehrer!“ Dies ist das Verfahren bei allen Bitten um Erlaubnis. Und was das Maß an gelerntem Wissen (Suta) in den Fünfer- und Sechsergruppen betrifft, das für einen von der Abhängigkeit befreiten Mönch verlangt wird, so wurde dies in der Erklärung der Bhikkhunovādaka-Schulungsregel dargelegt. Durch dessen Fehlen gilt man als „wenig gelehrt“ (appassuta) und durch dessen Vorhandensein als „vielgehört“ (bahussuta). Das Übrige ist genau wie bereits dargelegt zu verstehen.

කම්මාරභණ්ඩුවත්ථාදිකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die Angelegenheit des Schmiedesohns und andere Themen ist abgeschlossen.

රාහුලවත්ථුකථා

Die Geschichte über die Angelegenheit des Rāhula

105. යෙන [Pg.286] කපිලවත්ථු තෙන චාරිකං පක්කාමීති එත්ථ අයං අනුපුබ්බිකථා. සුද්ධොදනමහාරාජා කිර බොධිසත්තස්ස අභිනික්ඛමනදිවසතො පට්ඨාය ‘‘මම පුත්තො බුද්ධො භවිස්සාමීති නික්ඛන්තො, ජාතො නු ඛො බුද්ධො’’ති පවත්තිසවනත්ථං ඔහිතසොතොව විහරති. සො භගවතො පධානචරියඤ්ච සම්බොධිඤ්ච ධම්මචක්කප්පවත්තනාදීනි ච සුණන්තො ‘‘ඉදානි කිර මෙ පුත්තො රාජගහං උපනිස්සාය විහරතී’’ති සුත්වා එකං අමච්චං ආණාපෙසි – ‘‘අහං තාත වුඩ්ඪො මහල්ලකො, සාධු මෙ ජීවන්තස්සෙව පුත්තං දස්සෙහී’’ති. සො ‘‘සාධූ’’ති පටිස්සුණිත්වා පුරිසසහස්සපරිවාරො රාජගහං ගන්ත්වා භගවතො පාදෙ වන්දිත්වා නිසීදි. අථස්ස භගවා ධම්මකථං කථෙසි, සො පසීදිත්වා පබ්බජ්ජඤ්චෙව උපසම්පදඤ්ච යාචි. තතො නං භගවා එහිභික්ඛූපසම්පදාය උපසම්පාදෙසි, සො සපරිසො අරහත්තං පත්වා තත්ථෙව ඵලසමාපත්තිසුඛං අනුභවමානො විහාසි. රාජා තෙනෙව උපායෙන අපරෙපි අට්ඨ දූතෙ පහිණි, තෙපි සබ්බෙ සපරිසා තථෙව අරහත්තං පත්වා තත්ථෙව විහරිංසු. ‘‘ඉමිනා නාම කාරණෙන තෙ නාගච්ඡන්තී’’ති රඤ්ඤො කොචි පවත්තිමත්තම්පි ආරොචෙන්තො නත්ථි.

105. Zu der Passage „Er begab sich auf eine Wanderung nach Kapilavatthu“ ist dies die chronologische Erzählung: Es heißt, dass Großkönig Suddhodana seit dem Tag des Auszugs des Bodhisatta aufmerksam lauschte, um Nachrichten zu vernehmen, indem er dachte: „Mein Sohn ist mit dem Gedanken ausgezogen, ein Buddha zu werden. Ist er nun wohl ein Buddha geworden?“ Als er von der anstrengenden Praxis des Erhabenen, seiner Erleuchtung, der Ingangsetzung des Rades der Lehre und anderen Ereignissen hörte und vernahm: „Jetzt verweilt mein Sohn in Abhängigkeit von Rājagaha“, befahl er einem Minister: „Mein Lieber, ich bin alt und hinfällig. Bitte zeige mir meinen Sohn, solange ich noch lebe.“ Dieser willigte mit den Worten „Sehr wohl“ ein, reiste in Begleitung von tausend Männern nach Rājagaha, verneigte sich vor den Füßen des Erhabenen und setzte sich nieder. Da hielt der Erhabene für ihn eine Lehrrede. Er gewann tiefes Vertrauen und bat um die Hauslosenweihe sowie die höhere Ordination. Daraufhin ordinierte ihn der Erhabene durch die Ehi-Bhikkhu-Ordination. Er erlangte samt seinem Gefolge die Arahatschaft und verwelte genau dort, während er das Glück der Frucht-Errungenschaft (Phalasamāpatti) genoss. Auf dieselbe Weise sandte der König nacheinander weitere acht Boten aus. Auch sie alle erlangten samt ihrem Gefolge ebenso die Arahatschaft und verweilten ebendort. Es gab niemanden, der dem König auch nur die bloße Nachricht überbrachte: „Aus diesem Grunde kommen sie nicht zurück.“

අථ රාජා බොධිසත්තෙන සද්ධිං එකදිවසංජාතං කාළුදායිං නාම අමච්චං පහිණිතුකාමො පුරිමනයෙනෙව යාචි, සො ‘‘සචෙ අහං පබ්බජිතුං ලභාමි, දස්සෙස්සාමී’’ති ආහ. තං රාජා ‘‘පබ්බජිත්වාපි මෙ පුත්තං දස්සෙහී’’ති පහිණි; සොපි පුරිසසහස්සපරිවාරො ගන්ත්වා තථෙව සපරිවාරො අරහත්තං පාපුණි. සො එකදිවසං සම්භතෙසු සබ්බසස්සෙසු විස්සට්ඨකම්මන්තෙසු ජනපදමනුස්සෙසු පුප්ඵිතෙසු ථලජජලජපුප්ඵෙසු පටිපජ්ජනක්ඛමෙ මග්ගෙ භගවන්තං වන්දිත්වා සට්ඨිමත්තාහි ගාථාහි ගමනවණ්ණං වණ්ණෙසි. භගවා ‘‘කිමෙත’’න්ති පුච්ඡි. ‘‘භන්තෙ තුම්හාකං පිතා සුද්ධොදනමහාරාජා මහල්ලකොම්හි, ජීවන්තස්සෙව මෙ පුත්තං දස්සෙහී’’ති මං පෙසෙසි, සාධු භන්තෙ භගවා ඤාතකානං සඞ්ගහං කරොතු, කාලො චාරිකං පක්කමිතුන්ති. තෙන හි සඞ්ඝස්ස ආරොචෙහි, ‘‘භික්ඛූ ගමියවත්තං පූරෙස්සන්තී’’ති. ‘‘සාධු භන්තෙ’’ති ථෙරො තථා අකාසි. භගවා අඞ්ගමගධවාසීනං කුලපුත්තානං දසහි සහස්සෙහි කපිලවත්ථුවාසීනං දසහීති සබ්බෙහෙව වීසතිසහස්සෙහි [Pg.287] ඛීණාසවෙහි පරිවුතො රාජගහා නික්ඛමිත්වා රාජගහතො සට්ඨියොජනිකං කපිලවත්ථුං දිවසෙ දිවසෙ යොජනං ගච්ඡන්තො ද්වීහි මාසෙහි පාපුණිස්සාමීති අතුරිතචාරිකං පක්කාමි. තෙන වුත්තං – ‘‘යෙන කපිලවත්ථු තෙන චාරිකං පක්කාමී’’ති.

Daraufhin bat der König den Minister namens Kāḷudāyī, der am selben Tag wie der Bodhisatta geboren worden war und den er auszusenden wünschte, in der gleichen Weise wie zuvor. Dieser sagte: „Wenn ich das Recht erhalte, die Hauslosenweihe zu empfangen, werde ich ihn Euch zeigen.“ Der König sandte ihn aus mit den Worten: „Selbst wenn du ordiniert bist, zeige mir meinen Sohn!“ Auch er reiste in Begleitung von tausend Männern dorthin und erlangte ebenso samt seinem Gefolge die Arahatschaft. Eines Tages, als alle Ernten eingebracht waren, die Menschen auf dem Land ihre Arbeit ruhen ließen, die Land- und Wasserblumen in voller Blüte standen und die Wege gut begehbar waren, verneigte sich vor dem Erhabenen und besang mit rund sechzig Strophen die Vorzüge der Reise. Der Erhabene fragte: „Was hat dies zu bedeuten?“ Er antwortete: „Herr, Ihr Vater, Großkönig Suddhodana, hat mich gesandt mit den Worten: „Ich bin alt. Zeige mir meinen Sohn, solange ich noch lebe.“ Es wäre gut, Herr, wenn der Erhabene seinen Verwandten Beistand leisten würde. Es ist an der Zeit, sich auf die Wanderung zu begeben.“ Der Erhabene sprach: „Nun gut, verkünde es der Gemeinschaft. Die Mönche werden die Pflichten für die Abreisenden erfüllen.“ Der Thera willigte mit den Worten „Sehr wohl, Herr“ ein und tat so. Der Erhabene zog, umgeben von zehntausend Edelsöhnen, die in Aṅga und Magadha lebten, und zehntausend Edelsöhnen aus Kapilavatthu – also insgesamt von zwanzigtausend Triebversiegten (Arahats) begleitet – aus Rājagaha aus. Er legte auf dem Weg in das sechzig Yojanas von Rājagaha entfernte Kapilavatthu täglich eine Yojana zurück, mit dem Gedanken, es in zwei Monaten zu erreichen, und begab sich auf eine gemächliche Wanderung. Daher wurde gesagt: „Er begab sich auf eine Wanderung nach Kapilavatthu.“

එවං පක්කන්තෙ ච භගවති උදායිත්ථෙරො නික්ඛන්තදිවසතො පට්ඨාය සුද්ධොදනමහාරාජස්ස ගෙහෙ භත්තකිච්චං කරොති. රාජා ථෙරං පරිවිසිත්වා පත්තං ගන්ධචුණ්ණෙන උබ්බට්ටෙත්වා උත්තමභොජනස්ස පූරෙත්වා ‘‘භගවතො දෙහී’’ති ථෙරස්ස හත්ථෙ ඨපෙති. ථෙරොපි තථෙව කරොති. ඉති භගවා අන්තරාමග්ගෙ රඤ්ඤොයෙව පිණ්ඩපාතං පරිභුඤ්ජි. ථෙරොපි ච භත්තකිච්චාවසානෙ දිවසෙ දිවසෙ රඤ්ඤො ආරොචෙති ‘‘අජ්ජ භගවා එත්තකං ආගතො’’ති, බුද්ධගුණපටිසංයුත්තාය ච කථාය සාකියානං භගවති සද්ධං උප්පාදෙසි. තෙනෙව නං භගවා ‘‘එතදග්ගං, භික්ඛවෙ, මම සාවකානං භික්ඛූනං කුලප්පසාදකානං යදිදං කාළුදායී’’ති එතදග්ගෙ ඨපෙසි.

Und nachdem der Erhabene so aufgebrochen war, nahm der Thera Udāyī vom Tag des Aufbruchs an seine Mahlzeiten im Palast des Großkönigs Suddhodana ein. Der König bediente den Thera mit Speisen, rieb die Almosenschale mit Duftpulver aus, füllte sie mit erlesener Nahrung und legte sie dem Thera in die Hand mit den Worten: „Gib dies dem Erhabenen.“ Der Thera tat genau so. Auf diese Weise verzehrte der Erhabene auf dem Reiseweg die Almosenspeise des Königs selbst. Zudem berichtete der Thera dem König jeden Tag nach Beendigung des Mahles: „Heute ist der Erhabene so weit gelangt.“ Und durch Reden über die Tugenden des Buddha erweckte er bei den Sakyern tiefes Vertrauen in den Erhabenen. Aus diesem Grund setzte ihn der Erhabene auf den höchsten Ehrenplatz (Etadagga) unter den Mönchen mit den Worten: „Ihr Mönche, der Vorzüglichste unter meinen jüngernden Mönchen, die Familien Vertrauen einflößen, ist Kāḷudāyī.“

සාකියාපි ඛො අනුප්පත්තෙ භගවති ‘‘අම්හාකං ඤාතිසෙට්ඨං පස්සිස්සාමා’’ති සන්නිපතිත්වා භගවතො වසනට්ඨානං වීමංසමානා නිග්‍රොධසක්කස්ස ආරාමො රමණීයොති සල්ලක්ඛෙත්වා තත්ථ සබ්බං පටිජග්ගනවිධිං කාරෙත්වා ගන්ධපුප්ඵාදිහත්ථා පච්චුග්ගමනං කරොන්තා සබ්බාලඞ්කාරපටිමණ්ඩිතෙ දහරදහරෙ නාගරිකදාරකෙ ච දාරිකායො ච පඨමං පහිණිංසු, තතො රාජකුමාරෙ ච රාජකුමාරිකායො ච තෙසං අනන්තරා සාමං ගන්ත්වා ගන්ධපුප්ඵචුණ්ණාදීහි පූජයමානා භගවන්තං ගහෙත්වා නිග්‍රොධාරාමමෙව අගමංසු. තත්‍ර භගවා වීසතිසහස්සඛීණාසවපරිවුතො පඤ්ඤත්තවරබුද්ධාසනෙ නිසීදි. සාකියා මානජාතිකා මානථද්ධා, තෙ ‘‘සිද්ධත්ථකුමාරො අම්හෙහි දහරතරොව අම්හාකං කනිට්ඨො, භාගිනෙය්‍යො, පුත්තො, නත්තා’’ති චින්තෙත්වා දහරදහරෙ රාජකුමාරෙ ආහංසු – ‘‘තුම්හෙ වන්දථ, මයං තුම්හාකං පිට්ඨිතො නිසීදිස්සාමා’’ති.

Als der Erhabene angekommen war, versammelten sich auch die Sakyer und dachten: „Wir wollen unseren edelsten Verwandten sehen.“ Während sie nach einem geeigneten Aufenthaltsort für den Erhabenen Ausschau hielten, befanden sie: „Der Park des Sakyers Nigrodha ist lieblich.“ Sie ließen dort alle Vorbereitungen zur Reinigung und Herrichtung treffen. Mit Duftstoffen, Blumen und anderen Opfergaben in den Händen machten sie sich auf den Weg, um ihn zu empfangen. Zuerst sandten sie die ganz jungen Knaben und Mädchen der Stadt voraus, die mit allem Schmuck verziert waren. Danach folgten die Prinzen und Prinzessinnen, und unmittelbar nach diesen gingen die Erwachsenen selbst hin. Während sie ihn mit Blumen, Duftpulvern und anderem verehrten, geleiteten sie den Erhabenen und begaben sich direkt zum Nigrodha-Park. Dort setzte sich der Erhabene, umgeben von zwanzigtausend Triebversiegten, auf den für ihn hergerichteten, edlen Buddhasitz. Die Sakyer jedoch waren von stolzer Natur und starr vor Hochmut. Sie dachten: „Der Prinz Siddhattha ist viel jünger als wir; er ist unser jüngerer Bruder, unser Neffe, unser Sohn oder unser Enkel“, und sprachen zu den ganz jungen Prinzen: „Erweist ihr ihm Ehrerbietung! Wir werden uns hinter euch setzen.“

තෙසු එවං නිසින්නෙසු භගවා තෙසං අජ්ඣාසයං ඔලොකෙත්වා ‘‘න මං ඤාතී වන්දන්ති, හන්ද නෙ වන්දාපයිස්සාමී’’ති අභිඤ්ඤාපාදකං චතුත්ථජ්ඣානං සමාපජ්ජිත්වා වුට්ඨාය ඉද්ධියා ආකාසං අබ්භුග්ගන්ත්වා තෙසං සීසෙ පාදපංසුං ඔකිරමානො [Pg.288] විය කණ්ඩම්බමූලෙ යමකපාටිහාරියසදිසං පාටිහාරියමකාසි. රාජා තං අච්ඡරියං දිස්වා ආහ – ‘‘භගවා තුම්හාකං මඞ්ගලදිවසෙ බ්‍රාහ්මණස්ස වන්දනත්ථං උපනීතානං පාදෙ වො පරිවත්තිත්වා බ්‍රාහ්මණස්ස මත්ථකෙ පතිට්ඨිතෙ දිස්වාපි අහං තුම්හෙ වන්දිං, අයං මෙ පඨමවන්දනා. වප්පමඞ්ගලදිවසෙ ජම්බුච්ඡායාය සිරිසයනෙ නිපන්නානං වො ජම්බුච්ඡායාය අපරිවත්තනං දිස්වාපි පාදෙ වන්දිං, අයං මෙ දුතියවන්දනා. ඉදානි ඉමං අදිට්ඨපුබ්බං පාටිහාරියං දිස්වාපි තුම්හාකං පාදෙ වන්දාමි, අයං මෙ තතියවන්දනා’’ති.

Als jene so dasaßen, blickte der Erhabene in ihre Gesinnung und dachte: „Meine Verwandten erweisen mir keine Ehrerbietung. Wohlan, ich werde bewirken, dass sie sich vor mir verneigen.“ Er trat in die vierte Vertiefung (Jhāna) ein, die als Grundlage für die höheren Geisteskräfte dient, erhob sich daraus, stieg mit übernatürlicher Macht in die Luft empor und vollbrachte – gleichsam als würde er den Staub seiner Füße auf ihre Häupter streuen – ein Wunder, das dem Zwillingswunder am Fuße des Kaṇḍamba-Mangobaums glich. Als der König dieses Wunder sah, sprach er: „O Erhabener! Als Ihr an Eurem glückbringenden Tag der Namensgebung dargebracht wurdet, um dem Brahmanen Ehrerbietung zu erweisen, sah ich, wie sich Eure Füße umdrehten und auf dem Haupt des Brahmanen ruhten, und ich verneigte mich vor Euch. Dies war meine erste Ehrerbietung. Als Ihr am Tag des feierlichen Pflügens im Schatten des Jambu-Baumes auf dem Prachtlager lagt, sah ich, dass sich der Schatten des Jambu-Baumes nicht verändert hatte, und ich verneigte mich vor Euren Füßen. Dies war meine zweite Ehrerbietung. Und nun, da ich dieses nie zuvor gesehene Wunder schaue, verneige ich mich vor Euren Füßen. Dies ist meine dritte Ehrerbietung.“

සුද්ධොදනමහාරාජෙන පන වන්දිතෙ භගවති අවන්දිත්වා ඨිතො නාම එකසාකියොපි නාහොසි, සබ්බෙයෙව වන්දිංසු. ඉති භගවා ඤාතයො වන්දාපෙත්වා ආකාසතො ඔරුය්හ පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි. නිසින්නෙ භගවති සිඛාප්පත්තො ඤාතිසමාගමො අහොසි, සබ්බෙ එකග්ගා සන්නිපතිංසු. තතො මහාමෙඝො පොක්ඛරවස්සං වස්සි, තම්බවණ්ණමුදකං හෙට්ඨා විරවන්තං ගච්ඡති. කස්සචි සරීරෙ එකබින්දුමත්තම්පි න පතති, තං දිස්වා සබ්බෙ අච්ඡරියබ්භුතජාතා අහෙසුං. භගවා ‘‘න ඉදානෙව මය්හං ඤාතිසමාගමෙ පොක්ඛරවස්සං වස්සති, අතීතෙපි වස්සී’’ති ඉමිස්සා අට්ඨුප්පත්තියා වෙස්සන්තරජාතකං කථෙසි. ධම්මදෙසනං සුත්වා සබ්බෙ උට්ඨාය වන්දිත්වා පදක්ඛිණං කත්වා පක්කමිංසු. එකොපි රාජා වා රාජමහාමත්තො වා ‘‘ස්වෙ අම්හාකං භික්ඛං ගණ්හථා’’ති වත්වා ගතො නාම නත්ථි.

Nachdem jedoch der Großkönig Suddhodana dem Erhabenen Ehrerbietung erwiesen hatte, gab es keinen einzigen Sakyer mehr, der stehen blieb, ohne sich zu verneigen; sie alle verneigten sich. So veranlasste der Erhabene seine Verwandten, ihm Ehrerbietung zu erweisen, stieg aus der Luft herab und setzte sich auf den hergerichteten Sitz. Als der Erhabene Platz genommen hatte, erreichte die Versammlung der Verwandten ihren Höhepunkt, und alle versammelten sich mit vollkommener Aufmerksamkeit. Da ließ eine mächtige Regenwolke einen Pokkhara-Regen (Lotusblatt-Regen) herabfallen; das kupferfarbene Wasser floss rauschend zu Boden. Doch auf den Körper von jemandem, der nicht nass werden wollte, fiel nicht ein einziger Tropfen. Als sie dies sahen, gerieten sie alle in großes Staunen und Verwunderung. Der Erhabene sprach: „Nicht erst jetzt regnet es bei der Versammlung meiner Verwandten diesen Pokkhara-Regen, auch in der Vergangenheit hat es bereits so geregnet“, und aus diesem Anlass verkündete er das Vessantara-Jātaka. Nachdem die Lehrrede beendet war, erhoben sich alle, verneigten sich ehrfurchtsvoll, umwandelten ihn rechtsherum und gingen fort. Doch kein einziger, weder ein König noch ein hoher Minister, ging weg, nachdem er gesagt hätte: „Nehmt morgen unsere Speisegaben an.“

භගවා දුතියදිවසෙ වීසතිභික්ඛුසහස්සපරිවාරො කපිලවත්ථුං පිණ්ඩාය පාවිසි, න කොචි පච්චුග්ගන්ත්වා නිමන්තෙසි වා පත්තං වා අග්ගහෙසි. භගවා ඉන්දඛීලෙ ඨිතො ආවජ්ජෙසි – ‘‘කථං නු ඛො පුබ්බෙ බුද්ධා කුලනගරෙ පිණ්ඩාය චරිංසු, කිං උප්පටිපාටියා ඉස්සරජනානං ඝරානි අගමංසු, උදාහු සපදානචාරිකං චරිංසූ’’ති. තතො එකබුද්ධස්සපි උප්පටිපාටියා ගමනං අදිස්වා ‘‘මයාපි ඉදානි අයමෙව වංසො අයං පවෙණී පග්ගහෙතබ්බා, ආයතිඤ්ච මෙ සාවකාපි මමෙව අනුසික්ඛන්තා පිණ්ඩචාරියවත්තං පූරෙස්සන්තී’’ති කොටියං නිවිට්ඨගෙහතො පට්ඨාය සපදානං පිණ්ඩාය චරති. ‘‘අය්‍යො කිර සිද්ධත්ථකුමාරො පිණ්ඩාය චරතී’’ති චතුභූමකාදීසු පාසාදෙසු සීහපඤ්ජරං විවරිත්වා මහාජනො දස්සනබ්‍යාවටො අහොසි. රාහුලමාතාපි දෙවී ‘‘අය්‍යපුත්තො කිර ඉමස්මිංයෙව නගරෙ මහතා රාජානුභාවෙන [Pg.289] සුවණ්ණසිවිකාදීහි විචරිත්වා ඉදානි කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායවත්ථවසනො කපාලහත්ථො පිණ්ඩාය චරති, ‘‘සොභති නු ඛො නො වා’’ති සීහපඤ්ජරං විවරිත්වා ඔලොකයමානා භගවන්තං නානාවිරාගසමුජ්ජලාය සරීරප්පභාය නගරවීථියො ඔභාසෙත්වා බුද්ධසිරියා විරොචමානං දිස්වා උණ්හීසතො පට්ඨාය යාව පාදතලා නරසීහගාථාහි නාම අට්ඨහි ගාථාහි අභිත්ථවිත්වා රඤ්ඤො සන්තිකං ගන්ත්වා ‘‘තුම්හාකං පුත්තො පිණ්ඩාය චරතී’’ති රඤ්ඤො ආරොචෙසි. රාජා සංවිග්ගහදයො හත්ථෙන සාටකං සණ්ඨාපයමානො තුරිතතුරිතං නික්ඛමිත්වා වෙගෙන ගන්ත්වා භගවතො පුරතො ඨත්වා ආහ – ‘‘කිං භන්තෙ අම්හෙ ලජ්ජාපෙථ, කිමත්ථං පිණ්ඩාය චරථ, කිං එත්තකානං භික්ඛූනං න සක්කා භත්තං ලද්ධුන්ති එවංසඤ්ඤිනො අහුවත්ථා’’ති. වංසචාරිත්තමෙතං මහාරාජ අම්හාකන්ති. නනු භන්තෙ අම්හාකං මහාසම්මතඛත්තියවංසො නාම වංසො, තත්ථ ච එකඛත්තියොපි භික්ඛාචාරො නාම නත්ථීති. අයං මහාරාජ වංසො නාම තව වංසො, අම්හාකං පන බුද්ධවංසො වංසො නාම, සබ්බබුද්ධා ච පිණ්ඩචාරිකා අහෙසුන්ති අන්තරවීථියං ඨිතොව –

Am zweiten Tag begab sich der Erhabene, umgeben von zwanzigtausend Mönchen, nach Kapilavatthu auf Almosengang. Niemand ging ihm entgegen, um ihn einzuladen oder ihm die Almosenschale abzunehmen. Da blieb der Erhabene an der Stadtschwelle stehen und überlegte: „Wie sind wohl die früheren Buddhas in der Stadt ihrer Verwandten auf Almosengang gegangen? Gingen sie unregelmäßig zu den Häusern der Reichen und Mächtigen, oder hielten sie sich an den ununterbrochenen Almosengang von Haus zu Haus?“ Da er bei keinem einzigen Buddha ein unregelmäßiges Gehen sah, dachte er: „Auch ich muss nun diese Ahnenreihe, diese Tradition aufrechterhalten. Und in Zukunft werden auch meine Schüler, mir nacheifernd, die Pflicht des Almosengangs erfüllen.“ So ging er, beim äußersten Haus am Rande beginnend, der Reihe nach von Haus zu Haus um Almosen. „Der edle Prinz Siddhattha geht um Almosen!“, hieß es. Da öffneten die Menschen in den vierstöckigen Palästen die Löwenfenster, und die Volksmenge blickte aufmerksam hinab. Auch Königin Yasodharā, die Mutter Rāhulas, dachte: „Der Herrschersohn, der einst in dieser Stadt mit großer königlicher Pracht in goldenen Sänften umherfuhr, hat nun Haar und Bart geschoren, trägt das gelb-rote Gewand, hält eine Almosenschale in der Hand und geht um Almosen. Steht ihm das wohl an oder nicht?“ Sie öffnete das Löwenfenster, blickte hinaus und sah den Erhabenen, wie er die Straßen der Stadt mit dem in verschiedenen Farben strahlenden Glanz seines Körpers erleuchtete und in der Pracht eines Buddha erglänzte. Angefangen von seinem Schädelhöcker bis hinab zu seinen Fußsohlen lobpries sie ihn mit den acht Strophen, die als die „Narasīha-Strophen“ bekannt sind. Dann begab sie sich zum König und berichtete ihm: „Euer Sohn geht um Almosen.“ Der König war im Herzen tief erschüttert. Während er mit der Hand sein Gewand ordnete, eilte er hastig hinaus, lief geschwind herbei, stellte sich vor den Erhabenen und sprach: „Warum, o Herr, beschämt Ihr uns? Warum geht Ihr um Almosen? Dachtet Ihr etwa, es sei unmöglich, für so viele Mönche Nahrung zu erhalten?“ – „O Großkönig, dies ist der Brauch unserer Ahnenreihe“, sprach der Erhabene. – „But Herr, ist unsere Ahnenreihe nicht das Geschlecht der Mahāsammata-Kriegerkönige? Und in diesem Geschlecht gab es nicht einen einzigen Krieger, der auf Almosengang ging!“ – „Dieses Geschlecht, o Großkönig, ist deine Ahnenreihe. Unsere Ahnenreihe jedoch ist die Linie der Buddhas. Und alle Buddhas sind auf Almosengang gegangen.“ So sprach er, während er mitten auf der Straße stehen blieb, und verkündete:

‘‘උත්තිට්ඨෙ නප්පමජ්ජෙය්‍ය, ධම්මං සුචරිතං චරෙ;

ධම්මචාරී සුඛං සෙති, අස්මිං ලොකෙ පරම්හි චා’’ති.

„Beim Almosengang sei man nicht säumig, die Tugend übe man auf rechte Weise; wer die Tugend übt, der lebt in Glück, in dieser Welt wie auch in jener.“

ඉමං ගාථමාහ. ගාථාපරියොසානෙ රාජා සොතාපත්තිඵලං සච්ඡාකාසි.

Diese Strophe sprach er. Am Ende der Strophe verwirklichte der König die Frucht des Stromeintritts (Sotāpatti-phala).

‘‘ධම්මං චරෙ සුචරිතං, න නං දුච්චරිතං චරෙ;

ධම්මචාරී සුඛං සෙති, අස්මිං ලොකෙ පරම්හි චා’’ති.

„Die Tugend übe man auf rechte Weise, nicht übe man sie auf schlechte Weise; wer die Tugend übt, der lebt in Glück, in dieser Welt wie auch in jener.“

ඉමං පන ගාථං සුත්වා සකදාගාමිඵලෙ පතිට්ඨාසි, ධම්මපාලජාතකං සුත්වා අනාගාමිඵලෙ පතිට්ඨාසි, මරණසමයෙ සෙතච්ඡත්තස්ස හෙට්ඨා සිරිසයනෙ නිපන්නොයෙව අරහත්තං පාපුණි. අරඤ්ඤවාසෙන පධානානුයොගකිච්චං රඤ්ඤො නාහොසි.

Nachdem er ferner diese Strophe gehört hatte, festigte er sich in der Frucht der Einmalkehr (Sakadāgāmi-phala); nachdem er das Dhammapāla-Jātaka gehört hatte, festigte er sich in der Frucht der Nichtkehr (Anāgāmi-phala); zur Zeit seines Todes schließlich, während er auf dem Prachtbett unter dem weißen Ehrenschirm lag, erlangte er die Arhatschaft. Für den König war es nicht notwendig, im Wald zu leben, um die Pflichten der meditativen Anstrengung zu erfüllen.

සොතාපත්තිඵලඤ්ච සච්ඡිකත්වා එව පන භගවතො පත්තං ගහෙත්වා සපරිසං භගවන්තං මහාපාසාදං ආරොපෙත්වා පණීතෙන ඛාදනීයෙන භොජනීයෙන පරිවිසි. භත්තකිච්චාවසානෙ සබ්බං ඉත්ථාගාරං ආගන්ත්වා භගවන්තං වන්දි ඨපෙත්වා රාහුලමාතරං. සා පන ‘‘ගච්ඡ අය්‍යපුත්තං වන්දාහී’’ති පරිජනෙන වුච්චමානාපි ‘‘සචෙ මය්හං ගුණො අත්ථි, සයමෙව අය්‍යපුත්තො ආගමිස්සති[Pg.290], ආගතං නං වන්දිස්සාමී’’ති වත්වා න අගමාසි. අථ භගවා රාජානං පත්තං ගාහාපෙත්වා ද්වීහි අග්ගසාවකෙහි සද්ධිං රාජධීතාය සිරිගබ්භං ගන්ත්වා ‘‘රාජධීතා යථාරුචියා වන්දමානා න කිඤ්චි වත්තබ්බා’’ති වත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි. සා වෙගෙන ආගන්ත්වා ගොප්ඵකෙසු ගහෙත්වා පාදපිට්ඨියං සීසං පරිවත්තෙත්වා පරිවත්තෙත්වා යථාජ්ඣාසයං වන්දි.

Nachdem er jedoch die Frucht des Stromeintritts verwirklicht hatte, nahm er die Almosenschale des Erhabenen, führte den Erhabenen mitsamt seiner Gefolgschaft hinauf in den prächtigen Palast und bediente sie mit erlesenen festen und weichen Speisen. Nach Beendigung des Mahles kam der gesamte Harem, ausgenommen die Mutter Rāhulas, herbei und erwies dem Erhabenen die Ehrerbietung. Sie aber ging nicht hin, obwohl sie von ihrer Gefolgschaft gedrängt wurde: ‚Geh und erweise dem Edlen deine Ehrerbietung!‘, sondern sagte: ‚Wenn ich irgendeinen Verdienst besitze, wird der Edle selbst zu mir kommen. Wenn er gekommen ist, werde ich ihn verehren.‘ Daraufhin ließ der Erhabene den König Seine Almosenschale tragen, begab sich zusammen mit den beiden Hauptschülern in das Prachtgemach der Königstochter und setzte sich auf den bereiteten Sitz, nachdem er angewiesen hatte: ‚Man soll der Königstochter nichts sagen, wenn sie mich nach ihrem eigenen Wunsch verehrt.‘ Sie kam rasch herbei, ergriff Seine Knöchel, schmiegte ihr Haupt wieder und wieder an Seinen Fußrücken und verehrte ihn ganz nach ihrem Herzenswunsch.

රාජා රාජධීතාය භගවති සිනෙහබහුමානාදිගුණසම්පත්තිං කථෙසි. භගවා ‘‘අනච්ඡරියං මහාරාජ යං ඉදානි පරිපක්කෙ ඤාණෙ තයා රක්ඛියමානා රාජධීතා අත්තානං රක්ඛි, සා පුබ්බෙ අනාරක්ඛා පබ්බතපාදෙ විචරමානා අපරිපක්කෙ ඤාණෙ අත්තානං රක්ඛී’’ති වත්වා චන්දකින්නරීජාතකං කථෙසි.

Der König berichtete dem Erhabenen von der Fülle der Liebe, der großen Achtung und den weiteren Tugenden der Königstochter gegenüber dem Erhabenen. Der Erhabene sprach: ‚Es ist nicht verwunderlich, o großer König, dass die Königstochter sich jetzt, da ihre Erkenntnis gereift ist und sie von dir behütet wird, selbst schützt. Zuvor jedoch, als sie ungeschützt am Fuße der Berge umherstreifte und ihre Erkenntnis noch ungereift war, hat sie sich ebenfalls selbst geschützt‘, und er erzählte das Candakinnarī-Jātaka.

තංදිවසමෙව ච නන්දරාජකුමාරස්ස කෙසවිස්සජ්ජනං පට්ටබන්ධො ඝරමඞ්ගලං ආවාහමඞ්ගලං ඡත්තමඞ්ගලන්ති පඤ්ච මහාමඞ්ගලානි හොන්ති. භගවා නන්දං පත්තං ගාහාපෙත්වා මඞ්ගලං වත්වා උට්ඨායාසනා පක්කාමි. ජනපදකල්‍යාණී කුමාරං ගච්ඡන්තං දිස්වා ‘‘තුවටං ඛො අය්‍යපුත්ත ආගච්ඡෙය්‍යාසී’’ති වත්වා ගීවං පසාරෙත්වා ඔලොකෙසි. සොපි භගවන්තං ‘‘පත්තං ගණ්හථා’’ති වත්තුං අවිසහමානො විහාරංයෙව අගමාසි. තං අනිච්ඡමානංයෙව භගවා පබ්බාජෙසි. ඉති භගවා කපිලපුරං ආගන්ත්වා දුතියදිවසෙ නන්දං පබ්බාජෙසි.

Und an ebendiesem Tag fielen für den Prinzen Nanda fünf große feierliche Anlässe zusammen: das Lösen des Haarknotens, das Binden des Stirnbandes, das Einweihungsfest des Palastes, das Hochzeitsfest und das Schirmfest. Der Erhabene ließ Nanda die Almosenschale tragen, sprach Segenswünsche aus, erhob sich von Seinem Sitz und ging fort. Janapadakalyāṇī sah den Prinzen weggehen, streckte ihren Hals, blickte ihm nach und sagte: ‚Komm geschwind wieder zurück, o Edler!‘ Auch er wagte es nicht, zum Erhabenen zu sagen: ‚Nehmt die Almosenschale zurück‘, und ging mit bis zum Kloster. Obwohl er es gar nicht wünschte, ließ der Erhabene ihn die Hauslosigkeit antreten. So ordinierte der Erhabene Nanda am zweiten Tag nach Seiner Ankunft in Kapilavatthu.

සත්තමෙ දිවසෙ රාහුලමාතා කුමාරං අලඞ්කරිත්වා භගවතො සන්තිකං පෙසෙසි – ‘‘පස්ස තාත එතං වීසතිසහස්සසමණපරිවුතං සුවණ්ණවණ්ණං බ්‍රහ්මරූපවණ්ණං සමණං, අයං තෙ පිතා, එතස්ස මහන්තා නිධයො අහෙසුං, ත්‍යස්ස නික්ඛමනතො පට්ඨාය න පස්සාම, ගච්ඡ නං දායජ්ජං යාච, අහං තාත කුමාරො ඡත්තං උස්සාපෙත්වා චක්කවත්තී භවිස්සාමි, ධනෙන මෙ අත්ථො, ධනං මෙ දෙහි, සාමිකො හි පුත්තො පිතුසන්තකස්සා’’ති. රාහුලකුමාරො භගවතො සන්තිකං ගන්ත්වාව පිතුසිනෙහං පටිලභිත්වා හට්ඨචිත්තො ‘‘සුඛා තෙ සමණ ඡායා’’ති වත්වා අඤ්ඤම්පි බහුං අත්තනො අනුරූපං වදන්තො අට්ඨාසි. භගවා කතභත්තකිච්චො අනුමොදනං කත්වා උට්ඨායාසනා පක්කාමි. කුමාරොපි ‘‘දායජ්ජං මෙ සමණ දෙහි, දායජ්ජං මෙ සමණ දෙහී’’ති භගවන්තං අනුබන්ධි. තෙන වුත්තං – ‘‘අනුපුබ්බෙන චාරිකං චරමානො යෙන කපිලවත්ථු…පෙ… දායජ්ජං මෙ සමණ දෙහී’’ති.

Am siebten Tag schmückte die Mutter Rāhulas den Knaben und sandte ihn zum Erhabenen mit den Worten: ‚Sieh, mein Lieber, jenen Asketen, der von zwanzigtausend Asketen umgeben ist, von goldener Farbe und erhabener Gestalt wie ein Brahma. Das ist dein Vater. Er besaß einst große Schätze. Seit er in die Hauslosigkeit zog, haben wir sie nicht mehr gesehen. Geh hin und fordere dein Erbe von ihm ein. Sprich: „Vater, ich bin ein Prinz und werde, sobald ich den weißen Schirm aufgerichtet habe, ein Weltherrscher sein. Ich benötige Vermögen. Gib mir mein Erbe! Denn der Sohn ist der rechtmäßige Eigentümer des väterlichen Besitzes.“‘ Kaum war der Prinz Rāhula zum Erhabenen gelangt, erwachte in ihm die Liebe zu seinem Vater. Mit freudigem Herzen sagte er: ‚Angenehm ist dein Schatten, o Asket!‘, und blieb dort stehen, während er noch viele andere ihm angemessene Worte sprach. Nachdem der Erhabene das Mahl beendet und den Danksegen gesprochen hatte, erhob er sich von Seinem Sitz und ging fort. Auch der Knabe folgte dem Erhabenen auf dem Fuß und rief: ‚Gib mir mein Erbe, o Asket! Gib mir mein Erbe, o Asket!‘ Deshalb wurde von den Redaktoren des Konzils gesagt: ‚Als er auf seiner schrittweisen Wanderung nach Kapilavatthu gelangte... u.s.w. ... „Gib mir mein Erbe, o Asket!“‘

අථ [Pg.291] ඛො භගවා ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං ආමන්තෙසීති භගවා කුමාරං න නිවත්තාපෙසි, පරිජනොපි භගවතා සද්ධිං ගච්ඡන්තං නිවත්තෙතුං න විසහති. අථ ආරාමං ගන්ත්වා ‘‘යං අයං පිතුසන්තකං ධනං ඉච්ඡති, තං වට්ටානුගතං සවිඝාතකං, හන්දස්ස බොධිමණ්ඩෙ පටිලද්ධං සත්තවිධං අරියධනං දෙමි, ලොකුත්තරදායජ්ජස්ස නං සාමිකං කරොමී’’ති ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං ආමන්තෙසි. ආමන්තෙත්වා ච පනාහ – ‘‘තෙන හි ත්වං සාරිපුත්ත රාහුලකුමාරං පබ්බාජෙහී’’ති. යස්මා අයං දායජ්ජං යාචති, තස්මා නං ලොකුත්තරදායජ්ජපටිලාභාය පබ්බාජෙහීති අත්ථො.

Die Worte „Da wandte sich der Erhabene an den Ehrwürdigen Sāriputta“ besagen: Der Erhabene schickte den Knaben nicht zurück, und auch seine Gefolgschaft wagte nicht, den Knaben, der mit dem Erhabenen mitging, zurückzuhalten. Als Er schließlich im Kloster angekommen war, dachte Er: ‚Der väterliche Reichtum, den dieser Knabe begehrt, ist an den Kreislauf des Leidens gebunden und bringt Drangsal mit sich. Wohlan, ich werde ihm das siebenfache edle Juwel geben, das ich an der Stätte der Erleuchtung erlangt habe; ich werde ihn zum Eigentümer des überweltlichen Erbes machen.‘ So wandte er sich an den Ehrwürdigen Sāriputta. Nach diesem Ruf sprach er: ‚Darum, o Sāriputta, lass den Prinzen Rāhula die Hauslosigkeit antreten.‘ Dies bedeutet: Da er nach seinem Erbe verlangt, ordiniere ihn, damit er das überweltliche Erbe erlangt.

ඉදානි යා සා භගවතා බාරාණසියං තීහි සරණගමනෙහි පබ්බජ්ජා ච උපසම්පදා ච අනුඤ්ඤාතා, තතො යස්මා උපසම්පදං පටික්ඛිපිත්වා ගරුභාවෙ ඨපෙත්වා ඤත්තිචතුත්ථෙන කම්මෙන උපසම්පදා අනුඤ්ඤාතා, පබ්බජ්ජා පන නෙව පටික්ඛිත්තා, න පුන අනුඤ්ඤාතා, තස්මා අනාගතෙ භික්ඛූනං විමති උප්පජ්ජිස්සති – ‘‘අයං පබ්බජ්ජා නාම පුබ්බෙ උපසම්පදාසදිසා, කිං නු ඛො ඉදානිපි උපසම්පදා විය කම්මවාචාය එව කත්තබ්බා, උදාහු සරණගමනෙහී’’ති. ඉමඤ්ච පනත්ථං විදිත්වා භගවා පුන තීහි සරණගමනෙහි සාමණෙරපබ්බජ්ජං අනුජානිතුකාමො, තස්මා ධම්මසෙනාපති තං භගවතො අජ්ඣාසයං විදිත්වා භගවන්තං පුන පබ්බජ්ජං අනුජානාපෙතුකාමො ආහ – ‘‘කථාහං භන්තෙ රාහුලකුමාරං පබ්බාජෙමී’’ති.

Nun war jene Ordination (Pabbajjā) und höhere Weihe (Upasampadā), die vom Erhabenen in Bārāṇasī durch die dreifache Zufluchtnahme gestattet worden war, später insofern geändert worden, als die höhere Weihe in dieser Form abgeschafft und stattdessen, um deren Bedeutsamkeit hervorzuheben, die höhere Weihe durch das Verfahren mit einer Ankündigung und drei Beschlüssen (ñatticatuttha-kamma) gestattet wurde; die bloße Ordination zur Hauslosigkeit (Pabbajjā) jedoch wurde weder formell abgeschafft noch erneut ausdrücklich geregelt. Aus diesem Grund würde künftig bei den Mönchen die Unschlüssigkeit aufkommen: ‚Diese Ordination war ehemals der höheren Weihe gleichgestellt. Soll sie nun auch jetzt, wie die höhere Weihe, durch einen formellen Beschluss vollzogen werden oder aber durch die Zufluchtnahme?‘ Da der Erhabene diese Fragestellung voraussah und die Novizenordination (Sāmaṇera-Pabbajjā) erneut durch die dreifache Zufluchtnahme gestatten wollte, erkannte der Feldherr der Lehre (Sāriputta) diese Absicht des Erhabenen. Von dem Wunsch geleitet, den Erhabenen zur erneuten Autorisierung dieser Ordination zu bewegen, fragte er: ‚Wie, o Herr, soll ich den Prinzen Rāhula die Hauslosigkeit antreten lassen?‘

අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො රාහුලකුමාරං පබ්බාජෙසීති කුමාරස්ස මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරො කෙසෙ ඡින්දිත්වා කාසායානි දත්වා සරණානි අදාසි. මහාකස්සපත්ථෙරො ඔවාදාචරියො අහොසි. යස්මා පන උපජ්ඣායමූලකා පබ්බජ්ජා ච උපසම්පදා ච, උපජ්ඣායොව තත්ථ ඉස්සරො, න ආචරියො, තස්මා වුත්තං – ‘‘අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො රාහුලකුමාරං පබ්බාජෙසී’’ති.

Die Worte „Daraufhin ließ der Ehrwürdige Sāriputta den Prinzen Rāhula die Hauslosigkeit antreten“ bedeuten: Der ältere Ehrwürdige Mahāmoggallāna schor dem Knaben das Haar, gab ihm die gelben Gewänder und überreichte ihm die Zufluchten. Der ältere Ehrwürdige Mahākassapa wurde der anleitende Lehrer (ovādācariya). Da jedoch sowohl die Ordination als auch die höhere Weihe auf dem Präzeptor (Upajjhāya) beruhen und dort allein der Präzeptor die entscheidende Autorität besitzt, nicht der Lehrer (Ācariya), darum wurde gesagt: „Daraufhin ließ der Ehrwürdige Sāriputta den Prinzen Rāhula die Hauslosigkeit antreten.“

එවං ‘‘කුමාරො පබ්බජිතො’’ති සුත්වා උප්පන්නසංවෙගෙන හදයෙන අථ ඛො සුද්ධොදනො සක්කොති සබ්බං වත්තබ්බං. තත්ථ යස්මා උඤ්ඡාචරියාය ජීවතො පබ්බජිතස්ස අවිසෙසෙන ‘‘වරං යාචාමී’’ති වුත්තෙ ‘‘යාචස්සූ’’ති වචනං අප්පතිරූපං, න ච බුද්ධානං ආචිණ්ණං, තස්මා ‘‘අතික්කන්තවරා ඛො ගොතම තථාගතා’’ති වුත්තං. යඤ්ච භන්තෙ කප්පති යඤ්ච අනවජ්ජන්ති යං තුම්හාකඤ්චෙව දාතුං කප්පති, අනවජ්ජඤ්ච හොති, මම ච සම්පටිච්ඡනපච්චයා විඤ්ඤූහි න ගරහිතබ්බං, තං යාචාමීති අත්ථො. තථා නන්දෙ අධිමත්තං රාහුලෙති [Pg.292] යථෙව කිර බොධිසත්තං එවං නන්දම්පි රාහුලම්පි මඞ්ගලදිවසෙ නෙමිත්තකා ‘‘චක්කවත්තී භවිස්සතී’’ති බ්‍යාකරිංසු. අථ රාජා ‘‘පුත්තස්ස චක්කවත්තිසිරිං පස්සිස්සාමී’’ති උස්සාහජාතො භගවතො පබ්බජ්ජාය මහන්තං ඉච්ඡාවිඝාතං පාපුණි. තතො ‘‘නන්දස්ස චක්කවත්තිසිරිං පස්සිස්සාමී’’ති උස්සාහං ජනෙසි, තම්පි භගවා පබ්බාජෙසි. ඉති තම්පි දුක්ඛං අධිවාසෙත්වා ‘‘ඉදානි රාහුලස්ස චක්කවත්තිසිරිං පස්සිස්සාමී’’ති උස්සාහං ජනෙසි, තම්පි භගවා පබ්බාජෙසි. තෙනස්ස ‘‘ඉදානි කුලවංසොපි පච්ඡින්නො, කුතො චක්කවත්තිසිරී’’ති අධිකතරං දුක්ඛං උප්පජ්ජි. තෙන වුත්තං – ‘‘තථා නන්දෙ අධිමත්තං රාහුලෙ’’ති. රඤ්ඤො පන ඉතො පච්ඡා අනාගාමිඵලප්පත්ති වෙදිතබ්බා.

Als Suddhodana der Sakyer hörte: 'Der Prinz ist in die Hauslosigkeit hinausgezogen', sollte der gesamte Text beginnend mit 'Atha kho suddhodano sakko...' gesprochen werden, bewegt von einem Herzen voller spiritueller Erschütterung (saṃvega). Darin ist das Folgende zu verstehen: Da es für einen in die Hauslosigkeit Hinausgezogenen, der vom Almosensammeln lebt, unpassend ist, auf die unbestimmte Bitte 'Ich erbitte eine Gunst' mit 'Erbitte sie!' zu antworten – und dies auch nicht die Gewohnheit der Buddhas ist –, wurde gesagt: 'Die Tathāgatas, o Gotama, sind über Gunsterweisungen erhaben.' 'Was zulässig und tadellos ist, ehrwürdiger Herr' bedeutet: Eine Gunst, die zu gewähren euch zusteht, die fehlerfrei ist und deren Annahme durch mich von den Weisen nicht getadelt werden kann, diese erbitte ich. Ebenso verhielt es sich übermäßig bei Nanda und Rāhula: So wie man es dem Bodhisatta vorausgesagt hatte, so weissagten die Astrologen an deren Festtagen auch für Nanda und Rāhula: 'Er wird ein Weltherrscher (Cakkavatti) werden.' Da dachte der König voller Tatkraft: 'Ich werde die Weltherrscher-Herrlichkeit meines Sohnes sehen', erlitt jedoch durch das Hinausziehen des Erhabenen in die Hauslosigkeit eine große Enttäuschung seiner Wünsche. Danach erweckte er die Hoffnung: 'Ich werde die Weltherrscher-Herrlichkeit Nandas sehen', doch auch diesen ließ der Erhabene in die Hauslosigkeit hinausziehen. Nachdem er auch diesen Schmerz ertragen hatte, erweckte er nun die Hoffnung: 'Jetzt werde ich die Weltherrscher-Herrlichkeit Rāhulas sehen', doch auch diesen ließ der Erhabene in die Hauslosigkeit hinausziehen. Dadurch entstand ihm noch größerer Schmerz: 'Nun ist auch die Familienlinie abgeschnitten, woher soll noch eine Weltherrscher-Herrlichkeit kommen?' Darum wurde gesagt: 'Ebenso übermäßig bei Nanda und Rāhula.' Es ist jedoch zu verstehen, dass der König danach die Frucht der Nichtwiederkehr (anāgāmiphala) erlangte.

සාධු භන්තෙ අය්‍යාති ඉදං කස්මා ආහ? සො කිර චින්තෙසි – ‘‘යත්‍ර හි නාම අහම්පි බුද්ධමාමකො ධම්මමාමකො සඞ්ඝමාමකො සමානො අත්තනො පියතරපුත්තෙ පබ්බාජියමානෙ ඤාතිවියොගදුක්ඛං අධිවාසෙතුං න සක්කොමි, අඤ්ඤෙ ජනා පුත්තනත්තකෙසු පබ්බාජිතෙසු කථං අධිවාසෙස්සන්ති, තස්මා අඤ්ඤෙසම්පි තාව එවරූපං දුක්ඛං මා අහොසී’’ති ආහ. භගවා ‘‘සාසනෙ නිය්‍යානිකකාරණං රාජා වදතී’’ති ධම්මකථං කත්වා ‘‘න භික්ඛවෙ අනනුඤ්ඤාතො මාතාපිතූහි පුත්තො පබ්බාජෙතබ්බො’’ති සික්ඛාපදං පඤ්ඤපෙසි.

Warum sagte er: 'Es ist gut, ehrwürdiger Herr' (sādhu bhante ayyā)? Er dachte nämlich: 'Wenn selbst ich, der ich dem Buddha, der Lehre und der Gemeinschaft treu ergeben bin, den Schmerz der Trennung von Verwandten nicht ertragen kann, wenn mein über alles geliebter Sohn in die Hauslosigkeit hinauszieht, wie sollen dann andere Menschen dies ertragen, wenn ihre Söhne und Enkel in die Hauslosigkeit hinausziehen? Möge daher anderen ein solcher Schmerz erspart bleiben!' Aus diesem Grund sprach er so. Der Erhabene dachte: 'Der König spricht über etwas, das zur Befreiung in der Lehre führt', hielt eine Lehrrede und erließ die Trainingsregel: 'Mönche, ein Sohn, dem es von den Eltern nicht erlaubt wurde, darf nicht in die Hauslosigkeit aufgenommen werden.'

තත්ථ මාතාපිතූහීති ජනනිජනකෙ සන්ධාය වුත්තං. සචෙ ද්වෙ අත්ථි, ද්වෙපි ආපුච්ඡිතබ්බා. සචෙ පිතා මතො මාතා වා, යො ජීවති සො ආපුච්ඡිතබ්බො. පබ්බජිතාපි ආපුච්ඡිතබ්බාව. ආපුච්ඡන්තෙන සයං වා ගන්ත්වා ආපුච්ඡිතබ්බං, අඤ්ඤො වා පෙසෙතබ්බො, සො එව වා පෙසෙතබ්බො ‘‘ගච්ඡ මාතාපිතරො ආපුච්ඡිත්වා එහී’’ති. සචෙ ‘‘අනුඤ්ඤාතොම්හී’’ති වදති, සද්දහන්තෙන පබ්බාජෙතබ්බො. පිතා සයං පබ්බජිතො පුත්තම්පි පබ්බාජෙතුකාමො හොති, මාතරං ආපුච්ඡිත්වාව පබ්බාජෙතු. මාතා වා ධීතරං පබ්බාජෙතුකාමා, පිතරං ආපුච්ඡිත්වාව පබ්බාජෙතු. පිතා පුත්තදාරෙන අනත්ථිකො පලායි, මාතා ‘‘ඉමං පබ්බාජෙථා’’ති පුත්තං භික්ඛූනං දෙති, ‘‘පිතාස්ස කුහි’’න්ති වුත්තෙ ‘‘චිත්තකෙළියං කීළිතුං පලාතො’’ති වදති, තං පබ්බාජෙතුං වට්ටති. මාතා කෙනචි පුරිසෙන සද්ධිං පලාතා හොති, පිතා පන ‘‘පබ්බාජෙථා’’ති දෙති, එත්ථාපි එසෙව නයො. පිතා විප්පවුත්ථො හොති, මාතා පුත්තං ‘‘පබ්බාජෙථා’’ති අනුජානාති, ‘‘පිතා [Pg.293] තස්ස කුහි’’න්ති වුත්තෙ ‘‘කිං තුම්හාකං පිතරා, අහං ජානිස්සාමී’’ති වදති, පබ්බාජෙතුං වට්ටතීති කුරුන්දියං වුත්තං.

Darin bezieht sich der Ausdruck 'von den Eltern' (mātāpitūhi) auf die leibliche Mutter und den leiblichen Vater. Wenn beide am Leben sind, müssen beide um Erlaubnis gefragt werden. Ist der Vater oder die Mutter verstorben, muss der überlebende Elternteil gefragt werden. Selbst wenn sie in die Hauslosigkeit gezogen sind, müssen sie dennoch gefragt werden. Derjenige, der um Erlaubnis bittet, muss entweder selbst hingehen, einen anderen schicken oder den Anwärter selbst mit den Worten schicken: 'Geh, frage deine Eltern um Erlaubnis und komm dann zurück.' Wenn dieser sagt: 'Mir wurde die Erlaubnis erteilt', soll er im Vertrauen auf sein Wort ordiniert werden. Wenn der Vater selbst in die Hauslosigkeit gezogen ist und auch seinen Sohn ordinieren lassen möchte, soll er dies nur tun, nachdem er die Mutter gefragt hat. Wenn eine Mutter ihre Tochter ordinieren lassen möchte, soll sie dies nur tun, nachdem sie den Vater gefragt hat. Wenn der Vater weggelaufen ist, weil er nichts mehr von Frau und Kind wissen wollte, und die Mutter den Sohn den Mönchen mit den Worten übergibt: 'Lasst ihn in die Hauslosigkeit hinausziehen', und auf die Frage: 'Wo ist sein Vater?' antwortet: 'Er ist weggelaufen, um sich nach Belieben zu vergnügen', dann ist es zulässig, ihn zu ordinieren. Wenn die Mutter mit einem anderen Mann weggelaufen ist, der Vater ihn aber übergibt, gilt dieselbe Regel. Wenn der Vater in der Fremde weilt und die Mutter dem Sohn die Erlaubnis erteilt, und auf die Frage: 'Wo ist sein Vater?' antwortet: 'Was geht euch der Vater an? Ich werde mich darum kümmern', dann ist es zulässig, ihn zu ordinieren – so steht es in der Kurundī-Auslegung geschrieben.

මාතාපිතරො මතා, දාරකො චූළමාතාදීනං සන්තිකෙ සංවද්ධො, තස්මිං පබ්බාජියමානෙ ඤාතකා කලහං වා කරොන්ති, ඛිය්‍යන්ති වා, තස්මා විවාදුපච්ඡෙදනත්ථං ආපුච්ඡිත්වාව පබ්බාජෙතබ්බො. අනාපුච්ඡා පබ්බාජෙන්තස්ස පන ආපත්ති නත්ථි. දහරකාලෙ ගහෙත්වා පොසනකා මාතාපිතරො නාම හොන්ති, තෙසුපි එසෙව නයො. පුත්තො අත්තානං නිස්සාය ජීවති, න මාතාපිතරො. සචෙපි රාජා හොති, ආපුච්ඡිත්වාව පබ්බාජෙතබ්බො. මාතාපිතූහි අනුඤ්ඤාතො පබ්බජිත්වා පුන විබ්භමති, සචෙපි සතක්ඛත්තුං පබ්බජිත්වා විබ්භමති, ආගතාගතකාලෙ පුනප්පුනං ආපුච්ඡිත්වාව පබ්බාජෙතබ්බො. සචෙ එවං වදන්ති – ‘‘අයං විබ්භමිත්වා ගෙහං ආගතො අම්හාකං කම්මං න කරොති, පබ්බජිත්වා තුම්හාකං වත්තං න පූරෙති, නත්ථි ඉමස්සාපුච්ඡනකිච්චං, ආගතාගතං පබ්බාජෙය්‍යාථා’’ති එවං නිස්සට්ඨං පුන අනාපුච්ඡාපි පබ්බාජෙතුං වට්ටති.

Sind die Eltern verstorben und das Kind ist bei seiner Tante oder anderen Verwandten aufgewachsen, und die Verwandten würden bei seiner Ordination streiten oder sich beklagen, so sollte er zur Vermeidung von Streitigkeiten nur nach deren Befragung ordiniert werden. Wenn man ihn jedoch ohne Befragung ordiniert, liegt kein Vergehen vor. Dasselbe gilt für Pflegeeltern, die das Kind in jungen Jahren aufgenommen und großgezogen haben. Wenn ein Sohn selbstständig lebt und nicht von seinen Eltern abhängig ist, selbst wenn er ein König sein sollte, darf er dennoch nur nach Einholung der Erlaubnis ordiniert werden. Wenn ein Sohn, dem die Eltern die Erlaubnis erteilt hatten, ordiniert wird, dann wieder austritt, und dies selbst bis zu siebenmal tut, muss er bei jeder Rückkehr immer wieder aufs Neue nach Einholung der Erlaubnis ordiniert werden. Wenn sie jedoch sagen: 'Dieser hier verrichtet nach seinem Austritt und seiner Rückkehr nach Hause unsere Arbeit nicht, und wenn er ordiniert ist, erfüllt er eure Pflichten nicht. Daher gibt es für ihn keinen Anlass zur Befragung mehr; ordiniert ihn ruhig, wann immer er zurückkehrt' – wenn sie ihn also auf diese Weise freigegeben haben, ist es zulässig, ihn auch ohne erneute Befragung wieder zu ordinieren.

යොපි දහරකාලෙයෙව ‘‘අයං තුම්හාකං දින්නො, යදා ඉච්ඡථ, තදා පබ්බාජෙය්‍යාථා’’ති එවං දින්නො හොති, සොපි ආගතාගතො පුන අනාපුච්ඡාව පබ්බාජෙතබ්බො. යං පන දහරකාලෙයෙව ‘‘ඉමං භන්තෙ පබ්බාජෙය්‍යාථා’’ති අනුජානිත්වා පච්ඡා වුඩ්ඪිප්පත්තකාලෙ නානුජානන්ති, අයං න අනාපුච්ඡා පබ්බාජෙතබ්බො. එකො මාතාපිතූහි සද්ධිං භණ්ඩිත්වා ‘‘පබ්බාජෙථ ම’’න්ති ආගච්ඡති, ‘‘ආපුච්ඡිත්වා එහී’’ති ච වුත්තො ‘‘නාහං ගච්ඡාමි, සචෙ මං න පබ්බාජෙථ, විහාරං වා ඣාපෙමි, සත්ථෙන වා තුම්හෙ පහරාමි, තුම්හාකං ඤාතකඋපට්ඨාකානං වා ආරාමච්ඡෙදනාදීහි අනත්ථං උප්පාදෙමි, රුක්ඛා වා පතිත්වා මරාමි, චොරමජ්ඣං වා පවිසාමි, දෙසන්තරං වා ගච්ඡාමී’’ති වදති, තං ජීවස්සෙව රක්ඛණත්ථාය පබ්බාජෙතුං වට්ටති. සචෙ පනස්ස මාතාපිතරො ආගන්ත්වා ‘‘කස්මා අම්හාකං පුත්තං පබ්බාජයිත්ථා’’ති වදන්ති, තෙසං තමත්ථං ආරොචෙත්වා ‘‘රක්ඛණත්ථාය නං පබ්බාජයිම්හ, පඤ්ඤායථ තුම්හෙ පුත්තෙනා’’ති වත්තබ්බා. ‘‘රුක්ඛා පතිස්සාමී’’ති ආරුහිත්වා පන හත්ථපාදෙ මුඤ්චන්තං පබ්බාජෙතුං වට්ටතියෙව.

Auch wenn ein Kind schon in jungen Jahren mit den Worten übergeben wurde: 'Dieser hier ist euch gegeben; wann immer ihr wollt, ordiniert ihn', so soll auch dieses Kind bei jeder Rückkehr ohne erneute Befragung ordiniert werden. Wenn sie jedoch in seiner Kindheit einwilligten mit den Worten: 'Ehrwürdiger Herr, ordiniert diesen hier', aber später, wenn er das Erwachsenenalter erreicht hat, die Erlaubnis verweigern, darf er nicht ohne Befragung ordiniert werden. Wenn ein Junge nach einem Streit mit seinen Eltern kommt und bittet: 'Ordiniert mich', und auf die Aufforderung: 'Geh, frage erst um Erlaubnis und komm dann wieder' antwortet: 'Ich gehe nicht. Wenn ihr mich nicht ordiniert, brenne ich das Kloster nieder, greife euch mit einer Waffe an, füge euren Verwandten und Unterstützern Schaden zu, indem ich ihre Gärten abholze oder Ähnliches tue, stürze mich von einem Baum in den Tod, schließe mich Räubern an oder gehe in ein anderes Land', so ist es zulässig, ihn allein zum Schutz seines Lebens zu ordinieren. Wenn seine Eltern dann kommen und fragen: 'Warum habt ihr unseren Sohn ordiniert?', sollte man ihnen den Sachverhalt erklären und sagen: 'Wir haben ihn zu seinem Schutz ordiniert; ihr werdet durch euren Sohn weiterhin bekannt sein.' Wenn jemand auf einen Baum klettert, droht: 'Ich werde mich hinabstürzen', und bereits Hände und Füße loslässt, ist es absolut zulässig, ihn zu ordinieren.

එකොපි [Pg.294] විදෙසං ගන්ත්වා පබ්බජ්ජං යාචති, ආපුච්ඡිත්වා චෙ ගතො, පබ්බාජෙතබ්බො. නො චෙ දහරභික්ඛුං පෙසෙත්වා ආපුච්ඡාපෙත්වා පබ්බාජෙතබ්බො, අතිදූරඤ්චෙ හොති; පබ්බාජෙත්වාපි භික්ඛූහි සද්ධිං පෙසෙත්වා දස්සෙතුං වට්ටති. කුරුන්දියං පන වුත්තං – ‘‘සචෙ දූරං හොති මග්ගො ච මහාකන්තාරො, ‘ගන්ත්වා ආපුච්ඡිස්සාමා’ති පබ්බාජෙතුං වට්ටතී’’ති. සචෙ පන මාතාපිතූනං බහූ පුත්තා හොන්ති, එවඤ්ච වදන්ති – ‘‘භන්තෙ එතෙසං දාරකානං යං ඉච්ඡථ, තං පබ්බාජෙය්‍යාථා’’ති. දාරකෙ වීමංසිත්වා යං ඉච්ඡති, සො පබ්බාජෙතබ්බො. සචෙපි සකලෙන කුලෙන වා ගාමෙන වා අනුඤ්ඤාතං හොති ‘‘භන්තෙ ඉමස්මිං කුලෙ වා ගාමෙ වා යං ඉච්ඡථ, තං පබ්බාජෙය්‍යාථා’’ති. යං ඉච්ඡති, සො පබ්බාජෙතබ්බොති.

Selbst wenn ein Einzelner in ein anderes Land geht und um die Ordination bittet: Wenn er nach Einholung der Erlaubnis gegangen ist, soll er ordiniert werden. Wenn nicht, soll man einen jungen Mönch aussenden und ihn, nachdem man ihn um Erlaubnis hat fragen lassen, ordinieren. Wenn es jedoch allzu weit ist, ist es angemessen, ihn selbst nach der Ordination zusammen mit anderen Mönchen auszusenden, um ihn zu zeigen. Im Kurundī-Kommentar aber wird gesagt: „Wenn es weit ist und der Weg durch eine große Wildnis führt, ist es angemessen, ihn zu ordinieren, indem man sich vornimmt: ‚Wir werden hingehen und um Erlaubnis fragen.‘“ Wenn die Eltern jedoch viele Söhne haben und so sagen: „Ehrwürdiger Herr, ordiniert von diesen Kindern dasjenige, das ihr wünscht“, soll man die Kinder prüfen und dasjenige ordinieren, das man wünscht. Auch wenn es von der gesamten Familie oder dem Dorf gestattet wurde mit den Worten: „Ehrwürdiger Herr, ordiniert in dieser Familie oder diesem Dorf dasjenige Kind, das ihr wünscht“, soll man dasjenige, das man wünscht, ordinieren.

යාවතකෙ වා පන උස්සහතීති යත්තකෙ සක්කොති.

Die Worte „oder so viele, wie er Kraft hat (yāvatake vā pana ussahatī)“ bedeuten: so viele, wie er [zu unterweisen] vermag.

රාහුලවත්ථුකථා නිට්ඨිතා.

Die Erzählung über den Fall von Rāhula ist abgeschlossen.

සික්ඛාපදදණ්ඩකම්මවත්ථුකථා

Die Erklärung der Fälle von Strafaktionen bezüglich der Trainingsregeln.

106. දසසු සික්ඛාපදෙසු පුරිමානං පඤ්චන්නං අතික්කමො නාසනවත්ථු, පච්ඡිමානං අතික්කමො දණ්ඩකම්මවත්ථු.

106. Unter den zehn Trainingsregeln ist das Überschreiten der ersten fünf ein Grund für den Ausschluss, das Überschreiten der hinteren fünf ein Grund für eine Strafaktion.

107. අප්පතිස්සාති භික්ඛූ ජෙට්ඨකට්ඨානෙ ඉස්සරියට්ඨානෙ න ඨපෙන්ති. අසභාගවුත්තිකාති සමානජීවිකා න භවන්ති, විසභාගජීවිකාති අත්ථො. අලාභාය පරිසක්කතීති යථා ලාභං න ලභන්ති; එවං පරක්කමති. අනත්ථායාති උපද්දවාය. අවාසායාති ‘‘කින්ති ඉමස්මිං ආවාසෙ න වසෙය්‍යු’’න්ති පරක්කමති. අක්කොසති පරිභාසතීති අක්කොසති චෙව භයදස්සනෙන ච තජ්ජෙති. භෙදෙතීති පෙසුඤ්ඤං උපසංහරිත්වා භෙදෙති. ආවරණං කාතුන්ති ‘‘මා ඉධ පවිසා’’ති නිවාරණං කාතුං. යත්ථ වා වසති යත්ථ වා පටික්කමතීති යත්ථ වසති වා පවිසති වා; උභයෙනාපි අත්තනො පරිවෙණඤ්ච වස්සග්ගෙන පත්තසෙනාසනඤ්ච වුත්තං.

107. „Unrespektvoll (appatissā)“ bedeutet, dass sie die Mönche nicht in die Stellung von Älteren oder Autoritätspersonen einsetzen. „Von ungleicher Lebensweise (asabhāgavuttikā)“ bedeutet, dass sie nicht denselben Lebensunterhalt teilen; das heißt, sie führen eine unvereinbare Lebensweise. „Strebt nach Verlust (alābhāya parisakkati)“ bedeutet, dass er sich so bemüht, dass sie keinen Gewinn erhalten. „Zum Schaden (anatthāya)“ bedeutet zum Unheil. „Zur Vertreibung (avāsāya)“ bedeutet, dass er sich mit dem Gedanken bemüht: „Wie können sie nur verhindern, in diesem Kloster zu wohnen?“ „Beschimpft und bedroht (akkosati paribhāsati)“ bedeutet, dass er sowohl beschimpft als auch durch das Aufzeigen von Gefahren einschüchtert. „Entzweit (bhedeti)“ bedeutet, dass er durch das Zutragen von Verleumdungen Zwietracht sät. „Um ein Verbot aufzuerlegen (āvaraṇaṃ kātuṃ)“ bedeutet, um eine Abwehr zu errichten mit den Worten: „Tritt hier nicht ein!“ „Wo er wohnt oder wohin er zurückkehrt (yattha vā vasati yattha vā paṭikkamati)“ bedeutet, wo er wohnt oder eintritt; mit beiden Ausdrücken sind der eigene Hofbereich sowie die dem Dienstalter entsprechende, ihm zugewiesene Unterkunft gemeint.

මුඛද්වාරිකං ආහාරං ආවරණං කරොන්තීති ‘‘අජ්ජ මා ඛාද, මා භුඤ්ජා’’ති එවං නිවාරෙන්ති. න භික්ඛවෙ මුඛද්වාරිකො ආහාරො ආවරණං කාතබ්බොති [Pg.295] එත්ථ ‘‘මා ඛාද, මා භුඤ්ජා’’ති වදතොපි ‘‘ආහාරං නිවාරෙස්සාමී’’ති පත්තචීවරං අන්තො නික්ඛිපතොපි සබ්බපයොගෙසු දුක්කටං. අනාචාරස්ස පන දුබ්බචසාමණෙරස්ස දණ්ඩකම්මං කත්වා යාගුං වා භත්තං වා පත්තචීවරං වා දස්සෙත්වා ‘‘එත්තකෙ නාම දණ්ඩකම්මෙ ආහටෙ ඉදං ලච්ඡසී’’ති වත්තුං වට්ටති. භගවතා හි ආවරණමෙව දණ්ඩකම්මං වුත්තං. ධම්මසඞ්ගාහකත්ථෙරෙහි පන අපරාධානුරූපං උදකදාරුවාලිකාදීනං ආහරාපනම්පි කාතබ්බන්ති වුත්තං, තස්මා තම්පි කාතබ්බං. තඤ්ච ඛො ‘‘ඔරමිස්සති විරමිස්සතී’’ති අනුකම්පාය, න ‘‘නස්සිස්සති විබ්භමිස්සතී’’තිආදිනයප්පවත්තෙන පාපජ්ඣාසයෙන ‘‘දණ්ඩකම්මං කරොමී’’ති ච උණ්හපාසාණෙ වා නිපජ්ජාපෙතුං පාසාණිට්ඨකාදීනි වා සීසෙ නික්ඛිපාපෙතුං උදකං වා පවෙසෙතුං න වට්ටති.

„Sie verweigern die durch den Mund aufzunehmende Nahrung (mukhadvārikaṃ āhāraṃ āvaraṇaṃ karonti)“ bedeutet, dass sie es mit den Worten verbieten: „Iss heute nicht, speise heute nicht!“ In der Passage „Ihr sollt, o Mönche, nicht die durch den Mund aufzunehmende Nahrung verweigern“ liegt bei allen entsprechenden Handlungen ein Vergehen des Fehlverhaltens (Dukkaṭa) vor, sei es, dass man sagt: „Iss nicht, speise nicht!“, oder dass man Almosenschale und Gewand im Raum wegschließt mit dem Gedanken: „Ich werde ihm die Nahrung verweigern.“ Bei einem ungehörigen, widerspenstigen Novizen ist es jedoch zulässig, ihm nach Verhängung einer Strafarbeit die Reissuppe, die Speise oder Almosenschale und Gewand zu zeigen und zu sagen: „Wenn eine solche Strafarbeit geleistet wurde, wirst du dies erhalten.“ Denn vom Erhabenen wurde nur das Vorenthalten als Strafaktion genannt. Die den Dhamma sammelnden Theras sagten jedoch, dass dem Vergehen entsprechend auch das Herantragen von Wasser, Holz, Sand usw. auferlegt werden soll; daher ist auch dies zu tun. Und dies soll aus Mitgefühl geschehen, mit dem Gedanken: „Er wird einhalten, er wird davon ablassen“, nicht aber mit einer bösen Absicht wie „Er soll zugrunde gehen, er soll den Orden verlassen“, indem man denkt „Ich erlege ihm eine Strafarbeit auf“ und ihn auf heißen Steinen liegen lässt, ihm Steine oder Ziegel auf das Haupt legen lässt oder ihn ins Wasser schickt; dies ist unzulässig.

සික්ඛාපදදණ්ඩකම්මවත්ථුකථා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung der Fälle von Strafaktionen bezüglich der Trainingsregeln ist abgeschlossen.

අනාපුච්ඡාවරණවත්ථුආදිකථා

Die Erklärung der Fälle, beginnend mit der Vorenthaltung ohne vorheriges Einholen der Erlaubnis.

108. න භික්ඛවෙ උපජ්ඣායං අනාපුච්ඡාති එත්ථ ‘‘තුම්හාකං සාමණෙරස්ස අයං නාම අපරාධො, දණ්ඩකම්මමස්ස කරොථා’’ති තික්ඛත්තුං වුත්තෙ, සචෙ උපජ්ඣායො දණ්ඩකම්මං න කරොති, සයං කාතුං වට්ටති. සචෙපි ආදිතොව උපජ්ඣායො වදති ‘‘මය්හං සාමණෙරානං දොසෙ සති තුම්හෙ දණ්ඩකම්මං කරොථා’’ති කාතුං වට්ටතියෙව. යථා ච සාමණෙරානං එවං සද්ධිවිහාරිකන්තෙවාසිකානම්පි දණ්ඩකම්මං කාතුං වට්ටති.

108. In der Passage „Ihr sollt, o Mönche, nicht ohne Befragung des Upajjhāya [Strafarbeiten auferlegen]“ gilt: Wenn man dreimal gesagt hat: „Euer Novize hat dieses Vergehen begangen, erlegt ihm eine Strafarbeit auf!“, und der Upajjhāya verhängt keine Strafarbeit, ist es angemessen, sie selbst zu verhängen. Auch wenn der Upajjhāya von Anfang an sagt: „Wenn meine Novizen ein Vergehen begehen, erlegt ihr ihnen die Strafarbeit auf!“, ist es durchaus angemessen, sie zu verhängen. Und wie bei Novizen, so ist es auch bei Saddhivihārikas (Mitbewohnern) und Antevāsikas (Schülern) angemessen, eine Strafarbeit zu verhängen.

අපලාළෙන්තීති ‘‘තුම්හාකං පත්තං දස්සාම, චීවරං දස්සාමා’’ති අත්තනො උපට්ඨානකරණත්ථං සඞ්ගණ්හන්ති. න භික්ඛවෙ අඤ්ඤස්ස පරිසා අපලාළෙතබ්බාති එත්ථ සාමණෙරා වා හොන්තු උපසම්පන්නා වා, අන්තමසො දුස්සීලභික්ඛුස්සාපි පරස්ස පරිසභූතෙ භින්දිත්වා ගණ්හිතුං න වට්ටති, ආදීනවං පන වත්තුං වට්ටති ‘‘තයා න්හායිතුං ආගතෙන ගූථමක්ඛනං විය කතං දුස්සීලං නිස්සාය විහරන්තෙනා’’ති. සචෙ සො සයමෙව ජානිත්වා උපජ්ඣං වා නිස්සයං වා යාචති, දාතුං වට්ටති.

„Sie locken an (apalāḷenti)“ bedeutet, dass sie sie für sich gewinnen, damit sie ihnen dienen, indem sie sagen: „Wir werden euch eine Almosenschale geben, wir werden euch ein Gewand geben.“ In der Passage „Ihr sollt, o Mönche, nicht die Anhängerschaft eines anderen anlocken“ gilt: Seien es Novizen oder Vollordinierte, selbst die Anhängerschaft eines anderen, selbst eines sittenlosen Mönches, darf man nicht abwerben und für sich gewinnen. Es ist jedoch zulässig, auf die Nachteile hinzuweisen mit den Worten: „Du lebst in Abhängigkeit von einem Sittenlosen, was so ist, als ob sich jemand, der zum Baden herkam, mit Kot beschmieren würde.“ Wenn er dies von selbst einsieht und um einen Upajjhāya oder um Nissaya (Abhängigkeit) bittet, ist es angemessen, es ihm zu gewähren.

අනුජානාමි භික්ඛවෙ දසහඞ්ගෙහි සමන්නාගතං සාමණෙරං නාසෙතුන්ති එත්ථ කණ්ටකසික්ඛාපදවණ්ණනායං වුත්තාසු තීසු නාසනාසු ලිඞ්ගනාසනාව අධිප්පෙතා, තස්මා යො පාණාතිපාතාදීසු එකම්පි කම්මං කරොති, සො ලිඞ්ගනාසනාය නාසෙතබ්බො. යථා ච භික්ඛූනං පාණාතිපාතාදීසු නානාආපත්තියො හොන්ති, න තථා සාමණෙරානං. සාමණෙරො හි කුන්ථකිපිල්ලිකම්පි මාරෙත්වා මඞ්ගුරණ්ඩකම්පි භින්දිත්වා නාසෙතබ්බතංයෙව [Pg.296] පාපුණාති, තාවදෙවස්ස සරණගමනානි ච උපජ්ඣායග්ගහණඤ්ච සෙනාසනග්ගාහො ච පටිප්පස්සම්භති, සඞ්ඝලාභං න ලභති, ලිඞ්ගමත්තමෙව එකං අවසිට්ඨං හොති. සො සචෙ ආකිණ්ණදොසොව හොති, ආයතිං සංවරෙ න තිට්ඨති, නික්කඩ්ඪිතබ්බො. අථ සහසා විරජ්ඣිත්වා ‘‘දුට්ඨු මයා කත’’න්ති පුන සංවරෙ ඨාතුකාමො හොති, ලිඞ්ගනාසනකිච්චං නත්ථි. යථානිවත්ථපාරුතස්සෙව සරණානි දාතබ්බානි, උපජ්ඣායො දාතබ්බො, සික්ඛාපදානි පන සරණගමනෙනෙව ඉජ්ඣන්ති. සාමණෙරානඤ්හි සරණගමනං භික්ඛූනං උපසම්පදකම්මවාචාසදිසං, තස්මා භික්ඛූනං විය චතුපාරිසුද්ධිසීලං, ඉමිනාපි දසසීලානි සමාදින්නානෙව හොන්ති, එවං සන්තෙපි දළ්හීකරණත්ථං ආයතිං සංවරෙ පතිට්ඨාපනත්ථං පුන දාතබ්බානි. සචෙ පුරිමිකාය පුන සරණානි ගහිතානි, පච්ඡිමිකාය වස්සාවාසිකං ලච්ඡති. සචෙ පච්ඡිමිකාය ගහිතානි, සඞ්ඝෙන අපලොකෙත්වා ලාභො දාතබ්බො.

In der Passage „Ich erlaube, o Mönche, einen Novizen, der mit den zehn Eigenschaften behaftet ist, auszuschließen“ ist unter den drei Arten des Ausschlusses, die in der Erklärung der Kaṇṭaka-Trainingsregel dargelegt sind, nur der Ausschluss durch Entziehung des Mönchsstatus (liṅganāsanā) gemeint. Daher soll derjenige, der auch nur ein einziges Vergehen wie das Töten von Lebewesen usw. begeht, durch den Ausschluss vom Mönchsstatus ausgeschlossen werden. Und während es für die Mönche beim Töten von Lebewesen usw. verschiedene Arten von Vergehen gibt, verhält es sich bei den Novizen nicht so. Denn ein Novize erreicht bereits den Zustand des Auszuschließenden, wenn er auch nur eine winzige Ameise tötet oder das Ei eines Fisches zerstört; in demselben Augenblick erlöschen seine Zufluchtnahmen, seine Annahme des Upajjhāya sowie sein Anspruch auf eine Unterkunft, er erhält keinen Anteil an den Gaben des Saṅgha, und nur die bloße äußere Form bleibt ihm noch übrig. Wenn er nun voller Fehler ist und sich künftig nicht in Selbstbeherrschung üben will, ist er zu vertreiben. Wenn er jedoch unbedacht gefehlt hat, denkt: „Ich habe schlecht gehandelt“, und künftig wieder in Selbstbeherrschung verweilen möchte, ist das Verfahren des Ausschlusses vom Mönchsstatus nicht erforderlich. Ihm sollen, so wie er gekleidet und umhüllt ist, einfach die Zufluchtnahmen gegeben und ein Upajjhāya zugewiesen werden; die Trainingsregeln werden ja bereits durch die Zufluchtnahme wirksam. Denn die Zufluchtnahme der Novizen entspricht der Ordinations-Kammavācā der Mönche. Deshalb ist sie wie das vierfach geläuterte Sīla der Mönche, und auch durch diese [Zufluchtnahme] werden die zehn Sittenregeln formell auf sich genommen. Dennoch sollen sie zur Festigung und zur künftigen Festigung in der Selbstbeherrschung erneut gegeben werden. Wenn die Zufluchtnahmen gemäß dem früheren Stand erneut genommen werden, erhält er den Anteil für die Regenzeit nach dem früheren Dienstalter. Wenn sie als neue genommen werden, soll ihm der Anteil nach formeller Befragung durch den Saṅgha gegeben werden.

අදින්නාදානෙ තිණසලාකමත්තෙනාපි වත්ථුනා, අබ්‍රහ්මචරියෙ තීසු මග්ගෙසු යත්ථ කත්ථචි විප්පටිපත්තියා, මුසාවාදෙ හස්සාධිප්පායතායපි මුසා භණිතෙ අස්සමණො හොති, නාසෙතබ්බතං ආපජ්ජති. මජ්ජපානෙ පන භික්ඛුනො අජානිත්වාපි බීජතො පට්ඨාය මජ්ජං පිවන්තස්ස පාචිත්තියං. සාමණෙරො ජානිත්වා පිවන්තො සීලභෙදං ආපජ්ජති, න අජානිත්වා. යානි පනස්ස ඉතරානි පඤ්ච සික්ඛාපදානි, තෙසු භින්නෙසු න නාසෙතබ්බො, දණ්ඩකම්මං කාතබ්බං. සික්ඛාපදෙ පන පුන දින්නෙපි අදින්නෙපි වට්ටති. දණ්ඩකම්මෙන පන පීළෙත්වා ආයතිං සංවරෙ ඨපනත්ථාය දාතබ්බමෙව. සාමණෙරානං මජ්ජපානං සචිත්තකං පාරාජිකවත්ථු, අයං විසෙසො.

Beim Nehmen des Nichtgegebenen (Diebstahl), selbst bei einer Sache von der Größe eines Grashalms oder eines Bambussplitters, beim unkeuschen Verhalten durch Fehlverhalten in irgendeinem der drei Pfade, und beim Lügen, selbst wenn eine Lüge in scherzhafter Absicht gesprochen wird, hört er auf, ein Asket (Samana) zu sein, und verfällt dem Ausschluss. Beim Trinken von Berauschendem jedoch hat ein Mönch (Bhikkhu), der selbst ohne es zu wissen von der Quelle an hergestellten Alkohol trinkt, ein Pācittiya-Vergehen begangen. Ein Novize (Sāmaṇera), der es wissentlich trinkt, bricht seine Sittenregeln (Sīla), nicht jedoch, wenn er es unwissentlich tut. Was aber seine anderen fünf Trainingsregeln betrifft: Wenn diese gebrochen werden, soll er nicht ausgeschlossen werden, sondern es ist ihm eine Strafarbeit (Daṇḍakamma) aufzuerlegen. Die Trainingsregel ist jedoch gültig, ob sie nun erneut gegeben wird oder nicht. Doch um ihn durch die Strafarbeit zu disziplinieren und ihn für die Zukunft in Beherrschung zu etablieren, sollte sie ihm durchaus gegeben werden. Für Novizen ist das Trinken von Alkohol mit Absicht ein Grund für den Ausschluss (analog zu einem Pārājika-Vergehen); dies ist der Unterschied.

අවණ්ණභාසනෙ පන අරහං සම්මාසම්බුද්ධොතිආදීනං පටිපක්ඛවසෙන බුද්ධස්ස වා, ස්වාක්ඛාතොතිආදීනං පටිපක්ඛවසෙන ධම්මස්ස වා, සුප්පටිපන්නොතිආදීනං පටිපක්ඛවසෙන සඞ්ඝස්ස වා අවණ්ණං භාසන්තො රතනත්තයං නින්දන්තො ගරහන්තො ආචරියුපජ්ඣායාදීහි ‘‘මා එවං අවචා’’ති අවණ්ණභාසනෙ ආදීනවං දස්සෙත්වා නිවාරෙතබ්බො. සචෙ යාවතතියං වුච්චමානො න ඔරමති, කණ්ටකනාසනාය නාසෙතබ්බොති කුරුන්දියං වුත්තං. මහාඅට්ඨකථායං පන ‘‘සචෙ එවං වුච්චමානො තං ලද්ධිං නිස්සජ්ජති, දණ්ඩකම්මං කාරෙත්වා අච්චයං දෙසාපෙතබ්බො. සචෙ න නිස්සජ්ජති, තථෙව ආදාය පග්ගය්හ [Pg.297] තිට්ඨති, ලිඞ්ගනාසනාය නාසෙතබ්බො’’ති වුත්තං, තං යුත්තං. අයමෙව හි නාසනා ඉධ අධිප්පෙතාති.

Beim Sprechen von Schmähungen (avaṇṇabhāsana) aber soll derjenige, der entweder den Buddha schmäht, indem er dessen Eigenschaften wie 'vollkommen Erleuchtet, Erhaben' (arahaṃ sammāsambuddho) herabsetzt, oder den Dhamma schmäht, indem er dessen Eigenschaften wie 'wohlverkündet' (svākkhāto) herabsetzt, oder den Sangha schmäht, indem er dessen Eigenschaften wie 'gut gewandelt' (suppaṭipanno) herabsetzt – und so die Drei Juwelen verunglimpft und tadelt –, von den Lehrern, Präzeptoren usw. mit den Worten: 'Sprich nicht so!' abgehalten werden, nachdem sie ihm die Gefahr des Sprechens von Schmähungen aufgezeigt haben. Wenn er trotz einer bis zu dreimaligen Ermahnung nicht davon ablässt, soll er durch die Kaṇṭaka-Ausschließung ausgeschlossen werden; so steht es im Kurundī-Kommentar geschrieben. Im Großen Kommentar (Mahāaṭṭhakathā) hingegen heißt es: 'Wenn er so ermahnt jene Ansicht aufgibt, soll ihm eine Strafarbeit auferlegt werden und er soll sein Vergehen bekennen. Wenn er sie nicht aufgibt, sondern beharrlich an ihr festhält und sie vertritt, soll er durch die Ausschließung des Gewandes (liṅganāsanā) ausgeschlossen werden.' Das ist angemessen. Denn genau diese Ausschließung ist hier gemeint.

මිච්ඡාදිට්ඨිකෙපි එසෙව නයො. සස්සතුච්ඡෙදානඤ්හි අඤ්ඤතරදිට්ඨිකො සචෙ ආචරියාදීහි ඔවදියමානො නිස්සජ්ජති, දණ්ඩකම්මං කාරෙත්වා අච්චයං දෙසාපෙතබ්බො. අප්පටිනිස්සජ්ජන්තොව නාසෙතබ්බොති. භික්ඛුනිදූසකො චෙත්ථ කාමං අබ්‍රහ්මචාරිග්ගහණෙන ගහිතොව අබ්‍රහ්මචාරිං පන ආයතිං සංවරෙ ඨාතුකාමං සරණානි දත්වා උපසම්පාදෙතුං වට්ටති. භික්ඛුනිදූසකො ආයතිං සංවරෙ ඨාතුකාමොපි පබ්බජ්ජම්පි න ලභති, පගෙව උපසම්පදන්ති එතමත්ථං දස්සෙතුං ‘‘භික්ඛුනිදූසකො’’ති ඉදං විසුං දසමං අඞ්ගං වුත්තන්ති වෙදිතබ්බං.

Auch bei einem, der falsche Ansichten (micchādiṭṭhi) hegt, gilt dieselbe Methode. Denn wenn ein Novize, der eine der Ansichten wie Ewigkeit (sassata) oder Vernichtung (uccheda) hegt, von den Lehrern usw. ermahnt wird und diese aufgibt, soll ihm eine Strafarbeit auferlegt werden und er soll sein Vergehen bekennen. Nur wenn er sie nicht aufgibt, soll er ausgeschlossen werden. Und obwohl der Schänder einer Nonne (bhikkhunidūsako) hier bereits durch die Erfassung des Begriffs 'unkeusches Verhalten' (abrahmacariya) mit eingeschlossen ist, ist es im Gegensatz zu einem gewöhnlichen Unkeuschen, der in Zukunft in Zügelung verweilen möchte und dem man nach der Gabe der Zufluchten die höhere Ordination gewähren darf, beim Schänder einer Nonne so, dass er, selbst wenn er in Zukunft in Zügelung verweilen möchte, nicht einmal die Novizenweihe erhält, geschweige denn die höhere Ordination. Um diese Bedeutung aufzuzeigen, wurde dieses separate zehnte Glied namens 'Schänder einer Nonne' (bhikkhunidūsako) vom Erhabenen dargelegt; so ist es zu verstehen.

අනාපුච්ඡාවරණවත්ථුආදිකථා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung, die mit den Angelegenheiten des Gehens ohne Erlaubnis (anāpucchā) und der Behinderung (āvaraṇa) beginnt, ist abgeschlossen.

පණ්ඩකවත්ථුකථා

Die Erklärung über die Angelegenheit des Eunuchen (Paṇḍaka)

109. දහරෙ දහරෙති තරුණෙ තරුණෙ. මොළිගල්ලෙති ථූලසරීරෙ. හත්ථිභණ්ඩෙ අස්සභණ්ඩෙති හත්ථිගොපකෙ ච අස්සගොපකෙ ච.

109. Die Worte 'dahare dahare' bedeuten 'sehr jung'. 'Moḷigalle' bedeutet 'mit einem dicken Körper'. 'Hatthibhaṇḍe assabhaṇḍe' bedeutet Elefantenpfleger und Pferdepfleger.

පණ්ඩකො භික්ඛවෙති එත්ථ ආසිත්තපණ්ඩකො උසූයපණ්ඩකො ඔපක්කමිකපණ්ඩකො පක්ඛපණ්ඩකො නපුංසකපණ්ඩකොති පඤ්ච පණ්ඩකා. තත්ථ යස්ස පරෙසං අඞ්ගජාතං මුඛෙන ගහෙත්වා අසුචිනා ආසිත්තස්ස පරිළාහො වූපසම්මති, අයං ආසිත්තපණ්ඩකො. යස්ස පරෙසං අජ්ඣාචාරං පස්සතො උසූයාය උප්පන්නාය පරිළාහො වූපසම්මති, අයං උසූයපණ්ඩකො. යස්ස උපක්කමෙන බීජානි අපනීතානි, අයං ඔපක්කමිකපණ්ඩකො. එකච්චො පන අකුසලවිපාකානුභාවෙන කාළපක්ඛෙ පණ්ඩකො හොති, ජුණ්හපක්ඛෙ පනස්ස පරිළාහො වූපසම්මති, අයං පක්ඛපණ්ඩකො. යො පන පටිසන්ධියංයෙව අභාවකො උප්පන්නො, අයං නපුංසකපණ්ඩකොති. තෙසු ආසිත්තපණ්ඩකස්ස ච උසූයපණ්ඩකස්ස ච පබ්බජ්ජා න වාරිතා, ඉතරෙසං තිණ්ණං වාරිතා. තෙසුපි පක්ඛපණ්ඩකස්ස යස්මිං පක්ඛෙ පණ්ඩකො හොති, තස්මිංයෙවස්ස පක්ඛෙ පබ්බජ්ජා වාරිතාති කුරුන්දියං වුත්තං. යස්ස චෙත්ථ පබ්බජ්ජා වාරිතා, තං සන්ධාය ඉදං වුත්තං – ‘‘අනුපසම්පන්නො න උපසම්පාදෙතබ්බො උපසම්පන්නො නාසෙතබ්බො’’ති. සොපි [Pg.298] ලිඞ්ගනාසනෙනෙව නාසෙතබ්බො. ඉතො පරං ‘‘නාසෙතබ්බො’’ති වුත්තෙසුපි එසෙව නයො.

In dem Satz 'Ein Paṇḍaka, ihr Mönche' gibt es fünf Arten von Paṇḍakas: der begossene Paṇḍaka (āsittapaṇḍako), der neidische Paṇḍaka (usūyapaṇḍako), der operierte Paṇḍaka (opakkamikapaṇḍako), der Halbmonats-Paṇḍaka (pakkhapaṇḍako) und der geschlechtslose Paṇḍaka (napuṃsakapaṇḍako). Darunter ist derjenige ein begossener Paṇḍaka, dessen fieberhafte Leidenschaft sich beruhigt, nachdem er das Genitalorgan anderer mit dem Mund erfasst hat und mit deren Samen begossen wurde. Derjenige ist ein neidischer Paṇḍaka, dessen fieberhafte Leidenschaft sich beruhigt, wenn beim Beobachten des geschlechtlichen Fehlverhaltens anderer Neid in ihm aufsteigt. Derjenige ist ein operierter Paṇḍaka, dem durch einen operativen Eingriff die Hoden entfernt wurden. Einige wiederum sind aufgrund der Wirkung von unheilsamem Karma in der dunklen Mondhälfte ein Paṇḍaka, während sich in der hellen Mondhälfte ihre fieberhafte Leidenschaft beruhigt; ein solcher ist ein Halbmonats-Paṇḍaka. Wer jedoch schon bei der Wiedergeburt ohne Geschlechtsmerkmal entstanden ist, ist ein geschlechtsloser Paṇḍaka. Unter diesen ist die Ordination (Pabbajjā) für den begossenen Paṇḍaka und den neidischen Paṇḍaka nicht verboten, für die anderen drei ist sie verboten. Unter diesen ist für den Halbmonats-Paṇḍaka die Ordination nur in jener Mondhälfte verboten, in der er ein Paṇḍaka ist; so steht es im Kurundī-Kommentar geschrieben. In Bezug auf denjenigen, dessen Ordination hier verboten ist, wurde gesagt: 'Ist er nicht ordiniert, soll er nicht die höhere Ordination erhalten; ist er ordiniert, soll er ausgeschlossen werden.' Auch dieser soll durch die Ausschließung des Gewandes (liṅganāsanā) ausgeschlossen werden. Auch bei den folgenden Fällen, in denen es heißt 'soll ausgeschlossen werden', gilt dieselbe Methode.

පණ්ඩවත්ථුකථා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung über die Angelegenheit des Eunuchen (Paṇḍaka) ist abgeschlossen.

ථෙය්‍යසංවාසකවත්ථුකථා

Die Erklärung über die Angelegenheit desjenigen, der sich durch Diebstahl einschleicht (theyyasaṃvāsaka)

110. පුරාණකුලපුත්තොති පුරාණස්ස අනුක්කමෙන පාරිජුඤ්ඤං පත්තස්ස කුලස්ස පුත්තො. මාතිපක්ඛපිතිපක්ඛතො කොලඤ්ඤා ඛීණා විනට්ඨා මතා අස්සාති ඛීණකොලඤ්ඤො. අනධිගතන්ති අප්පත්තං. ඵාතිංකාතුන්ති වඩ්ඪෙතුං. ඉඞ්ඝාති උය්‍යොජනත්ථෙ නිපාතො. අනුයුඤ්ජියමානොති එකමන්තං නෙත්වා කෙසමස්සුඔරොපනකාසායපටිග්ගහණසරණගමනඋපජ්ඣායග්ගහණකම්මවාචානිස්සයධම්මෙ පුච්ඡියමානො. එතමත්ථං ආරොචෙසීති එතං සයං පබ්බජිතභාවං ආදිතො පට්ඨාය ආචික්ඛි.

110. Das Wort 'purāṇakulaputto' bedeutet der Sohn einer ehemals angesehenen Familie, die im Laufe der Zeit in Verfall geraten ist. Der Begriff 'khīṇakolañño' bedeutet einer, dessen adlige Verwandte mütterlicherseits und väterlicherseits ausgestorben, untergegangen oder gestorben sind. Das Wort 'anadhigataṃ' bedeutet nicht erreicht. Das Wort 'phātiṃ kātuṃ' bedeutet zu vermehren. Das Wort 'iṅgha' ist eine Partikel (nipāta) im Sinne einer Aufforderung. Das Wort 'anuyuñjiyamāno' bedeutet, dass er beiseite geführt und über das Abscheren der Haare und des Bartes, das Empfangen des Gewandes, das Nehmen der Zufluchten, das Wählen des Präzeptors, das Rezitieren der Kammavācā und die Regeln der Abhängigkeit (nissaya) befragt wurde. Die Worte 'er berichtete diese Angelegenheit' bedeuten, dass er seinen eigenen Zustand der Ordination von Anfang an darlegte.

ථෙය්‍යසංවාසකො භික්ඛවෙති එත්ථ තයො ථෙය්‍යසංවාසකා – ලිඞ්ගත්ථෙනකො, සංවාසත්ථෙනකො, උභයත්ථෙනකොති. තත්ථ යො සයං පබ්බජිත්වා විහාරං ගන්ත්වා න භික්ඛුවස්සානි ගණෙති, න යථාවුඩ්ඪං වන්දනං සාදියති, න ආසනෙන පටිබාහති, න උපොසථපවාරණාදීසු සන්දිස්සති, අයං ලිඞ්ගමත්තස්සෙව ථෙනිතත්තා ලිඞ්ගත්ථෙනකො නාම.

In dem Satz 'Ein Dieb-Gemeinschaftler, ihr Mönche' gibt es drei Arten von Dieb-Gemeinschaftlern: der Gewand-Dieb (liṅgatthenako), der Gemeinschafts-Dieb (saṃvāsatthenako) und der Beides-Dieb (ubhayatthenako). Darunter ist derjenige ein 'Gewand-Dieb' (liṅgatthenako), der sich selbst ordiniert, in das Kloster geht, die Mönchsjahre (Vassas) nicht zählt, die Ehrerbietung gemäß dem Dienstalter nicht annimmt, sich nicht hinsichtlich des Sitzplatzes abgrenzt (die Sitzordnung nicht beansprucht) und bei den Uposatha- und Pavāraṇā-Zeremonien nicht erscheint, da er nur die äußere Form gestohlen hat.

යො පන භික්ඛූහි පබ්බාජිතො සාමණෙරො සමානොපි විදෙසං ගන්ත්වා ‘‘අහං දසවස්සො වා වීසතිවස්සො වා’’ති මුසා වත්වා භික්ඛුවස්සානි ගණෙති, යථාවුඩ්ඪං වන්දනං සාදියති, ආසනෙන පටිබාහති, උපොසථපවාරණාදීසු සන්දිස්සති, අයං සංවාසමත්තස්සෙව ථෙනිතත්තා සංවාසත්ථෙනකො නාම. භික්ඛුවස්සගණනාදිකො හි සබ්බොපි කිරියභෙදො ඉමස්මිං අත්ථෙ ‘‘සංවාසො’’ති වෙදිතබ්බො. සික්ඛං පච්චක්ඛාය ‘‘න මං කොචි ජානාතී’’ති එවං පටිපජ්ජන්තෙපි එසෙව නයො.

Wer aber, obwohl er ein von den Mönchen ordinierter Novize ist, in eine andere Gegend geht, die Unwahrheit spricht: 'Ich habe zehn Vassas' oder 'Ich habe zwanzig Vassas', die Mönchsjahre zählt, die Ehrerbietung gemäß dem Dienstalter annimmt, den Sitzplatz beansprucht (andere verdrängt) und bei den Uposatha- und Pavāraṇā-Zeremonien erscheint, der ist ein 'Gemeinschafts-Dieb' (saṃvāsatthenako), da er nur die Gemeinschaft gestohlen hat. Denn die gesamte Bandbreite an Handlungen, wie das Zählen der Mönchsjahre usw., ist in diesem Sinne unter dem Begriff 'Gemeinschaft' (saṃvāsa) zu verstehen. Auch bei einem, der das Training aufgegeben hat und sich so verhält, indem er denkt: 'Niemand weiß von mir', gilt dieselbe Methode.

යො පන සයං පබ්බජිත්වා විහාරං ගන්ත්වා භික්ඛුවස්සානි ගණෙති, යථාවුඩ්ඪං වන්දනං සාදියති, ආසනෙන පටිබාහති, උපොසථපවාරණාදීසු සන්දිස්සති, අයං ලිඞ්ගස්ස චෙව සංවාසස්ස ච ථෙනිතත්තා උභයත්ථෙනකො නාම. අයං තිවිධොපි ථෙය්‍යසංවාසකො අනුපසම්පන්නො න උපසම්පාදෙතබ්බො, උපසම්පන්නො නාසෙතබ්බො, පුන පබ්බජ්ජං යාචන්තොපි න පබ්බාජෙතබ්බො.

Wer sich aber selbst ordiniert, in ein Kloster geht, die Mönchsjahre zählt, die Ehrerbietung gemäß dem Dienstalter annimmt, den Sitzplatz beansprucht und bei den Uposatha- und Pavāraṇā-Zeremonien erscheint, der ist ein 'Beides-Dieb' (ubhayatthenako), da er sowohl die äußere Form als auch die Gemeinschaft gestohlen hat. Diese drei Arten von Dieb-Gemeinschaftlern dürfen, wenn sie nicht ordiniert sind, nicht die höhere Ordination erhalten; wenn sie ordiniert wurden, müssen sie ausgeschlossen werden; und selbst wenn sie erneut um die Novizenweihe bitten, darf man sie nicht ordinieren.

එත්ථ [Pg.299] ච අසම්මොහත්ථං ඉදං පකිණ්ණකං වෙදිතබ්බං –

Und hierbei soll zur Vermeidung von Unklarheit folgende vermischte Erklärung verstanden werden:

‘‘රාජදුබ්භික්ඛකන්තාර-රොගවෙරිභයෙහි වා;

චීවරාහරණත්ථං වා, ලිඞ්ගං ආදියතීධ යො.

Wer auch immer hier in dieser Lehre das äußere Zeichen des Ordens annimmt, sei es aus Angst vor Königen, vor Hungersnot, einer gefahrvollen Wildnis, Krankheit oder Feinden, oder um sich Roben zu verschaffen,

සංවාසං නාධිවාසෙති, යාව සො සුද්ධමානසො;

ථෙය්‍යසංවාසකො නාම, තාව එස න වුච්චතී’’ති.

solange dieser reinen Geistes ist und die Gemeinschaft nicht beansprucht, so lange wird er nicht als ein „Dieb der Gemeinschaft“ bezeichnet.

තත්‍රායං විත්ථාරනයො – ඉධෙකච්චස්ස රාජා කුද්ධො හොති, සො ‘‘එවං මෙ සොත්ථි භවිස්සතී’’ති සයමෙව ලිඞ්ගං ගහෙත්වා පලායති. තං දිස්වා රඤ්ඤො ආරොචෙන්ති. රාජා ‘‘සචෙ පබ්බජිතො, න තං ලබ්භා කිඤ්චි කාතු’’න්ති තස්මිං කොධං පටිවිනෙති, සො ‘‘වූපසන්තං මෙ රාජභය’’න්ති සඞ්ඝමජ්ඣං අනොසරිත්වාව ගිහිලිඞ්ගං ගහෙත්වා ආගතො පබ්බාජෙතබ්බො. අථාපි ‘‘සාසනං නිස්සාය මයා ජීවිතං ලද්ධං, හන්ද දානි අහං පබ්බජාමී’’ති උප්පන්නසංවෙගො තෙනෙව ලිඞ්ගෙන ආගන්ත්වා ආගන්තුකවත්තං න සාදියති, භික්ඛූහි පුට්ඨො වා අපුට්ඨො වා යථාභූතමත්තානං ආවිකත්වා පබ්බජ්ජං යාචති, ලිඞ්ගං අපනෙත්වා පබ්බාජෙතබ්බො. සචෙ පන වත්තං සාදියති, පබ්බජිතාලයං දස්සෙති, සබ්බං පුබ්බෙ වුත්තං වස්සගණනාදිභෙදං විධිං පටිපජ්ජති, අයං න පබ්බාජෙතබ්බො.

Hierbei ist dies die ausführliche Darlegung: Hier ist ein König auf jemanden zornig. Dieser denkt: „So wird mir Sicherheit zuteil werden“, nimmt selbsttätig das äußere Zeichen an und flieht. Wenn man ihn sieht, berichtet man es dem König. Der König sagt: „Wenn er ins Hauslose gezogen ist, ist es nicht statthaft, ihm etwas anzutun“, und legt seinen Zorn gegen ihn ab. Jener denkt: „Meine Furcht vor dem König hat sich gelegt“, und ohne sich überhaupt in die Mitte des Ordens begeben zu haben, legt er das Laienkleid wieder an und kehrt zurück; ein solcher ist zu ordinieren. Oder aber, wenn er tiefe Ergriffenheit empfindet und denkt: „In Abhängigkeit von der Lehre wurde mein Leben gerettet; wohlan, nun werde ich ins Hauslose ziehen!“, und er kommt in ebendiesem äußeren Zeichen an, beansprucht aber nicht die Pflichten eines Gastmönchs; und ob er nun von den Mönchen befragt wird oder ungefragt sich selbst der Wahrheit entsprechend offenbart und um die Ordination bittet, so ist er nach dem Ablegen des Zeichens zu ordinieren. Wenn er jedoch die Pflichten beansprucht, das Verhalten eines Ordinierten zeigt und die gesamte zuvor erwähnte Regelung bezüglich der Zählung der Regenjahre usw. befolgt, so darf dieser nicht ordiniert werden.

ඉධ පනෙකච්චො දුබ්භික්ඛෙ ජීවිතුං අසක්කොන්තො සයමෙව ලිඞ්ගං ගහෙත්වා සබ්බපාසණ්ඩියභත්තානි භුඤ්ජන්තො දුබ්භික්ඛෙ වීතිවත්තෙ සඞ්ඝමජ්ඣං අනොසරිත්වාව ගිහිලිඞ්ගං ගහෙත්වා ආගතොති සබ්බං පුරිමසදිසමෙව.

Hier wiederum kann jemand während einer Hungersnot seinen Lebensunterhalt nicht bestreiten, nimmt selbsttätig das äußere Zeichen an und isst die Speisen aller Sekten. Ist die Hungersnot vorüber, legt er, ohne sich überhaupt in die Mitte des Ordens begeben zu haben, das Laienkleid wieder an und kehrt zurück. Alles Weitere ist genau wie im vorherigen Fall zu behandeln.

අපරො මහාකන්තාරං නිත්ථරිතුකාමො හොති, සත්ථවාහො ච පබ්බජිතෙ ගහෙත්වා ගච්ඡති. සො ‘‘එවං මං සත්ථවාහො ගහෙත්වා ගමිස්සතී’’ති සයමෙව ලිඞ්ගං ගහෙත්වා සත්ථවාහෙන සද්ධිං කන්තාරං නිත්ථරිත්වා ඛෙමන්තං පත්වා සඞ්ඝමජ්ඣං අනොසරිත්වාව ගිහිලිඞ්ගං ගහෙත්වා ආගතොති සබ්බං පුරිමසදිසමෙව.

Ein anderer möchte eine große, gefahrvolle Wildnis durchqueren, und der Karawanenführer zieht nur unter Mitnahme von Ordinierten los. Er denkt: „Auf diese Weise wird mich der Karawanenführer mitnehmen“, nimmt selbsttätig das äußere Zeichen an, durchquert zusammen mit dem Karawanenführer die Wildnis, erreicht einen sicheren Ort und legt dann, ohne sich überhaupt in die Mitte des Ordens begeben zu haben, das Laienkleid wieder an und kehrt zurück. Alles Weitere ist genau wie im vorherigen Fall zu behandeln.

අපරො රොගභයෙ උප්පන්නෙ ජීවිතුං අසක්කොන්තො සයමෙව ලිඞ්ගං ගහෙත්වා සබ්බපාසණ්ඩියභත්තානි භුඤ්ජන්තො රොගභයෙ වූපසන්තෙ සඞ්ඝමජ්ඣං [Pg.300] අනොසරිත්වාව ගිහිලිඞ්ගං ගහෙත්වා ආගතොති සබ්බං පුරිමසදිසමෙව.

Ein anderer kann bei einer ausgebrochenen Seuchengefahr nicht überleben, nimmt selbsttätig das äußere Zeichen an und isst die Speisen aller Sekten. Ist die Seuchengefahr abgeklungen, legt er, ohne sich überhaupt in die Mitte des Ordens begeben zu haben, das Laienkleid wieder an und kehrt zurück. Alles Weitere ist genau wie im vorherigen Fall zu behandeln.

අපරස්ස එකො වෙරිකො කුද්ධො හොති, ඝාතෙතුකාමො නං විචරති, සො ‘‘එවං මෙ සොත්ථි භවිස්සතී’’ති සයමෙව ලිඞ්ගං ගහෙත්වා පලායති. වෙරිකො ‘‘කුහිං සො’’ති පරියෙසන්තො ‘‘පබ්බජිත්වා පලාතො’’ති සුත්වා ‘‘සචෙ පබ්බජිතො, න තං ලබ්භා කිඤ්චි කාතු’’න්ති තස්මිං කොධං පටිවිනෙති. සො ‘‘වූපසන්තං මෙ වෙරිභය’’න්ති සඞ්ඝමජ්ඣං අනොසරිත්වාව ගිහිලිඞ්ගං ගහෙත්වා ආගතොති සබ්බං පුරිමසදිසමෙව.

Auf einen anderen ist ein Feind zornig und zieht umher mit der Absicht, ihn zu töten. Jener denkt: „So wird mir Sicherheit zuteil werden“, nimmt selbsttätig das äußere Zeichen an und flieht. Der Feind sucht ihn und fragt: „Wo ist er?“. Als er hört: „Er ist ins Hauslose gezogen und geflohen“, sagt er: „Wenn er ins Hauslose gezogen ist, ist es nicht statthaft, ihm etwas anzutun“, und legt seinen Zorn gegen ihn ab. Jener denkt: „Meine Furcht vor dem Feind hat sich gelegt“, und ohne sich überhaupt in die Mitte des Ordens begeben zu haben, legt er das Laienkleid wieder an und kehrt zurück. Alles Weitere ist genau wie im vorherigen Fall zu behandeln.

අපරො ඤාතිකුලං ගන්ත්වා සික්ඛං පච්චක්ඛාය ගිහි හුත්වා ‘‘ඉමානි චීවරානි ඉධ විනස්සිස්සන්ති, සචෙපි ඉමානි ගහෙත්වා විහාරං ගමිස්සාමි, අන්තරාමග්ගෙ මං ‘චොරො’ති ගහෙස්සන්ති, යංනූනාහං කායපරිහාරියානි කත්වා ගච්ඡෙය්‍ය’’න්ති චීවරාහරණත්ථං නිවාසෙත්වා ච පාරුපිත්වා ච විහාරං ගච්ඡති. තං දූරතොව ආගච්ඡන්තං දිස්වා සාමණෙරා ච දහරා ච අබ්භුග්ගච්ඡන්ති, වත්තං දස්සෙන්ති. සො න සාදියති, යථාභූතමත්තානං ආවිකරොති. සචෙ භික්ඛූ ‘‘න දානි මයං තං මුඤ්චිස්සාමා’’ති බලක්කාරෙන පබ්බාජෙතුකාමා හොන්ති, කාසායානි අපනෙත්වා පුන පබ්බාජෙතබ්බො. සචෙ පන ‘‘නයිමෙ මම හීනායාවත්තභාවං ජානන්තී’’ති තංයෙව භික්ඛුභාවං පටිජානිත්වා සබ්බං පුබ්බෙ වුත්තං වස්සගණනාදිභෙදං විධිං පටිපජ්ජති, අයං න පබ්බාජෙතබ්බො.

Ein anderer geht zur Familie seiner Verwandten, gibt die Ordensregeln auf, wird wieder ein Laie und denkt: „Diese Roben werden hier verderben. Selbst wenn ich sie nehme und zum Kloster gehe, wird man mich auf dem Weg als ‚Dieb‘ ergreifen. Wie wäre es, wenn ich sie am Körper tragend transportiere?“, und um die Roben wegzubringen, legt er das Untergewand und das Obergewand an und geht zum Kloster. Als die Novizen und jungen Mönche ihn von weitem kommen sehen, laufen sie ihm entgegen und erweisen ihm die Pflichten. Er beansprucht dies nicht und offenbart sich der Wahrheit entsprechend. Wenn die Mönche sagen: „Nun lassen wir dich nicht mehr gehen“, und ihn mit Gewalt ordinieren wollen, ist er nach dem Ablegen der gelben Gewänder erneut ordnungsgemäß zu ordinieren. Wenn er jedoch denkt: „Diese wissen nichts von meiner Rückkehr zum niederen Laienstand“, sich zu ebendiesem Mönchsstatus bekennt und die gesamte zuvor erwähnte Regelung bezüglich der Zählung der Regenjahre usw. befolgt, so darf dieser nicht ordiniert werden.

අපරො මහාසාමණෙරො ඤාතිකුලං ගන්ත්වා උප්පබ්බජිත්වා කම්මන්තානුට්ඨානෙන උබ්බාළ්හො හුත්වා පුන ‘‘දානි අහං සමණොව භවිස්සාමි, ථෙරොපි මෙ උප්පබ්බජිතභාවං න ජානාතී’’ති තදෙව පත්තචීවරං ආදාය විහාරං ආගච්ඡති, නාපි තමත්ථං භික්ඛූනං ආරොචෙති, සාමණෙරභාවං පටිජානාති, අයං ථෙය්‍යසංවාසකොයෙව පබ්බජ්ජං න ලභති. සචෙපිස්ස ලිඞ්ගග්ගහණකාලෙ එවං හොති, ‘‘නාහං කස්සචි ආරොචෙස්සාමී’’ති විහාරඤ්ච ගතො ආරොචෙති, ගහණෙනෙව ථෙය්‍යසංවාසකො. අථාපිස්ස ‘‘ගහණකාලෙ ආචික්ඛිස්සාමී’’ති චිත්තං උප්පන්නං හොති, විහාරඤ්ච ගන්ත්වා ‘‘කුහිං ත්වං ආවුසො ගතො’’ති වුත්තො ‘‘න දානි මං ඉමෙ ජානන්තී’’ති වඤ්චෙත්වා නාචික්ඛති, ‘‘නාචික්ඛිස්සාමී’’ති සහ ධුරනික්ඛෙපෙන අයම්පි ථෙය්‍යසංවාසකොව. සචෙ පනස්ස ගහණකාලෙපි ‘‘ආචික්ඛිස්සාමී’’ති චිත්තං උප්පන්නං හොති, විහාරං ගන්ත්වාපි ආචික්ඛති, අයං පුන පබ්බජ්ජං ලභති.

Ein anderer, ein älterer Novize, geht zur Familie seiner Verwandten, tritt aus dem Orden aus, wird aber durch die Verpflichtung zur Arbeit bedrängt. Er denkt: „Nun werde ich einfach wieder ein Samana sein, und auch der Ältere weiß nichts von meinem Austritt“, nimmt genau jene Almosenschale und Robe und kehrt zum Kloster zurück; er teilt diesen Sachverhalt den Mönchen nicht mit und gibt vor, Novize zu sein. Dieser ist wahrlich ein Dieb der Gemeinschaft und erhält keine Ordination mehr. Selbst wenn er beim Anlegen des Zeichens dachte: „Ich werde es niemandem erzählen“, es dann aber nach seiner Ankunft im Kloster doch erzählt, ist er allein schon wegen des Anlegens ein Dieb der Gemeinschaft. Oder wenn er beim Anlegen dachte: „Ich werde es erzählen“, aber nach seiner Ankunft im Kloster auf die Frage: „Wo bist du gewesen, Freund?“ denkt: „Nun wissen diese es nicht“, sie täuscht und es nicht erzählt, so ist er mit dem Aufgeben der Absicht, es zu erzählen, ebenfalls ein Dieb der Gemeinschaft. Wenn er jedoch sowohl beim Anlegen dachte: „Ich werde es erzählen“, als auch nach der Ankunft im Kloster es tatsächlich erzählt, erhält dieser wieder die Ordination.

අපරො [Pg.301] දහරසාමණෙරො මහන්තො වා පන අබ්‍යත්තො, සො පුරිමනයෙනෙව උප්පබ්බජිත්වා ඝරෙ වච්ඡකරක්ඛණාදීනි කම්මානි කාතුං න ඉච්ඡති, තමෙනං ඤාතකා තානියෙව කාසායානි අච්ඡාදෙත්වා ථාලකං වා පත්තං වා හත්ථෙ දත්වා ‘‘ගච්ඡ සමණොව හොහී’’ති ඝරා නීහරන්ති. සො විහාරං ගච්ඡති, නෙව නං භික්ඛූ ජානන්ති ‘‘අයං උප්පබ්බජිත්වා පුන සයමෙව පබ්බජිතො’’ති, නාපි සයං ජානාති, ‘‘යො එවං පබ්බජති, සො ථෙය්‍යසංවාසකො නාම හොතී’’ති. සචෙ තං පරිපුණ්ණවස්සං උපසම්පාදෙන්ති, සූපසම්පන්නො. සචෙ පන අනුපසම්පන්නකාලෙයෙව විනයවිනිච්ඡයෙ වත්තමානෙ සුණාති, ‘‘යො එවං පබ්බජති, සො ථෙය්‍යසංවාසකො නාම හොතී’’ති. තෙන ‘‘මයා එවං කත’’න්ති භික්ඛූනං ආචික්ඛිතබ්බං, එවං පුන පබ්බජ්ජං ලභති. සචෙ ‘‘න දානි මං කොචි ජානාතී’’ති නාරොචෙති, ධුරං නික්ඛිත්තමත්තෙ ථෙය්‍යසංවාසකො.

Ein anderer, ein junger Novize, oder auch ein älterer, der unkundig ist, tritt in derselben Weise wie zuvor aus und will zu Hause keine Arbeiten wie das Hüten von Kälbern usw. verrichten. Seine Verwandten kleiden ihn in ebendiese gelben Gewänder, geben ihm eine Schüssel oder Almosenschale in die Hand und jagen ihn mit den Worten aus dem Haus: „Geh, sei einfach wieder ein Samana!“ Er geht zum Kloster; weder wissen die Mönche von ihm: „Dieser ist ausgetreten und hat sich dann selbst wieder ordiniert“, noch weiß er es selbst: „Wer auf diese Weise eintritt, wird ein Dieb der Gemeinschaft genannt.“ Wenn sie ihn, sobald er das Alter vollendet hat, vollordinieren, ist er ordnungsgemäß vollordiniert. Wenn er jedoch noch vor seiner Vollordination, während eine Entscheidung über die Ordensdisziplin erörtert wird, hört: „Wer auf diese Weise eintritt, wird ein Dieb der Gemeinschaft genannt“, muss er den Mönchen mitteilen: „Ich habe dies so getan.“ Auf diese Weise erhält er wieder die Ordination. Wenn er denkt: „Jetzt weiß es niemand von mir“, und es nicht mitteilt, wird er in dem Moment, in dem er diese Pflicht aufgibt, zu einem Dieb der Gemeinschaft.

භික්ඛු සික්ඛං පච්චක්ඛාය ලිඞ්ගං අනපනෙත්වා දුස්සීලකම්මං කත්වා වා අකත්වා වා පුන සබ්බං පුබ්බෙ වුත්තං වස්සගණනාදිභෙදං විධිං පටිපජ්ජති, ථෙය්‍යසංවාසකො හොති. සික්ඛං අප්පච්චක්ඛාය සලිඞ්ගෙ ඨිතො මෙථුනං පටිසෙවිත්වා වස්සගණනාදිභෙදං විධිං ආපජ්ජන්තො ථෙය්‍යසංවාසකො න හොති, පබ්බජ්ජාමත්තං ලභති. අන්ධකට්ඨකථායං පන එසො ථෙය්‍යසංවාසකොති වුත්තං, තං න ගහෙතබ්බං.

Wenn ein Mönch die Übungsregeln ablegt, ohne das äußere Zeichen des Mönchtums abzulegen, und – sei es, dass er eine sittenlose Tat begeht oder nicht – sich wiederum an das gesamte zuvor erwähnte Verfahren hält, wie das Zählen der Regenzeitjahre usw., dann ist er ein Gemeinschafts-Dieb (theyyasaṃvāsaka). Wenn er die Übungsregeln nicht ablegt, in seinem äußeren Stand verbleibt, Geschlechtsverkehr ausübt und sich dem Verfahren der Zählung der Regenzeitjahre usw. unterzieht, ist er kein Gemeinschafts-Dieb; er erhält das bloße Ausmaß der Ordination. Im Andhaka-Kommentar wird jedoch gesagt: „Dieser ist ein Gemeinschafts-Dieb“; das sollte nicht akzeptiert werden.

එකො භික්ඛු කාසායෙ සඋස්සාහොව ඔදාතං නිවාසෙත්වා මෙථුනං පටිසෙවිත්වා පුන කාසායානි නිවාසෙත්වා වස්සගණනාදිභෙදං සබ්බං විධිං ආපජ්ජති, අයම්පි ථෙය්‍යසංවාසකො න හොති, පබ්බජ්ජාමත්තං ලභති. සචෙ පන කාසායෙ ධුරං නික්ඛිපිත්වා ඔදාතං නිවාසෙත්වා මෙථුනං පටිසෙවිත්වා පුන කාසායානි නිවාසෙත්වා වස්සගණනාදිභෙදං සබ්බං විධිං ආපජ්ජති, ථෙය්‍යසංවාසකො හොති.

Ein Mönch, der mit festem Willen bezüglich der gelben Roben weiße Kleidung anzieht, Geschlechtsverkehr ausübt, danach wieder die gelben Roben anzieht und sich dem gesamten Verfahren wie der Zählung der Regenzeitjahre usw. unterzieht, ist ebenfalls kein Gemeinschafts-Dieb; er erhält das bloße Ausmaß der Ordination. Wenn er jedoch das Bestreben bezüglich der gelben Roben aufgibt, weiße Kleidung anzieht, Geschlechtsverkehr ausübt, danach wieder die gelben Roben anzieht und sich dem gesamten Verfahren wie der Zählung der Regenzeitjahre usw. unterzieht, ist er ein Gemeinschafts-Dieb.

සාමණෙරො සලිඞ්ගෙ ඨිතො මෙථුනාදිඅස්සමණකරණධම්මං ආපජ්ජිත්වාපි ථෙය්‍යසංවාසකො න හොති. සචෙපි කාසායෙ සඋස්සාහොව කාසායානි අපනෙත්වා මෙථුනං පටිසෙවිත්වා පුන කාසායානි නිවාසෙති, නෙව ථෙය්‍යසංවාසකො හොති. සචෙ පන කාසායෙ ධුරං නික්ඛිපිත්වා නග්ගො වා ඔදාතනිවත්ථො වා මෙථුනසෙවනාදීහි අස්සමණො [Pg.302] හුත්වා කාසායං නිවාසෙති, ථෙය්‍යසංවාසකො හොති. සචෙපි ගිහිභාවං පත්ථයමානො කාසාවං ඔවට්ටිකං වා කත්වා අඤ්ඤෙන වා ආකාරෙන ගිහිනිවාසනෙන නිවාසෙති ‘‘සොභති නු ඛො මෙ ගිහිලිඞ්ගං, න සොභතී’’ති වීමංසනත්ථං, රක්ඛති තාව. ‘‘සොභතී’’ති සම්පටිච්ඡිත්වා පන පුන ලිඞ්ගං සාදියන්තො ථෙය්‍යසංවාසකො හොති. ඔදාතං නිවාසෙත්වා වීමංසනසම්පටිච්ඡනෙසුපි එසෙව නයො.

Ein Novize, der in seinem äußeren Stand verbleibt, ist kein Gemeinschafts-Dieb, selbst wenn er Handlungen begeht, die ihn zu keinem Asketen machen, wie Geschlechtsverkehr usw. Selbst wenn er mit festem Willen bezüglich der gelben Roben diese ablegt, Geschlechtsverkehr ausübt und danach wieder die gelben Roben anzieht, ist er keineswegs ein Gemeinschafts-Dieb. Wenn er jedoch das Bestreben bezüglich der gelben Roben aufgibt, nackt oder in weißer Kleidung durch die Ausübung von Geschlechtsverkehr usw. zu einem Nicht-Asketen wird und dann wieder die gelben Roben anzieht, ist er ein Gemeinschafts-Dieb. Wenn er, nach dem Laienstand verlangend, die gelbe Robe wie einen Gürtel zusammengerollt oder auf andere Weise wie ein Laie anlegt, um zu prüfen: „Steht mir das Aussehen eines Laien gut oder nicht?“, schützt ihn dies vorerst. Wenn er jedoch mit der Zustimmung „Es steht mir gut“ wieder Gefallen am äußeren Stand des Novizen findet, ist er ein Gemeinschafts-Dieb. Das gleiche Prinzip gilt für das Prüfen und Akzeptieren beim Tragen weißer Kleidung.

සචෙ පන නිවත්ථකාසායස්ස උපරි ඔදාතං නිවාසෙත්වා වීමංසති වා සම්පටිච්ඡති වා, රක්ඛතියෙව. භික්ඛුනියාපි එසෙව නයො. සාපි හි ගිහිභාවං පත්ථයමානා සචෙ කාසායං ගිහිනිවාසනං නිවාසෙති, ‘‘සොභති නු ඛො මෙ ගිහිලිඞ්ගං, න සොභතී’’ති වීමංසනත්ථං, රක්ඛති තාව. සචෙ ‘‘සොභතී’’ති සම්පටිච්ඡති, න රක්ඛති. ඔදාතං නිවාසෙත්වා වීමංසනසම්පටිච්ඡනෙසුපි එසෙව නයො. නිවත්ථකාසායස්ස පන උපරි ඔදාතං නිවාසෙත්වා වීමංසතු වා සම්පටිච්ඡතු වා, රක්ඛතියෙව.

Wenn er jedoch über die bereits angelegte gelbe Robe weiße Kleidung anzieht, um dies zu prüfen oder zu akzeptieren, bleibt er dennoch geschützt. Für eine Bhikkhunī gilt genau dasselbe Prinzip. Denn auch wenn sie, nach dem Laienstand verlangend, die gelbe Robe nach der Weise der Laien kleidet, um zu prüfen: „Steht mir das Aussehen einer Laiin gut oder nicht?“, schützt sie das vorerst. Wenn sie akzeptiert: „Es steht mir gut“, schützt es sie nicht mehr. Das gleiche Prinzip gilt für das Prüfen und Akzeptieren beim Tragen weißer Kleidung. Wenn sie jedoch über die angelegte gelbe Robe weiße Kleidung anzieht, sei es, um zu prüfen oder zu akzeptieren, bleibt sie dennoch geschützt.

සචෙ කොචි වුඩ්ඪපබ්බජිතො වස්සානි අගණෙත්වා පාළියම්පි අට්ඨත්වා එකපස්සෙනාගන්ත්වා මහාපෙළාදීසු කටච්ඡුනා උක්ඛිත්තෙ භත්තපිණ්ඩෙ පත්තං උපනාමෙත්වා සෙනො විය මංසපෙසිං ගහෙත්වා ගච්ඡති, ථෙය්‍යසංවාසකො න හොති. භික්ඛුවස්සානි පන ගණෙත්වා ගණ්හන්තො ථෙය්‍යසංවාසකො හොති.

Wenn ein im Alter Ordinierter, ohne seine Regenzeitjahre zu zählen und ohne sich in die Reihe der Mönche einzustellen, von der Seite herankommt und seine Almosenschale hinhält, wenn Speiseklöße mit einer Kelle aus den großen Körben usw. ausgehoben werden, und wie ein Falke, der ein Stück Fleisch packt, davonfliegt, die Nahrung nimmt und weggeht, ist er kein Gemeinschafts-Dieb. Wenn er jedoch Mönchs-Regenzeitjahre zählt und so die Gaben entgegennimmt, ist er ein Gemeinschafts-Dieb.

සයං සාමණෙරොව සාමණෙරපටිපාටියා කූටවස්සානි ගණෙත්වා ගණ්හන්තො ථෙය්‍යසංවාසකො න හොති. භික්ඛු භික්ඛුපටිපාටියා කූටවස්සානි ගණෙත්වා ගණ්හන්තො භණ්ඩග්ඝෙන කාරෙතබ්බොති.

Wenn jemand, der selbst nur ein Novize ist, in der Reihe der Novizen betrügerische Regenzeitjahre zählt und so Gaben entgegennimmt, ist er kein Gemeinschafts-Dieb. Ein Mönch, der in der Reihe der Mönche betrügerische Regenzeitjahre zählt und so Gaben entgegennimmt, muss entsprechend dem Wert des erlangten Gutes zur Rechenschaft gezogen werden.

ථෙය්‍යසංවාසකවත්ථුකථා නිට්ඨිතා.

Die Besprechung des Falls des Gemeinschafts-Diebs ist abgeschlossen.

තිත්ථියපක්කන්තකකථා

Die Besprechung über den zu den Andersgläubigen Übergetretenen (titthiyapakkantaka)

තිත්ථියපක්කන්තකො භික්ඛවෙති එත්ථ පන තිත්ථියෙසු පක්කන්තො පවිට්ඨොති තිත්ථියපක්කන්තකො. සො න කෙවලං න උපසම්පාදෙතබ්බො, අථ ඛො න පබ්බාජෙතබ්බොපි. තත්‍රායං විනිච්ඡයො – උපසම්පන්නො භික්ඛු තිත්ථියො භවිස්සාමීති සලිඞ්ගෙනෙව තෙසං උපස්සයං ගච්ඡති, පදවාරෙ පදවාරෙ දුක්කටං. තෙසං ලිඞ්ගෙ ආදින්නමත්තෙ තිත්ථියපක්කන්තකො හොති. යොපි [Pg.303] සයමෙව ‘‘තිත්ථියො භවිස්සාමී’’ති කුසචීරාදීනි නිවාසෙති, තිත්ථියපක්කන්තකො හොතියෙව. යො පන නග්ගො න්හායන්තො අත්තානං ඔලොකෙත්වා ‘‘සොභති මෙ ආජීවකභාවො, ආජීවකො භවිස්සාමී’’ති කාසායානි අනාදාය නග්ගොව ආජීවකානං උපස්සයං ගච්ඡති, පදවාරෙ පදවාරෙ දුක්කටං. සචෙ පනස්ස අන්තරාමග්ගෙ හිරොත්තප්පං උප්පජ්ජති, දුක්කටානි දෙසෙත්වා මුච්චති. තෙසං උපස්සයං ගන්ත්වාපි තෙහි වා ඔවදිතො අත්තනා වා ‘‘ඉමෙසං පබ්බජ්ජා අතිදුක්ඛා’’ති නිවත්තන්තොපි මුච්චතියෙව.

Bezüglich des Ausdrucks „Ein zu Andersgläubigen Übergetretener, o Mönche“ (titthiyapakkantako bhikkhave) bezeichnet „zu Andersgläubigen Übergetretener“ einen, der zu den Andersgläubigen weggegangen und eingetreten ist. Er darf nicht nur nicht die höhere Weihe erhalten, sondern er darf auch gar nicht erst ordiniert werden. Hierzu lautet die Entscheidung: Wenn ein vollordinierter Mönch mit dem Gedanken „Ich werde ein Andersgläubiger werden“ in seinem eigenen Mönchsstand zu deren Wohnstätte geht, begeht er bei jedem Schritt ein Dukkaṭa-Vergehen. Sobald er deren äußeres Zeichen angenommen hat, ist er ein zu Andersgläubigen Übergetretener. Auch wer von sich aus denkt: „Ich werde ein Andersgläubiger werden“ und Kleidung aus Kusa-Gras usw. anzieht, ist unweigerlich ein zu Andersgläubigen Übergetretener. Wer jedoch nackt badet, sich selbst betrachtet und denkt: „Der Stand eines Ājīvaka steht mir gut; ich werde ein Ājīvaka werden“, seine gelben Roben nicht mitnimmt und nackt zur Wohnstätte der Ājīvakas geht, begeht bei jedem Schritt ein Dukkaṭa-Vergehen. Wenn in ihm jedoch auf dem Weg Gewissensscham und Scheu vor Sünde (hirottappa) entstehen, wird er nach dem Gestehen der Dukkaṭa-Vergehen frei von diesem Status. Selbst wenn er zu ihrer Wohnstätte gelangt, dort von ihnen belehrt wird oder selbst erkennt: „Die Ordination dieser Leute ist überaus beschwerlich“, und umkehrt, wird er ebenfalls frei.

සචෙ පන ‘‘කිං තුම්හාකං පබ්බජ්ජාය උක්කට්ඨ’’න්ති පුච්ඡිත්වා ‘‘කෙසමස්සුලුඤ්චනාදීනී’’ති වුත්තො එකකෙසම්පි ලුඤ්චාපෙති, උක්කුටිකප්පධානාදීනි වා වත්තානි ආදියති, මොරපිඤ්ඡාදීනි වා නිවාසෙති, තෙසං ලිඞ්ගං ගණ්හාති, ‘‘අයං පබ්බජ්ජා සෙට්ඨා’’ති සෙට්ඨභාවං වා උපගච්ඡති, න මුච්චති, තිත්ථියපක්කන්තකො හොති. සචෙ පන ‘‘සොභති නු ඛො මෙ තිත්ථියපබ්බජ්ජා, නනු ඛො සොභතී’’ති වීමංසනත්ථං කුසචීරාදීනි වා නිවාසෙති, ජටං වා බන්ධති, ඛාරිකාජං වා ආදියති, යාව න සම්පටිච්ඡති, තාව නං ලද්ධි රක්ඛති, සම්පටිච්ඡිතමත්තෙ තිත්ථියපක්කන්තකො හොති. අච්ඡින්නචීවරො පන කුසචීරාදීනි නිවාසෙන්තො රාජභයාදීහි වා තිත්ථියලිඞ්ගං ගණ්හන්තො ලද්ධියා අභාවෙන නෙව තිත්ථියපක්කන්තකො හොති.

Wenn er jedoch fragt: „Was ist das Höchste bei eurer Ordination?“, und auf die Antwort „Das Ausreißen von Haar und Bart usw.“ hin sich auch nur ein einziges Haar ausreißen lässt, oder wenn er Praktiken wie das Verharren in der Hocke usw. aufnimmt, oder Pfauenfedern usw. anlegt, deren äußeres Zeichen annimmt oder mit dem Gedanken „Diese Ordination ist die beste“ deren Vortrefflichkeit anerkennt, dann wird er nicht frei von diesem Status und ist ein zu Andersgläubigen Übergetretener. Wenn er jedoch, um zu prüfen: „Steht mir die Ordination der Andersgläubigen gut oder steht sie mir nicht gut?“, Kleidung aus Kusa-Gras usw. anzieht, geflochtenes Haar bindet oder eine Tragestange aufnimmt, so schützt ihn seine eigene Gesinnung (laddhi) so lange, wie er es nicht innerlich akzeptiert. Sobald er es jedoch akzeptiert, ist er ein zu Andersgläubigen Übergetretener. Wenn aber ein Mönch, dessen Roben geraubt wurden, Kleidung aus Kusa-Gras usw. anzieht, oder wenn er aus Furcht vor dem König usw. das äußere Zeichen der Andersgläubigen annimmt, so ist er mangels einer entsprechenden inneren Überzeugung keineswegs ein zu Andersgläubigen Übergetretener.

අයඤ්ච තිත්ථියපක්කන්තකො නාම උපසම්පන්නභික්ඛුනා කථිතො, තස්මා සාමණෙරො සලිඞ්ගෙන තිත්ථායතනං ගතොපි පුන පබ්බජ්ජඤ්ච උපසම්පදඤ්ච ලභතීති කුරුන්දියං වුත්තං. පුරිමො පන ථෙය්‍යසංවාසකො අනුපසම්පන්නෙන කථිතො; තස්මා උපසම්පන්නො කූටවස්සං ගණෙන්තොපි අස්සමණො න හොති. ලිඞ්ගෙ සඋස්සාහො පාරාජිකං ආපජ්ජිත්වා භික්ඛුවස්සාදීනි ගණෙන්තොපි ථෙය්‍යසංවාසකො න හොතීති.

Und dieser Begriff des „zu Andersgläubigen Übergetretenen“ wird in Bezug auf einen vollordinierten Mönch dargelegt. Daher erhält ein Novize, selbst wenn er in seinem äußeren Stand zu einer Wohnstätte der Andersgläubigen gegangen ist, wiederum sowohl die Novizenweihe als auch die höhere Weihe – so steht es im Kurundī-Kommentar geschrieben. Der zuvor erwähnte Fall des Gemeinschafts-Diebs hingegen wird in Bezug auf einen Nicht-Vollordinierten dargelegt. Daher wird ein vollordinierter Mönch, selbst wenn er betrügerische Regenzeitjahre zählt, nicht zu einem Nicht-Asketen. Wer an seinem äußeren Mönchsstand festhält, ist, selbst wenn er ein Pārājika-Vergehen begangen hat und Mönchs-Regenzeitjahre usw. zählt, kein Gemeinschafts-Dieb.

තිත්ථියපක්කන්තකකථා නිට්ඨිතා.

Die Besprechung über den zu den Andersgläubigen Übergetretenen ist abgeschlossen.

තිරච්ඡානගතවත්ථුකථා

Die Besprechung des Falls des Tieres (tiracchānagata)

111. නාගයොනියා අට්ටීයතීති එත්ථ කිඤ්චාපි සො පවත්තියං කුසලවිපාකෙන දෙවසම්පත්තිසදිසං ඉස්සරියසම්පත්තිං අනුභොති, අකුසලවිපාකපටිසන්ධිකස්ස [Pg.304] පන තස්ස සජාතියා මෙථුනපටිසෙවනෙ ච විස්සට්ඨනිද්දොක්කමනෙ ච නාගසරීරං පාතුභවති උදකසඤ්චාරිකං මණ්ඩූකභක්ඛං, තස්මා සො තාය නාගයොනියා අට්ටීයති. හරායතීති ලජ්ජති. ජිගුච්ඡතීති අත්තභාවං ජිගුච්ඡති. තස්ස භික්ඛුනො නික්ඛන්තෙති තස්මිං භික්ඛුස්මිං නික්ඛන්තෙ. අථ වා තස්ස භික්ඛුනො නික්ඛමනෙති අත්ථො. විස්සට්ඨො නිද්දං ඔක්කමීති තස්මිං අනික්ඛන්තෙ විස්සරභයෙන සතිං අවිස්සජ්ජිත්වා කපිමිද්ධවසෙනෙව නිද්දායන්තො නික්ඛන්තෙ සතිං විස්සජ්ජිත්වා විස්සට්ඨො නිරාසඞ්කො මහානිද්දං පටිපජ්ජි. විස්සරමකාසීති භයවසෙන සමණසඤ්ඤං පහාය විරූපං මහාසද්දමකාසි.

111. Hierzu [bedeutet] "Er leidet Qual unter der Existenzform eines Nāga" (nāgayoniyā aṭṭīyati): Obwohl er im Laufe seines Daseins aufgrund heilsamer Reifung eine Herrschaftsfülle erfährt, die dem göttlichen Glück gleicht, erscheint dennoch bei ihm, der eine Wiedergeburt als Reifung unheilsamer Taten hat, sowohl beim Ausüben des Geschlechtsverkehrs mit einer Gefährtin seiner eigenen Art als auch beim tiefen Einschlafen mit entspanntem Geist seine wahre Schlangengestalt, die sich im Wasser bewegt und sich von Fröschen ernährt; aus diesem Grund leidet er unter jener Existenzform als Nāga. "Harāyati" bedeutet, sich zu schämen. "Jigucchati" bedeutet, seine eigene Existenzform zu verabscheuen. "Als jener Mönch hinausgegangen war" (tassa bhikkhuno nikkhante) bedeutet, als dieser Mönch hinausgegangen war. Oder es bedeutet "aufgrund des Hinausgehens dieses Mönchs". "Entspannt sank er in Schlaf" (vissaṭṭho niddaṃ okkamī) bedeutet: Solange jener Mönch noch nicht hinausgegangen war, schlief er aus Angst vor einem unnatürlichen Schrei, ohne seine Wachsamkeit loszulassen, nur nach Art des Schlummerns von Affen; als jener aber hinausgegangen war, ließ er die Wachsamkeit los und sank völlig entspannt und arglos in einen tiefen Schlaf. "Er stieß einen unnatürlichen Schrei aus" (vissaramakāsi) bedeutet: Aus Furcht legte er die Wahrnehmung eines Asketen ab und stieß einen entstellten, lauten Schrei aus.

තුම්හෙ ඛොත්ථාති තුම්හෙ ඛො අත්ථ; අකාරස්ස ලොපං කත්වා වුත්තං. තුම්හෙ ඛො නාගා ඣානවිපස්සනාමග්ගඵලානං අභබ්බත්තා ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ අවිරුළ්හිධම්මා අත්ථ, විරුළ්හිධම්මා න භවථාති අයමෙත්ථ සඞ්ඛෙපත්ථො. සජාතියාති නාගියා එව. යදා පන මනුස්සිත්ථිආදිභෙදාය අඤ්ඤජාතියා පටිසෙවති, තදා දෙවපුත්තො විය හොති. එත්ථ ච පවත්තියං අභිණ්හං සභාවපාතුකම්මදස්සනවසෙන ‘‘ද්වෙ පච්චයා’’ති වුත්තං. නාගස්ස පන පඤ්චසු කාලෙසු සභාවපාතුකම්මං හොති – පටිසන්ධිකාලෙ, තචජහනකාලෙ, සජාතියා මෙථුනකාලෙ, විස්සට්ඨනිද්දොක්කමනකාලෙ, චුතිකාලෙති.

"Ihr wahrlich seid" (tumhe khottha) bedeutet: "tumhe kho attha"; dies wurde unter Wegfall des Buchstabens "a" gesagt. "Ihr Nāgas wahrlich, da ihr für die Vertiefungen, die Hellsicht, die Pfade und die Früchte unempfänglich seid, seid in dieser Lehre und Disziplin ohne das Gesetz des Gedeihens, ihr gedeiht nicht" – dies ist hier die zusammenfassende Bedeutung. "Mit einer der eigenen Art" (sajātiyā) meint nur mit einer weiblichen Nāga. Wenn er sich jedoch mit einer Frau einer anderen Art paart, wie einer menschlichen Frau und so weiter, dann ist er wie ein Göttersohn. Und hier wurden vom Erhabenen im Hinblick auf das häufige Zeigen der natürlichen Gestalt während des Lebensverlaufs "zwei Ursachen" genannt. Bei einem Nāga jedoch tritt das Erscheinen der natürlichen Gestalt zu Conchita (fünf) Zeiten ein: zur Zeit der Wiedergeburt, zur Zeit des Häutens, zur Zeit des Geschlechtsverkehrs mit einer Artgenossin, zur Zeit des tiefen Einschlafens nach dem Loslassen, und zur Zeit des Sterbens.

තිරච්ඡානගතො භික්ඛවෙති එත්ථ නාගො වා හොතු සුපණ්ණමාණවකාදීනං වා අඤ්ඤතරො, අන්තමසො සක්කං දෙවරාජානං උපාදාය යො කොචි අමනුස්සජාතියො, සබ්බොව ඉමස්මිං අත්ථෙ තිරච්ඡානගතොති වෙදිතබ්බො. සො නෙව උපසම්පාදෙතබ්බො, න පබ්බාජෙතබ්බො, උපසම්පන්නොපි නාසෙතබ්බොති.

"Ein Tier, o Mönche" (tiracchānagato bhikkhave) – hierbei gilt: Es sei ein Nāga, oder ein anderer wie ein Garuda-Jüngling und so weiter, bis hin zu Sakka, dem Götterkönig, wer auch immer von nicht-menschlicher Geburt ist – sie alle sind in diesem Sinne als "Tier" zu verstehen. Ein solcher darf weder die Hauslosigkeit erlangen noch die höhere Ordination erhalten; und wenn er bereits die höhere Ordination erhalten hat, muss er ausgeschlossen werden.

තිරච්ඡානගතවත්ථුකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die Geschichte des Tieres ist beendet.

මාතුඝාතකාදිවත්ථුකථා

Abhandlung über die Geschichte der Muttermörder und anderer

112. මාතුඝාතකාදිවත්ථූසු – නික්ඛන්තිං කරෙය්‍යන්ති නික්ඛමනං නිග්ගමනං අපවාහනං කරෙය්‍යන්ති අත්ථො. මාතුඝාතකො භික්ඛවෙති එත්ථ යෙන මනුස්සිත්ථිභූතා [Pg.305] ජනිකා මාතා සයම්පි මනුස්සජාතිකෙනෙව සතා සඤ්චිච්ච ජීවිතා වොරොපිතා, අයං ආනන්තරියෙන මාතුඝාතකකම්මෙන මාතුඝාතකො, එතස්ස පබ්බජ්ජා ච උපසම්පදා ච පටික්ඛිත්තා. යෙන පන මනුස්සිත්ථිභූතාපි අජනිකා පොසාවනිකා මාතා වා මහාමාතා වා චූළමාතා වා ජනිකාපි වා න මනුස්සිත්ථිභූතා මාතා ඝාතිතා, තස්ස පබ්බජ්ජා න වාරිතා, න ච ආනන්තරිකො හොති. යෙන සයං තිරච්ඡානභූතෙන මනුස්සිත්ථිභූතා මාතා ඝාතිතා, සොපි ආනන්තරිකො න හොති, තිරච්ඡානගතත්තා පනස්ස පබ්බජ්ජා පටික්ඛිත්තා. සෙසං උත්තානමෙව. පිතුඝාතකෙපි එසෙව නයො. සචෙපි හි වෙසියා පුත්තො හොති, ‘‘අයං මෙ පිතා’’ති න ජානාති, යස්ස සම්භවෙන නිබ්බත්තො, සො චෙ අනෙන ඝාතිතො, පිතුඝාතකොත්වෙව සඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡති, ආනන්තරියඤ්ච ඵුසති.

112. In den Geschichten der Muttermörder und anderer – "sie sollten einen Ausweg finden" (nikkhantiṃ kareyyaṃ) bedeutet, sie sollten ein Entkommen, ein Hinausgehen oder ein Abwenden bewirken. "Ein Muttermörder, o Mönche" (mātughātako bhikkhave) – hierbei gilt: Wenn jemand, der selbst ein Mensch ist, vorsätzlich seine leibliche Mutter, die ein menschliches weibliches Wesen ist, des Lebens beraubt hat, so ist dieser aufgrund der Tat des Muttermords mit unmittelbarer Wirkung ein Muttermörder; ihm sind sowohl die Hauslosigkeit als auch die höhere Ordination verwehrt. Wer jedoch eine Mutter tötet, die zwar ein menschliches weibliches Wesen ist, aber nicht seine leibliche Mutter, sondern eine Pflegemutter, eine Großmutter (bzw. ältere Tante) oder eine jüngere Tante ist, oder wer seine leibliche Mutter tötet, die kein menschliches weibliches Wesen ist, dessen Hauslosigkeit ist nicht untersagt, und er begeht keine Tat mit unmittelbarer Wirkung. Wer selbst als Tier geboren ist und seine Mutter, die ein menschliches weibliches Wesen ist, tötet, der begeht ebenfalls keine Tat mit unmittelbarer Wirkung; seine Hauslosigkeit ist jedoch aufgrund seiner Eigenschaft als Tier verwehrt. Der Rest ist ganz offensichtlich. Bei einem Vatermörder gilt genau dieselbe Methode. Denn selbst wenn jemand der Sohn einer Prostituierten ist und nicht weiß: "Dies ist mein Vater", wenn er denjenigen tötet, durch dessen Samen er gezeugt wurde, so zählt er dennoch als "Vatermörder" und zieht sich die Tat mit unmittelbarer Wirkung zu.

114. අරහන්තඝාතකොපි මනුස්සඅරහන්තවසෙනෙව වෙදිතබ්බො. මනුස්සජාතියඤ්හි අන්තමසො අපබ්බජිතම්පි ඛීණාසවං දාරකං දාරිකං වා සඤ්චිච්ච ජීවිතා වොරොපෙන්තො අරහන්තඝාතකොව හොති, ආනන්තරියඤ්ච ඵුසති, පබ්බජ්ජා චස්ස වාරිතා. අමනුස්සජාතිකං පන අරහන්තං මනුස්සජාතිකං වා අවසෙසං අරියපුග්ගලං ඝාතෙත්වා ආනන්තරියො න හොති, පබ්බජ්ජාපිස්ස න වාරිතා, කම්මං පන බලවං හොති. තිරච්ඡානො මනුස්සඅරහන්තම්පි ඝාතෙත්වා ආනන්තරියො න හොති, කම්මං පන භාරියන්ති අයමෙත්ථ විනිච්ඡයො. තෙ වධාය ඔනීයන්තීති වධත්ථාය ඔනීයන්ති, මාරෙතුං නීයන්තීති අත්ථො. යං පන පාළියං ‘‘සචා ච මය’’න්ති වුත්තං, තස්ස සචෙ මයන්ති අයමෙවත්ථො. ‘‘සචෙ’’ති හි වත්තබ්බෙ එත්ථ ‘‘සචා ච’’ ඉති අයං නිපාතො වුත්තො. ‘‘සචෙ ච’’ ඉච්චෙව වා පාඨො. තත්ථ සචෙති සම්භාවනත්ථෙ නිපාතො; ච ඉති පදපූරණමත්තෙ. ‘‘සචජ්ජ මය’’න්තිපි පාඨො. තස්ස සචෙ අජ්ජ මයන්ති අත්ථො.

114. Auch ein Mörder eines Arhats ist im Sinne eines menschlichen Arhats zu verstehen. Denn wer vorsätzlich einen im Menschengeschlecht geborenen Triebversiegten des Lebens beraubt, selbst wenn dieser ein Nicht-Ordinierter (Laie) ist, wie etwa einen Knaben oder ein Mädchen, der ist wahrlich ein Mörder eines Arhats, zieht sich die Tat mit unmittelbarer Wirkung zu, und ihm ist die Hauslosigkeit verwehrt. Wenn man jedoch einen nicht-menschlichen Arhat tötet, oder einen anderen edlen Menschen menschlicher Herkunft, so begeht man keine Tat mit unmittelbarer Wirkung, und die Hauslosigkeit ist ihm nicht verwehrt; die Tat ist jedoch schwerwiegend (stark). Wenn ein Tier einen menschlichen Arhat tötet, begeht es ebenfalls keine Tat mit unmittelbarer Wirkung; die Tat ist jedoch schwerwiegend – dies ist hier die Entscheidung. "Sie werden zur Hinrichtung weggeführt" (te vadhāya onīyanti) bedeutet, sie werden weggeführt, um getötet zu werden, sie werden zum Töten abtransportiert. Was jedoch im Pali-Text als "sacā ca mayaṃ" überliefert ist, hat genau die Bedeutung "sace mayaṃ" (wenn wir). Denn anstelle von "sace" wurde hier die Partikel "sacā ca" gebraucht. Oder die Lesart ist einfach "sace ca". Darin ist "sace" eine Partikel im Sinne einer Bedingung (Hypothese), und "ca" ist bloß ein Füllwort. Es gibt auch die Lesart "sacajja mayaṃ". Deren Bedeutung ist "sace ajja mayaṃ" (wenn wir heute).

115. භික්ඛුනිදූසකො භික්ඛවෙති එත්ථ යො පකතත්තං භික්ඛුනිං තිණ්ණං මග්ගානං අඤ්ඤතරස්මිං දූසෙති, අයං භික්ඛුනිදූසකො නාම. එතස්ස පබ්බජ්ජා ච උපසම්පදා ච වාරිතා. යො පන කායසංසග්ගෙන සීලවිනාසං පාපෙති, තස්ස පබ්බජ්ජා ච උපසම්පදා ච න වාරිතා. බලක්කාරෙන ඔදාතවත්ථවසනං කත්වා අනිච්ඡමානංයෙව දූසෙන්තොපි භික්ඛුනිදූසකොයෙව. බලක්කාරෙන පන ඔදාතවත්ථවසනං කත්වා ඉච්ඡමානං දූසෙන්තො භික්ඛුනිදූසකො [Pg.306] න හොති. කස්මා? යස්මා ගිහිභාවෙ සම්පටිච්ඡිතමත්තෙයෙව සා අභික්ඛුනී හොති. සකිං සීලවිපන්නං පන පච්ඡා දූසෙන්තො සික්ඛමානාසාමණෙරීසු ච විප්පටිපජ්ජන්තො නෙව භික්ඛුනිදූසකො හොති, පබ්බජ්ජම්පි උපසම්පදම්පි ලභති.

115. "Ein Schänder einer Nonne, o Mönche" (bhikkhunidūsako bhikkhave) – hierbei gilt: Wer eine Nonne von ordentlichem Charakter auf einem der drei geschlechtlichen Wege schändet, der wird "Schänder einer Nonne" genannt. Diesem sind sowohl die Hauslosigkeit als auch die höhere Ordination verwehrt. Wer jedoch nur durch körperlichen Kontakt die Zerstörung ihrer Sittlichkeit herbeiführt, dessen Hauslosigkeit und höhere Ordination sind nicht verwehrt. Auch wer sie mit Gewalt weiße Kleidung tragen lässt und sie gegen ihren Willen schändet, ist ein Nonnenschänder. Wenn er sie aber mit Gewalt in weiße Kleidung kleidet und sie dann mit ihrem Einverständnis schändet, ist er kein Nonnenschänder. Warum? Weil sie allein schon durch die bloße Annahme des Laienstandes aufhört, eine Nonne zu sein. Wer jedoch eine Nonne schändet, deren Sittlichkeit bereits zuvor einmal verletzt war, oder wer sich an einer Ausbildungskandidatin oder Novizin vergeht, der ist keineswegs ein Nonnenschänder; er erhält sowohl die Hauslosigkeit als auch die höhere Ordination.

සඞ්ඝභෙදකො භික්ඛවෙති එත්ථ යො දෙවදත්තො විය සාසනං උද්ධම්මං උබ්බිනයං කත්වා චතුන්නං කම්මානං අඤ්ඤතරවසෙන සඞ්ඝං භින්දති, අයං සඞ්ඝභෙදකො නාම. එතස්ස පබ්බජ්ජා ච උපසම්පදා ච වාරිතා.

"Ein Ordensspalter, o Mönche" (saṅghabhedako bhikkhave) – hierbei gilt: Wer wie Devadatta die Lehre als ungesetzlich und die Disziplin als ordnungswidrig darstellt und durch eine der vier formellen Handlungen den Orden spaltet, der wird "Ordensspalter" genannt. Diesem sind sowohl die Hauslosigkeit als auch die höhere Ordination verwehrt.

ලොහිතුප්පාදකො භික්ඛවෙති එත්ථාපි යො දෙවදත්තො විය දුට්ඨචිත්තෙන වධකචිත්තෙන තථාගතස්ස ජීවමානකසරීරෙ ඛුද්දකමක්ඛිකාය පිවනකමත්තම්පි ලොහිතං උප්පාදෙති, අයං ලොහිතුප්පාදකො නාම. එතස්ස පබ්බජ්ජා ච උපසම්පදා ච වාරිතා. යො පන රොගවූපසමනත්ථං ජීවකො විය සත්ථෙන ඵාලෙත්වා පූතිමංසඤ්ච ලොහිතඤ්ච නීහරිත්වා ඵාසුං කරොති, බහුං සො පුඤ්ඤං පසවතීති.

"Einer, der das Blut [eines Buddhas] vergießt, o Mönche" (lohituppādako bhikkhave) – auch hierbei gilt: Wer wie Devadatta mit bösem Geist, mit Mörderabsicht, am lebenden Körper des Tathāgata Blut fließen lässt, und sei es auch nur so viel, wie eine kleine Fliege trinken könnte, der wird "Blutvergießer [eines Buddhas]" genannt. Diesem sind sowohl die Hauslosigkeit als auch die höhere Ordination verwehrt. Wer jedoch zur Linderung einer Krankheit, wie Jīvaka, mit einem Skalpell einschneidet, verfaultes Fleisch und Blut herausholt und ihm Erleichterung verschafft, der erwirbt viel Verdienst.

මාතුඝාතකාදිවත්ථුකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die Geschichten der Muttermörder und anderer ist beendet.

උභතොබ්‍යඤ්ජනකවත්ථුකථා

Abhandlung über die Geschichte der Person mit doppelten Geschlechtsmerkmalen

116. උභතොබ්‍යඤ්ජනකො භික්ඛවෙති ඉත්ථිනිමිත්තුප්පාදනකම්මතො ච පුරිසනිමිත්තුප්පාදනකම්මතො ච උභතො බ්‍යඤ්ජනමස්ස අත්ථීති උභතොබ්‍යඤ්ජනකො. කරොතීති පුරිසනිමිත්තෙන ඉත්ථීසු මෙථුනවීතික්කමං කරොති. කාරාපෙතීති පරං සමාදපෙත්වා අත්තනො ඉත්ථිනිමිත්තෙ කාරාපෙති, සො දුවිධො හොති – ඉත්ථිඋභතොබ්‍යඤ්ජනකො, පුරිසඋභතොබ්‍යඤ්ජනකොති.

116. „Ein Zwitter (ubhatobyañjanako), ihr Mönche“: Da er aufgrund sowohl des Kamma, das das weibliche Geschlechtsmerkmal hervorbringt, als auch des Kamma, das das männliche Geschlechtsmerkmal hervorbringt, beide Merkmale besitzt, wird er „Zwitter“ (ubhatobyañjanako) genannt. „Er übt aus“ (karoti) bedeutet: Er vollzieht mit dem männlichen Organ den Geschlechtsverkehr bei Frauen. „Er lässt ausüben“ (kārāpeti) bedeutet: Er regt einen anderen dazu an und lässt ihn [den Geschlechtsverkehr] in seinem eigenen weiblichen Organ vollziehen. Dieser ist zweifach: der weibliche Zwitter und der männliche Zwitter.

තත්ථ ඉත්ථිඋභතොබ්‍යඤ්ජනකස්ස ඉත්ථිනිමිත්තං පාකටං හොති, පුරිසනිමිත්තං පටිච්ඡන්නං. පුරිසඋභතොබ්‍යඤ්ජනකස්ස පුරිසනිමිත්තං පාකටං, ඉත්ථිනිමිත්තං පටිච්ඡන්නං. ඉත්ථිඋභතොබ්‍යඤ්ජනකස්ස ඉත්ථීසු පුරිසත්තං කරොන්තස්ස ඉත්ථිනිමිත්තං පටිච්ඡන්නං හොති, පුරිසනිමිත්තං පාකටං හොති. පුරිසඋභතොබ්‍යඤ්ජනකස්ස පුරිසානං ඉත්ථිභාවං උපගච්ඡන්තස්ස පුරිසනිමිත්තං පටිච්ඡන්නං හොති, ඉත්ථිනිමිත්තං පාකටං හොති. ඉත්ථිඋභතොබ්‍යඤ්ජනකො සයඤ්ච ගබ්භං ගණ්හාති, පරඤ්ච ගණ්හාපෙති. පුරිසඋභතොබ්‍යඤ්ජනකො පන සයං න ගණ්හාති, පරං ගණ්හාපෙතීති, ඉදමෙතෙසං නානාකරණං. කුරුන්දියං පන වුත්තං – ‘‘යදි පටිසන්ධියං පුරිසලිඞ්ගං පවත්තෙ ඉත්ථිලිඞ්ගං නිබ්බත්තති, යදි පටිසන්ධියං ඉත්ථිලිඞ්ගං පවත්තෙ පුරිසලිඞ්ගං නිබ්බත්තතී’’ති[Pg.307]. තත්ථ විචාරණක්කමො විත්ථාරතො අට්ඨසාලිනියා ධම්මසඞ්ගහට්ඨකථාය වෙදිතබ්බො. ඉමස්ස පන දුවිධස්සාපි උභතොබ්‍යඤ්ජනකස්ස නෙව පබ්බජ්ජා අත්ථි, න උපසම්පදාති ඉදමිධ වෙදිතබ්බං.

Darunter ist beim weiblichen Zwitter das weibliche Organ offenkundig und das männliche Organ verborgen. Beim männlichen Zwitter ist das männliche Organ offenkundig und das weibliche Organ verborgen. Wenn der weibliche Zwitter bei Frauen die Funktion eines Mannes ausübt, wird sein weibliches Organ verborgen und sein männliches Organ offenkundig. Wenn der männliche Zwitter sich gegenüber Männern wie eine Frau verhält, wird sein männliches Organ verborgen und sein weibliches Organ offenkundig. Der weibliche Zwitter kann selbst schwanger werden und auch einen anderen schwängern. Der männliche Zwitter hingegen wird selbst nicht schwanger, kann aber einen anderen schwängern. Dies ist der Unterschied zwischen ihnen. Im Kurundī-Kommentar heißt es jedoch: „Wenn im Moment der Wiedergeburt (paṭisandhi) das männliche Geschlechtsmerkmal vorliegt, entsteht im weiteren Verlauf des Lebens (pavattisamaya) das weibliche Geschlechtsmerkmal. Wenn im Moment der Wiedergeburt das weibliche Geschlechtsmerkmal vorliegt, entsteht im weiteren Verlauf des Lebens das männliche Geschlechtsmerkmal.“ Der diesbezügliche Untersuchungsweg ist ausführlich in der Atthasālinī, dem Kommentar zum Dhammasaṅgaṇī, nachzuschlagen. Für beide Arten dieses Zwitters gibt es jedoch weder die Hausloswerdung (pabbajjā) noch die höhere Ordination (upasampadā); dies ist hierbei zu verstehen.

උභතොබ්‍යජ්ජනකවත්ථුකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die Angelegenheit des Zwitters ist abgeschlossen.

අනුපජ්ඣායකාදිවත්ථුකථා

Die Abhandlung über die Angelegenheit derer ohne Upajjhāya und andere.

117. තෙන ඛො පන සමයෙනාති යෙන සමයෙන භගවතා සික්ඛාපදං අපඤ්ඤත්තං හොති, තෙන සමයෙන. අනුපජ්ඣායකන්ති උපජ්ඣං අගාහාපෙත්වා සබ්බෙන සබ්බං උපජ්ඣායවිරහිතං. එවං උපසම්පන්නා නෙව ධම්මතො න ආමිසතො සඞ්ගහං ලභන්ති, තෙ පරිහායන්තියෙව, න වඩ්ඪන්ති. න භික්ඛවෙ අනුපජ්ඣායකොති උපජ්ඣං අගාහාපෙත්වා නිරුපජ්ඣායකො න උපසම්පාදෙතබ්බො. යො උපසම්පාදෙය්‍ය ආපත්ති දුක්කටස්සාති සික්ඛාපදපඤ්ඤත්තිතො පට්ඨාය එවං උපසම්පාදෙන්තස්ස ආපත්ති හොති; කම්මං පන න කුප්පති. කෙචි කුප්පතීති වදන්ති, තං න ගහෙතබ්බං. සඞ්ඝෙන උපජ්ඣායෙනාතිආදීසුපි උභතොබ්‍යඤ්ජනකුපජ්ඣායපරියොසානෙසු එසෙව නයො.

117. „Zu jener Zeit“: Zu jener Zeit, als die Trainingsregel vom Erhabenen noch nicht erlassen worden war. „Ohne Upajjhāya“: Ohne sich einen Lehrmeister (Upajjhāya) genommen zu haben, völlig frei von einem Lehrmeister. Auf diese Weise Ordinierte erhalten weder in Bezug auf den Dhamma (Lehre) noch in Bezug auf Āmisa (materielle Zuwendungen) Unterstützung; sie erleiden nur Niedergang und wachsen nicht. „Mönche, man soll keinen ordinieren, der keinen Upajjhāya hat“: Ohne sich einen Upajjhāya nehmen zu lassen, darf ein Lehrmeisterloser nicht ordiniert werden. „Wer ihn ordiniert, dem fällt ein Vergehen des Fehlverhaltens (Dukkaṭa) zu“: Ab dem Zeitpunkt des Erlasses dieser Trainingsregel zieht sich derjenige, der auf diese Weise ordiniert, ein Vergehen zu; die Gültigkeit des Rechtsaktes (kamma) der Ordination wird jedoch nicht beeinträchtigt. Einige sagen, der Rechtsakt sei ungültig; diese Auffassung sollte man nicht annehmen. Auch bei den Regeln wie „durch den Saṅgha“, „mit einem Upajjhāya“ usw., bis hin zum Ende der Reihe, das einen Zwitter als Upajjhāya betrifft, gilt dieselbe Methode.

අනුපජ්ඣායකාදිවත්ථුකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die Angelegenheit derer ohne Upajjhāya und andere ist abgeschlossen.

අපත්තකාදිවත්ථුකථා

Die Abhandlung über die Angelegenheit derer ohne Almosenschale und andere.

118. හත්ථෙසු පිණ්ඩාය චරන්තීති යො හත්ථෙසු පිණ්ඩො ලබ්භති, තදත්ථාය චරන්ති. සෙය්‍යථාපි තිත්ථියාති යථා ආජීවකනාමකා තිත්ථියා; සූපබ්‍යඤ්ජනෙහි මිස්සෙත්වා හත්ථෙසු ඨපිතපිණ්ඩමෙව හි තෙ භුඤ්ජන්ති. ආපත්ති දුක්කටස්සාති එවං උපසම්පාදෙන්තස්සෙව ආපත්ති හොති, කම්මං පන න කුප්පති. අචීවරකාදිවත්ථූසුපි එසෙව නයො.

118. „Sie gehen um Almosen in ihren Händen“: Sie gehen um der Almosenspeise willen, die man direkt in die Hände empfängt. „Wie die Sektierer“: Wie die Sektierer namens Ājīvakas; diese essen nämlich nur die Speise, die mit Suppe und Beilagen vermischt direkt in die Hände gelegt worden ist. „Es ist ein Vergehen des Fehlverhaltens (Dukkaṭa)“: Ein Vergehen zieht sich nur derjenige zu, der auf diese Weise ordiniert; der Rechtsakt (kamma) jedoch wird nicht ungültig. Auch bei den Fällen von Robenlosigkeit (acīvaraka) und anderen gilt dieselbe Methode.

යාචිතකෙනාති ‘‘යාව උපසම්පදං කරොම, තාව දෙථා’’ති යාචිත්වා ගහිතෙන; තාවකාලිකෙනාති අත්ථො. ඊදිසෙන හි පත්තෙන වා චීවරෙන වා පත්තචීවරෙන වා උපසම්පාදෙන්තස්සෙව ආපත්ති හොති, කම්මං පන න කුප්පති, තස්මා පරිපුණ්ණපත්තචීවරොව උපසම්පාදෙතබ්බො. සචෙ තස්ස නත්ථි, ආචරියුපජ්ඣායා චස්ස දාතුකාමා හොන්ති, අඤ්ඤෙ වා භික්ඛූ නිරපෙක්ඛෙහි නිස්සජ්ජිත්වා අධිට්ඨානුපගං පත්තචීවරං දාතබ්බං. පබ්බජ්ජාපෙක්ඛං පන පණ්ඩුපලාසං යාචිතකෙනාපි පත්තචීවරෙන පබ්බාජෙතුං වට්ටති, සභාගට්ඨානෙ විස්සාසෙන ගහෙත්වාපි පබ්බාජෙතුං වට්ටති.

„Mit einer geliehenen [Schale oder Robe]“: Mit einer Sache, die man sich mit den Worten erbeten und genommen hat: „Gebt sie uns, bis wir die höhere Ordination vollzogen haben“; das bedeutet „vorübergehend geliehen“ (tāvakālika). Wer nämlich mit einer solchen Almosenschale, einer solchen Robe oder einer solchen Schale und Robe ordiniert, zieht sich ein Vergehen zu, der Rechtsakt (kamma) aber wird nicht ungültig; daher sollte nur jemand mit einer vollständigen Almosenschale und Robe ordiniert werden. Wenn er diese nicht besitzt und die Lehrer und Lehrmeister oder andere Mönche sie ihm geben wollen, so sollten sie diese rückhaltlos hingeben und ihm eine für die Bestimmung (adhiṭṭhāna) taugliche Almosenschale und Robe überlassen. Einen Weiheanwärter (paṇḍupalāsa) hingegen darf man auch mit einer geliehenen Almosenschale und Robe als Novizen ordinieren (pabbājetuṃ); es ist auch zulässig, diese im Vertrauen von vertrauten Personen zu nehmen und ihn zu ordinieren.

සචෙ පන අපක්කං පත්තං චීවරූපගානි ච වත්ථානි ගහෙත්වා ආගතො හොති, යාව පත්තො පච්චති, චීවරානි ච කරියන්ති, තාව විහාරෙ වසන්තස්ස [Pg.308] අනාමට්ඨපිණ්ඩපාතං දාතුං වට්ටති, ථාලකෙ භුඤ්ජිතුං වට්ටති, පුරෙභත්තං සාමණෙරභාගසමකො ආමිසභාගො දාතුං වට්ටති. සෙනාසනග්ගාහො පන සලාකභත්තඋද්දෙසභත්තනිමන්තනාදීනි ච න වට්ටන්ති. පච්ඡාභත්තම්පි සාමණෙරභාගසමො තෙලමධුඵාණිතාදිභෙසජ්ජභාගො වට්ටති. සචෙ ගිලානො හොති, භෙසජ්ජමස්ස කාතුං වට්ටති, සාමණෙරස්ස විය ච සබ්බං පටිජග්ගනකම්මන්ති.

Wenn er jedoch mit einer ungebrannten Almosenschale und Stoffen für die Robenherstellung ankommt, ist es zulässig, ihm, solange die Schale gebrannt und die Roben angefertigt werden, während seines Aufenthalts im Kloster unberührte Almosenspeise zu geben, ihm das Essen aus einer Schüssel zu gestatten und ihm vor dem Mittagessen einen Anteil an Nahrung zu geben, der dem eines Novizen entspricht. Die Zuweisung einer Unterkunft sowie [die Teilnahme an] Losmahlzeiten (salākabhatta), speziell bestimmten Mahlzeiten (uddesabhatta), Einladungen und Ähnlichem sind jedoch nicht zulässig. Auch nach dem Mittagessen ist ein dem Anteil eines Novizen entsprechender Anteil an Arzneien wie Öl, Honig, Melasse und Ähnlichem zulässig. Wenn er krank ist, darf für ihn Medizin zubereitet werden, und jegliche Pflege ist wie bei einem Novizen zulässig.

අපත්තකාදිවත්ථුකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die Angelegenheit derer ohne Almosenschale und andere ist abgeschlossen.

හත්ථච්ඡින්නාදිවත්ථුකථා

Die Abhandlung über die Angelegenheit derer mit abgeschnittenen Händen und andere.

119. හත්ථච්ඡින්නාදිවත්ථූසු – හත්ථච්ඡින්නොති යස්ස හත්ථතලෙ වා මණිබන්ධෙ වා කප්පරෙ වා යත්ථ කත්ථචි එකො වා ද්වෙ වා හත්ථා ඡින්නා හොන්ති. පාදච්ඡින්නොති යස්ස අග්ගපාදෙ වා ගොප්ඵකෙසු වා ජඞ්ඝාය වා යත්ථ කත්ථචි එකො වා ද්වෙ වා පාදා ඡින්නා හොන්ති. හත්ථපාදච්ඡින්නොති යස්ස වුත්තප්පකාරෙනෙව චතූසු හත්ථපාදෙසු ද්වෙ වා තයො වා සබ්බෙ වා හත්ථපාදා ඡින්නා හොන්ති. කණ්ණච්ඡින්නොති යස්ස කණ්ණමූලෙ වා කණ්ණසක්ඛලිකාය වා එකො වා ද්වෙ වා කණ්ණා ඡින්නා හොන්ති. යස්ස පන කණ්ණාවිද්ධෙ ඡිජ්ජන්ති, සක්කා ච හොති සඞ්ඝාටෙතුං, සො කණ්ණං සඞ්ඝාටෙත්වා පබ්බාජෙතබ්බො. නාසච්ඡින්නොති යස්ස අජපදකෙ වා අග්ගෙ වා එකපුටෙ වා යත්ථ කත්ථචි නාසා ඡින්නා හොති. යස්ස පන නාසිකා සක්කා හොති සන්ධෙතුං, සො තං ඵාසුකං කත්වා පබ්බාජෙතබ්බො. කණ්ණනාසච්ඡින්නො උභයවසෙන වෙදිතබ්බො. අඞ්ගුලිච්ඡින්නොති යස්ස නඛසෙසං අදස්සෙත්වා එකා වා බහූ වා අඞ්ගුලියො ඡින්නා හොන්ති. යස්ස පන සුත්තතන්තුමත්තම්පි නඛසෙසං පඤ්ඤායති, තං පබ්බාජෙතුං වට්ටති. අළච්ඡින්නොති යස්ස චතූසු අඞ්ගුට්ඨකෙසු අඞ්ගුලියං වුත්තනයෙනෙව එකො වා බහූ වා අඞ්ගුට්ඨකා ඡින්නා හොන්ති. කණ්ඩරච්ඡින්නොති යස්ස කණ්ඩරනාමකා මහාන්හාරූ පුරතො වා පච්ඡතො වා ඡින්නා හොන්ති; යෙසු එකස්සපි ඡින්නත්තා අග්ගපාදෙන වා චඞ්කමති, මූලෙන වා චඞ්කමති, න වා පාදං පතිට්ඨාපෙතුං සක්කොති.

119. In den Fällen, die mit denen beginnen, denen eine Hand abgeschnitten ist: Als „jemand, dem die Hand abgeschnitten ist“ (hatthacchinna) gilt derjenige, dem entweder an der Handfläche, am Handgelenk, am Ellbogen oder an irgendeiner anderen Stelle eine Hand oder beide Hände abgeschnitten sind. Als „jemand, dem der Fuß abgeschnitten ist“ (pādacchinna) gilt derjenige, dem entweder an den Zehen, an den Knöcheln, am Unterschenkel oder an irgendeiner anderen Stelle ein Fuß oder beide Füße abgeschnitten sind. Als „jemand, dem Hände und Füße abgeschnitten sind“ (hatthapādacchinna) gilt derjenige, dem in der zuvor beschriebenen Weise von den vier Gliedmaßen (Händen und Füßen) zwei, drei oder alle Hände und Füße abgeschnitten sind. Als „jemand, dem die Ohren abgeschnitten sind“ (kaṇṇacchinna) gilt derjenige, dem an der Ohrwurzel oder an der Ohrmuschel ein Ohr oder beide Ohren abgeschnitten sind. Wenn jedoch bei jemandem die Ohren an der Stelle des Ohrlochs eingerissen sind und es möglich ist, sie wieder zusammenzufügen, so soll man das Ohr zusammenfügen und ihn ordinieren. Als „jemand, dem die Nase abgeschnitten ist“ (nāsacchinna) gilt derjenige, dessen Nase an der Nasenscheidewand, an der Spitze, an einem Nasenflügel oder an irgendeiner anderen Stelle abgeschnitten ist. Wenn es jedoch möglich ist, die Nase wieder zusammenzufügen, so soll man diese wieder herrichten und ihn dann ordinieren. Derjenige, dem „Ohren und Nase abgeschnitten sind“ (kaṇṇanāsacchinna), ist entsprechend im Hinblick auf beides zu verstehen. Als „jemand, dem die Finger abgeschnitten sind“ (aṅgulicchinna) gilt derjenige, dem, ohne dass ein Rest des Nagels sichtbar ist, ein Finger oder mehrere Finger abgeschnitten sind. Wenn jedoch auch nur ein nagelgroßer Rest von der Breite eines Fadens erkennbar ist, ist es zulässig, ihn zu ordinieren. Als „jemand, dem die Daumen abgeschnitten sind“ (aḷacchinna) gilt derjenige, dem in der zuvor genannten Weise von den vier Daumen und großen Zehen an den jeweiligen Gliedern einer oder mehrere abgeschnitten sind. Als „jemand, dem die Sehnen durchtrennt sind“ (kaṇḍaracchinna) gilt derjenige, dem die großen Sehnen namens Kaṇḍara entweder vorn oder hinten durchtrennt sind; weil auch nur eine davon durchtrennt ist, geht er entweder auf den Zehenspitzen oder auf der Ferse, oder er kann den Fuß überhaupt nicht fest aufsetzen.

ඵණහත්ථකොති යස්ස වග්ගුලිපක්ඛකා විය අඞ්ගුලියො සම්බද්ධා හොන්ති; එතං පබ්බාජෙතුකාමෙන අඞ්ගුලන්තරිකායො ඵාලෙත්වා සබ්බං අන්තරචම්මං අපනෙත්වා ඵාසුකං කත්වා පබ්බාජෙතබ්බො. යස්සපි ඡ අඞ්ගුලියො [Pg.309] හොන්ති, තං පබ්බාජෙතුකාමෙන අධිකඅඞ්ගුලිං ඡින්දිත්වා ඵාසුකං කත්වා පබ්බාජෙතබ්බො.

Als „jemand mit Schwimmhäuten an den Händen“ (phaṇahatthaka) gilt derjenige, dessen Finger wie die Flügel einer Fledermaus zusammengewachsen sind. Wenn man einen solchen ordinieren möchte, muss man die Zwischenräume zwischen den Fingern aufschneiden, die gesamte Zwischenhaut entfernen, die Wunde verheilen lassen und ihn dann ordinieren. Auch wenn jemand sechs Finger hat, soll derjenige, der ihn ordinieren möchte, den überzähligen Finger abschneiden, die Wunde verheilen lassen und ihn dann ordinieren.

ඛුජ්ජොති යො උරස්ස වා පිට්ඨියා වා පස්සස්ස වා නික්ඛන්තත්තා ඛුජ්ජසරීරො. යස්ස පන කිඤ්චි කිඤ්චි අඞ්ගපච්චඞ්ගං ඊසකං වඞ්කං, තං පබ්බාජෙතුං වට්ටති. මහාපුරිසො එව හි බ්‍රහ්මුජ්ජුගත්තො, අවසෙසො සත්තො අඛුජ්ජො නාම නත්ථි.

Als „Buckliger“ (khujja) gilt derjenige, der wegen des Hervorstehens der Brust, des Rückens oder der Flanke einen gekrümmten Körper hat. Wenn jedoch bei jemandem das eine oder andere Gliedmaß nur geringfügig gekrümmt ist, ist es zulässig, ihn zu ordinieren. Denn nur ein Großer Mann (Mahāpurisa) hat einen vollkommen aufrechten Körper wie ein Brahma-Gott; unter den übrigen Wesen gibt es keines, das im absoluten Sinne völlig gerade ist.

වාමනොති ජඞ්ඝවාමනො වා කටිවාමනො වා උභයවාමනො වා. ජඞ්ඝවාමනස්ස කටිතො පට්ඨාය හෙට්ඨිමකායො රස්සො හොති, උපරිමකායො පරිපුණ්ණො. කටිවාමනස්ස කටිතො පට්ඨාය උපරිමකායො රස්සො හොති, හෙට්ඨිමකායො පරිපුණ්ණො. උභයවාමනස්ස උභොපි කායා රස්සා හොන්ති, යෙසං රස්සත්තා භූතානං විය පරිවටුමො මහාකුච්ඡිඝටසදිසො අත්තභාවො හොති, තං තිවිධම්පි පබ්බාජෙතුං න වට්ටති.

Als „Zwerg“ (vāmana) gilt entweder ein Unterschenkel-Zwerg, ein Hüft-Zwerg oder ein vollständiger Zwerg. Bei einem Unterschenkel-Zwerg ist der untere Körperteil ab der Hüfte kurz, während der obere Körperteil normal ausgebildet ist. Bei einem Hüft-Zwerg ist der obere Körperteil ab der Hüfte kurz, während der untere Körperteil normal ausgebildet ist. Bei einem vollständigen Zwerg sind beide Körperteile kurz; aufgrund dieser Kürze ist ihre Gestalt wie die eines Geistes rundherum kugelrund und gleicht einem großen, bauchigen Wassertopf. Es ist unzulässig, diese drei Arten von Zwergen zu ordinieren.

ගලගණ්ඩීති යස්ස කුම්භණ්ඩං විය ගලෙ ගණ්ඩො හොති. දෙසනාමත්තමෙව චෙතං, යස්මිං කිස්මිඤ්චි පන පදෙසෙ ගණ්ඩෙ සති න පබ්බාජෙතබ්බො. තත්ථ විනිච්ඡයො – ‘‘න භික්ඛවෙ පඤ්චහි ආබාධෙහි ඵුට්ඨො පබ්බාජෙතබ්බො’’ති එත්ථ වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බො. ලක්ඛණාහතකසාහතලිඛිතකෙසු යං වත්තබ්බං, තං ‘‘න භික්ඛවෙ ලක්ඛණාහතො’’තිආදීසු වුත්තමෙව.

Als „Kropfträger“ (galagaṇḍī) gilt derjenige, der am Hals eine Schwellung wie ein Kürbis hat. Dies ist jedoch nur eine beispielhafte Darlegung; vielmehr darf jemand, der an irgendeiner Stelle eine solche Schwellung hat, nicht ordiniert werden. Die diesbezügliche Entscheidung ist in genau derselben Weise zu verstehen, wie sie in der Ordinationsregel „Mönche, wer von den fielen Krankheiten befallen ist, darf nicht ordiniert werden“ dargelegt ist. Was bezüglich derer zu sagen ist, die mit Brandmalen gezeichnet, mit der Rute gepeitscht oder steckbrieflich gesucht sind, ist bereits in den Ordinationsregeln wie „Mönche, ein mit Brandmalen Gezeichneter darf nicht ordiniert werden“ usw. gesagt worden.

සීපදීති භාරපාදො වුච්චති. යස්ස පාදො ථූලො හොති සඤ්ජාතපිළකො ඛරො, සො න පබ්බාජෙතබ්බො. යස්ස පන න තාව ඛරභාවං ගණ්හාති, සක්කා හොති උපනාහං බන්ධිත්වා උදකආවාටෙ පවෙසෙත්වා උදකවාලිකාය පූරෙත්වා යථා සිරා පඤ්ඤායන්ති, ජඞ්ඝා ච තෙලනාළිකා විය හොති, එවං මිලාපෙතුං සක්කා, තස්ස පාදං ඊදිසං කත්වා තං පබ්බාජෙතුං වට්ටති. සචෙ පුන වඩ්ඪති, උපසම්පාදෙන්තෙනාපි තථා කත්වාව උපසම්පාදෙතබ්බො.

Als „Elefantenfüßiger“ (sīpadī) wird einer mit einem schweren Fuß bezeichnet. Wenn jemandes Fuß dick, mit Pusteln übersät und rauh ist, darf er nicht ordiniert werden. Wenn der Fuß jedoch noch nicht diese extreme Rauheit angenommen hat und es möglich ist, ihn durch das Anlegen eines festen Umschlags, das Eintauchen in eine wassergefüllte Grube und das Bedecken mit nassem Sand so abschwellen zu lassen, dass die Adern wieder sichtbar werden und der Unterschenkel glatt wie ein Ölbehälter wird – wenn man ihn also so zum Abschwellen bringen kann –, dann ist es nach einer solchen Behandlung des Fußes zulässig, ihn zu ordinieren. Sollte die Schwellung später wieder zunehmen, so muss auch derjenige, der die höhere Weihe erteilt, ihn erst nach einer solchen Behandlung ordinieren.

පාපරොගීති අරිසභගන්දරපිත්තසෙම්හකාසසොසාදීසු යෙන කෙනචි රොගෙන නිච්චාතුරො අතෙකිච්ඡරොගො ජෙගුච්ඡො අමනාපො; අයං න පබ්බාජෙතබ්බො.

Als „schwer Kranker“ (pāparogī) gilt derjenige, der an einer der Krankheiten wie Hämorrhoiden, Fisteln, Gallenerkrankungen, Phlegma, Husten, Schwindsucht usw. leidet, dadurch ständig hinfällig ist, dessen Krankheit unheilbar ist und der einen abscheulichen oder unangenehmen Anblick bietet; ein solcher darf nicht ordiniert werden.

පරිසදූසකොති යො අත්තනො විරූපතාය පරිසං දූසෙති; අතිදීඝො වා හොති අඤ්ඤෙසං සීසප්පමාණනාභිප්පදෙසො, අතිරස්සො [Pg.310] වා උභයවාමනභූතරූපං විය, අතිකාළො වා ඣාපිතඛෙත්තෙ ඛාණුකො විය, අච්චොදාතො වා දධිතක්කාදීහි පමජ්ජිතමට්ඨතම්බලොහවණ්ණො, අතිකිසො වා මන්දමංසලොහිතො අට්ඨිසිරාචම්මසරීරො විය, අතිථූලො වා භාරියමංසො, මහොදරො වා මහාභූතසදිසො, අතිමහන්තසීසො වා පච්ඡිං සීසෙ කත්වා ඨිතො විය, අතිඛුද්දකසීසො වා සරීරස්ස අනනුරූපෙන අතිඛුද්දකෙන සීසෙන සමන්නාගතො, කූටකූටසීසො වා තාලඵලපිණ්ඩිසදිසෙන සීසෙන සමන්නාගතො, සිඛරසීසො වා උද්ධං අනුපුබ්බතනුකෙන සීසෙන සමන්නාගතො, නාළිසීසො වා මහාවෙළුපබ්බසදිසෙන සීසෙන සමන්නාගතො, කප්පසීසො වා පබ්භාරසීසො වා චතූසු පස්සෙසු යෙන කෙනචි පස්සෙන ඔණතෙන සීසෙන සමන්නාගතො, වණසීසො වා පූතිසීසො වා කණ්ණිකකෙසො වා පාණකෙහි ඛායිතකෙදාරෙ සස්සසදිසෙහි තහිං තහිං උට්ඨිතෙහි කෙසෙහි සමන්නාගතො, නිල්ලොමසීසො වා ථූලථද්ධකෙසො වා තාලහීරසදිසෙහි කෙසෙහි සමන්නාගතො, ජාතිපලිතෙහි පණ්ඩරසීසො වා පකතිතම්බකෙසො වා ආදිත්තෙහි විය කෙසෙහි සමන්නාගතො, ආවට්ටසීසො වා ගුන්නං සරීරෙ ආවට්ටසදිසෙහි උද්ධග්ගෙහි කෙසාවට්ටෙහි සමන්නාගතො, සීසලොමෙහි සද්ධිං එකාබද්ධභමුකලොමො වා ජාලබද්ධෙන විය නලාටෙන සමන්නාගතො.

Als „Verunreiniger der Versammlung“ (parisadūsaka) gilt derjenige, der durch seine eigene Hässlichkeit die Versammlung verunstaltet; sei es, dass er übermäßig groß ist, sodass sein Nabel auf Augenhöhe anderer Personen liegt; oder übermäßig klein wie die Gestalt eines vollständigen Zwerges oder Geistes; oder übermäßig schwarz wie ein Baumstumpf auf einem abgebrannten Feld; oder übermäßig weiß, mit der Farbe von glänzendem Kupfer, das mit Dickmilch, Buttermilch oder Ähnlichem abgerieben wurde; oder übermäßig mager, mit wenig Fleisch und Blut, wie ein Körper, der nur aus Knochen, Sehnen und Haut besteht; oder übermäßig dick mit schwerem Fleisch; oder mit einem riesigen Bauch wie ein großer Dämon; oder mit einem übermäßig großen Kopf, als hätte er einen Korb auf den Kopf gesetzt; oder mit einem übermäßig kleinen Kopf, der in keinem Verhältnis zum Körper steht und mit einem extrem winzigen Kopf ausgestattet ist; oder mit einem knotigen, unebenen Kopf, der einem Bündel Palmyra-Früchte gleicht; oder mit einem spitz zulaufenden Kopf, der nach oben hin allmählich schmaler wird; oder mit einem röhrenförmigen Kopf wie ein großes Bambussegment; oder mit einem zweigeteilten Kopf oder einem geneigten Kopf, dessen Kopf nach einer der vier Seiten hin geneigt ist; oder mit einem eitrigen Kopf oder einem von Geschwüren befallenen Kopf; oder mit lotusknospenähnlichem Haar; oder mit Haaren, die hier und da sprießen wie junge Triebe auf einem von Würmern zerfressenen Feld; oder mit einem völlig haarlosen Kopf; oder mit dickem und borstigem Haar wie Palmenfasern; oder mit einem von Geburt an weißen Kopf; oder mit von Natur aus rotem Haar, das aussieht wie in Flammen; oder mit einem Kopf voller Haarwirbel, die wie die Wirbel auf dem Körper von Rindern nach oben gerichtet sind; oder mit Augenbrauen, die zusammengewachsen sind und nahtlos in das Kopfhaar übergehen, verbunden mit einer Stirn, die wie von einem Netz überzogen ist.

සම්බද්ධභමුකො වා නිල්ලොමභමුකො වා මක්කටභමුකො වා අතිමහන්තක්ඛි වා අතිඛුද්දකක්ඛි වා මහිංසචම්මෙ වාසිකොණෙන පහරිත්වා කතඡිද්දසදිසෙහි අක්ඛීහි සමන්නාගතො, විසමක්ඛි වා එකෙන මහන්තෙන එකෙන ඛුද්දකෙන අක්ඛිනා සමන්නාගතො, විසමචක්කලො වා එකෙන උද්ධං එකෙන අධොති එවං විසමජාතෙහි අක්ඛිචක්කලෙහි සමන්නාගතො, කෙකරො වා ගම්භීරක්ඛි වා යස්ස ගම්භීරෙ උදපානෙ උදකතාරකා විය අක්ඛිතාරකා පඤ්ඤායන්ති; නික්ඛන්තක්ඛි වා යස්ස කක්කටකස්සෙව අක්ඛිතාරකා නික්ඛන්තා හොන්ති; හත්ථිකණ්ණො වා මහතීහි කණ්ණසක්ඛලිකාහි සමන්නාගතො, මූසිකකණ්ණො වා ජටුකකණ්ණො වා ඛුද්දිකාහි කණ්ණසක්ඛලිකාහි සමන්නාගතො, ඡිද්දමත්තකණ්ණො වා යස්ස විනා කණ්ණසක්ඛලිකාහි [Pg.311] කණ්ණඡිද්දමත්තමෙව හොති; අවිද්ධකණ්ණො වා යොනකජාතිකො පන පරිසදූසකො න හොති; සභාවොයෙව හි සො තස්ස කණ්ණභගන්දරිකො වා නිච්චපූතිනා කණ්ණෙන සමන්නාගතො, ගණ්ඩකණ්ණො වා සදාපග්ඝරිතපුබ්බෙන කණ්ණෙන සමන්නාගතො, ටඞ්කිතකණ්ණො වා ගොභත්තනාළිකාය අග්ගසදිසෙහි කණ්ණෙහි සමන්නාගතො, අතිපිඞ්ගලක්ඛි වා මධුපිඞ්ගලං පන පබ්බාජෙතුං වට්ටති. නිප්පඛුමක්ඛි වා අස්සුපග්ඝරණක්ඛි වා පුප්ඵිතක්ඛි වා අක්ඛිපාකෙන සමන්නාගතක්ඛි වා.

Entweder einer mit zusammengewachsenen Augenbrauen, mit haarlosen Augenbrauen, mit affenartigen Augenbrauen, mit übergroßen Augen oder mit winzigen Augen, die wie Löcher aussehen, die mit der Ecke einer Axt in eine Büffelhaut geschlagen wurden; oder einer mit ungleichen Augen, der mit einem großen und einem kleinen Auge versehen ist; oder einer mit ungleichen Irisen, der mit ungleich stehenden Irisen versehen ist, von denen eine nach oben und eine nach unten gerichtet ist; oder einer, der schielt; oder einer mit tief liegenden Augen, dessen Pupillen wie Wasserspiegelungen in einem tiefen Brunnen erscheinen; oder einer mit hervorstehenden Augen, dessen Augensterne wie die einer Krabbe herausragen; oder einer mit Elefantenohren, der mit riesigen Ohrmuscheln versehen ist; oder einer mit Mäuseohren oder Fledermausohren, der mit kleinen Ohrmuscheln versehen ist; oder einer mit bloßen Loch-Ohren, bei dem ohne Ohrmuscheln nur das Ohrloch vorhanden ist; oder einer mit ungebohrten Ohren – ein gebürtiger Grieche (Yonaka) jedoch ist kein Versammlungsverderber, denn dies ist seine natürliche Beschaffenheit –; oder einer mit einer Ohrenfistel, der mit einem ständig eiternden Ohr versehen ist; oder einer mit einem Ohrengeschwür, der mit einem ständig eiterfließenden Ohr versehen ist; oder einer mit deformierten Ohren, der mit Ohren versehen ist, die dem Ende eines Futtertrichters für Rinder gleichen; oder einer mit extrem gelbbraunen Augen – einen mit honiggelben Augen jedoch darf man ordinieren –; oder einer mit wimpernlosen Augen, mit ständig tränenden Augen, mit fleckigen (blühenden) Augen oder mit von Augenlidentzündung befallenen Augen.

අතිමහන්තනාසිකො වා අතිඛුද්දකනාසිකො වා චිපිටනාසිකො වා මජ්ඣෙ අප්පතිට්ඨහිත්වා එකපස්සෙ ඨිතවඞ්කනාසිකො වා, දීඝනාසිකො වා සුකතුණ්ඩසදිසාය ජිව්හාය ලෙහිතුං සක්කුණෙය්‍යාය නාසිකාය සමන්නාගතො, නිච්චපග්ඝරිතසිඞ්ඝාණිකනාසො වා.

Oder einer mit einer übergroßen Nase, mit einer winzigen Nase, mit einer Plattnase, mit einer krummen Nase, die nicht in der Mitte steht, sondern zu einer Seite hin gebogen ist, oder einer mit einer überlangen Nase, der mit einer Nase versehen ist, die mit der einem Papageienschnabel gleichenden Zunge geleckt werden kann, oder einer mit einer Nase, aus der ständig Schleim fließt.

මහාමුඛො වා යස්ස පටඞ්ගමණ්ඩූකස්සෙව මුඛනිමිත්තංයෙව මහන්තං හොති, මුඛං පන ලාබුසදිසං අතිඛුද්දකං, භින්නමුඛො වා වඞ්කමුඛො වා මහාඔට්ඨො වා උක්ඛලිමුඛවට්ටිසදිසෙහි ඔට්ඨෙහි සමන්නාගතො, තනුකඔට්ඨො වා භෙරිචම්මසදිසෙහි දන්තෙ පිදහිතුං අසමත්ථෙහි ඔට්ඨෙහි සමන්නාගතො, මහාධරොට්ඨො වා තනුකඋත්තරොට්ඨො වා තනුකඅධරොට්ඨො වා මහාඋත්තරොට්ඨො වා ඔට්ඨඡින්නකො වා එළමුඛො වා උප්පක්කමුඛො වා සඞ්ඛතුණ්ඩකො වා බහිසෙතෙහි අන්තො අතිරත්තෙහි ඔට්ඨෙහි සමන්නාගතො, දුග්ගන්ධකුණපමුඛො වා.

Oder einer mit einem Riesenmund, dessen Mundöffnung zwar groß wie die eines Paṭaṅga-Frosches ist, dessen Mundöffnung selbst jedoch wie eine Kürbisöffnung winzig klein ist; oder einer mit gespaltenem Mund, mit schiefem Mund, mit dicken Lippen, der mit Lippen versehen ist, die dem Rand eines Tontopfes gleichen; oder einer mit dünnen Lippen, der mit Lippen versehen ist, die ungeeignet sind, die trommelfellartigen Zähne zu bedecken; oder einer mit einer dicken Unterlippe und einer dünnen Oberlippe; oder einer mit einer dünnen Unterlippe und einer dicken Oberlippe; oder einer mit einer Hasenscharte; oder einer mit einem sabbernden Mund; oder einer mit einem von Bläschen befallenen Mund; oder einer mit schneckenhornartigen Lippen, der mit Lippen versehen ist, die außen weiß und innen tiefrot sind; oder einer mit einem übelriechenden, nach Aas stinkenden Mund.

මහාදන්තො වා අට්ඨකදන්තසදිසෙහි දන්තෙහි සමන්නාගතො අසුරදන්තො වා හෙට්ඨා වා උපරි වා බහිනික්ඛන්තදන්තො, යස්ස පන සක්කා හොති ඔට්ඨෙහි පිදහිතුං කථෙන්තස්සෙව පඤ්ඤායති නො අකථෙන්තස්ස, තං පබ්බාජෙතුං වට්ටති. පූතිදන්තො වා නිද්දන්තො වා යස්ස පන දන්තන්තරෙ කලන්දකදන්තො විය සුඛුමදන්තො හොති, තං පබ්බාජෙතුං වට්ටති.

Oder einer mit Riesenzähnen, der mit Zähnen versehen ist, die den acht Zähnen einer Egge gleichen; oder einer mit hervorstehenden Zähnen (Asura-Zähnen), bei dem die Zähne unten oder oben nach außen ragen – wenn man sie jedoch mit den Lippen bedecken kann, sodass sie nur beim Sprechen sichtbar werden, nicht aber, wenn man schweigt, so darf man ihn ordinieren –; oder einer mit faulen Zähnen oder ein Zahnloser – wenn jedoch einer in einer Zahnlücke einen feinen Zahn wie den eines Eichhörnchens hat, so darf man ihn ordinieren.

මහාහනුකො වා ගොහනුසදිසෙන හනුනා සමන්නාගතො, දීඝහනුකො වා චිපිටහනුකො වා අන්තොපවිට්ඨෙන විය අතිරස්සෙන හනුකෙන සමන්නාගතො, භින්නහනුකො වා වඞ්කහනුකො වා නිම්මස්සුදාඨිකො වා භික්ඛුනිසදිසමුඛො දීඝගලො වා බකගලසදිසෙන ගලෙන සමන්නාගතො, රස්සගලො වා අන්තොපවිට්ඨෙන විය ගලෙන සමන්නාගතො, භින්නගලො වා භට්ඨඅංසකූටො වා අහත්ථො වා එකහත්ථො වා අතිරස්සහත්ථො [Pg.312] වා අතිදීඝහත්ථො වා භින්නඋරො වා භින්නපිට්ඨි වා කච්ඡුගත්තො වා කණ්ඩුගත්තො වා දද්දුගත්තො වා ගොධාගත්තො වා, යස්ස ගොධාය විය ගත්තතො චුණ්ණානි පතන්ති, සබ්බඤ්චෙතං විරූපකරණං සන්ධාය විත්ථාරිකවසෙන වුත්තං. විනිච්ඡයො පනෙත්ථ ‘‘න භික්ඛවෙ පඤ්චහි ආබාධෙහී’’ති එත්ථ වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බො.

Oder einer mit einem riesigen Unterkiefer, der mit einem Unterkiefer gleich dem eines Rindes versehen ist; oder einer mit einem langen Unterkiefer; oder einer mit einem flachen Unterkiefer, der mit einem extrem kurzen Unterkiefer versehen ist, als ob er nach innen eingezogen wäre; oder einer mit gespaltenem Unterkiefer; oder einer mit schiefem Unterkiefer; oder einer ohne Bart und Backenbart, mit einem Gesicht wie eine Nonne; oder einer mit einem langen Hals, der mit einem Hals gleich dem eines Reihers versehen ist; oder einer mit einem kurzen Hals, der mit einem Hals versehen ist, als ob er nach innen eingezogen wäre; oder einer mit einem krummen Hals; oder einer mit schlaff herabhängenden Schultern; oder einer ohne Hände; oder einer mit nur einer Hand; oder einer mit extrem kurzen Armen; oder einer mit extrem langen Armen; oder einer mit einer deformierten Brust; oder einer mit einem deformierten Rücken; oder einer mit von Krätze bedecktem Körper; oder einer mit von juckendem Ausschlag bedecktem Körper; oder einer mit von Flechten bedecktem Körper; oder einer mit schuppiger Haut wie ein Waran, von dessen Körper wie bei einem Waran Hautschuppen abfallen. Dies alles wurde im Detail im Hinblick auf verunstaltende Leiden dargelegt. Die diesbezügliche Entscheidung ist in genau derselben Weise zu verstehen, wie sie unter der Regelung ‚Mönche, man soll niemanden ordinieren, der an den fünf Krankheiten leidet‘ dargelegt ist.

භට්ඨකටිකො වා මහාආනිසදො වා උද්ධනකූටසදිසෙහි ආනිසදමංසෙහි අච්චුග්ගතෙහි සමන්නාගතො, මහාඌරුකො වා වාතණ්ඩිකො වා මහාජාණුකො වා සඞ්ඝට්ටනජාණුකො වා දීඝජඞ්ඝො වා යට්ඨිසදිසජඞ්ඝො විකටො වා පණ්හො වා උබ්බද්ධපිණ්ඩිකො වා, සො දුවිධො හෙට්ඨා ඔරුළ්හාහි වා උපරි ආරුළ්හාහි වා මහතීහි ජඞ්ඝපිණ්ඩිකාහි සමන්නාගතො, මහාජඞ්ඝො වා ථූලජඞ්ඝපිණ්ඩිකො වා මහාපාදො වා මහාපණ්හි වා පිට්ඨිකපාදො වා පාදවෙමජ්ඣතො උට්ඨිතජඞ්ඝො වඞ්කපාදො වා සො දුවිධො – අන්තො වා බහි වා පරිවත්තපාදො ගණ්ඨිකඞ්ගුලි වා සිඞ්ගිවෙරඵණසදිසාහි අඞ්ගුලීහි සමන්නාගතො, අන්ධනඛො වා කාළවණ්ණෙහි පූතිනඛෙහි සමන්නාගතො, සබ්බොපි එස පරිසදූසකො. එවරූපො පරිසදූසකො න පබ්බාජෙතබ්බො.

Oder einer mit einer herabhängenden Hüfte; oder einer mit einem riesigen Gesäß, der mit Gesäßmuskeln versehen ist, die wie die Ecken eines Dreifuß-Ofens nach oben ragen; oder einer mit dicken Oberschenkeln; oder einer mit Hodenbruch (Hydrozele); oder einer mit riesigen Knien; oder einer mit aneinanderstoßenden Knien (X-Beinen); oder einer mit langen Unterschenkeln, der mit Unterschenkeln gleich Stöcken versehen ist; oder einer mit deformierten, nach außen gerichteten Füßen; oder einer mit nach hinten gedrehten Füßen; oder einer mit geschwollenen Waden – dieser ist von zweierlei Art: entweder versehen mit großen Wadenmuskeln, die nach unten hängen, oder mit solchen, die nach oben gezogen sind –; oder einer mit riesigen Unterschenkeln; oder einer mit dicken Waden; oder einer mit Riesenfüßen; oder einer mit Riesenfersen; oder einer mit Beinen, die aus dem Fußrücken entspringen, indem er mit Unterschenkeln versehen ist, die aus der Mitte des Fußrückens hervortreten; oder einer mit krummen Füßen – dieser ist von zweierlei Art: mit nach innen oder nach außen gedrehten Füßen –; oder einer mit knotigen Zehen und Fingern, der mit Fingern und Zehen gleich Ingwerknollen versehen ist; oder einer mit abgestorbenen Nägeln, der mit schwarzen, faulen Nägeln versehen ist. Jeder solche ist ein Versammlungsverderber. Ein solcher Versammlungsverderber darf nicht ordiniert werden.

කාණොති පසන්නන්ධො වා හොතු පුප්ඵාදීහි වා උපහතපසාදො. යො ද්වීහි වා එකෙන වා අක්ඛිනා න පස්සති, සො න පබ්බාජෙතබ්බො. මහාපච්චරියං පන එකක්ඛිකාණො කාණොති වුත්තො, ද්විඅක්ඛිකාණො අන්ධෙන සඞ්ගහිතො. මහාඅට්ඨකථායං ජච්චන්ධො අන්ධොති වුත්තො, තස්මා උභයම්පි පරියායෙන යුජ්ජති. කුණීති හත්ථකුණී වා පාදකුණී වා අඞ්ගුලිකුණී වා; යස්ස එතෙසු හත්ථාදීසු යංකිඤ්චි වඞ්කං පඤ්ඤායති, සො කුණී නාම. ඛඤ්ජොති නතජාණුකො වා භින්නජඞ්ඝො වා මජ්ඣෙ සඞ්කුටිතපාදත්තා කුණ්ඩපාදකො වා පිට්ඨිපාදමජ්ඣෙන චඞ්කමන්තො අග්ගෙ සඞ්කුටිතපාදත්තා කුණ්ඩපාදකො වා පිට්ඨිපාදග්ගෙන චඞ්කමන්තො අග්ගපාදෙනෙව චඞ්කමනඛඤ්ජො වා පණ්හිකාය චඞ්කමනඛඤ්ජො වා පාදස්ස බාහිරන්තෙන චඞ්කමනඛඤ්ජො වා පාදස්ස අබ්භන්තරන්තෙන චඞ්කමනඛඤ්ජො වා ගොප්ඵකානං උපරි භග්ගත්තා සකලෙන පිට්ඨිපාදෙන චඞ්කමනඛඤ්ජො වා; සබ්බොපෙස ඛඤ්ජොයෙව, සො න පබ්බාජෙතබ්බො.

Unter einem Einäugigen (kāṇa) versteht man entweder einen, dessen Sehkraft äußerlich klar, aber erloschen ist, oder einen, dessen Sehkraft durch Grauen Star und Ähnliches zerstört ist. Wer mit beiden Augen oder mit einem Auge nicht sehen kann, der darf nicht ordiniert werden. Im Mahāpaccari-Kommentar hingegen wird einer, der auf einem Auge blind ist, als ‚einäugig‘ (kāṇa) bezeichnet, während ein auf beiden Augen Blinder unter dem Begriff ‚blind‘ (andha) zusammengefasst wird. Im Großen Kommentar (Mahā-Aṭṭhakathā) wird ein Blindgeborener als ‚blind‘ bezeichnet; daher ist beides im übertragenen Sinne stimmig. Unter einem Verkrüppelten (kuṇī) versteht man entweder einen mit verkrüppelter Hand, mit verkrüppeltem Fuß oder mit verkrüppelten Fingern oder Zehen; derjenige, bei dem eines dieser Glieder wie Hand usw. sichtlich verkrümmt ist, wird ‚Verkrüppelter‘ genannt. Ein Lahmer (khañja) ist entweder einer mit gebeugten Knien, mit deformiertem Unterschenkel, oder ein Klumpfüßiger, der wegen eines in der Mitte gekrümmten Fußes auf der Mitte des Fußrückens geht, oder ein Klumpfüßiger, der wegen eines an der Spitze gekrümmten Fußes auf der Spitze des Fußrückens geht, oder einer, der hinkend auf den Fußspitzen geht, oder einer, der hinkend auf den Fersen geht, oder einer, der hinkend auf der Außenkante des Fußes geht, oder einer, der hinkend auf der Innenkante des Fußes geht, oder einer, der aufgrund eines Bruchs oberhalb der Knöchel hinkend auf dem gesamten Fußrücken geht. Alle diese sind wahrlich Lahme; ein solcher darf nicht ordiniert werden.

පක්ඛහතොති [Pg.313] යස්ස එකො හත්ථො වා පාදො වා අඩ්ඪසරීරං වා සුඛං න වහති. ඡින්නිරියාපථොති පීඨසප්පි වුච්චති. ජරාදුබ්බලොති ජිණ්ණභාවෙන දුබ්බලො අත්තනො චීවරරජනාදිකම්මං කාතුම්පි අසමත්ථො. යො පන මහල්ලකොපි බලවා හොති, අත්තානං පටිජග්ගිතුං සක්කොති, සො පබ්බාජෙතබ්බො. අන්ධොති ජච්චන්ධො වුච්චති. මූගොති යස්ස වචීභෙදො නප්පවත්තති; යස්සාපි පවත්තති, සරණගමනං පන පරිපුණ්ණං භාසිතුං න සක්කොති, තාදිසං මම්මනම්පි පබ්බාජෙතුං න වට්ටති. යො පන සරණගමනමත්තං පරිපුණ්ණං භාසිතුං සක්කොති, තං පබ්බාජෙතුං වට්ටති.

„Ein Gelähmter“ (pakkhahato) ist jemand, dessen eine Hand, ein Fuß oder eine Körperhälfte nicht mühelos funktioniert. Als „jemand mit unterbrochener Körperhaltung“ (chinniriyāpatho) wird ein auf einem Rollbrett Kriechender (pīṭhasappi) bezeichnet. Ein „Altersschwacher“ (jarādubbalo) ist jemand, der aufgrund des Alters schwach ist und unfähig ist, selbst Tätigkeiten wie das Färben seiner Roben auszuführen. Wer jedoch, obwohl er alt ist, stark ist und in der Lage ist, sich selbst zu versorgen, der darf ordiniert werden. Als „Blind“ (andho) wird ein von Geburt an Blinder bezeichnet. Als „Stumm“ (mūgo) gilt jemand, bei dem keine Artikulation der Worte stattfindet; und selbst wenn sie stattfindet, er aber die Zufluchtnahme nicht vollständig aussprechen kann, so ist es unzulässig, einen solchen Stotternden (mammana) zu ordinieren. Wer jedoch zumindest die Zufluchtnahme vollständig aussprechen kann, den darf man ordinieren.

බධිරොති යො සබ්බෙන සබ්බං න සුණාති. යො පන මහාසද්දං සුණාති, තං පබ්බාජෙතුං වට්ටති. අන්ධමූගාදයො උභයදොසවසෙන වුත්තා. යෙසඤ්ච පබ්බජ්ජා පටික්ඛිත්තා, උපසම්පදාපි තෙසං පටික්ඛිත්තාව. සචෙ පන තෙ සඞ්ඝො උපසම්පාදෙති, සබ්බෙපි හත්ථච්ඡින්නාදයො සූපසම්පන්නා, කාරකසඞ්ඝො පන ආචරියුපජ්ඣායා ච ආපත්තිතො න මුච්චන්ති. වක්ඛති ච – ‘‘අත්ථි භික්ඛවෙ පුග්ගලො අප්පත්තො ඔසාරණං, තඤ්චෙ සඞ්ඝො ඔසාරෙති, එකච්චො සුඔසාරිතො, එකච්චො දුඔසාරිතො’’ති තස්සත්ථො ආගතට්ඨානෙයෙව ආවි භවිස්සතීති.

Als „Taub“ (badhiro) gilt, wer gänzlich und überhaupt nichts hört. Wer jedoch ein lautes Geräusch hören kann, den darf man ordinieren. Blinde, Stumme und so weiter wurden im Hinblick auf das Zusammenwirken beider Mängel erwähnt. Und jenen, denen das Hinausgehen in die Hauslosigkeit (pabbajjā) verwehrt ist, ist auch die höhere Ordination (upasampadā) verwehrt. Wenn die Gemeinschaft sie jedoch ordiniert, sind sie alle – wie jene mit abgehackten Händen usw. – gültig ordiniert; die handelnde Gemeinschaft sowie die Lehrer und der Prezeptor sind jedoch nicht frei von einem Vergehen. Und er wird sagen: „Es gibt, o Mönche, eine Person, die noch nicht wieder aufgenommen wurde. Wenn die Gemeinschaft sie wieder aufnimmt, ist der eine gut wieder aufgenommen, der andere schlecht wieder aufgenommen.“ Deren Bedeutung wird an der Stelle, an der der Text überliefert ist, deutlich werden.

හත්ථච්ඡින්නාදිවත්ථුකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die Fälle von Personen mit abgehackten Händen und anderen Verstümmelungen ist abgeschlossen.

අලජ්ජීනිස්සයවත්ථුකථා

Die Abhandlung über die Fälle der Abhängigkeit von Schamlosen (alajjī)

120. අලජ්ජීනං නිස්සාය වසන්තීති උපයොගත්ථෙ සාමිවචනං; අලජ්ජිපුග්ගලෙ නිස්සාය වසන්තීති අත්ථො. යාව භික්ඛුසභාගතං ජානාමීති නිස්සයදායකස්ස භික්ඛුනො භික්ඛූහි සභාගතං ලජ්ජිභාවං යාව ජානාමීති අත්ථො. තස්මා නවං ඨානං ගතෙන ‘‘එහි භික්ඛු, නිස්සයං ගණ්හාහී’’ති වුච්චමානෙනාපි චතූහපඤ්චාහං නිස්සයදායකස්ස ලජ්ජිභාවං උපපරික්ඛිත්වා නිස්සයො ගහෙතබ්බො.

120. In dem Ausdruck „sie leben in Abhängigkeit von Schamlosen“ (alajjīnaṃ nissāya vasanti) steht der Genitiv im Sinne des Akkusativs; die Bedeutung ist: „sie leben, indem sie sich auf schamlose Personen stützen“. Die Formulierung „bis ich die Gleichgesinntheit mit den Mönchen erkenne“ (yāva bhikkhusabhāgataṃ jānāmi) bedeutet: „solange man den schamhaften Charakter (lajjībhāva) des die Abhängigkeit gewährenden Mönchs erkennt, durch den er mit den schamhaften Mönchen übereinstimmt“. Deshalb soll ein Mönch, der an einen neuen Ort gekommen ist, selbst wenn zu ihm gesagt wird: „Komm, Mönch, nimm die Abhängigkeit an!“, vier oder fünf Tage lang den schamhaften Charakter des die Abhängigkeit Gewährenden prüfen und erst dann die Abhängigkeit annehmen.

සචෙ ‘‘ථෙරො ලජ්ජී’’ති භික්ඛූනං සන්තිකෙ සුත්වා ආගතදිවසෙයෙව ගහෙතුකාමො හොති, ථෙරො පන ‘‘ආගමෙහි තාව, වසන්තො ජානිස්සසී’’ති කතිපාහං ආචාරං උපපරික්ඛිත්වා නිස්සයං දෙති, වට්ටති. පකතියා නිස්සයග්ගහණට්ඨානං ගතෙන තදහෙව ගහෙතබ්බො, එකදිවසම්පි පරිහාරො [Pg.314] නත්ථි. සචෙ පඨමයාමෙ ආචරියස්ස ඔකාසො නත්ථි, ඔකාසං අලභන්තො ‘‘පච්චූසසමයෙ ගහෙස්සාමී’’ති සයති, අරුණං උග්ගතම්පි න ජානාති, අනාපත්ති. සචෙ පන ‘‘ගණ්හිස්සාමී’’ති ආභොගං අකත්වා සයති, අරුණුග්ගමනෙ දුක්කටං. අගතපුබ්බං ඨානං ගතෙන ද්වෙ තීණි දිවසානි වසිත්වා ගන්තුකාමෙන අනිස්සිතෙන වසිතබ්බං. ‘‘සත්තාහං වසිස්සාමී’’ති ආලයං කරොන්තෙන පන නිස්සයො ගහෙතබ්බො. සචෙ ථෙරො ‘‘කිං සත්තාහං වසන්තස්ස නිස්සයෙනා’’ති වදති, පටික්ඛිත්තකාලතො පට්ඨාය ලද්ධපරිහාරො හොති.

Wenn er im Beisein von Mönchen hört: „Der Ältere ist schamhaft“, und die Abhängigkeit noch am Tag seiner Ankunft annehmen möchte, der Ältere jedoch sagt: „Warte erst einmal, während du hier wohnst, wirst du es erkennen“, und ihm die Abhängigkeit erst gewährt, nachdem er sein Verhalten einige Tage geprüft hat, so ist dies zulässig. Wer an einen Ort gelangt, an dem er üblicherweise die Abhängigkeit aufnimmt, muss sie am selben Tag annehmen; es gibt für keinen einzigen Tag eine Freistellung. Wenn der Lehrer in der ersten Nachtwache keine Zeit hat und der Schüler, da er keine Gelegenheit erhält, mit dem Gedanken schläft: „Ich werde sie in der Morgendämmerung annehmen“, und er selbst den Aufgang der Morgenröte verschläft, so liegt kein Vergehen vor. Wenn er jedoch schläft, ohne die Absicht zu fassen: „Ich werde sie annehmen“, begeht er bei Aufgang der Morgenröte ein Vergehen des Fehlverhaltens (dukkaṭa). Wer an einen zuvor noch nie besuchten Ort kommt und nach einem Aufenthalt von zwei oder drei Tagen weiterreisen möchte, darf ohne Abhängigkeitsverhältnis wohnen. Wer sich jedoch mit dem Gedanken niederlässt: „Ich werde sieben Tage bleiben“, muss die Abhängigkeit annehmen. Wenn der Ältere sagt: „Was nützt die Abhängigkeit für jemanden, der nur sieben Tage bleibt?“, so genießt er ab dem Zeitpunkt der Ablehnung eine Freistellung.

අලජ්ජීනිස්සයවත්ථුකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die Fälle der Abhängigkeit von Schamlosen ist abgeschlossen.

ගමිකාදිනිස්සයවත්ථුකථා

Die Abhandlung über die Fälle der Abhängigkeit von Reisenden und anderen

121. නිස්සයකරණීයොති කරණීයනිස්සයො, කරණීයො මයා නිස්සයො; ගහෙතබ්බොති අත්ථො. නිස්සයං අලභමානෙනාති අත්තනා සද්ධිං අද්ධානමග්ගප්පටිපන්නෙසු නිස්සයදායකෙ අසති නිස්සයං න ලභති නාම. එවං අලභන්තෙන අනිස්සිතෙන බහූනිපි දිවසානි ගන්තබ්බං. සචෙ පුබ්බෙපි නිස්සයං ගහෙත්වා වුත්ථපුබ්බං කඤ්චි ආවාසං පවිසති, එකරත්තං වසන්තෙනාපි නිස්සයො ගහෙතබ්බො. අන්තරාමග්ගෙ විස්සමන්තො වා සත්ථං පරියෙසන්තො වා කතිපාහං වසති, අනාපත්ති. අන්තොවස්සෙ පන නිබද්ධවාසං වසිතබ්බං, නිස්සයො ච ගහෙතබ්බො. නාවාය ගච්ඡන්තස්ස පන වස්සානෙ ආගතෙපි නිස්සයං අලභන්තස්ස අනාපත්ති.

121. Der Ausdruck „einer, der die Abhängigkeit herstellen muss“ (nissayakaraṇīyo) bedeutet, dass die Abhängigkeit herzustellen ist; die Bedeutung ist: „die Abhängigkeit muss von mir angenommen werden“. „Ohne die Abhängigkeit zu erhalten“ bedeutet: Wenn sich unter denjenigen, die mit ihm auf einer weiten Reise unterwegs sind, kein zur Gewährung der Abhängigkeit Berechtigter befindet, so erhält er die Abhängigkeit eben nicht. Wenn er sie so nicht erhält, darf er auch viele Tage lang reisen, ohne in Abhängigkeit zu stehen. Wenn er jedoch in ein Kloster eintritt, in dem er früher bereits unter Annahme der Abhängigkeit gewohnt hat, muss er die Abhängigkeit annehmen, selbst wenn er dort nur für eine einzige Nacht bleibt. Wenn er sich unterwegs ausruht oder nach einer Karawane sucht und einige Tage verweilt, liegt kein Vergehen vor. Während der Regenzeitklausur jedoch muss er an einem festen Wohnort verweilen und die Abhängigkeit annehmen. Reist man jedoch auf einem Boot, so liegt kein Vergehen vor, selbst wenn die Regenzeit anbricht und man keine Abhängigkeit erlangen kann.

යාචියමානෙනාති තෙන ගිලානෙන යාචියමානෙන අනිස්සිතෙන වසිතබ්බං. සචෙ ‘‘යාචාහි ම’’න්ති වුච්චමානොපි ගිලානො මානෙන න යාචති, ගන්තබ්බං.

Der Begriff „wenn er gebeten wird“ (yāciyamānena) bedeutet, dass er, wenn er von jenem Kranken darum gebeten wird, ohne Abhängigkeit bei ihm verweilen darf. Wenn der Kranke jedoch, obwohl ihm gesagt wird: „Bitte mich doch zu bleiben!“, aus Stolz nicht darum bittet, so muss er weitergehen.

ඵාසු හොතීති සමථවිපස්සනානං පටිලාභවසෙන ඵාසු හොති. ඉමඤ්හි පරිහාරං නෙව සොතාපන්නො න සකදාගාමී අනාගාමී අරහන්තො ලභන්ති; න ථාමගතස්ස සමාධිනො වා විපස්සනාය වා ලාභී, විස්සට්ඨකම්මට්ඨානෙ පන බාලපුථුජ්ජනෙ කථාව නත්ථි. යස්ස ඛො පන සමථො වා විපස්සනා වා තරුණො හොති, අයං ඉමං පරිහාරං ලභති, පවාරණසඞ්ගහොපි එතස්සෙව අනුඤ්ඤාතො. තස්මා ඉමිනා පුග්ගලෙන ආචරියෙ පවාරෙත්වා ගතෙපි ‘‘යදා පතිරූපො නිස්සයදායකො ආගච්ඡිස්සති, තස්ස නිස්සාය වසිස්සාමී’’ති ආභොගං කත්වා පුන යාව [Pg.315] ආසාළ්හීපුණ්ණමා, තාව අනිස්සිතෙන වත්ථුං වට්ටති. සචෙ පන ආසාළ්හීමාසෙ ආචරියො නාගච්ඡති, යත්ථ නිස්සයො ලබ්භති, තත්ථ ගන්තබ්බං.

„Es ist angenehm“ (phāsu hoti) bedeutet, dass es durch das Erlangen von Geistesruhe (samatha) und Hellblick (vipassanā) angenehm ist. Denn diese Freistellung erhalten weder ein Stromeingetretener, noch ein Einmalwiederkehrender, ein Nie-Wiederkehrender oder die Arhats; ebenso wenig erhält sie jemand, der eine gefestigte Konzentration oder gefestigten Hellblick erlangt hat. Und was einen törichten Weltling betrifft, der sein Meditationsobjekt vernachlässigt hat, so erübrigt sich darüber jedes Wort. Bei wem jedoch die Geistesruhe oder der Hellblick noch jung ist, der erhält diese Freistellung; und auch die Unterstützung durch die Pavāraṇa-Einladung ist nur für einen solchen erlaubt. Daher ist es dieser Person gestattet, selbst wenn der Lehrer nach der Pavāraṇa-Einladung abgereist ist, mit dem Entschluss: „Sobald ein geeigneter Geber der Abhängigkeit eintrifft, werde ich mich auf ihn stützen und wohnen“, bis zum Vollmond des Monats Āsāḷhī ohne Abhängigkeitsverhältnis zu verweilen. Wenn der Lehrer jedoch im Monat Āsāḷhī nicht kommt, muss er dorthin übersiedeln, wo man die Abhängigkeit erhalten kann.

122. ගොත්තෙනපි අනුස්සාවෙතුන්ති මහාකස්සපස්ස උපසම්පදාපෙක්ඛොති එවං ගොත්තං වත්වා අනුස්සාවෙතුං අනුජානාමීති අත්ථො.

122. „Auch mit dem Clannamen verkünden“ bedeutet: Ich erlaube es, den Clannamen zu nennen und so zu verkünden: „Er ist der Weihekandidat des Ehrwürdigen Mahākassapa.“

123. ද්වෙ එකානුස්සාවනෙති ද්වෙ එකතො අනුස්සාවනෙ; එකෙන එකස්ස අඤ්ඤෙන ඉතරස්සාති එවං ද්වීහි වා ආචරියෙහි එකෙන වා එකක්ඛණෙ කම්මවාචං අනුස්සාවෙන්තෙහි උපසම්පාදෙතුං අනුජානාමීති අත්ථො.

123. „Zwei bei einer einzigen Verkündigung“ (dve ekānussāvane) bedeutet das gleichzeitige Verkünden für zwei Ordinanden. Die Bedeutung ist: „Ich erlaube die Ordination, wenn entweder zwei Lehrer – der eine für den einen, der andere für den anderen – oder ein einziger Lehrer im selben Moment die offizielle Rechtsurkunde für beide verkünden.“

ද්වෙ තයො එකානුස්සාවනෙ කාතුං තඤ්ච ඛො එකෙන උපජ්ඣායෙනාති ද්වෙ වා තයො වා ජනෙ පුරිමනයෙනෙව එකතො අනුස්සාවනෙ කාතුං අනුජානාමි; තඤ්ච ඛො අනුස්සාවනකිරියං එකෙන උපජ්ඣායෙන අනුජානාමීති අත්ථො. තස්මා එකෙන ආචරියෙන ද්වෙ වා තයො වා අනුස්සාවෙතබ්බා. ද්වීහි වා තීහි වා ආචරියෙහි විසුං විසුං එකෙන එකස්සාති එවං එකප්පහාරෙනෙව ද්වෙ තිස්සො වා කම්මවාචා කාතබ්බා. සචෙ පන නානාචරියා නානුපජ්ඣායා හොන්ති, තිස්සත්ථෙරො සුමනත්ථෙරස්ස සද්ධිවිහාරිකං, සුමනත්ථෙරො තිස්සත්ථෙරස්ස සද්ධිවිහාරිකං අනුස්සාවෙති, අඤ්ඤමඤ්ඤඤ්ච ගණපූරකා හොන්ති, වට්ටති. සචෙ පන නානාඋපජ්ඣායා හොන්ති, එකො ආචරියො හොති, ‘‘නත්වෙව නානුපජ්ඣායෙනා’’ති පටික්ඛිත්තත්තා න වට්ටති. ඉදං සන්ධාය හි එස පටික්ඛෙපො.

„Zwei oder drei bei einer einzigen Verkündigung zu ordinieren, und zwar unter einem Upajjhāya“ bedeutet: Ich erlaube, zwei oder drei Personen nach der zuvor genannten Methode bei einer einzigen Verkündigung gemeinsam zu ordinieren; und diese Verkündigungshandlung erlaube ich unter einem einzigen Upajjhāya (Lehrmeister). Daher können von einem Lehrer (Ācariya) zwei oder drei Personen verkündet werden. Oder von zwei oder drei Lehrern einzeln, jeweils einer für einen Einzelnen, so können auf einen Schlag gleichzeitig zwei oder drei Kammavācās durchgeführt werden. Wenn es jedoch verschiedene Lehrer und verschiedene Upajjhāyas gibt – wenn etwa der ältere Mönch (Thera) Tissa den Mitbewohner (Saddhivihārika) des Thera Sumana verkündet und der Thera Sumana den Mitbewohner des Thera Tissa verkündet – und sie gegenseitig das Quorum (Gaṇapūraka) erfüllen, so ist dies zulässig. Wenn es aber verschiedene Upajjhāyas gibt und nur ein einziger Lehrer da ist, so ist dies aufgrund der Zurückweisung „aber keineswegs mit verschiedenen Upajjhāyas“ nicht zulässig. Denn im Hinblick darauf wurde diese Zurückweisung ausgesprochen.

ගමිකාදිනිස්සයවත්ථුකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die Fälle der Abhängigkeit (Nissaya) von Reisenden usw. ist beendet.

උපසම්පදාවිධිකථා

Die Abhandlung über das Verfahren der Ordination (Upasampadā).

126. පඨමං උපජ්ඣං ගාහාපෙතබ්බොති එත්ථ වජ්ජාවජ්ජං උපනිජ්ඣායතීති උපජ්ඣා, තං උපජ්ඣං; ‘‘උපජ්ඣායො මෙ භන්තෙ හොහී’’ති එවං වදාපෙත්වා ගාහාපෙතබ්බො. විත්ථායන්තීති විත්ථද්ධගත්තා හොන්ති. යං ජාතන්ති යං තව සරීරෙ ජාතං නිබ්බත්තං විජ්ජමානං, තං සඞ්ඝමජ්ඣෙ පුච්ඡන්තෙ සන්තං අත්ථීති වත්තබ්බන්තිආදි. උල්ලුම්පතු මන්ති උද්ධරතු මං.

126. Hierbei bedeutet „Zuerst soll man sich einen Upajjhāya nehmen lassen“: Weil er Fehler und Fehlerlosigkeit (vajjāvajja) genau betrachtet (upanijjhāyati), heißt er Upajjhā; diesen Upajjhāya [soll man ihn nehmen lassen]. Nachdem man ihn sagen ließ: „Ehrwürdiger Herr, sei mein Upajjhāya“, soll er ihn annehmen lassen. „Sie sind unbeholfen“ (vitthāyanti) bedeutet, dass sie einen erstarrten Körper haben (vitthaddhagattā). „Was entstanden ist“ (yaṃ jātaṃ) bedeutet: das, was an deinem Körper entstanden, hervorgebracht und vorhanden ist; wenn man ihn inmitten des Saṅgha danach fragt, soll er, falls es vorhanden ist, sagen: „Es ist vorhanden“, und so weiter. „Möge er mich emporheben“ (ullumpatu maṃ) bedeutet: „Möge er mich retten/herausheben“ (uddharatu maṃ).

උපසම්පදාවිධිකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über das Verfahren der Ordination ist beendet.

චත්තාරොනිස්සයාදිකථා

Die Abhandlung über die vier Stützen (Nissaya) und anderes.

128. තාවදෙවාති [Pg.316] උපසම්පන්නසමනන්තරමෙව. ඡායා මෙතබ්බාති එකපොරිසා වා ද්විපොරිසා වාති ඡායා මෙතබ්බා. උතුප්පමාණං ආචික්ඛිතබ්බන්ති ‘‘වස්සානො හෙමන්තො ගිම්හො’’ති එවං උතුප්පමාණං ආචික්ඛිතබ්බං. එත්ථ ච උතුයෙව උතුප්පමාණං. සචෙ වස්සානාදයො අපරිපුණ්ණා හොන්ති, යත්තකෙහි දිවසෙහි යස්ස යො උතු අපරිපුණ්ණො, තෙ දිවසෙ සල්ලක්ඛෙත්වා සො දිවසභාගො ආචික්ඛිතබ්බො. අථ වා ‘‘අයං නාම උතු, සො ච ඛො පරිපුණ්ණො වා අපරිපුණ්ණො වා’’ති එවං උතුප්පමාණං ආචික්ඛිතබ්බං. ‘‘පුබ්බණ්හො වා සායන්හො වා’’ති එවං දිවසභාගො ආචික්ඛිතබ්බො. සඞ්ගීතීති ඉදමෙව සබ්බං එකතො කත්වා ‘‘ත්වං කිං ලභසි, කා තෙ ඡායා, කිං උතුප්පමාණං, කො දිවසභාගො’’ති පුට්ඨො ‘‘ඉදං නාම ලභාමි – වස්සං වා හෙමන්තං වා ගිම්හං වා, අයං මෙ ඡායා, ඉදං උතුප්පමාණං, අයං දිවසභාගොති වදෙය්‍යාසී’’ති එවං ආචික්ඛිතබ්බං.

128. „Sogleich“ (tāvadeva) bedeutet: unmittelbar nach der erfolgten Ordination. „Der Schatten ist zu messen“ (chāyā metabbā) bedeutet: Der Schatten von einer Mannshöhe oder zwei Mannshöhen ist zu messen. „Das Maß der Jahreszeit ist zu verkünden“ (utuppamāṇaṃ ācikkhitabbaṃ) bedeutet: Es ist das Maß der Jahreszeit wie folgt zu verkünden: „Regenzeit, kalte Jahreszeit, heiße Jahreszeit“. Und hierbei ist die Jahreszeit selbst das Maß der Jahreszeit. Wenn die Regenzeit usw. unvollständig sind, so soll man, nachdem man die Tage berechnet hat, um die die jeweilige Jahreszeit für jenen Tag unvollständig ist, diesen Tagesabschnitt verkünden. Oder aber es ist das Maß der Jahreszeit so zu verkünden: „Dies ist jene Jahreszeit, und sie ist entweder vollständig oder unvollständig.“ „Vormittag oder Nachmittag“ – so ist der Tagesabschnitt zu verkünden. „Zusammenfassung“ (saṅgīti) bedeutet: all dies zusammennehmend soll man ihn so anleiten: Wenn er gefragt wird: „Welche Jahreszeit hast du erhalten? Wie lang ist dein Schatten? Was ist das Maß der Jahreszeit? Welcher Tagesabschnitt ist es?“, so soll er antworten: „Ich habe diese bestimmte erhalten – die Regenzeit, die kalte Jahreszeit oder die heiße Jahreszeit; dies ist mein Schatten, dies ist das Maß der Jahreszeit, dies ist der Tagesabschnitt.“

129. ඔහායාති ඡඩ්ඩෙත්වා. දුතියං දාතුන්ති උපසම්පදමාළකතො පරිවෙණං ගච්ඡන්තස්ස දුතියකං දාතුං අනුජානාමි, චත්තාරි ච අකරණීයානි ආචික්ඛිතුන්ති අත්ථො. පණ්ඩුපලාසොති පණ්ඩුවණ්ණො පත්තො. බන්ධනා පවුත්තොති වණ්ටතො පතිතො. අභබ්බො හරිතත්ථායාති පුන හරිතො භවිතුං අභබ්බො. පුථුසිලාති මහාසිලා.

129. „Zurücklassend“ (ohāya) bedeutet: aufgebend. „Einen Zweiten zu geben“ (dutiyaṃ dātuṃ) bedeutet: Ich erlaube, dem frisch Ordinierten, der von der Ordinationshalle (Māḷaka) zum Wohnhof (Pariveṇa) geht, einen zweiten Gefährten zu geben und ihm die vier unzulässigen Handlungen (Akaraṇīya) zu verkünden. „Ein gelbes Blatt“ (paṇḍupalāso) bedeutet: ein blassgelbes Blatt. „Vom Stängel gelöst“ (bandhanā pavutto) bedeutet: vom Stiel abgefallen. „Unfähig, grün zu bleiben“ (abhabbo haritatthāya) bedeutet: unfähig, wieder grün zu werden. „Ein breiter Stein“ (puthusilā) bedeutet: ein großer Felsbrocken.

130. අලබ්භමානාය සාමග්ගියා අනාපත්ති සම්භොගෙ සංවාසෙති යාව තස්ස උක්ඛෙපනීයකම්මකරණත්ථාය සාමග්ගී න ලබ්භති, තාව තෙන සද්ධිං සම්භොගෙ ච උපොසථපවාරණාදිකරණභෙදෙ සංවාසෙ ච අනාපත්තීති. සෙසං සබ්බත්ථ මහාවිභඞ්ගෙ වුත්තානුසාරෙන සුවිඤ්ඤෙය්‍යත්තා පාකටමෙවාති.

130. „Wenn die Eintracht nicht erlangt wird, gibt es kein Vergehen beim gemeinsamen Nutzen und Zusammenleben“ bedeutet: Solange die Eintracht [des Saṅgha] zur Durchführung der Ausschluss-Handlung (Ukkhepanīyakamma) gegen ihn nicht erlangt wird, liegt kein Vergehen vor, wenn man mit ihm materielle Güter oder Lehren teilt (sambhoga) und im gemeinsamen Leben (saṃvāsa) verweilt, das aus der Durchführung des Uposatha, der Pavāraṇā und anderen Handlungen besteht. Alles Übrige ist überall, da es der im Mahāvibhaṅga dargelegten Weise folgt, leicht verständlich und somit offenkundig.

චත්තාරොනිස්සයාදිකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die vier Stützen und anderes ist beendet.

සමන්තපාසාදිකාය විනයසංවණ්ණනාය

In der Samantapāsādikā, der Erklärung des Vinaya,

ද්වාසත්තතිඅධිකවත්ථුසතපටිමණ්ඩිතස්ස මහාඛන්ධකස්ස

des Mahākhandhaka (Großen Abschnitts), welcher mit einhundertzweiundsiebzig Vorfällen verziert ist,

අත්ථවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

ist die Erläuterung der Bedeutung beendet.

මහාඛන්ධකවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erläuterung des Mahākhandhaka ist beendet.

2. උපොසථක්ඛන්ධකං

2. Das Kapitel über den Uposatha (Uposathakkhandhaka).

සන්නිපාතානුජානනාදිකථා

Die Abhandlung über die Erlaubnis zur Versammlung und anderes.

132. උපොසථක්ඛන්ධකෙ [Pg.317] – අඤ්ඤතිත්ථියාති එත්ථ තිත්ථං වුච්චති ලද්ධි; අඤ්ඤං තිත්ථං අඤ්ඤතිත්ථං; අඤ්ඤතිත්ථං එතෙසං අත්ථීති අඤ්ඤතිත්ථියා; ඉතො අඤ්ඤලද්ධිකාති වුත්තං හොති. ධම්මං භාසන්තීති යං තෙසං කත්තබ්බාකත්තබ්බං, තං කථෙන්ති. තෙ ලභන්තීති තෙ මනුස්සා ලභන්ති. මූගසූකරාති ථූලසරීරසූකරා.

132. Im Uposathakkhandhaka bedeutet „Andersgläubige“ (aññatitthiyā): Eine Ansicht (laddhi) wird „Tittha“ genannt. Eine andere Ansicht als die hiesige ist eine „andere Ansicht“ (aññatittha). Da sie eine andere Ansicht haben, werden sie Andersgläubige genannt; damit ist gesagt: solche, die eine andere Lehre als die hiesige besitzen. „Sie lehren die Lehre“ (dhammaṃ bhāsanti) bedeutet: Sie erklären das, was für jene Menschen zu tun und nicht zu tun ist. „Sie erlangen“ (te labhanti) bedeutet: Jene Menschen erlangen [Nutzen]. „Stumme Schweine“ (mūgasūkarā) bedeutet: Schweine mit einem fetten Körper.

135. අනජ්ඣාපන්නො වා හොති ආපජ්ජිත්වා වා වුට්ඨිතොති එත්ථ යං ආපත්තිං භික්ඛු අනජ්ඣාපන්නො වා හොති, ආපජ්ජිත්වා වා වුට්ඨිතො, අයං අසන්තී නාම ආපත්තීති එවමත්ථො වෙදිතබ්බො. සම්පජානමුසාවාදෙ කිං හොතීති ය්වායං සම්පජානමුසාවාදො අස්ස හොතීති වුත්තො, සො ආපත්තිතො කිං හොති, කතරා ආපත්ති හොතීති අත්ථො. දුක්කටං හොතීති දුක්කටාපත්ති හොති; සා ච ඛො න මුසාවාදලක්ඛණෙන; භගවතො පන වචනෙන වචීද්වාරෙ අකිරියසමුට්ඨානා ආපත්ති හොතීති වෙදිතබ්බා. වක්ඛති හි –

135. Hierbei bedeutet „Er hat [das Vergehen] entweder nicht begangen oder ist nach dem Begehen davon aufgestanden (davon gereinigt worden)“: Welches Vergehen ein Mönch entweder nicht begangen hat oder nach dem Begehen gereinigt hat – dies ist als ein „nicht bestehendes Vergehen“ (asantī āpatti) zu verstehen; so ist die Bedeutung aufzufassen. „Was geschieht bei einer bewussten Lüge?“ (sampajānamusāvāde kiṃ hoti) bedeutet: Was für ein Vergehen liegt bei dieser bewussten Lüge vor, von der gesprochen wurde? Welches Vergehen ist es? Das ist die Bedeutung. „Es ist ein Dukkaṭa“ bedeutet: Es ist ein Vergehen des Fehlverhaltens (Dukkaṭa-Vergehen). Und dieses entsteht nicht aufgrund der Natur einer Lüge (musāvādalakkhaṇa), sondern man muss wissen, dass es aufgrund des Wortes des Erhabenen als ein durch das Unterlassen einer Handlung verursachtes Vergehen am Sprachtor (vacīdvāra) entsteht. Denn [im Parivāra] wird gesagt werden:

‘‘අනාලපන්තො මනුජෙන කෙනචි,වාචාගිරං නො ච පරෙ භණෙය්‍ය;

ආපජ්ජෙය්‍ය වාචසිකං න කායිකං,පඤ්හා මෙසා කුසලෙහි චින්තිතා’’ති. (පරි. 479);

„Wenn er mit keinem Menschen spricht und auch keine Worte an andere richtet, begeht er ein sprachliches, kein körperliches Vergehen – diese Frage wurde von den Kundigen bedacht.“ (pari. 479)

අන්තරායිකොති අන්තරායකරො. කිස්ස ඵාසු හොතීති කිමත්ථාය ඵාසු හොති. පඨමස්ස ඣානස්ස අධිගමායාති පඨමස්ස ඣානස්ස අධිගමනත්ථාය තස්ස භික්ඛුනො ඵාසු හොති සුඛං හොති. එස නයො සබ්බත්ථ. ඉති භගවා උද්දෙසතො ච නිද්දෙසතො ච පඨමං පාතිමොක්ඛුද්දෙසං දස්සෙසි.

„Hindernisbereitend“ (antarāyiko) bedeutet: ein Hindernis schaffend. „Wofür ist es angenehm?“ (kissa phāsu hoti) bedeutet: zu welchem Zweck ist es angenehm? „Zur Erlangung der ersten Vertiefung (Jhāna)“ bedeutet: Zum Zwecke des Erlangens der ersten Vertiefung ist es für diesen Mönch angenehm und leicht. Diese Methode gilt überall. So zeigte der Erhabene zuerst das Rezitieren des Pātimokkha sowohl in der Zusammenfassung als auch in der ausführlichen Auslegung.

136. දෙවසිකන්ති දිවසෙ දිවසෙ. චාතුද්දසෙ වා පන්නරසෙ වාති එකස්ස උතුනො තතියෙ ච සත්තමෙ ච පක්ඛෙ ද්වික්ඛත්තුං චාතුද්දසෙ අවසෙසෙ ඡක්ඛත්තුං පන්නරසෙ; අයං තාව එකො අත්ථො. අයං පන පකතිචාරිත්තවසෙන [Pg.318] වුත්තො ‘‘සකිං පක්ඛස්ස චාතුද්දසෙ වා පන්නරසෙ වා’’ති වචනතො පන තථාරූපෙ පච්චයෙ සති යස්මිං තස්මිං චාතුද්දසෙ වා පන්නරසෙ වා උද්දිසිතුං වට්ටති, ආවාසිකානං භික්ඛූනං චාතුද්දසො හොති, ආගන්තුකානං පන්නරසො. සචෙ ආවාසිකා බහුතරා හොන්ති, ආගන්තුකෙහි ආවාසිකානං අනුවත්තිතබ්බ’’න්ති වචනතොපි චෙතං වෙදිතබ්බං.

136. „Täglich“ (devasikaṃ) bedeutet: Tag für Tag. „Am vierzehnten oder am fünfzehnten Tag“ bedeutet: zweimal am vierzehnten Tag, nämlich in der dritten und siebten Monatshälfte (Pakkha) einer einzelnen Jahreszeit, und sechsmal am fünfzehnten Tag in den übrigen Hälften; dies ist zunächst die eine Bedeutung. Dies wurde jedoch im Hinblick auf den normalen Verlauf (pakaticāritta) gesagt. Aufgrund der Aussage „einmal in einer Monatshälfte, am vierzehnten oder fünfzehnten Tag“ ist es jedoch bei Vorliegen eines entsprechenden Grundes zulässig, das Pātimokkha an irgendeinem vierzehnten oder fünfzehnten Tag zu rezitieren. Dies ist auch aus folgender Aussage zu verstehen: „Für die ortsansässigen Mönche ist es der vierzehnte Tag, für die ankommenden Mönche der fünfzehnte. Wenn die ortsansässigen Mönche in der Überzahl sind, müssen sich die ankommenden Mönche nach den ortsansässigen richten.“

සීමානුජානනකථා

Die Abhandlung über die Erlaubnis bezüglich der Grenze (Sīmā).

138. පඨමං නිමිත්තා කිත්තෙතබ්බාති විනයධරෙන පුච්ඡිතබ්බං ‘‘පුරත්ථිමාය දිසාය කිං නිමිත්ත’’න්ති? පබ්බතො භන්තෙති. පුන විනයධරෙන ‘‘එසො පබ්බතො නිමිත්ත’’න්ති එවං නිමිත්තං කිත්තෙතබ්බං. ‘‘එතං පබ්බතං නිමිත්තං කරොම, කරිස්සාම, නිමිත්තං කතො, නිමිත්තං හොතු, හොති භවිස්සතී’’ති එවං පන කිත්තෙතුං න වට්ටති. පාසාණාදීසුපි එසෙව නයො. පුරත්ථිමාය අනුදිසාය, දක්ඛිණාය දිසාය, දක්ඛිණාය අනුදිසාය, පච්ඡිමාය දිසාය, පච්ඡිමාය අනුදිසාය, උත්තරාය දිසාය, උත්තරාය අනුදිසාය, කිං නිමිත්තං? උදකං භන්තෙ. එතං උදකං නිමිත්තන්ති එත්ථ පන අට්ඨත්වා පුන පුරත්ථිමාය දිසාය කිං නිමිත්තං. පබ්බතො භන්තෙ. එසො පබ්බතො නිමිත්තන්ති එවං පඨමං කිත්තිතනිමිත්තං කිත්තෙත්වාව ඨපෙතබ්බං. එවඤ්හි නිමිත්තෙන නිමිත්තං ඝටිතං හොති. එවං නිමිත්තානි කිත්තෙත්වා අථානන්තරං වුත්තාය කම්මවාචාය සීමා සම්මන්නිතබ්බා. කම්මවාචාපරියොසානෙ නිමිත්තානං අන්තො සීමා හොති, නිමිත්තානි සීමතො බහි හොන්ති. තත්ථ නිමිත්තානි සකිං කිත්තිතානිපි කිත්තිතානෙව හොන්ති. අන්ධකට්ඨකථායං පන තික්ඛත්තුං සීමමණ්ඩලං සම්බන්ධන්තෙන නිමිත්තං කිත්තෙතබ්බන්ති වුත්තං. ‘‘පබ්බතො භන්තෙති…පෙ… උදකං භන්තෙ’’ති එවං පන උපසම්පන්නො වා ආචික්ඛතු අනුපසම්පන්නො වා වට්ටතියෙව.

138. „Zuerst müssen die Merkmale verkündet werden“ – so lautet die Regel. Dabei soll der Vinaya-Hüter fragen: „Was ist das Merkmal in östlicher Richtung?“ Die Antwort lautet: „Ein Berg, Ehrwürdiger Herr.“ Daraufhin soll der Vinaya-Hüter wiederum verkünden: „Dieser Berg ist das Merkmal.“ Es ist jedoch nicht zulässig zu verkünden: „Wir machen diesen Berg zum Merkmal“, „Wir werden ihn zum Merkmal machen“, „Dieser Berg is zum Merkmal gemacht worden“, „Dieser Berg soll das Merkmal sein“, „Dieser Berg ist das Merkmal“ oder „Dieser Berg wird das Merkmal sein“. Ebenso verhält es sich bei Steinen und anderen Merkmalen. Wenn gefragt wird: „Was ist das Merkmal in der südöstlichen Zwischenrichtung?“, „... in der südlichen Richtung?“, „... in der südwestlichen Zwischenrichtung?“, „... in der westlichen Richtung?“, „... in der nordwestlichen Zwischenrichtung?“, „... in der nördlichen Richtung?“, „Was ist das Merkmal in der nordöstlichen Zwischenrichtung?“ – „Wasser, Ehrwürdiger Herr.“ – „Dieses Wasser ist das Merkmal.“ Ohne jedoch an dieser Stelle der nordöstlichen Zwischenrichtung innezuhalten, muss der Vinaya-Hüter wiederum verkünden: „Was ist das Merkmal in östlicher Richtung?“ – „Ein Berg, Ehrwürdiger Herr.“ – „Dieser Berg ist das Merkmal.“ Auf diese Weise muss das zuerst verkündete Merkmal erneut verkündet werden, bevor man innehält. Denn so wird ein Merkmal mit dem anderen verbunden. Nachdem die Merkmale so verkündet wurden, soll unmittelbar danach mit der im Text dargelegten Beschlusslesung (Kammavācā) die Grenze (Sīmā) festgelegt werden. Am Ende der Beschlusslesung befindet sich das Gebiet innerhalb der Merkmale als Sīmā, während die Merkmale selbst außerhalb der Sīmā liegen. Dabei gelten die Merkmale als ordnungsgemäß verkündet, selbst wenn sie nur einmal verkündet wurden. Im Andhaka-Kommentar wird jedoch gesagt, dass derjenige, der den Grenzkreis verbindet, das Merkmal dreimal verkünden soll. Ob nun ein vollordinierter Mönch oder ein Nicht-Vollordinierter anzeigt: „Ein Berg, Ehrwürdiger Herr ... [und so weiter bis] ... Wasser, Ehrwürdiger Herr“, so ist dies durchaus zulässig.

ඉදානි පබ්බතනිමිත්තාදීසු එවං විනිච්ඡයො වෙදිතබ්බො – තිවිධො පබ්බතො, සුද්ධපංසුපබ්බතො, සුද්ධපාසාණපබ්බතො, උභයමිස්සකොති. සො තිවිධොපි වට්ටති. වාලිකරාසි පන න වට්ටති. ඉතරොපි හත්ථිප්පමාණතො ඔමකතරො න වට්ටති. හත්ථිප්පමාණතො පන පට්ඨාය සිනෙරුප්පමාණොපි වට්ටති. සචෙ චතූසු දිසාසු චත්තාරො තීසු වා තයො පබ්බතා හොන්ති, චතූහි වා තීහි වා පබ්බතනිමිත්තෙහි එව සම්මන්නිතුං වට්ටති. ද්වීහි පන නිමිත්තෙහි එකෙන [Pg.319] වා සම්මන්නිතුං න වට්ටති. ඉතො පරෙසු පාසාණනිමිත්තාදීසුපි එසෙව නයො. තස්මා පබ්බතනිමිත්තං කරොන්තෙන පුච්ඡිතබ්බං ‘‘එකාබද්ධො න එකාබද්ධො’’ති. සචෙ එකාබද්ධො හොති, න කාතබ්බො. තඤ්හි චතූසු වා අට්ඨසු වා දිසාසු කිත්තෙන්තෙනාපි එකමෙව නිමිත්තං කිත්තිතං හොති, තස්මා යො එවං චක්කසණ්ඨානෙන විහාරං පරික්ඛිපිත්වා ඨිතො පබ්බතො, තං එකදිසාය කිත්තෙත්වා අඤ්ඤාසු දිසාසු තං බහිද්ධා කත්වා අන්තො අඤ්ඤානි නිමිත්තානි කිත්තෙතබ්බානි.

Bezüglich der Bergmerkmale und anderer ist nun folgende Entscheidung zu verstehen: Es gibt drei Arten von Bergen: einen reinen Erdberg, einen reinen Stein- oder Felsberg und einen aus beidem gemischten Berg. Alle drei Arten sind als Merkmal zulässig. Ein Sandhaufen hingegen ist nicht zulässig. Auch jeder andere Berg, der kleiner als die Größe eines Elefanten ist, ist nicht zulässig. Angefangen von der Größe eines Elefanten bis hin zur Größe des Berges Sineru ist er jedoch zulässig. Wenn sich in den vier Himmelsrichtungen vier Berge oder in drei Richtungen drei Berge befinden, ist es zulässig, die Grenze mit eben diesen vier oder drei Bergmerkmalen festzulegen. Es ist jedoch nicht zulässig, sie mit nur zwei Merkmalen oder mit einem einzigen Merkmal festzulegen. Dies gilt ebenso für die folgenden Merkmale wie Steine usw. Daher muss derjenige, der einen Berg als Merkmal bestimmt, fragen: „Ist er zusammenhängend oder nicht zusammenhängend?“ Wenn er zusammenhängend ist, darf er nicht als mehrere Merkmale herangezogen werden. Denn selbst wenn man ihn in vier oder acht Himmelsrichtungen verkündet, gilt er dennoch nur als ein einziges verkündetes Merkmal. Wenn daher ein Berg das Kloster kreisförmig umschließt, soll man ihn für eine Richtung verkünden, ihn für die anderen Richtungen außerhalb der Grenze belassen und im Inneren andere Merkmale verkünden.

සචෙ පබ්බතස්ස තතියභාගං වා උපඩ්ඪං වා අන්තොසීමාය කත්තුකාමා හොන්ති, පබ්බතං අකිත්තෙත්වා යත්තකං පදෙසං අන්තො කත්තුකාමා, තස්ස පරතො තස්මිංයෙව පබ්බතෙ ජාතරුක්ඛවම්මිකාදීසු අඤ්ඤතරං නිමිත්තං කිත්තෙතබ්බං. සචෙ එකයොජනද්වියොජනප්පමාණං සබ්බං පබ්බතං අන්තො කත්තුකාමා හොන්ති, පබ්බතස්ස පරතො භූමියං ජාතරුක්ඛවම්මිකාදීනි නිමිත්තානි කිත්තෙතබ්බානි.

Wenn sie ein Drittel oder die Hälfte des Berges in das Innere der Grenze (Sīmā) einschließen wollen, soll man nicht den Berg selbst als Merkmal verkünden, sondern für den Bereich, den sie einschließen wollen, jenseits dieses Bereichs auf ebendiesem Berg ein anderes Merkmal verkünden, wie etwa einen dort gewachsenen Baum, einen Ameisenhügel oder Ähnliches. Wenn sie den gesamten Berg mit einer Ausdehnung von einer oder zwei Yojanas im Inneren einschließen wollen, müssen jenseits des Berges auf dem Erdboden Merkmale wie dort gewachsene Bäume, Ameisenhügel usw. verkündet werden.

පාසාණනිමිත්තෙ – අයගුළොපි පාසාණසඞ්ඛ්‍යමෙව ගච්ඡති, තස්මා යො කොචි පාසාණො වට්ටති. පමාණතො පන හත්ථිප්පමාණො පබ්බතසඞ්ඛ්‍යං ගතො, තස්මා සො න වට්ටති. මහාගොණමහාමහිංසප්පමාණො පන වට්ටති. හෙට්ඨිමපරිච්ඡෙදෙන ද්වත්තිංසපලගුළපිණ්ඩපරිමාණො වට්ටති. තතො ඛුද්දකතරො ඉට්ඨකා වා මහන්තීපි න වට්ටති. අනිමිත්තුපගපාසාණරාසිපි න වට්ටති, පගෙව පංසුවාලිකරාසි. භූමිසමො ඛලමණ්ඩලසදිසො පිට්ඨිපාසාණො වා භූමිතො ඛාණුකො විය උට්ඨිතපාසාණො වා හොති, සොපි පමාණුපගො චෙ වට්ටති. පිට්ඨිපාසාණො අතිමහන්තොපි පාසාණසඞ්ඛ්‍යමෙව ගච්ඡති, තස්මා සචෙ මහතො පිට්ඨිපාසාණස්ස එකප්පදෙසං අන්තොසීමාය කත්තුකාමා හොන්ති, තං අකිත්තෙත්වා තස්සුපරි අඤ්ඤො පාසාණො කිත්තෙතබ්බො. සචෙ පිට්ඨිපාසාණුපරි විහාරං කරොන්ති, විහාරමජ්ඣෙන වා පිට්ඨිපාසාණො විනිවිජ්ඣිත්වා ගච්ඡති, එවරූපො පිට්ඨිපාසාණො න වට්ටති. සචෙ හි තං කිත්තෙන්ති, නිමිත්තස්ස උපරි විහාරො හොති, නිමිත්තඤ්ච නාම බහිසීමාය හොති, විහාරොපි බහිසීමායං ආපජ්ජති. විහාරං පරික්ඛිපිත්වා ඨිතපිට්ඨිපාසාණො එකත්ථ කිත්තෙත්වා අඤ්ඤත්ථ න කිත්තෙතබ්බො.

Bezüglich des Steinmerkmals gilt: Auch eine Eisenkugel zählt zur Kategorie der Steine; daher ist jeder beliebige Stein zulässig. Was jedoch die Größe betrifft, so zählt ein Stein von der Größe eines Elefanten bereits als Berg; daher ist er nicht zulässig. Ein Stein von der Größe eines großen Ochsen oder eines großen Büffels ist hingegen zulässig. Als Mindestmaß ist ein Stein von der Größe eines Klumpens Rohrzucker von zweiunddreißig Pala Gewicht zulässig. Ein kleinerer Stein als dieser oder ein Ziegelstein, selbst wenn er groß ist, ist nicht zulässig. Auch ein Haufen von Steinen, die als Merkmale ungeeignet sind, ist nicht zulässig, und erst recht kein Erd- oder Sandhaufen. Wenn es sich um eine flache Felsplatte handelt, die ebenerdig ist und einem Dreschplatz ähnelt, oder um einen Stein, der wie ein Baumstumpf aus der Erde hervorragt, so ist auch dieser zulässig, sofern er die Mindestgröße erreicht. Eine Felsplatte zählt, selbst wenn sie sehr groß ist, zur Kategorie der Steine. Wenn man daher einen Teil einer großen Felsplatte in das Innere der Grenze einschließen möchte, soll man nicht die Felsplatte selbst verkünden, sondern auf ihr einen anderen Stein als Merkmal bestimmen. Wenn sie ein Kloster auf einer Felsplatte errichten oder wenn sich die Felsplatte mitten durch das Kloster erstreckt, ist eine solche Felsplatte nicht zulässig. Denn wenn sie diese verkünden, stünde das Kloster auf dem Merkmal; das Merkmal jedoch muss außerhalb der Grenze liegen, wodurch das Kloster ebenfalls außerhalb der Grenze zu liegen käme. Eine Felsplatte, die das Kloster umschließt, darf an einer Stelle verkündet werden, darf aber nicht an einer anderen Stelle erneut verkündet werden.

වනනිමිත්තෙ – තිණවනං වා තචසාරතාලනාළිකෙරාදිරුක්ඛවනං වා න වට්ටති. අන්තොසාරානං පන සාකසාලාදීනං අන්තොසාරමිස්සකානං වා රුක්ඛානං [Pg.320] වනං වට්ටති, තඤ්ච ඛො හෙට්ඨිමපරිච්ඡෙදෙන චතුපඤ්චරුක්ඛමත්තම්පි තතො ඔරං න වට්ටති, පරං යොජනසතිකම්පි වට්ටති. සචෙ පන වනමජ්ඣෙ විහාරං කරොන්ති, වනං න කිත්තෙතබ්බං. එකදෙසං අන්තොසීමාය කත්තුකාමෙහිපි වනං අකිත්තෙත්වා තත්ථ රුක්ඛපාසාණාදයො කිත්තෙතබ්බා. විහාරං පරික්ඛිපිත්වා ඨිතවනං එකත්ථ කිත්තෙත්වා අඤ්ඤත්ථ න කිත්තෙතබ්බං.

Bezüglich des Waldmerkmals gilt: Weder ein Grasdickicht noch ein Wald aus Bäumen mit faserigem Stamm wie Palmen, Kokospalmen und Ähnlichem ist zulässig. Zulässig ist jedoch ein Wald aus Hartholzbäumen wie Teak, Sal usw. oder ein Wald aus Bäumen, die mit Hartholzbäumen gemischt sind. Dieser Wald must als Mindestmaß aus mindestens vier oder fümf Bäumen bestehen; weniger als das ist nicht zulässig. Ein größerer Wald, selbst von hundert Yojanas Ausdehnung, ist dagegen zulässig. Wenn sie jedoch ein Kloster mitten im Wald errichten, darf der Wald nicht als Merkmal verkündet werden. Auch wenn man nur einen Teil des Waldes in das Innere der Grenze einschließen möchte, darf man nicht den Wald verkünden, sondern muss darin Bäume, Steine usw. als Merkmale verkünden. Ein Wald, der das Kloster umschließt, darf an einer Stelle verkündet werden, darf aber nicht an einer anderen Stelle erneut verkündet werden.

රුක්ඛනිමිත්තෙ – තචසාරො තාලනාළිකෙරාදිරුක්ඛො න වට්ටති, අන්තොසාරො ජීවමානකො අන්තමසො උබ්බෙධතො අට්ඨඞ්ගුලො පරිණාහතො සූචිදණ්ඩකප්පමාණොපි වට්ටති, තතො ඔරං න වට්ටති, පරං ද්වාදසයොජනො සුප්පතිට්ඨිතනිග්‍රොධොපි වට්ටති. වංසනළකසරාවාදීසු බීජං රොපෙත්වා වඩ්ඪාපිතො පමාණුපගොපි න වට්ටති. තතො අපනෙත්වා පන තඞ්ඛණම්පි භූමියං රොපෙත්වා කොට්ඨකං කත්වා උදකං ආසිඤ්චිත්වා කිත්තෙතුං වට්ටති. නවමූලසාඛානිග්ගමනං අකාරණං. ඛන්ධං ඡින්දිත්වා රොපිතෙ පන එතං යුජ්ජති. කිත්තෙන්තෙන ච ‘‘රුක්ඛො’’තිපි වත්තුං වට්ටති, ‘‘සාකරුක්ඛොතිපි සාලරුක්ඛො’’තිපි. එකාබද්ධං පන සුප්පතිට්ඨිතනිග්‍රොධසදිසං එකත්ථ කිත්තෙත්වා අඤ්ඤත්ථ කිත්තෙතුං න වට්ටති.

Bezüglich des Baummerkmals gilt: Ein Baum mit faserigem Stamm wie eine Palme, eine Kokospalme usw. ist nicht zulässig. Ein lebender Hartholzbaum hingegen ist zulässig, selbst wenn er in der Höhe mindestens acht Fingerbreit misst und im Umfang die Dicke einer Nadelstange aufweist; weniger als das ist nicht zulässig. Nach oben hin ist selbst ein wohlverwurzelter Banyanbaum von zwölf Yojanas Ausdehnung zulässig. Ein Baum, der aus einem Samen in einem Bambusrohr, einer Schilfröhre, einer Tonscherbe oder Ähnlichem herangezogen wurde, ist nicht zulässig, selbst wenn er die Mindestgröße erreicht. Wenn er jedoch daraus entnommen, im selben Augenblick in die Erde gepflanzt, mit einem Erdhügel umgeben und mit Wasser begossen wird, ist es zulässig, ihn als Merkmal zu verkünden. Das Austreiben neuer Wurzeln und Zweige ist dabei keine zwingende Voraussetzung. Wenn man jedoch einen abgeschnittenen Stamm einpflanzt, ist dies angebracht. Bei der Verkündung ist es zulässig, entweder einfach „Baum“ zu sagen oder auch „Teakbaum“ bzw. „Salbaum“. Ein zusammenhängender Baum, wie ein weit verzweigter, wohlverwurzelter Banyanbaum, darf an einer Stelle verkündet werden, darf aber nicht an einer anderen Stelle erneut verkündet werden.

මග්ගනිමිත්තෙ – අරඤ්ඤඛෙත්තනදීතළාකමග්ගාදයො න වට්ටන්ති, ජඞ්ඝමග්ගො වා සකටමග්ගො වා වට්ටති, යො නිබ්බිජ්ඣිත්වා ද්වෙ තීණි ගාමන්තරානි ගච්ඡති. යො පන ජඞ්ඝමග්ගො සකටමග්ගතො ඔක්කමිත්වා පුන සකටමග්ගමෙව ඔතරති, යෙ වා ජඞ්ඝමග්ගසකටමග්ගා අවළඤ්ජා, තෙ න වට්ටන්ති. ජඞ්ඝසත්ථසකටසත්ථෙහි වළඤ්ජියමානායෙව වට්ටන්ති. සචෙ ද්වෙ මග්ගා නික්ඛමිත්වා පච්ඡා සකටධුරමිව එකීභවන්ති, ද්විධා භින්නට්ඨානෙ වා සම්බන්ධට්ඨානෙ වා සකිං කිත්තෙත්වා පුන න කිත්තෙතබ්බා, එකාබද්ධනිමිත්තඤ්හෙතං හොති.

Bezüglich der Weg-Landmarke (magganimitta): Wege im Wald, auf Feldern, an Flüssen oder Teichen usw. sind nicht zulässig. Ein Fußweg oder ein Karrenweg ist zulässig, wenn er hindurchführt und zwei oder drei Nachbardörfer miteinander verbindet. Ein Fußweg jedoch, der von einem Karrenweg abweicht und später wieder in denselben Karrenweg einmündet, oder Fuß- und Karrenwege, die ungenutzt sind, sind nicht zulässig. Nur solche Wege, die von Fußgänger- oder Karrenkarawanen tatsächlich benutzt werden, sind zulässig. Wenn zwei Wege abzweigen und sich später wie eine Karrendeichsel vereinigen, darf man sie, wenn man sie einmal entweder an der Stelle der Aufgabelung oder an der Stelle der Zusammenführung ausgerufen hat, kein zweites Mal ausrufen, da dies eine zusammenhängende Landmarke ist.

සචෙ විහාරං පරික්ඛිපිත්වා චත්තාරො මග්ගා චතූසු දිසාසු ගච්ඡන්ති, මජ්ඣෙ එකං කිත්තෙත්වා අපරං කිත්තෙතුං න වට්ටති. එකාබද්ධනිමිත්තඤ්හෙතං හොති. කොණං නිබ්බිජ්ඣිත්වා ගතමග්ගං පන පරභාගෙ කිත්තෙතුං වට්ටති. විහාරමජ්ඣෙන නිබ්බිජ්ඣිත්වා ගතමග්ගො පන න කිත්තෙතබ්බො. කිත්තිතෙ නිමිත්තස්ස උපරි විහාරො හොති. සචෙ සකටමග්ගස්ස අන්තිමචක්කමග්ගං නිමිත්තං කරොන්ති, මග්ගො බහිසීමාය හොති. සචෙ බාහිරචක්කමග්ගං නිමිත්තං කරොන්ති, බාහිරචක්කමග්ගොව බහිසීමාය හොති, සෙසං අන්තොසීමං භජති. මග්ගං [Pg.321] කිත්තෙන්තෙන ‘‘මග්ගො පන්ථො පථො පජ්ජො’’ති දසසු යෙන කෙනචි නාමෙන කිත්තෙතුං වට්ටති. පරිඛාසණ්ඨානෙන විහාරං පරික්ඛිපිත්වා ගතමග්ගො එකත්ථ කිත්තෙත්වා අඤ්ඤත්ථ කිත්තෙතුං න වට්ටති.

Wenn vier Wege ein Kloster umgeben und in die vier Himmelsrichtungen führen, ist es nicht zulässig, einen Weg auszurufen und danach einen anderen auszurufen, da dies eine zusammenhängende Landmarke ist. Ein Weg jedoch, der an einer Ecke vorbeiführt und diese schneidet, darf im äußeren Bereich ausgerufen werden. Ein Weg, der mitten durch das Kloster führt, darf hingegen nicht ausgerufen werden; würde er ausgerufen, stünde das Kloster über der Landmarke. Wenn man die innere Radspur eines Karrenwegs als Landmarke bestimmt, liegt der gesamte Weg außerhalb der Sīmā. Bestimmt man die äußere Radspur als Landmarke, liegt nur die äußere Radspur außerhalb der Sīmā, während der verbleibende Teil zur inneren Sīmā gehört. Wenn man einen Weg ausruft, ist es zulässig, ihn unter einem beliebigen der zehn Namen wie „maggo“, „pantho“, „patho“ oder „pajjo“ zu benennen. Ein Weg, der das Kloster grabenartig umschließt, darf nicht an einer Stelle ausgerufen und an einer anderen Stelle nochmals ausgerufen werden.

වම්මිකනිමිත්තෙ – හෙට්ඨිමපරිච්ඡෙදෙන තං දිවසං ජාතො අට්ඨඞ්ගුලුබ්බෙධො ගොවිසාණප්පමාණොපි වම්මිකො වට්ටති, තතො ඔරං න වට්ටති, පරං හිමවන්තපබ්බතසදිසොපි වට්ටති. විහාරං පරික්ඛිපිත්වා ඨිතං පන එකාබද්ධං එකත්ථ කිත්තෙත්වා අඤ්ඤත්ථ කිත්තෙතුං න වට්ටති.

Bezüglich der Ameisenhügel-Landmarke (vammikanimitta): Als Mindestmaß ist ein Ameisenhügel zulässig, der am selben Tag entstanden ist, acht Zoll hoch ist und die Größe eines Kuhhorns hat. Alles, was kleiner ist, ist nicht zulässig; darüber hinaus ist selbst einer, der dem Berg Himavant gleicht, zulässig. Ein zusammenhängender Ameisenhügel, der das Kloster umschließt, darf jedoch nicht an einer Stelle ausgerufen und an einer anderen Stelle nochmals ausgerufen werden.

නදීනිමිත්තෙ – යස්සා ධම්මිකානං රාජූනං කාලෙ අන්වද්ධමාසං අනුදසාහං අනුපඤ්චාහන්ති එවං අනතික්කමිත්වා දෙවෙ වස්සන්තෙ වලාහකෙසු විගතමත්තෙසු සොතං පච්ඡිජ්ජති, අයං නදීසඞ්ඛ්‍යං න ගච්ඡති. යස්සා පන ඊදිසෙ සුවුට්ඨිකාලෙ වස්සානස්ස චාතුමාසෙ සොතං න පච්ඡිජ්ජති, තිමණ්ඩලං පටිච්ඡාදෙත්වා යත්ථ කත්ථචි උත්තරන්තියා භික්ඛුනියා අන්තරවාසකො තෙමියති, අයං නදීසඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡති, සීමං බන්ධන්තානං නිමිත්තං හොති. භික්ඛුනියා නදීපාරගමනෙපි උපොසථාදිසඞ්ඝකම්මකරණෙපි නදීපාරසීමසම්මන්නනෙපි අයමෙව නදී.

Bezüglich der Fluss-Landmarke (nadīnimitta): Wenn bei einem Fluss zur Zeit gerechter Könige, in der es ohne Ausbleiben alle halbe Monate, alle zehn Tage oder alle fünf Tage regnet, die Strömung versiegt, sobald sich die Wolken verzogen haben, so gilt dieser nicht als Fluss. Wenn jedoch bei solch gutem Regen die Strömung während der vier Monate der Regenzeit nicht versiegt und das Untergewand einer Nonne, die ihn an einer beliebigen Stelle durchwatet, nass wird, während sie die drei Bereiche (Knie und Nabel) bedeckt hält, so gilt dieser als Fluss; er dient jenen, die eine Sīmā festlegen, als Landmarke. Sowohl für das Überqueren des Flusses durch eine Nonne, für die Durchführung von Saṅgha-Handlungen wie dem Uposatha als auch für die Bestimmung einer Sīmā am anderen Flussufer gilt eben dies als Fluss.

යා පන මග්ගො විය සකටධුරසණ්ඨානෙන වා පරිඛාසණ්ඨානෙන වා විහාරං පරික්ඛිපිත්වා ගතා, තං එකත්ථ කිත්තෙත්වා අඤ්ඤත්ථ කිත්තෙතුං න වට්ටති. විහාරස්ස චතූසු දිසාසු අඤ්ඤමඤ්ඤං විනිබ්බිජ්ඣිත්වා ගතෙ නදිචතුක්කෙපි එසෙව නයො. අසම්මිස්සනදියො පන චතස්සොපි කිත්තෙතුං වට්ටති. සචෙ වතිං කරොන්තො විය රුක්ඛපාදෙ නිඛණිත්වා වල්ලිපලාලාදීහි නදිසොතං රුම්භන්ති, උදකඤ්ච අජ්ඣොත්ථරිත්වා ආවරණං පවත්තතියෙව, නිමිත්තං කාතුං වට්ටති. යථා පන උදකං නප්පවත්තති, එවං සෙතුම්හි කතෙ අප්පවත්තමානා නදී නිමිත්තං කාතුං න වට්ටති. පවත්තනට්ඨානෙ නදිනිමිත්තං, අප්පවත්තනට්ඨානෙ උදකනිමිත්තං කාතුං වට්ටති.

Ein Fluss jedoch, der das Kloster wie ein Weg in Form einer Karrendeichsel oder eines Grabens umschließt, darf nicht an einer Stelle ausgerufen und an einer anderen Stelle nochmals ausgerufen werden. Das Gleiche gilt für eine Gruppe von vier Flüssen, die das Kloster in den vier Himmelsrichtungen kreuzweise umfließen. Vier voneinander unabhängige Flüsse hingegen dürfen alle ausgerufen werden. Wenn man, wie beim Errichten eines Zauns, Holzpfähle einschlägt und die Strömung mit Schlingpflanzen, Stroh usw. eindämmt, das Wasser aber das Hindernis überspült und weiterfließt, ist es zulässig, dies als Landmarke zu bestimmen. Wenn jedoch ein Damm so errichtet wird, dass das Wasser nicht mehr fließt, ist der nicht fließende Fluss als Landmarke unzulässig. An einer Stelle, an der das Wasser fließt, ist eine Fluss-Landmarke zulässig, an einer Stelle, an der es nicht fließt, eine Wasser-Landmarke.

යා පන දුබ්බුට්ඨිකාලෙ වා ගිම්හෙ වා නිරුදකභාවෙන නප්පවත්තති, සා වට්ටති. මහානදිතො උදකමාතිකං නීහරන්ති, සා කුන්නදිසදිසා හුත්වා තීණි සස්සානි සම්පාදෙන්තී නිච්චං පවත්තති, කිඤ්චාපි පවත්තති, නිමිත්තං කාතුං න වට්ටති. යා පන මූලෙ මහානදිතො නිග්ගතාපි කාලන්තරෙන තෙනෙව නිග්ගතමග්ගෙන [Pg.322] නදිං භින්දිත්වා සයඤ්ච ගච්ඡති, ගච්ඡන්තී පරතො සුසුමාරාදිසමාකිණ්ණා නාවාදීහි සඤ්චරිතබ්බා නදී හොති, තං නිමිත්තං කාතුං වට්ටති.

Ein Fluss jedoch, der bei Dürre oder im Sommer aufgrund von Wassermangel nicht fließt, ist dennoch zulässig. Wenn man einen Bewässerungskanal aus einem großen Fluss ableitet und dieser wie ein kleiner Fluss ständig fließt und drei Ernten ermöglicht, ist es – obwohl er fließt – nicht zulässig, ihn als Landmarke zu bestimmen. Ein Kanal jedoch, der anfangs aus einem großen Fluss abgeleitet wurde, im Laufe der Zeit aber an eben jener Austrittsstelle das Flussufer durchbrach und selbständig weiterfloss, sodass er im weiteren Verlauf zu einem von Krokodilen und dergleichen bevölkerten Fluss wurde, der mit Booten befahren werden kann, darf als Landmarke bestimmt werden.

උදකනිමිත්තෙ – නිරුදකෙ ඨානෙ නාවාය වා චාටිආදීසු වා උදකං පූරෙත්වා උදකනිමිත්තං කිත්තෙතුං න වට්ටති, භූමිගතමෙව වට්ටති. තඤ්ච ඛො අප්පවත්තනඋදකං ආවාටපොක්ඛරණිතළාකජාතස්සරලොණිසමුද්දාදීසු ඨිතං, අට්ඨිතං පන ඔඝනදිඋදකවාහකමාතිකාදීසු උදකං න වට්ටති. අන්ධකට්ඨකථායං පන ‘‘ගම්භීරෙසු ආවාටාදීසු උක්ඛෙපිමං උදකං නිමිත්තං න කාතබ්බ’’න්ති වුත්තං, තං දුවුත්තං අත්තනොමතිමත්තමෙව. ඨිතං පන අන්තමසො සූකරඛතායපි ගාමදාරකානං කීළනවාපියම්පි තඞ්ඛණඤ්ඤෙව පථවියං ආවාටකං කත්වා කුටෙහි ආහරිත්වා පූරිතඋදකම්පි සචෙ යාව කම්මවාචාපරියොසානා තිට්ඨති, අප්පං වා හොතු බහු වා, වට්ටති. තස්මිං පන ඨානෙ නිමිත්තසඤ්ඤාකරණත්ථං පාසාණවාලිකාපංසුආදිරාසි වා පාසාණත්ථම්භො වා දාරුත්ථම්භො වා කාතබ්බො. තං කාතුඤ්ච කාරෙතුඤ්ච භික්ඛුස්ස වට්ටති. ලාභසීමායං පන න වට්ටති. සමානසංවාසකසීමා කස්සචි පීළනං න කරොති, කෙවලං භික්ඛූනං විනයකම්මමෙව සාධෙති, තස්මා එත්ථ වට්ටති.

Bezüglich der Wasser-Landmarke (udakanimitta): Es ist nicht zulässig, an einem wasserlosen Ort Wasser in ein Boot oder in Krüge zu füllen und dies als Wasser-Landmarke auszurufen; nur im Erdboden befindliches Wasser ist zulässig. Zudem muss es sich um stehendes Wasser handeln, das sich in Gruben, künstlichen Teichen, Stauseen, natürlichen Seen, Salzmeeren und dergleichen befindet. Fließendes Wasser hingegen, wie in reißenden Flüssen, Wasserleitungen oder Kanälen, ist unzulässig. Im Andhaka-Kommentar wird zwar gesagt: „In tiefen Gruben und ähnlichen Stellen darf Wasser, das geschöpft werden muss, nicht als Landmarke verwendet werden“, doch dies ist fehlerhaft ausgedrückt und stellt lediglich eine persönliche Meinung dar. Stehendes Wasser jedoch – sei es auch nur in einer von Wildschweinen gegrabenen Pfütze, in einem Spielteich von Dorfkindern oder Wasser, das man im selben Augenblick in eine eigens gegrabene Grube mit Krügen herbeigeholt und eingefüllt hat – ist zulässig, sofern es bis zum Ende der Ordenslesung (kammavācā) bestehen bleibt, sei es nun wenig oder viel. An jener Stelle muss jedoch zur Kennzeichnung der Landmarke ein Haufen aus Steinen, Sand, Erde oder dergleichen, eine Steinsäule oder ein Holzpfosten errichtet werden. Dies selbst zu tun oder tun zu lassen, ist einem Mönch gestattet. Bei einer Lābhasīmā ist dies jedoch unzulässig. Eine Samānasaṃvāsakasīmā fügt niemandem Bedrängnis zu, sondern dient ausschließlich der ordnungsgemäßen Durchführung der Vinaya-Handlungen der Mönche; daher ist es hier zulässig.

ඉමෙහි ච අට්ඨහි නිමිත්තෙහි අසම්මිස්සෙහිපි අඤ්ඤමඤ්ඤං සම්මිස්සෙහිපි සීමං සම්මන්නිතුං වට්ටතියෙව. සා එවං සම්මන්නිත්වා බජ්ඣමානා එකෙන ද්වීහි වා නිමිත්තෙහි අබද්ධා හොති, තීණි පන ආදිං කත්වා වුත්තප්පකාරානං නිමිත්තානං සතෙනාපි බද්ධා හොති. සා තීහි සිඞ්ඝාටකසණ්ඨානා හොති, චතූහි චතුරස්සා වා සිඞ්ඝාටකඅඩ්ඪචන්දමුදිඞ්ගාදිසණ්ඨානා වා, තතො අධිකෙහි නානාසණ්ඨානා. තං බන්ධිතුකාමෙහි සාමන්තවිහාරෙසු භික්ඛූ තස්ස තස්ස විහාරස්ස සීමාපරිච්ඡෙදං පුච්ඡිත්වා, බද්ධසීමවිහාරානං සීමාය සීමන්තරිකං, අබද්ධසීමවිහාරානං සීමාය උපචාරං ඨපෙත්වා දිසාචාරිකභික්ඛූනං නිස්සඤ්චාරසමයෙ සචෙ එකස්මිං ගාමඛෙත්තෙ සීමං බන්ධිතුකාමා, යෙ තත්ථ බද්ධසීමවිහාරා, තෙසු භික්ඛූනං ‘‘මයං අජ්ජ සීමං බන්ධිස්සාම, තුම්හෙ සකසීමාපරිච්ඡෙදතො මා නික්ඛමිත්ථා’’ති පෙසෙතබ්බං. යෙ අබද්ධසීමවිහාරා, තෙසු භික්ඛූ එකජ්ඣං සන්නිපාතෙතබ්බා, ඡන්දාරහානං ඡන්දො ආහරාපෙතබ්බො. සචෙ අඤ්ඤානිපි ගාමක්ඛෙත්තානි අන්තොකාතුකාමා[Pg.323], තෙසු ගාමෙසු යෙ භික්ඛූ වසන්ති, තෙහිපි ආගන්තබ්බං. අනාගච්ඡන්තානං ඡන්දො ආහරිතබ්බොති මහාසුමත්ථෙරො ආහ. මහාපදුමත්ථෙරො පන ‘‘නානාගාමඛෙත්තානි නාම පාටෙක්කං බද්ධසීමාසදිසානි, න තතො ඡන්දපාරිසුද්ධි ආගච්ඡති. අන්තොනිමිත්තගතෙහි පන භික්ඛූහි ආගන්තබ්බ’’න්ති වත්වා පුන ආහ – ‘‘සමානසංවාසකසීමාසම්මන්නනකාලෙ ආගමනම්පි අනාගමනම්පි වට්ටති. අවිප්පවාසසීමාසම්මන්නනකාලෙ පන අන්තොනිමිත්තගතෙහි ආගන්තබ්බං, අනාගච්ඡන්තානං ඡන්දො ආහරිතබ්බො’’ති.

Und mit diesen acht Grenzzeichen, seien sie unvermischt oder untereinander vermischt, ist es durchaus zulässig, eine Sīmā zu bestimmen. Wenn sie so bestimmt und festgelegt wird, kann sie mit einem oder zwei Grenzzeichen nicht gültig gebunden werden; beginnend jedoch mit dreien, kann sie selbst mit hundert Grenzzeichen der genannten Art festgelegt werden. Mit drei Grenzzeichen hat sie die Form eines Dreiecks; mit vieren ist sie entweder viereckig oder hat die Form eines Dreiecks, eines Halbmonds, einer Trommel oder Ähnliches; bei mehr als diesen hat sie verschiedene Formen. Von denjenigen, die diese festlegen wollen, müssen die Mönche in den benachbarten Klöstern nach der Grenzziehung des jeweiligen Klosters gefragt werden, und nachdem man den Grenzzwischenraum (Sīmantarika) der Klöster mit bereits festgelegter Sīmā sowie den Umkreis (Upacāra) der Klöster ohne festgelegte Sīmā ausgespart hat, soll – falls sie die Sīmā in einem Dorfterritorium (Gāmakhetta) zu einer Zeit festlegen wollen, in der reisende Mönche nicht umherwandern – an die Mönche in jenen Klöstern mit bereits festgelegter Sīmā die Nachricht gesandt werden: „Wir werden heute eine Sīmā festlegen; verlasst nicht die Grenzen eurer eigenen Sīmā.“ Die Mönche in jenen Klöstern ohne festgelegte Sīmā müssen an einem Ort versammelt werden, und die Einwilligung (Chanda) derjenigen, die zur Einwilligung berechtigt sind, muss herbeigeholt werden. Wenn sie auch andere Dorfterritorien mit einschließen wollen, müssen auch jene Mönche, die in jenen Dörfern wohnen, herbeikommen. Von jenen, die nicht kommen, muss die Einwilligung herbeigeholt werden – so sagte der Elder Mahāsuma. Der Elder Mahāpaduma jedoch sagte: „Verschiedene Dorfterritorien sind für sich genommen wie bereits festgelegte Sīmās; von dort aus wird keine Einwilligung und Reinheit (Chandapārisuddhi) übermittelt. Die Mönche jedoch, die sich innerhalb der Grenzzeichen befinden, müssen herbeikommen.“ Und er fügte hinzu: „Zur Zeit der Bestimmung einer Samānasaṃvāsa-Sīmā ist sowohl das Erscheinen als auch das Nichterscheinen zulässig. Zur Zeit der Bestimmung einer Avippavāsa-Sīmā jedoch müssen jene, die sich innerhalb der Grenzzeichen befinden, herbeikommen, und die Einwilligung der Nichtkommenden muss herbeigeholt werden.“

එවං සන්නිපතිතෙසු පන භික්ඛූසු ඡන්දාරහානං ඡන්දෙ ආහටෙ තෙසු තෙසු මග්ගෙසු නදීතිත්ථගාමද්වාරාදීසු ච ආගන්තුකභික්ඛූනං සීඝං සීඝං හත්ථපාසානයනත්ථඤ්ච බහිසීමාකරණත්ථඤ්ච ආරාමිකෙ චෙව සමණුද්දෙසෙ ච ඨපෙත්වා භෙරිසඤ්ඤං වා සඞ්ඛසඤ්ඤං වා කත්වා නිමිත්තකිත්තනානන්තරං වුත්තාය ‘‘සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො’’තිආදිකාය කම්මවාචාය සීමා බන්ධිතබ්බා. කම්මවාචාපරියොසානෙයෙව නිමිත්තානි බහි කත්වා හෙට්ඨා පථවිසන්ධාරකං උදකං පරියන්තං කත්වා සීමා ගතා හොති.

Wenn die Mönche so versammelt sind und die Einwilligung der zur Einwilligung Berechtigten eingeholt worden ist, soll man – nachdem man Tempeldiener und Novizen auf den verschiedenen Wegen, an Flussübergängen, Dorftoren usw. postiert hat, um ankommende Mönche rasch in den Hatthapāsa (Handbereich) zu bringen oder sie außerhalb der Sīmā zu halten, und nachdem man ein Signal durch Trommelschlag oder Muschelhorn gegeben hat – unmittelbar nach der Verkündung der Grenzzeichen die Sīmā mit dem dargelegten Verhandlungstext (Kammavācā), der mit „Suṇātu me, bhante, saṅgho“ beginnt, festlegen. Genau am Ende des Verhandlungstextes ist die Sīmā etabliert, wobei sie die Grenzzeichen ausschließt und sich nach unten hin bis zu dem die Erde tragenden Wasser als Grenze erstreckt.

ඉමං පන සමානසංවාසකසීමං සම්මන්නන්තෙහි පබ්බජ්ජුපසම්පදාදීනං සඞ්ඝකම්මානං සුඛකරණත්ථං පඨමං ඛණ්ඩසීමා බන්ධිතබ්බා. තං පන බන්ධන්තෙහි වත්තං ජානිතබ්බං. සචෙ හි බොධිචෙතියභත්තසාලාදීනි සබ්බවත්ථූනි පතිට්ඨාපෙත්වා කතවිහාරෙ බන්ධන්ති, විහාරමජ්ඣෙ බහූනං සමොසරණට්ඨානෙ අබන්ධිත්වා විහාරපච්චන්තෙ විවිත්තොකාසෙ බන්ධිතබ්බා. අකතවිහාරෙ බන්ධන්තෙහි බොධිචෙතියාදීනං සබ්බවත්ථූනං ඨානං සල්ලක්ඛෙත්වා යථා පතිට්ඨිතෙසු වත්ථූසු විහාරපච්චන්තෙ විවිත්තොකාසෙ හොති, එවං බන්ධිතබ්බා. සා හෙට්ඨිමපරිච්ඡෙදෙන සචෙ එකවීසති භික්ඛූ ගණ්හාති, වට්ටති. තතො ඔරං න වට්ටති, පරං භික්ඛුසහස්සං ගණ්හන්තීපි වට්ටති. තං බන්ධන්තෙහි සීමාමාළකස්ස සමන්තා නිමිත්තුපගා පාසාණා ඨපෙතබ්බා, න ඛණ්ඩසීමාය ඨිතෙහි මහාසීමා බන්ධිතබ්බා, න මහාසීමාය ඨිතෙහි ඛණ්ඩසීමා, ඛණ්ඩසීමායමෙව පන ඨත්වා ඛණ්ඩසීමා බන්ධිතබ්බා, මහාසීමායමෙව ඨත්වා මහාසීමා.

Von jenen, die diese Samānasaṃvāsa-Sīmā bestimmen, muss zur Erleichterung von Sangha-Handlungen wie Pabbajjā (Priesterweihe) und Upasampadā (Vollordination) zuerst eine Teil-Sīmā (Khaṇḍasīmā) festgelegt werden. Wer diese festlegt, muss die Bräuche kennen. Denn wenn sie diese in einem bereits fertiggestellten Kloster festlegen, in dem alle Objekte wie Bodhi-Baum, Cetiya, Speisehalle usw. bereits errichtet sind, darf sie nicht in der Mitte des Klosters an einem Versammlungsort für viele Mönche festgelegt werden, sondern muss am Rande des Klosters an einem abgeschiedenen Ort festgelegt werden. Wenn sie diese in einem noch nicht fertiggestellten Kloster festlegen, müssen sie die künftigen Plätze für den Bodhi-Baum, das Cetiya usw. vormerken und sie so festlegen, dass sich die Sīmā nach der Errichtung dieser Bauten am Rande des Klosters an einem abgeschiedenen Ort befindet. Wenn sie als Mindestmaß einundzwanzig Mönche fassen kann, ist sie zulässig. Weniger als das ist nicht zulässig; eine Sīmā, die darüber hinaus selbst tausend Mönche fassen kann, ist jedoch zulässig. Diejenigen, die sie festlegen, müssen rings um den Sīmā-Hof Steine platzieren, die als Grenzzeichen geeignet sind. Jene, die auf einer Khaṇḍasīmā stehen, dürfen keine Mahāsīmā (große Sīmā) festlegen, und jene, die auf einer Mahāsīmā stehen, keine Khaṇḍasīmā. Vielmehr muss man auf der Khaṇḍasīmā selbst stehen, um die Khaṇḍasīmā festzulegen, und auf der Mahāsīmā selbst stehen, um die Mahāsīmā festzulegen.

තත්‍රායං බන්ධනවිධි – සමන්තා ‘‘එසො පාසාණො නිමිත්ත’’න්ති එවං නිමිත්තානි කිත්තෙත්වා කම්මවාචාය සීමා සම්මන්නිතබ්බා. අථ තස්සා එව දළ්හීකම්මත්ථං අවිප්පවාසකම්මවාචා කාතබ්බා. එවඤ්හි සීමං සමූහනිස්සාමාති ආගතා [Pg.324] සමූහනිතුං න සක්ඛිස්සන්ති. සීමං සම්මන්නිත්වා බහිසීමන්තරිකපාසාණා ඨපෙතබ්බා. සීමන්තරිකා පච්ඡිමකොටියා එකරතනප්පමාණා වට්ටති. විදත්ථිප්පමාණාපි වට්ටතීති කුරුන්දියං, චතුරඞ්ගුලප්පමාණාපි වට්ටතීති මහාපච්චරියං වුත්තං. සචෙ පන විහාරො මහා හොති, ද්වෙපි තිස්සොපි තතුත්තරිපි ඛණ්ඩසීමායො බන්ධිතබ්බා.

Dabei ist dies das Verfahren zur Festlegung: Nachdem man ringsum die Grenzzeichen verkündet hat mit den Worten: „Dieser Stein ist das Grenzzeichen“, soll die Sīmā durch den Verhandlungstext (Kammavācā) bestimmt werden. Danach soll eben für diese, um sie zu festigen (daḷhīkamma), der Verhandlungstext für das Nicht-Getrenntwohnen (Avippavāsa-Kammavācā) rezitiert werden. Denn wenn dies so gemacht wird, werden gegnerische Mönche, die mit dem Gedanken kommen: „Wir werden die Sīmā aufheben“, nicht in der Lage sein, sie aufzuheben. Nach der Bestimmung der Sīmā müssen außen die Steine für den Grenzzwischenraum (Sīmantarika) platziert werden. Der Grenzzwischenraum ist als Mindestgrenze im Ausmaß von einer Elle zulässig. Selbst im Ausmaß von einer Spanne ist er zulässig, so steht es im Kurundī-Kommentar; und selbst im Ausmaß von vier Fingern ist er zulässig, so steht es im Mahāpaccarī-Kommentar. Wenn das Kloster jedoch groß ist, können auch zwei, drei oder noch mehr Khaṇḍasīmās festgelegt werden.

එවං ඛණ්ඩසීමං සම්මන්නිත්වා මහාසීමාසම්මුතිකාලෙ ඛණ්ඩසීමතො නික්ඛමිත්වා මහාසීමාය ඨත්වා සමන්තා අනුපරියායන්තෙහි සීමන්තරිකපාසාණා කිත්තෙතබ්බා. තතො අවසෙසනිමිත්තානි කිත්තෙත්වා හත්ථපාසං අවිජහන්තෙහි කම්මවාචාය සමානසංවාසකසීමං සම්මන්නිත්වා තස්සා දළ්හීකම්මත්ථං අවිප්පවාසකම්මවාචාපි කාතබ්බා. එවඤ්හි ‘‘සීමං සමූහනිස්සාමා’’ති ආගතා සමූහනිතුං න සක්ඛිස්සන්ති. සචෙ පන ඛණ්ඩසීමාය නිමිත්තානි කිත්තෙත්වා තතො සීමන්තරිකාය නිමිත්තානි කිත්තෙත්වා මහාසීමාය නිමිත්තානි කිත්තෙන්ති, එවං තීසු ඨානෙසු නිමිත්තානි කිත්තෙත්වා යං සීමං ඉච්ඡන්ති, තං පඨමං බන්ධිතුං වට්ටති. එවං සන්තෙපි යථාවුත්තෙනයෙන ඛණ්ඩසීමතොව පට්ඨාය බන්ධිතබ්බා. එවං බද්ධාසු පන සීමාසු ඛණ්ඩසීමාය ඨිතා භික්ඛූ මහාසීමාය කම්මං කරොන්තානං න කොපෙන්ති, මහාසීමාය වා ඨිතා ඛණ්ඩසීමාය කම්මං කරොන්තානං සීමන්තරිකාය පන ඨිතා උභින්නම්පි න කොපෙන්ති. ගාමඛෙත්තෙ ඨත්වා කම්මං කරොන්තානං පන සීමන්තරිකාය ඨිතා කොපෙන්ති. සීමන්තරිකා හි ගාමඛෙත්තං භජති.

Nachdem man die Khaṇḍasīmā so bestimmt hat, muss man zur Zeit der Bestimmung der Mahāsīmā aus der Khaṇḍasīmā heraustreten, sich auf das Gebiet der Mahāsīmā begeben und ringsherum gehend die Steine des Grenzzwischenraums verkünden. Danach verkündet man die übrigen Grenzzeichen und bestimmt, ohne den Hatthapāsa (Handbereich) zu verlassen, mit dem Verhandlungstext die Samānasaṃvāsa-Sīmā; und um diese zu festigen, muss auch der Avippavāsa-Verhandlungstext rezitiert werden. Denn wenn dies so gemacht wird, werden jene, die mit dem Gedanken kommen: „Wir werden die Sīmā aufheben“, nicht in der Lage sein, sie aufzuheben. Wenn man jedoch die Grenzzeichen der Khaṇḍasīmā verkündet, danach die Grenzzeichen des Grenzzwischenraums und dann die Grenzzeichen der Mahāsīmā, und somit an drei Stellen die Grenzzeichen verkündet hat, ist es zulässig, zuerst diejenige Sīmā festzulegen, die man wünscht. Selbst wenn dies so ist, sollte man sie nach der erwähnten Methode ausgehend von der Khaṇḍasīmā festlegen. Bei auf diese Weise festgelegten Sīmās beeinträchtigen Mönche, die auf der Khaṇḍasīmā stehen, nicht die Gültigkeit der Handlung derer, die auf der Mahāsīmā eine Sangha-Handlung durchführen; ebenso wenig beeinträchtigen Mönche, die auf der Mahāsīmā stehen, jene, die auf der Khaṇḍasīmā handeln. Diejenigen jedoch, die im Grenzzwischenraum (Sīmantarika) stehen, beeinträchtigen die Handlungen von beiden nicht. Sie beeinträchtigen jedoch die Handlungen derer, die auf dem Dorfterritorium (Gāmakhetta) stehen und eine Handlung durchführen; denn der Grenzzwischenraum ist dem Dorfterritorium zugehörig.

සීමා ච නාමෙසා න කෙවලං පථවිතලෙයෙව බද්ධා බද්ධා නාම හොති. අථ ඛො පිට්ඨිපාසාණෙපි කුටිගෙහෙපි ලෙණෙපි පාසාදෙපි පබ්බතමත්ථකෙපි බද්ධා බද්ධායෙව හොති. තත්ථ පිට්ඨිපාසාණෙ බන්ධන්තෙහි පාසාණපිට්ඨියං රාජිං වා කොට්ටෙත්වා උදුක්ඛලං වා ඛණිත්වා නිමිත්තං න කාතබ්බං, නිමිත්තුපගපාසාණෙ ඨපෙත්වා නිමිත්තානි කිත්තෙතබ්බානි. කම්මවාචාපරියොසානෙ සීමා පථවිසන්ධාරකං උදකං පරියන්තං කත්වා ඔතරති. නිමිත්තපාසාණා යථාඨානෙ න තිට්ඨන්ති, තස්මා සමන්තතො රාජි වා උට්ඨාපෙතබ්බා, චතූසු වා කොණෙසු පාසාණා විජ්ඣිතබ්බා, ‘‘අයං සීමාපරිච්ඡෙදො’’ති වත්වා අක්ඛරානි වා ඡින්දිතබ්බානි. කෙචි උසූයකා සීමං ඣාපෙස්සාමාති අග්ගිං දෙන්ති, පාසාණාව ඣායන්ති, න සීමා.

Diese sogenannte Grenze (Sīmā) gilt nicht nur dann als festgelegt, wenn sie ausschließlich auf der Erdoberfläche errichtet wurde. Vielmehr ist sie, wenn sie auf einer Felsplatte, in einem Hüttenhaus, in einer Höhle, in einem Palast oder auf einer Bergspitze festgelegt wird, ebenso gültig festgelegt. Wenn man dort auf einer Felsplatte eine Grenze festlegt, sollte man nicht durch das Einmeißeln einer Linie oder das Ausheben einer mörserartigen Vertiefung in der Felsplatte ein Merkmal (nimitta) herstellen; vielmehr soll man Steine, die als Grenzmerkmale geeignet sind, dort aufstellen und sie als Merkmale verkünden. Am Ende der Rezitation der Kammavācā dringt die Sīmā bis zum wasserführenden Bereich vor, welcher die Erde trägt. Da Grenzsteine nicht immer an ihrem genauen Ort verbleiben, sollte man deshalb ringsherum eine Linie ziehen oder an den vier Ecken Löcher in den Stein bohren, und mit den Worten 'Dies ist die Begrenzung der Sīmā' Buchstaben einmeißeln. Manche Missgünstige legen Feuer in der Absicht, die Sīmā zu verbrennen; doch dabei brennen nur die Steine, nicht die Sīmā selbst.

කුටිගෙහෙපි [Pg.325] බන්ධන්තෙහි භිත්තිං අකිත්තෙත්වා එකවීසතියා භික්ඛූනං ඔකාසට්ඨානං අන්තො කරිත්වා පාසාණනිමිත්තානි ඨපෙත්වා සීමා සම්මන්නිතබ්බා, අන්තොකුට්ටමෙව සීමා හොති. සචෙ අන්තොකුට්ටෙ එකවීසතියා භික්ඛූනං ඔකාසො නත්ථි, පමුඛෙ නිමිත්තපාසාණෙ ඨපෙත්වා සම්මන්නිතබ්බා. සචෙ එවම්පි නප්පහොති, බහිනිබ්බොදකපතනට්ඨානෙපි නිමිත්තානි ඨපෙත්වා සම්මන්නිතබ්බා. එවං සම්මතාය පන සබ්බං කුටිගෙහං සීමට්ඨමෙව හොති.

Auch wenn man in einem Hüttenhaus (kuṭigeha) eine Sīmā festlegt, sollte man, ohne die Wand als Merkmal zu verkünden, einen Raum im Inneren für einundzwanzig Mönche vorsehen, die Grenzsteine aufstellen und die Sīmā bestimmen; nur das Innere der Wände bildet dann die Sīmā. Wenn im Inneren der Wände kein Platz für einundzwanzig Mönche ist, sollte die Sīmā bestimmt werden, indem man die Grenzsteine im Vorbau (pamukha) aufstellt. Wenn es selbst auf diese Weise nicht ausreicht, sollte man die Grenzmerkmale im Außenbereich an der Stelle aufstellen, wo das Traufwasser von den Dächern herabfällt, und die Sīmā bestimmen. Wenn sie auf diese Weise bestimmt wurde, befindet sich das gesamte Hüttenhaus innerhalb der Sīmā.

චතුභිත්තියලෙණෙපි බන්ධන්තෙහි කුට්ටං අකිත්තෙත්වා පාසාණාව කිත්තෙතබ්බා. සචෙ අන්තො ඔකාසො නත්ථි, පමුඛෙපි නිමිත්තානි ඨපෙතබ්බානි. සචෙ නප්පහොති, බහි නිබ්බොදකපතනට්ඨානෙපි නිමිත්තපාසාණෙ ඨපෙත්වා නිමිත්තානි කිත්තෙත්වා සීමා සම්මන්නිතබ්බා. එවං ලෙණස්ස අන්තො ච බහි ච සීමා හොති.

Auch beim Festlegen einer Sīmā in einer Höhle mit vier Wänden sollten die Mönche, ohne die Wand als Merkmal zu verkünden, nur Steine als Grenzmerkmale verkünden. Wenn im Inneren kein Platz ist, sollten die Grenzmerkmale auch im Vorbau aufgestellt werden. Wenn dies nicht ausreicht, sollte man die Grenzsteine im Außenbereich an der Stelle aufstellen, wo das Traufwasser herabfällt, die Merkmale verkünden und so die Sīmā bestimmen. Auf diese Weise befindet sich die Sīmā sowohl im Inneren als auch im Äußeren der Höhle.

උපරිපාසාදෙපි භිත්තිං අකිත්තෙත්වා අන්තො පාසාණෙ ඨපෙත්වා සීමා සම්මන්නිතබ්බා. සචෙ නප්පහොති, පමුඛෙපි පාසාණෙ ඨපෙත්වා සම්මන්නිතබ්බා. එවං සම්මතා උපරිපාසාදෙයෙව හොති, හෙට්ඨා න ඔතරති. සචෙ පන බහූසු ථම්භෙසු තුලානං උපරි කතපාසාදස්ස හෙට්ඨිමතලෙ කුට්ටො යථා නිමිත්තානං අන්තො හොති, එවං උට්ඨහිත්වා තුලාරුක්ඛෙහි එකසම්බද්ධො ඨිතො, හෙට්ඨාපි ඔතරති. එකථම්භපාසාදස්ස පන උපරිමතලෙ බද්ධා සීමා සචෙ ථම්භමත්ථකෙ එකවීසතියා භික්ඛූනං ඔකාසො හොති, හෙට්ඨා ඔතරති. සචෙ පාසාදභිත්තිතො නිග්ගතෙසු නිය්‍යූහකාදීසු පාසාණෙ ඨපෙත්වා සීමං බන්ධන්ති, පාසාදභිත්ති අන්තොසීමායං හොති. හෙට්ඨා පනස්සා ඔතරණානොතරණං වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බං. හෙට්ඨාපාසාදෙ කිත්තෙන්තෙහිපි භිත්ති ච රුක්ඛත්ථම්භා ච න කිත්තෙතබ්බා. භිත්තිලග්ගෙ පන පාසාණත්ථම්භෙ කිත්තෙතුං වට්ටති. එවං කිත්තිතා සීමා හෙට්ඨා පාසාදස්ස පරියන්තථම්භානං අන්තොයෙව හොති. සචෙ පන හෙට්ඨාපාසාදස්ස කුඩ්ඩො උපරිමතලෙන සම්බද්ධො හොති, උපරිපාසාදම්පි අභිරුහති. සචෙ පාසාදස්ස බහි නිබ්බොදකපතනට්ඨානෙ නිමිත්තානි කරොන්ති, සබ්බො පාසාදො සීමට්ඨො හොති.

Auch auf dem Obergeschoss eines Palasts (pāsāda) sollte man, ohne die Wand als Merkmal zu verkünden, die Steine im Inneren aufstellen und die Sīmā bestimmen. Falls der Platz nicht ausreicht, sollte man sie bestimmen, indem man die Steine auch im Vorbau aufstellt. Eine so bestimmte Sīmā befindet sich nur auf dem Obergeschoss des Palasts und dringt nicht nach unten vor. Wenn jedoch bei einem Palast, der auf vielen Pfeilern über Balken errichtet wurde, eine Wand auf dem Bodenniveau so hochgezogen ist, dass sie sich innerhalb der Grenzmerkmale befindet, und sie mit den Holzbalken durchgehend verbunden steht, dann dringt sie auch nach unten vor. Wenn bei einem Palast auf einem einzelnen Pfeiler eine Sīmā auf dem Obergeschoss festgelegt wird und auf der Spitze des Pfeilers Platz für einundzwanzig Mönche vorhanden ist, dringt sie nach unten vor. Wenn sie die Sīmā festlegen, indem sie Steine auf Konsolen oder ähnlichen Bauteilen platzieren, die aus der Palastwand hervorstehen, befindet sich die Palastwand innerhalb der Sīmā. Ob sie jedoch nach unten vordringt oder nicht, ist in derselben Weise zu verstehen, wie es bereits erklärt wurde. Selbst wenn man auf dem Bodenniveau des Palasts die Merkmale verkündet, dürfen weder die Wand noch hölzerne Pfeiler verkündet werden. Es ist jedoch zulässig, mit der Wand verbundene Steinpfeiler zu verkünden. Eine auf diese Weise verkündete Sīmā verbleibt unten ausschließlich innerhalb der äußeren Pfeiler des Palasts. Wenn jedoch die Wand des Erdgeschosses des Palasts mit dem Obergeschoss verbunden ist, steigt sie auch zum oberen Palast empor. Wenn sie die Grenzmerkmale außerhalb des Palasts an der Stelle errichten, wo das Traufwasser herabfällt, befindet sich der gesamte Palast innerhalb der Sīmā.

පබ්බතමත්ථකෙ [Pg.326] තලං හොති එකවීසතියා භික්ඛූනං ඔකාසාරහං, තත්ථ පිට්ඨිපාසාණෙ විය සීමං බන්ධන්ති. හෙට්ඨාපබ්බතෙපි තෙනෙව පරිච්ඡෙදෙන සීමා ඔතරති. තාලමූලකපබ්බතෙපි උපරි සීමා බද්ධා හෙට්ඨා ඔතරතෙව. යො පන විතානසණ්ඨානො හොති, උපරි එකවීසතියා භික්ඛූනං ඔකාසො අත්ථි, හෙට්ඨා නත්ථි, තස්ස උපරි බද්ධා සීමා හෙට්ඨා න ඔතරති. එවං මුදිඞ්ගසණ්ඨානො වා හොතු පණවසණ්ඨානො වා, යස්ස හෙට්ඨා වා මජ්ඣෙ වා සීමප්පමාණං නත්ථි, තස්සුපරි බද්ධා සීමා හෙට්ඨා නෙව ඔතරති. යස්ස පන ද්වෙ කූටානි ආසන්නෙ ඨිතානි, එකස්සපි උපරි සීමප්පමාණං නප්පහොති, තස්ස කූටන්තරං චිනිත්වා වා පූරෙත්වා වා එකාබද්ධං කත්වා උපරි සීමා සම්මන්නිතබ්බා.

Wenn sich auf einer Bergspitze eine Fläche befindet, die für einundzwanzig Mönche geeignet ist, und man dort wie auf einer Felsplatte eine Sīmā festlegt, dringt die Sīmā mit genau derselben Begrenzung auch in den darunter liegenden Berg vor. Auch bei einem Berg, der wie eine Palmyrawurzel geformt ist (tālamūlakapabbata), dringt eine oben festgelegte Sīmā gewiss nach unten vor. Wenn ein Berg jedoch die Form eines Baldachins (vitānasaṇṭhāna) hat, bei dem oben Platz für einundzwanzig Mönche vorhanden ist, unten jedoch nicht, dringt die oben festgelegte Sīmā nicht nach unten vor. Ebenso verhält es sich, sei es ein Berg in Form einer Mudiṅga-Trommel oder einer Paṇava-Trommel: Wenn bei einem Berg unten oder in der Mitte kein Raum von der für eine Sīmā erforderlichen Mindestgröße vorhanden ist, dringt die oben festgelegte Sīmā keineswegs nach unten vor. Wenn aber zwei Bergkuppen nahe beieinanderliegen, von denen jedoch auf keiner einzelnen genügend Platz für eine Sīmā vorhanden ist, sollte man den Zwischenraum zwischen den Kuppen entweder durch Aufmauern oder durch Auffüllen schließen, sie so zu einer zusammenhängenden Einheit verbinden und die Sīmā oben bestimmen.

එකො සප්පඵණසදිසො පබ්බතො, තස්සුපරි සීමප්පමාණස්ස අත්ථිතාය සීමං බන්ධන්ති, තස්ස චෙ හෙට්ඨා ආකාසපබ්භාරං හොති, සීමා න ඔතරති. සචෙ පනස්ස වෙමජ්ඣෙ සීමප්පමාණො සුසිරපාසාණො හොති, ඔතරති. සො ච පාසාණො සීමට්ඨොයෙව හොති. අථාපිස්ස හෙට්ඨා ලෙණස්ස කුට්ටො අග්ගකොටිං ආහච්ච තිට්ඨති, ඔතරති, හෙට්ඨා ච උපරි ච සීමායෙව හොති. සචෙ පන හෙට්ඨා උපරිමස්ස සීමාපරිච්ඡෙදස්ස පාරතො අන්තො-ලෙණං හොති, බහි සීමා න ඔතරති. අථාපි උපරිමස්ස සීමාපරිච්ඡෙදස්ස ඔරතො බහිලෙණං හොති, අන්තො සීමා න ඔතරති. අථාපි උපරි සීමාය පරිච්ඡෙදො ඛුද්දකො, හෙට්ඨා ලෙණං මහන්තං සීමාපරිච්ඡෙදමතික්කමිත්වා ඨිතං, සීමා උපරියෙව හොති, හෙට්ඨා න ඔතරති. යදි පන ලෙණං ඛුද්දකං සබ්බපච්ඡිමසීමාපරිමාණං, උපරි සීමා මහතී තං අජ්ඣොත්ථරිත්වා ඨිතා, සීමා ඔතරති. අථ ලෙණං අතිඛුද්දකං සීමප්පමාණං න හොති, සීමා උපරියෙව හොති, හෙට්ඨා න ඔතරති. සචෙ තතො උපඩ්ඪං භිජ්ජිත්වා පතති, සීමප්පමාණං චෙපි හොති, බහි පතිතං අසීමා. අපතිතං පන යදි සීමප්පමාණං, සීමා හොතියෙව.

Gibt es einen Berg, der wie eine Kobrahaube (sappaphaṇasadisa) geformt ist, und legt man dort eine Sīmā fest, weil auf seiner Oberseite genügend Platz für eine Sīmā vorhanden ist, so dringt die Sīmā nicht nach unten vor, falls sich darunter ein freier Luftraum unter einem Felsvorsprung (ākāsapabbhāra) befindet. Wenn sich jedoch genau in der Mitte ein hohler Fels von der Mindestgröße einer Sīmā befindet, dringt sie vor. Und dieser Fels befindet sich dann innerhalb der Sīmā. Wenn zudem die Wand einer darunter liegenden Höhle direkt an die äußerste Kante der Haube stößt, dringt sie vor; in diesem Fall ist es sowohl unten als auch oben eine Sīmā. Wenn sich jedoch unten eine Höhle im Inneren befindet, die über die Grenze der oberen Sīmā-Abgrenzung hinausreicht, dringt die Sīmā im Außenbereich nicht nach unten vor. Wenn sich wiederum eine Höhle im Außenbereich befindet, die diesseits der Grenze der oberen Sīmā-Abgrenzung liegt, dringt die Sīmā im Inneren nicht vor. Wenn ferner die Sīmā-Abgrenzung oben klein ist, die Höhle unten jedoch groß ist und über die Sīmā-Abgrenzung hinausragt, bleibt die Sīmā nur oben und dringt nicht nach unten vor. Wenn die Höhle jedoch klein ist, aber das Mindestmaß für eine Sīmā besitzt, und die Sīmā oben groß ist und sie überdeckt, dringt die Sīmā vor. Wenn die Höhle überdies extrem klein ist und nicht die Mindestgröße einer Sīmā besitzt, bleibt die Sīmā nur oben und dringt nicht nach unten vor. Wenn die Hälfte dieses Berges abbricht und herabfällt, ist der herabgefallene Teil keine Sīmā mehr, selbst wenn er die Mindestgröße einer Sīmā besitzt. Wenn jedoch der nicht herabgefallene Teil die Mindestgröße einer Sīmā besitzt, bleibt er weiterhin eine Sīmā.

ඛණ්ඩසීමා නීචවත්ථුකා හොති, තං පූරෙත්වා උච්චවත්ථුකං කරොන්ති, සීමායෙව. සීමාය ගෙහං කරොන්ති, සීමට්ඨකමෙව හොති. සීමාය පොක්ඛරණිං ඛණන්ති, සීමායෙව. ඔඝො සීමාමණ්ඩලං ඔත්ථරිත්වා ගච්ඡති, සීමාමාළකෙ අට්ටං බන්ධිත්වා කම්මං කාතුං වට්ටති. සීමාය හෙට්ඨා උමඞ්ගනදී හොති, ඉද්ධිමා භික්ඛු තත්ථ නිසීදති, සචෙ සා නදී පඨමං ගතා, සීමා පච්ඡා බද්ධා[Pg.327], කම්මං න කොපෙති. අථ පඨමං සීමා බද්ධා, පච්ඡා නදී ගතා, කම්මං කොපෙති. හෙට්ඨාපථවිතලෙ ඨිතො පන කොපෙතියෙව.

Wenn eine Teilsīmā (khaṇḍasīmā) ein niedriges Fundament hat und man dieses auffüllt, um ein hohes Fundament daraus zu machen, bleibt sie dennoch die Sīmā. Wenn man auf einer Sīmā ein Gebäude errichtet, befindet sich das Gebäude innerhalb der Sīmā. Wenn man auf einer Sīmā einen Teich aushebt, bleibt dieser die Sīmā. Wenn eine Flut den Bereich der Sīmā überschwemmt, ist es zulässig, im Sīmā-Hof (sīmāmāḷaka) ein Gerüst aufzubauen und darauf die formelle Handlung der Gemeinschaft (kamma) durchzuführen. Wenn unterhalb einer Sīmā ein unterirdischer Fluss fließt und ein mit übernatürlichen Kräften ausgestatteter Mönch dort sitzt, beeinträchtigt dies die Gültigkeit der Handlung nicht, falls der Fluss bereits zuerst da war und die Sīmā erst danach festgelegt wurde. Wurde jedoch zuerst die Sīmā festgelegt und entstand der Fluss erst danach, so beeinträchtigt dies die Gültigkeit der Handlung. Ein Mönch jedoch, der sich unten auf der Erdoberfläche befindet, beeinträchtigt die Gültigkeit in jedem Fall.

සීමාමාළකෙ වටරුක්ඛො හොති, තස්ස සාඛා වා තතො නිග්ගතපාරොහො වා මහාසීමාය පථවිතලං වා තත්ථජාතරුක්ඛාදීනි වා ආහච්ච තිට්ඨති, මහාසීමං සොධෙත්වා වා කම්මං කාතබ්බං, තෙ වා සාඛාපාරොහා ඡින්දිත්වා බහිට්ඨකා කාතබ්බා. අනාහච්ච ඨිතසාඛාදීසු ආරුළ්හභික්ඛු හත්ථපාසං ආනෙතබ්බො. එවං මහාසීමාය ජාතරුක්ඛස්ස සාඛා වා පාරොහො වා වුත්තනයෙනෙව සීමාමාළකෙ පතිට්ඨාති, වුත්තනයෙනෙව සීමං සොධෙත්වා වා කම්මං කාතබ්බං, තෙ වා සාඛාපාරොහා ඡින්දිත්වා බහිට්ඨකා කාතබ්බා.

Wenn auf dem Sīmā-Māḷaka ein Banyanbaum steht und dessen Ast oder eine daraus hervorgehende Luftwurzel den Erdboden der Mahāsīmā oder die dort wachsenden Bäume usw. berührt und darauf ruht, dann muss man entweder die Mahāsīmā bereinigen und die Handlung durchführen, oder man muss jene Äste und Luftwurzeln abschneiden und außerhalb befindlich machen. Wenn ein Mönch auf Äste usw. hinaufgestiegen ist, die den Boden nicht berühren, muss er in den Hatthapāsa gebracht werden. Ebenso verhält es sich, wenn ein Ast oder eine Luftwurzel eines in der Mahāsīmā wachsenden Baumes in der eben beschriebenen Weise auf dem Sīmā-Māḷaka ruht: Auf ebendiese Weise muss man entweder die Sīmā bereinigen und die Handlung durchführen, oder jene Äste und Luftwurzeln abschneiden und außerhalb befindlich machen.

සචෙ සීමාමාළකෙ කම්මෙ කරියමානෙ කොචි භික්ඛු සීමාමාළකස්ස අන්තො පවිසිත්වා වෙහාසට්ඨිතසාඛාය නිසීදති, පාදා වාස්ස භූමිගතා හොන්ති, නිවාසනපාරුපනං වා භූමිං ඵුසති, කම්මං කාතුං න වට්ටති. පාදෙ පන නිවාසනපාරුපනඤ්ච උක්ඛිපාපෙත්වා කාතුං වට්ටති. ඉදඤ්ච ලක්ඛණං පුරිමනයෙපි වෙදිතබ්බං. අයං පන විසෙසො – තත්‍ර උක්ඛිපාපෙත්වා කාතුං න වට්ටති, හත්ථපාසමෙව ආනෙතබ්බො. සචෙ අන්තොසීමතො පබ්බතො අබ්භුගච්ඡති, තත්‍රට්ඨො භික්ඛු හත්ථපාසං ආනෙතබ්බො. ඉද්ධියා අන්තොපබ්බතං පවිට්ඨෙපි එසෙව නයො. බජ්ඣමානා එව හි සීමා පමාණරහිතං පදෙසං න ඔතරති. බද්ධසීමාය ජාතං යංකිඤ්චි යත්ථ කත්ථචි එකසම්බද්ධෙන ගතං සීමාසඞ්ඛ්‍යමෙව ගච්ඡතීති.

Wenn während der Durchführung einer Ordenshandlung auf dem Sīmā-Māḷaka ein Mönch in das Sīmā-Māḷaka eintritt und auf einem in der Luft hängenden Ast sitzt, und falls seine Füße den Boden berühren oder sein Unter- oder Obergewand den Boden berührt, so ist es unzulässig, die Ordenshandlung durchzuführen. Wenn man ihn jedoch die Füße und das Gewand anheben lässt, ist es zulässig, die Handlung durchzuführen. Diese Regelung ist auch bei der zuvor beschriebenen Methode anzuwenden. Dies ist jedoch der Unterschied: Dort ist es nicht zulässig, bloß Füße und Gewand anheben zu lassen und die Handlung durchzuführen; er muss vielmehr direkt in den Hatthapāsa gebracht werden. Wenn sich innerhalb der Sīmā ein Berg erhebt, muss ein auf diesem Berg befindlicher Mönch in den Hatthapāsa gebracht werden. Ebenso verhält es sich bei einem Mönch, der durch übernatürliche Kräfte in das Innere des Berges eingetreten ist. Denn eine im Prozess der Festlegung befindliche Sīmā erstreckt sich nicht über einen unermesslichen Bereich hinaus. Was auch immer in einer festgelegten Sīmā wächst und sich in ununterbrochener Verbindung wohin auch immer erstreckt, wird als zur Sīmā gehörig gezählt.

140. තියොජනපරමන්ති එත්ථ තියොජනං පරමං පමාණමෙතිස්සාති තියොජනපරමා; තං තියොජනපරමං. සම්මන්නන්තෙන පන මජ්ඣෙ ඨත්වා යථා චතූසුපි දිසාසු දියඩ්ඪදියඩ්ඪයොජනං හොති, එවං සම්මන්නිතබ්බා. සචෙ පන මජ්ඣෙ ඨත්වා එකෙකදිසතො තියොජනං කරොන්ති, ඡයොජනං හොතීති න වට්ටති. චතුරස්සං වා තිකොණං වා සම්මන්නන්තෙන යථා කොණතො කොණං තියොජනං හොති, එවං සම්මන්නිතබ්බා. සචෙ හි යෙන කෙනචි පරියන්තෙන කෙසග්ගමත්තම්පි තියොජනං අතික්කාමෙති, ආපත්තිඤ්ච ආපජ්ජති සීමා ච අසීමා හොති.

140. Bezüglich der Formulierung „höchstens drei Yojanas“ (tiyojanaparamaṃ): Diese Sīmā hat als Höchstmaß drei Yojanas, daher wird sie „höchstens drei Yojanas groß“ genannt; dies bezieht sich auf ebenjene Grenze. Wer sie festlegt, muss in der Mitte stehen und sie so bestimmen, dass sich in alle vier Himmelsrichtungen jeweils eineinhalb Yojanas ergeben. So ist sie festzulegen. Wenn sie jedoch in der Mitte stehen und in jede einzelne Richtung drei Yojanas abmessen, so ergibt dies sechs Yojanas, was unzulässig ist. Wer eine viereckige oder dreieckige Sīmā festlegt, muss sie so bestimmen, dass der Abstand von Ecke zu Ecke drei Yojanas beträgt. Denn wenn man an irgendeiner Grenze das Maß von drei Yojanas auch nur um Haaresbreite überschreitet, begeht man ein Vergehen und die Sīmā wird ungültig.

නදීපාරන්ති එත්ථ පාරයතීති පාරා. කිං පාරයති? නදිං. නදියා පාරා නදීපාරා, තං නදීපාරං; නදිං අජ්ඣොත්ථරමානන්ති අත්ථො. එත්ථ ච නදියා ලක්ඛණං [Pg.328] නදීනිමිත්තෙ වුත්තනයමෙව. යත්ථස්ස ධුවනාවා වාති යත්ථ නදියා සීමාබන්ධනට්ඨානගතෙසු තිත්ථෙසු නිච්චසඤ්චරණනාවා අස්ස, යා සබ්බන්තිමෙන පරිච්ඡෙදෙන පාජනපුරිසෙන සද්ධිං තයො ජනෙ වහති. සචෙ පන සා නාවා උද්ධං වා අධො වා කෙනචිදෙව කරණීයෙන පුන ආගමනත්ථාය නීතා, චොරෙහි වා හටා, අවස්සං ලබ්භනෙය්‍යා, යා පන වාතෙන වා ඡින්නබන්ධනා වීචීහි නදිමජ්ඣං නීතා අවස්සං ආහරිතබ්බා, පුන ධුවනාවාව හොති. උදකෙ ඔගතෙ ථලං උස්සාරිතාපි සුධාකසටාදීහි පූරෙත්වා ඨපිතාපි ධුවනාවාව. සචෙ භින්නා වා විසඞ්ඛතපදරා වා න වට්ටති. මහාපදුමත්ථෙරො පනාහ – ‘‘සචෙපි තාවකාලිකං නාවං ආනෙත්වා සීමාබන්ධනට්ඨානෙ ඨපෙත්වා නිමිත්තානි කිත්තෙන්ති, ධුවනාවාව හොතී’’ති. තත්‍ර මහාසුමත්ථෙරො ආහ – ‘‘නිමිත්තං වා සීමා වා කම්මවාචාය ගච්ඡති න නාවාය. භගවතා ච ධුවනාවා අනුඤ්ඤාතා, තස්මා නිබද්ධනාවායෙව වට්ටතී’’ති.

Bezüglich der Formulierung „über den Fluss reichend“ (nadīpāraṃ): Was hinüberreicht, wird „pārā“ genannt. Was überquert sie? Den Fluss. Eine Sīmā, die über den Fluss reicht, ist „nadīpārā“; dies bedeutet „den Fluss überspannend“. Und hierbei ist das Merkmal eines Flusses in genau der Weise zu verstehen, wie es unter den Fluss-Merkmalen beschrieben wurde. Zu „oder wo es ein ständiges Boot gibt“ (yatthassa dhuvanāvā vā): Wo an den Anlegestellen des Flusses, die im Bereich der Sīmā-Festlegung liegen, ein ständig verkehrendes Boot existiert, welches als absolute Mindestkapazität zusammen mit dem Steuermann drei Personen befördern kann. Wenn dieses Boot jedoch flussaufwärts oder flussabwärts wegen irgendeines Geschäfts weggebracht wurde, um wieder zurückzukehren, oder wenn es von Dieben entwendet wurde, aber mit Sicherheit wiedererlangt werden kann, oder wenn sich durch Wind die Taue gelöst haben und es durch Wellen in die Mitte des Flusses getrieben wurde, aber mit Sicherheit zurückgeholt werden kann, so gilt es dennoch als ständiges Boot. Selbst wenn das Wasser zurückgeht und das Boot auf das trockene Land hinaufgezogen wurde oder wenn es mit Gips, Färbesaft usw. gefüllt und abgestellt wurde, gilt es als ständiges Boot. Wenn es jedoch zerbrochen ist oder lose Planken hat, ist es unzulässig. Der Elder Mahāpaduma jedoch sagte: „Selbst wenn man ein temporäres Boot herbeischafft, an der Stelle der Sīmā-Festlegung platziert und die Landmarken verkündet, gilt es als ständiges Boot.“ Dazu sagte der Elder Mahāsumma: „Die Landmarke oder die Sīmā wird durch die Kammavācā wirksam, nicht durch das Boot. Und der Erhabene hat ein ständiges Boot erlaubt. Daher ist nur ein dauerhaftes Boot zulässig.“

ධුවසෙතු වාති යත්ථ රුක්ඛසඞ්ඝාටමයො වා පදරබද්ධො වා ජඞ්ඝසත්ථසෙතු වා හත්ථිස්සාදීනං සඤ්චරණයොග්ගො මහාසෙතු වා අත්ථි; අන්තමසො තඞ්ඛණඤ්ඤෙව රුක්ඛං ඡින්දිත්වා මනුස්සානං සඤ්චරණයොග්ගො එකපදිකසෙතුපි ධුවසෙතුත්වෙව සඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡති. සචෙ පන උපරි බද්ධානි වෙත්තලතාදීනි හත්ථෙන ගහෙත්වාපි න සක්කා හොති තෙන සඤ්චරිතුං, න වට්ටති.

Zu „oder eine feste Brücke“ (dhuvasetu vā): Wo eine Brücke vorhanden ist, die entweder aus zusammengebundenen Baumstämmen besteht oder aus Planken gefügt ist, oder eine Brücke für Fußgänger und Karawanen, oder eine große, für Elefanten, Pferde usw. passierbar ist; selbst eine Einpfadbrücke, die in genau jenem Augenblick der Sīmā-Festlegung durch das Fällen eines Baumes für das Begehen durch Menschen hergestellt wurde, wird als „feste Brücke“ gezählt. Wenn es jedoch unmöglich ist, darauf zu gehen, selbst wenn man sich an oben befestigten Rattanleinen mit den Händen festhält, so ist dies unzulässig.

එවරූපං නදීපාරසීමං සම්මන්නිතුන්ති යත්ථායං වුත්තප්පකාරා ධුවනාවා වා ධුවසෙතු වා අභිමුඛතිත්ථෙයෙව අත්ථි, එවරූපං නදීපාරසීමං සම්මන්නිතුං අනුජානාමීති අත්ථො. සචෙ ධුවනාවා වා ධුවසෙතු වා අභිමුඛතිත්ථෙ නත්ථි, ඊසකං උද්ධං අභිරුහිත්වා අධො වා ඔරොහිත්වා අත්ථි, එවම්පි වට්ටති. කරවීකතිස්සත්ථෙරො පන ‘‘ගාවුතමත්තබ්භන්තරෙපි වට්ටතී’’ති ආහ.

Zu „eine solche über den Fluss reichende Sīmā festzulegen“: Dies bedeutet: Wo ein solches ständiges Boot der beschriebenen Art oder eine solche feste Brücke direkt an der gegenüberliegenden Anlegestelle vorhanden ist, „erlaube ich, eine solche über den Fluss reichende Sīmā festzulegen“. Wenn das ständige Boot oder die feste Brücke nicht direkt an der gegenüberliegenden Anlegestelle vorhanden ist, sondern ein wenig weiter flussaufwärts oder flussabwärts liegt, so ist es auch so zulässig. Der Elder Karavīkatissa jedoch sagte: „Selbst wenn es sich innerhalb einer Entfernung von einem Gāvuta befindet, ist es zulässig.“

ඉමඤ්ච පන නදීපාරසීමං සම්මන්නන්තෙන එකස්මිං තීරෙ ඨත්වා උපරිසොතෙ නදීතීරෙ නිමිත්තං කිත්තෙත්වා තතො පට්ඨාය අත්තානං පරික්ඛිපන්තෙන යත්තකං පරිච්ඡෙදං ඉච්ඡති, තස්ස පරියොසානෙ අධොසොතෙපි නදීතීරෙ නිමිත්තං කිත්තෙත්වා පරතීරෙ සම්මුඛට්ඨානෙ නදීතීරෙ නිමිත්තං කිත්තෙතබ්බං. තතො පට්ඨාය යත්තකං පරිච්ඡෙදං ඉච්ඡති, තස්ස වසෙන යාව උපරිසොතෙ පඨමකිත්තිතනිමිත්තස්ස සම්මුඛා නදීතීරෙ නිමිත්තං, තාව කිත්තෙත්වා පච්චාහරිත්වා පඨමකිත්තිතනිමිත්තෙන [Pg.329] සද්ධිං ඝටෙතබ්බං. අථ සබ්බනිමිත්තානං අන්තො ඨිතෙ භික්ඛූ හත්ථපාසගතෙ කත්වා කම්මවාචාය සීමා සම්මන්නිතබ්බා. නදියං ඨිතා අනාගතාපි කම්මං න කොපෙන්ති. සම්මුතිපරියොසානෙ ඨපෙත්වා නදිං නිමිත්තානං අන්තො පාරතීරෙ ච ඔරිමතීරෙ ච එකසීමා හොති. නදී පන බද්ධසීමාසඞ්ඛ්‍යං න ගච්ඡති, විසුං නදිසීමා එව හි සා.

Wer diese über den Fluss reichende Sīmā festlegt, soll an einem Ufer stehen und flussaufwärts am Flussufer eine Landmarke verkünden. Von dort ausgehend soll er, indem er den Bereich umschließt, so weit, wie er die Ausdehnung wünscht, an deren Ende auch flussabwärts am Flussufer eine Landmarke verkünden. Dann muss am gegenüberliegenden Ufer, genau gegenüber an ebendiesem Flussufer, eine Landmarke verkündet werden. Von dort ausgehend, entsprechend der gewünschten Ausdehnung, soll er flussaufwärts bis zu der Stelle am Flussufer, die der zuerst verkündeten Landmarke genau gegenüberliegt, die Landmarken verkünden, sie zurückführen und mit der zuerst verkündeten Landmarke verbinden. Danach soll man die Mönche, die sich innerhalb aller Landmarken befinden, in den Hatthapāsa bringen und die Sīmā mittels der Kammavācā festlegen. Mönche, die sich auf dem Fluss befinden und nicht herbeikommen, machen die Handlung nicht ungültig. Nach dem Abschluss der Festlegung bildet der Bereich innerhalb der Landmarken – mit Ausnahme des Flusses selbst – sowohl am jenseitigen als auch am diesseitigen Ufer eine einzige Sīmā. Der Fluss selbst jedoch zählt nicht als Teil der festgelegten Sīmā, denn er ist für sich genommen eine eigenständige Fluss-Sīmā.

සචෙ අන්තොනදියං දීපකො හොති, තං අන්තොසීමාය කාතුකාමෙන පුරිමනයෙනෙව අත්තනා ඨිතතීරෙ නිමිත්තානි කිත්තෙත්වා දීපකස්ස ඔරිමන්තෙ ච පාරිමන්තෙ ච නිමිත්තං කිත්තෙතබ්බං. අථ පරතීරෙ නදියා ඔරිමතීරෙ නිමිත්තස්ස සම්මුඛට්ඨානෙ නිමිත්තං කිත්තෙත්වා තතො පට්ඨාය පුරිමනයෙනෙව යාව උපරිසොතෙ පඨමකිත්තිතනිමිත්තස්ස සම්මුඛා නිමිත්තං, තාව කිත්තෙතබ්බං. අථ දීපකස්ස පාරිමන්තෙ ච ඔරිමන්තෙ ච නිමිත්තං කිත්තෙත්වා පච්චාහරිත්වා පඨමකිත්තිතනිමිත්තෙන සද්ධිං ඝටෙතබ්බං. අථ ද්වීසු තීරෙසු දීපකෙ ච භික්ඛූ සබ්බෙව හත්ථපාසගතෙ කත්වා කම්මවාචාය සීමා සම්මන්නිතබ්බා. නදියං ඨිතා අනාගච්ඡන්තාපි කම්මං න කොපෙන්ති. සම්මුතිපරියොසානෙ ඨපෙත්වා නදිං නිමිත්තානං අන්තො තීරද්වයඤ්ච දීපකො ච එකසීමා හොති, නදී පන නදිසීමායෙව.

Wenn sich innerhalb des Flusses eine kleine Insel befindet, soll der Mönch, der diese in die innere Grenze einschließen will, nach der zuvor beschriebenen Methode zuerst an dem Ufer, an dem er selbst steht, die Zeichen verkünden, und dann das Zeichen am diesseitigen und am jenseitigen Ende der Insel verkünden. Danach soll er am gegenüberliegenden Ufer, an der Stelle, die dem Zeichen des diesseitigen Flussufers genau gegenüberliegt, ein Zeichen verkünden und von dort an nach der zuvor beschriebenen Methode so weit flussaufwärts, bis ein Zeichen genau gegenüber dem zuerst verkündeten Zeichen liegt, bis dorthin verkünden. Danach soll er das Zeichen am jenseitigen und diesseitigen Ende der Insel verkünden, zurückkehren und es mit dem zuerst verkündeten Zeichen verbinden. Danach müssen alle Mönche an beiden Ufern und auf der Insel in den Händebereich (hatthapāsa) gebracht werden, und die Grenze soll durch die Ordenshandlung (Kammavāca) festgelegt werden. Selbst wenn diejenigen, die im Fluss stehen, nicht herbeikommen, machen sie die Ordenshandlung nicht ungültig. Nach dem Abschluss der Festlegung bilden das Innere der Zeichen – unter Ausschluss des Flusses –, die beiden Ufer und die Insel eine einzige Grenze; der Fluss selbst jedoch bleibt die Flussgrenze (nadīsīmā).

සචෙ පන දීපකො විහාරසීමාපරිච්ඡෙදතො උද්ධං වා අධො වා අධිකතරො හොති, අථ විහාරසීමාපරිච්ඡෙදනිමිත්තස්ස උජුකමෙව සම්මුඛිභූතෙ දීපකස්ස සොරිමන්තෙ නිමිත්තං කිත්තෙත්වා තතො පට්ඨාය දීපකසිඛරං පරික්ඛිපන්තොන පුන දීපකස්ස සොරිමන්තෙ නිමිත්තසම්මුඛෙ පාරිමන්තෙ නිමිත්තං කිත්තෙතබ්බං. තතො පරං පුරිමනයෙනෙව පාරතීරෙ සම්මුඛනිමීත්තමාදිංකත්වා පාරතීරනිමිත්තානි ච දීපකස්ස පාරිමන්තසොරිමන්තනිමිත්තානි ච කිත්තෙත්වා පඨමකිත්තිතනිමිත්තෙන සද්ධිං ඝටනා කාතබ්බා. එවං කිත්තෙත්වා සම්මතා සීමා පබ්බතසණ්ඩානා හොති.

Wenn jedoch die Insel über die Abgrenzung der Klostergrenze entweder flussaufwärts oder flussabwärts hinausragt, dann soll man das Zeichen am diesseitigen Ende der Insel verkünden, das dem Grenzzeichen des Klosters direkt gegenüberliegt. Von dort an, während man die Spitze der Insel im Uhrzeigersinn umgeht, soll man wiederum das Zeichen am jenseitigen Ende der Insel verkünden, welches dem diesseitigen Zeichen gegenübersteht. Danach soll man nach der zuvor beschriebenen Methode, beginnend mit dem gegenüberliegenden Zeichen am jenseitigen Ufer, die Zeichen des jenseitigen Ufers sowie die jenseitigen und diesseitigen Zeichen der Insel verkünden und die Verbindung mit dem zuerst verkündeten Zeichen herstellen. Die auf diese Weise durch Verkündung festgelegte Grenze hat die Form eines Berges.

සචෙ පන දීපකො විහාරසීමාපරිච්ඡෙදතො උද්ධම්පි අධොපි අධිකතරො හොති. පුරිමනයෙනෙව දීපකස්ස උභොපි සීඛරානි පරික්ඛිපිත්වා නිමිත්තානි කිත්තෙන්තෙන නිමිත්තඝටනා කාතබ්බා. එවං කිත්තෙත්වා සම්මතා සීමා මුදිඞ්ගසණ්ඨානා හොති.

Wenn jedoch die Insel über die Abgrenzung der Klostergrenze sowohl flussaufwärts als auch flussabwärts hinausragt, so soll man nach der zuvor beschriebenen Methode beide Spitzen der Insel im Uhrzeigersinn umgehen und, während man die Zeichen verkündet, die Verbindung der Zeichen herstellen. Die auf diese Weise durch Verkündung festgelegte Grenze hat die Form einer Doppeltrommel (Mudiṅga).

සචෙ [Pg.330] දීපකො විහාරසීමාපරිච්ඡෙදස්ස අන්තො ඛුද්දකො හොති, සබ්බපඨමනයෙන දීපකෙ නිමිත්තානි කිත්තෙතබ්බානි. එවං කිත්තෙත්වා සම්මතා සීමා පණවසණ්ඨානා හොති.

Wenn die Insel innerhalb der Abgrenzung der Klostergrenze klein ist, sollen die Zeichen auf der Insel nach der allerersten Methode verkündet werden. Die auf diese Weise durch Verkündung festgelegte Grenze hat die Form einer kleinen Handtrommel (Paṇava).

සීමානුජානනකථා නිට්ඨිතා.

Die Abhandlung über die Erlaubnis der Grenzen ist abgeschlossen.

උපොසථාගාරාදිකථා

Abhandlung über die Uposatha-Halle und anderes

141. අනුපරිවෙණියන්ති එකසීමමහාවිහාරෙ තස්මිං තස්මිං පරිවෙණෙ. අසඞ්කෙතෙනාති සඞ්කෙතං අකත්වා. එකං සමූහනිත්වාති කම්මවාචාය සමූහනිත්වා.

141. „In jedem Hof“ (anupariveṇiyaṃ) bedeutet: in jedem einzelnen Hof in einem großen Kloster mit einer einzigen Grenze. „Ohne Absprache“ (asaṅketena) bedeutet: ohne eine Vereinbarung zu treffen. „Nachdem man eine aufgehoben hat“ (ekaṃ samūhanitvā) bedeutet: nachdem man eine Grenze durch die Ordenshandlung (Kammavāca) aufgehoben hat.

142. යතො පාතිමොක්ඛං සුණාතීති යත්ථ කත්ථචි භික්ඛූනං හත්ථපාසෙ නිසින්නො යස්මා පාතිමොක්ඛං සුණාති; කතොවස්ස උපොසථොති අත්ථො. ඉදඤ්ච වත්ථුවසෙන වුත්තං, හත්ථපාසෙ නිසින්නස්ස පන අසුණන්තස්සාපි කතොව හොති උපොසථො. නිමිත්තා කිත්තෙතබ්බාති උපොසථපමුඛස්ස ඛුද්දකානි වා මහන්තානි වා පාසාණඉට්ඨකදාරුඛණ්ඩදණ්ඩකාදීනි යානි කානිචි නිමිත්තානි අබ්භොකාසෙ වා මාළකාදීසු වා යත්ථ කත්ථචි සඤ්ඤං කත්වා කිත්තෙතුං වට්ටති. අථ වා නිමිත්තා කිත්තෙතබ්බාති නිමිත්තුපගා වා අනිමිත්තුපගා වා පරිච්ඡෙදජානනත්ථං කිත්තෙතබ්බා.

142. „Von wo aus er das Pātimokkha hört“ (yato pātimokkhaṃ suṇāti) bedeutet: Wo auch immer er im Händebereich (hatthapāsa) der Mönche sitzt und deshalb das Pātimokkha hört, für den ist der Uposatha wahrlich durchgeführt; das ist die Bedeutung. Dies wurde zwar aufgrund eines bestimmten Anlassfalles gesagt, doch für einen, der im Händebereich sitzt, ist der Uposatha selbst dann durchgeführt, wenn er es nicht hört. „Die Zeichen sollen verkündet werden“ (nimittā kittetabbā) bedeutet: Es ist zulässig, irgendwelche kleinen oder großen Zeichen wie Steine, Ziegel, Holzstücke, Stöcke usw. vor der Uposatha-Halle, sei es im Freien oder in Hallen (Māḷaka) an irgendeinem Ort, nach dem Setzen einer Markierung zu verkünden. Oder aber „die Zeichen sollen verkündet werden“ bedeutet: Steine usw., ob sie nun als Standard-Zeichen geeignet sind oder nicht, sollen verkündet werden, um die Abgrenzung kenntlich zu machen.

ථෙරෙහි භික්ඛූහි පඨමතරං සන්නිපතිතුන්ති එත්ථ සචෙ මහාථෙරො පඨමතරං න ආගච්ඡති, දුක්කටං. සබ්බෙහෙව එකජ්ඣං සන්නිපතිත්වා උපොසථො කාතබ්බොති එත්ථ සචෙ පොරාණකො ආවාසො මජ්ඣෙ විහාරස්ස හොති, පහොති චෙත්ථ භික්ඛූනං නිසජ්ජට්ඨානං, තත්ථ සන්නිපතිත්වා උපොසථො කාතබ්බො. සචෙ පොරාණකො පරිදුබ්බලො චෙව සම්බාධො ච අඤ්ඤො පච්ඡා උට්ඨිතාවාසො අසම්බාධො, තත්ථ උපොසථො කාතබ්බො.

Bezüglich der Worte „dass sich die älteren Mönche zuerst versammeln“ (therehi bhikkhūhi paṭhamataraṃ sannipatitunti ettha) gilt: Wenn der älteste Mönch (Mahāthera) nicht zuerst eintrifft, begeht er ein Dukkaṭa-Vergehen. Bezüglich „alle zusammen versammelt müssen den Uposatha durchführen“ (sabbeheva ekajjhaṃ sannipatitvā uposatho kātabboti ettha) ist die Entscheidung wie folgt zu verstehen: Wenn die alte Wohnstätte in der Mitte des Klosters liegt und der Platz dort für die sitzenden Mönche ausreicht, soll man sich dort versammeln und den Uposatha abhalten. Wenn die alte Wohnstätte baufällig und eng ist, eine andere, später errichtete Wohnstätte jedoch geräumig ist, soll der Uposatha dort abgehalten werden.

යත්ථ වා පන ථෙරො භික්ඛු විහරතීති එත්ථාපි සචෙ ථෙරස්ස විහාරො සබ්බෙසං පහොති, ඵාසුකො හොති, තත්ථ උපොසථො කාතබ්බො. සචෙ පන සො පච්චන්තෙ විසමප්පදෙසෙ හොති, ථෙරස්ස වත්තබ්බං – ‘‘භන්තෙ, තුම්හාකං විහාරො අඵාසුකදෙසො, නත්ථි එත්ථ සබ්බෙසං ඔකාසො[Pg.331], අසුකස්මිං නාම ආවාසෙ ඔකාසො අත්ථි, තත්ථ ගන්තුං වට්ටතී’’ති. සචෙ ථෙරො නාගච්ඡති, තස්ස ඡන්දපාරිසුද්ධිං ආනෙත්වා සබ්බෙසං පහොනකෙ ඵාසුකට්ඨානෙ උපොසථො කාතබ්බො.

Auch bezüglich der Worte „oder wo der ältere Mönch weilt“ (yattha vā pana thero bhikkhu viharatīti etthāpi) ist die Entscheidung wie folgt zu verstehen: Wenn die Wohnstätte des Ältesten für alle ausreicht und angenehm ist, soll der Uposatha dort abgehalten werden. Wenn sie sich jedoch an einem abgelegenen, unwegsamen Ort befindet, soll man zum Ältesten sagen: „Ehrwürdiger Herr, eure Wohnstätte liegt an einem unbequemen Ort, und hier gibt es nicht genug Platz für alle. In jener Wohnstätte namens [X] ist Platz vorhanden, es ist angemessen, dorthin zu gehen.“ Wenn der Älteste nicht mitkommen will, soll man sein Einverständnis und seine Reinheitserklärung (chanda-pārisuddhi) einholen und den Uposatha an einem für alle ausreichenden, angenehmen Ort abhalten.

අවිප්පවාසසීමානුජානනකථා

Abhandlung über die Erlaubnis der Grenze des Nicht-Getrenntseins (von den drei Gewändern)

143. අන්ධකවින්දාති රාජගහතො ගාවුතත්තයෙ අන්ධකවින්දං නාම, තං උපනිස්සාය ථෙරො වසති; තතො රාජගහං උපොසථං ආගච්ඡන්තො. රාජගහඤ්හි පරික්ඛිපිත්වා අට්ඨාරස මහාවිහාරා සබ්බෙ එකසීමා, ධම්මසෙනාපතිනා නෙසං සීමා බද්ධා, තස්මා වෙළුවනෙ සඞ්ඝස්ස සාමග්ගීදානත්ථං ආගච්ඡන්තොති අත්ථො. නදිං තරන්තොති සිප්පිනියං නාම නදිං අතික්කමන්තො. මනං වුළ්හො අහොසීති ඊසකං අප්පත්තවුළ්හභාවො අහොසි. සා කිර නදී ගිජ්ඣකූටතො ඔතරිත්වා චණ්ඩෙන සොතෙන වහති. තත්ථ වෙගෙන ආගච්ඡන්තං උදකං අමනසිකරොන්තො ථෙරො මනං වුළ්හො අහොසි, න පන වුළ්හො, උදකබ්භාහතානිස්ස චීවරානි අල්ලානි ජාතානි.

143. „Andhakavinda“ (andhakavindā) bezieht sich auf das Dorf namens Andhakavinda, das drei Gāvutas von Rājagaha entfernt liegt und in dessen Nähe der Älteste wohnte; von dort kam er nach Rājagaha zum Uposatha. Denn um Rājagaha herum gibt es achtzehn große Klöster, die alle eine einzige Grenze teilen, welche vom Feldherrn der Lehre (Sāriputta) festgelegt worden war. Daher kommt er, um der Gemeinschaft im Veḷuvana-Kloster die Eintracht zu bekunden; das ist die Bedeutung. „Einen Fluss überquerend“ (nadiṃ taranto) bedeutet, dass er den Fluss namens Sippinī überquerte. „Er wurde fast fortgeschwemmt“ (manaṃ vūḷho ahosīti) bedeutet, dass er ein wenig mitgerissen wurde, ohne jedoch ganz weggeschwemmt zu werden. Jener Fluss entspringt am Gijjhakūṭa-Berg und fließt mit einer reißenden Strömung herab. Weil er dort dem schnell strömenden Wasser keine Beachtung schenkte, wurde der Älteste ein wenig mitgerissen, jedoch nicht völlig weggeschwemmt; seine vom Wasser getroffenen Gewänder wurden nass.

144. සම්මතා සා සීමා සඞ්ඝෙන තිචීවරෙන අවිප්පවාසා ඨපෙත්වා ගාමඤ්ච ගාමූපචාරඤ්චාති ඉමිස්සා කම්මවාචාය උප්පන්නකාලතො පට්ඨාය භික්ඛූනං පුරිමකම්මවාචා න වට්ටති. අයමෙව හි ථාවරා හොති. භික්ඛුනීනං පන අයං න වට්ටති, පුරිමායෙව වට්ටති. කස්මා? භික්ඛුනිසඞ්ඝො හි අන්තොගාමෙ වසති. යදි එවං සියා, සො එතාය කම්මවාචාය තිචීවරපරිහාරං න ලභෙය්‍ය, අත්ථි චස්ස පරිහාරො, තස්මා පුරිමායෙව වට්ටති. භික්ඛුනිසඞ්ඝස්ස හි ද්වෙපි සීමායො ලබ්භන්ති. තත්ථ භික්ඛූනං සීමං අජ්ඣොත්ථරිත්වාපි තස්සා අන්තොපි භික්ඛුනීනං සීමං සම්මන්නිතුං වට්ටති. භික්ඛූනම්පි භික්ඛුනිසීමාය එසෙව නයො. න හි තෙ අඤ්ඤමඤ්ඤස්ස කම්මෙ ගණපූරකා හොන්ති, න කම්මවාචං වග්ගං කරොන්ති. එත්ථ ච නිගමනගරානම්පි ගාමෙනෙව සඞ්ගහො වෙදිතබ්බො.

144. „Diese Grenze ist vom Saṅgha festgelegt als eine des Nicht-Getrenntseins von den drei Gewändern, mit Ausnahme des Dorfes und des Dorfumkreises“ (sammatā sā sīmā...): Seit dem Zeitpunkt der Einführung dieser Kammavāca ist für die Mönche die frühere Kammavāca nicht mehr zulässig. Denn nur diese (neue) ist dauerhaft gültig. Für die Nonnen hingegen ist diese nicht zulässig; für sie gilt weiterhin nur die frühere. Warum? Denn die Gemeinschaft der Nonnen wohnt innerhalb des Dorfes. Wenn dem so wäre (dass diese neue für sie gilt), würde jene Gemeinschaft durch diese Kammavāca den Schutz bezüglich der drei Gewänder (ticīvaraparihāra) nicht erhalten. Sie haben jedoch diesen Schutz; darum gilt für sie nur die frühere. Denn für die Nonnengemeinschaft sind beide Grenzen zulässig. Dabei ist es zulässig, die Grenze der Nonnen festzulegen, indem man die Grenze der Mönche überlagert oder sich innerhalb von ihr befindet. Ebenso verhält es sich für die Mönche bezüglich der Grenze der Nonnen. Denn sie zählen bei den Ordenshandlungen der jeweils anderen Gruppe nicht zur Mindestanzahl (gaṇapūraka) und machen die Kammavāca nicht ungültig. Und hierbei ist zu verstehen, dass unter dem Begriff „Dorf“ (gāma) auch Marktflecken (nigama) und Städte (nagara) mitgemeint sind.

ගාමූපචාරොති පරික්ඛිත්තස්ස පරික්ඛෙපො, අපරික්ඛිත්තස්ස පරික්ඛෙපොකාසො. තෙසු අධිට්ඨිතතෙචීවරිකො භික්ඛු පරිහාරං න ලභති. ඉති [Pg.332] භික්ඛූනං අවිප්පවාසසීමා ගාමඤ්ච ගාමූපචාරඤ්ච න ඔත්ථරති, සමානසංවාසකසීමාව ඔත්ථරති. සමානසංවාසකසීමා චෙත්ථ අත්තනො ධම්මතාය ගච්ඡති. අවිප්පවාසසීමා පන යත්ථ සමානසංවාසකසීමා, තත්ථෙව ගච්ඡති. න හි තස්සා විසුං නිමිත්තකිත්තනං අත්ථි, තත්ථ සචෙ අවිප්පවාසාය සම්මුතිකාලෙ ගාමො අත්ථි, තං සා න ඔත්ථරති. සචෙ පන සම්මතාය සීමාය පච්ඡා ගාමො නිවිසති, සොපි සීමාසඞ්ඛ්‍යමෙව ගච්ඡති. යථා ච පච්ඡා නිවිට්ඨො, එවං පඨමං නිවිට්ඨස්ස පච්ඡා වඩ්ඪිතප්පදෙසොපි සීමාසඞ්ඛ්‍යමෙව ගච්ඡති. සචෙපි සීමාසම්මුතිකාලෙ ගෙහානි කතානි, පවිසිස්සාමාති ආලයොපි අත්ථි, මනුස්සා පන අප්පවිට්ඨා, පොරාණකගාමං වා සගෙහමෙව ඡඩ්ඩෙත්වා අඤ්ඤත්ථ ගතා, අගාමොයෙව එස, සීමා ඔත්ථරති. සචෙ පන එකම්පි කුලං පවිට්ඨං වා ආගතං වා අත්ථි, ගාමොයෙව සීමා න ඔත්ථරති.

Der Dorfumkreis (gāmūpacāra) bedeutet bei einem umfriedeten Dorf die Umfriedung, bei einem nicht umfriedeten Dorf der Raum, der einer Umfriedung entspricht. In diesen Bereichen erhält ein Mönch, der seine drei Gewänder bestimmt hat, keinen Schutz vor dem Vergehen des Getrenntseins. So erstreckt sich die Grenze des Nicht-Getrenntseins (avippavāsa-sīmā) der Mönche weder über das Dorf noch über den Dorfumkreis; nur die Grenze der gemeinsamen Gemeinschaft (samānasaṃvāsaka-sīmā) erstreckt sich darüber. Und hierbei dehnt sich die Grenze der gemeinsamen Gemeinschaft durch ihre eigene Natur aus. Die Grenze des Nicht-Getrenntseins hingegen erstreckt sich nur dorthin, wo die Grenze der gemeinsamen Gemeinschaft ist. Denn für sie gibt es keine gesonderte Verkündigung von Merkzeichen. Wenn es dort zur Zeit der Festlegung der Grenze des Nicht-Getrenntseins ein Dorf gibt, erstreckt sie sich nicht darüber. Wenn sich jedoch nach der Festlegung der Grenze nachträglich ein Dorf dort ansiedelt, so fällt auch dieses unter die Kategorie der Grenze. Und wie es sich mit dem nachträglich angesiedelten Dorf verhält, so fällt auch ein nachträglich erweiterter Bereich eines zuvor angesiedelten Dorfes unter die Kategorie der Grenze. Selbst wenn zur Zeit der Festlegung der Grenze Häuser gebaut wurden und die Absicht besteht: "Wir werden einziehen", die Menschen aber noch nicht eingezogen sind, oder wenn sie ein altes Dorf mitsamt den Häusern verlassen haben und anderswohin gezogen sind, so ist dies kein Dorf, und die Grenze erstreckt sich darüber. Wenn jedoch auch nur eine einzige Familie eingezogen oder nicht weggezogen ist, so ist es ein Dorf, und die Grenze erstreckt sich nicht darüber.

එවඤ්ච පන භික්ඛවෙ තිචීවරෙන අවිප්පවාසො සමූහන්තබ්බොති එත්ථ සමූහනන්තෙන භික්ඛුනා වත්තං ජානිතබ්බං. තත්‍රිදං වත්තං – ඛණ්ඩසීමාය ඨත්වා අවිප්පවාසසීමා න සමූහන්තබ්බා, තථා අවිප්පවාසසීමාය ඨත්වා ඛණ්ඩසීමාපි. ඛණ්ඩසීමායං පන ඨිතෙන ඛණ්ඩසීමාව සමූහනිතබ්බා, තථා ඉතරාය ඨිතෙන ඉතරා. සීමං නාම ද්වීහි කාරණෙහි සමූහනන්ති පකතියා ඛුද්දකං පුන ආවාසවඩ්ඪනත්ථාය මහතිං වා කාතුං; පකතියා මහතිං පුන අඤ්ඤෙසං විහාරොකාසදානත්ථාය ඛුද්දකං වා කාතුං. තත්ථ සචෙ ඛණ්ඩසීමඤ්ච අවිප්පවාසසීමඤ්ච ජානන්ති, සමූහනිතුඤ්චෙව බන්ධිතුඤ්ච සක්ඛිස්සන්ති. ඛණ්ඩසීමං පන ජානන්තා අවිප්පවාසං අජානන්තාපි සමූහනිතුඤ්චෙව බන්ධිතුඤ්ච සක්ඛිස්සන්ති. ඛණ්ඩසීමං අජානන්තා අවිප්පවාසංයෙව ජානන්තා චෙතියඞ්ගණබොධියඞ්ගණඋපොසථාගාරාදීසු නිරාසඞ්කට්ඨානෙසු ඨත්වා අප්පෙව නාම සමූහනිතුං සක්ඛිස්සන්ති, පටිබන්ධිතුං පන න සක්ඛිස්සන්තෙව. සචෙ බන්ධෙය්‍යුං, සීමාසම්භෙදං කත්වා විහාරං අවිහාරං කරෙය්‍යුං, තස්මා න සමූහනිතබ්බා. යෙ පන උභොපි න ජානන්ති, තෙනෙව සමූහනිතුං න බන්ධිතුං සක්ඛිස්සන්ති. අයඤ්හි සීමා නාම කම්මවාචාය වා අසීමා හොති සාසනන්තරධානෙන වා, න ච සක්කා සීමං අජානන්තෙහි කම්මවාචා කාතුං, තස්මා න සමූහනිතබ්බා. සාධුකං පන ඤත්වායෙව සමූහනිතබ්බා ච බන්ධිතබ්බා චාති.

"Und in dieser Weise, o Mönche, ist die Grenze des Nicht-Getrenntseins von den drei Gewändern aufzuheben" – hierbei muss der Mönch, der die Aufhebung vornimmt, die Pflicht kennen. Dies ist die Pflicht dabei: Wenn man in einer Teilsgrenze (khaṇḍasīmā) steht, darf man die Grenze des Nicht-Getrenntseins nicht aufheben; ebenso wenig darf man, wenn man in der Grenze des Nicht-Getrenntseins steht, die Teilsgrenze aufheben. Wer jedoch in einer Teilsgrenze steht, darf nur die Teilsgrenze aufheben; ebenso darf, wer in der anderen Grenze steht, nur die andere aufheben. Eine Grenze hebt man aus zwei Gründen auf: um eine von Natur aus kleine Grenze zur Erweiterung des Wohnbereichs wieder zu einer großen zu machen, oder um eine von Natur aus große Grenze zur Überlassung von Klosterraum an andere wieder zu einer kleinen zu machen. Wenn sie dort sowohl die Teilsgrenze als auch die Grenze des Nicht-Getrenntseins kennen, werden sie in der Lage sein, sie aufzuheben und auch neu festzulegen. Wenn sie aber die Teilsgrenze kennen, selbst wenn sie die Grenze des Nicht-Getrenntseins nicht kennen, werden sie dennoch in der Lage sein, sie aufzuheben und neu festzulegen. Wenn sie die Teilsgrenze nicht kennen, sondern nur die Grenze des Nicht-Getrenntseins kennen, so werden sie, wenn sie an zweifelsfreien Orten wie dem Hof der Pagode, dem Hof des Bodhi-Baumes, dem Uposatha-Saal usw. stehen, die Grenze wohl aufheben können, aber sie werden keinesfalls in der Lage sein, sie wieder neu festzulegen. Wenn sie sie festlegen würden, würden sie eine Grenzvermischung (sīmāsambheda) herbeiführen und das Kloster zu einem Nicht-Kloster machen; daher darf sie nicht aufgehoben werden. Diejenigen jedoch, die beide Grenzen nicht kennen, werden aus eben diesem Grund weder aufheben noch neu festlegen können. Denn diese sogenannte Grenze wird entweder durch eine Beschlusslesung (kammavācā) oder durch das Erlöschen der Lehre (sāsanantaradhāna) zu einer Nicht-Grenze. Und es ist nicht möglich, dass jene, die die Grenze nicht kennen, eine Beschlusslesung durchzuführen; daher darf sie nicht aufgehoben werden. Nur wenn man sie genau kennt, darf sie aufgehoben und neu festgelegt werden. Dies ist die Pflicht.

ගාමසීමාදිකථා

Abhandlung über die Dorfgrenze und anderes

147. එවං [Pg.333] බද්ධසීමාවසෙන සමානසංවාසඤ්ච එකූපොසථභාවඤ්ච දස්සෙත්වා ඉදානි අබද්ධසීමෙසුපි ඔකාසෙසු තං දස්සෙන්තො ‘‘අසම්මතාය, භික්ඛවෙ, සීමාය අට්ඨපිතායා’’තිආදිමාහ. තත්ථ අට්ඨපිතායාති අපරිච්ඡින්නාය. ගාමග්ගහණෙන චෙත්ථ නගරම්පි ගහිතමෙව හොති. තත්ථ යත්තකෙ පදෙසෙ තස්ස ගාමස්ස භොජකා බලිං ලභන්ති, සො පදෙසො අප්පො වා හොතු මහන්තො වා, ගාමසීමාත්වෙව සඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡති. නගරනිගමසීමාසුපි එසෙව නයො. යම්පි එකස්මිංයෙව ගාමඛෙත්තෙ එකං පදෙසං ‘‘අයං විසුං ගාමො හොතූ’’ති පරිච්ඡින්දිත්වා රාජා කස්සචි දෙති, සොපි විසුංගාමසීමා හොතියෙව. තස්මා සා ච ඉතරා ච පකතිගාමනගරනිගමසීමා බද්ධසීමාසදිසායෙව හොන්ති, කෙවලං පන තිචීවරවිප්පවාසපරිහාරං න ලභන්ති.

147. Nachdem der Erhabene so die gemeinsame Gemeinschaft und das gemeinsame Uposatha mittels einer festgelegten Grenze (baddhasīmā) dargelegt hat, zeigt er dies nun auch für Bereiche ohne festgelegte Grenze und spricht die Worte: "O Mönche, bei einer nicht beschlossenen, nicht eingerichteten Grenze..." (asammatāya, bhikkhave, sīmāya aṭṭhapitāya) und so weiter. Dabei bedeutet "nicht eingerichtet": nicht abgegrenzt. Durch die Erwähnung des Wortes "Dorf" ist hierbei auch eine Stadt mitgemeint. Was das betrifft: Welches Ausmaß das Gebiet auch haben mag, in dem die Dorfvorsteher dieses Dorfes Steuern erheben – sei dieses Gebiet klein oder groß –, es wird schlicht als Dorfgrenze (gāmasīmā) angesehen. Ebenso verhält es sich bei den Grenzen von Städten und Marktflecken. Wenn der König auch nur einen Teilbereich innerhalb eines einzigen Dorfgebietes abgrenzt und jemandem mit den Worten gibt: "Dies soll ein separates Dorf sein", so ist auch dieser Bereich eine separate Dorfgrenze. Daher sind sowohl diese als auch die anderen gewöhnlichen Dorf-, Stadt- und Marktfleckengrenzen einer festgelegten Grenze völlig gleichgestellt; sie gewähren lediglich keinen Schutz vor dem Getrenntsein von den drei Gewändern.

එවං ගාමන්තවාසීනං සීමාපරිච්ඡෙදං දස්සෙත්වා ඉදානි ආරඤ්ඤකානං සීමාපරිච්ඡෙදං දස්සෙන්තො ‘‘අගාමකෙ චෙ’’තිආදිමාහ. තත්ථ අගාමකෙ චෙති ගාමනිගමනගරසීමාහි අපරිච්ඡින්නෙ අටවිප්පදෙසෙ. අථ වා අගාමකෙ චෙති විජ්ඣාටවිසදිසෙ අරඤ්ඤෙ භික්ඛු වසති, අථස්ස ඨිතොකාසතො සමන්තා සත්තබ්භන්තරා සමානසංවාසකසීමාති අත්ථො. අයං සීමා තිචීවරවිප්පවාසපරිහාරම්පි ලභති. තත්ථ එකං අබ්භන්තරං අට්ඨවීසති හත්ථප්පමාණං හොති. මජ්ඣෙ ඨිතස්ස සමන්තා සත්තබ්භන්තරා විනිබ්බෙධෙන චුද්දස හොන්ති. සචෙ ද්වෙ සඞ්ඝා විසුං විනයකම්මානි කරොන්ති, ද්වින්නං සත්තබ්භන්තරානං අන්තරෙ අඤ්ඤං එකං සත්තබ්භන්තරං උපචාරත්ථාය ඨපෙතබ්බං. සෙසා සත්තබ්භන්තරසීමකථා මහාවිභඞ්ගෙ උදොසිතසික්ඛාපදවණ්ණනායං වුත්තනයෙන ගහෙතබ්බා.

Nachdem der Erhabene so die Grenzbestimmung für jene, die in der Nähe von Dörfern wohnen, dargelegt hat, zeigt er nun die Grenzbestimmung für die Waldbewohner und spricht die Worte: "Wenn an einem dorflosen Ort..." (agāmake ce) und so weiter. Dabei bedeutet "an einem dorflosen Ort": in einem Waldgebiet, das nicht durch Dorf-, Marktflecken- oder Stadtgrenzen abgegrenzt ist. Oder aber: Wenn ein Mönch in einem großen Urwald wie dem Vindhyā-Wald wohnt, so ist die Bedeutung, dass rings um seinen Standort sieben Abbhantara die Grenze der gemeinsamen Gemeinschaft bilden. Diese Grenze gewährt auch Schutz vor dem Getrenntsein von den drei Gewändern. Dabei misst ein Abbhantara achtundzwanzig Ellen. Für den in der Mitte Stehenden betragen sieben Abbhantara nach allen Seiten im Gesamtdurchmesser vierzehn Abbhantara. Wenn zwei Sanghas getrennt voneinander Rechtsgeschäfte (vinayakammāni) durchführen, muss zwischen den beiden Sieben-Abbhantara-Bereichen ein weiteres Abbhantara als Zwischenraum (upacāratthāya) freigehalten werden. Die übrige Abhandlung über die Sieben-Abbhantara-Grenze ist so zu übernehmen, wie sie im Mahāvibhaṅga in der Erklärung der Udosita-Trainingsregel (udositasikkhāpada) dargelegt ist.

සබ්බා භික්ඛවෙ නදී අසීමාති යා කාචි නදීලක්ඛණප්පත්තා නදී නිමිත්තානි කිත්තෙත්වා ‘‘එතං බද්ධසීමං කරොමා’’ති කතාපි අසීමාව හොති, සා පන අත්තනො සභාවෙනෙව බද්ධසීමාසදිසා, සබ්බමෙත්ථ සඞ්ඝකම්මං කාතුං වට්ටති. සමුද්දජාතස්සරෙසුපි එසෙව නයො. එත්ථ ච ජාතස්සරො නාම යෙන කෙනචි ඛණිත්වා අකතො සයංජාතසොබ්භො සමන්තතො ආගතෙන උදකෙන පූරිතො තිට්ඨති.

"Jeder Fluss, o Mönche, ist eine Nicht-Grenze" bedeutet: Jeder Fluss, der die Merkmale eines Flusses aufweist, bleibt, selbst wenn man Merkzeichen verkündet und beschließt: "Wir machen diesen Fluss zu einer festgelegten Grenze", dennoch eine Nicht-Grenze. Er ist jedoch durch seine eigene Natur einer festgelegten Grenze gleichgestellt, und es ist zulässig, darin jegliche formelle Handlung des Sangha (saṅghakamma) durchzuführen. Ebenso verhält es sich beim Meer und bei natürlichen Seen (jātassara). Und unter einem natürlichen See versteht man hier ein von selbst entstandenes Becken, das nicht von Menschenhand gegraben wurde und mit Wasser gefüllt ist, das von allen Seiten zusammengeflossen ist.

එවං [Pg.334] නදීසමුද්දජාතස්සරානං බද්ධසීමාභාවං පටික්ඛිපිත්වා පුන තත්ථ අබද්ධසීමාපඅච්ඡෙදං දස්සෙන්තො ‘‘නදියා වා භික්ඛවෙ’’තිආදිමාහ. තත්ථ යං මජ්ඣිමස්ස පුරිසස්ස සමන්තා උදකුක්ඛෙපාති යං ඨානං මජ්ඣිමස්ස පුරිසස්ස සමන්තතො උදකුක්ඛෙපෙන පරිච්ඡින්නං. කථං පන උදකං උක්ඛිපිතබ්බං? යථා අක්ඛධුත්තා දාරුගුළං ඛිපන්ති, එවං උදකං වා වාලිකං වා හත්ථෙන ගහෙත්වා ථාමමජ්ඣිමෙන පුරිසෙන සබ්බථාමෙන ඛිපිතබ්බං. යත්ථ එවං ඛිත්තං උදකං වා වාලිකා වා පතති, අයමෙකො උදකුක්ඛෙපො. තස්ස අන්තො හත්ථපාසං විජහිත්වා ඨිතො කම්මං කොපෙති. යාව පරිසා වඩ්ඪති, තාව සීමාපි වඩ්ඪති. පරිසපරියන්තතො උදකුක්ඛෙපොයෙව පමාණං. ජාතස්සරසමුද්දෙසුපි එසෙව නයො.

Nachdem er so den Zustand einer festgelegten Grenze (baddhasīmā) für Flüsse, Meere und natürliche Seen zurückgewiesen hatte, sprach er, um erneut die Bestimmung einer nicht festgelegten Grenze (abaddhasīmā) dort aufzuzeigen, die Worte: „In einem Fluss, o Mönche, oder …“. Darin bedeutet „was ringsum der Wasserwurf eines Mannes von mittlerer Statur ist“ jenen Ort, der ringsum durch den Wasserwurf eines Mannes von mittlerer Statur begrenzt wird. Wie aber ist das Wasser zu werfen? So wie Glücksspieler eine Holzkugel werfen, so sollte ein Mann von mittlerer Kraft Wasser oder Sand mit der Hand nehmen und mit seiner ganzen Kraft werfen. Wo das so geworfene Wasser oder der Sand hinabfällt, das ist ein Wasserwurf (udakukkhepa). Wer außerhalb der Handreichweite (hatthapāsa) innerhalb dieses Bereichs steht, macht die [Ordens-]Handlung ungültig. Soweit sich die Versammlung ausdehnt, so weit dehnt sich auch die Grenze aus. Vom äußeren Rand der Versammlung an ist genau der Wasserwurf das Maß. Bei natürlichen Seen und Meeren gilt genau dieselbe Methode.

එත්ථ ච සචෙ නදී නාතිදීඝා හොති, පභවතො පට්ඨාය යාව මුඛද්වාරා සබ්බත්ථ සඞ්ඝො නිසීදති, උදකුක්ඛෙපසීමාකම්මං නත්ථි, සකලාපි නදී එතෙසංයෙව භික්ඛූනං පහොති. යං පන මහාසුමත්ථෙරෙන වුත්තං ‘‘යොජනං පවත්තමානායෙව නදී, තත්‍රාපි උපරි අද්ධයොජනං පහාය හෙට්ඨා අද්ධයොජනෙ කම්මං කාතුං වට්ටතී’’ති, තං මහාපදුමත්ථෙරෙනෙව පටික්ඛිත්තං. භගවතා හි ‘‘තිමණ්ඩලං පටිච්ඡාදෙත්වා යත්ථ කත්ථචි උත්තරන්තියා භික්ඛුනියා අන්තරවාසකො තෙමියතී’’ති ඉදං නදියා පමාණං වුත්තං, න යොජනං වා අද්ධයොජනං වා. තස්මා යා ඉමස්ස සුත්තස්ස වසෙන පුබ්බෙ වුත්තලක්ඛණා නදී, තස්සා පභවතො පට්ඨාය සඞ්ඝකම්මං කාතුං වට්ටතීති. සචෙ පනෙත්ථ බහූ භික්ඛූ විසුං විසුං කම්මං කරොන්ති, සබ්බෙහි අත්තනො ච අඤ්ඤෙසඤ්ච උදකුක්ඛෙපපරිච්ඡෙදස්ස අන්තරා අඤ්ඤො උදකුක්ඛෙපො සීමන්තරිකත්ථාය ඨපෙතබ්බො. තතො අධිකං වට්ටතියෙව, ඌනකං පන න වට්ටතීති වුත්තං. ජාතස්සරසමුද්දෙසුපි එසෙව නයො.

Und hierbei gilt: Wenn der Fluss nicht allzu lang ist und sich der Saṅgha überall von der Quelle an bis zur Mündung niedersetzt, gibt es keine Verrichtung einer Wasserwurf-Grenze (udakukkhepasīmā); der gesamte Fluss reicht für eben diese Mönche aus. Was jedoch vom Älteren Mahāsuma gesagt wurde: „Nur ein Fluss, der über ein Yojana weit fließt, ist ein Fluss; und selbst dort ist es, unter Auslassung des oberen halben Yojanas, zulässig, die [Ordens-]Handlung im unteren halben Yojana zu verrichten“, das wurde vom Älteren Mahāpaduma selbst zurückgewiesen. Denn vom Erhabenen wurde dieses Maß für einen Fluss genannt: „Wo auch immer eine Nonne beim Durchschreiten [des Flusses], während sie die drei Kreise bedeckt, ihr Untergewand (antaravāsaka) nass macht“; er hat weder ein Yojana noch ein halbes Yojana genannt. Daher ist es bei einem Fluss, der aufgrund dieser Lehrrede die zuvor genannten Merkmale aufweist, zulässig, die Saṅgha-Handlung von seiner Quelle an zu verrichten. Wenn nun aber hierbei viele Mönche getrennt voneinander eine [Ordens-]Handlung verrichten, muss von allen zwischen der eigenen und der anderen Wasserwurfbegrenzung ein weiterer Wasserwurf als Grenzzwischenraum (sīmantarika) freigehalten werden. Mehr als das ist durchaus zulässig, weniger jedoch ist nicht zulässig, so heißt es. Bei natürlichen Seen und Meeren gilt genau dieselbe Methode.

නදියා පන කම්මං කරිස්සාමාති ගතෙහි සචෙ නදී පරිපුණ්ණා හොති සමතිත්තිකා, උදකසාටිකං නිවාසෙත්වාපි අන්තොනදියංයෙව කම්මං කාතබ්බං. සචෙ න සක්කොන්ති, නාවායපි ඨත්වා කාතබ්බං. ගච්ඡන්තියා පන නාවාය කාතුං න වට්ටති. කස්මා? උදකුක්ඛෙපමත්තමෙව හි සීමා, තං නාවා සීඝමෙව අතික්කාමෙති. එවං සති අඤ්ඤිස්සා සීමාය ඤත්ති අඤ්ඤිස්සා අනුසාවනා හොති, තස්මා නාවං අරිත්තෙන වා ඨපෙත්වා පාසාණෙ වා ලම්බිත්වා [Pg.335] අන්තොනදියං ජාතරුක්ඛෙ වා බන්ධිත්වා කම්මං කාතබ්බං. අන්තොනදියං බද්ධඅට්ටකෙපි අන්තොනදියං ජාතරුක්ඛෙපි ඨිතෙහි කාතුං වට්ටති.

Wenn nun Mönche mit dem Gedanken „Wir wollen die [Ordens-]Handlung im Fluss verrichten“ dorthin gegangen sind und der Fluss bis zu den Ufern gefüllt ist, sollte die Handlung direkt im Fluss verrichtet werden, selbst wenn man dazu ein Wassergewand (udakasāṭika) anlegen muss. Wenn sie dies nicht vermögen, sollte sie verrichtet werden, indem sie sich auf einem Boot befinden. Auf einem fahrenden Boot jedoch ist die Verrichtung nicht zulässig. Warum? Weil die Grenze ja nur das Ausmaß eines Wasserwurfs hat und das Boot diese schnell überquert. Wenn dies so ist, würde der Antrag (ñatti) in der einen Grenze und die Verkündigung (anussāvanā) in einer anderen Grenze stattfinden. Daher sollte die Handlung verrichtet werden, indem man das Boot entweder mit einem Ruder oder einer Stange anhält, an Steinen verankert oder an einem im Fluss wachsenden Baum festbindet. Auch für diejenigen, die auf einem im Fluss errichteten Gerüst oder auf einem im Fluss wachsenden Baum stehen, ist die Verrichtung zulässig.

සචෙ පන රුක්ඛස්ස සාඛා වා තතො නික්ඛන්තපාරොහො වා බහිනදීතීරෙ විහාරසීමාය වා ගාමසීමාය වා පතිට්ඨිතො, සීමං වා සොධෙත්වා සාඛං වා ඡින්දිත්වා කම්මං කාතබ්බං. බහිනදීතීරෙ ජාතරුක්ඛස්ස අන්තොනදියං පවිට්ඨසාඛාය වා පාරොහෙ වා නාවං බන්ධිත්වා කම්මං කාතුං න වට්ටති. කරොන්තෙහි සීමා වා සොධෙතබ්බා, ඡින්දිත්වා වාස්ස බහිපතිට්ඨිතභාවො නාසෙතබ්බො. නදීතීරෙ පන ඛාණුකං කොට්ටෙත්වා තත්ථ බද්ධනාවාය න වට්ටතියෙව.

Wenn jedoch ein Ast eines Baumes oder eine daraus hervorgehende Luftwurzel auf einer Klostergrenze (vihārasīmā) oder einer Dorfgrenze (gāmasīmā) außerhalb des Flussufers ruht, sollte die Handlung verrichtet werden, nachdem man entweder die Grenze bereinigt (von anderen Personen freigemacht) oder den Ast abgeschnitten hat. Es ist nicht zulässig, die [Ordens-]Handlung zu verrichten, indem man das Boot an einem Ast oder einer Luftwurzel festbindet, die von einem außerhalb am Flussufer wachsenden Baum in den Fluss hineinragt. Die Ausführenden müssen entweder die Grenze bereinigen oder durch Abschneiden die Verbindung nach außen beseitigen. Das Festmachen des Bootes an einem am Flussufer eingeschlagenen Pfahl ist jedoch keinesfalls zulässig.

නදියං සෙතුං කරොන්ති, සචෙ අන්තොනදියංයෙව සෙතු වා සෙතුපාදා වා, සෙතුම්හි ඨිතෙහි කම්මං කාතුං වට්ටති. සචෙ පන සෙතු වා සෙතුපාදා වා බහිතීරෙ පතිට්ඨිතා, කම්මං කාතුං න වට්ටති, සීමං සොධෙත්වා කාතබ්බං. අථ සෙතුපාදා අන්තො, සෙතු පන උභින්නම්පි තීරානං උපරිආකාසෙ ඨිතො, වට්ටති. අන්තොනදියං පාසාණො වා දීපකො වා හොති, තස්ස යත්තකං පදෙසං පුබ්බෙ වුත්තප්පකාරෙ පකතිවස්සකාලෙ වස්සානස්ස චතූසු මාසෙසු උදකං ඔත්ථරති, සො නදීසඞ්ඛ්‍යමෙව ගච්ඡති. අතිවුට්ඨිකාලෙ පන ඔඝෙන ඔත්ථටොකාසො න ගහෙතබ්බො, සො හි ගාමසීමාසඞ්ඛ්‍යමෙව ගච්ඡති.

Man baut eine Brücke über den Fluss. Wenn sich die Brücke oder die Brückenpfeiler ganz innerhalb des Flusses befinden, ist es für diejenigen, die auf der Brücke stehen, zulässig, die [Ordens-]Handlung zu verrichten. Wenn jedoch die Brücke oder die Brückenpfeiler auf dem äußeren Ufer ruhen, ist die Verrichtung der Handlung nicht zulässig; sie muss nach Bereinigung der Grenze verrichtet werden. Wenn wiederum die Brückenpfeiler im Inneren stehen, die Brücke selbst sich aber über beiden Ufern oben in der Luft befindet, ist es zulässig. Wenn sich im Fluss ein Fels oder eine kleine Insel befindet, so gilt jener Teil davon, der in der zuvor beschriebenen Weise während der normalen Regenzeit in den vier Monaten des Regens vom Wasser überschwemmt wird, als zum Fluss gehörig. Ein Bereich jedoch, der zur Zeit von übermäßigem Regen durch eine Flut überschwemmt wird, ist nicht [als Fluss] zu werten; dieser zählt nämlich nur als Dorfgrenze (gāmasīmā).

නදිතො මාතිකං නීහරන්තා නදියං ආවරණං කරොන්ති, තඤ්චෙ ඔත්ථරිත්වා වා විනිබ්බිජ්ඣිත්වා වා උදකං ගච්ඡති, සබ්බත්ථ පවත්තනට්ඨානෙ කම්මං කාතුං වට්ටති. සචෙ පන ආවරණෙන වා කොට්ටකබන්ධනෙන වා සොතං පච්ඡිජ්ජති, උදකං නප්පවත්තති, අප්පවත්තනට්ඨානෙ කම්මං කාතුං න වට්ටති. ආවරණමත්ථකෙපි කාතුං න වට්ටති. සචෙ කොචි ආවරණප්පදෙසො පුබ්බෙ වුත්තපාසාණදීපකප්පදෙසො විය උදකෙන අජ්ඣොත්ථරියති, තත්ථ වට්ටති. සො හි නදීසඞ්ඛ්‍යමෙව ගච්ඡති. නදිං විනාසෙත්වා තළාකං කරොන්ති, හෙට්ඨා පාළි බද්ධා, උදකං ආගන්ත්වා තළාකං පූරෙත්වා තිට්ඨති, එත්ථ කම්මං කාතුං න වට්ටති. උපරි පවත්තනට්ඨානෙ හෙට්ඨා ච ඡඩ්ඩිතමොදකං නදිං ඔත්ථරිත්වා සන්දනට්ඨානතො පට්ඨාය වට්ටති. දෙවෙ අවස්සන්තෙ හෙමන්තගිම්හෙසු වා සුක්ඛනදියාපි වට්ටති. නදිතො නීහටමාතිකාය න වට්ටති. සචෙ [Pg.336] සා කාලන්තරෙන භිජ්ජිත්වා නදී හොති, වට්ටති. කාචි නදී කාලන්තරෙන උප්පතිත්වා ගාමනිගමසීමං ඔත්ථරිත්වා පවත්තති, නදීයෙව හොති, කම්මං කාතුං වට්ටති. සචෙ පන විහාරසීමං ඔත්ථරති, විහාරසීමාත්වෙව සඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡති.

Wenn man einen Kanal von einem Fluss ableitet, errichtet man eine Sperre (āvaraṇa) im Fluss. Wenn das Wasser diese entweder überströmt oder durchbricht und fließt, ist die Verrichtung der [Ordens-]Handlung überall an den Stellen, wo es fließt, zulässig. Wenn jedoch die Strömung durch die Sperre oder einen Erddamm unterbrochen wird und das Wasser nicht fließt, ist die Verrichtung der Handlung an den Stellen, wo es nicht fließt, nicht zulässig. Auch auf der Sperre selbst ist die Verrichtung nicht zulässig. Wenn ein Teil der Sperre, ähnlich wie der zuvor erwähnte Fels oder die kleine Insel, vom Wasser überschwemmt wird, ist es dort zulässig. Denn dieser Teil gilt als zum Fluss gehörig. Wenn man den Fluss beseitigt und einen Stausee anlegt, wobei flussabwärts ein Damm errichtet wird, und das herabkommende Wasser den Stausee füllt und darin steht, ist es hierbei nicht zulässig, die Handlung zu verrichten. Im oberen Bereich, wo das Wasser fließt, und flussabwärts, wo das abgelassene Wasser in einen Fluss mündet, ist es ab der Stelle des Fließens zulässig. Selbst bei einem ausgetrockneten Fluss im Winter oder Sommer, wenn es nicht regnet, ist es zulässig. In einem vom Fluss abgeleiteten Kanal ist es nicht zulässig. Wenn dieser jedoch im Laufe der Zeit durchbricht und zu einem Fluss wird, ist es zulässig. Wenn ein Fluss im Laufe der Zeit über die Ufer tritt und die Grenze eines Dorfes oder einer Stadt überschwemmt und dort fließt, bleibt er ein Fluss, und die Verrichtung der Handlung ist dort zulässig. Wenn er jedoch eine Klostergrenze (vihārasīmā) überschwemmt, gilt er weiterhin nur als Klostergrenze.

සමුද්දෙපි කම්මං කරොන්තෙහි යං පදෙසං උද්ධං වඩ්ඪනඋදකං වා පකතිවීචි වා වෙගෙන ආගන්ත්වා ඔත්ථරති, තත්ථ කාතුං න වට්ටති. යස්මිං පන පදෙසෙ පකතිවීචියො ඔත්ථරිත්වා සණ්ඨහන්ති, සො උදකන්තතො පට්ඨාය අන්තොසමුද්දො නාම, තත්ථ ඨිතෙහි කම්මං කාතබ්බං. සචෙ ඌමිවෙගො බාධති, නාවාය වා අට්ටකෙ වා ඨත්වා කාතබ්බං. තෙසු විනිච්ඡයො නදියං වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බො. සමුද්දෙ පිට්ඨිපාසාණො හොති, තං කදාචි ඌමියො ආගන්ත්වා ඔත්ථරන්ති, කදාචි න ඔත්ථරන්ති, තත්ථ කම්මං කාතුං න වට්ටති, සො හි ගාමසීමාසඞ්ඛ්‍යමෙව ගච්ඡති. සචෙ පන වීචීසු ආගතාසුපි අනාගතාසුපි පකතිඋදකෙනෙව ඔත්ථරියති, වට්ටති. දීපකො වා පබ්බතො වා හොති, සො චෙ දූරෙ හොති මච්ඡබන්ධානං අගමනපථෙ, අරඤ්ඤසීමාසඞ්ඛ්‍යමෙව ගච්ඡති. තෙසං ගමනපරියන්තස්ස ඔරතො පන ගාමසීමාසඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡති. තත්ථ ගාමසීමං අසොධෙත්වා කම්මං කාතුං න වට්ටති. සමුද්දො ගාමසීමං වා නිගමසීමං වා ඔත්ථරිත්වා තිට්ඨති, සමුද්දොව හොති, තත්ථ කම්මං කාතුං වට්ටති. සචෙ පන විහාරසීමං ඔත්ථරති, විහාරසීමාත්වෙව සඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡති.

Wenn Mönche im Ozean ein Rechtsgeschäft verrichten, ist es an einem Ort, der von steigendem Flutwasser oder von normalen Wellen mit Wucht erreicht und überspült wird, nicht zulässig, das Rechtsgeschäft zu verrichten. An dem Ort jedoch, an dem die normalen Wellen nach dem Überspülen zur Ruhe kommen, gilt dieser Bereich ab der Wassergrenze als das „Innere des Ozeans“ (antosamudda). Die dort stehenden Mönche müssen das Rechtsgeschäft verrichten. Falls die Gewalt der Wellen sie stört, soll das Rechtsgeschäft vollzogen werden, während sie auf einem Boot oder auf einer Plattform stehen. Die Entscheidung bezüglich dieser Boote und Plattformen ist in genau derselben Weise zu verstehen, wie sie für Flüsse dargelegt wurde. Wenn sich im Ozean eine Felsplatte befindet, die manchmal von den Wellen überspült wird und manchmal nicht, so ist es nicht zulässig, dort ein Rechtsgeschäft zu verrichten; denn diese Felsplatte fällt unter die Klassifizierung einer Dorfgrenze (gāmasīmā). Wenn sie jedoch, ob nun Wellen kommen oder nicht, stets vom normalen Wasser bedeckt ist, ist es zulässig. Gibt es eine kleine Insel oder einen Berg, und liegt dieser weit entfernt außerhalb des Weges, den Fischer erreichen können, so fällt er unter die Klassifizierung einer Waldgrenze (araññasīmā). Diesseits der Reichweite ihrer Reisen jedoch fällt er unter die Klassifizierung einer Dorfgrenze. Dort ist es nicht zulässig, ein Rechtsgeschäft zu verrichten, ohne zuvor die Dorfgrenze gereinigt zu haben. Wenn der Ozean eine Dorfgrenze oder eine Marktstadtgrenze (nigamasīmā) überspült und dort verbleibt, gilt dieser Bereich als Ozean selbst, und es ist zulässig, dort ein Rechtsgeschäft zu verrichten. Wenn er jedoch eine Klostergrenze (vihārasīmā) überspült, wird er weiterhin ausschließlich als Klostergrenze klassifiziert.

ජාතස්සරෙ කම්මං කරොන්තෙහිපි යත්ථ පුබ්බෙ වුත්තප්පකාරෙ වස්සකාලෙ වස්සෙ පච්ඡින්නමත්තෙ පිවිතුං වා හත්ථපාදෙ වා ධොවිතුං උදකං න හොති, සුක්ඛති, අයං න ජාතස්සරො, ගාමඛෙත්තසඞ්ඛ්‍යමෙව ගච්ඡති, තත්ථ කම්මං න කාතබ්බං. යත්ථ පන වුත්තප්පකාරෙ වස්සකාලෙ උදකං සන්තිට්ඨති, අයමෙව ජාතස්සරො. තස්ස යත්තකෙ පදෙසෙ වස්සානං චාතුමාසෙ උදකං තිට්ඨති, තත්ථ කම්මං කාතුං වට්ටති. සචෙ ගම්භීරං උදකං, අට්ටකං බන්ධිත්වා තත්ථ ඨිතෙහිපි ජාතස්සරස්ස අන්තො ජාතරුක්ඛම්හි බද්ධඅට්ටකෙපි කාතුං වට්ටති. පිට්ඨිපාසාණදීපකෙසු පනෙත්ථ නදියං වුත්තසදිසොව විනිච්ඡයො. සමවස්සදෙවකාලෙ පහොනකජාතස්සරො පන සචෙපි දුබ්බුට්ඨිකාලෙ වා ගිම්හහෙමන්තෙසු වා සුක්ඛති, නිරුදකො හොති, තත්ථ සඞ්ඝකම්මං කාතුං වට්ටති. යං අන්ධකට්ඨකථායං වුත්තං ‘‘සබ්බො ජාතස්සරො සුක්ඛො අනොදකො[Pg.337], ගාමඛෙත්තංයෙව භජතී’’ති, තං න ගහෙතබ්බං. සචෙ පනෙත්ථ උදකත්ථාය ආවාටං වා පොක්ඛරණීආදීනි වා ඛණන්ති, තං ඨානං අජාතස්සරො හොති, ගාමසීමාසඞ්ඛ්‍යං ගච්ඡති. ලාබුතිපුසකාදිවප්පෙ කතෙපි එසෙව නයො.

Auch für diejenigen, die ein Rechtsgeschäft in einem natürlichen See (jātassara) verrichten, gilt: Wenn an einem Ort in der zuvor beschriebenen Regenzeit, sobald der Regen aufhört, kein Wasser zum Trinken oder zum Waschen von Händen und Füßen vorhanden ist und er austrocknet, so ist dies kein natürlicher See. Er wird lediglich als ein Dorf-Feld (gāmakhetta) eingestuft, und dort darf kein Rechtsgeschäft verrichtet werden. Wo jedoch in der beschriebenen Regenzeit das Wasser dauerhaft stehen bleibt, das allein ist ein natürlicher See. In dem Bereich desselben, in dem das Wasser während der vier Monate der Regenzeit steht, ist es zulässig, das Rechtsgeschäft zu verrichten. Wenn das Wasser tief ist, ist es zulässig, das Rechtsgeschäft zu vollziehen, selbst wenn man auf einer errichteten Plattform steht oder auf einer Plattform, die auf einem im Inneren des Sees wachsenden Baum befestigt ist. Die Entscheidung bezüglich Felsplatten und kleiner Inseln ist hierbei genau dieselbe wie bei einem Fluss. Wenn jedoch ein See, der in Zeiten normalen Regens als natürlicher See ausreicht, während einer Dürre oder im Sommer und Winter austrocknet und wasserlos wird, so ist es dennoch zulässig, dort ein Sanghakamma zu verrichten. Was im Andhaka-Kommentar gesagt wurde: „Jeder ausgetrocknete und wasserlose natürliche See geht in die Klassifizierung eines Dorf-Feldes über“, das sollte nicht akzeptiert werden. Wenn man jedoch dort um des Wassers willen eine Grube, einen Teich oder Ähnliches gräbt, wird dieser Ort zu einem künstlichen Gewässer (ajātassara) und fällt unter die Klassifizierung einer Dorfgrenze. Das Gleiche gilt, wenn dort Flaschenkürbisse, Gurken oder Ähnliches angepflanzt werden.

සචෙ පන තං පූරෙත්වා ථලං වා කරොන්ති, එකස්මිං දිසාභාගෙ පාළිං බන්ධිත්වා සබ්බමෙව තං මහාතළාකං වා කරොන්ති, සබ්බොපි අජාතස්සරො හොති, ගාමසීමාසඞ්ඛ්‍යමෙව ගච්ඡති. ලොණීපි ජාතස්සරසඞ්ඛ්‍යමෙව ගච්ඡති. වස්සිකෙ චත්තාරො මාසෙ උදකට්ඨානොකාසෙ කම්මං කාතුං වට්ටතීති.

Wenn sie ihn jedoch auffüllen und zu trockenem Land machen oder an einer Seite einen Damm errichten und das Ganze in einen großen Stausee (mahātaḷāka) verwandeln, dann hört all dies auf, ein natürlicher See zu sein, und fällt unter die Klassifizierung einer Dorfgrenze. Auch ein Salzsumpf (loṇī) fällt unter die Klassifizierung eines natürlichen Sees. Es ist zulässig, das Rechtsgeschäft während der vier Monate der Regenzeit an der Stelle zu verrichten, an der das Wasser steht.

148. සීමාය සීමං සම්භින්දන්තීති අත්තනො සීමාය පරෙසං බද්ධසීමං සම්භින්දන්ති. සචෙ හි පොරාණකස්ස විහාරස්ස පුරත්ථිමාය දිසාය අම්බො චෙව ජම්බූ චාති ද්වෙ රුක්ඛා අඤ්ඤමඤ්ඤං සංසට්ඨවිටපා හොන්ති, තෙසු අම්බස්ස පච්ඡිමදිසාභාගෙ ජම්බූ. විහාරසීමා ච ජම්බුං අන්තො කත්වා අම්බං කිත්තෙත්වා බද්ධා හොති, අථ පච්ඡා තස්ස විහාරස්ස පුරත්ථිමාය දිසාය විහාරං කත්වා සීමං බන්ධන්තා තං අම්බං අන්තො කත්වා ජම්බුං කිත්තෙත්වා බන්ධන්ති, සීමාය සීමා සම්භින්නා හොති. එවං ඡබ්බග්ගියා අකංසු, තෙනාහ – ‘‘සීමාය සීමං සම්භින්දන්තී’’ති.

148. „Sie vermischen eine Grenze mit einer Grenze“ bedeutet, dass sie mit ihrer eigenen Grenze die bereits festgelegte Grenze anderer vermischen. Wenn nämlich im Osten eines alten Klosters zwei Bäume stehen – ein Mangobaum und ein Jambubaum –, deren Äste miteinander verflochten sind, und von diesen der Jambubaum westlich des Mangobaums steht, und die Grenze des Klosters so festgelegt wurde, dass sie den Jambubaum einschließt, und wenn danach diejenigen, die im Osten dieses Klosters ein neues Kloster errichten und dessen Grenze festlegen, diesen Mangobaum einschließen und den Jambubaum verkünden (jambuṃ kittetvā) und so die Grenze festlegen, dann wird eine Grenze mit einer Grenze vermischt. So handelten die Mönche der Sechser-Gruppe (chabbaggiyā); darum heißt es: „Sie vermischen eine Grenze mit einer Grenze“.

සීමාය සීමං අජ්ඣොත්ථරන්තීති අත්තනො සීමාය පරෙසං බද්ධසීමං අජ්ඣොත්ථරන්ති;

„Sie überlagern eine Grenze mit einer Grenze“ bedeutet, dass sie mit ihrer eigenen Grenze die festgelegte Grenze anderer überdecken.

පරෙසං බද්ධසීමං සකලං වා තස්සා පදෙසං වා අන්තො කත්වා අත්තනො සීමං බන්ධන්ති. සීමන්තරිකං ඨපෙත්වා සීමං සම්මන්නිතුන්ති එත්ථ සචෙ පඨමතරං කතස්ස විහාරස්ස සීමා අසම්මතා හොති, සීමාය උපචාරො ඨපෙතබ්බො. සචෙ සම්මතා හොති, පච්ඡිමකොටියා හත්ථමත්තා සීමන්තරිකා ඨපෙතබ්බා. කුරුන්දියං විදත්ථිමත්තම්පි, මහාපච්චරියං චතුරඞ්ගුලමත්තම්පි වට්ටතීති වුත්තං. එකරුක්ඛොපි ච ද්වින්නං සීමානං නිමිත්තං හොති, සො පන වඩ්ඪන්තො සීමාසඞ්කරං කරොති, තස්මා න කාතබ්බො.

Sie legen ihre eigene Grenze fest, indem sie die festgelegte Grenze anderer entweder ganz oder teilweise darin einschließen. Was das Festlegen einer Grenze unter Freilassung eines Zwischenraums (sīmantarikā) betrifft, so ist die Entscheidung wie folgt zu verstehen: Wenn die Grenze des zuerst errichteten Klosters noch nicht förmlich bestimmt (asammatā) ist, muss die Umgebung (upacāra) der Grenze freigelassen werden. Wenn sie bereits bestimmt ist, muss als äußerste Grenze ein Zwischenraum von mindestens einer Elle (hatthamatta) freigelassen werden. Im Kurundī-Kommentar wird gesagt, dass auch eine Spanne (vidatthimatta) ausreicht; im Mahāpaccarī-Kommentar heißt es, dass sogar eine Breite von vier Fingern (caturaṅgulamatta) ausreicht. Auch ein einzelner Baum kann als Grenzzeichen (nimitta) für zwei Grenzen dienen; da er jedoch beim Wachsen eine Vermischung der Grenzen (sīmāsaṅkara) verursacht, sollte er nicht als Grenzzeichen für beide bestimmt werden.

උපොසථභෙදාදිකථා

Darlegung über die verschiedenen Arten des Uposatha und weiteres

149. චාතුද්දසිකො ච පන්නරසිකො චාති එත්ථ චාතුද්දසිකස්ස පුබ්බකිච්චෙ ‘‘අජ්ජුපොසථො චාතුද්දසො’’ති වත්තබ්බං.

149. Bezüglich „der am vierzehnten und der am fünfzehnten Tag stattfindende“ gilt: Hierbei ist bei den vorbereitenden Pflichten (pubbakicca) für den Uposatha-Tag am vierzehnten Tag zu sprechen: „Heute ist der vierzehnte Uposatha-Tag“ (ajjuposatho cātuddaso).

අධම්මෙන වග්ගන්තිආදීසු [Pg.338] සචෙ එකස්මිං විහාරෙ චතූසු භික්ඛූසු වසන්තෙසු එකස්ස ඡන්දපාරිසුද්ධිං ආහරිත්වා තයො පාරිසුද්ධිඋපොසථං කරොන්ති, තීසු වා වසන්තෙසු එකස්ස ඡන්දපාරිසුද්ධිං ආහරිත්වා ද්වෙ පාතිමොක්ඛං උද්දිසන්ති, අධම්මෙන වග්ගං උපොසථකම්මං හොති. සචෙ පන චත්තාරොපි සන්නිපතිත්වා පාරිසුද්ධිඋපොසථං කරොන්ති, තයො වා ද්වෙ වා පාතිමොක්ඛං උද්දිසන්ති, අධම්මෙන සමග්ගං නාම හොති. සචෙ චතූසු ජනෙසු එකස්ස පාරිසුද්ධිං ආහරිත්වා තයො පාතිමොක්ඛං උද්දිසන්ති, තීසු වා ජනෙසු එකස්ස පාරිසුද්ධිං ආහරිත්වා ද්වෙ පාරිසුද්ධිඋපොසථං කරොන්ති, ධම්මෙන වග්ගං නාම හොති. සචෙ පන චත්තාරො එකත්ථ වසන්තා සබ්බෙව සන්නිපතිත්වා පාතිමොක්ඛං උද්දිසන්ති, තයො පාරිසුද්ධිඋපොසථං කරොන්ති, ද්වෙ අඤ්ඤමඤ්ඤං පාරිසුද්ධිඋපොසථං කරොන්ති, ධම්මෙන සමග්ගං නාම හොතීති.

In den Abschnitten, die mit „unrechtmäßig und unvollzählig“ (adhammena vagga) beginnen, ist die Entscheidung wie folgt zu verstehen: Wenn in einem Kloster vier Mönche leben und drei von ihnen das Pārisuddhi-Uposatha vollziehen, nachdem sie das Einverständnis und die Reinheit (chandapārisuddhi) des einen überbracht haben, oder wenn von drei dort lebenden Mönchen zwei das Pātimokkha rezitieren, nachdem sie das Einverständnis und die Reinheit des einen überbracht haben, so ist dies ein unrechtmäßiges und unvollzähliges (adhammena vagga) Uposatha-Geschäft. Wenn sich jedoch alle vier versammeln und das Pārisuddhi-Uposatha vollziehen, oder wenn drei oder zwei das Pātimokkha rezitieren, so gilt dies als unrechtmäßig, aber vollzählig (adhammena samagga). Wenn unter vier Personen drei das Pātimokkha rezitieren, nachdem sie die Reinheit des einen überbracht haben, oder wenn unter drei Personen zwei das Pārisuddhi-Uposatha vollziehen, nachdem sie die Reinheit des einen überbracht haben, so gilt dies als rechtmäßig, aber unvollzählig (dhammena vagga). Wenn sich jedoch alle vier, die am selben Ort leben, versammeln und das Pātimokkha rezitieren, oder wenn drei, die am selben Ort leben, das Pārisuddhi-Uposatha vollziehen, oder wenn zwei das Pārisuddhi-Uposatha untereinander vollziehen, so gilt dies als rechtmäßig und vollzählig (dhammena samagga).

පාතිමොක්ඛුද්දෙසකථා

Darlegung über die Rezitation des Pātimokkha

150. නිදානං උද්දිසිත්වා අවසෙසං සුතෙන සාවෙතබ්බන්ති ‘‘සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො…පෙ… ආවිකතා හිස්ස ඵාසු හොතී’’ති ඉමං නිදානං උද්දිසිත්වා ‘‘උද්දිට්ඨං ඛො ආයස්මන්තො නිදානං, තත්ථායස්මන්තෙ පුච්ඡාමි – කච්චිත්ථ පරිසුද්ධා, දුතියම්පි පුච්ඡාමි…පෙ… එවමෙතං ධාරයාමීති. සුතා ඛො පනායස්මන්තෙහි චත්තාරො පාරාජිකා ධම්මා…පෙ… අවිවදමානෙහි සික්ඛිතබ්බ’’න්ති එවං අවසෙසං සුතෙන සාවෙතබ්බං. එතෙන නයෙන සෙසාපි චත්තාරො පාතිමොක්ඛුද්දෙසා වෙදිතබ්බා.

150. "Nachdem das Nidāna rezitiert worden ist, soll der Rest durch das Hörenlassen bekannt gemacht werden": Nachdem diese Einleitung (Nidāna) rezitiert worden ist mit den Worten „Es höre mich, Ehrwürdige, der Saṅgha ... usw. ... denn dem, der es offenbart, ist es wohl“, soll der Rest durch das Hörenlassen so bekannt gemacht werden: „Rezitiert, ihr Ehrwürdigen, ist das Nidāna; darin frage ich die Ehrwürdigen: Seid ihr darin rein? Ein zweites Mal frage ich ... usw. ... so halte ich dies fest. Gehört wurden von den Ehrwürdigen die vier Pārājika-Regeln ... usw. ... dies muss ohne Streit gelernt werden.“ Auf diese Weise sind auch die übrigen vier Pātimokkha-Rezitationen (Pātimokkhuddesa) zu verstehen.

සවරභයන්ති අටවිමනුස්සභයං. රාජන්තරායොතිආදීසු සචෙ භික්ඛූසු ‘‘උපොසථං කරිස්සාමා’’ති නිසින්නෙසු රාජා ආගච්ඡති, අයං රාජන්තරායො. චොරා ආගච්ඡන්ති, අයං චොරන්තරායො. දවදාහො වා ආගච්ඡති, ආවාසෙ වා අග්ගි උට්ඨහති, අයං අග්ගන්තරායො. මෙඝො වා උට්ඨෙති, ඔඝො වා ආගච්ඡති, අයං උදකන්තරායො. බහූ මනුස්සා ආගච්ඡන්ති, අයං මනුස්සන්තරායො. භික්ඛුං යක්ඛො ගණ්හාති, අයං අමනුස්සන්තරායො. බ්‍යග්ඝාදයො චණ්ඩමිගා ආගච්ඡන්ති, අයං වාළන්තරායො. භික්ඛුං සප්පාදයො ඩංසන්ති, අයං සරීසපන්තරායො. භික්ඛු ගිලානො වා හොති, කාලං වා කරොති, වෙරිනො වා තං මාරෙතුකාමා ගණ්හන්ති, අයං [Pg.339] ජීවිතන්තරායො. මනුස්සා එකං වා බහූ වා භික්ඛූ බ්‍රහ්මචරියා චාවෙතුකාමා ගණ්හන්ති, අයං බ්‍රහ්මචරියන්තරායො. එවරූපෙසු අන්තරායෙසු සංඛිත්තෙන පාතිමොක්ඛො උද්දිසිතබ්බො, පඨමො වා උද්දෙසො උද්දිසිතබ්බො, ආදිම්හි ද්වෙ තයො චත්තාරො වා. එත්ථ ච දුතියාදීසු උද්දෙසෙසු යස්මිං අපරියොසිතෙ අන්තරායො හොති, සොපි සුතෙනෙව සාවෙතබ්බො.

Die Gefahr durch Wilden (savarabhaya) bedeutet die Gefahr durch Menschen in der Wildnis. Unter „Gefahr durch den König“ (rājantarāya) usw.: Wenn der König kommt, während die Bhikkhus dasitzen und denken: „Wir wollen das Uposatha durchführen“, ist dies eine Gefahr durch den König. Wenn Räuber kommen, ist dies eine Gefahr durch Räuber (corantarāya). Wenn ein Waldbrand aufkommt oder im Kloster ein Feuer ausbricht, ist dies eine Gefahr durch Feuer (aggantarāya). Wenn eine Regenwolke aufzieht oder eine Flut kommt, ist dies eine Gefahr durch Wasser (udakantarāya). Wenn viele Menschen kommen, ist dies eine Gefahr durch Menschen (manussantarāya). Wenn ein Geist (Yakkha) einen Bhikkhu ergreift, ist dies eine Gefahr durch Nicht-Menschen (amanussantarāya). Wenn Tiger und andere wilde Tiere kommen, ist dies eine Gefahr durch Raubtiere (vāḷantarāya). Wenn Schlangen und andere kriechende Tiere einen Bhikkhu beißen, ist dies eine Gefahr durch Kriechtiere (sarīsapantarāya). Wenn ein Bhikkhu krank wird oder stirbt oder wenn Feinde, die ihn töten wollen, ihn gefangen nehmen, ist dies eine Gefahr für das Leben (jīvitantarāya). Wenn Menschen einen oder mehrere Bhikkhus gefangen nehmen, weil sie sie vom heiligen Leben (Brahmacariya) abbringen wollen, ist dies eine Gefahr für das heilige Leben (brahmacariyantarāya). Bei derartigen Gefahren soll das Pātimokkha in verkürzter Form rezitiert werden; oder es soll die erste Rezitation vorgetragen werden, oder am Anfang zwei, drei oder vier. Und wenn bei diesen Rezitationen ab der zweiten usw. eine Gefahr auftritt, bevor sie vollendet ist, soll auch diese durch bloßes Hörenlassen bekannt gemacht werden.

අනජ්ඣිට්ඨාති අනාණත්තා අයාචිතා වා. අජ්ඣෙසනා චෙත්ථ සඞ්ඝෙන සම්මතධම්මජ්ඣෙසකායත්තා වා සඞ්ඝත්ථෙරායත්තා වා, තස්මිං ධම්මජ්ඣෙසකෙ අසති සඞ්ඝත්ථෙරං ආපුච්ඡිත්වා වා තෙන යාචිතො වා භාසිතුං ලභති. සඞ්ඝත්ථෙරෙනාපි සචෙ විහාරෙ බහූ ධම්මකථිකා හොන්ති, වාරපටිපාටියා වත්තබ්බා – ‘‘ත්වං ධම්මං භණ, ධම්මං කථෙහි, ධම්මදානං දෙහී’’ති වා වුත්තෙන තීහිපි විධීහි ධම්මො භාසිතබ්බො. ‘‘ඔසාරෙහී’’ති වුත්තො පන ඔසාරෙතුමෙව ලභති, ‘‘කථෙහී’’ති වුත්තො කථෙතුමෙව, ‘‘සරභඤ්ඤං භණාහී’’ති වුත්තො සරභඤ්ඤමෙව. සඞ්ඝත්ථෙරොපි ච උච්චතරෙ ආසනෙ නිසින්නො යාචිතුං න ලභති. සචෙ උපජ්ඣායො චෙව සද්ධිවිහාරිකො ච හොන්ති, උපජ්ඣායො ච නං උච්චාසනෙ නිසින්නො ‘‘භණාහී’’ති වදති, සජ්ඣායං අධිට්ඨහිත්වා භණිතබ්බං. සචෙ පනෙත්ථ දහරා භික්ඛූ හොන්ති, තෙසං ‘‘භණාමී’’ති භණිතබ්බං.

„Nicht aufgefordert“ (anajjhiṭṭha) bedeutet nicht angewiesen oder nicht gebeten. Die Aufforderung (ajjhesanā) liegt hierbei entweder in der Verantwortung des vom Saṅgha bestimmten Dhamma-Einladers oder in der des Saṅgha-Ältesten (Saṅghatthera). Wenn dieser Dhamma-Einlader nicht anwesend ist, darf man sprechen, nachdem man den Saṅgha-Ältesten gefragt hat oder von ihm darum gebeten wurde. Auch der Saṅgha-Älteste soll, wenn viele Dhamma-Sprecher im Kloster sind, der Reihe nach sagen: „Trage du die Lehre vor!“, „Erkläre die Lehre!“ oder „Gib die Gabe der Lehre!“. Wer so angesprochen wird, soll die Lehre nach diesen drei Methoden darlegen. Wenn er mit den Worten „Trage die Pali-Texte vor“ (osārehi) aufgefordert wird, darf er nur vortragen; wenn er mit den Worten „Erkläre“ (kathehi) aufgefordert wird, darf er nur erklären; wenn er mit den Worten „Rezitiere im Sarabhañña-Stil“ aufgefordert wird, darf er nur im Sarabhañña-Stil rezitieren. Auch der Saṅgha-Älteste darf nicht auf einem höheren Sitz sitzend darum bitten. Wenn es ein Lehrer (Upajjhāya) und sein Schüler (Saddhivihārika) sind und der Upajjhāya, auf einem höheren Sitz sitzend, zu ihm sagt: „Sprich!“, soll er die Rezitation feierlich beschließen (sajjhāyaṃ adhiṭṭhahitvā) und vortragen. Wenn sich dort junge Bhikkhus befinden, soll er mit dem Gedanken vortragen: „Ich trage für diese vor.“

සචෙ විහාරෙ සඞ්ඝත්ථෙරො අත්තනොයෙව නිස්සිතකෙ භණාපෙති, අඤ්ඤෙ මධුරභාණකෙපි නාජ්ඣෙසති, සො අඤ්ඤෙහි වත්තබ්බො – ‘‘භන්තෙ අසුකං නාම භණාපෙමා’’ති. සචෙ ‘‘භණාපෙථා’’ති වා වදති, තුණ්හී වා හොති, භණාපෙතුං වට්ටති. සචෙ පන පටිබාහති, න භණාපෙතබ්බං. යදි අනාගතෙයෙව සඞ්ඝත්ථෙරෙ ධම්මසවනං ආරද්ධං, පුන ආගතෙ ඨපෙත්වා ආපුච්ඡනකිච්චං නත්ථි. ඔසාරෙත්වා පන කථෙන්තෙන ආපුච්ඡිත්වා වා අට්ඨපෙත්වායෙව වා කථෙතබ්බං, කථෙන්තස්ස පුන ආගතෙපි එසෙව නයො.

Wenn im Kloster der Saṅgha-Älteste nur seine eigenen Schüler sprechen lässt und andere, selbst wenn sie wohlklingende Sprecher sind, nicht auffordert, so sollte er von anderen angesprochen werden: „Ehrwürdiger Herr, lasst uns den Soundso sprechen lassen.“ Wenn er sagt „Lasst ihn sprechen“ oder schweigt, ist es angemessen, ihn sprechen zu lassen. Wenn er es jedoch verbietet, darf man ihn nicht sprechen lassen. Wenn das Hören der Lehre (Dhammasavana) bereits begonnen hat, noch bevor der Saṅgha-Älteste eingetroffen ist, entfällt die Pflicht des Innehaltens und Fragens, wenn er später eintrifft. Wer jedoch nach dem Vortragen der Texte erklären will, soll dies entweder nach dem Fragen oder ohne Innehalten tun; und wenn er bereits erklärt und der Saṅgha-Älteste eintrifft, gilt dieselbe Methode.

උපනිසින්නකථායපි සඞ්ඝත්ථෙරොව සාමී, තස්මා තෙන සයං වා කථෙතබ්බං, අඤ්ඤො වා භික්ඛු ‘‘කථෙහී’’ති වත්තබ්බො, නො ච ඛො උච්චතරෙ ආසනෙ නිසින්නෙන. මනුස්සානං පන ‘‘භණාහී’’ති වත්තුං වට්ටති. මනුස්සා අත්තනො ජානනකභික්ඛුං ආපුච්ඡන්ති, තෙන ථෙරං ආපුච්ඡිත්වා කථෙතබ්බං. සචෙ සඞ්ඝත්ථෙරො ‘‘භන්තෙ ඉමෙ පඤ්හං පුච්ඡන්තී’’ති පුට්ඨො ‘‘කථෙහී’’ති [Pg.340] වා භණති, තුණ්හී වා හොති, කථෙතුං වට්ටති. අන්තරඝරෙ අනුමොදනාදීසුපි එසෙව නයො. සචෙ සඞ්ඝත්ථෙරො විහාරෙ වා අන්තරඝරෙ වා ‘‘මං අනාපුච්ඡිත්වාපි කථෙය්‍යාසී’’ති අනුජානාති, ලද්ධකප්පියං හොති, සබ්බත්ථ වත්තුං වට්ටති.

Auch bei der Unterweisung der Nahesitzenden (upanisinnakathā) ist der Saṅgha-Älteste der Herr. Daher soll er entweder selbst sprechen oder zu einem anderen Bhikkhu sagen: „Sprich!“, jedoch nicht, während er auf einem höheren Sitz sitzt. Zu Laien jedoch ist es angemessen zu sagen: „Trage vor!“ Die Laien fragen einen ihnen bekannten Bhikkhu; dieser muss den Thera um Erlaubnis fragen und dann sprechen. Wenn der Saṅgha-Älteste, gefragt mit den Worten: „Ehrwürdiger Herr, diese fragen eine Frage“, entweder sagt „Erkläre!“ oder schweigt, ist das Erklären angemessen. Auch bei der Segenssprechung (Anumodanā) usw. im Hause gilt dieselbe Methode. Wenn der Saṅgha-Älteste im Kloster oder im Hause erlaubt: „Du darfst auch sprechen, ohne mich zu fragen“, ist dies eine erhaltene Erlaubnis (laddhakappiya) und es ist überall angemessen zu sprechen.

සජ්ඣායං කරොන්තෙනාපි ථෙරො ආපුච්ඡිතබ්බොයෙව. එකං ආපුච්ඡිත්වා සජ්ඣායන්තස්ස අපරො ආගච්ඡති, පුන ආපුච්ඡනකිච්චං නත්ථි. සචෙ විස්සමිස්සාමීති ඨපිතස්ස ආගච්ඡති, පුන ආරභන්තෙනාපි ආපුච්ඡිතබ්බං. සඞ්ඝත්ථෙරෙ අනාගතෙයෙව ආරද්ධං සජ්ඣායන්තස්සාපි එසෙව නයො. එකෙන සඞ්ඝත්ථෙරෙන ‘‘මං අනාපුච්ඡාපි යථාසුඛං සජ්ඣායාහී’’ති අනුඤ්ඤාතෙ යථාසුඛං සජ්ඣායිතුං වට්ටති. අඤ්ඤස්මිං පන ආගතෙ තං ආපුච්ඡිත්වාව සජ්ඣායිතබ්බං.

Auch wer seine Texte rezitiert (sajjhāya), muss den Thera fragen. Wenn jemand nach dem Fragen eines Theras rezitiert und ein anderer eintrifft, ist erneutes Fragen nicht nötig. Wenn er jedoch mit dem Gedanken „Ich werde mich ausruhen“ innehält und ein Thera eintrifft, muss er bei der Wiederaufnahme erneut fragen. Auch für jemanden, der mit dem Rezitieren beginnt, bevor der Saṅgha-Älteste eingetroffen ist, gilt dieselbe Methode. Wenn ein Saṅgha-Ältester erlaubt hat: „Rezitiere nach Belieben, ohne mich zu fragen“, ist das Rezitieren nach Belieben angemessen. Wenn jedoch ein anderer eintrifft, muss man diesen erst fragen und darf dann rezitieren.

151. අත්තනා වා අත්තානං සම්මන්නිතබ්බංති අත්තනා වා අත්තා සම්මන්නිතබ්බො; පුච්ඡන්තෙන පන පරිසං ඔලොකෙත්වා සචෙ අත්තනො උපද්දවො නත්ථි, විනයො පුච්ඡිතබ්බො.

151. „Oder man soll sich selbst bestimmen“ bedeutet: Man kann sich selbst bestimmen. Wer jedoch fragt, soll die Versammlung mustern, und wenn für ihn selbst keine Gefahr besteht, darf er über die Disziplin (Vinaya) fragen.

153. කතෙපි ඔකාසෙ පුග්ගලං තුලයිත්වාති ‘‘අත්ථි නු ඛො මෙ ඉතො උපද්දවො, නත්ථී’’ති එවං උපපරික්ඛිත්වා. පුරම්හාකන්ති පඨමං අම්හාකං. පටිකච්චෙවාති පඨමතරමෙව. පුග්ගලං තුලයිත්වා ඔකාසං කාතුන්ති ‘‘භූතමෙව නු ඛො ආපත්තිං වදති, අභූත’’න්ති එවං උපපරික්ඛිත්වා ඔකාසං කාතුං අනුජානාමීති අත්ථො.

153. „Auch wenn Gelegenheit gegeben ist, soll man die Person abwägen“ bedeutet: „Gibt es wohl für mich eine Gefahr durch diesen [Menschen] oder nicht?“ – nachdem man dies so untersucht hat. „Zuerst uns“ (puramhākaṃ) bedeutet: zuerst uns. „Im Voraus“ (paṭikacceva) bedeutet: ganz zuerst. „Nachdem man die Person abgewogen hat, soll man Gelegenheit geben“ bedeutet: „Trägt er wohl ein tatsächliches Vergehen vor oder ein unwahres?“ – nachdem man dies so untersucht hat, gestatte ich, Gelegenheit zu geben; dies ist die Bedeutung.

අධම්මකම්මපටික්කොසනාදිකථා

Abhandlung über das Zurückweisen von unrechtmäßigen Saṅgha-Handlungen und Ähnlichem

154. අධම්මකම්මං වුත්තනයමෙව. පටික්කොසිතුන්ති වාරෙතුං. දිට්ඨිම්පි ආවිකාතුන්ති ‘‘අධම්මකම්මං ඉදං න මෙ ඛමතී’’ති එවං අඤ්ඤස්ස සන්තිකෙ අත්තනො දිට්ඨිං පකාසෙතුං. චතූහි පඤ්චහීතිආදි තෙසං අනුපද්දවත්ථාය වුත්තං. සඤ්චිච්ච න සාවෙන්තීති යථා න සුණන්ති එවං භණිස්සාමාති සඤ්චිච්ච සණිකං උද්දිසන්ති.

154. „Unrechtmäßige Saṅgha-Handlung“ (adhammakamma) ist auf die bereits erklärte Weise zu verstehen. „Zurückzuweisen“ (paṭikkosituṃ) bedeutet: abzuwenden. „Auch die eigene Ansicht offenbaren“ (diṭṭhimpi āvikātuṃ) bedeutet: im Beisein eines anderen seine eigene Ansicht darzulegen mit den Worten: „Diese unrechtmäßige Saṅgha-Handlung gefällt mir nicht.“ „Mit vieren oder fünfen“ usw. ist zum Schutz vor Gefahr für sie gesagt worden. „Sie lassen es absichtlich nicht hören“ bedeutet: Sie rezitieren absichtlich leise mit dem Gedanken: „Wir werden so rezitieren, dass sie es nicht hören.“

155. ථෙරාධිකන්ති ථෙරාධීනං; ථෙරායත්තං භවිතුන්ති අත්ථො. ‘‘ථෙරාධෙය්‍ය’’න්තිපි පාඨො, තස්මා ථෙරෙන සයං වා උද්දිසිතබ්බං, අඤ්ඤො වා අජ්ඣෙසිතබ්බො. අජ්ඣෙසනවිධානඤ්චෙත්ථ ධම්මජ්ඣෙසනෙ වුත්තනයමෙව. සො න [Pg.341] ජානාති උපොසථං වාතිආදීසු චාතුද්දසිකපන්නරසිකභෙදෙන දුවිධං, සඞ්ඝඋපොසථාදිභෙදෙන නවවිධඤ්ච උපොසථං න ජානාති, චතුබ්බිධං උපොසථකම්මං න ජානාති, දුවිධං පාතිමොක්ඛං න ජානාති, නවවිධං පාතිමොක්ඛුද්දෙසං න ජානාති. යො තත්ථ භික්ඛු බ්‍යත්තො පටිබලොති එත්ථ කිඤ්චාපි දහරස්සාපි බ්‍යත්තස්ස පාතිමොක්ඛො අනුඤ්ඤාතො. අථ ඛො එත්ථ අයමධිප්පායො. සචෙ ථෙරස්ස පඤ්ච වා චත්තාරො වා තයො වා පාතිමොක්ඛුද්දෙසා නාගච්ඡන්ති; ද්වෙ පන අඛණ්ඩා සුවිසදා වාචුග්ගතා හොන්ති, ථෙරායත්තොව පාතිමොක්ඛා. සචෙ පන එත්තකම්පි විසදං කාතුං න සක්කොති, බ්‍යත්තස්ස භික්ඛුනො ආයත්තො හොති.

155. „Therādhikaṃ“ bedeutet „unter der Leitung des Thera stehend“, also „im Bereich des Thera liegend“ (therāyattaṃ). Es gibt auch die Lesart „therādheyyaṃ“. Daher soll entweder der Thera selbst rezitieren oder ein anderer dazu aufgefordert werden. Die Methode der Aufforderung ist hierbei dieselbe, wie sie für die Aufforderung zur Lehrrede (dhammajjhesana) dargelegt wurde. In den Passagen wie „Er kennt das Uposatha nicht“ ist zu verstehen: Er kennt weder das zweifache Uposatha – unterschieden nach dem vierzehnten und weisungsgemäßen fünfzehnten Tag – noch das neunfache Uposatha, unterschieden nach Saṅgha-Uposatha usw. Er kennt nicht die vierfache Uposatha-Handlung. Er kennt nicht das zweifache Pātimokkha. Er kennt nicht die neunfache Pātimokkha-Rezitation. Bei den Worten „Wer auch immer dort ein erfahrener und fähiger Mönch ist“ gilt Folgendes: Obwohl die Rezitation des Pātimokkha auch einem jungen, aber erfahrenen Mönch gestattet ist, ist hierbei doch dies die Absicht: Wenn dem Thera die fünf, vier oder drei Abschnitte der Pātimokkha-Rezitation nicht einfallen, aber zwei Abschnitte unversehrt, vollkommen klar und auswendig gelernt sind, verbleibt das Pātimokkha in der Zuständigkeit des Thera. Wenn er jedoch nicht einmal diesen Teil klar vortragen kann, geht die Zuständigkeit auf den erfahrenen Mönch über.

සාමන්තා ආවාසාති සාමන්තං ආවාසං. සජ්ජුකන්ති තදහෙව ආගමනත්ථාය. නවං භික්ඛුං ආණාපෙතුන්ති එත්ථ යො සක්කොති උග්ගහෙතුං, එවරූපො ආණාපෙතබ්බො, න බාලො.

„Aus den benachbarten Klöstern (sāmantā āvāsā)“ bedeutet „aus einem nahe gelegenen Kloster“. „Sogleich (sajjukaṃ)“ bedeutet „um noch am selben Tag zurückzukehren“. Zu den Worten „einen neuen Mönch beauftragen“ gilt: Ein solcher neuer Mönch, der fähig ist zu lernen, soll beauftragt werden, nicht ein unverständiger (bālo).

පක්ඛගණනාදිඋග්ගහණානුජානනකථා

Abhandlung über die Erlaubnis zum Erlernen der Berechnung der Monatshälften und anderer Dinge

156. කතිමී භන්තෙති එත්ථ කතීනං පූරණීති කතිමී. කාලවතොති කාලස්සෙව; පගෙවාති අත්ථො.

156. „Der wievielte Tag [der Monatshälfte], Ehrwürdiger (katimī bhante)“: Hierbei bezeichnet „katimī“ den Tag, der eine bestimmte Anzahl vollendet. „Rechtzeitig (kālavato)“ bedeutet „frühzeitig“, also „im Voraus“ (pageva).

158. යං කාලං සරතීති එත්ථ සායම්පි ‘‘අජ්ජුපොසථො සමන්නාහරථා’’ති ආරොචෙතුං වට්ටති.

158. „Zu welcher Zeit auch immer man sich erinnert“: Hierbei ist es angemessen, selbst am Abend noch anzukündigen: „Heute ist Uposatha, richtet eure Aufmerksamkeit darauf!“

159. ථෙරෙන භික්ඛුනා නවං භික්ඛුං ආණාපෙතුන්ති එත්ථාපි කිඤ්චි කම්මං කරොන්තො වා සදාකාලමෙව එකො වා භාරනිත්ථරණකො වා සරභාණකධම්මකථිකාදීසු අඤ්ඤතරො වා න උපොසථාගාරසම්මජ්ජනත්ථං ආණාපෙතබ්බො, අවසෙසා පන වාරෙන ආණාපෙතබ්බා. සචෙ ආණත්තො සම්මුඤ්ජනිං තාවකාලිකම්පි න ලභති, සාඛාභඞ්ගං කප්පියං කාරෙත්වා සම්මජ්ජිතබ්බං, තම්පි අලභන්තස්ස ලද්ධකප්පියං හොති.

159. Auch bei den Worten „der ältere Mönch soll einen neuen Mönch beauftragen“ gilt: Weder ein Mönch, der gerade eine Arbeit verrichtet, noch einer, der stets allein lebt, noch ein Lastenträger der Gemeinschaft, noch einer unter den Sängern (sarabhāṇaka), Lehrrednern (dhammakathika) und dergleichen, darf dazu beauftragt werden, die Uposatha-Halle zu fegen. Die übrigen hingegen sollen der Reihe nach beauftragt werden. Wenn der Beauftragte selbst vorübergehend keinen Besen bekommt, soll er einen zulässigen Ast abbrechen lassen und damit fegen. Findet er auch einen solchen nicht, gilt das als zulässig, was er vorfindet.

160. ආසනපඤ්ඤාපනාණත්තියම්පි වුත්තනයෙනෙව ආණාපෙතබ්බො. ආණත්තෙන ච සචෙ උපොසථාගාරෙ ආසනානි නත්ථි, සඞ්ඝිකාවාසතොපි ආහරිත්වා පඤ්ඤපෙත්වා පුන ආහරිතබ්බානි. ආසනෙසු අසති කටසාරකෙපි තට්ටිකායොපි පඤ්ඤපෙතුං වට්ටති, තට්ටිකාසුපි අසති සාඛාභඞ්ගානි කප්පියං [Pg.342] කාරෙත්වා පඤ්ඤපෙතබ්බානි, කප්පියකාරකං අලභන්තස්ස ලද්ධකප්පියං හොති.

160. Auch bei der Anweisung, die Sitze bereitzustellen, soll man auf die zuvor dargelegte Weise jemanden beauftragen. Wenn in der Uposatha-Halle keine Sitze vorhanden sind, soll der Beauftragte diese sogar aus den Gemeinschaftsunterkünften holen, sie herrichten und später wieder zurückbringen. Sind keine Sitze vorhanden, ist es angemessen, Strohmatten oder Bastmatten auszulegen. Wenn auch keine Matten da sind, soll man zulässige Zweige abbrechen lassen und diese auslegen. Wenn man keinen Tempeldiener (kappiyakāraka) findet, der die Zweige zulässig macht, gilt das als zulässig, was man vorfindet.

161. පදීපකරණෙපි වුත්තනයෙනෙව ආණාපෙතබ්බො. ආණාපෙන්තෙන ච ‘‘අමුකස්මිං නාම ඔකාසෙ තෙලං වා වට්ටි වා කපල්ලිකා වා අත්ථි, තං ගහෙත්වා කරොහී’’ති වත්තබ්බො. සචෙ තෙලාදීනි නත්ථි, පරියෙසිතබ්බානි, පරියෙසිත්වා අලභන්තස්ස ලද්ධකප්පියං හොති. අපිච කපාලෙ අග්ගිපි ජාලෙතබ්බො.

161. Auch für das Entzünden der Lampen soll man auf die zuvor dargelegte Weise jemanden beauftragen. Der Auftraggeber soll sagen: „An jenem Ort gibt es Öl, einen Docht oder eine Lampenschale; nimm dies und bereite die Lampe vor.“ Wenn kein Öl und Ähnliches vorhanden ist, muss danach gesucht werden. Wer trotz Suche nichts findet, für den gilt das als zulässig, was er vorfindet. Zudem darf auch ein Feuer in einer Tonscherbe entzündet werden.

දිසංගමිකාදිවත්ථුකථා

Abhandlung über die Angelegenheit des in eine andere Himmelsrichtung reisenden Mönchs und anderes

163. සඞ්ගහෙතබ්බොති ‘‘සාධු භන්තෙ ආගතාත්ථ, ඉධ භික්ඛා සුලභා සූපබ්‍යඤ්ජනං අත්ථි, වසථ අනුක්කණ්ඨමානා’’ති එවං පියවචනෙන සඞ්ගහෙතබ්බො. පුනප්පුනං තථාකරණවසෙන අනුග්ගහෙතබ්බො. ‘‘ආම වසිස්සාමී’’ති පටිවචනදාපනෙන උපලාපෙතබ්බො. අථ වා චතූහි පච්චයෙහි සඞ්ගහෙතබ්බො චෙව අනුග්ගහෙතබ්බො ච. පියවචනෙන උපලාපෙතබ්බො, කණ්ණසුඛං ආලපිතබ්බොති අත්ථො. චුණ්ණාදීහි උපට්ඨාපෙතබ්බො. ආපත්ති දුක්කටස්සාති සචෙ සකලොපි සඞ්ඝො න කරොති, සබ්බෙසං දුක්කටං. ඉධ නෙව ථෙරා න දහරා මුච්චන්ති, සබ්බෙහි වාරෙන උපට්ඨාපෙතබ්බො. අත්තනො වාරෙ අනුපට්ඨහන්තස්ස ආපත්ති. තෙන පන මහාථෙරානං පරිවෙණසම්මජ්ජනදන්තකට්ඨදානාදීනි න සාදිතබ්බානි. එවම්පි සති මහාථෙරෙහි සායංපාතං උපට්ඨානං ආගන්තබ්බං. තෙන පන තෙසං ආගමනං ඤත්වා පඨමතරං මහාථෙරානං උපට්ඨානං ගන්තබ්බං. සචස්ස සද්ධිංචරා භික්ඛුඋපට්ඨාකා අත්ථි, ‘‘මය්හං උපට්ඨාකා අත්ථි, තුම්හෙ අප්පොස්සුක්කා විහරථා’’ති වත්තබ්බං. අථාපිස්ස සද්ධිංචරා නත්ථි, තස්මිංයෙව පන විහාරෙ එකො වා ද්වෙ වා වත්තසම්පන්නා වදන්ති ‘‘මයං ථෙරස්ස කත්තබ්බං කරිස්සාම, අවසෙසා ඵාසු විහරන්තූ’’ති සබ්බෙසං අනාපත්ති.

163. „Er ist freundlich aufzunehmen (saṅgahetabbo)“ bedeutet: Er soll mit freundlichen Worten empfangen werden wie: „Es ist gut, Ehrwürdiger, dass Ihr gekommen seid. Hier sind Almosenspeisen leicht zu bekommen, es gibt Suppe und Beilagen. Verweilt hier, ohne des Bleibens müde zu werden.“ Durch wiederholtes Handeln auf diese Weise soll er unterstützt (anuggahetabbo) werden. Er soll dazu ermutigt werden, eine Antwort zu geben wie: „Ja, ich werde bleiben.“ Oder aber er soll mit den vier Bedarfsnissen (paccaya) sowohl empfangen als auch unterstützt werden. Er soll mit liebevollen Worten ermutigt werden, was bedeutet, dass man so zu ihm spricht, dass es angenehm für die Ohren ist. Er soll mit Waschpulver und anderen Dingen versorgt werden. „Es liegt ein Vergehen des Fehlverhaltens vor (āpatti dukkaṭassa)“ bedeutet: Wenn die gesamte Gemeinschaft dies unterlässt, begehen alle ein Dukkaṭa-Vergehen. Hierbei sind weder ältere noch jüngere Mönche befreit. Alle müssen ihn der Reihe nach versorgen. Wer an der Reihe ist und den Dienst unterlässt, begeht ein Vergehen. Allerdings darf er (der gelehrte Gastmönch) von den Groß-Theras keine Dienste wie das Fegen seines Wohnbereichs oder das Überreichen von Zahnhölzern annehmen. Dennoch sollten die Groß-Theras morgens und abends zu seiner Aufwartung kommen. Er wiederum soll, sobald er ihr Kommen bemerkt, zuerst zu den Groß-Theras gehen, um ihnen seine Aufwartung zu machen. Wenn er Gefährten hat, die ihm als Pfleger dienen, soll er sagen: „Ich habe Pfleger, seid unbesorgt.“ Sollte er keine Gefährten haben, aber ein oder zwei pflichtbewusste Mönche in jenem Kloster sagen: „Wir werden die Pflichten für den Thera übernehmen, die übrigen mögen in Frieden verweilen“, so liegt für niemanden ein Vergehen vor.

සො ආවාසො ගන්තබ්බොති උපොසථකරණත්ථාය අන්වද්ධමාසං ගන්තබ්බො. සො ච ඛො උතුවස්සෙයෙව, වස්සානෙ පන යං කත්තබ්බං, තං දස්සෙතුං ‘‘වස්සං වසන්ති බාලා අබ්‍යත්තා’’තිආදිමාහ. තත්ථ න භික්ඛවෙ තෙහි භික්ඛූහි තස්මිං ආවාසෙ වස්සං වසිතබ්බන්ති පුරිමිකාය පාතිමොක්ඛුද්දෙසකෙන විනා න වස්සං උපගන්තබ්බං. සචෙ සො වස්සූපගතානං පක්කමති [Pg.343] වා, විබ්භමති වා, කාලං වා කරොති, අඤ්ඤස්මිං සතියෙව පච්ඡිමිකාය වසිතුං වට්ටති, අසති අඤ්ඤත්ථ ගන්තබ්බං, අගච්ඡන්තානං දුක්කටං. සචෙ පන පච්ඡිමිකාය පක්කමති වා විබ්භමති වා කාලං වා කරොති, මාසද්වයං වසිතබ්බං.

„Jenes Kloster soll aufgesucht werden (so āvāso gantabbo)“ bedeutet: Man soll alle halbe Monate dorthin gehen, um das Uposatha durchzuführen. Dies gilt jedoch nur für die Trockenzeit (utuvasse). Um zu zeigen, was in der Regenzeit (vassāne) zu tun ist, sprach der Erhabene die Worte: „Törichte und unerfahrene Mönche treten in die Regenzeit-Klausur ein“ usw. Darin bedeutet „Mönche, jene Mönche dürfen in jenem Kloster nicht die Regenzeit-Klausur verbringen“: Man soll die frühere Klausur (purimikā) nicht ohne einen Pātimokkha-Rezitator antreten. Wenn dieser nach dem Eintritt in die Klausur weggeht, austritt oder stirbt, ist das Verbleiben für die spätere Klausur (pacchimikā) nur dann angemessen, wenn ein anderer [Rezitator] vorhanden ist. Ist keiner vorhanden, muss man anderswohin gehen; für diejenigen, die nicht gehen, liegt ein Dukkaṭa-Vergehen vor. Wenn er jedoch während der späteren Klausur weggeht, austritt oder stirbt, darf man die zwei Monate zu Ende bringen.

පාරිසුද්ධිදානකථා

Abhandlung über die Übergabe der Reinheit (pārisuddhi)

164. කායෙන විඤ්ඤාපෙතීති පාරිසුද්ධිදානං යෙන කෙනචි අඞ්ගපච්චඞ්ගෙන විඤ්ඤාපෙති ජානාපෙති; වාචං පන නිච්ඡාරෙතුං සක්කොන්තො වාචාය විඤ්ඤාපෙති; උභයථා සක්කොන්තො කායවාචාහි. සඞ්ඝෙන තත්ථ ගන්ත්වා උපොසථො කාතබ්බොති සචෙ බහූ තාදිසා ගිලානා හොන්ති, සඞ්ඝෙන පටිපාටියා ඨත්වා සබ්බෙ හත්ථපාසෙ කාතබ්බා. සචෙ දූරෙ දූරෙ හොන්ති, සඞ්ඝො නප්පහොති, තං දිවසං උපොසථො න කාතබ්බො, නත්වෙව වග්ගෙන සඞ්ඝෙන උපොසථො කාතබ්බො.

164. „Er zeigt es durch den Körper an (kāyena viññāpeti)“ bedeutet: Er gibt die Erklärung der Reinheit (pārisuddhidāna) mit irgendeinem seiner Körperteile oder Glieder zu verstehen. Wenn er jedoch fähig ist, Worte zu äußern, zeigt er es durch Sprache an; wenn er zu beidem fähig ist, durch Körper und Sprache. „Die Gemeinschaft soll dorthin gehen und das Uposatha durchführen“ bedeutet: Wenn es viele solcher kranken Mönche gibt, soll sich die Gemeinschaft in einer Reihe aufstellen und alle in Armeslänge (hatthapāse) einbeziehen. Wenn sie weit voneinander entfernt sind und die Gemeinschaft nicht ausreicht, darf das Uposatha an jenem Tag nicht durchgeführt werden; keinesfalls darf das Uposatha von einer unvollständigen Gemeinschaft (vagga-saṅgha) durchgeführt werden.

තත්ථෙව පක්කමතීති සඞ්ඝමජ්ඣං අනාගන්ත්වා තතොව කත්ථචි ගච්ඡති. සාමණෙරො පටිජානාතීති ‘‘සාමණෙරො අහ’’න්ති එවං පටිජානාති; භූතංයෙව වා සාමණෙරභාවං ආරොචෙති, පච්ඡා වා සාමණෙරභූමියං තිට්ඨතීති අත්ථො. එස නයො සබ්බත්ථ.

„Er bricht genau dort auf (tattheva pakkamati)“ bedeutet: Ohne in die Mitte der Gemeinschaft zu kommen, geht er von dort aus direkt an einen anderen Ort. „Er gibt an, ein Novize zu sein (sāmaṇero paṭijānāti)“ bedeutet: Er erklärt: „Ich bin ein Novize“, oder er teilt seinen tatsächlichen Zustand als Novize mit, oder er verbleibt auch später im Stand eines Novizen. Diese Methode ist in allen Fällen anzuwenden.

සඞ්ඝප්පත්තො පක්කමතීති සබ්බන්තිමෙන පරිච්ඡෙදෙන උපොසථත්ථාය සන්නිපතිතානං චතුන්නං භික්ඛූනං හත්ථපාසං පත්වා පක්කමති. එස නයො සබ්බත්ථ. එත්ථ ච එකෙන බහූනම්පි ආහටා පාරිසුද්ධි ආහටාව හොති. සචෙ පන සො අන්තරාමග්ගෙ අඤ්ඤං භික්ඛුං දිස්වා යෙසං අනෙන පාරිසුද්ධි ගහිතා, තෙසඤ්ච අත්තනො ච පාරිසුද්ධිං දෙති, තස්සෙව පාරිසුද්ධි ආගච්ඡති, ඉතරා පන බිලාළසඞ්ඛලිකපාරිසුද්ධි නාම හොති. සා න ආගච්ඡති.

Die Wendung „Er erreicht den Saṅgha und geht weg“ bedeutet: Im äußersten Fall geht er weg, nachdem er die Handreichweite (hatthapāsa) der vier Mönche erreicht hat, die zum Zwecke des Uposatha zusammengekommen sind. Diese Methode gilt überall. Und hierbei gilt: Die von einem einzigen Mönch überbrachte Reinheitserklärung (pārisuddhi), selbst wenn sie diejenige von vielen Mönchen ist, gilt als ordnungsgemäß überbracht. Wenn er jedoch auf dem Weg einen anderen Mönch trifft und diesem sowohl die Reinheitserklärungen derjenigen, von denen er sie entgegengenommen hat, als auch seine eigene gibt, dann gelangt nur dessen eigene Reinheitserklärung [zum Saṅgha]; die andere hingegen wird „Katzenketten-Reinheitserklärung“ (bilāḷasaṅkhalikapārisuddhi) genannt. Diese gelangt nicht [zum Saṅgha].

සුත්තො න ආරොචෙතීති ආගන්ත්වා සුපති, ‘‘අසුකෙන පාරිසුද්ධි දින්නා’’ති න ආරොචෙති. පාරිසුද්ධිහාරකස්ස අනාපත්තීති එත්ථ සචෙ සඤ්චිච්ච නාරොචෙති, දුක්කටං ආපජ්ජති, පාරිසුද්ධි පන ආහටාව හොති. අසඤ්චිච්ච අනාරොචිතත්තා පනස්ස අනාපත්ති, උභින්නම්පි ච උපොසථො කතොයෙව හොති.

Die Wendung „Er schläft und teilt es nicht mit“ bedeutet: Er kommt an und schläft ein; er teilt nicht mit: „Die Reinheitserklärung wurde von dem und dem gegeben.“ Bei der Bestimmung „Kein Vergehen für den Überbringer der Reinheitserklärung“ gilt Folgendes: Wenn er es absichtlich nicht mitteilt, begeht er ein Dukkaṭa-Vergehen; die Reinheitserklärung jedoch gilt dennoch als überbracht. Wenn er es jedoch unabsichtlich nicht mitgeteilt hat, liegt für ihn kein Vergehen vor, und das Uposatha ist für beide Seiten bereits ordnungsgemäß durchgeführt.

ඡන්දදානකථා

Abhandlung über die Erteilung der Zustimmung (chanda)

165. ඡන්දදානෙපි [Pg.344] පාරිසුද්ධිදානෙ වුත්තසදිසොයෙව විනිච්ඡයො. පාරිසුද්ධිං දෙන්තෙන ඡන්දම්පි දාතුන්ති එත්ථ සචෙ පාරිසුද්ධිමෙව දෙති න ඡන්දං, උපොසථො කතො හොති. යං පන සඞ්ඝො අඤ්ඤං කම්මං කරොති, තං අකතං හොති. ඡන්දමෙව දෙති න පාරිසුද්ධිං, භික්ඛුසඞ්ඝස්ස උපොසථොපි කම්මම්පි කතමෙව හොති, ඡන්දදායකස්ස පන උපොසථො අකතො හොති. සචෙපි කොචි භික්ඛු නදියා වා සීමාය වා උපොසථං අධිට්ඨහිත්වා ආගච්ඡති, ‘‘කතො මයා උපොසථො’’ති අච්ඡිතුං න ලභති, සාමග්ගී වා ඡන්දො වා දාතබ්බො.

165. Auch bei der Erteilung der Zustimmung (chandadāna) gilt dieselbe Entscheidung, wie sie für das Überbringen der Reinheitserklärung dargelegt wurde. Zu der Passage „Wer die Reinheitserklärung gibt, sollte auch die Zustimmung geben“ gilt Folgendes: Wenn er nur die Reinheitserklärung gibt, aber nicht die Zustimmung, ist das Uposatha [für ihn] durchgeführt. Jedes andere Rechtsgeschäft (kamma) jedoch, das der Saṅgha vollzieht, ist ungültig (akata). Wenn er nur die Zustimmung gibt, aber nicht die Reinheitserklärung, dann ist für den Bhikkhu-Saṅgha sowohl das Uposatha als auch das Rechtsgeschäft ordnungsgemäß durchgeführt; für den Geber der Zustimmung jedoch ist das Uposatha nicht durchgeführt. Selbst wenn ein Mönch an einem Fluss oder innerhalb einer Grenze (sīmā) das Uposatha für sich festgelegt hat und dann [zum Saṅgha] kommt, darf er sich nicht mit den Worten „Das Uposatha wurde von mir bereits durchgeführt“ heraushalten; er muss entweder an der Eintracht (sāmaggī) teilnehmen oder seine Zustimmung geben.

167. සරතිපි උපොසථං නපි සරතීති එකදා සරති, එකදා න සරති. අත්ථි නෙව සරතීති යො එකන්තං නෙව සරති, තස්ස සම්මුතිදානකිච්චං නත්ථි. අනාගච්ඡන්තොපි කම්මං න කොපෙති.

167. Die Formulierung „Er erinnert sich an das Uposatha und erinnert sich auch nicht“ bedeutet: Manchmal erinnert er sich, manchmal erinnert er sich nicht. „Es gibt den Fall, dass er sich überhaupt nicht erinnert“ bezieht sich auf einen, der sich gänzlich und gar nicht mehr erinnert; für diesen gibt es keine Notwendigkeit, eine formelle Ermächtigung (sammutidāna) zu erteilen. Selbst wenn er nicht erscheint, macht er das Rechtsgeschäft nicht ungültig.

සඞ්ඝුපොසථාදිකථා

Abhandlung über das Gemeinschafts-Uposatha und andere Belange

168. සො දෙසො සම්මජ්ජිත්වාති තං දෙසං සම්මජ්ජිත්වා, උපයොගත්ථෙ පච්චත්තං. පානීයං පරිභොජනීයන්තිආදි පන උත්තානත්ථමෙව. කස්මා පනෙතං වුත්තං? උපොසථස්ස පුබ්බකරණාදිදස්සනත්ථං. තෙනාහු අට්ඨකථාචරියා –

168. Die Wendung „Nachdem jener Ort gefegt wurde“ (so deso sammajjitvā) bedeutet „nachdem man diesen Ort gefegt hat“; hier steht der Nominativ (paccatta) im Sinne des Akkusativs (upayogattha). Der Ausdruck „Trinkwasser, Gebrauchswasser“ usw. ist in seiner Bedeutung bereits offensichtlich. Warum aber wurde dies gesagt? Um die vorbereitenden Arbeiten (pubbakaraṇa) usw. des Uposatha aufzuzeigen. Daher sagten die Lehrer der Kommentare (aṭṭhakathācariya):

‘‘සම්මජ්ජනී පදීපො ච, උදකං ආසනෙන ච;

උපොසථස්ස එතානි, පුබ්බකරණන්ති වුච්චති’’.

„Das Fegen, das Anzünden der Lampe, das Bereitstellen von Wasser zusammen mit den Sitzen – diese werden als die vorbereitenden Arbeiten (pubbakaraṇa) für das Uposatha bezeichnet.“

ඉති ඉමානි චත්තාරි ‘‘පුබ්බකරණ’’න්ති අක්ඛාතානි.

So werden diese vier als „vorbereitende Arbeiten“ (pubbakaraṇa) bezeichnet.

‘‘ඡන්දපාරිසුද්ධිඋතුක්ඛානං, භික්ඛුගණනා ච ඔවාදො;

උපොසථස්ස එතානි, පුබ්බකිච්චන්ති වුච්චති.

„Das Überbringen von Zustimmung, Reinheitserklärung und Jahreszeitverkündung, das Zählen der Mönche sowie die Ermahnung der Nonnen – diese werden als vorbereitende Pflichten (pubbakicca) für das Uposatha bezeichnet.“

ඉති ඉමානි පඤ්ච පුබ්බකරණතො පච්ඡා කත්තබ්බානි ‘‘පුබ්බකිච්ච’’න්ති අක්ඛාතානි.

So werden diese fünf Verrichtungen, die nach den vier vorbereitenden Arbeiten auszuführen sind, als „vorbereitende Pflichten“ (pubbakicca) bezeichnet.

‘‘උපොසථො යාවතිකා ච භික්ඛූ කම්මප්පත්තා,සභාගාපත්තියො ච න විජ්ජන්ති;

වජ්ජනීයා ච පුග්ගලා තස්මිං න හොන්ති,පත්තකල්ලන්ති වුච්චති’’.

„Wenn das Uposatha stattfindet, so viele Mönche anwesend sind, wie für das Rechtsgeschäft erforderlich sind, keine gemeinschaftlichen Vergehen (sabhāgāpatti) vorliegen und keine auszuschließenden Personen anwesend sind, so wird dies als „ordnungsgemäß und zeitgerecht“ (pattakalla) bezeichnet.“

ඉති ඉමානි චත්තාරි ‘‘පත්තකල්ල’’න්ති අක්ඛාතානීති.

So werden diese vier Faktoren als „ordnungsgemäß und zeitgerecht“ (pattakalla) bezeichnet.

තෙහි [Pg.345] සද්ධින්ති තෙහි ආගතෙහි සද්ධිං එතානි පුබ්බකරණාදීනි කත්වා උපොසථො කාතබ්බො. අජ්ජ මෙ උපොසථොති එත්ථ සචෙ පන්නරසො හොති, ‘‘අජ්ජ මෙ උපොසථො පන්නරසො’’තිපි අධිට්ඨාතුං වට්ටති. චාතුද්දසිකෙපි එසෙව නයො.

Die Wendung „Mit ihnen zusammen“ bedeutet: Zusammen mit den erschienenen Mönchen soll man diese vorbereitenden Arbeiten usw. durchführen und dann das Uposatha begehen. Bei dem Satz „Heute ist mein Uposatha“ gilt Folgendes: Wenn es der fünfzehnte Tag ist, ist es zulässig, festzulegen: „Heute ist mein Uposatha am fünfzehnten Tag.“ Auch beim Uposatha am vierzehnten Tag (cātuddasika) gilt dieselbe Methode.

ආපත්තිපටිකම්මවිධිකථා

Abhandlung über das Verfahren zur Bereinigung von Vergehen

169. භගවතා පඤ්ඤත්තං ‘‘න සාපත්තිකෙන උපොසථො කාතබ්බො’’ති ඉදං ‘‘යස්ස සියා ආපත්තී’’තිආදිවචනෙනෙව පාරිසුද්ධිදානපඤ්ඤාපනෙන ච පාරිසුද්ධිඋපොසථපඤ්ඤාපනෙන ච පඤ්ඤත්තං හොතීති වෙදිතබ්බං. ඉත්ථන්නාමං ආපත්තින්ති ථුල්ලච්චයාදීසු එකිස්සා නාමං ගහෙත්වා ‘‘ථුල්ලච්චයං ආපත්තිං පාචිත්තියං ආපත්ති’’න්ති එවං වත්තබ්බං. තං පටිදෙසෙමීති ඉදං ‘‘තං තුම්හමූලෙ, තං තුය්හමූලෙ පටිදෙසෙමී’’ති වුත්තෙපි සුවුත්තමෙව හොති. පස්සසීති ඉදඤ්ච ‘‘පස්සසි ආවුසො තං ආපත්තිං, පස්සථ භන්තෙ තං ආපත්ති’’න්ති එවං වත්තබ්බං. ආම පස්සාමීති ඉදං පන ‘‘ආම භන්තෙ පස්සාමි, ආම ආවුසො පස්සාමී’’ති එවං වුත්තම්පි සුවුත්තමෙව හොති. ආයතිං සංවරෙය්‍යාසීති එත්ථ පන සචෙ වුඩ්ඪතරො ‘‘ආයතිං සංවරෙය්‍යාථා’’ති වත්තබ්බො. එවං වුත්තෙන පන ‘‘සාධු සුට්ඨු සංවරිස්සාමී’’ති වත්තබ්බමෙව.

169. Es ist zu verstehen, dass die vom Erhabenen erlassene Regelung „Wer ein Vergehen begangen hat, darf das Uposatha nicht durchführen“ bereits durch das Wort „Wer ein Vergehen hat...“ sowie durch die Festlegung des Gebens der Reinheitserklärung und die Festlegung des Reinheits-Uposatha erlassen worden ist. Bezüglich „ein Vergehen mit diesem Namen“ soll man unter Nennung des Namens eines der fünf Klassen von Vergehen (wie Thullaccaya usw.) sagen: „Ich habe ein Thullaccaya-Vergehen begangen“ oder „Ich habe ein Pācittiya-Vergehen begangen“. Der Satz „Ich bekenne dieses“ ist, selbst wenn er als „Ich bekenne dieses vor dir“ oder „Ich bekenne dieses in deiner Gegenwart“ gesprochen wird, wohlgesprochen. Auch die Frage „Siehst du es?“ soll so formuliert werden: „Siehst du dieses Vergehen, Ehrwürdiger?“ oder „Seht Ihr dieses Vergehen, Ehrwürdiger Herr?“. Die Antwort „Ja, ich sehe es“ ist, selbst wenn sie als „Ja, ehrwürdiger Herr, ich sehe es“ oder „Ja, Ehrwürdiger, ich sehe es“ gesprochen wird, wohlgesprochen. Wenn jedoch bei der Wendung „Mögest du dich in Zukunft zügeln“ der Angesprochene älter (höher an Dienstjahren) ist, sollte man sagen: „Möget Ihr Euch in Zukunft zügeln.“ Wer so angesprochen wurde, muss antworten: „Gut, ich werde mich künftig wohl zügeln.“

යදා නිබ්බෙමතිකොති එත්ථ සචෙ පනෙස නිබ්බෙමතිකො න හොති, වත්ථුං කිත්තෙත්වාව දෙසෙතුං වට්ටතීති අන්ධකට්ඨකථායං වුත්තං. තත්‍රායං දෙසනාවිධි – සචෙ මෙඝච්ඡන්නෙ සූරියෙ ‘‘කාලො නු ඛො නො’’ති වෙමතිකො භුඤ්ජති, තෙන භික්ඛුනා ‘‘අහං භන්තෙ වෙමතිකො භුඤ්ජිං’’, සචෙ කාලො අත්ථි, ‘‘සම්බහුලා දුක්කටා ආපත්තියො ආපන්නොම්හි, නො චෙ අත්ථි, ‘‘සම්බහුලා පාචිත්තියා ආපන්නොම්හී’’ති එවං වත්ථුං කිත්තෙත්වා ‘‘අහං භන්තෙ යා තස්මිං වත්ථුස්මිං සම්බහුලා දුක්කටා වා පාචිත්තියා වා ආපත්තියො ආපන්නො, තා තුම්හමූලෙ පටිදෙසෙමී’’ති වත්තබ්බං. එස නයො සබ්බාපත්තීසු.

Zur Passage „Wenn er frei von Zweifel ist“: Wenn er jedoch nicht frei von Zweifel ist, ist es angemessen, das Vergehen unter Angabe des konkreten Sachverhalts zu gestehen; so steht es im Andhaka-Kommentar. Hier ist die Methode des Geständnisses: Wenn bei bewölktem Himmel die Sonne verdeckt ist und ein Mönch im Zweifel darüber, ob die erlaubte Zeit noch besteht oder nicht, Nahrung zu sich nimmt, sollte dieser Mönch sagen: „Ehrwürdiger Herr, ich habe im Zweifel gegessen. Falls noch die richtige Zeit war, habe ich zahlreiche Dukkaṭa-Vergehen begangen; falls nicht, habe ich zahlreiche Pācittiya-Vergehen begangen.“ Nachdem er so den Sachverhalt genannt hat, soll er sagen: „Ehrwürdiger Herr, welche zahlreichen Dukkaṭa- oder Pācittiya-Vergehen ich auch immer bezüglich dieses Sachverhalts begangen habe, diese bekenne ich vor dir.“ Diese Methode gilt für alle Vergehen.

න භික්ඛවෙ සභාගා ආපත්තීති එත්ථ යං ද්වෙපි ජනා විකාලභොජනාදිනා සභාගවත්ථුනා ආපත්තිං ආපජ්ජන්ති, එවරූපා වත්ථුසභාගා ‘‘සභාගා’’ති [Pg.346] වුච්චති. විකාලභොජනප්පච්චයා ආපන්නං පන අනතිරිත්තභොජනපච්චයා ආපන්නස්ස සන්තිකෙ දෙසෙතුං වට්ටති. යාපි චායං වත්ථුසභාගා, සාපි දෙසිතා සුදෙසිතාව. අඤ්ඤං පන දෙසනපච්චයා දෙසකො, පටිග්ගහණප්පච්චයා පටිග්ගහකො චාති උභොපි දුක්කටං ආපජ්ජන්ති, තං නානාවත්ථුකං හොති, තස්මා අඤ්ඤමඤ්ඤං දෙසෙතුං වට්ටති.

Zur Stelle „Ihr Mönche, ein gemeinschaftliches Vergehen (sabhāgāpatti) darf nicht gestanden werden“: Wenn zwei Personen aufgrund desselben Gegenstandes wie etwa dem Essen zur Unzeit ein Vergehen begehen, wird ein solches, das im Objekt übereinstimmt, als „gemeinschaftliches Vergehen“ (sabhāga) bezeichnet. Ein Vergehen, das aufgrund von Essen zur Unzeit begangen wurde, darf jedoch in der Gegenwart eines Mönchs gestanden werden, der ein Vergehen aufgrund des Essens von nicht übrig gebliebener Nahrung begangen hat. Selbst wenn ein solches Vergehen im Objekt übereinstimmt, gilt das Geständnis, wenn es einmal abgelegt wurde, dennoch als wohlgestanden. Wenn jedoch das Geständnis anderweitig erfolgt, begehen sowohl der Gestehende aufgrund des Gestehens als auch der Empfänger aufgrund des Empfangens ein Dukkaṭa-Vergehen; dieses hat verschiedene Objekte, weshalb es zulässig ist, es einander zu gestehen.

170. සාමන්තො භික්ඛු එවමස්ස වචනීයොති එත්ථ සභාගොයෙව වත්තබ්බො. විසභාගස්ස හි වුච්චමානෙ භණ්ඩනකලහසඞ්ඝභෙදාදීනිපි හොන්ති, තස්මා තස්ස අවත්වා ‘‘ඉතො වුට්ඨහිත්වා පටිකරිස්සාමී’’ති ආභොගං කත්වා උපොසථො කාතබ්බොති අන්ධකට්ඨකථායං වුත්තං.

170. Zur Passage „Ein nahestehender Mönch sollte so von ihm angesprochen werden“: Hierbei sollte nur ein im Vergehen übereinstimmender Mönch (sabhāga) angesprochen werden. Denn wenn man es einem nicht übereinstimmenden Mönch (visabhāga) mitteilt, können Streitigkeiten, Zank und die Spaltung des Saṅgha entstehen. Deshalb soll man es ihm nicht sagen, sondern mit der inneren Ausrichtung „Ich werde mich von hier erheben und das Vergehen sühnen“ das Uposatha durchführen; so steht es im Andhaka-Kommentar.

අනාපත්තිපන්නරසකාදිකථා

Abhandlung über die fünfzehn Fälle der Straffreiheit und andere Belange

172. අනාපත්තිපන්නරසකෙ – තෙ න ජානිංසූති සීමං ඔක්කන්තාති වා ඔක්කමන්තීති වාති න ජානිංසු. අථඤ්ඤෙ ආවාසිකා භික්ඛූ ආගච්ඡන්තීති ගාමං වා අරඤ්ඤං වා කෙනචි කරණීයෙන ගන්ත්වා තෙසං නිසින්නට්ඨානං ආගච්ඡන්ති. වග්ගා සමග්ගසඤ්ඤිනොති තෙසං සීමං ඔක්කන්තත්තා වග්ගා; සීමං ඔක්කන්තභාවස්ස අජානනතො සමග්ගසඤ්ඤිනො.

172. Im Fünfzehner-Abschnitt über Straffreiheit: „Sie wussten es nicht“ bedeutet, sie wussten nicht, ob jene die Grenze (Sīmā) bereits überschritten hatten oder sie gerade überschritten. „Nun kommen andere ortsansässige Mönche“ bedeutet, dass sie wegen einer bestimmten Angelegenheit in ein Dorf oder in den Wald gegangen waren und nun an den Ort zurückkehren, an dem jene sitzen. „Gespalten, doch mit der Wahrnehmung der Einigkeit“ bedeutet: Da jene die Grenze überschritten haben, sind sie gespalten; da sie aber nicht wissen, dass die Grenze überschritten wurde, haben sie die Wahrnehmung der Einigkeit.

173. වග්ගාවග්ගසඤ්ඤිපන්නරසකෙ – තෙ ජානන්තීති පබ්බතෙ වා ථලෙ වා ඨිතා සීමං ඔක්කන්තෙ වා ඔක්කමන්තෙ වා පස්සන්ති. වෙමතිකපන්නරසකං උත්තානමෙව.

173. Im Fünfzehner-Abschnitt über die Wahrnehmung von Gespaltenheit als Gespaltenheit: „Sie wissen es“ bedeutet, dass sie auf einem Berg oder auf einer Anhöhe stehen und diejenigen sehen, welche die Grenze bereits überschritten haben oder gerade überschreiten. Der Fünfzehner-Abschnitt über den Zweifel ist von selbst klar.

175. කුක්කුච්චපකතපන්නරසකෙ – යථා ඉච්ඡාය අභිභූතො ‘‘ඉච්ඡාපකතො’’ති වුච්චති, එවං පුබ්බභාගෙ සන්නිට්ඨානං කත්වාපි කරණක්ඛණෙ අකප්පියෙ අකප්පියසඤ්ඤිතාසඞ්ඛාතෙන කුක්කුච්චෙන අභිභූතා ‘‘කුක්කුච්චපකතා’’ති වෙදිතබ්බා.

175. Im Fünfzehner-Abschnitt über die von Gewissensbissen Geplagten: So wie jemand, der von Begierde überwältigt ist, als „von Begierde beherrscht“ bezeichnet wird, ebenso sind jene als „von Gewissensbissen geplagt“ zu verstehen, die, obwohl sie im Vorfeld einen Entschluss gefasst hatten, im Moment der Ausführung bei einer unzulässigen Handlung von Gewissensbissen überwältigt werden, die als Wahrnehmung des Unzulässigen definiert sind.

176. භෙදපුරෙක්ඛාරපන්නරසකෙ – අකුසලබලවතාය ථුල්ලච්චයං වුත්තං.

176. Im Fünfzehner-Abschnitt über diejenigen, die eine Spaltung beabsichtigen: Wegen der Stärke des Unheilsamen wird ein Thullaccaya-Vergehen (schweres Vergehen) erklärt.

සීමොක්කන්තිකපෙය්‍යාලකථා

Die Abhandlung über die Wiederholungsreihe bezüglich des Überschreitens der Grenze.

177. ආවාසිකෙනආගන්තුකපෙය්‍යාලෙ – යථා පුරිමෙ ආවාසිකෙනආවාසිකපෙය්‍යාලෙ ‘‘තෙ න ජානන්ති අථඤ්ඤෙ ආවාසිකා’’තිආදි වුත්තං, එවං ‘‘තෙ න ජානන්ති අථඤ්ඤෙ ආගන්තුකා’’තිආදිනා නයෙන [Pg.347] සබ්බං වෙදිතබ්බං. ආගන්තුකෙනආවාසිකපෙය්‍යාලෙ පන – යථා පුරිමපෙය්‍යාලෙ ‘‘ආවාසිකා භික්ඛූ සන්නිපතන්තී’’ති ආගතං, එවං ‘‘ආගන්තුකා භික්ඛූ සන්නිපතන්තී’’ති ආනෙතබ්බං. ආගන්තුකෙනආගන්තුකපෙය්‍යාලෙ පන – උභයපදෙසු ආගන්තුකවසෙන යොජෙතබ්බොති.

177. In der Wiederholungsreihe „Vom Ansässigen in Bezug auf den Ankömmling“: Wie in der vorherigen Wiederholungsreihe „Vom Ansässigen in Bezug auf den Ansässigen“ die Formulierung „Sie wissen es nicht, und andere ansässige Mönche...“ usw. dargelegt wurde, so ist alles entsprechend mit „Sie wissen es nicht, und andere ankommende Mönche...“ usw. zu verstehen. In der Wiederholungsreihe „Vom Ankömmling in Bezug auf den Ansässigen“ hingegen: Wie in der vorherigen Wiederholungsreihe der Ausdruck „ansässige Mönche versammeln sich“ vorkam, so ist hier stattdessen „ankommende Mönche versammeln sich“ einzusetzen. In der Wiederholungsreihe „Vom Ankömmling in Bezug auf den Ankömmling“ wiederum ist an beiden Stellen die Anwendung im Sinne von „Ankömmling“ vorzunehmen.

178. ආවාසිකානං භික්ඛූනං චාතුද්දසො හොති, ආගන්තුකානං පන්නරසොති එත්ථ යෙසං පන්නරසො, තෙ තිරොරට්ඨතො වා ආගතා, අතීතං වා උපොසථං චාතුද්දසිකං අකංසූති වෙදිතබ්බා. ආවාසිකානං අනුවත්තිතබ්බන්ති ආවාසිකෙහි ‘‘අජ්ජුපොසථො චාතුද්දසො’’ති පුබ්බකිච්චෙ කරියමානෙ අනුවත්තිතබ්බං, න පටික්කොසිතබ්බං. න අකාමා දාතබ්බාති න අනිච්ඡාය දාතබ්බා.

178. „Für die ansässigen Mönche ist es der vierzehnte Tag, für die ankommenden der fünfzehnte“: Hierbei ist zu verstehen, dass diejenigen, für die es der fünfzehnte Tag ist, entweder aus einem anderen Land gekommen sind oder den vergangenen Uposatha am vierzehnten Tag durchgeführt haben. „Sie müssen sich nach den Ansässigen richten“ bedeutet: Wenn von den Ansässigen die vorbereitenden Pflichten mit den Worten „Heute ist der Uposatha am vierzehnten Tag“ verrichtet werden, muss man sich dem anschließen und darf nicht widersprechen. „Nicht gegen ihren Willen soll sie gegeben werden“ bedeutet, dass sie nicht gegen ihren Wunsch gegeben werden darf.

ලිඞ්ගාදිදස්සනකථා

Die Abhandlung über das Aufzeigen von Kennzeichen und anderen Merkmalen.

179. ආවාසිකාකාරන්ති ආවාසිකානං ආකාරං. එස නයො සබ්බත්ථ. ආකාරො නාම යෙන තෙසං වත්තසම්පන්නා වා න වාති ආචාරසණ්ඨානං ගය්හති. ලිඞ්ගං නාම යං තෙ තත්ථ තත්ථ ලීනෙ ගමයති; අදිස්සමානෙපි ජානාපෙතීති අත්ථො. නිමිත්තං නාම යං දිස්වා තෙ අත්ථීති ඤායන්ති. උද්දෙසො නාම යෙන තෙ එවරූපපරික්ඛාරාති උද්දිසන්ති; අපදෙසං ලභන්තීති අත්ථො. සබ්බමෙතං සුපඤ්ඤත්තමඤ්චපීඨාදීනඤ්චෙව පදසද්දාදීනඤ්ච අධිවචනං, යථායොගං පන යොජෙතබ්බං. ආගන්තුකාකාරාදීසුපි එසෙව නයො. තත්ථ අඤ්ඤාතකන්ති අඤ්ඤෙසං සන්තකං. පාදානං ධොතං උදකනිස්සෙකන්ති පාදානං ධොතානං උදකනිස්සෙකං. බහුවචනස්ස එකවචනං වෙදිතබ්බං. ‘‘පාදානං ධොතඋදකනිස්සෙක’’න්ති වා පාඨො; පාදානං ධොවනඋදකනිස්සෙකන්ති අත්ථො.

179. „Die äußere Erscheinung der Ansässigen“ bedeutet die Verhaltensweise der Ansässigen. Diese Methode gilt überall. „Äußere Erscheinung“ (Ākāra) ist das, wodurch man die Ausprägung ihres Verhaltens erfasst, ob sie nämlich ihre Pflichten ordnungsgemäß erfüllen oder nicht. „Kennzeichen“ (Liṅga) ist das, was anzeigt, dass sie sich an verschiedenen Orten verborgen aufhalten; das bedeutet, es macht sie erkennbar, selbst wenn sie nicht zu sehen sind. „Merkmal“ (Nimitta) ist das, bei dessen Anblick man erkennt, dass sie anwesend sind. „Bezeichnung“ (Uddesa) ist das, wodurch sie charakterisiert werden, wie etwa: „Sie besitzen solche Utensilien“; das bedeutet, dass sie eine Definition erhalten. All dies sind Bezeichnungen für wohlgerichtete Betten und Stühle sowie für Fußtritte und Ähnliches, was jedoch den Umständen entsprechend anzuwenden ist. Bei der äußeren Erscheinung der Ankömmlinge usw. gilt dasselbe Prinzip. Darin bedeutet „unbekannt“: im Besitz von anderen befindlich. „Wasserreste vom Waschen der Füße“ bedeutet das weggeschüttete Wasser der gewaschenen Füße; hierbei ist der Singular anstelle des Plurals zu verstehen. Es gibt auch die Lesart „pādānaṃ dhotaudakanissekaṃ“, was die Reste des Wassers zum Waschen der Füße bedeutet.

180. නානාසංවාසකාදිවත්ථූසු – සමානසංවාසකදිට්ඨින්ති ‘‘සමානසංවාසකා එතෙ’’ති දිට්ඨිං. න පුච්ඡන්තීති තෙසං ලද්ධිං න පුච්ඡන්ති; අපුච්ඡිත්වාව වත්තපටිවත්තිං කත්වා එකතො උපොසථං කරොන්ති. නාභිවිතරන්තීති නානාසංවාසකභාවං මද්දිතුං අභිභවිතුං න සක්කොන්ති; තං දිට්ඨිං න නිස්සජ්ජාපෙන්තීති අත්ථො.

180. In den Fällen von Angehörigen verschiedener Gemeinschaften usw.: „Die Ansicht, zur selben Gemeinschaft zu gehören“ meint die Ansicht: „Diese gehören zur selben Gemeinschaft“. „Sie fragen nicht“ bedeutet, dass sie nicht nach deren Ansicht fragen; ohne zu fragen, erfüllen sie ihre gegenseitigen Pflichten und führen den Uposatha gemeinsam durch. „Sie überwinden es nicht“ bedeutet, dass sie den Zustand des Gehörens zu einer anderen Gemeinschaft nicht unterdrücken oder überwinden können; das bedeutet, sie können jene nicht dazu bringen, diese Ansicht aufzugeben.

නගන්තබ්බගන්තබ්බවාරකථා

Die Abhandlung über den Abschnitt darüber, wohin man nicht gehen darf und wohin man gehen darf.

181. සභික්ඛුකා ආවාසාති යස්මිං ආවාසෙ උපොසථකාරකා භික්ඛූ අත්ථි, තම්හා ආවාසා යං න සක්කොති තදහෙව ආගන්තුං[Pg.348], සො ආවාසො උපොසථං අකත්වා න ගන්තබ්බො. අඤ්ඤත්‍ර සඞ්ඝෙනාති සඞ්ඝප්පහොනකෙහි භික්ඛූහි විනා. අඤ්ඤත්‍ර අන්තරායාති පුබ්බෙ වුත්තං දසවිධං අන්තරායං විනා. සබ්බන්තිමෙන පන පරිච්ඡෙදෙන අත්තචතුත්ථෙන අන්තරායෙ වා සති ගන්තුං වට්ටති. අනාවාසොති නවකම්මසාලාදිකො යො කොචි පදෙසො. යථා ච ආවාසාදයො න ගන්තබ්බා; එවං සචෙ විහාරෙ උපොසථං කරොන්ති, උපොසථාධිට්ඨානත්ථං සීමාපි නදීපි න ගන්තබ්බා. සචෙ පනෙත්ථ කොචි භික්ඛු හොති, තස්ස සන්තිකං ගන්තුං වට්ටති. විස්සට්ඨඋපොසථාපි ආවාසා ගන්තුං වට්ටති; එවං ගතො අධිට්ඨාතුම්පි ලභති. ආරඤ්ඤකෙනාපි භික්ඛුනා උපොසථදිවසෙ ගාමෙ පිණ්ඩාය චරිත්වා අත්තනො විහාරමෙව ආගන්තබ්බං. සචෙ අඤ්ඤං විහාරං ඔක්කමති, තත්ථ උපොසථං කත්වාව ආගන්තබ්බං, අකත්වා න වට්ටති.

181. „Klöster mit ansässigen Mönchen“ bedeutet: Wenn es sich um ein Kloster handelt, in dem Mönche leben, die den Uposatha durchführen, darf man von diesem Kloster aus nicht zu einem anderen Kloster reisen, von dem man nicht am selben Tag zurückkehren kann, ohne zuvor den Uposatha vollzogen zu haben. „Außer mit dem Orden“ bedeutet: ohne eine für den Sangha ausreichende Anzahl von Mönchen. „Außer im Falle eines Hindernisses“ bedeutet: ausgenommen die zuvor erwähnten zehn Arten von Hindernissen. Als äußerste Grenze ist es jedoch zulässig zu gehen, wenn man zu viert ist oder wenn ein Hindernis vorliegt. „Ein Nicht-Kloster“ (Anāvāsa) ist ein beliebiger Ort wie eine Bauhütte und dergleichen. Und wie man nicht zu anderen Klöstern reisen darf, so darf man auch – wenn man den Uposatha im eigenen Kloster abhält – zur Bestimmung des Uposatha weder zu einer Grenze (Sīmā) noch zu einem Fluss gehen. Wenn sich jedoch dort ein Mönch befindet, ist es erlaubt, sich zu ihm zu begeben. Auch von einem Kloster, in dem der Uposatha abgesagt wurde, ist es erlaubt wegzugehen; wer dorthin geht, dem ist es auch gestattet, die Uposatha-Bestimmung vorzunehmen. Auch ein im Wald lebender Mönch muss am Uposatha-Tag nach dem Almosengang im Dorf in sein eigenes Kloster zurückkehren. Wenn er ein anderes Kloster betritt, darf er erst nach Durchführung des Uposatha von dort zurückkehren; ohne ihn durchgeführt zu haben, ist es nicht zulässig.

182. යං ජඤ්ඤා සක්කොමි අජ්ජෙව ගන්තුන්ති යං ජානෙය්‍ය අජ්ජෙව තත්ථ ගන්තුං සක්කොමීති; එවරූපො ආවාසො ගන්තබ්බො. තත්ථ භික්ඛූහි සද්ධිං උපොසථං කරොන්තෙනාපි හි ඉමිනා නෙව උපොසථන්තරායො කතො භවිස්සතීති.

182. „Von dem man weiß: Ich kann noch heute dorthin gelangen“ bedeutet: Ein solches Kloster, von dem man weiß, dass man es noch am selben Tag erreichen kann, darf betreten werden. Denn selbst wenn er dort mit den dortigen Mönchen den Uposatha verrichtet, wird dadurch kein Hindernis für den Uposatha entstehen.

වජ්ජනීයපුග්ගලසන්දස්සනකථා

Die Abhandlung über das Aufzeigen der auszuschließenden Personen.

183. භික්ඛුනියා නිසින්නපරිසායාතිආදීසු හත්ථපාසුපගමනමෙව පමාණං. අඤ්ඤත්‍ර අවුට්ඨිතාය පරිසායාති ඉදඤ්හි පාරිවාසියපාරිසුද්ධිදානං නාම පරිසාය වුට්ඨිතකාලතො පට්ඨාය න වට්ටති, අවුට්ඨිතාය පන වට්ටති. තෙනාහ – ‘‘අඤ්ඤත්‍ර අවුට්ඨිතාය පරිසායා’’ති. තස්ස ලක්ඛණං භික්ඛුනිවිභඞ්ගෙ පරිවාසියඡන්දදානවණ්ණනතො ගහෙතබ්බං. අනුපොසථෙති චාතුද්දසිකො ච පන්නරසිකො චාති ඉමෙ ද්වෙ උපොසථෙ ඨපෙත්වා අඤ්ඤස්මිං දිවසෙ. අඤ්ඤත්‍ර සඞ්ඝසාමග්ගියාති යා කොසම්බකභික්ඛූනං විය භින්නෙ සඞ්ඝෙ පුන සඞ්ඝසාමග්ගී කරියති, තථාරූපිං සඞ්ඝසාමග්ගිං ඨපෙත්වා. තදා ච ‘‘සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො අජ්ජුපොසථො සාමග්ගී’’ති වත්වා කාතබ්බො. යෙ පන කිස්මිඤ්චිදෙව අප්පමත්තකෙ උපොසථං ඨපෙත්වා පුන සමග්ගා හොන්ති, තෙහි උපොසථෙයෙව කාතබ්බොති.

183. In Passagen wie „In einer Versammlung, in der eine Nonne sitzt“ usw. ist allein das Eintreten in die Reichweite einer Hand (Hatthapāsa) der Maßstab. „Außer bei einer noch nicht aufgelösten Versammlung“: Denn diese sogenannte Übergabe der Reinheit durch jemanden, der unter Bewährung steht (Pārivāsiya-Pārisuddhi), ist ab dem Zeitpunkt, an dem sich die Versammlung auflöst, nicht mehr zulässig, wohl aber, solange sie sich noch nicht aufgelöst hat. Deshalb heißt es: „außer bei einer noch nicht aufgelösten Versammlung“. Deren Charakteristik ist im Bhikkhunī-Vibhaṅga aus der Erklärung über die Erteilung des Einverständnisses einer unter Bewährung stehenden Person zu entnehmen. „An einem Nicht-Uposatha-Tag“ bedeutet an einem anderen Tag, ausgenommen diese beiden Uposatha-Tage, nämlich den am vierzehnten und den am fünfzehnten Tag. „Außer bei der Einigkeit des Ordens“ bedeutet: ausgenommen eine solche Einigkeit des Ordens, die wiederhergestellt wird, wenn der Orden gespalten war (wie im Fall der Mönche von Kosambī). In diesem Fall ist der Uposatha abzuhalten, nachdem man verkündet hat: „Möge der Orden mich hören, Ehrwürdige, heute ist der Uposatha der Einigkeit.“ Diejenigen jedoch, die wegen einer ganz geringfügigen Angelegenheit den Uposatha aufgeschoben haben und sich wieder vereinigen, müssen ihn am eigentlichen Uposatha-Tag abhalten.

උපොසථක්ඛන්ධකවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Uposathakkhandhaka ist abgeschlossen.

3. වස්සූපනායිකක්ඛන්ධකං

3. Das Kapitel über den Eintritt in die Regenzeit (Vassūpanāyikakkhandhaka)

වස්සූපනායිකානුජානනකථා

Die Abhandlung über die Erlaubnis zum Eintritt in die Regenzeit.

184. වස්සූපනායිකක්ඛන්ධකෙ [Pg.349] – අපඤ්ඤත්තොති අනනුඤ්ඤාතො අසංවිහිතො වා. තෙ ඉධ භික්ඛූති තෙ භික්ඛූ, ඉධසද්දො නිපාතමත්තො. සඞ්ඝාතං ආපාදෙන්තාති විනාසං ආපාදෙන්තා. සඞ්කසායිස්සන්තීති අප්පොස්සුක්කා නිබද්ධවාසං වසිස්සන්ති. සකුන්තකාති සකුණා. වස්සානෙ වස්සං උපගන්තුන්ති වස්සානනාමකෙ තෙමාසෙ වස්සං උපගන්තබ්බන්ති අත්ථො. කති නු ඛො වස්සූපනායිකාති කති නු ඛො වස්සූපගමනානි. අපරජ්ජුගතායාති එත්ථ අපරජ්ජුගතාය අස්සාති අපරජ්ජුගතා, තස්සා අපරජ්ජුගතාය; අතික්කන්තාය අපරස්මිං දිවසෙති අත්ථො. දුතියනයෙපි මාසො ගතාය අස්සාති මාසගතා, තස්සා මාසගතාය; අතික්කන්තාය මාසෙ පරිපුණ්ණෙති අත්ථො. තස්මා ආසාළ්හීපුණ්ණමාය අනන්තරෙ පාටිපදදිවසෙ, ආසාළ්හීපුණ්ණමිතො වා අපරාය පුණ්ණමාය අනන්තරෙ පාටිපදදිවසෙයෙව විහාරං පටිජග්ගිත්වා පානීයං පරිභොජනීයං උපට්ඨපෙත්වා සබ්බං චෙතියවන්දනාදිසාමීචිකම්මං නිට්ඨාපෙත්වා ‘‘ඉමස්මිං විහාරෙ ඉමං තෙමාසං වස්සං උපෙමී’’ති සකිං වා ද්වත්තික්ඛත්තුං වා වාචං නිච්ඡාරෙත්වා වස්සං උපගන්තබ්බං.

184. Im Vassūpanāyikakkhandhaka bedeutet 'apaññatto' (nicht festgesetzt) 'nicht erlaubt' (ananuññāto) oder 'nicht vorbereitet' (asaṃvihito). 'Te idha bhikkhū' (jene Mönche hier) bedeutet 'jene Mönche' (te bhikkhū), wobei das Wort 'hier' (idha) ein bloßes Partikel (nipātamatto) ist. 'Saṅghātaṃ āpādentā' (Zerstörung herbeiführend) bedeutet 'Vernichtung herbeiführend' (vināsaṃ āpādentā). 'Saṅkasāyissantī' (sie werden träge sein) bedeutet, dass sie ohne Anstrengung (appossukkā) an einem festen Wohnsitz leben werden (nibaddhavāsaṃ vasissanti). 'Sakuntakā' bedeutet 'Vögel' (sakuṇā). 'Vassāne vassaṃ upagantuṃ' (in der Regenzeit die Regenzeitklausur aufzunehmen) bedeutet, dass man in den drei Monaten namens Regenzeit (vassānanāmake temāse) die Regenzeitklausur aufnehmen soll. 'Kati nu kho vassūpanāyikā' (Wie viele Arten des Eintritts in die Regenzeitklausur gibt es?) bedeutet 'Wie viele Eintritte in die Regenzeitklausur gibt es?' (kati nu kho vassūpagamanāni). Zum Begriff 'aparajjugatāya' (am darauffolgenden Tag [nach dem Vollmond]): Wenn der darauffolgende Tag jener [Vollmondnacht] eingetreten ist, nennt man es 'aparajjugatā'. 'Tassā aparajjugatāya' bedeutet 'wenn dieser [Tag] verstrichen ist, am darauffolgenden Tag' (atikkantāya aparasmiṃ divase), das heißt, am ersten Tag der abnehmenden Mondsichel nach dem Vollmondtag von Āsāḷhī. Auch bei der zweiten Methode: Wenn ein Monat jener [Vollmondnacht] vergangen ist, nennt man es 'māsagatā'. 'Tassā māsagatāya' bedeutet 'wenn dieser [Monat] verstrichen ist, wenn der Monat vollendet ist' (atikkantāya māse paripuṇṇe). Daher soll man am Tag nach dem Vollmond von Āsāḷhī (āsāḷhīpuṇṇamāya anantare pāṭipadadivase) – das heißt am ersten Tag der abnehmenden Mondsichel – oder am Tag nach dem darauffolgenden Vollmond nach dem Vollmond von Āsāḷhī (āsāḷhīpuṇṇamito vā aparāya puṇṇamāya anantare pāṭipadadivaseyeva), nachdem man das Kloster hergerichtet (vihāraṃ paṭijaggitvā), Trinkwasser und Nutzwasser bereitgestellt (pānīyaṃ paribhojanīyaṃ upaṭṭhapetvā) und alle ehrerbietigen Handlungen wie die Verehrung des Schreins vollendet hat (sabbaṃ cetiyavandanādisāmīcikammaṃ niṭṭhāpetvā), entweder einmal oder zwei- bis dreimal die Worte sprechen: 'Ich trete in diesem Kloster für diese drei Monate in die Regenzeitklausur ein' (imasmiṃ vihāre imaṃ temāsaṃ vassaṃ upemī), und so die Regenzeitklausur aufnehmen (vassaṃ upagantabbaṃ).

වාචං නිච්ඡාරෙත්වා වස්සං උපගන්තබ්බං.

Indem man die Worte spricht, soll man die Regenzeitklausur aufnehmen.

වස්සානෙචාරිකාපටික්ඛෙපාදිකථා

Die Abhandlung über das Verbot des Herumreisens während der Regenzeit und anderes.

185-6. යො පක්කමෙය්‍යාති එත්ථ අනපෙක්ඛගමනෙන වා අඤ්ඤත්ථ අරුණං උට්ඨාපනෙන වා ආපත්ති වෙදිතබ්බා. යො අතික්කමෙය්‍යාති එත්ථ විහාරගණනාය ආපත්තියො වෙදිතබ්බා. සචෙ හි තං දිවසං විහාරසතස්ස උපචාරං ඔක්කමිත්වා අතික්කමති, සතං ආපත්තියො. සචෙ පන විහාරූපචාරං අතික්කමිත්වා අඤ්ඤස්ස විහාරස්ස උපචාරං අනොක්කමිත්වාව නිවත්තති, එකා එව ආපත්ති. කෙනචි අන්තරායෙන පුරිමිකං අනුපගතෙන පච්ඡිමිකා උපගන්තබ්බා.

185-6. Im Satz 'Yo pakkameyya' (wer weggeht) ist hierbei ein Vergehen (āpatti) zu verstehen, entweder durch unbesorgtes Fortgehen (anapekkhagamanena vā) oder dadurch, dass man die Morgendämmerung an einem anderen Ort aufgehen lässt (aññattha aruṇaṃ uṭṭhāpanena vā). Im Satz 'Yo atikkameyya' (wer überschreitet) sind hierbei Vergehen entsprechend der Anzahl der Klöster zu verstehen (vihāragaṇanāya āpattiyo veditabbā). Denn wenn man an jenem Tag die Grenze von hundert Klöstern überschreitet, gibt es hundert Vergehen. Wenn man jedoch die Grenze des eigenen Klosters überschreitet und zurückkehrt, ohne die Grenze eines anderen Klosters betreten zu haben, gibt es nur ein einziges Vergehen. Wer aufgrund irgendeines Hindernisses nicht in die frühere Regenzeitklausur eingetreten ist, muss in die spätere eintreten.

වස්සං උක්කඩ්ඪිතුකාමොති වස්සනාමකං පඨමමාසං උක්කඩ්ඪිතුකාමො, සාවණමාසං අකත්වා පුන ආසාළ්හීමාසමෙව කත්තුකාමොති අත්ථො. ආගමෙ ජුණ්හෙති ආගමෙ මාසෙති අත්ථො. අනුජානාමි භික්ඛවෙ රාජූනං අනුවත්තිතුන්ති එත්ථ වස්සුක්කඩ්ඪනෙ භික්ඛූනං කාචි පරිහානි නාම නත්ථීති අනුවත්තිතුං [Pg.350] අනුඤ්ඤාතං, තස්මා අඤ්ඤස්මිම්පි ධම්මිකෙ කම්මෙ අනුවත්තිතබ්බං. අධම්මිකෙ පන න කස්සචි අනුවත්තිතබ්බං.

Im Satz 'Vassaṃ ukkaḍḍhitukāmo' (wer die Regenzeit verschieben möchte) ist gemeint: Wer den ersten Monat namens Regenzeit (den Monat Āsāḷha) verschieben möchte, indem er den Monat Sāvaṇa nicht zum ersten Monat der Klausur macht, sondern den Monat Āsāḷha noch einmal als den verschobenen Monat festlegen möchte. 'Āgame juṇhe' (im kommenden lichten Monatsteil) bedeutet 'im kommenden Monat' (āgame māse). Zum Satz 'Anujānāmi bhikkhave rājūnaṃ anuvattituṃ' (Ich erlaube, o Mönche, den Königen zu folgen): Hierbei ist die Absicht wie folgt zu verstehen: Da den Mönchen durch das Verschieben der Regenzeit keinerlei Nachteil entsteht, ist es erlaubt, dem Wunsch der Könige zu folgen. Daher muss man auch bei anderen rechtmäßigen Handlungen (dhammike kamme) den Königen folgen. Bei unrechtmäßigen Handlungen (adhammike kamme) hingegen darf man niemandem folgen.

සත්තාහකරණීයානුජානනකථා

Die Abhandlung über die Erlaubnis von Verrichtungen innerhalb von sieben Tagen (Sattāhakaraṇīya).

187-8. සත්තාහකරණීයෙසු – සත්තාහකරණීයෙන ගන්තුන්ති සත්තාහබ්භන්තරෙ යං කත්තබ්බං තං සත්තාහකරණීයං, තෙන සත්තාහකරණීයෙන කරණභූතෙන ගන්තුං අනුජානාමීති අත්ථො. පහිතෙ ගන්තුන්ති ඉමෙහි සත්තහි භික්ඛුආදීහි දූතෙ පහිතෙයෙව ගන්තුං අනුජානාමීති අත්ථො. සත්තාහං සන්නිවත්තො කාතබ්බොති සත්තාහෙයෙව සන්නිවත්තිතබ්බො, අට්ඨමො අරුණො තත්ථෙව න උට්ඨාපෙතබ්බොති අත්ථො.

187-8. Bezüglich der Verrichtungen innerhalb von sieben Tagen (Sattāhakaraṇīya): 'Sattāhakaraṇīyena gantuṃ' (wegen einer Angelegenheit von sieben Tagen fortzugehen) bedeutet: Was innerhalb von sieben Tagen zu tun ist, das ist eine 'Angelegenheit von sieben Tagen' (sattāhakaraṇīya). Wegen dieser Angelegenheit von sieben Tagen als Beweggrund erlaube ich fortzugehen. 'Pahite gantuṃ' (fortzugehen, wenn jemand gesandt wurde) bedeutet: Ich erlaube fortzugehen nur dann, wenn ein Bote von diesen sieben Personen, wie den Mönchen usw., gesandt worden ist. 'Sattāhaṃ sannivatto kātabbo' (die Rückkehr muss innerhalb von sieben Tagen erfolgen) bedeutet, dass man innerhalb von sieben Tagen zurückgekehrt sein muss; man darf die achte Morgendämmerung nicht ebendort [am besuchten Ort] aufgehen lassen.

භික්ඛුනිසඞ්ඝං උද්දිස්සාති ඉතො පට්ඨාය වච්චකුටි ජන්තාඝරං ජන්තාඝරසාලාති ඉමානි තීණි පරිහීනානි.

Ab der Stelle 'Bhikkhunisaṅghaṃ uddissa' (Für den Nonnen-Sangha) sind diese drei weggelassen (nicht aufzuführen): die Abtrittshütte (vaccakuṭi), das Schwitzbad (jantāghara) und die Halle des Schwitzbads (jantāgharasālā).

189. උදොසිතාදීනි උදොසිතසික්ඛාපදාදීසු වුත්තානෙව. රසවතීති භත්තගෙහං වුච්චති. වාරෙය්‍යං සඤ්චරිත්තසික්ඛාපදෙ වුත්තමෙව. පුරායං සුත්තන්තො පලුජ්ජතීති යාව අයං සුත්තන්තො න පලුජ්ජති, යාව අයං සුත්තන්තො න විනස්සති. අඤ්ඤතරං වා පනස්ස කිච්චං හොති කරණීයං වාති එතෙන පරිසඞ්ඛතං යංකිඤ්චි කරණීයං සඞ්ගහිතං හොති. සබ්බත්ථ ච ‘‘ඉච්ඡාමි දානඤ්ච දාතුං ධම්මඤ්ච සොතුං භික්ඛූ ච පස්සිතු’’න්ති ඉමිනාව කප්පියවචනෙන පෙසිතෙ ගන්තබ්බං, එතෙසං වා වෙවචනෙන. පෙය්‍යාලක්කමො පන එවං වෙදිතබ්බො, යථා ‘‘උපාසකෙන සඞ්ඝං උද්දිස්ස විහාරාදයො කාරාපිතා හොන්ති, සම්බහුලෙ භික්ඛූ උද්දිස්ස, එකං භික්ඛුං උද්දිස්ස, භික්ඛුනිසඞ්ඝං උද්දිස්ස, සම්බහුලා භික්ඛුනියො, එකං භික්ඛුනිං, සම්බහුලා සික්ඛමානායො, එකං සික්ඛමානං, සම්බහුලෙ සාමණෙරෙ, එකං සාමණෙරං, සම්බහුලා සාමණෙරියො, එකං සාමණෙරිං උද්දිස්ස අත්තනො අත්ථාය නිවෙසනං කාරාපිතං හොතී’’ති වුත්තං; එවමෙව ‘‘උපාසිකාය, භික්ඛුනා, භික්ඛුනියා, සික්ඛමානාය, සාමණෙරෙන, සාමණෙරියා සඞ්ඝං උද්දිස්සා’’ති සබ්බං වත්තබ්බං. එතෙසු සත්තප්පකාරෙසු කරණීයෙසු පහිතෙ ගන්තබ්බං.

189. Die Begriffe wie 'udositādīni' (Speicher usw.) sind bereits in den Udosita-Sikkhāpadas usw. erklärt worden. Ein Küchenhaus (bhattageha) wird 'rasavatī' genannt. Das Heiratsstiften (vāreyya) ist bereits im Sañcaritta-Sikkhāpada erklärt worden. 'Purāyaṃ suttanto palujjati' (Bevor diese Lehrrede verfällt) bedeutet: Solange diese Lehrrede nicht verfällt, solange diese Lehrrede nicht verloren geht. Im Satz 'Aññataraṃ vā panassa kiccaṃ hoti karaṇīyaṃ vā' (Oder er hat irgendeine andere Angelegenheit oder Pflicht) ist hiermit jede sonstige vorbereitete Verrichtung miterfasst. Und in allen Fällen [der Entsendung] darf man nur gehen, wenn ein Bote mit den passenden Worten gesandt wurde: 'Ich wünsche eine Gabe zu spenden, das Dhamma zu hören und die Mönche zu sehen', oder mit sinnverwandten Begriffen dieser Sätze. Die Auslassungsreihe (Peyyāla) ist jedoch wie folgt zu verstehen: Wie es heißt: 'Ein gläubiger Laie hat für den Sangha Klöster usw. bauen lassen, oder für viele Mönche, für einen einzelnen Mönch, für den Nonnen-Sangha, für viele Nonnen, für eine einzelne Nonne, für viele Übungsschülerinnen, für eine einzelne Übungsschülerin, für viele Novizen, für einen einzelnen Novizen, für viele Novizinnen, für eine einzelne Novizin, oder er hat für sich selbst ein Wohnhaus usw. bauen lassen' – genau so soll alles für eine gläubige Laiin, einen Mönch, eine Nonne, eine Übungsschülerin, einen Novizen und eine Novizin mit der Formulierung 'für den Sangha...' usw. gesprochen werden. Bei diesen sieben Arten von Verrichtungen darf man gehen, wenn ein Bote gesandt wurde.

පඤ්චන්නංඅප්පහිතෙපිඅනුජානනකථා

Die Abhandlung über die Erlaubnis [fortzugehen] für fünf [Gruppen von Personen], selbst wenn kein Bote gesandt wurde.

193. පඤ්චන්නං සත්තාහකරණීයෙනාති එතෙසං භික්ඛුආදීනං සහධම්මිකානං ‘‘ගිලානභත්තං වා ගිලානුපට්ඨාකභත්තං වා භෙසජ්ජං වා පරියෙසිස්සාමි[Pg.351], පුච්ඡිස්සාමි වා, උපට්ඨහිස්සාමි වා’’ති එවමාදිනා පරතො විත්ථාරෙත්වා දස්සිතෙන කාරණෙන අප්පහිතෙපි ගන්තබ්බං, පගෙව පහිතෙ. භික්ඛු ගිලානො හොති, අනභිරති උප්පන්නා හොති, කුක්කුච්චං උප්පන්නං හොති, දිට්ඨිගතං උප්පන්නං හොති, ගරුධම්මං අජ්ඣාපන්නො හොති පරිවාසාරහො, මූලාය පටිකස්සනාරහො හොති, මානත්තාරහො, අබ්භානාරහො, සඞ්ඝො කම්මං කත්තුකාමො හොති, කතං වා සඞ්ඝෙන කම්මං හොතීති එතෙහි දසහි කාරණෙහි භික්ඛුස්ස සන්තිකං ගන්තබ්බං. භික්ඛුනියා සන්තිකං නවහි කාරණෙහි ගන්තබ්බං, සික්ඛමානාය සන්තිකං ඡහි – ආදිතො චතූහි, සික්ඛා කුප්පිතා හොති, උපසම්පජ්ජිතුකාමා හොතීති. සාමණෙරස්සාපි ඡහි – ආදිතො චතූහි, වස්සං පුච්ඡිතුකාමො උපසම්පජ්ජිතුකාමො හොතීති. සාමණෙරියා උපසම්පදං අපනෙත්වා සික්ඛාපදං දාතුකාමො හොතීති ඉමිනා සද්ධිං පඤ්චහි. පරතො මාතාපිතූනං අනුඤ්ඤාතට්ඨානෙපි එසෙව නයො. අන්ධකට්ඨකථායං පන ‘‘යෙ මාතාපිතූනං උපට්ඨාකා ඤාතකා වා අඤ්ඤාතකා වා තෙසම්පි අප්පහිතෙ ගන්තුං වට්ටතී’’ති වුත්තං, තං නෙව අට්ඨකථායං, න පාළියා වුත්තං, තස්මා න ගහෙතබ්බං.

193. Im Satz 'Pañcannaṃ sattāhakaraṇīyena' (Wegen einer Angelegenheit von sieben Tagen für die Fünf) ist gemeint: Für diese fünf Gefährten im heiligen Leben (Mönche usw.), aus dem im Folgenden ausführlich dargelegten Grund: 'Ich will Speise für einen Kranken oder Speise für den Krankenpfleger oder Medizin suchen, oder nachfragen, oder persönlich pflegen' usw., darf man auch gehen, wenn kein Bote gesandt wurde – umso mehr, wenn einer gesandt wurde. Ein Mönch ist krank, Unzufriedenheit ist in ihm aufgestiegen, Gewissenszweifel sind aufgestiegen, eine falsche Ansicht ist aufgetreten, er hat ein schweres Vergehen begangen, das eine Bewährungszeit erfordert (garudhamma/Saṅghādisesa), er verdient die Zurückversetzung an den Anfang, er verdient die Mānattā-Buße, er verdient die Rehabilitation, der Sangha möchte ein formelles Verfahren gegen ihn durchführen, oder das Verfahren wurde vom Sangha bereits durchgeführt – aus diesen zehn Gründen darf man sich zu einem Mönch begeben. Zu einer Nonne darf man aus neun Gründen gehen. Zu einer Übungsschülerin (sikkhamānā) aus sechs Gründen – nämlich den ersten vier Gründen [des Mönchs], sowie wenn ihre Ausbildung beschädigt ist (sikkhā kuppitā) oder sie die höhere Ordination wünscht (upasampajjitukāmā). Zu einem Novizen (sāmaṇera) ebenfalls aus sechs Gründen – den ersten vier Gründen, sowie wenn er über die Regenzeitklausur fragen will oder die höhere Ordination wünscht. Zu einer Novizin (sāmaṇerī) aus fünf Gründen – zusammen mit diesem Grund: wenn man ihr die Trainingsregeln geben will, nachdem man die höhere Ordination ausgeschlossen hat. Im Folgenden gilt dieselbe Methode auch für den erlaubten Fall bezüglich der Eltern. In der Andhaka-Attahakathā heißt es jedoch: 'Wer auch immer die Pfleger der Eltern sind, seien es Verwandte oder Nichtverwandte, zu diesen zu gehen ist ebenfalls gestattet, selbst wenn kein Bote gesandt wurde.' Dies ist jedoch weder in der alten Attahakathā noch im Pali-Kanon überliefert; daher sollte man es nicht akzeptieren.

පහිතෙයෙවඅනුජානනකථා

Die Abhandlung über die Erlaubnis [fortzugehen] nur dann, wenn ein Bote gesandt wurde.

199. භික්ඛුගතිකොති එකස්මිං විහාරෙ භික්ඛූහි සද්ධිං වසනකපුරිසො. උන්ද්‍රියතීති පලුජ්ජති. භණ්ඩං ඡෙදාපිතන්ති දබ්බසම්භාරභණ්ඩං ඡෙදාපිතං. ආවහාපෙය්‍යුන්ති ආහරාපෙය්‍යුං. දජ්ජාහන්ති දජ්ජෙ අහං. සඞ්ඝකරණීයෙනාති එත්ථ යංකිඤ්චි උපොසථාගාරාදීසු සෙනාසනෙසු චෙතියඡත්තවෙදිකාදීසු වා කත්තබ්බං, අන්තමසො භික්ඛුනො පුග්ගලිකසෙනාසනම්පි, සබ්බං සඞ්ඝකරණීයමෙව. තස්මා තස්ස නිප්ඵාදනත්ථං දබ්බසම්භාරාදීනි වා ආහරිතුං වඩ්ඪකීප්පභුතීනං භත්තවෙතනාදීනි වා දාපෙතුං ගන්තබ්බං.

199. „Bhikkhugatiko“ bezeichnet einen Mann, der in ein und demselben Kloster zusammen mit den Mönchen wohnt. „Undriyati“ bedeutet „es zerfällt“. „Bhaṇḍaṃ chedāpitaṃ“ bedeutet, dass Baumaterialien (wie Holz) gefällt bzw. zugeschnitten wurden. „Āvahāpeyyuṃ“ bedeutet „wenn sie herbeibringen ließen“. „Dajjāhaṃ“ ist als „dajje ahaṃ“ (ich würde geben) zu trennen. Unter „wegen einer Angelegenheit der Sangha“ (saṅghakaraṇīyena) ist hierbei alles zu verstehen, was an Wohnstätten wie der Uposatha-Halle usw. oder an Schreinen, Schirmträgern, Geländern usw. zu tun ist, ja selbst die persönliche Wohnstätte eines einzelnen Mönchs – all dies ist wahrlich eine Angelegenheit der Sangha. Daher darf man gehen, um dies zu bewerkstelligen, sei es, um Baumaterialien und Ähnliches herbeizubringen, oder um Zimmerleuten und anderen Verpflegung, Lohn und dergleichen zukommen zu lassen.

අයං පනෙත්ථ පාළිමුත්තකරත්තිච්ඡෙදවිනිච්ඡයො – ධම්මසවනත්ථාය අනිමන්තිතෙන ගන්තුං න වට්ටති. සචෙ එකස්මිං මහාවාසෙ පඨමංයෙව කතිකා කතා හොති – ‘‘අසුකදිවසං නාම සන්නිපතිතබ්බ’’න්ති, නිමන්තිතොයෙව නාම හොති, ගන්තුං වට්ටති. ‘‘භණ්ඩකං ධොවිස්සාමී’’ති ගන්තුං න වට්ටති. සචෙ පන [Pg.352] ආචරියුපජ්ඣායා පහිණන්ති, වට්ටති. නාතිදූරෙ විහාරො හොති, තත්ථ ගන්ත්වා අජ්ජෙව ආගමිස්සාමීති සම්පාපුණිතුං න සක්කොති, වට්ටති. උද්දෙසපරිපුච්ඡාදීනං අත්ථායපි ගන්තුං න වට්ටති. ‘‘ආචරියං පස්සිස්සාමී’’ති පන ගන්තුං ලභති. සචෙ පන නං ආචරියො ‘‘අජ්ජ මා ගච්ඡා’’ති වදති, වට්ටති. උපට්ඨාකකුලං වා ඤාතිකුලං වා දස්සනාය ගන්තුං න ලභතීති.

Dies ist hierbei die Entscheidung über die Unterbrechung der Nächte außerhalb der kanonischen Regeln (pāḷimuttaka): Es ist für einen nicht eingeladenen Mönch nicht zulässig, zum Zwecke des Hörens der Lehre zu gehen. Wenn jedoch in einer großen Klosteranlage bereits im Voraus eine Vereinbarung getroffen wurde: „An jenem bestimmten Tag soll man sich versammeln“, dann gilt man als eingeladen; es ist zulässig zu gehen. Mit dem Gedanken „Ich werde meine Habseligkeiten waschen“ wegzugehen, ist nicht zulässig. Wenn jedoch die Lehrer und Präzeptoren einen dazu aussenden, ist es zulässig. Wenn das Kloster nicht allzu weit entfernt ist, man mit dem Gedanken dorthin geht „Ich werde noch heute zurückkehren“, es dann aber nicht schafft rechtzeitig zurückzukehren, ist es zulässig. Auch zum Zwecke des Unterrichts, des Befragens und dergleichen ist es nicht zulässig zu gehen. Mit dem Gedanken „Ich werde den Lehrer aufsuchen“ darf man jedoch gehen. Wenn der Lehrer zu ihm sagt: „Geh heute nicht weg“, ist es zulässig. Es ist nicht gestattet zu gehen, um die Familie eines Unterstützers oder Verwandte zu besuchen.

අන්තරායෙඅනාපත්තිවස්සච්ඡෙදකථා

Darlegung über das Vergehensausschließen bei der Unterbrechung der Regenzeitklausur aufgrund von Hindernissen

201. යෙන ගාමො තෙන ගන්තුන්තිආදීසු සචෙ ගාමො අවිදූරං ගතො හොති, තත්ථ පිණ්ඩාය චරිත්වා විහාරමෙව ආගන්ත්වා වසිතබ්බං. සචෙ දූරං ගතො, සත්තාහවාරෙන අරුණො උට්ඨාපෙතබ්බො. න සක්කා චෙ හොති, තත්‍රෙව සභාගට්ඨානෙ වසිතබ්බං. සචෙ මනුස්සා යථාපවත්තානි සලාකභත්තාදීනි දෙන්ති, ‘‘න මයං තස්මිං විහාරෙ වසිම්හා’’ති වත්තබ්බා. ‘‘මයං විහාරස්ස වා පාසාදස්ස වා න දෙම, තුම්හාකං දෙම, යත්ථ කත්ථචි වසිත්වා භුඤ්ජථා’’ති වුත්තෙ පන යථාසුඛං භුඤ්ජිතබ්බං, තෙසංයෙව තං පාපුණාති. ‘‘තුම්හාකං වසනට්ඨානෙ පාපුණාපෙත්වා භුඤ්ජථා’’ති වුත්තෙ පන යත්ථ වසන්ති, තත්ථ නෙත්වා වස්සග්ගෙන පාපුණාපෙත්වා භුඤ්ජිතබ්බං.

201. Bezüglich Passagen wie „dorthin gehen, wo das Dorf ist“ gilt: Wenn das Dorf nicht weit weggezogen ist, soll man dort auf Almosengang gehen und wieder in das Kloster zurückkehren, um dort zu wohnen. Wenn es weit weggezogen ist, soll man im Rahmen der Sieben-Tage-Regel die Morgendämmerung heraufbeschwören. Wenn dies nicht möglich ist, soll man genau dort an einem Ort unter Gleichgesinnten wohnen. Wenn die Menschen die üblichen Gaben wie Los-Speise und Ähnliches spenden, sollte man ihnen sagen: „Wir wohnen nicht mehr in jenem Kloster.“ Wenn sie jedoch sagen: „Wir spenden dies nicht für das Kloster oder das Gebäude, sondern für euch; wohnt, wo immer ihr wollt, und speist dort“, dann darf man es nach Belieben verzehren; es gebührt eben ihnen selbst. Wenn sie jedoch sagen: „Lasst es an euren Wohnort bringen und speist dort“, dann soll man es dorthin bringen, wo man wohnt, es nach dem Dienstalter verteilen und speisen.

සචෙ පවාරිතකාලෙ වස්සාවාසිකං දෙන්ති, යදි සත්තාහවාරෙන අරුණං උට්ඨාපයිංසු, ගහෙතබ්බං. ඡින්නවස්සෙහි පන ‘‘න මයං තත්ථ වසිම්හ, ඡින්නවස්සා මය’’න්ති වත්තබ්බං. යදි ‘‘යෙසං අම්හාකං සෙනාසනං පාපිතං, තෙ ගණ්හන්තූ’’ති වදන්ති, ගහෙතබ්බං. යං පන විහාරෙ උපනික්ඛිත්තකං මා විනස්සීති ඉධ ආහටං චීවරාදිවෙභඞ්ගියභණ්ඩං, තං තත්ථෙව ගන්ත්වා අපලොකෙත්වා භාජෙතබ්බං. ‘‘ඉතො අය්‍යානං චත්තාරො පච්චයෙ දෙථා’’ති කප්පියකාරකානං දින්නෙ ඛෙත්තවත්ථුආදිකෙ තත්‍රුප්පාදෙපි එසෙව නයො. සඞ්ඝිකඤ්හි වෙභඞ්ගියභණ්ඩං අන්තොවිහාරෙ වා බහිසීමාය වා හොතු, බහිසීමාය ඨිතානං අපලොකෙත්වා භාජෙතුං න වට්ටති. උභයත්ථ ඨිතම්පි පන අන්තොසීමාය ඨිතානං අපලොකෙත්වා භාජෙතුං වට්ටතියෙව.

Wenn sie zur Zeit der Pavāraṇā das Regenzeit-Gewand spenden, darf man es annehmen, falls man die Morgendämmerung im Rahmen der Sieben-Tage-Regel heraufbeschworen hat. Diejenigen jedoch, die ihre Regenzeitklausur abgebrochen haben, müssen sagen: „Wir haben dort nicht gewohnt, wir haben die Regenzeitklausur gebrochen.“ Wenn sie jedoch sagen: „Diejenigen, denen unsere Wohnstätte zugeteilt wurde, sollen es nehmen“, darf man es annehmen. Was jedoch an verteilbaren Gütern wie Roben und Ähnlichem, die im Kloster hinterlegt waren, hierher gebracht wurde, damit sie nicht verloren gehen, so muss man genau zu jenem ursprünglichen Kloster zurückkehren, die Erlaubnis einholen und sie verteilen. Wenn Äcker, Grundstücke und dergleichen den Klosterpflegern übergeben wurden mit den Worten: „Gebt den Ehrwürdigen hiervon die vier Requisite“, so gilt dieselbe Regelung auch für die Erträge, die daraus entstehen. Denn das zu verteilende Gut der Sangha, sei es innerhalb des Klosters oder außerhalb der Grenze, darf nicht unter Einholung der Zustimmung derjenigen verteilt werden, die sich außerhalb der Grenze aufhalten. Wenn es sich jedoch an beiden Orten befindet, ist es durchaus zulässig, es unter Einholung der Zustimmung derjenigen zu verteilen, die sich innerhalb der Grenze aufhalten.

සඞ්ඝභෙදෙඅනාපත්තිවස්සච්ඡෙදකථා

Darlegung über das Vergehensausschließen bei der Unterbrechung der Regenzeitklausur aufgrund einer Ordensspaltung

202. සඞ්ඝො [Pg.353] භින්නොති එත්ථ භින්නෙ සඞ්ඝෙ ගන්ත්වා කරණීයං නත්ථි, යො පන ‘‘භිජ්ජිස්සතී’’ති ආසඞ්කිතො, තං සන්ධාය ‘‘භින්නො’’ති වුත්තං. සම්බහුලාහි භික්ඛුනීහි සඞ්ඝො භින්නොති එත්ථ න භික්ඛුනීහි සඞ්ඝො භින්නොති දට්ඨබ්බො. වුත්තඤ්හෙතං ‘‘න ඛො උපාලි භික්ඛුනී සඞ්ඝං භින්දතී’’ති. එතා පන නිස්සාය අනුබලං කත්වා යං සඞ්ඝං ‘‘භික්ඛූ භින්දෙය්‍යු’’න්ති ආසඞ්කා හොති, තං සන්ධායෙතං වුත්තං.

202. Bezüglich der Aussage „Die Sangha ist gespalten“ gilt: Wenn die Sangha bereits gespalten ist, gibt es nach dem Hingehen nichts mehr zu tun. Was jedoch die Befürchtung betrifft „Sie wird sich spalten“, so ist mit dem vom Erhabenen gesprochenen Wort „gespalten“ ebendiese Sangha gemeint. Bezüglich der Aussage „Die Sangha ist durch viele Nonnen gespalten“ darf man nicht annehmen, dass die Sangha direkt durch Nonnen gespalten wird. Denn dies wurde gesagt: „Wahrlich, Upāli, eine Nonne spaltet die Sangha nicht.“ Dies wurde jedoch im Hinblick darauf gesagt, dass Mönche, gestützt auf jene Nonnen und durch deren Unterstützung, die Sangha spalten könnten, worüber eine Befürchtung besteht.

වජාදීසුවස්සූපගමනකථා

Darlegung über das Eingehen der Regenzeitklausur in einer Rinderhürde und an anderen Orten

203. වජොති ගොපාලකානං නිවාසට්ඨානං. යෙන වජොති එත්ථ වජෙන සද්ධිං ගතස්ස වස්සච්ඡෙදෙ අනාපත්ති.

203. „Vajo“ bezeichnet den Wohnort von Kuhhirten (eine Rinderhürde). Bezüglich der Passage „wohin die Rinderhürde zieht“ gilt: Für einen Mönch, der zusammen mit der Rinderhürde mitzieht, liegt bei einer Unterbrechung der Regenzeitklausur kein Vergehen vor.

උපකට්ඨායාති ආසන්නාය. සත්ථෙ වස්සං උපගන්තුන්ති එත්ථ වස්සූපනායිකදිවසෙ තෙන භික්ඛුනා උපාසකා වත්තබ්බා ‘‘කුටිකා ලද්ධුං වට්ටතී’’ති. සචෙ කරිත්වා දෙන්ති, තත්ථ පවිසිත්වා ‘‘ඉධ වස්සං උපෙමී’’ති තික්ඛත්තුං වත්තබ්බං. නො චෙ දෙන්ති, සාලාසඞ්ඛෙපෙන ඨිතසකටස්ස හෙට්ඨා උපගන්තබ්බං. තම්පි අලභන්තෙන ආලයො කාතබ්බො. සත්ථෙ පන වස්සං උපගන්තුං න වට්ටති. ආලයො නාම ‘‘ඉධ වස්සං වසිස්සාමී’’ති චිත්තුප්පාදමත්තං. සචෙ මග්ගප්පටිපන්නෙයෙව සත්ථෙ පවාරණදිවසො හොති, තත්ථෙව පවාරෙතබ්බං. අථ සත්ථො අන්තොවස්සෙයෙව භික්ඛුනා පත්ථිතට්ඨානං පත්වා අතික්කමති, පත්ථිතට්ඨානෙ වසිත්වා තත්ථ භික්ඛූහි සද්ධිං පවාරෙතබ්බං. අථාපි සත්ථො අන්තොවස්සෙයෙව අන්තරා එකස්මිං ගාමෙ තිට්ඨති වා විප්පකිරති වා, තස්මිංයෙව ගාමෙ භික්ඛූහි සද්ධිං වසිත්වා පවාරෙතබ්බං, අපවාරෙත්වා තතො පරං ගන්තුං න වට්ටති.

„Upakaṭṭhāya“ bedeutet „wenn sie nahe herangekommen ist“. Bezüglich der Passage „die Regenzeitklausur in einer Karawane eingehen“ gilt: Am Tag des Beginns der Regenzeitklausur muss jener Mönch zu den Laienanhängern sagen: „Es wäre angemessen, eine kleine Hütte zu erhalten.“ Wenn sie eine errichten und ihm geben, soll er hineingehen und dreimal sprechen: „Hier trete ich in die Regenzeitklausur ein.“ Wenn sie keine geben, soll er sich unter einen Wagen begeben, der nach Art einer Halle abgestellt ist. Wenn er auch dies nicht erhält, soll er eine feste Absicht fassen. In einer Karawane selbst die Regenzeitklausur einzugehen, ist nicht zulässig. Als eine „feste Absicht“ (ālaya) gilt das bloße Aufkommen des Gedankens: „Hier werde ich die Regenzeit verbringen.“ Wenn der Tag der Pavāraṇā stattfindet, während die Karawane noch auf dem Weg ist, soll man die Pavāraṇā genau dort durchführen. Wenn die Karawane noch während der Regenzeit den vom Mönch gewünschten Ort erreicht und dann weiterzieht, soll er an dem gewünschten Ort bleiben und dort zusammen mit den Mönchen die Pavāraṇā durchführen. Wenn jedoch die Karawane noch während der Regenzeit unterwegs in einem Dorf anhält oder sich auflöst, soll er in ebendiesem Dorf zusammen mit den Mönchen wohnen und die Pavāraṇā durchführen; es ist nicht zulässig, weiterzugehen, ohne zuvor die Pavāraṇā durchgeführt zu haben.

නාවායං වස්සං උපගච්ඡන්තෙනාපි කුටියංයෙව උපගන්තබ්බං. පරියෙසිත්වා අලභන්තෙන ආලයො කාතබ්බො. සචෙ අන්තොතෙමාසං නාවා සමුද්දෙයෙව හොති, තත්ථෙව පවාරෙතබ්බං. අථ නාවා කූලං ලභති, අයඤ්ච පරතො ගන්තුකාමො හොති, ගන්තුං න වට්ටති. නාවාය ලද්ධගාමෙයෙව වසිත්වා භික්ඛූහි සද්ධිං පවාරෙතබ්බං. සචෙපි නාවා අනුතීරමෙව අඤ්ඤත්ථ ගච්ඡති, භික්ඛු ච පඨමං ලද්ධගාමෙයෙව වසිතුකාමො, නාවා ගච්ඡතු භික්ඛුනා තත්ථෙව වසිත්වා භික්ඛූහි සද්ධිං පවාරෙතබ්බං.

Auch wer die Regenzeitklausur auf einem Schiff eingeht, muss sie in einer Kabine eingehen. Wenn er nach dem Suchen keine findet, soll er eine feste Absicht fassen. Wenn sich das Schiff während der drei Monate der Regenzeit ganz auf dem Meer befindet, soll man die Pavāraṇā genau dort durchführen. Wenn das Schiff jedoch das Ufer erreicht und dieser Mönch weiterreisen möchte, ist es nicht zulässig, weiterzureisen. Er muss in dem Dorf wohnen, an dem das Schiff angelegt hat, und dort zusammen mit den Mönchen die Pavāraṇā durchführen. Selbst wenn das Schiff entlang des Ufers zu einem anderen Ort fährt, der Mönch aber in dem ersten Dorf, an dem das Schiff angelegt hat, wohnen bleiben möchte, soll das Schiff ruhig weiterfahren; der Mönch muss genau dort wohnen bleiben und zusammen mit den Mönchen die Pavāraṇā durchführen.

ඉති [Pg.354] වජෙ සත්ථෙ නාවායන්ති තීසු ඨානෙසු නත්ථි වස්සච්ඡෙදෙ ආපත්ති, පවාරෙතුඤ්ච ලභති. පුරිමෙසු පන ‘‘වාළෙහි උබ්බාළ්හා හොන්තී’’තිආදීසු සඞ්ඝභෙදපරියන්තෙසු වත්ථූසු කෙවලං අනාපත්ති හොති, පවාරෙතුං පන න ලභති.

So gibt es an diesen drei Orten – in einer Rinderhürde, in einer Karawane und auf einem Schiff – kein Vergehen bei einer Unterbrechung der Regenzeitklausur, und man ist berechtigt, die Pavāraṇā durchzuführen. Bei den zuvor erwähnten Fällen jedoch, angefangen bei „sie werden von wilden Tieren bedrängt“ bis hin zu einer Ordensspaltung, liegt lediglich Straffreiheit vor, aber man erhält nicht das Recht, die Pavāraṇā durchzuführen.

204. න භික්ඛවෙ රුක්ඛසුසිරෙති එත්ථ සුද්ධෙ රුක්ඛසුසිරෙයෙව න වට්ටති; මහන්තස්ස පන රුක්ඛසුසිරස්ස අන්තො පදරච්ඡදනං කුටිකං කත්වා පවිසනද්වාරං යොජෙත්වා උපගන්තුං වට්ටති. රූක්ඛං ඡින්දිත්වා ඛාණුකමත්ථකෙ පදරච්ඡදනං කුටිකං කත්වාපි වට්ටතියෙව. රුක්ඛවිටභියාති එත්ථාපි සුද්ධෙ විටපමත්තෙ න වට්ටති. මහාවිටපෙ පන අට්ටකං බන්ධිත්වා තත්ථ පදරච්ඡදනං කුටිකං කත්වා උපගන්තබ්බං. අසෙනාසනිකෙනාති යස්ස පඤ්චන්නං ඡදනානං අඤ්ඤතරෙන ඡන්නං යොජිතද්වාරබන්ධනං සෙනාසනං නත්ථි, තෙන න උපගන්තබ්බං. න භික්ඛවෙ ඡවකුටිකායන්ති ඡවකුටිකා නාම ටඞ්කිතමඤ්චාදිභෙදා කුටි, තත්ථ උපගන්තුං න වට්ටති. සුසානෙ පන අඤ්ඤං කුටිකං කත්වා උපගන්තුං වට්ටති. න භික්ඛවෙ ඡත්තෙති එත්ථාපි චතූසු ථම්භෙසු ඡත්තං ඨපෙත්වා ආවරණං කත්වා ද්වාරං යොජෙත්වා උපගන්තුං වට්ටති, ඡත්තකුටිකා නාමෙසා හොති. චාටියාති එත්ථාපි මහන්තෙන කපල්ලෙන ඡත්තෙ වුත්තනයෙන කුටිං කත්වා උපගන්තුං වට්ටති.

204. „Nicht, ihr Mönche, in einer Baumhöhle“: Hierbei ist es in einer bloßen Baumhöhle unzulässig (die Regenzeitklausur einzugehen); im Inneren einer großen Baumhöhle hingegen ist es zulässig, die Klausur einzugehen, wenn man eine Hütte mit einem Bretterdach errichtet und eine Eingangstür anbringt. Auch wenn man den Baum fällt und auf dem Baumstumpf eine Hütte mit einem Bretterdach errichtet, ist es durchaus zulässig. „In einer Baumgabel“: Auch hier ist es in einer bloßen Baumgabel unzulässig. In einer großen Baumgabel jedoch sollte man, nachdem man eine Plattform errichtet hat, darauf eine Hütte mit einem Bretterdach bauen und die Klausur eingehen. „Ohne Unterkunft“: Wer keine Unterkunft besitzt, die mit einer der fünf Arten von Bedachung gedeckt ist und einen eingebauten Türrahmen hat, darf die Klausur nicht eingehen. „Nicht, ihr Mönche, in einer Leichenhütte“: Eine sogenannte Leichenhütte ist eine Hütte, die aus Teilen wie verzierten Betten und Ähnlichem besteht; dort die Klausur einzugehen ist unzulässig. Wenn man jedoch auf dem Friedhof eine andere Hütte errichtet, ist es zulässig, die Klausur einzugehen. „Nicht, ihr Mönche, unter einem Sonnenschirm“: Auch hier ist es zulässig, die Klausur einzugehen, wenn man einen Sonnenschirm auf vier Pfosten aufstellt, eine Verkleidung herstellt und eine Tür anbringt; dies nennt man eine Schirmhütte. „In einem Wassertopf“: Auch hier ist es zulässig, die Klausur einzugehen, indem man mit einem großen Gefäß auf die beim Sonnenschirm erklärte Weise eine Hütte errichtet.

අධම්මිකකතිකාදිකථා

Abhandlung über unrechtmäßige Vereinbarungen und Ähnliches

205. එවරූපා කතිකාති එත්ථ අඤ්ඤාපි යා ඊදිසී අධම්මිකා කතිකා හොති, සා න කාතබ්බාති අත්ථො. තස්සා ලක්ඛණං මහාවිභඞ්ගෙ වුත්තං.

205. „Eine solche Vereinbarung“: Hierbei ist die Bedeutung, dass auch jede andere derartige Vereinbarung, die unrechtmäßig ist, nicht getroffen werden darf. Deren Merkmal wurde im Mahāvibhaṅga dargelegt.

207-8. පටිස්සවෙ ච ආපත්ති දුක්කටස්සාති එත්ථ න කෙවලං ‘‘ඉමං තෙමාසං ඉධ වස්සං වසථා’’ති එතස්සෙව පටිස්සවෙ ආපත්ති, ‘‘ඉමං තෙමාසං භික්ඛං ගණ්හථ, උභොපි මයං ඉධ වස්සං වසිස්සාම, එකතො උද්දිසාපෙස්සාමා’’ති එවමාදිනාපි තස්ස තස්ස පටිස්සවෙ දුක්කටං. තඤ්ච ඛො පඨමං සුද්ධචිත්තස්ස පච්ඡා විසංවාදනපච්චයා, පඨමම්පි අසුද්ධචිත්තස්ස පන පටිස්සවෙ පාචිත්තියං, විසංවාදනෙ දුක්කටන්ති පාචිත්තියෙන සද්ධිං දුක්කටං යුජ්ජති.

207-8. „Und bei einer Zusage liegt ein Vergehen des Fehltritts (Dukkaṭa) vor“: Hierbei entsteht ein Vergehen nicht nur allein durch die Zusage: „Wohnt diese drei Monate hier während der Regenzeit“, sondern auch bei Zusagen bezüglich verschiedener Dinge wie: „Nehmt diese drei Monate über Almosenspeise an, wir beide werden während der Regenzeit hier wohnen, wir werden gemeinsam den Pali-Text rezitieren lassen“ usw. gibt es ein Dukkaṭa-Vergehen. Und dieses entsteht bei einem Mönch, der anfangs reinen Geistes war, später jedoch aufgrund des Nichteinhaltens der Zusage. Für einen Mönch hingegen, der schon anfangs unreinen Geistes war, entsteht beim Abgeben der Zusage ein Pācittiya-Vergehen und beim Nichteinhalten ein Dukkaṭa-Vergehen; so ist das Dukkaṭa-Vergehen zusammen mit dem Pācittiya-Vergehen anwendbar.

සො [Pg.355] තදහෙව අකරණීයොතිආදීසු සචෙ වස්සං අනුපගන්ත්වා වා පක්කමති, උපගන්ත්වා වා සත්තාහං බහිද්ධා වීතිනාමෙති, පුරිමිකා ච න පඤ්ඤායති, පටිස්සවෙ ච ආපත්ති. වස්සං උපගන්ත්වා පන අරුණං අනුට්ඨාපෙත්වා තදහෙව සත්තාහකරණීයෙන පක්කමන්තස්සාපි අන්තොසත්තාහෙ නිවත්තන්තස්ස අනාපත්ති, කො පන වාදො ද්වීහතීහං වසිත්වා අන්තොසත්තාහෙ නිවත්තන්තස්ස. ද්වීහතීහං වසිත්වාති එත්ථාපි නිරපෙක්ඛෙනෙව උපචාරාතික්කමෙ වස්සච්ඡෙදො වෙදිතබ්බො. සචෙ ඉධ වසිස්සාමීති ආලයො අත්ථි, අසතියා පන වස්සං න උපෙති, ගහිතසෙනාසනං සුග්ගහිතං, ඡින්නවස්සො න හොති, පවාරෙතුං ලභතියෙව.

In den Textstellen wie „Er muss noch am selben Tag wegen unaufschiebbarer Geschäfte...“ gilt: Wenn er weggeht, ohne die Regenzeitklausur angetreten zu haben, oder wenn er nach dem Antreten mehr als sieben Tage außerhalb verbringt, ist die erste Klausur (purimikā) nicht gültig, und es liegt ein Vergehen wegen des Zusagebruchs vor. Wenn er jedoch nach Antritt der Klausur die Morgendämmerung nicht am Ort aufsteigen lässt und am selben Tag wegen einer Angelegenheit mit Sieben-Tage-Frist weggeht, aber innerhalb von sieben Tagen zurückkehrt, liegt kein Vergehen vor; wie viel weniger erübrigt sich die Frage bei einem, der zwei oder drei Tage gewohnt hat und innerhalb von sieben Tagen zurückkehrt! Auch bei „nach zwei- oder dreitägigem Aufenthalt“ ist der Bruch der Klausur beim Überschreiten der Grenze der Unterkunft ohne Absicht auf Rückkehr zu verstehen. Wenn die Absicht besteht: „Ich werde hier wohnen“, er aber aus Unachtsamkeit die Klausur nicht formell antritt, gilt die übernommene Unterkunft dennoch als wohl übernommen; seine Klausur ist nicht gebrochen und er erhält das Recht, die Pavāraṇā zu vollziehen.

සත්තාහං අනාගතාය පවාරණායාති එත්ථ නවමිතො පට්ඨාය ගන්තුං වට්ටති, ආගච්ඡතු වා මා වා, අනාපත්ති. සෙසං උත්තානමෙවාති.

„Wenn die Pavāraṇā noch sieben Tage aussteht“: Hierbei ist es zulässig, ab dem neunten Tag (vor der Pavāraṇā) wegzugehen; ob er zurückkehrt oder nicht, es liegt kein Vergehen vor. Der Rest ist leicht verständlich.

වස්සූපනායිකක්ඛන්ධකවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Kapitels über den Eintritt in die Regenzeitklausur (Vassūpanāyikakkhandhaka) ist abgeschlossen.

4. පවාරණාක්ඛන්ධකං

4. Das Pavāraṇā-Kapitel

අඵාසුකවිහාරකථා

Abhandlung über das unbehagliche Verweilen

209. පවාරණාක්ඛන්ධකෙ [Pg.356] – නෙව ආලපෙය්‍යාම න සල්ලපෙය්‍යාමාති එත්ථ ආලාපො නාම පඨමවචනං; සල්ලාපො පච්ඡිමවචනං. හත්ථවිලඞ්ඝකෙනාති හත්ථුක්ඛෙපකෙන. පසුසංවාසන්ති පසූනං විය සංවාසං. පසවොපි හි අත්තනො උප්පන්නං සුඛදුක්ඛං අඤ්ඤමඤ්ඤස්ස න ආරොචෙන්ති, පටිසන්ථාරං න කරොන්ති, තථා එතෙපි න අකංසු; තස්මා නෙසං සංවාසො ‘‘පසුසංවාසො’’ති වුච්චති. එස නයො සබ්බත්ථ. න භික්ඛවෙ මූගබ්බතං තිත්ථියසමාදානන්ති ‘‘ඉමං තෙමාසං න කථෙතබ්බ’’න්ති එවරූපං වතසමාදානං න කාතබ්බං; අධම්මකතිකා හෙසා. අඤ්ඤමඤ්ඤානුලොමතාති අඤ්ඤමඤ්ඤං වත්තුං අනුලොමභාවො. ‘‘වදන්තු මං ආයස්මන්තො’’ති හි වදන්තං සක්කා හොති කිඤ්චි වත්තුං; න ඉතරං. ආපත්තිවුට්ඨානතා විනයපුරෙක්ඛාරතාති ආපත්තීහි වුට්ඨානභාවො විනයං පුරතො කත්වා චරණභාවො. ‘‘වදන්තු මං ආයස්මන්තො’’ති හි එවං වදන්තො ආපත්තීහි වුට්ඨහිස්සති, විනයඤ්ච පුරක්ඛත්වා විහරිස්සතීති වුච්චති.

209. Im Pavāraṇā-Kapitel: „Wir sollten weder ansprechen noch miteinander plaudern“: Hierbei ist das Ansprechen (ālāpa) das erste Wort; das Miteinandersprechen (sallāpa) ist das nachfolgende Wort. „Durch Handzeichen“ bedeutet: durch das Heben der Hände. „Ein Zusammenleben wie das von Tieren“ bedeutet: ein Zusammenleben wie das der Tiere. Denn auch Tiere teilen einander ihr entstandenes Wohl oder Wehe nicht mit und pflegen keinen freundlichen Umgang; ebenso taten es auch diese Mönche nicht. Daher wird ihr Zusammenleben als „Zusammenleben wie das von Tieren“ bezeichnet. Diese Erklärungsmethode gilt in allen ähnlichen Fällen. „Nicht, ihr Mönche, soll das Schweigegelübde, ein Brauch der Sektierer, auf sich genommen werden“: Ein Gelübde von der Art „Diese drei Monate lang darf nicht gesprochen werden“ darf nicht auf sich genommen werden; denn dies ist eine unrechtmäßige Vereinbarung. „Gegenseitige Bereitschaft“: Die Bereitschaft, miteinander zu sprechen. Denn zu jemandem, der sagt: „Mögen die Ehrwürdigen zu mir sprechen (mich ermahnen)“, ist es möglich, etwas zu sagen; zu einem anderen jedoch nicht. „Das Erheben aus Vergehen und das Voranstellen der Disziplin“: Der Zustand des Sich-Erhebens aus Vergehen und das Verhalten, bei dem man die Disziplin voranstellt. Denn von einem, der so spricht: „Mögen die Ehrwürdigen zu mir sprechen“, sagt man, dass er sich aus Vergehen erheben und die Disziplin voranstellend leben wird.

210. සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො අජ්ජ පවාරණා, යදි සඞ්ඝස්ස පත්තකල්ලං, සඞ්ඝො පවාරෙය්‍යාති අයං සබ්බසඞ්ගාහිකා නාම ඤත්ති; එවඤ්හි වුත්තෙ තෙවාචිකං ද්වෙවාචිකං එකවාචිකඤ්ච පවාරෙතුං වට්ටති. සමානවස්සිකං න වට්ටති. ‘‘තෙවාචිකං පවාරෙය්‍යා’’ති වුත්තෙ පන තෙවාචිකමෙව වට්ටති, අඤ්ඤං න වට්ටති. ‘‘ද්වෙවාචිකං පවාරෙය්‍යා’’ති වුත්තෙ ද්වෙවාචිකඤ්ච තෙවාචිකඤ්ච වට්ටති, එකවාචිකඤ්ච සමානවස්සිකඤ්ච න වට්ටති. ‘‘එකවාචිකං පවාරෙය්‍යා’’ති වුත්තෙ පන එකවාචික-ද්වෙවාචික-තෙවාචිකානි වට්ටන්ති, සමානවස්සිකමෙව න වට්ටති. ‘‘සමානවස්සික’’න්ති වුත්තෙ සබ්බං වට්ටති.

210. „Es höre mich, Ehrwürdige, der Saṅgha. Heute ist Pavāraṇā. Wenn der Saṅgha bereit ist, möge der Saṅgha die Pavāraṇā vollziehen“: Dies ist der sogenannte allumfassende Antrag (ñatti); wenn dieser nämlich gesprochen wird, ist es zulässig, die dreimalige, zweimalige und einmalige Einladung zur Ermahnung zu vollziehen. Die Einladung unter Altersgleichen ist jedoch unzulässig. Wenn hingegen gesagt wird: „Möge man die dreimalige Pavāraṇā vollziehen“, ist nur die dreimalige zulässig, eine andere nicht. Wenn gesagt wird: „Möge man die zweimalige Pavāraṇā vollziehen“, ist sowohl die zweimalige als auch die dreimalige zulässig, während die einmalige und die unter Altersgleichen unzulässig sind. Wenn jedoch gesagt wird: „Möge man die einmalige Pavāraṇā vollziehen“, sind die einmalige, zweimalige und dreimalige zulässig, und nur die unter Altersgleichen ist unzulässig. Wenn gesagt wird: „Unter Altersgleichen“, sind alle zulässig.

211. අච්ඡන්තීති නිසින්නාව හොන්ති, න උට්ඨහන්ති. තදමන්තරාති තදන්තරා; තාවතකං කාලන්ති අත්ථො.

211. „Sie verweilen“ bedeutet: Sie bleiben sitzen und stehen nicht auf. „Unmittelbar danach“ bedeutet: in diesem Zeitraum; so lange Zeit ist die Bedeutung.

පවාරණාභෙදකථා

Abhandlung über die Einteilung der Pavāraṇā

212. චාතුද්දසිකා [Pg.357] ච පන්නරසිකා චාති එත්ථ චාතුද්දසිකාය ‘‘අජ්ජ පවාරණා චාතුද්දසී’’ති එවං පුබ්බකිච්චං කාතබ්බං, පන්නරසිකාය ‘‘අජ්ජ පවාරණා පන්නරසී’’ති.

212. „Am vierzehnten und am fünfzehnten Tag“: Hierbei ist am vierzehnten Tag die vorbereitende Aufgabe auf folgende Weise zu verrichten: „Heute ist Pavāraṇā am vierzehnten Tag“; und am fünfzehnten Tag: „Heute ist Pavāraṇā am fünfzehnten Tag“.

පවාරණකම්මෙසු සචෙ එකස්මිං විහාරෙ පඤ්චසු භික්ඛූසු වසන්තෙසු එකස්ස පවාරණං ආහරිත්වා චත්තාරො ගණඤත්තිං ඨපෙත්වා පවාරෙන්ති, චතූසු තීසු වා වසන්තෙසු එකස්ස පවාරණං ආහරිත්වා තයො වා ද්වෙ වා සඞ්ඝඤත්තිං ඨපෙත්වා පවාරෙන්ති, සබ්බමෙතං අධම්මෙනවග්ගං පවාරණකම්මං.

Bei den Pavāraṇā-Handlungen gilt: Wenn in einem Kloster fünf Mönche wohnen und vier von ihnen – nachdem sie die Pavāraṇā-Erklärung eines Mönchs herbeigebracht haben – unter Vortragung des Gruppenantrags die Pavāraṇā vollziehen; oder wenn bei vier oder drei wohnenden Mönchen drei oder zwei von ihnen – nachdem sie die Pavāraṇā-Erklärung eines Mönchs herbeigebracht haben – unter Vortragung des Saṅgha-Antrags die Pavāraṇā vollziehen; dann ist all dies eine unrechtmäßige und unvollständige Pavāraṇā-Handlung.

සචෙ පන සබ්බෙපි පඤ්ච ජනා එකතො සන්නිපතිත්වා ගණඤත්තිං ඨපෙත්වා පවාරෙන්ති, චත්තාරො තයො වා ද්වෙ වා වසන්තා එකතො සන්නිපතිත්වා සඞ්ඝඤත්තිං ඨපෙත්වා පවාරෙන්ති, සබ්බමෙතං අධම්මෙනසමග්ගං පවාරණකම්මං.

Wenn sich jedoch alle fünf Personen gemeinsam versammeln und unter Vortragung des Gruppenantrags die Pavāraṇā vollziehen, oder wenn vier, drei oder zwei ansässige Mönche sich gemeinsam versammeln und unter Vortragung des Saṅgha-Antrags die Pavāraṇā vollziehen, dann ist all dies eine unrechtmäßige, aber einmütige Pavāraṇā-Handlung.

සචෙ පඤ්චසු ජනෙසු එකස්ස පවාරණං ආහරිත්වා චත්තාරො සඞ්ඝඤත්තිං ඨපෙත්වා පවාරෙන්ති, චතූසු තීසු වා එකස්ස පවාරණං ආහරිත්වා තයො වා ද්වෙ වා ගණඤත්තිං ඨපෙත්වා පවාරෙන්ති, සබ්බමෙතං ධම්මෙනවග්ගං පවාරණකම්මං.

Wenn unter fünf Personen die Pavāraṇa eines Einzelnen überbracht wird und die verbleibenden vier, nachdem sie die Ankündigung für den Saṅgha aufgestellt haben, die Pavāraṇa abhalten; oder wenn unter vieren oder dreien die Pavāraṇa eines Einzelnen überbracht wird und drei oder zwei, nachdem sie die Ankündigung für eine Gruppe aufgestellt haben, die Pavāraṇa abhalten, so ist dies alles eine dem Dhamma entsprechende, aber unvollständige Pavāraṇa-Handlung.

සචෙ පන සබ්බෙපි පඤ්ච ජනා එකතො සන්නිපතිත්වා සඞ්ඝඤත්තිං ඨපෙත්වා පවාරෙන්ති, චත්තාරො වා තයො වා එකතො සන්නිපතිත්වා ගණඤත්තිං ඨපෙත්වා පවාරෙන්ති, ද්වෙ අඤ්ඤමඤ්ඤං පවාරෙන්ති, එකකො වසන්තො අධිට්ඨානපවාරණං කරොති, සබ්බමෙතං ධම්මෙනසමග්ගං නාම පවාරණකම්මන්ති.

Wenn jedoch alle fünf Personen gemeinsam zusammenkommen und, nachdem sie die Ankündigung für den Saṅgha aufgestellt haben, die Pavāraṇa abhalten; oder wenn vier oder drei gemeinsam zusammenkommen und, nachdem sie die Ankündigung für eine Gruppe aufgestellt haben, die Pavāraṇa abhalten; oder wenn zwei sich gegenseitig einladen; oder wenn einer, der allein lebt, die Pavāraṇa durch Entschluss vollzieht: Dies alles ist als eine dem Dhamma entsprechende, harmonische Pavāraṇa-Handlung zu verstehen.

පවාරණාදානානුජානනකථා

Abhandlung über die Erlaubnis zur Übergabe der Pavāraṇa

213. දින්නා හොති පවාරණාති එත්ථ එවං දින්නාය පවාරණාය පවාරණාහාරකෙන සඞ්ඝං උපසඞ්කමිත්වා එවං පවාරෙතබ්බං – ‘‘තිස්සො භන්තෙ භික්ඛු සඞ්ඝං පවාරෙති දිට්ඨෙන වා සුතෙන වා පරිසඞ්කාය වා, වදතු තං භන්තෙ සඞ්ඝො අනුකම්පං උපාදාය, පස්සන්තො පටිකරිස්සති. දුතියම්පි…පෙ… තතියම්පි භන්තෙ තිස්සො භික්ඛු සඞ්ඝං පවාරෙති…පෙ… පටිකරිස්සතී’’ති. සචෙ පන වුඩ්ඪතරො හොති, ‘‘ආයස්මා භන්තෙ තිස්සො’’ති වත්තබ්බං; එවඤ්හි තෙන තස්සත්ථාය පවාරිතං හොතීති.

213. Zu den Worten ‚die Pavāraṇa ist übergeben worden‘ (dinnā hoti pavāraṇā): Wenn die Pavāraṇa auf diese Weise übergeben worden ist, soll der Überbringer der Pavāraṇa an den Saṅgha herantreten und so einladen: ‚Ehrwürdige Herren, der Mönch Tissa lädt den Saṅgha ein, sei es wegen etwas Gesehenem, Gehörtem oder Vermutetem. Möge der Saṅgha aus Mitgefühl zu ihm sprechen; wenn er es sieht, wird er Abhilfe schaffen. Ein zweites Mal... ein drittes Mal, ehrwürdige Herren, lädt der Mönch Tissa den Saṅgha ein... [wie oben]... wird er Abhilfe schaffen.‘ Wenn dieser jedoch älter ist, sollte man sagen: ‚Ehrwürdiger Herr Tissa‘. Denn auf diese Weise ist durch ihn für jenen die Pavāraṇa vollzogen.

පවාරණං [Pg.358] දෙන්තෙන ඡන්දම්පි දාතුන්ති එත්ථ ඡන්දදානං උපොසථක්ඛන්ධකෙ වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බං. ඉධාපි ච ඡන්දදානං අවසෙසකම්මත්ථාය. තස්මා සචෙ පවාරණං දෙන්තො ඡන්දං දෙති, වුත්තනයෙන ආහටාය පවාරණාය තෙන ච භික්ඛුනා සඞ්ඝෙන ච පවාරිතමෙව හොති. අථ පවාරණමෙව දෙති, න ඡන්දං, තස්ස ච පවාරණාය ආරොචිතාය සඞ්ඝෙන ච පවාරිතෙ සබ්බෙසං සුප්පවාරිතං හොති, අඤ්ඤං පන කම්මං කුප්පති. සචෙ ඡන්දමෙව දෙති න පවාරණං, සඞ්ඝස්ස පවාරණා ච සෙසකම්මානි ච න කුප්පන්ති, තෙන පන භික්ඛුනා අප්පවාරිතං හොති. පවාරණදිවසෙ පන බහිසීමායං පවාරණං අධිට්ඨහිත්වා ආගතෙනපි ඡන්දො දාතබ්බො, තෙන සඞ්ඝස්ස පවාරණකම්මං න කුප්පති.

Zu den Worten ‚Wer die Pavāraṇa übergibt, sollte auch seine Zustimmung (chanda) geben‘: Hierbei ist das Übergeben der Zustimmung genau in der Weise zu verstehen, wie es im Uposathakkhandhaka dargelegt wurde. Auch hier dient das Übergeben der Zustimmung dem Zweck der übrigen Handlungen. Wenn daher derjenige, der die Pavāraṇa übergibt, auch seine Zustimmung gibt, ist nach dem Überbringen der Pavāraṇa in der dargelegten Weise die Pavāraṇa sowohl für jenen Mönch als auch für den Saṅgha ordnungsgemäß vollzogen. Wenn er hingegen nur die Pavāraṇa übergibt, nicht aber seine Zustimmung, so ist nach der Verkündung seiner Pavāraṇa und der Durchführung durch den Saṅgha für alle die Pavāraṇa zwar gut vollzogen, aber eine andere Handlung des Saṅgha wird ungültig. Wenn er nur die Zustimmung gibt, nicht aber die Pavāraṇa, so werden weder die Pavāraṇa des Saṅgha noch die übrigen Handlungen ungültig, aber jener Mönch hat seine Pavāraṇa nicht vollzogen. Am Pavāraṇa-Tag muss aber auch ein Mönch, der von außerhalb der Grenze kommt, nachdem er dort die Pavāraṇa durch Entschluss vollzogen hat, seine Zustimmung geben; dadurch wird die Pavāraṇa-Handlung des Saṅgha nicht ungültig.

218. අජ්ජ මෙ පවාරණාති එත්ථ සචෙ චාතුද්දසිකා හොති, ‘‘අජ්ජ මෙ පවාරණා චාතුද්දසී’’ති සචෙ පන්නරසිකා ‘‘අජ්ජ මෙ පවාරණා පන්නරසී’’ති එවං අධිට්ඨාතබ්බං.

218. Zu den Worten ‚Heute ist meine Pavāraṇa‘ (ajja me pavāraṇā): Wenn es der vierzehnte Tag ist, soll der Entschluss so gefasst werden: ‚Heute ist meine Pavāraṇa am Vierzehnten‘; wenn es der fünfzehnte Tag ist: ‚Heute ist meine Pavāraṇa am Fünfzehnten‘.

219. තදහුපවාරණාය ආපත්තින්තිආදි වුත්තනයමෙව.

219. Der Abschnitt, der mit ‚Eine Verfehlung am Tag der Pavāraṇa‘ (tadahupavāraṇāya āpatti) beginnt, ist genau in der bereits dargelegten Weise zu verstehen.

අනාපත්තිපන්නරසකාදිකථා

Abhandlung über die fünfzehn Fälle der Straffreiheit und Weiteres

222. පුන පවාරෙතබ්බන්ති පුන පුබ්බකිච්චං කත්වා ඤත්තිං ඨපෙත්වා සඞ්ඝත්ථෙරතො පට්ඨාය පවාරෙතබ්බං. සෙසං උපොසථක්ඛන්ධකවණ්ණනායං වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බං.

222. Zu den Worten ‚Man muss erneut die Pavāraṇa abhalten‘ (puna pavāretabbaṃ): Nachdem man die vorbereitenden Pflichten erneut verrichtet und die Ankündigung aufgestellt hat, muss man, beginnend beim Ältesten des Saṅgha, die Pavāraṇa abhalten. Das Übrige ist genau in der Weise zu verstehen, wie es in der Erklärung des Uposathakkhandhaka dargelegt wurde.

228. ආගන්තුකෙහි ආවාසිකානං අනුවත්තිතබ්බන්ති ‘‘අජ්ජ පවාරණා චාතුද්දසී’’ති එතදෙව පුබ්බකිච්චං කාතබ්බං. පන්නරසිකවාරෙපි එසෙව නයො. ආවාසිකෙහි නිස්සීමං ගන්ත්වා පවාරෙතබ්බන්ති අස්සාවසානෙ අයං පාළිමුත්තකවිනිච්ඡයො – සචෙ පුරිමිකාය පඤ්ච භික්ඛූ වස්සං උපගතා, පච්ඡිමිකායපි පඤ්ච, පුරිමෙහි ඤත්තිං ඨපෙත්වා පවාරිතෙ පච්ඡිමෙහි තෙසං සන්තිකෙ පාරිසුද්ධිඋපොසථො කාතබ්බො, න එකස්මිං උපොසථග්ගෙ ද්වෙ ඤත්තියො ඨපෙතබ්බා. සචෙපි පච්ඡිමිකාය උපගතා චත්තාරො තයො ද්වෙ එකො වා හොති, එසෙව නයො. අථ පුරිමිකාය චත්තාරො පච්ඡිමිකායපි චත්තාරො තයො ද්වෙ එකො වා එසෙව නයො. අථාපි පුරිමිකාය තයො, පච්ඡිමිකායපි තයො ද්වෙ වා, එසෙව නයො. ඉදඤ්හෙත්ථ ලක්ඛණං – සචෙ පුරිමිකාය උපගතෙහි පච්ඡිමිකාය උපගතා ථොකතරා [Pg.359] චෙව හොන්ති සමසමා ච, සඞ්ඝපවාරණාය ගණං පූරෙන්ති, සඞ්ඝපවාරණාවසෙන ඤත්ති ඨපෙතබ්බාති.

228. Zu den Worten ‚Die ankommenden Mönche müssen sich nach den ansässigen richten‘ (āgantukehi āvāsikānaṃ anuvattitabbaṃ): Genau diese vorbereitende Pflicht ‚Heute ist die Pavāraṇa am Vierzehnten‘ ist zu verrichten. Auch beim Durchgang des Fünfzehnten gilt dieselbe Regel. Zu den Worten ‚Die ansässigen Mönche müssen außerhalb der Grenze gehen und die Pavāraṇa abhalten‘ (āvāsikehi nissīmaṃ gantvā pavāretabbaṃ): Am Ende dieses Satzes folgt diese kanonunabhängige Entscheidung – Wenn fünf Mönche zur früheren Regenzeit eingetreten sind und ebenfalls fünf zur späteren Regenzeit, so müssen die späteren Mönche, nachdem die früheren die Ankündigung aufgestellt und die Pavāraṇa abgehalten haben, in deren Gegenwart den Reinheits-Uposatha durchführen; in einer einzigen Uposatha-Halle dürfen nicht zwei Ankündigungen aufgestellt werden. Selbst wenn die zur späteren Regenzeit Eingetretenen vier, drei, zwei oder einer sind, gilt dieselbe Regel. Wenn ferner die zur früheren Regenzeit Eingetretenen vier sind und die zur späteren ebenfalls vier, drei, zwei oder einer, gilt dieselbe Regel. Und wenn auch die zur früheren Regenzeit Eingetretenen drei sind und die zur späteren ebenfalls drei oder zwei, gilt dieselbe Regel. Dies ist das hierbei geltende Kriterium: Wenn diejenigen, die zur späteren Regenzeit eingetreten sind, entweder weniger oder gleich viele sind wie die zur früheren Regenzeit Eingetretenen, und sie die Gruppe für die Saṅgha-Pavāraṇa vervollständigen, so ist die Ankündigung im Sinne der Saṅgha-Pavāraṇa aufzustellen.

සචෙ පන පුරිමිකාය තයො, පච්ඡිමිකාය එකො හොති, තෙන සද්ධිං තෙ චත්තාරො හොන්ති, චතුන්නං සඞ්ඝඤත්තිං ඨපෙත්වා පවාරෙතුං න වට්ටති. ගණඤත්තියා පන සො ගණපූරකො හොති, තස්මා ගණවසෙන ඤත්තිං ඨපෙත්වා පුරිමෙහි පවාරෙතබ්බං. ඉතරෙන තෙසං සන්තිකෙ පාරිසුද්ධිඋපොසථො කාතබ්බො. සචෙ පුරිමිකාය ද්වෙ පච්ඡිමිකාය ද්වෙ වා එකො වා හොති, එසෙව නයො. සචෙ පුරිමිකාය එකො, පච්ඡිමිකායපි එකො හොති, එකෙන එකස්ස සන්තිකෙ පවාරෙතබ්බං, එකෙන පාරිසුද්ධිඋපොසථො කාතබ්බො. සචෙ පන පුරිමවස්සූපගතෙහි පච්ඡිමවස්සූපගතා එකෙනපි අධිකතරා හොන්ති, පඨමං පාතිමොක්ඛං උද්දිසිත්වා පච්ඡා ථොකතරෙහි තෙසං සන්තිකෙ පවාරෙතබ්බං.

Wenn jedoch in der früheren Regenzeit drei Mönche sind und in der späteren einer, so sind sie zusammen mit ihm vier; es ist für vier Mönche nicht zulässig, die Pavāraṇa abzuhalten, indem sie eine Ankündigung für den Saṅgha aufstellen. Für die Gruppen-Ankündigung jedoch dient jener als Vervollständiger der Gruppe. Daher müssen die früheren Mönche, nachdem sie die Ankündigung gemäß einer Gruppe aufgestellt haben, die Pavāraṇa abhalten. Der andere spätere Mönch muss in deren Gegenwart den Reinheits-Uposatha durchführen. Wenn in der früheren Regenzeit zwei Mönche sind und in der späteren zwei oder einer, gilt dieselbe Regel. Wenn in der früheren Regenzeit ein Mönch ist und in der späteren ebenfalls einer, so hat der eine in Gegenwart des anderen die Pavāraṇa abzuhalten, und der andere hat den Reinheits-Uposatha durchzuführen. Wenn jedoch die zur späteren Regenzeit Eingetretenen auch nur um einen Mönch zahlreicher sind als die zur früheren Regenzeit Eingetretenen, so ist zuerst das Pātimokkha zu rezitieren, und danach müssen die weniger zahlreichen früheren Mönche in der Gegenwart der zahlreicheren späteren Mönche die Pavāraṇa abhalten.

කත්තිකචාතුමාසිනියා පවාරණාය පන සචෙ පඨමං වස්සූපගතෙහි මහාපවාරණාය පවාරිතෙහි පච්ඡා උපගතා අධිකතරා වා සමසමා වා හොන්ති, පවාරණාඤත්තිං ඨපෙත්වා පවාරෙතබ්බං. තෙහි පවාරිතෙ පච්ඡා ඉතරෙහි පාරිසුද්ධිඋපොසථො කාතබ්බො. අථ මහාපවාරණාය පවාරිතා බහූ භික්ඛූ හොන්ති, පච්ඡිමවස්සූපගතා ථොකතරා වා එකො වා, පාතිමොක්ඛෙ උද්දිට්ඨෙ පච්ඡා තෙසං සන්තිකෙ තෙන පවාරෙතබ්බං.

Bei der Pavāraṇa am Kattika-Cātumāsinī-Tag jedoch: Wenn diejenigen, die zur späteren Regenzeit eingetreten sind, zahlreicher oder gleich viele sind wie jene, die zuerst in die Regenzeit eingetreten sind und bereits an der Großen Pavāraṇa teilgenommen haben, so muss die Pavāraṇa-Ankündigung aufgestellt und die Pavāraṇa abgehalten werden. Nachdem jene die Pavāraṇa abgehalten haben, müssen die anderen früheren Mönche danach den Reinheits-Uposatha durchführen. Wenn hingegen diejenigen, die an der Großen Pavāraṇa teilgenommen haben, viele Mönche sind und die zur späteren Regenzeit Eingetretenen weniger zahlreich sind oder nur einer ist, so muss nach der Rezitation des Pātimokkha danach jener spätere Mönch in deren Gegenwart die Pavāraṇa abhalten.

233. න ච භික්ඛවෙ අප්පවාරණාය පවාරෙතබ්බං, අඤ්ඤත්‍ර සඞ්ඝසාමග්ගියාති එත්ථ කොසම්බකසාමග්ගීසදිසාව සාමග්ගී වෙදිතබ්බා. ‘‘අජ්ජ පවාරණා සාමග්ගී’’ති එවඤ්චෙත්ථ පුබ්බකිච්චං කාතබ්බං. යෙ පන කිස්මිඤ්චිදෙව අප්පමත්තකෙ පවාරණං ඨපෙත්වා සමග්ගා හොන්ති, තෙහි පවාරණායමෙව පවාරණා කාතබ්බා. සාමග්ගීපවාරණං කරොන්තෙහි ච පඨමපවාරණං ඨපෙත්වා පාටිපදතො පට්ඨාය යාව කත්තිකචාතුමාසිනී පුණ්ණමා, එත්ථන්තරෙ කාතබ්බා, තතො පච්ඡා වා පුරෙ වා න වට්ටති.

233. Zu den Worten ‚Und, o Mönche, man soll die Pavāraṇa nicht an einem Nicht-Pavāraṇa-Tag abhalten, außer bei Eintracht des Saṅgha‘: Hierbei ist unter der Eintracht eine solche zu verstehen, die der im Kosambaka-Kapitel erwähnten Eintracht gleicht. Und so ist hierbei die vorbereitende Pflicht zu verrichten: ‚Heute ist die Eintracht-Pavāraṇa‘. Diejenigen Mönche jedoch, die wegen irgendeiner ganz geringfügigen Angelegenheit die Pavāraṇa aufgeschoben haben und nun einig sind, müssen die Pavāraṇa genau am Tag der Eintracht-Pavāraṇa abhalten. Und von jenen, welche die Eintracht-Pavāraṇa durchführen, ist diese – unter Auslassung der ersten Pavāraṇa – in der Zeitspanne ab dem ersten Tag nach dem Vollmond bis zum Vollmondtag des Kattika-Cātumāsinī durchzuführen; danach oder davor ist es nicht zulässig.

ද්වෙවාචිකාදිපවාරණාකථා

Abhandlung über die Pavāraṇa mit zweifacher Aufforderung und Weiteres

234. ද්වෙවාචිකං පවාරෙතුන්ති එත්ථ ඤත්තිං ඨපෙන්තෙනාපි ‘‘යදි සඞ්ඝස්ස පත්තකල්ලං සඞ්ඝො ද්වෙවාචිකං පවාරෙය්‍යා’’ති වත්තබ්බං, එකවාචිකෙ ‘‘එකවාචිකං [Pg.360] පවාරෙය්‍යා’’ති, සමානවස්සිකෙපි ‘‘සමානවස්සිකං පවාරෙය්‍යා’’ති වත්තබ්බං, එත්ථ ච බහූපි සමානවස්සා එකතො පවාරෙතුං ලභන්ති.

234. Hierzu: „Eine zweifache Einladung (Pavāraṇā) aussprechen“ – selbst von demjenigen, der den Antrag (ñatti) stellt, ist zu sagen: „Wenn es für den Saṅgha angemessen ist, möge der Saṅgha eine zweifache Einladung aussprechen.“ Bei der einfachen Einladung (ekavācika) ist zu sagen: „...möge eine einfache Einladung aussprechen.“ Auch bei der Einladung von Mönchen mit gleichen Regenjahren ist zu sagen: „...möge eine Einladung für Gleichaltrige aussprechen.“ Und hierbei dürfen auch viele Mönche mit gleichen Regenjahren gemeinsam einladen.

පවාරණාඨපනකථා

Abhandlung über das Aussetzen der Pavāraṇā

236. භාසිතාය ලපිතාය අපරියොසිතායාති එත්ථ සබ්බසඞ්ගාහිකඤ්ච පුග්ගලිකඤ්චාති දුවිධං පවාරණාඨපනං. තත්ථ සබ්බසඞ්ගාහිකෙ ‘‘සුණාතු මෙ භන්තෙ සඞ්ඝො…පෙ… සඞ්ඝො තෙවාචිකං පවාරෙ’’ ඉති සුකාරතො යාව රෙකාරො, තාව භාසිතා ලපිතා අපරියොසිතාව හොති පවාරණා. එත්ථන්තරෙ එකපදෙපි ඨපෙන්තෙන ඨපිතා හොති පවාරණා. ‘ය්‍ය’කාරෙ පන පත්තෙ පරියොසිතා හොති, තස්මා තතො පට්ඨාය ඨපෙන්තෙන ඨපිතාපි අට්ඨපිතා හොති. පුග්ගලිකඨපනෙ පන – ‘‘සඞ්ඝං භන්තෙ පවාරෙමි…පෙ… තතියම්පි භන්තෙ සඞ්ඝං පවාරෙමි දිට්ඨෙන වා…පෙ… පස්සන්තො පටී’’ති සඞ්කාරතො යාව අයං සබ්බපච්ඡිමො ‘ටි’කාරො තාව භාසිතා ලපිතා අපරියොසිතාව හොති පවාරණා, එත්ථන්තරෙ එකපදෙපි ඨපෙන්තෙන ඨපිතා හොති පවාරණා, ‘‘කරිස්සාමී’’ති වුත්තෙ පන පරියොසිතා හොති, තස්මා ‘‘කරිස්සාමී’’ති එතස්මිං පදෙ පත්තෙ ඨපිතාපි අට්ඨපිතා හොති. එස නයො ද්වෙවාචිකඑකවාචිකසමානවස්සිකාසුපි. එතාසුපි හි ටිකාරාවසානංයෙව ඨපනඛෙත්තන්ති.

236. Zu den Worten „wenn sie ausgesprochen, aufgesagt, aber noch nicht beendet ist“: Hierbei gibt es zwei Arten des Aussetzens der Pavāraṇā, nämlich das die gesamte Gemeinschaft betreffende (sabbasaṅgāhika) und das eine einzelne Person betreffende (puggalika). Darunter gilt bei dem die gesamte Gemeinschaft betreffenden Aussetzen: Bei der Formel „Möge mich, Ehrwürdige, der Saṅgha hören... der Saṅgha möge mit dreifacher Ankündigung einladen“ ist die Pavāraṇā vom Buchstaben „su“ an bis hin zum Buchstaben „re“ ausgesprochen, aufgesagt, aber noch unvollendet. Wer sie in diesem Zeitraum auch nur bei einem einzigen Wort aussetzt, für den gilt die Pavāraṇā als ausgesetzt. Wenn jedoch der Buchstabe „yya“ erreicht ist, ist sie vollendet; daher gilt sie, selbst wenn sie von diesem Punkt an ausgesetzt wird, als nicht ausgesetzt. Beim persönlichen Aussetzen hingegen gilt: Bei der Formel „Ich lade den Saṅgha ein, Ehrwürdige... auch ein drittes Mal, Ehrwürdige, lade ich den Saṅgha ein, aufgrund von Gesehenem... wenn ich [ein Vergehen] sehe, werde ich Abhilfe schaffen [paṭikarissāmi]“ ist die Pavāraṇā vom Buchstaben „saṃ“ an bis hin zu diesem allerletzten Buchstaben „ṭi“ ausgesprochen, aufgesagt, aber noch unvollendet. Wer sie in diesem Zeitraum auch nur bei einem einzigen Wort aussetzt, für den gilt die Pavāraṇā als ausgesetzt. Sobald jedoch „karissāmi“ gesprochen wurde, ist sie beendet. Daher gilt sie, wenn dieses Wort „karissāmi“ erreicht ist, selbst wenn man sie aussetzt, als nicht ausgesetzt. Diese Methode gilt auch bei der zweifachen, der einfachen und der Einladung für Mönche mit gleichen Regenjahren. Denn auch bei diesen ist der Bereich für eine Aussetzung genau das, was mit dem Buchstaben „ṭi“ endet.

237. අනුයුඤ්ජියමානොති ‘‘කිම්හි නං ඨපෙසී’’ති පරතො වුත්තනයෙන පුච්ඡියමානො. ඔමද්දිත්වාති එතානි ‘‘අලං භික්ඛු මා භණ්ඩන’’න්තිආදීනි වචනානි වත්වා, වචනොමද්දනා හි ඉධ ඔමද්දනාති අධිප්පෙතා. අනුද්ධංසිතං පටිජානාතීති ‘‘අමූලකෙන පාරාජිකෙන අනුද්ධංසිතො අයං මයා’’ති එවං පටිජානාති. යථාධම්මන්ති සඞ්ඝාදිසෙසෙන අනුද්ධංසනෙ පාචිත්තියං; ඉතරෙහි දුක්කටං. නාසෙත්වාති ලිඞ්ගනාසනාය නාසෙත්වා.

237. „Anuyuñjiyamāno“ (zur Rede gestellt) bedeutet: nach der im Folgenden dargelegten Weise gefragt: „Aus welchem Grund hast du diese [Pavāraṇā] ausgesetzt?“ „Omadditvā“ (unterdrückt habend) bedeutet: nachdem er solche Worte wie „Genug, Mönch, streitet nicht!“ gesprochen hat; denn mit „Unterdrückung“ (omaddanā) ist in diesem Zusammenhang die Unterdrückung durch Worte (vacanomaddanā) gemeint. „Anuddhaṃsitaṃ paṭijānāti“ (er gesteht die Anschuldigung ein) bedeutet: Er gesteht ein: „Dieser [Mönch] wurde von mir fälschlicherweise [ohne Grundlage] eines Pārājika-Vergehens beschuldigt.“ „Yathādhammaṃ“ (dem Recht entsprechend) bedeutet: Bei einer Anschuldigung mit einem Saṅghādisesa-Vergehen folgt ein Pācittiya; bei anderen [Vergehen] ein Dukkaṭa. „Nāsetvā“ (ausgeschlossen habend) bedeutet: ausgeschlossen durch den Verlust des Mönchsstatus (liṅganāsanā).

238. සාස්ස යථාධම්මං පටිකතාති එත්තකමෙව වත්වා පවාරෙථාති වත්තබ්බා, අසුකා නාම ආපත්තීති ඉදං පන න වත්තබ්බං, එතඤ්හි කලහස්ස මුඛං හොති.

238. „Sie ist für ihn dem Recht entsprechend bereinigt worden“ – indem man nur dies sagt, sollte man anweisen: „Ladet ein!“ Doch dies: „Es liegt das und das Vergehen vor“, sollte nicht gesagt werden; denn das wäre der Anfang eines Streits.

වත්ථුඨපනාදිකථා

Abhandlung über das Aussetzen aufgrund eines Sachverhalts und anderes

239. ඉදං වත්ථු පඤ්ඤායති න පුග්ගලොති එත්ථ චොරා කිර අරඤ්ඤවිහාරෙ පොක්ඛරණිතො මච්ඡෙ ගහෙත්වා පචිත්වා ඛාදිත්වා අගමංසු. සො [Pg.361] තං විප්පකාරං දිස්වා ආරාමෙ වා කිඤ්චි ධුත්තෙන කතං විප්පකාරං දිස්වා ‘‘භික්ඛුස්ස ඉමිනා කම්මෙන භවිතබ්බ’’න්ති සල්ලක්ඛෙත්වා එවමාහ. වත්ථුං ඨපෙත්වා සඞ්ඝො පවාරෙය්‍යාති ‘‘යදා තං පුග්ගලං ජානිස්සාම, තදා නං චොදෙස්සාම. ඉදානි පන සඞ්ඝො පවාරෙතූ’’ති අයමෙත්ථ අත්ථො. ඉදානෙව නං වදෙහීති සචෙ ඉමිනා වත්ථුනා කඤ්චි පුග්ගලං පරිසඞ්කසි, ඉදානෙව නං අපදිසාහීති අත්ථො. සචෙ අපදිසති, තං පුග්ගලං අනුවිජ්ජිත්වා පවාරෙතබ්බං; නො චෙ අපදිසති, උපපරික්ඛිත්වා ජානිස්සාමාති පවාරෙතබ්බං.

239. Zu den Worten „Dieser Sachverhalt ist bekannt, nicht aber die Person“: Es heißt, dass Diebe in einem Waldkloster Fische aus einem Teich fingen, sie kochten, verzehrten und weggingen. Als er (der aussetzende Mönch) diesen verwüsteten Zustand sah, oder als er im Kloster einen von einem Schurken verursachten Missstand erblickte, folgerte er: „Dies muss die Tat eines Mönchs gewesen sein“, und sprach so. „Möge der Saṅgha einladen, nachdem er den Sachverhalt zurückgestellt hat“ bedeutet: „Sobald wir diese Person kennen, werden wir sie anklagen. Jetzt aber möge der Saṅgha einladen.“ Dies ist hier der Sinn. „Nenne sie jetzt gleich!“ bedeutet: Wenn du aufgrund dieses Sachverhalts eine bestimmte Person verdächtigst, dann weise jetzt gleich auf sie hin. Wenn er auf sie hinweist, muss man diese Person untersuchen und erst dann einladen. Wenn er nicht auf sie hinweist, soll man sagen: „Nach sorgfältiger Prüfung werden wir es wissen“, und die Einladung vollziehen.

අයං පුග්ගලො පඤ්ඤායති න වත්ථූති එත්ථ එකො භික්ඛු මාලාගන්ධවිලෙපනෙහි චෙතියං වා පූජෙසි, අරිට්ඨං වා පිවි, තස්ස තදනුරූපො සරීරගන්ධො අහොසි; සො තං ගන්ධං සන්ධාය ‘‘ඉමස්ස භික්ඛුනො එවරූපො සරීරගන්ධො’’ති වත්ථුං පකාසෙන්තො එවමාහ. පුග්ගලං ඨපෙත්වා සඞ්ඝො පවාරෙය්‍යාති එතං පුග්ගලං ඨපෙත්වා සඞ්ඝො පවාරෙතු. ඉදානෙව නං වදෙහීති යං ත්වං පුග්ගලං ඨපෙසි, තස්ස පුග්ගලස්ස ඉදානෙව දොසං වද. සචෙ අයමස්ස දොසොති වදති, තං පුග්ගලං සොධෙත්වා පවාරෙතබ්බං. අථ නාහං ජානාමීති වදති, උපපරික්ඛිත්වා ජානිස්සාමාති පවාරෙතබ්බං.

Zu den Worten „Diese Person ist bekannt, nicht aber der Sachverhalt“: Hierbei hatte ein Mönch einen Schrein (Cetiya) mit Blumengirlanden, Duftstoffen und Salben verehrt oder er trank einen Ariṭṭha-Trank, woraufhin er einen dementsprechenden Körpergeruch verströmte. Jener [aussetzende Mönch] bezog sich auf diesen Geruch und sprach so, um den Sachverhalt aufzudecken: „Dieser Mönch hat einen solchen Körpergeruch.“ „Möge der Saṅgha einladen, nachdem er die Person ausgenommen hat“ bedeutet: Der Saṅgha möge unter Ausschluss dieser Person einladen. „Nenne jetzt gleich [sein Vergehen]!“ bedeutet: Nenne jetzt gleich das Vergehen jener Person, deren Einladung du ausgesetzt hast. Wenn er sagt: „Das ist sein Vergehen“, so ist diese Person zu klären und dann einzuladen. Wenn er hingegen sagt: „Ich weiß es nicht“, so ist nach den Worten „Nach sorgfältiger Prüfung werden wir es wissen“ einzuladen.

ඉදං වත්ථු ච පුග්ගලො ච පඤ්ඤායතීති පුරිමනයෙනෙව චොරෙහි මච්ඡෙ ගහෙත්වා පචිත්වා පරිභුත්තට්ඨානඤ්ච ගන්ධාදීහි නහානට්ඨානඤ්ච දිස්වා ‘‘පබ්බජිතස්ස කම්ම’’න්ති මඤ්ඤමානො සො එවමාහ. ඉදානෙව නං වදෙහීති ඉදානෙව තෙන වත්ථුනා පරිසඞ්කිතං පුග්ගලං වදෙහි; ඉදං පන උභයම්පි දිස්වා දිට්ඨකාලතො පට්ඨාය විනිච්ඡිනිත්වාව පවාරෙතබ්බං. කල්ලං වචනායාති කල්ලං චොදනාය; චොදෙතුං වට්ටතීති අත්ථො. කස්මා? පවාරණතො පුබ්බෙ අවිනිච්ඡිතත්තා පච්ඡා ච දිස්වා චොදිතත්තාති. උක්කොටනකං පාචිත්තියන්ති ඉදඤ්හි උභයං පුබ්බෙ පවාරණාය දිස්වා විනිච්ඡිනිත්වාව භික්ඛූ පවාරෙන්ති, තස්මා පුන තං උක්කොටෙන්තස්ස ආපත්ති.

Zu den Worten „Sowohl dieser Sachverhalt als auch die Person sind bekannt“: Genau wie im vorherigen Fall sah er den Ort, an dem Diebe Fische gefangen, gekocht und verzehrt hatten, sowie den Ort, an dem sie sich mit Duftstoffen gewaschen hatten, und dachte bei sich: „Dies ist das Werk eines Ordensmitglieds“, woraufhin er so sprach. „Nenne sie jetzt gleich!“ bedeutet: Nenne jetzt gleich die Person, die du aufgrund dieses Sachverhalts verdächtigst. Wenn man jedoch beides sieht, muss man von dem Zeitpunkt des Sehens an darüber entscheiden und erst dann einladen. „Kallaṃ vacanāya“ (angemessen zu sprechen) bedeutet: angemessen für eine Anklage; die Bedeutung ist, dass es angebracht ist, Anklage zu erheben. Warum? Weil es vor der Pavāraṇā noch ungeklärt war und erst danach, nachdem man es gesehen hatte, angeklagt wurde. „Ukkoṭanakaṃ pācittiyaṃ“ (ein Pācittiya-Vergehen für das Wiederaufrollen) bedeutet: Wenn die Mönche nämlich beides vor der Pavāraṇā gesehen, darüber entschieden und erst danach eingeladen haben, so begeht derjenige, der diese Angelegenheit erneut aufrollt, ein Vergehen.

භණ්ඩනකාරකවත්ථුකථා

Abhandlung über die Angelegenheit der Streitstifter

240. ද්වෙ තයො උපොසථෙ චාතුද්දසිකෙ කාතුන්ති එත්ථ චතුත්ථපඤ්චමා ද්වෙ, තතියො පන පකතියාපි චතුද්දසිකොයෙවාති. තස්මා [Pg.362] තතියචතුත්ථා වා තතියචතුත්ථපඤ්චමා වා ද්වෙ තයො චාතුද්දසිකා කාතබ්බා. අථ චතුත්ථෙ කතෙ සුණන්ති, පඤ්චමො චාතුද්දසිකො කාතබ්බො. එවම්පි ද්වෙ චාතුද්දසිකා හොන්ති. එවං කරොන්තා භණ්ඩනකාරකානං තෙරසෙ වා චාතුද්දසෙ වා ඉමෙ පන්නරසීපවාරණං පවාරෙස්සන්ති. එවං පවාරෙන්තෙහි ච බහිසීමාය සාමණෙරෙ ඨපෙත්වා ‘‘තෙ ආගච්ඡන්තී’’ති සුත්වා ලහුං ලහුං සන්නිපතිත්වා පවාරෙතබ්බං. එතමත්ථං දස්සෙතුං ‘‘තෙ චෙ භික්ඛවෙ…පෙ… තථා කරොන්තූ’’ති වුත්තං.

240. Zu den Worten „Zwei oder drei Uposatha-Tage am vierzehnten Tag begehen“: Hierbei sind die zwei Tage der vierte und der fünfte; der dritte ist jedoch ohnehin von Natur aus ein vierzehnter Uposatha-Tag. Daher sollten entweder der dritte und vierte oder der dritte, vierte und fünfte als zwei bzw. drei vierzehnte Uposatha-Tage begangen werden. Wenn sie jedoch am vierten Tag davon hören, so soll der fünfte als vierzehnter Uposatha-Tag begangen werden. Auch auf diese Weise ergeben sich zwei vierzehnte Uposatha-Tage. Wenn sie so verfahren, werden sie für die Streitstifter am dreizehnten oder vierzehnten Tag diese Pavāraṇā des fünfzehnten Tages abhalten. Und während sie so einladen, sollten sie Novizen außerhalb der Sīmā-Grenze postieren und, sobald sie hören: „Sie kommen!“, schnell zusammenkommen und einladen. Um diesen Sachverhalt darzulegen, wurde gesagt: „Wenn jene, ihr Mönche... so sollen sie verfahren.“

අසංවිහිතාති සංවිදහනරහිතා ආගමනජානනත්ථාය අකතසංවිදහිතා; අවිඤ්ඤාතාව හුත්වාති අත්ථො. තෙසං වික්ඛිත්වාති ‘‘කිලන්තත්ථ මුහුත්තං විස්සමථා’’තිආදිනා නයෙන සම්මොහං කත්වාති අත්ථො. නො චෙ ලභෙථාති නො චෙ බහිසීමං ගන්තුං ලභෙය්‍යුං; භණ්ඩනකාරකානං සාමණෙරෙහි ච දහරභික්ඛූහි ච නිරන්තරං අනුබද්ධාව හොන්ති. ආගමෙ ජුණ්හෙති යං සන්ධාය ආගමෙ ජුණ්හෙ පවාරෙය්‍යාමාති ඤත්තිං ඨපෙසුං, තස්මිං ආගමෙ ජුණ්හෙ කොමුදියා චාතුමාසිනියා අකාමා පවාරෙතබ්බං, අවස්සං පවාරෙතබ්බං, න හි තං අතික්කමිත්වා පවාරෙතුං ලබ්භති. තෙහි චෙ භික්ඛවෙ භික්ඛූහි පවාරියමානෙති එවං චාතුමාසිනියා පවාරියමානෙ.

„Asaṃvihitā“ (unvorbereitet) bedeutet ohne Vorkehrungen, das heißt, ohne Vorkehrungen getroffen zu haben, um ihre Ankunft anzukündigen, also unbemerkt bleibend. „Tesaṃ vikkhitvā“ (sie ablenkend) bedeutet, sie zu verwirren, und zwar in der Weise wie mit den Worten: ‚Ihr seid erschöpft, ruht euch einen Moment aus.‘ „No ce labhethā“ (Wenn sie es nicht erhalten) bedeutet, wenn sie keine Erlaubnis erhalten, über die Grenze (Sīmā) hinauszugehen; sie werden von den Novizen und jungen Mönchen der Streitstifter ununterbrochen verfolgt. „Āgame juṇhe“ (beim nächsten lichten Halbmodatstag) bezieht sich darauf, woraufhin sie die Ankündigung (Ñatti) machten: ‚Wir wollen beim nächsten lichten Halbmodatstag Pavāraṇā abhalten‘; an diesem lichten Halbmodatstag, dem Komudī-Vollmondtag des vierten Monats, muss unweigerlich, auch gegen den eigenen Willen, Pavāraṇā abgehalten werden, da es nicht gestattet ist, diesen Zeitpunkt zu überschreiten. „Tehi ce bhikkhave bhikkhūhi pavāriyamāne“ (Wenn, ihr Mönche, von jenen Mönchen Pavāraṇā abgehalten wird) bedeutet, wenn auf diese Weise am Vollmondtag des vierten Monats Pavāraṇā abgehalten wird.

පවාරණාසඞ්ගහකථා

Die Abhandlung über die Zusammenfassung der Pavāraṇā (Pavāraṇāsaṅgaha).

241. අඤ්ඤතරො ඵාසුවිහාරොති තරුණසමථො වා තරුණවිපස්සනා වා. පරිබාහිරා භවිස්සාමාති අනිබද්ධරත්තිට්ඨානදිවාට්ඨානාදිභාවෙන භාවනානුයොගං සම්පාදෙතුං අසක්කොන්තා බාහිරා භවිස්සාම. සබ්බෙහෙව එකජ්ඣං සන්නිපතිතබ්බන්ති ඉමිනා ඡන්දදානං පටික්ඛිපති. භින්නස්ස හි සඞ්ඝස්ස සමග්ගකරණකාලෙ තිණවත්ථාරකසමථෙ ඉමස්මිඤ්ච පවාරණාසඞ්ගහෙති ඉමෙසු තීසු ඨානෙසු ඡන්දං දාතුං න වට්ටති. පවාරණාසඞ්ගහො නාමායං විස්සට්ඨකම්මට්ඨානානං ථාමගතසමථවිපස්සනානං සොතාපන්නාදීනඤ්ච න දාතබ්බො. තරුණසමථවිපස්සනාලාභිනො පන සබ්බෙ වා හොන්තු, උපඩ්ඪා වා, එකපුග්ගලො වා එකස්සපි වසෙන දාතබ්බොයෙව. දින්නෙ පවාරණාසඞ්ගහෙ [Pg.363] අන්තොවස්සෙ පරිහාරොව හොති, ආගන්තුකා තෙසං සෙනාසනං ගහෙතුං න ලභන්ති. තෙහිපි ඡින්නවස්සෙහි න භවිතබ්බං, පවාරෙත්වා පන අන්තරාපි චාරිකං පක්කමිතුං ලභන්තීති දස්සනත්ථං ‘‘තෙහි චෙ භික්ඛවෙ’’තිආදිමාහ. සෙසං සබ්බත්ථ උත්තානමෙවාති.

241. „Ein anderer angenehmer Aufenthalt“ (aññataro phāsuvihāro) bedeutet entweder anfängliche Ruhe (taruṇasamatha) oder anfängliche Einsicht (taruṇavipassanā). „Wir werden ausgeschlossen sein“ (paribāhirā bhavissāma) bedeutet, dass wir außerhalb stehen werden, da wir nicht in der Lage sind, uns der Meditation zu widmen, weil wir keine festen Plätze für die Nacht- und Tagmeditation haben. Mit den Worten „Alle müssen sich an einem Ort versammeln“ (sabbeheva ekajjhaṃ sannipatitabbaṃ) wird die Übertragung der Zustimmung (chandadāna) ausgeschlossen. Denn in diesen drei Fällen – bei der Befriedung einer gespaltenen Gemeinde, beim Beilegungsverfahren durch ‚Bedecken mit Gras‘ (tiṇavatthārakasamatha) und bei dieser Zusammenfassung der Pavāraṇā (pavāraṇāsaṅgaha) – ist es nicht statthaft, die Zustimmung zu erteilen. Diese sogenannte Zusammenfassung der Pavāraṇā darf jenen nicht gewährt werden, die ihr Meditationsobjekt vernachlässigt haben, ebenso wenig jenen, die gefestigte Ruhe und Einsicht besitzen, oder den Stromeingetretenen (sotāpanna) und so weiter. Wenn es sich jedoch um solche handelt, die anfängliche Ruhe und Einsicht erlangt haben – seien es alle, die Hälfte oder nur eine einzige Person –, so muss sie selbst für eine einzige Person gewährt werden. Wenn die Zusammenfassung der Pavāraṇā gewährt wurde, dient sie während der Regenzeit als Schutz; neu ankommende Mönche (āgantuka) dürfen deren Unterkünfte (senāsana) nicht in Besitz nehmen. Auch jene dürfen keine Mönche mit einer abgebrochenen Regenzeit-Klausur (chinnavassa) sein; um jedoch zu zeigen, dass sie nach der Pavāraṇā auch in der Zwischenzeit auf Wanderschaft gehen dürfen, sprach der Erhabene die Worte: „Wenn sie nun, ihr Mönche...“ und so weiter. Der Rest ist überall ganz offensichtlich.

පවාරණාක්ඛන්ධකවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Pavāraṇā-Kapitels (Pavāraṇākkhandhaka) ist abgeschlossen.

5. චම්මක්ඛන්ධකං

5. Das Leder-Kapitel (Cammakkhandhaka)

සොණකොළිවිසවත්ථුකථා

Die Geschichte über Soṇa Koḷivisa

242. චම්මක්ඛන්ධකෙ [Pg.364] – ඉස්සරියාධිපච්චන්ති ඉස්සරභාවෙන ච අධිපතිභාවෙන ච සමන්නාගතං. රජ්ජන්ති රාජභාවං, රඤ්ඤා කත්තබ්බකිච්චං වා. සොණො නාම කොළිවිසොති එත්ථ සොණොති තස්ස නාමං; කොළිවිසොති ගොත්තං. පාදතලෙසු ලොමානීති රත්තෙසු පාදතලෙසු සුඛුමානි අඤ්ජනවණ්ණානි කම්මචිත්තීකතානි ලොමානි ජාතානි හොන්ති. සො කිර පුබ්බෙ අසීතිසහස්සානං පුරිසානං ජෙට්ඨපුරිසො හුත්වා තෙහි සද්ධිං පච්චෙකබුද්ධස්ස වසනට්ඨානෙ පණ්ණසාලං කත්වා අත්තනො සස්සිරිකං උණ්ණපාවාරකං පච්චෙකබුද්ධස්ස පාදෙහි අක්කමනට්ඨානෙ පාදපුඤ්ඡනිකං කත්වා ඨපෙසි. තෙමාසං පන සබ්බෙව පච්චෙකබුද්ධං උපට්ඨහිංසු. අයං තස්ස ච තෙසඤ්ච අසීතියා ගාමිකසහස්සානං පුබ්බයොගො.

242. Im Leder-Kapitel (Cammakkhandhaka): „Herrschaft und Vorherrschaft“ (issariyādhipacca) bedeutet ausgestattet mit dem Zustand eines Herrschers und einer Vormachtstellung. „Königsherrschaft“ (rajja) bezeichnet den Zustand eines Königs oder die Pflichten, die von einem König auszuführen sind. Bei „Soṇa mit dem Beinamen Koḷivisa“ ist „Soṇa“ sein Name und „Koḷivisa“ sein Sippenname (gotta). „Haare auf den Fußsohlen“ bedeutet, dass auf seinen rötlichen Fußsohlen feine, salbenfarbene Haare gewachsen waren, die durch die Kraft des Kamma wie kunstvoll verziert wirkten. Er war nämlich in einer früheren Existenz das Oberhaupt von achtzigtausend Männern; zusammen mit ihnen baute er eine Blätterhütte am Aufenthaltsort eines Paccekabuddha, und er nahm seine eigene prächtige Wolldecke und legte sie als Fußabstreifer dorthin, wo der Paccekabuddha mit seinen Füßen auftrat. Drei Monate lang dienten sie alle dem Paccekabuddha. Dies war das frühere verdienstvolle Wirken (pubbayoga) von ihm und jenen achtzigtausend Dorfvorstehern.

අසීතිගාමිකසහස්සානීති තෙසු ගාමෙසු වසන්තානං කුලපුත්තානං අසීතිසහස්සානි. කෙනචිදෙව කරණීයෙනාති කෙනචි කරණීයෙන විය; න පනස්ස කිඤ්චි කරණීයං අත්ථි අඤ්ඤත්‍ර තස්ස දස්සනා. රාජා කිර තානිපි අසීතිකුලපුත්තසහස්සානි සන්නිපාතාපෙන්තො ‘‘එවං අපරිසඞ්කන්තො සොණො ආගමිස්සතී’’ති සන්නිපාතාපෙසි. දිට්ඨධම්මිකෙ අත්ථෙති ‘‘කසිවණිජ්ජාදීනි ධම්මෙන කත්තබ්බානි, මාතාපිතරො ධම්මෙන පොසිතබ්බා’’ති එවමාදිනා නයෙන ඉධලොකහිතෙ අත්ථෙ අනුසාසිත්වා. සො නො භගවාති සො අම්හාකං භගවා තුම්හෙ සම්පරායිකෙ අත්ථෙ අනුසාසිස්සතීති අත්ථො.

„Achtzigtausend Dorfgemeinden“ (asītigāmikasahassāni) bezieht sich auf die achtzigtausend Söhne edler Familien, die in diesen Dörfern lebten. „Wegen irgendeines Geschäfts“ (kenacideva karaṇīyena) bedeutet gleichsam wegen einer Angelegenheit; tatsächlich hatte er jedoch kein anderes Geschäft, außer ihn zu sehen. Der König ließ nämlich jene achtzigtausend Söhne edler Familien unter dem Vorwand versammeln: „So wird Soṇa unbesorgt herbeikommen.“ „In Bezug auf den Nutzen in diesem Leben“ (diṭṭhadhammike athe) bedeutet, nachdem er sie über das Wohl in dieser Welt belehrt hatte, in der Weise: „Ackerbau, Handel und so weiter müssen rechtmäßig betrieben werden, Vater und Mutter müssen rechtmäßig versorgt werden.“ „Jener Erhabene für uns“ (so no bhagavā) bedeutet: Jener, unser Erhabener, wird euch über den Nutzen für das zukünftige Leben belehren.

භගවන්තං පටිවෙදෙමීති භගවන්තං ජානාපෙමි. පාටිකාය නිමුජ්ජිත්වාති සොපානස්ස හෙට්ඨා අඩ්ඪචන්දපාසාණෙ නිමුජ්ජිත්වා. යස්ස දානි භන්තෙ භගවා කාලං මඤ්ඤතීති යස්ස තෙසං හිතකිරියත්ථස්ස භගවා කාලං ජානාති. විහාරපච්ඡායායන්ති විහාරපච්චන්තෙ ඡායායං. සමන්නාහරන්තීති පසාදවසෙන පුනප්පුනං මනසි කරොන්ති. භිය්‍යොසොමත්තායාති භිය්‍යොසොමත්තාය පුන විසිට්ඨතරං දස්සෙහීති අත්ථො. අන්තරධායතීති අදස්සනං හොති.

„Ich melde dem Erhabenen“ (bhagavantaṃ paṭivedemi) bedeutet: ich lasse es den Erhabenen wissen. „Auf der Fußplatte versinkend“ (pāṭikāya nimujjitvā) bedeutet: auf dem halbmondförmigen Stein am Fuße der Treppe versinkend. „Wofür nun, o Herr, der Erhabene die Zeit für reif hält“ (yassa dāni bhante bhagavā kālaṃ maññati) bedeutet: für welches segensreiche Tun zu deren Wohl der Erhabene die rechte Zeit erkennt. „Im Schatten hinter dem Kloster“ (vihārapacchāyāyaṃ) bedeutet im Schatten am Rande des Klosters. „Sie richten ihre Aufmerksamkeit darauf“ (samannāharanti) bedeutet, dass sie sich dies aus gläubigem Vertrauen heraus immer wieder vor Augen führen. „In noch höherem Maße“ (bhiyyosomattāya) bedeutet: er wird es in noch hervorragenderer Weise zeigen. „Er verschwindet“ (antaradhāyati) bedeutet, dass er unsichtbar wird.

සොණස්ස පබ්බජ්ජාකථා

Die Geschichte von Soṇas Ordination

243. ලොහිතෙන [Pg.365] ඵුටො හොතීති ලොහිතෙන මක්ඛිතො හොති. ගවාඝාතනන්ති යත්ථ ගාවො හඤ්ඤන්ති, තාදිසොති අත්ථො. කුසලො නාම වීණාය වාදනකුසලො. වීණාය තන්තිස්සරෙති වීණාය තන්තියා සරෙ. අච්චායතාති අතිආයතා ඛරමුච්ඡිතා. සරවතීති සරසම්පන්නා. කම්මඤ්ඤාති කම්මක්ඛමා. අතිසිථිලාති මන්දමුච්ඡනා. සමෙ ගුණෙ පතිට්ඨිතාති මජ්ඣිමෙ සරෙ ඨපෙත්වා මුච්ඡිතා. වීරියසමතං අධිට්ඨහාති වීරියසම්පයුත්තසමතං අධිට්ඨාහි, වීරියං සමථෙන යොජෙහීති අත්ථො. ඉන්ද්‍රියානඤ්ච සමතං පටිවිජ්ඣාති සද්ධාදීනං ඉන්ද්‍රියානං සමතං සමභාවං. තත්ථ සද්ධං පඤ්ඤාය, පඤ්ඤඤ්ච සද්ධාය, වීරියං සමාධිනා, සමාධිඤ්ච වීරියෙන යොජයමානො ඉන්ද්‍රියානං සමතං පටිවිජ්ඣ. තත්ථ ච නිමිත්තං ගණ්හාහීති තස්මිං සමථෙ සති, යෙන ආදාසෙ මුඛබිම්බෙනෙව නිමිත්තෙන උප්පජ්ජිතබ්බං, තං සමථනිමිත්තං විපස්සනානිමිත්තං මග්ගනිමිත්තං ඵලනිමිත්තඤ්ච ගණ්හාහි, නිබ්බත්තෙහීති අත්ථො.

243. „Mit Blut bedeckt sein“ (lohitena phuṭo hoti) bedeutet mit Blut verschmiert sein. „Schlachthaus“ (gavāghātanaṃ) bezeichnet einen Ort, an dem Rinder geschlachtet werden; das ist die Bedeutung. Ein „Kundiger“ (kusalo) ist jemand, der im Spielen der Laute (vīṇā) geschickt ist. „Im Ton der Saiten der Laute“ (vīṇāya tantissare) bezieht sich auf den Ton der Saite der Laute. „Zu straff gespannt“ (accāyatā) bedeutet übermäßig gespannt, sodass ein gellender Ton erzeugt wird. „Klangvoll“ (saravatī) bedeutet wohlklingend. „Bespielbar“ (kammaññā) bedeutet für das Spielen tauglich. „Zu schlaff gespannt“ (atisithilā) bedeutet, dass ein matter Ton erzeugt wird. „Auf gleiche Saitenspannung gestimmt“ (same guṇe patiṭṭhitā) bedeutet, auf eine mittlere Tonlage gestimmt und so gespielt. „Verankere dich in der Ausgewogenheit der Tatkraft“ (vīriyasamataṃ adhiṭṭhahi) bedeutet: Begründe die mit Tatkraft verbundene Ruhe; verbinde die Tatkraft mit der Ruhe, das ist die Bedeutung. „Und erkenne die Ausgewogenheit der Fähigkeiten“ (indriyānañca samataṃ paṭivijjha) bezieht sich auf die Ausgewogenheit, das Gleichgewicht der Fähigkeiten wie Vertrauen und so weiter. Indem man dabei das Vertrauen (saddhā) mit der Weisheit (paññā) und die Weisheit mit dem Vertrauen, die Tatkraft (vīriya) mit der Konzentration (samādhi) und die Konzentration mit der Tatkraft verbindet, erkenne das Gleichgewicht der Fähigkeiten. „Und ergreife dort das Zeichen“ (tattha ca nimittaṃ gaṇhāhi) bedeutet: Wenn diese Ruhe vorhanden ist, ergreife jenes Zeichen der Ruhe, das Zeichen der Einsicht, das Zeichen des Pfades und das Zeichen der Frucht – so wie das Spiegelbild des Gesichts in einem Spiegel erscheint –, das heißt, bringe sie hervor.

244. අඤ්ඤං බ්‍යාකරෙය්‍යන්ති අරහා අහන්ති ජානාපෙය්‍යං. ඡ ඨානානීති ඡ කාරණානි. අධිමුත්තො හොතීති පටිවිජ්ඣිත්වා පච්චක්ඛං කත්වා ඨිතො හොති. නෙක්ඛම්මාධිමුත්තොතිආදි සබ්බං අරහත්තවසෙන වුත්තං. අරහත්තඤ්හි සබ්බකිලෙසෙහි නික්ඛන්තත්තා නෙක්ඛම්මං, තෙහෙව පවිවිත්තත්තා පවිවෙකො, බ්‍යාපජ්ජාභාවතො අබ්‍යාපජ්ජං, උපාදානස්ස ඛයන්තෙ උප්පන්නත්තා උපාදානක්ඛයො, තණ්හාක්ඛයන්තෙ උප්පන්නත්තා තණ්හක්ඛයො, සම්මොහාභාවතො අසම්මොහොති ච වුච්චති.

244. „Er würde die endgültige Erkenntnis verkünden“ (aññaṃ byākareyya) bedeutet: Er würde zu erkennen geben „Ich bin ein Arahant“. „Sechs Bereiche“ (cha ṭhānāni) bedeutet sechs Gegebenheiten. „Er ist dem zugeneigt“ (adhimutto hoti) bedeutet, dass er nach dem Durchdringen und der unmittelbaren Verwirklichung darin gefestigt ist. Die gesamte Passage beginnend mit „der Entsagung zugeneigt“ (nekkhammādhimutto) und so weiter wurde im Hinblick auf die Arahatschaft von dem ehrwürdigen Soṇa dargelegt. Denn die Arahatschaft wird als Entsagung (nekkhamma) bezeichnet, weil man aus allen Befleckungen (kilesa) herausgetreten ist; als Abgeschiedenheit (paviveka), weil man eben von diesen abgesondert ist; als Unschädlichkeit (abyāpajja), weil kein böser Wille vorliegt; als Versiegen des Anklammerns (upādānakkhayo), weil sie am Ende des Pfades, der das Anklammern vernichtet, entstanden ist; als Versiegen des Begehrens (taṇhakkhayo), weil sie am Ende des Pfades, der das Begehren vernichtet, entstanden ist; und als Unverwirrtheit (asammoho), weil keine Verwirrung vorliegt.

කෙවලං සද්ධාමත්තකන්ති පටිවෙධරහිතං කෙවලං පටිවෙධපඤ්ඤාය අසම්මිස්සං සද්ධාමත්තකං. පටිචයන්ති පුනප්පුනං කරණෙන වුඩ්ඪිං. වීතරාගත්තාති මග්ගප්පටිවෙධෙන රාගස්ස විගතත්තායෙව නෙක්ඛම්මසඞ්ඛාතං අරහත්තං පටිවිජ්ඣිත්වා ඨිතො හොති. ඵලසමාපත්තිවිහාරෙනෙව විහරති, තන්නින්නමානසොයෙව හොතීති අත්ථො. සෙසපදෙසුපි එසෙව නයො.

„Nur bloßes Vertrauen“ (kevalaṃ saddhāmattakaṃ) bedeutet ein bloßes Vertrauen, das frei von Durchdringung (paṭivedha) und unvermischt mit der Weisheit der Durchdringung ist. „Sie mehren“ (paṭicayanti) bedeutet das Wachsenlassen durch wiederholte Ausübung. „Weil die Gier geschwunden ist“ (vītarāgattā) bedeutet: Weil die Gier durch das Durchdringen des Pfades gänzlich geschwunden ist, verweilt er, nachdem er die Arahatschaft, die als Entsagung (nekkhamma) bezeichnet wird, durchdrungen hat. Er verweilt nur im Verweilen der Frucht-Erreichung (phalasamāpatti) und sein Geist ist ganz darauf ausgerichtet; dies ist die Bedeutung. Auch bei den übrigen Begriffen gilt dieselbe Methode.

ලාභසක්කාරසිලොකන්ති [Pg.366] චතුපච්චයලාභඤ්ච තෙසංයෙව සුකතභාවඤ්ච වණ්ණභණනඤ්ච. නිකාමයමානොති ඉච්ඡමානො පත්ථයමානො. පවිවෙකාධිමුත්තොති විවෙකෙ අධිමුත්තො අහන්ති එවං අරහත්තං බ්‍යාකරොතීති අත්ථො.

„Gewinn, Ehre und Ruhm“ (lābhasakkārasiloka) bezieht sich auf den Gewinn der vier Requisiten, deren hervorragende Qualität und das Lobpreisen derselben. „Begehrend“ (nikāmayamāno) bedeutet wollend, ersehnend. „Der Abgeschiedenheit zugeneigt“ (pavivekādhimutto) bedeutet: „Ich bin der Abgeschiedenheit hingegeben“ – auf diese Weise erklärt er die Arahatschaft; dies ist die Bedeutung.

සීලබ්බතපරාමාසන්ති සීලඤ්ච වතඤ්ච පරාමසිත්වා ගහිතගහණමත්තං. සාරතො පච්චාගච්ඡන්තොති සාරභාවෙන ජානන්තො. අබ්‍යාපජ්ජාධිමුත්තොති අබ්‍යාපජ්ජං අරහත්තං බ්‍යාකරොතීති අත්ථො. ඉමිනාව නයෙන සබ්බවාරෙසු අත්ථො වෙදිතබ්බො.

„Das Festhalten an Regeln und Riten“ (sīlabbataparāmāsa) bezeichnet das bloße Ergreifen einer Ansicht, nachdem man Regeln und Riten fälschlich erfasst hat. „Als das Wesentliche darauf zurückkommend“ (sārato paccāgacchanto) bedeutet: es als das Wesentliche erkennend. „Der Unschädlichkeit zugeneigt“ (abyāpajjādhimutto) bedeutet: Er erklärt die Arahatschaft, welche frei von Übelwollen ist; dies ist die Bedeutung. Nach eben dieser Methode ist die Bedeutung in allen Abschnitten zu verstehen.

භුසාති බලවන්තො. නෙවස්ස චිත්තං පරියාදියන්තීති එතස්ස ඛීණාසවස්ස චිත්තං ගහෙත්වා ඨාතුං න සක්කොන්ති. අමිස්සීකතන්ති අමිස්සකතං. කිලෙසාහි ආරම්මණෙන සද්ධිං චිත්තං මිස්සං කරොන්ති, තෙසං අභාවා අමිස්සීකතං. ඨිතන්ති පතිට්ඨිතං. ආනෙඤ්ජප්පත්තන්ති අචලනප්පත්තං. වයඤ්චස්සානුපස්සතීති තස්ස චිත්තස්ස උප්පාදම්පි වයම්පි පස්සති.

„Heftig“ (bhusa) bedeutet stark. „Sie bemächtigen sich seines Geistes nicht“ (nevassa cittaṃ pariyādiyanti) bedeutet: Sie sind nicht in der Lage, den Geist dieses Triebversiegten (Khīṇāsava) zu ergreifen und zu beherrschen. „Unvermischt“ (amissīkata) bedeutet ungemischt. Denn die Befleckungen (kilesa) vermischen den Geist mit dem Objekt; wegen deren Abwesenheit ist er unvermischt. „Gefestigt“ (ṭhita) bedeutet fest gegründet. „Zur Unerschütterlichkeit gelangt“ (āneñjappatta) bedeutet Unbeweglichkeit erlangt habend. „Und er betrachtet dessen Vergehen“ (vayañcassānupassati) bedeutet: Er sieht sowohl das Entstehen als auch das Vergehen jenes Geistes.

නෙක්ඛම්මං අධිමුත්තස්සාති අරහත්තං පටිවිජ්ඣිත්වා ඨිතස්ස. සෙසපදෙහිපි අරහත්තමෙව කථිතං. උපාදානක්ඛයස්සාති උපයොගත්ථෙ සාමිවචනං. අසම්මොහඤ්ච චෙතසොති චිත්තස්ස ච අසම්මොහං අධිමුත්තස්ස. දිස්වා ආයතනුප්පාදන්ති ආයතනානං උප්පාදඤ්ච වයඤ්ච දිස්වා. සම්මා චිත්තං විමුච්චතීති සම්මා හෙතුනා නයෙන ඉමාය විපස්සනාය පටිපත්තියා ඵලසමාපත්තිවසෙන චිත්තං විමුච්චති, නිබ්බානාරම්මණෙ අධිමුච්චති. සන්තචිත්තස්සාති නිබ්බුතචිත්තස්ස. තාදිනොති ඉට්ඨානිට්ඨෙ අනුනයපටිඝෙහි අකම්පියත්තා තාදී, තස්ස තාදිනො.

„Des der Entsagung Zugeneigten“ (nekkhammaṃ adhimuttassā) bezieht sich auf denjenigen, der die Arahatschaft durchdrungen hat und darin gefestigt ist. Auch durch die übrigen Begriffe wird eben die Arahatschaft ausgedrückt. „Des Versiegens des Ergreifens“ (upādānakkhayassa) verwendet den Genitiv im Sinne des Akkusativs. „Und die Unverwirrtheit des Geistes“ (asammohañca cetaso) bedeutet: und desjenigen, der der Unverwirrtheit des Geistes zugeneigt ist. „Nachdem er das Entstehen der Grundlagen gesehen hat“ (disvā āyatanuppādaṃ) bedeutet: nachdem er das Entstehen und Vergehen der Grundlagen (āyatana) gesehen hat. „Richtig wird der Geist befreit“ (sammā cittaṃ vimuccati) bedeutet: auf die richtige Weise, durch die richtige Ursache und Methode, befreit sich der Geist mittels dieser Praxis der Einsicht (vipassanā) durch die Kraft der Frucht-Erreichung (phalasamāpatti) und richtet sich fest auf das Nibbāna als Objekt aus. „Desjenigen mit friedvollem Geist“ (santacittassa) bedeutet: desjenigen mit erloschenem Geist. „Des Unerschütterlichen“ (tādino): Er wird „tādī“ (der So-Beschaffene) genannt, weil er angesichts von Erwünschtem und Unerwünschtem durch Zuneigung und Abneigung unerschütterlich ist; für einen solchen Unerschütterlichen (tādino) steht der Geist fest.

දිගුණාදිඋපාහනපටික්ඛෙපකථා

Abhandlung über das Verbot von doppeltgesohlten und anderen Sandalen (diguṇādiupāhanapaṭikkhepakathā).

245. අඤ්ඤං බ්‍යාකරොන්තීති අරහත්තං බ්‍යාකරොන්ති. අත්ථො ච වුත්තොති යෙන අරහාති ඤායති, සො අත්ථො වුත්තො. සුත්තත්ථො පන සුත්තවණ්ණනතොයෙව ගහෙතබ්බො. අත්තා ච අනුපනීතොති අහං අරහාති එවං බ්‍යඤ්ජනවසෙන අත්තා න උපනීතො. අථ ච පනිධෙකච්චෙ මොඝපුරිසාති අඤ්ඤෙ පන තුච්ඡපුරිසා හසමානා විය අසන්තමෙව අඤ්ඤං වචනමත්තෙන සන්තං කත්වා බ්‍යාකරොන්ති. එකපලාසිකන්ති එකපටලං[Pg.367]. අසීතිසකටවාහෙති එත්ථ ද්වෙ සකටභාරා එකො වාහොති වෙදිතබ්බො. සත්තහත්ථිකඤ්ච අනීකන්ති එත්ථ ඡ හත්ථිනියො එකො ච හත්ථීති ඉදමෙකං අනීකං. ඊදිසානි සත්ත අනීකානි සත්තහත්ථිකං අනීකං නාම. දිගුණාති ද්විපටලා. තිගුණාති තිපටලා. ගණඞ්ගුණූපාහනාති චතුපටලතො පට්ඨාය වුච්චති.

245. „Sie erklären das höchste Wissen“ (aññaṃ byākaronti) bedeutet: Sie erklären die Arahatschaft. „Und die Bedeutung wurde erklärt“ bedeutet: Die Bedeutung, durch die man als Arahat bekannt ist, wurde bereits dargelegt. Die Bedeutung des Sutta jedoch ist aus der Sutta-Erläuterung selbst zu entnehmen. „Und das Selbst wurde nicht hervorgehoben“ (attā ca anupanīto) bedeutet: Das Selbst wurde nicht durch Worte wie „Ich bin ein Arahat“ hervorgehoben. „Und dennoch erklären einige törichte Menschen hier“ bedeutet: Andere, eitle Personen jedoch tun so, als ob das nicht vorhandene höchste Wissen (die Arahatschaft) existierte, und erklären es mit bloßen Worten gleichsam wie im Scherz. „Einfach-sohlig“ (ekapalāsika) bedeutet einlagig. „Achtzig Wagenladungen“ (asītisakaṭavāha): Hierbei ist zu verstehen, dass zwei Wagenlasten (sakaṭabhāra) eine Wagenladung (vāha) ausmachen. „Und ein Heer von sieben Elefanten“ (sattahatthikañca anīkaṃ): Hierbei bilden sechs Elefantenkühe und ein Elefantenbulle ein Heer. Sieben solcher Heere werden „ein Heer von sieben Elefanten“ genannt. „Doppelt“ (diguṇa) bedeutet zweilagig. „Dreifach“ (tiguṇa) bedeutet dreilagig. „Mehrlagige Sandalen“ (guṇaṅguṇūpāhanā) bezieht sich auf Sandalen ab einer vierlagigen Sohle aufwärts.

සබ්බනීලිකාදිපටික්ඛෙපකථා

Abhandlung über das Verbot von ganz blauen und anderen Sandalen (sabbanīlikādipaṭikkhepakathā).

246. සබ්බනීලිකාති සබ්බාව නීලිකා. එස නයො සබ්බපීතිකාදීසුපි. තත්ථ ච නීලිකා උමාපුප්ඵවණ්ණා හොති, පීතිකා කණිකාරපුප්ඵවණ්ණා, ලොහිතිකා ජයසුමනපුප්ඵවණ්ණා, මඤ්ජිට්ඨිකා මඤ්ජිට්ඨවණ්ණා එව, කණ්හා අද්දාරිට්ඨකවණ්ණා, මහාරඞ්ගරත්තා සතපදිපිට්ඨිවණ්ණා, මහානාමරත්තා සම්භින්නවණ්ණා හොති පණ්ඩුපලාසවණ්ණා. කුරුන්දියං පන ‘‘පදුමපුප්ඵවණ්ණා’’ති වුත්තා. එතාසු යංකිඤ්චි ලභිත්වා රජනං චොළකෙන පුඤ්ඡිත්වා වණ්ණං භින්දිත්වා ධාරෙතුං වට්ටති. අප්පමත්තකෙපි භින්නෙ වට්ටතියෙව.

246. „Ganz blau“ (sabbanīlikā) bedeutet vollkommen blau. Diese Methode gilt auch bei „ganz gelb“ (sabbapītikā) usw. Unter diesen hat die blaue Sandale die Farbe der Flachsblüte (umāpuppha), die gelbe die Farbe der Kaṇikāra-Blüte, die rote die Farbe der Jayasumana-Blüte, die krapprote hat eben die Farbe von Krapp (mañjiṭṭha), die schwarze hat die Farbe von frischen Ariṭṭhaka-Früchten, die intensiv gefärbte hat die Farbe des Rückens eines Tausendfüßlers, und die mit Mahānāma-Farbe gefärbte hat eine Mischfarbe, nämlich die Farbe eines welken Blattes (paṇḍupalāsa). Im Kurundī-Kommentar wird sie jedoch als „Lotusblüten-farben“ (padumapupphavaṇṇa) bezeichnet. Wenn man irgendeine von diesen Sandalen erhält, ist es zulässig, sie zu tragen, nachdem man den Farbstoff mit einem Tuch abgewischt und somit die Farbe unkenntlich gemacht hat. Selbst wenn die Farbe nur ein wenig unkenntlich gemacht wurde, ist das Tragen durchaus zulässig.

නීලකවද්ධිකාති යාසං වද්ධායෙව නීලා. එසෙව නයො සබ්බත්ථ. එතාපි වණ්ණභෙදං කත්වා ධාරෙතබ්බා. ඛල්ලකබද්ධාති පණ්හිපිධානත්ථං තලෙ ඛල්ලකං බන්ධිත්වා කතා. පුටබද්ධාති යොනකඋපාහනා වුච්චති, යා යාවජඞ්ඝතො සබ්බපාදං පටිච්ඡාදෙති. පාලිගුණ්ඨිමාති පලිගුණ්ඨිත්වා කතා; යා උපරි පාදමත්තමෙව පටිච්ඡාදෙති, න ජඞ්ඝං. තූලපුණ්ණිකාති තූලපිචුනා පූරෙත්වා කතා. තිත්තිරපත්තිකාති තිත්තිරපත්තසදිසා විචිත්තබද්ධා. මෙණ්ඩවිසාණවද්ධිකාති කණ්ණිකට්ඨානෙ මෙණ්ඩකසිඞ්ගසණ්ඨානෙ වද්ධෙ යොජෙත්වා කතා. අජවිසාණවද්ධිකාදීසුපි එසෙව නයො. විච්ඡිකාළිකාපි තත්ථෙව විච්ඡිකනඞ්ගුට්ඨසණ්ඨානෙ වද්ධෙ යොජෙත්වා කතා. මොරපිඤ්ඡපරිසිබ්බිතාති තලෙසු වා වද්ධෙසු වා මොරපිඤ්ඡෙහි සුත්තකසදිසෙහි පරිසිබ්බිතා. චිත්‍රාති විචිත්‍රා; එතාසු යංකිඤ්චි ලභිත්වා, සචෙ තානි ඛල්ලකාදීනි අපනෙත්වා සක්කා හොන්ති වළඤ්ජිතුං, වළඤ්ජෙතබ්බා. තෙසු පන සති වළඤ්ජන්තස්ස දුක්කටං. සීහචම්මපරික්ඛටා නාම පරියන්තෙසු චීවරෙ අනුවාතං විය සීහචම්මං යොජෙත්වා කතා. ලූවකචම්මපරික්ඛටාති පක්ඛිබිළාලචම්මපරික්ඛටා[Pg.368]. එතාසුපි යා කාචි ලභිත්වා තං චම්මං අපනෙත්වා ධාරෙතබ්බා.

„Mit blauen Riemen“ (nīlakavaddhika) sind Sandalen, deren Riemen blau sind. Dieselbe Methode gilt überall. Auch diese darf man tragen, nachdem man die Farbe unkenntlich gemacht hat. „Mit Fersenkappen versehen“ (khallakabaddha) sind Sandalen, die hergestellt wurden, indem eine Fersenkappe an der Sohle befestigt wurde, um die Ferse zu bedecken. „Stiefelartig geschlossene Sandalen“ (puṭabaddha) bezeichnet die Sandalen der Griechen (yonakaupāhanā), welche den gesamten Fuß bis zur Wade bedecken. „Umwickelte Sandalen“ (pāliguṇṭhimā) sind solche, die durch Umwickeln hergestellt wurden; sie bedecken nur die Oberseite des Fußes, nicht aber die Wade. „Mit Watte gefüllte Sandalen“ (tūlapuṇṇikā) sind solche, die mit Baumwollwatte gefüllt hergestellt wurden. „Rebhuhnflügel-Sandalen“ (tittirapattikā) sind solche mit bunt verzierten Riemen, die den Federn eines Rebhuhns ähneln. „Mit Widderhorn-Riemen“ (meṇḍavisāṇavaddhikā) sind Sandalen, bei denen an der Zehenstegstelle Riemen in Form eines Widderhorns angebracht sind. Dies ist dieselbe Methode auch bei „Ziegenhorn-Riemen“ (ajavisāṇavaddhikā) usw. Auch „Skorpionschwanz-Sandalen“ (vicchikāḷikā) sind solche, bei denen an derselben Stelle Riemen in Form eines Skorpionschwanzes angebracht sind. „Mit Pfauenfedern umnähte Sandalen“ (morapiñchaparisibbitā) sind solche, die an den Sohlen oder Riemen mit fadenähnlichen Pfauenfedern umnäht sind. „Bunt“ (citrā) bedeutet kunstvoll gemustert. Wenn man irgendeine von diesen Sandalen erhält und es möglich ist, diese Fersenkappen usw. zu entfernen und sie dann zu benutzen, so sollte man sie nach dem Entfernen benutzen. Wenn man sie jedoch benutzt, während diese vorhanden sind, begeht man ein Vergehen des Fehlverhaltens (dukkaṭa). „Mit Löwenfell besetzte Sandalen“ (sīhacammaparikkhaṭā) sind Sandalen, die hergestellt wurden, indem Löwenfell an den Rändern angebracht wurde, ähnlich der Borte (anuvāta) an einer Robe. „Mit lūvaka-Fell besetzte Sandalen“ (lūvakacammaparikkhaṭā) bezeichnet Sandalen, die mit dem Fell einer fliegenden Katze (Gleitflieger/Flughund) besetzt sind. Wenn man irgendeine von diesen erhält, darf man sie tragen, nachdem man jenes Fell entfernt hat.

247. ඔමුක්කන්ති පටිමුඤ්චිත්වා අපනීතං. නවාති අපරිභුත්තා.

247. „Abgestreift“ (omukka) bedeutet: angezogen und dann wieder ausgezogen. „Neu“ (nava) bedeutet ungebraucht.

අජ්ඣාරාමෙඋපාහනපටික්ඛෙපකථා

Abhandlung über das Verbot des Tragens von Sandalen innerhalb des Klosterbereichs (ajjhārāme upāhanapaṭikkhepakathā).

248. අභිජීවනිකස්සාති යෙන සිප්පෙන අභිජීවන්ති, ජීවිකං කප්පෙන්ති, තස්ස කාරණාති අත්ථො. ඉධ ඛො තං භික්ඛවෙති එත්ථ තන්ති නිපාතමත්තං, ඉධ ඛො භික්ඛවෙ සොභෙය්‍යාථාති අත්ථො. යං තුම්හෙති යෙ තුම්හෙ. අථ වා යදි තුම්හෙති වුත්තං හොති. යදිසද්දස්ස හි අත්ථෙ අයං නිපාතො. ආචරියෙසූතිආදිම්හි පබ්බජ්ජාචරියො, උපසම්පදාචරියො, නිස්සයාචාරියො, උද්දෙසාචරියොති ඉමෙ චත්තාරොපි ඉධ ආචරියා එව. අවස්සිකස්ස ඡබ්බස්සො ආචරියමත්තො. සො හි චතුවස්සකාලෙ තං නිස්සාය වච්ඡති; එවං එකවස්සස්ස සත්තවස්සො, දුවස්සස්ස අට්ඨවස්සො, තිවස්සස්ස නවවස්සො, චතුවස්සස්ස දසවස්සො. ඉමෙපි ආචරියමත්තා එව. උපජ්ඣායස්ස සන්දිට්ඨසම්භත්තා පන සහායභික්ඛූ, යෙ වා පන කෙචි දසහි වස්සෙහි මහන්තතරා තෙ සබ්බෙපි උපජ්ඣායමත්තා නාම. එත්තකෙසු භික්ඛූසු අනුපාහනෙසු චඞ්කමන්තෙසු සඋපාහනස්ස චඞ්කමතො ආපත්ති.

248. „Abhijīvanikassa“ (zum Zwecke des Lebensunterhalts) bedeutet aufgrund jenes Handwerks (oder jener Kunst), durch das sie leben und ihren Lebensunterhalt bestreiten. In der Formulierung „idha kho taṃ bhikkhave“ ist „taṃ“ bloß eine unbedeutende Partikel (nipātamatta); die Bedeutung ist: „Hier, o Mönche, solltet ihr glänzen.“ „Yaṃ tumhe“ bedeutet „ihr, welche“. Oder aber es heißt „wenn ihr [weilt]“; denn diese Partikel „yaṃ“ wird hier im Sinne des Wortes „yadi“ (wenn) verwendet. In der Passage, die mit „unter den Lehrern“ (ācariyesu) beginnt, sind diese vier Lehrer gemeint: der Pabbajjā-Lehrer, der Upasampadā-Lehrer, der Nissaya-Lehrer und der Uddesa-Lehrer. Diese vier Arten sind hier wahrlich Lehrer. Für einen Mönch ohne Vassa (Regenzeit) gilt ein Mönch mit sechs Vassa als lehrergleich (ācariyamatta). Denn dieser [Neuordinierte] wird, wenn er vier Vassa erreicht hat, in Abhängigkeit von ihm leben. Ebenso gilt für einen Mönch mit einem Vassa einer mit sieben Vassa als lehrergleich; für einen mit zwei Vassa einer mit acht Vassa; für einen mit drei Vassa einer mit neun Vassa; für einen mit vier Vassa einer mit zehn Vassa. Auch diese alle sind lehrergleich. Die vertrauten Gefährten (Mitmönche) des Upajjhāya (Präzeptors) aber oder alle Mönche, die um zehn Vassa älter sind als man selbst, werden allesamt „upajjhāyagleich“ (upajjhāyamatta) genannt. Wenn so viele Mönche barfuß auf dem Gehmeditationspfad (caṅkama) auf und ab gehen, entsteht für denjenigen, der mit Sandalen (Schuhen) auf und ab geht, ein Vergehen (āpatti).

249. පාදඛීලාබාධො නාම පාදතො ඛීලසදිසං මංසං නික්ඛන්තං හොති.

249. Die sogenannte Fußdorn-Erkrankung (pādakhīlābādha) liegt vor, wenn aus dem Fuß Fleisch heraustritt, das einem Holzpflock oder Dorn ähnelt.

251. තිණපාදුකාති යෙන කෙනචි තිණෙන කතපාදුකා. හින්තාලපාදුකාති ඛජ්ජූරීපත්තෙහි කතපාදුකා; හින්තාලපත්තෙහිපි න වට්ටතියෙව. කමලපාදුකාති කමලතිණං නාම අත්ථි, තෙන කතපාදුකා; උසීරපාදුකාතිපි වදන්ති. කම්බලපාදුකාති උණ්ණාහි කතපාදුකා. අසඞ්කමනීයාති භූමියං සුප්පතිට්ඨිතා නිච්චලා අසංහාරියා.

251. „Grassandalen“ (tiṇapādukā) sind aus irgendeinem Gras hergestellte Sandalen. „Hintāla-Sandalen“ (hintālapādukā) sind aus Dattelpalmenblättern hergestellte Sandalen; auch aus Hintāla-Palmblättern sind sie keineswegs erlaubt. „Kamala-Sandalen“ (kamalapādukā) sind Sandalen, die aus dem sogenannten Kamala-Gras hergestellt sind; man nennt sie auch „Usīra-Sandalen“ (usīrapādukā). „Woll-Sandalen“ (kambalapādukā) sind aus Tierhaaren (Wolle) hergestellte Sandalen. „Unbewegliche“ (asaṅkamanīyā) bedeutet solche, die fest auf dem Boden stehen, unbeweglich sind und nicht an einen anderen Ort transportiert werden können.

252. අඞ්ගජාතං ඡුපන්තීති අඞ්ගජාතෙනෙව අඞ්ගජාතං ඡුපන්ති. ඔගාහෙත්වා මාරෙන්තීති අන්තො උදකෙ දළ්හං ගහෙත්වා මාරෙන්ති.

252. „Sie berühren das Geschlechtsorgan“ (aṅgajātaṃ chupanti) bedeutet, dass sie mit ihrem eigenen Geschlechtsorgan das Geschlechtsorgan [der Tiere] berühren. „Sie töten, indem sie untertauchen“ (ogāhetvā mārenti) bedeutet, dass sie [das Tier] fest unter Wasser halten und so töten.

යානාදිපටික්ඛෙපකථා

Die Erklärung über den Ausschluss von Fahrzeugen und Ähnlichem (yānādipaṭikkhepakathā)

253. ඉත්ථියුත්තෙනාති [Pg.369] ධෙනුයුත්තෙන. පුරිසන්තරෙනාති පුරිසසාරථිනා. පුරිසයුත්තෙනාති ගොණයුත්තෙන. ඉත්ථන්තරෙනාති ඉත්ථිසාරථිනා. ගඞ්ගාමහියායාති ගඞ්ගාමහකීළිකාය. පුරිසයුත්තං හත්ථවට්ටකන්ති එත්ථ පුරිසයුත්තං ඉත්ථිසාරථි වා හොතු, පුරිසසාරථි වා වට්ටති. හත්ථවට්ටකං පන ඉත්ථියො වා වට්ටෙන්තු පුරිසා වා, වට්ටතියෙව. යානුග්ඝාතෙනාති යානං අභිරුහන්තස්ස සබ්බො කායො චලති තප්පච්චයා. සිවිකන්ති පීඨකසිවිකං. පාටඞ්කින්ති වංසෙ ලග්ගෙත්වා කතං පටපොතලිකං.

253. „Mit einem weiblichen Tier bespannt“ (itthiyuttena) bedeutet mit einer Kuh bespannt. „Mit einem Mann dazwischen“ (purisantarena) bedeutet mit einem männlichen Wagenlenker. „Mit einem männlichen Tier bespannt“ (purisayuttena) bedeutet mit einem Ochsen (Stier) bespannt. „Mit einer Frau dazwischen“ (itthantarena) bedeutet mit einer weiblichen Wagenlenkerin. „Bei den Ganges-Spielen“ (gaṅgāmahiyāya) bezieht sich auf die Zeit der Spiele beim Ganges-Fest. Was den Ausdruck „ein von einem männlichen Tier gezogenes, von Hand gezogenes Fahrzeug“ (purisayuttaṃ hatthavaṭṭakanti) betrifft: Hier ist ein von einem Ochsen bespanntes Fahrzeug erlaubt, ob nun mit einer weiblichen Wagenlenkerin oder einem männlichen Wagenlenker. Ein Handkarren (hatthavaṭṭaka) aber ist in jedem Fall erlaubt, ganz gleich, ob Frauen oder Männer ihn ziehen. „Durch die Erschütterung des Fahrzeugs“ (yānugghātena) bedeutet, dass beim Besteigen des Fahrzeugs der gesamte Körper infolgedessen in Schwingung gerät. „Sänfte“ (sivikā) bezeichnet eine aus Holzbohlen gefertigte Sänfte. „Tragehimmel/Tragetuch“ (pāṭaṅki) ist eine Tuchsänfte, die an einer Bambusstange aufgehängt ist.

254. උච්චාසයනමහාසයනනානීති එත්ථ උච්චාසයනන්ති පමාණාතික්කන්තං මඤ්චං. මහාසයනන්ති අකප්පියත්ථරණං, ආසන්දීආදීසු ආසන්දීති පමාණාතික්කන්තාසනං. පල්ලඞ්කොති පාදෙසු වාළරූපානි ඨපෙත්වා කතො. ගොනකොති දීඝලොමකො මහාකොජවො; චතුරඞ්ගුලාධිකානි කිර තස්ස ලොමානි. චිත්තකාති වානචිත්‍රො උණ්ණාමයත්ථරණො. පටිකාති උණ්ණාමයො සෙතත්ථරණො. පටලිකාති ඝනපුප්ඵකො උණ්ණාමයලොහිතත්ථරණො; යො ආමලකපට්ටොතිපි වුච්චති. තූලිකාති පකතිතූලිකායෙව. විකතිකාති සීහබ්‍යග්ඝාදිරූපවිචිත්‍රො උණ්ණාමයත්ථරණො. උද්දලොමීති එකතො උග්ගතලොමං උණ්ණාමයත්ථරණං; ‘‘උද්ධලොමී’’තිපි පාඨො. එකන්තලොමීති උභතො උග්ගතලොමං උණ්ණාමයත්ථරණං. කට්ටිස්සන්ති රතනපරිසිබ්බිතං කොසෙය්‍යකට්ටිස්සමයං පච්චත්ථරණං. කොසෙය්‍යන්ති රතනපරිසිබ්බිතං කොසියසුත්තමයං පච්චත්ථරණං; සුද්ධකොසෙය්‍යං පන වට්ටති.

254. In der Passage „hohe und große Sitze und Betten“ (uccāsayanamahāsayananānī) bedeutet „hohes Bett“ (uccāsayana) ein Bett (mañca), das das im Trainingsreglement festgelegte Maß überschreitet. „Großes Bett“ (mahāsayana) bezeichnet eine unzulässige Decke (Unterlage). Unter den Begriffen wie „Sessel“ (āsandī) usw. versteht man unter „āsandī“ einen Sitz, dessen Beine das Maß überschreiten. Ein „Pallaṅka“ (Thron) ist ein Sitz, der so gefertigt ist, dass an seinen Beinen Raubtierfiguren (wie Löwen oder Tiger) angebracht sind. Ein „Gonaka“ ist ein großer, langhaarige Teppich; seine Haare sind angeblich länger als vier Fingerbreit. Eine „Cittakā“ ist eine kunstvoll gemusterte Wolldecke. Eine „Paṭikā“ ist eine weiße Decke aus Wolle. Eine „Paṭalikā“ ist eine rote Wolldecke mit dichten Blumenmustern; sie wird auch „Myrobalanenblatt-Decke“ (āmalakapaṭṭa) genannt. Eine „Tūlikā“ ist eine ganz gewöhnliche, mit Baumwollflocken gefüllte Matratze. Eine „Vikatikā“ ist eine Wolldecke, die mit Darstellungen von Löwen, Tigern und Ähnlichem verziert ist. Eine „Uddalomī“ ist eine Wolldecke, die nur auf einer Seite aufrecht stehende Haare hat; es gibt auch die Lesart „uddhalomī“. Eine „Ekantalomī“ ist eine Wolldecke, die auf beiden Seiten aufrecht stehende Haare hat. Ein „Kaṭṭissa“ ist eine Decke aus Gold- und Seidenfäden, die mit Edelsteinfäden vernäht ist. Ein „Koseyya“ ist eine Seidendecke, die ebenfalls mit Edelsteinfäden vernäht ist; eine reine Seidendecke (sudhakoseyya) ohne Edelstein-Verzierungen hingegen ist erlaubt.

කුත්තකන්ති සොළසන්නං නාටකිත්ථීනං ඨත්වා නච්චනයොග්ගං උණ්ණාමයඅත්ථරණං. හත්ථත්ථරඅස්සත්ථරාති හත්ථිඅස්සපිට්ඨීසු අත්ථරණකඅත්ථරණා එව. රථත්ථරෙපි එසෙව නයො. අජිනප්පවෙණීති අජිනචම්මෙහි මඤ්චප්පමාණෙන සිබ්බිත්වා කතා පවෙණී. කදලීමිගපවරපච්චත්ථරණන්ති කදලීමිගචම්මං නාම අත්ථි, තෙන කතං පවරපච්චත්ථරණං, උත්තමපච්චත්ථරණන්ති අත්ථො. තං කිර සෙතවත්ථස්ස උපරි කදලීමිගචම්මං පත්ථරිත්වා සිබ්බිත්වා කරොන්ති. සඋත්තරච්ඡදන්ති සහ උත්තරච්ඡදනෙන; උපරිබද්ධෙන රත්තවිතානෙන සද්ධින්ති අත්ථො[Pg.370]. සෙතවිතානම්පි හෙට්ඨා අකප්පියපච්චත්ථරණෙ සති න වට්ටති, අසති පන වට්ටති. උභතොලොහිතකූපධානන්ති සීසූපධානඤ්ච පාදූපධානඤ්චාති මඤ්චස්ස උභතොලොහිතකූපධානං, එතං න කප්පති. යං පන එකමෙව උපධානං උභොසු පස්සෙසු රත්තං වා හොති, පදුමවණ්ණං වා චිත්‍රං වා, සචෙ පමාණයුත්තං, වට්ටති. මහාඋපධානං පන පටික්ඛිත්තං.

Ein „Kuttaka“ ist ein Wollteppich, der groß genug ist, dass sechzehn Tänzerinnen darauf stehen und tanzen können. „Elefantendecken und Pferdedecken“ (hatthatthara-assattharā) sind Decken, die auf den Rücken von Elefanten und Pferden gelegt werden. Ebenso verhält es sich mit einer Wagendecke (rathatthara). Eine „Ajinappaveṇī“ ist eine Decke, die aus Antilopenfellen in der Größe eines Bettes zusammengenäht ist. „Eine edle Unterlage aus dem Fell des Kadalī-Hirsches“ (kadalīmigapavarapaccattharaṇa) bedeutet: Es gibt ein Tier namens Kadalī-Hirsch; eine daraus gefertigte edle Decke, das heißt eine hervorragende Unterlage. Man stellt sie angeblich her, indem man das Fell des Kadalī-Hirsches über ein weißes Tuch breitet und festnäht. „Mit einem Baldachin versehen“ (sauttaracchada) bedeutet zusammen mit einer oberen Abdeckung; gemeint ist: zusammen mit einem oben befestigten roten Baldachin. Auch ein weißer Baldachin ist unzulässig, wenn sich darunter eine unzulässige Unterlage befindet; gibt es dort keine solche unzulässige Unterlage, ist er erlaubt. „Ein Bett mit roten Kissen an beiden Enden“ (ubhatolohitakūpadhāna) bezeichnet ein Bett, das sowohl ein Kopfkissen als auch ein Fußkissen hat; dies ist unzulässig. Wenn jedoch ein einzelnes Kissen an beiden Enden rot, lotusfarben oder bunt gemustert ist, so ist es erlaubt, sofern es die normale Größe hat. Ein übergroßes Kissen (mahāupadhāna) hingegen wurde [vom Erhabenen] untersagt.

සබ්බචම්මපටික්ඛෙපාදිකථා

Die Erklärung über das Verbot aller Arten von Fellen und Ähnlichem (sabbacammapaṭikkhepādikathā)

255. දීපිච්ඡාපොති දීපිපොතකො. ඔගුම්ඵියන්තීති භිත්තිදණ්ඩකාදීසු වෙඨෙත්වා බන්ධන්ති.

255. „Pantherjunges“ (dīpicchāpo) bedeutet ein junger Panther. „Sie werden umwickelt“ (ogumphiyanti) bedeutet, dass sie um Wandbalken und Ähnliches gewickelt und festgebunden werden.

256. අභිනිසීදිතුන්ති අභිනිස්සාය නිසීදිතුං; අපස්සයං කත්වා නිසීදිතුන්ති අත්ථො. ගිලානෙන භික්ඛුනා සඋපාහනෙනාති එත්ථ ගිලානො නාම යො න සක්කොති අනුපාහනො ගාමං පවිසිතුං.

256. „Darauf sitzen“ (abhinisīdituṃ) bedeutet, sich anlehnend zu sitzen; das heißt, sich eine Stütze (Lehne) machend zu sitzen. In der Formulierung „von einem kranken Mönch mit Sandalen“ (gilānena bhikkhunā saupāhanena) bezeichnet „krank“ einen solchen Mönch, der nicht in der Lage ist, barfuß das Dorf zu betreten.

257. කුරරඝරෙති එවංනාමකෙ නගරෙ; එතෙනස්ස ගොචරගාමො වුත්තො. පපතකෙ පබ්බතෙති පපතනාමකෙ පබ්බතෙ; එතෙනස්ස නිවාසනට්ඨානං වුත්තං. සොණොති තස්ස නාමං. කොටිඅග්ඝනකං පන කණ්ණපිළන්ධනකං ධාරෙති, තස්මා ‘‘කුටිකණ්ණො’’ති වුච්චති; කොටිකණ්ණොති අත්ථො. පාසාදිකන්ති පසාදජනකං. පසාදනීයන්ති ඉදං තස්සෙව අත්ථවෙවචනං. උත්තමදමථසමථන්ති උත්තමං දමථඤ්ච සමථඤ්ච පඤ්ඤඤ්ච සමාධිඤ්ච කායූපසමඤ්ච චිත්තූපසමඤ්චාතිපි අත්ථො. දන්තන්ති සබ්බෙසං විසූකායිකවිප්ඵන්දිතානං උපච්ඡින්නත්තා දන්තං; ඛීණකිලෙසන්ති අත්ථො. ගුත්තන්ති සංවරගුත්තියා ගුත්තං. සන්තින්ද්‍රියන්ති යතින්ද්‍රියං. නාගන්ති ආගුවිරහිතං. තිණ්ණං මෙ වස්සානං අච්චයෙනාති මම පබ්බජ්ජාදිවසතො පට්ඨාය තිණ්ණං වස්සානං අච්චයෙන. උපසම්පදං අලත්ථන්ති අහං උපසම්පදං අලභිං. කණ්හුත්තරාති කණ්හමත්තිකුත්තරා; උපරි වඩ්ඪිතකණ්හමත්තිකාති අත්ථො. ගොකණ්ටකහතාති ගුන්නං ඛුරෙහි අක්කන්තභූමිතො සමුට්ඨිතෙහි ගොකණ්ටකෙහි උපහතා. තෙ කිර ගොකණ්ටකෙ එකපටලිකා උපාහනා රක්ඛිතුං න සක්කොන්ති; එවං ඛරා හොන්ති. එරගූ, මොරගූ, මජ්ජාරූ, ජන්තූති ඉමා චතස්සොපි තිණජාතියො; එතෙහි කටසාරකෙ ච තට්ටිකායො ච කරොන්ති. එත්ථ එරගූති [Pg.371] එරකතිණං; තං ඔළාරිකං. මොරගූතිණං තම්බසීසං මුදුකං සුඛසම්ඵස්සං, තෙන කතතට්ටිකා නිපජ්ජිත්වා වුට්ඨිතමත්තෙ පුන උද්ධුමාතා හුත්වා තිට්ඨති. මජ්ජාරුනා සාටකෙපි කරොන්ති. ජන්තුස්ස මණිසදිසො වණ්ණො හොති. සෙනාසනං පඤ්ඤපෙසීති භිසිං වා කටසාරකං වා පඤ්ඤපෙසි; පඤ්ඤපෙත්වා ච පන සොණස්ස ආරොචෙති – ‘‘ආවුසො සත්ථා තයා සද්ධිං එකාවාසෙ වසිතුකාමො, ගන්ධකුටියංයෙව තෙ සෙනාසනං පඤ්ඤත්ත’’න්ති.

257. „Kuraraghareti“ bedeutet in der Stadt namens Kuraraghara; hiermit wird sein Almosendorf (gocaragāma) bezeichnet. „Papatake pabbateti“ bedeutet auf dem Berg namens Papata; hiermit wird sein Wohnort (nivāsanaṭṭhāna) bezeichnet. „Soṇoti“ ist sein Name. Da er jedoch einen Ohrschmuck im Wert von einer Koṭi trägt, wird er „Kuṭikaṇṇo“ (Koṭi-Ohr) genannt; das ist die Bedeutung von Koṭikaṇṇo. „Pāsādikanti“ bedeutet Vertrauen erweckend (pasādajanaka). „Pasādanīyanti“ ist ein Synonym eben dafür. „Uttamadamathasamathanti“ bedeutet die höchste Zähmung, Beruhigung, Weisheit, Konzentration sowie die Ruhe des Körpers und des Geistes. „Dantanti“ bedeutet gezähmt, weil alle Abschweifungen und Unruhen abgeschnitten sind; die Bedeutung ist: einer, dessen Trübungen versiegt sind (khīṇakilesa). „Guttanti“ bedeutet geschützt durch den Schutz der Zügelung. „Santindriyanti“ bedeutet mit gezügelten Sinnen (yatindriya). „Nāganti“ bedeutet frei von Vergehen (āguvirahita). „Tiṇṇaṃ me vassānaṃ accayenāti“ bedeutet nach Ablauf von drei Jahren ab dem Tag meiner Hausloswerdung (pabbajjā). „Upasampadaṃ alatthanti“ bedeutet: „Ich erlangte die höhere Weihe (upasampadā)“. „Kaṇhuttarāti“ bedeutet mit schwarzer Erde obenauf; die Bedeutung ist: oben mit angehäufter schwarzer Erde. „Gokaṇṭakahatāti“ bedeutet beschädigt durch die von Kuhhufen auf dem zertretenen Boden hinterlassenen Spuren. Jene Spuren können einschichtige Sandalen fürwahr nicht abwehren; so rau sind sie. „Eragū, moragū, majjārū, jantū“ sind die vier Arten von Gras; aus diesen stellt man grobe Matten und Liegematten her. Hierbei ist „eragū“ das Eraka-Gras; dieses ist grob. „Moragū“-Gras hat rötliche Spitzen, ist weich und fühlt sich angenehm an; eine daraus hergestellte Matte richtet sich, wenn man sich daraufgelegt hat und gerade aufgestanden ist, sofort wieder auf und wird wieder bauschig. Aus „majjārū“-Gras stellt man sogar Gewänder her. „Jantū“ hat eine edelsteinähnliche Farbe. „Senāsanaṃ paññapesīti“ bedeutet, er breitete entweder ein Kissen oder eine Bastmatte aus; und nachdem er sie ausgebreitet hatte, teilte er Soṇa mit: „Freund, der Meister möchte mit dir in derselben Unterkunft wohnen. Genau in der Duftkammer (gandhakuṭi) ist deine Lagerstatt bereitet worden.“

258. අයං ඛ්වස්ස කාලොති අයං ඛො කාලො භවෙය්‍ය. පරිදස්සීති පරිදස්සෙසි. ‘‘ඉදඤ්චිදඤ්ච වදෙය්‍යාසීති යං මෙ උපජ්ඣායො ජානාපෙසි, තස්ස අයං කාලො භවෙය්‍ය, හන්ද දානි ආරොචෙමි තං සාසන’’න්ති අයමෙත්ථ අධිප්පායො.

258. „Ayaṃ khvassa kāloti“ bedeutet: Dies wäre wohl die rechte Zeit. „Paridassīti“ bedeutet, er wies darauf hin. „„Idañcidañca vadeyyāsī“: was mein Lehrer (upajjhāya) mich wissen ließ, für dieses Anliegen dürfte dies nun die rechte Zeit sein. Wohlan, jetzt werde ich diese Botschaft übermitteln“ – dies ist hierbei die Absicht (des Ehrwürdigen Soṇa).

259. විනයධරපඤ්චමෙනාති අනුස්සාවනාචරියපඤ්චමෙන. අනුජානාමි භික්ඛවෙ සබ්බපච්චන්තිමෙසු ජනපදෙසු ගුණඞ්ගුණූපාහනන්ති එත්ථ මනුස්සචම්මං ඨපෙත්වා යෙන කෙනචි චම්මෙන උපාහනා වට්ටති. උපාහනකොසකසත්ථකොසකකුඤ්චිකකොසකෙසුපි එසෙව නයො. චම්මානි අත්ථරණානීති එත්ථ පන යංකිඤ්චි එළකචම්මං අජචම්මඤ්ච අත්ථරිත්වා නිපජ්ජිතුං වා නිසීදිතුං වා වට්ටති. මිගචම්මෙ එණීමිගො වාතමිගො පසදමිගො කුරඞ්ගමිගො මිගමාතුකො රොහිතමිගොති එතෙසංයෙව චම්මානි වට්ටන්ති. අඤ්ඤෙසං පන –

259. „Vinayadharapañcamenāti“ bedeutet mit einem Kenner der Disziplin als Fünftem, also mit dem Verleser der Ordenshandlung (anussāvanācariya) als Fünftem. „Ich erlaube, ihr Mönche, in allen Randgebieten mehrschichtige Sandalen...“ – hierbei ist, mit Ausnahme von Menschenhaut, jede Art von Tierhaut für Sandalen zulässig. Ebenso verhält es sich bei Sandalenbeuteln, Messerscheiden und Schlüsselbeuteln. Bezüglich „Felle als Unterlagen“ (cammāni attharaṇāni) ist es zulässig, irgendein Schaffell oder Ziegenfell auszubreiten und sich daraufzulegen oder daraufzusetzen. An Wildfellen (migacamma) sind nur die Felle von folgenden Tieren zulässig: dem Eṇī-Antilopenhirsch, dem Windhirsch (vātamigo), dem Hog-Deer-Hirsch (pasadamigo), dem Kuraṅga-Antilopenhirsch, dem Urwaldhirsch (migamātuko) und dem Rote-Wild-Hirsch (rohitamigo). Hingegen von anderen...

මක්කටො කාළසීහො ච, සරභො කදලීමිගො;

යෙ ච වාළමිගා කෙචි, තෙසං චම්මං න වට්ටති.

Vom Affen, vom schwarzen Löwen, vom Sarabha-Hirsch, vom Kadalī-Wildtier sowie von allen reißenden Tieren – deren Fell ist nicht zulässig.

තත්ථ වාළමිගාති සීහබ්‍යග්ඝඅච්ඡතරච්ඡා; න කෙවලඤ්ච එතෙසංයෙව, යෙසං පන චම්මං වට්ටතීති වුත්තං, තෙ ඨපෙත්වා අවසෙසා අන්තමසො ගොමහිංසසසබිළාරාදයොපි සබ්බෙ ඉමස්මිං අත්ථෙ වාළමිගාත්වෙව වෙදිතබ්බා. එතෙසඤ්හි සබ්බෙසං චම්මං න වට්ටති. න තාව තං ගණනූපගං යාව න හත්ථං ගච්ඡතීති යාව ආහරිත්වා වා න දින්නං, තුම්හාකං භන්තෙ චීවරං උප්පන්නන්ති පහිණිත්වා වා නාරොචිතං, තාව ගණනං න උපෙති. සචෙ අනධිට්ඨිතං, වට්ටති; අධිට්ඨිතඤ්ච ගණනං න උපෙතීති අත්ථො. යදා පන ආනෙත්වා වා දින්නං හොති, උප්පන්නන්ති වා සුතං, තතො පට්ඨාය දසාහමෙව පරිහාරං ලභතීති.

Unter „reißenden Tieren“ (vāḷamiga) versteht man Löwen, Tiger, Bären und Panther. Und nicht nur deren Felle sind unzulässig; vielmehr sind, mit Ausnahme derer, von denen gesagt wurde, dass ihr Fell zulässig ist, alle übrigen – bis hin zu Rindern, Büffeln, Hasen, Katzen usw. – in diesem Zusammenhang als „reißende Tiere“ zu verstehen. Denn die Felle all dieser Tiere sind nicht zulässig. „Na tāva taṃ gaṇanūpagaṃ yāva na hatthaṃ gacchatīti“ bedeutet: Solange es nicht gebracht oder übergeben wurde oder eine Nachricht gesendet wurde wie: „Ehrwürdiger Herr, eine Robe ist für Sie bereitgestellt“, solange zählt es nicht zur erlaubten Anzahl (der zusätzlichen Roben). Wenn sie noch nicht bestimmt (anadhiṭṭhita) ist, ist sie zulässig; und was bestimmt (adhiṭṭhita) ist, geht nicht in diese Zählung ein – das ist die Bedeutung. Wenn sie jedoch herbeigebracht oder übergeben worden ist oder man gehört hat, dass sie bereitgestellt ist, so darf man sie von diesem Zeitpunkt an nur für zehn Tage behalten.

චම්මක්ඛන්ධකවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Kapitels über Leder (Cammakkhandhaka) ist abgeschlossen.

6. භෙසජ්ජක්ඛන්ධකං

6. Das Kapitel über Arzneimittel (Bhesajjakkhandhaka)

පඤ්චභෙසජ්ජාදිකථා

Abhandlung beginnend mit den fünf Arzneimitteln

260. භෙසජ්ජක්ඛන්ධකෙ [Pg.372] – සාරදිකෙන ආබාධෙනාති සරදකාලෙ උප්පන්නෙන පිත්තාබාධෙන, තස්මිඤ්හි කාලෙ වස්සොදකෙනපි තෙමෙන්ති, කද්දමම්පි මද්දන්ති, අන්තරන්තරා ආතපොපි ඛරො හොති, තෙන තෙසං පිත්තං කොට්ඨබ්භන්තරගතං හොති. ආහාරත්ථඤ්ච ඵරෙය්‍යාති ආහාරත්ථං සාධෙය්‍ය.

260. Im Kapitel über Arzneimittel: „sāradikena ābādhenāti“ bedeutet durch eine im Herbst auftretende Gallenerkrankung (pittābādha). Zu jener Zeit werden sie nämlich durch das Regenwasser nass, sie stampfen auch durch den Schlamm, und zwischendurch brennt auch die Sonne heftig; dadurch gerät ihre Galle in das Innere der Eingeweide (koṭṭhabbhantaragata). „Āhāratthañca phareyyāti“ bedeutet, es soll den Zweck der Nahrung erfüllen.

261. නච්ඡාදෙන්තීති න ජිරන්ති, න වාතරොගං පටිප්පස්සම්භෙතුං සක්කොන්ති. සෙනෙසිතානීති සිනිද්ධානි. භත්තාච්ඡාදකෙනාති භත්තං අරොචිකෙන.

261. „Nacchādentīti“ bedeutet, sie verdauen nicht, noch können sie die Wind-Krankheit besänftigen. „Senesitānīti“ bedeutet ölig/fettig. „Bhattācchādakenāti“ bedeutet die Speise durch ein appetitzügelndes Mittel.

262. අච්ඡවසන්තිආදීසු නිස්සග්ගියවණ්ණනායං වුත්තනයෙනෙව විනිච්ඡයො වෙදිතබ්බො. කාලෙ පටිග්ගහිතන්තිආදීසු මජ්ඣන්හිකෙ අවීතිවත්තෙ පටිග්ගහෙත්වා පචිත්වා පරිස්සාවෙත්වා චාති අත්ථො. තෙලපරිභොගෙන පරිභුඤ්ජිතුන්ති සත්තාහකාලිකතෙලපරිභොගෙන පරිභුඤ්ජිතුං.

262. In Passagen wie „acchavasanti“ ist die Entscheidung genau nach der Methode zu verstehen, wie sie in der Erklärung des Nissaggiya-Kapitels dargelegt wurde. In Passagen wie „kāle paṭiggahitaṃ“ bedeutet es: empfangen, gekocht und gefiltert, bevor der Mittag vorüber ist. „Telaparibhogena paribhuñjitunti“ bedeutet im Sinne des Gebrauchs von Öl, das für sieben Tage aufbewahrt werden darf (sattāhakālikatelaparibhoga).

263. මූලභෙසජ්ජාදි විනිච්ඡයොපි ඛුද්දකවණ්ණනායං වුත්තොයෙව. තස්මා ඉධ යං යං පුබ්බෙ අවුත්තං තං තදෙව වණ්ණයිස්සාම. වචත්තන්ති සෙතවචං. නිසදං නිසදපොතකන්ති පිසනසිලා ච පිසනපොතො ච. ඵග්ගවන්ති ලතාජාති. නත්තමාලන්ති කරඤ්ජං. හිඞ්ගුහිඞ්ගුජතුහිඞ්ගුසිපාටිකා හිඞ්ගුජාතියොයෙව. තකතකපත්තිතකපණ්ණියො ලාඛාජාතියො.

263. Die Entscheidung über Wurzelmedizin (mūlabhesajja) usw. ist bereits in der Erklärung der kleineren Regeln (Khuddakavaṇṇanā) dargelegt worden. Daher werden wir hier nur das erklären, was zuvor noch nicht besprochen wurde. „Vacattanti“ bedeutet weißer Kalmus. „Nisadaṃ nisadapotakanti“ bedeutet der Mahlstein und der Reibstein. „Phaggavanti“ ist eine Kletterpflanzenart. „Nattamālanti“ bedeutet der Karañja-Baum. Asant (Hiṅgu), Asant-Harz und Asant-Hülsen sind allesamt Arten von Asant. Schmelzlack, Lackschuppen und Lackblätter sind Arten von Schellack.

සාමුද්දන්ති සමුද්දතීරෙ වාලුකා විය සන්තිට්ඨති. කාළලොණන්ති පකතිලොණං. සින්ධවන්ති සෙතවණ්ණං පබ්බතෙ උට්ඨහති. උබ්භිදන්ති භූමිතො අඞ්කුරං උට්ඨහති. බිලන්ති දබ්බසම්භාරෙහි සද්ධිං පචිතං, තං රත්තවණ්ණං.

„Sāmuddanti“ setzt sich am Meeresufer wie Sand ab. „Kāḷaloṇanti“ ist natürliches, unbehandeltes Salz. „Sindhavanti“ ist von weißer Farbe und entsteht auf dem Sindh-Berg. „Ubbhidanti“ bricht wie ein Keim aus der Erde hervor. „Bilanti“ ist zusammen mit anderen Substanzen gekocht; dieses ist von rötlicher Farbe.

264-6. කායො වා දුග්ගන්ධොති කස්සචි අස්සාදීනං විය කායගන්ධො හොති, තස්සාපි සිරීසකොසුම්බාදිචුණ්ණානි වා ගන්ධචුණ්ණානි වා සබ්බානි වට්ටන්ති. ඡකණන්ති ගොමයං. රජනනිප්පක්කන්ති රජනකසටං. පාකතිකචුණ්ණම්පි කොට්ටෙත්වා උදකෙන තෙමෙත්වා න්හායිතුං වට්ටති; එතම්පි රජනනිප්පක්කසඞ්ඛෙපමෙව ගච්ඡති.

264-6. „Kāyo vā duggandhoti“: Manche haben einen Körpergeruch wie Pferde o. ä.; auch für einen solchen sind Sirīsa-Pulver, Kosumba-Pulver oder Duftpulver aller Art zulässig. „Chakaṇanti“ bedeutet Kuhmist. „Rajananippakkanti“ bedeutet der Bodensatz der Färberbrühe. Sogar gewöhnliches Pulver ist zulässig, um es zu zerstoßen, mit Wasser anzufeuchten und damit zu baden; auch dieses fällt unter die Kategorie der gekochten Färbebrühen-Rückstände.

ආමකමංසඤ්ච [Pg.373] ඛාදි ආමකලොහිතඤ්ච පිවීති න තං භික්ඛු ඛාදි න පිවි, අමනුස්සො ඛාදිත්වා ච පිවිත්වා ච පක්කන්තො, තෙන වුත්තං – ‘‘තස්ස සො අමනුස්සිකාබාධො පටිප්පස්සම්භී’’ති.

„Āmakamaṃsañca khādi āmakalohitañca pivīti“ bedeutet: Nicht der Mönch aß das rohe Fleisch oder trank das rohe Blut, sondern ein nicht-menschliches Wesen (amanussa) aß und trank es und zog dann von dannen. Daher wurde von den Rezitatoren gesagt: „Seine durch nicht-menschliche Einflüsse verursachte Krankheit legte sich.“

අඤ්ජනන්ති සබ්බසඞ්ගාහිකවචනමෙතං. කාළඤ්ජනන්ති එකා අඤ්ජනජාති. රසඤ්ජනං නානාසම්භාරෙහි කතං. සොතඤ්ජනන්ති නදීසොතාදීසු උප්පජ්ජනකං අඤ්ජනං. ගෙරුකො නාම සුවණ්ණගෙරුකො. කපල්ලන්ති දීපසිඛතො ගහිතමසි. අඤ්ජනූපපිංසනෙහීති අඤ්ජනෙන සද්ධිං එකතො පිංසිතබ්බෙහි, න හි කිඤ්චි අඤ්ඤනූපපිංසනං න වට්ටති. චන්දනන්ති ලොහිතචන්දනාදිකං යංකිඤ්චි. තගරාදීනි පාකටානි, අඤ්ඤානිපි නීලුප්පලාදීනි වට්ටන්තියෙව.

„Añjana“ (Augensalbe) ist ein Sammelbegriff. „Kāḷañjana“ (schwarze Augensalbe) ist eine Art von Augensalbe. „Rasañjana“ ist eine aus verschiedenen Zutaten hergestellte Augensalbe. „Sotañjana“ ist eine Augensalbe, die in Flussläufen und Ähnlichem entsteht. Was „Geruka“ genannt wird, ist goldgelber Ocker. „Kapalla“ ist Lampenruß, der aus einer Lampenflamme gewonnen wird. „Mit Zusätzen zum Zerreiben mit Augensalbe“ (añjanūpapiṃsanehi) bedeutet: mit solchen Mitteln, die zusammen mit der Augensalbe verrieben werden sollen; denn es gibt kein solches Zusatzmittel zum Zerreiben mit der Augensalbe, das unzulässig wäre. „Candana“ ist irgendein Sandelholz wie rotes Sandelholz usw. „Tagara“ und so weiter sind allgemein bekannt; und auch andere wie die blaue Lotusblüte usw. sind durchaus zulässig.

අට්ඨිමයන්ති මනුස්සට්ඨිං ඨපෙත්වා අවසෙසඅට්ඨිමයං. දන්තමයන්ති හත්ථිදන්තාදිසබ්බදන්තමයං. විසාණමයෙපි අකප්පියං නාම නත්ථි, නළමයාදයො එකන්තකප්පියායෙව. සලාකට්ඨානියන්ති යත්ථ සලාකං ඔදහන්ති, තං සුසිරදණ්ඩකං වා ථවිකං වා අනුජානාමීති අත්ථො. අංසබද්ධකොති අඤ්ජනිත්ථවිකාය අංසබද්ධකො. යමකනත්ථුකරණින්ති සමසොතාහි ද්වීහි පනාළිකාහි එකං නත්ථුකරණිං.

„Aus Knochen hergestellt“ (aṭṭhimaya) bedeutet: mit Ausnahme von Menschenknochen, hergestellt aus den verbleibenden Knochen. „Aus Zahn hergestellt“ (dantamaya) bedeutet: hergestellt aus allen Arten von Stoßzähnen wie Elefantenstoßzähnen usw. Auch bei dem, was aus Horn hergestellt ist, gibt es nichts Unzulässiges; solche aus Rohr und so weiter sind absolut zulässig. „Behälter für den Salbenstab“ (salākaṭṭhāniya) bedeutet: „Ich erlaube ein hohles Stöckchen oder ein Beutelchen, wo der Salbenstab hineingesteckt wird“ – dies ist der Sinn. „Schulterriemen“ (aṃsabaddhako) bezeichnet den Riemen für die Schulter an dem Beutel der Augensalbe. „Doppeltes Naseninhalationsgerät“ (yamakanatthukaraṇi) bezeichnet ein einzelnes Naseninstrument mit zwei Röhrchen für gleichmäßige Nasenlöcher.

267. අනුජානාමි භික්ඛවෙ තෙලපාකන්ති යංකිඤ්චි භෙසජ්ජපක්ඛිත්තං සබ්බං අනුඤ්ඤාතමෙව හොති. අතිපක්ඛිත්තමජ්ජානීති අතිවිය ඛිත්තමජ්ජානි; බහුං මජ්ජං පක්ඛිපිත්වා යොජිතානීති අත්ථො.

267. „Ich erlaube, ihr Mönche, das Kochen von Öl“ (telapāka) bedeutet: Jedes Öl, dem ein Heilmittel beigemischt wurde, ist gänzlich erlaubt. „Mit zu viel Alkoholzusatz“ (atipakkhittamajjāni) bedeutet: übermäßig mit Alkohol versetzt; der Sinn ist: zubereitet unter Zugabe von viel berauschendem Getränk.

අඞ්ගවාතොති හත්ථපාදෙ වාතො. සම්භාරසෙදන්ති නානාවිධපණ්ණභඞ්ගසෙදං. මහාසෙදන්ති මහන්තං සෙදං; පොරිසප්පමාණං ආවාටං අඞ්ගාරානං පූරෙත්වා පංසුවාලිකාදීහි පිදහිත්වා තත්ථ නානාවිධානි වාතහරණපණ්ණානි සන්ථරිත්වා තෙලමක්ඛිතෙන ගත්තෙන තත්ථ නිපජ්ජිත්වා සම්පරිවත්තන්තෙන සරීරං සෙදෙතුං අනුජානාමීති අත්ථො. භඞ්ගොදකන්ති නානාපණ්ණභඞ්ගකුථිතං උදකං; තෙහි පණ්ණෙහි ච උදකෙන ච සිඤ්චිත්වා සිඤ්චිත්වා සෙදෙතබ්බො. උදකකොට්ඨකන්ති උදකකොට්ඨෙ චාටිං වා දොණිං වා උණ්හොදකස්ස පූරෙත්වා තත්ථ පවිසිත්වා සෙදකම්මකරණං අනුජානාමීති අත්ථො.

„Glieder-Wind“ (aṅgavāto) ist Wind (rheumatischer Schmerz) in Händen und Füßen. „Zutaten-Dampfbad“ (sambhāraseda) bezeichnet das Schwitzenlassen mittels verschiedener abgebrochener Blätter. „Großes Schwitzbad“ (mahāseda) bezeichnet ein großes Schwitzen; der Sinn ist: „Ich erlaube, eine mannstiefe Grube mit glühenden Kohlen zu füllen, sie mit Erde, Sand usw. abzudecken, darauf verschiedene windlindernde Blätter auszubreiten, sich mit eingeöltem Körper daraufzulegen und sich hin und her wälzend den Körper schwitzen zu lassen.“ „Blättersud-Wasser“ (bhaṅgodaka) ist Wasser, das mit verschiedenen abgebrochenen Blättern gekocht wurde; man soll den Körper schwitzen lassen, indem man ihn wiederholt mit diesen Blättern und diesem Wasser begießt. „Wasserbecken-Zelle“ (udakakoṭṭhaka) bedeutet: „Ich erlaube, in einer Badestube ein großes Tongefäß oder einen Trog mit heißem Wasser zu füllen, dort hineinzusteigen und das Schwitzbad durchzuführen“ – dies ist der Sinn.

පබ්බවාතො [Pg.374] හොතීති පබ්බෙ පබ්බෙ වාතො විජ්ඣති. ලොහිතං මොචෙතුන්ති සත්ථකෙන ලොහිතං මොචෙතුං. පජ්ජං අභිසඞ්ඛරිතුන්ති යෙන ඵාලිතපාදා පාකතිකා හොන්ති; තං නාළිකෙරාදීසු නානාභෙසජ්ජානි පක්ඛිපිත්වා පජ්ජං අභිසඞ්ඛරිතුං; පාදානං සප්පායභෙසජ්ජං පචිතුන්ති අත්ථො. තිලකක්කෙන අත්ථොති පිට්ඨෙහි තිලෙහි අත්ථො. කබළිකන්ති වණමුඛෙ සත්තුපිණ්ඩං පක්ඛිපිතුං. සාසපකුඩ්ඩෙනාති සාසපපිට්ඨෙන. වඩ්ඪමංසන්ති අධිකමංසං ආණි විය උට්ඨහති. ලොණසක්ඛරිකාය ඡින්දිතුන්ති ඛුරෙන ඡින්දිතුං. විකාසිකන්ති තෙලරුන්ධනපිලොතිකං. සබ්බං වණපටිකම්මන්ති යංකිඤ්චි වණපරිකම්මං නාම අත්ථි; සබ්බං අනුජානාමීති අත්ථො.

„Gelenkwind liegt vor“ (pabbavāto hoti) bedeutet: Der Wind sticht in jedem einzelnen Gelenk. „Um Blut fließen zu lassen“ (lohitaṃ mocetuṃ) bedeutet: mit einem kleinen Messer Blut abzulassen. „Ein Fußheilmittel zuzubereiten“ (pajjaṃ abhisaṅkharituṃ) bedeutet: wodurch rissige Füße wieder normal werden; der Sinn ist, verschiedene Heilmittel in eine Kokosnuss usw. zu füllen und dieses Fußheilmittel zuzubereiten, also ein geeignetes Heilmittel für die Füße zu kochen. „Bedarf an Sesampaste“ (tilakakkena attho) bedeutet: Bedarf an gemahlenem Sesam. „Kompresse“ (kabaḷika) bedeutet: einen Kloß aus Mehlbrei auf die Wundöffnung aufzubringen. „Mit Senfpaste“ (sāsapakuḍḍena) bedeutet: mit Senfmehl. „Wildes Fleisch“ (vaḍḍhamaṃsa) ist überschüssiges Fleisch, das wie ein Pflock hervorsteht. „Mit einem Salzkristall abschneiden“ (loṇasakkharikāya chindituṃ) bedeutet: mit einem Schermesser abschneiden. „Wundgaze“ (vikāsika) ist ein Tuch zum Zurückhalten von Öl. „Jede Wundbehandlung“ (sabbaṃ vaṇapaṭikammaṃ) bedeutet: Was immer es an sogenannter Wundpflege gibt, ich erlaube das alles – dies ist der Sinn.

268. සාමං ගහෙත්වාති ඉදං න කෙවලං සප්පදට්ඨස්සෙව, අඤ්ඤස්මිම්පි දට්ඨවිසෙ සති සාමං ගහෙත්වා පරිභුඤ්ජිතබ්බං; අඤ්ඤෙසු පන කාරණෙසු පටිග්ගහිතමෙව වට්ටති. කතො න පුන පටිග්ගහෙතබ්බොති සචෙ භූමිප්පත්තො, පටිග්ගහෙතබ්බො; අප්පත්තං පන ගහෙතුං වට්ටති.

268. „Selbst nehmend“ (sāmaṃ gahetvā) bedeutet: Dies darf nicht nur von jemandem, der von einer Schlange gebissen wurde, sondern auch bei jedem anderen giftigen Biss selbst genommen und konsumiert werden; bei anderen Anlässen jedoch ist es nur dann zulässig, wenn es formell dargeboten wurde. „Woher/Wann muss es nicht noch einmal dargeboten werden?“ (kato na puna paṭiggahetabbo) bedeutet: Wenn der Kot den Boden berührt hat, muss er dargeboten werden; wenn er ihn jedoch noch nicht berührt hat, ist es zulässig, ihn selbst zu nehmen.

269. ඝරදින්නකාබාධොති වසීකරණපානකසමුට්ඨිතරොගො. සීතාලොළින්ති නඞ්ගලෙන කසන්තස්ස ඵාලෙ ලග්ගමත්තිකං උදකෙන ආලොළෙත්වා පායෙතුං අනුජානාමීති අත්ථො.

269. „Die Krankheit durch ein im Haus gegebenes Gift“ (gharadinnakābādho) ist eine Erkrankung, die durch einen Trank zur Willensunterwerfung hervorgerufen wurde. „Schlammwasser von der Pflugschar“ (sītāloḷiṃ) bedeutet: „Ich erlaube, die feuchte Erde, die an der Pflugschar eines Pflügenden haftet, im Wasser aufzurühren und trinken zu lassen“ – dies ist der Sinn.

දුට්ඨගහණිකොති විපන්නගහණිකො; කිච්ඡෙන උච්චාරො නික්ඛමතීති අත්ථො. ආමිසඛාරන්ති සුක්ඛොදනං ඣාපෙත්වා තාය ඡාරිකාය පග්ඝරිතං ඛාරොදකං. මුත්තහරීතකන්ති ගොමුත්තපරිභාවිතං හරීතකං. අභිසන්නකායොති උස්සන්නදොසකායො. අච්ඡකඤ්ජියන්ති තණ්ඩුලොදකමණ්ඩො. අකටයුසන්ති අසිනිද්ධො මුග්ගපචිතපානීයො. කටාකටන්ති සොව ධොතසිනිද්ධො. පටිච්ඡාදනීයෙනාති මංසරසෙන.

„Jemand mit schlechter Verdauung“ (duṭṭhagahaṇiko) bezeichnet jemanden mit geschädigtem Verdauungsorgan; der Sinn ist, dass der Stuhl nur unter Mühen austritt. „Nahrungsmittellauge“ (āmisakhāra) ist die Laugenflüssigkeit, die aus der Asche von verbranntem trockenem Reis herabgetropft ist. „Urin-Myrobalane“ (muttaharītaka) ist die in Kuhurin eingelegte Myrobalane. „Mit überschüssigen Körpersäften“ (abhisannakāyo) bedeutet: ein Körper mit übermäßig vermehrten körperlichen Fehlern (Doshas). „Klare Reisbrühe“ (acchakañjiya) ist die klare Oberschicht von Reiswaschwasser. „Unzubereitete Brühe“ (akaṭayūsa) ist das nicht fettige Wasser, in dem Mungbohnen gekocht wurden. „Teilweise zubereitete Brühe“ (kaṭākata) ist eben jene Brühe, wenn sie gewaschen und verfeinert (fettig gemacht) wurde. „Mit einer Abdeckung“ (paṭicchādanīyena) bedeutet: mit Fleischbrühe.

ගුළාදිඅනුජානනකථා

Die Abhandlung über die Erlaubnis von Melasse usw.

272. සචෙ භික්ඛවෙ පක්කාපි මුග්ගා ජායන්තීති පක්කා මුග්ගා සචෙපි ජායන්ති, යථාසුඛං පරිභුඤ්ජිතබ්බා. පක්කත්තා හි තෙ කප්පියා එව.

272. „Wenn, ihr Mönche, selbst gekochte Mungbohnen keimen sollten“ (sace bhikkhave pakkāpi muggā jāyanti) bedeutet: Selbst wenn gekochte Mungbohnen keimen sollten, dürfen sie nach Belieben verzehrt werden. Denn da sie gekocht sind, sind sie wahrlich zulässig.

274. අන්තොවුත්ථන්ති [Pg.375] අකප්පියකුටියං වුත්ථං. සාමං පක්කන්ති එත්ථ යංකිඤ්චි ආමිසං භික්ඛුනො පචිතුං න වට්ටති. සචෙපිස්ස උණ්හයාගුයා සුලසිපණ්ණානි වා සිඞ්ගිවෙරං වා ලොණං වා පක්ඛිපන්ති, තම්පි චාලෙතුං න වට්ටති, ‘‘යාගුං නිබ්බාපෙමී’’ති පන චාලෙතුං වට්ටති. උත්තණ්ඩුලභත්තං ලභිත්වාපි පිදහිතුං න වට්ටති. සචෙ පන මනුස්සා පිදහිත්වාව දෙන්ති, වට්ටති; ‘‘භත්තං වා මා නිබ්බායතූ’’ති පිදහිතුං වට්ටති. ඛීරතක්කාදීසු පන සකිං කුථිතෙසු අග්ගිං දාතුං වට්ටති, පුනපාකස්ස අනුඤ්ඤාතත්තා. උක්කපිණ්ඩකාපි ඛාදන්තීති බිළාමූසිකගොධාමඞ්ගුසා ඛාදන්ති. දමකාති විඝාසාදා.

274. „Innen gelagert“ (antovuttha) bedeutet: in einer unzulässigen Hütte gelagert. „Selbst gekocht“ (sāmaṃ pakka): Hierbei ist es einem Mönch unzulässig, irgendeine Nahrung zu kochen. Selbst wenn man ihm in seine heiße Reissuppe Basilikumblätter, Ingwer oder Salz hineintut, ist es unzulässig, auch dies umzurühren; mit dem Gedanken „Ich lasse die Reissuppe abkühlen“ ist das Umrühren jedoch zulässig. Selbst wenn man noch nicht ganz garen Reis erhält, ist das Abdecken nicht zulässig. Wenn die Menschen ihn jedoch bereits abgedeckt übergeben, ist es zulässig; oder mit dem Gedanken „Möge der Reis nicht abkühlen“ ist das Abdecken zulässig. Bei Milch, Buttermilch usw. ist es, wenn sie einmal aufgekocht sind, zulässig, Feuer zuzuführen, da ein erneutes Kochen erlaubt ist. „Sogar die Ukkapiṇḍakas fressen es“ bedeutet: Katzen, Mäuse, Warane und Mungos fressen es. „Damakas“ sind Reste-Esser.

276. තතො නීහටන්ති යත්ථ නිමන්තිතා භුඤ්ජන්ති, තතො නීහටං.

276. „Von dort herausgebracht“ (tato nīhaṭa) bedeutet: von dem Ort herausgebracht, an dem die Eingeladenen speisen.

278. වනට්ඨං පොක්ඛරට්ඨන්ති වනෙ චෙව පදුමිනිගච්ඡෙ ච ජාතං. අබීජන්ති තරුණඵලං, යස්ස බීජං න අඞ්කුරං ජනෙති. නිබ්බට්ටබීජන්ති බීජං නිබ්බට්ටෙත්වා අපනෙත්වා පරිභුඤ්ජිතබ්බකං අම්බපනසාදි.

278. „Im Wald Befindliches und im Lotusteich Befindliches“ (vanaṭṭhaṃ pokkharaṭṭhaṃ) bedeutet: das, was sowohl im Wald als auch im Lotusdickicht gewachsen ist. „Samenlos“ (abīja) bezeichnet eine unreife Frucht, deren Same noch keinen Keim treiben kann. „Mit herausgenommenem Samen“ (nibbaṭṭabīja) bezeichnet Früchte wie Mango, Jackfrucht usw., die verzehrt werden dürfen, nachdem man den Samen herausgelöst und entfernt hat.

279. දුරොපයො වණොති දුක්ඛෙන රුහති, දුක්ඛෙන පාකතිකො හොතීති අත්ථො. දුප්පරිහාරං සත්ථන්ති සම්බාධෙ දුක්ඛෙන සත්ථං පරිහරෙය්‍යං. සත්ථකම්මං වා වත්ථිකම්මං වාති යථාපරිච්ඡින්නෙ ඔකාසෙ යෙන කෙනචි සත්ථෙන වා සූචියා වා කණ්ටකෙන වා සත්තිකාය වා පාසාණසක්ඛලිකාය වා නඛෙන වා ඡින්දනං වා ඵාලනං වා විජ්ඣනං වා ලෙඛනං වා න කාතබ්බං; සබ්බඤ්හෙතං සත්ථකම්මමෙව හොති. යෙන කෙනචි පන චම්මෙන වා වත්ථෙන වා වත්ථිපීළනම්පි න කාතබ්බං; සබ්බඤ්හෙතං වත්ථිකම්මමෙව හොති. එත්ථ ච සම්බාධස්ස සාමන්තා ද්වඞ්ගුලාති ඉදං සත්ථකම්මංයෙව සන්ධාය වුත්තං. වත්ථිකම්මං පන සම්බාධෙයෙව පටික්ඛිත්තං. තත්ථ පන ඛාරං ආදාතුං යෙන කෙනචි රජ්ජුකෙන වා බන්ධිතුං වට්ටති. යදි තෙන ඡිජ්ජති, සුච්ඡින්නං. අණ්ඩවුඩ්ඪිරොගෙපි සත්ථකම්මං න වට්ටති, තස්මා අණ්ඩං ඵාලෙත්වා බීජානි උද්ධරිත්වා ‘‘අරොගං කරිස්සාමී’’ති න කත්තබ්බං. අග්ගිතාපනභෙසජ්ජාලිම්පනෙසු පන පටික්ඛෙපො නත්ථි. වච්චමග්ගෙ භෙසජ්ජමක්ඛිතා ආදානවට්ටි වා වෙළුනාළිකා වා වට්ටති, යාය ඛාරකම්මං වා කරොන්ති, තෙලං වා පවෙසෙන්ති.

279. „Eine schwer zu heilende Wunde“ bedeutet, dass sie nur mit Mühe heilt, nur mit Mühe wieder in den Normalzustand zurückkehrt. „Eine schwer zu handhabende Waffe“ bedeutet, dass man eine Waffe im Intimbereich nur unter Schwierigkeiten führen kann. Bei „chirurgischer Eingriff oder Blasenbehandlung“ darf an einer bestimmten Stelle kein Schneiden, Spalten, Stechen oder Ritzen mit irgendeinem Messer, einer Nadel, einem Dorn, einer kleinen Lanze, einem Kieselstein oder einem Fingernagel vorgenommen werden; denn all dies gilt als chirurgischer Eingriff. Auch darf kein Zusammenpressen der Blase mit irgendeiner Tierhaut oder einem Tuch vorgenommen werden; denn all dies gilt als Blasenbehandlung. Und hierbei bezieht sich die Formulierung „im Umkreis von zwei Fingern um den Intimbereich“ nur auf den chirurgischen Eingriff. Die Blasenbehandlung hingegen ist nur im Intimbereich selbst verboten. Dort ist es jedoch erlaubt, ätzende Lauge aufzutragen oder mit einer kleinen Schnur abzubinden. Wenn es dadurch abgetrennt wird, ist es gut abgetrennt. Auch bei der Erkrankung an Hodenbruch ist ein chirurgischer Eingriff unzulässig; daher darf man nicht den Hodensack aufschneiden und die Hoden entfernen, in der Absicht: „Ich werde mich gesund machen.“ Bezüglich des Erwärmens am Feuer und des Auftragens von Heilsalben gibt es jedoch kein Verbot. Im Mastdarm ist ein mit Medizin bestrichener Docht oder ein Bambusröhrchen erlaubt, mit dem man eine Laugenbehandlung durchführt oder Öl einführt.

280. පවත්තමංසන්ති [Pg.376] මතස්ස මංසං. මාඝාතොති තං දිවසං න ලබ්භා කෙනචි කිඤ්චි ජීවිතා වොරොපෙතුං. පොත්ථනිකන්ති මංසච්ඡෙදනසත්ථකං වුච්චති. කිම්පිමායාති කිම්පි ඉමාය. න භගවා උස්සහතීති න භගවා සක්කොති. යත්‍ර හි නාමාති යස්මා නාම. පටිවෙක්ඛීති වීමංසි; පටිපුච්ඡීති වුත්තං හොති. අප්පටිවෙක්ඛිත්වාති අප්පටිපුච්ඡිත්වා. සචෙ පන අසුකමංසන්ති ජානාති, පටිපුච්ඡනකිච්චං නත්ථි, අජානන්තෙන පන පුච්ඡිත්වාව ඛාදිතබ්බං.

280. „Bereits vorhandenes Fleisch“ ist das Fleisch eines bereits verstorbenen Tieres. „Schlachtverbot“ bedeutet, dass es an jenem Tag niemandem erlaubt ist, irgendein Lebewesen des Lebens zu berauben. Als „Fleischmesser“ (potthanika) wird ein kleines Messer zum Schneiden von Fleisch bezeichnet. „Was auch immer durch diese“ bedeutet: was auch immer durch diese Suppiyā. „Der Erhabene bringt es nicht über sich“ bedeutet: der Erhabene vermag es nicht. „Da ja“ bedeutet: weil ja. „Er hat geprüft“ bedeutet, er hat untersucht oder nachgefragt. „Ohne zu prüfen“ bedeutet: ohne nachgefragt zu haben. Wenn er jedoch weiß: „Dies ist das und das Fleisch“, besteht keine Notwendigkeit nachzufragen; wer es jedoch nicht weiß, darf es erst nach vorheriger Nachfrage essen.

හත්ථිමංසාදිපටික්ඛෙපකථා

Abhandlung über das Verbot von Elefantenfleisch und anderen Fleischsorten

281. සුනඛමංසන්ති එත්ථ අරඤ්ඤකොකා නාම සුනඛසදිසා හොන්ති, තෙසං මංසං වට්ටති. යො පන ගාමසුනඛියා වා කොකෙන කොකසුනඛියා වා ගාමසුනඛෙන සංයොගා උප්පන්නො, තස්ස මංසං න වට්ටති, සො හි උභයං භජතීති. අහිමංසන්ති කස්සචි අපාදකස්ස දීඝජාතිකස්ස මංසං න වට්ටති. සීහමංසාදීනි පාකටානෙව.

281. Bezüglich „Hundefleisch“ gilt hier: Sogenannte Waldwölfe sind Hunden ähnlich; ihr Fleisch ist erlaubt. Was jedoch aus der Paarung einer Dorfhündin mit einem Wolf oder einer Wölfin mit einem Dorfhund hervorgegangen ist, dessen Fleisch ist nicht erlaubt, da es Eigenschaften von beiden Seiten besitzt. Bezüglich „Schlangenfleisch“ ist das Fleisch von jeglichen fußlosen Wesen langer Gattung nicht erlaubt. Löwenfleisch und Ähnliches versteht sich von selbst.

එත්ථ ච මනුස්සමංසං සජාතිතාය පටික්ඛිත්තං, හත්ථිඅස්සමංසං රාජඞ්ගතාය, සුනඛමංසඤ්ච අහිමංසඤ්ච පටිකූලතාය, සීහමංසාදීනි පඤ්ච අත්තනො අනුපද්දවත්ථායාති. ඉමෙසං මනුස්සාදීනං දසන්නං මංසම්පි අට්ඨිපි ලොහිතම්පි චම්මම්පි ලොමම්පි සබ්බං න වට්ටති, යංකිඤ්චි ඤත්වා වා අඤත්වා වා ඛාදන්තස්ස ආපත්තියෙව. යදා ජානාති, තදා දෙසෙතබ්බා. ‘‘අපුච්ඡිත්වා ඛාදිස්සාමී’’ති ගණ්හතො පටිග්ගහණෙ දුක්කටං, ‘‘පුච්ඡිත්වා ඛාදිස්සාමී’’ති ගණ්හතො අනාපත්ති. උද්දිස්ස කතං පන ජානිත්වා ඛාදන්තස්සෙව ආපත්ති, පච්ඡා ජානන්තො ආපත්තියා න කාරෙතබ්බොති.

Und hierbei ist Menschenfleisch verboten, weil es von der eigenen Gattung stammt; Elefanten- und Pferdefleisch, weil sie königliche Attribute sind; Hunde- und Schlangenfleisch aufgrund ihrer Widerwärtigkeit; und die fünf Fleischsorten wie Löwenfleisch und so weiter, um der eigenen Gefahrenfreiheit willen. Von diesen zehn Arten, angefangen beim Menschen, ist weder das Fleisch, noch die Knochen, das Blut, die Haut oder das Haar erlaubt; all dies ist unzulässig. Wer irgendetwas davon wissentlich oder unwissentlich isst, begeht unweigerlich ein Vergehen. Wenn er es erfährt, muss das Vergehen gebeichtet werden. Wenn ein Mönch es mit dem Gedanken annimmt: „Ich werde es essen, ohne nachzufragen“, begeht er beim Empfangen ein Dukkaṭa-Vergehen. Nimmt er es mit dem Gedanken an: „Ich werde erst nachfragen und dann essen“, ist er frei von Vergehen. Bei Fleisch, das eigens für ihn zubereitet wurde, führt das Essen jedoch nur dann zu einem Vergehen, wenn er es weiß. Erfährt er es erst nachträglich, darf er nicht wegen eines Vergehens zur Verantwortung gezogen werden.

යාගුමධුගොළකාදිකථා

Abhandlung über Reisschleim, Honigbälle und Ähnliches

282. එකත්තකොති එකකො, නත්ථි මෙ දුතියොති අත්ථො. පහූතං යාගුඤ්ච මධුගොළකඤ්ච පටියාදාපෙත්වාති සො කිර සතසහස්සං වයං කත්වා පටියාදාපෙසි. අනුමොදනාගාථාපරියොසානෙ ‘‘පත්ථයතං ඉච්ඡත’’න්ති පදානං ‘‘අලමෙව දාතු’’න්ති ඉමිනා සම්බන්ධො. සචෙ පන ‘‘පත්ථයතා ඉච්ඡතා’’ති පාඨො අත්ථි, සොයෙව ගහෙතබ්බො.

282. „Ganz allein“ bedeutet einsam, mit der Bedeutung: „Ich habe keinen Zweiten.“ „Nachdem er reichlich Reisschleim und Honigklöße hatte zubereiten lassen“ bedeutet, dass er angeblich unter Aufwendung von einhunderttausend [Münzen] die Zubereitung veranlasste. Am Ende der Dankesstrophen stehen die Worte „patthayataṃ icchataṃ“ (den Wünschenden, den Begehrenden) in Verbindung mit „alameva dātuṃ“ (es ist wahrlich angemessen zu geben). Wenn es jedoch die Lesart „patthayatā icchatā“ gibt, so ist diese zu wählen.

283. භොජ්ජයාගුන්ති යා පවාරණං ජනෙති. යදග්ගෙනාති යං ආදිං කත්වා. සග්ගා තෙ ආරද්ධාති සග්ගනිබ්බත්තකපුඤ්ඤං උපචිතන්ති අත්ථො. යථාධම්මො [Pg.377] කාරෙතබ්බොති පරම්පරභොජනෙන කාරෙතබ්බො, භොජ්ජයාගුයා හි පවාරණා හොතීති.

283. „Nahrhafter Reisschleim“ bezeichnet einen Schleim, der eine Ablehnung weiterer Speisen (pavāraṇā) bewirkt. „Von welchem Zeitpunkt an“ bedeutet: von jenem Zeitpunkt an beginnend. „Der Himmel ist von euch begonnen“ bedeutet, dass das Verdienst, das eine Wiedergeburt im Himmel bewirkt, angesammelt wurde. „Es soll gemäß der Regel verfahren werden“ bedeutet, dass gemäß der Trainingsregel über das nacheinanderfolgende Essen (paramparabhojana) verfahren werden soll; denn durch nahrhaften Reisschleim tritt eine Ablehnung weiterer Speisen ein.

284. නාහං තං කච්චානාති තස්මිං කිර අවසිට්ඨගුළෙ දෙවතා සුඛුමොජං පක්ඛිපිංසු, සා අඤ්ඤෙසං පරිණාමං න ගච්ඡති, තස්මා එවමාහ. ගිලානස්ස ගුළන්ති තථාරූපෙන බ්‍යාධිනා ගිලානස්ස පච්ඡාභත්තං ගුළං අනුජානාමීති අත්ථො.

284. „Ich erlaube das nicht, Kaccāna“ wurde gesagt, weil Gottheiten in die übrig gebliebene Melasse feine göttliche Essenz hineingegeben hatten, welche im Körper anderer Menschen nicht verdaut werden kann; deshalb sprach er so. „Melasse für einen Kranken“ bedeutet: „Ich erlaube einem Kranken, der an einer entsprechenden Krankheit leidet, nach dem Mittag Melasse zu sich zu nehmen.“

පාටලිගාමවත්ථුකථා

Die Geschichte von dem Dorf Pāṭaligāma

285. සබ්බසන්ථරින්ති යථා සබ්බං සන්ථතං හොති, එවං.

285. „Den gesamten Boden bedeckend“ bedeutet so ausgelegt, dass alles vollständig bedeckt ist.

286. සුනිධවස්සකාරාති සුනිධො ච වස්සකාරො ච ද්වෙ බ්‍රාහ්මණා මගධරඤ්ඤො මහාමත්තා මහාමච්චා. වජ්ජීනං පටිබාහායාති වජ්ජිරාජකුලානං ආයමුඛපච්ඡින්දනත්ථං. වත්ථූනීති ඝරවත්ථූනි. චිත්තානි නමන්ති නිවෙසනානි මාපෙතුන්ති තා කිර දෙවතා වත්ථුවිජ්ජාපාඨකානං සරීරෙ අධිමුච්චිත්වා එවං චිත්තානි නාමෙන්ති. කස්මා? අම්හාකං යථානුරූපං සක්කාරං කරිස්සන්තීති අත්ථො. තාවතිංසෙහීති ලොකෙ කිර සක්කං දෙවරාජානං විස්සකම්මඤ්ච උපාදාය තාවතිංසා පණ්ඩිතාති සද්දො අබ්භුග්ගතො, තෙනෙවාහ තාවතිංසෙහීති, තාවතිංසෙහි සද්ධිං මන්තෙත්වා විය මාපෙන්තීති අත්ථො. යාවතා අරියං ආයතනන්ති යත්තකං අරියමනුස්සානං ඔසරණට්ඨානං නාම අත්ථි. යාවතා වණිප්පථොති යත්තකං වාණිජානං ආභතභණ්ඩස්ස රාසිවසෙනෙව කයවික්කයට්ඨානං නාම අත්ථි. ඉදං අග්ගනගරන්ති තෙසං අරියායතනවණිප්පථානං ඉදං අග්ගනගරං භවිස්සති. පුටභෙදනන්ති පුටභෙදනට්ඨානං මොචනට්ඨානන්ති වුත්තං හොති. අග්ගිතො වාතිආදීසු සමුච්චයත්ථො වා සද්දො. තත්‍ර හි එකස්ස කොට්ඨාසස්ස අග්ගිතො, එකස්ස උදකතො, එකස්ස අබ්භන්තරතො, අඤ්ඤමඤ්ඤභෙදා අන්තරායො භවිස්සති. උළුම්පන්ති පාරගමනත්ථාය ආණියො ආකොටෙත්වා කතං. කුල්ලන්ති වල්ලිආදීහි බන්ධිත්වා කතං.

286. „Sunidha und Vassakāra“ sind Sunidha und Vassakāra, zwei Brahmanen, die hochrangige Minister und Berater des Königs von Magadha waren. „Zur Abwehr der Vajjīs“ bedeutet, um den königlichen Familien der Vajjīs den Zugang zu ihren Zolleinnahmen abzuschneiden. „Grundstücke“ sind Hausgrundstücke. „Sie lenken ihren Geist darauf, Wohnstätten zu errichten“ bedeutet, dass jene Gottheiten von den Körpern der Meister der Grundstückswahrsagung Besitz ergreifen und so deren Geist lenken. Warum? In der Erwartung: „Sie werden uns eine angemessene Verehrung erweisen.“ Bezüglich „wie mit den Tāvatiṃsa-Göttern“ hat sich in der Welt das Gerücht verbreitet, dass die Tāvatiṃsa-Götter, angeführt von Sakka, dem Götterkönig, und Vissakamma, weise seien. Aus diesem Grund sprach der Erhabene von „den Tāvatiṃsa-Göttern“; es bedeutet, sie bauen so, als hätten sie sich mit den Tāvatiṃsa-Göttern beraten. „Soweit sich das Gebiet der Edlen erstreckt“ bedeutet, soweit der Zufluchtsort edler Menschen reicht. „Soweit der Handelsweg reicht“ bedeutet, soweit ein Ort des Kaufs und Verkaufs der Kaufleute existiert, basierend auf der Menge der herbeigebrachten Waren. „Dies wird die führende Stadt sein“ bedeutet, dass dies die führende Stadt unter jenen Wohnstätten der Edlen und Handelswegen sein wird. „Ein Umschlagplatz“ (puṭabhedana) bedeutet ein Ort des Öffnens und Lösens von Warenballen. In den Passagen wie „durch Feuer oder...“ hat das Wort „oder“ (vā) eine einschließende/sammelnde Bedeutung. Denn dort wird es für einen Teil der Stadt durch Feuer, für einen anderen Teil durch Wasser und für einen weiteren Teil von innen heraus durch gegenseitige Zwietracht eine Gefahr geben. „Ein Floß“ (uḷumpa) ist ein Holzfloß, das zum Überqueren des Flusses durch das Einschlagen von Holzpflöcken hergestellt wird. „Ein Schilffloß“ (kulla) ist ein Floß, das durch das Zusammenbinden mit Schlingpflanzen und Ähnlichem angefertigt wird.

අණ්ණවන්ති සබ්බන්තිමෙන පරිච්ඡෙදෙන යොජනමත්තං ගම්භීරස්ස ච පුථුල්ලස්ස ච උදකට්ඨානස්සෙතං අධිවචනං. සරන්ති ඉධ නදී අධිප්පෙතා. ඉදං වුත්තං හොති – යෙ [Pg.378] ගම්භීරං විත්ථතං තණ්හාසරං තරන්ති, තෙ අරියමග්ගසඞ්ඛාතං සෙතුං කත්වාන විසජ්ජ පල්ලලානි අනාමසිත්වාව උදකභරිතානි නින්නට්ඨානානි; අයං පන ඉදං අප්පමත්තකං උදකං උත්තරිතුකාමොපි කුල්ලඤ්හි පරිජනො බන්ධති, බුද්ධා පන බුද්ධසාවකා ච විනා එව කුල්ලෙන තිණ්ණා මෙධාවිනො ජනාති.

„Aṇṇava“ (Ozean) ist eine Bezeichnung für eine tiefe und breite Wasserstelle, die im äußersten Grenzfall das Maß einer Yojana hat. Mit „sara“ ist hier ein Fluss gemeint. Dies bedeutet: Diejenigen, die den tiefen, weiten Fluss des Begehrens überqueren, tun dies, indem sie die Brücke errichten, die als der Edle Pfad bezeichnet wird, und die Sümpfe hinter sich lassen, ohne die wassergefüllten Vertiefungen zu berühren. Diese Leute hier jedoch, obwohl sie nur dieses geringe Gewässer zu überqueren wünschen, binden ein Floß; die Buddhas aber und die Jünger des Buddha, die weisen Menschen, sind gänzlich ohne Floß hinübergegangen.

287. අනනුබොධාති අබුජ්ඣනෙන. සන්ධාවිතන්ති භවතො භවං ගමනවසෙන සන්ධාවිතං. සංසරිතන්ති පුනප්පුනං ගමනවසෙන සංසරිතං. මමඤ්චෙව තුම්හාකඤ්චාති මයා ච තුම්හෙහි ච. අථ වා සන්ධාවිතං සංසරිතන්ති සන්ධාවනං සංසරණං මමඤ්චෙව තුම්හාකඤ්ච අහොසීති එවමෙත්ථ අත්ථො දට්ඨබ්බො. සංසිතන්ති සංසරිතං. භවනෙත්ති සමූහතාති භවතො භවගමනා සන්ධාවනා තණ්හාරජ්ජු සුට්ඨු හතා ඡින්නා අප්පවත්තිකතා.

287. „Ananubodha“ bedeutet durch Nicht-Erkennen. „Sandhāvita“ (hindurchgeeilt) bedeutet das Wandern von einer Existenzform zu einer anderen Existenzform. „Saṃsarita“ (durchwandert) bedeutet das wiederholte Wandern. „Mamañceva tumhākañca“ bedeutet durch mich und durch euch. Oder aber die Bedeutung ist hier so zu verstehen: „Das Eilen und Wandern ereignete sich sowohl für mich als auch für euch.“ „Saṃsita“ bedeutet durchwandert. „Bhavanetti samūhatā“ bedeutet, dass das Seil der Begierde, welches das Wandern von Existenz zu Existenz bewirkt, völlig zerstört, durchtrennt und für immer am Wiederaufkommen gehindert worden ist.

289. නීලාති ඉදං සබ්බසඞ්ගාහකං. නීලවණ්ණාතිආදි තස්සෙව විභාගදස්සනත්ථං. තත්ථ න තෙසං පකතිවණ්ණා නීලා, නීලවිලෙපනානං විචිත්තතාවසෙනෙතං වුත්තං. පටිවට්ටෙසීති පහාරෙසි. සාහාරං දජ්ජෙය්‍යාථාති සජනපදං දදෙය්‍යාථ. අඞ්ගුලිං ඵොටෙසුන්ති අඞ්ගුලිං චාලෙසුං. අම්බකායාති ඉත්ථිකාය. ඔලොකෙථාති පස්සථ. අපලොකෙථාති පුනප්පුනං පස්සථ. උපසංහරථාති උපනෙථ. ඉමං ලිච්ඡවිපරිසං තුම්හාකං චිත්තෙන තාවතිංසපරිසං හරථ, තාවතිංසස්ස සමකං කත්වා පස්සථාති අත්ථො.

289. „Nīla“ (blau) ist ein allumfassender Begriff. „Nīlavaṇṇa“ (von blauer Farbe) und so weiter dient dazu, dessen Unterteilungen aufzuzeigen. Dabei war nicht ihre natürliche Hautfarbe blau; vielmehr wurde dies aufgrund der Vielfalt ihrer blauen Salben gesagt. „Paṭivaṭṭesi“ bedeutet er stieß an. „Sāhāraṃ dajjeyyātha“ bedeutet ihr solltet die Stadt samt ihrem Umland übergeben. „Aṅguliṃ phoṭesuṃ“ bedeutet sie bewegten die Finger. „Ambakā“ bedeutet Frau. „Oloketha“ bedeutet seht hin. „Apaloketha“ bedeutet seht wieder und wieder hin. „Upasaṃharatha“ bedeutet bringt nahe herbei. Die Bedeutung ist: Vergleicht diese Versammlung der Licchavier in eurem Geist mit der Versammlung der Tāvatiṃsa-Götter, betrachtet sie als den Tāvatiṃsa-Göttern gleich.

සීහසෙනාපතිවත්ථුආදිකථා

Die einleitende Erklärung zur Geschichte von General Sīha und anderen.

290. ධම්මස්ස ච අනුධම්මං බ්‍යාකරොන්තීති භගවතා වුත්තකාරණස්ස අනුකාරණං කථෙන්ති. සහධම්මිකො වාදානුවාදොති අපරෙහි වුත්තකාරණෙන සකාරණො හුත්වා තුම්හාකං වාදො විඤ්ඤුගරහිතබ්බං කාරණං කොචි අප්පමත්තකොපි කිං න ආගච්ඡති. ඉදං වුත්තං හොති ‘‘කිං සබ්බකාරෙනාපි තුම්හාකං වාදෙ ගාරය්හකාරණං නත්ථී’’ති. අනබ්භක්ඛාතුකාමාති අභිභවිත්වා න ආචික්ඛිතුකාමා.

290. „Sie erklären das der Lehre entsprechende Prinzip“ bedeutet, sie sprechen Gründe aus, die mit den vom Erhabenen dargelegten Gründen übereinstimmen. „Eine rechtmäßige Folgebehauptung“ bedeutet, dass eure Behauptung, indem sie durch die von anderen vorgebrachten Gründe begründet wird, in keiner Weise – selbst nicht im Geringsten – zu einem von Weisen zu tadelnden Grund führt. Dies bedeutet: Gibt es denn in eurer Behauptung in jeder Hinsicht keinerlei tadelnswerten Grund? „Anabbhakkhātukāmā“ bedeutet, dass sie nicht in der Absicht sprechen, jemanden zu bezwingen oder fälschlich anzuklagen.

293. අනුවිච්චකාරන්ති අනුවිදිත්වා චින්තෙත්වා තුලයිත්වා කාතබ්බං කරොහීති වුත්තං හොති. ඤාතමනුස්සානන්ති ලොකෙ පාකටානං. සාධු හොතීති [Pg.379] සුන්දරං හොති. පටාකං පරිහරෙය්‍යුන්ති පටාකං උක්ඛිපිත්වා නගරෙ ඝොසන්තා ආහිණ්ඩෙය්‍යුං. කස්මා? ‘‘එවං නො අම්හාකං මහන්තභාවො භවිස්සතී’’ති. ඔපානභූතන්ති පටියත්තඋදපානො විය ඨිතං. කුලන්ති නිවෙසනං. දාතබ්බං මඤ්ඤෙය්‍යාසීති මා ඉමෙසං දෙය්‍යධම්මං උපච්ඡින්දිත්ථ, සම්පත්තානඤ්හි දාතබ්බමෙවාති ඔවදති. ඔකාරොති අවකාරො ලාමකභාවො. සාමුක්කංසිකාති අත්තනායෙව උද්ධරිත්වා ගහිතා; අසාධාරණං අඤ්ඤෙසන්ති අත්ථො. උද්දිස්ස කතන්ති උද්දිසිත්වා කතං.

293. „Nach reiflicher Prüfung handelnd“ bedeutet: Handle erst, nachdem du die Sache erkannt, durchdacht und abgewogen hast; dies ist damit gemeint. „Von bekannten Menschen“ bedeutet von jenen, die in der Welt berühmt sind. „Ist gut“ bedeutet es ist vortrefflich. „Sie würden eine Flagge tragen“ bedeutet, sie würden eine Flagge hissen und verkündend in der Stadt umhergehen. Warum? „Auf diese Weise wird unsere Größe offenbar werden.“ „Wie ein Brunnen dienend“ bedeutet wie ein hergerichteter Brunnen dastehend. „Familie“ bedeutet Haus. „Du solltest bedenken, dass zu geben ist“ – mit diesen Worten ermahnt er ihn: „Unterbrecht nicht eure Gaben für diese Nigaṇṭhas, denn denjenigen, die herbeigekommen sind, sollte man wahrlich geben.“ „Okāra“ bedeutet Herabsetzung oder ein minderwertiger Zustand. „Sāmukkaṃsikā“ bedeutet von sich selbst herausgehoben und angenommen; es bedeutet „nicht gemeinsam mit anderen“. „Eigens gewidmet getan“ bedeutet im Hinblick auf jemanden getan.

294. පටිච්චකම්මන්ති අත්තානං පටිච්ච කතන්ති අත්ථො. අථ වා පටිච්චකම්මන්ති නිමිත්තකම්මස්සෙතං අධිවචනං, තං පටිච්චකම්මං එත්ථ අත්ථීති මංසම්පි පටිච්චකම්මන්ති වුත්තං. යො හි එවරූපං මංසං පරිභුඤ්ජති, සොපි තස්ස කම්මස්ස දායාදො හොති, වධකස්ස විය තස්සාපි පාණඝාතකම්මං හොතීති අධිප්පායො. ජිරිදන්තිති ජිරන්ති අබ්භාචික්ඛන්තා න ජිරන්ති, අබ්භක්ඛානස්ස අන්තං න ගච්ඡන්තීති අත්ථො. තිකොටිපරිසුද්ධකථා සඞ්ඝභෙදසික්ඛාපදවණ්ණනායං වුත්තා.

294. „Paṭiccakamma“ bedeutet eine Handlung, die im Bezug auf einen selbst begangen wurde. Oder aber „paṭiccakamma“ ist eine Bezeichnung für eine Tat, die durch ein Zeichen veranlasst wurde; da diese Tat hierbei vorliegt, wird auch das Fleisch als „paṭiccakamma“ bezeichnet. Wer nämlich solches Fleisch verzehrt, wird ebenfalls zum Erben jener Tat; er lädt sich, genau wie der Schlachter, die Tat des Tötens von Lebewesen auf – so lautet die Ansicht der Nigaṇṭhas. „Jiridanti“ bedeutet sie vergehen. Indem sie jedoch falsche Anschuldigungen vorbringen, vergehen sie nicht, was bedeutet, dass sie nicht an das Ende der falschen Anschuldigung gelangen. Die Abhandlung über das in dreifacher Hinsicht reine Fleisch wurde in der Erklärung der Saṅghabheda-Schulungsregel dargelegt.

කප්පියභූමිඅනුජානනකථා

Die Erklärung über die Erlaubnis für ein taugliches Gelände (Kappiyabhūmi).

295. සකටපරිවට්ටන්ති සකටෙහි පරික්ඛෙපං විය කත්වා අච්ඡන්ති. පච්චන්තිමන්ති අභිලාපමත්තමෙතං ‘‘යං සඞ්ඝො ආකඞ්ඛතී’’ති වුත්තත්තා පන ධුරවිහාරොපි සම්මන්නිතුං වට්ටති, කම්මවාචං අවත්වා අපලොකනෙනාපි වට්ටතියෙව. කාකොරවසද්දන්ති තත්ථ තත්ථ පවිට්ඨානං ආමිසඛාදනත්ථාය අනුප්පගෙයෙව සන්නිපතිතානං කාකානං ඔරවසද්දං. යසොජො නාම කපිලසුත්තපරියොසානෙ පබ්බජිතානං පඤ්චන්නං සතානං අග්ගපුරිසො.

295. „Sakaṭaparivaṭṭa“ bedeutet, dass sie sich aufstellen, als ob sie eine Umzäunung mit Wagen gebildet hätten. „Paccantima“ (Grenzgebiet) ist nur eine Bezeichnung. Da es jedoch heißt: „Was auch immer der Saṅgha wünscht“, ist es zulässig, selbst das Hauptkloster zu bestimmen. Dies ist auch ohne das Rezitieren des formellen Beschlusses (Kammavāca) allein durch bloße Ankündigung (Apalokana) zulässig. „Kākoravasadda“ bedeutet das laute Krächzen der Krähen, die sich schon früh an verschiedenen Orten versammelt haben, um Nahrung zu fressen. Yasoja ist der Name des hervorragendsten Mannes unter den fündeinhundert Männern, die am Ende des Kapila-Suttas das Hauslosenleben antraten.

උස්සාවනන්තිකන්තිආදීසු උස්සාවනන්තිකා තාව එවං කත්තබ්බා. යො ථම්භානං වා උපරි භිත්තිපාදෙ වා නිඛනිත්වා විහාරො කරියති, තස්ස හෙට්ඨා ථම්භපටිච්ඡකා පාසාණා භූමිගතිකා එව. පඨමථම්භං පන පඨමභිත්තිපාදං වා පතිට්ඨාපෙන්තෙහි බහූහි සම්පරිවාරෙත්වා ‘‘කප්පියකුටිං කරොම, කප්පියකුටිං කරොමා’’ති වාචං නිච්ඡාරෙන්තෙහි මනුස්සෙසු උක්ඛිපිත්වා පතිට්ඨාපෙන්තෙසු ආමසිත්වා වා සයං උක්ඛිපිත්වා වා ථම්භෙ වා භිත්තිපාදො වා පතිට්ඨාපෙතබ්බො. කුරුන්දිමහාපච්චරීසු පන ‘‘කප්පියකුටි කප්පියකුටී’’ති වත්වා පතිට්ඨාපෙතබ්බන්ති වුත්තං. අන්ධකට්ඨකථායං ‘‘සඞ්ඝස්ස කප්පියකුටිං අධිට්ඨාමී’’ති වුත්තං. තං පන අවත්වාපි අට්ඨකථාසු වුත්තනයෙන වුත්තෙ [Pg.380] දොසො නත්ථි. ඉදං පනෙත්ථ සාධාරණලක්ඛණං, ථම්භපතිට්ඨානඤ්ච වචනපරියොසානඤ්ච සමකාලං වට්ටති. සචෙ හි අනිට්ඨිතෙ වචනෙ ථම්භො පතිට්ඨාති, අප්පතිට්ඨිතෙ වා තස්මිං වචනං නිට්ඨාති, අකතා හොති කප්පියකුටි. තෙනෙව මහාපච්චරියං වුත්තං – ‘‘බහූහි සම්පරිවාරෙත්වා වත්තබ්බං, අවස්සඤ්හි එත්ථ එකස්සපි වචනනිට්ඨානඤ්ච ථම්භපතිට්ඨානඤ්ච එකතො භවිස්සතී’’ති.

In den Passagen wie „ussāvanantikā“ und so weiter ist die Ussāvanantikā-Hütte zunächst folgendermaßen zu errichten: Wenn ein Vihāra gebaut wird, indem man entweder auf Säulen baut oder das Fundament der Wand eingräbt, sind die darunter befindlichen Steine, welche die Säulen stützen, wie mit dem Erdboden verbunden. Wenn man jedoch die erste Säule oder das erste Wandfundament aufstellt, müssen sich viele Mönche darum versammeln und die Worte sprechen: „Lasst uns eine taugliche Hütte errichten, lasst uns eine taugliche Hütte errichten!“ Während die Arbeiter diese anheben und aufstellen, sollte man sie entweder berühren oder selbst anheben, um die Säule oder das Wandfundament zu errichten. In den Kurundī- und Mahāpaccarī-Kommentaren wird jedoch gesagt, man solle sie aufstellen, indem man sagt: „Kappiyakuṭi, kappiyakuṭi“ (taugliche Hütte, taugliche Hütte). Im Andhaka-Kommentar wird gesagt: „Ich bestimme eine taugliche Hütte für den Saṅgha.“ Doch auch ohne dies zu sagen, liegt kein Fehler vor, wenn es nach der in den Kommentaren dargelegten Methode gesagt wird. Dies ist hierbei das allgemeine Merkmal: Das Aufstellen der Säule und das Ende der Worte müssen gleichzeitig erfolgen. Wenn nämlich die Säule aufgestellt wird, bevor die Worte beendet sind, oder wenn die Worte beendet sind, bevor die Säule aufgestellt ist, ist die Kappiyakuṭi nicht gültig errichtet. Deswegen heißt es im Mahāpaccarī-Kommentar: „Es muss von vielen umringt gesprochen werden; denn gewiss wird hierbei für mindestens einen das Ende der Worte und das Aufstellen der Säule zusammenfallen.“

ඉට්ඨකසිලාමත්තිකාකුට්ටිකාසු පන කුටීසු හෙට්ඨා චයං බන්ධිත්වා වා අබන්ධිත්වා වා කරොන්තු, යතො පට්ඨාය භිත්තිං උට්ඨාපෙතුකාමා හොන්ති, තං සබ්බපඨමං ඉට්ඨකං වා සිලං වා මත්තිකාපිණ්ඩං වා ගහෙත්වා වුත්තනයෙනෙව කප්පියකුටි කාතබ්බා. ඉට්ඨකාදයො හි භිත්තියා පඨමිට්ඨකාදීනං හෙට්ඨා න වට්ටන්ති, ථම්භා පන උපරි උග්ගච්ඡන්ති, තස්මා වට්ටන්ති. අන්ධකට්ඨකථායං ‘‘ථම්භෙහි කරියමානෙ චතූසු කොණෙසු චත්තාරො ථම්භා ඉට්ඨකාදිකුට්ටෙ චතූසු කොණෙසු ද්වෙ තිස්සො ඉට්ඨකා අධිට්ඨාතබ්බා’’ති වුත්තං. තථා පන අකතායපි දොසො නත්ථි, අට්ඨකථාසු හි වුත්තමෙව පමාණං.

Bei Hütten mit Ziegel-, Stein- oder Erdwänden jedoch mag man unten ein Fundament errichten oder nicht; von der Stelle an, an der man die Wand hochziehen will, muss man als Allererstes ebendiesen Ziegel, Stein oder Erdklumpen nehmen und in der zuvor erklärten Weise die zulässige Hütte (kappiyakuṭi) bestimmen. Denn Ziegel und Ähnliches unterhalb der ersten Wandziegel sind nicht zulässig, Pfosten jedoch ragen nach oben heraus, weshalb sie zulässig sind. Im Andhaka-Kommentar heißt es: „Wird eine Hütte mit Pfosten errichtet, sind an den vier Ecken vier Pfosten zu bestimmen; bei einer Wand aus Ziegeln und Ähnlichem sind an den vier Ecken zwei oder drei Ziegel zu bestimmen.“ Doch selbst wenn es nicht so gemacht wird, liegt kein Fehler vor, denn maßgeblich ist allein das in den Kommentaren Gesagte.

ගොනිසාදිකා දුවිධා – ආරාමගොනිසාදිකා, විහාරගොනිසාදිකාති. තාසු යත්ථ නෙව ආරාමො න සෙනාසනානි පරික්ඛිත්තානි හොන්ති, අයං ‘‘ආරාමගොනිසාදිකා’’ නාම. යත්ථ සෙනාසනානි සබ්බානි වා එකච්චානි වා පරික්ඛිත්තානි, ආරාමො අපරික්ඛිත්තො, අයං ‘‘විහාරගොනිසාදිකා’’ නාම. ඉති උභයත්‍රාපි ආරාමස්ස අපරික්ඛිත්තභාවොයෙව පමාණං. ආරාමො පන උපඩ්ඪපරික්ඛිත්තොපි බහුතරං පරික්ඛිත්තොපි පරික්ඛිත්තොයෙව නාමාති කුරුන්දිමහආපච්චරියාදීසු වුත්තං. එත්ථ කප්පියකුටිං ලද්ධුං වට්ටති.

Die Gonisādikā-Hütte ist zweifach: die Ārāma-Gonisādikā und die Vihāra-Gonisādikā. Darunter ist jene, bei der weder das Gelände (ārāma) noch die Unterkünfte (senāsana) umzäunt sind, als „Ārāma-Gonisādikā“ bekannt. Wo hingegen alle oder einige Unterkünfte umzäunt sind, das Gelände selbst aber nicht umzäunt ist, wird sie „Vihāra-Gonisādikā“ genannt. Somit ist in beiden Fällen allein der unumzäunte Zustand des Geländes maßgeblich. Ein Gelände jedoch, das zur Hälfte oder zum größeren Teil umzäunt ist, gilt dennoch als umzäunt; so steht es im Kurundī-, im Mahāpaccarī-Kommentar und in anderen Werken geschrieben. Hierbei ist es zulässig, eine zulässige Hütte zu erhalten.

ගහපතීති මනුස්සා ආවාසං කත්වා ‘‘කප්පියකුටිං දෙම, පරිභුඤ්ජථා’’ති වදන්ති, එසා ගහපති නාම. ‘‘කප්පියකුටිං කාතුං දෙමා’’ති වුත්තෙපි වට්ටතියෙව. අන්ධකට්ඨකථායං පන ‘‘යස්මා භික්ඛුං ඨපෙත්වා සෙසසහධම්මිකානං සබ්බෙසඤ්ච දෙවමනුස්සානං හත්ථතො පටිග්ගහො ච සන්නිධි ච අන්තොවුත්ථඤ්ච තෙසං සන්තකං භික්ඛුස්ස වට්ටති, තස්මා තෙසං ගෙහානි වා තෙහි දින්නා කප්පියකුටි වා ගහපතීති වුච්චතී’’ති වුත්තං. පුනපි වුත්තං – ‘‘භික්ඛුසඞ්ඝස්ස විහාරං ඨපෙත්වා භික්ඛුනුපස්සයො වා ආරාමිකානං වා තිත්ථියානං වා දෙවතානං වා නාගානං වා අපි බ්‍රහ්මානං විමානං කප්පියකුටි හොතී’’ති, තං සුවුත්තං; සඞ්ඝසන්තකමෙව [Pg.381] හි භික්ඛුසන්තකං වා ගෙහං ගහපතිකුටිකා න හොති. සම්මුතිකා නාම කම්මවාචං සාවෙත්වා කතාති.

Die „Gahapati-Hütte“ (Hausvater-Hütte) liegt vor, wenn Menschen eine Unterkunft errichten und sagen: „Wir spenden eine zulässige Hütte, bitte nutzt sie.“ Dies wird Gahapati genannt. Auch wenn sie sagen: „Wir spenden [die Mittel], um eine zulässige Hütte zu bauen“, ist dies durchaus zulässig. Im Andhaka-Kommentar heißt es jedoch: „Da – mit Ausnahme des betreffenden Mönchs selbst – die Entgegennahme, die Aufbewahrung und das im Inneren Gelagerte (antovuttha) von Gütern, die den übrigen Ordensbrüdern (sahadhammika) sowie allen Göttern und Menschen gehören, für den Mönch zulässig sind, darum werden deren Häuser oder eine von ihnen gespendete zulässige Hütte als ‚Gahapati‘ bezeichnet.“ Weiter heißt es dort: „Mit Ausnahme eines Klosters der Mönchsgemeinde gilt auch ein Nonnenkloster, das Haus von Klosterarbeitern, die Wohnstätte von Andersgläubigen sowie die Paläste von Gottheiten, Nāgas oder gar Brahmās als zulässige Hütte (kappiyakuṭi).“ Dies ist treffend formuliert; denn ein Gebäude, das im Besitz des Saṅgha oder im persönlichen Besitz eines Mönchs ist, kann keine Gahapati-Hütte sein. Eine „Sammutikā-Hütte“ ist eine solche, die durch das Verlesen eines offiziellen Beschlusses (kammavācā) dazu bestimmt wurde.

යං ඉමාසු චතූසු කප්පියභූමීසු වුත්ථං ආමිසං, තං සබ්බං අන්තොවුත්ථසඞ්ඛ්‍යං න ගච්ඡති. භික්ඛූනඤ්ච භික්ඛුනීනඤ්ච අන්තොවුත්ථඅන්තොපක්කමොචනත්ථඤ්හි කප්පියකුටියො අනුඤ්ඤාතා. යං පන අකප්පියභූමියං සහසෙය්‍යප්පහොනකෙ ගෙහෙ වුත්ථං සඞ්ඝිකං වා පුග්ගලිකං වා භික්ඛුස්ස භික්ඛුනියා වා සන්තකං එකරත්තම්පි ඨපිතං, තං අන්තොවුත්ථං; තත්ථ පක්කඤ්ච අන්තොපක්කං නාම හොති, එතං න කප්පති. සත්තාහකාලිකං පන යාවජීවිකඤ්ච වට්ටති.

Jegliche Nahrung (āmisa), die an diesen vier zulässigen Orten (kappiyabhūmi) gelagert wird, zählt nicht als im Inneren gelagert (antovuttha). Denn der Erhabene hat die zulässigen Hütten (kappiyakuṭi) für Mönche und Nonnen eigens zu dem Zweck erlaubt, um sie von den Verfehlungen des im Inneren Gelagerten (antovuttha) und des im Inneren Gekochten (antopakka) zu befreien. Was jedoch an einem unzulässigen Ort (akappiyabhūmi) in einem Gebäude, das sich zum gemeinsamen Schlafen eignet, gelagert wird – sei es Eigentum der Gemeinschaft (saṅghika) oder einer Einzelperson (puggalika), oder im Besitz eines Mönchs oder einer Nonne – und sei es auch nur für eine einzige Nacht aufbewahrt worden, das gilt als im Inneren gelagert (antovuttha); was dort gekocht wird, gilt als im Inneren gekocht (antopakka), und dies ist unzulässig. Arzneien für sieben Tage (sattāhakālika) und Lebenslängliches (yāvajīvika) sind jedoch zulässig.

තත්‍රායං විනිච්ඡයො – සාමණෙරො භික්ඛුස්ස තණ්ඩුලාදිකං ආමිසං ආහරිත්වා කප්පියකුටියං නික්ඛිපිත්වා පුනදිවසෙ පචිත්වා දෙති, අන්තොවුත්ථං න හොති. තත්ථ අකප්පියකුටියං නික්ඛිත්තසප්පිආදීසු යංකිඤ්චි පක්ඛිපිත්වා දෙති, මුඛසන්නිධි නාම හොති. මහාපච්චරියං පන ‘‘අන්තොවුත්ථං හොතී’’ති වුත්තං. තත්ථ නාමමත්තමෙව නානාකරණං. භික්ඛු අකප්පියකුටියං ඨපිතසප්පිඤ්ච යාවජීවිකපණ්ණඤ්ච එකතො පචිත්වා පරිභුඤ්ජති, සත්තාහං නිරාමිසං වට්ටති. සචෙ ආමිසසංසට්ඨං කත්වා පරිභුඤ්ජති, අන්තොවුත්ථඤ්චෙව සාමංපාකඤ්ච හොති. එතෙනුපායෙන සබ්බසංසග්ගා වෙදිතබ්බා.

Hierbei gilt folgende Entscheidung: Wenn ein Novize (sāmaṇera) für einen Mönch Reis oder andere Nahrung bringt, diese in einer zulässigen Hütte lagert und am nächsten Tag kocht und darreicht, gilt sie nicht als im Inneren gelagert (antovuttha). Wenn er jedoch etwas davon in geklärtes Butterfett (sappi) oder Ähnliches hineingibt, das in einer unzulässigen Hütte gelagert wurde, und es ihm darreicht, so nennt man dies „Lagerung durch den Mund“ (mukhasannidhi). Im Mahāpaccarī-Kommentar heißt es hingegen, dass es „im Inneren gelagert“ (antovuttha) ist. Der Unterschied besteht hierbei nur im Namen. Wenn ein Mönch geklärtes Butterfett, das in einer unzulässigen Hütte aufbewahrt wurde, zusammen mit lebenslang erlaubten Blättern kocht und verzehrt, ist dies sieben Tage lang als nahrungsfrei (nirāmisa) zulässig. Wenn er es jedoch mit Nahrung vermischt verzehrt, gilt es sowohl als im Inneren gelagert (antovuttha) als auch als selbst gekocht (sāmaṃpāka). Nach dieser Methode sind alle Arten von Vermischungen zu verstehen.

ඉමා පන කප්පියකුටියො කදා ජහිතවත්ථුකා හොන්ති? උස්සාවනන්තිකා තාව යා ථම්භානං උපරි භිත්තිපාදෙ වා නිඛණිත්වා කතා, සා සබ්බෙසු ථම්භෙසු ච භිත්තිපාදෙසු ච අපනීතෙසු ජහිතවත්ථුකා හොති. සචෙ පන ථම්භෙ වා භිත්තිපාදෙ වා පරිවත්තෙන්ති, යො යො ඨිතො තත්ථ තත්ථ පතිට්ඨාති, සබ්බෙසුපි පරිවත්තිතෙසු අජහිතවත්ථුකාව හොති. ඉට්ඨකාදීහි කතා චයස්ස උපරි භිත්තිඅත්ථාය ඨපිතං ඉට්ඨකං වා සිලං වා මත්තිකාපිණ්ඩං වා ආදිංකත්වා විනාසිතකාලෙ ජහිතවත්ථුකා හොති. යෙහි පන ඉට්ඨකාදීහි අධිට්ඨිතා, තෙසු අපනීතෙසුපි තදඤ්ඤාසු පතිට්ඨිතාසු අජහිතවත්ථුකාව හොති.

Wann aber verlieren diese zulässigen Hütten ihre Eigenschaft als geweihte Stätte (jahitavatthu)? Eine Ussāvanantikā-Hütte zunächst, die auf Pfosten errichtet oder durch Eingraben der Fundamentfüße der Wände gebaut wurde, verliert ihre geweihte Stätte, wenn alle Pfosten und Fundamentfüße entfernt worden sind. Wenn man jedoch die Pfosten oder Fundamentfüße austauscht, bleibt die Bestimmung an jedem Pfosten bzw. Fundamentfuß bestehen, der dort steht; selbst wenn alle ausgetauscht werden, behält sie ihre geweihte Stätte (ajahitavatthu). Eine aus Ziegeln und Ähnlichem errichtete Hütte verliert ihre geweihte Stätte, wenn jene Struktur zerstört wird, beginnend mit dem Ziegel, dem Stein oder dem Erdklumpen, der über dem Fundament zum Zweck des Wandaufbaus platziert wurde. Wenn jedoch jene Ziegel und Ähnliches, durch die sie bestimmt wurde, entfernt werden, während andere an deren Stelle gesetzt werden, verliert sie ihre geweihte Stätte nicht.

ගොනිසාදිකා පාකාරාදීහි පරික්ඛෙපෙ කතෙ ජහිතවත්ථුකා හොති. පුන තස්මිං ආරාමෙ කප්පියකුටි ලද්ධුං වට්ටති. සචෙ පන පුනපි පාකාරාදයො තත්ථ තත්ථ ඛණ්ඩා හොන්ති, තතො තතො ගාවො පවිසන්ති, පුන කප්පියකුටි හොති. ඉතරා පන ද්වෙ ගොපානසීමත්තං ඨපෙත්වා [Pg.382] සබ්බස්මිං ඡදනෙ විනට්ඨෙ ජහිතවත්ථුකා හොන්ති. සචෙ ගොපානසීනං උපරි එකම්පි පක්ඛපාසකමණ්ඩලං අත්ථි, රක්ඛති.

Eine Gonisādikā-Hütte verliert ihre geweihte Stätte, wenn eine Umzäunung durch Mauern oder Ähnliches errichtet wird. Danach ist es zulässig, auf diesem Gelände erneut eine zulässige Hütte zu erhalten. Wenn jedoch später die Mauern oder Zäune an manchen Stellen wieder lückenhaft werden, sodass von dort Rinder eindringen können, wird sie wieder zu einer zulässigen Hütte. Die anderen beiden Hütten (Gahapati- und Sammutikā-Hütte) hingegen verlieren ihre geweihte Stätte, wenn das gesamte Dach mit Ausnahme der Dachsparren (gopānasī) zerstört ist. Wenn über den Dachsparren auch nur ein einziger Ring aus Dachlatten (pakkhapāsakamaṇḍala) verbleibt, bewahrt dies den Status der zulässigen Hütte.

යත්‍ර පනිමා චතස්සොපි කප්පියභූමියො නත්ථි, තත්ථ කිං කාතබ්බං? අනුපසම්පන්නස්ස දත්වා තස්ස සන්තකං කත්වා පරිභුඤ්ජිතබ්බං. තත්‍රිදං වත්ථු – කරවිකතිස්සත්ථෙරො කිර විනයධරපාමොක්ඛො මහාසීවත්ථෙරස්ස සන්තිකං අගමාසි. සො දීපාලොකෙන සප්පිකුම්භං පස්සිත්වා ‘‘භන්තෙ කිමෙත’’න්ති පුච්ඡි. ථෙරො ‘‘ආවුසො ගාමතො සප්පිකුම්භො ආභතො, ලූඛදිවසෙ සප්පිනා භුඤ්ජනත්ථායා’’ති ආහ. තතො නං තිස්සත්ථෙරො ‘‘න වට්ටති භන්තෙ’’ති ආහ. ථෙරො පුනදිවසෙ පමුඛෙ නික්ඛිපාපෙසි. තිස්සත්ථෙරො පුන එකදිවසෙ ආගතො තං දිස්වා තථෙව පුච්ඡිත්වා ‘‘භන්තෙ සහසෙය්‍යප්පහොනකට්ඨානෙ ඨපෙතුං න වට්ටතී’’ති ආහ. ථෙරො පුනදිවසෙ බහි නීහරාපෙත්වා නික්ඛිපාපෙසි, තං චොරා හරිංසු. සො පුන එකදිවසං ආගතං තිස්සත්ථෙරං ආහ – ‘‘ආවුසො තයා ‘න වට්ටතී’ති වුත්තො සො කුම්භො බහි නික්ඛිත්තො චොරෙහි අවහතො’’ති. තතො නං තිස්සත්ථෙරො ආහ – ‘‘නනු භන්තෙ අනුපසම්පන්නස්ස දාතබ්බො අස්ස, අනුපසම්පන්නස්ස හි දත්වා තස්ස සන්තකං කත්වා පරිභුඤ්ජිතුං වට්ටතී’’ති.

Wo aber auch alle diese vier Arten von zulässigen Grundstücken nicht existieren, was ist dort zu tun? Man soll es einem Nicht-Ordinierten geben, es zu dessen Eigentum machen und es dann gebrauchen. Hierzu gibt es folgende Geschichte: Der Ältere Karavika-Tissa, ein führender Vinaya-Meister, ging angeblich zum Älteren Mahāsīva. Er sah im Schein einer Lampe einen Krug mit Ghee und fragte: 'Ehrwürdiger Herr, was ist das?' Der Ältere sprach: 'Freund, dieser Krug mit Ghee wurde aus dem Dorf herbeigebracht, um an kargen Tagen mit Ghee zu speisen.' Daraufhin sagte der Ältere Tissa zu ihm: 'Ehrwürdiger Herr, das ist nicht zulässig.' Am folgenden Tag ließ es der Ältere in der Vorhalle abstellen. Als der Ältere Tissa an einem anderen Tag wieder dorthin kam, sah er ihn, fragte ebenso und sagte: 'Ehrwürdiger Herr, es ist nicht zulässig, ihn an einem Ort aufzustellen, der für das gemeinsame Schlafen geeignet ist.' Am folgenden Tag ließ es der Ältere nach draußen bringen und abstellen. Diebe entwendeten ihn. Er sagte zu dem an einem anderen Tag gekommenen Älteren Tissa: 'Freund, jener Krug, von dem du sagtest: „Es ist nicht zulässig“, wurde draußen abgestellt und von Dieben geraubt.' Daraufhin sagte der Ältere Tissa zu ihm: 'Hätte er nicht, ehrwürdiger Herr, einem Nicht-Ordinierten gegeben werden sollen? Denn wenn man ihn einem Nicht-Ordinierten gibt und ihn zu dessen Eigentum macht, ist es zulässig, ihn zu gebrauchen.'

296-9. මෙණ්ඩකවත්ථු උත්තානමෙව. අපි චෙත්ථ අනුජානාමි භික්ඛවෙ පඤ්ච ගොරසෙති ඉමෙ පඤ්ච ගොරසෙ විසුං පරිභොගෙන පරිභුඤ්ජිතුම්පි අනුජානාමීති අත්ථො. පාථෙය්‍යං පරියෙසිතුන්ති එත්ථ සචෙ කෙචි සයමෙව ඤත්වා දෙන්ති, ඉච්චෙතං කුසලං; නො චෙ දෙන්ති, ඤාතිපවාරිතට්ඨානතො වා භික්ඛාචාරවත්තෙන වා පරියෙසිතබ්බං. තථා අලභන්තෙන අඤ්ඤාතිකඅපවාරිතට්ඨානතො යාචිත්වාපි ගහෙතබ්බං. එකදිවසෙන ගමනීයෙ මග්ගෙ එකභත්තත්ථාය පරියෙසිතබ්බං. දීඝෙ අද්ධානෙ යත්තකෙන කන්තාරං නිත්ථරති, තත්තකං පරියෙසිතබ්බං.

296-9. Die Geschichte von Meṇḍaka ist ganz offensichtlich. Doch hierzu gibt es noch folgendes: Bei dem Satz 'Ich erlaube, ihr Mönche, die mit den fünf Erzeugnissen der Kuh' ist die Bedeutung: 'Ich erlaube auch, diese fünf Erzeugnisse der Kuh separat zum Genuss zu gebrauchen.' Zu der Stelle 'Wegzehrung suchen': Wenn manche von sich aus darum wissen und sie geben, so ist das heilsam; wenn sie sie nicht geben, soll man sie entweder bei Verwandten, bei Personen, von denen man eingeladen wurde, oder im Rahmen des Almosengangs suchen. Wenn man sie so nicht erhält, darf man sie auch von Nicht-Verwandten oder von Personen, die einen nicht eingeladen haben, erbitten und annehmen. Auf einer Strecke, die an einem Tag zurückgelegt werden kann, soll man für eine einzige Mahlzeit suchen. Auf einer langen Reise soll man so viel suchen, wie man benötigt, um die Wildnis zu durchqueren.

කෙණියජටිලවත්ථුකථා

Die Besprechung der Geschichte des Asketen Keṇiya.

300. කාජෙහි ගාහාපෙත්වාති පඤ්චහි කාජසතෙහි සුසඞ්ඛතස්ස බදරපානස්ස කුටසහස්සං ගාහාපෙත්වා. එතස්මිං නිදානෙ එතස්මිං පකරණෙ ධම්මිං කථං කත්වාති ‘‘සාධු භික්ඛවෙ පානං අපිවන්තා සමණස්ස ගොතමස්ස [Pg.383] සාවකා පච්චයබාහුල්ලිකාති වාදං න උප්පාදයිත්ථ, මයි ච ගාරවං අකත්ථ, මම ච තුම්හෙසු ගාරවං ජනයිත්ථ, ඉති වො අහං ඉමිනා කාරණෙන සුට්ඨු පසන්නො’’තිආදිනා නයෙන ධම්මිං කථං කත්වා අනුජානාමි භික්ඛවෙ අට්ඨ පානානීතිආදිමාහ.

300. 'Auf Tragstangen tragen lassen' bedeutet: tausend Krüge wohlbereiteten Jujube-Tranks auf fünfhundert Tragstangen tragen lassen. 'Aus diesem Anlass, in diesem Zusammenhang eine Lehrrede halten' bedeutet: Er hielt eine Lehrrede auf folgende Weise: 'Es ist gut, ihr Mönche! Indem ihr den Trank nicht trankt, habt ihr nicht den Vorwurf aufkommen lassen: „Die Schüler des Asketen Gotama streben nach einem Überfluss an Requisiten“; und ihr habt mir Respekt erwiesen und in mir Respekt für euch erzeugt. Aus diesem Grund bin ich sehr erfreut über euch', und so weiter, und sprach dann die Worte: 'Ich erlaube, ihr Mönche, acht Arten von Getränken...'

තත්ථ අම්බපානන්ති ආමෙහි වා පක්කෙහි වා අම්බෙහි කතපානං. තත්ථ ආමෙහි කරොන්තෙන අම්බතරුණානි භින්දිත්වා උදකෙ පක්ඛිපිත්වා ආතපෙ ආදිච්චපාකෙන පචිත්වා පරිස්සාවෙත්වා තදහුපටිග්ගහිතෙහි මධුසක්කරකප්පූරාදීහි යොජෙත්වා කාතබ්බං. එවං කතං පුරෙභත්තමෙව කප්පති. අනුපසම්පන්නෙහි කතං ලභිත්වා පන පුරෙභත්තං පටිග්ගහිතං පුරෙභත්තං සාමිසපරිභොගෙනාපි වට්ටති, පච්ඡාභත්තං නිරාමිසපරිභොගෙන යාව අරුණුග්ගමනා වට්ටතියෙව. එස නයො සබ්බපානෙසු.

Darunter bedeutet 'Mangotrank' ein Trank, der aus unreifen oder reifen Mangos zubereitet wurde. Wer ihn aus unreifen Mangos zubereitet, soll die jungen Mangos aufschneiden, in Wasser geben, an der Sonne durch Sonnenhitze garen lassen, abseihen und mit Honig, Zucker, Kampfer usw., die am selben Tag entgegengenommen wurden, mischen und zubereiten. Ein so zubereiteter Trank ist nur vor dem Mittag zulässig. Wenn man jedoch einen von Nicht-Ordinierten zubereiteten Trank erhält, der vor dem Mittag entgegengenommen wurde, ist er vor dem Mittag auch zusammen mit materiellen Speisen zulässig, und nach dem Mittag ohne materielle Speisen bis zum Sonnenaufgang zulässig. Diese Regelung gilt für alle Getränke.

තෙසු පන ජම්බුපානන්ති ජම්බුඵලෙහි කතපානං. චොචපානන්ති අට්ඨිකෙහි කදලිඵලෙහි කතපානං. මොචපානන්ති අනට්ඨිකෙහි කදලිඵලෙහි කතපානං. මධුකපානන්ති මධුකානං ජාතිරසෙන කතපානං; තං පන උදකසම්භින්නං වට්ටති, සුද්ධං න වට්ටති. මුද්දිකපානන්ති මුද්දිකා උදකෙ මද්දිත්වා අම්බපානං විය කතපානං. සාලූකපානන්ති රත්තුප්පලනීලුප්පලාදීනං සාලූකෙ මද්දිත්වා කතපානං. ඵාරුසකපානන්ති ඵාරුසකඵලෙහි අම්බපානං විය කතපානං. ඉමානි අට්ඨ පානානි සීතානිපි ආදිච්චපාකානිපි වට්ටන්ති, අග්ගිපාකානි න වට්ටන්ති. ධඤ්ඤඵලරසන්ති සත්තන්නං ධඤ්ඤානං ඵලරසං. ඩාකරසන්ති පක්කඩාකරසං. යාවකාලිකපත්තානඤ්හි පුරෙභත්තංයෙව රසො කප්පති. යාවජීවිකානං පටිග්ගහෙත්වා ඨපිතසප්පිආදීහි සද්ධිං පක්කානං සත්තාහං කප්පති. සචෙ පන සුද්ධඋදකෙන පචති, යාවජීවම්පි වට්ටති. ඛීරාදීහි පන සද්ධිං පචිතුං න වට්ටති. අඤ්ඤෙහි පක්කම්පි ඩාකරසසඞ්ඛ්‍යමෙව ගච්ඡති. කුරුන්දියං පන ‘‘යාවකාලිකපත්තානම්පි සීතොදකෙන මද්දිත්වා කතරසො වා ආදිච්චපාකො වා වට්ටතී’’ති වුත්තං. ඨපෙත්වා මධුකපුප්ඵරසන්ති එත්ථ මධුකපුප්ඵරසො අග්ගිපාකො වා හොතු ආදිච්චපාකො වා, පච්ඡාභත්තං න වට්ටති. පුරෙභත්තම්පි යං පානං ගහෙත්වා මජ්ජං කරොන්ති, සො ආදිතො පට්ඨාය න වට්ටති. මධුකපුප්ඵං පන අල්ලං වා සුක්ඛං වා භජ්ජිතං වා තෙන කතඵාණිතං වා යතො පට්ඨාය මජ්ජං න කරොන්ති, තං සබ්බං පුරෙභත්තං වට්ටති. උච්ඡුරසො නිකසටො පච්ඡාභත්තං වට්ටති[Pg.384]. ඉති පානානි අනුජානන්තෙන ඉමෙපි චත්තාරො රසා අනුඤ්ඤාතාති. අග්ගිහුත්තමුඛා යඤ්ඤාතිආදීසු අග්ගිහුතං සෙට්ඨං, අග්ගිහුතං මුඛන්ති වුත්තං හොති.

Unter diesen wiederum ist 'Rosenapfeltrank' ein Trank, der aus Rosenapfelfrüchten hergestellt wird. 'Cocapāna' ist ein Trank, der aus Bananenfrüchten mit Samen hergestellt wird. 'Mocapāna' ist ein Trank, der aus samenlosen Bananenfrüchten hergestellt wird. 'Madhukapāna' ist ein Trank, der aus dem reinen Saft von Madhuka-Früchten hergestellt wird; dieser ist jedoch mit Wasser vermischt zulässig, ungemischt ist er unzulässig. 'Muddikapāna' ist ein Trank, der hergestellt wird, indem man Trauben in Wasser zerdrückt, ähnlich wie Mangotrank. 'Sālūkapāna' ist ein Trank, der durch Zerdrücken der Wurzelstöcke von roten und blauen Seerosen u.a. hergestellt wird. 'Phārusakapāna' ist ein Trank, der aus Phārusaka-Früchten ähnlich wie Mangotrank hergestellt wird. Diese acht Getränke sind zulässig, ob sie kalt zubereitet oder durch Sonnenhitze gegart wurden; durch Feuer gegart sind sie nicht zulässig. 'Saft von Getreidefrüchten' bedeutet den Saft der sieben Getreidearten. 'Gemüsesaft' bedeutet den Saft von gekochtem Gemüse. Denn der Saft von zeitlich begrenzt zulässigen Blättern ist nur vor dem Mittag zulässig. Gekocht zusammen mit lebenslang zulässigen Mitteln oder mit entgegengenommenem und aufbewahrtem Ghee usw. ist der Saft von Blättern sieben Tage lang zulässig. Wenn man ihn jedoch mit reinem Wasser kocht, ist er sogar lebenslang zulässig. Es ist jedoch nicht zulässig, ihn mit Milch usw. zu kochen. Auch wenn er mit anderen Mitteln gekocht wird, fällt er unter den Begriff des Gemüsesaftes. Im Kurundī-Kommentar wird jedoch gesagt: 'Auch von zeitlich begrenzt zulässigen Blättern ist der Saft, der durch Zerreiben in kaltem Wasser oder durch Kochen an der Sonne zubereitet wurde, zulässig.' Bei 'außer dem Saft von Madhuka-Blüten': Der Saft von Madhuka-Blüten, sei er am Feuer oder an der Sonne gegart, ist nach dem Mittag nicht zulässig. Auch vor dem Mittag ist ein Getränk, das man nimmt, um daraus Rauschtrank herzustellen, von Anfang an unzulässig. Die Madhuka-Blüte jedoch, ob frisch, trocken oder geröstet, oder der daraus hergestellte Sirup, ist von dem Zeitpunkt an, an dem man keinen Rauschtrank mehr daraus herstellt, ganz und gar vor dem Mittag zulässig. Zuckerrohrsaft, der frei von Rückständen ist, ist nach dem Mittag zulässig. 'Indem der Erhabene die Getränke erlaubte, wurden auch diese vier Säfte erlaubt' – so ist es zu verstehen. Bei den Textstellen wie 'Das Feueropfer ist das vorzüglichste der Opfer' ist gemeint: Das Feueropfer ist das Beste, das Feueropfer ist das Hauptsächlichste.

රොජමල්ලාදිවත්ථුකථා

Die Besprechung der Geschichte des Mallers Roja und anderen.

301-2. රොජවත්ථු උත්තානත්ථමෙව. තත්ථ සඞ්කරං අකංසූති කතිකං අකංසු. උළාරං ඛො තෙ ඉදන්ති සුන්දරං ඛො තෙ ඉදං. නාහං භන්තෙ ආනන්ද බහුකතොති නාහං බුද්ධාදිගතපසාදබහුමානෙන ඉධාගතොති දස්සෙති. සබ්බඤ්ච ඩාකන්ති සප්පිආදීහි පක්කං වා අපක්කං වා යංකිඤ්චි ඩාකං. පිට්ඨඛාදනීයන්ති පිට්ඨමයං ඛාදනීයං; රොජො කිර ඉදං උභයම්පි සතසහස්සං වයං කත්වා පටියාදාපෙසි.

301-2. Die Geschichte von Roja ist ganz offensichtlich in ihrer Bedeutung. Darin bedeutet 'sie machten eine Vereinbarung', dass sie eine Abmachung trafen. 'Dies ist fürwahr großartig von dir' bedeutet 'dies ist vortrefflich von dir'. 'Ich bin nicht, ehrwürdiger Ānanda, aus großer Achtung gekommen' zeigt: 'Ich bin nicht hierher gekommen aus Verehrung und großer Wertschätzung gegenüber dem Buddha und den anderen.' 'Und jegliches Gemüse' bedeutet jegliches Gemüse, ob mit Ghee usw. gekocht oder ungekocht. 'Mehl-Speise' bedeutet eine aus Mehl hergestellte feste Speise. Roja ließ angeblich beides zubereiten, indem er Ausgaben von einhunderttausend Münzen tätigte.

303. මඤ්ජුකාති මධුරවචනා. පටිභානෙය්‍යකාති සකෙ සිප්පෙ පටිභානසම්පන්නා. දක්ඛාති ඡෙකා, අනලසා වා. පරියොදාතසිප්පාති නිද්දොසසිප්පා. නාළියාවාපකෙනාති නාළියා ච ආවාපකෙන ච. ආවාපකො නාම යත්ථ ලද්ධං ලද්ධං ආවපන්ති, පක්ඛිපන්තීති වුත්තං හොති. න ච භික්ඛවෙ නහාපිතපුබ්බෙන ඛුරභණ්ඩන්ති එත්ථ ගහෙත්වා පරිහරිතුමෙව න වට්ටති, අඤ්ඤස්ස සන්තකෙන කෙසෙ ඡෙදෙතුං වට්ටති. සචෙ වෙතනං ගහෙත්වා ඡින්දති, න වට්ටති. යො අනහාපිතපුබ්බො තස්ස පරිහරිතුම්පි වට්ටති, තං වා අඤ්ඤං වා ගහෙත්වා කෙසෙ ඡෙදෙතුම්පි වට්ටති.

303. »Mañjukā« bedeutet von lieblicher Sprache. »Paṭibhāneyyakā« bedeutet mit Geistesgegenwart in ihrem eigenen Handwerk ausgestattet. »Dakkhā« bedeutet geschickt oder nicht träge. »Pariyodātasippā« bedeutet von makelloser Handwerkskunst. »Nāḷiyāvāpakena« bedeutet mit einem Becher und einem Sammelbehälter. Ein sogenannter »Āvāpaka« ist ein Behälter, in den man das, was man jeweils erhalten hat, hineintut bzw. hineinwirft; dies ist damit gemeint. In der Passage »Und, ihr Mönche, das Rasierzeug darf nicht von einem ehemaligen Barbier [mitgeführt werden]« bedeutet dies: Es ist nicht zulässig, es [als Eigentum] an sich zu nehmen und mitzuführen. Es ist jedoch zulässig, sich die Haare mit dem Eigentum eines anderen schneiden zu lassen. Wenn er das Haar schneidet, nachdem er Lohn dafür angenommen hat, ist es unzulässig. Für jemanden, der kein ehemaliger Barbier ist, ist es zulässig, das Rasierzeug mitzuführen, und es ist auch zulässig, dieses oder ein anderes zu nehmen, um Haare zu schneiden.

304. භාගං දත්වාති දසමභාගං දත්වා; ඉදං කිර ජම්බුදීපෙ පොරාණකචාරිත්තං, තස්මා දසකොට්ඨාසෙ කත්වා එකො කොට්ඨාසො භූමිසාමිකානං දාතබ්බො.

304. »Bhāgaṃ datvā« bedeutet, nachdem man den zehnten Teil gegeben hat. Dies ist, wie man hört, ein alter Brauch in Jambudīpa; daher soll man [den Ertrag] in zehn Teile teilen und ein Teil davon soll den Landbesitzern gegeben werden.

චතුමහාපදෙසකථා

Abhandlung über die vier großen Lehrweisungen (Catumahāpadesa)

305. යං භික්ඛවෙ මයා ඉදං න කප්පතීති ඉමෙ චත්තාරො මහාපදෙසෙ භගවා භික්ඛූනං නයග්ගහණත්ථාය ආහ. තත්ථ ධම්මසඞ්ගාහකත්ථෙරා සුත්තං ගහෙත්වා පරිමද්දන්තා ඉදං අද්දසංසු. ඨපෙත්වා ධඤ්ඤඵලරසන්ති සත්තධඤ්ඤරසානි පච්ඡාභත්තං න කප්පන්තීති පටික්ඛිත්තානි. තාලනාළිකෙරපනසලබුජඅලාබුකුම්භණ්ඩපුස්සඵලතිපුසඵලඑළාලුකානි, නව මහාඵලානි සබ්බඤ්ච අපරණ්ණං, ධඤ්ඤගතිකමෙව. තං කිඤ්චාපි න පටික්ඛිත්තං, අථ ඛො අකප්පියං අනුලොමෙති, තස්මා පච්ඡාභත්තං න කප්පති. අට්ඨ [Pg.385] පානානි අනුඤ්ඤාතානි. අවසෙසානි වෙත්තතින්තිණිකමාතුලුඞ්ගකපිත්ථකොසම්බකරමන්දාදිඛුද්දකඵලපානානි අට්ඨපානගතිකානෙව, තානි කිඤ්චාපි න අනුඤ්ඤාතානි, අථ ඛො කප්පියං අනුලොමෙන්ති, තස්මා කප්පන්ති. ඨපෙත්වා හි සානුලොමං ධඤ්ඤඵලරසං අඤ්ඤං ඵලපානං නාම අකප්පියං නත්ථි, සබ්බං යාමකාලිකංයෙවාති කුරුන්දියං වුත්තං.

305. »Was auch immer, ihr Mönche, von mir als unzulässig erklärt wurde...« – diese vier großen Lehrweisungen hat der Erhabene verkündet, damit die Mönche eine Richtlinie zur Orientierung haben. Dabei haben die Theras, die das Konzil abhielten, den Sutta-Text herangezogen, ihn gründlich untersucht und folgendes erkannt: Durch die Passage »ausgenommen den Saft von Getreidefrüchten« sind die sieben Getreidesäfte am Nachmittag als unzulässig abgewiesen worden. Palmyra-Palmenfrucht, Kokosnuss, Jackfrucht, Brotbaumfrucht, Flaschenkürbis, Wachskürbis, Pussaphala-Kürbis, Gurke und Netzmelone – diese neun großen Früchte sowie alle Hülsenfrüchte stehen dem Getreide gleich. Obwohl sie nicht direkt untersagt wurden, entsprechen sie dem Unzulässigen; daher sind sie am Nachmittag unzulässig. Acht Getränke sind erlaubt worden. Die übrigen Säfte kleiner Früchte, wie Rattanfrucht, Tamarinde, Zitronatzitrone, Holzapfel, Kosamba, Karamanda und andere, stehen den acht erlaubten Getränken gleich. Obwohl sie nicht direkt erlaubt wurden, entsprechen sie dem Zulässigen; daher sind sie zulässig. Denn ausgenommen den Getreidesaft mitsamt seinen Entsprechungen gibt es keinen Fruchtsaft, der unzulässig wäre; alle sind ausschließlich yāmakālika (bis zum Ende der Nachtwache zulässig). So wird es im Kurundī-Kommentar gesagt.

භගවතා ඡ චීවරානි අනුඤ්ඤාතානි. ධම්මසඞ්ගාහකත්ථෙරෙහි තෙසං අනුලොමානි දුකූලං, පත්තුණ්ණං, චීනපට්ටං, සොමාරපට්ටං, ඉද්ධිමයිකං, දෙවදත්තියන්ති අපරානි ඡ අනුඤ්ඤාතානි. තත්ථ ‘‘පත්තුණ්ණ’’න්ති පත්තුණ්ණදෙසෙ පාණකෙහි සඤ්ජාතවත්ථං. ද්වෙ පටා දෙසනාමෙනෙව වුත්තා. තානි තීණි කොසෙය්‍යස්සානුලොමානි. දුකූලං සාණස්ස, ඉතරානි ද්වෙ කප්පාසිකස්ස වා සබ්බෙසං වා.

Vom Erhabenen wurden sechs Arten von Gewändern erlaubt. Die Theras des Konzils haben als diesen entsprechende Gewänder sechs weitere Arten erlaubt: Dukūla-Feinleinen, Pattuṇṇa-Seide, China-Seide, Somāra-Seide, durch übernatürliche Kraft entstandenen Stoff und von Göttern dargebrachten Stoff. Darunter bezeichnet »pattuṇṇa« einen Stoff, der in der Region Pattuṇṇa von kleinen Raupen erzeugt wurde. Zwei Stoffe wurden allein nach dem Namen ihrer Herkunftsregion benannt. Diese drei entsprechen der Seide. Dukūla-Feinleinen entspricht dem Hanf, die anderen beiden entsprechen entweder der Baumwolle oder allen sechs Gewandstoffen.

භගවතා එකාදස පත්තෙ පටික්ඛිපිත්වා ද්වෙ පත්තා අනුඤ්ඤාතා – ලොහපත්තො චෙව මත්තිකාපත්තො ච. ලොහථාලකං, මත්තිකාථාලකං, තම්බලොහථාලකන්ති තෙසංයෙව අනුලොමානි. භගවතා තයො තුම්බා අනුඤ්ඤාතා – ලොහතුම්බො, කට්ඨතුම්බො, ඵලතුම්බොති. කුණ්ඩිකා, කඤ්චනකො, උදකතුම්බොති තෙසංයෙව අනුලොමානි. කුරුන්දියං පන ‘‘පානීයසඞ්ඛපානීයසරාවකානි එතෙසං අනුලොමානී’’ති වුත්තං. පට්ටිකා, සූකරන්තන්ති ද්වෙ කායබන්ධනානි අනුඤ්ඤාතානි, දුස්සපට්ටෙන රජ්ජුකෙන ච කතකායබන්ධනානි තෙසං අනුලොමානි. සෙතච්ඡත්තං, කිලඤ්ජච්ඡත්තං, පණ්ණච්ඡත්තන්ති තීණි ඡත්තානි අනුඤ්ඤාතානි. එකපණ්ණච්ඡත්තං තෙසංයෙව අනුලොමන්ති ඉමිනා නයෙන පාළිඤ්ච අට්ඨකථඤ්ච අනුපෙක්ඛිත්වා අඤ්ඤානිපි කප්පියාකප්පියානං අනුලොමානි වෙදිතබ්බානි.

Nachdem der Erhabene elf Arten von Almosenschalen untersagt hatte, erlaubte er zwei Schalen: die Eisenschale und die Tonschale. Eiserne Becher, töpferne Becher und kupferne Becher entsprechen eben diesen. Vom Erhabenen wurden drei Flaschengefäße erlaubt: das Eisenfläschchen, das Holzfläschchen und das Kürbisfläschchen. Der Wasserkrug, das Becken und die Wasserflasche entsprechen eben diesen. Im Kurundī-Kommentar heißt es jedoch: »Wasserschneckenhörner und kleine Wassertrinkschalen entsprechen diesen.« Die flache Leibbinde und die röhrenförmige Leibbinde – diese zwei Gürtel wurden erlaubt; Gürtel, die aus einem Stoffstreifen oder einer Schnur gefertigt sind, entsprechen diesen. Der weiße Schirm, der Bambusmattenschirm und der Blätterschirm – diese drei Schirme wurden erlaubt. Ein Schirm aus einem einzigen Blatt entspricht eben diesen. Auf diese Weise soll man, indem man den Pali-Kanon und die Kommentare eingehend untersucht, auch andere Dinge erkennen, die dem Zulässigen oder Unzulässigen entsprechen.

තදහුපටිග්ගහිතං කාලෙ කප්පතීතිආදි සබ්බං සම්භින්නරසං සන්ධාය වුත්තං. සචෙ හි ඡල්ලිම්පි අනපනෙත්වා සකලෙනෙව නාළිකෙරඵලෙන සද්ධිං පානකං පටිග්ගහිතං හොති, නාළිකෙරං අපනෙත්වා තං විකාලෙපි කප්පති. උපරි සප්පිපිණ්ඩං ඨපෙත්වා සීතලපායාසං දෙන්ති, යං පායාසෙන අසංසට්ඨං සප්පි, තං අපනෙත්වා සත්තාහං පරිභුඤ්ජිතුං වට්ටති. බද්ධමධුඵාණිතාදීසුපි එසෙව නයො. තක්කොලජාතිඵලාදීහි අලඞ්කරිත්වා පිණ්ඩපාතං දෙන්ති, තානි උද්ධරිත්වා ධොවිත්වා යාවජීවං පරිභුඤ්ජිතබ්බානි. යාගුයං පක්ඛිපිත්වා දින්නසිඞ්ගිවෙරාදීසුපි තෙලාදීසු පක්ඛිපිත්වා දින්නලට්ඨිමධුකාදීසුපි එසෙව නයො. එවං යං යං අසම්භින්නරසං හොති, තං තං එකතො පටිග්ගහිතම්පි යථා [Pg.386] සුද්ධං හොති, තථා ධොවිත්වා වා තච්ඡෙත්වා වා තස්ස තස්ස කාලවසෙන පරිභුඤ්ජිතුං වට්ටති.

Die gesamte Aussage »Was am selben Tag angenommen wurde, ist zur rechten Zeit zulässig« usw. wurde im Hinaksicht auf Substanzen mit vermischtem Geschmack verkündet. Wenn nämlich, ohne die Schale zu entfernen, ein Getränk zusammen mit einer ganzen Kokosnuss dargebracht wurde, so ist dieses Getränk, nachdem die Kokosnuss entfernt wurde, auch zur unrechten Zeit zulässig. Manchmal spendet man kalten Milchreis, auf den ein Stück geklärte Butter (Ghee) gelegt wurde; die Butter, die nicht mit dem Milchreis vermischt ist, darf man, nachdem man sie entfernt hat, sieben Tage lang verzehren. Ebenso verhält es sich bei fest verbundenem Honig, Melasse und ähnlichem. Wenn man eine Almosenspeise spendet, die mit Takkola, Muskatnuss und dergleichen garniert ist, darf man diese herausnehmen, waschen und lebenslang verzehren. Ebenso verhält es sich bei Ingwer und dergleichen, der in Reissuppe getan und dargebracht wurde, sowie bei Süßholz und dergleichen, das in Öl und dergleichen getan und dargebracht wurde. Auf diese Weise ist jede Substanz, deren Geschmack sich nicht vermischt hat, selbst wenn sie zusammen dargebracht wurde, entsprechend ihrer jeweiligen zeitlichen Frist zulässig, wenn man sie so wäscht oder abschält, dass sie rein wird.

සචෙ පන සම්භින්නරසං හොති සංසට්ඨං, න වට්ටති. යාවකාලිකඤ්හි අත්තනා සද්ධිං සම්භින්නරසානි තීණිපි යාමකාලිකාදීනි අත්තනො සභාවං උපනෙති, යාමකාලිකං ද්වෙපි සත්තාහකාලිකාදීනි අත්තනො සභාවං උපනෙති, සත්තාහකාලිකම්පි අත්තනා සද්ධිං සංසට්ඨං යාවජීවිකං අත්තනො සභාවඤ්ඤෙව උපනෙති; තස්මා තෙන තදහුපටිග්ගහිතෙන සද්ධිං තදහුපටිග්ගහිතං වා පුරෙපටිග්ගහිතං වා යාවජීවිකං සත්තාහං කප්පති ද්වීහපටිග්ගහිතෙන ඡාහං, තීහපටිග්ගහිතෙන පඤ්චාහං…පෙ… සත්තාහපටිග්ගහිතෙන තදහෙව කප්පතීති වෙදිතබ්බං. තස්මායෙව හි ‘‘සත්තාහකාලිකෙන භික්ඛවෙ යාවජීවිකං තදහුපටිග්ගහිත’’න්ති අවත්වා ‘‘පටිග්ගහිතං සත්තාහං කප්පතී’’ති වුත්තං.

Wenn es jedoch vermischten Geschmack hat und vermengt ist, ist es unzulässig. Denn eine zeitweilige Speise (yāvakālika) zieht alle drei anderen Kategorien (yāmakālika, sattāhakālika und yāvajīvika), wenn sie mit ihr im Geschmack vermischt sind, in ihre eigene Natur. Eine yāmakālika-Substanz zieht die beiden Kategorien (sattāhakālika und yāvajīvika) in ihre eigene Natur. Eine sattāhakālika-Substanz zieht eine mit ihr vermischte yāvajīvika-Substanz in ihre eigene Natur. Daher ist eine yāvajīvika-Substanz, wenn sie zusammen mit einer am selben Tag angenommenen sattāhakālika-Substanz dargebracht wird – ob sie nun am selben Tag oder zuvor angenommen wurde –, sieben Tage lang zulässig. Ist jene seit zwei Tagen angenommen, ist sie sechs Tage lang zulässig; ist jene seit drei Tagen angenommen, fünf Tage lang... und so weiter... ist jene seit sieben Tagen angenommen, ist sie nur noch an ebendiesem Tag zulässig; so ist es zu verstehen. Genau aus diesem Grund hat der Erhabene nicht gesagt: »Ihr Mönche, eine yāvajīvika-Substanz, die zusammen mit einer sattāhakālika-Substanz am selben Tag angenommen wurde, [ist erlaubt]«, sondern er sagte: »Einmal angenommen, ist es sieben Tage lang zulässig.«

කාලයාමසත්තාහාතික්කමෙසු චෙත්ථ විකාලභොජනසන්නිධිභෙසජ්ජසික්ඛාපදානං වසෙන ආපත්තියො වෙදිතබ්බා. ඉමෙසු ච පන චතූසු කාලිකෙසු යාවකාලිකං යාමකාලිකන්ති ඉදමෙව ද්වයං අන්තොවුත්ථකඤ්චෙව සන්නිධිකාරකඤ්ච හොති, සත්තාහකාලිකඤ්ච යාවජීවිකඤ්ච අකප්පියකුටියං නික්ඛිපිතුම්පි වට්ටති, සන්නිධිම්පි න ජනෙතීති. සෙසං සබ්බත්ථ උත්තානමෙවාති.

In diesem Zusammenhang sind bei Überschreitung der rechten Zeit, der Nachtwache und der sieben Tage Vergehen gemäß den Sikkhāpadas über das Essen zur unrechten Zeit, das Aufbewahren von Nahrung und Heilmittel zu erkennen. Unter diesen vier zeitbegrenzten Substanzen sind nur diese beiden – die zeitweilige Speise (yāvakālika) und die bis zum Ende der Nachtwache erlaubte Substanz (yāmakālika) – solche, die ein Vergehen durch das Aufbewahren im Inneren sowie durch das Ansammeln von Vorräten bewirken. Die sieben Tage lang erlaubte Substanz (sattāhakālika) und die lebenslang erlaubte Substanz (yāvajīvika) darf man hingegen auch in einer unzulässigen Hütte aufbewahren, und sie begründen kein Vergehen des Vorratsanhäufens. Alles Übrige ist überall leicht verständlich.

භෙසජ්ජක්ඛන්ධකවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Kapitels über Arzneimittel (Bhesajjakkhandhaka) ist beendet.

7. කථිනක්ඛන්ධකං

7. Das Kapitel über das Kathina-Gewand (Kathinakkhandhaka)

කථිනානුජානනකථා

Abhandlung über die Erlaubnis des Kathina-Gewandes

306. කථිනක්ඛන්ධකෙ [Pg.387] – පාවෙය්‍යකාති පාවෙය්‍යරට්ඨවාසිනො. පාවෙය්‍යං නාම කොසලෙසු පච්ඡිමදිසාභාගෙ රට්ඨං; තත්ථ වාසිනොති වුත්තං හොති. කොසලරඤ්ඤො එකපිතුකභාතූනං භද්දවග්ගියත්ථෙරානං එතං අධිවචනං. තෙසු සබ්බජෙට්ඨකො අනාගාමී, සබ්බපච්ඡිමකො සොතාපන්නො, එකොපි අරහා වා පුථුජ්ජනො වා නත්ථි. ආරඤ්ඤිකාති ධුතඞ්ගසමාදානවසෙන ආරඤ්ඤිකා; න අරඤ්ඤවාසමත්තෙන. පිණ්ඩපාතිකාදිභාවෙපි තෙසං එසෙව නයො. සීසවසෙන චෙතං වුත්තං. ඉමෙ පන තෙරසාපි ධුතඞ්ගානි සමාදායෙව වත්තන්ති. උදකසඞ්ගහෙති උදකෙන සඞ්ගහිතෙ ඝටිතෙ සංසට්ඨෙ; ථලෙ ච නින්නෙ ච එකොදකීභූතෙති අත්ථො.

306. Im Kathinakkhandhaka: 'Die aus Pāveyyā' (pāveyyakā) bedeutet die Bewohner des Pāveyya-Reiches. Das Land namens Pāveyya ist ein Reich im westlichen Teil von Kosala; 'die dort Wohnenden' ist damit gemeint. Dies ist eine Bezeichnung für die Bhaddavaggiya-Theras, welche Brüder desselben Vaters wie der König von Kosala waren. Unter ihnen war der älteste ein Nie-Wiederkehrer (Anāgāmī), der jüngste ein Stromeingetretener (Sotāpanna); kein einziger von ihnen war ein Arahant oder ein Weltling (Puthujjana). 'Waldbewohner' (āraññikā) bedeutet solche, die es aufgrund der Übernahme dieses Dhutaṅgas (asketischen Gelübdes) sind, nicht bloß durch das Wohnen im Wald. Ebenso verhält es sich mit ihrer Eigenschaft als Almosengänger (piṇḍapātika) usw. Dies wurde [von den Konzilsteilnehmern] als repräsentatives Hauptgelübde genannt; in Wahrheit aber lebten diese, indem sie alle dreizehn Dhutaṅgas auf sich nahmen. 'Vom Wasser zusammengehalten' (udakasaṅgahe) bedeutet: vom Wasser umschlossen, verbunden und vermischt, sodass sowohl das Hochland als auch die Niederungen zu einer einzigen Wasserfläche geworden waren.

උදකචික්ඛල්ලෙති අක්කන්තඅක්කන්තට්ඨානෙ උදකචික්ඛල්ලො උට්ඨහිත්වා යාව ආනිසදා පහරති, ඊදිසෙ චික්ඛල්ලෙති අත්ථො. ඔකපුණ්ණෙහීති උදකපුණ්ණෙහි. තෙසං කිර චීවරානි ඝනානි, තෙසු පතිතං උදකං න පග්ඝරති ඝනත්තා පුටබද්ධං විය තිට්ඨති. තෙන වුත්තං – ‘‘ඔකපුණ්ණෙහි චීවරෙහී’’ති. ‘‘ඔඝපුණ්ණෙහී’’තිපි පාඨො.

'Im Wasserschlamm' (udakacikkhalle) bedeutet in einem solchen Schlamm, in dem an jeder betretenen Stelle der Schlamm aufspritzt und bis an das Gesäß schlägt. 'Voll von Wasser' (okapuṇṇehi) bedeutet voll von Wasser. Ihre Gewänder waren nämlich dicht gewebt; das auf sie fallende Wasser drang wegen der Dichte nicht hindurch, sondern blieb wie in einem verschnürten Paket stehen. Daher wurde gesagt: 'mit wasserdurchtränkten Gewändern' (okapuṇṇehi cīvarehi). Es gibt auch die Lesart 'oghapuṇṇehi' (voll von Wassermassen).

අවිවදමානා වස්සං වසිම්හාති එත්ථ ආගන්තුකට්ඨානෙ සෙනාසනඵාසුතාය අභාවෙන ච භගවතො දස්සනාලාභෙන උක්කණ්ඨිතතාය ච තෙ භික්ඛූ ඵාසුං න වසිංසු, තස්මා ‘‘අවිවදමානා ඵාසුකං වස්සං වසිම්හා’’ති නාවොචුං. ධම්මිං කථං කත්වාති භගවා තෙසං භික්ඛූනං අනමතග්ගියකථං කථෙසි. තෙ සබ්බෙපි කථාපරියොසානෙ අරහත්තං පාපුණිත්වා නිසින්නට්ඨානතොයෙව ආකාසෙ උප්පතිත්වා අගමංසු, තං සන්ධාය වුත්තං – ‘‘ධම්මිං කථං කත්වා’’ති. තතො භගවා ‘‘සචෙ කථිනත්ථාරො පඤ්ඤත්තො අභවිස්ස, එතෙ භික්ඛූ එකං චීවරං ඨපෙත්වා සන්තරුත්තරෙන ආගච්ඡන්තා න එවං කිලන්තා අස්සු, කථිනත්ථාරො ච නාමෙස සබ්බබුද්ධෙහි අනුඤ්ඤාතො’’ති චින්තෙත්වා කථිනත්ථාරං අනුජානිතුකාමො භික්ඛූ ආමන්තෙසි, ආමන්තෙත්වා ච පන ‘‘අනුජානාමි භික්ඛවෙ’’තිආදිමාහ.

Zu 'Wir verbrachten die Regenzeit ohne Streit': Weil es an dem Ort, an den sie kamen, an angenehmen Unterkünften mangelte und sie wegen des Ausbleibens des Wiedersehens mit dem Erhabenen unzufrieden waren, lebten diese Mönche dort nicht angenehm. Deshalb sagten sie nicht: 'Wir haben die Regenzeit ohne Streit angenehm verbracht'. 'Nachdem er eine Lehrrede gehalten hatte' (dhammiṃ kathaṃ katvā) bedeutet: Der Erhabene hielt für jene Mönche die Anamataggiya-Rede. Sie alle erreichten am Ende der Rede die Arahantschaft, stiegen direkt von ihren Sitzen in die Luft empor und flogen davon. Darauf bezieht sich: 'Nachdem er eine Lehrrede gehalten hatte'. Danach dachte der Erhabene: 'Wenn das Ausbreiten des Kathina-Gewandes vorgeschrieben gewesen wäre, hätten diese Mönche ein Gewand zurücklassen und nur mit Unter- und Obergewand (santaruttarena) reisen können und wären nicht so erschöpft gewesen; zudem ist dieses Ausbreiten des Kathina-Gewandes von allen Buddhas erlaubt worden.' In der Absicht, das Ausbreiten des Kathina-Gewandes zu erlauben, wandte er sich an die Mönche und sprach: 'Ich erlaube euch, Mönche...' und so weiter.

තත්ථ [Pg.388] අත්ථතකථිනානං වොති නිපාතමත්තං වොකාරො; අත්ථතකථිනානන්ති අත්ථො. එවඤ්හි සති පරතො ‘‘සො නෙසං භවිස්සතී’’ති යුජ්ජති. අථ වා වොති සාමිවචනමෙවෙතං. සො නෙසන්ති එත්ථ පන සො චීවරුප්පාදො යෙ අත්ථතකථිනා, තෙසං භවිස්සතීති අත්ථො.

Darin ist in 'atthatakathinānaṃ vo' das Wort 'vo' bloß eine Partikel; die Bedeutung ist 'für jene, die das Kathina-Gewand ausgebreitet haben'. Wenn es sich nämlich so verhält, ist die Fortsetzung 'dieser wird für sie sein' (so nesaṃ bhavissati) passend. Oder aber das Wort 'vo' ist ein Genitiv ('euer'). In 'so nesaṃ' bedeutet es jedoch: Jene Entstehung von Gewändern wird denjenigen zustehen, die das Kathina ausgebreitet haben.

තත්ථ අනාමන්තචාරොති යාව කථිනං න උද්ධරියති, තාව අනාමන්තෙත්වා චරණං කප්පිස්සති, චාරිත්තසික්ඛාපදෙන අනාපත්ති භවිස්සතීති අත්ථො. අසමාදානචාරොති තිචීවරං අසමාදාය චරණං; චීවරවිප්පවාසො කප්පිස්සතීති අත්ථො. ගණභොජනන්ති ගණභොජනම්පි කප්පිස්සති. යාවදත්ථචීවරන්ති යාවත්තකෙන චීවරෙන අත්ථො, තාවත්තකං අනධිට්ඨිතං අවිකප්පිතං කප්පිස්සතීති අත්ථො. යො ච තත්ථ චීවරුප්පාදොති තත්ථ කථිනත්ථතසීමායං මතකචීවරං වා හොතු සඞ්ඝං උද්දිස්ස දින්නං වා සඞ්ඝිකෙන තත්‍රුප්පාදෙන ආභතං වා, යෙන කෙනචි ආකාරෙන යං සඞ්ඝිකචීවරං උප්පජ්ජති, තං තෙසං භවිස්සතීති අත්ථො.

Unter diesen [fünf Vorzügen des Kathina] bedeutet 'Reisen ohne vorherige Abmeldung' (anāmantacāro): Solange das Kathina-Gewand nicht aufgehoben ist, ist das Umhergehen [in Familienhäusern] ohne vorherige Abmeldung zulässig; es wird keine Verfehlung gegen die Cāritta-Regel vorliegen. 'Reisen ohne Mitnahme [der drei Gewänder]' (asamādānacāro) bedeutet das Reisen, ohne das Dreifachgewand mitzuführen; das Getrenntsein vom Gewand [über Nacht] (cīvaravippavāso) ist zulässig. 'Gemeinschaftliches Essen' (gaṇabhojanaṃ) bedeutet, dass auch das gemeinschaftliche Essen zulässig sein wird. 'Gewand nach Bedarf' (yāvadatthacīvaraṃ) bedeutet, dass so viele Gewänder, wie benötigt werden, auch wenn sie nicht formell bestimmt (anadhiṭṭhita) oder übertragen (avikappita) wurden, zulässig sein werden. 'Und was dort an Gewändern entsteht' (yo ca tattha cīvaruppādo) bedeutet: Sei es das Gewand eines Verstorbenen (matakacīvara) innerhalb des Kathina-Bereichs, sei es ein der Gemeinschaft (Saṅgha) dargebrachtes Gewand oder ein aus Gemeinschaftsbesitz an diesem Ort erworbenes Gewand – welches Gemeinschaftsgewand auch immer auf irgendeine Weise entsteht, dieses wird jenen [Mönchen] zustehen.

එවඤ්ච පන භික්ඛවෙ කථිනං අත්ථරිතබ්බන්ති එත්ථ කථිනත්ථාරං කෙ ලභන්ති, කෙ න ලභන්තීති? ගණනවසෙන තාව පච්ඡිමකොටියා පඤ්ච ජනා ලභන්ති, උද්ධං සතසහස්සම්පි, පඤ්චන්නං හෙට්ඨා න ලභන්ති. වුත්ථවස්සවසෙන පුරිමිකාය වස්සං උපගන්ත්වා පඨමපවාරණාය පවාරිතා ලභන්ති, ඡින්නවස්සා වා පච්ඡිමිකාය උපගතා වා න ලභන්ති, අඤ්ඤස්මිං විහාරෙ වුත්ථවස්සාපි න ලභන්තීති මහාපච්චරියං වුත්තං. පුරිමිකාය උපගතානං පන සබ්බෙ ගණපූරකා හොන්ති, ආනිසංසං න ලභන්ති, ආනිසංසො ඉතරෙසංයෙව හොති. සචෙ පුරිමිකාය උපගතා චත්තාරො වා හොන්ති තයො වා ද්වෙ වා එකො වා, ඉතරෙ ගණපූරකෙ කත්වා කථිනං අත්ථරිතබ්බං. අථ චත්තාරො භික්ඛූ උපගතා, එකො පරිපුණ්ණවස්සො සාමණෙරො, සො චෙ පච්ඡිමිකාය උපසම්පජ්ජති, ගණපූරකො චෙව හොති, ආනිසංසඤ්ච ලභති. තයො භික්ඛූ ද්වෙ සාමණෙරා, ද්වෙ භික්ඛූ තයො සාමණෙරා, එකො භික්ඛු චත්තාරො සාමණෙරාති එත්ථාපි එසෙව නයො. සචෙ පුරිමිකාය උපගතා කථිනත්ථාරකුසලා න හොන්ති, අත්ථාරකුසලා ඛන්ධකභාණකථෙරා පරියෙසිත්වා ආනෙතබ්බා. කම්මවාචං සාවෙත්වා කථිනං අත්ථරාපෙත්වා දානඤ්ච භුඤ්ජිත්වා ගමිස්සන්ති. ආනිසංසො පන ඉතරෙසංයෙව හොති.

Zu 'Und so, ihr Mönche, ist das Kathina-Gewand auszubreiten': Wer erhält das Recht zur Kathina-Ausbreitung, und wer erhält es nicht? Was die Anzahl betrifft, so erhalten es als Mindestmaß fünf Personen, nach oben hin bis zu einhunderttausend; unter fūnf Personen erhält man es nicht. Was das Verbringen der Regenzeit betrifft: Diejenigen, die die erste Regenzeit (purimikā) angetreten und am ersten Pavāraṇā-Tag die Pavāraṇā-Zeremonie durchgeführt haben, erhalten es; diejenigen mit gebrochener Regenzeit oder die die spätere Regenzeit (pacchimikā) angetreten haben, erhalten es nicht. Auch jene, die die Regenzeit in einem anderen Kloster verbracht haben, erhalten es nicht – so steht es im Mahāpaccarī-Kommentar. Von jenen aber [die die Regenzeit in einem anderen Kloster verbracht haben], können alle als Quorum-Füller (gaṇapūrakā) dienen, erhalten jedoch die Vorzüge nicht; die Vorzüge stehen nur den anderen [den hiesigen Mönchen] zu. Wenn es derer, die die erste Regenzeit [hier] verbracht haben, vier, drei, zwei oder einer sind, so ist das Kathina auszubreiten, indem man die anderen [die auswärtigen Mönche] als Quorum-Füller hinzunimmt. Wenn vier Mönche die Regenzeit verbracht haben und ein Novize (Sāmaṇera) von vollem Alter [von 20 Jahren] die Regenzeit verbracht hat, und dieser im Anschluss [vor der Kathina-Ausbreitung] die Vollordination (upasampadā) erhält, so ist er sowohl quorum-bildend als auch empfängt er die Vorzüge. Ebenso verhält es sich bei drei Mönchen und zwei Novizen, zwei Mönchen und drei Novizen sowie einem Mönch und vier Novizen. Wenn diejenigen, die die erste Regenzeit verbracht haben, im Ausbreiten des Kathina-Gewandes nicht erfahren sind, soll man im Rezitieren der Khandhakas erfahrene Theras (khandhakabhāṇakatherā) suchen und herbeirufen. Diese werden die Amtshandlung (kammavāca) verkünden, das Kathina-Gewand ausbreiten lassen, die dargebrachten Speisen verzehren und wieder gehen. Die Vorzüge stehen jedoch nur den anderen [den ansässigen Mönchen] zu.

කථිනං [Pg.389] කෙන දින්නං වට්ටති? යෙන කෙනචි දෙවෙන වා මනුස්සෙන වා පඤ්චන්නං වා සහධම්මිකානං අඤ්ඤතරෙන දින්නං වට්ටති. කථිනදායකස්ස වත්තං අත්ථි, සචෙ සො තං අජානන්තො පුච්ඡති – ‘‘භන්තෙ කථං කථිනං දාතබ්බ’’න්ති තස්ස එවං ආචික්ඛිතබ්බං – ‘‘තිණ්ණං චීවරානං අඤ්ඤතරප්පහොනකං සූරියුග්ගමනසමයෙ වත්ථං ‘කථිනචීවරං දෙමා’ති දාතුං වට්ටති, තස්ස පරිකම්මත්ථං එත්තකා නාම සූචියො, එත්තකං සුත්තං, එත්තකං රජනං, පරිකම්මං කරොන්තානං එත්තකානං භික්ඛූනං යාගුභත්තඤ්ච දාතුං වට්ටතී’’ති.

Von wem dargebracht ist das Kathina-Gewand gültig? Es ist gültig, wenn es von irgendjemandem dargebracht wird, sei es von einer Gottheit (Deva), einem Menschen oder einem der fūnf Gefährten im Ordensleben (sahadhammikā). Es gibt eine Pflicht für den Kathina-Spender. Wenn er diese nicht kennt und fragt: 'Ehrwürdiger Herr, wie soll das Kathina-Gewand dargebracht werden?', so soll man es ihm wie folgt erklären: 'Es ist angemessen, zur Zeit des Sonnenaufgangs ein Tuch, das für eines der drei Gewänder ausreicht, mit den Worten: „Wir spenden dieses Kathina-Gewand“ darzubringen. Für dessen Fertigstellung ist es angemessen, so und so viele Nadeln, so viel Faden, so viel Färbemittel sowie für die Mönche, die die Fertigstellung durchführen, Reisschleim und feste Speise darzubringen.'

කථිනත්ථාරකෙනාපි ධම්මෙන සමෙන උප්පන්නං කථිනං අත්ථරන්තෙන වත්තං ජානිතබ්බං. තන්තවායගෙහතො හි ආභතසන්තානෙනෙව ඛලිමක්ඛිතසාටකො න වට්ටති, මලීනසාටකොපි න වට්ටති, තස්මා කථිනත්ථාරසාටකං ලභිත්වා සුට්ඨු ධොවිත්වා සූචිආදීනි චීවරකම්මූපකරණානි සජ්ජෙත්වා බහූහි භික්ඛූහි සද්ධිං තදහෙව සිබ්බිත්වා නිට්ඨිතසූචිකම්මං රජිත්වා කප්පබින්දුං දත්වා කථිනං අත්ථරිතබ්බං. සචෙ තස්මිං අනත්ථතෙයෙව අඤ්ඤං කථිනසාටකං ආහරති, අඤ්ඤානි ච බහූනි කථිනානිසංසවත්ථානි දෙති, යො ආනිසංසං බහුං දෙති, තස්ස සන්තකෙනෙව අත්ථරිතබ්බං. ඉතරො යථා තථා ඔවදිත්වා සඤ්ඤාපෙතබ්බො.

Auch von demjenigen, der das Kathina ausbreitet, muss, wenn er das auf rechtmäßige und gerechte Weise erlangte Kathina ausbreiten will, die Pflicht (Vorschrift) gekannt werden. Denn ein direkt aus dem Haus des Webers herbeigebrachtes, mit Stärke beschmiertes Tuch ist nicht zulässig; auch ein schmutziges Tuch ist nicht zulässig. Daher soll man, wenn man das Kathina-Ausbreitungstuch erhalten hat, es gut waschen, Nadeln und andere Werkzeuge zur Robenherstellung vorbereiten, es am selben Tag zusammen mit vielen Mönchen nähen, und nachdem die Näharbeit vollendet ist, es färben, den Kappabindu-Punkt anbringen und das Kathina ausbreiten. Wenn, während dieses noch unausgebreitet ist, ein anderes Kathina-Tuch herbeigebracht wird und jemand viele andere Kathina-Vorzugstücher spendet, soll das Kathina mit dem Tuch dessen ausgebreitet werden, der viele Vorzugstücher spendet. Der andere Spender soll in angemessener Weise belehrt und verständnisvoll gestimmt werden.

කථිනං පන කෙන අත්ථරිතබ්බං? යස්ස සඞ්ඝො කථිනචීවරං දෙති. සඞ්ඝෙන පන කස්ස දාතබ්බං? යො ජිණ්ණචීවරො හොති. සචෙ බහූ ජිණ්ණචීවරා හොන්ති, වුඩ්ඪස්ස දාතබ්බං. වුඩ්ඪෙසුපි යො මහාපරිසො තදහෙව චීවරං කත්වා අත්ථරිතුං සක්කොති, තස්ස දාතබ්බං. සචෙ වුඩ්ඪො න සක්කොති නවකතරො සක්කොති, තස්ස දාතබ්බං. අපිච සඞ්ඝෙන මහාථෙරස්ස සඞ්ගහං කාතුං වට්ටති, තස්මා ‘‘තුම්හෙ භන්තෙ ගණ්හථ, මයං කත්වා දස්සාමා’’ති වත්තබ්බං. තීසු චීවරෙසු යං ජිණ්ණං හොති, තදත්ථාය දාතබ්බං. පකතියා දුපට්ටචීවරස්ස දුපට්ටත්ථායෙව දාතබ්බං. සචෙපිස්ස එකපට්ටචීවරං ඝනං හොති, කථිනසාටකො ච පෙලවො, සාරුප්පත්ථාය දුපට්ටප්පහොනකමෙව දාතබ්බං, ‘‘අහං අලභන්තො එකපට්ටං පාරුපාමී’’ති වදන්තස්සාපි දුපට්ටං දාතුං වට්ටති. යො පන ලොභපකතිකො හොති, තස්ස න දාතබ්බං. තෙනාපි ‘‘කථිනං අත්ථරිත්වා පච්ඡා සිබ්බිත්වා ද්වෙ චීවරානි කරිස්සාමී’’ති න ගහෙතබ්බං. යස්ස පන දීයති, තස්ස යෙන විධිනා දාතබ්බං, තං [Pg.390] දස්සෙතුං ‘‘එවඤ්ච පන භික්ඛවෙ කථිනං අත්ථරිතබ්බ’’න්ති ආරභිත්වා සුණාතු මෙ භන්තෙතිආදිකා දානකම්මවාචා තාව වුත්තා.

Von wem aber soll das Kathina ausgebreitet werden? Von demjenigen, dem der Sangha die Kathina-Robe gibt. Wem aber soll sie vom Sangha gegeben werden? Demjenigen, der eine abgenutzte Robe hat. Wenn viele abgenutzte Roben haben, soll sie dem Ältesten gegeben werden. Selbst unter den Ältesten soll sie demjenigen gegeben werden, der eine große Gefolgschaft hat und imstande ist, noch am selben Tag die Robe herzustellen und das Kathina auszubreiten. Wenn der Älteste es nicht vermag, ein jüngerer Mönch es aber vermag, soll sie diesem gegeben werden. Dennoch ist es für den Sangha angemessen, dem älteren Thera Unterstützung zu erweisen; daher sollte gesagt werden: „Ehrwürdiger Herr, bitte nehmt es an; wir werden es für Euch anfertigen und übergeben.“ Unter den drei Roben soll sie für den Zweck derjenigen gegeben werden, die abgenutzt ist. Für jemanden, der gewöhnlich eine doppellagige Robe trägt, soll sie eigens für den Zweck einer doppellagigen Robe gegeben werden. Selbst wenn seine einlagige Robe dicht gewebt ist, das Kathina-Tuch aber dünn ist, sollte, um der Angemessenheit willen, ein Tuch gegeben werden, das für eine doppellagige Robe ausreicht. Selbst für einen, der sagt: „Wenn ich keine doppellagige erhalte, werde ich eine einlagige tragen“, ist es angemessen, ein doppellagiges Tuch zu geben. Wer jedoch von gieriger Natur ist, dem soll es nicht gegeben werden. Auch von ihm darf es nicht mit dem Gedanken angenommen werden: „Ich werde das Kathina ausbreiten, es später nähen und zwei Roben daraus machen.“ Um das Verfahren aufzuzeigen, wie es demjenigen, dem es gegeben wird, übergeben werden soll, hat der Erhabene, beginnend mit „Und so, o Mönche, soll das Kathina ausgebreitet werden“, zuerst die Einteilungsformel (Kammavācā) dargelegt, die mit „Es höre mich an, o ehrwürdige Herren“ beginnt.

එවං දින්නෙ පන කථිනෙ සචෙ තං කථිනදුස්සං නිට්ඨිතපරිකම්මමෙව හොති, ඉච්චෙතං කුසලං. නො චෙ නිට්ඨිතපරිකම්මං හොති, ‘‘අහං ථෙරො’’ති වා ‘‘බහුස්සුතො’’ති වා එකෙනාපි අකාතුං න ලබ්භති, සබ්බෙහෙව සන්නිපතිත්වා ධොවනසිබ්බනරජනානි නිට්ඨාපෙතබ්බානි. ඉදඤ්හි කථිනවත්තං නාම බුද්ධප්පසත්ථං. අතීතෙ පදුමුත්තරොපි භගවා කථිනවත්තං අකාසි. තස්ස කිර අග්ගසාවකො සුජාතත්ථෙරො නාම කථිනං ගණ්හි, තං සත්ථා අට්ඨසට්ඨියා භික්ඛුසතසහස්සෙහි සද්ධිං නිසීදිත්වා අකාසි.

Wenn nun das Kathina so gegeben wurde und dieses Kathina-Tuch bereits vollständig vorbereitet ist, so ist das gut. Wenn die Vorbereitung jedoch noch nicht vollendet ist, darf kein einziger Mönch sich der Arbeit entziehen, indem er sagt: „Ich bin ein Thera“ oder „Ich bin ein Vielwissender“; vielmehr müssen sich alle versammeln und das Waschen, Nähen und Färben zum Abschluss bringen. Denn diese Kathina-Pflicht wurde von den Buddhas gelobt. In der Vergangenheit vollzog auch der Erhabene Padumuttara diese Kathina-Pflicht. Es heißt, dass sein Hauptschüler, ein Thera namens Sujāta, das Kathina-Tuch annahm; der Meister setzte sich mit 6.800.000 Mönchen zusammen und stellte es her.

කතපරියොසිතං පන කථිනං ගහෙත්වා අත්ථාරකෙන භික්ඛුනා ‘‘සචෙ සඞ්ඝාටියා කථිනං අත්ථරිතුකාමො හොති, පොරාණිකා සඞ්ඝාටි පච්චුද්ධරිතබ්බා, නවා සඞ්ඝාටි අධිට්ඨාතබ්බා. ‘ඉමාය සඞ්ඝාටියා කථිනං අත්ථරාමී’ති වාචා භින්දිතබ්බා’’තිආදිනා පරිවාරෙ වුත්තවිධානෙන කථිනං අත්ථරිතබ්බං. අත්ථරිත්වා ච පන ‘‘තෙන කථිනත්ථාරකෙන භික්ඛුනා සඞ්ඝං උපසඞ්කමිත්වා එකංසං උත්තරාසඞ්ගං කරිත්වා අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වා එවමස්ස වචනීයො – ‘අත්ථතං භන්තෙ සඞ්ඝස්ස කථිනං, ධම්මිකො කථිනත්ථාරො, අනුමොදථා’ති තෙහි අනුමොදකෙහි භික්ඛූහි එකංසං උත්තරාසඞ්ගං කරිත්වා අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වා එවමස්ස වචනීයො – ‘අත්ථතං ආවුසො සඞ්ඝස්ස කථිනං, ධම්මිකො කථිනත්ථාරො, අනුමොදාමා’’ති එවමාදිනා පරිවාරෙ වුත්තවිධානෙනෙව අනුමොදාපෙතබ්බං, ඉතරෙහි ච අනුමොදිතබ්බං. එවං සබ්බෙසං අත්ථතං හොති කථිනං. වුත්තඤ්හෙතං පරිවාරෙ ‘‘ද්වින්නං පුග්ගලානං අත්ථතං හොති කථිනං – අත්ථාරකස්ස ච අනුමොදකස්ස චා’’ති (පරි. 403). පුනපි වුත්තං – ‘‘න සඞ්ඝො කථිනං අත්ථරති, න ගණො කථිනං අත්ථරති, පුග්ගලො කථිනං අත්ථරති, සඞ්ඝස්ස අනුමොදනා ගණස්ස අනුමොදනා පුග්ගලස්ස අත්ථාරා සඞ්ඝස්ස අත්ථතං හොති කථිනං, ගණස්ස අත්ථතං හොති කථිනං, පුග්ගලස්ස අත්ථතං හොති කථිනං’’ති (පරි. 414).

Nach der Fertigstellung des Kathina-Tuchs muss der ausbreitende Mönch es nehmen und das Kathina gemäß dem im Parivāra dargelegten Verfahren ausbreiten: „Wenn er das Kathina mit der äußeren Robe (Saṅghāṭi) ausbreiten möchte, muss die alte äußere Robe aufgegeben und die neue äußere Robe bestimmt werden. Die Worte müssen gesprochen werden: ‚Mit dieser äußeren Robe breite ich das Kathina aus‘“, und so weiter. Und nachdem es ausgebreitet wurde, soll jener Kathina-ausbreitende Mönch zum Sangha herantreten, die obere Robe über eine Schulter legen, die Hände ehrfurchtsvoll zusammenlegen (Añjali) und zu ihnen sprechen: „Ehrwürdige Herren, das Kathina des Sangha ist ausgebreitet. Das Ausbreiten des Kathina entspricht dem Dhamma. Bitte stimmt dem zu.“ Und jene zustimmenden Mönche sollen die obere Robe über eine Schulter legen, die Hände ehrfurchtsvoll zusammenlegen und zu ihm sprechen: „Freund, das Kathina des Sangha ist ausgebreitet. Das Ausbreiten des Kathina entspricht dem Dhamma. Wir stimmen dem zu.“ Auf ebendiese im Parivāra dargelegte Weise soll die Zustimmung eingeholt werden, und die anderen Mönche sollen dem zustimmen. So ist das Kathina für alle ausgebreitet. Denn dies wurde im Parivāra gesagt: „Für zwei Personen ist das Kathina ausgebreitet: für den Ausbreiter und den Zustimmenden.“ Und wiederum wurde gesagt: „Nicht der Sangha breitet das Kathina aus, nicht eine Gruppe breitet das Kathina aus, ein einzelnes Individuum breitet das Kathina aus. Durch die Zustimmung des Sangha, die Zustimmung der Gruppe und das Ausbreiten durch das Individuum gilt das Kathina für den Sangha als ausgebreitet, gilt das Kathina für die Gruppe als ausgebreitet, gilt das Kathina für das Individuum als ausgebreitet.“

එවං අත්ථතෙ පන කථිනෙ සචෙ කථිනචීවරෙන සද්ධිං ආභතං ආනිසංසං දායකා ‘‘යෙන අම්හාකං කථිනං ගහිතං, තස්සෙව දෙමා’’ති දෙන්ති[Pg.391], භික්ඛුසඞ්ඝො අනිස්සරො. අථ අවිචාරෙත්වාව දත්වා ගච්ඡන්ති, භික්ඛුසඞ්ඝො ඉස්සරො. තස්මා සචෙ කථිනත්ථාරකස්ස සෙසචීවරානිපි දුබ්බලානි හොන්ති, සඞ්ඝෙන අපලොකෙත්වා තෙසම්පි අත්ථාය වත්ථානි දාතබ්බානි. කම්මවාචා පන එකායෙව වට්ටති. අවසෙසෙ කථිනානිසංසෙ බලවවත්ථානි වස්සාවාසිකට්ඨිතිකාය දාතබ්බානි, ඨිතිකාය අභාවෙ ථෙරාසනතො පට්ඨාය දාතබ්බානි, ගරුභණ්ඩං න භාජෙතබ්බං. සචෙ පන එකසීමාය බහූ විහාරා හොන්ති, සබ්බෙ භික්ඛූ සන්නිපාතෙත්වා එකත්ථ කථිනං අත්ථරිතබ්බං, විසුං විසුං අත්ථරිතුං න වට්ටති.

Wenn das Kathina auf diese Weise ausgebreitet ist und die Spender die mit dem Kathina-Gewand herbeigebrachten Vorzugstücher mit den Worten überreichen: „Demjenigen, von dem unser Kathina-Tuch angenommen wurde, dem allein geben wir dies“, dann hat der Mönchssangha kein Verfügungsrecht darüber. Wenn sie sie jedoch ohne nähere Bestimmung übergeben und gehen, hat der Mönchssangha das Verfügungsrecht. Daher, wenn auch die übrigen Roben des Kathina-Ausbreiters abgenutzt sind, soll der Sangha nach Einholen des Einverständnisses die Stoffe auch für dessen Zweck geben. Aber die formelle Verkündung (Kammavācā) ist nur ein einziges Mal gültig. Die übrigen starken Stoffe aus den Kathina-Vorzügen sollen gemäß der Verteilungsordnung für diejenigen, die die Regenzeit verbracht haben, gegeben werden. Falls diese Ordnung nicht anwendbar ist, sollen sie beginnend mit dem Sitz des ältesten Thera an abwärts verteilt werden; schweres Gemeinschaftseigentum (Garubhaṇḍa) darf jedoch nicht aufgeteilt werden. Wenn sich jedoch viele Klöster innerhalb einer einzigen Sīmā befinden, müssen alle Mönche an einem Ort versammelt werden, um das Kathina auszubreiten; es ist unzulässig, es an verschiedenen Orten separat auszubreiten.

308. ඉදානි යථා ච කථිනං අත්ථතං හොති, යථා ච අනත්ථතං, තං විධිං විත්ථාරතො දස්සෙතුං එවඤ්ච පන භික්ඛවෙ අත්ථතං හොති කථිනං එවං අනත්ථතන්ති වත්වා අකරණීයඤ්චෙව මහාභූමිකඤ්ච අනත්ථතලක්ඛණං තාව දස්සෙන්තො න උල්ලිඛිතමත්තෙනාතිආදිකෙ චතුවීසති ආකාරෙ දස්සෙසි. තතො පරං අත්ථතලක්ඛණං දස්සෙන්තො අහතෙන අත්ථතන්තිආදිකෙ සත්තරස ආකාරෙ දස්සෙසි. පරිවාරෙපි හි ‘‘චතුවීසතියා ආකාරෙහි අනත්ථතං හොති කථිනං, සත්තරසහි ආකාරෙහි අත්ථතං හොති කථින’’න්ති ඉදමෙව ලක්ඛණං වුත්තං.

308. Um nun ausführlich das Verfahren aufzuzeigen, wie das Kathina als ausgebreitet gilt und wie als nicht ausgebreitet, sprach der Erhabene: „Und so, o Mönche, ist das Kathina ausgebreitet, und so ist es nicht ausgebreitet“; und um zuerst das Merkmal des Nicht-Ausgebreitetseins aufzuzeigen – welches unzulässig und von weitreichender Bedeutung ist –, legte er vierundzwanzig Weisen dar, beginnend mit „nicht durch bloßes Aufrauhen“ und so weiter. Danach zeigte er das Merkmal des Ausgebreitetseins auf, indem er siebzehn Weisen darlegte, beginnend mit „mit einem unbenutzten Stoff ausgebreitet“ und so weiter. Denn auch im Parivāra wurde ebendieses Merkmal so dargelegt: „Auf vierundzwanzig Weisen ist das Kathina nicht ausgebreitet, auf siebzehn Weisen ist das Kathina ausgebreitet.“

තත්ථ උල්ලිඛිතමත්තෙනාති දීඝතො ච පුථුලතො ච පමාණග්ගහණමත්තෙන. පමාණඤ්හි ගණ්හන්තො තස්ස තස්ස පදෙසස්ස සඤ්ජානනත්ථං නඛාදීහි වා පරිච්ඡෙදං දස්සෙන්තො උල්ලිඛති, නලාටාදීසු වා ඝංසති, තස්මා තං පමාණග්ගහණං ‘‘උල්ලිඛිතමත්ත’’න්ති වුච්චති. ධොවනමත්තෙනාති කථිනදුස්සධොවනමත්තෙන. චීවරවිචාරණමත්තෙනාති ‘‘පඤ්චකං වා සත්තකං වා නවකං වා එකාදසකං වා හොතූ’’ති එවං විචාරිතමත්තෙන. ඡෙදනමත්තෙනාති යථාවිචාරිතස්ස වත්ථස්ස ඡෙදනමත්තෙන. බන්ධනමත්තෙනාති මොඝසුත්තකාරොපනමත්තෙන. ඔවට්ටියකරණමත්තෙනාති මොඝසුත්තකානුසාරෙන දීඝසිබ්බිතමත්තෙන. කණ්ඩුසකරණමත්තෙනාති මුද්ධියපත්තබන්ධනමත්තෙන. දළ්හීකම්මකරණමත්තෙනාති ද්වෙ චිමිලිකායො එකතො කත්වා සිබ්බිතමත්තෙන. අථ වා පඨමචිමිලිකා ඝටෙත්වා ඨපිතා හොති, කථිනසාටකං තස්සා කුච්ඡිචිමිලිකං කත්වා සිබ්බිතමත්තෙනාතිපි අත්ථො. මහාපච්චරියං [Pg.392] ‘‘පකතිචීවරස්ස උපස්සයදානෙනා’’ති වුත්තං. කුරුන්දියං පන ‘‘පකතිපත්තබද්ධචීවරං දුපට්ටං කාතුං කුච්ඡිචිමිලිකං අල්ලියාපනමත්තෙනා’’ති වුත්තං. අනුවාතකරණමත්තෙනාති පිට්ඨිඅනුවාතාරොපනමත්තෙන. පරිභණ්ඩකරණමත්තෙනාති කුච්ඡිඅනඋවාතාරොපනමත්තෙන. ඔවද්ධෙය්‍යකරණමත්තෙනාති ආගන්තුකපත්තාරොපනමත්තෙන. කථිනචීවරතො වා පත්තං ගහෙත්වා අඤ්ඤස්මිං අකථිනචීවරෙ පත්තාරොපනමත්තෙන.

Dabei bedeutet „durch bloßes Anreißen“ (ullikhitamattena) bloß das Maßnehmen in Länge und Breite. Denn wer Maß nimmt, reißt [den Stoff] mit den Fingernägeln oder Ähnlichem an, um die jeweilige Stelle zu markieren, oder reibt ihn an der Stirn und so weiter; daher wird dieses Maßnehmen als „bloßes Anreißen“ bezeichnet. „Durch bloßes Waschen“ (dhovanamattena) bedeutet durch bloßes Waschen des Kathina-Stoffs. „Durch bloßes Planen der Robe“ (cīvaravicāraṇamattena) bedeutet durch bloßes Planen wie: „Sie soll fünf, sieben, neun oder elf Abschnitte haben“. „Durch bloßes Schneiden“ (chedanamattena) bedeutet durch bloßes Zuschneiden des geplanten Stoffes. „Durch bloßes Heften“ (bandhanamattena) bedeutet durch bloßes Anbringen eines Hilfsfadens. „Durch bloßes Säumen“ (ovaṭṭiyakaraṇamattena) bedeutet durch bloßes Nähen in der Länge entlang des Hilfsfadens. „Durch bloßes Zusammenfügen der Stoffteile“ (kaṇḍusakaraṇamattena) bedeutet durch bloßes Verbinden der Stoffstreifen. „Durch bloßes Verstärken“ (daḷhīkammakaraṇamattena) bedeutet durch bloßes Zusammennähen von zwei Stoffbahnen. Oder aber die erste Stoffbahn ist bereits gefügt und bereitgestellt, und es bedeutet das bloße Nähen des Kathina-Tuches als Innenfutter auf dieser; dies ist ebenfalls die Bedeutung. Im Mahāpaccarī heißt es: „durch Auflegen einer zusätzlichen Schicht auf eine gewöhnliche Robe“. Im Kurundī hingegen heißt es: „durch bloßes Befestigen eines Innenfutters, um eine gewöhnliche, bereits gefügte Robe doppellagig zu machen“. „Durch bloßes Aufnähen der Saumborte“ (anuvātakaraṇamattena) bedeutet durch bloßes Aufnähen der äußeren Saumborte. „Durch bloßes Aufnähen des Randeinfassungsstreifens“ (paribhaṇḍakaraṇamattena) bedeutet durch bloßes Aufnähen der inneren Saumborte. „Durch bloßes Aufsetzen eines Flickens“ (ovaddheyyakaraṇamattena) bedeutet durch bloßes Aufnähen eines zusätzlichen Stoffstücks; oder durch das bloße Übertragen eines Stoffstücks von einer Kathina-Robe auf eine andere, Nicht-Kathina-Robe.

කම්බලමද්දනමත්තෙනාති එකවාරංයෙව රජනෙ පක්ඛිත්තෙන දන්තවණ්ණෙන පණ්ඩුපලාසවණ්ණෙන වා. සචෙ පන සකිං වා ද්වික්ඛත්තුං වා රත්තම්පි සාරුප්පං හොති, වට්ටති. නිමිත්තකතෙනාති ‘‘ඉමිනා දුස්සෙන කථිනං අත්ථරිස්සාමී’’ති එවං නිමිත්තකතෙන. එත්තකමෙව හි පරිවාරෙ වුත්තං. අට්ඨකථාසු පන ‘‘අයං සාටකො සුන්දරො, සක්කා ඉමිනා කථිනං අත්ථරිතු’න්ති එවං නිමිත්තකම්මං කත්වා ලද්ධෙනා’’ති වුත්තං. පරිකථාකතෙනාති ‘‘කථිනං නාම දාතුං වට්ටති, කථිනදායකො බහුං පුඤ්ඤං පසවතී’’ති එවං පරිකථාය උප්පාදිතෙන. කථිනං නාම අතිඋක්කට්ඨං වට්ටති, මාතරම්පි විඤ්ඤාපෙතුං න වට්ටති, ආකාසතො ඔතිණ්ණසදිසමෙව වට්ටතීති. කුක්කුකතෙනාති තාවකාලිකෙන. සන්නිධිකතෙනාති එත්ථ දුවිධො සන්නිධි කරණසන්නිධි ච නිචයසන්නිධි ච. තත්ථ තදහෙව අකත්වා ඨපෙත්වා කරණං කරණසන්නිධි. සඞ්ඝො අජ්ජ කථිනදුස්සං ලභිත්වා පුනදිවසෙ දෙති, අයං නිචයසන්නිධි.

„Durch bloßes Färben wie eine Wolldecke“ (kambalamaddanamattena) bedeutet durch ein nur einmaliges Eintauchen in die Färbebrühe, wodurch der Stoff elfenbeinfarben oder wie ein welkes Blatt aussieht. Wenn er jedoch nach ein- oder zweimaligem Färben eine angemessene Farbe annimmt, ist er zulässig. „Durch Andeutung erlangt“ (nimittakatena) bedeutet durch eine solche Andeutung wie: „Mit diesem Stoff werde ich das Kathina ausbreiten“. Nur so viel ist im Parivāra gesagt. In den Kommentaren heißt es jedoch: „Dieser Stoff ist schön, mit diesem kann man das Kathina ausbreiten“ – ein Stoff, der durch eine solche Andeutung erlangt wurde, ist unzulässig. „Durch Umschreibung erlangt“ (parikathākatena) bedeutet durch einen Stoff, der durch eine solche Umschreibung herbeigeholt wurde wie: „Es ist wahrlich heilsam, ein Kathina zu spenden; der Kathina-Spender erwirbt viel Verdienst.“ Ein Kathina-Tuch muss von äußerster Makellosigkeit sein; man darf nicht einmal die eigene Mutter darum bitten. Es muss sich vielmehr so verhalten, als sei es direkt vom Himmel herabgestiegen. „Durch Entleihen erlangt“ (kukkukatena) bedeutet durch ein nur vorübergehend geliehenes Tuch. Bezüglich „durch Aufbewahrung erlangt“ (sannidhikatena) gibt es zwei Arten der Aufbewahrung: Herstellungsaufbewahrung (karaṇa-sannidhi) und Lagerungsaufbewahrung (nicaya-sannidhi). Wenn man die Verarbeitung nicht am selben Tag durchführt, sondern den Stoff aufbewahrt und erst später verarbeitet, ist dies Herstellungsaufbewahrung. Wenn der Saṅgha heute das Kathina-Tuch erhält und es erst am folgenden Tag übergibt, ist dies Lagerungsaufbewahrung.

නිස්සග්ගියෙනාති රත්තිනිස්සග්ගියෙන. පරිවාරෙපි වුත්තං – ‘‘නිස්සග්ගියං නාම කරියමානෙ අරුණං උට්ඨහතී’’ති. අකප්පකතෙනාති අනාදින්නකප්පබින්දුනා. අඤ්ඤත්‍ර සඞ්ඝාටියාතිආදීසු ඨපෙත්වා සඞ්ඝාටිඋත්තරාසඞ්ගඅන්තරවාසකෙ අඤ්ඤෙන පච්චත්ථරණාදිනා අත්ථතං අනත්ථතං හොතීති. අඤ්ඤත්‍ර පඤ්චකෙන වා අතිරෙකපඤ්චකෙන වාති පඤ්ච වා අතිරෙකානි වා ඛණ්ඩානි කත්වා මහාමණ්ඩලඅඩ්ඪමණ්ඩලානි දස්සෙත්වා කතෙනෙව වට්ටති. එවඤ්හි සමණ්ඩලිකතං හොති, තං ඨපෙත්වා අඤ්ඤෙන අච්ඡින්නකෙන වා ද්වත්තිචතුඛණ්ඩෙන වා න වට්ටති. අඤ්ඤත්‍ර පුග්ගලස්ස අත්ථාරාති පුග්ගලස්ස අත්ථාරං ඨපෙත්වා න අඤ්ඤෙන සඞ්ඝස්ස වා ගණස්ස වා අත්ථාරෙන අත්ථතං හොති. නිස්සීමට්ඨො අනුමොදතීති බහිඋපචාරසීමාය ඨිතො අනුමොදති.

„Durch eine verfallene Robe“ (nissaggiyena) bedeutet durch eine Robe, die aufgrund des Verstreichens der Nacht verfallen ist (rattinissaggiya). Auch im Parivāra heißt es: „Als verfallen (nissaggiya) wird sie bezeichnet, wenn während der Herstellung die Morgendämmerung anbricht.“ „Durch eine unzulässige Robe“ (akappakatena) bedeutet durch eine Robe, an der kein vorschriftsmäßiger Punkt (kappabindu) angebracht wurde. Bei den Passagen wie „außer mit der Saṅghāṭi“ ist die Bedeutung wie folgt zu verstehen: Abgesehen von der Saṅghāṭi (Doppelrobe), der Uttarāsaṅga (Oberrobe) und der Antaravāsaka (Unterrobe) ist das Ausbreiten mit einem anderen Tuch, wie einer Unterlage (paccattharaṇa) oder Ähnlichem, ungültig. „Außer mit einer fünfteiligen oder mehr als fünfteiligen Robe“ bedeutet, dass nur eine Robe zulässig ist, die in fünf oder mehr Abschnitte zerschnitten wurde und bei der die großen Kreisfelder und halben Kreisfelder sichtbar sind. Denn auf diese Weise ist die Robe ordnungsgemäß gemustert; abgesehen davon ist es mit einer ungeschnittenen Robe oder einer Robe aus zwei, drei oder vier Abschnitten unzulässig. „Außer durch das Ausbreiten einer einzelnen Person“ (aññatra puggalassa atthārā) bedeutet, dass abgesehen vom Ausbreiten durch ein einzelnes Individuum das Kathina nicht durch das Ausbreiten des Saṅgha oder einer Gruppe als ausgebreitet gilt. „Ein außerhalb der Grenze Stehender stimmt zu“ (nissīmaṭṭho anumodati) bedeutet, dass ein Mönch zustimmt, der sich außerhalb der Umgebungsgrenze (upacārasīmā) befindet.

309. අහතෙනාති [Pg.393] අපරිභුත්තෙන. අහතකප්පෙනාති අහතසදිසෙන එකවාරං වා ද්වික්ඛත්තුං වා ධොතෙන. පිලොතිකායාති හතවත්ථකසාටකෙන. පංසුකූලෙනාති තෙවීසතියා ඛෙත්තෙසු උප්පන්නපංසුකූලෙන. පංසුකූලිකභික්ඛුනා චොළකභික්ඛං ආහිණ්ඩිත්වා ලද්ධචොළකෙහි කතචීවරෙනාතිපි කුරුන්දිමහාපච්චරීසු වුත්තං. පාපණිකෙනාති ආපණද්වාරෙ පතිතපිලොතිකං ගහෙත්වා කථිනත්ථාය දෙති, තෙනාපි වට්ටතීති අත්ථො. සෙසං වුත්තවිපල්ලාසෙනෙව වෙදිතබ්බං. ඉමස්මිං පන ඨානෙ ‘‘සහ කථිනස්ස අත්ථාරා කති ධම්මා ජායන්තී’’තිආදි බහුඅට්ඨකථාසු වුත්තං, තං සබ්බං පරිවාරෙ පාළිආරූළ්හමෙව, තස්මා තත්ථ ආගතනයෙනෙව වෙදිතබ්බං. න හි තෙන ඉධ අවුච්චමානෙන කථිනත්ථාරකස්ස කිඤ්චි පරිහායති.

309. „Durch ein neues Tuch“ (ahatena) bedeutet durch ein unbenutztes Tuch. „Durch ein neuwertiges Tuch“ (ahatakappena) bedeutet durch ein Tuch, das einem neuen gleicht und nur ein- oder zweimal gewaschen wurde. „Durch ein Lumpentuch“ (pilotikāya) bedeutet durch ein abgenutztes Stoffstück. „Durch ein Paṃsukūla-Tuch“ (paṃsukūlenā) bedeutet durch ein Lumpentuch, das aus den dreiundzwanzig Bereichen stammt. Auch in den Kommentaren Kurundī und Mahāpaccarī heißt es: „durch eine Robe, die aus Stoffresten hergestellt wurde, die ein Lumpensammler-Mönch auf seiner Suche nach Stofffetzen zusammengestellt hat“. „Durch ein auf dem Markt gefundenes Tuch“ (pāpaṇikenā) bedeutet, dass man ein am Markteingang liegen gelassenes Stoffstück aufhebt und für das Kathina spendet; auch damit ist es zulässig. Der Rest ist durch die bloße Umkehrung des bereits Gesagten zu verstehen. An dieser Stelle wird in vielen Kommentaren die Frage erörtert: „Wie viele Faktoren entstehen zusammen mit dem Ausbreiten des Kathina?“ All dies ist im Parivāra bereits kanonisch festgelegt; daher ist es gemäß der dort überlieferten Methode zu verstehen. Denn dem Mönch, der das Kathina ausbreitet, geht an Wissen nichts verloren, wenn es hier nicht eigens erwähnt wird.

310. එවං කථිනත්ථාරං දස්සෙත්වා ඉදානි උබ්භාරං දස්සෙතුං කථඤ්ච භික්ඛවෙ උබ්භතං හොති කථිනන්තිආදිමාහ. තත්ථ මාතිකාති මාතරො; ජනෙත්තියොති අත්ථො. කථිනුබ්භාරඤ්හි එතා අට්ඨ ජනෙත්තියො. තාසු පක්කමනං අන්තො අස්සාති පක්කමනන්තිකා. එවං සෙසාපි වෙදිතබ්බා.

310. Nachdem er so das Ausbreiten des Kathina dargelegt hat, sprach der Erhabene nun: „Und wie, ihr Mönche, ist das Kathina aufgehoben?“ und so weiter, um das Aufheben [des Kathina] aufzuzeigen. Darin bedeutet „Leitpunkte“ (mātikā) Mütter, das heißt Erzeugerinnen. Denn diese acht [Leitpunkte] sind die Erzeugerinnen der Aufhebung des Kathina. Unter diesen hat die erste das Fortgehen als ihr Ende; daher wird sie „mit dem Fortgehen endend“ (pakkamanantikā) genannt. Ebenso sind auch die übrigen zu verstehen.

ආදායසත්තකකථා

Die Abhandlung über die sieben Fälle des Mitnehmens [der Robe] (Ādāyasattakakathā)

311. න පච්චෙස්සන්ති න පුන ආගමිස්සං. එතස්මිං පන පක්කමනන්තිකෙ කථිනුද්ධාරෙ පඨමං චීවරපලිබොධො ඡිජ්ජති, පච්ඡා ආවාසපලිබොධො. එවං පක්කමතො හි චීවරපලිබොධො අන්තොසීමායමෙව ඡිජ්ජති, ආවාසපලිබොධො සීමාතික්කමෙ. වුත්තම්පි චෙතං පරිවාරෙ –

311. „Sie werden nicht zurückkehren“ (na paccessanti) bedeutet „ich werde nicht wiederkommen“. Bei dieser mit dem Fortgehen endenden Aufhebung des Kathina erlischt jedoch zuerst das Roben-Hindernis (cīvarapalibodha) und erst danach das Unterkunfts-Hindernis (āvāsapalibodha). Denn bei einem auf diese Weise Fortziehenden erlischt das Roben-Hindernis noch innerhalb der Grenze, während das Unterkunfts-Hindernis erst beim Überschreiten der Grenze erlischt. Dies wurde auch im Parivāra gesagt:

‘‘පක්කමනන්තිකො කථිනුද්ධාරො, වුත්තො ආදිච්චබන්ධුනා;

එතඤ්ච තාහං විස්සජ්ජිස්සං, චීවරපලිබොධො පඨමං ඡිජ්ජති;

පච්ඡා ආවාසපලිබොධො ඡිජ්ජතී’’ති. (පරි. 415);

„‚Die mit dem Fortgehen endende Aufhebung des Kathina wurde vom Verwandten der Sonne verkündet. Und diese Frage will ich dir beantworten: Zuerst erlischt das Roben-Hindernis, und danach erlischt das Unterkunfts-Hindernis.‘“

චීවරං ආදායාති අකතචීවරං ආදාය. බහිසීමගතස්සාති අඤ්ඤං සාමන්තවිහාරං ගතස්ස. එවං හොතීති තස්මිං විහාරෙ සෙනාසනඵාසුකං වා සහායසම්පත්තිං වා දිස්වා එවං හොති. එතස්මිං පන නිට්ඨානන්තිකෙ කථිනුද්ධාරෙ ආවාසපලිබොධො පඨමං ඡිජ්ජති, සො හි ‘‘න පච්චෙස්ස’’න්ති චිත්තෙ උප්පන්නමත්තෙයෙව ඡිජ්ජති. වුත්තම්පි චෙතං –

„‚Die Robe mitnehmend‘ (cīvaraṃ ādāya) bedeutet, dass er eine noch unfertige Robe mitnimmt. ‚Der sich außerhalb der Grenze Begebende‘ (bahisīmagatassa) bedeutet, dass er zu einem anderen, nahe gelegenen Kloster gegangen ist. ‚So denkt er‘ (evaṃ hoti) bedeutet, dass ihm dieser Gedanke kommt, nachdem er in jenem Kloster die Annehmlichkeit der Unterkunft oder das Vorhandensein guter Gefährten wahrgenommen hat. Bei dieser mit der Fertigstellung endenden Aufhebung des Kathina erlischt jedoch das Unterkunfts-Hindernis zuerst; dieses erlischt nämlich in dem bloßen Moment, in dem der Gedanke ‚Ich werde nicht zurückkehren‘ im Geist entsteht. Dies wurde auch gesagt:“

‘‘නිට්ඨානන්තිකො [Pg.394] කථිනුද්ධාරො, වුත්තො ආදිච්චබන්ධුනා;

එතඤ්ච තාහං විස්සජ්ජිස්සං, ආවාසපලිබොධො පඨමං ඡිජ්ජති;

චීවරෙ නිට්ඨිතෙ චීවරපලිබොධො ඡිජ්ජතී’’ති.

„Die Aufhebung des Kathina, die mit der Fertigstellung endet, wurde vom Verwandten der Sonne verkündet. Und diese Frage will ich dir beantworten: Das Hindernis der Wohnstätte wird zuerst abgeschnitten; wenn die Robe fertiggestellt ist, wird das Hindernis der Robe abgeschnitten.“ Dies wurde auch von den Konzilsvätern gesagt.

එතෙන නයෙන සෙසමාතිකාවිභජනෙපි අත්ථො වෙදිතබ්බො. අයං පන විසෙසො – ‘‘සන්නිට්ඨානන්තිකෙ ද්වෙපි පලිබොධා නෙවිමං චීවරං කාරෙස්සං, න පච්චෙස්සන්ති චිත්තෙ උප්පන්නමත්තෙයෙව එකතො ඡිජ්ජන්තීති. වුත්තඤ්හෙතං –

Nach dieser Methode ist die Bedeutung auch bei der detaillierten Analyse der übrigen Matrix (mātika) zu verstehen. Dies aber ist die Besonderheit: Bei der mit der Entscheidung endenden Aufhebung (sanniṭṭhānantika) werden beide Hindernisse gleichzeitig in genau dem Moment abgeschnitten, in dem der Gedanke im Geist aufkommt: „Ich werde diese Robe nicht herstellen lassen, ich werde nicht zurückkehren.“ Dies wurde nämlich gesagt:

‘‘සන්නිට්ඨානන්තිකො කථිනුද්ධාරො, වුත්තො ආදිච්චබන්ධුනා;

එතඤ්ච තාහං විස්සජ්ජිස්සං, ද්වෙ පලිබොධා අපුබ්බං අචරිමං ඡිජ්ජන්තී’’ති.

„Die Aufhebung des Kathina, die mit der Entscheidung endet, wurde vom Verwandten der Sonne verkündet. Und diese Frage will ich dir beantworten: Beide Hindernisse werden weder vorher noch nachher (d.h. gleichzeitig) abgeschnitten.“ Dies wurde von den Konzilsvätern dargelegt.

එවං සබ්බකථිනුද්ධාරෙසු පලිබොධුපච්ඡෙදො වෙදිතබ්බො. සො පන යස්මා ඉමිනා ච වුත්තනයෙන පරිවාරෙ ච ආගතභාවෙන සක්කා ජානිතුං, තස්මා විත්ථාරතො න වුත්තො. අයං පනෙත්ථ සඞ්ඛෙපො – නාසනන්තිකෙ ආවාසපලිබොධො පඨමං ඡිජ්ජති, චීවරෙ නට්ඨෙ චීවරපලිබොධො ඡිජ්ජති. යස්මා චීවරෙ නට්ඨෙ චීවරපලිබොධො ඡිජ්ජති, තස්මා ‘‘නාසනන්තිකො’’ති වුත්තං.

So ist das Abschneiden der Hindernisse bei allen Aufhebungen des Kathina zu verstehen. Da dieses jedoch sowohl nach der hier beschriebenen Methode als auch durch sein Vorkommen im Parivāra erkannt werden kann, wurde es [hier] von mir nicht ausführlich dargelegt. Dies ist nun die Zusammenfassung hierzu: Bei der mit dem Verlust endenden Aufhebung (nāsanantika) wird das Hindernis der Wohnstätte zuerst abgeschnitten; wenn die Robe verloren geht, wird das Hindernis der Robe abgeschnitten. Weil das Hindernis der Robe abgeschnitten wird, wenn die Robe verloren geht, wurde es vom Erhabenen als „mit dem Verlust endend“ bezeichnet.

සවනන්තිකෙ චීවරපලිබොධො පඨමං ඡිජ්ජති, තස්මා තස්ස සහ සවනෙන ආවාසපලිබොධො ඡිජ්ජති.

Bei der mit dem Hören endenden Aufhebung (savanantika) wird das Hindernis der Robe zuerst abgeschnitten. Daher wird das Hindernis der Wohnstätte für diesen [Mönch] zusammen mit dem Hören abgeschnitten.

ආසාවච්ඡෙදිකෙ ආවාසපලිබොධො පඨමං ඡිජ්ජති. චීවරාසාය උපච්ඡින්නාය චීවරපලිබොධො ඡිජ්ජති. අයං පන යස්මා ‘‘අනාසාය ලභති; ආසාය න ලභති; තස්ස එවං හොති ‘ඉධෙවිමං චීවරං කාරෙස්සං, න පච්චෙස්ස’’’න්තිආදිනා නයෙන ඉතරෙහි උද්ධාරෙහි සද්ධිං වොමිස්සකදෙසනො අනෙකප්පභෙදො හොති, තස්මා පරතො විසුං විත්ථාරෙත්වා වුත්තො, ඉධ න වුත්තො. ඉධ පන සවනන්තිකස්ස අනන්තරං සීමාතික්කන්තිකො වුත්තො. තත්ථ චීවරපලිබොධො පඨමං ඡිජ්ජති, තස්ස බහිසීමෙ ආවාසපලිබොධො ඡිජ්ජති. සහුබ්භාරෙ ද්වෙ පලිබොධා අපුබ්බං අචරිමං ඡිජ්ජන්තීති.

Bei der mit dem Abschneiden der Erwartung endenden Aufhebung (āsāvacchedika) wird das Hindernis der Wohnstätte zuerst abgeschnitten. Wenn die Erwartung auf eine Robe abgeschnitten ist, wird das Hindernis der Robe abgeschnitten. Da diese [Aufhebung] jedoch – wegen der Lehrweise „Er erhält ohne Erwartung; er erhält nicht mit Erwartung; für ihn ist es so: Ich werde diese Robe genau hier herstellen, ich werde nicht zurückkehren“ usw. – eine mit den anderen Aufhebungen vermischte Darlegung ist und viele Unterteilungen hat, wird sie später separat im Detail dargelegt; hier wurde sie nicht im Detail dargelegt. Hier aber wird direkt nach der mit dem Hören endenden Aufhebung die mit dem Überschreiten der Grenze endende Aufhebung (sīmātikkantika) dargelegt. Dabei wird das Hindernis der Robe zuerst abgeschnitten, und sein Hindernis der Wohnstätte wird außerhalb der Grenze abgeschnitten. Bei der gemeinsamen Aufhebung (sahubbhāra) werden beide Hindernisse weder vorher noch nachher (d.h. gleichzeitig) abgeschnitten. Dies ist die Zusammenfassung.

316-325. එවං [Pg.395] ආදායවාරෙ සත්තකථිනුද්ධාරෙ දස්සෙත්වා පුන සමාදායවාරෙපි විප්පකතචීවරස්ස ආදායසමාදායවාරෙසුපි යථාසම්භවං තෙයෙව දස්සිතා. තතො පරං අන්තොසීමායං ‘‘පච්චෙස්සං න පච්චෙස්ස’’න්ති ඉමං විධිං අනාමසිත්වාව ‘‘න පච්චෙස්ස’’න්ති ඉමමෙව ආමසිත්වා අනධිට්ඨිතෙනා’’තිආදිනා නයෙන ච යෙ යෙ යුජ්ජන්ති, තෙ තෙ දස්සිතා. තතො පරං ‘‘චීවරාසාය පක්කමතී’’තිආදිනා නයෙන ඉතරෙහි සද්ධිං වොමිස්සකනයෙන අනෙකක්ඛත්තුං ආසාවච්ඡෙදිකං දස්සෙත්වා පුන දිසංගමියවසෙන ච ඵාසුවිහාරිකවසෙන ච නිට්ඨානන්තිකෙසු යුජ්ජමානා කථිනුද්ධාරා දස්සිතා. එවං පභෙදතො කථිනුද්ධාරං දස්සෙත්වා ඉදානි යෙ තෙන තෙන කථිනුද්ධාරෙන පලිබොධා ඡිජ්ජන්තීති වුත්තා, තෙසං පටිපක්ඛෙ දස්සෙන්තො ද්වෙමෙ භික්ඛවෙ කථිනස්ස පලිබොධාතිආදිමාහ. තත්ථ චත්තෙනාති යෙන චිත්තෙන සො ආවාසො චත්තො හොති, තං චත්තං නාම, තෙන චත්තෙන. වන්තමුත්තෙසුපි එසෙව නයො. සෙසං සබ්බත්ථ උත්තානමෙවාති.

316-325. Nachdem so im Abschnitt des Mitnehmens (ādāyavāra) die sieben Aufhebungen des Kathina gezeigt wurden, wurden wiederum auch im Abschnitt des Mitnehmens mit Verpflichtung (samādāyavāra) sowie in den Abschnitten des Mitnehmens und Mitnehmens mit Verpflichtung bei einer unfertigen Robe (vippakatacīvara) eben diese [Aufhebungen] entsprechend ihrem Vorkommen vom Erhabenen dargelegt. Danach, ohne sich innerhalb der Grenze (antosīmā) auf diese Bestimmung „Ich werde zurückkehren, ich werde nicht zurückkehren“ zu beziehen, sondern nur auf „Ich werde nicht zurückkehren“ Bezug nehmend, wurden nach der Weise von „Mit einer nicht [als Eigentum] bestimmten [Robe]“ (anadhiṭṭhitena) usw. all jene Abschnitte dargelegt, die zutreffen. Danach wurde nach der Weise „Er reist ab mit der Erwartung einer Robe“ (cīvarāsāya pakkamati) usw. in einer mit den anderen [Aufhebungen] vermischten Weise die mit dem Abschneiden der Erwartung endende Aufhebung viele Male dargelegt. Und wiederum wurden jene Aufhebungen des Kathina dargelegt, die bei den mit der Fertigstellung endenden Aufhebungen (niṭṭhānantika) anwendbar sind, und zwar in Bezug auf das Reisen in eine andere Gegend (disaṃgamiya) und auf das angenehme Verweilen (phāsuvihārika). Nachdem so die Aufhebung des Kathina nach ihren Einteilungen dargelegt wurde, sprach der Erhabene – um nun das Gegenteil jener Hindernisse aufzuzeigen, von denen gesagt wurde, dass sie durch diese oder jene Aufhebung des Kathina abgeschnitten werden – die Worte: „Es gibt, ihr Mönche, diese zwei Hindernisse des Kathina“ usw. Darin bedeutet „cattena“ (durch das Aufgegebene): Der Geist, mit dem jene Wohnstätte aufgegeben wurde, wird „catta“ (aufgegeben) genannt; mit diesem aufgegebenen [Geist]. Auch bei „Erbrochenem und Uriniertem“ (vantamutta) gilt genau dieselbe Weise. Das Übrige ist überall völlig klar.

කථිනක්ඛන්ධකවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Kathina-Kapitels (Kathinakkhandhaka) ist abgeschlossen.

8. චීවරක්ඛන්ධකං

8. Das Kapitel über die Gewänder (Cīvarakkhandhaka)

ජීවකවත්ථුකථා

Die Geschichte von Jīvaka

326. චීවරක්ඛන්ධකෙ [Pg.396] – පදක්ඛිණාති ඡෙකා කුසලා. අභිසටාති අභිගතා. කෙහි අභිගතාති? අත්ථිකෙහි අත්ථිකෙහි මනුස්සෙහි; කරණත්ථෙ පන සාමිවචනං කත්වා ‘‘අත්ථිකානං අත්ථිකානං මනුස්සාන’’න්ති වුත්තං. පඤ්ඤාසාය ච රත්තිං ගච්ඡතීති පඤ්ඤාස කහාපණෙ ගහෙත්වා රත්තිං ගච්ඡති. නෙගමොති කුටුම්බියගණො.

326. Im Kapitel über die Gewänder: „padakkhiṇā“ bedeutet geschickt, kundig. „abhisaṭā“ bedeutet aufgesucht. Von wem aufgesucht? Von den jeweils bedürftigen Menschen; die Konzilsväter drückten dies jedoch aus, indem sie den Genitiv in der Bedeutung des Instrumentalis verwendeten: „atthikānaṃ atthikānaṃ manussānaṃ“ (der jeweils bedürftigen Menschen). „paññāsāya ca rattiṃ gacchati“ bedeutet, dass er fünfzig Kahāpaṇas nimmt und in der Nacht geht. „negama“ bedeutet die Gemeinschaft der Hausväter.

327. සාලවතිං කුමාරිං ගණිකං වුට්ඨාපෙසීති නාගරා ද්වෙ සතසහස්සානි, රාජා සතසහස්සන්ති තීණි සතසහස්සානි, අඤ්ඤඤ්ච ආරාමුය්‍යානවාහනාදිපරිච්ඡෙදං දත්වා වුට්ඨාපෙසුං; ගණිකට්ඨානෙ ඨපෙසුන්ති අත්ථො. පටිසතෙන ච රත්තිං ගච්ඡතීති රත්තිං පටිසතෙන ගච්ඡති. ගිලානං පටිවෙදෙය්‍යන්ති ගිලානභාවං ජානාපෙය්‍යං. කත්තරසුප්පෙති ජිණ්ණසුප්පෙ.

327. „Sie setzten das Mädchen Sālavatī als Kurtisane ein“ bedeutet: Die Stadtbürger gaben zweihunderttausend und der König einhunderttausend, also insgesamt dreihunderttausend [Kahāpaṇas], und darüber hinaus wiesen sie ihr Gärten, Parks, Fahrzeuge usw. zu, und setzten sie ein; das bedeutet, sie setzten sie in das Amt einer Kurtisane ein. „paṭisatena ca rattiṃ gacchati“ bedeutet, dass sie für einhundert [Kahāpaṇas] pro Nacht geht. „gilānaṃ paṭivedeyyaṃ“ bedeutet „ich möchte über den Zustand der Krankheit informieren“. „kattarasuppe“ bedeutet in einer abgenutzten Worfschaufel.

328. කා මෙ දෙව මාතා, කො පිතාති කස්මා පුච්ඡි? තං කිර අඤ්ඤෙ රාජදාරකා කීළන්තා කලහෙ උට්ඨිතෙ ‘‘නිම්මාතිකො නිප්පිතිකො’’ති වදන්ති. යථා ච අඤ්ඤෙසං දාරකානං ඡණාදීසු චුළමාතාමහාමාතාදයො කිඤ්චි පණ්ණාකාරං පෙසෙන්ති, තථා තස්ස න කොචි කිඤ්චි පෙසෙති. ඉති සො තං සබ්බං චින්තෙත්වා ‘‘නිම්මාතිකොයෙව නු ඛො අහ’’න්ති ජානනත්ථං ‘‘කා මෙ දෙව මාතා, කො පිතා’’ති පුච්ඡි.

328. Warum fragte er: „Wer, o Herr, ist meine Mutter, wer ist mein Vater?“ Als er nämlich mit anderen Prinzen spielte und ein Streit ausbrach, sagten diese angeblich zu ihm: „Mutterloser, Vaterloser!“ Und wie die Tanten mütterlicherseits, Großmütter usw. an Festtagen anderen Kindern irgendwelche Geschenke schickten, so schickte ihm niemand irgendetwas. Da er dies alles bedachte, fragte er, um die Wahrheit zu erfahren: „Wer, o Herr, ist meine Mutter, wer ist mein Vater?“, da er dachte: „Bin ich denn wirklich mutterlos?“

යන්නූනාහං සිප්පං සික්ඛෙය්‍යන්ති යංනූන අහං වෙජ්ජසිප්පං සික්ඛෙය්‍යන්ති චින්තෙසි. තස්ස කිර එතදහොසි – ‘‘ඉමානි ඛො හත්ථිඅස්සසිප්පාදීනි පරූපඝාතපටිසංයුත්තානි, වෙජ්ජසිප්පං මෙත්තාපුබ්බභාගං සත්තානං හිතපටිසංයුත්ත’’න්ති. තස්මා වෙජ්ජසිප්පමෙව සන්ධාය ‘‘යංනූනාහං සිප්පං සික්ඛෙය්‍ය’’න්ති චින්තෙසි. අපිචායං ඉතො කප්පසතසහස්සස්ස උපරි පදුමුත්තරස්ස භගවතො උපට්ඨාකං ‘‘බුද්ධුපට්ඨාකො අය’’න්ති චතුපරිසන්තරෙ පත්ථතගුණං වෙජ්ජං දිස්වා ‘‘අහො වතාහම්පි එවරූපං ඨානන්තරං පාපුණෙය්‍ය’’න්ති චින්තෙත්වා සත්තාහං බුද්ධප්පමුඛස්ස සඞ්ඝස්ස දානං දත්වා භගවන්තං වන්දිත්වා ‘‘අහම්පි භගවා තුම්හාකං [Pg.397] උපට්ඨාකො අසුකවෙජ්ජො විය අනාගතෙ බුද්ධුපට්ඨාකො භවෙය්‍ය’’න්ති පත්ථනමකාසි. තාය පුරිමපත්ථනාය චොදියමානොපෙස වෙජ්ජසිප්පමෙව සන්ධාය ‘‘යංනූනාහං සිප්පං සික්ඛෙය්‍ය’’න්ති චින්තෙසි.

„Wie wäre es, wenn ich ein Handwerk erlernen würde?“ – er dachte: „Wie wäre es, wenn ich die Kunst der Medizin erlernen würde?“ Ihm kam nämlich dieser Gedanke: „Diese Künste wie das Abrichten von Elefanten und Pferden sind mit der Schädigung anderer verbunden; die Kunst der Medizin hingegen hat als Vorstufe liebevolle Güte (mettāpubbabhāga) und ist mit dem Wohl der Wesen verbunden.“ Daher dachte er speziell an die Kunst der Medizin, als er dachte: „Wie wäre es, wenn ich ein Handwerk erlernen würde?“ Zudem hatte dieser [Jīvaka] vor einhunderttausend Äonen, zur Zeit des erhabenen Padumuttara, den Betreuer des Erhabenen gesehen – einen Arzt, dessen Ruhm inmitten der vierfachen Versammlung verbreitet war – und dachte: „O möge auch ich eine solche Position erlangen!“ Nachdem er sieben Tage lang dem Orden mit dem Buddha an der Spitze Gaben dargebracht hatte, verneigte er sich vor dem Erhabenen und äußerte den Wunsch: „O Erhabener, möge auch ich in der Zukunft ein Betreuer eines Buddhas werden, so wie jener Arzt euer Betreuer ist.“ Angeregt durch diesen früheren Wunsch dachte er speziell an die Medizin, als er dachte: „Wie wäre es, wenn ich ein Handwerk erlernen würde?“

329. දිසාපාමොක්ඛොති සබ්බදිසාසු විදිතො පාකටො පධානො වාති අත්ථො. තස්මිඤ්ච සමයෙ තක්කසීලතො වාණිජා අභයරාජකුමාරං දස්සනාය අගමංසු. තෙ ජීවකො ‘‘කුතො තුම්හෙ ආගතා’’ති පුච්ඡි. ‘‘තක්කසීලතො’’ති වුත්තෙ ‘‘අත්ථි තත්ථ වෙජ්ජසිප්පාචරියො’’ති පුච්ඡි. ‘‘ආම කුමාර, තක්කසීලායං දිසාපාමොක්ඛො වෙජ්ජො පටිවසතී’’ති සුත්වා ‘‘තෙන හි යදා ගච්ඡථ, මය්හං ආරොචෙය්‍යාථා’’ති ආහ. තෙ තථා අකංසු. සො පිතරං අනාපුච්ඡා තෙහි සද්ධිං තක්කසීලං අගමාසි. තෙන වුත්තං – ‘‘අභයං රාජකුමාරං අනාපුච්ඡා’’තිආදි.

329. „'Disāpāmokkho' bedeutet in allen Himmelsrichtungen bekannt, berühmt oder herausragend. Zu jener Zeit kamen Kaufleute aus Takkasīlā, um den Prinzen Abhaya aufzusuchen. Jīvaka fragte sie: 'Woher kommt ihr?' Als sie antworteten: 'Aus Takkasīlā', fragte er: 'Gibt es dort einen Lehrer der Heilkunst?' Sie sagten: 'Ja, Prinz, in Takkasīlā lebt ein in allen Himmelsrichtungen berühmter Arzt.' Als er dies hörte, sagte er: 'Wenn ihr also zurückreist, lasst es mich wissen.' Sie taten dies. Ohne seinen Vater zu fragen, ging er mit ihnen nach Takkasīlā. Daher wurde von den Rezitatoren gesagt: 'Ohne den Prinzen Abhaya zu fragen' usw.“

ඉච්ඡාමහං ආචරිය සිප්පං සික්ඛිතුන්ති තං කිර උපසඞ්කමන්තං දිස්වා සො වෙජ්ජො ‘‘කොසි ත්වං තාතා’’ති පුච්ඡි. සො ‘‘බිම්බිසාරමහාරාජස්ස නත්තා අභයකුමාරස්ස පුත්තොම්හී’’ති ආහ. ‘‘කස්මා පන ත්වමසි තාත ඉධාගතො’’ති, තතො සො ‘‘තුම්හාකං සන්තිකෙ සිප්පං සික්ඛිතු’’න්ති වත්වා ඉච්ඡාමහං ආචරිය සිප්පං සික්ඛිතුන්ති ආහ. බහුඤ්ච ගණ්හාතීති යථා අඤ්ඤෙ ඛත්තියකුමාරාදයො ආචරියස්ස ධනං දත්වා කිඤ්චි කම්මං අකත්වා සික්ඛන්තියෙව, න සො එවං. සො පන කිඤ්චි ධනං අදත්වා ධම්මන්තෙවාසිකොව හුත්වා එකං කාලං උපජ්ඣායස්ස කම්මං කරොති, එකං කාලං සික්ඛති. එවං සන්තෙපි අභිනීහාරසම්පන්නො කුලපුත්තො අත්තනො මෙධාවිතාය බහුඤ්ච ගණ්හාති, ලහුඤ්ච ගණ්හාති, සුට්ඨු ච උපධාරෙති, ගහිතඤ්චස්ස න සම්මුස්සති.

„Zu 'Ich wünsche, o Lehrer, die Kunst zu erlernen': Als jener Arzt ihn herantreten sah, fragte er ihn: 'Wer bist du, mein Lieber?' Er sagte: 'Ich bin der Enkel des Großkönigs Bimbisāra, der Sohn des Prinzen Abhaya.' – 'Warum aber, mein Lieber, bist du hierher gekommen?' Daraufhin sagte er: 'Um in eurer Gegenwart die Kunst zu erlernen', und sprach: 'Ich wünsche, o Lehrer, die Kunst zu erlernen.' Zu 'Und er nimmt viel auf': Während andere Kṣatriya-Prinzen und andere dem Lehrer Geld gaben, keine Arbeit verrichteten und einfach nur lernten, war er nicht so. Er gab kein Geld, sondern wurde wie ein regulärer Pflichtschüler, der zu einer Zeit die Arbeit für den Lehrer verrichtete und zu einer anderen Zeit lernte. Obwohl dies so war, nahm dieser edle Sohn, der mit der entsprechenden Bestimmung ausgestattet war, aufgrund seiner eigenen Klugheit viel auf, lernte schnell, reflektierte gründlich darüber, und das einmal Gelernte vergaß er nicht.“

සත්ත ච මෙ වස්සානි අධීයන්තස්ස නයිමස්ස සිප්පස්ස අන්තො පඤ්ඤායතීති එත්ථ අයං කිර ජීවකො යත්තකං ආචරියො ජානාති, යං අඤ්ඤෙ සොළසහි වස්සෙහි උග්ගණ්හන්ති, තං සබ්බං සත්තහි වස්සෙහි උග්ගහෙසි. සක්කස්ස පන දෙවරඤ්ඤො එතදහොසි – ‘‘අයං බුද්ධානං උපට්ඨාකො අග්ගවිස්සාසකො භවිස්සති, හන්ද නං භෙසජ්ජයොජනං සික්ඛාපෙමී’’ති ආචරියස්ස සරීරෙ අජ්ඣාවසිත්වා යථා ඨපෙත්වා කම්මවිපාකං අවසෙසරොගං එකෙනෙව භෙසජ්ජයොගෙන තිකිච්ඡිතුං සක්කොති, තථා නං භෙසජ්ජයොජනං සික්ඛාපෙසි. සො පන ‘‘ආචරියස්ස සන්තිකෙ සික්ඛාමී’’ති මඤ්ඤති, තස්මා ‘‘සමත්ථො ඉදානි ජීවකො තිකිච්ඡිතු’’න්ති [Pg.398] සක්කෙන විස්සට්ඨමත්තෙ එවං චින්තෙත්වා ආචරියං පුච්ඡි. ආචරියො පන ‘‘න ඉමිනා මමානුභාවෙන උග්ගහිතං, දෙවතානුභාවෙන උග්ගහිත’’න්ති ඤත්වාව තෙන හි භණෙතිආදිමාහ. සමන්තා යොජනං ආහිණ්ඩන්තොති දිවසෙ දිවසෙ එකෙකෙන ද්වාරෙන නික්ඛමිත්වා චත්තාරො දිවසෙ ආහිණ්ඩන්තො. පරිත්තං පාථෙය්‍යං පාදාසීති අප්පමත්තකං අදාසි. කස්මා? තස්ස කිර එතදහොසි – ‘‘අයං මහාකුලස්ස පුත්තො ගතමත්තොයෙව පිතිපිතාමහානං සන්තිකා මහාසක්කාරං ලභිස්සති, තතො මය්හං වා සිප්පස්ස වා ගුණං න ජානිස්සති, අන්තරාමග්ගෙ පන ඛීණපාථෙය්‍යො සිප්පං පයොජෙත්වා අවස්සං මය්හඤ්ච සිප්පස්ස ච ගුණං ජානිස්සතී’’ති පරිත්තං දාපෙසි.

„Zu 'Und sieben Jahre lang habe ich gelernt, doch das Ende dieser Kunst ist nicht abzusehen': Jīvaka erlernte in sieben Jahren all das, was der Lehrer wusste, wofür andere sechzehn Jahre brauchten. Doch Sakka, der König der Götter, dachte: 'Er wird der persönliche Diener und engste Vertraute der Buddhas sein. Wohlan, ich werde ihn das Zubereiten von Medizin lehren.' Er nahm Besitz vom Körper des Lehrers und lehrte ihn das Zubereiten von Heilmitteln auf eine Weise, dass er jede Krankheit – mit Ausnahme der Wirkung des Kamma – mit nur einer einzigen medizinischen Anwendung heilen konnte. Jīvaka jedoch dachte: 'Ich lerne in der Gegenwart des Lehrers.' Daher dachte Sakka, sobald er ihn freigegeben hatte: 'Nun ist Jīvaka fähig zu heilen.' Jīvaka überlegte so und fragte den Lehrer. Der Lehrer aber erkannte: 'Er hat dies nicht durch meine Kraft gelernt, sondern durch die Kraft einer Gottheit', und sprach: 'Nun denn, mein Lieber' usw. Zu 'Eine Meile ringsherum umherstreifend': Er ging jeden Tag durch ein anderes Tor hinaus und wanderte vier Tage lang umher. Zu 'Er gab eine geringe Wegzehrung': Er gab ihm nur eine sehr kleine Menge. Warum? Der Lehrer dachte: 'Er ist der Sohn einer vornehmen Familie. Sobald er ankommt, wird er von Vater und Großvater große Ehren empfangen. Dadurch wird er weder meine Güte noch den Wert der Kunst schätzen. Wenn ihm jedoch unterwegs der Proviant ausgeht, wird er seine Kunst anwenden und dadurch gewiss meinen Wert und den Wert der Kunst erkennen.' Aus diesem Grund ließ er ihm nur wenig Wegzehrung geben.“

සෙට්ඨිභරියාදිවත්ථුකථා

„Die Geschichte von der Ehefrau des Kaufmanns und anderen.“

330. පසතෙනාති එකහත්ථපුටෙන. පිචුනාති කප්පාසපටලෙන. යත්‍රහි නාමාති යා නාම. කිම්පිමායන්ති කිම්පි මෙ අයං. උපජානාමෙතස්ස සංයමස්සාති කතස්ස ච රොගූපසමස්ස ච උපකාරං ජානාමාති අධිප්පායො.

330. „'Pasatena' bedeutet mit einer Handvoll. 'Picunā' bedeutet mit einem Wattebausch. 'Yatra hi nāma' bedeutet wer auch immer. 'Kimpimāya' bedeutet 'was wird mir diese Frau wohl geben?'. 'Upajānāma tassa saṃyamassa' bedeutet 'wir erkennen den Nutzen der Behandlung an' – die Absicht der Kaufmannsfrau ist: 'Wir kennen den Wert der geleisteten Behandlung und der Linderung der Krankheit.'“

331. සබ්බාලඞ්කාරං තුය්හං හොතූති රාජා කිර ‘‘සචෙ ඉමං ගණ්හිස්සති, පමාණයුත්තෙ ඨානෙ නං ඨපෙස්සාමි. සචෙ න ගණ්හිස්සති, අබ්භන්තරිකං නං විස්සාසකං කරිස්සාමී’’ති චින්තෙත්වා එවමාහ. අභයකුමාරස්සාපි නාටකානම්පි චිත්තං උප්පජ්ජි ‘‘අහො වත න ගණ්හෙය්‍යා’’ති. සොපි තෙසං චිත්තං ඤත්වා විය ‘‘ඉදං මෙ දෙව අය්‍යිකානං ආභරණං, නයිදං මය්හං ගණ්හිතුං පතිරූප’’න්ති වත්වා අලං දෙවාතිආදිමාහ. අධිකාරං මෙ දෙවො සරතූති කතස්ස උපකාරං මෙ දෙවො සරතූති අත්ථො. රාජා පසන්නො සබ්බාකාරසම්පන්නං ගෙහඤ්ච අම්බවනුය්‍යානඤ්ච අනුසංවච්ඡරං සතසහස්සඋට්ඨානකං ගාමඤ්ච මහාසක්කාරඤ්ච දත්වා තෙන හි භණෙතිආදිමාහ.

331. „Zu 'Der ganze Schmuck soll dein sein': Der König dachte nämlich: 'Wenn er diesen Schmuck annimmt, werde ich ihn in eine angemessene Position einsetzen. Wenn er ihn nicht annimmt, werde ich ihn zu einem vertrauten Mitglied meines inneren Kreises machen.' So sprach er dies. Auch bei Prinz Abhaya und den Tänzerinnen entstand der Gedanke: 'O, möge er ihn doch ja nicht annehmen!' Er wiederum, als ob er ihre Gedanken erraten hätte, sagte: 'O Herr, dies ist der Schmuck meiner Großmütter. Es geziemt sich nicht für mich, ihn anzunehmen', und sprach: 'Es ist genug, o Herr' usw. 'Möge der König meiner Dienste gedenken' bedeutet: 'Möge der König des Nutzens der geleisteten Behandlung gedenken.' Der König, hocherfreut, schenkte ihm ein in jeder Hinsicht vollkommenes Haus, den Mangohain, ein Dorf, das jährlich einen Ertrag von einhunderttausend erbrachte, sowie große Ehrenbezeugungen, und sprach dann: 'Nun denn, mein Lieber' usw.“

රාජගහසෙට්ඨිවත්ථුකථා

„Die Geschichte vom Kaufmann von Rājagaha.“

332. සක්ඛිස්සසි පන ත්වං ගහපතීති කස්මා ආහ? ඉරියාපථසම්පරිවත්තනෙන කිර මත්ථලුඞ්ගං න සණ්ඨාති, අස්ස ච තීහි සත්තාහෙහි නිච්චලස්ස [Pg.399] නිපන්නස්ස මත්ථලුඞ්ගං සණ්ඨහිස්සතීති ඤත්වා අප්පෙව නාම සත්තසත්තමාසෙ පටිජානිත්වා සත්තසත්තදිවසෙපි නිපජ්ජෙය්‍යාති නං එවමාහ. තෙනෙව පරතො වුත්තං ‘‘අපි ච පටිකච්චෙව මයා ඤාතො’’ති. සීසච්ඡවිං උප්පාටෙත්වාති සීසචම්මං අපනෙත්වා. සිබ්බිනිං විනාමෙත්වාති සිබ්බිනිං විවරිත්වා. නාහං ආචරිය සක්කොමීති තස්ස කිර සරීරෙ මහාඩාහො උප්පජ්ජි, තස්මා එවමාහ. තීහි සත්තාහෙහීති තීහි පස්සෙහි එකෙකෙන සත්තාහෙන.

332. „Warum sagte er: 'Wirst du es aber können, o Hausvater?' Denn durch das Wechseln der Körperhaltung kommt das Gehirn nicht zur Ruhe. Er wusste, dass sich sein Gehirn festigen würde, wenn er drei Wochen lang unbeweglich läge. Daher ließ er ihn jeweils sieben Monate zusagen, in der Hoffnung, dass er zumindest jeweils sieben Tage lang liegen bleiben würde, und sprach so zu ihm. Deswegen wurde später gesagt: 'Aber ich wusste es schon im Voraus.' 'Sīsacchaviṃ uppāṭetvā' bedeutet, die Kopfhaut entfernend. 'Sibbiniṃ vināmetvā' bedeutet, die Naht öffnend. 'Ich kann es nicht, o Lehrer!' – in seinem Körper entstand nämlich eine große Hitze, weshalb er dies sagte. 'Tīhi sattāhehi' bedeutet auf drei Seiten, jeweils eine Woche lang.“

333. ජනං උස්සාරෙත්වාති ජනං නීහරාපෙත්වා.

333. „'Janaṃ ussāretvā' bedeutet, die Menschenmenge heraustreten lassend.“

පජ්ජොතරාජවත්ථුකථා

„Die Geschichte vom König Pajjota.“

334. ජෙගුච්ඡං මෙ සප්පීති අයං කිර රාජා විච්ඡිකස්ස ජාතො, විච්ඡිකවිසපටිඝාතාය ච සප්පි භෙසජ්ජං හොති විච්ඡිකානං පටිකූලං, තස්මා එවමාහ. උද්දෙකං දස්සතීති උග්ගාරං දස්සති. පඤ්ඤාස යොජනිකා හොතීති පඤ්ඤාස යොජනානි ගන්තුං සමත්ථා හොති. න කෙවලඤ්චස්ස රඤ්ඤො හත්ථිනීයෙව, නාළාගිරි නාම හත්ථී යොජනසතං ගච්ඡති, චෙලකණ්ණො ච මුඤ්චකෙසො චාති ද්වෙ අස්සා වීසයොජනසතං ගච්ඡන්ති, කාකො දාසො සට්ඨියොජනානි ගච්ඡති.

334. „'Ghee ist mir zuwider': Dieser König wurde nämlich aufgrund eines Skorpions geboren, und zur Abwehr von Skorpiongift ist Ghee das Heilmittel, welches für Skorpione abscheulich ist; deshalb sagte er dies. 'Uddekaṃ dassati' bedeutet, es wird ein Aufstoßen bewirken. 'Paññāsa yojanikā hoti' bedeutet, dass sie fähig ist, an einem Tag fünfzig Yojanas weit zu laufen. Nicht nur die Elefantenkuh dieses Königs war dazu fähig: Der Elefant namens Nāḷāgiri konnte an einem Tag einhundert Yojanas zurücklegen, die beiden Pferde Celakaṇṇa und Muñcakeso konnten einhundertzwanzig Yojanas zurücklegen, und der Sklave Kāka konnte sechzig Yojanas zurücklegen.“

එකස්ස කිර කුලපුත්තස්ස අනුප්පන්නෙ බුද්ධෙ එකදිවසං භුඤ්ජිතුං නිසින්නස්ස පච්චෙකබුද්ධො ද්වාරෙ ඨත්වා අගමාසි, තස්සෙකො පුරිසො ‘‘පච්චෙකබුද්ධො ආගන්ත්වා ගතො’’ති ආරොචෙසි. සො සුත්වා ‘‘ගච්ඡ, වෙගෙන පත්තං ආහරා’’ති ආහරාපෙත්වා අත්තනො සජ්ජිතං භත්තං සබ්බං දත්වා පෙසෙසි. ඉතරො තං ආහරිත්වා පච්චෙකබුද්ධස්ස හත්ථෙ ඨපෙත්වා ‘‘අහං භන්තෙ තුම්හාකං කතෙන ඉමිනා කායවෙය්‍යාවතිකෙන යත්ථ යත්ථ නිබ්බත්තොපි වාහනසම්පන්නො හොමී’’ති පත්ථනං අකාසි. සො අයං එතරහි පජ්ජොතො නාම රාජා ජාතො, තාය පත්ථනාය අයං වාහනසම්පත්ති.

Es heißt, dass einst, als noch kein Buddha erschienen war, der Sohn einer angesehenen Familie eines Tages dasaß, um zu essen, als ein Paccekabuddha an der Tür stand und wieder wegging. Ein Mann berichtete ihm: „Ein Paccekabuddha ist gekommen und wieder gegangen.“ Als er dies hörte, sagte er: „Geh schnell und bringe seine Almosenschale her!“ Er ließ sie holen, füllte sie ganz mit der für sich selbst zubereiteten Speise und sandte sie zurück. Der andere Mann brachte sie, legte sie in die Hand des Paccekabuddha und sprach den Wunsch aus: „Ehrwürdiger Herr, möge ich durch diesen körperlichen Dienst, den ich für Euch geleistet habe, wo auch immer ich wiedergeboren werde, reich an Fahrzeugen sein!“ Er ist nun als der König namens Pajjota wiedergeboren worden. Aufgrund dieses Wunsches besitzt er diesen Reichtum an Fahrzeugen.

සප්පිං පායෙත්වාති සප්පිඤ්ච පායෙත්වා; පරිචාරිකානඤ්ච ආහාරාචාරෙ විධිං ආචික්ඛිත්වා. නඛෙන භෙසජ්ජං ඔලුම්පෙත්වාති නඛෙන භෙසජ්ජං ඔදහිත්වා; පක්ඛිපිත්වාති අත්ථො. නිච්ඡාරෙසීති විරෙචෙසි.

„Nachdem er Ghee zu trinken gegeben hatte“ (sappiṃ pāyetvā) bedeutet, dass er Ghee zu trinken gab und den Dienern die Regeln für die Nahrungsaufnahme erklärte. „Mit dem Fingernagel Medizin applizierend“ (nakhena bhesajjaṃ olumpetvā) bedeutet, dass er mit dem Fingernagel Medizin platzierte oder hineingab. „Er trieb es aus“ (nicchāresi) bedeutet, er führte ab.

සිවෙය්‍යකදුස්සයුගකථා

Die Abhandlung über das Paar Siveyyaka-Gewänder

335. සිවෙය්‍යකං [Pg.400] නාම උත්තරකුරූසු සිවථිකං අවමඞ්ගලවත්ථං. තත්ථ කිර මනුස්සා මතං තෙන වත්ථෙන වෙඨෙත්වා නික්ඛිපන්ති, තං ‘‘මංසපෙසී’’ති සල්ලක්ඛෙත්වා හත්ථිසොණ්ඩකසකුණා උක්ඛිපිත්වා හිමවන්තකූටෙ ඨපෙත්වා වත්ථං අපනෙත්වා ඛාදන්ති. අථ වනචරකා වත්ථං දිස්වා රඤ්ඤො ආහරන්ති. එවමිදං පජ්ජොතෙන ලද්ධං. සිවිරට්ඨෙ කුසලා ඉත්ථියො තීහි අංසූහි සුත්තං කන්තන්ති, තෙන සුත්තෙන වායිතවත්ථං එතන්තිපි වදන්ති.

335. Was als „Siveyyaka“ bekannt ist, ist ein unheilsames Tuch von den Friedhöfen in Uttarakuru. Es heißt, dass die Menschen dort einen Leichnam in dieses Tuch wickeln und ihn ablegen. Vögel mit elefantenrüsselartigen Schnäbeln halten ihn für ein Stück Fleisch, tragen ihn weg, legen ihn auf den Gipfeln des Himavanta ab, entfernen das Tuch und fressen das Fleisch. Danach sehen Waldläufer das Tuch und bringen es dem König. Auf diese Weise erlangte Pajjota dieses Gewand. Andere wiederum sagen: Im Sivi-Reich spinnen geschickte Frauen Fäden aus drei Fasern, und dies ist ein Gewebe, das aus diesem Garn hergestellt wurde.

සමත්තිංසවිරෙචනකථා

Die Abhandlung über die dreißigfache Abführung

336. සිනෙහෙථාති කිං පන භගවතො කායො ලූඛොති න ලූඛො? භගවතො හි ආහාරෙ සදා දෙවතා දිබ්බොජං පක්ඛිපන්ති, සිනෙහපානං පන සබ්බත්ථ දොසෙ තෙමෙති, සිරා මුදුකා කරොති, තෙනායං එවමාහ. තීණි උප්පලහත්ථානීති එකං ඔළාරිකදොසහරණත්ථං, එකං මජ්ඣිමදොසහරණත්ථං, එකං සුඛුමදොසහරණත්ථං. නචිරස්සෙව පකතත්තො අහොසීති එවං පකතත්තෙ පන කායෙ නාගරා දානං සම්පාදෙසුං. ජීවකො ආගන්ත්වා භගවන්තං එතදවොච – ‘‘භගවා අජ්ජ නාගරා තුම්හාකං දානං දාතුකාමා, මා අන්තොගාමං පිණ්ඩාය පවිසථා’’ති. මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරො චින්තෙසි – ‘‘කුතො නු ඛො අජ්ජ භගවතො පඨමං පිණ්ඩපාතො ලද්ධුං වට්ටතී’’ති. තතො චින්තෙසි – ‘‘සොණො සෙට්ඨිපුත්තො ඛෙත්තපරිකම්මතො පට්ඨාය අඤ්ඤෙහි අසාධාරණානං ඛීරොදකසෙචනසංවද්ධානං ගන්ධසාලීනං ඔදනං භුඤ්ජති, තතො භගවතො පිණ්ඩපාතං ආහරිස්සාමී’’ති ඉද්ධියා ගන්ත්වා තස්ස පාසාදතලෙ අත්තානං දස්සෙසි. සො ථෙරස්ස පත්තං ගහෙත්වා පණීතං පිණ්ඩපාතං අදාසි. ථෙරස්ස ච ගමනාකාරං දිස්වා ‘‘භුඤ්ජථ භන්තෙ’’ති ආහ. ථෙරො තමත්ථං ආරොචෙසි ‘‘භුඤ්ජථ භන්තෙ, අහං අඤ්ඤං භගවතො දස්සාමී’’ති ථෙරං භොජෙත්වා ගන්ධෙහි පත්තං උබ්බට්ටෙත්වා පිණ්ඩපාතස්ස පූරෙත්වා අදාසි, තං ථෙරො ආහරිත්වා භගවතො අදාසි.

336. „Man möge einölen“ (sinehetha): War etwa der Körper des Erhabenen trocken? Nein, er war nicht trocken. Denn die Gottheiten geben stets göttliche Essenz in die Nahrung des Erhabenen. Das Einnehmen von Öl (sinehapāna) jedoch befeuchtet die Krankheitsstoffe überall im Körper und macht die Adern geschmeidig; deshalb sagte er dies. „Drei Handvoll Lotusblüten“: Er überreichte eine, um die groben Krankheitsstoffe zu beseitigen, eine, um die mittleren Krankheitsstoffe zu beseitigen, und eine, um die feinen Krankheitsstoffe zu beseitigen. „Nicht lange danach war er wieder gesund“ (nacirasseva pakatatto ahosi): Als der Körper auf diese Weise wieder gesund war, bereiteten die Stadtbewohner eine Almosenspende vor. Jīvaka kam und sprach zum Erhabenen: „O Erhabener, heute möchten die Stadtbewohner Euch eine Almosenspende darbringen. Geht bitte nicht zur Almosensammlung in das Dorf hinein.“ Der ehrwürdige Mahāmoggallāna dachte nach: „Woher sollte heute wohl die erste Almosenspeise für den Erhabenen erlangt werden?“ Danach dachte er: „Sona, der Sohn des Großkaufmanns, isst Reis von duftendem Sālī-Reis, der unberührt von anderem ist und von der Feldbearbeitung an mit Milchwasser gegossen und herangezogen wurde. Von dort werde ich eine Almosenspeise für den Erhabenen holen.“ Nachdem er dies bedacht hatte, begab er sich mit übernatürlicher Kraft dorthin und zeigte sich auf der Terrasse seines Palastes. Sona nahm die Schale des Thera und gab ihm eine exquisite Almosenspeise. Als er bemerkte, dass der Thera gehen wollte, sagte er: „Ehrwürdiger Herr, esst bitte.“ Der Thera erklärte ihm den Grund. Sona sagte: „Ehrwürdiger Herr, esst bitte. Ich werde dem Erhabenen eine andere Almosenspeise geben.“ Er bewirtete den Thera, rieb die Schale mit Duftstoffen aus, füllte sie mit Almosenspeise und übergab sie ihm. Der Thera brachte sie und bot sie dem Erhabenen an.

රාජාපි ඛො බිම්බිසාරො ‘‘අජ්ජ භගවා කිං භුඤ්ජිස්සතී’’ති විහාරං ආගන්ත්වා පවිසමානොව පිණ්ඩපාතගන්ධං ඝායිත්වා භුඤ්ජිතුකාමො අහොසි. භගවතො [Pg.401] ද්වීසුයෙව පිණ්ඩපාතෙසු භාජනගතෙසු දෙවතා ඔජං පක්ඛිපිංසු – යඤ්ච සුජාතා අදාසි; යඤ්ච පරිනිබ්බානකාලෙ චුන්දො කම්මාරපුත්තො; අඤ්ඤෙසු කබළෙ කබළෙ පක්ඛිපිංසු, තස්මා භගවා රඤ්ඤො ඉච්ඡං ජානිත්වා අපක්ඛිත්තොජමෙව ථොකං පිණ්ඩපාතං රඤ්ඤො දාපෙසි. සො පරිභුඤ්ජිත්වා පුච්ඡි – ‘‘කිං භන්තෙ, උත්තරකුරුතො ආභතං භොජන’’න්ති? ‘‘න මහාරාජ, උත්තරකුරුතො; අපිච ඛො තවෙව රට්ඨවාසිනො ගහපතිපුත්තස්ස භොජනං එත’’න්ති වත්වා සොණස්ස සම්පත්තිං ආචික්ඛි. තං සුත්වා රාජා සොණං දට්ඨුකාමො හුත්වා චම්මක්ඛන්ධකෙ වුත්තනයෙන අසීතියා කුලපුත්තසහස්සෙහි සද්ධිං සොණස්ස ආගමනං අකාසි. තෙ භගවතො ධම්මදෙසනං සුත්වා සොතාපන්නා ජාතා. සොණො පන පබ්බජිත්වා අරහත්තෙ පතිට්ඨිතො. භගවාපි එතදත්ථමෙව රඤ්ඤො පිණ්ඩපාතං දාපෙසි.

Auch König Bimbisāra dachte: „Was wird der Erhabene heute wohl essen?“, kam zum Kloster und roch gleich beim Eintreten den Duft der Almosenspeise, woraufhin er Lust bekam, sie zu essen. Nur bei zwei Almosenspeisen des Erhabenen gaben die Gottheiten die göttliche Essenz hinein, während sie noch im Gefäß war: jene, die Sujātā darbrachte, und jene, die Cunda, der Goldschmiedesohn, zur Zeit des Parinibbāna darbrachte. Bei anderen Almosenspeisen gaben sie die Essenz Bissen für Bissen hinzu. Daher erkannte der Erhabene den Wunsch des Königs und ließ ihm ein wenig Almosenspeise geben, der noch keine göttliche Essenz hinzugefügt worden war. Nachdem der König diese gegessen hatte, fragte er: „Ehrwürdiger Herr, ist dies eine Speise, die aus Uttarakuru gebracht wurde?“ Der Erhabene sprach: „Großer König, sie stammt nicht aus Uttarakuru. Vielmehr ist dies die Speise des Sohnes eines Hausvaters, der in deinem eigenen Reich wohnt“, und er erzählte ihm von Sonas großem Reichtum. Als der König dies hörte, wünschte er Sona zu sehen, und veranlasste Sonas Kommen zusammen mit achtzigtausend Söhnen angesehener Familien auf die im Cammakkhandhaka beschriebene Weise. Als sie die Lehrrede des Erhabenen hörten, wurden sie Stromeingetretene. Sona jedoch trat in den Orden ein und gründete sich in der Arahatschaft. Auch der Erhabene hatte dem König die Almosenspeise genau zu diesem Zweck geben lassen.

වරයාචනකථා

Die Abhandlung über das Erbitten eines Vorzugs

337. එවං කතභත්තකිච්චෙ භගවති අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො තං සිවෙය්‍යකං දුස්සයුගං ආදාය…පෙ… එතදවොච. අතික්කන්තවරාති එත්ථ විනිච්ඡයො මහාඛන්ධකෙ වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බො. භගවා භන්තෙ පංසුකූලිකො භික්ඛුසඞ්ඝො චාති භගවතො හි බුද්ධත්තං පත්තතො පට්ඨාය යාව ඉදං වත්ථං, එත්ථන්තරෙ වීසති වස්සානි න කොචි ගහපතිචීවරං සාදියි, සබ්බෙ පංසුකූලිකාව අහෙසුං. තෙනායං එවමාහ. ගහපතිචීවරන්ති ගහපතීහි දින්නචීවරං. ධම්මියා කථායාති වත්ථදානානිසංසපටිසංයුත්තාය කථාය. ඉතරීතරෙනාපීති අප්පග්ඝෙනපි මහග්ඝෙනපි; යෙන කෙනචීති අත්ථො. පාවාරොති සලොමකො කප්පාසාදිභෙදො. අනුජානාමි භික්ඛවෙ කොජවන්ති එත්ථ පකතිකොජවමෙව වට්ටති, මහාපිට්ඨියකොජවං න වට්ටති. මහාපිට්ඨියකොජවන්ති උණ්ණාමයො පාවාරසදිසො කොජවො.

337. Als der Erhabene so seine Mahlzeit beendet hatte, nahm Jīvaka Komārabhacca dieses Paar Siveyyaka-Gewänder, begab sich dorthin ... und sagte dies. Die Entscheidung bei den Worten „vortrefflicher als das Vortreffliche“ (atikkantavara) ist genau in der im Mahākhandhaka beschriebenen Weise zu verstehen. Zu den Worten „Der Erhabene, Herr, und der Bhikkhu-Saṅgha tragen Lumpengewänder“: Ich werde die verborgene Bedeutung darlegen. Seit der Erhabene die Buddhaschaft erlangt hatte, bis zu dem Zeitpunkt, als dieses Gewand dargeboten wurde, nahm in diesem Zeitraum von zwanzig Jahren kein einziger Mönch ein von einem Hausvater dargebotenes Gewand an; alle waren ausschließlich Träger von Lumpengewändern. Deshalb sagte Jīvaka dies. „Ein vom Hausvater dargebotenes Gewand“ (gahapaticīvara) bedeutet ein von Hausvätern gespendetes Gewand. „Mit einer Lehrrede“ (dhammiyā kathāya) bedeutet mit einer Rede über den Nutzen der Gabe von Gewändern. „Mit irgendwelchem [Gewand] auch immer“ (itarītarena api) bedeutet mit einem von geringem oder hohem Wert, d. h. mit irgendeinem Gewand. Ein „Mantel“ (pāvāro) ist eine behaarte Decke aus Baumwolle und Ähnlichem. Bei den Worten „Ich erlaube, ihr Mönche, eine Decke (kojava)“ ist die Entscheidung wie folgt zu verstehen: Nur eine gewöhnliche Decke ist erlaubt. Eine Decke für den Rücken eines Elefanten (mahāpiṭṭhiyakojava) ist nicht erlaubt. Eine „Decke für den Rücken eines Elefanten“ ist eine aus Wolle hergestellte, einem Mantel ähnelnde Decke.

කම්බලානුජානනාදිකථා

Die Abhandlung über die Erlaubnis von Wolldecken und Ähnlichem

338. කාසිරාජාති කාසීනං රාජා; පසෙනදිස්ස එකපිතිකභාතා එස. අඩ්ඪකාසියන්ති එත්ථ කාසීති සහස්සං වුච්චති තං අග්ඝනකො කාසියො[Pg.402]. අයං පන පඤ්චසතානි අග්ඝති, තස්මා ‘‘අඩ්ඪකාසියො’’ති වුත්තො. තෙනෙවාහ – ‘‘උපඩ්ඪකාසීනං ඛමමාන’’න්ති.

338. „Der König von Kāsi“ (kāsirājā) bedeutet der König des Kāsi-Reiches. Er war ein leiblicher Bruder (mit demselben Vater) von Pasenadi. Bezüglich des Wortes „aḍḍhakāsiya“: Tausend Münzen nennt man „kāsi“. Eine Wolldecke, die diesen Tausend-Münzen-Wert hat, wird „kāsiya“ genannt. Diese Decke jedoch war fünfhundert wert; deshalb wird sie „aḍḍhakāsiya“ (eine halbe Kāsi-Decke wert) genannt. Deshalb sagten die Konzilsteilnehmer: „die den Wert einer halben Kāsi-Decke besitzt“.

339. උච්චාවචානීති සුන්දරානි ච අසුන්දරානි ච. භඞ්ගං නාම ඛොමාදීහි පඤ්චහි සුත්තෙහි මිස්සෙත්වා කතං; වාකමයමෙවාතිපි වදන්ති.

339. „Hoch und niedrig“ (uccāvacāni) bedeutet gute und schlechte. „Mischgewebe“ (bhaṅga) bezeichnet ein Gewand, das aus einer Mischung von fünf Faserarten wie Leinen und anderen hergestellt wurde; einige sagen auch, es bestehe ausschließlich aus Bastfasern.

340. එකංයෙව භගවතා චීවරං අනුඤ්ඤාතං න ද්වෙති තෙ කිර ඉතරීතරෙන චීවරෙනාති එතස්ස ‘‘ගහපතිකෙන වා පංසුකූලෙන වා’’ති එවං අත්ථං සල්ලක්ඛිංසු. නාගමෙසුන්ති යාව තෙ සුසානතො ආගච්ඡන්ති, තාව තෙ න අච්ඡිංසු; පක්කමිංසුයෙව. නාකාමා භාගං දාතුන්ති න අනිච්ඡාය දාතුං; යදි පන ඉච්ඡන්ති, දාතබ්බො. ආගමෙසුන්ති උපචාරෙ අච්ඡිංසු. තෙනාහ භගවා ආහ – ‘‘අනුජානාමි භික්ඛවෙ ආගමෙන්තානං අකාමා භාගං දාතු’’න්ති. යදි පන මනුස්සා ‘‘ඉධාගතා එව ගණ්හන්තූ’’ති දෙන්ති, සඤ්ඤාණං වා කත්වා ගච්ඡන්ති ‘‘සම්පත්තා ගණ්හන්තූ’’ති සම්පත්තානං සබ්බෙසම්පි පාපුණන්ති. සචෙ ඡඩ්ඩෙත්වා ගතා, යෙන ගහිතං, සො එව සාමී. සදිසා සුසානං ඔක්කමිංසූති සබ්බෙ සමං ඔක්කමිංසු; එකදිසාය වා ඔක්කමිංසූතිපි අත්ථො. තෙ කතිකං කත්වාති ලද්ධං පංසුකූලං සබ්බෙ භාජෙත්වා ගණ්හිස්සාමාති බහිමෙව කතිකං කත්වා.

340. Nur ein einziges Gewand wurde vom Erhabenen erlaubt, nicht zwei. Sie dachten bezüglich dieser Passage "mit diesem oder jenem Gewand" wohl, dass dies die Bedeutung habe: "entweder mit einem von einem Hausvater gespendeten Gewand oder mit einem Lumpengewand (paṃsukūla)". "Sie warteten nicht" (nāgamesuṃ) bedeutet: Solange jene, die auf der Suche nach Lumpengewändern waren, nicht vom Friedhof zurückkehrten, solange blieben jene anderen Mönche nicht dort; sie gingen einfach fort. "Nicht gegen ihren Willen ist ein Anteil zu geben" bedeutet: Man muss ihn nicht gegen seinen Willen geben; wenn sie es jedoch wünschen, kann er gegeben werden. "Sie warteten" (āgamesuṃ) bedeutet: Sie blieben im Umkreis des Friedhofs stehen. Deshalb sagte der Erhabene: "Ich erlaube, o Mönche, den Wartenden einen Anteil zu geben, auch wenn die anderen es nicht wünschen." Wenn jedoch Menschen das Gewand mit den Worten übergeben: "Nur die hierher Gekommenen sollen es nehmen", oder wenn sie fortgehen, nachdem sie ein Zeichen hinterlassen haben: "Die Angekommenen sollen es nehmen", dann gelangt es zu allen, die angekommen sind. Wenn sie es weggeworfen haben und weggegangen sind, ist derjenige, der es genommen hat, der alleinige Eigentümer. "Gleichmäßig betraten sie den Friedhof" bedeutet, dass alle gemeinsam hinabgingen; oder es bedeutet auch, dass sie aus derselben Richtung hinabgingen. "Sie trafen eine Vereinbarung" bedeutet, dass sie bereits außerhalb des Friedhofs die Absprache trafen: "Wir wollen das erhaltene Lumpengewand unter uns allen aufteilen und an uns nehmen".

342. චීවරපටිග්ගාහකන්ති යො ගහපතිකෙහි සඞ්ඝස්ස දීයමානං චීවරං ගණ්හාති. යො න ඡන්දාගතිං ගච්ඡෙය්‍යාතිආදීසු චීවරපටිග්ගාහකෙසු පච්ඡා ආගතානම්පි අත්තනො ඤාතකාදීනං පඨමතරං පටිග්ගණ්හන්තො වා එකච්චස්මිං පෙමං දස්සෙත්වා ගණ්හන්තො වා ලොභපකතිකතාය අත්තනො පරිණාමෙන්තො වා ඡන්දාගතිං ගච්ඡති නාම. පඨමතරං ආගතස්සාපි කොධවසෙන පච්ඡා ගණ්හන්තො වා දුග්ගතමනුස්සෙසු අවමඤ්ඤං කත්වා ගණ්හන්තො වා ‘‘කිං වො ඝරෙ ඨපනොකාසො නත්ථි, තුම්හාකං සන්තකං ගහෙත්වා ගච්ඡථා’’ති එවං සඞ්ඝස්ස ලාභන්තරායං කරොන්තො වා දොසාගතිං ගච්ඡති නාම. යො පන මුට්ඨස්සති අසම්පජානො, අයං මොහාගතිං ගච්ඡති නාම. පච්ඡා ආගතානම්පි ඉස්සරානම්පි භයෙන පඨමතරං පටිග්ගණ්හන්තො වා ‘‘චීවරපටිග්ගාහකට්ඨානං නාමෙතං භාරිය’’න්ති සන්තසන්තො වා භයාගතිං ගච්ඡති නාම. ‘‘මයා ඉදඤ්චිදඤ්ච ගහිතං, ඉදඤ්චිංදඤ්ච න ගහිත’’න්ති එවං ජානන්තො ගහිතාගහිතං ජානාති නාම. තස්මා යො න ඡන්දාගතිආදිවසෙන ගච්ඡති, ඤාතකඅඤ්ඤාතකඅඩ්ඪදුග්ගතෙසු විසෙසං අකත්වා [Pg.403] ආගතපඅපාටියා ගණ්හාති, සීලාචාරපටිපත්තියුත්තො හොති, සතිමා මෙධාවී බහුස්සුතො, සක්කොති දායකානං විස්සට්ඨවාචාය පරිමණ්ඩලෙහි පදබ්‍යඤ්ජනෙහි අනුමොදනං කරොන්තො පසාදං ජනෙතුං, එවරූපො සම්මන්නිතබ්බො.

342. "Gewand-Empfänger" (cīvarapaṭiggāhaka) bezeichnet denjenigen, der das von Hausvätern für die Gemeinde (Saṅgha) gespendete Gewand entgegennimmt. In den Passagen wie "Wer nicht voreingenommen durch Vorliebe (chandāgati) handeln sollte" etc. bedeutet dies unter den Gewand-Empfängern: Wer zuerst das Gewand für seine eigenen Verwandten etc. entgegennimmt, obwohl diese erst später gekommen sind, oder wer es entgegennimmt, indem er Zuneigung zu bestimmten Spendern zeigt, oder wer es aufgrund einer gierigen Natur für sich selbst abzweigt, der wandelt auf dem Pfad der Vorliebe (chandāgati). Wer hingegen aus Zorn das Gewand eines Spenders, der zuerst angekommen ist, erst später entgegennimmt, oder wer mit Verachtung gegenüber armen Menschen deren Spende entgegennimmt, oder wer ein Hindernis für den Gewinn der Gemeinde schafft, indem er sagt: "Gibt es in eurem Haus keinen Platz zum Aufbewahren? Nehmt euren Besitz und geht!", der wandelt auf dem Pfad des Hasses (dosāgati). Wer aber unachtsam (muṭṭhassati) und ohne klares Wissen (asampajāno) ist, der wandelt auf dem Pfad der Verblendung (mohāgati). Wer aus Furcht vor einflussreichen Personen, obwohl diese erst später gekommen sind, deren Gewand zuerst entgegennimmt, oder wer aus Angst zittert und denkt: "Dieses Amt des Gewand-Empfängers ist wahrlich eine schwere Bürde", der wandelt auf dem Pfad der Furcht (bhayāgati). Wer weiß: "Dieses und jenes habe ich entgegengenommen, dieses und jenes habe ich nicht entgegengenommen", der kennt das Entgegengenommene und das Nicht-Entgegengenommene. Daher sollte ein Mönch ernannt werden, der nicht unter dem Einfluss von Vorliebe etc. steht, der keinen Unterschied zwischen Verwandten und Nicht-Verwandten, Reichen und Armen macht, sondern in der Reihenfolge des Eintreffens die Gewänder entgegennimmt, der mit Tugend und gutem Verhalten (sīlācārapaṭipatti) ausgestattet ist, achtsam, weise und gelehrt (bahussuta) ist und der in der Lage ist, die Spender mit klarer Stimme und wohlgeformten Worten und Silben durch die Darbringung der Segenswünsche (anumodana) zu erfreuen und Vertrauen (pasāda) zu wecken. Ein solcher Mönch sollte für dieses Amt ernannt werden.

එවඤ්ච පන භික්ඛවෙ සම්මන්නිතබ්බොති එත්ථ පන එතාය යථාවුත්තාය කම්මවාචායපි අපලොකනෙනාපි අන්තොවිහාරෙ සබ්බසඞ්ඝමජ්ඣෙපි ඛණ්ඩසීමායපි සම්මන්නිතුං වට්ටතියෙව. එවං සම්මතෙන ච විහාරපච්චන්තෙ වා පධානඝරෙ වා න අච්ඡිතබ්බං. යත්ථ පන ආගතාගතා මනුස්සා සුඛං පස්සන්ති, තාදිසෙ ධුරවිහාරට්ඨානෙ බීජනිං පස්සෙ ඨපෙත්වා සුනිවත්ථෙන සුපාරුතෙන නිසීදිතබ්බන්ති.

Bezüglich der Worte "Und so, o Mönche, soll er ernannt werden" gilt hierbei: Es ist angemessen, ihn sowohl durch die genannte Beschlusslesung (kammavācā) als auch durch einfache Bekanntmachung (apalokana) im Inneren des Klosters, inmitten der gesamten Gemeinde oder auch in einer Teilsima (khaṇḍasīmā) zu ernennen. Ein auf diese Weise ernannter Mönch darf sich nicht am äußersten Rand des Klosters oder in einem Meditationshaus (padhānaghare) aufhalten. Vielmehr sollte er an einem solchen zentralen Ort des Klosters (dhuravihāraṭṭhāna) sitzen, wo die ankommenden Menschen ihn leicht sehen können, wobei er den Fächer an seiner Seite ablegt und ordnungsgemäß unter- und oberbekleidet ist.

තත්ථෙව උජ්ඣිත්වාති ‘‘පටිග්ගහණමෙව අම්හාකං භාරො’’ති වත්වා ගහිතට්ඨානෙයෙව ඡඩ්ඩෙත්වා ගච්ඡන්ති. චීවරනිදහකන්ති චීවරපටිසාමකං. යො න ඡන්දාගතිං ගච්ඡෙය්‍යාතිආදීසු චෙත්ථ ඉතො පරඤ්ච සබ්බත්ථ වුත්තනයෙනෙව විනිච්ඡයො වෙදිතබ්බො. සම්මුතිවිනිච්ඡයොපි කථිතානුසාරෙනෙව ජානිතබ්බො.

"Genau dort liegenlassend" bedeutet, dass sie mit den Worten: "Nur das Entgegennehmen ist unsere Pflicht", die Gewänder genau an dem Ort, an dem sie entgegengenommen wurden, zurücklassen und fortgehen. "Gewand-Aufbewahrer" (cīvaranidahaka) bedeutet den Verwahrer der Gewänder. Auch in diesem Fall des Amtes des Gewand-Aufbewahrers und bei allen folgenden Ämtern, wie dem des Schatzmeisters etc., ist die Entscheidung im Hinblick auf Passagen wie "Wer nicht voreingenommen durch Vorliebe handeln sollte" etc. genau in derselben Weise wie zuvor erklärt zu verstehen. Auch die Entscheidung über die Ernennung (sammutivinicchaya) ist gemäß der bereits dargelegten Weise zu verstehen.

භණ්ඩාගාරසම්මුතිආදිකථා

Abhandlung über die Ernennung eines Schatzmeisters (bhaṇḍāgārasammuti) und anderes.

343. විහාරං වාතිආදීසු යො ආරාමමජ්ඣෙ ආරාමිකසාමණෙරාදීහි අවිවිත්තො සබ්බෙසං සමොසරණට්ඨානෙ විහාරො වා අඩ්ඪයොගො වා හොති, සො සම්මන්නිතබ්බො. පච්චන්තසෙනාසනං පන න සම්මන්නිතබ්බං. ඉදං පන භණ්ඩාගාරං ඛණ්ඩසීමං ගන්ත්වා ඛණ්ඩසීමාය නිසින්නෙහි සම්මන්නිතුං න වට්ටති, විහාරමජ්ඣෙයෙව සම්මන්නිතබ්බං.

343. In den Passagen wie "oder eine Unterkunft (vihāra)" etc. gilt: Eine Unterkunft (vihāra) oder ein halbdachiges Gebäude (aḍḍhayoga), das sich in der Mitte des Klostergeländes befindet, nicht von Klosterdienern, Novizen etc. isoliert ist und als allgemeiner Treffpunkt dient, sollte dafür ernannt werden. Eine abgelegene Behausung am Rande des Klosters darf jedoch nicht dafür ernannt werden. Es ist zudem nicht zulässig, dass sich die Mönche in eine Teilsima (khaṇḍasīmā) begeben und dort sitzend dieses Schatzhaus ernennen; es muss vielmehr in der Mitte des Klosters ernannt werden.

ගුත්තාගුත්තඤ්ච ජානෙය්‍යාති එත්ථ යස්ස තාව ඡදනාදීසු කොචි දොසො නත්ථි, තං ගුත්තං. යස්ස පන ඡදනතිණං වා ඡදනිට්ඨකා වා යත්ථ කත්ථචි පතිතා, යෙන ඔවස්සති වා, මූසිකාදීනං වා පවෙසො හොති, භිත්තිආදීසු වා කත්ථචි ඡිද්දං හොති, උපචිකා වා උට්ඨහන්ති, තං සබ්බං අගුත්තං නාම. තං සල්ලක්ඛෙත්වා පටිසඞ්ඛරිතබ්බං. සීතසමයෙ ද්වාරඤ්ච වාතපානඤ්ච සුපිහිතං කාතබ්බං, සීතෙන හි චීවරානි කණ්ණකිතානි හොන්ති. උණ්හසමයෙ අන්තරන්තරා වාතප්පවෙසනත්ථං විවරිතබ්බං. එවං කරොන්තො හි ගුත්තාගුත්තං ජානාති නාම.

Bezüglich "Er sollte wissen, was geschützt und ungeschützt ist" gilt: Ein Gebäude, an dessen Dach etc. kein Mangel vorliegt, gilt als geschützt (gutta). Wenn jedoch das Deckgras oder die Dachziegel irgendwo herabgefallen sind, wodurch es hineinregnet, oder wenn Mäuse etc. eindringen können, oder wenn sich in den Wänden etc. irgendwo ein Riss befindet, oder wenn Termiten aufsteigen, dann gilt all dies als ungeschützt (agutta). Dies muss man beachten und instand setzen. In der kalten Jahreszeit müssen Tür und Fenster gut verschlossen werden, denn durch Kälte werden die Gewänder schimmelig. In der heißen Jahreszeit sollte man sie von Zeit zu Zeit öffnen, um Luft hereinzulassen. Wer so handelt, der weiß wahrlich, was geschützt und was ungeschützt ist.

ඉමෙහි [Pg.404] පන චීවරපටිග්ගාහකාදීහි තීහිපි අත්තනො වත්තං ජානිතබ්බං. තත්ථ චීවරපටිග්ගාහකෙන තාව යං යං මනුස්සා ‘‘කාලචීවර’’න්ති වා ‘‘අකාලචීවර’’න්ති වා ‘‘අච්චෙකචීවර’’න්ති වා ‘‘වස්සිකසාටික’’න්ති වා ‘‘නිසීදන’’න්ති වා ‘‘පච්චත්ථරණ’’න්ති වා ‘‘මුඛපුඤ්ඡනචොළ’’න්ති වා දෙන්ති, තං සබ්බං එකරාසිං කත්වා මිස්සෙත්වා න ගණ්හිතබ්බං, විසුං විසුං කත්වාව ගණ්හිත්වා චීවරනිදහකස්ස තථෙව ආචික්ඛිත්වා දාතබ්බං. චීවරනිදහකෙනාපි භණ්ඩාගාරිකස්ස දදමානෙන ඉදං කාලචීවරං…පෙ… ඉදං මුඛපුඤ්ඡනචොළන්ති ආචික්ඛිත්වාව දාතබ්බං. භණ්ඩාගාරිකෙනාපි තථෙව විසුං විසුං විය සඤ්ඤාණං කත්වා ඨපෙතබ්බං. තතො සඞ්ඝෙන ‘‘කාලචීවරං ආහරා’’ති වුත්තෙ කාලචීවරමෙව දාතබ්බං…පෙ… මුඛපුඤ්ඡනචොළකං ආහරාති වුත්තෙ තදෙව දාතබ්බං.

Diese drei Amtsträger – der Gewand-Empfänger etc. – müssen jeweils ihre eigenen Pflichten kennen. Unter ihnen darf der Gewand-Empfänger die verschiedenen Gewänder, welche auch immer die Menschen mit den Worten spenden: "Dies ist ein zeitgebundenes Gewand (kālacīvara)" oder "ein nicht-zeitgebundenes Gewand (akālacīvara)" oder "ein eiliges Gewand (accekacīvara)" oder "ein Regenmantel (vassikasāṭika)" oder "eine Sitzmatte (nisīdana)" oder "ein Betttuch (paccattharaṇa)" oder "ein Gesichtstuch (mukhapuñchanacoḷa)", nicht auf einen Haufen werfen und vermischen, um sie so entgegenzunehmen; er muss sie vielmehr getrennt voneinander entgegennehmen und dem Gewand-Aufbewahrer genau so, wie die Spender es erklärt haben, übergeben. Auch der Gewand-Aufbewahrer muss, wenn er sie dem Schatzmeister übergibt, sie unter genauer Erklärung übergeben: "Dies ist ein zeitgebundenes Gewand" ... [und so weiter] ... "Dies ist ein Gesichtstuch". Ebenso muss der Schatzmeister sie getrennt voneinander aufbewahren, indem er sie entsprechend kennzeichnet. Wenn danach die Gemeinde sagt: "Bring das zeitgebundene Gewand", so darf nur das zeitgebundene Gewand übergeben werden ... [und so weiter] ... wenn gesagt wird: "Bring das Gesichtstuch", darf nur dieses übergeben werden.

ඉති භගවතා චීවරපටිග්ගාහකො අනුඤ්ඤාතො, චීවරනිදහකො අනුඤ්ඤාතො, භණ්ඩාගාරං අනුඤ්ඤාතං, භණ්ඩාගාරිකො අනුඤ්ඤාතො, න බාහුලිකතාය න අසන්තුට්ඨියා; අපිච ඛො සඞ්ඝස්සානුග්ගහාය. සචෙ හි ආහටාහටං ගහෙත්වා භික්ඛූ භාජෙය්‍යුං, නෙව ආහටං න අනාහටං න දින්නං නාදින්නං න ලද්ධං නාලද්ධං ජානෙය්‍යුං, ආහටාහටං ථෙරාසනෙ වා දදෙය්‍යුං, ඛණ්ඩාඛණ්ඩං වා ඡින්දිත්වා ගණ්හෙය්‍යුං; එවං සති අයුත්තපරිභොගො ච හොති, න ච සබ්බෙසං සඞ්ගහො කතො හොති. භණ්ඩාගාරෙ පන චීවරං ඨපෙත්වා උස්සන්නකාලෙ එකෙකස්ස භික්ඛුනො තිචීවරං වා ද්වෙ ද්වෙ වා එකෙකං වා චීවරං දස්සන්ති, ලද්ධාලද්ධං ජානිස්සන්ති, අලද්ධභාවං ඤත්වා සඞ්ගහං කාතුං මඤ්ඤිස්සන්තීති.

So wurde vom Erhabenen der Robenempfänger erlaubt, der Robenverwahrer erlaubt, das Vorratshaus erlaubt und der Vorratsverwalter erlaubt; dies geschah nicht zum Zwecke des Anhäufens (Überflusses) und nicht aus Unzufriedenheit, sondern vielmehr zur Unterstützung des Saṅgha. Wenn nämlich die Mönche die herbeigebrachten Roben entgegennähmen und selbst verteilten, wüssten sie weder, was herbeigebracht wurde und was nicht, noch was gegeben wurde und was nicht, noch wer eine erhalten hat und wer nicht. Sie würden das Herbeigebrachte entweder am Sitz des Älteren (Thera) ablegen oder es in große und kleine Stücke zerschneiden und an sich nehmen. Wenn dem so wäre, käme es zu einem ungebührlichen Gebrauch, und es würde auch nicht für die Unterstützung aller gesorgt sein. Wenn man jedoch die Roben im Vorratshaus aufbewahrt, wird man zur Zeit des Überflusses jedem einzelnen Mönch entweder einen Satz von drei Roben, zwei Roben oder eine einzelne Robe geben; sie werden wissen, wer bereits etwas erhalten hat und wer nicht, und im Wissen um das Nicht-Erhaltenhaben werden sie darauf bedacht sein, Unterstützung zu gewähren.

න භික්ඛවෙ භණ්ඩාගාරිකො වුට්ඨාපෙතබ්බොති එත්ථ අඤ්ඤෙපි අවුට්ඨාපනීයා ජානිතබ්බා. චත්තාරො හි න වුට්ඨාපෙතබ්බා – වුඩ්ඪතරො, භණ්ඩාගාරිකො, ගිලානො, සඞ්ඝතො ලද්ධසෙනාසනොති. තත්ථ වුඩ්ඪතරො අත්තනො වුඩ්ඪතාය නවකතරෙන න වුට්ඨාපෙතබ්බො, භණ්ඩාගාරිකො සඞ්ඝෙන සම්මන්නිත්වා භණ්ඩාගාරස්ස දින්නතාය, ගිලානො අත්තනො ගිලානතාය, සඞ්ඝො පන බහුස්සුතස්ස උද්දෙසපරිපුච්ඡාදීහි බහුපකාරස්ස භාරනිත්ථාරකස්ස ඵාසුකං ආවාසං අනුට්ඨාපනීයං කත්වා දෙති, තස්මා සො උපකාරතාය ච සඞ්ඝතො ලද්ධතාය ච න වුට්ඨාපෙතබ්බොති.

Zu den Worten ‚Ihr Mönche, der Vorratsverwalter darf nicht [aus seiner Unterkunft] vertrieben werden‘ ist zu verstehen, dass hier auch andere Personen, die nicht vertrieben werden dürfen, bekannt sein sollten. Vier Personen dürfen nämlich nicht vertrieben werden: der Ältere (Senior), der Vorratsverwalter, der Kranke und derjenige, der eine Unterkunft vom Saṅgha erhalten hat. Davon darf der Ältere aufgrund seines höheren Alters (seiner Seniorität) von einem jüngeren Mönch nicht vertrieben werden. Der Vorratsverwalter darf nicht vertrieben werden, weil er vom Saṅgha bestimmt wurde und ihm das Vorratshaus übergeben worden ist. Der Kranke darf aufgrund seiner Krankheit nicht vertrieben werden. Dem Vielwissenden (Gelehrten) aber, der durch Rezitation, Befragung und Ähnliches von großem Nutzen ist und die Lasten [der Gemeinschaft] trägt, gibt der Saṅgha eine angenehme Unterkunft, indem er sie zu einer solchen erklärt, aus der man nicht vertrieben werden darf; daher darf dieser [Mönch] wegen seines großen Nutzens und weil er [die Unterkunft] vom Saṅgha erhalten hat, nicht vertrieben werden.

උස්සන්නං [Pg.405] හොතීති බහු රාසිකතං හොති, භණ්ඩාගාරං න ගණ්හාති. සම්මුඛීභූතෙනාති අන්තොඋපචාරසීමායං ඨිතෙන. භාජෙතුන්ති කාලං ඝොසෙත්වා පටිපාටියා භාජෙතුං. කොලාහලං අකාසීති ‘‘අම්හාකං ආචරියස්ස දෙථ, උපජ්ඣායස්ස දෙථා’’ති එවං මහාසද්දං අකාසි. චීවරභාජනකඞ්ගෙසු සභාගානං භික්ඛූනං අපාපුණන්තම්පි මහග්ඝං චීවරං දෙන්තො ඡන්දාගතිං ගච්ඡති නාම. අඤ්ඤෙසං වුඩ්ඪතරානං පාපුණන්තම්පි මහග්ඝං චීවරං අදත්වා අප්පග්ඝං දෙන්තො දොසාගතිං ගච්ඡති නාම. මොහමූළ්හො චීවරදානවත්තං අජානන්තො මොහාගතිං ගච්ඡති නාම. මුඛරානං නවකානම්පි භයෙන අපාපුණන්තමෙව මහග්ඝං චීවරං දෙන්තො භයාගතිං ගච්ඡති නාම. යො එවං න ගච්ඡති, සබ්බෙසං තුලාභූතො පමාණභූතො මජ්ඣත්තො හොති, සො සම්මන්නිතබ්බො. භාජිතාභාජිතන්ති ‘‘එත්තකානි වත්ථානි භාජිතානි, එත්තකානි අභාජිතානී’’ති ජානන්තො ‘‘භාජිතාභාජිතඤ්ච ජානෙය්‍යා’’ති වුච්චති.

‚Es gibt ein Übermaß (ussannaṃ hoti)‘ bedeutet, dass es eine große Menge gibt, die aufgehäuft ist, sodass das Vorratshaus sie nicht mehr fassen kann. ‚Durch einen Anwesenden (sammukhībhūtena)‘ bedeutet durch jemanden, der sich innerhalb der Grenze des Klosterbereichs (upacārasīmā) befindet. ‚Um zu verteilen (bhājetuṃ)‘ bedeutet, die Zeit anzukündigen und der Reihe nach zu verteilen. ‚Er verursachte einen Tumult (kolāhalaṃ akāsi)‘ bedeutet, dass er einen großen Lärm machte, indem er rief: ‚Gebt es unserem Lehrer! Gebt es unserem Prezeptor (Upajjhāya)!‘ Was die Eigenschaften des Robenverteilers betrifft: Wenn er befreundeten Mönchen eine wertvolle Robe gibt, obwohl sie ihnen [nach der Reihe] nicht zusteht, geht er den Irrweg der Vorliebe (chandāgati). Wenn er anderen, älteren Mönchen, denen eine wertvolle Robe zusteht, diese vorenthält und ihnen stattdessen eine billige gibt, geht er den Irrweg des Hasses (dosāgati). Wenn er aus Verblendung verwirrt ist und die Regeln für die Robenverteilung nicht kennt, geht er den Irrweg der Verblendung (mohāgati). Wenn er aus Angst den lautstarken jüngeren Mönchen eine wertvolle Robe gibt, obwohl sie ihnen gar nicht zusteht, geht er den Irrweg der Furcht (bhayāgati). Wer diese Wege nicht geht, sondern für alle wie eine Waage, ein Maßstab und unparteiisch ist, der sollte [als Verteiler] bestimmt werden. ‚Das Verteilte und das Unverteilte (bhājitābhājitaṃ)‘ bezieht sich auf jemanden, der weiß: ‚So viele Gewänder sind verteilt, so viele sind unverteilt‘; von diesem wird gesagt: ‚Er sollte das Verteilte und das Unverteilte kennen‘.

උච්චිනිත්වාති ‘‘ඉදං ථූලං, ඉදං සණ්හං, ඉදං ඝනං, ඉදං තනුකං, ඉදං පරිභුත්තං, ඉදං අපරිභුත්තං, ඉදං දීඝතො එත්තකං පුථුලතො එත්තක’’න්ති එවං වත්ථානි විචිනිත්වා. තුලයිත්වාති ‘‘ඉදං එත්තකං අග්ඝති, ඉදං එත්තක’’න්ති එවං අග්ඝපරිච්ඡෙදං කත්වා. වණ්ණාවණ්ණං කත්වාති සචෙ සබ්බෙසං එකෙකමෙව දසග්ඝනකං පාපුණාති, ඉච්චෙතං කුසලං; නො චෙ පාපුණාති, යං නව වා අට්ඨ වා අග්ඝති, තං අඤ්ඤෙන එකඅග්ඝනකෙන ච ද්විඅග්ඝනකෙන ච සද්ධිං බන්ධිත්වා එතෙන උපායෙන සමෙ පටිවීසෙ ඨපෙත්වාති අත්ථො. භික්ඛූ ගණෙත්වා වග්ගං බන්ධිත්වාති සචෙ එකෙකස්ස දියමානෙ දිවසො නප්පහොති, දස දස භික්ඛූ ගණෙත්වා දස දස චීවරපටිවීසෙ එකවග්ගං බන්ධිත්වා එකං භණ්ඩිකං කත්වා එවං චීවරපටිවීසං ඨපෙතුං අනුජානාමීති අත්ථො. එවං ඨපිතෙසු චීවරපටිවීසෙසු කුසො පාතෙතබ්බො. තෙහිපි භික්ඛූහි පුන කුසපාතං කත්වා භාජෙතබ්බං.

‚Nachdem man ausgewählt hat (uccinitvā)‘ bedeutet, dass man die Gewänder so sortiert: ‚Dies ist grob, dies ist fein, dies ist dicht, dies ist dünn, dies ist gebraucht, dies ist ungebraucht, dies ist so lang, dies ist so breit‘. ‚Nachdem man abgeschätzt hat (tulayitvā)‘ bedeutet, dass man den Wert wie folgt bestimmt: ‚Dies ist so viel wert, dies ist so viel wert‘. ‚Indem man von unterschiedlicher Qualität zusammenstellt (vaṇṇāvaṇṇaṃ katvā)‘ bedeutet: Wenn jeder [Mönch] eine Robe im Wert von zehn Einheiten erhält, so ist das gut. Wenn dies nicht der Fall ist, soll man eine Robe im Wert von neun oder acht Einheiten zusammen mit einem anderen Stück im Wert von einer oder zwei Einheiten bündeln, um auf diese Weise gleiche Anteile (von gleichem Gesamtwert) festzulegen – dies ist die Bedeutung. ‚Mönche zählen und Gruppen bilden (bhikkhū gaṇetvā vaggaṃ bandhitvā)‘ bedeutet: Wenn der Tag nicht ausreicht, um jedem einzelnen Mönch persönlich [seinen Anteil] zu übergeben, erlaube ich, dass man die Mönche in Zehnergruppen einteilt, jeweils zehn Robenanteile zu einer Gruppe verbindet, ein einzelnes Bündel daraus macht und die Robenanteile so bereitstellt – dies ist die Bedeutung. Wenn die Robenanteile so bereitgestellt sind, sollen Lose gezogen werden (kuso pātetabbo). Auch diese [zehn] Mönche müssen dann unter sich erneut Lose ziehen und die Roben verteilen.

සාමණෙරානං උපඩ්ඪපටිවීසන්ති එත්ථ යෙ සාමණෙරා අත්තිස්සරා භික්ඛුසඞ්ඝස්ස කත්තබ්බකම්මං න කරොන්ති, උද්දෙසපරිපුච්ඡාසු යුත්තා ආචරියුපජ්ඣායානංයෙව වත්තපටිපත්තිං කරොන්ති, අඤ්ඤෙසං න කරොන්ති, එතෙසංයෙව උපඩ්ඪභාගො දාතබ්බො. යෙ පන පුරෙභත්තඤ්ච පච්ඡාභත්තඤ්ච භික්ඛුසඞ්ඝස්සෙව කත්තබ්බකිච්චං කරොන්ති, තෙසං සමකො දාතබ්බො. ඉදඤ්ච පිට්ඨිසමයෙ [Pg.406] උප්පන්නෙන භණ්ඩාගාරෙ ඨපිතෙන අකාලචීවරෙනෙව කථිතං. කාලචීවරං පන සමකමෙව දාතබ්බං. තත්‍රුප්පාදවස්සාවාසිකං සම්මුඤ්ජනීබන්ධනාදි සඞ්ඝස්ස ඵාතිකම්මං කත්වා ගහෙතබ්බං. එතඤ්හෙත්ථ සබ්බෙසං වත්තං. භණ්ඩාගාරිකචීවරෙපි සචෙ සාමණෙරා ආගන්ත්වා ‘‘භන්තෙ මයං යාගුං පචාම, භත්තං පචාම, ඛජ්ජකං පචාම, අප්පහරිතකං කරොම, දන්තකට්ඨං ආහරාම, රඞ්ගඡල්ලිං කප්පියං කත්වා දෙම, කිං අම්හෙහි න කතං නාමා’’ති උක්කුට්ඨිං කරොන්ති, සමභාගොව දාතබ්බො. එතං යෙ ච විරජ්ඣිත්වා කරොන්ති, යෙසඤ්ච කරණභාවො න පඤ්ඤායති, තෙ සන්ධාය වුත්තං. කුරුන්දියං පන ‘‘සචෙ සාමණෙරා ‘කස්මා මයං භන්තෙ සඞ්ඝකම්මං න කරොම, කරිස්සාමා’ති යාචන්ති, සමපටිවීසො දාතබ්බො’’ති වුත්තං.

Zu ‚einem halben Anteil für die Novizen (Sāmaṇeras)‘ ist hier Folgendes zu verstehen: Diejenigen Novizen, die eigenmächtig handeln und die für den Bhikkhu-Saṅgha zu verrichtenden Arbeiten nicht tun, sondern sich dem Studium und den Befragungen widmen und Pflichtdienste nur für ihre eigenen Lehrer und Prezeptoren (Upajjhāyas) leisten, nicht aber für andere – nur diesen ist ein halber Anteil zu geben. Diejenigen hingegen, die sowohl vor als auch nach dem Mahl Pflichtdienste für den Bhikkhu-Saṅgha verrichten, ist ein gleicher Anteil zu geben. Und dies [mit dem halben Anteil] ist in Bezug auf die außerhalb der eigentlichen Zeit (akālacīvara) angefallenen und im Vorratshaus aufbewahrten Roben in der Nach-Saison (piṭṭhisamaye) gesagt worden. Die jahreszeitlichen Roben (kālacīvara) jedoch müssen zu gleichen Teilen gegeben werden. Die dort angefallenen Roben für die Regenzeit-Residenz (vassāvāsika) sind zu empfangen, nachdem man gemeinschaftsfördernde Arbeiten für den Saṅgha verrichtet hat, wie das Binden von Besen und Ähnliches. Denn dies ist hierbei die Pflicht aller [Mönche und Novizen]. Selbst bei den im Vorratshaus aufbewahrten Roben gilt: Wenn die Novizen kommen und lautstark protestieren: ‚Ehrwürdige Herren, wir kochen die Reissuppe, wir kochen den Reis, wir bereiten das Gebäck zu, wir jäten das frische Gras, wir holen Zahnputzhölzer [aus dem Wald] und bereiten die Färberinde regelkonform (kappiya) vor; was haben wir denn nicht getan?‘, dann ist ihnen ein völlig gleicher Anteil zu geben. Jenes [über den halben Anteil] ist im Hinblick auf diejenigen gesagt worden, die ihre Aufgaben nur nachlässig verrichten oder von denen nicht bekannt ist, ob sie überhaupt etwas tun. In der Kurundī[-Deklaration] jedoch heißt es: ‚Wenn die Novizen bitten: „Ehrwürdige Herren, warum sollten wir die Arbeiten für den Saṅgha nicht verrichten? Wir werden sie verrichten!“, dann ist ihnen ein gleicher Anteil zu gewähren.‘

උත්තරිතුකාමොති නදිං වා කන්තාරං වා උත්තරිතුකාමො; සත්ථං ලභිත්වා දිසා පක්කමිතුකාමොති අත්ථො. සකං භාගං දාතුන්ති ඉදං භණ්ඩාගාරතො චීවරානි නීහරිත්වා පුඤ්ජෙ කතෙ ඝණ්ටියා පහටාය භික්ඛුසඞ්ඝෙ සන්නිපතිතෙ සත්ථං ලභිත්වා ගන්තුකාමො ‘‘සත්ථතො මා පරිහායී’’ති එතමත්ථං සන්ධාය වුත්තං. තස්මා අනීහතෙසු වා චීවරෙසු අප්පහටාය වා ඝණ්ටියා අසන්නිපතිතෙ වා සඞ්ඝෙ දාතුං න වට්ටති. චීවරෙසු පන නීහතෙසු ඝණ්ටිං පහරිත්වා භික්ඛුසඞ්ඝෙ සන්නිපතිතෙ චීවරභාජකෙන ‘‘ඉමස්ස භික්ඛුනො කොට්ඨාසෙන එත්තකෙන භවිතබ්බ’’න්ති තක්කෙත්වා නයග්ගාහෙන චීවරං දාතබ්බං. තුලාය තුලිතමිව හි සමසමං දාතුං න සක්කා, තස්මා ඌනං වා හොතු අධිකං වා, එවං තක්කෙන නයෙන දින්නං සුදින්නං. නෙව ඌනකං පුන දාතබ්බං, නාතිරිත්තං පටිග්ගණ්හිතබ්බන්ති.

„Wollend hinüberzugehen“ (uttaritukāmo) bedeutet, einen Fluss oder eine Wildnis (kantāra) überqueren zu wollen; es bedeutet, dass er eine Karawane (sattha) gefunden hat und in eine Himmelsrichtung aufbrechen möchte. Der Satz „seinen eigenen Anteil zu geben“ (sakaṃ bhāgaṃ dātuṃ) wurde im Hinblick auf die Absicht gesprochen: „Möge er nicht hinter der Karawane zurückbleiben“, wenn ein Mönch, der mit einer Karawane aufbrechen möchte, nachdem die Gewänder aus dem Lagerhaus (bhaṇḍāgāra) herausgebracht, auf einen Haufen gelegt, die Glocke geläutet und der Bhikkhu-Saṅgha versammelt wurde, seinen Anteil verlangt. Daher ist es nicht statthaft, den Anteil zu geben, wenn die Gewänder noch nicht herausgebracht wurden, die Glocke noch nicht geläutet wurde oder der Saṅgha sich noch nicht versammelt hat. Wenn jedoch die Gewänder herausgebracht wurden, die Glocke geläutet wurde und der Bhikkhu-Saṅgha versammelt ist, soll der Gewandverteiler (cīvarabhājaka) schätzen: „Der Anteil dieses Mönchs sollte in etwa so groß sein“, und ihm das Gewand nach dieser Methode der Schätzung geben. Denn es ist nicht möglich, es völlig gleichmäßig zu verteilen, als ob es auf einer Waage abgewogen wäre. Daher, sei es etwas zu wenig oder etwas zu viel, ist das auf diese Weise durch Schätzung und methodisch Gegebene gut gegeben. Ein Fehlbetrag braucht nicht noch einmal nachgegeben zu werden, und ein Überschuss darf nicht zurückgenommen werden.

අතිරෙකභාගෙනාති දස භික්ඛූ හොන්ති, සාටකාපි දසෙව, තෙසු එකො ද්වාදස අග්ඝති, සෙසා දසග්ඝනකා. සබ්බෙසු දසග්ඝනකවසෙන කුසෙ පාතිතෙ යස්ස භික්ඛුනො ද්වාදසග්ඝනකො කුසො පාතිතො, සො ‘‘එත්තකෙන මම චීවරං පහොතී’’ති තෙන අතිරෙකභාගෙන ගන්තුකාමො හොති. භික්ඛූ ‘‘අතිරෙකං ආවුසො සඞ්ඝස්ස සන්තක’’න්ති වදන්ති, තං සුත්වා භගවා ‘‘සඞ්ඝිකෙ ච ගණසන්තකෙ ච අප්පකං නාම නත්ථි, සබ්බත්ථ සංයමො කාතබ්බො, ගණ්හන්තෙනාපි කුක්කුච්චායිතබ්බ’’න්ති දස්සෙතුං ‘‘අනුජානාමි භික්ඛවෙ අනුක්ඛෙපෙ දින්නෙ’’ති ආහ. තත්ථ අනුක්ඛෙපො නාම යංකිඤ්චි අනුක්ඛිපිතබ්බං අනුප්පදාතබ්බං කප්පියභණ්ඩං; යත්තකං [Pg.407] තස්ස පටිවීසෙ අධිකං, තත්තකෙ අග්ඝනකෙ යස්මිං කිස්මිඤ්චි කප්පියභණ්ඩෙ දින්නෙති අත්ථො.

„Mit dem überschüssigen Anteil“ (atirekabhāgena): Es gibt zehn Mönche und ebenfalls genau zehn Gewandstoffe (sāṭaka). Unter diesen ist einer zwölf [Münzen] wert, die übrigen sind zehn wert. Wenn für alle nach dem Wert von zehn das Los gezogen wird und derjenige Mönch, dem das Los für den Stoff im Wert von zwölf zufällt, mit diesem überschüssigen Anteil weggehen will, indem er denkt: „Mit so viel [Stoff] reicht mein Gewand aus“, sagen die Mönche: „Freund, der Überschuss gehört dem Saṅgha.“ Als der Erhabene dies hörte, sagte er: „Im Eigentum des Saṅgha und im Eigentum einer Gruppe (gaṇa) gibt es nichts, was man als geringfügig bezeichnen könnte; in allen Dingen ist Mäßigung zu üben, und selbst derjenige, der etwas annimmt, sollte Gewissensbisse (kukkucca) haben.“ Um dies zu verdeutlichen, sprach er: „Ich erlaube, ihr Mönche, [das Weggehen], wenn ein Ausgleich (anukkhepa) gegeben wurde.“ Dabei ist ein Ausgleich (anukkhepa) irgendein erlaubtes Gut (kappiyabhaṇḍa), das hinzugefügt oder nachträglich gegeben werden kann. Der Sinn ist: wenn irgendein erlaubtes Gut im Wert des Betrages gegeben wird, der bei seinem Anteil im Überschuss vorhanden war.

විකලකෙ තොසෙත්වාති එත්ථ චීවරවිකලකං පුග්ගලවිකලකන්ති ද්වෙ විකලකා. චීවරවිකලකං නාම සබ්බෙසං පඤ්ච පඤ්ච වත්ථානි පත්තානි, සෙසානිපි අත්ථි, එකෙකං පන න පාපුණාති, ඡින්දිත්වා දාතබ්බානි. ඡින්දන්තෙහි ච අඩ්ඪමණ්ඩලාදීනං වා උපාහනත්ථවිකාදීනං වා පහොනකානි ඛණ්ඩානි කත්වා දාතබ්බානි, හෙට්ඨිමපරිච්ඡෙදෙන චතුරඞ්ගුලවිත්ථාරම්පි අනුවාතප්පහොනකායාමං ඛණ්ඩං කත්වා දාතුං වට්ටති, අපරිභොගං පන න කාතබ්බන්ති එවමෙත්ථ චීවරස්ස අප්පහොනකභාවො චීවරවිකලකං. ඡින්දිත්වා දින්නෙ පන තං තොසිතං හොති, අථ කුසපාතො කාතබ්බො. සචෙපි එකස්ස භික්ඛුනො කොට්ඨාසෙ එකං වා ද්වෙ වා වත්ථානි නප්පහොන්ති, තත්ථ අඤ්ඤං සාමණකං පරික්ඛාරං ඨපෙත්වා යො තෙන තුස්සති, තස්ස තං භාගං දත්වා පච්ඡා කුසපාතො කාතබ්බො. ඉදම්පි චීවරවිකලකන්ති අන්ධකට්ඨකථායං වුත්තං.

„Nachdem man den Mangel ausgeglichen hat“ (vikalake tosetvā): Hierbei gibt es zwei Arten von Mängeln, nämlich den Gewand-Mangel (cīvaravikalaka) und den Personen-Mangel (puggalavikalaka). Ein Gewand-Mangel liegt vor, wenn alle bereits jeweils fünf Stoffstücke erhalten haben und noch weitere Stoffe vorhanden sind, diese jedoch nicht ausreichen, um jedem ein weiteres ganzes Stück zu geben; diese müssen zerschnitten und verteilt werden. Beim Zerschneiden sollten Stücke hergestellt werden, die für kleine Felder (aḍḍhamaṇḍala) oder Sandalentaschen (upāhanatthavikā) u. dgl. ausreichen, und diese verteilt werden. Als Mindestmaß ist es zulässig, ein Stück zu geben, das vier Zoll breit und so lang ist, dass es für einen Saum (anuvāta) ausreicht. Es darf jedoch nicht so unbrauchbar gemacht werden, dass es nicht mehr verwendet werden kann. Auf diese Weise ist die Unzulänglichkeit des Gewands ein Gewand-Mangel. Wenn es zerschnitten und verteilt worden ist, gilt dieser Mangel als ausgeglichen, und danach ist das Loswerfen durchzuführen. Selbst wenn im Anteil eines einzelnen Mönchs ein oder zwei Stoffstücke fehlen und man dort ein anderes, für Mönche geeignetes Utensil (sāmaṇaka-parikkhāra) hineingelegt hat – wer auch immer damit zufrieden ist, dem gibt man diesen Anteil und führt danach das Loswerfen durch. Auch dies ist ein Gewand-Mangel, wie in der Andhaka-Atthakathā gesagt wird.

පුග්ගලවිකලකං නාම දස දස භික්ඛූ ගණෙත්වා වග්ගං කරොන්තානං එකො වග්ගො න පූරති, අට්ඨ වා නව වා හොන්ති, තෙසං අට්ඨ වා නව වා කොට්ඨාසා ‘‘තුම්හෙ ඉමෙ ගහෙත්වා විසුං භාජෙථා’’ති දාතබ්බා. එවමයං පුග්ගලානං අප්පහොනකභාවො පුග්ගලවිකලකං. විසුං දින්නෙ පන තං තොසිතං හොති, එවං තොසෙත්වා කුසපාතො කාතබ්බොති. අථ වා විකලකෙ තොසෙත්වාති යො චීවරවිභාගො ඌනකො, තං අඤ්ඤෙන පරික්ඛාරෙන සමං කත්වා කුසපාතො කාතබ්බො.

Ein Personen-Mangel (puggalavikalaka) liegt vor, wenn man die Mönche in Gruppen von jeweils zehn zählt und eine Gruppe nicht vollzählig wird, sondern nur aus acht oder neun besteht; diesen sollten acht oder neun Anteile mit den Worten gegeben werden: „Nehmt diese und teilt sie separat unter euch auf.“ Auf diese Weise ist diese Unvollständigkeit der Personen ein Personen-Mangel. Wenn dies separat gegeben worden ist, gilt der Mangel als ausgeglichen. Nachdem man sie so zufriedengestellt hat, ist das Loswerfen durchzuführen. Oder aber „nachdem man den Mangel ausgeglichen hat“ (vikalake tosetvā) bedeutet: Wenn ein Gewandanteil unvollständig ist, gleicht man diesen durch ein anderes Utensil aus und führt danach das Loswerfen durch.

චීවරරජනකථා

Abhandlung über das Färben von Gewändern

344. ඡකණෙනාති ගොමයෙන. පණ්ඩුමත්තිකායාති තම්බමත්තිකාය. මූලරජනාදීසු හලිද්දිං ඨපෙත්වා සබ්බං මූලරජනං වට්ටති. මඤ්ජිට්ඨිඤ්ච තුඞ්ගහාරඤ්ච ඨපෙත්වා සබ්බං ඛන්ධරජනං වට්ටති. තුඞ්ගහාරො නාම එකො සකණ්ටකරුක්ඛො, තස්ස හරිතාලවණ්ණං ඛන්ධරජනං හොති. ලොද්දඤ්ච කණ්ඩුලඤ්ච ඨපෙත්වා සබ්බං තචරජනං වට්ටති. අල්ලිපත්තං නීලිපත්තඤ්ච ඨපෙත්වා සබ්බං පත්තරජනං වට්ටති. ගිහිපරිභුත්තං පන අල්ලිපත්තෙන එකවාරං රජිතුං වට්ටති. කිංසුකපුප්ඵඤ්ච කුසුම්භපුප්ඵඤ්ච ඨපෙත්වා සබ්බං පුප්ඵරජනං වට්ටති. ඵලරජනෙ පන න කිඤ්චි න වට්ටති.

344. „Mit Kuhmist“ (chakaṇena) bedeutet mit Kuhdung (gomaya). „Mit gelblicher Erde“ (paṇḍumattikāya) bedeutet mit roter Erde (tambamattikāya). Unter den Wurzelfärbemitteln (mūlarajana) ist mit Ausnahme von Kurkuma (haliddi) jedes Wurzelfärbemittel zulässig. Mit Ausnahme von Färberkrapp (mañjiṭṭha) und Tuṅgahāra ist jedes Stammfärbemittel (khandharajana) zulässig. Tuṅgahāra ist ein dorniger Baum, dessen Stammfärbemittel eine gelbe Farbe (haritāla) hat. Mit Ausnahme von Lodhra (lodda) und Kaṇḍula ist jedes Rindenfärbemittel (tacarajana) zulässig. Mit Ausnahme von Hennablättern (allipatta) und Indigoblättern (nīlipatta) ist jedes Blätterfärbemittel (pattarajana) zulässig. Ein von Laien benutztes [altes Gewand] darf jedoch einmalig mit Hennablättern gefärbt werden. Mit Ausnahme von Kiṃsuka-Blüten und Färberdistelblüten (kusumbha) ist jedes Blütenfärbemittel (puppharajana) zulässig. Bei den Früchtefärbemitteln (phalarajana) hingegen gibt es keines, das nicht zulässig wäre.

සීතුදකාති [Pg.408] අපක්කරජනං වුච්චති. උත්තරාළුම්පන්ති වට්ටාධාරකං, රජනකුම්භියා මජ්ඣෙ ඨපෙත්වා තං ආධාරකං පරික්ඛිපිත්වා රජනං පක්ඛිපිතුං අනුජානාමීති අත්ථො. එවඤ්හි කතෙ රජනං න උත්තරති. උදකෙ වා නඛපිට්ඨිකාය වාති සචෙ පරිපක්කං හොති, උදකපාතියා දින්නො ථෙවො සහසා න විසරති, නඛපිට්ඨියම්පි අවිසරන්තො තිට්ඨති. රජනුළුඞ්කන්ති රජනඋළුඞ්කං. දණ්ඩකථාලකන්ති තමෙව සදණ්ඩකං. රජනකොලම්බන්ති රජනකුණ්ඩං. ඔමද්දන්තීති සම්මද්දන්ති. න ච අච්ඡින්නෙ ථෙවෙ පක්කමිතුන්ති යාව රජනබින්දු ගළිතං න ඡිජ්ජති, තාව න අඤ්ඤත්‍ර ගන්තබ්බං. පත්ථින්නන්ති අතිරජිතත්තා ථද්ධං. උදකෙ ඔසාරෙතුන්ති උදකෙ පක්ඛිපිත්වා ඨපෙතුං. රජනෙ පන නික්ඛන්තෙ තං උදකං ඡඩ්ඩෙත්වා චීවරං මද්දිතබ්බං. දන්තකාසාවානීති එකං වා ද්වෙ වා වාරෙ රජිත්වා දන්තවණ්ණානි ධාරෙන්ති.

„Mit kaltem Wasser“ (sītudakā) bezeichnet ungekochte Färbebrühe. „Ein Überlaufschutz-Ring“ (uttarāḷumpa) bedeutet: „Ich erlaube, einen runden Ring (vaṭṭādhāraka) in die Mitte des Färbetopfes zu stellen, diesen Ring zu umschließen und die Färbebrühe hineinzugießen.“ Wenn dies so gemacht wird, kocht die Färbebrühe nicht über. „In Wasser oder auf der Nageloberfläche“ (udake vā nakhapiṭṭhikāya vā) bedeutet: Wenn sie gut gekocht ist, breitet sich ein in eine Wasserschale gegebener Tropfen nicht sogleich aus; auch auf dem Nagelrücken bleibt der gegebene Tropfen stehen, ohne sich zu verbreiten. „Färbeschöpfer“ (rajanuḷuṅka) bedeutet Färbelöffel. „Stielschale“ (daṇḍakathālaka) bezeichnet eben jene Schale mit einem Stiel. „Färbegefäß“ (rajanakolamba) bezeichnet den Färbebottich. „Sie kneten nieder“ (omaddanti) bedeutet, sie kneten gründlich durch. „Und nicht wegzugehen, solange die Tropfen nicht abgerissen sind“ (na ca acchinne theve pakkamituṃ) bedeutet: Solange das Herabtropfen der Farbtropfen nicht aufgehört hat, darf man nicht an einen anderen Ort gehen. „Erstarrt“ (patthinna) bedeutet steif oder hart aufgrund von Überfärbung. „In Wasser eintauchen“ (udake osāretuṃ) bedeutet, es ins Wasser zu legen und darin zu belassen. Wenn jedoch die überschüssige Farbe abgeflossen ist, sollte man das Wasser wegschütten und das Gewand auskneten. „Elfenbeinfarbene Gewänder“ (dantakāsāvāni) bezeichnet Gewänder von elfenbeinerner Farbe (dantavaṇṇa), die sie tragen, nachdem sie sie ein- oder zweimal gefärbt haben.

ඡින්නකචීවරානුජානනකථා

Abhandlung über die Erlaubnis für zerschnittene Gewänder

345. අච්ඡිබද්ධන්ති චතුරස්සකෙදාරකබද්ධං. පාළිබද්ධන්ති ආයාමතො ච විත්ථාරතො ච දීඝමරියාදබද්ධං. මරියාදබද්ධන්ති අන්තරන්තරා රස්සමරියාදබද්ධං. සිඞ්ඝාටකබද්ධන්ති මරියාදාය මරියාදං විනිවිජ්ඣිත්වා ගතට්ඨානෙ සිඞ්ඝාටකබද්ධං; චතුක්කසණ්ඨානන්ති අත්ථො. සංවිදහිතුන්ති කාතුං. උස්සහසි ත්වං ආනන්දාති සක්කොසි ත්වං ආනන්ද. උස්සහාමි භගවාති තුම්හෙහි දින්නනයෙන සක්කොමීති දස්සෙති. යත්‍ර හි නාමාති යො නාම. කුසිම්පි නාමාතිආදීසු කුසීති ආයාමතො ච විත්ථාරතො ච අනුවාතාදීනං දීඝපත්තානමෙතං අධිවචනං. අඩ්ඪකුසීති අන්තරන්තරා රස්සපත්තානං නාමං. මණ්ඩලන්ති පඤ්චඛණ්ඩිකචීවරස්ස එකෙකස්මිං ඛණ්ඩෙ මහාමණ්ඩලං. අඩ්ඪමණ්ඩලන්ති ඛුද්දකමණ්ඩලං. විවට්ටන්ති මණ්ඩලඤ්ච අඩ්ඪමණ්ඩලඤ්ච එකතො කත්වා සිබ්බිතං මජ්ඣිමඛණ්ඩං.

345. „Acchibaddha“ (wie ein Reisfeld-Muster angeordnet) bedeutet: mit quadratischen Reisfeldern angeordnet. „Pāḷibaddhanti“ bedeutet: der Länge und Breite nach mit langen Dämmen begrenzt angeordnet. „Mariyādabaddha“ (mit Dämmen begrenzt) bedeutet: hier und da mit kurzen Dämmen begrenzt angeordnet. „Siṅghāṭakabaddha“ (wie eine Kreuzung angeordnet) bedeutet: an einer Stelle, wo ein Damm einen anderen kreuzt, wie eine Kreuzung angeordnet; dies bedeutet in Form einer Kreuzung (catukka). „Saṃvidahituṃ“ (einrichten, herstellen) bedeutet: zu machen. „Traust du dir das zu, Ānanda?“ (ussahasi tvaṃ ānanda) bedeutet: „Bist du dazu fähig, Ānanda?“. Mit „Ich traue es mir zu, Herr“ (ussahāmi bhagavā) zeigt er: „Ich bin fähig, es nach der von Euch gewiesenen Methode einzurichten.“ „Yatra hi nāma“ bedeutet: wer auch immer. In den Worten „kusimpi nāma“ usw. ist „kusī“ eine Bezeichnung für die der Länge und Breite nach verlaufenden langen Streifen der Saumeinfassungen (anuvāta) etc. „Aḍḍhakusī“ ist der Name für die dazwischen liegenden kurzen Streifen. „Maṇḍala“ (Feld) ist das große Feld in jedem einzelnen Abschnitt einer fünfteiligen Robe. „Aḍḍhamaṇḍala“ (Halbfeld) ist das kleine Feld. „Vivaṭṭa“ (Mittelbahn) ist der mittlere Abschnitt, der zusammengenäht wird, indem man ein großes Feld und ein Halbfeld zusammenfügt.

අනුවිවට්ටන්ති තස්ස උභොසු පස්සෙසු ද්වෙ ඛණ්ඩානි. ගීවෙය්‍යකන්ති ගීවාවෙඨනට්ඨානෙ දළ්හීකරණත්ථං අඤ්ඤං සුත්තසංසිබ්බිතං ආගන්තුකපත්තං. ජඞ්ඝෙය්‍යකන්ති ජඞ්ඝපාපුණනට්ඨානෙ තථෙව සංසිබ්බිතං පත්තං. ගීවට්ඨානෙ ච ජඞ්ඝට්ඨානෙ ච පත්තානමෙවෙතං නාමන්තිපි වදන්ති. බාහන්තන්ති අනුවිවට්ටානං බහි එකෙකං ඛණ්ඩං. ඉති පඤ්චඛණ්ඩිකචීවරෙනෙතං විචාරිතන්ති. අථ වා අනුවිවට්ටන්ති විවට්ටස්ස [Pg.409] එකපස්සතො ද්වින්නං එකපස්සතො ද්වින්නන්ති චතුන්නම්පි ඛණ්ඩානමෙතං නාමං. බාහන්තන්ති සුප්පමාණං චීවරං පාරුපන්තෙන සංහරිත්වා බාහාය උපරි ඨපිතා උභො අන්තා බහිමුඛා තිට්ඨන්ති, තෙසං එතං නාමං. අයමෙව හි නයො මහාඅට්ඨකථායං වුත්තොති.

„Anuvivaṭṭa“ (Seitenbahn) bezeichnet die zwei Abschnitte auf beiden Seiten des Vivaṭṭa. „Gīveyyaka“ (Halsverstärkung) ist ein zusätzliches, mit Fäden aufgenähtes Stoffstück zur Verstärkung im Bereich der Halsumwickelung. „Jaṅgheyyaka“ (Wadenverstärkung) ist ein ebenso aufgenähtes Stoffstück an der Stelle, wo die Robe die Waden erreicht. Einige sagen auch, dies sei einfach die Bezeichnung für die Stoffbahnen im Halsbereich und im Wadenbereich. „Bāhanta“ (Ärmelsaum/Außenbahn) ist jeweils ein Abschnitt außerhalb der Anuvivaṭṭa-Bahnen. So ist dies anhand einer fünfteiligen Robe dargelegt worden. Oder aber „Anuvivaṭṭa“ ist der Name für alle vier Abschnitte – zwei auf der einen Seite und zwei auf der anderen Seite des Vivaṭṭa. „Bāhanta“ ist die Bezeichnung für die beiden nach außen gewandten Enden, die beim Umwerfen einer gut bemessenen Robe zusammengerafft und über den Arm gelegt werden. Denn genau diese Methode ist in der Großen Auslegung (Mahā-Aṭṭhakathā) dargelegt.

තිචීවරානුජානනකථා

Die Erklärung über die Erlaubnis der dreiteiligen Robe (Ticīvara).

346. චීවරෙහි උබ්භණ්ඩිකෙති චීවරෙහි උබ්භණ්ඩෙ කතෙ; යථා උක්ඛිත්තභණ්ඩා හොන්ති එවං කතෙ; උක්ඛිත්තභණ්ඩිකභාවං ආපාදිතෙති අත්ථො. චීවරභිසින්ති එත්ථ භිසීති ද්වෙ තීණි එකතො කත්වා භිසිසඞ්ඛෙපෙන සංහරිතචීවරානි වුත්තානි. තෙ කිර භික්ඛූ ‘‘දක්ඛිණාගිරිතො භගවා ලහුං පටිනිවත්තිස්සතී’’ති තත්ථ ගච්ඡන්තා ජීවකවත්ථුස්මිං ලද්ධචීවරානි ඨපෙත්වා අගමංසු. ඉදානි පන චිරෙන ආගමිස්සතීති මඤ්ඤමානා ආදාය පක්කමිංසු. අන්තරට්ඨකාසූති මාඝස්ස ච ඵග්ගුණස්ස ච අන්තරා අට්ඨසු. න භගවන්තං සීතං අහොසීති භගවතො සීතං නාහොසි. එතදහොසි යෙපි ඛො තෙ කුලපුත්තාති න භගවා අජ්ඣොකාසෙ අනිසීදිත්වා එතමත්ථං න ජානාති, මහාජනසඤ්ඤාපනත්ථං පන එවමකාසි. සීතාලුකාති සීතපකතිකා; යෙ පකතියාව සීතෙන කිලමන්ති. දිගුණං සඞ්ඝාටින්ති දුපට්ටං සඞ්ඝාටිං. එකච්චියන්ති එකපට්ටං. ඉති ‘‘භගවා අත්තනා චතූහි චීවරෙහි යාපෙති, අම්හාකං පන තිචීවරං අනුජානාතී’’ති වචනස්ස ඔකාසං උපච්ඡින්දිතුං දිගුණං සඞ්ඝාටිං අනුජානාති, එකච්චිකෙ ඉතරෙ. එවඤ්හි නෙසං චත්තාරි භවිස්සන්තීති.

346. „Mit Roben als Bündel beladen“ (cīvarehi ubbhaṇḍike) bedeutet: wenn sie mit Roben so beladen sind, dass sie wie aufgeschichtetes Gepäck wirken; so gemacht, dass der Zustand von Lastträgern herbeigeführt wird. In Bezug auf „Robenkissen“ (cīvarabhisi) bezeichnet „bhisī“ zwei oder drei zusammengelegte und kissenartig aufeinandergeschichtete Roben. Jene Mönche dachten nämlich: „Der Erhabene wird rasch aus Dakkhiṇāgiri zurückkehren“, ließen die in der Jīvaka-Begebenheit erhaltenen Roben zurück und gingen fort. Nun aber, in der Annahme, er werde erst nach langer Zeit zurückkommen, nahmen sie sie mit und zogen fort. „In den acht Zwischentagen“ (antaraṭṭhakāsū) bedeutet: in den acht Tagen zwischen den Monaten Māgha und Phagguna. „Dem Erhabenen wurde nicht kalt“ (na bhagavantaṃ sītaṃ ahosi) bedeutet: Dem Erhabenen fror es nicht. „Da dachte er: Jene Söhne aus gutem Hause...“ (etadahosi yepi kho te kulaputtā): Es ist nicht so, dass der Erhabene diesen Sachverhalt nicht auch ohne das Sitzen im Freien gewusst hätte; er tat dies vielmehr, um der breiten Masse Einsicht zu vermitteln. „Kälteempfindlich“ (sītālukā) bedeutet: von Natur aus kälteempfindlich; diejenigen, die von Natur aus unter der Kälte leiden. „Eine doppelte Saṅghāṭi“ (diguṇaṃ saṅghāṭiṃ) bedeutet: eine zweilagige Saṅghāṭi-Robe. „Einfach“ (ekacciyaṃ) bedeutet: einlagig. Um der Äußerung vorzubeugen: „Der Erhabene selbst kommt mit vier Roben aus, erlaubt uns aber nur eine dreiteilige Robe (ticīvara)“, erlaubt er eine doppelte Saṅghāṭi und die anderen beiden einlagig. Auf diese Weise werden sie (effektiv) vier Lagen haben.

අතිරෙකචීවරාදිකථා

Die Erklärung über die überschüssige Robe (Atirekacīvara) und anderes.

348. අග්ගළං අච්ඡුපෙය්‍යන්ති ඡිද්දට්ඨානෙ පිලොතිකඛණ්ඩං ලග්ගාපෙය්‍යං. අහතකප්පානන්ති එකවාරං ධොතානං. උතුද්ධටානන්ති උතුතො දීඝකාලතො උද්ධටානං හතවත්ථකානං, පිලොතිකානන්ති වුත්තං හොති. පාපණිකෙති අන්තරාපණතො පතිතපිලොතිකචීවරෙ. උස්සාහො කරණීයොති පරියෙසනා කාතබ්බා. පරිච්ඡෙදො පනෙත්ථ නත්ථි, පට්ටසතම්පි වට්ටති. සබ්බමිදං සාදියන්තස්ස භික්ඛුනො වසෙන වුත්තං. අග්ගළං තුන්නන්ති එත්ථ උද්ධරිත්වා අල්ලීයාපනඛණ්ඩං අග්ගළං, සුත්තෙන සංසිබ්බිතං තුන්නං; වට්ටෙත්වා කරණං ඔවට්ටිකං [Pg.410] . කණ්ඩුසකං වුච්චති මුද්දිකා. දළ්හීකම්මන්ති අනුද්ධරිත්වාව උපස්සයං කත්වා අල්ලීයාපනකං වත්ථඛණ්ඩං.

348. „Einen Flicken aufsetzen“ (aggaḷaṃ acchupeyyaṃ) bedeutet: an einer schadhaften Stelle ein Stoffstück anbringen. „Neuwertig“ (ahatakappa) bedeutet: einmal gewaschen. „Ausgelagert“ (utuddhaṭa) bedeutet: Kleidungsstücke, die nach langer Zeit aus der Aufbewahrung geholt und gewaschen wurden, oder alte Lumpen. „Vom Markt“ (pāpaṇika) bezieht sich auf eine Robe aus Lumpenstücken, die auf dem Marktplatz fallengelassen wurden. „Man sollte sich bemühen“ (ussāho karaṇīyo) bedeutet: Man sollte danach suchen. Hierbei gibt es keine Grenze; selbst hundert Lagen sind zulässig. All dies wurde im Hinblick auf einen Mönch gesagt, der dies akzeptiert. In dem Ausdruck „Flicken und Naht“ (aggaḷaṃ tunnaṃ) ist der „Flicken“ (aggaḷa) das Stoffstück, das nach Entfernen des schadhaften Teils aufgenäht wird; die mit Faden genähte Verbindung ist die „Naht“ (tunna); das Zusammenrollen und Festnähen ist der „Rundsaum“ (ovaṭṭika). Als „kaṇḍusaka“ wird eine Ringsaumnaht (muddikā) bezeichnet. „Verstärkung“ (daḷhīkamma) bezeichnet ein Stoffstück, das zur Verstärkung aufgenäht wird, ohne das alte Gewebe darunter zu entfernen.

349-351. විසාඛාවත්ථු උත්තානත්ථං. තතො පරං පුබ්බෙ විනිච්ඡිතමෙව. සොවග්ගිකන්ති සග්ගප්පත්තහෙතුකං. තෙනෙවාහ ‘‘සොවග්ගික’’න්ති. සොකං අපනෙතීති සොකනුදං. අනාමයාති අරොගා. සග්ගම්හි කායම්හීති සග්ගොපපන්නා.

349-351. Die Geschichte von Visākhā hat eine leicht verständliche Bedeutung. Was danach folgt, ist bereits zuvor geklärt worden. „Zum Himmelreich führend“ (sovaggika) bedeutet: die Ursache für das Erreichen der Himmelswelt; deshalb sagte er „sovaggika“. „Kummer vertreibend“ (sokanuda) bedeutet: Kummer beseitigend. „Frei von Krankheit“ (anāmaya) bedeutet: gesund. „Im himmlischen Körper“ (saggamhi kāyamhi) bedeutet: im Himmel wiedergeboren.

353. පුථුජ්ජනා කාමෙසු වීතරාගාති ඣානලාභිනො.

353. „Weltlinge, die frei von Verlangen nach den Sinnengenüssen sind“ (puthujjanā kāmesu vītarāgā) bezieht sich auf jene, die die Vertiefungen (Jhāna) erlangt haben.

356. සන්දිට්ඨොති දිට්ඨමත්තකමිත්තො. සම්භත්තොති එකසම්භොගො දළ්හමිත්තො. ආලපිතොති ‘‘මම සන්තකං යං ඉච්ඡෙය්‍යාසි, තං ගණ්හාහී’’ති එවං වුත්තො. එතෙසු තීසු අඤ්ඤතරනාමෙන සද්ධිං ජීවති, ගහිතෙ අත්තමනො හොතීති ඉමෙහි ගහිතවිස්සාසො රුහති.

356. „Ein Bekannter“ (sandiṭṭha) ist ein Freund, den man nur vom Sehen her kennt. „Ein Vertrauter“ (sambhatta) ist ein enger Freund, mit dem man gemeinsamen Nutzen teilt. „Ein Angesprochener“ (ālapita) ist jemand, zu dem gesagt wurde: „Nimm von meinem Besitz, was immer du wünschst“. Wenn einer dieser drei Faktoren vorliegt, man in einer solchen Beziehung lebt und der andere sich freut, wenn etwas genommen wird – durch diese Faktoren verfestigt sich das Vertrauen beim Nehmen.

පච්ඡිමවිකප්පනුපගචීවරාදිකථා

Die Erklärung über die am Ende zu bestimmenden (durch Entsagungsvereinbarung zu übertragenden) Roben und anderes.

359. පංසුකූලකතොති කතපංසුකූලො. ගරුකො හොතීති ජිණ්ණජිණ්ණට්ඨානෙ අග්ගළාරොපනෙන ගරුකො හොති. සුත්තලූඛං කාතුන්ති සුත්තෙනෙව අග්ගළං කාතුන්ති අත්ථො. විකණ්ණො හොතීති සුත්තං අච්ඡෙත්වා අච්ඡෙත්වා සිබ්බන්තානං එකො සඞ්ඝාටිකොණො දීඝො හොති. විකණ්ණං උද්ධරිතුන්ති දීඝකොණං ඡින්දිතුං. ඔකිරියන්තීති ඡින්නකොණතො ගළන්ති. අනුවාතං පරිභණ්ඩන්ති අනුවාතඤ්චෙව පරිභණ්ඩඤ්ච. පත්තා ලුජ්ජන්තීති මහන්තෙසු පත්තමුඛෙසු දින්නානි සුත්තානි ගළන්ති, තතො පත්තා ලුජ්ජන්ති. අට්ඨපදකං කාතුන්ති අට්ඨපදකච්ඡන්නෙන පත්තමුඛං සිබ්බිතුං.

359. „Aus einer Lumpenrobe hergestellt“ (paṃsukūlakata) bedeutet: als Lumpenrobe (paṃsukūla) angefertigt. „Sie wird schwer“ (garuko hoti) bedeutet: Sie wird durch das Aufsetzen von Flicken an den abgenutzten Stellen schwer. „Einen Fadenflicken machen“ (suttalūkhaṃ kātuṃ) bedeutet: einen Flicken nur aus Fäden herzustellen. „Sie wird ungleichmäßig“ (vikaṇṇa hoti) bedeutet: Wenn man näht, ohne den Faden zwischendurch abzuschneiden, wird eine Ecke der Saṅghāṭi-Robe zu lang. „Die ungleiche Ecke entfernen“ (vikaṇṇaṃ uddharituṃ) bedeutet: die überstehende Ecke abzuschneiden. „Sie lösen sich auf“ (okiriyanti) bedeutet: die Fäden lösen sich an der abgeschnittenen Ecke auf. „Längssaum und Quersaum“ (anuvātaṃ paribhaṇḍaṃ) bezeichnet den Längssaum sowie den Quersaum. „Die Bahnen gehen kaputt“ (pattā lujjanti) bedeutet: Die an den breiten Saumenden eingenähten Fäden lösen sich auf, wodurch die Bahnen beschädigt werden. „Ein Schachbrettmuster nähen“ (aṭṭhapadakaṃ kātuṃ) bedeutet: das Saumende in Form eines Schachbrettmusters zu vernähen.

360. අන්වාධිකම්පි ආරොපෙතුන්ති ආගන්තුකපත්තම්පි දාතුං. ඉදං පන අප්පහොනකෙ ආරොපෙතබ්බං. සචෙ පහොති, ආගන්තුකපත්තං න වට්ටති, ඡින්දිතබ්බමෙව.

360. „Einen weiteren Streifen aufsetzen“ (anvādhikampi āropetuṃ) bedeutet: eine zusätzliche Stoffbahn anzubringen. Dies sollte jedoch nur getan werden, wenn die Robe zu klein ist. Wenn sie groß genug ist, ist eine zusätzliche Stoffbahn nicht zulässig; sie muss abgeschnitten werden.

361. න ච භික්ඛවෙ සද්ධාදෙය්‍යන්ති එත්ථ සෙසඤාතීනං දෙන්තො විනිපාතෙතියෙව. මාතාපිතරො පන සචෙ රජ්ජෙ ඨිතා පත්ථයන්ති, දාතබ්බං.

361. In Bezug auf die Worte: „Und, ihr Mönche, das aus Vertrauen Gespendete [darf man nicht zweckentfremden]“ (na ca bhikkhave saddhādeyyaṃ) ist folgendes zu verstehen: Wer es an die übrigen Verwandten gibt, verschwendet es gewiss. Den Eltern jedoch darf man es geben, selbst wenn sie in königlicher Macht stehen und es begehren.

362. ගිලානොති [Pg.411] ගිලානතාය ගහෙත්වා ගන්තුං අසමත්ථො. වස්සිකසඞ්කෙතන්ති වස්සිකෙ චත්තාරො මාසෙ. නදීපාරන්ති නදියා පාරෙ භත්තං භුඤ්ජිතබ්බං හොති. අග්ගළගුත්තිවිහාරොති සබ්බෙස්වෙව චෙතෙසු ගිලානවස්සිකසඞ්කෙතනදීපාරගමනඅත්ථතකථිනභාවෙසු අග්ගළගුත්තියෙව පමාණං. ගුත්තෙ එව හි විහාරෙ එතෙසු කාරණෙසු නික්ඛිපිත්වා බහි ගන්තුං වට්ටති, න අගුත්තෙ. ආරඤ්ඤකස්ස පන විහාරො න සුගුත්තො හොති, තෙන භණ්ඩුක්ඛලිකාය පක්ඛිපිත්වා පාසාණසුසිර රුක්ඛසුසිරාදීසු සුප්පටිච්ඡන්නෙසු ඨපෙත්වා ගන්තබ්බං.

362. „Gilāno“ bedeutet: wegen Krankheit unfähig, [die Robe] zu nehmen und zu gehen. „Vassikasaṅketa“ bezieht sich auf die vier Monate der Regenzeit. „Nadīpāra“ bedeutet: Am jenseitigen Ufer des Flusses ist ein Mahl einzunehmen. „Aggaḷaguttivihāro“ bedeutet: In all diesen Fällen – bei Krankheit, der Verabredung für die Regenzeit, dem Gehen zum jenseitigen Flussufer und dem Zustand des ausgebreiteten Kathina-Gewandes – ist allein die Sicherung [des Klosters] durch einen Türriegel der entscheidende Maßstab. Denn nur in einem gesicherten Kloster ist es erlaubt, aus diesen Gründen die Robe zurückzulassen und nach draußen zu gehen, nicht in einem ungesicherten. Das Kloster eines Waldmönchs ist jedoch nicht gut gesichert; daher sollte er [die Robe] in ein Vorratsgefäß legen, sie an gut verborgenen Orten wie einer Felsspalte oder einer Baumhöhle deponieren und erst dann gehen.

සඞ්ඝිකචීවරුප්පාදකථා

Abhandlung über das Entstehen von Roben für den Sangha

363. තුය්හෙව භික්ඛු තානි චීවරානීති අඤ්ඤත්ථ ගහෙත්වා හටානිපි තුය්හෙව; න තෙසං අඤ්ඤො කොචි ඉස්සරොති. එවඤ්ච පන වත්වා අනාගතෙපි නික්කුක්කුච්චා ගණ්හිස්සන්තීති දස්සෙතුං ඉධ පනාතිආදිමාහ. තස්සෙව තානි චීවරානි යාව කථිනස්ස උබ්භාරාති සචෙ ගණපූරකෙ භික්ඛූ ලභිත්වා කථිනං අත්ථතං හොති, පඤ්චමාසෙ; නො චෙ අත්ථතං හොති, එකං චීවරමාසමෙව. යං ‘‘සඞ්ඝස්ස දෙමා’’ති වා දෙන්ති, ‘‘සඞ්ඝං උද්දිස්ස දෙමා’’ති වා දෙන්ති, ‘‘වස්සංවුත්ථසඞ්ඝස්ස දෙමා’’ති වා දෙන්ති, ‘‘වස්සාවාසිකං දෙමා’’ති වා දෙන්ති, සචෙපි මතකචීවරං අවිභජිත්වා තං විහාරං පවිසන්ති, තං සබ්බං තස්සෙව භික්ඛුනො හොති. යම්පි සො වස්සාවාසත්ථාය වඩ්ඪිං පයොජෙත්වා ඨපිතඋපනික්ඛෙපතො වා තත්‍රුප්පාදතො වා වස්සාවාසිකං ගණ්හාති, සබ්බං සුග්ගහිතමෙව හොති. ඉදමෙත්ථ ලක්ඛණං, යෙන තෙනාකාරෙන සඞ්ඝස්ස උප්පන්නං වත්ථං අත්ථතකථිනස්ස පඤ්චමාසෙ, අනත්ථතකථිනස්ස එකං චීවරමාසං පාපුණාතීති. යං පන ‘‘ඉදං ඉධ වස්සංවුත්ථසඞ්ඝස්ස දෙමා’’ති වා ‘‘වස්සාවාසිකං දෙමා’’ති වා වත්වා දින්නං, තං අනත්ථතකථිනස්සාපි පඤ්චමාසෙ පාපුණාති. තතො පරං පන උප්පන්නං වස්සාවාසිකං පුච්ඡිතබ්බං – ‘‘කිං අතීතවස්සෙ ඉදං වස්සාවාසිකං, උදාහු අනාගතවස්සෙ’’ති! කස්මා? පිට්ඨිසමයෙ උප්පන්නත්තා.

363. „Nur dir, o Mönch, gehören diese Roben“ bedeutet: Selbst wenn sie an einen anderen Ort mitgenommen und weggetragen wurden, gehören sie nur dir; kein anderer Mönch hat das Verfügungsrecht darüber. Nachdem der Erhabene dies gesagt hatte, sprach er die Worte „Hier nun“ (idha pana) usw., um zu zeigen, dass die Mönche sie auch in Zukunft ohne Gewissensbisse annehmen werden. „Diese Roben gehören ihm, bis das Kathina-Gewand aufgehoben wird“ bedeutet: Wenn Mönche, die das Quorum erfüllen, anwesend sind und das Kathina-Gewand ausgebreitet ist, gehören sie ihm für fünf Monate; wenn es nicht ausgebreitet ist, nur für den einen Monat der Roben-Saison. Was auch immer die Spender mit den Worten „Wir geben dies dem Sangha“ geben, oder mit den Worten „Wir geben dies im Hinblick auf den Sangha“, oder „Wir geben dies dem Sangha, der die Regenzeit verbracht hat“, oder „Wir geben dies als Regenzeit-Robe“; oder wenn sie die Robe eines verstorbenen Mönchs ungeteilt in jenes Kloster bringen – all das gehört allein jenem [einzelnen] Mönch. Auch wenn er für die Zwecke des Regenzeit-Aufenthalts durch Zinsnutzung deponierter Güter oder aus den Erträgen vor Ort eine Regenzeit-Robe erhält, so ist all das rechtmäßig erworben. Dies ist hierbei die Regel: Auf welche Weise auch immer ein Stoff für den Sangha entsteht, er gelangt für fünf Monate zu einem Mönch mit ausgebreitetem Kathina, und für den einen Monat der Roben-Saison zu einem Mönch ohne ausgebreitetes Kathina. Was jedoch mit den Worten gegeben wird: „Wir geben dies dem Sangha, der hier die Regenzeit verbracht hat“ oder „Wir geben dies als Regenzeit-Robe“, das gelangt selbst für einen Mönch ohne ausgebreitetes Kathina für fünf Monate zu ihm. Danach aber muss bezüglich einer entstandenen Regenzeit-Robe gefragt werden: „Gehört diese Regenzeit-Robe zur vergangenen oder zur zukünftigen Regenzeit?“ Warum? Weil sie nach Ablauf der eigentlichen Zeit entstanden ist.

උතුකාලන්ති වස්සානතො අඤ්ඤං කාලං. තානි චීවරානි ආදාය සාවත්ථිං ගන්ත්වාති එත්ථ තානි චීවරානි ගතගතට්ඨානෙ සඞ්ඝිකානෙව හොන්ති, භික්ඛූහි දිට්ඨමත්තමෙවෙත්ථ පමාණං. තස්මා සචෙ කෙචි පටිපථං ආගච්ඡන්තා ‘‘කුහිං [Pg.412] ආවුසො ගච්ඡසී’’ති පුච්ඡිත්වා තමත්ථං සුත්වා ‘‘කිං ආවුසො මයං සඞ්ඝො න හොමා’’ති තත්ථෙව භාජෙත්වා ගණ්හන්ති, සුග්ගහිතානි. සචෙපි එස මග්ගා ඔක්කමිත්වා කඤ්චි විහාරං වා ආසනසාලං වා පිණ්ඩාය චරන්තො එකං ගෙහමෙව වා පවිසති, තත්‍ර ච නං භික්ඛූ දිස්වා තමත්ථං පුච්ඡිත්වා භාජෙත්වා ගණ්හන්ති, සුග්ගහිතානෙව.

„Utukāla“ (die Jahreszeit) bedeutet eine andere Zeit als die Regenzeit. Zu den Worten „mit diesen Roben nach Sāvatthi gehend“ ist die Entscheidung wie folgt zu verstehen: Diese Roben bleiben an jedem Ort, den man erreicht, Eigentum des Sangha; das bloße Erblicken durch andere Mönche ist hierbei der entscheidende Maßstab. Wenn daher Mönche, die ihm entgegenkommen, fragen: „Wohin gehst du, Freund?“, und nachdem sie den Sachverhalt erfahren haben, sagen: „Sind wir etwa kein Sangha, Freund?“, und die Roben direkt dort aufteilen und annehmen, so sind sie rechtmäßig erworben. Selbst wenn dieser Mönch vom Weg abweicht und zu irgendeinem Kloster, einer Speisehalle oder auf dem Almosengang zu einem Haus geht, und Mönche ihn dort sehen, nach dem Sachverhalt fragen, die Roben aufteilen und annehmen, so sind sie ebenfalls rechtmäßig erworben.

අධිට්ඨාතුන්ති එත්ථ අධිට්ඨහන්තෙන වත්තං ජානිතබ්බං. තෙන හි භික්ඛුනා ඝණ්ටිං පහරිත්වා කාලං ඝොසෙත්වා ථොකං ආගමෙත්වා සචෙ ඝණ්ටිසඤ්ඤාය වා කාලසඤ්ඤාය වා භික්ඛූ ආගච්ඡන්ති, තෙහි සද්ධිං භාජෙතබ්බානි. නො චෙ ආගච්ඡන්ති, ‘‘මය්හිමානි චීවරානි පාපුණන්තී’’ති අධිට්ඨාතබ්බානි. එවං අධිට්ඨිතෙ සබ්බානි තස්සෙව හොන්ති, ඨිතිකා පන න තිට්ඨති.

Zum Begriff „aneignen“ (adhiṭṭhātuṃ) ist die Entscheidung wie folgt zu verstehen: Wer die Bestimmung vornimmt, muss die Pflichten kennen. Jener Mönch muss nämlich die Glocke schlagen, die Zeit verkünden und ein wenig warten. Wenn aufgrund des Glockenzeichens oder des Zeitzeichens Mönche kommen, muss er die Roben mit ihnen teilen. Wenn sie nicht kommen, soll er sie mit den Worten bestimmen: „Diese Roben fallen mir zu.“ Wenn sie so bestimmt worden sind, gehören sie alle ihm allein; die traditionelle Fortdauer (ṭhitikā) bleibt jedoch nicht bestehen.

සචෙ එකෙකං උද්ධරිත්වා ‘‘අයං පඨමභාගො මය්හං පාපුණාති, අයං දුතියභාගො’’ති එවං ගණ්හාති, ගහිතානි ච සුග්ගහිතානි හොන්ති, ඨිතිකා ච තිට්ඨති. එවං පාපෙත්වා ගණ්හන්තෙනාපි අධිට්ඨිතමෙව හොති. සචෙ පන ඝණ්ටිං පහරිත්වා වා අප්පහරිත්වා වා කාලම්පි ඝොසෙත්වා වා අඝොසෙත්වා වා ‘‘අහමෙවෙත්ථ මය්හමෙව ඉමානි චීවරානී’’ති ගණ්හාති, දුග්ගහිතානි හොන්ති. අථ ‘‘අඤ්ඤො කොචි ඉධ නත්ථි, මය්හං එතානි පාපුණන්තී’’ති ගණ්හාති, සුග්ගහිතානි.

Wenn er sie einzeln herausnimmt und so annimmt: „Dieser erste Teil fällt mir zu, dieser zweite Teil fällt mir zu“, dann sind die genommenen Roben rechtmäßig erworben und die traditionelle Fortdauer bleibt bestehen. Auch wenn er sie so Anteil für Anteil zuteilt und nimmt, gilt dies als ordnungsgemäß bestimmt. Wenn er jedoch – ob er nun die Glocke schlägt oder nicht, die Zeit verkündet oder nicht – mit dem Gedanken annimmt: „Ich allein bin hier, diese Roben gehören ganz mir“, so sind sie unrechtmäßig erworben. Wenn er sie aber mit dem Gedanken annimmt: „Kein anderer ist hier, diese fallen mir zu“, so sind sie rechtmäßig erworben.

පාතිතෙ කුසෙති එකකොට්ඨාසෙ කුසදණ්ඩකෙ පාතිතමත්තෙ සචෙපි භික්ඛුසහස්සං හොති, ගහිතමෙව නාම චීවරං. නාකාමා භාගො දාතබ්බො. සචෙ පන අත්තනො රුචියා දාතුකාමා හොන්ති, දෙන්තු. අනුභාගෙපි එසෙව නයො.

„Wenn das Los gefallen ist“ (pātite kuse) bedeutet: Sobald das Losstäbchen auf einen Anteil gefallen ist, gilt die Robe als angenommen, selbst wenn tausend Mönche anwesend wären. Man muss den Anteil nicht gegen seinen Willen abgeben. Wenn sie ihn jedoch aus eigenem Willen geben wollen, mögen sie ihn geben. Die gleiche Regelung gilt auch für den nachträglichen Anteil.

සචීවරානීති ‘‘කාලචීවරම්පි සඞ්ඝස්ස ඉතොව දස්සාම, විසුං සජ්ජියමානෙ අතිචිරං හොතී’’ති ඛිප්පංයෙව සචීවරානි භත්තානි අකංසු. ථෙරෙ ආගම්ම උප්පන්නානීති තුම්හෙසු පසාදෙන ඛිප්පං උප්පන්නානි.

„Zusammen mit Roben“ (sacīvarāni) bedeutet: Sie dachten: „Wir werden die zeitgerechten Roben für den Sangha direkt von hier aus geben; wenn wir sie separat vorbereiten, dauert es zu lange“, und so bereiteten sie rasch Speisen zusammen mit Roben zu. „Entstanden durch die Theras“ (there āgamma uppannāni) bedeutet: schnell entstanden aus gläubigem Vertrauen zu Ihnen beiden.

සඞ්ඝස්ස දෙමාති චීවරානි දෙන්තීති සකලම්පි චීවරකාලං සණිකං සණිකං දෙන්තියෙව. පුරිමෙසු පන ද්වීසු වත්ථූසු පච්ඡින්නදානත්තා අදංසූති වුත්තං. සම්බහුලා ථෙරාති විනයධරපාමොක්ඛථෙරා. ඉදං පන වත්ථුං සද්ධිං පුරිමෙන ද්වෙභාතිකවත්ථුනා පරිනිබ්බුතෙ භගවති උප්පන්නං, ඉමෙ ච ථෙරා දිට්ඨපුබ්බා තථාගතං, තස්මා පුරිමෙසු වත්ථූසු තථාගතෙන පඤ්ඤත්තනයෙනෙව කථෙසුං.

„Sie geben Roben mit den Worten ‚Wir geben sie dem Sangha‘“ bedeutet: Sie geben sie kontinuierlich während der gesamten Roben-Saison nach und nach ab. In den ersten beiden Fällen jedoch wurde von den Konzilsredaktoren das Wort „sie gaben“ (adaṃsu) verwendet, da es sich um eine abgeschlossene Schenkung handelte. „Zahlreiche Theras“ (sambahulā therā) bezeichnet die führenden Theras, die das Vinaya bewahren. Dieser [vierte] Fall jedoch ereignete sich zusammen mit dem vorhergehenden Fall der beiden Brüder nach dem Parinibbāna des Erhabenen. Und diese Theras hatten den Tathāgata früher noch selbst gesehen; daher sprachen sie in den früheren Fällen genau nach der vom Tathāgata dargelegten Methode.

උපනන්දසක්‍යපුත්තවත්ථුකථා

Erklärung der Geschichte von Upananda, dem Sohn der Sakyer

364. ගාමකාවාසං [Pg.413] අගමාසීති අප්පෙව නාම චීවරානි භාජෙන්තා මය්හම්පි සඞ්ගහං කරෙය්‍යුන්ති චීවරභාජනකාලං සල්ලක්ඛෙත්වාව අගමාසි. සාදියිස්සසීති ගණ්හිස්සසි. එත්ථ ච කිඤ්චාපි තස්ස භාගො න පාපුණාති. අථ ඛො ‘‘නගරවාසිකො අයං මුඛරො ධම්මකථිකො’’ති තෙ භික්ඛූ ‘‘සාදියිස්සසී’’ති ආහංසු. යො සාදියෙය්‍ය ආපත්ති දුක්කටස්සාති එත්ථ පන කිඤ්චාපි ලහුකා ආපත්ති, අථ ඛො ගහිතානි ගහිතට්ඨානෙ දාතබ්බානි. සචෙපි නට්ඨානි වා ජිණ්ණානි වා හොන්ති, තස්සෙව ගීවා. දෙහීති වුත්තෙ අදෙන්තො ධුරනික්ඛෙපෙ භණ්ඩග්ඝෙන කාරෙතබ්බො.

364. „Er ging zu einer Dorfresidenz“ (gāmakāvāsaṃ agamāsi) bedeutet: Er ging dorthin, nachdem er den Zeitpunkt der Robenverteilung genau abgepasst hatte, mit dem Gedanken: „Vielleicht bedenken sie auch mich mit einer Gabe, wenn sie die Roben aufteilen.“ „Wirst du annehmen?“ (sādiyissasi) bedeutet: Wirst du sie nehmen? Und obwohl ihm in diesem Fall eigentlich kein Anteil zustand, sagten jene ansässigen Mönche „Wirst du annehmen?“, da sie dachten: „Dieser Upananda ist ein Stadtbewohner, redegewandt und ein Prediger der Lehre.“ „Wer annimmt, begeht ein Vergehen des Fehlverhaltens“ (yo sādiyeyya āpatti dukkaṭassa) bedeutet: Obwohl dies ein leichtes Vergehen ist, müssen die angenommenen Roben an dem Ort zurückgegeben werden, an dem sie angenommen wurden. Selbst wenn sie verloren gegangen oder verschlissen sind, haftet er allein dafür. Wenn er zur Rückgabe aufgefordert wird und sich weigert, ist er wegen Pflichtverletzung entsprechend dem Wert des Gutes zur Verantwortung zu ziehen.

එකාධිප්පායන්ති එකං අධිප්පායං; එකං පුග්ගලපටිවීසමෙව දෙථාති අත්ථො. ඉදානි යථා සො දාතබ්බො, තං දස්සෙතුං තන්තිං ඨපෙන්තො ඉධ පනාතිආදිමාහ. තත්ථ සචෙ අමුත්‍ර උපඩ්ඪං අමුත්‍ර උපඩ්ඪන්ති එකෙකස්මිං එකාහමෙකාහං වා සත්තාහං සත්තාහං වා සචෙ වසති, එකෙකස්මිං විහාරෙ යං එකො පුග්ගලො ලභති, තතො තතො උපඩ්ඪං උපඩ්ඪං දාතබ්බං. එවං එකාධිප්පායො දින්නො හොති. යත්ථ වා පන බහුතරන්ති සචෙ එකස්මිං විහාරෙ වසන්තො ඉතරස්මිං සත්තාහවාරෙන අරුණමෙව උට්ඨාපෙති, එවං පුරිමස්මිං බහුතරං වසති නාම. තස්මා තතො බහුතරං වසිතවිහාරතො තස්ස පටිවීසො දාතබ්බො. එවම්පි එකාධිප්පායො දින්නො හොති. ඉදඤ්ච නානාලාභෙහි නානූපචාරෙහි එකසීමවිහාරෙහි කථිතං, නානාසීමවිහාරෙ පන සෙනාසනග්ගාහො පටිප්පස්සම්භති. තස්මා තත්ථ චීවරපටිවීසො න පාපුණාති. සෙසං පන ආමිසභෙසජ්ජාදි සබ්බං සබ්බත්ථ අන්තොසීමගතස්ස පාපුණාති.

„Ekādhippāya“ bedeutet: einen Wunsch (bzw. eine Absicht); die Bedeutung ist: „Gebt nur den Anteil einer einzigen Person.“ Um nun zu zeigen, wie dieser Anteil zu geben ist, hat der Erhabene, indem er den Textbestand darlegt, die Passage beginnend mit „idha pana“ („Hier jedoch“) gesprochen. Darin bedeutet „wenn dort die Hälfte, da die Hälfte“: Wenn er in dem einen und dem anderen Kloster jeweils einen Tag oder jeweils sieben Tage wohnt, dann ist von dem Anteil, den eine einzelne Person in dem jeweiligen Kloster erhält, jeweils die Hälfte zu geben. Auf diese Weise gilt eine einzige Absicht (ein einziger Anteil) als gegeben. „Oder wo es mehr ist“: Wenn er in einem Kloster wohnt, im anderen aber im Sieben-Tage-Rhythmus nur die Morgendämmerung aufgehen lässt, gilt er als überwiegend im ersteren Kloster wohnend. Daher ist ihm von diesem Kloster aus, in dem er mehr gewohnt hat, sein Anteil zu geben. Auch so gilt eine einzige Absicht (ein einziger Anteil) als gegeben. Und dies wurde in Bezug auf Klöster gesagt, die unterschiedliche Zuwendungen und unterschiedliche Bereiche haben, aber innerhalb einer einzigen Grenze (Sīmā) liegen. In Klöstern mit unterschiedlichen Grenzen jedoch erlischt die Zuweisung des Lagers (senāsanaggāha). Daher gelangt dort der Anteil an den Gewändern (cīvarapaṭivīso) nicht zu ihm. Alles Übrige jedoch, wie materielle Gaben, Arzneien usw., gelangt überall zu demjenigen, der sich innerhalb der Grenze (sīmā) befindet.

ගිලානවත්ථුකථා

Die Besprechung der Angelegenheit des Kranken.

365. මඤ්චකෙ නිපාතෙසුන්ති එවං ධොවිත්වා අඤ්ඤං කාසාවං නිවාසෙත්වා මඤ්චකෙ නිපජ්ජාපෙසුං; නිපජ්ජාපෙත්වා ච පනායස්මා ආනන්දො මුත්තකරීසකිලිට්ඨං කාසාවං ධොවිත්වා භූමියං පරිභණ්ඩං අකාසි. යො භික්ඛවෙ මං උපට්ඨහෙය්‍ය, සො ගිලානං උපට්ඨහෙය්‍යාති යො මං ඔවාදානුසාසනීකරණෙන උපට්ඨහෙය්‍ය, සො ගිලානං උපට්ඨහෙය්‍ය; මම ඔවාදකාරකෙන ගිලානො උපට්ඨාතබ්බොති අයමෙවෙත්ථ අත්ථො. භගවතො ච ගිලානස්ස ච උපට්ඨානං එකසදිසන්ති එවං පනෙත්ථ අත්ථො න ගහෙතබ්බො. සඞ්ඝෙන උපට්ඨාතබ්බොති යස්සෙතෙ උපජ්ඣාදයො තස්මිං විහාරෙ නත්ථි, ආගන්තුකො හොති එකචාරිකො භික්ඛු, සො සඞ්ඝස්ස භාරො, තස්මා සඞ්ඝෙන [Pg.414] උපට්ඨාතබ්බො. නො චෙ උපට්ඨහෙය්‍ය, සකලස්ස සඞ්ඝස්ස ආපත්ති. වාරං ඨපෙත්වා ජග්ගන්තෙසු පන යො අත්තනො වාරෙ න ජග්ගති, තස්සෙව ආපත්ති. සඞ්ඝත්ථෙරොපි වාරකො න මුච්චති. සචෙ සකලො සඞ්ඝො එකස්ස භාරං කරොති, එකො වා වත්තසම්පන්නො භික්ඛු අහමෙව ජග්ගිස්සාමීති පටිජග්ගති, සඞ්ඝො ආපත්තිතො මුච්චති.

365. „Sie legten ihn auf ein Bett“: Nachdem sie ihn so gewaschen und ihm ein anderes gelbes Gewand angelegt hatten, legten sie ihn auf ein Bett; und nachdem sie ihn hingelegt hatten, wusch der ehrwürdige Ānanda das mit Urin und Kot beschmutzte Gewand und reinigte die Stelle auf dem Boden. „Wer mir dienen möchte, ihr Mönche, der soll einem Kranken dienen“ bedeutet: Wer mir durch das Befolgen meiner Ermahnungen und Unterweisungen dient, der dient einem Kranken; wer meine Ermahnung befolgt, der muss sich um den Kranken kümmern – das allein ist hier der Sinn. Der Sinn hierbei darf nicht so aufgefasst werden, dass der Dienst am Erhabenen und der Dienst an einem Kranken völlig identisch seien. „Er ist von der Gemeinschaft (Saṅgha) zu pflegen“: Wenn für jemanden diese Personen wie der Upajjhāya (Lehrer) und andere in diesem Kloster nicht anwesend sind und er ein ankommender, allein umherwandernder Mönch ist, dann liegt seine Pflege in der Verantwortung der Gemeinschaft; daher muss er von der Gemeinschaft gepflegt werden. Wenn sie ihn nicht pflegen, liegt ein Vergehen (Āpatti) für die gesamte Gemeinschaft vor. Wenn sie jedoch die Pflege nach einer festgelegten Reihenfolge durchführen, trifft das Vergehen nur denjenigen, der an seiner eigenen Reihe nicht pflegt. Selbst der dienstälteste Mönch (Saṅghatthera) ist nicht von der Reihe ausgenommen. Wenn die gesamte Gemeinschaft die Last für diese eine Person trägt, oder wenn ein einziger, pflichtbewusster Mönch verspricht: „Ich selbst werde ihn pflegen“, und ihn pflegt, so ist die Gemeinschaft frei von dem Vergehen.

366. අභික්කමන්තං වා අභික්කමතීතිආදීසු වඩ්ඪන්තං වා ආබාධං ‘‘ඉදං නාම මෙ පරිභුඤ්ජන්තස්ස වඩ්ඪති, ඉදං පරිභුඤ්ජන්තස්ස පරිහායති, ඉදං පරිභුඤ්ජන්තස්ස තිට්ඨතී’’ති යථාභූතං නාවිකරොතීති එවමත්ථො දට්ඨබ්බො. නාලන්ති න පතිරූපො, න යුත්තො උපට්ඨාතුං. භෙසජ්ජං සංවිධාතුන්ති භෙසජ්ජං යොජෙතුං අසමත්ථො හොති. ආමිසන්තරොති ආමිසං අස්ස අන්තරන්ති ආමිසන්තරො. අන්තරන්ති කාරණං වුච්චති; ආමිසකාරණා යාගුභත්තපත්තචීවරානි පත්ථෙන්තො උපට්ඨාතීති අත්ථො.

366. In den Passagen wie „Ob sie fortschreitet oder zurückweicht“ ist der Sinn wie folgt zu verstehen: Er offenbart seine zunehmende Krankheit nicht der Wahrheit entsprechend, indem er nicht sagt: „Wenn ich dies und jenes zu mir nehme, verschlimmert sich meine Krankheit; wenn ich dies zu mir nehme, lässt sie nach; wenn ich dies zu mir nehme, bleibt sie unverändert.“ „Nicht geeignet“ bedeutet: Er ist ungeeignet und nicht tauglich, um die Pflege zu übernehmen. „Arznei zu beschaffen“ bedeutet: Er ist unfähig, Arznei zuzubereiten. „Von materiellen Vorteilen motiviert“ bedeutet: Einer, bei dem materielle Gaben der innere Beweggrund sind, ist von materiellen Vorteilen motiviert. Unter „Grund“ versteht man das Motiv; die Bedeutung ist: Er pflegt den Kranken in der Hoffnung auf Reissuppe, Speise, Almosenschale und Gewänder aufgrund dieses materiellen Motivs.

මතසන්තකකථා

Die Besprechung über die Besitztümer eines Verstorbenen.

367. කාලඞ්කතෙති කාලකිරියාය. ගිලානුපට්ඨාකානං දාතුන්ති එත්ථ අනන්තරං වුත්තාය කම්මවාචාය දින්නම්පි අපලොකෙත්වා දින්නම්පි දින්නමෙව හොති, වට්ටති.

367. „Der Verstorbene“ bedeutet: Durch den Eintritt des Todes. „Den Krankenpflegern zu geben“ bedeutet hierbei: Selbst das, was durch die unmittelbar zuvor erwähnte formelle Beschlussfassung (kammavācā) oder durch die bloße Ankündigung und Einholung der Zustimmung (apaloketvā) gegeben wurde, gilt als rechtmäßig gegeben und ist zulässig.

369. යං තත්ථ ලහුභණ්ඩං යං තත්ථ ගරුභණ්ඩන්ති එත්ථ ලහුභණ්ඩගරුභණ්ඩානං නානාකරණං පරතො වණ්ණයිස්සාම. ගිලානුපට්ඨාකලාභෙ පන අයං ආදිතො පට්ඨාය විනිච්ඡයො –

369. Bezüglich „was dort an leichten Gegenständen und schweren Gegenständen vorhanden ist“: Den Unterschied zwischen leichten und schweren Gegenständen werden wir später erklären. Bezüglich der Zuwendungen, die den Krankenpflegern zustehen, ist die folgende Entscheidung von Anfang an gültig:

සචෙ සකලෙ භික්ඛුසඞ්ඝෙ උපට්ඨහන්තෙ කාලං කරොති, සබ්බෙපි සාමිකා. අථ එකච්චෙහි වාරෙ කතෙ එකච්චෙහි අකතෙයෙව කාලං කරොති, තත්ථ එකච්චෙ ආචරියා වදන්ති – ‘‘සබ්බෙපි අත්තනො වාරෙ සම්පත්තෙ කරෙය්‍යුං, තස්මා සබ්බෙපි සාමිනො’’ති. එකච්චෙ වදන්ති – ‘‘යෙහි ජග්ගිතො තෙ එව ලභන්ති, ඉතරෙ න ලභන්තී’’ති. සාමණෙරෙ කාලඞ්කතෙ සචෙ චීවරං අත්ථි, ගිලානුපට්ඨාකානං දාතබ්බං. නො චෙ අත්ථි යං අත්ථි, තං දාතබ්බං. අඤ්ඤස්මිං පරික්ඛාරෙ සති චීවරභාගං කත්වා දාතබ්බං.

Wenn er stirbt, während die gesamte Mönchsgemeinschaft ihn pflegt, sind alle gleichermaßen anspruchsberechtigt. Wenn er jedoch stirbt, nachdem einige ihren Dienst geleistet haben, andere ihn aber noch nicht geleistet haben, so sagen einige Lehrer hierzu: „Alle hätten ihren Dienst geleistet, sobald ihre Reihe gekommen wäre, daher sind alle gleichermaßen Eigentümer.“ Andere wiederum sagen: „Nur diejenigen, die ihn tatsächlich gepflegt haben, erhalten die Gegenstände, die anderen nicht.“ Wenn ein Novize (Sāmaṇera) stirbt, ist, sofern ein Gewand vorhanden ist, dieses den Krankenpflegern zu geben. Wenn kein Gewand vorhanden ist, ist das zu geben, was vorhanden ist. Wenn andere Bedarfsgegenstände vorhanden sind, sind sie in den Wert eines Gewandanteils umzurechnen und zu geben.

භික්ඛු [Pg.415] ච සාමණෙරො ච සචෙ සමං උපට්ඨහිංසු, සමකො භාගො දාතබ්බො. අථ සාමණෙරොව උපට්ඨහති, භික්ඛුස්ස සංවිදහනමත්තමෙව හොති, සාමණෙරස්ස ජෙට්ඨකභාගො දාතබ්බො. සචෙ සාමණෙරො භික්ඛුනා ආනීතඋදකෙන යාගුං පචිත්වා පටිග්ගාහාපනමත්තමෙව කරොති, භික්ඛු උපට්ඨහති, භික්ඛුස්ස ජෙට්ඨකභාගො දාතබ්බො.

Wenn ein Mönch und ein Novize ihn zu gleichen Teilen gepflegt haben, ist ihnen ein gleicher Anteil zu geben. Wenn jedoch der Novize allein die Pflege übernimmt und der Mönch nur für die Organisation zuständig ist, ist dem Novizen der größere Anteil zu geben. Wenn der Novize mit dem vom Mönch herbeigebrachten Wasser nur die Reissuppe kocht und sie dem Kranken lediglich darreicht, während der Mönch die eigentliche Pflege leistet, so ist dem Mönch der größere Anteil zu geben.

බහූ භික්ඛූ සමග්ගා හුත්වා උපට්ඨහන්ති, සබ්බෙසං සමකො භාගො දාතබ්බො. යො පනෙත්ථ විසෙසෙන උපට්ඨහති, තස්ස විසෙසො කාතබ්බො. යෙන පන එකදිවසම්පි ගිලානුපට්ඨාකවසෙන යාගුභත්තං වා පචිත්වා දින්නං, නහානං වා පටියාදිතං, සොපි ගිලානුපට්ඨාකොව. යො සමීපං අනාගන්ත්වා භෙසජ්ජතණ්ඩුලාදීනි පෙසෙති, අයං ගිලානුපට්ඨාකො න හොති. යො පරියෙසිත්වා ගාහාපෙත්වා ආගච්ඡති, අයං ගිලානුපට්ඨාකොව.

Wenn viele Mönche gemeinsam in Harmonie die Pflege übernehmen, ist allen ein gleicher Anteil zu geben. Wer von ihnen sich jedoch in besonderer Weise um die Pflege verdient gemacht hat, für den ist eine besondere Zuteilung vorzunehmen. Wer ferner auch nur für einen einzigen Tag als Krankenpfleger gewirkt hat, indem er Reissuppe oder Speise zubereitete und reichte oder ein Bad herrichtete, der gilt ebenfalls als Krankenpfleger. Wer jedoch nicht in die Nähe des Kranken kommt, sondern lediglich Arzneien, Reis usw. schickt, der gilt nicht als Krankenpfleger. Wer hingegen danach sucht, es abholen lässt und persönlich damit herbeikommt, der gilt durchaus als Krankenpfleger.

එකො වත්තසීසෙන ජග්ගති; එකො පච්චාසාය, මතකාලෙ උභොපි පච්චාසීසන්ති, උභින්නම්පි දාතබ්බං. එකො උපට්ඨහිත්වා ගිලානස්ස වා කම්මෙන අත්තනො වා කම්මෙන කත්ථචි ගතො ‘‘පුන ආගන්ත්වා ජග්ගිස්සාමී’’ති, එතස්සපි දාතබ්බං. එකො චිරං උපට්ඨහිත්වා ‘‘ඉදානි න සක්කොමී’’ති ධුරං නික්ඛිපිත්වා ගච්ඡති, සචෙපි තංදිවසමෙව ගිලානො කාලංකරොති, උපට්ඨාකභාගො න දාතබ්බො.

Der eine pflegt aus Pflichtbewusstsein, der andere in Erwartung eines Anteils. Wenn zum Zeitpunkt des Todes beide auf den Anteil hoffen, ist er beiden zu geben. Ein anderer hat gepflegt, ist dann aber wegen einer Angelegenheit des Kranken oder einer eigenen Angelegenheit weggegangen mit dem Gedanken: „Ich werde zurückkehren und ihn weiter pflegen.“ Auch diesem ist ein Anteil zu geben. Wenn einer lange Zeit gepflegt hat, dann aber mit den Worten „Jetzt kann ich nicht mehr“ seine Pflicht aufgibt und weggeht, so ist ihm selbst dann kein Pflegeranteil zu geben, wenn der Kranke noch am selben Tag sterben sollte.

ගිලානුපට්ඨාකො නාම ගිහි වා හොතු පබ්බජිතො වා, අන්තමසො මාතුගාමොපි, සබ්බෙ භාගං ලභන්ති. සචෙ තස්ස භික්ඛුනො පත්තචීවරමත්තමෙව හොති, අඤ්ඤං නත්ථි; සබ්බං ගිලානුපට්ඨාකානංයෙව දාතබ්බං. සචෙපි සහස්සං අග්ඝති, අඤ්ඤං පන බහුම්පි පරික්ඛාරං තෙ න ලභන්ති; සඞ්ඝස්සෙව හොති. අවසෙසං භණ්ඩං බහුකඤ්චෙව මහග්ඝඤ්ච, තිචීවරං අප්පග්ඝං; තතො ගහෙත්වා තිචීවරපරික්ඛාරො දාතබ්බො. සබ්බඤ්චෙතං සඞ්ඝිකතොව ලබ්භති.

Ein Krankenpfleger kann entweder ein Laie oder ein Ordinierter sein, ja selbst eine Frau; sie alle erhalten einen Anteil. Wenn dieser Mönch nur Almosenschale und Gewänder besitzt und sonst nichts, so ist dies alles den Krankenpflegern zu geben. Selbst wenn diese tausend wert sind, ist alles den Krankenpflegern zu geben. Anderen, reichlichen Besitz hingegen erhalten sie nicht; dieser gehört allein der Gemeinschaft. Wenn die übrigen Besitztümer reichlich und sehr wertvoll sind, das dreiteilige Gewand jedoch von geringem Wert ist, so ist aus jenem übrigen Besitz zu nehmen und das Zubehör zum dreiteiligen Gewand zu geben. Und dies alles wird ausschließlich aus dem Eigentum der Gemeinschaft gewährt.

සචෙ පන සො ජීවමානොයෙව සබ්බං අත්තනො පරික්ඛාරං නිස්සජ්ජිත්වා කස්සචි අදාසි, කොචි වා විස්සාසං අග්ගහෙසි, යස්ස දින්නං, යෙන ච ගහිතං, තස්සෙව හොති. තස්ස රුචියා එව ගිලානුපට්ඨාකා ලභන්ති, අඤ්ඤෙසං අදත්වා දූරෙ ඨපිතපරික්ඛාරාපි තත්ථ තත්ථ සඞ්ඝස්සෙව හොන්ති. ද්වින්නං සන්තකං හොති අවිභත්තං, එකස්මිං කාලඞ්කතෙ ඉතරො සාමී[Pg.416]. බහූනම්පි සන්තකෙ එසෙව නයො. සබ්බෙසු මතෙසු සඞ්ඝිකං හොති. සචෙපි අවිභජිත්වා සද්ධිවිහාරිකාදීනං දෙන්ති අදින්නමෙව හොති. විභජිත්වා දින්නං පන සුදින්නං. තං තෙසු මතෙසුපි සද්ධිවිහාරිකාදීනංයෙව හොති, න සඞ්ඝස්ස.

Wenn er jedoch noch zu Lebzeiten all seine Utensilien aufgegeben und jemandem gegeben hat, oder wenn jemand sie im Vertrauen genommen hat, dann gehört es demjenigen, dem es gegeben wurde, oder von dem es genommen wurde. Nur nach dessen Wunsch erhalten es die Krankenpfleger. Wenn sie anderen nicht gegeben wurden und an entfernten Orten aufbewahrt werden, gehören solche Utensilien hier und da ausschließlich dem Saṅgha. Wenn das Eigentum von zweien ungeteilt ist und einer stirbt, ist der andere der Eigentümer. Dies ist die Regel auch beim Eigentum von vielen. Wenn alle gestorben sind, wird es zum Eigentum des Saṅgha. Selbst wenn sie es ungeteilt den Schülern und anderen geben, gilt es als nicht gegeben. Was jedoch nach der Aufteilung gegeben wird, ist wohlgegeben. Das gehört, selbst wenn jene gestorben sind, ausschließlich den Schülern und anderen, und nicht dem Saṅgha.

කුසචීරාදිපටික්ඛෙපකථා

Die Abhandlung über die Zurückweisung von Grasgewändern und anderen unzulässigen Gewändern.

371. කුසචීරාදීසු අක්කනාළන්ති අක්කනාළමයං. පොත්ථකොති මකචිමයො වුච්චති. සෙසානි පඨමපාරාජිකවණ්ණනායං වුත්තානි. තෙසු පොත්ථකෙ එව දුක්කටං. සෙසෙසු ථුල්ලච්චයානීති. අක්කදුස්සකදලිදුස්සඑරකදුස්සානි පන පොත්ථකගතිකානෙව.

371. Unter den Gewändern aus Kusa-Gras und anderen bezeichnet „akkanāḷa“ ein aus den Fasern der Akka-Pflanze hergestelltes Gewand. Mit „potthaka“ ist ein aus Makaci-Bastfasern hergestelltes Gewand gemeint. Die übrigen wurden in der Erklärung des ersten Pārājika-Vergehens dargelegt. Unter diesen zieht das Tragen eines Potthaka-Gewandes nur ein Dukkaṭa-Vergehen nach sich. Bei den übrigen entstehen Thullaccaya-Vergehen. Kleidung aus Akka-Fasern, Bananenblättern und Eraka-Gras verhält sich jedoch genauso wie Potthaka-Kleidung.

372. සබ්බනීලකාදීනි රජනං ධොවිත්වා පුන රජිත්වා ධාරෙතබ්බානි. න සක්කා චෙ හොන්ති ධොවිතුං, පච්චත්ථරණානි වා කාතබ්බානි. දුපට්ටචීවරස්ස වා මජ්ඣෙ දාතබ්බානි. තෙසං වණ්ණනානත්තං උපාහනාසු වුත්තනයමෙව. අච්ඡින්නදසදීඝදසානි දසා ඡින්දිත්වා ධාරෙතබ්බානි. කඤ්චුකං ලභිත්වා ඵාලෙත්වා රජිත්වා පරිභුඤ්ජිතුං වට්ටති. වෙඨනෙපි එසෙව නයො. තිරීටකං පන රුක්ඛඡල්ලිමයං; තං පාදපුඤ්ඡනං කාතුං වට්ටති.

372. Ganz blaue Gewänder und dergleichen müssen getragen werden, indem man den Farbstoff auswäscht und sie erneut färbt. Wenn es nicht möglich ist, sie auszuwaschen, sollten sie entweder als Bettlaken verwendet oder in die Mitte eines doppellagigen Gewands gelegt werden. Die Beurteilung ihrer Farbabweichungen erfolgt nach derselben Methode, die bereits bei den Sandalen dargelegt wurde. Gewänder mit ungeschnittenen Säumen oder mit langen Fransen müssen getragen werden, nachdem die Fransen abgeschnitten wurden. Wenn man ein enges Hemd erhält, ist es zulässig, dieses aufzureißen, zu färben und zu benutzen. Ebenso verhält es sich mit Kopfbedeckungen. Das Tirīṭaka-Gewand ist jedoch aus Baumrinde hergestellt; es ist zulässig, dieses als Fußabstreifer zu verwenden.

374. පතිරූපෙ ගාහකෙති සචෙ කොචි භික්ඛු ‘‘අහං තස්ස ගණ්හාමී’’ති ගණ්හාති, දාතබ්බන්ති අත්ථො. එවමෙතෙසු තෙවීසතියා පුග්ගලෙසු සොළස ජනා න ලභන්ති, සත්ත ජනා ලභන්තීති.

374. „Bei einem geeigneten Empfänger“ bedeutet: Wenn ein Mönch mit den Worten „Ich nehme es für ihn“ die Gabe annimmt, soll sie gegeben werden. Auf diese Weise erhalten unter diesen dreiundzwanzig Personen sechzehn Personen nichts, während sieben Personen etwas erhalten.

සඞ්ඝෙභින්නෙචීවරුප්පාදකථා

Die Abhandlung über das Entstehen von Gewändern bei einer Spaltung des Saṅgha

376. සඞ්ඝො භිජ්ජතීති භිජ්ජිත්වා කොසම්බකභික්ඛූ විය ද්වෙ කොට්ඨාසා හොන්ති. එකස්මිං පක්ඛෙති එකස්මිං කොට්ඨාසෙ දක්ඛිණොදකඤ්ච ගන්ධාදීනි ච දෙන්ති, එකස්මිං චීවරානි. සඞ්ඝස්සෙවෙතන්ති සකලස්ස සඞ්ඝස්ස ද්වින්නම්පි කොට්ඨාසානං එතං හොති, ඝණ්ටිං පහරිත්වා ද්වීහිපි පක්ඛෙහි එකතො භාජෙතබ්බං. පක්ඛස්සෙවෙතන්ති එවං දින්නෙ යස්ස කොට්ඨාසස්ස උදකං දින්නං, තස්ස උදකමෙව හොති; යස්ස චීවරං දින්නං, තස්සෙව චීවරං. යත්ථ පන දක්ඛිණොදකං පමාණං හොති, තත්ථ එකො පක්ඛො දක්ඛිණොදකස්ස [Pg.417] ලද්ධත්තා චීවරානි ලභති, එකො චීවරානමෙව ලද්ධත්තාති උභොහිපි එකතො හුත්වා යථාවුඩ්ඪං භාජෙතබ්බං. ඉදං කිර පරසමුද්දෙ ලක්ඛණන්ති මහාඅට්ඨකථායං වුත්තං. තස්මිංයෙව පක්ඛෙති එත්ථ පන ඉතරො පක්ඛො අනිස්සරොයෙව. චීවරපෙසනවත්ථූනි පාකටානෙව.

376. „Der Saṅgha wird gespalten“ bedeutet, dass er sich spaltet und wie im Fall der Mönche von Kosambī zwei Fraktionen entstehen. „In einer Partei“ bedeutet, dass man der einen Fraktion das Spendenwasser und Duftstoffe usw. gibt, und der anderen Fraktion die Gewänder. „Nur für den Saṅgha“ bedeutet, dass dies dem gesamten Saṅgha beider Fraktionen gehört. Nach dem Schlagen der Glocke muss es von beiden Parteien gemeinsam aufgeteilt werden. „Nur für die Partei“ bedeutet: Wenn es so gegeben wird, gehört das Wasser nur derjenigen Fraktion, der das Wasser gegeben wurde, und das Gewand nur derjenigen, der das Gewand gegeben wurde. Wo jedoch das Spendenwasser maßgeblich ist, erhält die eine Partei die Gewänder, weil sie das Spendenwasser erhalten hat, und die andere Partei erhält die Gewänder, weil sie eben die Gewänder erhalten hat. Daher müssen sich beide Parteien vereinen und die Gewänder nach dem Dienstalter aufteilen. Dies soll die Richtlinie jenseits des Meeres sein, so heißt es im Großen Kommentar. Unter „nur in jener Partei“ ist die andere Partei jedoch völlig ohne Verfügungsgewalt. Die Angelegenheiten bezüglich der Übersendung von Gewändern sind ohnehin klar.

අට්ඨචීවරමාතිකාකථා

Die Abhandlung über die acht Leitlinien für den Erhalt von Gewändern (Aṭṭhacīvaramātikā)

379. ඉදානි ආදිතො පට්ඨාය වුත්තචීවරානං පටිලාභඛෙත්තං දස්සෙතුං ‘‘අට්ඨිමා භික්ඛවෙ මාතිකා’’තිආදිමාහ. සීමාය දෙතීතිආදි පුග්ගලාධිට්ඨානනයෙන වුත්තං. එත්ථ පන සීමාය දානං එකා මාතිකා, කතිකාය දානං දුතියා…පෙ… පුග්ගලස්ස දානං අට්ඨමා. තත්ථ සීමාය දම්මීති එවං සීමං පරාමසිත්වා දෙන්තො සීමාය දෙති නාම. එස නයො සබ්බත්ථ.

379. Um nun von Anfang an den Bereich des Erhalts der erwähnten Gewänder aufzuzeigen, sprach der Erhabene: „Es gibt, ihr Mönche, diese acht Leitlinien...“ und so weiter. Die Formulierung „Er gibt innerhalb der Grenze“ und so weiter ist nach der Methode der personellen Darstellung dargelegt. Hierbei ist das Geben innerhalb der Grenze die erste Leitlinie, das Geben aufgrund einer Vereinbarung die zweite... und so weiter... das Geben an eine einzelne Person die achte. Wer dabei unter Bezugnahme auf die Grenze mit den Worten „Ich gebe es innerhalb der Grenze“ spendet, von dem sagt man, „er gibt innerhalb der Grenze“. Diese Methode gilt für alle Leitlinien.

සීමාය දෙති, යාවතිකා භික්ඛූ අන්තොසීමගතා තෙහි භාජෙතබ්බන්තිආදිම්හි පන මාතිකානිද්දෙසෙ සීමාය දෙතීති එත්ථ තාව ඛණ්ඩසීමා, උපචාරසීමා, සමානසංවාසසීමා, අවිප්පවාසසීමා, ලාභසීමා, ගාමසීමා, නිගමසීමා, නගරසීමා, අබ්භන්තරසීමා, උදකුක්ඛෙපසීමා, ජනපදසීමා, රට්ඨසීමා, රජ්ජසීමා, දීපසීමා, චක්කවාළසීමාති පන්නරස සීමා වෙදිතබ්බා.

In der detaillierten Auslegung der Leitlinien, die mit „Er gibt innerhalb der Grenze; unter allen Mönchen, die sich innerhalb der Grenze befinden, soll es aufgeteilt werden“ beginnt, sind bezüglich des Ausdrucks „er gibt innerhalb der Grenze“ zunächst folgende fünfzehn Grenzen zu verstehen: die Teilschnitt-Grenze (khaṇḍasīmā), die Umgebungs-Grenze (upacārasīmā), die Gemeinschafts-Grenze (samānasaṃvāsasīmā), die Grenze des Nicht-Getrenntseins von den Gewändern (avippavāsasīmā), die Erwerbs-Grenze (lābhasīmā), die Dorf-Grenze (gāmasīmā), die Kleinstadt-Grenze (nigamasīmā), die Stadt-Grenze (nagarasīmā), die innere Grenze (abbhantarasīmā), die Wasserwurf-Grenze (udakukkhepasīmā), die Bezirks-Grenze (janapadasīmā), die Landes-Grenze (raṭṭhasīmā), die Königreichs-Grenze (rajjasīmā), die Insel-Grenze (dīpasīmā) und die Weltensystem-Grenze (cakkavāḷasīmā).

තත්ථ ඛණ්ඩසීමා සීමාකථායං වුත්තාව. උපචාරසීමා පරික්ඛිත්තස්ස විහාරස්ස පරික්ඛෙපෙන අපරික්ඛිත්තස්ස පරික්ඛෙපාරහට්ඨානෙන පරිච්ඡින්නා හොති. අපිච භික්ඛූනං ධුවසන්නිපාතට්ඨානතො වා පරියන්තෙ ඨිතභොජනසාලතො වා නිබද්ධවසනකආවාසතො වා ථාමමජ්ඣිමස්ස පුරිසස්ස ද්වින්නං ලෙඩ්ඩුපාතානං අන්තො උපචාරසීමා වෙදිතබ්බා, සා පන ආවාසෙසු වඩ්ඪන්තෙසු වඩ්ඪති, පරිහායන්තෙසු පරිහායති. මහාපච්චරියං පන ‘‘භික්ඛූසුපි වඩ්ඪන්තෙසු වඩ්ඪතී’’ති වුත්තං. තස්මා සචෙ විහාරෙ සන්නිපතිතභික්ඛූහි සද්ධිං එකාබද්ධා හුත්වා යොජනසතම්පි පූරෙත්වා නිසීදන්ති, යොජනසතම්පි උපචාරසීමාව හොති, සබ්බෙසං ලාභො පාපුණාති. සමානසංවාසඅවිප්පවාසසීමාද්වයම්පි වුත්තමෙව.

Unter diesen wurde die Teilschnitt-Grenze (khaṇḍasīmā) bereits in der Abhandlung über die Grenzen erklärt. Die Umgebungs-Grenze (upacārasīmā) wird bei einem umzäunten Kloster durch dessen Umzäunung bestimmt, und bei einem nicht umzäunten Kloster durch den Bereich, der für eine Umzäunung angemessen wäre. Zudem ist die Umgebungs-Grenze als der Bereich innerhalb der Reichweite zweier Erdwürfe eines Mannes von durchschnittlicher Kraft zu verstehen, gemessen entweder vom ständigen Versammlungsort der Mönche, von der am Rande gelegenen Speisehalle oder von den ständig bewohnten Unterkünften. Diese dehnt sich aus, wenn die Unterkünfte erweitert werden, und schrumpft, wenn sie verkleinert werden. Im Mahāpaccari-Kommentar heißt es jedoch: „Sie erweitert sich auch, wenn die Anzahl der Mönche zunimmt.“ Wenn sie sich daher zusammen mit den im Kloster versammelten Mönchen in einer lückenlosen Kette niedersetzen und dabei selbst eine Strecke von hundert Yojanas füllen, dann gilt auch diese gesamte Strecke von hundert Yojanas als Umgebungs-Grenze, und der Erwerb erreicht sie alle. Das Paar aus Gemeinschafts- und Nicht-Getrenntseins-Grenze wurde ebenfalls bereits erklärt.

ලාභසීමා [Pg.418] නාම නෙව සම්මාසම්බුද්ධෙන අනුඤ්ඤාතා, න ධම්මසඞ්ගාහකත්ථෙරෙහි ඨපිතා; අපිච ඛො රාජරාජමහාමත්තා විහාරං කාරෙත්වා ගාවුතං වා අඩ්ඪයොජනං වා යොජනං වා සමන්තතො පරිච්ඡින්දිත්වා ‘‘අයං අම්හාකං විහාරස්ස ලාභසීමා’’ති නාමලිඛිතකෙ ථම්භෙ නිඛණිත්වා ‘‘යං එත්ථන්තරෙ උප්පජ්ජති, සබ්බං තං අම්හාකං විහාරස්ස දෙමා’’ති සීමං ඨපෙන්ති, අයං ලාභසීමා නාම. ගාමනිගමනගරඅබ්භන්තරඋදකුක්ඛෙපසීමාපි වුත්තා එව. ජනපදසීමා නාම – කාසිකොසලරට්ඨාදීනං අන්තො බහූ ජනපදා හොන්ති, තත්ථ එකෙකො ජනපදපරිච්ඡෙදො ජනපදසීමා. රට්ඨසීමා නාම කාසිකොසලාදිරට්ඨපරිච්ඡෙදො. රජ්ජසීමා නාම ‘‘චොළභොගො කෙරළභොගො’’ති එවං එකෙකස්ස රඤ්ඤො ආණාපවත්තිට්ඨානං. දීපසීමා නාම සමුද්දන්තෙන පරිච්ඡින්නමහාදීපා ච අන්තරදීපා ච. චක්කවාළසීමා නාම චක්කවාළපබ්බතෙනෙව පරිච්ඡින්නා.

Die sogenannte Erwerbs-Grenze (lābhasīmā) wurde weder vom vollkommen Erleuchteten gestattet, noch von den Theras, die den Dhamma zusammentrugen, festgelegt. Vielmehr ließen Könige und königliche Minister ein Kloster errichten, grenzten im Umkreis von einer Meile (gāvuta), einer halben Yojana oder einer ganzen Yojana das Gebiet ab, stellten Pfähle mit Namensinschriften auf mit den Worten: „Dies ist die Erwerbs-Grenze unseres Klosters“, und legten die Grenze fest, indem sie sprachen: „Was immer innerhalb dieses Bereichs entsteht, das spenden wir ganz für unser Kloster.“ Dies nennt man die Erwerbs-Grenze. Auch die Dorf-, Kleinstadt-, Stadt-, inneren und Wasserwurf-Grenzen wurden bereits erklärt. Als Bezirks-Grenze (janapadasīmā) gilt: Innerhalb von Ländern wie Kāsi oder Kosala gibt es viele Bezirke; die jeweilige Grenze eines solchen Bezirks ist die Bezirks-Grenze. Als Landes-Grenze (raṭṭhasīmā) gilt die Grenze von Ländern wie Kāsi oder Kosala. Als Königreichs-Grenze (rajjasīmā) gilt das Machtgebiet eines einzelnen Königs, wie zum Beispiel „das Herrschaftsgebiet der Coḷas“ oder „das Herrschaftsgebiet der Keraḷas“. Als Insel-Grenze (dīpasīmā) gelten die durch das Meer begrenzten großen Inseln sowie die kleineren Inseln dazwischen. Als Weltensystem-Grenze (cakkavāḷasīmā) gilt das durch die Weltensystem-Berge begrenzte Gebiet.

එවමෙතාසු සීමාසු ඛණ්ඩසීමාය කෙනචි කම්මෙන සන්නිපතිතං සඞ්ඝං දිස්වා ‘‘එත්ථෙව සීමාය සඞ්ඝස්ස දෙමී’’ති වුත්තෙ යාවතිකා භික්ඛූ අන්තොඛණ්ඩසීමගතා, තෙහි භාජෙතබ්බං. තෙසංයෙව හි තං පාපුණාති. අඤ්ඤෙසං සීමන්තරිකාය වා උපචාරසීමාය වා ඨිතානම්පි න පාපුණාති. ඛණ්ඩසීමාය ඨිතෙ පන රුක්ඛෙ වා පබ්බතෙ වා ඨිතස්ස හෙට්ඨා වා පථවීවෙමජ්ඣගතස්ස පාපුණාතියෙව. ‘‘ඉමිස්සා උපචාරසීමාය සඞ්ඝස්ස දම්මී’’ති දින්නං පන ඛණ්ඩසීමාසීමන්තරිකාසු ඨිතානම්පි පාපුණාති. ‘‘සමානසංවාසසීමාය දම්මී’’ති දින්නං පන ඛණ්ඩසීමාසීමන්තරිකාසු ඨිතානං න පාපුණාති. අවිප්පවාසසීමාලාභසීමාසු දින්නං තාසු සීමාසු අන්තොගතානං පාපුණාති. ගාමසීමාදීසු දින්නං තාසං සීමානං අබ්භන්තරෙ බද්ධසීමාය ඨිතානම්පි පාපුණාති. අබ්භන්තරසීමාඋදකුක්ඛෙපසීමාසු දින්නං තත්ථ අන්තොගතානංයෙව පාපුණාති. ජනපදරට්ඨරජ්ජදීපචක්කවාළසීමාසුපි ගාමසීමාදීසු වුත්තසදිසොයෙව විනිච්ඡයො.

Wenn auf diese Weise unter diesen Grenzbereichen (Sīmās) in einer Teilgrenze (Khaṇḍasīmā) eine für irgendeine formelle Handlung (Kamma) versammelte Sangha-Gemeinschaft gesehen wird und jemand sagt: „Ich spende dies der Sangha in genau dieser Grenze“, dann müssen alle Mönche, die sich innerhalb der Teilgrenze befinden, die Spende untereinander aufteilen. Denn diese Spende gelangt ausschließlich zu ihnen. Sie gelangt nicht zu anderen Mönchen, selbst wenn diese sich im Zwischengrenzbereich (Sīmantarika) oder im Umkreis-Grenzbereich (Upacārasīmā) befinden. Befindet sich jedoch ein Mönch auf einem Baum oder einem Berg innerhalb der Teilgrenze (Khaṇḍasīmā) oder unter der Erde direkt unterhalb dieser Grenze, so gelangt sie durchaus zu ihm. Wenn jedoch etwas mit den Worten gespendet wird: „Ich spende dies der Sangha dieses Umkreis-Grenzbereichs (Upacārasīmā)“, so gelangt es auch zu jenen, die sich in der Teilgrenze (Khaṇḍasīmā) und im Zwischengrenzbereich (Sīmantarika) befinden. Wird hingegen gespendet mit den Worten: „Ich spende dies der [Sangha der] Grenze des gemeinsamen Wohnens (Samānasaṃvāsasīmā)“, so gelangt es nicht zu jenen, die sich in der Teilgrenze oder im Zwischengrenzbereich befinden. Was für die Grenze der Nicht-Trennung (Avippavāsasīmā) oder die Ertragsgrenze (Lābhasīmā) gespendet wird, gelangt zu jenen, die sich innerhalb dieser Grenzen befinden. Was in Dorf-Grenzbereichen (Gāmasīmā) usw. gespendet wird, gelangt auch zu jenen, die sich innerhalb dieser Grenzen in einer festgelegten Grenze (Baddhasīmā) befinden. Was in einer inneren Grenze (Abbhantarasīmā) oder einer Wasserwurf-Grenze (Udakukkhepasīmā) gespendet wird, gelangt nur zu jenen, die sich tatsächlich darin befinden. Auch bei den Grenzen von Landkreisen (Janapada), Ländern (Raṭṭha), Königreichen (Rajja), Inseln (Dīpa) und Weltensystemen (Cakkavāḷa) ist die Entscheidung genau dieselbe, wie sie für die Dorfgrenzen usw. dargelegt wurde.

සචෙ පන ජම්බුදීපෙ ඨිතො ‘‘තම්බපණ්ණිදීපෙ සඞ්ඝස්ස දම්මී’’ති දෙති, තම්බපණ්ණිදීපතො එකොපි ගන්ත්වා සබ්බෙසං ගණ්හිතුං ලභති. සචෙපි තත්‍රෙව එකො සභාගභික්ඛු සභාගානං භාගං ගණ්හාති, න වාරෙතබ්බො. එවං තාව යො සීමං පරාමසිත්වා දෙති, තස්ස දානෙ විනිච්ඡයො වෙදිතබ්බො.

Wenn jedoch ein in Jambudīpa befindlicher Spender eine Gabe darbringt mit den Worten: „Ich spende dies der Sangha auf der Insel Tambapaṇṇi (Sri Lanka)“, so darf selbst ein einzelner Mönch von der Insel Tambapaṇṇi dorthin reisen und die Spende stellvertretend für alle in Empfang nehmen. Selbst wenn ein einzelner gleichgesinnter Mönch direkt dort [in Jambudīpa] den Anteil für seine gleichgesinnten Gefährten [auf Sri Lanka] entgegennimmt, darf er daran nicht gehindert werden. So ist zunächst die Entscheidung bezüglich der Spende eines Spenders zu verstehen, der eine bestimmte Grenze (Sīmā) ausdrücklich benennt.

යො [Pg.419] පන අසුකසීමායාති වත්තුං න ජානාති, කෙවලං සීමාති වචනමත්තමෙව ජානන්තො විහාරං ගන්ත්වා ‘‘සීමාය දම්මී’’ති වා ‘‘සීමට්ඨකසඞ්ඝස්ස දම්මී’’ති වා භණති, සො පුච්ඡිතබ්බො – ‘‘සීමා නාම බහුවිධා, කතරසීමං සන්ධාය භණසී’’ති? සචෙ වදති – ‘‘අහං අසුකසීමාති න ජානාමි, සීමට්ඨකසඞ්ඝො භාජෙත්වා ගණ්හාතූ’’ති කතරසීමාය භාජෙතබ්බං? මහාසීවත්ථෙරො කිරාහ – ‘‘අවිප්පවාසසීමායා’’ති. තතො නං ආහංසු – ‘‘අවිප්පවාසසීමා නාම තියොජනාපි හොති, එවං සන්තෙ තියොජනෙ ඨිතා ලාභං ගණ්හිස්සන්ති, තියොජනෙ ඨත්වා ආගන්තුකවත්තං පූරෙත්වා ආරාමං පවිසිතබ්බං භවිස්සති, ගමිකො තියොජනං ගන්ත්වා සෙනාසනං ආපුච්ඡිස්සති, නිස්සයපටිපන්නස්ස තියොජනාතික්කමෙ නිස්සයො පටිප්පස්සම්භිස්සති, පාරිවාසිකෙන තියොජනං අතික්කමිත්වා අරුණං උට්ඨාපෙතබ්බං භවිස්සති, භික්ඛුනියා තියොජනෙ ඨත්වා ආරාමප්පවෙසනං ආපුච්ඡිතබ්බං භවිස්සති, සබ්බම්පෙතං උපචාරසීමාය පරිච්ඡෙදවසෙනෙව කාතුං වට්ටති. තස්මා උපචාරසීමායමෙව භාජෙතබ්බ’’න්ති.

Wer jedoch nicht zu sagen weiß: „In dieser oder jener Grenze (Sīmā)“, sondern lediglich das bloße Wort „Sīmā“ kennt, in ein Kloster (Vihāra) geht und sagt: „Ich spende der Sīmā“ oder „Ich spende der in der Sīmā befindlichen Sangha“, der sollte gefragt werden: „Es gibt viele Arten von Sīmās; auf welche Sīmā beziehst du dich?“ Wenn er antwortet: „Ich weiß nicht, welche bestimmte Sīmā es ist; möge die in der Sīmā befindliche Sangha es aufteilen und annehmen“, in welcher Sīmā soll es dann aufgeteilt werden? Der ältere Mönch Mahāsīva sagte angeblich: „In der Grenze der Nicht-Trennung (Avippavāsasīmā).“ Daraufhin entgegneten sie ihm: „Eine Grenze der Nicht-Trennung kann bis zu drei Yojanas groß sein. Wenn dem so wäre, würden jene, die sich innerhalb von drei Yojanas befinden, die Zuwendung erhalten. [Auch müsste man dann] in einer Entfernung von drei Yojanas stehen bleiben, die Pflichten eines ankommenden Gastes (Āgantukavatta) erfüllen und erst dann das Kloster betreten; ein reisender Mönch müsste nach einer Reise von drei Yojanas um Erlaubnis für eine Unterkunft (Senāsana) bitten; für einen Mönch in Abhängigkeit (Nissayapaṭipanna) würde die Abhängigkeit erlöschen, sobald er drei Yojanas überschreitet; ein Mönch, der sich der Bewährungszeit (Parivāsa) unterzieht, müsste die Morgendämmerung erst nach Überschreiten von drei Yojanas anbrechen lassen; und eine Nonne müsste in einer Entfernung von drei Yojanas stehen bleiben und um Erlaubnis bitten, das Klostergelände zu betreten. All dies ist jedoch richtigerweise nur gemäß der Abgrenzung des Umkreis-Grenzbereichs (Upacārasīmā) zu handhaben. Daher sollte die Aufteilung nur innerhalb des Umkreis-Grenzbereichs (Upacārasīmā) erfolgen.“

කතිකායාති සමානලාභකතිකාය. තෙනෙවාහ – ‘‘සම්බහුලා ආවාසා සමානලාභා හොන්තී’’ති. තත්‍රෙවං කතිකා කාතබ්බා, එකස්මිං විහාරෙ සන්නිපතිතෙහි භික්ඛූහි යං විහාරං සඞ්ගණ්හිතුකාමා සමානලාභං කාතුං ඉච්ඡන්ති, තස්ස නාමං ගහෙත්වා අසුකො නාම විහාරො පොරාණකොති වා බුද්ධාධිවුත්ථොති වා අප්පලාභොති වා යංකිඤ්චි කාරණං වත්වා තං විහාරං ඉමිනා විහාරෙන සද්ධිං එකලාභං කාතුං සඞ්ඝස්ස රුච්චතීති තික්ඛත්තුං සාවෙතබ්බං. එත්තාවතා තස්මිං විහාරෙ නිසින්නොපි ඉධ නිසින්නොව හොති, තස්මිං විහාරෙපි සඞ්ඝෙන එවමෙව කාතබ්බං. එත්තාවතා ඉධ නිසින්නොපි තස්මිං නිසින්නොව හොති. එකස්මිං ලාභෙ භාජියමානෙ ඉතරස්මිං ඨිතස්ස භාගං ගහෙතුං වට්ටති. එවං එකෙන විහාරෙන සද්ධිං බහූපි ආවාසා එකලාභා කාතබ්බා.

„Durch Vereinbarung“ bedeutet durch eine Vereinbarung über gleichen Ertrag (Samānalābhakatikā). Deshalb sagte der Erhabene: „Viele Wohnstätten (Āvāsas) sollen von gleichem Ertrag sein.“ Dabei ist eine solche Vereinbarung wie folgt zu treffen: Die in einem Kloster (Vihāra) versammelten Mönche, die ein anderes Kloster unterstützen und mit ihm gleichen Ertrag herbeiführen wollen, nennen dessen Namen und geben irgendeinen Grund an, wie: „Das Kloster namens so-und-so ist alt“ oder „es wurde vom Buddha bewohnt“ oder „es hat nur geringen Ertrag“. Dann müssen sie der Sangha-Gemeinschaft dreimal verkünden: „Gefällt es der Sangha, jenes Kloster mit diesem hiesigen Kloster zu einem gemeinsamen Ertrag zu verbinden?“ Dadurch gilt ein Mönch, der in jenem Kloster sitzt, als genau hier sitzend. Auch in jenem Kloster muss die Sangha-Gemeinschaft genau ebenso verfahren. Dadurch gilt ein hier sitzender Mönch als in jenem Kloster sitzend. Wenn die Zuwendungen in dem einen Kloster aufgeteilt werden, ist es zulässig, den Anteil für einen Mönch entgegenzunehmen, der sich im anderen Kloster befindet. Auf diese Weise können viele Wohnstätten mit einem einzigen Kloster zu gleichem Ertrag verbunden werden.

භික්ඛාපඤ්ඤත්තියාති අත්තනො පරිච්චාගපඤ්ඤාපනට්ඨානෙ. තෙනෙවාහ – ‘‘යත්ථ සඞ්ඝස්ස ධුවකාරා කරියන්තී’’ති. තස්සත්ථො – යස්මිං විහාරෙ ඉමස්ස චීවරදායකස්ස සන්තකං සඞ්ඝස්ස පාකවට්ටං වා වත්තති, යස්මිං වා විහාරෙ භික්ඛූ අත්තනො භාරං කත්වා සදා ගෙහෙ භොජෙති, යත්ථ වා [Pg.420] අනෙන ආවාසො කාරිතො, සලාකභත්තාදීනි වා නිබද්ධානි, යෙන පන සකලොපි විහාරො පතිට්ඨාපිතො, තත්ථ වත්තබ්බමෙව නත්ථි, ඉමෙ ධුවකාරා නාම. තස්මා සචෙ සො ‘‘යත්ථ මය්හං ධුවකාරා කරීයන්ති, තත්ථ දම්මී’’ති වා ‘‘තත්ථ දෙථා’’ති වා භණති, බහූසු චෙපි ඨානෙසු ධුවකාරා හොන්ති, සබ්බත්ථ දින්නමෙව හොති.

„Durch Almosen-Bestimmung“ (Bhikkhāpaññatti) bezieht sich auf den Ort, den der Spender als Stätte seiner regelmäßigen Spenden festgelegt hat. Deshalb sagte der Erhabene: „Wo für die Sangha regelmäßige Dienste (Dhuvakāras) verrichtet werden.“ Die Bedeutung davon ist wie folgt: In welchem Kloster eine feste Verpflegungsstiftung (Pākavaṭṭa) dieses Gewandspenders für die Sangha besteht, oder in welchem Kloster er die Mönche zu seiner eigenen Verantwortung gemacht hat und sie ständig in seinem Hause speist, oder wo von ihm eine Wohnstätte (Āvāsa) errichtet wurde oder Verlosungsmahlzeiten (Salākabhatta) usw. fest eingerichtet wurden, oder – worüber es gar nichts weiter zu sagen gibt – von wem das gesamte Kloster gegründet wurde: diese Handlungen werden als „regelmäßige Dienste“ (Dhuvakāras) bezeichnet. Wenn der Spender daher sagt: „Wo meine regelmäßigen Dienste verrichtet werden, dort spende ich“ oder „gebt es dort“, so gilt die Gabe als an all diesen Orten dargebracht, selbst wenn an mehreren Orten solche regelmäßigen Dienste stattfinden.

සචෙ පන එකස්මිං විහාරෙ භික්ඛූ බහුතරා හොන්ති, තෙහි වත්තබ්බං – ‘‘තුම්හාකං ධුවකාරෙ එකත්ථ භික්ඛූ බහූ එකත්ථ අප්පකා’’ති. සචෙ ‘‘භික්ඛුගණනාය ගණ්හථා’’ති භණති, තථා භාජෙත්වා ගණ්හිතුං වට්ටති. එත්ථ ච වත්ථභෙසජ්ජාදි අප්පකම්පි සුඛෙන භාජියති. යදි පන මඤ්චො වා පීඨකං වා එකමෙව හොති, තං පුච්ඡිත්වා යස්ස වා විහාරස්ස එකවිහාරෙපි වා යස්ස සෙනාසනස්ස සො විචාරෙති, තත්ථ දාතබ්බං. සචෙ ‘‘අසුකභික්ඛු ගණ්හාතූ’’ති වදති, වට්ටති. අථ ‘‘මය්හං ධුවකාරෙ දෙථා’’ති වත්වා අවිචාරෙත්වාව ගච්ඡති, සඞ්ඝස්සාපි විචාරෙතුං වට්ටති. එවං පන විචාරෙතබ්බං – ‘‘සඞ්ඝත්ථෙරස්ස වසනට්ඨානෙ දෙථා’’ති වත්තබ්බං. සචෙ තස්ස සෙනාසනං පරිපුණ්ණං හොති, යත්ථ නප්පහොති, තත්ථ දාතබ්බං. සචෙ එකො භික්ඛු ‘‘මය්හං වසනට්ඨානෙ සෙනාසනපරිභොගභණ්ඩං නත්ථී’’ති වදති, තත්ථ දාතබ්බං.

Wenn jedoch in einem der Klöster deutlich mehr Mönche leben, sollten diese Mönche dem Spender sagen: „An den Orten deiner regelmäßigen Dienste gibt es an einer Stelle viele Mönche, an einer anderen jedoch nur wenige.“ Wenn er erwidert: „Nehmt es entsprechend der Anzahl der Mönche“, so ist es angemessen, es auf diese Weise aufzuteilen und anzunehmen. Dabei lassen sich auch kleinere Mengen an Kleidung, Arznei und Ähnlichem leicht aufteilen. Wenn es sich jedoch um ein einziges Bett (Mañca) oder einen einzigen Stuhl (Pīṭhaka) handelt, sollte man ihn fragen und den Gegenstand jenem Kloster oder, selbst innerhalb eines einzigen Klosters, jener Unterkunft (Senāsana) geben, die er bestimmt. Sagt er: „Möge der und der Mönch es nehmen“, so ist dies zulässig. Geht er jedoch weg, nachdem er lediglich gesagt hat: „Gebt es dort, wo meine regelmäßigen Dienste stattfinden“, ohne weitere Anweisungen zu hinterlassen, so ist es auch der Sangha-Gemeinschaft erlaubt, darüber zu entscheiden. Dabei sollte die Entscheidung wie folgt getroffen werden: Man sollte vorschlagen: „Gebt es für den Wohnort des Gemeindeältesten (Saṅghatthera).“ Ist dessen Unterkunft bereits voll ausgestattet, sollte es dort gegeben werden, wo ein Mangel herrscht. Wenn ein einzelner Mönch sagt: „An meinem Wohnort gibt es keine Gebrauchsgegenstände für die Unterkunft“, so sollte es dort gegeben werden.

සඞ්ඝස්ස දෙතීති විහාරං පවිසිත්වා ‘‘ඉමානි චීවරානි සඞ්ඝස්ස දම්මී’’ති දෙති. සම්මුඛීභූතෙනාති උපචාරසීමාය ඨිතෙන සඞ්ඝෙන ඝණ්ටිං පහරිත්වා කාලං ඝොසෙත්වා භාජෙතබ්බං. සීමට්ඨස්ස අසම්පත්තස්සාපි භාගං ගණ්හන්තො න වාරෙතබ්බො. විහාරො මහා හොති, ථෙරාසනතො පට්ඨාය වත්ථෙසු දිය්‍යමානෙසු අලසජාතිකා මහාථෙරා පච්ඡා ආගච්ඡන්ති, ‘‘භන්තෙ වීසතිවස්සානං දිය්‍යති, තුම්හාකං ඨිතිකා අතික්කන්තා’’ති න වත්තබ්බා, ඨිතිකං ඨපෙත්වා තෙසං දත්වා පච්ඡා ඨිතිකාය දාතබ්බං.

„Er gibt dem Saṅgha“ bedeutet: Er betritt das Kloster und gibt [die Roben] mit den Worten: „Ich gebe diese Roben dem Saṅgha.“ „Vom anwesenden [Saṅgha]“ bedeutet: Der Saṅgha, der sich in der Upacāra-Sīmā (Umkreisgrenze) befindet, soll die Glocke schlagen, die Zeit ausrufen und dann die Aufteilung vornehmen. Selbst wenn jemand, der sich innerhalb der Sīmā befindet, nicht [am Verteilungsort] eingetroffen ist, darf ein Mönch, der dessen Anteil entgegennimmt, nicht daran gehindert werden. Wenn das Kloster groß ist und die Stoffe beginnend vom Sitz des Ältesten verteilt werden, während träge ältere Theras (Großälteste) erst später eintreffen, darf man nicht zu ihnen sagen: „Ehrwürdiger Herr, es wird gerade an die mit zwanzig Vassa (Regenzeiten) verteilt; eure Reihe ist schon vorbei.“ Man muss die Verteilungsreihe anhalten, ihnen ihren Anteil geben und danach die Verteilung in der ursprünglichen Reihenfolge fortsetzen.

අසුකවිහාරෙ කිර බහුං චීවරං උප්පන්නන්ති සුත්වා යොජනන්තරිකවිහාරතොපි භික්ඛූ ආගච්ඡන්ති, සම්පත්තසම්පත්තානං ඨිතට්ඨානතො පට්ඨාය දාතබ්බං. අසම්පත්තානම්පි උපචාරසීමං පවිට්ඨානං අන්තෙවාසිකාදීසු ගණ්හන්තෙසු දාතබ්බමෙව. ‘‘බහිඋපචාරසීමාය ඨිතානං දෙථා’’ති වදන්ති, න දාතබ්බං. සචෙ පන උපචාරසීමං ඔක්කන්තෙහි එකාබද්ධා හුත්වා අත්තනො විහාරද්වාරෙ වා අන්තොවිහාරෙයෙව වා හොන්ති, පරිසවසෙන වඩ්ඪිතා නාම හොති සීමා[Pg.421], තස්මා දාතබ්බං. සඞ්ඝනවකස්ස දින්නෙපි පච්ඡා ආගතානං දාතබ්බමෙව. දුතියභාගෙ පන ථෙරාසනං ආරුළ්හෙ ආගතානං පඨමභාගො න පාපුණාති, දුතියභාගතො වස්සග්ගෙන දාතබ්බං.

Wenn Mönche hören, dass in einem bestimmten Kloster viele Roben entstanden seien, und sie sogar aus einem ein Yojana entfernten Kloster herbeieilen, soll den jeweils Angekommenen beginnend von ihrem Standpunkt aus gegeben werden. Selbst für diejenigen, die noch nicht [am Verteilungsort] eingetroffen sind, aber bereits die Upacāra-Sīmā (Umkreisgrenze) betreten haben, muss [der Anteil] auf jeden Fall gegeben werden, wenn ihre Schüler oder andere ihn für sie entgegennehmen. Wenn sie sagen: „Gebt jenen, die außerhalb der Upacāra-Sīmā stehen“, darf nichts gegeben werden. Wenn sie jedoch mit denen, die die Upacāra-Sīmā betreten haben, lückenlos verbunden sind und sich entweder am eigenen Klostertor oder im Inneren des Klosters selbst befinden, gilt die Sīmā aufgrund der Versammlung als erweitert; daher soll es gegeben werden. Selbst wenn bereits dem jüngsten Mitglied des Saṅgha gegeben wurde, muss den später Eintreffenden dennoch gegeben werden. Wenn sich jedoch bei der zweiten Verteilungsrunde [die Zuteilung] bereits bis zum Sitz des Ältesten erhoben hat, erhalten die danach Eintreffenden nicht den ersten Anteil, sondern es soll ihnen aus der zweiten Runde entsprechend ihrer Vassa-Anzahl (Dienstalter) gegeben werden.

එකස්මිං විහාරෙ දස භික්ඛූ හොන්ති, ‘‘දස වත්ථානි සඞ්ඝස්ස දෙමා’’ති දෙන්ති, පාටෙක්කං භාජෙතබ්බානි. සචෙ ‘‘සබ්බානෙව අම්හාකං පාපුණන්තී’’ති ගහෙත්වා ගච්ඡන්ති, දුප්පාපිතානි චෙව දුග්ගහිතානි ච ගතගතට්ඨානෙ සඞ්ඝිකානෙව හොන්ති. එකං පන උද්ධරිත්වා ‘‘ඉදං තුම්හාකං පාපුණාතී’’ති සඞ්ඝත්ථෙරස්ස දත්වා ‘‘සෙසානි අම්හාකං පාපුණන්තී’’ති ගහෙතුං වට්ටති.

Wenn sich in einem Kloster zehn Mönche befinden und [Spender] zehn Stoffe spenden mit den Worten: „Wir geben dem Saṅgha zehn Stoffe“, müssen diese einzeln aufgeteilt werden. Wenn [die Mönche] sie einfach an sich nehmen und weggehen im Glauben: „Sie alle fallen uns zu“, so ist dies sowohl ungebührlich übergeben als auch ungebührlich angeeignet, und an jedem Ort, an den sie gelangen, bleiben diese Stoffe Gemeinschaftseigentum des Saṅgha (saṅghika). Wenn man jedoch einen [Stoff] herbeiholt und dem Saṅgha-Ältesten mit den Worten gibt: „Dieser fällt Euch zu“, und die übrigen mit den Worten an sich nimmt: „Die restlichen fallen uns zu“, ist dies zulässig.

එකමෙව වත්ථං සඞ්ඝස්ස දෙමාති ආහරන්ති, අභාජෙත්වාව අම්හාකං පාපුණන්තීති ගණ්හන්ති, දුප්පාපිතඤ්චෙව දුග්ගහිතඤ්ච. සත්ථකෙන පන හලිද්දිආදිනා වා ලෙඛං කත්වා එකං කොට්ඨාසං ‘‘ඉමං ඨානං තුම්හාකං පාපුණාතී’’ති සඞ්ඝත්ථෙරස්ස පාපෙත්වා ‘‘සෙසං අම්හාකං පාපුණාතී’’ති ගහෙතුං වට්ටති. යං පන වත්ථස්සෙව පුප්ඵං වා වලි වා, තෙන පරිච්ඡෙදං කාතුං න වට්ටති. සචෙ එකං තන්තං උද්ධරිත්වා ‘‘ඉදං ඨානං තුම්හාකං පාපුණාතී’’ති සඞ්ඝත්ථෙරස්ස දත්වා ‘‘සෙසං අම්හාකං පාපුණාතී’’ති ගණ්හන්ති, වට්ටති. ඛණ්ඩං ඛණ්ඩං ඡින්දිත්වා භාජියමානං වට්ටතියෙව.

Wenn sie nur ein einziges Tuch bringen und sagen: „Wir geben es dem Saṅgha“, und [die Mönche] es ohne Aufteilung mit dem Gedanken an sich nehmen: „Es fällt uns zu“, ist dies sowohl ungebührlich übergeben als auch ungebührlich angeeignet. Wenn man jedoch mit einem Messer oder mit Gelbwurz u. a. einen Strich zieht, dem Saṅgha-Ältesten einen Anteil mit den Worten übergibt: „Dieser Teil fällt Euch zu“, und das Übrige mit den Worten an sich nimmt: „Der Rest fällt uns zu“, ist dies zulässig. Man darf jedoch eine Abgrenzung nicht anhand eines Musters (Blumenmusters) oder einer Falte vornehmen, die sich auf dem Stoff selbst befindet. Wenn man aber einen einzelnen Faden herauszieht, dem Saṅgha-Ältesten mit den Worten gibt: „Dieser Teil fällt Euch zu“, und das Übrige mit den Worten an sich nimmt: „Der Rest fällt uns zu“, ist dies zulässig. Wenn man es in Stücke schneidet und so verteilt, ist es ebenfalls durchaus zulässig.

එකභික්ඛුකෙ විහාරෙ සඞ්ඝස්ස චීවරෙසු උප්පන්නෙසු සචෙ පුබ්බෙ වුත්තනයෙනෙව සො භික්ඛු ‘‘සබ්බානි මය්හං පාපුණන්තී’’ති ගණ්හාති, සුග්ගහිතානි, ඨිතිකා පන න තිට්ඨති. සචෙ එකෙකං උද්ධරිත්වා ‘‘ඉදං මය්හං පාපුණාතී’’ති ගණ්හාති, ඨිතිකා තිට්ඨති. තත්ථ අට්ඨිතාය ඨිතිකාය පුන අඤ්ඤස්මිං චීවරෙ උප්පන්නෙ සචෙ එකො භික්ඛු ආගච්ඡති, මජ්ඣෙ ඡින්දිත්වා ද්වීහිපි ගහෙතබ්බං. ඨිතාය ඨිතිකාය පුන අඤ්ඤස්මිං චීවරෙ උප්පන්නෙ සචෙ නවකතරො ආගච්ඡති, ඨිතිකා හෙට්ඨා ඔරොහති. සචෙ වුඩ්ඪතරො ආගච්ඡති, ඨිතිකා උද්ධං ආරොහති. අථඤ්ඤො නත්ථි, පුන අත්තනො පාපෙත්වා ගහෙතබ්බං.

Wenn in einem Kloster mit nur einem einzigen Mönch Roben für den Saṅgha entstehen und jener Mönch sie in der zuvor erwähnten Weise mit dem Gedanken: „Alle diese fallen mir zu“ an sich nimmt, sind sie zwar ordnungsgemäß erworben, aber die Verteilungsfolge (ṭhitikā) bleibt nicht bestehen. Wenn er sie hingegen einzeln herbeiholt und mit den Worten: „Diese fällt mir zu“ an sich nimmt, bleibt die Verteilungsfolge bestehen. Wenn nun bei einer nicht bestehenden Verteilungsfolge erneut eine weitere Robe entsteht und ein anderer Mönch eintrifft, muss sie in der Mitte durchschnitten und von beiden genommen werden. Wenn bei einer bestehenden Verteilungsfolge erneut eine weitere Robe entsteht und ein jüngerer Mönch eintrifft, rückt die Verteilungsfolge nach unten. Wenn ein älterer Mönch eintrifft, rückt die Verteilungsfolge nach oben. Wenn kein anderer vorhanden ist, soll er sie sich selbst zuteilen und nehmen.

‘‘සඞ්ඝස්ස දෙමා’’ති වා ‘‘භික්ඛුසඞ්ඝස්ස දෙමා’’ති වා යෙන කෙනචි ආකාරෙන සඞ්ඝං ආමසිත්වා දින්නං පන පංසුකූලිකානං න වට්ටති, ‘‘ගහපතිචීවරං පටික්ඛිපාමි පංසුකූලිකඞ්ගං සමාදියාමී’’ති වුත්තත්තා, න පන අකප්පියත්තා[Pg.422]. භික්ඛුසඞ්ඝෙන අපලොකෙත්වා දින්නම්පි න ගහෙතබ්බං. යං පන භික්ඛු අත්තනො සන්තකං දෙති, තං භික්ඛුදත්තියං නාම වට්ටති, පංසුකූලං පන න හොති. එවං සන්තෙපි ධුතඞ්ගං න භිජ්ජති. ‘‘භික්ඛූනං දෙම, ථෙරානං දෙමා’’ති වුත්තෙ පන පංසුකූලිකානම්පි වට්ටති. ‘‘ඉදං වත්ථං සඞ්ඝස්ස දෙම, ඉමිනා උපාහනත්ථවිකපත්තත්ථවිකආයොගඅංසබද්ධකාදීනි කරොන්තූ’’ති දින්නම්පි වට්ටති.

Was jedoch mit den Worten „Wir geben dem Saṅgha“ oder „Wir geben dem Bhikkhu-Saṅgha“ gespendet wird, oder indem man sich auf irgendeine Weise auf den Saṅgha bezieht, ist für jene, die die Dhutaṅga-Übung des Tragens von Lumpenroben (Paṃsukūlika) praktizieren, nicht zulässig, und zwar wegen der Erklärung: „Ich weise von Hausvätern dargebotene Roben zurück und nehme das Glied des Lumpenroben-Trägers auf mich“, nicht aber, weil es [an sich] unzulässig (akappiya) wäre. Selbst was vom Bhikkhu-Saṅgha nach gegenseitiger Absprache gegeben wird, darf von Lumpenroben-Trägern nicht angenommen werden. Wenn jedoch ein Mönch seinen eigenen Besitz weggibt, so ist dies als „vom Mönch Gegebenes“ (bhikkhudattiya) zulässig, obwohl es keine eigentliche Lumpenrobe (paṃsukūla) ist. Doch selbst wenn dies so ist, wird die Dhutaṅga-Übung dadurch nicht verletzt. Wenn die Spender hingegen sagen: „Wir geben den Mönchen, wir geben den Ältesten“, ist es auch für Lumpenroben-Träger zulässig. Selbst wenn gespendet wird mit den Worten: „Wir geben dieses Tuch dem Saṅgha; sie mögen daraus Sandalentaschen, Almosenschalentaschen, Bindegürtel (āyoga), Schulterriemen (aṃsabaddhaka) usw. anfertigen“, ist dies zulässig.

පත්තත්ථවිකාදීනං අත්ථාය දින්නානි බහූනිපි හොන්ති, චීවරත්ථායපි පහොන්ති, තතො චීවරං කත්වා පාරුපිතුං වට්ටති. සචෙ පන සඞ්ඝො භාජිතාතිරිත්තානි වත්ථානි ඡින්දිත්වා උපාහනත්ථවිකාදීනං අත්ථාය භාජෙති, තතො ගහෙතුං න වට්ටති. සාමිකෙහි විචාරිතමෙව හි වට්ටති, න ඉතරං.

Wenn für den Zweck von Almosenschalentaschen u. a. viele Stoffe gegeben werden und diese auch für den Zweck einer Robe ausreichen, ist es zulässig, daraus eine Robe herzustellen und sie anzulegen. Wenn jedoch der Saṅgha die nach der Aufteilung übrig gebliebenen Stoffe zerschneidet und sie zum Zweck von Sandalentaschen u. a. verteilt, ist es unzulässig, davon etwas anzunehmen. Denn nur das, was von den Eigentümern (Spendern) selbst bestimmt wurde, ist zulässig, nichts anderes.

‘‘පංසුකූලිකසඞ්ඝස්ස ධමකරණපටාදීනං අත්ථාය දෙමා’’ති වුත්තෙපි ගහෙතුං වට්ටති, පරික්ඛාරො නාම පංසුකූලිකානම්පි ඉච්ඡිතබ්බො. යං තත්ථ අතිරෙකං හොති, තං චීවරෙපි උපනෙතුං වට්ටති. සුත්තං සඞ්ඝස්ස දෙන්ති, පංසුකූලිකෙහිපි ගහෙතබ්බං. අයං තාව විහාරං පවිසිත්වා ‘‘ඉමානි චීවරානි සඞ්ඝස්ස දම්මී’’ති දින්නෙසු විනිච්ඡයො.

Selbst wenn gesagt wird: „Wir spenden der Gemeinschaft der Lumpenroben-Träger für den Zweck von Tüchern für Wasserschöpfer (Dhamakaraṇa) usw.“, ist die Annahme zulässig, denn Gebrauchsgegenstände (Requisiten) sind gewiss auch für Lumpenroben-Träger vonnöten. Was dabei überschüssig ist, darf man auch für eine Robe verwenden. Wenn sie dem Saṅgha Faden spenden, darf dieser auch von Lumpenroben-Trägern angenommen werden. Dies ist zunächst die Entscheidung über Spenden, die dargebracht werden, indem man das Kloster betritt und sagt: „Ich gebe diese Roben dem Saṅgha.“

සචෙ පන බහිඋපචාරසීමායං අද්ධානප්පටිපන්නෙ භික්ඛූ දිස්වා ‘‘සඞ්ඝස්ස දම්මී’’ති සඞ්ඝත්ථෙරස්ස වා සඞ්ඝනවකස්ස වා ආරොචෙති, සචෙපි යොජනං ඵරිත්වා පරිසා ඨිතා හොති, එකබද්ධා චෙ, සබ්බෙසං පාපුණාති. යෙ පන ද්වාදසහි හත්ථෙහි පරිසං අසම්පත්තා, තෙසං න පාපුණාති.

Wenn jedoch jemand außerhalb der Upacāra-Sīmā (Umkreisgrenze) auf der Straße reisende Mönche sieht und dem Saṅgha-Ältesten oder dem jüngsten Saṅgha-Mitglied mitteilt: „Ich gebe dies dem Saṅgha“, dann fällt es allen zu, selbst wenn die Versammlung über ein Yojana weit verstreut steht – vorausgesetzt, sie bilden eine ununterbrochene Verbindung. Diejenigen jedoch, die der Versammlung nicht bis auf zwölf Ellen nahe gekommen sind, erhalten nichts davon.

උභතොසඞ්ඝස්ස දෙතීති එත්ථ ‘‘උභතොසඞ්ඝස්ස දම්මී’’ති වුත්තෙපි ‘‘ද්විධා සඞ්ඝස්ස දම්මි, ද්වින්නං සඞ්ඝානං දම්මි, භික්ඛුසඞ්ඝස්ස ච භික්ඛුනිසඞ්ඝස්ස ච දම්මී’’ති වුත්තෙපි උභතොසඞ්ඝස්ස දින්නමෙව හොති. උපඩ්ඪං දාතබ්බන්ති ද්වෙභාගෙ සමෙ කත්වා එකො දාතබ්බො. ‘‘උභතොසඞ්ඝස්ස ච තුය්හඤ්ච දම්මී’’ති වුත්තෙ සචෙ දස දස භික්ඛූ ච භික්ඛුනියො ච හොන්ති, එකවීසති පටිවීසෙ කත්වා එකො පුග්ගලස්ස දාතබ්බො, දස භික්ඛුසඞ්ඝස්ස, දස භික්ඛුනිසඞ්ඝස්ස යෙන පුග්ගලිකො ලද්ධො සො සඞ්ඝතොපි අත්තනො වස්සග්ගෙන ගහෙතුං ලභති. කස්මා? උභතොසඞ්ඝග්ගහණෙන ගහිතත්තා.

Zu der Formulierung „Er gibt dem zweifachen Orden“ ist die Entscheidung wie folgt zu verstehen: Selbst wenn gesagt wird: „Ich gebe dem zweifachen Orden“, oder wenn gesagt wird: „Ich gebe dem Orden in zweifacher Weise“, „Ich gebe den beiden Orden“, „Ich gebe dem Bhikkhu-Orden und dem Bhikkhunī-Orden“, gilt dies als dem zweifachen Orden gegeben. „Die Hälfte ist zu geben“ bedeutet, dass man zwei gleiche Teile bildet und ein Teil gegeben werden muss. Wenn gesagt wird: „Ich gebe dem zweifachen Orden und dir“, und wenn es jeweils zehn Mönche und zehn Nonnen gibt, so teilt man es in einundzwanzig Anteile auf; ein Teil ist der Einzelperson zu geben, zehn dem Bhikkhu-Orden und zehn dem Bhikkhunī-Orden. Wer den persönlichen Anteil erhalten hat, darf auch vom Orden gemäß seinem Dienstalter einen Anteil empfangen. Warum? Weil er durch die Erwähnung des zweifachen Ordens miteingeschlossen ist.

‘‘උභතොසඞ්ඝස්ස [Pg.423] ච චෙතියස්ස ච දම්මී’’ති වුත්තෙපි එසෙව නයො. ඉධ පන චෙතියස්ස සඞ්ඝතො පාපුණනකොට්ඨාසො නාම නත්ථි, එකපුග්ගලස්ස පත්තකොට්ඨාසසමොව කොට්ඨාසො හොති.

Auch wenn gesagt wird: „Ich gebe dem zweifachen Orden und dem Schrein“, gilt dieselbe Methode. Hierbei gibt es jedoch für den Schrein keinen Anteil, der aus dem Orden stammt; vielmehr entspricht der Anteil für den Schrein genau dem Anteil, der einer einzelnen Person zukommt.

‘‘උභතොසඞ්ඝස්ස ච තුය්හඤ්ච චෙතියස්ස චා’’ති වුත්තෙ පන ද්වාවීසති කොට්ඨාසෙ කත්වා දස භික්ඛූනං, දස භික්ඛුනීනං, එකො පුග්ගලස්ස, එකො චෙතියස්ස දාතබ්බො. තත්ථ පුග්ගලො සඞ්ඝතොපි අත්තනො වස්සග්ගෙන පුන ගහෙතුං ලභති, චෙතියස්ස එකොයෙව.

Wenn hingegen gesagt wird: „Ich gebe dem zweifachen Orden, dir und dem Schrein“, so teilt man es in zweiundzwanzig Anteile auf: Zehn sind den Mönchen zu geben, zehn den Nonnen, einer der Einzelperson und einer dem Schrein. Dabei darf die Einzelperson auch aus dem Orden gemäß ihrem Dienstalter erneut einen Anteil erhalten; für den Schrein fällt nur ein einziger Anteil an.

‘‘භික්ඛුසඞ්ඝස්ස ච භික්ඛුනීනඤ්ච දම්මී’’ති වුත්තෙ පන න මජ්ඣෙ භින්දිත්වා දාතබ්බං, භික්ඛූ ච භික්ඛුනියො ච ගණෙත්වා දාතබ්බං. ‘‘භික්ඛුසඞ්ඝස්ස ච භික්ඛුනීනඤ්ච තුය්හඤ්චා’’ති වුත්තෙ පන පුග්ගලො විසුං න ලභති, පාපුණනට්ඨානතො එකමෙව ලභති. කස්මා? භික්ඛුසඞ්ඝග්ගහණෙන ගහිතත්තා. ‘‘භික්ඛුසඞ්ඝස්ස ච භික්ඛුනීනඤ්ච තුය්හඤ්ච චෙතියස්ස චා’’ති වුත්තෙපි චෙතියස්ස එකපුග්ගලපටිවීසො ලබ්භති, පුග්ගලස්ස විසුං න ලබ්භති, තස්මා එකං චෙතියස්ස දත්වා අවසෙසං භික්ඛූ ච භික්ඛුනියො ච ගණෙත්වා භාජෙතබ්බං.

Wenn hingegen gesagt wird: „Ich gebe dem Bhikkhu-Orden und den Nonnen“, darf es nicht in der Mitte geteilt werden, sondern es muss nach dem Zählen der Mönche und Nonnen verteilt werden. Wenn gesagt wird: „Ich gebe dem Bhikkhu-Orden, den Nonnen und dir“, erhält die Einzelperson keinen separaten Anteil, sondern sie erhält nur den einen Anteil, der ihr am Bestimmungsort zukommt. Warum? Weil sie durch die Erwähnung des Bhikkhu-Ordens mit erfasst ist. Auch wenn gesagt wird: „Ich gebe dem Bhikkhu-Orden, den Nonnen, dir und dem Schrein“, erhält der Schrein den Anteil einer Einzelperson, während die Einzelperson keinen separaten Anteil erhält; daher ist, nachdem man einen Anteil dem Schrein gegeben hat, der verbleibende Rest durch Zählen der Mönche und Nonnen aufzuteilen.

‘‘භික්ඛූනඤ්ච භික්ඛුනීනඤ්ච දම්මී’’ති වුත්තෙපි මජ්ඣෙ භින්දිත්වා න දාතබ්බං, පුග්ගලගණනාය එව විභජිතබ්බං. ‘‘භික්ඛූනඤ්ච භික්ඛුනීනඤ්ච තුය්හඤ්ච චෙතියස්ස චා’’ති එවං වුත්තෙපි චෙතියස්ස එකපුග්ගලපටිවීසො ලබ්භති, පුග්ගලස්ස විසුං නත්ථි, භික්ඛූ ච භික්ඛුනියො ච ගණෙත්වා එව භාජෙතබ්බං. යථා ච භික්ඛුසඞ්ඝං ආදිං කත්වා නයො නීතො, එවං භික්ඛුනිසඞ්ඝං ආදිං කත්වාපි නෙතබ්බො. ‘‘භික්ඛුසඞ්ඝස්ස ච තුය්හඤ්චා’’ති වුත්තෙ පුග්ගලස්ස විසුං න ලබ්භති, වස්සග්ගෙනෙව ගහෙතබ්බං. ‘‘භික්ඛුසඞ්ඝස්ස ච චෙතියස්ස චා’’ති වුත්තෙ පන චෙතියස්ස විසුං පටිවීසො ලබ්භති. ‘‘භික්ඛුසඞ්ඝස්ස ච තුය්හඤ්ච චෙතියස්ස චා’’ති වුත්තෙපි චෙතියස්සෙව ලබ්භති, න පුග්ගලස්ස.

Auch wenn gesagt wird: „Ich gebe den Mönchen und den Nonnen“, darf es nicht in der Mitte geteilt werden, sondern ist allein nach der Personenzahl aufzuteilen. Auch wenn so gesagt wird: „Ich gebe den Mönchen, den Nonnen, dir und dem Schrein“, erhält der Schrein den Anteil einer Einzelperson, für die Einzelperson gibt es keinen separaten Anteil, und es ist nur nach dem Zählen der Mönche und Nonnen aufzuteilen. Und wie die Methode ausgehend vom Bhikkhu-Orden dargelegt wurde, so ist sie auch ausgehend vom Bhikkhunī-Orden anzuwenden. Wenn gesagt wird: „Ich gebe dem Bhikkhu-Orden und dir“, erhält die Einzelperson keinen separaten Anteil, sondern er ist gemäß dem Dienstalter zu empfangen. Wenn aber gesagt wird: „Ich gebe dem Bhikkhu-Orden und dem Schrein“, erhält der Schrein einen separaten Anteil. Auch wenn gesagt wird: „Ich gebe dem Bhikkhu-Orden, dir und dem Schrein“, erhält nur der Schrein einen Anteil, nicht die Einzelperson.

‘‘භික්ඛූනඤ්ච තුය්හඤ්චා’’ති වුත්තෙපි විසුං න ලබ්භති. ‘‘භික්ඛූනඤ්ච චෙතියස්ස චා’’ති වුත්තෙ පන චෙතියස්ස ලබ්භති. ‘‘භික්ඛූනඤ්ච තුය්හඤ්ච චෙතියස්ස චා’’ති වුත්තෙපි චෙතියස්සෙව විසුං ලබ්භති, න පුග්ගලස්ස. භික්ඛුනිසඞ්ඝං ආදිං කත්වාපි එවමෙව යොජෙතබ්බං.

Auch wenn gesagt wird: „Ich gebe den Mönchen und dir“, erhält man keinen separaten Anteil. Wenn aber gesagt wird: „Ich gebe den Mönchen und dem Schrein“, erhält ihn der Schrein. Auch wenn gesagt wird: „Ich gebe den Mönchen, dir und dem Schrein“, erhält nur der Schrein einen separaten Anteil, nicht die Einzelperson. Dies ist ebenso anzuwenden, wenn man vom Bhikkhunī-Orden ausgeht.

පුබ්බෙ බුද්ධප්පමුඛස්ස උභතොසඞ්ඝස්ස දානං දෙන්ති, භගවා මජ්ඣෙ නිසීදති, දක්ඛිණතො භික්ඛූ වාමතො භික්ඛුනියො නිසීදන්ති, භගවා උභින්නං සඞ්ඝත්ථෙරො, තදා භගවා අත්තනා ලද්ධපච්චයෙ අත්තනාපි පරිභුඤ්ජති, භික්ඛූනම්පි [Pg.424] දාපෙති. එතරහි පන පණ්ඩිතමනුස්සා සධාතුකං පටිමං වා චෙතියං වා ඨපෙත්වා බුද්ධප්පමුඛස්ස උභතොසඞ්ඝස්ස දානං දෙන්ති. පටිමාය වා චෙතියස්ස වා පුරතො ආධාරකෙ පත්තං ඨපෙත්වා දක්ඛිණොදකං දත්වා බුද්ධානං දෙමාති, තත්ථ යං පඨමං ඛාදනීයං භොජනීයං දෙන්ති, විහාරං වා ආහරිත්වා ඉදං චෙතියස්ස දෙමාති පිණ්ඩපාතඤ්ච මාලාගන්ධාදීනි ච දෙන්ති, තත්ථ කථං පටිපජ්ජිතබ්බන්ති? මාලාගන්ධාදීනි තාව චෙතියෙ ආරොපෙතබ්බානි, වත්ථෙහි පටාකා, තෙලෙන පදීපා කාතබ්බා, පිණ්ඩපාතමධුඵාණිතාදීනි පන යො නිබද්ධචෙතියජග්ගකො හොති පබ්බජිතො වා ගහට්ඨො වා, තස්සෙව දාතබ්බානි. නිබද්ධජග්ගකෙ අසති ආහටභත්තං ඨපෙත්වා වත්තං කත්වා පරිභුඤ්ජිතුං වට්ටති. උපකට්ඨෙ කාලෙ භුඤ්ජිත්වා පච්ඡාපි වත්තං කාතුං වට්ටතියෙව.

In früherer Zeit gab man eine Gabe für den zweifachen Orden mit dem Buddha an der Spitze. Der Erhabene saß in der Mitte, zur Rechten saßen die Mönche und zur Linken die Nonnen. Der Erhabene war das Ordensoberhaupt beider Orden. Damals nutzte der Erhabene die Requisiten, die er selbst erhalten hatte, auch selbst und ließ sie auch den Mönchen zukommen. Heutzutage jedoch stellen weise Menschen eine Statue mit Reliquien oder einen Schrein auf und geben eine Gabe für den zweifachen Orden mit dem Buddha an der Spitze. Sie stellen eine Almosenschale auf einen Untersatz vor der Statue oder dem Schrein, gießen Spendenwasser aus und sagen: „Wir geben dies den Buddhas.“ Wenn sie dort zuerst feste und weiche Speise geben, oder wenn sie diese in das Kloster bringen und sagen: „Wir geben dies dem Schrein“, und Almosenspeise sowie Blumen, Duftstoffe usw. darbieten – wie soll man sich dabei verhalten? Zuerst sind die Blumen, Duftstoffe usw. am Schrein darzubringen. Aus den Tüchern sind Flaggen herzustellen, mit dem Öl sind Lampen anzuzünden. Almosenspeise, Honig, Sirup usw. jedoch sind demjenigen zu geben, der der ständige Pfleger des Schreins ist, sei er ein Ordinierter oder ein Laie; nur diesem sind sie zu geben. Wenn es keinen ständigen Pfleger gibt, ist es zulässig, die dargebrachte Speise hinzustellen, die Pflichten zu verrichten und sie dann zu verzehren. Wenn die Mittagszeit bereits nahe ist, ist es auch zulässig, zuerst zu essen und danach die Pflichten zu verrichten.

මාලාගන්ධාදීසු ච යං කිඤ්චි ‘‘ඉදං හරිත්වා චෙතියස්සපූජං කරොථා’’ති වුත්තෙ දූරම්පි හරිත්වා පූජෙතබ්බං. ‘‘භික්ඛං සඞ්ඝස්ස හරා’’ති වුත්තෙපි හරිතබ්බං. සචෙ පන ‘‘අහං පිණ්ඩාය චරාමි, ආසනසාලාය භික්ඛූ අත්ථි, තෙ ආහරිස්සන්තී’’ති වුත්තෙ ‘‘භන්තෙ තුය්හංයෙව දම්මී’’ති වදති, භුඤ්ජිතුං වට්ටති. අථ පන ‘‘භික්ඛුසඞ්ඝස්ස දස්සාමී’’ති හරන්තස්ස ගච්ඡතො අන්තරාව කාලො උපකට්ඨො හොති, අත්තනො පාපෙත්වා භුඤ්ජිතුං වට්ටති.

Und wenn bezüglich Blumen, Duftstoffen usw. gesagt wird: „Bringt dies hin und vollzieht eine Ehrung für den Schrein“, so muss man es selbst an einen weit entfernten Ort bringen und die Ehrung vollziehen. Auch wenn gesagt wird: „Bring diese Almosenspeise zum Orden“, muss sie hingebracht werden. Wenn jedoch, nachdem man gesagt hat: „Ich gehe auf Almosengang; in der Speisehalle sind Mönche, sie werden es herbringen“, der Spender sagt: „Ehrwürdiger Herr, ich gebe es nur Euch selbst“, so ist es zulässig, es zu verzehren. Wenn man jedoch mit dem Gedanken „Ich werde es dem Bhikkhu-Orden geben“ auf dem Weg ist, es zu bringen, und unterwegs die Mittagszeit naht, ist es zulässig, es sich selbst zuzueignen und zu verzehren.

වස්සංවුට්ඨසඞ්ඝස්ස දෙතීති විහාරං පවිසිත්වා ‘‘ඉමානි චීවරානි වස්සංවුට්ඨසඞ්ඝස්ස දම්මී’’ති දෙති. යාවතිකා භික්ඛූ තස්මිං ආවාසෙ වස්සංවුට්ඨාති යත්තකා වස්සච්ඡෙදං අකත්වා පුරිමවස්සංවුට්ඨා, තෙහි භාජෙතබ්බං, අඤ්ඤෙසං න පාපුණාති. දිසාපක්කන්තස්සාපි සති පටිග්ගාහකෙ යාව කථිනස්සුබ්භාරා දාතබ්බං, අනත්ථතෙ පන කථිනෙ අන්තොහෙමන්තෙ එවඤ්ච වත්වා දින්නං, පච්ඡිමවස්සංවුට්ඨානම්පි පාපුණාතීති ලක්ඛණඤ්ඤූ වදන්ති. අට්ඨකථාසු පනෙතං න විචාරිතං.

„Er gibt dem Orden, der die Regenzeit verbracht hat“ bedeutet, dass er das Kloster betritt und die Gewänder mit den Worten gibt: „Diese Gewänder gebe ich dem Orden, der die Regenzeit verbracht hat“. „So viele Mönche in dieser Residenz die Regenzeit verbracht haben“ bezieht sich auf so viele Mönche, die, ohne die Regenzeit abzubrechen, die frühere Regenzeit verbracht haben. Unter diesen ist es aufzuteilen; anderen steht es nicht zu. Auch für einen Mönch, der in eine andere Richtung weggegangen ist, muss es, sofern ein Empfänger vor Ort ist, bis zur Aufhebung des Kathina-Festes gegeben werden. Wenn jedoch das Kathina-Gewand nicht ausgebreitet wurde, sagen die Kenner der Regeln, dass ein innerhalb des Winters mit diesen Worten dargebrachtes Gewand auch denjenigen zukommt, welche die spätere Regenzeit verbracht haben. In den Kommentaren wurde dies jedoch nicht näher untersucht.

සචෙ පන බහිඋපචාරසීමායං ඨිතො ‘‘වස්සංවුට්ඨසඞ්ඝස්ස දම්මී’’ති වදති, සම්පත්තානං සබ්බෙසං පාපුණාති. අථ ‘‘අසුකවිහාරෙ වස්සංවුට්ඨසඞ්ඝස්සා’’ති වදති, තත්‍ර වස්සංවුට්ඨානමෙව යාව කථිනස්සුබ්භාරා පාපුණාති. සචෙ පන ගිම්හානං පඨමදිවසතො පට්ඨාය එවං වදති, තත්‍ර සම්මුඛීභූතානං සබ්බෙසං පාපුණාති. කස්මා? පිට්ඨිසමයෙ උප්පන්නත්තා. අන්තොවස්සෙයෙව ‘‘වස්සං වසන්තානං දම්මී’’ති වුත්තෙ ඡින්නවස්සා න ලභන්ති, වස්සං වසන්තාව ලභන්ති. චීවරමාසෙ [Pg.425] පන ‘‘වස්සං වසන්තානං දම්මී’’ති වුත්තෙ පච්ඡිමිකාය වස්සූපගතානංයෙව පාපුණාති, පුරිමිකාය වස්සූපගතානඤ්ච ඡින්නවස්සානඤ්ච න පාපුණාති.

Wenn aber ein Spender, der außerhalb der Umkreisgrenze (upacārasīmā) steht, sagt: 'Ich gebe dies dem Orden, der die Regenzeit verbracht hat', so gelangt es an alle eingetroffenen Mönche. Wenn er aber sagt: 'Dem Orden, der in jenem Kloster die Regenzeit verbracht hat', so gelangt es nur an jene, die dort die Regenzeit verbracht haben, und zwar bis zur Aufhebung des Kathina. Wenn er jedoch ab dem ersten Tag der heißen Jahreszeit so spricht, gelangt es an alle, die dort anwesend sind. Warum? Weil es in der Zeit nach der eigentlichen Saison entstanden ist. Wenn noch innerhalb der Regenzeit gesagt wird: 'Ich gebe dies jenen, die die Regenzeit verbringen', erhalten jene, deren Regenzeit gebrochen ist, nichts; nur jene, die die Regenzeit tatsächlich verbringen, erhalten es. Wenn aber im Roben-Monat gesagt wird: 'Ich gebe dies jenen, die die Regenzeit verbringen', gelangt es nur an jene, die in die spätere Regenzeit eingetreten sind, nicht aber an jene, die in die frühere Regenzeit eingetreten sind, und auch nicht an jene, deren Regenzeit gebrochen ist.

චීවරමාසතො පට්ඨාය යාව හෙමන්තස්ස පච්ඡිමො දිවසො, තාව වස්සාවාසිකං දෙමාති වුත්තෙ කථිනං අත්ථතං වා හොතු අනත්ථතං වා අතීතවස්සංවුට්ඨානමෙව පාපුණාති. ගිම්හානං පඨමදිවසතො පට්ඨාය වුත්තෙ පන මාතිකා ආරොපෙතබ්බා – ‘‘අතීතවස්සාවාසස්ස පඤ්ච මාසා අතික්කන්තා, අනාගතො චතුමාසච්චයෙන භවිස්සති, කතරවස්සාවාසස්ස දෙතී’’ති? සචෙ ‘‘අතීතවස්සංවුට්ඨානං දම්මී’’ති වදති, තංඅන්තොවස්සංවුට්ඨානමෙව පාපුණාති, දිසාපක්කන්තානම්පි සභාගා ගණ්හිතුං ලභන්ති.

Wenn vom Roben-Monat an bis zum letzten Tag des Winters gesagt wird: 'Wir geben die Robe für den Aufenthalt während der Regenzeit (vassāvāsika)', gelangt sie – ob das Kathina nun ausgebreitet wurde oder nicht – nur an jene, die die vergangene Regenzeit verbracht haben. Wenn dies jedoch ab dem ersten Tag der heißen Jahreszeit gesagt wird, muss ein Prüfschema (mātikā) aufgestellt werden: 'Fünf Monate der vergangenen Regenzeit-Residenz sind vergangen, die zukünftige wird nach Ablauf von vier Monaten sein; für welche Regenzeit-Residenz gibt er dies?' Wenn er sagt: 'Ich gebe es jenen, die die vergangene Regenzeit verbracht haben', gelangt es nur an jene, die während der Regenzeit dort wohnten; und selbst für jene, die in eine andere Himmelsrichtung fortgezogen sind, dürfen gleichgesinnte Mönche ihren Anteil entgegennehmen.

සචෙ ‘‘අනාගතෙ වස්සාවාසිකං දම්මී’’ති වදති, තං ඨපෙත්වා වස්සූපනායිකදිවසෙ ගහෙතබ්බං. අථ ‘‘අගුත්තො විහාරො, චොරභයං අත්ථි, න සක්කා ඨපෙතුං, ගණ්හිත්වා වා ආහිණ්ඩිතු’’න්ති වුත්තෙ ‘‘සම්පත්තානං දම්මී’’ති වදති, භාජෙත්වා ගහෙතබ්බං. සචෙ වදති ‘‘ඉතො මෙ භන්තෙ තතියෙ වස්සෙ වස්සාවාසිකං න දින්නං, තං දම්මී’’ති, තස්මිං අන්තොවස්සෙ වුට්ඨභික්ඛූනං පාපුණාති. සචෙ තෙ දිසා පක්කන්තා, අඤ්ඤො විස්සාසිකො ගණ්හාති, දාතබ්බං. අථ එකොයෙව අවසිට්ඨො, සෙසා කාලඞ්කතා, සබ්බං එකස්සෙව පාපුණාති. සචෙ එකොපි නත්ථි, සඞ්ඝිකං හොති, සම්මුඛීභූතෙහි භාජෙතබ්බං.

Wenn er sagt: 'Ich gebe die Robe für den zukünftigen Aufenthalt während der Regenzeit', muss man diese beiseitelegen und am Tag des Eintritts in die Regenzeit entgegennehmen. Wenn jedoch eingewandt wird: 'Das Kloster ist ungesichert, es besteht Gefahr durch Diebe, es kann nicht aufbewahrt werden, und man kann damit auch nicht umherreisen', und er daraufhin sagt: 'Ich gebe es den eingetroffenen Mönchen', dann sollte es aufgeteilt und entgegengenommen werden. Wenn er sagt: 'Ehrwürdiger Herr, im dritten Jahr von jetzt an habe ich keine Robe für den Aufenthalt während der Regenzeit gegeben, diese gebe ich nun', gelangt sie an jene Mönche, die in jener vergangenen Regenzeit dort wohnten. Wenn diese in andere Himmelsrichtungen fortgezogen sind und ein anderer, vertrauter Mönch sie entgegennimmt, sollte sie ihm gegeben werden. Wenn jedoch nur ein einziger übrig geblieben ist und die übrigen verstorben sind, gelangt das Ganze an diesen einen allein. Wenn nicht einmal einer da ist, gehört es der Gemeinschaft (Sangha) und sollte unter den Anwesenden aufgeteilt werden.

ආදිස්ස දෙතීති ආදිසිත්වා පරිච්ඡින්දිත්වා දෙති; යාගුයා වාතිආදීසු අයමත්ථො – යාගුයා වා…පෙ… භෙසජ්ජෙ වා ආදිස්ස දෙති. තත්‍රායං යොජනා – භික්ඛූ අජ්ජතනාය වා ස්වාතනාය වා යාගුයා නිමන්තෙත්වා තෙසං ඝරං පවිට්ඨානං යාගුං දෙති, යාගුං දත්වා පීතාය යාගුයා ‘‘ඉමානි චීවරානි, යෙහි මය්හං යාගු පීතා, තෙසං දම්මී’’ති දෙති, යෙහි නිමන්තිතෙහි යාගු පීතා, තෙසංයෙව පාපුණාති. යෙහි පන භික්ඛාචාරවත්තෙන ඝරද්වාරෙන ගච්ඡන්තෙහි වා ඝරං පවිට්ඨෙහි වා යාගු ලද්ධා, යෙසං වා ආසනසාලතො පත්තං ආහරිත්වා මනුස්සෙහි නීතා, යෙසං වා ථෙරෙහි පෙසිතා, තෙසං න පාපුණාති. සචෙ පන නිමන්තිතභික්ඛූහි සද්ධිං අඤ්ඤෙපි බහූ ආගන්ත්වා අන්තොගෙහඤ්ච බහිගෙහඤ්ච පූරෙත්වා නිසින්නා, දායකො ච එවං වදති – ‘‘නිමන්තිතා වා හොන්තු අනිමන්තිතා වා, යෙසං මයා යාගු දින්නා, සබ්බෙසං ඉමානි වත්ථානි හොන්තූ’’ති සබ්බෙසං පාපුණන්ති. යෙහි පන ථෙරානං හත්ථතො යාගු ලද්ධා[Pg.426], තෙසං න පාපුණන්ති. අථ සො ‘‘යෙහි මය්හං යාගු පීතා, සබ්බෙසං හොන්තූ’’ති වදති, සබ්බෙසං පාපුණන්ති. භත්තඛාදනීයෙසුපි එසෙව නයො.

Die Worte 'er gibt unter namentlicher Nennung' bedeuten: er bestimmt es, grenzt es ein und gibt es. Bei den Worten 'mit Reisschleim oder...' usw. ist dies die Bedeutung: Er gibt es unter namentlicher Nennung für Reisschleim ... oder für Medizin. Hierbei ist folgende Verbindung zu verstehen: Nachdem er die Mönche für den heutigen oder morgigen Tag zum Reisschleim eingeladen hat, gibt er den in sein Haus eingetretenen Mönchen Reisschleim. Nach dem Geben des Reisschleims, wenn dieser getrunken wurde, gibt er Roben mit den Worten: 'Diese Roben gebe ich jenen, von denen mein Reisschleim getrunken wurde'; so gelangen sie nur an jene eingeladenen Mönche, die den Reisschleim getrunken haben. An jene jedoch, die beim Almosengang an der Haustür vorbeigingen oder in das Haus eintraten und so Reisschleim erhielten, oder an jene, deren Almosenschale aus der Speisehalle geholt und zu denen von Menschen Reisschleim gebracht wurde, oder an jene, an die er von den Ältesten gesandt wurde, gelangt es nicht. Wenn aber zusammen mit den eingeladenen Mönchen viele andere kommen, die das Innere und Äußere des Hauses füllen und sich niedersetzen, und der Spender sagt: 'Ob eingeladen oder nicht eingeladen, allen, denen ich Reisschleim gegeben habe, sollen diese Gewebe gehören', so gelangen sie an alle. An jene aber, die den Reisschleim aus den Händen der Ältesten erhielten, gelangen sie nicht. Wenn er jedoch sagt: 'Allen, von denen mein Reisschleim getrunken wurde, sollen sie gehören', gelangen sie an alle. Ebenso verhält es sich bei gekochtem Reis und Knabbergebäck.

චීවරෙ වාති පුබ්බෙපි යෙන වස්සං වාසෙත්වා භික්ඛූනං චීවරං දින්නපුබ්බං හොති, සො චෙ භික්ඛූ භොජෙත්වා වදති – ‘‘යෙසං මයා පුබ්බෙ චීවරං දින්නං, තෙසංයෙව ඉමං චීවරං වා සුත්තං වා සප්පිමධුඵාණිතාදීනි වා හොන්තූ’’ති, සබ්බං තෙසංයෙව පාපුණාති. සෙනාසනෙ වාති යො මයා කාරිතෙ විහාරෙ වා පරිවෙණෙ වා වසති, තස්සිදං හොතූ’’ති වුත්තෙ තස්සෙව හොති. භෙසජ්ජෙ වාති ‘‘මයං කාලෙන කාලං ථෙරානං සප්පිආදීනි භෙසජ්ජානි දෙම, යෙහි තානි ලද්ධානි, තෙසංයෙවිදං හොතූ’’ති වුත්තෙ තෙසංයෙව හොති.

Zu den Worten 'oder bei einer Robe': Wenn jemand, der zuvor die Mönche die Regenzeit hat verbringen lassen, ihnen schon früher einmal eine Robe gegeben hat, und dieser, nachdem er die Mönche gespeist hat, sagt: 'Nur jenen, denen ich zuvor eine Robe gegeben habe, soll diese Robe, dieser Faden oder diese Dinge wie Ghee, Honig, Melasse usw. gehören', so gelangt alles nur an diese. Zu den Worten 'oder bei einer Unterkunft': Wenn gesagt wird: 'Demjenigen, der in dem von mir erbauten Kloster oder Hof wohnt, soll dies gehören', so gehört es diesem allein. Zu den Worten 'oder bei Medizin': Wenn gesagt wird: 'Wir geben den Ältesten von Zeit zu Zeit Arzneimittel wie Ghee usw.; jenen, die diese erhalten haben, soll dies gehören', so gehört es ihnen allein.

පුග්ගලස්ස දෙතීති ‘‘ඉමං චීවරං ඉත්ථන්නාමස්ස දම්මී’’ති එවං පරම්මුඛා වා පාදමූලෙ ඨපෙත්වා ‘‘ඉමං භන්තෙ තුම්හාකං දම්මී’’ති එවං සම්මුඛා වා දෙති. සචෙ පන ‘‘ඉදං තුම්හාකඤ්ච තුම්හාකං අන්තෙවාසිකානඤ්ච දම්මී’’ති එවං වදති, ථෙරස්ස ච අන්තෙවාසිකානඤ්ච පාපුණාති. උද්දෙසං ගහෙතුං ආගතො ගහෙත්වා ගච්ඡන්තො ච අත්ථි, තස්සාපි පාපුණාති. ‘‘තුම්හෙහි සද්ධිං නිබද්ධචාරිකභික්ඛූනං දම්මී’’ති වුත්තෙ උද්දෙසන්තෙවාසිකානං වත්තං කත්වා උද්දෙසපරිපුච්ඡාදීනි ගහෙත්වා විචරන්තානං සබ්බෙසං පාපුණාති. අයං පුග්ගලස්ස දෙතීති ඉමස්මිං පදෙ විනිච්ඡයො. සෙසං සබ්බත්ථ උත්තානමෙවාති.

Die Worte 'Er gibt es einer bestimmten Person' bedeuten: Entweder gibt er es in deren Abwesenheit mit den Worten: 'Diese Robe gebe ich dem Soundso', oder er legt es vor dessen Füße und gibt es ihm direkt mit den Worten: 'Ehrwürdiger Herr, diese gebe ich Euch'. Wenn er jedoch sagt: 'Diese gebe ich Euch und Euren Schülern (antevāsika)', gelangt sie an den Ältesten und an seine Schüler. Wenn ein Schüler da ist, der gekommen ist, um Unterricht (uddesa) zu erhalten, oder der ihn erhalten hat und nun geht, gelangt sie auch an ihn. Wenn gesagt wird: 'Ich gebe sie den Mönchen, die ständig mit Euch wandern', gelangt sie an alle Schüler, die Unterricht erhalten, die Pflichten erfüllen und umherwandern, nachdem sie Unterricht und Fragen (uddesaparipucchā) erhalten haben. Dies ist die Entscheidung zu den Worten 'er gibt es einer bestimmten Person'. Der Rest ist überall ganz klar.

චීවරක්ඛන්ධකවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Roben-Kapitels (Cīvarakkhandhaka-vaṇṇanā) ist abgeschlossen.

9. චම්පෙය්‍යක්ඛන්ධකං

9. Das Campeyya-Kapitel

කස්සපගොත්තභික්ඛුවත්ථුකථා

Die Geschichte des Mönches Kassapagotta

380. චම්පෙය්‍යක්ඛන්ධකෙ [Pg.427] – ගග්ගරාය පොක්ඛරණියා තීරෙති ගග්ගරානාමිකාය ඉත්ථියා කාරිතපොක්ඛරණියා තීරෙ. තන්තිබද්ධොති තස්මිං ආවාසෙ කත්තබ්බතාතන්තිපටිබද්ධො. උස්සුක්කම්පි අකාසි යාගුයාතිආදීසු මනුස්සෙහි ආගන්තුකෙසු ආගතෙසු ආචික්ඛෙය්‍යාථාති වුත්තට්ඨානෙයෙව උස්සුක්කං කාතුං වට්ටති; න අවුත්තට්ඨානෙ. ගච්ඡ ත්වං භික්ඛූති සත්ථා තස්ස භික්ඛුනො තත්ථෙව සෙනාසනං සප්පායන්ති අද්දස, තෙනෙවමාහ.

380. Im Campeyya-Kapitel bedeuten die Worte 'am Ufer des Gaggarā-Teiches': am Ufer des Teiches, den eine Frau namens Gaggarā anlegen ließ. 'An die Regeln gebunden' (tantibaddho) bedeutet: an die zu erfüllenden Pflichten (kattabbatā-tanti) in jener Wohnstätte gebunden. Bei den Worten 'er zeigte Eifer bezüglich des Reisschleims' usw. ist es nur an dem Ort angebracht, Eifer zu zeigen, von dem die Menschen sagten: 'Wenn Gäste eintreffen, solltet Ihr uns Bescheid geben'; nicht aber an einem Ort, an dem dies nicht gesagt wurde. Zu den Worten 'Geh du, Mönch': Der Meister sah, dass die Unterkunft genau dort für diesen Mönch Kassapagotta zuträglich (sappāya) war, darum sprach er so.

382. අධම්මෙන වග්ගකම්මං කරොන්තීතිආදීනං පරතො පාළියංයෙව නානාකරණං ආගමිස්සති.

382. Der Unterschied bezüglich der Worte 'sie führen auf ungesetzliche Weise eine gespaltene Formhandlung durch' usw. wird später im eigentlichen Pali-Text dargelegt werden.

385. අඤ්ඤත්‍රාපි ධම්මා කම්මං කරොන්තීති අඤ්ඤත්‍රාපි ධම්මං කම්මං කරොන්ති, අයමෙව වා පාඨො. භූතෙන වත්ථුනා කතං ධම්මෙන කතං නාම හොති, තථා න කරොන්තීති අත්ථො. අඤ්ඤත්‍රාපි විනයා කම්මං, අඤ්ඤත්‍රාපි සත්ථුසාසනා කම්මන්ති එතෙසුපි එසෙව නයො. එත්ථ පන විනයොති චොදනා ච සාරණා ච. සත්ථුසාසනන්ති ඤත්තිසම්පදා අනුස්සාවනසම්පදා ච; තාහි විනා කම්මං කරොන්තීති අත්ථො. පටිකුට්ඨකතන්ති පටිකුට්ඨඤ්චෙව කතඤ්ච; යං අඤ්ඤෙසු පටික්කොසන්තෙසු කතං තං පටිකුට්ඨඤ්චෙව හොති කතඤ්ච; තාදිසම්පි කම්මං කරොන්තීති අත්ථො.

385. „Sie verrichten ein Rechtsverfahren auch außerhalb des Gesetzes (aññatrāpi dhammā kammaṃ karonti)“ bedeutet: Sie verrichten ein Rechtsverfahren, indem sie das Richtige (dhamma) ausschließen; oder dies ist eben die ursprüngliche Lesart. Ein Rechtsverfahren, das aufgrund einer tatsächlichen Gegebenheit durchgeführt wird, gilt als „gemäß dem Dhamma durchgeführt“ (dhammena kataṃ); die Bedeutung ist, dass sie es nicht auf diese Weise durchführen. Auch bei den Ausdrücken „ein Rechtsverfahren außerhalb der Disziplin“ (aññatrāpi vinayā kammaṃ) und „ein Rechtsverfahren außerhalb der Lehre des Meisters“ (aññatrāpi satthusāsanā kammaṃ) gilt dieselbe Methode. Hierbei bedeutet jedoch „Disziplin“ (vinaya) sowohl die Beschuldigung (codanā) als auch die Erinnerung [an das Vergehen] (sāraṇā). „Lehre des Meisters“ (satthusāsana) bedeutet die Vollständigkeit des Antrags (ñattisampadā) und die Vollständigkeit der Ankündigung (anussāvanasampadā); die Bedeutung ist, dass sie das Rechtsverfahren ohne diese durchführen. „Paṭikuṭṭhakata“ bedeutet: sowohl abgelehnt als auch ausgeführt. Ein Rechtsverfahren, das durchgeführt wird, während andere Mönche dagegen Einspruch erheben, ist sowohl abgelehnt als auch ausgeführt; die Bedeutung ist, dass sie auch ein solches Rechtsverfahren durchführen.

387. ඡයිමානි භික්ඛවෙ කම්මානි අධම්මකම්මන්තිආදීසු පන ‘‘ධම්මො’’ති පාළියා අධිවචනං. තස්මා යං යථාවුත්තාය පාළියා න කරියති, තං අධම්මකම්මන්ති වෙදිතබ්බං. අයමෙත්ථ සඞ්ඛෙපො, විත්ථාරො පන පාළියංයෙව ආගතො. සො ච ඛො ඤත්තිදුතියඤත්තිචතුත්ථකම්මානංයෙව වසෙන. යස්මා පන ඤත්තිකම්මෙ ඤත්තිදුතියඤත්තිචතුත්ථෙසු විය හාපනං වා අඤ්ඤථා කරණං වා නත්ථි, අපලොකනකම්මඤ්ච සාවෙත්වාව කරියති, තස්මා තානි පාළියං න දස්සිතානි, තෙසං සබ්බෙසම්පි කම්මානං විනිච්ඡයං පරතො වණ්ණයිස්සාම.

387. In Passagen wie „Es gibt, ihr Mönche, diese sechs unrechtmäßigen Verfahren (adhammakamma)“ ist jedoch „Dhamma“ eine Bezeichnung für den kanonischen Text (pāḷi). Deshalb ist ein Rechtsverfahren, das nicht gemäß dem wie oben dargelegten kanonischen Text durchgeführt wird, als ein unrechtmäßiges Verfahren (adhammakamma) zu verstehen. Dies ist hier die kurze Zusammenfassung; die ausführliche Darstellung jedoch findet sich im kanonischen Text selbst. Und diese ausführliche Darstellung bezieht sich nur auf Verfahren mit einem Antrag und einer Ankündigung (ñattidutiyakamma) sowie auf Verfahren mit einem Antrag und drei Ankündigungen (ñatticatutthakamma). Weil es jedoch bei einem bloßen Antragsverfahren (ñattikamma) – anders als bei Verfahren mit zwei oder vier Schritten – weder eine Verkürzung noch eine anderweitige Abänderung gibt, und weil ein Ankündigungsverfahren (apalokanakamma) erst nach erfolgter Bekanntgabe durchgeführt wird, wurden diese im Text nicht im Detail dargestellt. Die Entscheidung bezüglich all dieser Rechtsverfahren werden wir später erläutern.

චතුවග්ගකරණාදිකථා

Die Erörterung über das Verfahren mit einer Gruppe von vier [Mönchen] und anderes

388. ඉදානි [Pg.428] යදිදං ඡට්ඨං ධම්මෙන සමග්ගකම්මං නාම, තං යෙහි සඞ්ඝෙහි කාතබ්බං, තෙසං පභෙදං දස්සෙතුං ‘‘පඤ්ච සඞ්ඝා’’තිආදි වුත්තං. කම්මප්පත්තොති කම්මං පත්තො, කම්මයුත්තො කම්මාරහො; න කිඤ්චි කම්මං කාතුං නාරහතීති අත්ථො.

388. Nun, um die Einteilung jener Orden (saṅgha) darzustellen, von denen das sogenannte sechste, nämlich das ordnungsgemäße und einmütige Verfahren (dhammena samaggakamma), durchzuführen ist, wurde „Es gibt fünf Arten von Orden (pañca saṅghā)“ usw. vom Erhabenen gesagt. „Kammappatto“ bedeutet: das Verfahren erreicht habend, mit dem Verfahren verbunden, für das Verfahren geeignet; die Bedeutung ist, dass er keineswegs ungeeignet ist, ein Rechtsverfahren durchzuführen, sondern er ist vielmehr durchaus dazu berechtigt.

389. චතුවග්ගකරණඤ්චෙ භික්ඛවෙ කම්මං භික්ඛුනිචතුත්ථොතිආදි පරිසතො කම්මවිපත්තිදස්සනත්ථං වුත්තං. තත්ථ උක්ඛිත්තකග්ගහණෙන කම්මනානාසංවාසකො ගහිතො, නානාසංවාසකග්ගහණෙන ලද්ධිනානාසංවාසකො. නානාසීමාය ඨිතචතුත්ථොති සීමන්තරිකාය වා බහිසීමාය වා හත්ථපාසෙ ඨිතෙනාපි සද්ධිං චතුවග්ගො හුත්වාති අත්ථො.

389. „Ihr Mönche, wenn ein Verfahren, das von einer Gruppe von vier Mönchen durchzuführen ist, mit einer Nonne als viertes Mitglied durchgeführt wird“ usw. wurde vom Erhabenen gesagt, um das Misslingen des Verfahrens aufgrund der anwesenden Versammlung aufzuzeigen. Dabei ist mit der Erwähnung eines „Ausgeschlossenen“ (ukkhittaka) ein Mönch gemeint, der aufgrund eines formellen Verfahrens eine getrennte Gemeinschaft hat; mit der Erwähnung eines „Gemeinschaftsfremden“ (nānāsaṃvāsaka) ist ein Mönch gemeint, der aufgrund einer falschen Ansicht eine getrennte Gemeinschaft hat. „Eine Gruppe von vier Personen, wobei die vierte Person in einer anderen Grenze (sīmā) steht“ bedeutet: Eine Gruppe von vier Personen bilden, selbst mit einem Mönch, der sich im Grenzzwischenraum (sīmantarika) oder außerhalb der Grenze (bahisīmā) in Reichweite einer Handlänge (hatthapāsa) befindet; dies ist die Bedeutung.

393. පාරිවාසිකචතුත්ථොතිආදි පරිවාසාදිකම්මානංයෙව පරිසතො විපත්තිදස්සනත්ථං වුත්තං, තෙසං විනිච්ඡයං පරතො වණ්ණයිස්සාම.

393. „Mit einem Mönch, der die Bewährungszeit ableistet, als viertes Mitglied“ usw. wurde gesagt, um das Misslingen speziell von Verfahren wie der Bewährungszeit (parivāsa) aufgrund der Versammlung aufzuzeigen; die Entscheidung darüber werden wir später erläutern.

394. එකච්චස්ස භික්ඛවෙ සඞ්ඝමජ්ඣෙ පටික්කොසනා රුහතීතිආදි පටිකුට්ඨකතකම්මස්ස කුප්පාකුප්පභාවදස්සනත්ථං වුත්තං. පකතත්තස්සාති අවිපන්නසීලස්ස පාරාජිකං අනජ්ඣාපන්නස්ස. ආනන්තරිකස්සාති අත්තනො අනන්තරං නිසින්නස්ස.

394. „Ihr Mönche, bei manchen Personen ist der Einspruch inmitten des Ordens wirksam“ usw. wurde gesagt, um die Gültigkeit oder Ungültigkeit (kuppākuppabhāva) eines abgelehnten, aber dennoch ausgeführten Verfahrens aufzuzeigen. „Eines in seinem ursprünglichen Stand Befindlichen“ (pakatattassāti) bedeutet: eines Mönchs mit unversehrter Tugend, der kein Pārājika-Vergehen begangen hat. „Eines unmittelbar Nahestehenden“ (ānantarikassāti) bedeutet: eines Mönchs, der unmittelbar neben einem selbst [dem einsprechenden Mönch] sitzt.

ද්වෙනිස්සාරණාදිකථා

Die Erörterung über die zwei Arten der Ausweisung und anderes

395. ද්වෙමා භික්ඛවෙ නිස්සාරණාතිආදි වත්ථුතො කම්මානං කුප්පාකුප්පභාවදස්සනත්ථං වුත්තං. තත්ථ ‘‘අප්පත්තො නිස්සාරණං, තඤ්චෙ සඞ්ඝො නිස්සාරෙති, සුනිස්සාරිතො’’ති ඉදං පබ්බාජනීයකම්මං සන්ධාය වුත්තං. පබ්බාජනීයකම්මෙන හි විහාරතො නිස්සාරෙන්ති, තස්මා තං ‘‘නිස්සාරණා’’ති වුච්චති. තඤ්චෙස යස්මා කුලදූසකො න හොති, තස්මා ආවෙණිකෙන ලක්ඛණෙන අප්පත්තො. යස්මා පනස්ස ආකඞ්ඛමානො සඞ්ඝො පබ්බාජනීයකම්මං කරෙය්‍යාති වුත්තං, තස්මා සුනිස්සාරිතො හොති. තඤ්චෙ සඞ්ඝො නිස්සාරෙතීති සචෙ සඞ්ඝො තජ්ජනීයකම්මාදිවසෙන නිස්සාරෙති, සො යස්මා තත්ථ ‘‘තිණ්ණං භික්ඛවෙ භික්ඛූනං ආකඞ්ඛමානො සඞ්ඝො තජ්ජනීයකම්මං කරෙය්‍ය – එකො භණ්ඩනකාරකො හොති කලහකාරකො විවාදකාරකො භස්සකාරකො සඞ්ඝෙ අධිකරණකාරකො, එකො බාලො [Pg.429] හොති අබ්‍යත්තො ආපත්තිබහුලො අනපදානො, එකො ගිහිසංසට්ඨො විහරති අනනුලොමිකෙහි ගිහිසංසග්ගෙහී’’ති (චූළව. 395) එවං එකෙකෙනපි අඞ්ගෙන නිස්සාරණා අනුඤ්ඤාතා, තස්මා සුනිස්සාරිතො.

395. „Es gibt, ihr Mönche, diese zwei Arten der Ausweisung“ usw. wurde vom Erhabenen gesagt, um die Gültigkeit oder Ungültigkeit von Rechtsverfahren in Bezug auf die betroffene Person (vatthu) aufzuzeigen. Darin wurde die Aussage: „Er hat die Ausweisung eigentlich nicht verdient, doch wenn der Orden ihn ausweist, ist er gültig ausgewiesen“ vom Erhabenen in Bezug auf das Vertreibungsverfahren (pabbājanīyakamma) gesagt. Denn durch das Vertreibungsverfahren wird man aus dem Kloster vertrieben, weshalb es als „Ausweisung“ (nissāraṇā) bezeichnet wird. Und da dieser [Mönch, d.h. ein Unwissender und Unerfahrener] kein Verderber von Familien (kuladūsaka) ist, ist er im Hinblick auf das spezifische Merkmal [des Vertreibungsverfahrens] nicht von dieser Strafe betroffen. Weil es jedoch heißt, dass der Orden, wenn er es wünscht, gegen ihn das Vertreibungsverfahren durchführen kann, gilt er als gültig ausgewiesen. „Und wenn der Orden ihn ausweist“ bedeutet: Wenn der Orden ihn mittels des Rügeverfahrens (tajjanīyakamma) usw. ausweist, dann gilt er als gültig ausgewiesen, weil dort festgelegt ist: „Ihr Mönche, wenn der Orden es wünscht, kann er gegen drei Arten von Mönchen das Rügeverfahren durchführen: gegen einen, der Streit anzettelt, Zank stiftet, Zwietracht sät, viel schwatzt und Streitigkeiten im Orden verursacht; gegen einen, der töricht, unerfahren, reich an Vergehen und ohne Selbstbeherrschung ist; und gegen einen, der sich in ungebührlichem Maße mit Laien abgibt.“ Da somit die Ausweisung schon bei Vorliegen eines einzigen dieser Faktoren gestattet ist, ist er gültig ausgewiesen.

396. ඔසාරණාති පවෙසනා. තත්ථ තඤ්චෙ සඞ්ඝො ඔසාරෙතීති උපසම්පදකම්මවසෙන පවෙසෙති. දොසාරිතොති දුඔසාරිතො. සහස්සක්ඛත්තුම්පි උපසම්පාදිතො අනුපසම්පන්නොව හොති ආචරියුපජ්ඣායා ච සාතිසාරා, තථා සෙසො කාරකසඞ්ඝො, න කොචි ආපත්තිතො මුච්චති. ඉති ඉමෙ එකාදස අභබ්බපුග්ගලා දොසාරිතා. හත්ථච්ඡින්නාදයො පන ද්වත්තිංස සුඔසාරිතා, උපසම්පාදිතා උපසම්පන්නාව හොන්ති, න තෙ ලබ්භා කිඤ්චි වත්තුං. ආචරියුපජ්ඣායා පන කාරකසඞ්ඝො ච සාතිසාරා, න කොචි ආපත්තිතො මුච්චති.

396. „Wiederaufnahme“ (osāraṇā) bedeutet das Hereinführen. Dabei bedeutet „Und wenn der Orden ihn wiederaufnimmt“: ihn mittels des Ordinationsverfahrens (upasampadākamma) [in den Orden] aufnehmen. „Schlecht wiederaufgenommen“ (dosārito) bedeutet schlecht oder fehlerhaft hineingeführt. Selbst wenn er tausendmal ordiniert würde, bleibt er dennoch unordiniert, und sowohl die Lehrer (ācariya) als auch die Präzeptoren (upajjhāya) sowie der übrige ausführende Orden begehen dabei ein Vergehen; keiner von ihnen ist frei von einem Vergehen. Auf diese Weise sind diese elf für die Ordination ungeeigneten Personen (abhabbapuggala) schlecht wiederaufgenommen. Die zweiunddreißig [anderen Arten von] Personen hingegen, wie jene mit abgehauenen Händen, sind gut wiederaufgenommen; wenn sie ordiniert werden, sind sie tatsächlich ordiniert, und man kann ihnen in dieser Hinsicht keinen Vorwurf machen. Jedoch begehen auch in diesem Fall die Lehrer, die Präzeptoren und der ausführende Orden ein Vergehen; niemand von ihnen ist frei von einem Vergehen.

397. ඉධ පන භික්ඛවෙ භික්ඛුස්ස න හොති ආපත්ති දට්ඨබ්බාතිආදි අභූතවත්ථුවසෙන අධම්මකම්මං, භූතවත්ථුවසෙන ධම්මකම්මඤ්ච දස්සෙතුං වුත්තං. තත්ථ පටිනිස්සජ්ජිතාති පටිනිස්සජ්ජිතබ්බා.

397. „Hierbei nun, ihr Mönche, sollte kein Vergehen bei einem Mönch gesehen werden“ usw. wurde gesagt, um ein unrechtmäßiges Verfahren aufgrund eines nicht den Tatsachen entsprechenden Falles (abhūtavatthu) und ein rechtmäßiges Verfahren aufgrund eines den Tatsachen entsprechenden Falles (bhūtavatthu) aufzuzeigen. Dabei bedeutet „aufgegeben“ (paṭinissajjitā): aufzugeben.

උපාලිපුච්ඡාකථා

Die Erörterung über die Fragen Upālis

400. උපාලිපඤ්හෙසුපි වත්ථුවසෙනෙව ධම්මාධම්මකම්මං විභත්තං. තත්ථ ද්වෙ නයා – එකමූලකො ච ද්විමූලකො ච. එකමූලකො උත්තානොයෙව. ද්විමූලකෙ යථා සතිවිනයො අමූළ්හවිනයෙන සද්ධිං එකා පුච්ඡා කතා, එවං අමූළ්හවිනයාදයොපි තස්සපාපිය්‍යසිකාදීහි. අවසානෙ පන උපසම්පදාරහං උපසම්පාදෙතීති එකමෙව පදං හොති. පරතො භික්ඛූනම්පි සතිවිනයං ආදිං කත්වා එකෙකෙන සද්ධිං සෙසපදානි යොජෙතබ්බානි.

400. Auch in den Fragen Upālis wurde das rechtmäßige und unrechtmäßige Verfahren vom Erhabenen allein aufgrund des Sachverhalts (vatthu) dargelegt. Dabei gibt es zwei Methoden: die mit einer einzigen Wurzel (ekamūlaka) und die mit einer zweifachen Wurzel (dvimūlaka). Die Methode mit einer einzigen Wurzel ist ganz offensichtlich. Bei der Methode mit einer zweifachen Wurzel verhält es sich so: Ebenso wie bezüglich des Disziplinverfahrens bei bewusster Erinnerung (sativinaya) zusammen mit dem Disziplinverfahren bei geistiger Unzurechnungsfähigkeit (amūḷhavinaya) eine einzige Frage gestellt wurde, ebenso wurden auch bezüglich des Disziplinverfahrens bei geistiger Unzurechnungsfähigkeit (amūḷhavinaya) usw. zusammen mit dem Verfahren wegen beharrlicher Sündhaftigkeit (tassapāpiyyasikā) usw. jeweils einzelne Fragen gestellt. Am Ende jedoch steht nur die eine Phrase: „er ordiniert einen Ordinationswürdigen“ (upasampadārahaṃ upasampādeti). Später, auch im Abschnitt für die Mönche, sind die übrigen Begriffe, beginnend mit dem Disziplinverfahren bei bewusster Erinnerung (sativinaya), jeweils einzeln zuzuordnen.

තජ්ජනීයකම්මකථා

Die Erörterung über das Rügeverfahren

407. ඉධ පන භික්ඛවෙ භික්ඛු භණ්ඩනකාරකොතිආදි ‘‘අධම්මෙනවග්ගං, අධම්මෙනසමග්ගං; ධම්මෙනවග්ගං, ධම්මපතිරූපකෙනවග්ගං, ධම්මපතිරූපකෙනසමග්ග’’න්ති ඉමෙසං වසෙන චක්කං බන්ධිත්වා තජ්ජනීයාදීසු සත්තසු කම්මෙසු පටිපස්සද්ධීසු ච [Pg.430] විපත්තිදස්සනත්ථං වුත්තං. තත්ථ අනපදානොති අපදානවිරහිතො. අපදානං වුච්චති පරිච්ඡෙදො; ආපත්තිපරිච්ඡෙදවිරහිතොති අත්ථො. තතො පරං පටිකුට්ඨකතකම්මප්පභෙදං දස්සෙතුං සායෙව පාළි ‘‘අකතං කම්ම’’න්තිආදීහි සංසන්දිත්වා වුත්තා. තත්ථ න කිඤ්චි පාළිඅනුසාරෙන න සක්කා විදිතුං, තස්මා වණ්ණනං න විත්ථාරයිම්හාති.

407. „Hierbei nun, ihr Mönche, wenn ein Mönch ein Streitmacher ist“ usw. wurde gesagt, indem man eine systematische Verknüpfung (cakkaṃ bandhitvā) anhand der Kategorien „unrechtmäßig und uneinig, unrechtmäßig und einig, rechtmäßig und uneinig, scheinbar rechtmäßig und uneinig, scheinbar rechtmäßig und einig“ herstellte, um das Misslingen bei den sieben Arten von formellen Rechtsverfahren – wie dem Rügeverfahren (tajjanīyakamma) usw. – sowie bei den Verfahren zur Aufhebung dieser Strafen aufzuzeigen. Dabei bedeutet „ohne Selbstbeherrschung“ (anapadāno): ohne Grenze oder Einschränkung. Als Grenze (apadāna) wird die Bestimmung (paricchedo) bezeichnet; die Bedeutung ist, dass er ohne genaue Bestimmung seiner Vergehen (āpattiparicchedavirahito) ist. Danach wurde dieselbe kanonische Passage mit Ausdrücken wie „ein nicht durchgeführtes Verfahren“ (akataṃ kammaṃ) usw. verknüpft, um die verschiedenen Arten von abgelehnten, aber dennoch ausgeführten Verfahren darzustellen. Da in diesen Passagen nichts enthalten ist, was man nicht leicht anhand des Textes selbst verstehen könnte, haben wir die Erläuterung nicht weiter ausgeführt.

චම්පෙය්‍යක්ඛන්ධකවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Campeyyakkhandhaka ist abgeschlossen.

10. කොසම්බකක්ඛන්ධකං

10. Das Kosambakakkhandhaka (Das Kapitel über Kosambī)

කොසම්බකවිවාදකථා

Die Erörterung über den Streit in Kosambī

451. කොසම්බකක්ඛන්ධකෙ [Pg.431] – තං භික්ඛුං ආපත්තියා අදස්සනෙ උක්ඛිපිංසූති එත්ථ අයමනුපුබ්බිකථා – ද්වෙ කිර භික්ඛූ එකස්මිං ආවාසෙ වසන්ති විනයධරො ච සුත්තන්තිකො ච. තෙසු සුත්තන්තිකො භික්ඛු එකදිවසං වච්චකුටිං පවිට්ඨො ආචමනඋදකාවසෙසං භාජනෙ ඨපෙත්වාව නික්ඛමි. විනයධරො පච්ඡා පවිට්ඨො තං උදකං දිස්වා නික්ඛමිත්වා තං භික්ඛුං පුච්ඡි – ‘‘ආවුසො, තයා ඉදං උදකං ඨපිත’’න්ති? ‘‘ආමාවුසො’’ති. ‘‘කිං ත්වං එත්ථ ආපත්තිභාවං න ජානාසී’’ති? ‘‘ආම, න ජානාමී’’ති. ‘‘හොති, ආවුසො එත්ථ ආපත්තී’’ති? ‘‘සචෙ හොති, දෙසිස්සාමී’’ති. ‘‘සචෙ පන තෙ, ආවුසො, අසඤ්චිච්ච අසතියා කතං, නත්ථි ආපත්තී’’ති. සො තස්සා ආපත්තියා අනාපත්තිදිට්ඨි අහොසි.

451. Im Kosambaka-Kapitel – „Sie schlossen jenen Mönch wegen des Nichtsehens seines Vergehens aus“ (taṃ bhikkhuṃ āpattiyā adassane ukkhipiṃsu): Hierzu ist dies die chronologische Erzählung. Es heißt, zwei Mönche lebten in einem bestimmten Kloster, ein Vinaya-Hüter und ein Suttanta-Hüter. Unter ihnen ging der Suttanta-Mönch eines Tages auf die Toilette, ließ das restliche Waschwasser im Gefäß zurück und ging hinaus. Der Vinaya-Mönch, der danach hineinging, sah dieses Wasser, ging hinaus und fragte jenen Mönch: „Ehrwürdiger, wurde dieses Wasser von dir zurückgelassen?“ „Ja, Ehrwürdiger.“ „Weißt du nicht, dass darin ein Vergehen liegt?“ „Ja, ich weiß es nicht.“ „Ehrwürdiger, darin liegt ein Vergehen vor.“ „Wenn es so ist, werde ich es beichten.“ „Wenn es jedoch von dir unbeabsichtigt und aus Unachtsamkeit getan wurde, Ehrwürdiger, liegt kein Vergehen vor.“ Da entwickelte er bezüglich dieses Vergehens die Ansicht, dass kein Vergehen vorliege.

විනයධරොපි අත්තනො නිස්සිතකානං ‘‘අයං සුත්තන්තිකො ආපත්තිං ආපජ්ජමානොපි න ජානාතී’’ති ආරොචෙසි. තෙ තස්ස නිස්සිතකෙ දිස්වා ‘‘තුම්හාකං උපජ්ඣායො ආපත්තිං ආපජ්ජිත්වාපි ආපත්තිභාවං න ජානාතී’’ති ආහංසු. තෙ ගන්ත්වා අත්තනො උපජ්ඣායස්ස ආරොචෙසුං. සො එවමාහ – ‘‘අයං විනයධරො පුබ්බෙ අනාපත්තී’’ති වත්වා ‘‘ඉදානි ආපත්තී’’ති වදති. මුසාවාදී එසොති. තෙ ගන්ත්වා ‘‘තුම්හාකං උපජ්ඣායො මුසාවාදී’’ති එවං අඤ්ඤමඤ්ඤං කලහං වඩ්ඪයිංසු. තතො විනයධරො ඔකාසං ලභිත්වා තස්ස ආපත්තියා අදස්සනෙ උක්ඛෙපනීයකම්මං අකාසි. තෙන වුත්තං – ‘‘තං භික්ඛුං ආපත්තියා අදස්සනෙ උක්ඛිපිංසූ’’ති.

Auch der Vinaya-Mönch berichtete seinen Schülern: „Dieser Suttanta-Mönch begeht ein Vergehen, weiß aber nicht einmal darum.“ Als diese dessen Schüler sahen, sagten sie: „Euer Lehrer hat ein Vergehen begangen, weiß aber nichts von dem Vorliegen des Vergehens.“ Sie gingen hin und berichteten es ihrem eigenen Lehrer. Dieser sprach so: „Dieser Vinaya-Mönch hat zuvor gesagt ‚Kein Vergehen‘ und sagt nun ‚Vergehen‘. Er ist ein Lügner.“ Sie gingen hin [und sagten]: „Euer Lehrer ist ein Lügner“, und schürten so gegenseitig den Streit. Daraufhin fand der Vinaya-Mönch eine Gelegenheit und vollzog an ihm das formelle Verfahren des Ausschlusses wegen des Nichtsehens des Vergehens. Deswegen wurde von den Rezitatoren gesagt: „Sie schlossen jenen Mönch wegen des Nichtsehens seines Vergehens aus.“

453. භින්නො භික්ඛුසඞ්ඝො භින්නො භික්ඛුසඞ්ඝොති එත්ථ න තාව භින්නො; අපිච ඛො යථා දෙවෙ වුට්ඨෙ ‘‘ඉදානි සස්සං නිප්ඵන්න’’න්ති වුච්චති, අවස්සඤ්හි තං නිප්ඵජ්ජිස්සති, එවමෙව ඉමිනා කාරණෙන ආයතිං අවස්සං භිජ්ජිස්සති, සො ච ඛො කලහවසෙන න සඞ්ඝභෙදවසෙන, තස්මා ‘‘භින්නො’’ති වුත්තං. සම්භමඅත්ථවසෙන චෙත්ථ ආමෙඩිතං වෙදිතබ්බං.

453. Bei „Gespalten ist die Mönchsgemeinde, gespalten ist die Mönchsgemeinde“ ist die Gemeinschaft noch nicht tatsächlich gespalten. Aber wie wenn es geregnet hat und gesagt wird: „Jetzt ist das Getreide gereift“, weil es unweigerlich reifen wird, ebenso wird sie aus diesem Grund in Zukunft unweigerlich gespalten werden; und zwar durch die Macht des Streites, nicht durch die Macht einer formellen Spaltung der Sangha. Deshalb wurde gesagt: „Sie ist gespalten“. Und hierbei ist die Wiederholung als Ausdruck von Bestürzung zu verstehen.

454. එතමත්ථං [Pg.432] භාසිත්වා උට්ඨායාසනා පක්කාමීති කස්මා එවං භාසිත්වා පක්කාමි? සචෙ හි භගවා උක්ඛෙපකෙ වා ‘‘අකාරණෙ තුම්හෙහි සො භික්ඛු උක්ඛිත්තො’’ති වදෙය්‍ය, උක්ඛිත්තානුවත්තකෙ වා ‘‘තුම්හෙ ආපත්තිං ආපන්නා’’ති වදෙය්‍ය, ‘‘එතෙසං භගවා පක්ඛො, එතෙසං භගවා පක්ඛො’’ති වත්වා ආඝාතං බන්ධෙය්‍යුං, තස්මා තන්තිමෙව ඨපෙත්වා එතමත්ථං භාසිත්වා උට්ඨායාසනා පක්කාමි.

454. Warum sprach er „Nachdem er diese Bedeutung gesprochen hatte, erhob er sich von seinem Sitz und ging fort“ und ging dann fort? Wenn nämlich der Erhabene zu den Ausschließenden gesagt hätte: „Ohne Grund habt ihr jenen Mönch ausgeschlossen“, oder zu den Anhängern des Ausgeschlossenen: „Ihr habt ein Vergehen begangen“, dann hätten sie Groll gehegt und gesagt: „Der Erhabene ist auf der Seite dieser“, „Der Erhabene ist auf der Seite jener“. Deswegen ließ er die kanonische Darlegung einfach so bestehen, sprach diese Bedeutung und ging, nachdem er sich von seinem Sitz erhoben hatte, fort.

455. අත්තනා වා අත්තානන්ති එත්ථ යො සඞ්ඝෙන උක්ඛෙපනීයකතානං අධම්මවාදීනං පක්ඛෙ නිසින්නො ‘‘තුම්හෙ කිං භණථා’’ති තෙසඤ්ච ඉතරෙසඤ්ච ලද්ධිං සුත්වා ‘‘ඉමෙ අධම්මවාදිනො, ඉතරෙ ධම්මවාදිනො’’ති චිත්තං උප්පාදෙති, අයං තෙසං මජ්ඣෙ නිසින්නොව තෙසං නානාසංවාසකො හොති, කම්මං කොපෙති, ඉතරෙසම්පි හත්ථපාසං අනාගතත්තා කොපෙති. එවං අත්තනා වා අත්තානං නානාසංවාසකං කරොති. සමානසංවාසකන්ති එත්ථාපි යො අධම්මවාදීනං පක්ඛෙ නිසින්නො ‘‘අධම්මවාදිනො ඉමෙ, ඉතරෙ ධම්මවාදිනො’’ති තෙසං මජ්ඣං පවිසති, යත්ථ වා තත්ථ වා පන පක්ඛෙ නිසින්නො ‘‘ඉමෙ ධම්මවාදිනො’’ති ගණ්හාති, අයං අත්තනා වා අත්තානං සමානසංවාසකං කරොතීති වෙදිතබ්බො.

455. Bei „Oder er macht sich selbst...“ ist die Entscheidung wie folgt zu verstehen: Wer auf der Seite der von der Sangha ausgeschlossenen Unrechtslehrer sitzt, fragt: „Was sagt ihr?“, hört die Ansichten von ihnen und den anderen und bringt den Gedanken hervor: „Diese sind Unrechtslehrer, die anderen sind Rechtslehrer.“ Dieser wird, während er mitten unter ihnen sitzt, zu einem, der nicht mehr mit ihnen in Gemeinschaft steht, und er macht das formelle Verfahren ungültig. Auch das der anderen macht er ungültig, weil er sich nicht in deren physische Reichweite begeben hat. So macht er sich selbst zu einem, der nicht in Gemeinschaft steht. Auch bei „zu einem, der in Gemeinschaft steht“ ist zu wissen: Wer auf der Seite der Unrechtslehrer sitzt und erkennt: „Diese sind Unrechtslehrer, die anderen sind Rechtslehrer“, und sich in deren Mitte begibt, oder wer, auf welcher Seite auch immer sitzend, die Ansicht annimmt: „Diese sind Rechtslehrer“ – dieser macht sich selbst zu einem, der in Gemeinschaft steht.

456. කායකම්මං වචීකම්මන්ති එත්ථ කායෙන පහරන්තා කායකම්මං උපදංසෙන්ති, ඵරුසං වදන්තා වචීකම්මං උපදංසෙන්තීති වෙදිතබ්බා. හත්ථපරාමාසං කරොන්තීති කොධවසෙන හත්ථෙහි අඤ්ඤමඤ්ඤං පරාමසනං කරොන්ති. අධම්මියායමානෙති අධම්මියානි කිච්චානි කුරුමානෙ. අසම්මොදිකාවත්තමානායාති අසම්මොදිකාය වත්තමානාය. අයමෙව වා පාඨො. සම්මොදනකථාය අවත්තමානායාති අත්ථො. එත්තාවතා න අඤ්ඤමඤ්ඤන්ති එත්ථ ද්වෙ පන්තියො කත්වා උපචාරං මුඤ්චිත්වා නිසීදිතබ්බං, ධම්මියායමානෙ පන සම්මොදිකාය වත්තමානාය ආසනන්තරිකාය නිසීදිතබ්බං, එකෙකං ආසනං අන්තරං කත්වා නිසීදිතබ්බං.

456. Bei „körperliche Handlung, sprachliche Handlung“ ist zu verstehen: Diejenigen, die mit dem Körper schlagen, zeigen eine körperliche Handlung; diejenigen, die grobe Worte sprechen, zeigen eine sprachliche Handlung. Bei „Sie berühren sich mit den Händen“ ist zu verstehen: Aus Zorn berühren sie sich gegenseitig mit den Händen. Bei „Wenn sie unrechtmäßige Handlungen verrichten“ bedeutet es: unrechtmäßige Pflichten ausführend. Bei „Wenn keine freundliche Rede stattfindet“ bedeutet es: wenn unfreundliche Rede stattfindet; oder dies selbst ist der Text, und die Bedeutung ist: wenn keine erfreuliche Rede stattfindet. Bei „Soweit nicht miteinander...“ ist zu verstehen: Hierbei soll man zwei Reihen bilden, den Umkreis freilassen und sich setzen. Wenn man jedoch rechtmäßige Dinge tut und freundliche Rede stattfindet, soll man mit einem Zwischenraum zwischen den Sitzen sitzen, d. h. man soll sich so setzen, dass jeweils ein Sitz dazwischen freigelassen wird.

457-458. මා භණ්ඩනන්තිආදීසු ‘‘අකත්ථා’’ති පාඨසෙසං ගහෙත්වා ‘‘මා භණ්ඩනං අකත්ථා’’ති එවමත්ථො දට්ඨබ්බො. අධම්මවාදීති උක්ඛිත්තානුවත්තකෙසු අඤ්ඤතරො. අයං පන භික්ඛු භගවතො අත්ථකාමො, අයං කිරස්ස අධිප්පායො [Pg.433] ‘‘ඉමෙ භික්ඛූ කොධාභිභූතා සත්ථු වචනං න ගණ්හන්ති, මා භගවා එතෙ ඔවදන්තො කිලමිත්ථා’’ති තස්මා එවමාහ. භගවා පන ‘‘පච්ඡාපි සඤ්ඤං ලභිත්වා ඔරමිස්සන්තී’’ති තෙසං අනුකම්පාය අතීතවත්ථුං ආහරිත්වා කථෙසි. තත්ථ අනත්ථතොති අනත්ථො අතො; එතස්මා මෙ පුරිසා අනත්ථොති වුත්තං හොති. අථ වා අනත්ථතොති අනත්ථදො. සෙසං පාකටමෙව.

457-458. In Sätzen wie „Führt keinen Streit!“ ist der verbleibende Text „akatthā“ (ihr habt getan) hinzuzunehmen, sodass die Bedeutung lautet: „Führt keinen Streit!“ „Ein Unrechtslehrer“: Einer der Anhänger des Ausgeschlossenen. Dieser Mönch jedoch wünschte das Wohl des Erhabenen. Seine Absicht war angeblich: „Diese Mönche sind von Zorn überwältigt und nehmen die Worte des Meisters nicht an. Möge sich der Erhabene nicht damit abmühen, sie zu ermahnen.“ Deshalb sprach er so. Der Erhabene jedoch dachte: „Auch später werden sie zur Einsicht gelangen und davon ablassen“, und erzählte aus Mitgefühl für sie eine Geschichte aus der Vergangenheit. Darin bedeutet „anatthatoti“: „Unheil von diesem [Mann]“; es bedeutet: „Von diesem Mann droht mir Unheil“. Oder „anatthatoti“ bedeutet „Unheilbringer“. Der Rest ist offensichtlich.

464. පුථුසද්දොතිආදිගාථාසු පන පුථු මහා සද්දො අස්සාති පුථුසද්දො. සමජනොති සමානො එකසදිසො ජනො; සබ්බො චායං භණ්ඩනකාරකොජනො සමන්තතො සද්දනිච්ඡාරණෙන පුථුසද්දො චෙව සදිසො චාති වුත්තං හොති. න බාලො කොචි මඤ්ඤථාති තත්ථ කොචි එකොපි ‘‘අහං බාලො’’ති න මඤ්ඤිත්ථ; සබ්බෙපි පණ්ඩිතමානිනොයෙව. නාඤ්ඤං භිය්‍යො අමඤ්ඤරුන්ති කොචි එකොපි ‘‘අහං බාලො’’ති ච න මඤ්ඤිත්ථ; භිය්‍යො ච සඞ්ඝස්මිං භිජ්ජමානෙ අඤ්ඤම්පි එකං ‘‘මය්හං කාරණා සඞ්ඝො භිජ්ජතී’’ති ඉදං කාරණං න මඤ්ඤිත්ථාති අත්ථො.

464. In den Strophen beginnend mit „puthusaddo“ ist die Bedeutung wie folgt zu verstehen: „puthusaddo“ (lautstark) bedeutet „einer, der ein lautes, großes Geräusch hat“. „samajano“ bedeutet: Menschen, die einander im Streitgeist gleichen. Die Gesamtheit dieser streitenden Menschen ist durch das Ausstoßen von Rufen ringsum sowohl lautstark als auch einander im Streben ähnlich. „Keiner hielt sich für einen Toren“ (na bālo koci maññathā): Darunter dachte kein einziger Mönch: „Ich bin ein Tor“. Alle hielten sich selbst für weise. „Sie erkannten nichts anderes darüber hinaus“ (nāññaṃ bhiyyo amaññarun): Keiner dachte: „Ich bin ein Tor“, und darüber hinaus dachte auch niemand, während die Sangha gespalten wurde: „Wegen mir spaltet sich die Sangha.“ Diese Ursache erkannten sie nicht.

පරිමුට්ඨාති පරිමුට්ඨස්සතිනො. වාචාගොචරභාණිනොති රාකාරස්ස රස්සාදෙසො කතො, වාචාගොචරා න සතිපට්ඨානාදිගොචරා. භාණිනො ච කථං භාණිනො? යාවිච්ඡන්ති මුඛායාමං යාව මුඛං පසාරෙතුං ඉච්ඡන්ති, තාව පසාරෙත්වා භාණිනො, එකොපි සඞ්ඝගාරවෙන මුඛසඞ්කොචං න කරොතීති අත්ථො. යෙන නීතාති යෙන කලහෙන ඉමං නිල්ලජ්ජභාවං නීතා. න තං විදූති න තං ජානන්ති, ‘‘එවං සාදීනවො අය’’න්ති.

„parimuṭṭhā“ bedeutet „solche mit gänzlich verlorener Achtsamkeit“. Bei „vācāgocarabhāṇino“ wurde eine Kürzung des Vokals vorgenommen. Sie haben das Reden als ihr Weidegebiet, nicht die Grundlagen der Achtsamkeit usw. als Weidegebiet. Und wie reden sie? „yāvicchanti mukhāyāmaṃ“: So weit sie ihren Mund aufzureißen wünschen, so weit reißen sie ihn auf und reden darauf los; kein einziger hält aus Respekt vor der Sangha seinen Mund im Zaum. „yena nītā“: durch welchen Streit sie zu dieser Schamlosigkeit geführt wurden. „na taṃ vidū“: sie erkennen dies nicht, nämlich: „Dies bringt solchen Schaden mit sich“.

යෙ ච තං උපනය්හන්තීති තං ‘‘අක්කොච්ඡි මං, අවධි ම’’න්තිආදිකං ආකාරං යෙ ච උපනය්හන්ති. සනන්තනොති පොරාණො.

„‚Diejenigen aber, die dies hegen‘: Diejenigen, die diesen Zustand [des Grolls] hegen, [der sich ausdrückt in Gedanken] wie ‚Er hat mich beschimpft, er hat mich geschlagen‘ und so weiter. ‚Sanantano‘ bedeutet ‚alt hergebracht‘ (porāṇo).“

පරෙති පණ්ඩිතෙ ඨපෙත්වා තතො අඤ්ඤෙ භණ්ඩනකාරකා පරෙ නාම. තෙ එත්ථ සඞ්ඝමජ්ඣෙ කලහං කරොන්තා ‘‘මයං යමාමසෙ උපයමාම; සතතං සමිතං මච්චුසන්තිකං ගච්ඡාමා’’ති න ජානන්ති. යෙ ච තත්ථ විජානන්තීති යෙ තත්ථ පණ්ඩිතා ‘‘මයං මච්චුසමීපං ගච්ඡාමා’’ති විජානන්ති. තතො [Pg.434] සම්මන්ති මෙධගාති එවඤ්හි තෙ ජානන්තා යොනිසොමනසිකාරං උප්පාදෙත්වා මෙධගානං කලහානං වූපසමාය පටිපජ්ජන්ති.

„‚Die anderen‘ (pare): Abgesehen von den Weisen werden die anderen, die Streit stiften, ‚die anderen‘ genannt. Diese, die hier inmitten des Ordens Streit führen, erkennen nicht: ‚Wir vergehen [oder weichen einander aus]; wir gehen unablässig und ständig in die Nähe des Todes.‘ ‚Die aber dort dies erkennen‘: Diejenigen, die dort weise sind, erkennen: ‚Wir gehen in die Nähe des Todes.‘ ‚Dadurch legen sich die Konflikte‘: Denn wenn jene dies so erkennen, bringen sie gründliche Aufmerksamkeit (yonisomanasikāra) auf und praktizieren zur Beilegung der Streitigkeiten und Konflikte.“

අට්ඨිච්ඡින්නාති අයං ගාථා බ්‍රහ්මදත්තඤ්ච දීඝාවුකුමාරඤ්ච සන්ධාය වුත්තා. තෙසම්පි හොති සඞ්ගති, කස්මා තුම්හාකං න හොති, යෙසං වො නෙව මාතාපිතූනං අට්ඨීනි ඡින්නානි, න පාණා හතා, න ගවාස්සධනානි හටානීති.

„‚Deren Knochen gebrochen wurden‘: Dieser Vers wurde vom Erhabenen im Hinblick auf Brahmadatta und den Prinzen Dīghāvu gesprochen. Selbst zwischen diesen kam es zu einer Versöhnung (saṅgati). Warum geschieht dies nicht unter euch, von deren Eltern doch weder die Knochen gebrochen wurden, noch Wesen getötet, noch Rinder, Pferde und Besitztümer geraubt wurden?“

සචෙ ලභෙථාතිආදිගාථා පණ්ඩිතසහායස්ස ච බාලසහායස්ස ච වණ්ණාවණ්ණදීපනත්ථං වුත්තා. අභිභුය්‍ය සබ්බානි පරිස්සයානීති පාකටපරිස්සයෙ ච පටිච්ඡන්නපරිස්සයෙ ච අභිභවිත්වා තෙන සද්ධිං අත්තමනො සතිමා චරෙය්‍ය.

„Der Vers beginnend mit ‚Wenn man [einen weisen Gefährten] fände‘ wurde gesprochen, um die Vorzüge eines weisen Gefährten und die Nachteile eines törichten Gefährten aufzuzeigen. ‚Indem er alle Gefahren überwindet‘: Nachdem er sowohl die offenbaren als auch die verborgenen Gefahren überwunden hat, sollte er mit ihm erfreuten Geistes und achtsam wandeln.“

රාජාව රට්ඨං විජිතන්ති යථා අත්තනො විජිතං රට්ඨං මහාජනකරාජා ච අරින්දමමහාරාජා ච පහාය එකකා චරිංසු; එවං චරෙය්‍යාති අත්ථො. මාතඞ්ගරඤ්ඤෙව නාගොති මාතඞ්ගො අරඤ්ඤෙ නාගොව. මාතඞ්ගොති හත්ථී වුච්චති; නාගොති මහන්තාධිවචනමෙතං. යථා හි මාතුපොසකො මාතඞ්ගනාගො අරඤ්ඤෙ එකො චරි, න ච පාපානි අකාසි. යථා ච පාලිලෙය්‍යකො, එවං එකො චරෙ, න ච පාපානි කයිරාති වුත්තං හොති.

„‚Wie ein König das eroberte Reich [verlässt]‘: So wie König Mahājanaka und der große König Arindama ihr eigenes erobertes Reich aufgaben und einsam umherzogen, so sollte man wandern – dies ist die Bedeutung. ‚Wie der Mātaṅga-Elefant im Walde‘: Wie ein Mātaṅga-Elefant im Walde. Ein Elefant wird ‚Mātaṅga‘ genannt; ‚Nāga‘ ist eine Bezeichnung für etwas Großes. Wie nämlich der seine Mutter versorgende Mātaṅga-Elefant allein im Wald wanderte und keine bösen Taten beging, und wie auch der Pālileyyaka-Elefant, so sollte man allein wandern und keine bösen Taten begehen – dies ist damit gemeint.“

පාලිලෙය්‍යකගමනකථා

„Die Erzählung vom Weggang nach Pālileyyaka“

467. පාලිලෙය්‍යකෙ විහරති රක්ඛිතවනසණ්ඩෙති පාලිලෙය්‍යකං උපනිස්සාය රක්ඛිතවනසණ්ඩෙ විහරති. හත්ථිනාගොති මහාහත්ථී. හත්ථිකලභෙහීති හත්ථිපොතකෙහි. හත්ථිච්ඡාපෙහීති ඛීරූපකෙහි දහරපොතකෙහි. ඡින්නග්ගානීති තෙහි පුරතො පුරතො ගච්ඡන්තෙහි ඡින්නග්ගානි ඛායිතාවසෙසානි ඛාණුසදිසානි තිණානි ඛාදති. ඔභග්ගොභග්ගන්ති තෙන හත්ථිනාගෙන උච්චට්ඨානතො භඤ්ජිත්වා භඤ්ජිත්වා පාතිතං. අස්ස සාඛාභඞ්ගන්ති එතස්ස සන්තකං සාඛාභඞ්ගං තෙ ඛාදන්ති. ආවිලානීති තෙහි පඨමතරං ඔතරිත්වා පිවන්තෙහි ආලුලිතානි කද්දමොදකානි පිවති. ඔගාහාති තිත්ථතො.

467. „‚Er verweilt bei Pālileyyaka im Rakkhita-Wald‘: Er verweilte im Rakkhita-Wald in Abhängigkeit von Pālileyyaka [als Almosendorf]. ‚Elefantenbulle‘ (hatthināgo): Ein großer Elefant. ‚Mit den Elefantenjungen‘ (hatthikaḷabehi): Mit den heranwachsenden Elefanten. ‚Mit den Elefantenkälbern‘ (hatthicchāpehi): Mit den noch säugenden kleinen Kälbern. ‚Deren Spitzen abgerissen sind‘ (chinnaggāni): Er musste Gras fressen, dessen Spitzen von den vorauslaufenden Elefanten abgerissen worden waren, das nur halb gefressen übrig geblieben und rauen Stümpfen ähnlich war. ‚Herabgeknickt‘ (obhaggobhaggaṃ): Was von diesem Elefantenbullen von hohen Stellen abgeknickt und herabgeworfen worden war. ‚Seine abgebrochenen Zweige‘: Jene Elefanten fraßen die ihm gehörenden abgebrochenen Zweige. ‚Trübe [Wasser]‘: Er musste schlammiges Wasser trinken, das von jenen aufgewühlt worden war, die vor ihm hineingestiegen waren und daraus tranken. ‚Hineingestiegen‘ (ogāhā): Vom Ufer [bzw. der Tränke] herab.“

නාගස්ස නාගෙනාති හත්ථිනාගස්ස බුද්ධනාගෙන. ඊසාදන්තස්සාති රථඊසාසදිසදන්තස්ස. යදෙකො රමතී වනෙති යස්මා බුද්ධනාගො විය අයම්පි හත්ථිනාගො එකො පවිවිත්තො වනෙ රමති; තස්මාස්ස නාගස්ස [Pg.435] නාගෙන චිත්තං සමෙති, එකීභාවරතියා එකසදිසං හොතීති අත්ථො.

„‚Des Elefanten mit dem Elefanten‘ (nāgassa nāgena): Des Elefantenbullen mit dem Buddha-Elefanten (buddhanāgena). ‚Desjenigen mit Stoßzähnen wie Wagendeichseln‘ (īsādantassa): Der Stoßzähne hat, die den Deichseln eines Wagens gleichen. ‚Dass er allein im Walde Freude findet‘: Da auch dieser Elefantenbulle gleich dem Buddha-Elefanten allein und abgesondert im Wald Freude findet, stimmt der Geist dieses Elefantenbullen mit dem Geist des Buddha-Elefanten überein, indem er in der Freude am Alleinsein völlig gleich ist – dies ist die Bedeutung.“

යථාභිරන්තං විහරිත්වාති එත්ථ තෙමාසං භගවා තත්ථ විහාසීති වෙදිතබ්බො. එත්තාවතා කොසම්බකෙහි කිර උබ්බාළ්හො භගවා තෙමාසං අරඤ්ඤං පවිසිත්වා වසීති සබ්බත්ථ කථා පත්ථටා අහොසි.

„‚Nachdem er dort nach Belieben verweilt hatte‘: Hierbei ist zu verstehen, dass der Erhabene dort drei Monate verweilte. Bis zu diesem Maße verbreitete sich allenthalben das Gerücht: ‚Der Erhabene, von den Mönchen aus Kosambī bedrängt, hat sich für drei Monate in den Wald zurückgezogen und dort verweilt.‘“

අථ ඛො කොසම්බකා උපාසකාති අථ ඛො ඉමං කථාසල්ලාපං සුත්වා කොසම්බිවාසිනො උපාසකා.

„‚Da nun die Laienanhänger aus Kosambī‘: Da nun die in Kosambī wohnenden Laienanhänger dieses Gespräch hörten...“

අට්ඨාරසවත්ථුකථා

„Die Abhandlung über die achtzehn Streitpunkte“

468. අධම්මං ධම්මොතිආදීනි අට්ඨාරස භෙදකරවත්ථූනි සඞ්ඝභෙදකක්ඛන්ධකෙ වණ්ණයිස්සාම.

468. „Die achtzehn spaltenden Streitpunkte, beginnend mit ‚das Nicht-Dhamma als Dhamma [darstellen]‘, werden wir im Kapitel über die Spaltung des Ordens (Saṅghabhedakakkhandhaka) erklären.“

475. තං උක්ඛිත්තකං භික්ඛුං ඔසාරෙත්වාති තං ගහෙත්වා සීමං ගන්ත්වා ආපත්තිං දෙසාපෙත්වා කම්මවාචාය ඔසාරෙත්වා. තාවදෙව උපොසථොති තංදිවසමෙව උපොසථක්ඛන්ධකෙ වුත්තනයෙනෙව සාමග්ගීඋපොසථො කාතබ්බො.

475. „‚Indem man jenen ausgeschlossenen Mönch wieder einsetzt‘: Indem man ihn mitnimmt, sich zur Sīma begibt, ihn das Vergehen bekennen lässt und ihn mittels des feierlichen Beschlusses (kammavācā) wieder einsetzt. ‚Sogleich ist Uposatha‘: Noch an demselben Tag [der Einigung] soll der Uposatha der Eintracht (sāmaggīuposatho) genau in der im Uposathakkhandhaka gelehrten Weise durchgeführt werden.“

476. අමූලා මූලං ගන්ත්වාති න මූලා මූලං ගන්ත්වා; තං වත්ථුං අවිනිච්ඡිනිත්වාති අත්ථො. අයං වුච්චති උපාලි සඞ්ඝසාමග්ගී අත්ථාපෙතා බ්‍යඤ්ජනූපෙතාති අත්ථතො අපගතා, ‘‘සඞ්ඝසාමග්ගී’’ති ඉමං පන බ්‍යඤ්ජනමත්තං උපෙතා.

476. „‚Ohne von Grund auf vorzugehen‘: Ohne von einer Wurzel zur anderen zu gehen, das heißt, ohne jene Angelegenheit [des Streits] zu untersuchen und zu entscheiden. ‚Dies, Upāli, nennt man eine Eintracht des Ordens, die des Sinnes entbehrt, aber im Wortlaut vorhanden ist‘: Sie ist des wahren Sinnes (atthato) entfremdet, hat aber die bloße Formulierung (byañjana) ‚Eintracht des Ordens‘ angenommen.“

477. සඞ්ඝස්ස කිච්චෙසූති සඞ්ඝස්ස කරණීයෙසු උප්පන්නෙසු. මන්තනාසූති විනයමන්තනාසු. අත්ථෙසු ජාතෙසූති විනයඅත්ථෙසු උප්පන්නෙසු. විනිච්ඡයෙසූති තෙසංයෙව අත්ථානං විනිච්ඡයෙසු. මහත්ථිකොති මහාඋපකාරො. පග්ගහාරහොති පග්ගණ්හිතුං වුත්තො.

477. „‚Bei den Angelegenheiten des Ordens‘: Wenn zu erledigende Aufgaben des Ordens anstehen. ‚Bei den Beratungen‘: Bei den Beratungen über die Ordensdisziplin (Vinaya). ‚Wenn Angelegenheiten entstanden sind‘: Wenn Fragen zur Bedeutung des Vinaya aufkommen. ‚Bei den Entscheidungen‘: Bei den Entscheidungen über ebendiese Bedeutungen. ‚Von großer Bedeutung‘ (mahatthiko): Von großem Nutzen. ‚Der Förderung würdig‘ (paggahāraho): Es ist angebracht, ihn zu fördern [oder zu ehren].“

අනානුවජ්ජො පඨමෙන සීලතොතිආදිම්හියෙව තාව සීලතො න උපවජ්ජො. අවෙක්ඛිතාචාරොති අපෙක්ඛිතාචාරො; ආලොකිතෙ විලොකිතෙ සම්පජානකාරීතිආදිනා නයෙන උපපරික්ඛිතාචාරො. අට්ඨකථාසු පන ‘‘අප්පටිච්ඡන්නාචාරො’’ති වුත්තං.

„‚Tadellos zuerst in seiner Tugend‘: Gleich zu Beginn ist er in Bezug auf seine Tugend (sīla) nicht zu tadeln. ‚Von bedachtem Verhalten‘ (avekkhitācāro): Ein sorgsam geprüftes Verhalten; eines, das in der Weise untersucht ist, dass er beim Vorwärtsschauen und Rückwärtsschauen mit klarer Wissensklarheit handelt und so weiter. In den Kommentaren heißt es jedoch: ‚er hat ein offenes [unverhülltes] Verhalten‘.“

විසය්හාති [Pg.436] අභිභවිත්වා. අනුය්‍යුතං භණන්ති අනුඤ්ඤාතං අනපගතං භණන්තො. යස්මා හි සො අනුය්‍යුතං භණති, උසූයාය වා අගතිගමනවසෙන වා කාරණාපගතං න භණති, තස්මා අත්ථං න හාපෙති. උසූයාය පන අගතිගමනවසෙන වා භණන්තො අත්ථං හාපෙති, කාරණං න දෙති, තස්මා සො පරිසගතො ඡම්භති චෙව වෙධති ච. යො ඊදිසො න හොති, අයං ‘‘පග්ගහාරහො’’ති දස්සෙති.

„‚Sich durchsetzend‘ (visayha): Überwindend. ‚Sie sprechen das Angemessene‘ (anuyyutaṃ bhaṇanti): Er spricht das Erlaubte, das nicht von den Tatsachen abweicht. Weil er nämlich das Angemessene spricht und weder aus Missgunst noch aus Voreingenommenheit etwas Unbegründetes sagt, schmälert er den Sinn nicht. Wer jedoch aus Missgunst oder Voreingenommenheit spricht, schmälert den Sinn und bringt keinen triftigen Grund vor; daher wird er, wenn er in eine Versammlung tritt, starr vor Angst und erzittert. Wer nicht so beschaffen ist, zeigt, dass er ‚der Förderung würdig‘ ist.“

කිඤ්ච භිය්‍යො ‘‘තථෙව පඤ්හ’’න්ති ගාථා, තස්සත්ථො – යථා ච අනුය්‍යුතං භණන්තො අත්ථං න හාපෙති, තථෙව පරිසාය මජ්ඣෙ පඤ්හං පුච්ඡිතො සමානො න චෙව පජ්ඣායති, න ච මඞ්කු හොති. යො හි අත්ථං න ජානාති, සො පජ්ඣායති. යො වත්තුං න සක්කොති, සො මඞ්කු හොති. යො පන අත්ථඤ්ච ජානාති, වත්තුඤ්ච සක්කොති; සො න පජ්ඣායති, න මඞ්කු හොති. කාලාගතන්ති කථෙතබ්බයුත්තකාලෙ ආගතං. බ්‍යාකරණාරහන්ති පඤ්හස්ස අත්ථානුලොමතාය බ්‍යාකරණානුච්ඡවිකං. වචොති වදන්තො; එවරූපං වචනං භණන්තොති අත්ථො. රඤ්ජෙතීති තොසෙති. විඤ්ඤූපරිසන්ති විඤ්ඤූනං පරිසං.

„Was ist darüber hinaus noch zu sagen? Der Vers ‚Ebenso auf eine Frage...‘; dessen Bedeutung ist so zu verstehen: Genau wie er, wenn er das Angemessene spricht, den Sinn nicht schmälert, so grübelt er auch nicht und verliert nicht die Fassung, wenn er inmitten einer Versammlung eine Frage gefragt wird. Wer nämlich den Sinn nicht kennt, der grübelt kopflos vor sich hin. Wer nicht zu antworten vermag, der verliert die Fassung. Wer aber den Sinn kennt und auch zu antworten vermag, der grübelt nicht und verliert nicht die Fassung. ‚Zur rechten Zeit dargebracht‘ (kālāgataṃ): Zu einer Zeit vorgebracht, die für die Beantwortung angemessen ist. ‚Einer Beantwortung würdig‘ (byākaraṇārahaṃ): Der Bedeutung der Frage entsprechend, einer angemessenen Beantwortung würdig. ‚Ein Wort‘ (vaco): Sprechend; dies bedeutet, dass er eine solche Rede führt. ‚Er erfreut‘ (rañjeti): Er stellt zufrieden. ‚Die Versammlung der Weisen‘: Die Versammlung der Verständigen.“

ආචෙරකම්හි ච සකෙති අත්තනො ආචරියවාදෙ. අලං පමෙතුන්ති වීමංසිතුං තං තං කාරණං පඤ්ඤාය තුලයිතුං සමත්ථො. පගුණොති කතපරිචයො ලද්ධාසෙවනො. කථෙතවෙති කථෙතබ්බෙ. විරද්ධිකොවිදොති විරද්ධට්ඨානකුසලො.

„‚In der Lehre des eigenen Lehrers‘ (ācerakamhi ca sake): In der Lehrmeinung des eigenen Lehrers. ‚Fähig zu ermessen‘ (alaṃ pametuṃ): Er ist imstande, zu prüfen und die jeweiligen Gründe mit Weisheit abzuwägen. ‚Vertraut‘ (paguṇo): Er hat Übung erlangt und sich damit vertraut gemacht. ‚Um zu sprechen‘ (kathetave): In dem, was zu besprechen ist. ‚Kundig in Abweichungen‘ (viraddhikovido): Erfahren darin, Fehler oder Abweichungen zu erkennen.“

පච්චත්ථිකා යෙන වජන්තීති අයං ගාථා යාදිසෙ කථෙතබ්බෙ පගුණො, තං දස්සෙතුං වුත්තා. අයඤ්හෙත්ථ අත්ථො – යාදිසෙන කථිතෙන පච්චත්ථිකා ච නිග්ගහං ගච්ඡන්ති, මහාජනො ච සඤ්ඤපනං ගච්ඡති; සඤ්ඤත්තිං අවබොධනං ගච්ඡතීති අත්ථො. යඤ්ච කථෙන්තො සකං ආදායං අත්තනො ආචරියවාදං න හාපෙති, යස්මිං වත්ථුස්මිං අධිකරණං උප්පන්නං, තදනුරූපං අනුපඝාතකරං පඤ්හං බ්‍යාකරමානො තාදිසෙ කථෙතබ්බෙ පගුණො හොතීති.

Diese Strophe „Wodurch die Gegner weichen“ (paccatthikā yena vajanti) wurde gesprochen, um zu zeigen, in welcher Art von zu führender Rede er versiert ist. Dies ist hier die Bedeutung: Durch welche Art von Rede sowohl die Gegner zur Bezwingung gelangen als auch die große Menge der Menschen zum Einvernehmen gelangt; das bedeutet, sie gelangt zur Überzeugung und zur klaren Erkenntnis. Und wer im Reden seine eigene Auffassung und die Lehre seines eigenen Lehrers nicht schmälert und, wenn bezüglich einer Angelegenheit ein Streitfall entstanden ist, eine dieser Angelegenheit entsprechende, keinen Schaden anrichtende Frage beantwortet, der ist in einer solchen zu führender Rede versiert – dies ist die Bedeutung.

දූතෙය්‍යකම්මෙසු අලන්ති අට්ඨහි දූතඞ්ගෙහි සමන්නාගතත්තා සඞ්ඝස්ස දූතෙය්‍යකම්මෙසු සමත්ථො. සුට්ඨු උග්ගණ්හාතීති සමුග්ගහො. ඉදං වුත්තං හොති [Pg.437] – යථා නාම ආහුනං ආහුතිපිණ්ඩං සමුග්ගණ්හන්ති, එවං පීතිසොමනස්සජාතෙනෙව චෙතසා සඞ්ඝස්ස කිච්චෙසු සමුග්ගහො, සඞ්ඝස්සකිච්චෙසු තස්ස තස්ස කිච්චස්ස පටිග්ගාහකොති අත්ථො. කරං වචොති වචනං කරොන්තො. න තෙන මඤ්ඤතීති තෙන වචනකරණෙන ‘‘අහං කරොමි, සඞ්ඝභාරං නිත්ථරාමී’’ති න මානාතිමානං ජප්පෙති.

„Geeignet für Gesandtenpflichten“ (dūteyyakammesu alaṃ) bedeutet, dass er, weil er mit den acht Eigenschaften eines Gesandten ausgestattet ist, zu den Gesandtenpflichten des Saṅgha fähig ist. „Er nimmt gut auf“ bedeutet Aufnahme (samuggaho). Dies ist damit gesagt: So wie man die dargebrachte Opferspeise gut empfängt, ebenso ist er mit einem von Freude und Heiterkeit erfüllten Geist aufnehmend bei den Pflichten des Saṅgha; das bedeutet, er ist der Empfänger dieser und jener Pflicht bei den Angelegenheiten des Saṅgha. „Den Worten folgend“ (karaṃ vaco) bedeutet, das Wort ausführend. „Er bildet sich darauf nichts ein“ (na tena maññati) bedeutet, dass er durch dieses Ausführen der Worte nicht denkt: „Ich tue es, ich trage die Last des Saṅgha“, und so keinen Dünkel oder übermäßigen Stolz nährt.

ආපජ්ජති යාවතකෙසු වත්ථූසූති යත්තකෙසු වත්ථූසු ආපත්තිං ආපජ්ජමානො ආපජ්ජති. හොති යථා ච වුට්ඨිතීති තස්සා ච ආපත්තියා යථා වුට්ඨානං හොති. එතෙ විභඞ්ගාති යෙසු වත්ථූසු ආපජ්ජති, යථා ච වුට්ඨානං හොති, ඉමෙසං අත්ථානං ජොතකා එතෙ විභඞ්ගා. උභයස්සාති උභයෙ අස්ස. ස්වාගතාති සුට්ඨු ආගතා. ආපත්තිවුට්ඨානපදස්ස කොවිදොති ආපත්තිවුට්ඨානකාරණකුසලො.

„Er begeht [ein Vergehen] in Bezug auf wie viele Grundlagen“ (āpajjati yāvatakesu vatthūsu) bedeutet: in Bezug auf wie viele Grundlagen er, ein Vergehen begehend, dieses begeht. „Und wie die Rehabilitation stattfindet“ (hoti yathā ca vuṭṭhi) bedeutet: und wie die Rehabilitation von jenem Vergehen stattfindet. „Diese Analysen“ (ete vibhaṅgā) bedeutet: bezüglich welcher Grundlagen er ein Vergehen begeht und wie die Rehabilitation stattfindet – diese Analysen erhellen diese Bedeutungen. „Für beide“ (ubhayassa) bedeutet: beide [Analysen] für ihn. „Gut eingeprägt“ (svāgatā) bedeutet: gut gelernt. „Kundig im Pfad der Rehabilitation von Vergehen“ (āpattivuṭṭhānapadassa kovido) bedeutet: geschickt in den Gründen für die Rehabilitation von Vergehen.

යානි චාචරන්ති යානි ච භණ්ඩනකාරණාදීනි ආචරන්තො තජ්ජනීයකම්මාදිවසෙන නිස්සාරණං ගච්ඡති. ඔසාරණං තංවුසිතස්ස ජන්තුනොති තං වත්තං වුසිතස්ස ජන්තුනො, යා ඔසාරණා කාතබ්බා, එතම්පි ජානාති. සෙසං සබ්බත්ථ උත්තානමෙවාති.

„Und was sie praktizieren“ (yāni cācaranti) bedeutet: und wenn er jene Dinge wie Streitursachen usw. praktiziert, gerät er durch Akte wie das Tadelungsverfahren usw. zum Ausschluss. „Die Wiederaufnahme dessen, der die Übung vollendet hat“ (osāraṇaṃ taṃvusitassa jantuno) bedeutet: für ein Wesen, das jene Pflichten erfüllt hat, weiß er auch um die Wiederaufnahme, die durchgeführt werden muss. Der Rest ist überall ganz offensichtlich.

කොසම්බකක්ඛන්ධකවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

Die Erklärung des Kosambaka-Abschnitts is abgeschlossen.

සමන්තපාසාදිකාය විනයසංවණ්ණනාය

In der Vinaya-Erklärung namens Samantapāsādikā:

මහාවග්ගවණ්ණනා සමත්තා.

Die Erklärung der Großen Abteilung (Mahāvaggavaṇṇanā) ist vollendet.

මහාවග්ග-අට්ඨකථා නිට්ඨිතා.

Der Kommentar zur Großen Abteilung (Mahāvagga-Aṭṭhakathā) ist abgeschlossen.